Ўзбеклар Афғонистонда йўл қуради\nЗикрилло Ишонч Маълумотларга кўра, Ўзбекистоннинг “Ўзавтойўл” давлат акциядорлик компанияси Афғонистон шимолида 530 километрлик автомобиль йўлини қуриб беришга тайёрлигини билдирмоқда. Ўзбекистон делегацияси айни вақтда Кобулда шу хусусда музокара олиб бораётир.\nНорасмий манбаларнинг маълум қилишича, ушбу лойиҳа қиймати тахминан 100 миллион АҚШ долларига тенг.\n“Ўзавтойўл” мутасаддиларининг таъкидлашича, Афғонистон ҳукумати ва ушбу лойиҳани молиялаштиришни зиммасига олган Осиё тараққиёт банки маъмурлари мазкур йўл қурилишини тендер танловларисиз Ўзбекистон компаниясига беришга розилигини маълум қилган. Компания мазкур қурилиш юзасидан ўз лойиҳасини Афғонистон Халқ манфаатлари вазирлиги ва Осиё тараққиёт банки экспертларига тақдим этган.\n“Ўзавтойўл”нинг халқаро бўлими бошлиғи Умид Маҳматов сўзларига кўра, йўл қурилишини 2,5 йилда тугаллаш мумкин. Қурилиш учун сарфланадиган маблағ йўлнинг қандай стандартлар асосида қурилишига боғлиқ. Ўзбекистонлик йўлсозлар бу йўлни тезроқ ва қисқа муддатда қуриб бера олади.\nАфғонистоннинг Ўзбекистондаги фавқулодда ва мухтор элчиси Абдул Самаднинг билдиришича, қурилиши Андҳой шаҳридан бошланадиган ушбу магистрал йўл Фарёб, Бодғиз ва Ҳирот вилоятларини Форс кўрфази билан боғлашга хизмат қилади. Шунингдек, бу йўл Россия ва Марказий Осиё давлатларининг Осиёнинг бошқа мамлакатларга чиқишини таъминлай олади. Янги магистрал йўлнинг Афғонистон учун иқтисодий аҳамияти беқиёсдир.


“Банк иши” факультети Хотин-қизлар кенгаши томонидан талаба-қизлар учун “Кийиниш маданиятининг хотин-қизлар аҳлоқий тарбиясидаги аҳамияти” мавзусида давра суҳбати ўтказилди.\n“Банк иши” факультети Хотин-қизлар кенгаши ...\nЯхши кийиниш ўзига хос санъат. Киши бу санъатни эгаллаши учун кийиниш талабларига риоя қилибгина қолмай, балки ўз эстетик дидини қам узлуксиз тарбиялаши керак. Дидни тарбиялаш учун қонунлар меъёри ва ўзаро мос тушунчаларга асосланган санъатнинг барчаси билан танишиб бориш лозим.\nКийимларда инсон таълим тарбияси акс этган. Инсоннинг дид фаросати кийим-бошда, хаётий харакатларда, ўзини тута билишида кўзга ташланади. Дидли-фаросатли киши ҳамиша шу қиёфани сақлаб қолади. Ташқи қиёфага эътибор бериш, ички маънавий гўзалликнинг ифодаси ҳисобланади.\n“Банк иши” факультетининг Хотин-қизлар кенгаши раиси З.Худайберганова томонидан факультетнинг барча талаба-қизлари қамровида “Кийиниш маданиятининг хотин-қизлар аҳлоқий тарбиясидаги аҳамияти” мавзусида давра суҳбати ташкил этилди. Мазкур давра суҳбатини кириш сўзи билан очиб берган институт Хотин-қизлар кенгаши раиси Б.Нурмуҳамедова ўз сўзида “Аслида, ким қандай кийиниши ҳар бир инсоннинг шахсий ишидир. Лекин бир туйғу борки, уни писанд қилмаслик кўнгилга хавотир солади. Бу туйғу - гўзал хулқ, ўзбекона одобу ва андишага нисбатан эҳтиром ҳамда ҳурматдир. Чуқур ва холис назар ташлаганда кийиниш одоби миллийликка хослик, қадриятлар ва анъаналардан келиб чиқади. Зотан, азалдан халқимизда “Ҳаё ва ибонинг ташқи кўриниши – кийимдур”, мазмунидаги ҳикмат бежиз эмас. Инсон кийим танлаш борасида миллий-диний қадриятлари чегарасида тургани яхши. Кийиниш маданияти инсоннинг диди қандай эканини кўрсатади”,-дея таъкидлаган бўлса, иқтисод фанлари доктори, профессор, “Олий таълим аълочиси”, “Меҳнат шуҳрати” кўкрак нишони соҳибаси Ш.Абдуллаева факультет қизлари билан бўлган очиқ мулоқотда кун тартибидаги мавзу юзасидан шундай таъкидлади:\n-Инсон кийиб юрган либоси билан ўзининг ким экани, тарбияси, ўзининг таъби, диди, табиати-зийнати ҳамда бошқа кўз илғамас жиҳатларига ишора қилишни уқтиради. Ваҳоланки, ҳозир кишилар тасаввур қилаётганларидек, зинҳор қимматбаҳо, дабдабали, ҳашаматли, ялтир-юлтир ва ҳоказо кийингани инсоннинг ақлли, фаросатли эканини ёҳуд ҳаддан зиёд рўдапо либосларга буркангани унинг диндор эканлигини билдирмайди. Инсонга унинг жозибали кийимига қараб баҳо берадиганлар маънавий қолоқ, ақли шошиб қолган кишилардир. Институт психологи У.Абдулазизова кийиниш маданиятининг ижтимоий жиҳатларига психологик нуқтаи-назардан ёндашди.\nДавра суҳбати иштирокчиларидан бўлган институт “Қизларжон” клуби раҳбари, “Иқтисодиёт” факультети Хотин-қизлар кенгаши раиси Д.Худайбердиева эса мавзунинг илмий-иқтисодий жиҳатларига эътибор қаратди.\nСуҳбат сўнгида талаба-қизлар ўзларини қизиқтирган саволлар ва таклиф мулоҳазалари билан устоз-мураббийларга, тадбир ташкилотчиларига мурожаат қилиб, тегишли жавобларни олдилар.\n16:52 / 2019-10-21


Юрий Борев. Инсон ва инсоният ҳаётининг олий мақсади ва маъноси\nМаданият ва маърифат ҳар доим инсоният тараққиётининг идеалларини, мазмун ва моҳиятини англашга ҳаракат қилиб келган.\nМен бутун борлиқни мангулаштириб,1\nДунёни унутиб яшасам – ўтсам!\nЎзлиги йўқларда ўзлик яратиб,\nРўёни чин этиб, йўқни бор этсам!\nАлександр Блок фикрича, инсоният мақсади – дунё аҳлини одамийликка (инсонийликка) ўргатмоқ. Бу жуда буюк ва ноёб эндемик2 ғоя. Жаҳон маданияти хазинасида бошқа бирорта ғоя йўқки, шу даражада кўламдор бўлса. Россияда бу метофизик ғоя кўпларга хос. Пушкин давлатни инсонийлашни, Горький инсонни инсонийлаш, Циолковский коинотни, Федоров марҳумлар оламини, Лобачевский фазо ва маконни инсонийлашни, Бернадский одамларнинг ақл-идроки, руҳияти ва маънавияти – ноосферани,3 Станиславский саҳнани психологик ҳолатларга, кечинмаларга тўлдиришни, ВХУТЕМАС (санъат илмгоҳи) рўзғор ашё-буюмлари дизайнини, Дзига Вертов инсон нигоҳи орқали кинони, Эйзенштейн кино монтажини, Солженицин жамиятни инсонийлашни зарур деб билганлар. Рус маданияти оламни одамийликка чақириб, метафизик мақсадни кўзлар эди.\nПушкин учун инсон ҳаётининг олий мақсади ва моҳияти муҳимдир. Агар идеаллар бўлмаса, “… ҳаётимиз ғафлат уйқусидир, гўё фалакнинг замин устидан масхаралаши каби”. Бу тарихий-фалсафий мулоҳазалари маркази “Мис чавандоз” асаридир. Поэмада шахс ва давлат муносабатларининг юксак идеали ҳақида гап боради. Бу муаммони Пушкин поэманинг икки бош қаҳрамонининг ҳаёт моҳиятини қандай тушунишларини таққослаш орқали ҳал қилади.\nҲаётнинг икки дастури, икки мақсади, икки моҳияти.\n1. Пётр I нинг “мўъжиза яратувчи” дастури:\nШунда туриб, шведларга солгаймиз қутқу,\nЯнги шаҳар қуражакмиз мисли тош, оташ.\nБу – азалдан буюрмишдир, бермайди уйқу,\nБурни осмон қўшни билан қасма-қасд яшаш.\nБарча очмоқ истагида Овропага, боқ,\nОёқларни маҳкам тираб дарё бўйида.\nБиз томонга сузаётган тўлқин куйида\nБизникида меҳмон бўлар кўпдан-кўп байроқ.\nПётрнинг дастури буюк давлатчилик, оқилона ташқи сиёсат,иқтисодий ривожланишни кўзда тутувчи мақсадларни ўз ичига олади. Аммо у орқали шахс муаммоларига чиқишнинг йўли йўқ.\n2.Оддий одам Евгенийнинг ҳаётий дастури:\nУйланиш? Менгами? Нечун бўлмасин?\nИнчунун, оғирроқ кечади албат.\nВа лекин мен ёшман, соғломман, бетин\nМеҳнатдан қочмайман, у – менга одат.\nҚуриб олажакман ўзимга оддий,\nКамтарин, осуда, содда бошпана.\nЭркалайман Парашамни, Парашам хушбўй,\nЎтиб кетар билдирмасдан йиллар ҳам ёна.\nЕр оламан, балки азиздан азиз\nБолаларим ҳамда ширин оилам\nТашвишини суюб, беминнат, бесўз\nКўтаради мен-ла суюк Парашам.\nЯшагаймиз бирга бахтли, шодумон,\nТо қабрга қадар омондан омон.\nҚўлни қўлга қўйиб, суяб икковлон.\nНабиралар бизни кўмар бегумон…\nИнсонпарвар Пушкин учун кичик одамнинг дастури ҳам, мўъжиза яратувчи программаси ҳам тенг! Фақат уларнинг уйғунлашувигина давлат барқарорлигини ва шахс бахтини таъминлайди. Улар ихтилофи эса, давлат ва ҳокимият учун ҳам, шахс ва фуқаро учун ҳам фожиадир.\nПушкин маҳоратининг буюклиги – мукаммал жамият тузиш ҳақидаги оламшумул-тарихий ғоя, давлат ва шахс уйғунлиги зарурати ҳақидаги қарашларини, нафақат асарнинг мазмун ва маънолари орқали, балки услуби орқали ҳам намоён қила олганлигидадир. “Мис чавандоз” услубига ана шу концепция юкланган.\nУслуб – мактаб дарслиги тил меъёрларидан четга чиқиш, бадиий тилга кўчишдир. (Р.Барт).\nЯйдоқ йўллар қирғоғида У\nУлуғ ўйлар далаларига\nТурар олис-олис кўз ташлаб.\n“Мактаб тили” да бундай дейиш керак эди: “Кимсасиз қумлоқ қирғоқда Пётр ўй суриб турарди”.\nПушкин эса “мактаб тили”дан четга чиқади… қайси томонга? Қасида (ода) томонга. Яъни, қасида тилида “берег” эмас, эскича “берег” дейиш керак эди. Пушкинда “пўпчник босган ботқоқли соҳилда” дейилган. Поэмада бошдан-оёқ қасида тили билан одатдаги иборалар қўшилиб кетган. Якуни қуйидагича:\n… Девонамни остонамда\nШундан кейиноқ СОВУҚ (қасидабоп сўз! – Ю.Б.) МУРДА (жасад)ни\n(Одатий сўз! – Ю.Б.) ҳам\nТопширдилар раббим қўлига.\nПоэма услуби – қасидавий сўзлар ва одатий сўзлар қўшилувидан иборат.\nҚасида услуби – одатий сўзлар Пётр (ҳукмдорлик, давлатчилик) ва Евгений образини (шахс, фуқаро) шакллантиришга ёрдам берган. Уларнинг уйғунлиги поэма услубини ташкил қилиб, унга гўзаллик бағишлайди, воқеликда эса ҳукмдор ва халқ бирлашуви давлат ва ҳукмдорни ҳам, оддий одамларни ҳам барқарор бахтли ҳаёт билан таъминлаш мумкин.\nУйғунликни ниҳоят хунук шаклда бузиб, Мис ҳайкал Евгенийни, “Ҳаф сеними, қараб тур!” деб дўқ ургани учун, ўч олиш мақсадида уни қувлай бошлайди.\nМис чавандоз – зиддиятли образ, унда Пётр ва рус давлатчилиги билан халқ қарама-қаршилиги акс этган. Пушкин тилида мис – эстетик жиҳатдан салбий тусда берилган:\nҚанча – қанча, о, мис қалблару\nҲатто қанча беор ғариб, ёт\nОлмоқ бўлар мендан ҳамиша\nУнутилмас муҳр, таассурот.\nМис – салбий тавсиф. Лекин чавандоз (оддий отлиқ эмас) балки – рицар. Пушкин Николай I ҳақида “подшо рицар эмас” дея беихтиёр айтиб юборган, аслида Пушкин учун Пётр – рицар.\nФальконе ясаган ҳайкал (Мис чавандоз) бронзадан ишланган. Пушкин чавандози эса, айни бир вақтда, мисдан, бронзадан ва темирдан. Чавандоз мисдан, аммо бронзадан ҳам дейилади (“бронза отдаги маъбуд”). Тош йўлдан силкиниб, оғир жаранглаб чопқир туёғи товушин эшитардик биз. Бронза – жарангдор, асл металл. Аммо мис чавандоз айни пайтда темир. (“Оҳ, қудратли тақдир ҳукмдори… Темир юган жилов ила Россияни оёққа кўтардинг”). Бу Пётрнинг иродаси ва бунёдкорлик қудратига берилган баҳо. Пушкин рус давлатчилигини мақтайди. Барча иллатларига қарамай, Пушкин Россия мустақиллиги ва яхлитлигини таъминлади. Бу ерда Пушкин Мицкевич (“Буюк Пётр ҳайкали”) дан бошқачароқ фикрда. Мицкевич учун Мис чавандоз Польша мустақиллигини барбод қилган Рус давлатининг тимсоли. Пушкин эса Россия бошига Польша куни тушмаслиги тарафдори. Рус ҳарбий қудратини мақтовчи қасида:\nСеваман жангари ҳарбий ҳаётни,\nМарснинг-да ғаройиб далаларида.\nПиёда қўшинлар, ҳар учқур отни\nШу ҳаётдай метин ялдоларида.\nУлар саф тортади бир текис, равон,\nҒолиблар байроғин баланд кўтариб.\nМис қалпоқ жилваси ёниб, бегумон\nЎтаётир кураш, навкарлар ортиб.\nПушкин, давлатчилик фақат шахсгагина таяниб яшай олмайди, деб ҳисоблайди. Қудратли давлатни фақат буюк шахс учун ёки бунинг аксича, буюк шахссиз барпо қилиб бўлмайди. Давлат шахс орқали ва халқ манфаатига бунёд этилади. Тарихни шахс ҳаракатга келтиради. Агар инсон шахсий ва ижтимоий ҳаётда қувонч ва бахтга эриша олмас экан, давлат муваффақиятларга эриша олмайди, унинг асоси пуч бўлиб қолаверади.\nXIX асрнинг учинчи чорагида бу муаммоларни юксак даражада ҳал қилишдаги уринишлар “Мис чавандоз” бадиий концепциясини юксак тарихий чўққига олиб чиқди.\nДавлат бўлиши зарур. Давлатчиликнинг йўқлиги ёки унинг заифлиги ёмон оқибатларга олиб келади, бу эса унинг катталашиб кенгайганидан ва тоталитаризмдан ҳам ёмонроқ. Лекин айрим пайтларда давлат ғайриинсоний томонга ривожланади, демак, давлат инсон учун фойдали хусусиятларга эга бўлиши керак. Пушкин исённи тарихан унумсиз, лекин тараққиётнинг айрим ҳолатларида муқаррар содир бўладиган ҳодиса, деб кўрсатади.\nБадиий маданият тарихий жараёнда парадигмаларни4 ҳосил қилиш билан қатнашади. Инсоният тарихи – парадигмалар алмашувидир. Инсон, ўз олдига қўйган олий мақсади қадрсизланаётганини сезгач, янги мақсадларин кўзлайди ва унга қараб интилади. Аммо парадигмаларнинг нуқсонлари намоён бўла бошлагач, кескин ўзгариш, яъни таназзул юз беради. Янги давр – янги парадигма демакдир. У жамият тараққиётига ёрдам беради, лекин тез орада у ҳам инқирозга учрайди.\nПарадигмаларнинг қисқача тарихи.\n1. Қадимий давр: инсон ҳалокатли ҳаёт шароитларига қарши чидамли курашчи бўлган, инсон насли давомчиларини омон қолишига қаратилган кураш даври, (қояга солинган расмлар, “неолит даври Венераси”, унинг шаклидан бош вазифаси яққол кўзга ташланади). Қоя рассомчилиги ва қадимий ҳайкалтарошликда инсониятнинг омон қолиши: эркакларнинг кўпроқ ов билан шуғулланиши, аёлларнинг эса кўпроқ туғиши (зурриёт қолдириши) зарурлиги акс этган.\n2. Антик давр: ватан ҳимоячиси – қаҳрамон бўлиши зарур (Илиада).\n3. Ўрта асрлар: инсон – гуноҳкор банда, чўққиларни забт этишга йўналиш олган ва камолга етгач, дунё саодатига эришиш учун дунё неъматларидан воз кечган – муқаддас зот. (Кёльн ибодатхонаси).\n4. Уйғониш даври: инсон – даҳо. Унинг принципи: “Хоҳлаганингни қил!” (Ф.Рабле). Бу парадигма таназзулини Шекспир англаган: Яго “Хоҳлаганингни қил” тамойили билан Отеллони ҳалок қилган.\n5. Классицизм: инсон – давлат функцияси П.Конель (Сайид) қиролга оқилона қарамлик – (вассаллик).\n6. Маърифатчилик: “айрим ва қисман”, соғлом фикрли – улкан одам миттилар орасида, митти – улканлар орасида (Ж.Свифт).\n7. Сентиментализм: сидқидил инсон, кўнгил ақлдан кўра ақллироқ (Руссо).\n8. Романтизм: шахсиятпарастлик деви беҳаловат дунё тартибларига қарши қайтмас исёнкор; ёвузлик абадий, ёвузликка қарши кураш ҳам – абадий, уни енгиб бўлмайди; лекин ора-сира ҳаловатга эришиш ва омон қолиш мумкин (Байрон).\n9. Реализм: инсонда олам акс этган; ўзликни камолга етказиш йўли билан, ёвузликка зўровонлик қўлламай (Л.Толстой), давлат ва шахс уйғунлигига эришиш мумкин (А.С.Пушкин).\n10.Социалистик реализм: инсон – қайта қурувчи; ёвузликка қарши инқилобий куч билан оламни қутқарса бўлади, “дунё қон тўкиш билан ўзгариши мумкин” (М.Горький).\n11. Модернизм: инсон – умумун олганда – ёлғиз; бу адоватли (Кафка) ва тутуруқсиз (Комю) дунёда ижтимоий тузилмаларсиз яшаш мумкин эмаслигидан қайғуради.\n12. Шарқ модели! Инсоннинг ички қўзғолмас оламида – ҳаёт қайнайди. Шарқ маданияти парадигмаси: олий мақсадлар (идеаллар) эмас, балки дао (табиий яшаш йўли).\nЖаҳон урушларини бошдан кечирган дунё – портлаш хавфи остида. Совуқ урушлардан сўнг кириб келган янги давр инсоният тарихида биринчи бўлиб мақсадсиз, идеалларсиз ва маъносиз ҳаёт кечирмоқда. Дунёқарашда қора туйнук пайдо бўлди. Бу – ҳаётнинг турли жабҳаларида акс этмоқда. Масалан, кўпчилик сиёсатчилар ўзларини прагматиклар деб ҳисобламоқдалар, ҳолбуки улар стратеглар бўлишлари керак (аммо мақсад бўлмагач, қандай стратег бўлиши мумкин?) ёки, айтайлик, истеъдодли асарлар пайдо бўлмоқда, лекин кейин ўн йилликларда бирорта ҳам буюк асар яратилмади (ҳаётнинг олий мақсади ва идеалларисиз мумкин эмас!) Бошқача айтганда маданият янги даврнинг парадигмасини шакллантириши керак.\nXXI асргача ҳаёт парадигмаси – янги типдаги глобаллашувдир. Унга қилич ёрдамида (Македонский), хоч ва қилич ёрдамида (Буюк қирол), янги буржуа тузуми ва милтиқ найзаси ёрдамида (Ленин), иқтисод ва ҳарбий кемалар ёрдамида (АҚШ) эришмоқчи бўлишди.\nXXI аср ҳаёт парадигмаси: умуминсоний маданият асосида глобаллашув; турли миллатлар ва давлатчилик шаклларини сақлаган ҳолда инсоният наслининг бирлашуви ва тараққиётини таъминлаш, шахс қадрини тиклаш ва мустаҳкамлашдир.\nБу стратегик мақсадга эришув нафақат ижтимоий фанлар, нафақат табиий фанлар, ҳатто технологияга нисбатан ҳам устуворликни таъминлашни талаб қилади. Бугунги кунда инсоният тараққиёти ва яшамоғи, фақатгина янги техника ютуқлари эмас, балки А.С.Пушкиннинг “низоларни бас қилиб, бир оилага бирлашган халқлар” ҳақидаги васияти, Т.Шевченконинг бир оила бўлиб яшаш ҳақидаги орзуси, И.Кантнинг адабий тинч-тотувлик ҳақидаги ғояси, Ф.Шиллер ва Людвиг Бетховеннинг “Миллионлар, қучоқлашинглар!” деган хитоби қанчалик даражада амалга ошишига боғлиқ.\nБалки ҳаётнинг маъноси кераксиз нарсадир? Ҳаёт ўзича қадрли. Ҳаёт ўзлигича ҳаёт демак; у ўз ҳолича зарурият ва турмуш мукаммаллиги эмасми? Ҳа, ҳаётнинг ўз қадри бор. Инсон ҳаёти эчки ҳаётидан фарқи шуки, у доимо мазмунга интилади, умри сермазмун ўтишини ҳавас қилади. Акс ҳолда Сартр, Камю ва бошқа доно эксистенциалистларнинг ҳозирги ҳаёт беъманиликдир, унда маъно ва мазмун йўқ деганлари ҳақ бўлиб чиқарди. Гап эчки ҳақида кетганда, балки улар ҳақдир. Лекин мен эчки бўлишни истамайман ва ўзгага ҳам маслаҳат бермайман, ҳатто муҳтожлик нималигини билмайман, зеб-зийнат ичида ким бўлиб яшашга бефарқ бўлган миллионерга ҳам.\nХўш, қандай қилиб маъноли ҳаётга эришмоқ мумкин? Инсон олами бойлар ва камбағаллар, қизиллар ва оқлар, оқтанли ва қоратанлилар, коммунистлар ва антикоммунистлар, ватанпарварлар ва демократлар, славянпарастлар ва ғарбпарастлар, глобалистлар ва антиглобалистлар, диндорлар ва агностикларга бўлинмаслиги керак. “Ўлим ҳақ!” (?) маъносида инсонлар олами ҳаёт моҳияти ва мазмунини тўла англовчи инсонлар ҳамда маъно-мазмунсиз, тутуруқсиз ҳаёт кечирувчи одамлар тоифаларига бўлинган. Ҳозирги замон жамиятининг “синфий” асослари, мулкий аҳволдан қатъий назар, шу тарзда бўлинган.\nАнглаб етганлар тоифасига дайди (Сатин)ни ҳам, миллионерларни (Шукин, Третьяков)ни ҳам, ватанпарвар, демократ ва коммунистларни ҳам киритиш мумкин. Маъноли яшаётгани одамни қандай белгилаб бўлади? Қайси хусусиятлар билан? Бойлигими? Йўқ! Камбағаллигими? Йўқ! Ақлими? Йўқ! Истеъдодими? Йўқ! Ақл ва истеъдоддан ҳам юқорироқ бўлган эзгулик, яхшилик бор. Ана шу омиллар ҳаётнинг мазмун ва моҳияти томон етаклайди, ақл билан истеъдод эса уни амалга оширишда ёрдам беради. Бундай инсонларни “сермаҳсул одамлар” деб Брехт жуда аниқ гап айтган.\nСермаҳсул инсон ҳаётдан ҳадеб олавермасдан, унга ўз ҳиссасини ҳам қўшади. Ҳеч бўлмаганда шарқ донишмандлигида айтилганидек, дарахт экади, ўстиради ва уй қуради, китоб ёзади, битта дарахт кесса, ўрнига иккита экади. Нефтдан бойиб кетса, албатта шу заминга ва унда яшаётган одамларга бойлигининг бир қисмини сарф қилади. (Йиллар давомида ишчиларга арзимас маош тўлаб, қаҳратон қиш кунлари иситиш ва электр энергиясини ўчириб қўймайди). Тўғри, сермаҳсул инсон ҳам баркамол эмас, фариштадек бегуноҳ бўлолмайди. Қаердадир қувлик қилади, қаердадир ёлғон ишлатади, алдайди. У ҳар доим “ўзим бўлай” (хаскашдек фақат ўзи учун, эгоист қабилида иш тутмайди, ёки бирор нарсасини бировларга бериб юбормайди) белкуракка ўхшаб ўзидан четлатувчи, яъни альтруист эмас, балки бировларга ҳам бўлсин, менга ҳам бўлсин (арра) деган тамойилга амал қилади. Майли, “бировлар” деганда умуман инсоният ёки ўз халқи бўлиши мумкин. Сен яхшилик қилган ўша бировлар ҳеч бўлмаганда фарзандларинг, ота-онангдир – демак умринг зое кетмапти – инсоният олдида юзинг ёруғ.\nАфтидан, сермаҳсулликнинг ҳам ўз даражалари бор. Улардан энг олий даражадагилари – инсонларга олов ҳадя этган Прометей, эзгулик ғоясини улашган – Исо пайғамбар, адолат ғоясини уқтирган – аллоҳ таоло, руҳий, маънавий бойлик ва бадиий қадриятлар ҳадя этган Шекспир, донолик ва ўзлигимизни англашга ўргатган – Кант. Космик фазони совға қилган Королёв ва Гагаринлардир. Олий сермаҳсуллик – инсоният учун зарур бўлган ишларни амалга оширишдир.\nКамина – етмишинчи йилларда Щчукин номли театр билим юртида биринчи курсда “Эстетикага кириш қисми”дан, охирги курсда “Эстетика”дан дарс берардим. Шундай одатга ўргатгандим: биринчи курсда, машғулотларнинг биринчи куни “шумтакаларга” шундай савол берардим: “Нима сабабдан санъат соҳасини танладингиз?”; “Ҳаёт моҳияти нимада?”. Жавобларини эса магнит тасмасига ёзиб олардим.\nЖавоб берган талабалар орасида шу кунларда маълум ва машҳур бўлиб кетган: Демидова, Вертинская, Чурсина, Смехов, Калягин, Арлазоров, Високовский, Овшаров, Стеблов, Подколзин, Славина, Золотухин, Филатов, Арзуманян, Селёзнёва, Максакова, Бурляев ва бошқалар бор эди. Жиддийми ёки ҳазил-мутойиба тариқасидами, жавоб бериш ўзларига ҳавола этилганди…собиқ талабаларимизнинг ҳаёт моҳияти ҳақидаги жавоблари, айниқса, ҳозирги кунларда, улар моҳир санъат усталари, кинематографчиларга айланиб, кўпсонли мухлислар меҳри қуршовида, янада қизиқарли кўринарди. Ўшандан бери орадан қирқ йил (ҳатто кўпроқ ҳам) ўтган бўлиб, навбатдаги кўчишларимнинг бирида ўша тасма йўқолди. Фақат айрим жавобларгина ёдимга (қайси жавоб кимга тегишли эканлиги ёдимда йўқ) бўлиб, уларнинг қисқача мазмунини, гарчи ўзига хос белгиларини ва тафсилотларини келтира олмасам-да, айтиб ўтишга ҳаракат қиламан:\n– Ҳаёт мазмуни – мартабада.\n– Ижод учун яшаш керак!\n– Йўқ, томошабин учун!\n– Ҳаёт мазмуни севгида, оилада, фарзандларда.\n– Авлодлар эстафетасида.\n– Устоз бўлишни истайман!\n– Яшашдан мақсадим – шон-шуҳрат!\n– Йўқ, эзгулик.\nҚанчалик ғўр, қандай чиройли шўх сўзлар эди булар! Қанчалар гўзал эди ўша ёмонланган турғунлик даври! Ҳаётга қадам босаётганлардан бирортаси ҳам мақсадим – текин даромад, бойлик, очкўзлик, Багам оролларида алоҳида уй демаяпти-я!..Ёки “Челси” инглиз футбол клубини сотиб оламан”, “Рублёвкада ёки сув омбори зонасида алоҳида уйим бўлишини истайман”, деб ҳеч ким айтмаган. Чамаси, ҳамма бой бўлишга қарши эмас, камбағал бўлишга қарши эди. Лекин, худога шукурки, бойиш масаласини ҳеч ким ҳаётининг мақсади қилиб қўйган эмас. Ҳозирги кунда телевидениеда “Қандай қилиб миллионер бўлмоқ керак”, деган қизиқтирувчи ва бузғунчи ном билан жозибали ва иқтидорли артист Максим Галкин олиб бораётган кўрсатувларни миллионлаб томошабин мароқ билан томоша қилади. Яхшиси, “Қандай қилиб Инсон бўлмоқ керак”, деган программа ташкил қилинса маъқул бўлармиди?\nОхирги курснинг сўнгги машғулотида мен яна ўша саволларни бердим ва яна магнитофонга ёзиб олдим. Анча “вояга етган” жавобларни ёзиб олгач, магнитафонни қайтадан қўйиб, биринчи курсдаги жавобларни мароқ билан тингладик. Бу ҳақда мен ўз нуқтаи назаримни баён қилдим. Қарангки, ўша пайтдаги кўпчилик талабалар билан фикримиз бир жойдан чиқди: фақат ўзи учун яшаш нотўғри. Фақат бошқалар учун яшаш ҳам нотўғри. Бошқалар учун яхшилик қилиб, ўзи учун яшаш керак. Хунвейбинча коллективизм – нотўғри, эгоцентризмга асосланган экзистенциализм ҳам нотўғри. Ҳаётдан мумкин бўлган барча моддий ва маънавий бойликларни имкон борича кўпроқ олиш керак. Ўзингдаги бор қадриятларни, моддий ва маънавий бойликларни одамларга сахийлик билан улашиш керак. Руставели айтади: “Нима берсанг – ўзингга қайтади, нимани яширсанг – йўқотасан”. Ўзгаларни бойитиб, ўзинг ҳам бой бўл, муҳими – олган нарсангдан берганинг кўпроқ бўлсин. Одамларга кўпроқ нафинг тегсин. Бу дегани, охирги кўйлагингни ечиб бер дегани эмас – бу нарса азиз-авлиёларга хос. Бу нарса ишдаги ва ҳаётдаги сермаҳсуллик ҳисобидан бўлсин.\nҲаётнинг “қўшимча ҳаёт маҳсули” бериши керак. (Ўша йиллари мисол келтириш учун менда намуна йўқ эди). Миллионер Форд – сермаҳсул инсон. У Америка автомобиль саноатини яратди. Бизнинг айрим рус олигархлари сермаҳсул эмас – текинхўр. Улар ўзлири ишлаб чиқараётганларидан ҳам кўпроғини истеъмол қиладилар. Ҳозирги миллионерлар ҳеч нарса яратмасдан кўпроқ уриб қолиш пайидалар. АҚШни унчалик ёқтирмайман, лекин энг бой америкаликлардан қирқтаси ўз бойлигининг асосий қисмини ўз ватанлари равнақи учун мерос қолдирганларига тан бермай иложим йўқ! Уларнинг ҳаёт моҳияти – худбинликдан йироқ.\nҚайтараман – бу муҳим. Белкуракка ўхшаб, ҳамма нарсани ўзингдан четлатма, хаскашга ўхшаб ҳамма нарсани ўзингга тортма! Аррага ўхша – ўзингга ҳам, ўзгаларга ҳам бўлсин. И.Кантнинг “қатъий талаб” иборасини кучайтириброқ шуни айтаман: “Агар ёвуз бўлишни истасанг – нимани хоҳласанг шуни қил. Агар инсон бўлишни истасанг – ўзингдан кўра бошқаларга кўпроқ яхшилик қил”.\nРоссия Фанлар академияси Жаҳон адабиёти институтининг бош илмий ходими, Бадиий академия академиги, филология фанлари доктори, профессор\nРус тилидан Абдунаби Абдулқодир таржимаси


Хитойнинг учинчи авиаташувчиси қачон қурилиши мумкинлиги хабар қилинди\n10:51 / 13.02.2017\nХитой ҳарбий-денгиз кучларидаги учинчи самолётлар ташувчиси 2021 йилга қадар яратилиши мумкин ва учувчи палубасидаги трамплинлар ўрнига буғли катапультлар билан жиҳозланади. Бу ҳақда South China Morning Post газетаси ёзмоқда.\nАйни дамда Хитой ҳарбий-денгиз кучларида “Ляонин” самолётлар ташувчиси бор. 2015 йилнинг декабрь ойи охирида мамлакат мудофаа вазирлиги янги авиаташувчи қурилиши ҳақида эълон қилди. У Хитой томонидан илк бора мустақил равишда қурилади ҳамда Type 001A синфига тегишли бўлади.\n"Type 002 синфидаги авиаташувчи 2021 йилгача қуриб битказилади", - дея ҳонгконглик мутахассис Лян Голяннинг сўзларини келтиради South China Morning Post газетаси. Унинг сўзларига кўра, Хитой умумий ҳисобда иккита шундай авиаташувчини қуришни режалаштирган бўлиб, кеманинг сув сиғими (кеманинг сувга ботадиган қисми ҳажми) 85 минг тоннани ташкил этади. Бу эса “Ляонин” сув сиғими (тахминан 55 минг тонна) ва Хитойнинг қурилаётган иккинчи авиаташувчиси Type 001A (70 минг тонна) сиғимидан кўпроқдир.\nШу билан бир қаторда, миллий мудофаа академияси профессори Цзинь Инань аввалроқ Type 002 авиаташувчисининг қурилиши Шанхайда 2015 йилнинг март ойида бошлангани ҳақида хабар берганди.\nХитой ҳарбий-денгиз кучларига яқин манбанинг газетага билдиришича, Type 002 авиаташувчиси трамплин ўрнига учта буғли катапультлар билан жиҳозланади. “Атомли двигателлар билан жиҳозлаш бўйича бир неча техник муаммолар бор, шунинг учун Type 002’да буғли катапультлар қўлланилади. Бироқ бу “Ляонин” ва қурилаётган Type 001A авиаташувчиси билан таққослаганда олға силжишдир. Улар учиш трамплинларига эга”, - деган манба. Унинг қўшимча қилишича, қурилиш якунлангач, янги авиаташувчидан фойдаланишлари учун бир неча йил керак бўлади, сабаби ундаги қирувчиларга учувчилар тайёрлашга икки-уч йил вақт кетади.


Дональд Трамп: "Шимолий Кореянинг ташвиши кўпайиши мумкин"\nАҚШ Президенти Дональд Трамп 10 август, пайшанба куни журналистларга Шимолий Кореяга нисбатан ҳамиша музокаралар ғоясига содиқ қолиб келганлигини айтди. Унинг айтишича, бироқ Қўшма Штатларга зиён етказишга қарор қилгудек бўлса, у ҳолда Пхеньян анча асабийлашиши мумкин.\nТрамп, агар Шимолий Корея ўзини шундай тутишда давом этаверадиган бўлса, у ҳолда кўплаб муаммоларга дуч келиши мумкинлигидан огоҳлантирди. АҚШ президентиннг таъбири билан айтганда, "бу каби ташвиш аввал ҳеч кимнинг бошига тушмаган".\nWashington Postда КХДРнинг ўз ракеталарини ядровий жанговар қалпоқчалари билан таъминлай олиш имкониятлари ҳақида мақола эълон қилинганидан сўнг 8 август куни Америка президенти баёнот бериб, Пхеньяннинг ҳаракатларига Вашингтон “жаҳонда мисли кўрилмаган даражадаги ғазаб ва ўт очиш билан жавоб қайтаради”, дея огоҳлантирган эди. Газета АҚШ разведкасидаги манбага таяниб, КХДР ўз ракеталарини жиҳозлаш учун кичикроқ ядро қалпоқчалари ишлаб чиқаришга қодирлиги ҳақида хабар тарқатган эди.\nПхеньян, Трампнинг баёнотиига жавоб тариқасида, Тинч океанидаги Қўшма штатларга тегишлиГуам оролига яқин худудларга ракета отиш борасида “батафсил режаси” мавжудлигини маълум қилди. КХДРдагилар бу каби ракета учиришлари Вашингтон учун огоҳлантириш бўлишини таъкидлашди.


Хитой генераллари Ғалаба парадига тайёргарлик сабабли озишди\n19:09 / 24.08.2015\nХитой армияси генераллари Пекин шаҳрида сентябрь ойи аввалида бўлиб ўтадиган Иккинчи жаҳон уруши тугашининг 70 йиллигига бағишланган парадга тайёргарлик кўргани сабабли вазн ташлашди. Бу ҳақда The South China Morning Post нашри хабар берди.\n“18-19 ёшли аскарларга қараганда генералларда жавоб реакцияси, чаққонлик ва жисмоний куч етишмаяпти. Бироқ улар шафқат сўраганлари йўқ, балки аксинча, ўз малакасини энг яхши кўринишда намоён этишни истайди ва шунинг учун қўшимча машғулотларда иштирок этмоқда”, – деди ҳарбий хизматчиларни байрамона юришга тайёрлаётган капитан Фэнг Кайчунь.\nНашр маълумотига кўра, кўплаб генераллар ўртача 5 килограммдан озишган. Улар қуёш нурлари остида тўлиқ ҳарбий либос кийган ҳолда оддий аскарлар билан барча репетицияларда иштирок этмоқда.\nИккинчи жаҳон уруши тугалланганига бағишланган парад 3 сентябрь куни Пекиннинг Тяньаньмэнь майдонида бўлиб ўтади. Унда 12 минг аскар, 50 генерал, 10дан зиёд давлат раҳбарлари иштирок этади.\nШунингдек, томошабинларга 500дан ортиқ ҳарбий техникалар, шу жумладан, жанговар самолётлар намойиш этилади.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - ЖАННАТГА ОЛИБ БОРУВЧИ ЙЎЛ\nЖАННАТГА ОЛИБ БОРУВЧИ ЙЎЛ\nМамлакатимиз қонунларида ҳам, динимиз ҳукмларида ҳам оила масаласига жиддий аҳамият берилади. Асосий Қонунимизда: "Оила жамиятнинг асосий бўғинидир ҳамда жамият ва давлат муҳофазасида бўлиш ҳуқуқига эга", деб белгиланган. Тинч-тотув оилалар жамиятга ҳам кўп манфаат келтиради.\nИнсон ҳаёти ва фаолиятида маънавий муносабатлар билан бир қаторда моддий муносабат ҳам муҳим. Бу икки омил ўзаро боғланиб, бир-бирини тўлдиради. Аммо айрим кишиларнинг, жумладан, оила бошлиқларининг оила олдидаги бурч ва вазифаларини тўлиқ билмаслиги, масъулиятни ҳис қилмаслиги натижасида оилалар тотувлигига путур етади. Яқин қариндош-уруғлар ўртасида меҳр-оқибат йўқолади. Бугунги кунимизда ҳам ўз аҳлига нафақа қилиш вожиб амал эканини тўғри тушуниб етмаганлар ёки бу ҳақда тўлиқроқ маълумот олишга имкон топа олмаганлар йўқ эмас.\nМуаллиф Санобар Абдужалил қизининг "Оила ва нафақа масалалари" китобида нафақа, унинг ким томонидан кимларга берилиши, оилаларда тинч-тотувлик, қариндошлар орасида силаи раҳм ришталари мустаҳкам бўлишида нафақанинг ўрни ҳақида сўз юритилади. "Мовароуннаҳр" нашриётида нашрга тайёрланган ушбу китоб Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйи босмахонасида чоп этилди.\nҚуйида шу китобдан парча босилмоқда.\nИслом фарзандлар зиммасида ота-оналарнинг бир қанча ҳақ-ҳуқуқлари борлигини таъкидлайди. Айрим инсонлар бу нарсалардан бехабардек, ота-оналарига эътиборсиз бўладилар. Айниқса, оила қурганларидан сўнг фарзандлари атрофида овора бўлиб, бир пайтлар ўзларининг атрофида парвона бўлганларни, ҳали дунёга келмасиданоқ, онасининг вужудида энг нозик гулдек асралганини эсдан чиқаришади. Ота-онанинг ҳақларига риоя қилиш жаннатга олиб борувчи йўл эканини тушуниб етиши ва бунга амалда риоя этиши фарзанднинг ота-онаси олдидаги бурчидир.\nФуқаҳолар аслларга, яъни ота-она ҳамда бобо ва бувиларга инфоқ қилишнинг вожиб бўлиши учун қуйидаги шартларни келтирганлар ("Ал фиқҳул исламий ва адиллатуҳу"):\n1. Ҳанафийлар, шофиъийлар наздидаги саҳиҳ сўзга кўра ва баъзи моликий уламоларга кўра: ота-она камбағал бўлиб, касб қилишга қодир бўлса ҳам, уларнинг нафақаси фарзандининг зиммасига вожиб бўлади. Чунки Аллоҳ таоло ота-онага яхшилик қилишга буюрган. Бой фарзанд ота-онани касб қилдириб қўйиши уларга нисбатан яхшиликни тарк қилиш ва азият етказиш бўлиб қолади. Инсон бой бўлатуриб, ўз яқинини, айниқса, муҳтож яқинини қаровсиз ташлаб қўйиши ниҳоятда ёмон иш ҳисобланади. Аллоҳ таоло фарзандни ўз ота-онасига энг кичик азият етказишдан, яъни уларга "уф" дейишдан ҳам қайтарган.\n2. Фарзанднинг бой бўлиши. Бу барча фуқаҳоларнинг иттифоқи билан айтилган шартдир. Ҳанбалийлар ва шофиъийларнинг саҳиҳ сўзларига кўра, фарзанд касбга қодир ҳам бўлиши керак.\nФарзанднинг моли ёки касби орқали топгани ўз нафақасидан ортиқча бўлиши лозим. Агар ундан бирор нарса ортмайдиган бўлса, зиммасига бирор нарса вожиб бўлмайди. Пайғамбаримиздан (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ворид бўлган ҳадисларда нафақани киши аввал ўзидан бошлаши, сўнг ортса қарамоғидагиларга бериши айтилган. Бурҳониддин Марғиноний айтади: "Фарзанд молида ва касбида ўзининг, болаларининг ва аёлининг нафақасидан ортиқчалик бўлиши лозим, агар ундан бирор нарса ортмайдиган бўлса, зиммасига нафақа вожиб бўлмайди".\n1082 марта ўқилган.


Шоир Бобур Бобомурод уйсиз шоир Мирзо Карим ҳақида гапирди (видео) » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n17 ноябрь 2019, 23:55\nЎзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими, шоир Бобур Бобомурод «Дарё» интернет-нашри учун эксклюзив интервью берди. Интервьюни журналист Феруз Муҳаммад ташкиллаштирди.\nБобур Бобомурод суҳбат давомида юзлаб хонандаларнинг хит қўшиқлари муаллифи Мирзо Карим, унинг ўн йиллардан буён ижара уйларда яшаб юрганига муносабат билдирди.\nШоир ёмон одам бўлиши мумкинми?! Агарда ёмон одам бўлса, қалби чиркин бўлса, қалби қора одам бўлса, яхши нарсалар ёза олмайди. Ёзганлари қўшиқ ҳам бўлмайди. Шунинг учун инсон сифатида Мирзо Карим жуда яхши одам. Жанг кўрган инсон. Жуда ҳурмат қиламан. Биз Бухорода эдик, улар водийда эди. Биз бу ёқда, улар у ёқдан гуркираб шеърларимиз қўшиқ бўлаётган эди. Лекин, менимча мен вақтлироқ пойтахтга келдим деб ўйлайман. Кейин бу ерда фаолиятимизни давом эттирдик. Ғойибона бир-биримизга ҳурматимиз бор эди. Ҳолбуки рақобатдай бўлса ҳам, лекин, бизда соғлом рақобат эди. Бир-биримизга ҳавас қилиб ижодларимиз ривожланган.\nМенинг ҳаётим, турмуш-тарзим билан қизиқмаган, мен ҳам унинг ҳаёти билан қизиқмаганман. Чунки, биз ижод томонлама қизиққанмиз. Ҳозир ҳам менда шундай тамойил бор, яъни бировнинг ҳаёти, турмуши билан қизиқмайман. Чунки у бировнинг давлати, бировнинг чегараси, мен унга ўтолмайман. Ўзи рухсат бермаса, ўзи чорламаса, ўзи дардини очмаса... Лекин Мирзо акани танишлардан эшитардим. Бу ердаги ижарада турган ҳовлисида ҳам меҳмон бўлганмиз. Олдимизга келиб кетадиган шогирдларидан Мирзо акани аҳволини сўраб турамиз. Шу орқали билиб юрардик. Шунинг учун инсон сифатида, ўзбекнинг бир шоири сифатида камтар инсон.\nЧунки, битта шеъри қўшиқ қилиб, оламни бузганларни ҳам биламан. Лекин, шунча шеъри қўшиқ бўлиб, одамларни эътиборига тушиб ҳам, Мирзо Карим кимлигини билмай юрганлар ҳам кўп. Кўпчилик шоирларни ичида энг тозалардан бири, ўйлайманки Мирко Карим бўлса керак. Содда, ўзимизнинг жайдари йигит, балки, унинг айби ҳам шундадир. Балки, шаҳарга келиб олифта бўлиб, ўқишларда ўқиб, Олий адабиёт курсларига ҳаракат қилиб ёки Президент академияларига ҳаракат қилиб амалга, курсига талпинганида бошқача бўлиши ҳам мумкин эди. Лекин мен унда бундай нарсаларни ҳеч сезмаганман, самимийлик бор.\nШеъриятни баҳолаш бизга эмас. Чунки, шеъриятни мухлислари — кўнгиллар. Кўнгиллар ўша шеъриятни тусаётган бўлса, ўша шеъриятдан қониқаётган бўлса, бу бахт. Чунки, бу боғ шунақа боғ, унда булбулга ҳам жой бор, зағчага ҳам жой бор, унда товус ва бошқа қушларга ҳам жой бор.\nШеъриятини мен баҳолай олмайман, чунки мен ўзим ҳеч ким эмасман. Бировнинг шеъриятини баҳолаш менга эмас. Мана ҳозир 50 ёшдан ошди, сочига оқ тушди, унинг қийналганларини мен кўрганман. Раҳматли Муҳриддин аканинг офисларида ётганларини, офисни бошқариб юрганларини кўрганман. Бошқа санъаткорларни офисларини бошқарганларини кўрганман. Бу одам ҳеч қачон ёмон иш қилмаган. Айтмоқчиманки, беғараз, самимий инсон.\nЯнгиликлар » Жамият » Шоир Бобур Бобомурод уйсиз шоир Мирзо Карим ҳақида гапирди (видео)\n08:30 Юзлаб хонандаларга хит қўшиқлар ёзиб берган шоир Мирзо Карим уйсиз яшамоқда\n07:40 Заҳириддин Муҳаммад Бобур ҳақида янги фильм олинади\n16:02 Бобур Бобомурод ўзи ва Ширин ҳақидаги миш-мишларга ойдинлик киритди\n23:37 Концертнинг ўзидаёқ ёзилиб, ижро этилган қўшиқ (ВИДЕО)


Исроил Бош вазири суддаги коррупция айбловларини рад этди\n8 февраль куни Қуддусда Исроил Бош вазири Бенямин Нетаняхунинг иши бўйича суд мажлислари бошланди. У коррупция ва мансаб ваколатини суиистеъмол қилишда айбланмоқда.\nСуд мажлисида Нетаняху ўзига қўйилган айбловларни рад этди ва суд мажлисини тарк этишга рухсат олди.\nБош вазирн оммавий ахборот воситалари учун расмий хабар бермаган. Учрашув арафасида Нетаняху ўз тарафдорларидан коронавирус тарқалиш хавфи туфайли судга келмасликни илтимос қилди. Бош вазирнинг шериклари уни Интернетда қўллаб-қувватлашларини билдиришди.\nНетаняху мухолифлари суд биноси ёнида норозилик намойиши ўтказди.\nИсроил бош вазирига қарши айбловлар 2019 йил ноябрь ойида илгари сурилган. Улардан энг жиддийлари - Нетаняху фаолиятини оммавий ахборот воситаларида ижобий ёритиб бериш эвазига энг йирик телекоммуникация компанияси Безекнинг манфаатларини ҳимоя қилгани учун пора олиш айблови. Бундан ташқари, терговчиларнинг фикрига кўра, бош вазир Едиот Аҳронот медиа гуруҳининг эгаси билан ҳукумат ишини танқид қилмаслик тўғрисида келишувга эришишга ҳаракат қилган. Айтишича, Нетаняху медиа рақибига чекловлар қўйишга ваъда берган. Бош вазирга 200 минг долларлик қимматбаҳо совғалар ҳам берилгани айтилмоқда.\nМарт ойида, Исроилдаги суд фонида, сўнгги икки йил ичида тўртинчи бўлиб ўтказилган муддатидан олдин парламент сайловлари бўлиб ўтади. Бенямин Нетаняхунинг ҳукмрон «Ликуд» партияси ва мухолифат доимий равишда тенг равишда тенг овоз олади ва ҳукумат тузишга қодир эмас. Сўровларга кўра, Нетаняху ва унинг партиясининг рейтинги нисбатан юқори бўлиб қолмоқда.\nСиёсатчи 14 йилдан бери бош вазир бўлиб ишлайди - бу мамлакат тарихидаги рекорд кўрсаткич.


17:56 11.12.2018 (Янгиланган 16:16 11.12.2018)\nФХХ раҳбари Александр Бортников 2018 йилда террорчиликда гумон қилинаётган 10 мингдан зиёд шахларга Россияга кириш тақиқланганини хабар қилди.\nТОШКЕНТ, 11 дек - Sputnik. Миллий террорчиликка қарши қўмита мажлисида Россия Федерал хафвсизлик хизмати (ФСБ) раҳбари Александр Бортников миграция оқимлари устидаги назорат кучайтирилгани ҳақида гапирди, РИА Новости хабарига асосан.\nХабарда айтилишига кўра 2018 йилда ФХХ ходимлари томонидан террорчиликда гумон қилинган 10 мингдан ортиқ шахсларга Россия ҳудудига киришни тақиқлаган.\nЎзбекистон терроризм жаҳон индексида нечанчи ўринда\nБундан ташқари, 60дан зиёд россияликлар ва хорижликларга Яқин Шарқдаги қуролли низо минтақалари Сурия ва Эронга кириш тақиқланган.\nТерроризмга қарши курашиш барча МДҲ давлатларининг энг жиддий ва долзарб муаммоларидан биридир, жумладан, Ўзбекистоннинг. Ўзбекистон 2018 йил терроризм жаҳон индекси рўйхатининг қарийб энг охирги поғоналаридан бири 134-ўринни эгаллади. Ироқ, Афғонистон ва Нигерия етакчи учликка киритилган. Тожикистон –74, Россия эса 34-поғонада жойлашган. Терроризм жаҳон индекси (GTI) “терроризм таъсирини” акс эттиради ва турли ижтимоий-иқтисодий шарт-шароитлари ҳамда радикал оқимлар пайдо бўлишининг геосисёсий омиллари таҳлилида тузилади.\nҚирғизистонда рус тилидан расмий мақомни олиб ташлаш таклиф қилинди\n18:05 26.11.2020 (Янгиланган 18:08 26.11.2020)\nҚирғизистон Конституциявий кенгашининг аъзоси Садирдин Торалиев рус тилидан расмий мақом олиб ташлашни таклиф қилди.\nТОШКЕНТ, 26 ноя — Sputnik. Қирғизистон Конституциявий кенгашининг аъзоси Садирдин Торалиев рус тилидан расмий мақом олиб ташлашни таклиф қилди.\n"Бу кескин бўлиб эшитилиши мумкин. Аммо менинг таклифим - фақат қирғиз тилини давлат тили сифатида қолдириш. Бошқа тилларни бошқа қонунлар билан ривожлантирамиз", - деган Торалиевнинг сўзларини келтиради 24.kg агентлиги.\nУнга кўра, ёшлар қирғиз тилида гаплашишни тўхтатдилар.\n"Нега улар қирғиз тилини ўрганмайдилар? Чунки бунга ҳожат йўқ. Биз уни яратишимиз керак. Шундагина ҳамма қирғиз тилини ўрганишни ва гапиришни бошлайди", - деди Торалиев.\nРус тилининг расмий мақоми давлат мақоми - қирғиз тили билан бир қаторда Қирғизистон Конституциясида мустаҳкамланган.


Италияда қовоқчанинг совуққа чидамли нави етиштирилди (видео) • EastFruit\nБош саҳифа › Мева-сабзавот бизнеси › Технологиялар › Италияда қовоқчанинг совуққа чидамли нави етиштирилди (видео)\nМуаллиф: EastFruit 8 Фев 22 7 Фев 22 058\nСўнгги бир неча йил ичида юз бераётган иқлим ўзгариши билан боғлиқ муаммолар барчага маълум. Зеро, экстремал об-ҳаво ҳодисалари тез-тез содир бўлмоқда, узоқ муддатли қурғоқчилик, сув тошқини, паст ҳарорат кабилар шулар жумласидандир. Совуқ ҳаво меваларнинг ривожланиш жараёнини секинлаштиради баъзи ҳолларда эса уларнинг нобуд бўлишига олиб келади.\nGautier Semences генетиклари айнан паст ҳароратни ҳисобга олган ҳолда қовоқча (кабачок)нинг Centauro F1 деб номланган янги навини яратишди, деб ёзмоқда АgrоХХI hortidaily.com сайти материалларига асосланиб. Маълум бўлишича, мазкур нав сўнгги бир неча йил ичида ушбу сабзавотни етиштириш жараёнини қийинлаштирган асосий касалликлар, жумладан, унсимон-шудринг касаллигига ҳам чидамлидир.\nШунингдек ўқинг: Украинада совуққа чидамли нок навининг тақдимоти бўлиб ўтди\nGautier компаниясининг савдо менежери Бруно Вакирка ушбу навнинг баъзи хусусиятларини қайд этди:\n“Янги нав яхши униб чиқади, тугунаклараро қисми қисқа. Турли паст ҳароратларда ҳам юқори маҳсулдорликни намоён этади. Бундан ташқари, унсимон-шудринг касаллигига чидамлилиги уни қишда етиштиришнинг яна бир ижобий омилидир, чунки, ўсимлик соғломлигича қолади ва юқори ҳосилдорликни сақлаган ҳолда вегетация даврини узайтира олади. Меваларнинг узунлиги ҳамда диаметри ўртасидаги нисбатни ҳам қайд этиш жоиз. Ушбу жиҳат сабзавотларни қутиларга бемалол жойлаштириш имконини беради ва бу транспортировка вақтида тез бузиладиган маҳсулот учун муҳим аҳамиятга эгадир».\nИталияқаттиқ совуқларга чидамлиликқовоқча\nEastFruit 5 Фев 22 4 Фев 22\nEastFruit 2 Ноя 21 1 Ноя 21


Бугунги кун одами — Ishonch Gazetasi\nЧироқчи туманидаги Паканди қишлоғида истиқомат қиладиган Шавкат Холдоровни ҳеч бир муболағасиз бугунги кун одами, десак асло адашмаган бўламиз. У хаёлига бирон-бир жўяли фикр келдими, тинчгина ўтиролмай қолади.\n– Онаси, мана болалар ҳам улғайиб қолишди, – деди кунлардан бир куни хотини Мавлудага. – Худога шукр, барчаси меҳнатдан қочмайдиган ўғил-қизлар бўлиб вояга етишмоқда. Фермерлик билан шуғуллансак, нима дейсан? Ҳадемай қанотимизга киришади.\n– Қандай режаларингиз бор? – Эрининг шижоаткорона феълини яхши билган хотини унга савол назари билан қаради.\n– Балиқчилик, паррандачилик, чорвачиликни йўлга қўйсак-чи?\nБуни қарангки, мана шу суҳбатга ҳам етти йил бўлибди. Ҳеч вақт ўтмай меҳнатсевар болаларининг далдаси, қолаверса, давлатимиз ишончининг самараси ўлароқ, «Даврон Шавкатович» фермер хўжалигига асос солинди.\n– Балиқ учун ҳовуз қаздирдик, – дея сўз бошлайди Шавкат ака. – Мана, бугун балиқ етиштириш бўйича тажрибамиз, ўз хулосаларимиз бор. Дарвоқе, жорий йилда Тошкент вилояти Чиноз туманидан «Африка лаққаси» зотли балиқ чавақларидан олиб келиб, боқдик. Ёмон бўлмади. Халқ дастурхонига 15 тоннагача балиқ тортиқ қилинди. Бундан ташқари, икки-уч йил бройлер товуқ жўжалари ҳам боқиб кўрдик. Фойда қилсак қилдик, кам бўлмадик. Парҳезбоп гўшт маҳсулотлари сотиб, ҳаётимиз фаровон бўлди.\nЖорий йилдан эса янги йўналиш – интенсив равишда етиштириладиган куркачиликни синаб кўрмоқдамиз. Табиатан янгиликка ўчман. Истиқболли режалар тузиб, уларни амалга оширишга қизиқаман. Масалан, бройлер куркалар ҳақида эшитиб, хотиржам ўтиролмай қолдим. Суриштирсам, Фарғона вилоятининг Риштон туманида курка жўжаларини очирадиган тадбиркорлар бор экан. Водийга бориб, 200 дона бир кунлик курка жўжаларининг ҳар бирини 30 минг сўмдан сотиб олдим.\nКуркаларни махсус тайёрланган тўйимли озуқа билан боқа бошладик. Дастлабки хулосаларимиз яхши. Касалликка чидамли экан. Курка жўжаларининг 5-10 таси ўлиб қолганини ҳисобга олмаса, қолгани яхши улғайди. Ҳозир тўрт ярим ойлик бўлди. 12-15 килогача гўшт қиляпти.\nФермернинг айтишича, бу куркалар саккиз ойлик бўлганда балоғатга етган ҳисобланиб, тухумга кирар экан. Бу вақтга келиб, улар 25 килогача гўшт беришини айтмайсизми!\nАйни пайтда курка гўштини Чироқчи туманидаги ресторан ва ошхоналарга сотиб олишяпти. Шунингдек, қўшни Шаҳрисабз, Яккабоғ туманларидан ҳам харидорлар чиқди.\n– Сиз боқаётган куркаларнинг оддий куркалардан фарқи нимада экан?\n– Жуда тез семиради. Шунга яраша емиш ҳам ейди. Масалан, ҳозир махсус озуқа – грануладан, бир кунда битта курка бир килогача емни кўрдим демайди. Емни Самарқанддан 4000 сўмдан олиб келяпмиз.\n– Ем қимматлик қилмаяптими?\n– Албатта, қимматлиги бор. Шунинг учун ускунасини олиб келиб, емни ўзимизда ишлаб чиқариш ва сотиш йўлларини ҳам қидиряпмиз. Бундан ташқари, фермер хўжалигимизнинг ер майдони бор. Ердан ҳам унумли фойдаланишга ҳаракат қилиш керак. Масалан, ўтган йили буғдойни ўриб олиб, ўрнига карам эккандик. 40 тонна карам олдик. Бу йил маккажўхори экдик. Озуқамиз мўл бўлди. Чироқчи тумани ҳокими Рустам Жўрақобилов ер майдонимизда озуқа сақлаш омбори, куркахона ва ходимлар учун хона қуришга рухсат берди. Идорага мўлжалланган иморатимиз битди. Омборхонанинг пойдевори қўйилди. Кейинги йил апрель ойида куркахонани ишга тушириш режамизда бор. Баҳорда 2000 бош курка жўжасини сотиб олиб, соҳани янада кенгайтирмоқчимиз. Бир йилда икки марта 2000 тадан жўжа сотиб олсак, ҳар бири 20 килодан гўшт қилса ҳам, бу 80 тонна парранда гўшти дегани, ахир!\nШавкат ака фарзандларидан ёлчиган. Тўнғич ўғли Лазизбек фермер хўжалиги ишини юргизаётир. Абдурасул Тошкент ахборот-технологиялари университети талабаси. Кенжатойи Даврон ҳам оилага кўмакчи. Қизи Ситорахон турмушга чиққан, яхши бир хонадоннинг бекаси.\nДарвоқе, янгамиз Мавлуда опа бошланғич синф ўқитувчиси.\nБиз Шавкат ака билан қизғин суҳбат қурдик. Тиниб-тинчимас бу инсон келажакда қишлоғи аҳолиси учун тўйхона қуриш истаги борлигини айтди. Тивит жуни олиб, хорижга экспорт қилиш учун зотдор эчкилар боқишни ҳам синаб кўрмоқчи экан. Биз унга омадингизни берсин, эзгу орзуларингизга эришинг, дея ойдин тилаклар билдирдик.\nСаратон – бедаво дард эмас


15:41 / 19 сентабрь | Maryam | 130\nАссалому алайкум! Мен 1 уй ижарага олдим. Хамма сарф харажатларини қилдим. Яни Агент, кафолат пуллари тўладим. Жиҳозлар, техника билан тўлдирдим. Свет, сув, газ, интернет хаммасига керакли пулларини тўлаб ўчирдим. Яни биз турган жойда буларни хеч қайсисини уй эгаси қилмайди, фақат 4та девор берилади. Кейин у уйга қисқа муддатга ижарачи қўя бошладим. Яни одамлар бир йилга уй хохлашмайди базан уларга жуда ноқулайлик туғдиради. 1-2 ойга иш билан келадиган кишилар бўлади ёки янги келган оилалар ҳали жойлашиб улгургунча 1 ойга вақтинча уй излашади. Шундай кишиларга бошқа жойлардан арзон нархларга бердим, 10 ойдан кейин уй эгаси буни билиб қолди ва уйдан бизни чиқарворди. Шартномамиз 1 йиллик эди, энг камида, биз талашмай хўп деб чиқиб кеттик. Қўшнилар кўп ёмонлаб кун беришмади, лекин мусулмон, ибодатли одамларни қўйдим, қўшнилар келгиндиларни кўпам ёқтиришмаслигидан ахийри бизни ёмонлай ёмонлай чиқарворишди. Уй эгасига ижара хаққини ўз вақтида тўладик, уйни хам жуда яхши сақладик. Саволим шуки, мени у уйдан топган фойдам ҳалолми? Мени хизматларим учун ё уйни эгасини хаққига кирдикми? Чунки бўлиши билан қисқа муддатга одамларга бераётганимни чиқ деди, бу 1 томондан, 2-томондан қисқа муддатга уй хохлаганлар учун жуда қулай бўлганлигидан рози жон деб туриб кетишди. Яни мен хеч кимни молини тортиб олиб емадим, норози қилиб.\n– Ва алайкум ассалом! Ижарага олинган уйни ижарага бериш шаръан жоиз. Олган ҳолатингизга қўшимчалар кирит, қулайликлар киритган бўлсангиз ва ўзингиз олган пулдан қимматроққа ижарага берсангиз ҳам жоиз. Бир томони уйнинг эгаси нега норози бўлганлиги. Валлоҳу аълам!


Инновацион ривожланиш вазирлиги ва ...\nЎзбекистон Республикаси Инновацион ривожланиш вазирлиги ҳамда Ривожланиш стратегияси маркази ўртасида ҳамкорлик меморандуми имзоланди.\nМеморандумнинг йўл харитасига кўра, вазирлик ҳамда марказ биргаликда давлат органлари, илмий-тадқиқот, ахборот-таҳлилий, олий ўқув юртлари ва бошқа ташкилотлар вакиллари ўртасида инновацион ғояларни қўллаб-қувватлаш бўйича танлов ташкил этади.\nЎзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат бошқаруви академияси базасида инновацион ривожланиш қобилиятлари бўйича давлат органларининг юқори мансабдор шахслари учун махсус тренинг-мастер-классларини ўтказади. Таъкидлаш лозим, ушбу тадбирларда иштирок этиш учун дунёнинг энг йирик инновацион марказларидан етакчи мутахассислар, олимлар, маърузачилар таклиф этилади.\nУшбу меморандум натижасида ўтказиладиган яна бир йирик тадбир бу октябрь ойида Тошкент шаҳрида йирик инновацион форум ташкил этилади. Инновацион ривожланиш вазирлиги ҳамда Тараққиёт стратегияси маркази ташаббуси билан «Huawei Technologies Co. Ltd.» компанияси ҳамкорлигида ўтадиган форумда истиқболли техник лойиҳаларни, рационалазаторлик таклифлари ва инновацион ишланмаларни аниқлаш ва ҳаётга жорий этишда катта туртки бериши кўзда тутилган.\nБундан ташқари, ўзаро манфаатли бўлган илмий тадқиқот, ахборот таҳлил ва координацион методик йўналишлар бўйича ишларни ташкиллаштириш, томонларнинг амалий ҳаракатлари учун хизмат қиладиган ахборот алмашинуви, Республика ва халқаро илмий амалий конференциялар, семинарлар, давра суҳбатлари ва бошқа тадбирларни биргаликда ўтказиш борасида ҳам келишиб олинди.


Янги хирургия бўлимларида энг мураккаб жарроҳлик амалиётлар ўтказиладики, бирор бир шахс айнан шу амалиёт учун хорижга боришининг эҳтиёжи қолмайди.\nШунингдек, вилоят эндокринология диспансери ўрнида жаҳон андозаларига мос тиббий муассаса ташкил этилади. Бунинг учун қарийб, 10 миллиард сўм таъмирлаш учун, 500 минг доллар жиҳозлар учун ажратилди. Ушбу даргоҳ Республика ихтисослаштирилган эндокринология илмий-амалий тиббий маркази Наманган филиали бўлади. Бунинг натижасида фуқаролар малакали, сифатли, тезкор тиббий хизмат билан қуршаб олинади.\nюксак тиббиёт ривожланади Наманганда даражада


Трампнинг ўзи воз кечган бешта ваъдаси\n20:08 / 13.04.2017\nАҚШ президенти Доналд Трампнинг Wall Street Journal нашри учун берган интервьюси ва ундан кейин ўтказган матбуот анжуманида ташқи сиёсат ва иқтисодиёт масалаларининг бир неча позициясида ўз нуқтаи назарини тўлиқ ёки қисман ўзгартиргани маълум бўлди. Уларнинг орасида долларнинг кейинги тарихи, Хитой билан муносабатлар ва Федерал захира тизими раисининг келажакда тайинланиши кабилар бор.\nДоллар ва фоиз ставкалари\nWSJ нашрига берган интервьюсида Трамп Америка доллари «жуда қурбли бўлиб бораётгани»ни айтиб, Федерал захира тизими паст фоиз ставкаларини сақлаб туриши кераклигини таъкидлаган эди. Бу гаплардан кўп ўтмай доллар кучсизланди. Трамп эса шундай деди: «Тўғрисини тан оладиган бўлсам, менга кичик фоиз ставкалари сиёсати асло ёқмаяпти. Менимча доллар жуда кучайиб бормоқда, бунда менинг ҳам айбим бор, чунки одамлар менга ишонишади. Лекин бу иқтисодиётимиз учун зарар. Таассуфки, қанчалик чиройли эшитилмасин, қурби баланд долларнинг яхши томонларидан ёмон тарафлари кўпроқ. Долларингиз кучли бўлганида, бошқа мамлакатлар ўз валютасини девальвация қилиб турганида рақобатга киришиш жуда қийин».\nЎзининг сайловолди кампанияси вақтида Трамп кучли доллар сиёсати АҚШ иқтисодиёти учун фойдали бўлишини бир неча бор такрорлаган эди.\nТрамп сиёсатидаги силжиш Америка иқтисодий кўрсаткичларининг пасайишига олиб келадими-йўқми, номаълум, нима бўлганда ҳам ФЗТ баланси бўйича дебатларга якун ясалади ва ставкаларни ошириш масаласи сўроқ остида қолади.\nБундан биринчи навбатда депозитлари ниҳоят даромад олиб келишидан умид қилиб турган Америка банклари омонатчилари жабр кўришади.\nХитойнинг валюта манипуляциялари\nИнтервьюсида Трамп, шунингдек, Хитой ўз валютаси қийматини пасайтирмаслиги, бу мамлакат бир неча ойлардан буён курсга таъсир кўрсатмаётганини таъкидлаб, Шимолий Корея туфайли АҚШ ва Хитой ўртасидаги музокараларнинг тўхтатиб қолишидан чўчиётганини билдирган.\nАвваллари Трамп Барак Обамани Хитойни валюта манипулятори сифатида эълон қилмагани учун бот-бот танқид қилиб келарди, сайловолди кампаниясида эса у бу ишни президентлигининг биринчи кунидаёқ амалга оширишини ваъда берган эди.\nЖанет Йелленнинг келажаги\nТрамп WSJ нашрига шунингдек, ФЗТ раиси Жанет Йелленни ўз вазифасига қайта тайинланиши ҳақида айтиб ўтган. «У менга ёқади. Уни ҳурмат қиламан», — деган Трамп.\nСентябрь ойида Трамп Йелленни «Аниқ сиёсий артист», деб баҳолаган ва фонд бозорининг кўрсаткичларини яхшилаш ва Обамага қўшимча очколар олиб бериш учун паст фоиз ставкаларини сақлаб турганликда айблаган эди.\nТрамп аллақачон Американинг баъзи бир экспорт маҳсулотларини субсидия билан таъминлаш учун тузилган АҚШ экспорт-импорт банкини қўллаб-қувватлашини билдирган, гарчи сайловолди кампанияси вақтида унга қарши эди. Трамп шундай деган: «Афтидан, экспортга йўналган кўплаб кичик компаниялар кўмак олаяпти. Бир қараганда, бу кулгили кўринади, лекин аслида ҳаммаси тўғри ва бу кўп пул келтиради».\nАниқ башорат қилиш мумкинки, Трампнинг қўллаб-қувватлаши банк фаолияти қариндош-уруғчилик ва таниш билишчиликка олиб келиши муқаррар, деб ҳисобловчи ва унга қарши консерватив қарашдаги кишиларнинг ғазабига сабаб бўлади.\nТрамп НАТО бош котиби Йенс Столтенберг билан матбуот анжумани ўтказди. Сайловолди кампанияси вақтида у блокни «эскирган» деб аташдан чарчамасди ва альянс терроризмга қарши кураш учун жуда кам иш қилаётгани, ташкилотнинг бошқа аъзолари унинг бюджетига адолатли улуш қўшмаётганлигини таъкидлар эди.\nЧоршанба куни эса Трамп: «Мен НАТО эскирган, деб келардим. Энди бундай фикрда эмасман», деди.\nТрамп НАТОни қўллаб-қувватлаб, АҚШ ва Европа ўртасида террорризмга қарши курашга оид разведка маълумотларини алмашиш ҳажмини оширишга камарбаста бўлмоқда.\nЛекин, Америка президенти ҳамон блокнинг бошқа аъзолари томонидан «молиявий мажбуриятларнинг бажарилиши"ни талаб қилишда давом этмоқда. У Столтенбергга 2024 йилга бориб, иттифоқчилар мудофаа учун ЯИМининг 2 фоиздан кам бўлмаган қисмини сарфлашларини истаётганини айтган.\nТрампнинг энг биринчи ва энг сезиларли бурилишини — ўтган жума куни Сурияга берилган ракета зарбаларини ҳам унутмаслик керак. Бунгача Америка етакчиси Обамани шундай имкониятни кўриб чиққани учун ҳам бир неча бор қаттиқ танқид остига олган эди.\nХуллас, Трампнинг ҳам анъанавий сиёсатчига айланганлигини тугал ҳодиса сифатида қабул қилсак бўлаверади.


Қашқадарёда 25 ёшли йигит сув омборига чўкиб кетди - 12 Мая 2022 - www.SheJoT.CoM\nГлавная » 2022 » Май » 12 » Қашқадарёда 25 ёшли йигит сув омборига чўкиб кетди\nҚашқадарё вилояти Қамаши тумани Қизилтепа маҳалласида яшаган 25 ёшли йигит сув омборига чўкиб кетди. Бу ҳақда «Nasafnews» хабар бермоқда.\nМаълум бўлишича, 1997 йилда туғилган У.Ж. ҳудуддаги Лангар сув омборига чўмилиш учун ўртоғлари билан борган. Кеча, 10 май куни тушдан кейин омборга тушиб чўкиб кетган.\nҲозирда Қашқадарё вилояти фавқулодда вазиятлар бошқармаси қутқарувчилари йигитнинг жасадини сув омборидан қидирмоқда ва ҳозирча унинг жасади топилгани йўқ.