Липразид – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Липразид\nПрепаратнинг савдо номи: Липразид 10, Липразид 20\nТаъсир қилувчи моддалар (ХПН): лизиноприл ва гидрохлортиазид\n1 таблетка Липразид 10 сақлайди:\nФаол моддалар: лизиноприл (100% сувсиз лизиноприлга қайта ҳисоблаганда) – 10 мг, бу 10,89 мг лизиноприл дигидратига тўғри келади ва гидрохлортиазид (100% қуруқ моддага қайта ҳисоблаганда) 12,5 мг;\n1 таблетка Липразид 20 сақлайди:\nФаол моддалар: лизиноприл (100% сувсиз лизиноприлга қайта ҳисоблаганда) – 20 мг, бу 21,78 мг лизиноприл дигидратига тўғри келади ва гидрохлортиазид (100% қуруқ моддага қайта ҳисоблаганда) – 12,5 мг;\nЁрдамчи моддалар: Липразид 10 – маннит (Е 421), маккажўхори крахмали, магний стеарати, темир II оксиди (Е 172), кальций гидрофосфат дигидрати.\nЛипразид 20 – маннит (Е 421), маккажўхори крахмали, магний стеарати, темир III оксиди (Е 172), кальций гидрофосфат дигидрати\nЛипразид 10 – оч-сариқ рангли, думалоқ шаклли, икки ёқлама қавариқ юзали таблеткалар. Таблеткаларнинг юзасида мармарлик ва сариқдан жигарранг ранглигача бўлган доғларга йўл қўйилади.\nЛипразид 20 – пушти рангли, думалоқ шаклли, икки ёқлама қавариқ юзали таблеткалар. Таблеткаларнинг юзасида мармарлик ва қизил-жигарранг рангли доғларга йўл қўйилади.\nФармакотерапевтик гуруҳи: ренин-ангиотензин тизимига таъсир қилувчи воситалар (ААФ ингибиторларининг мажмуавий препаратлари)\nАТХ коди: С09ВА03\nАнгиотензинга-айлантирувчи фермент (ААФ) ингибитори лизиноприл ва диуретик гидрохлортиазид сақловчи мажмуавий антигипертензив препарат.\nЛизиноприл ангиотензин I ни ангиотензин II га айлантирувчи ААФ ни ингибирлайди. Ангиотензин II нинг миқдорини пасайиши альдостероннинг даражасини тўғридан-тўғри пасайишига олиб келади. Бу томирларнинг умумий периферик қаршилигини ва тизимли артериал босимни пасайишига олиб келади.\nГидрохлортиазид антигипертензив таъсирга эга бўлган тиазид диуретикдир. Буйракнинг дистал найчаларида электролитлар ва сувни қайта сўрилишини пасайтиради, диурезни оширади, бунинг оқибатида қоннинг умумий айланувчи ҳажми камаяди ва ошган артериал босим пасаяди. Систолик ва диастолик артериал босимни аҳамиятли даражада пасайиши гидрохлортиазид қабул қилишни 3-4 кунларида юз беради, оптимал антигипертензив самара эса препарат қабул қилишни 3-4 ҳафтасидан кейин кузатилади.\nЛизиноприл ва гидрохлортиазиднинг мажмуаси алоҳида ҳар бир компонентга қараганда яққолроқ гипотензив самара кўрсатади.\nЛизиноприлнинг биокираолишлиги тахминан 30% ни ташкил қилади. Овқат қабул қилиш лизиноприлни сўрилишига аҳамиятли даражада таъсир кўрсатмайди. Аҳамиятсиз миқдори (6-10%) қон плазмаси оқсиллари билан боғланади. Бошланғич самара лизиноприл қабул қилгандан кейин 1 соат ўтгач ривожланади, қон плазмасидаги максимал концентрациясига қабул қилгандан кейин 6-7 соат ўтгач эришилади. Организмда деярли биотрансформацияга учрамайди, лизиноприлнинг фақат тахминан 7% жигарда метаболизмга учрайди. Лизиноприл қисман йўлдош тўсиғи орқали ўтади. Модданинг асосий миқдори организмдан ўзгармаган ҳолда сийдик билан чиқарилади. Қон зардобидан ярим чиқарилиш даври 12 соатни ташкил қилади. Кекса ёшли пациентларда лизиноприлнинг чиқарилиши секинлашган бўлади.\nГидрохлортиазиднинг диуретик таъсири қабул қилгандан кейин 2 соат ўтгач ривожланади ва максимал яққолликка 3-4 соатдан кейин эришилади, 6-12 соат давом этади. Гидрохлортиазиднинг биокираолишлиги 65-70% ни ташкил қилади. Тахминан 40% қон плазмаси оқсиллари билан боғланади. Йўлдош орқали ўтади ва кўкрак сутига чиқарилади. Гидрохлортиазид метаболизмга учрамайди, буйраклар орқали чиқарилади.\nАртериал гипертензия, агар гидрохлортиазид ёки лизиноприл билан монотерапия ўтказилганида артериал босимни кутилган пасайишига эришилмаса.\nПрепарат монотерапияда қўлланган лизиноприл ва гидрохлортиазиднинг дозаларини хисоби билан буюрилади. Терапевтик самарага қараб доза шахсий равишда танланади.\nТавсия қилинадиган бошланғич доза (лизиноприлга қайта ҳисоблаганда) – суткада 5-10 мг, кейинчалик эришилган клиник самарани ҳисоби билан доза тўғриланади. Турғун клиник самара одатда препаратни қабул қилиш бошланганидан кейин 2-4 ҳафта ўтгач ривожланади. 20 мг суткада 1 марта тутиб турувчи доза тавсия этилади. Максимал суткалик доза (лизиноприлга қайта ҳисоблаганда) – 40 мг.\nКреатинин клиренси > 30 ва < 80 мл/мин бўлган пациентларда фақат Липразид 10 ни қўллаш мумкин.\nПрепаратни 2,5 мг ва 5 мг дозада қўллашнинг зарурати бўлганида шундай дозалаш имконияти бўлган дори шаклини қўллаш керак.\nЮрак-томир тизими томонидан: артериал гипотензия (шу жумладан ортостатик гипотония), миокард инфаркти ёки артериал босимни аҳамиятли даражада пасайиши оқибати сифатида иккиламчи цереброваскуляр бузилишлар (инсульт), синкопе, пальпитация, тахикардия, брадикардия, стенокардия, атриовентрикуляр ўтказувчанликни бузилиши, кўкракда эзилиш ва оғриқ ҳисси, Рейно синдроми, некротик васкулит.\nМарказий ва перифеник нерв тизими томонидан: бош оғриғи, бош айланиши, мувозанатни бузилиши, дезориентация, хушдан кетиш, кайфиятни беқарорлиги, депрессия симптомлари, таъмни бузилиши ва таъм туйғуларини бузилиши, иштаҳани пасайиши ёки йўқолиши, ҳид сезишни бузилиши, анорексия, диққатни жамлашни бузилиши, фикрлаш жараёнини бузилиши, апатия, кучли толиқиш, парестезиялар, вертиго, умумий ҳолсизлик, қўл-оёқларни тиришишлари ва лабларни тиришишли тортилиши, кам – астеник синдром, онгни чалкашиши, қўзғалган холат, безовталик, таъсирчанлик, депрессия, уйқуни бузилиши, шу жумладан уйқусизлик, рухиятни бошқа ўзгаришлари.\nОвқат ҳазм қилиш йўллари томонидан: иштаҳани пасайиши, оғизни қуриши, чанқоқликни кучайиши, жиғилдон қайнаши, кўнгил айниши, қусиш, сиалорея, диспепсия, қоринда оғриқлар/спазмлар, қабзият, диарея, стоматит/афтоз яралар, глоссит, сиалоаденит, ичак ангиодемаси, холестицит, панкреатит, гепатит, шу жумладан гепатоцеллюляр ёки холестатик; сариқлик, жигар етишмовчилиги, жигар энцефалопатиясини ёки жигар комасини ривожланиши.\nНафас тизими томонидан: қуруқ йўтал, нафас ритмини бузилиши, диспноэ, бронхоспазм, бронхит, ринит, синусит, аллергик альвеолит/эозинофил пневмония, пневмония ва ўпка шишини ўз ичига олувчи респиратор дистресс-синдром. Юқори нафас йўллари инфекциялари қайд қилинган.\nТери қопламалари ва тери ости тўқималари томонидан: кўп терлаш, тери гиперемияси, сочларни тўкилиши, дерматологик кўринишлар, шу жумладан псориаз, пемфигоид реакциялар, токсик эпидермал некролиз, Стивенс-Джонсон синдроми, кўп шаклли эритема, экзема, мажмуавий тери реакциялари (қичишиш, иситма, миалгия, артралгия, васкулит, антинуклеар антителоларга ижобий синама, юқори ЭЧТ, эозинофилия, лейкоцитоз билан бирга кечиши мумкин), пурпура, эксфолиатив дерматит, тизимли қизил югирикни зўрайиши, терининг сохта лимфомаси.\nҚон ва лимфатик тизими томонидан: анемия, шу жумладан гемолитик, апластик, гемоглобинни, гемотокритни пасайиши, эритроцитопения, лейкопения/лейкоцитоз, тромбоцитопения, нейтропения, агранулоцитоз, пурпура, лимфаденопатия, миелосупрессия.\nСийдик чиқариш тизими томонидан: буйрак фаолиятини бузилиши, алоҳида ҳолларда – ўткир буйрак етишмовчилиги, уремия, полиурия, олигурия/анурия; глюкозурия, интерстициал нефрит.\nРепродуктив тизими ва сут безлари томонидан: потенцияни пасайиши/импотенция, гинекомастия.\nИммун тизими томонидан: ўта юқори сезувчанлик реакциялари, шу жумладан анафилактик реакциялар (шу жумладан анафилактик шок), аутоиммун касалликлар.\nАллергик реакциялар: ютиш ва нафас қийинчиликлари, ангионевротик шиш (лаблар, юз, кўзлар, оғиз, тил, ҳалқум қопқоғи ва/ёки ҳалқум, қўл-оёқларни), қичишиш, эшакеми.\nЛаборатория кўрсаткичларини ўзгаришлари: жуда кам – электролит мувозанатини бузилиши (гипокалиемия, гипомагниемия, гипонатриемия, гипохлоремия, гиперкальциемия), гипергликемия, гиперурикемия, гиперкалиемия, мочевина ва креатинин даражасини ошиши, гиперхолестеринемия, гипертриглицеридемия, гипербилирубинемия, протеинурия, “жигар” трансаминазалари фаоллигини ошиши, глюкозага толерантликни пасайиши, қон зардобида холестерин ва триглицеридларнинг даражасини ошиши, антинуклеар антителоларга ижобий синама, ЭЧТ ошиши.\nБошқалар: тана ҳароратини ошиши, артритлар, подагра, мушак спазми ёки мушакларда оғриқ, кўриш ўткирлигини қисқа муддатли хиралашиши/пасайиши, ксантопсия, конъюнктивит, антидиуретик гормонини ноадекват секрецияси, гиперхлоремик алколоз, қандли диабет, қулоқларда шовқин, қулоқ оғриғи.\nЛизиноприл, гидрохлортиазид, препаратнинг бошқа компонентлари ёки ААФ нинг бошқа ингибиторларига ўта юқори сезувчанлик;\nсульфонамидлар хосилаларига ўта юқори сезувчанлик;\nанамнездаги идиопатик ёки наслий ангионевротик шиш (Квинке шиши);\nанамнездаги ААФ ингибиторларини қабул қилиш чақирган ангионевротик шиш;\nбуйрак артерияларини икки томонлама стенози ёки якка буйрак артериясини стенози;\nоғир даражали буйрак (креатинин клиренси <30 мл/мин) ва жигар етишмовчилиги;\nбуйрак кўчириб ўтказилганидан кейинги холат;\nсийдик чиқариш йўлларини механик тутилиши;\nюқори мустахкам мембраналарни қўллаш билан гемодиализ;\nсув-туз алмашинувини бузилишилари (гиперкалиемия/гипокалиемия, гипонатриемия, гиповолемия);\nқандли диабетнинг оғир шакли;\nоғир даражали жигар етишмовчилиги, жигар энцефалопатияси;\nЛизиноприл қуйидагилар билан:\nностероид яллиғланишга қарши препаратлар шу жумладан ацетилсалицил кислотасини (НЯҚП) билан, суткада ≥3 г дозада: антигипертензив самарани пасайиши, гиперкалиемия ва буйрак фаолиятини ёмонлашиши. Одатда бу самаралар қайтувчан бўлади. Баъзида ўткир буйрак етишмовчилиги кузатилиши мумкин, айниқса буйрак фаолияти пасайган пациентларда (кекса ёшли, организмни сувсизланиши бўлган);\nлитий препаратлари билан: қон зардобида литий концентрацияси қайтувчан ошади ва токсик самаралари ривожланади. Тиазид диуретикларни қўллаш литийли интоксикация хавфини ошириши ва уни кучайтириши мумкин, агар у ААФ ингибиторларини бир вақтда қабул қилиш билан чақирилган бўлса. Лизиноприлни литий билан бир вақтда қўллаш тавсия қилинмайди, лекин агар бирга қўллашнинг зарурати бўлса қон зардобида литий даражасини синчиклаб назорат қилиш керак;\nаллопуринол билан: буйрак шикастланиши хавфи ва лейкопения ривожланиши ошади;\nциклоспорин, гепарин, триметоприм билан: буйраклар фаолиятини бузилиши ва гиперкалиемия ривожланишини хавфи ошади;\nловастати билан: бир вақтда қабул қилиш гиперкалиемия ривожланиши хавфини оширади;\nцитостатиклар, иммунодепрессантлар, прокаинамид билан: ААФ ингибиторлари билан бир вақтда қўллаш лейкопения ривожланишини хавфини оширади;\nтрициклик антидепрессантлар, антипсихотик ва оғриқни қолдирувчи (анестетиклар) воситалар билан: гипотензияни кучайтириши мумкин;\nсимпатомиметиклар билан: ААФ ингибиторларининг гипотензив таъсири пасайиши мумкин;\nдиабетга қарши воситалар (перорал гипогликемик воситалар ва инсулин) билан: бир вақтда гипогликемия ривожланишини хавфи билан қонда глюкоза даражасини пасайиши (бундай кўринишларни пайдо бўлиши эхтимоли айниқса мажмуавий даволашни биринчи икки ҳафтаси давомида буйрак фаолияти сусайган пациентларда юқори);\nдиуретиклар билан: антигипертензив таъсирини қўшилиши аниқланади. Диуретикларни қабул қилаётган пациентларда, айниқса яқинда буюрилган пациентларда лизиноприлни қўллаш баъзида артериал босимни ҳаддан зиёд пасайишини чақириши мумкин. Агар лизиноприлни буюриш олдидан диуретик бекор қилинса, симптоматик гипертензия хавфини пасайтириш мумкин.\nкалий тежовчи диуретиклар (спиринолактон, триамтерен, амилорид), калий препаратлари ёки калий сақловчи ош тузини ўрнини босувчилари билан: гиперкалиемия ривожланиши хавфи ошади.\nГиперкалиемия хавфини буйрак етишмовчилиги, қандли диабет, калий тежовчи диуретиклар ва калий сақловчи овқат қўшимчалари ёки туз ўрнини босувчиларни бир вақтда қабул қилиш омиллари билан боғлайдилар.\nКалийни чиқарувчи диуретиклар фонида лизиноприлни қўллаш, уларни қабул қилиш чақирган гипокалиемия камайтирилиши мумкин;\nҳалқали диуретиклар (этакрин кислотаси, фуросемид) билан: турли даражада ифодаланган артериал гипотензия ривожланишига олиб келиши мумкин;\nантацид воситалар билан: лизиноприлнинг биокираолиши пасайиши мумкин;\nэстрогенлар, кортикостероидлар билан: Липразиднинг антигипертензив таъсири пасайиши мумкин;\nалдейслейкин билан: Липразиднинг гипотензив самарасини кучайиши;\nолтин препаратлари билан: олтин инъекциясидан кейин нитритоид реакциялар (вазодилатация симптомлари, шу жумладан оқиб келишлар, кўнгил айниши, бош айланиши, артериал гипотензия, у жуда оғир бўлиши мумкин), ААФ ингибиторлари билан даволанган пациентларда кўпроқ аниқланган;\nАлкогол ААФ ингибиторларининг гипотензив самарасини кучайтиради.\nГидрохлортиазид қуйидагилар билан:\nюрак гликозидлари билан: диазид-индукцияланган гипокалиемия ва гипомагниемия ривожланиши оқибатида гликозидларнинг токсик самараларини (шу жумладан қоринчаларнинг юқори қўзғалувчанлигини) эхтимоли ошади;\nқутбланмайдиган миорелаксантлар билан: қутубланмайдиган миорелаксант-ларнинг таъсирини кучайтиради ва тубокураринга сезувчанликни оширади;\nқон зардобида калий даражасини ўзгаришини чақирувчи препаратлар билан: юрак аритмиялари, шу жумладан қоринчалар тахикардияси (масалан, torsade de pointes) ривожланишининг хавфи ошади;\nI синфи антиаритмик препаратлар (хинидин, гидрохинидин, дизопирамид);\nIII синфи антиаритмик препаратлар (амиодарон, соталал, дофетилид, ибутилид);\nнейролептиклар (масалан, тиоридазин, хлорпромазин, левомепромазин, трифлуроперазин, сульпирид, амисульпирид, пимозид, галоперидол, дроперидол);\nбошқалар (масалан, бепридил, цизаприл, дифеманил, эритромицин, пентамидин, терфенадин, винкамин);\nяллиғланишга қарши воситалар (масалан, индометацин) билан: тиазидларнинг антигипертензив, диуретик ва натрийуретик самараси пасаяди, буйраклар фаолиятини НЯҚП-индукциялаган бузилишларининг хавфи ошади;\nдифлузанил билан: плазмада гидрохлортиазиднинг концентрацияси ошади ва унинг гиперурикемик таъсири пасаяди;\nэтанол, барбитуратлар (масалан, фенобарбитал), диазепам, наркотик анальгетиклар, антидепрессантлар билан: гидрохлортиазиднинг гипотензив таъсири кучайиши мумкин;\nнорэпинефрин, прессор аминлар билан: гидрохлортиазид уларнинг артериал босимга таъсирини камайтиради;\nлитий препаратлари билан: қон плазмасида литий тузларининг концентрациясини токсик даражагача ошиши мумкинлиги туфайли, гидрохлортиазид билан бир вақтда қўллашдан сақланиш керак;\nдиабетга қарши препаратлар (перорал препаратлар, инсулин) билан: гипогликемия ривожланишини хавфи билан қонда қанд кўрсатгичларини пасайишини чақириши мумкин;\nметформин билан: эҳтимол гидрохлортиазид билан боғлиқ бўлган функционал буйрак етишмовчилиги индукциялаган лактоацидоз пайдо бўлишини хавфи туфайли эҳтиёткорлик билан қўллаш керак;\nхолестерамин ва колестипол қатронлари билан: анион қатронлар мавжудлигида гидрохлортиазиднинг сўрилиши 85% гача пасаяди;\nбошқа антигипертензив препаратлар билан: аддитив самара;\nпробенецид, сульфинперазон ва аллопуринол билан: урикозурик препаратларнинг дозасини тўғрилаш керак, чунки гидрохлортиазид қон зардобида сийдик кислотасининг даражасини ошириши мумкин. Пробенецид ёки сульфинпиразоннинг дозасини ошириш талаб қилиниши мумкин. Тиазид диуретикларни, шу жумладан гидрохлортиазидни бир вақтда қўллаш, аллопуринолга ўта юқори сезувчанлик реакцияларнинг тез-тезлигини ошириши мумкин;\nцитотоксик препаратлар (масалан, циклофосфамид) билан: тиазидлар цитотоксик препаратларни буйраклар орқали чиқарилишини пасайтириши ва уларнинг миелосупрессив самараларини кучайтириши мумкин;\nантихолинергик воситалар (масалан, атропин, бипериден) билан: меъда-ичак йўллари моторикасини ва меъдани бўшатилишини камайтириб, тиазид диуретикларнинг биокираолишини оширади;\nсалицилатлар билан: салицилатларнинг юқори дозаларида гидрохлортиазид марказий нерв тизимига уларнинг токсик таъсирини кучайтириши мумкин;\nметилдопа билан: гидрохлортиазид билан бир вақтда қўлланганида гемолитик анемиянинг алоҳида ҳоллари хақида хабар берилган;\nциклоспорин билан: гиперурикемия ва подагранинг хавфи ошади;\nамфотерицин В (парентерал), ичак моторикасини рағбатлантирувчи сурги воситалари, глюкокортикостероидлар, адренокортикотроп гормони/кальцитонин билан: гидрохлортиазид электролит дисбалансини, айниқса гипокалиемияни кучайтириши мумкин;\nß-блокаторлар ва диазоксид билан: тиазидлар ҳисобига уларнинг гипергликемик самаралари ошиши мумкин;\nкальций тузлари ва D витамини билан: тиазид диуретиклар кальцийнинг экскрециясини пасайтиради ва қон плазмасида кальцийнинг даражасини ошириши мумкин. Қон плазмасида кальцийнинг даражасини назорат қилиш ва кальций/D витамини дозасини тўғрилаш керак;\nамантадин билан: гидрохлортиазид амантадиннинг ножўя реакциялари хавфини ошириши мумкин;\nкарбамазепин билан: гипонатриемияни ривожланиши. Электролитлар даражасини назорат қилиш, зарурати бўлганида бошқа гуруҳ диуретикларни қўллаш керак;\nтриметоприм билан: ААФ ингибиторлари ва тиазид диуретиклар билан бир вақтда қабул қилиш, гиперкалиемияни ривожланиш хавфини оширади;\nсимпатомиметиклар билан: гипотензив самарасини пасайиши мумкин;\nсоталол билан: бир вақтда қўлланганида аритмияни ривожланиш хавфи ошади;\nконцентирланган йод сақловчи препаратлар билан: диуретик-индукцияланган сувсизланишда ўткир буйрак етишмовчилигини ривожланиш хавфи ошади, айниқса йоднинг юқори дозаларини фонида. Қўллашдан олдин регидратацияни ўтказиш керак;\nфаоллаштирилган кўмир, тетрациклинлар билан: гидрохлортиазидни сўрилиши пасаяди;\nГидрохлортиазид дигоксиннинг токсиклигини кучайтиради.\nГидрохлортиазид чақирган гипокалиемия оқибатида қоринчалар фибрилляцияси хавфи ошганида, гидрохлортиазиднинг хинидин билан хавфли ўзаро таъсири хавфи мавжуд.\nПрессор аминлар, масалан эпинефрин (адреналин). Прессор аминларнинг реакцияси пасаяди, лекин уларни қўллашни истисно қилиш учун етарли бўлмаган даражада.\nҚалқонсимон бези олди бези фаолиятини текширишни ўтказишдан олдин тиазидларни қўллашни тўхтатиш керак.\nАртериал гипотензия ва сув-электролит дисбаланси.\nДегидратацияси ва диуретиклар билан илгари ўтказилган даволаш ёки бошқа генезли (кўп терлаш, узоқ муддатли қусиш, профуз ич кетиши) дегидратация оқибатидаги электролит мувозанатини бузилиши бўлган пациентларда, Липразид қабул қилинганидан кейин симптоматик артериал гипертензия пайдо бўлиши мумкин. Уни олдини олиш учун Липразид билан даволашни бошлашдан 2-3 кун олдин диуретикни қабул қилишни тўхтатиш керак.\nСимптоматик гипотензиянинг юқори хавфи бўлган пациентларда қон зардобида электролитларнинг даражасини вақти-вақти билан шифокор назорати остида бошлаш керак.\nАртериал гипотензияда пациент ётган ҳолатда бўлиши, зарурати бўлганида вена ичига физиологик эритма юбориш керак. Вақтинчалик гипотензив реакция кейинги даволашга қарши кўрсатма бўлмайди. Қоннинг самарали хажми ва артериал босимни (АБ) кейинги тиклаш учун дозани пасайтириш ёки препаратнинг фаол компонентларидан бири билан монотерапияга ўтиш керак. Дозани ўзгартиришда назорат айниқса синчиков бўлиши керак.\nАортал стенози/гипертрофик кардиомиопатия. ААФ ингибиторларини чап қоринчадан оқиб чиқиш йўлини обструкцияси бўлган пациентларга эҳтиёткорлик билан буюриш керак. Юрак ишемик касаллиги ёки цереброваскуляр касаллиги бўлган пациентларга эхтиёткорлик билан буюрилади, чунки артериал босимни яққол пасайиши миокард инфаркти ёки цереброваскуляр инсульт чақириши мумкин.\nХирургик аралашувлар/умумий анестезия. Наркоз остида оператив аралашувларни ўтказиш режалаштирилган пациентларда Липразидни қўллашда эҳтиёткорликка риоя қилиш керак, чунки катта хирургик аралашувларда ва АБ ни пасайишини чақирувчи бошқа дори воситалари қўлланганида, лизиноприл ангиотензин II нинг хосил бўлишини блоклаб, АБ ни яққол, олдиндан билиб бўлмайдиган пасайишини чақириши мумкин. Бундай генезли гипотензия томирлар ичидаги суюқликнинг ҳажмини тўлдириш йўли билан бартараф этилиши мумкин.\nМетаболик ва эндокрин самаралар: Тиазидлар билан даволаш глюкозага толерантликни пасайтириши мумкин. Диабетга қарши воситаларни, шу жумладан инсулин, дозаларини бошқариш талаб қилиниши мумкин. Тиазидлар кальцийни сийдик билан чиқарилишини пасайтириши ва зардобдаги кальцийни турғун бўлмаган аҳамиятсиз даражада ошишини чақириши мумкин. Гиперкальциемия яширин гиперпаратиреоздан далолат бериши мумкин. Қалқонсимон без функционал синамаларини ўтказиш олдидан тиазидларни бекор қилиш керак. Холестерин ва триглицеридлар даражасини ошиши тиазидли сийдик ҳайдовчи даволаш билан боғлиқ бўлиши мумкин. Тиазид диуретиклар билан даволаш айрим пациентларда гиперурикемия ва/ёки подаграни тезлаштириши мумкин. Лекин лизиноприл сийдик кислотасини чиқарилишини ошириши мумкин ва шундай қилиб, гидрохлортиазиднинг гиперурикемик самарасини камайтириши мумкин.\nҚандли диабети бўлган пациентлар. Перорал антидиабетик препаратлар ёки инсулин қабул қилаётган пациентларда, айниқса ААФ ингибиторлари билан даволашни биринчи ойида синчков гипогиликемик назоратни амалга ошириш керак. Яширин диабетни юзага чиқиши мумкин.\nЮқори сезувчанлик/ангионевротик шиш. ААФ ингибиторлари, шу жумладан лизиноприл қабул қилган пациентларда кам юз, қўл-оёқлар, лаблар, тил, ҳалқум қопқоғи ва/ёки халқумнинг ангионевротик шиши кузатилган. Бу ҳар қандай вақтда ривожланиши мумкин, бундай холларда Липразидни қўллашни дарҳол тўхтатиш, мувофиқ даволашни ўтказиш ва симптомлар бутунлай йўқолгунигача пациентни кузатиш керак.\nЖуда кам ҳалқум ёки тилнинг ангионевротик шиши туфайли, ўлим холлари қайд қилинган. Агар шиш тил, товуш бойламлари ёки ҳалқумга тарқалса, унда нафас йўлларининг обструкцияси пайдо бўлиши мумкин, айниқса илгари нафас йўлларида хирургик аралашувлар ўтказган пациентларда. Бундай ҳолларда шошилинч даволаш чораларини кўриш керак (адреналинни (эпинефринни) юбориш ва/ёки нафас йўллари ўтказувчанлигини тутиб туриш). Симптомлар тўлиқ ва турғун йўқолгунигача пациент синчков тиббий кузатув остида бўлиши керак.\nАнамнезида ААФ ингибиторлари билан даволаш билан боғлиқ бўлмаган ангионевротик шиш бўлган пациентлар, ААФ ингибиторларини қабул қилаётиб, ангионевротик шиши ривожланишини хавф гурухига киришлари мумкин. Тиазидлар билан даволанаётган пациентларда юқори сезувчанлик реакциялари пайдо бўлиши мумкин (анамнезида аллергия ёки бронхиал астма бўлиши билан ёки усиз). Препаратни қўллаш фонида бириктирувчи тўқима касалликларини, шу жумладан тизимли қизил югирикнинг кечишини зўрайиши мумкин.\nПаст зичликдаги липопротеинларни (ПЗЛП) аферезидаги анафилактоид реакциялар. ААФ ингибиторлари билан даволанаётган пациентларда декстран-сульфатли абсорбция ёрдамида паст зичликдаги липопротеинлар (ПЗЛП) аферези муолажаси вақтида кам хаёт учун хавфли анафилактоид реакциялар аниқланган. Бундай реакциялардан сақланиш учун хар бир аферез муолажаси олдидан ААФ ингибиторларини қабул қилишни тўхтатиш керак.\nДесенсибилизацияловчи даволашдаги анафилактоид реакциялар. ААФ ингибиторлари билан даволанаётган пациентларда, пардақанотлилар (масалан асалари заҳари) заҳаридан бўлган аллерген билан десенсибилизация ўтказиш вақтида, анафилактоид реакциялар ривожланган. Агар бундай пациентлар десенсибилизация вақтида ААФ ингибиторларини қабул қилишдан сақлансалар, реакциялар кузатилмаган, лекин ААФ ингибиторларини тасодифан юбориш анафилактоид реакцияни қўзғатган.\nЙўтал. ААФ ингибиторлари билан даволашда балғам/доимий йўтал пайдо бўлиши мумкин, у препарат бекор қилинганидан кейин йўқолади. ААФ ингибиторлари чақирган йўтални, бошқа касалликлардаги йўталдан ажратиш керак.\nТузсиз парҳез. Тузсиз парҳезда бўлган пациентларга препаратни эхтиёткорлик билан буюриш керак.\nБуйрак фаолиятини бузилиши. Тиазидлар, эҳтимол, буйрак бузилишлари бўлган пациентларда қўллаш учун ноадекват диуретиклар бўлиши мумкин, шунингдек улар креатинин клиренси 30 мл/мин ёки пастда (ўртача ёки оғир даражали буйрак етишмовчилиги) самарали эмас. Липразидни буйрак етишмовчилиги (креатинин клиренси 80 мл/мин дан кам) бўлган пациентларга, мажмуада бўлган препаратнинг алоҳида фаол моддалари дозаларини титрлаш ёрдамида тўғри келувчи дозага эришиладиган ҳоллардан ташқари буюриш мумкин эмас.\nБуйрак қон томирларини шикастланишини аниқ белгиларисиз артериал гипертензияси бўлган айрим пациентларда, қонда мочевина ва қон зардобида креатинин даражасини, айниқса лизинаприл диуретиклар билан бир вақтда қўлланганида, аҳамиятсиз даражали вақтинча ошиши кузатилиши мумкин. Бу кўпроқ буйрак фаолиятини аҳамиятли даражада бузилиши бўлган пациентларда бўлади. Бундай ҳолат дозани пасайтиришни ва/ёки диуретикни ва/ёки Липразидни қўллашни тўхтатишни талаб қилади.\nГемодиализдаги пациентлар. Лизиноприл ва юқори ўтказувчан мембраналар (полиакрилонитрил) билан гемодиализни ўтказиш бир вақтда қўлланганида анафилактоид реакциялар (тил ва лабларни шиши, ҳансираш, артериал гипотензия) кузатилиши мумкин. Гемодиализда бўлган пациентларни даволаш учун препаратни қўллаш мумкин эмас.\nЖигар касалликлари. Жигар фаолиятини бузилишлари ёки жигарнинг ривожланиб борувчи касаллиги бўлган пациентларда тиазидларни эҳтиёткорлик билан қўллаш керак, чунки сув-туз ва электролит мувозанатини аҳамиятсиз даражадаги ўзгариши, тўсатдан жигар комасини чақириши мумкин.\nЖуда кам ААФ ингибиторларини қўллаш билан, холестатик сариқлик ёки гепатит билан бошланувчи ва баъзида ўлим билан якунланувчи жигар некрозигача ривожланувчи синдромни боғлайдилар. Бу синдромнинг механизми номаълум. Агар ААФ ингибиторларини қабул қилаётган пациентларда сариқлик ривожланса ёки жигар ферментлари фаоллиги аҳамиятли даражада ошса, препаратни бекор қилиш ва пациентни симптомлар йўқолгунигача шифокор кузатуви остида қолдириш керак.\nКекса ёшли пациентлар. Йўлдош касалликлар ва бошқа препаратларни қўллаш туфайли жигар, буйрак ва юрак фаолиятини ёмонлашиши эҳтимоли туфайли, даволаш Лизаприднинг дозасини паст чегарасидан (10 мг+12,5 мг) бошланади. Дозани танлашда эхтиёткорлик чораларига риоя қилиш керак (буйрак фаолиятини назорати).\nНейтропения/агранулоцитоз. ААФ ингибиторларини қабул қилаётган пациентларда, нейтропения/агранулоцитоз, тромбоцитопения ва анемия ривожланиши мумкин. Буйрак фаолияти нормаллигида ва асоратлар бўлмаганида нейтропения кам ривожланади. Нейтропения ва агранулоцитоз қайтувчан ва ААФ ингибиторларини қабул қилиш тўхтатилганидан кейин ўтиб кетади.\nЛипразидни томирли кўринишлари билан бўлган бириктирувчи тўқима касалликлари бўлган пациентларда, иммунодепрессантлар, аллопуринол ёки прокаинамид билан даволаш ўтказишда, шунингдек бу омиллар мажмуасида, айниқса буйрак фаолиятини мавжуд бузилишларида айниқса эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nАйрим бундай пациентларда оғир даражали инфекциялар ривожланади, улар баъзида антибиотиклар билан жадал даволашга реакция қилмайди. Бу гуруҳ пациентларида Липразид қўлланганида лейкоцитларни вақти-вақти билан мониторингини ўтказиш тавсия этилади, шунингдек пациентларни инфекциянинг ҳар қандай белгиларида шифокорга хабар бериш кераклиги ҳақида огоҳлантириш керак.\nГиперкалиемия. Айрим пациентларда ААФ ингибиторларини, шу жумладан лизиноприлни қабул қилишда, қон зардобида калий концентрациясини ошиши аниқланган. Гиперкалиемия пайдо бўлишини хавф омилларига буйрак етишмовчилиги ёки қандли диабет, калий тежовчи диуретикларни, калий сақловчи, ёки калийли туз ўрнини босувчи овқат қўшимчаларини, ёки қон зардобида калий концентрациясини ошишини чақирувчи бошқа препаратларни (масалан гепарин) бир вақтда қўллаш киради. Агар ААФ ингибиторлари билан даволаш фонида юқорида санаб ўтилган препаратларни қабул қилиш зарур деб ҳисобланса, қон зардобида мунтазам калий даражасини назорат қилиш тавсия этилади.\nЛитий. Одатда литий ва лизиноприлни бир вақтда қўллаш тавсия этилмайди.\nЭтник хусусиятлар. ААФ ингибиторларини қўллаган негроид ирқи вакилларида, бошқа ирққа мансуб пациентлар билан солиштирганда ангионевротик шиш кўпроқ пайдо бўлган. ААФ нинг бошқа ингибиторларидаги каби, лизиноприлнинг антигипертензив таъсири бошқа ирққа мансуб пациентларга қараганда негроид ирққа мансуб пациентларда камроқ ифодаланган, бу эҳтимол, бу пациентларнинг қонида рениннинг паст даражаси билан тушунтирилади.\nГидрохлортиазиднинг гипотензив таъсири симпатэктомиядан кейин кучайиши мумкин.\nПрепарат лаборатория кўрсатгичларига таъсир қилиши мумкин: кальций метаболизмига таъсири туфайли тиазид ҳосилалари қалқонсимон бези олди безлари фаолиятини аниқлаш бўйича синама натижаларини ўзгартириши мумкин.\nГидрохлортиазидни қўллаш фонида допингга қарши назорат натижалари сохта-мусбат бўлиши мумкин.\nЛизаприд билан даволаш даврида қуёшда бўлишни чеклаш керак (фотосенсибилизация ривожланишини хавфи).\nЛипразид билан даволаш даврида алкоголни истеъмол қилиш тавсия этилмайди.\nПрепаратни ҳомиладорлик даврида қўллаш мумкин эмас, чунки гидрохлортиазид онада плазма хажмини, бачадон-йўлдошни қон билан таъминланишини камйтиради ва йўлдош тўсиғи орқали ўтади. Ҳомилада эмбрионал ёки неонатал сариқлик, тромбоцитопения ва бошқа ҳалокатли самаралар ривожланишини хавфи бор. Ҳомиладорлик аниқланган ҳолда препаратни қўллашни дархол тўхтатиш керак.\nЭмизикли аёлларда препаратни қўллашни зарурлигида, эмизишни тўхтатиш тавсия қилинади.\nАвтотранспортини бошқариш ёки бошқа механизмлар билан ишлашда реакция тезлигига таъсир қилиш қобилияти.\nБош айланиши (айниқса даволашни бошида), онгни чалкашиши, артериал гипотензия каби ножўя реакциялар пайдо бўлишини хавфи туфайли шахсий реакция аниқланмагунигача автотранспортни бошқариш ва бошқа механизмлар билан ишлаш тавсия қилинмайди.\nСимптомлари: ўткир артериал гипотензия, бош оғриғи, уйқучанлик, бош айланиши, безовталик, чарчоқлик, кучсизлик, онгни бузилиши, оғиз бўшлиғини қуруқлиги, йўтал, чанқоқлик, кўнгил айниши, қусиш, гипервентиляция, тахикардия, брадикардия, юрак ритмини бузилиши, юрак-томир шоки, болдир мушакларини спазмлари/тиришишлари, парестезиялар, сув-электролит мувозанатини ва кислота-ишқор мувозанатини бузилиши (дегидратация, гипокалиемия, гипонатриемия, гипохлоремия, алколоз), қонда мочевина азоти даражасини ошиши (айниқса буйрак етишмовчилиги бўлган беморларда), ўткир буйрак етишмовчилиги.\nДаволаш: симптоматик ва тутиб турувчи даволаш, специфик антидоти йўқ. Агар препарат қабул қилинганидан кейин 4 соатдан кўп вақт ўтмаган бўлса, меъдани ювиш мақсадга мувофиқдир. Зарурати бўлган ҳолда кислород билан таъминлаш ёки сунъий нафас ўтказиш керак. Буйраклар фаолияти кўрсатгичларини, улар нормаллашгунича назорати билан, сув-электролит мувозанатини тўғрилашни амалга ошириш керак. Гипотензияда оёқларни кўтариб пациент ётқизилган холатга келтирилади, натрий хлоридининг изотоник эритмасини вена ичига инфузияси ўтказилади. Лизиноприл гемодиализ ўтказилганида чиқарилади, лекин анафилактик реакциялар ривожланишини хавфи туфайли, диализ учун юқори мустахкам полиакрилонитрил мембраналарни ва гемофильтрацияни қўллашдан сақланиш керак. Турғун брадикардияни даволаш учун кардиостимуляторни қўллаш кўрсатилган.\nАнгионевротик шиш ривожланган холда тери остига 0,3-0,5 мл эпинефрин эритмасини юбориш, десенсибилизацияловчи воситаларни буюриш керак. Тил, овоз ёриғи ва ҳалқумнинг ангионевротик шишининг оғир холлари юқори нафас йўлларини ўтказувчанлигини тутиб туришни талаб қилиши мумкин (интубация, трахеотомия).


Афғонистонда фуқаролар нишонга олинди\nАфғонистон шимол-шарқида америкалик ҳарбийлар колоннаси олдида рўй берган портлаш оқибатида бир бола нобуд бўлди, салкам 50 киши тан жароҳати олди.\nКунар вилояти полиция бошқармаси раҳбари Абдул Жалолнинг айтишича, номаълум шахс Асадабод шаҳрида оломонга қарата гранаталар улоқтирган.\nБироқ гувоҳларнинг билдиришича, ҳарбий колонна номаълум сабабларга кўра тўхтаб қолгандан сўнг, америкалик ҳарбийлар оломонга қарата граната улоқтирган. Ҳозирча АҚШ қўшинлари қўмондонлиги мазкур хабарга муносабат билдирганича йўқ.\nҲарбий амалиётлар чоғида тинч аҳоли вакилларининг нобуд бўлаётгани юзасидан Афғонистон ҳукумати ва жамоатчилиги АҚШга кескин эътироз билдириб келмоқда.\nДушанба куни АҚШ ҳарбийлари ўтган ой Фараҳ вилоятида амалга оширилган ҳаво зарбаларида бир қатор талаблар қўпол равишда бузилганини тан олди.\nҲарбийларнинг билдиришича, май ойидаги ҳаво зарбаларида 100га яқин киши ўлдирилган, улардан камида 30га яқини тинч аҳоли вакили қолганлари эса толибон жангарилари бўлган.\nБироқ афғон расмийларига кўра, бу зарбаларда 140қа яқин тинч аҳоли вакили нобуд бўлган.


ЎзА - Очиқлик одил судловни таъминлашга хизмат қилади\n09.08.2018 16:23 Чоп этиш версияси\nПрезидентимизнинг 2017 йил 21 февралдаги “Ўзбекистон Республикаси суд тизими тузилмасини тубдан такомиллаштириш ва фаолияти самарадорлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони билан суд тизими тубдан такомиллашди. Фуқароларнинг суд ҳимоясига бўлган конституциявий ҳуқуқини таъминлашнинг янги босқичи бошланди.\nСуд ҳокимиятининг ягона олий органи сифатида Ўзбекистон Республикаси Олий суди ташкил этилди. Унинг таркибида маъмурий ва иқтисодий судлар иш бошлади. Судьялик лавозимига муддатсиз даврга тайинлаш (сайлаш) тартиби жорий этилди. Шунингдек, ушбу соҳадаги қонунчилик такомиллашди, жумладан, Иқтисодий процессуал, Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодекслар ҳамда янги таҳрирдаги Фуқаролик процессуал кодекси қабул қилинди.\nДавлатимиз раҳбарининг 2018 йил 13 июлдаги “Суд-ҳуқуқ тизимини янада такомиллаштириш ва суд ҳокимияти органларига ишончни ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони соҳани янада такомиллаштиришда муҳим омил бўлди.\nФармонда судларнинг жамоатчилик ва оммавий ахборот воситалари билан ишлари қониқарсиз экани суд фаолиятини лозим даражада ёритиш имконини бермаётгани ҳамда аҳолининг суд ҳокимиятига ишончи пасайишига олиб келаётгани қайд этиб ўтилди.\nСудьяларни моддий таъминлаш ва ижтимоий ҳимоя қилишнинг амалдаги тизими суд ҳокимиятининг алоҳида мавқеи ва обрўсига, судьялар мустақиллиги принципларига мувофиқ эмаслиги касбий ўсишни янада рағбатлантиришга тўсқинлик қилиб, кадрлар қўнимсизлигига олиб келаётганига эътибор қаратилди.\nУшбу камчиликлар суд ҳокимиятининг чинакам мустақиллиги ва очиқлигига салбий таъсир кўрсатиб, кенг аҳоли орасида судга бўлган ишончнинг етарли даражада юқори эмаслигига сабаб бўлмоқда. Одил судловни амалга ошириш сифатини яхшилаш, жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари ҳимояси кафолатларини кучайтириш мақсадида тизимда тегишли ўзгаришлар амалга оширилмоқда.\nЭндиликда Олий суд веб-сайтида суд қарорларини тизимли равишда эълон қилиш тартибини босқичма-босқич жорий этиш режалаштирилмоқда. Бундан кўзланган асосий мақсад судларнинг қарор қабул қилишдаги масъулияти ва эътиборини ошириш, қарорларнинг қонуний ва асослантирилган бўлишини таъминлашдир. Бунда албатта, шахсий дахлсизлик ва шахсий маълумотларнинг ошкор этилмаслиги тўла кафолатланади. Хусусан, эълон қилинаётган суд ҳужжатида фуқароларнинг шахсига оид маълумотлар ўзгартирилади.\nТомонлар ошкор қилишга қарши бўлиши мумкинлиги ҳисобга олиниб, уларнинг розилигини олиш талаб этилади. Агар розилик олинмаса, бироқ суд эълон қилишни зарур деб топса, қарор суднинг веб-сайтида шахсни кўрсатмай (процесс иштирокчилари тўғрисидаги маълумотларни ошкор қилмай) жойлаштирилади. Ёпиқ суд мажлисларида кўриб чиқилган ишлар бўйича суд қарорларини ҳар қандай ҳолатда эълон қилиш тақиқланган. Энг асосийси, суд қарорлари марказлаштирилган тарзда, яъни ҳар бир суднинг веб-сайтида алоҳида эмас, балки Олий суд сайтида эълон қилинади.\nҚабул қилинган суд ҳужжати ўқиб эшиттирилганидан сўнг унинг мазмун-моҳияти суд процесси иштирокчиларига тушунтирилишини амалиётга жорий этиш кўзда тутилмоқда. Маълумки, суд мажлиси якунлангач, судья томонидан суд ҳужжати (ҳал қилув қарори, ҳукм, қарор, ажрим ва ҳоказо) қабул қилинади. Унинг мазмуни ҳар доим ҳам тарафлар учун тушунарли бўлмай, аҳоли учун мураккаб бўлган терминлар ишлатилиши мумкин. Шу сабабли, суд нима учун айнан шундай тўхтамга келганини, ушбу ҳужжат суд процесси иштирокчилари учун қандай оқибатларга олиб келиши, уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларига қай даражада таъсир этиши батафсил тушунтирилади.\nБу қабул қилинган суд ҳужжати барча учун тушунарли бўлишига хизмат қилади. Ўз навбатида, суд ҳужжати мазмун-моҳиятини англамасдан туриб, қайта шикоят қилиниши каби ҳолатларнинг олдини олишга ёрдам беради.\nСудлар фаолияти тўғрисида жамоатчилик ва оммавий ахборот воситаларини хабардор қилиш мақсадида ҳар чоракда вилоят судлари раислари ва уларнииг ўринбосарлари томонидан брифинглар ўтказиш йўлга қўйилмоқда. Маълумки, очиқлик ва ошкоралик ҳар қандай ҳокимиятга бўлган ишончнинг асосий кафолатидир. Шу сабабли, суд ҳокимиятининг очиқлиги ва шаффофлигини таъминлаш, унинг халққа ҳисобдорлигини кафолатлаш мақсадида ўрта бўғин (Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри) жиноят ва фуқаролик ишлари бўйича судлари, иқтисодий ва маъмурий судлар раислари ва уларнинг ўринбосарлари томонидан оммавий ахборот воситалари иштирокида чораклик ҳисоботни эълон қилиш амалиёти йўлга қўйилмоқда.\nЮқори турувчи судлар туманлараро, туман ва шаҳар судлари томонидан қабул қилинган ҳужжатларни қайта кўрувчи, агар мавжуд бўлса, ундаги камчилик ва хатоларни тузатувчи тизим ҳисобланади. Шу сабабли, юқори турувчи судлар томонидан кўриб чиқилаётган ишлар юзасидан умумлаштирилган таҳлилларнинг эълон қилиниши йўл қўйилаётган камчиликларни тузатиш, келгусида уларнинг олдини олиш, амалиётчи ходимлар учун суд амалиёти материалларидан фойдаланиш имконини яратади.\nКутилаётган яна бир ўзгариш – бу Ўзбекистон Республикаси Судьялар олий кенгашининг судьяларни танлаш ва лавозимга тайинлашнинг холислиги ва шаффофлигига ишончни ошириш мақсадида ҳар бир ҳудудда судьялар корпусини шакллантиришга кўмаклашувчи комиссиялар тузиш режалаштирилмоқда. Ушбу комиссия кенг жамоатчилик билан фаол иш олиб бориб, судьяларни танлаш ва лавозимга тайинлашнинг холислиги ва шаффофлигини оширишга хизмат қилади.\nБу каби ўзгаришлар суд органлари фаолиятининг шаффофлигини таъминлаш, аҳоли билан очиқ мулоқотни кенгайтириш ва одил судловни амалга оширишда жамоатчилик ролини кучайтиришга хизмат қилади.\nТошкент вилояти Зангиота туманлараро


Коронавируснинг юқумлилиги сабаби аниқланди - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Жамият Саломатлик Коронавируснинг юқумлилиги сабаби аниқланди\nЧоп этилди Oktabr 2, 2020 Коронавируснинг юқумлилиги сабаби аниқландиda fikr bildirishni o'chirish\nБританиянинг Фрэнсис Крик институти олимлари лаборатория тажрибаси ўтказди. Аниқланишича, коронавируснинг оқсил «тожлари» ҳужайраларга маҳкам бирикиб, организмга кириш учун 10 та турли шаклга айлана олади.\n«Гриппнинг ҳам, ОИВнинг ҳам бундай мураккаб кириш механизми йўқ», деб айтилган тадқиқотда.\nКоронавирус «тожлари» лаборатория шароитида турли шаклларга жуда тез — 60 сонияда кира олган. Бироқ реал шароитларда унга бунинг учун кўпроқ вақт талаб этилади.\nОлимларнинг фикрича, коронавирус ўзини антитаналар томонидан аниқланишдан ҳимоялаш учун шундай трансформация қилади.\nБу тадқиқот вируснинг бунчалик юқумли экани ва унга қарши қандай курашиш керак эканини тушунишда ёрдам беради.\nТуркияда ноёб астрономик диск топилди\nФикр ва тажриба алмашиш – таълимни ривожлантиради


17:23 04.12.2019 (Янгиланган 00:13 05.12.2019)\nЕр юзида бирор кор ҳол содир бўлса - биз бир грамм ҳам олтин кўрмаймиз – давлатлар ўз олтинини Англия банкидан олиб чиқа бошлади.\nТОШКЕНТ, 4 дек - Sputnik. Америкалик журналистлар янги трендни пайқашди – аксарият шарқий Европа давлатлари Британия банкида бир аср давомида сақланиб келаётган олтинларини олиб чиқиб кета бошлади, деб хабар қилмоқда РИА Новости колумнисти Иван Данилов.\nBloomberg ёзишига қараганда – бунга Россия “айбдор”, чунки биринчи бўлиб ана шундай трендни Россия бошлаб берган эди. Кўпчиллик буни дунё валюта тизимида барқарорлик йўқолиши ва доллар ҳамда евронинг кучсизланиши деб баҳолади.\nАйрим таҳлилчилар фикрига кўра, ушб тенденция дунёни улкан масштабли геосиёсий тебранишлар кутаётганидан дарак беради, бирор кор ҳол юз берса Лондон ёки Нью Йорк биржалари улардан доллар ёки евро эмас олтин талаб қилади деб ҳисоблашади. Шунинг учун ўз олтинингизни ўз марказий банклари подвалида сақлаган маъқул деб билишади.\nРоссия биринчилардан бўлиб Англия банкидан ўз олтинларини олиб чиқиб кетишни бошлаган эди. Бугунги кунда Россиянинг олтин-валюта резервларида валюталар миқдори кескин камайтирилиб қимматбаҳо металлар миқдори оширилмоқда. Ва ушбу бойликлар хорижда эмас Россия Марказий банкида сақланмоқда.\nBloomberg ёзишига кўра, Россиянинг “Олтин стратегияси” - йирик иқтисодга эга бўлган давлат доллардан воз кечсада ўзини “жуда яхши ҳис қилаётганини” бутун дунёга кўрсатди.\nЭнди бўлса ушбу “Олтин васвасаси” Евроиттифоқнинг бошқа давлатларини ҳам қамраб олган. Уларга нисбатан санкциялар қўллаш кутилмаётган бўлсада, ушбу давлатлар ўз олтинларини глобал хавфлардан ҳимоя қилиш мақсадида уйига қайтармоқда.\n“Шу ҳафтанинг ўзида Польша ҳукумати 100 тонна олтинни ватанига қайтаришни якунлади. Венгрия ҳам олтин заҳираларини миқдорини оширмоқда”, - деб ёзади Bloomberg.\nШу билан бир вақтда Словакиянинг собиқ бош вазири Роберт Фицо яқинда бир муҳим мулоҳаза билдирган эди.\n“Баъзан Ғарбий ҳамкорларингиз сизга панд бериши мумкин. <…> Ишончим комилки, Ер юзида бирор кор ҳол содир бўлса - биз бир грамм ҳам олтин кўрмаймиз.”, - деган эди Фицо Англия банки сиёсий қарашлар туфайли Венесуэла ҳукуматига тегишли олтинни қайтаришдан бош тортганини эслаб.\nВенгрия президенти “миллат бойлиги хавфсизлигини ошириш” мақсадида олтинларни олиб чиқиб кетаётганини айтган эди.\nСербия президенти Вучич ҳам олтин заҳираларини оширишга қарор қилганини хабар қилган ва “Биз дунёда кризис қайси томонга ҳаракатланаётганини кўриб турибмиз”, деган эди.\nЎзбекистон олтин экспорти 60 %га ошди\nЯқинда Нидерланд ҳам ўзининг 122 тонна олтинини Лондондан олиб чиқиб кетди. Ўшанда Нидерланд Марказий банки “агар дунёда монетар тизимни қайта ташкиллаштириш бошланса, олтин заҳиралари дунё валюта тизимни тиклашга асос бўлиши мумкин”, - деган эди.\nШу ўринда америкалик таниқли миллиардер Рэй Далио яқинда доллар ва доллар мажбуриятлари АҚШ бюджет сиёсати ва Федрезерв хатолари туфайли барбод бўлиши мумкин, - деган эди ва молиячиларнинг машҳур иборасини эсга олганди: “Олтин – бу эгалик қилиш мумкин бўлган ва ҳеч кимнинг қарзи бўлмаган - ягона активдир”.


Президент Ўтинбоева: ‘Қирғизистон Марказий Осиёда гардкам ўйинларнинг оролига айланиб қолди’ - BBC News O'zbek\nПрезидент Ўтинбоева: ‘Қирғизистон Марказий Осиёда гардкам ўйинларнинг оролига айланиб қолди’\n20 Сентябр 2011\n'Қирғизистон Марказий Осиёда гардкам ўйинларнинг оролига айланиб қолган'ини баён қилган президент Роза Ўтинбоева кескин чора-тадбирлар билан мамлакатдаги қиморхоналар фаолиятини жиддий тартибга солиш лозимлигини урғулаган.\nУнинг бу хусусдаги видеомурожаати қирғиз раҳбарининг веб саҳифасида эълон қилинган.\nҚирғизистон раҳбари бугун мамлакатда биргина лицензия олиб, фаолият юритаётган қиморхона ва турли ўйингоҳларнинг сони ўнлаб эканини айтади.\nУнга кўра, болалар боғчаларию турли жамоатчилик ташкилотлари ўрнида фаолият юритаётган бу каби ўйингоҳларни нафақат пойтахт Бишкек, балки мамлакатнинг чекка қишлоқларида ҳам учратиш мумкин.\n“Пана-пастқам жойларда қиморхоналарнинг фаолияти буткул тақиқланган қўшни давлатлар, жумладан, Қозоғистон, Россия ва, ҳатто, Беларусдан ҳам “омадини синаб кўрмоқчи бўлганлар” айнан Қирғизистонга келишади. Минг афсуслар бўлсинким, бизнинг мамлакатимиз Марказий Осиёда гардкам ўйинларнинг оролига айланиб қолди”, деб айтган Қирғизистон президенти.\nЎтинбоева хонимнинг баён қилишича, қиморхоналар ва турли таваккал ўйинларга мўлжалланган автоматлар бутун қирғиз жамиятига ҳалокатли таъсир қилиб, одамларни хонавайрон қилади.\n“ Бу каби ўйингоҳлар эгалари ўзларининг давлат ғазнасига солиқ тўлашларини рўкач қилишади. Аммо хорижда қиморхоналардан аксарият ҳолларда ноқонуний пулларни ўзлаштиришда фойдаланиш изчил тус олиб бормоқда. Бу каби амалиёт алал-оқибат бизда ҳам жиддий тус олиши мумкин”, дея огоҳлантиради қирғиз раҳбари.\nЎз ўрнида, Ўтинбоева хоним гардкам ўйинларни буткул тақиқлаш ва қиморхоналар фаолиятидан давлат бюджетига тушаётган даромадлардан умуман воз кечиш даъватларини қўлламаган.\nБундан аввал Қирғизистон парламентида қиморхоналар фаолиятини буткул ман этишга оид таклифлар ҳам илгари сурилганди.\nҚирғизистон раҳбарига кўра, бундай қилиш – уларнинг яширинча бўлса-да, бемалол фаолиятларини давом этдиришларига олиб келиши мумкин.\nЎтинбоева хонимнинг урғулашича, жорий пайтда бунга ўхшаш ўйингоҳларнинг фаолиятини чекловчи замонавий чора-тадбирлар кўришдан бошқа чора йўқ ва бу ишга бугуннинг ўзида қўл урилмоғи лозим.\nАгарда, мамлакат молия вазирлигининг ҳисоб-китобларига қаралса, биргина қиморхона ва ўйингоҳлардан давлат ғазнасига тушаётган солиқ тўлови йилига 403 миллион қирғиз сўмини ташкил этади.\nВазирлик амалдорларига кўра, агар давлат ғазнаси ушбу тушумдан маҳрум этилса, даромаднинг бошқа манбаларини излаш лозим бўлади.\nАммо бу каби фаолият турларининг буткул тақиқланишига оид кеча парламентнинг махсус қўмитасида муҳокама этилган қонун лойиҳаси ташаббускори бўлган Бакитбек Жетигенов (“Ор-номус” партиясидан) Қирғизистон бунча маблағни сайёҳлик соҳасини ривожлантириш орқали ҳам қўлга киритиши мумкин эди, дейди.\nЎз видеомурожаатининг якунида эса, Қирғизистон президенти, “Келинг, бирлашайлик, қиморвоз-баронларга оилаларимиз ва ёшларимизнинг ҳаётини издан чиқаришга йўл бермайлик. Эртага кеч бўлади”, дея мурожаат қилади.


Жалолиддин Румий (1207-1273) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ҲикматномаМумтоз файласуфлар ҳикматиЖалолиддин Румий (1207-1273)\nЖалолиддин Румий (1207-1273)\nЖалолиддин Румий Балх шаҳрида туғилиб ўсди. Уни баъзан Жалолиддин Балхий деб ҳам аташади.\nРумий шеъриятнинг барча шаклларида мукаммал ижод қилди. У битган ғазаллар, рубоийлар ва маснавийлар шеърият бўстонининг дурдонасига айланган. Румий асарларида ташбеҳларга ўралган фалсафий, сўфиёна, теран ғояларга кенг ўрин берилган.\nКўзни юмгил, кўзга айлансин кўнгил.\nЎлимимдан сўнг мени қаро ердан эмас, маърифатли инсонларнинг қалбидан изланг.\nЭзгуликдан бир қалъа барпо айлангким, маҳкамликда анга ҳеч нарса тенг бўлолмас.\nБу олам бир бору бир йўқ. Аста-аста кетганлар — йўқ, аста-аста келгувчилар бор.\nАё, сарв! Юксакларга интилмоқни бизга ҳам ўргат!\nАй, ғунча! Ўзликни намоён этмоқни ўргат!\nУЗУМ ҲАҚИДА МАСАЛ\nБир-бирини тушунмаслик дўстни душманга айлантириши ҳақида Румийнинг шундай масали бор.\nТурли тилда турлича айтилган бир сўз баъзан ўзаро низога сабаб бўлади. Турк, араб, форс ва юнон миллатидан бўлган тўрт нафар йўловчига бир сахий одам танга ҳадя этади. Йўловчилар ўртасида тангани қандай сарфлаш борасида жанжал чиқади. Форсий тилда сўзловчи йўловчи шерикларига:\n— Юринглар, бозорга борамиз-да, ангур1 сотиб оламиз, —дейди.\n— Эй фирибгар! — унинг сўзини бўлади араб. — Мен ангур эмас, эйнаб2 ейишни хоҳлайман!\nТуркий йўловчи эса уларнинг ҳар иккисига эътироз билдириб, шундай дейди:\n— Биродарлар, нега шовқин кўтарасиз, балки бу пулга узум сотиб олармиз?\nЮнонистонлик йўловчи эса:\n— Қандай одамсиз ўзи. Келинглар, стафил3 сотиб оламиз-да, маза қилиб еймиз, — дейди.\nШу тариқа тўрт йўловчи бир-бирини тушунмай, жанжаллашиб қоладилар. Аслида улар айнан бир нарсани исташарди.\nТўрт йўловчи билимсизлик, нодонлик туфайли бир-бирларини роса дўппослашди.\nАгар уларнинг орасида юз тилни биладиган одам бўлганда бир сўз билан низога чек қўйиши мумкин эди.\nДЕҲҚОН ВА ШЕР\nБир куни тунда шер деҳқоннинг оғилхонасига кириб, сигирини ебди-да, ўша ернинг ўзида дам олгани чўзилибди. Деҳқон эса тунда уйғониб, шамни ҳам ёқмасдан сигиридан хабар олиш учун оғилхонага йўл олибди. У оғилхонага кирибди-да, пайпасланиб шернинг елкасини силабди. Шунда шернинг хаёлидан шундай сўзлар ўтибди: «Эҳ, икки оёқли нодон-а! У мени сигир деб ўйлади. Кундуз куни бўлганда мени кўриб, танамга қўл теккизиш уёқда турсин, қўрққанидан ўтакаси ёриларди!»\nЭй доно одам, сен энг аввало нарсаларнинг моҳиятини бил, уларнинг алдамчи шаклига ишонма!\nСўз — либос. Маъно шу либос остига яширинган сир.\nКўзгуда ҳамма нарса тескари кўринади. Аммо биз кўзгусиз ўзимизни ҳеч қачон кўролмаган бўлардик.\nСен менга сўз ожиз, дединг. Агар ўзингни ҳақ деб билсанг, у ҳолда сўзнинг ожизлиги ҳақидаги сўзларинг ҳам ожиздир.\n← Аввалги Аввалги Рожер Бэкон (1214-1292)\nКейинги → Кейинги: Чжу Си (1130-1200)


Хитой АҚШ чекловлари туфайли 50 миллиард доллар зарар кўриши мумкин\nХитой АҚШ чекловлари туфайли 50 миллиард...\n22.03.2018 23:42 0 1214\nАҚШ президенти Доналд Трамп Хитой товарлари учун бир қатор бож ва чекловларни жорий этиш тўғрисидаги фармонга имзо чекишга тайёрланаяпти. Бу ҳақда «Euronews» хабар бермоқда. АҚШ маъмуриятига кўра, бундан Пекинга етадиган зарар тахминан 50 миллиард долларни ташкил этади.\nБундан ташқари, Оқ уй раҳбари АҚШга хитой сармоялари киритилишини чеклашга қаратилган бир қатор чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ҳақида кўрсатма берди.\nОлдинроқ Вашингтон бир қатор давлатлар, жумладан ЕИ мамлакатлари, шунингдек, Австралия, Аргентина, Бразилия, Канада, Жанубий Корея ва Мексикани металлга жорий қилинган янги божлардан вақтинча озод қилгани ҳақида хабар берилган эди.\nХитой АҚШ Доналд Трамп


Юртимиз азалдан илм-фан, маданият, санъат тараққий этган замин сифатида дунёда ном қозонган. Жумладан, Самарқанд наинки илму урфон, маърифат, балки мусиқа санъатининг ҳам тарихий бешикларидан бири бўлган. Шу боис Шарқ деганда, жаҳон аҳли, энг аввало, ушбу кўҳна ва навқирон шаҳар номини тилга олади, у ҳақда тўлқинланиб гапиради. Қолаверса, бу гўзал ҳамда бетакрор кентни ўз кўзи билан кўришга ошиқади. Бугун юртимиз гавҳари саналмиш Самарқанд яна дунё нигоҳида.\nЗеро, Буюк Ипак йўли марказида жойлашган мамлакатимизда қадимий урф-одатларимизу анъаналаримиз қаторидан ўрин олиб улгурган “Шарқ тароналари” халқаро мусиқа фестивали ўнинчи бор ўтказилмоқда.\nМаълумки, ёш авлодни миллий қадриятларга ҳурмат руҳида тарбиялаш, халқимизни дунё мусиқа санъати анъаналари билан, жаҳон аҳлини эса ўзбек миллий мусиқаси билан яқиндан таништириш мақсадида мазкур нуфузли анжуманга 1997 йилда Президентимиз Ислом Каримов ташаббуси билан асос солинган. Ўтган давр мобайнида “Шарқ тароналари” ўзининг кўлами, миқёси, иштирокчиларнинг кўплиги жиҳатидан энг нуфузли санъат байрамларидан бирига айланди. 1997 йилги илк фестивалда 31 давлатдан вакиллар қатнашган бўлса, бу галги тадбирда улар сони 66 та эканлиги ҳам буни яққол тасдиқлаб турибди.\nАйтиш жоизки, ҳар икки йилда уюштириб келинаётган ушбу анжуман бугунги кунда жаҳон санъат аҳлининг энг севимли фестивалларидан саналади. Бу, албатта, барчамизга чексиз фахр ва ифтихор ҳиссини бағишлайди.\nУнинг мақсади инсонларни гўзаллик, нафосат ҳамда эзгуликка чорлаш, дунё халқларининг ноёб мусиқий мероси ва анъаналарини асраб-авайлаш ҳамда ривожлантириш, тили, маданияти, миллий қадриятлари ранг-баранг бўлган турли миллат ва элатларни санъат воситасида янада яқинлаштиришдан иборатдир. Мазкур ғоянинг таъсирчан ифодаси, айниқса, халқимизнинг ўлмас қадриятлари, тинчлик, дўстлик, инсоний комиллик ҳақидаги орзу-интилишларида кўзга яққол ташланади.\n«Шарқ тароналари» ўнинчи халқаро мусиқа фестивалига Самарқандда пухта тараддуд кўрилди. Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан Регистон майдони таъмирланиб, атрофи ободонлаштирилди. Амфитеатр кенгайтирилиб, ёритиш тизими янгиланди. Улуғбек, Шердор, Тиллакори мадрасалари реставрация қилинди. Кўксарой майдони, Амир Темур, Руҳобод хиёбонларида кенг кўламли ободонлаштириш ишлари амалга оширилди, янги фавворалар бунёд этилди. Ён-атрофга турли анвойи гуллар экилди. Шунингдек, қадим кентнинг замонавий бинолари, марказий кўча ҳамда хиёбонларига мамлакатимиз мустақиллигининг 24 йиллигини акс эттирувчи улкан билбордлар, анжуман эмблемаси туширилган баннер ва паннолар, плакатлару рангли чироқлар ўрнатилди. Қисқаси, қадимий шаҳар қутлуғ байрамлар муносабати билан янада кўркам, гўзал ва фусункор қиёфа касб этди.\nҲар доим фестивалга ташриф буюрган хорижлик меҳмонлар Самарқанднинг Регистонини ёки бошқа тарихий обидаларини томоша қилиб, ҳайратланган бўлишса, эндиликда истиқлол туфайли яшариб, яшнаётган шаҳарнинг обод ҳамда кўркам кўчалари, хиёбонларини, замонавий тураржойларни кўриб, янада ёрқин таассуротларга эга бўлишмоқда. Бошқача айтганда, бу кўҳна ва навқирон кентнинг дунёнинг албатта бориб кўриш керак бўлган 50 та шаҳри қаторида туриши бежиз эмаслигини қалбан ҳис этишаяпти.\nСамарқанд, Регистон майдони. 28 август, соат 19:00.\nРегистон майдонидаги улкан амфитеатр анъанавий “Шарқ тароналари” халқаро мусиқа фестивалининг очилиш маросимига келган меҳмонлар билан гавжум. Улар орасида анжуман қатнашчилари ва меҳмонлари, санъат намояндалари, мусиқашунос олимлар, чет эллик ҳамда маҳаллий журналистлар, сайёҳлар бор.\nМайдон узра фестиваль байроғи ва унда иштирок этаётган барча давлатлар байроқлари ҳилпирайди. Қадим миноралар, мовий гумбазлар, улуғвор обидалар ранго-ранг чироқлар ёғдусида жилоланиб, қалбларга байрамона руҳ, тадбирга ўзгача шукуҳ бағишлайди.\nАнжуман иштирокчилари ва томошабинлар Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримовни қарсаклар билан кутиб олади.\nДавлатимиз раҳбари “Шарқ тароналари” ўнинчи халқаро мусиқа фестивали иштирокчилари ва меҳмонларини қутлар экан, мазкур анжуманнинг мазмун-моҳияти, жаҳонда тинчлик ҳамда миллатлараро тотувликни мустаҳкамлаш, мумтоз мусиқа анъаналарини асраб-авайлашдаги аҳамияти ҳақида тўхталди, фестиваль қатнашчиларига муваффақият тилади.\nЎнинчи халқаро мусиқа фестивалида иштирок этиш учун мамлакатимизга ташриф буюрган Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Таълим, фан ва маданият масалалари бўйича ташкилоти — ЮНЕСКО Бош директорининг ўринбосари Эрик Фальт маросимда сўзга чиқиб, Ўзбекистон бой тарих ва улкан маданий меросга эга мамлакат эканлигини, уларни асраб-авайлашга давлатимиз томонидан алоҳида эътибор қаратилаётганини таъкидлади, улкан бунёдкорлик ишларига юксак баҳо берди. Ўз навбатида, “Шарқ тароналари” халқаро мусиқа фестивалини ўтказишда кўрсатилаётган эътибор учун Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримовга ЮНЕСКО ташкилоти номидан миннатдорлик изҳор этди.\nМусиқа садолари остида муҳташам саҳнага фестиваль қатнашчилари кириб келади.\nИстиқлол йилларида мамлакатимизда маданий ёдгорликлар давлат муҳофазасига олиниб, тарихий обидалар, номоддий меросни асраб-авайлашга алоҳида аҳамият қаратилмоқда. Ушбу жараёнда миллий мусиқамизни чуқур ўрганиш ва ривожлантириш борасида кўлами ҳамда аҳамияти жиҳатидан жуда улкан ишлар амалга оширилди. Бинобарин, Бойсун фольклори, Шашмақом, Катта ашула, Наврўз, Аския инсониятнинг бебаҳо кашфиётлари, номоддий маданий мероси сифатида ЮНЕСКОнинг Репрезентатив рўйхатига киритилди.\nРеспубликамизда санъатга ихтисослаштирилган қатор олий таълим муассасалари, коллеж ва лицейлар, болалар мусиқа ҳамда санъат мактаблари, ўнлаб театр ва маданият саройлари барпо этилди. Қатор кўрик-танловлар жорий қилинди. Жумладан, “Ягонасан, муқаддас Ватан!”, “Ниҳол”, “Ёшлик баҳори” каби танловлар мамлакатимиз ёшлари истеъдодини юзага чиқаришда муҳим аҳамият касб этмоқда. Яна шуни ҳам фахр билан айтиш ўринлики, истиқлол фарзандлари жаҳоннинг турли давлатларида ўтказилаётган нуфузли санъат анжуманлари, кўрик-танловларда ҳеч кимдан кам эмасликларини исботлашмоқда.\nНавбат куй-қўшиқларга, рақсларга келади. Санъаткорларимиз томонидан ўзбек мумтоз ашулалари, жаҳон классик композиторлари асарларидан намуналар ижро этилади. Уларда ўз истиқлолини қўлга киритган Ўзбекистоннинг бугунги кунда жаҳонга юз тутиб, изчил ривожланаётгани, юртимизда миллий урф-одат ҳамда анъаналар билан бирга, умуминсоний тушунчалар ўзининг муносиб ўрнини топаётгани ифода этилади. Ер юзида ҳаётнинг пайдо бўлиши, унда одамзоднинг ўрни, ҳар қандай қадриятнинг марказида инсон ва унинг тақдири, орзу-интилишлари мавжудлиги мазкур қўшиқларда ўз аксини топади. Тинчлик-осойишталикни мадҳ этувчи наволар янграйди. Маҳорат билан куйланган тароналар хорижлик меҳмонларда катта таассурот уйғотгани уларнинг юз-кўзидан шундоқ сезилиб турарди.\n“Шарқ тароналари” фестивалининг яна бир ўзига хос ҳамда аҳамиятли томони шундаки, унда янги номлар кашф этилиб, иқтидорлилар сараланади, санъат янада қадрланади, эъзозланади.\nАнжуман қамрови жуда кенг. Унинг қатнашчилари Регистон майдонидаги асосий саҳнадан ташқари, Самарқанд, Тайлоқ, Оқдарё, Жомбой туманларида ҳам концерт дастурларини намойиш этмоқда. Истироҳат боғлари ва хиёбонлар, театрлар, болалар мусиқа ҳамда санъат мактабларида ўтказилаётган учрашувлар барчага унутилмас онларни туҳфа этмоқда.\nФестиваль иштирокчилари ва меҳмонлари Самарқанднинг бетакрор тарихий обидаларини зиёрат қилиш, мустақиллик йилларида амалга оширилган бунёдкорлик ишлари ҳамда меҳмондўст халқимиз билан яқиндан танишиш имкониятига эга бўлаяпти.\nХалқаро мусиқа фестивалининг очилишига бағишланган концерт дастури анжуман иштирокчилари ва меҳмонларида унутилмас таассуротлар қолдирди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Мусиқа маданияти муштараклиги\t«Бундай гўзал юрт, чеҳраси офтобдек одамлар дунёнинг ҳеч қаерида йўқ» »


Ўзбекистонлик спортчи қишки Олимпиада ўйинларига биринчи йўлланмани қўлга киритди - Anhor\nAnhor Все посты Ўзбекистонлик спортчи қишки Олимпиада ўйинларига биринчи йўлланмани қўлга киритди\nЎзбекистонлик спортчи қишки Олимпиада ўйинларига биринчи йўлланмани қўлга киритди\nЎзбекистонлик тоғ-чанғи спортчиси Комилжон Тўхтаев 2022 йил Пекинда бўлиб ўтадиган XXIV Қишки Олимпиада ўйинларига йўлланмани қўлга киритди. Бу ҳақда Anhor.uz нашрига Ўзбекистон Чанғи спорти федерацияси маълум қилади.\nМалакавий мусобақалар доирасида спортчи “слалом” ва “слалом гигант” ўйинларида “Олимпиада-2022”да қатнашиш ҳуқуқига эга бўлиш учун очколар йиғиндиси бўйича белгиланган нормативларни бажарган.\n«Комилжон Тўхтаевнинг Олимпиада ўйинларига йўлланмани қўлга киритишига Федерация томонидан малакалаш даври бошидан спортчини халқаро мусобақаларда қатнашишга стратегик режалаштириш ҳамда “Янгиобод” турбазаси томонидан молиявий кўмак ёрдам берди», – дея қайд этади Федерация раҳбарияти.\nЎқув-машқ йиғинларидан (ЎМЙ) ва малакалаш мусобақаларидан ўтиш учун тўртта спортчи (иккита асосий ва иккита захира) Чанғи спорти федерацияси томонидан тасдиқланди, Туризм ва спорт вазирлиги эса уларнинг қишки Олимпиада ўйинларига тайёргарлик дастурини молиялаштирди. ЎМЙ Италия, Австрия ва Россияда бўлиб ўтади.\nХалқаро Олимпия қўмитасининг қоидаларига кўра, ҳозирча Ўзбекистон тоғ-чанғи спорти турида фақат иккита квотага (бир аёл, бир эркак) даъвогар бўлиши мумкин.\nМалакалаш даври 2019 йил 1 июлдан 2022 йил 16 январгача бўлиб ўтади. Мамлакатимиз қишки Олимпиада ўйинларига яна бир йўлланмани қўлга киритиши мумкин.\n«Ўзбекистонда бошқа чанғи спорти турлари – сноуборд, фристайл, ски-кросс, югуриш чанғилари бўйича ҳам яна бир нечта лицензияни қўлга киритиш салоҳияти мавжуд. Чанғи спортини ривожлантириш федерациясининг таклифлари аввалроқ Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитасига ҳам Туризм ва спорт вазирлигига тақдим этилганди», – дейди федерация вакиллари.\nУларнинг сўзларига кўра, анъанага кўра ёзши Олимпиада ўйинларига лицензия олганлик учун давлат спортчига 100 млн сўм, мураббийга эса 50 млн сўм миқдорида мукофот ажратади.\n«Афсуски, бу амалиёт фақат ёзги Олимпиада ўйинларида қўлланади. Шундай рағбатлантирувчи мукофотлар қишки Олимпиада ўйинлари учун ҳам тўланса, адолатдан бўларди», – дея таклиф қилишмоқда федерациядагилар.\nҚайд этиб ўтамиз, қишки Олимпиада ўйинлари 2022 йилнинг 8-20 февраль кунлари Пекинда ўтказилади. 2018 йилги қишки Олимпиада ўйинларида Ўзбекистондан чанғичи Комилжон Тўхтаев ва фигурачи Миша Ге қатнашганди.\nҚорақалпоғистонда 1,8 млрд сўмга курант барпо этилади


Қачон “тадбиркор”дан нажоткорга айланамиз? — 21asr.uz\nЁхуд “фармбозор”дан “фармсаноат”га ўтиш фурсати етмадими?\nИссиқ жонмиз – онда-сонда бўлса-да дорихона томон йўрғалаб қоламиз. Ҳамма сифатли дорини олиш ва тезроқ шифо топишни истайди. Агар қўлингизда шифокорнинг тавсия қоғози бўлса, ёзилган дорини ҳеч бир иккиланишсиз сотиб оласиз. Аммо шамоллаш ёки томоқ оғриғидек “хонаки” важ бўлса, албатта, ўзингиз билган, синалган доридан бошқасига ишонмайсиз. Афсуски, улар ҳам ўзимизники эмас, хорижники бўлиб чиқади. Хўш, бизда фармсаноат қачон ривожланади?\nШу йилнинг 10 апрелида давлатимиз раҳбарининг “2019-2021 йилларда Республиканинг фармацевтика тармоғини янада жадал ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони эълон қилинди. Албатта, соҳа яхши ишлаётган, такомили бенуқсон бўлганида бунга зарурат бўлмас эди. Демак, камчиликлар бор. Хусусан, доришуносликда импорт маҳсулотларига ҳаддан ортиқ таяниб қолаётган эдик. Бу маҳаллий дори ишлаб чиқариш саноатининг ривожига тўсиқ бўлиш билан бирга, шу соҳадаги илмий тадқиқот ишларининг аҳамиятини ҳам сусайтираётгани айни ҳақиқат. Хўш, фармонга асосан саноат ривожи йўлида қандай ўзгаришлар бўлиши кутилмоқда? Шу каби саволларга жавоб олиш ва фармонда кўзда тутилган чора-тадбирлар ҳақида кенгроқ маълумотга эга бўлиш мақсадида Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлигига мурожаат қилдик.\nМуҳаббат Иброҳимова,Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридагиФармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлиги “Дори воситалари, тиббий буюмлар ва тиббий техника экспертизаси ва стандартлаштириш давлат маркази” ДУК ахборот-таҳлил бўлими бошлиғи:\nДори воситаларининг сифати қатъий назоратда бўлиб, сифатсиз дори воситаларининг ишлаб чиқарилишига асло йўл қўйилмайди. Фармацевтика тармоғини ривожлантириш Агентлиги қошидаги Дори воситалари, тиббий буюмлар ва тиббий техника экспертизаси ва стандартлаштириш давлат маркази Ўзбекистонга кириб келаётган ва ишлаб чиқарилаётган дори воситаларининг сифатини назорат қилади, уларни давлат рўйхатидан ўтказади. Сертификатлаштириш органи сифатида 2018 йил ва 2019 йилнинг 1 майига қадар 258 номдаги дори воситалари ва тиббий буюмлар, 43 номдаги субстанцияларга мувофиқлик сертификати бериш рад этилди.\nСоҳадаги энг катта ютуқлардан бири, бу – 3 хил кўринишдаги “Juslin N”, “Juslin R”, “Juslin 30/70” “инсулин” препаратининг тадқиқот ишлари ижобий натижа билан ўз ниҳоясига етганлигидир. Куни кеча эса ушбу препаратлар Соғлиқни сақлаш вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилиб, тиббиёт амалиётида қўлланилишига рухсат этилди. Айни пайтга қадар “инсулин” дори воситаси юртимизга четдан келтирилар эди. Ушбу дори воситасининг юртимизда ишлаб чиқарилиши натижасида импорт ҳажми камайиб, экспорт имконияти кенгаяди. Бу эса валюта тежаш ва дори таннархининг пасайишига хизмат қилади.\nЯнги қабул қилинган фармонга асосан “2019-2021 йилларда республика ҳудудида ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштиришга тавсия этилган дори воситалари гуруҳлари рўйхати” тасдиқланди. Рўйхатда келтирилган препаратлар эндиликда маҳаллий корхоналаримизда ишлаб чиқарилади. Булар антибиотиклар, эндокрин тизими патологиясини даволаш, яллиғланишга қарши ностероид дори воситалари, вирусларга қарши, меъда-ичак йўллари ва нафас аъзолари патологиясини даволовчи, иммунобиологик, онкологик, юрак-қон томир касалликларини даволашга хизмат қилувчи дори ҳамда болаларда сил билан инфекцияланишни эрта аниқловчи диаскин тестлари каби препарат ва воситалардир.\nМустақилликкача юртимизда фармацевтика саноати деярли мавжуд бўлмаган бўлса, бугунги кунда аҳоли дори таъминотининг салмоқли улуши маҳаллий корхоналаримиз ҳисобига тўғри келмоқда. Фаолият кўрсатаётган фармацевтика корхоналарига замонавий саноатнинг техника ва технологиялари жорий этилган бўлиб, уларда алоҳида мураккабликка эга бўлган иммунобиологик препаратлар, таъсири узайтирилган дори турлари, аэрозоллар, кўп компонентли, мураккаб таркибли дори турлари ишлаб чиқариш йўлга қўйилган.\nПрезидентнинг “Фармацевтика тармоғини бошқариш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармонига биноан “Ўзфармсаноат” ДАК фаолияти тугатилди ва Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузурида Фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлиги ташкил этилди. Бундан ташқари, фармонга асосан 2019 йилнинг 1 июлидан 2020 йил 31 декабрга қадар, синов тариқасида, дори препаратлари ва тиббиёт буюмларини давлат томонидан харид қилишни амалга оширишда икки ва ундан ортиқ иштирокчилар – аналогик маҳсулотни (халқаро патентланмаган номи бўйича) миллий ишлаб чиқарувчилари мавжуд бўлган тақдирда давлат буюртмачиси импорт дори препаратлари ва тиббий буюмларни етказиб бериш таклифи мавжуд барча буюртмаларни рад этиши белгиланган.\nДори препаратларини тайёрлаш бўйича кадрлар илмий салоҳияти ҳам ўта муҳим аҳамиятга эга бўлиб, янги фармонга мувофиқ 2019-2021 йилларда фармацевтика тармоғини жадал ривожлантириш бўйича “Йўл харитаси” ишлаб чиқилди. Унга кўра, Агентлик қошида фармацевтика технопаркини ташкил қилиш, технопарк ҳудудида соҳа мутахассисларини тайёрлаш ва кадрлар илмий салоҳиятини кенгайтириш мақсадида етакчи хорижий олий ўқув юрти филиалини очиш, илмий-тадқиқот ва тажриба-ишлаб чиқариш корхоналари фаолиятини ташкил этиш масалалари мақсад қилиб қўйилган. Бу каби чора-тадбирларнинг барчаси маҳаллий саноатимизда хориж маҳсулотларига рақобатбардош дори-дармонлар ишлаб чиқарилишига эришишга хизмат қилади.\n– Имкон қадар табиий йўл билан даволаниб, дори воситаларидан камроқ фойдаланишга ҳаракат қиламан, – дейди журналист Садоқат Рўзиева. – Лекин эҳтиёж пайдо бўлганида Россияда ишлаб чиқарилган дори препаратларининг таъсирини яхши сезганман ва улардан шифо топганман. Менимча, республикамизда дори саноатини ривожлантириш жараёнида аналоги бор дорилар импортини тўхтатиш шарт эмас. Агар ўзимизда ҳам сифатли дорилар ишлаб чиқарилса, одамлар, албатта, ҳеч қандай таъсирларсиз ва рекламаларсиз ҳам уларни сотиб олишади.\nФарида АШУРОВА, Миробод туманидаги 2-оилавий поликлиника умумий амалиёт шифокори:\n– Бир неча йиллар муқаддам мамлакатимизда ишлаб чиқарилган айрим дори препаратлари ишлатилганда реакция бериш ҳолатлари тез-тез учраб турарди. Кейинги йилларда шифокорларда беморларнинг дори аллергиясига мойиллигини ўрганиш, ҳар бир инсоннинг индивидуал хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда ташҳис қўйиш тажрибаси ривожланмоқда. Тўғри, ҳамма дориларни ҳам сифатли деб айта олмаймиз. Бироқ, сифат жиҳатдан яхшиланаётган ва кундалик шароитда аҳоли қўрқмасдан фойдаланаётган препаратлар ҳам анчагина. Қолаверса, аҳоли мунтазам равишда дорилар нархининг қимматлигидан шикоят қилади. Бу шикоятлар, албатта, чет элдан келтирилган дорилар нархи ҳисобига юзага келмоқда ва импорт дори препаратлари маҳаллий саноатимиз билан бирга аҳолининг чўнтагига ҳам зарар етказмоқда.\nУнутмаслигимиз керакки, фармацевтикада ишлаб чиқариш, илмий тадқиқотлар, янгилик яратиш эмас, савдо-сотиқ масаласи асосий фаолият турига айланиб, бундан фақат дори олди-сотдиси билан шуғулланган қатламгина фойда кўради. Натижада дорилар нархи ошса ошадики, асло тушмайди. Шу боис, ҳозирги шароитда имкон қадар маҳаллий ва хориж препаратларидан ҳам фойдаланган ҳолда беморларни даволашимиз, айни вақтда дори воситалари ишлаб чиқариш саноатини жадал ривожлантиришимиз шарт. Бу келгуси 10-15 йилдан кейинги мамлакат истиқболи, аҳоли саломатлиги учун жуда муҳим деб ҳисоблайман.\nИсмини ошкор этишни истамаган фармацевт ходимлар билан суҳбатда бўлганимизда уларнинг бири “одамлар шифокор ёзиб берган дориларни сотиб олишади, кўпам қаерда ишлаб чиқарилгани билан қизиқмайди”, деган фикр билдирди. Бошқаси эса дори сотиб олишда препаратнинг нархи ва ишлаб чиқарувчи билан қизиқувчилар ҳам талай экани, асосан, хориждан келтирилган дорилар харидоргирлигини айтди. Унинг кузатишича, аҳоли ўзимизда ва хорижда ишлаб чиқарилган дорининг нархини солиштиради. Агар ўзимизники билан хорижий дорининг нархи орасида фарқ катта бўлса, ўзимизникини олади. Аксинча, фарқ кичик бўлса, сифатини яхши деб ҳисоблаб, хорижникини харид қилади.\nАзиз муштарий, биз тарафларнинг фикрларини холисона беришга ҳаракат қилдик. Мавзуни ўрганиш жарёнида шуни билдикки, бугунги кунда давлат харидлари фармацевтика бозоридаги умумий маҳсулотларнинг 10-12 фоиз айланмасига тўғри келади. 1 июлдан жорий этиладиган давлат харидлари борасидаги эксперимент айнан шу кўрсаткичларга нисбатан кучга эга. Бироқ фармон моҳиятини чуқур англамаган айрим блогерлар, дори савдоси билан шуғулланувчи фирмалар ва фуқаролар 1 июлдан эътиборан чет элдан дорихоналарга ўзимизда ҳам ишлаб чиқарилаётган аналоги бор дори препаратлари келтирилмас экан, деган нотўғри тушунча, баҳс ва мунозараларга боришмоқда. Таъкидланганидек, фармон давлат харидларини амалга оширувчи дорихоналарга тегишли бўлиб, хусусий тадбиркорлик фаолияти сифатида хизмат кўрсатаётган дорихоналарга тааллуқли эмас. Яъни, чет эл ишлаб чиқарувчиларининг импорт орқали кириб келаётган маҳсулотлари фармацевтика бозоридаги эркин айланмасига ҳеч қандай чекловлар йўқ.\nЎзбекистонда 160 тадан ортиқ маҳаллий ишлаб чиқарувчи корхона мавжуд бўлиб, ўтказилажак тажриба ички бозордаги ўзаро рақобатнинг кучайишини кўзлайди, корхоналарнинг аналог турдаги дори препаратлари сифатли бўлишига туртки беради. Арзон бўлмаган хорижий маҳсулотларни маҳаллийлаштиришга замин яратади. Бу эса ўз ўрнида импорт ҳажмининг камайиши, экспорт имкониятининг кенгайиши, валютани тежаб, дори таннархининг пасайишига олиб келади. Сифатли дори воситалари эса ҳар қандай рақобат майдонида ҳам ўз ўрнини топади. Натижада бу ҳар биримизда келгусида маҳаллий саноатимиз импорт дорилар исканжасидан “қутулиши”га ва рақабатбардош маҳсулотлар ишлаб чиқариш ривожланишига умид уйғотади. Зеро, бу соҳада фойда кўришнинг икки муҳим йўналиши ажратилади. Энди фармацевтика тармоғида сифат учун, дори препаратларининг маҳаллий рақобатбардошлигини ошириш учун илм-фан кураши олий мақсадга айланмоғи зарур. Зеро, эълон қилинган фармон бунинг учун етарлича имконият бермоқда.\nИстаймизки, фармацевтларимиз халқимиз кўз ўнгида “тадбиркор” қиёфасидан янгилик яратувчи, тадқиқ қилувчи нажоткор қиёфаларга айлансин, маҳаллий саноатимизда эса беморлар дардига ҳақиқий малҳам бўладиган дори воситаларимиз кўпайсин ва энг муҳими, улар хорижникидан асло қолишмасин!\nАёлни аёлдай яшатиш керак


Иллюстратив сурат. Ўзбек муҳожирлари.\nАввалроқ ижтимоий тармоқларда ўзбекистонлик мухожирлар билан боғлиқ вазият ҳақида хабарлар пайдо бўлган эди.\nВазирликнинг билдиришича, 23 июнь куни Олмаотадаги Ўзбекистон консулхонаси вакиллари воқеа жойига борган. Дипломатлар Хоразмдан келган мазкур муҳожирлар Олмаота вилояти Жамбил тумани Минбаево қишлоғидаги ғишт заводида март ойидан бери ишлаб келганини аниқлаганлар.\nХабарда айтилишича, ғишт заводининг хўжайини ўзбекистонликларнинг барча ҳужжатларини олиб қўйган ва ойлик иш ҳақларини бермаган. Шундан сўнг муҳожирлар маҳаллий полиция бўлимига мурожаат қилганлар.\n“Хорижлик ишчи кучини ноқонуний равишда ишга ёллаганлик айблови билан тергов олиб борилмоқда, Ўзбекистон фуқаролари Каскелен шаҳридаги 1-сонли вақтинча сақлаш жойида тергов ҳаракатларини олиб бориш учун ушлаб турилибди. 24 июнь куни суд бўлиши кутилмоқда”, дейилади расмий маълумотда.\nБироқ ҳозирча суд қандай қарор чиқаргани маълум қилинмаган. Олмаотадаги Ўзбекистон Бош консулхонаси вазиятни ўз назоратига олгани билдирилди.


«Қашқадарё ҳудудий электр тармоқлари корхонаси» раҳбари Янги йилни «свет»сиз кутиб олган косонликлардан узр сўради - Daryo\n08:09, 10.01.2021 36536\n«Қашқадарё ҳудудий электр тармоқлари корхонаси» раҳбари Янги йилни «свет»сиз кутиб олган косонликлардан узр сўради\nҚашқадарё ҳудудий электр тармоқлари корхонаси раҳбари Анвар Музапов 2021 йилни шам ёруғида кутиб олган косонликлардан узр сўради. Бу ҳақда корхона масъуллари томонидан 9 январь куни бўлиб ўтган пресс-турда маълум қилинди, дея хабар берди «Дарё» мухбири.\nМаълум бўлишича, «Қашқадарё ҳудудий электр тармоқлари корхонаси» раҳбарияти 2021 йил 9 январь куни вилоятдаги журналист ва блогерлар учун пресс-тур ташкил қилган.\nПресс-турда журналист ва блогерлар электр энергиясининг аҳолига қай тарзда етиб бориши ва юзага келаётган муаммоларнинг сабаблари ҳақида маълумот олган. Шунингдек, вилоят «Ҳудудий электр тармоқлари корхонаси» ишчилари фаолияти билан танишиб, электр энергиясидаги тақчиллик сабабини ўрганган.\nПресс-тур сўнгидаги давра суҳбатида сўз олган корхона раҳбари Анвар Музапов «Дарё» мухбирининг «Янги йилни электр токисиз кутиб олган косонликлар учун кимдир жавоб бердими ёки воқеа ими-жимида ёпилдими?», деган саволига жавоб берар экан, ҳолат учун ўзини айбдор санашини айтиб, косонликлардан узр сўраган.\n«2020 йил 31 декабрь куни соат 21:14 да ўчган электр токини Янги йил оқшомида қайта ёқолмадик. Бу эса косонликларнинг Янги йилни ‘свет’сиз кутиб олишига олиб келди. Бунинг учун косонликлардан узр сўраймиз», — деди вилоят ҳудудий электр тармоқлари корхонаси раҳбари.\nАнвар Музаповнинг маълумот беришича, Косон туманидаги асосий подстанция Косон 11035 10 КВдаги носозлик подстанция эскиргани ва масъул шахсларнинг масъулиятсизлиги сабаб содир бўлган.\n«Косон нимстанциясининг қурилганига эллик йил бўлган. Айнан шу Янги йил оқшомидаги носозлик келиб чиқишига биринчи сабаб бўлса, масъул вазифага жавобгар шахсларнинг вазифасига совуққонлик қилиши ҳолатни келтириб чиқарган иккинчи сабаб бўлади. Бу ҳолатга йўл қўйган шахсларни ваколатимиздан келиб чиққан ҳолда жавобгарликка тортдик», — дейди Анвар Музапов.\nАнвар Музаповнинг қўшимча қилишича, вилоятда ҳудудий электр тармоқлари корхонасига тегишли 171 та подстанция мавжуд бўлиб, уларнинг талабга жавоб бермайдиганлари бирин-кетин таъмирланади. Таъмирланадиган подстанциялар орасида Косон туманидаги асосий подстанция Косон 11035 10 КВ подстанцияси ҳам бор.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ Қашқадарё вилоятининг Косон туманида 25 та маҳалла Янги йил байрамини электр токисиз кутиб олгани ҳақида хабар берилганди.\n«Таллимаржон» ИЭСдаги навбатдаги авария сабаб Қашқадарёнинг саккиз ҳудуди электрдан тўлиқ узилди. Энергетика вазири Алишер Султонов вилоятга учиб кетди\n23:58, 22.09.2020 221347\n08:17, 08.10.2020 198404\n20:12, 05.10.2020 290854\n18:55 Бугун 2855\n18:35 Бугун 6729\n18:19 Бугун 3960\n17:56 Бугун 3116\n21:47, 14.05.2021 105978\n22:37, 13.05.2021 82076\n23:53, 14.05.2021 80708\n22:16, 13.05.2021 77484


Cпорт — миллат генофондини яхшилаш гарови / ADOLAT ижтимоий-сиесий газетаси\nЎзбекистон “Адолат” СДП Сиёсий Кенгаши томонидан мустақиллигимизнинг 25 йиллиги муносабати билан “Гўзал ва бетакроримсан, муқаддас Ватаним, жоним сенга фидо, Ўзбекистоним!” шиори остида ҳаваскор жамоалар ўртасида “Адолат” кубоги учун мини-футбол мусобақаларининг якуний республика босқичи ўтказилди.\nПойтахтимиздаги “Ёшлик” спорт мажмуасида Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги ва Ўзбекистон мини-футбол федерацияси билан ҳамкорликда ташкил этилган тадбирнинг очилиш маросимида Ўзбекистон “Адолат” СДП Сиёсий Кенгаши аъзолари, Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва маҳаллий Кенгашлар депутатлари, Маданият ва спорт ишлари вазирлиги, Ўзбекистон мини-футбол федерацияси мутасаддилари, партия фаоллари ҳамда жамоат ташкилотлари вакиллари иштирок этди.\nМусобақани кириш сўзи билан очган Ўзбекистон “Адолат” СДП Сиёсий Кенгаши раиси Наримон Умаров истиқлол йилларида мамлакатимизда ёшларни соғлом турмуш тарзи, оммавий спорт, жисмоний тарбия билан шуғулланишга кенг жалб этишга чуқур эътибор қаратиб келинаётганлигини алоҳида таъкидлаб ўтди.\nҚайд этилганидек, мамлакатимизда ёш авлоднинг пухта билим олиши, касб-ҳунар ўрганиши, спорт, санъат билан шуғулланиши, уларнинг ҳар жиҳатдан етук ва баркамол бўлиб вояга етиши учун барча шароитлар яратиб берилган. Хусусан, юртимизнинг чекка-чекка қишлоқларида ҳам спортни ривожлантириш, ёшларимизнинг соғлом ва баркамол униб-ўсишларини таъминлаш борасида кенг кўламли ишлар олиб борилмоқда.\nАйниқса, ҳар бир билим масканида замонавий спорт мажмуалари барпо этилганлиги, ёшларнинг спортга бўлган ҳавас ва қизиқишларини ошириш, спорт билан шуғулланишлари учун яратиб берилган кенг имкониятлар самараси ўлароқ, улар ўз салоҳиятларини тўлақонли намоён этмоқдалар.\nЎтган йилларда республикамизда спорт ўйинларининг тўлақонли ривожланиши учун барча шароитлар яратилиб, соғлом авлодни шакллантириш ва тарбиялашнинг ўзига хос миллий модели вужудга келди. Болалар, ўсмирлар ва ёшларни спортга жалб этиш борасида тўлиқ қамровли тизим яратилди. Хусусан, уч босқичли спорт ўйинлари – “Умид ниҳоллари”, “Баркамол авлод”, ва “Универсиада” — бунга яққол мисол бўла олади.\n“Соғлом она ва бола йили” Давлат дастурига асосан ҳам жисмоний, ҳам маънавий жиҳатдан соғлом, мустақил фикрлай оладиган, юксак интеллектуал салоҳиятли, чуқур билимли ва замонавий дунёқарашга эга, мамлакат тақдири ва келажаги учун масъулиятни ўз зиммасига олишга қодир баркамол авлодни шакллантириш, давлат ва жамиятнинг куч ва имкониятларини ана шу мақсадларга сафарбар этишга доир кенг миқёсли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.\nЖумладан, соғлом ва баркамол авлодни тарбиялаш учун қулай ташкилий-ҳуқуқий шароитлар яратишга қаратилган қонунчилик ва меъёрий-ҳуқуқий базани янада такомиллаштириш, янги қоида ва меъёрларни ишлаб чиқиш бўйича белгиланган чора-тадбирларга мувофиқ янги таҳрирда ишлаб чиқилган «Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонуни лойиҳаси айни пайтда Олий Мажлис Қонунчилик палатасида кенг муҳокама қилинмоқда.\nУмуман олганда, бугун нафақат ёшлар, балки аҳолининг кенг қатлами орасида спортни тарғиб қилиш, ҳаваскор жамоалар ўртасида спортнинг турли йўналишлари бўйича мусобақалар ташкил қилиш ҳам анъанага айланиб бормоқда.\n“Адолат” кубоги учун мини-футбол мусобақаси ҳам Президентимизнинг “Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигининг йигирма беш йиллик байрамига тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш тўғрисида”ги қарори ижроси доирасида ташкил этилди. Ҳаваскор жамоалар ўртасида ўтказилган мазкур мусобақадан кўзланган асосий мақсад аҳоли, айниқса, ёшларда спортга бўлган ҳавас ва интилишни кучайтириш, уларни жисмоний тарбия ва спортга жалб этиш орқали жамиятимизда соғлом турмуш тарзи тамойилларини қарор топтириш, ёшлар қалбида Ватанга муҳаббат ва садоқат, миллий ғурур ва ифтихор туйғуларини камол топтиришга қаратилган.\nМазкур мусобақанинг минтақавий босқичлари Ўзбекистон “Адолат” социал-демократик партиясининг ҳудудий кенгашлари ҳамда Маданият ва спорт ишлари вазирлигининг ҳудудий бўлинмалари томонидан жойларда шакллантирилган жамоалар ўртасида юқори савияда ташкил қилинди.\nМусобақанинг республика босқичида Тошкент, Наманган, Қашқадарё, Хоразм, Сирдарё ҳамда пойтахт жамоалари ўзаро куч синашишди. Жамоалар ўртасидаги ҳар бир учрашув қизиқарли, дўстона ва байрамона кайфиятда бўлиб ўтди. Икки гуруҳга бўлиниб кураш олиб борган жамоалар орасидан Сирдарё ва Наманган вилояти жамоалари финалда ўзаро беллашишди. Аҳамиятли жиҳати, ушбу учрашувда томошабинлар ҳаётий тажриба ва ёшлик шижоатининг ўзаро баҳсига гувоҳ бўлишди. Яъни, Наманган жамоаси таркибида асосан меҳнат фахрийлари бирлашишган бўлса, сирдарёликлар ёшларни уюштирган. Шундай қилиб, ушбу учрашувда сирдарёлик ёшлар рақибларини 5:1 ҳисобида доғда қолдириб, мусобақада биринчи ўринни эгаллади. Наманган жамоасига иккинчи ўрин насиб этди.\nҚашқадарё ва Тошкент вилояти жамоалари ўртасида учинчи ўрин учун кечган кураш, айниқса, шиддатли кечди. Асосий вақтда 5:5 ҳисобида муроса йўлини танлаган жамоалар ҳар қандай футбол мусобақасини безайдиган пеналтилар серияси орқали ғолибни аниқладилар. Ушбу беллашувда 3:2 ҳисобида тошкентлик футболчиларнинг қўли баланд келди ва улар фахрли учинчи ўринни эгаллашга муваффақ бўлдилар.\nўолиб жамоаларга “Адолат” кубоги, медаллар ва қимматбаҳо совғалар тантанали равишда топширилди. Шунингдек, тадбирнинг ёпилиш маросимида хушовоз хонандалар томонидан ижро этилган куй-қўшиқлар йиғилганларга байрам кайфияти бахш этди.\n— Спорт ва соғлиқ бир-бирини тақозо этувчи муҳим тушунчалардир. Соғлом ёшлар ҳар қачон, ҳар ерда ўз фикрига, соғлом мулоҳазасига эга бўлади, халқ ва давлат манфаатини ҳимоя қилади.\nЖойларда спортни ривожлантиришга нафақат ижроия ҳокимият органлари, балки давлат ҳокимияти вакиллик органларининг ҳам жалб этилаётгани халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгашларидаги ёшлар сиёсати ва соғлом авлод масалалари бўйича доимий комиссиялар фаолиятига ҳам катта масъулият юкламоқда.\nБугун ушбу жараёнларда жамоат ва нодавлат нотижорат ташкилотларининг, хусусан, аҳолининг кенг қатлами билан бевосита ишлайдиган сиёсий партияларнинг ҳам фаол иштироки жуда муҳим. Энг муҳими, биз, «Адолат» СДП аъзолари ҳам ҳаётимизнинг маъно-мазмуни бўлган навқирон авлодни ҳам жисмоний, ҳам маънавий жиҳатдан соғлом ўстириш, уларнинг фаровон келажагини барпо этиш, интеллектуал салоҳиятли авлодни тарбиялаш борасида дастуриламал сифатида хизмат қилувчи давлат дастурлари ва қонунлар ижросини таъминлашда фаол бўлишимиз, жойлардаги бошланғич партия ташкилотларимиз ёрдамида болалар спортини ривожлантиришга ҳисса қўшишимиз, уларнинг бугун соғлом турмуш тарзига риоя қилишлари эртанги кунда, албатта, ўз самарасини беражагини тинимсиз тарғиб қилишимиз лозим.\nИстиқлолимиз айёми муносабати билан ўтказилган мазкур мини-футбол мусобақаси ҳам айни мақсадлар йўлида партиядошларимизнинг амалий ишлари сирасига киради.\nЎзбекистон “Адолат” СДП Сиёсий Кенгаши Марказий аппарати бўлим бошлиғи:\n— Дарҳақиқат, жамият тараққиётини янги босқичга кўтариш, келажак авлод ҳақида қайғуриш, соғлом, баркамол ёшларни тарбиялаш ва уларни ижтимоий фаоллик асосида спортга жалб этиш нафақат оила, маҳалла ёки таълим муассасалари, балки фуқаролик жамияти институтларининг ҳам долзарб вазифаларидан бири саналади. Зеро, мамлакатимизнинг келажаги ёш авлодга, уларнинг жисмонан соғлом, маънан етук ва баркамоллигига боғлиқ. Қолаверса, аҳоли ўртасида спорт билан шуғулланишни оммалаштириш миллат генофондини яхшилашга хизмат қилади.\nШундай эзгу мақсадларни кўзлаб ташкил этилган “Адолат” кубоги учун ҳаваскор жамоалар ўртасида мини-футбол мусобақасини ўтказиш ташаббуси барча даражадаги партия ташкилотларимиз ҳамда фаолларимиз томонидан қизғин қўллаб-қувватланди. Ўз навбатида, ушбу ташаббус жойларда спортсевар ёшлар, ҳатто фахрийларнинг ҳам қизиқишига сабаб бўлди.\nМусобақанинг биринчи босқичи республикамизнинг барча туман ва шаҳарларида маҳаллалар, меҳнат жамоалари, ёшлар, партиямиз аъзолари ва фаоллари орасида ташкил этилган ҳаваскор жамоалар ўртасида бўлиб ўтди.\nИккинчи, яъни ҳудудий босқичда эса Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри қуйи босқичда маҳорат кўрсатган ўйинчилардан иборат терма жамоаларни шакллантиришди. Бу эса якуний республика босқичи ўйинларининг шиддатли ва қизиқарли бўлишини таъминлади.\nБир сўз билан айтганда, ушбу мусобақа ҳақиқий спорт байрамига айланди ва ўйлайманки, биз бу орқали олдимизга қўйган мақсадимизга эришдик.\nСирдарё вилояти жамоаси сардори, “Адолат” СДП фаоли:\n— Ҳақиқатан ҳам, бугунги кунда биз, ёшларнинг спорт билан шуғулланишимиз учун барча шароитлар яратилган. Ҳатто, чекка қишлоқларда ҳам замонавий спорт мажмуалари, айниқса, мини-футбол майдонлари бунёд этилаётгани спорт билан мунтазам шуғулланишимизга катта имкон бермоқда.\nМен ҳам маҳалладошларим, партиядошларим билан бўш вақтларимда мини-футбол ўйнаб тураман. Партиямиз томонидан мини-футбол бўйича республика мусобақаси ташкил этилаётганини эшитиб хурсанд бўлдик. Жамоамиз билан туман босқичида ғолиб бўлганимиздан кейин бошқа туманлардаги маҳоратли тенгдошлармиз ҳисобидан сафимизни кучайтирдик ва минтақавий мусобақада Жиззах ва Самарқанд вилояти жамоларини мағлуб этиб, республика босқичига чиқдик. Очиғи, мусобақанинг финал босқичи биз кутганимиздан ҳам шиддатли ва муросасиз баҳсларга бой ўтди.\nАлбатта, биз профессионал спортчи бўлмасак-да, республика даражасидаги мусобақада иштирок этиб, бошқа вилоят жамолари билан куч синашганимиз ва улар билан дўстлик ришталарини боғлаганимиздан мамнунмиз. Айниқса, ушбу мусобақа Ватанимиз мустақиллигининг қутлуғ тўйи муносабати билан ўтказилгани ва унда бош совринни қўлга киритганимиз бизга ғурур ва ифтихор туйғусини бағишлади.


«Эрим яқинларимни ҳурмат қилмайди…» | Бир пиёла чой\n← Келгуси 5 йил ичида вилоятларда тоза ичимлик суви муаммоси ҳал этилади\nФото: Тошкентда йўлларни очиш давом этмоқда →\n«Эрим яқинларимни ҳурмат қилмайди…»\n«Ҳаётимдан нолимайман. Ҳамма нарсам етарли, турмуш ўртоғим, қайнона-қайнотам билан яхши тил топишаман. Фақат эримнинг қариндошларимга қиладиган муносабатидан уяламан. Ота-онам, ака-укаларимни ҳурмат қилмайди. Нуқул улардан камчилик топгани топган, кўзимга қараб, уларни ёмонлайди. Бирор қариндошимникида йиғин бўлса, бир ой аввал эримнинг қулоғига қуйишни бошлайман. «Бормасангиз бўлмайди, отамнинг ёлғизгина куёвисиз, ҳамма сизни сўрайди», деб. Унинг эса айнан ўша куни иши чиқиб қолади, ё бирор нарсани баҳона қилади. Ҳамма яқинларимнинг турмуш ўртоғимдан аллақачон ҳафсаласи пир бўлган. Дадамнинг юбилей кунига келмаганидан кейин ўзимнинг ҳам дилим қаттиқ оғриди. Нега айрим эркаклар хотинининг қариндошларини менсимайди, оёқ учида кўрсатади, ҳақоратлайди? Ахир биз — келинлар уларнинг қариндошларига ёқайлик, деб ўзимизни ҳар чўғга урамиз-ку!»\nЗилола, Самарқанд вилояти\nБу мурожаатдан сўнг куёвларнинг «душман тараф»га бўлган муносабатларини атрофлича мулоҳаза қилиб кўришга киришдик.\nМеҳр тилдами ё дилда?\nБугунги келинларнинг шевасини ҳеч кузатганмисиз? Эрининг барча қариндошларини «ойижон», «аммажон», «холажон», «тоғажон», деб жон-жонлаб туришади. Кимларгадир бу эриш туюлади, кимлардир айнан шундай мурожаат қилиш кераклигини талаб қилишади. «Сен» ҳам, «сиз» ҳам бир оғиздан чиқишини ҳисобга олсак, келинларнинг куёв тарафдагиларнинг кўнглини олишга уриниши фақат яхшиликка хизмат қилади. Агар бу сохта муносабат эмас, чин дилдан бўлса, албатта.\n«Мен унинг онасини «ойижон» дейман, хизматини қиламан. Лекин у онамни бирор марта «ойи» демайди, «онанг», «душман тараф», «уруғинг», «сеникилар»дан бошқа сўз тополмайди», деб ёзғирамиз. Эркакларнинг ёнини олмоқчи эмасмиз-у, аммо кўпинча қайнонамизни ҳақиқатан ҳам яхши кўришимиз, унинг хизматини оғринмай, нолимай, жанжалларсиз қилаётганимизни эримизга исботлай олмаймиз. Ташқарида «ойижон, адажон» деймиз-у, ичкарида «Онангиз ундоқ қилди, синглингиз мана бундоқ қилди», деб гапирамиз баъзан. Дилимиздагини эшитиб, тилимиздаги самимий муносабатни кўрмаган эр, бизнинг қариндошларимизга ҳам худди ўша муносабатни қайтариши турган гап. Фақат хўжайинимиз бунинг учун лаганбардорлик қилиб ўтирмайди. Чунки у бизнинг яқинларимизнинг уйида яшамайди, уни ҳеч ким ҳайдаб юбора олмайди!\nХотинининг қариндош-уруғига очиқ муомала қилмаган, ҳеч бўлмаганда, дўст-душман, қуда-қарағайларнинг олдида ҳурматини жойига қўймаган эркак ҳам саломига яраша алигини олади. Қарсакдаги «қарс» товуши иккала кафт тўқнашгандагина эшитилади, ахир. Ҳурматли эркаклар, рафиқангизнинг уйдаги жанжаллари барҳам топишини истасангиз, унинг яқинлари билан янада яқинлашинг! Уларнинг қизи билан бахтли яшаётганингизни сўз билан айта олмасангиз ҳам, ҳаракат билан ифодалашингиз мумкин. Йилда икки марта хотинингизнинг тоғаси ёки аммаси бераётган наҳорги ошга боришга куч топсангиз, қайнота-қайнонангизнинг туғилган кунида ташаббус кўрсатиб, совға-салом қилсангиз, қўлингиз кўксингизда бўлса, бас. Бу унчалик қийин ва хижолатли иш эмас, мана хотинингиз шу ишларни ҳар куни қилаяпти-ку! Яхши куёв бўлсангиз, уларнинг ўзи сизга қизларини мулойим супурги қилиб беришади. Ахир бундай тартибли куёвнинг ёмон эрлигига ишониб бўладими? «Ўчир овозингни, куёвим яхши, сен ёмон!» дейишади у нолишни бошламасданоқ!\nЙўқолиб қолманг, куёвлар!\nЯқиндагина бўй қизлар бўлиб, маҳалламизни тўлдириб юрардик. Энди орқамиздан икки-учта боламизни эргаштириб, байрам ва дам олиш кунлари ота уйимизга келиб турамиз. Аксариятимиз қўлимизда камида тўртта нон, қаймоқ кўтариб борсак-да, кўнглимизнинг бир томони хижил бўлаверади. Сабаби эргинамиз кўчанинг бошидан бизни ташлаб, ўзи урра қочиб қолган. Бирров саломлашишга ёки бир пиёла чой ичиб, ота-онамизнинг дуосини олишга эринган. Бу нима, бизнинг уруғимизни менсимасликми? Ўзига лойиқ кўрмасликми? Ёки уялишми?\nҲа, жаҳлингиз чиқса, арзийдиган ҳолат. Бир кун ишга шошаётганини баҳона қиласиз, иккинчи кун қайтишда кирмоқчи эди, деб алдайсиз. Қайтаётганингизда ҳам тугунингизни тўлдириб, куёвига атаб камида бир жуфт пайпоқ, бир коса овқат бераётган онангиз «Қўявер, иши кўпайиб кетгандир, аканг олиб бориб қўяди», дейди хижолатингизни енгмоқчи бўлиб.\nКўпчилик аёлларга таниш бу ҳолатни нега ёзаяпман? Эркакларимиз ўқишсин, ўзлари учун мулоҳаза чиқаришсин. Яхши куёвни қизнинг маҳалласидагилар дарҳол таниб олади. Чунки у уч ойда бир кўриниб қолмайди, ўз қизини бутун умрлик совға қилиб бериб юборган қайнона-қайнотасини йўқлаб туради.\nКуёвларнинг келин томонникига ҳадеб боравермаслиги, улар билан муносабатга кириша олмаслигининг ўзига боғлиқ бўлмаган сабаблари ҳам бор. Энг биринчиси, бу ўз ота-онасидан уялишидир. Худди боши иккита бўлганидан кейин у томонга «сотилиб кетаётгандек» туюлмаслиги учун ўзини нари тортиб туради. Айниқса, янги уйланганларда кузатиладиган ҳолат: қайнотаси олиб берган мебелда ётиб, сарпосига қилган пальтодан тортиб пайпоққача кийиб олган куёв ўзининг яқинлари олдида ноқулай ҳис қилади ўзини. Унча-бунчага тобе бўлавермаслигини исботлаш учун ҳам атай мана шундай қобиққа ўралиб олиши мумкин. Буни менсимаслик эмас, шунчаки кўникиш жараёни, десак бўлади. Иккинчи сабаб эса ота-онасининг келинникига бориш-бормаслигини назорат қилишидир. Бизнингча, бола-чақаси тиниб-тинчиши, қудачиликни минг йилликка узайтиришни истайдиганлар бундай хатога йўл қўйишмайди. Ахир сизнинг ҳам қизингизга шундай муносабатда бўлишса, бир ойда зўрға уйига жўнатиб, куёвингизнинг юзини кўрсатишмаса (!), сиз ҳақингизда гап кетганда худди сиз тилга олган сўзларни ишлатиб, менсимаслик, қизғаниш йўлини тутишса, ўзингизни қандай ҳис қилган бўлардингиз? Ғанимат дунёда ҳар ким муваққат, қудаларингизнинг сабрини синаманг, ёшлар катталарга оқибат кўрсатишни ҳозирдан ўрганишсин.\nҲушёр бўлинг, келинпошшалар!\nИнсоннинг қулоғидан кирган гап миясини эгаллаб, қўл-оёғини ҳаракатга келтиради. Оиланинг ички сирлари, кимнинг аслида ким эканлиги, бугун уришиб, эртага ярашадиган жигарларнинг низолари ҳақида эрни хабардор қилиб туриш фақат ўзингизнинг зарарингизга хизмат қилади. Ахир ўзингиз ҳар куни «Аммам онамга кун бермаган», деб турганингиздан кейин сизни яхши кўрган одам ёмон кўрган аммангизни нега ҳурмат қилсин? Зинҳор ва зинҳор ота-онангизнинг ишлари, гап-сўзларини турмуш ўртоғингиз ва унинг қариндош-уруғлари билан муҳокама қилманг. Вақти келиб, «Ўзинг айтгансан-ку» деган гапни эшитмаслик учун тилингизга ҳушёр бўлинг! Ота-онангиз, ака-ука, опа-синглингизнинг муаммолари ҳақида эмас, кўпроқ ютуқлари тўғрисида гапиринг. Куёвини мақташи, поччасининг ишларига қизиқиши ҳақида ёлғондан бўлса ҳам, гаплар ўйлаб топингки, жуфтингизнинг меҳри уларга ғойибона илисин.


ЎЗБЕКИСТОН – РОССИЯ ҲАМКОРЛИГИДА ЯНГИ УФҚЛАР ОЧГАН ТАРИХИЙ ТАШРИФ! 06.04.2017 00:02\nШу йилнинг 3 апрель куни Санкт-Петербург метросида терроризм ҳаракати содир этилиб, инсонлар ҳалок бўлди. Давлатимиз Раҳбари улар хотирасини ёдга олиб, шу ердаги «Ленинград – қаҳрамон шаҳар» ёдгорлиги пойига гул қўйди.\nДунёдаги етакчи энергетика компанияларидан бири бўлган «Газпром» Ўзбекистонда геология-қидирув ишлари олиб бориш ва истиқболли углеводород конларини ўзлаштириш бўйича йирик лойиҳаларни амалга оширишда, шунингдек, табиий газни экспортга етказиб беришда фаол иштирок этмоқда. Устюртда ўтказилган геология-қидирув тадқиқотлари натижасида “Жел” газ конденсати кони очилди. “Шахпахти” кони биргаликда ўзлаштирилмоқда. Ҳозиргача у ердан 3,5 миллиард куб метр газ қазиб олинди.


Янги оптик иллюзия интернет фойдаланувчилари ўртасида баҳсга сабаб бўлди\n23:00 / 24.06.2016\nImgur ижтимоий тармоғининг Bruuntilde тахаллусли фойдаланувчиси суратда кўл кўринаётгани ҳақида жавоб бериш таклифи билдирилган суратни чоп этди.\nФойдаланувчилар икки томонга бўлиндилар: баъзилар суратда девор, бошқалар эса кўл кўринаётганини айтишган. Суратга Daily Mail нашри эътибор қаратди. Журналистлар қўйилган саволга жавоб топиб, баҳсни ҳал қила олдилар.\nУлар суратда девор тасвирланганини ўрнатишга муваффақ бўлишди. Агар сурат катталаштирилса, унда бетон текстурасини аниқ кўриш мумкин, қумни эслатувчи юқоридаги оқ полоса эса бор-йўғи деворнинг тепа қисмидир.


Масхарабозлик давом этмоқда: Хивада шаҳар ва туман ҳокими алмаштирилди. Аслида, мавжуд режим ислоҳот қилиниши керак - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n18:10 - Масхарабозлик давом этмоқда: Хивада шаҳар ва туман ҳокими алмаштирилди. Аслида, мавжуд режим ислоҳот қилиниши керак\nХалқ депутатлари Хоразм вилояти кенгашининг навбатадн ташқари сессиясида Хива тумани ҳокими бўлиб ишлаб келган Эркин Ёқуб Хива шаҳрига ҳоким қилиб ўтказилди. Озод Матёқуб эса туманга янги раҳбар бўлди.\nОзод Матёқуб шу пайтгача Ўзбекистон Қишлоқ ва Сув Хўжалиги Вазирлигининг пахтачилик ва техник экинлар ривожлантириш бошқармаси бошлиғи вазифасида ишлаб келаётган эди. Хоразм вилояти ҳокими Пўлат Бобожон янги ҳокимлар замонида Хиванинг гуллаб кетишини айтди.\nАслида, дейди мухбиримиз, Ўзбекистон инсон ҳақ-ҳуқуқларининг ҳимояланиши, яъни демократия даражаси бўйича жаҳон давлатлари рўйхатида охиридан иккинчи ўринда экан, ҳеч қандай кадр алмаштириш билан мамлакатимизни аянчли аҳволдан олиб чиқиб бўлмайди. Бу аҳволдан чиқиш учун Ўзбекистонда авваламбор фундаментал сиёсий, ижтимоий ва иқтисодий ислоҳотлар ўтказиш лозим.


Матвиенко: Россия Асадни ҳимоя қилаётгани йўқ\n15:27 / 28.04.2017\nРоссия Федерациялар Кенгаши раиси Валентина Матвиенконинг РИА Новости'га берган интервьюсида маълум қилишича, Россия Сурия президенти Башар Асадни “шахс сифатида” ҳимоя қилаётгани йўқ.\n“Биз Башар Асадни шахс сифатида ҳимоя қилаётганимиз йўқ, бизнинг мақсад бу эмас. Биз халқаро ҳуқуқ, БМТ Низомига қатъий риоя этилиши тарафдоримиз. Уларда бошқа давлатлар ишига ташқаридан аралашишга йўл қўйилмаслик кераклиги аниқ ёзиб қўйилган”, - дея айтиб ўтди у.\nМатвиенконинг таъкидлашича, бундай аралашиш нималарга олиб келишини Ироқ, Ливия ва бошқа мамлакатлар мисолида кўриш мумкин.\n“Мушакларни, кучни кўрсатиш – АҚШ авиациясининг Сурия ҲҲК авиабазасига зарба берганида рўй берган ҳолатдир. Ўйлаб топилган сабаблар билан ташқаридан туриб бостириб кириш бўйича ҳаракатлар амалга ошмоқда”, - дея қайд этиб ўтган Россия Федерациялар Кенгаши спикери.\nАввалроқ Россия президенти матбуот котиби Дмитрий Песков Владимир Путин Сурия етакчиси Башар Асаднинг адвокати эмаслиги ҳақида маълум қилганди.\nРоссия Башар Асад Валентина Матвиенко