25 ноябр 2020, Тошкент вақти: 07:22\n"Тиббий кўрик мажбурий экан, нега у тиббиёт ходимлари учун пулли бўлиши керак? Иккинчидан, қон билан ишлайдиган тиббиёт ходимлари хавф гуруҳига киришларига қарамасдан, нима учун ОИТС, гепатит "С", "В" ва RW(заҳм) га қон топшириш тиббиёт ҳодими учун пулли-ю фоҳиша, гиёҳванд ва махбус учун текин? Бу билан тиббиёт ходимлари шаьни фоҳиша, гиёҳванд ва жиноятчиларчалик ҳам қадрланмаслигининг ифодаси эмасми?"- дейилган Озодликка "бирламчи звено" тиббиёт ходимидан келган хатда. Мактубни OzodMaktub рукнида таҳрирсиз, қисқартиришсиз, муаллиф имлоси ва пунктуациясини сақлаган ҳолда беришга қарор қилдик. Хат муаллифи исми сир қолишини истаган.\nҲозирги давр энг юксак, инсонпарвар касб эгалари бўлган тиббиёт ходимларининг Ўзбекистонда энг хор бўлган давридир. Айниқса, давлат қаромоғидаги тиббиёт ҳодимлари ( бирламчи звенода ишлайдиганлар) моддий томондан жуда қийналмоқдалар. Улар давлат қарамоғида ишлашларига қарамай, ўз иш шароитларини ўз моддий маблағлари ҳисобидан тикламоқдалар.\nТиббиёт ҳодимлари давлат даволаш муассасасида ишлашлари учун иш кийимларини - халатларни, канцелария маҳсулотларини (қоғозлар, ручкалар, журналлар , амбулатор карталар в.ҳ.к.), касалларни даволашда ишлатиладиган дорилар, шприцлар, пахта, боғлов материаллари, танометр, термометр, фонэндоскоп, давлат муассасаларини таьмирлаш учун, хўжаликда ишлатиладиган совунлар, қоғоз салфеткалар, ҳаттоки ёриқлик берувчи электр лампаларигача ўз ҳисобидан сотиб олмоқдалар.\nМасалан, ҳозирги кунда тонометр ўртача 100 минг сўм бўлса, йилига врач 3-4 марта сотиб олишга тўғри келади, халатларнинг нархи энг ками 40 минг сўмдан кам эмас.\nМустақиллик даврининг бошларидан бошлаб, тиббиёт ходимларининг ишлашлари учун шарт шароитлар йиллар давомида камайиб борди.\nЭнг ачинарлиси шуки, давлат тиббиёт муассасалари ҳодимларини меъёрида ишлашлари учун юқорида кўрсатилган нарсаларни бермасаларда, шу нарсаларни текширувчилар орқали талаб қилмоқдалар ва жарима солмоқдалар! Олдин сен таъминлаб қўй, кейин талаб қил!!!\nҲозирги кунда, тиббиёт ҳодимлари нафақат тиббиёт ҳодими балки, кўча тозаловчи, боғбон, ахлат ташувчи, хаттоки пахта терувчи мардикор ҳамдир\nҲозирги кунда, тиббиёт ҳодимлари нафақат тиббиёт ҳодими балки, кўча тозаловчи, боғбон, ахлат ташувчи, хаттоки пахта терувчи мардикор ҳамдир. (бахтимизга бу гал пахта теримига тиббиёт ходимларини жалб қилмаслик тўғри эканлигини тушунуб еттилар)!\nҲозирги кунда, тиббиёт ҳодимлари расмий ва норасмий ташкилотларнинг бадал тўловчилари ҳамдир. Хеч қачон тиббиёт ҳодимларини ҳимоя қилмайдиган марказий матбуотга мажбуран тиббиёт ҳодимларини обуна қилиш, врачлар ассоциациясига, истеъмолчиларни ҳимоя қилиш ташкилотига, пахта ҳосилини териш учун мажбурий 300 мингдан ортиқ пул тўлаш (бугунги кунгача мавжуд бўлган), ундан ташқари давлат санэпид назорат ходимлари, ўт ўчирувчилар, фавқулотда ҳолат текширувчилари, хокимят, прокуратура учун ва бошқа текширувчиларни боқишни хам тиббиёт ходимлари бўйнига илиб қўйишган!!!\nҲозирги кунда, тиббиёт ҳодимларини оддий одамлар, шунингдек расмий раҳбарлар томонидан ҳақорат қилиниши, уларни сўкиш ва ҳаттоки уриш оддатий ва жазосиз ҳолатга айланиб қолмоқда.\nҲозирги кунда, тиббиёт ҳодимларини оддий одамлар, шунингдек расмий раҳбарлар томонидан ҳақорат қилиниши, уларни сўкиш ва ҳаттоки уриш оддатий ва жазосиз ҳолатга айланиб қолмоқда. Қўйдек юввош, бу инсонпарвар касб эгаларини ҳар-қанча хақарот қилса, хеч ким унга чора кўрмайди(видео тасвирга мухирланган бўлса гина иложсиздан чора кўрилади).\nАгарда, Ўзбекистондаги фақат тиббиёт ходимлари бир-неча кунгина ишламаса, 100 минглаб одамлар турли касалликлардан ўлиб кетган бўлар эди. Хеч қайси касб эгалари врачларни ишини қилолишмайди. Врачлар эса ўзининг билими ва инсонпарварлиги билан ҳамма касб эгаларининг ишини қилиши мумкин.\nҲозирги кунда тиббиёт ҳодимлари ўзлари тиббиёт ҳодими бўла туриб, хар йили ўтадиган тиббий кўриклар улар учун пулли эканлиги мени жуда хам ажаблантиради!\nҲозирги кунда тиббиёт ҳодимлари ўзлари тиббиёт ҳодими бўла туриб, хар йили ўтадиган тиббий кўриклар улар учун пулли эканлиги мени жуда хам ажаблантиради! Гўёки, биз ишлаётган давлат муассасаси тиббиёт ҳодимларининг шаҳсий корхонаси сифатида кўрилади. Нега биз давлат муассасасида ишлаб туриб тиббий кўрикдан пулли ўтишимиз керак?\nТиббий кўрик мажбурий экан, нега у тиббиёт ходимлари учун пулли бўлиши керак? Иккинчидан, қон билан ишлайдиган тиббиёт ходимлари хавф гуруҳига киришларига қарамасдан, нима учун ОИТС, гепатит "С", "В" ва RW(заҳм) га қон топшириш тиббиёт ҳодими учун пулли-ю фоҳиша, гиёҳванд ва махбус учун текин? Бу билан тиббиёт ходимларини шаьни фоҳиша, гиёҳванд ва жиноятчиларчалик ҳам қадрланмаслигининг ифодаси эмасми?\nҲозирги даврда қон билан ишлайдиган тиббиёт ҳодимларининг хар йилги тиббиёт кўриги 130-170 минг сўмга тушмоқда.\nҲозирги даврда қон билан ишлайдиган тиббиёт ҳодимларининг хар йилги тиббиёт кўриги 130-170 минг сўмга тушмоқда. Хозирги кунда врачларнинг ўртача ойлиги 600-800 минг сўм (100 АҚШ доллардан ҳам кам) атрофидалигини (ўрта тиббиёт ходимлариниг ойлиги эса олий ва ўрта маълумот талаб қилинмайдиган касб эгалари - кўча супурувчи ёки қоровулнинг ойлигидан паст бўлгани учун, уни қийматини ёзишни ор деб билдим) инобатга олсак тиббий кўрикга кетадиган пул тиббиёт ҳодимларининг иқтисодий аҳволини ўта мушкуллаштириб қўйиши аниқ.\nЎзбекистонда эса, унинг аксидир.\nБу соҳа жиддий мулохазалар ва ислоҳатлар талаб қилади.\nOzodMaktub: Аҳолини тиббий кўрикдан ўтказишга оёғимизга кишан солингандек борамиз


14:13 / 29.05.2017\nГерманиянинг BMW компанияси Villa d'Este кўргазмасида Concept Link келажак электр скутерларини— футуристик дизайнда намойиш этди. Унда приборлар панели ўрнига проекторни ва бошқа кўплаб янгиликларни кўриш мумкин.\nБиринчи галда BMW Concept Link келажак скутерларини қандай тасаввур қилишини намойиш этган. Шу сабабли, унинг техник тафслотлари кам.\nСкутер электромоторда ишлайди — у орқа ғилдирак олдига ўрнатилади. Корпуснинг қуйи қисмида аккумулятор жойлашади, унинг устида юкхона бўлими бўлади. Юкхонани қўлни устидан ўтказиш билан очиш мумкин. Бундан ташқари, ушбу скутер орқага ҳам ҳаракатлана олади, деб хабар қилмоқда TechCrunch.\nConcept Link концептида одатдаги приборлар панели кўзга ташланмайди, барча маълумотлар проекцияли сенсор панелда акс этади. Скутер функцияларини бошқариш учун рулда сенсорли тугмачалар бор.\nBMW Concept Link – бу ҳозирча концепт. Шу боисдан ҳам, келгусида бундай ҳаракатланиш воситалари пайдо бўлиши номаълум.\nскутер BMW концепт


OzodDayjest: Раҳбарларга ойига камида битта китоб ўқиш мажбурияти юкланди\nНавоий асарлари тўплами (иллюстратив сурат).\nЎзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги раҳбарияти, вилоятлар бошқармалари ва тизимдаги нашриётлар раҳбар-ходимларига ҳар ойда камида битта бадиий асар ўқиш мажбурияти юкланди (“Ҳуррият”, 14 февраль). Бу борада агентлик бош директорининг буйруғи чиққан. Буйруққа кўра, ҳар бир раҳбар ойнинг охирги шанбасида ўзи ишлаётган идора сайтида ўқиган китоби ҳақидаги таассуротларини эълон қилиши лозим. Матбуот ва ахборот агентлиги мамлакатдаги 1500 дан зиёд оммавий ахборот воситаси, 130 дан зиёд нашриёт ва 1800 га яқин босмахонада фаолият юритаётган минглаб раҳбарларни ҳам ушбу ташаббусда фаол бўлишга даъват этган.\nҚашқадарёлик хусусий тадбиркор Суннат Ибатов “Каптива” автомобилида 45 кун давомида Европа давлатларини айланиб чиқди (“Даракчи”, 15 февраль). Рафиқаси билан “асал ойи”га отланган тадбиркор Қаршидан Европагача 25 минг километр йўл босган ва 3500 тонна бензин сарфлаган. Саёҳат давомида қаршилик оила Қозоғистон, Россия, Беларусь, Польша, Германия, Франция, Италия, Нидерландия, Люксембург, Литва каби мамлакатларнинг ўнлаб шаҳарларини зиёрат қилган. Аввалроқ Ўзбекистоннинг бошқа бир ватандоши – Константин Бушаев “Сobalt” машинасида Қозоғистон, Россия, Беларусь оша Европа мамлакатларига сайр қилгани ҳақида хабар берилган эди.\nЎзбекистон халқ артисти Абдуҳошим Исмоилов сўнгги чорак асрда ўзбек қўшиқчилигида турк, араб, ҳинд, озарбойжон каби миллатлар оҳанглар кучайиб кетганини танқид қилди. “Тан олиш керак, сўнгги 25 йил ичида ўзбек санъати жуда ортда қолди. Даражаси, савияси тушиб кетди. Уч кунлик “ижод” маҳсулларининг кўпайгани сўзим исботи. Ривожланган замоннинг техника мўъжизаси ҳаммани “хонанда” қилиб қўйди”, деган таниқли созанда “Даракчи” газетасига берган интервьюсида. А. Исмоилов ўзбек миллий қўшиқчилигини хорижий оҳанглар билан тўлдириб ташлаган мусиқа безакчиларини “ямоқчилар” деб атаган. “Бундан буёғига ўзбек мусиқасини арзон қўшиқлардан халос этишимиз шарт”, деган у.


07:55 / 05.02.2016\n"Зенит" футболчиси Олег Шатов ўз она шаҳри Нижний Тагилга 15 млн рубллик стадион қурдириб бермоқчи.\nРоссия терма жамоасининг 25 ёшли яримҳимоячиси Нижний Тагилнинг Рудник туманида футбол майдони қуришга қарор қилди ва маҳаллий спорт амалдорларидан бунинг учун 15 млн рубль атрофидаги лойиҳани тузишни сўради.\nҲозирда шаҳар ҳокимияти майдон учун мос ер ва сарф-харажатлар сметасини тузмоқда, шунинг учун бўлғуси стадионнинг аниқ кўрсаткичлари номаълум. Бироқ унда аниқ югуриш йўлаги бўлиши айтилмоқда.\n"Единая Россия" партияси бу майдонда воркаут учун ускуналарга (турли жисмоний машқлар бажариш учун турник, бруслар ва ҳоказо анжомлар) партия дастури бўйича 700 минг рубль ажратади. Майдон турли тажовузлардан ҳимоя қилиш мақсадида панжара билан ўралади, бироқ туман аҳолиси учун стадионга кириш эркин бўлади. Футбол майдонини жорий йилдаёқ қуриш режалаштирилмоқда.\nБундан ташқари, Шатов Рудникда янги майдонда шуғулланадиган футбол секциясига асос солмоқчи.\nЖорий йилда Нижний Тагилда Шатов номидаги футбол мусобақаси бўлиб ўтди. Шаҳар жисмоний тарбияни ривожлантириш бошқармасида Шатовга бу мусобақани анъанавий тарзда ўтказиш таклиф қилинди ва футболчи бу мусобақага ҳомийлик қилишга розилигини берди.


Алишер Усмонов: «Ҳаётимдаги энг катта орзуим ушалди»\n01:26 / 10.06.2017\nХалқаро олимпия қўмитаси ижроия қўмитасининг қарорига кўра, Япония пойтахти Токио шаҳрида бўлиб ўтадиган 2020 йилги ёзги Олимпиада ўйинларида қиличбозлар 12 комплект медаллар учун курашишади: 6 та шахсий биринчиликда, 6 таси жамоавий турнирларда.\nИлгари ҳар бир Олимпиадада мусобақалар дастуридан иккитадан жамоавий турнирлар олиб ташланар, шахсий мусобақаларда эса бир мамлакатдан фақат икки вакил қатнашиши мумкин эди.\nХОҚ қарорини FIЕ президенти Алишер Усмонов шундай изоҳлади:\n«Энг катта орзум ушалди. Мен FIE президентлиги лавозимида иш бошлаган кунимданоқ бу мақсадни ўзим учун бош устувор вазифа этиб белгилаб олган эдим. ХОҚнинг ушбу қарори бизнинг қиличбозликни яхшилаш, уни янада жозибадор ва оммавий спорт турига айлантириш йўлидаги кўп йиллик ишларимизда тўғри йўлдан борганимизни исботлаб турибди. Энди барча қиличбозлар Олимпиада ўйинларида қатнашиш учун тенг имкониятларга эга. Спортчилар, миллий федерациялар ва қиличбозлик оламидаги барча-барча бу қарор учун ХОҚ ижроия қўмитаси ва Олимпиада дастури Комиссиясидан миннатдор», — дея Алишер Усмоновнинг сўзларини келтиради Россия қиличбозлик федерацияси матбуот хизмати.\nАлишер Усмонов ХОҚ қиличбозлик


Буржингизга мос лаб бўёғи танланг! Афиша\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Буржингизга мос лаб бўёғи танланг! 14:26, 26 сентябрь\tЛаб бўёғи танлаш осон иш эмас. Биз теримиз ранги, кайфиятимиз, либосимиз ранги, кундалик ишларимизга қараб лаб бўёғи танлашга одатланганмиз. Келинг, эндиги сафар буржимизга қараб танлов қилсак. Нима дедингиз?! Қани кўрайликчи, юлдузлар бизга нима маслаҳат беришаркан!


Самарқанд вилояти Паст Дарғом туманида газдан ноқонуний фойдаланган иссиқхона фаолияти фош этилган. Бу ҳақда Бош прокуратура ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти хабар бермоқда.\nМаълум қилинишича, Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Паст Дарғом туман бўлими томонидан ўтказилган терговга қадар текширувда, фуқаро М.М. ўзига тегишли ер участкасида иссиқхона ташкил қилиб, газ тармоғига ноқонуний уланиб, табиий газдан фойдаланиб келгани аниқланган. Ушбу ноқонуний хатти-ҳаракатлар натижасида у «Ҳудудгаз Самарқанд» газ таъминоти ҳудудий филиали манфаатларига 70,7 миллион сўм зарар етказган.\nУчкўприкда газга ноқонуний уланган оҳак цехи аниқланди


Россия Президенти Владимир Путиннинг айтишича¸ 1991 йилда Совет Иттифоқи инқирозга учраб¸ унинг таркибидаги республикалар ажралиб чиққани 20 асрнинг энг катта геосиëсий фожиаси бўлди.\n“Совет Иттифоқининг парчаланиши асрнинг катта геосиëсий фалокати бўлди. Россия халқи учун бу чинакам драмага айланди. Ўн миллионлаб фуқароларимиз ва ватандошларимиз Россия ҳудудидан ташқарида қолиб кетди. Парчаланиш эпидемияси Россия ҳудудига ҳам тарқалди”¸ - деди Путин йиллик маърузасида.\nРоссиядан ташқарида Путиннинг бу баëноти кутилмаган ҳодиса сифатида кенг муҳокама қилина бошланди. Путин баëнотига муносабат билдирган айрим ғарб ахборот воситалари Совет Иттифоқининг парчаланмаслиги 20 асрнинг ҳақиқий фожиаси бўлиши мумкин эди¸ деб таъкидлайди.\nМосквадаги Глобализация муаммолари институти директори Борис Кагарлицкий Президент Путин баëнотини қўллаб-қувватлайди.\n“Очиқ-ойдинки¸ Совет Иттифоқининг парчаланиши Россия халқининг аксарияти учун шахсий фожиа бўлди. Бу шунингдек¸ Тожикистон¸ Ўзбекистон¸ Украина ва бошқа республикалар халқларининг кўпчилиги учун ҳам фожиа бўлди. Чунки оилалар бўлинди¸ халқ турмуши бузилди¸ яшаш даражаси ëмонлашди¸ адолат ва озодлик унутилди”.\nБироқ кўпчилик россияликлар орасида эса Президентнинг ушбу маърузаси унчалик катта шов-шувга сабаб бўлмади.\nКузатувчиларга кўра¸ Путиннинг баëноти россияликлар учун кутилмаган ҳодиса бўлмагани сабабларидан бири¸ бу баëнот КГБнинг собиқ аъзоси томонидан қилингани бўлди.\nМосквадаги Карнеги маркази таҳлилчиси Николай Петровнинг айтишича¸ Путиннинг Иккинчи жаҳон уруши 60 йиллиги олдидан бундай баëнот билан чиқишидан кўзланган асосий мақсад Россия уруш фахрийлари ва кекса авлод олдида ўз обрўсини орттиришдир.\nЯнвар ойида Совет давридаги ижтимий нафақага оид қонун бекор қилинганида¸ минглаб нафақахўрлар Путин сиëсатига қарши норозилик билдирган эди.\nТаҳлилчи Петровга кўра¸ Путин ўзининг йиллик маърузасида Совет Иттифоқи парчаланишини фожиа деб тасвирлашининг яна бир сабаби шундаки¸ Путин собиқ Совет Иттифоқининг Грузия¸ Украина ва Қирғизистон республикаларида оммавий намойишлар натижасида ҳокимиятнинг қулаганидан ташвишланмоқда.\n“Фикримча¸ Путин баëноти постсовет ҳудудларида амалга ошган воқеалар билан чамбарчас боғлиқ. Бу қайсидир маънода постсовет шароитидан бутунлай янги ҳаëт томон бошланган ўзгаришлар жараëнига билдирилган муносабатдир”¸ - дейди таҳлилчи Петров.\nПрезидент Путин ўз нутқида айни воқеаларнинг Россия ҳудудида рўй беришига йўл қўйиб бўлмаслигини таъкидлади. Унга кўра¸ Россия мустақил давлат сифатида халқ ҳокимияти томон ҳаракат йўналишларини ўзи белгилаши керак.


Эгизакларга Ҳасан ва Ҳусан деб исм қўйиш шартми?\nBy IxlosOrg on 08/30/2017 10 АҚИДА 33 ҲАЛОЛ ВА ҲАРОМ ФАТВОЛАР\nУстоз, эгизак ўғил ёки қиз фарзанд туғилса, уларнинг исмини Ҳасан ва Ҳусан ёки Фотима ва Зуҳра деб қўйиш шартми?\nДарҳақиқат, авом одамлар орасида кенг тарқаган нотўғри тушунчалардан бири, эгизак туғилган фарзандларга, агар иккиси ҳам ўғил бўлса, Ҳасан ва Ҳусан, агар иккиси ҳам қиз бўлса, Фотима ва Зуҳра дея исм қўйишни шарт деб билишдир.\nУларнинг бундай нотўғри тушунчага боришларига сабаб, Пайғамбаримиз неваралари эгизак туғилгани учун уларга Ҳасан ва Ҳусайин дея исм қўйганлар деб ўйлашларидир.\nБу ҳақда замонамиз уламоларидан бири жазоирлик шайх Абдулҳалим Тавмиёт ҳафизаҳуллоҳ шундай дейди: “(Пайғамбаримизнинг неваралари) Ҳасан ва Ҳусайн эгизак бўлган деган гап авом одамлар орасида кенг тарқалган бўлиб, ким эгизак ўғил фарзанд кўрса бирига Ҳасан, иккинчисига эса Ҳусайн деб исм қўишга одатланишган. Бу авом одамлар орасида тарқаган нотўғри тушунчадир. Зеро, саҳобаларнинг таржимаи ҳоли ҳақида китоблар ёзган ҳеч бир олим Ҳасан билан Ҳусайннинг эгизак бўлганини айтишмаган”.\nТарих китобларида айтилишича, Ҳасан билан Ҳусайн розияллоҳу анҳумо ўртасида бир ёш фарқ бўлган. Қуйида уларнинг таваллуд топган ва вафот этган саналарини зикр қиламиз:\nҲасан ибн Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳумо ҳижрий учинчи йили рамазон ойининг ўрталарида таваллуд топган бўлиб, ҳижрий қирқ тўққизинчи йили Мадина шаҳрида вафот этади.\nҲусайн ибн Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳумо ҳижрий тўртинчи йили шаъбон ойида таваллуд топган бўлиб, ҳижрий олтмиш биринчи йилнинг Ошуро (Муҳаррам ойининг ўнинчи) куни шаҳид бўлади.\nДемак, Ҳасан розияллоҳу анҳу Ҳусайн розияллоҳу анҳудан бир ёшга катта бўлган. Бинобарин, Пайғамбаримиз улар эгизак бўлганлари учун уларга Ҳасан ва Ҳусайн деб исм қўйганлар, деган гап нотўғри.\nЭҳтимол, Ҳусайн исмини бизнинг тилда нутқ қилиш қийинроқ бўлгани боис уни Ҳусан дейилгандир.\nЭгизак туғилган қизларга Фотима ва Зуҳра деб исм қўйишга келсак, билишимизча, бу одат фақат биз томонларда, яъни Ўрта Осиё ўлкаларида кенг тарқалган. Бироқ салафи солиҳлардан биронтаси эгизак қизларига Фотима ва Зуҳра деб исм қўйгани маълум эмас.\nКатта эҳтимолга кўра, эгизак туғилган қизларга Фотима ва Зуҳра деб исм қўйиш Пайғамбаримизнинг қизлари Фотима розияллоҳу анҳонинг исми ва сифатларидан олинган. Зеро, бир қанча аҳли суннат ва жамоат уламолари Фотима розияллоҳу анҳони Заҳро (юзидан нур таралувчи, порлоқ ва гўзал юзли) деб васфлашган.\nЭҳтимол, Заҳро сўзини бизнинг тилда нутқ қилиш қийинроқ бўлгани боис уни Зуҳро деб ўзгартирилгандир.\nХулоса қиладиган бўлсак, эгизак туғилган фарзандларга, албатта Ҳасан ва Ҳусан ёки Фотима ва Зуҳра деб исм қўйиш керак, деган тушунча нотўғри. Балки инсон эгизак фарзандларига хоҳлаган исмини қўйиши мумкин, муҳими, фарзанднинг исми ношаръий маънони англатмаса бўлгани, валлоҳу аълам.\nИсмлар ҳақида батафсил маълумот олиш учун қуйидаги фатвомизга мурожаат қилишни тавсия қиламиз:\n Баъзи уламоларнинг фикрига кўра, Ҳасан розияллоҳу анҳу ҳижрий эллигинчи, айримларининг фикрича, эллик биринчи йилда вафот этган.\n “Таҳзибул асмо вал луғот”, 1/158.\n “Сияру аъломун нубало” 4/348-371.\nAvvalgi maqolaҚурбонлик сўйиш ва сочни олиш\nKeyingi maqola Абу Бакр розияллоҳу анҳу: Сиддиқ бошқарувидаги асосий тамойиллар


Маданиятлар тўқнашуви(?) | Jahonnoma\nМаданиятлар ва динлар бир-бирини йўқота олмай бирга яшашга мажбур бўлганини тарих исботлади. Бунга мисоллар тиқилиб ётибди, яҳудийларнинг исломий давлатларда эмин-эркин яшаганларидан тортиб, мусулмонларнинг насроний юртларда ўз элларидагидан ҳам эркинроқ ибодат қилишларига қадар…\nМусулмонлар Шарқда, мусулмончилик эса Ғарбда деган гапни насронийлар ёки яҳудийлар эмас, ўзимиз айтиб келамиз.\nБугун Авропада миллион-миллион мусулмонлар яшайдилар ва ибодатларини эркин қиладилар. Америкада ҳам олти миллион мусулмон бор ва аксари бошқа маданият билан тўқнаш келаётгани йўқ. Қаршилик қилаётганларни яхшилаб ўргансангиз мусулмончиликдан ё хабари бўлмаган, ёки провокацияларга алданганлар бўлиб чиқмоқда. Демак, муаммони четдан эмас, ўздан қидирмоқ керак.\nБугун Францияда маданиятлар тўқнашди дейиш бу Авропани қабул қилмаймиз деганидир. Ваҳоланки, Авропага куч билан ўз айтганингизни қабул қилдиролмайсиз. Демократик йўллар билан таъсир қилиш имкони эса мавжуд. Буни истамасак, у ҳолда битта йўл қолади-бу заминни тарк этиш. Бу ҳам мумкин бўлмаган гап. Демак, шу маданият билан ҳамоҳанг яшашдан бошқа йўл йўқ.\nПариждаги каби қатлиомларни бирорта ақлли, илмли-билимли мусулмон оқламайди. Аксинча қоралайди. Чунки унинг муқаддас китобида ҳатто Худосига, пайғамбарига озор етказганни лаънатлаш буюрилган, ўлдириш эмас. Демократия эса тинч намойишлар ва фикрлар орқали бунга изн беради. Бу ҳам маданиятлар ёнма-ён яшаши учун бир имконият.\nИзлаган имконият, изламаган баҳона топади. Биттасининг баҳонасини қаранг. Демократия шароитида хотини бошқасига кетиб қолармиш. Ҳей биродар, хотин масаласининг демократияга боғлиқ жойи йўқ. Бу эркакнинг ўзига боғлиқ. Хотининг сени севмаса, сен ўзингни хотинингга севдиролмасанг паранжининг тагида сақла, беҳуда.\nБунақа гапларни цивилизациялар тўқнашуви дейиш эса содда қилиб айтганда тулдан туя тўратишдек гап.\nFiled under: Maqolalar | Tagged: din |\n« Муносабат Ўзгармаган мавзулар »


Хавфли рецидивист яна сим тўрлар ортида — Huquq\nHome / / Хавфли рецидивист яна сим тўрлар ортида\nАйрим кимсаларнинг ҳаёт тарзи ва кечмишларига назар солар экансан, афсус-надоматдан ўзга ҳеч бир маъно-мазмунни кўрмайсан.\nШерзодбек Мамадиев ҳам ана шундайлардан. Бу кимса 31 ёшга киргунига қадар 6 марта судланиб, қайта ва қайта муқаррар жазо таъмини тотган. Ақлини танибдики, жиноят оламида саросар кезади. Аммо у жазолардан тегишли хулоса чиқара билмади.\nИлк бор жиноят кўчасига кирганида 16 ёшда эди. Вояга етмаганлиги инобатга олиниб, қолаверса, қилмишидан пушаймон бўлар, деган мақсадда нисбатан енгилроқ, яъни жарима жазоси тайинланганди ўшанда. Кейин 3 йилга, галдаги жиноятлардан бири учун эса 5 йилга озодликдан маҳрум этилди. Бироқ жазолар унга кор қилмай, қайта ва қайта қалтис йўлга кираверди.\nОлтинчи жинояти учун жиноят ишлари бўйича Норин тумани судининг 2018 йил 24 январдаги ҳукмига кўра Жиноят кодексининг 169-моддаси 3-қисми «а» банди билан айбланиб, Жиноят кодексининг 60-моддаси тартибида узил-кесил ўташ учун 6 йил муддатга озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланган. Айни пайтда Жиноят кодексининг 34-моддаси 3-қисми «б» бандига асосан у ўта хавфли рецидивист деб топилган эди.\nУнинг ўрганган кўнгли ўртанишини қўймади. Оқибатда Учқўрғон тумани марказий поликлиникаси ёнида қаровсиз қолдирилган, баҳоси 850 минг сўм бўлган велосипедни ўғирлаб кетиб, 500 минг сўмга сотиб юборди.\nШундан кейин ҳам ўзига таниш «олам» уни яна чорлайверди. Учқўрғон тумани, «Ёғду» МФЙ ҳудудидаги «Соҳил» ошхонасида меҳмон Б.Мамадиевга ўзини ушбу ошхонанинг иш юритувчиси деб таништириб, унинг баҳоси 700 минг сўм бўлган «Samsung-Duos» русумли уяли телефонини фойдаланиш учун олиб, очиқдан-очиқ талон-торож қилди.\nУнинг бу каби ўғирлиг-у талон-торожликлари фақат шугина эмас эди. Ҳаёт тарзи, туриш-турмуши эгрилик ва ўзгаларни тунашдан иборат бўлган хавфли рецидивист навбатдаги жиноят устида қўлга олинди. Яна суднинг қора курсиси ва таниш манзара — у бир неча йиллик озодликдан маҳрум этиш жазосига тортилди.\nНаманган вилоят прокуратураси бўлим прокурори


Ўзбекистонда 597 мингдан ортиқ фуқаро ўзини ўзи банд қилган шахс сифатида мобил илова, солиқ тўловчининг шахсий кабинети ҳамда солиқ идораларидан рўйхатдан ўтди. Улар орасида маиший хизмат соҳасида банд бўлган шахслар кўпчиликни ташкил этади.\nИқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги ўзини ўзи банд қилган фуқароларни рўйхатга олиш бўйича статистика эълон қилди.\nҚайд этилишича, айни пайтда фуқаролардан мобил илова, солиқ тўловчининг шахсий кабинети ҳамда солиқ идораларининг ўзида жами 597 мингдан ортиқ киши рўйхатдан ўтди.\nХусусан, қишлоқ хўжалиги йўналишида 137 минг 120 киши, маиший хизматлар 172 минг 179 нафар, халқ истеъмоли моллари ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатиш 66 минг 579, саноат йўналишида 99 минг 555, ахборот-коммуникация йўналишида 10 минг 947 ва ижтимоий йўналишлар бўйича хизматлар соҳасида 110 минг 705 киши рўйхатга олинган.\nАввалроқ Давлат солиқ қўмитаси раиси ўринбосари Фазлиддин Умаров Kun.uz’га берган интервьюсида ўзини ўзи банд қилган шахслар ва улар учун яратилган имкониятлар ҳақида маълумот берган эди.\nМаълум қилинганидек, 2020 йил 1 июлдан Ўзбекистонда ихтиёрий равишда расман ўзини ўзи банд қилиш бошланган. Унга кўра, ўзини ўзи банд қилган шахс ҳақиқатда ишлаган вақтидан қатъи назар, 2021 йил учун 223 минг сўм тўлаши етарли бўлиши қонунчиликда белгиланган.


Кўз сили қандай касаллик ҳисобланади? — silning-davosi-bor.uz\nСил касаллиги ва унинг турлари дунё миқёсидаги муаммолардан бири бўлиб қолмоқда. Ўпкадан бошқа аъзолар сили, гўё, нафас аъзолари силининг соясида қолиб кетаётгандек. Шунингдек, аҳоли орасида кўз сили касаллиги хусусидаги билимларнинг етишмаслиги ҳам кўп ҳолларда хасталикка қарши ўз вақтида даво чоралари кўрилмаслигига олиб келмоқда.\nБугунги суҳбатимиз кўз сили ҳақида етарлича маълумотга эга бўлиш учун Фарғона вилоят 3-сонли сил касалликларига қарши курашиш диспансери фтизиатри А. Эшматов билан бўлди.\n-Кўз сили организмнинг умумий инфекцион касаллиги ҳисобланади. Ушбу касалликни сил таёқчалари келтириб чиқаради. Кўрув аъзоларининг сил касаллиги узоқ давом этадиган, тез-тез қайталаниб, кўриш ўткирлигининг пасайиши ва айрим ҳолатларда кўрмасликка олиб келувчи касалликдир.\nКўз сили ўпкадан ташқари аъзолар сили касалликлари ичида олтинчи ўринда бўлиб, 5-16% ни ташкил қилади. Касаллик кўзда асосан 3 та йўл билан ривожланиши кузатилган. Яъни биринчи йўл – гемато-лимфоген бўлиб, шу йўл энг кўп учрайди. Гематоген тарқалишда сил микобактериялари кўз тўқималарига организмнинг бошқа сил ўчоқларидан ўтади. Иккинчи йўл экзоген деб номланади. Ушбу йўл кўзнинг бирламчи сили ҳисобланиб, у кўзнинг шиллиқ қавати бўшлиғи орқали ривожланади. Учинчи йўл — контакт йўл. Бунда сил касаллигининг кўзга тарқалиши, юз териси, кўз косаси остеомиелити ва бурун бўшлиғи орқали ривожланади.\nБундан ташқари, 1956 йил А.C.Wооdс касалликнинг клиник — морфологик тартибига асосланиб, қуйидаги таснифни таклиф қилган. Улар гранулёматоз ва ногранулематоз. Гранулёматоз касаллик пайдо қилувчи (патоген) микро-организмлар, гематогенли метастаз натижасида томирли парда қаватида перифокал яллиғланишга эга гранулёма ҳосил қилади. Ногранулематоз яллиғланиш жараёни носпецифик кечиб, кўз тўқималарининг ҳар хил аллергенларга қарши сенсибилизацияланган реакцияси билан намоён бўлади.\nТиббиётда кўз сили касаллигининг бир қанча турлари аниқланган. Улар кўз атрофи тўқималарининг сили, кўзнинг олд қисми сили ва кўз орқа қисмининг сил касаллигидан иборат.\n-Кўз сили касаллигига қандай ташхис қўйилади?\n-Кўз сили ташхиси бирмунча қийинчиликлар туғдиради ва беморни комплекс равишда текширишни талаб қилади.\nКўз силига шубҳа бўлганида беморларни текшириш учун қуйидаги схема қабул қилинган:\nАнамнезни мақсадга мувофиқ ойдинлаштириш (сил касаллиги билан мулоқот борлиги, илгари кўз силини ўтказганлиги ва бошқалар.)\nЎпка, кўкрак ичи лимфа тугунлар, аниқланган суякли ўзгаришлар фаоллигини рентгенологик аниқлаб бўлмаса, томография текшируви ўтказилади.\nКўкрак ичи лимфа безларининг катталашуви ва катта петрификатларни аниқлашда бронхоскопия текшируви ўтказилади.\nПериферик лимфа тугунларининг ҳолатини текшириш\nБошқа сурункали инфекцияларни инкор этиш: захм (сифилис), токсоплазмоз, бруцеллёз, ревматизм, саркоидоз, вирусли касалликлар.\nТуберкулин-диагностика. Кератит, склерит, увеитлар этиологиясини аниқлашда катта аҳамиятга эга. Кўз силини аниқлашда терида туберкулин синовлари ўтказилади: тери ичи Манту синамаси, Диаскинтест.\n-Кўз сили касаллиги қандай даволанади?\n-Кўз сили касалликларини даволаш, нафақат, кўриш функцияларини иложи борича асли ҳолига келтириш ёки сақлаб қолишга, кўз олмасидаги яллиғланиш жараёнларини бартараф этишга, балки сил таёқчаларининг фаоллигини сусайтиришга, организм ҳимоя кучларини оширишга ҳам қаратилган бўлиши лозим.\nФтизиатриянинг умумий тамойилларига кўра, антибактериал кимётерапия, давонинг асосий қисми касалликнинг шакли ва оғирлигига қараб ўтказилади. Қон қўйилишлар билан кечувчи геморрагик хориоретинитлар ва перифлебитларда бирданига кимётерапия қўлланилмайди, чунки силга қарши препаратлар қон томир деворларини кучсизлантиради.\nСўнги йилларда лазерли коагуляция муваффақият билан қўлланилмоқда. Кўрув функцияларини сақлаб қолишнинг асосий шартларидан бири, кўз сили асоратларининг олдини олиш ва ўз вақтида даволашдан иборатдир.\n-Аҳолига шифокор сифатида қандай маслаҳатлар берасиз?\n-Кўз сили касаллиги ҳам сил касаллигининг бошқа турлари каби инсонларнинг яшаш тарзи, ҳаёти, соғлиғига доимий равишда тўсиқ бўла оладиган юқумли касалликлардан бири ҳисобланади. Шундай экан, ҳар бир инсон нафақат ўз саломатлиги учун, балки соғлом турмуш тарзи ва жамият соғлиги йўлида ўз вақтида тиббий кўрикдан ўтиб туриши, шифокор назоратида бўлиши ва ўз соғлиги учун эътиборли бўлиши лозим.\nАввалги мақола: Пойтахтда фтизиатрлар учун вебинар ташкил этилди\nНавбатдаги мақола: Стигма ва дискриминация биз учун эмас!


Тошкентдан Олмаотага бориш учун Чимкентда билет...\n14.06.2019 16:03 0 2491\nОлмаота шаҳрига бориш учун Тошкентдан поезд билетларини қидирдим. Бугунга бор экан. Тезюрар «Тальго» поезди. Ўзбекистон темир йўллари сайтига кириб, нархини билдим: энг арзон билет 328 824 сўм. Купе - 756 931 сўм, люкс - 1 091 103 сўм. Сайтда ёзилишича, чипта нархи билан бирга воситачилик йиғими ҳам олинаркан. МДҲ давлатларига қатнайдиган поездлар учун 70 000 сўм. Жами 400 000 сўмга яқин бўларкан. Қимматлик қилди.\nБор-ей деб «Черняевка»дан Чимкентга йўлга чиқдим. Таксида 1500 тенге (33000 сўм) билан Чимкент темирйўл вокзалига етиб олдим. Шу ердан айни Тошкент-Алмати поездидан Чимкентдан Алматигача билет олдим: 3800 тенге (83600 сўм). Тошкентда 400000 сўм бўлган билет Чимкент орқали менга 116600 га тушди. Ўша рейс, ўша поезд, ўша вагонлар, ўша йўл. Тошкент-Чимкент ораси 130 км холос. Билет нархи эса камида 3 баравар арзон.\nҲаж зиёрати нархи қанча?\nЖамият 13/06, 13:03\nДушанба кунги йўловчи поездларининг айрим йўналишлари бекор қилинди\nЖамият 05/05, 20:09


2019 йилнинг 6 ойида Ўзбекистонга қанча гўшт олиб кирилган? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n2019 йилнинг 6 ойида Ўзбекистонга қанча гўшт олиб кирилган?\n14 сентябрь 2019, 16:15\nЎзбекистон Республикаси очиқ маълумотлар портали бу борадаги рақамларни ошкор қилди. Маълум бўлишича, 2019 йилнинг биринчи ярми давомида республикамизга йирик шохли қорамол гўштидан 985 тонна импорт қилинган. Бу маҳсулот қиймати 3 млн. АҚШ доллари атрофида бўлган.\nШу турдаги гўштнинг музлатилганидан эса 204 тоннага яқин импорт қилинган. Бу салкам 478 минг АҚШ доллари эканлиги қайд этилган.\nЎтган бу даврда 5,8 млн. АҚШ доллари қийматида бўлган 7674 тонна парранда гўшти ва маҳсулотлари импорт қилинган. Тирик балиқ миқдори 4,5 тоннани ташкил қилган бўлса, музлатилган балиқдан 260 минг АҚШ доллари қийматида 47,7 тонна олиб кирилган.\nТаъкидлаш жоизки, сўнгги пайтларда гўшт мавзуси кўп муҳокама қилинди. Хусусан Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши раиси Актам Хайитовнинг “Гўшт нархи нега қимматлаб кетяпти деб ўйлайсизлар? Тўғри, озуқа етишмаслиги биринчи сабаб, иккинчидан, бугун биз жуда кўп гўшт истеъмол қиляпмиз. Шунчалик кўп гўшт емоқдамизки, бунинг натижасида кўпгина касалликлар пайдо бўляпти. Буни «Америка касаллиги» дейишади, бу касаллик менда ҳам бор, ҳаммамизнинг танамизда ортиқча гўшт бор. Мен фақат гўштни айтмаяпман, овқатланиш маданиятимиз йўқ...” деган сўзлари кўплаб баҳс-мунозараларга сабаб бўлганди.\nЯнгиликлар » Иқтисодиёт » 2019 йилнинг 6 ойида Ўзбекистонга қанча гўшт олиб кирилган?\n23:30 Мўғулистондан давлат эҳтиёжи учун гўшт олиб келиш учта компанияга топширилади\n22:20 Ўзбекистонда гўшт нархи нега кўтарилмоқда? Иқтисодиёт вазирлиги изоҳ берди


17 июнь, 2019, 13:08 1818\nҚайдномалар, ўйин шарҳи ва мураббийларнинг фикрлари\n15-16 июнь кунлари Суперлигада 11-тур ўйинлари ўтказилди. Учрашувларда пойтахтнинг икки жамоаси йирик ғалабага эришди. Уларнинг таъқибчилари эса очко йўқотишди ва имкониятни бой беришди. Натижада тошкентликлар қолганлардан сезиларли даражада ўзиб кетишди.\nҚуйида турнинг тўлиқ тафсилотлари билан танишишингиз мумкин.\nҚЎҚОН-1912 – ДИНАМО 2:2\nНиҳоят, қўқонлик футбол ишқибозлари орзиқиб кутган онлар ҳам келди. Замонавий кўринишга келтирилган “Марказий” ўйингоҳда ушбу мавсумнинг очилиш маросими бўлиб ўтди. Лекин стадионда мухлислар кўпчиликни ташкил этмасди. Бу балки охирги пайтларда қайд этаётган натижа билан боғлиқдир.\nЎйин мезбонларнинг ҳужумлари билан бошланди. 8-дақиқада қўқонликлар рақиб дарвозаси олдида хавфли вазиятни юзага келтиришди. Қувондиқ Рўзиев шериги Муҳаммаданас Ҳасановни ҳужумга бошлаганди. Дарвозабон эпчилик қилди.\n“Қўқон-1912” вакиллари 20-дақиқада стандарт вазиятдан кейин ҳисобни очишди. Жарима майдонига оширилган тўпни рақиб ҳимоячиси Бобур Қосимов ўз дарвозасига йўллаб қўйди.\nСуҳроб Бердиев орадан кўп вақт ўтмай Миркомил Локаевни ўз жарима майдончасида қўполик билан тўхтатди. Пенальтидан Жасур Азимов самарали фойдаланди.\n28-дақиқада яна мезбонлар дарвозаси томон пенальти белгиланди. Бу сафар ҳам Жасур Азимов посбонни доғда қолдирди.\nТайм охирида стандарт вазиятдан кейин Марко Милич рақиб дарвозасини ишғол этганди. Ҳакамлар гол урилган вазиятда ҳимоячи ўйиндан ташқари ҳолатда қолиб кетди, деб ҳисоблашди ва голни инобатга олишмади.\nИккинчи тайм қўқонликлар учун омадли бошланди. Бу сафар ҳам “Динамо” футболчиси автогол муаллифига айланди. Учрашувда ҳисоб бошқа ўзгармади.\nГоллар: Бобур Қосимов автогол 20, Жасур Азимов пенальти 24, Жасур Азимов пенальти 29, Миркомил Лоқаев автогол 46\n“Қўқон-1912”: Сарвар Каримов, Муҳаммаданас Ҳасанов (Шаҳбоз Эркинов, 62), Қувондиқ Рўзиев (Беҳруз Саъдиллоев, 73), Авазхон Маматхўжаев, Ойбек Рустамов, Суҳроб Бердиев, Иқболжон Маликжонов, Тимур Усмонов (Жавоҳир Эсонқулов, 46), Александр Мерзляков, Марко Милич, Мурод Холмуҳаммедов.\nЗахира: Ислом Абдуллаев, Жамшид Ҳасанов, Тимур Ҳакимов, Жасур Ҳасанов.\n“Динамо”: Ботирали Эргашев, Миркомил Лоқаев, Ҳакимхон Аъламхонов, Жасур Азимов, Қадамбой Нурметов (Амиржон Сафаров, 46), Бобур Қосимов, Дамир Темиров (Сирож Ҳамроев, 71), Сардорбек Эминов (Низомжон Норов, 90), Жасур Ўринов, Ихтиёр Тошпўлатов, Шоҳруҳ Абдураҳмонов.\nЗахира: Шоҳжаҳон Эшбўтаев, Аваз Агалиев, Воҳид Шодиев, Санжар Баратов, Обид Ҳакимов, Дилмурод Каримов.\nОгоҳлантиришлар: Суҳроб Бердиев 23, Ҳакимхон Аъламхонов 33, Ойбек Рустамов 40, Марко Милич 59, Шоҳруҳ Абдураҳмонов 59, Авазхон Маматхўжаев 82.\nАзиз Тўхтабоев (“Қўқон-1912” жамоаси бош мураббийи вазифасини бажарувчи): - Бугунги ўйинда ғалаба қозониб, мухлисларимизни хурсанд қилишни мақсад қилгандик. Вазиятлардан унумли фойдалана олмаганимиз панд берди.\nЖамоада қанча қолишим натижаларга боғлиқ. Бугунги баҳсда рақибни хато қилишга мажбур этмаганимизда автоголлар бўлмасди. Қолаверса, пенальти белгиланган вазиятларда ҳам футболчиларимиз хатоларга йўл қўйишди. Акс ҳолда рақиб тўртта гол урмасди.\nҚувондиқ Рўзиевни алмаштирганим ундаги чарчоқ билан боғлиқ. Қувондиқ терма жамоада ҳам анча куч сарфлади.\nДаврон Файзиев:- Қўқон аҳлини бугунги стадионнинг очилиш маросими ва жамоанинг ўз уйига қайтгани билан табриклайман. Айнан мазкур қувончли кунда рақиб сифатида тўқнаш келганимиздан хурсандмиз.\nМухлисларга ёқадиган, ҳужумкор ўйин намойиш этишга ҳаракат қиляпмиз. Ишқибозлар завқ оладиган ўйин гувоҳига айланишди.\nДавралар оралиғида қандай ўзгаришлар бўлади? Ҳар бир мураббий кучли футболчини таркибга қўшиб олишни истайди. Аммо қанчалик бунга имкониятимиз етади? Тан олиш ҳам марднинг иши, аммо молиявий жиҳатдан Суперлигада сўнгги ўринда бўлсак керак. Биз таклиф билдирган футболчига шароитларимиз ёқадими, бу ҳам муҳим. Масалан, Суҳроб Бердиев, Мурод Холмуҳаммедов билан бирга ишлаганман. Қувондиқ Рўзиевни ҳам "Сўғдиёна"ни бошқарган вақтларимда Жиззахга олиб келишни истагандим, аммо молиявий қийинчиликлар бунга йўл қўймаганди. Шу боис масаллиққа қараб овқат тайёрлашга ҳаракат қиламиз.\nБизнинг жамоада лидерлар йўқ. Холмуҳаммедов каби етакчи футболчилар етишмаяпти. Шу томонлама камчиликларимиз бор.\nЛОКОМОТИВ – СУРХОН 5:1\nБеллашувдан аввал футбол жамоатчилиги “Сурхон” Тошкентда очко олиб кетишини тахмин қилишаётганди. Чунки сурхонликлар устози Андрей Микляев “Локомотив”да бир неча йил мураббийлик қилган ва жамоани яхши билиши боис шундай хулосага келинганди. Аммо чемпион дебютантни “аяб” ўтирмади.\n4-дақиқада Жамшид Искандаров зарба берди. Дарвозабондан қайтган тўпни Темурхўжа Абдухолиқов тўрга йўллади. Лекин ўйиндан ташқари ҳолат туфайли гол инобатга олинмади.\nКейинроқ Ислом Тўхтахўжаев бурчакдан узатилган тўпни тўрга жойлади.\nТайм ўрталарида Йован Жокич деярли 30 метрлар узоқликдан дарвозани ишғол қилди.\n67-дақиқада Абдухолиқовнинг пасидан сўнг Арсланмурат Аманов таблога ўз номини ёздириб қўйди. Учрашувда ассистентлик қилаётган Темурхўжа Абдухолиқов ҳам жарима майдони ичидан гол урди.\nИккинчи таймда захирадан ўйинга қўшилган Аббосбек Махсталиев яқин масофадан гол уриб, ҳисобни қисқартирди. Аммо 88-дақиқада Азизбек Амонов ўз акаси қўриқлаётган дарвозани ишғол этиб, беллашувга нуқта қўйди.\nГоллар: Ислом Тўхтахўжаев 16, Йован Жокич 27, Арсланмурат Аманов 67, Темурхўжа Абдухолиқов 74, Аббосбек Махсталиев 79, Азизбек Амонов 88\n“Локомотив”: Жавоҳир Илёсов, Анзур Исмоилов, Азизбек Ҳайдаров (Азизбек Амонов, 46), Жамшид Искандеров, Темурхўжа Абдухолиқов (Жавоҳир Алижонов, 80), Ислом Тўхтахўжаев, Йован Жокич, Давронбек Ҳошимов, Олег Зотеев, Арсланмурат Аманов (Диёржон Туропов, 73), Игорь Йелич.\nЗахира: Маъмур Икромов, Ҳусниддин Ғофуров, Жалолиддин Жумабоев, Умар Адҳамзода, Владислав Фомин, Бобур Эргашев.\n“Сурхон”: Асилбек Амонов, Абдуқаҳҳор Ҳожиакбаров, Аюбхон Нўъмонов, Раҳматулло Бердимуродов, Шерзодбек Каримов (Аббосбек Махсталиев, 66), Шавкат Саломов (Шерзод Ҳакимов, 87), Абдул Азиз Юсупов (Азамат Алланиязов, 72), Аброрбек Исмоилов, Владимир Бубанья, Аъзам Алиев, Дарко Станоевич.\nЗахира: Азамат Аҳмедов, Нажмиддин Нормуродов, Равшанбек Хурсанов, Убайдулло Холиқулов, Мирзакамол Камолов, Суҳроб Неъматов.\nОгоҳлантиришлар: Ислом Тўхтахўжаев 36, Абдуқаҳҳор Ҳожиакбаров 45+1, Асилбек Амонов 57.\nАндрей Микляев: - Бугун бизда ўйин руҳи умуман йўқ эди. Муаммо нимада билмадим. Ўйлашимча, муаммо клубда. Менимча, футболчиларнинг ҳаётида муаммолари бор. Уларда хоҳиш, истак кўринмади. Барча бир-биридан хафадек. Аммо ҳаракат қилдик. Футболчиларим ўйнашни исташмади.\nБир ўйинчимиз жароҳатланган. Марказдагилар сафимизда эмас. Ғофуровнинг ўйинда йўқлиги яққол сезилди. Шундан кейин қўл остимиздаги футболчиларимиз билан майдонга тушдик. Ҳаттоки, айрим вақтларда алмаштиришларга ҳам қийналяпман. 10-11 нафар футболчи билан бир мавсумни ўтказиб бўлмайди.\nМолиявий муаммолар? Ҳа, бор. Бироқ бу гап мен учун эмас. Мен фақатгина машғулотлар тизимига жавоб бераман.\nАндрей Фёдоров: - Жамоанинг бугунги ўйини ва натижасидан мамнунман. Узоқ вақт давомида мураббийлар штаби ушбу схемада ишламаганди. Ундан ташқари, Андрей Геннадьевичнинг ўзи ҳам бу ерда анчагина вақт фаолият олиб борган, жамоанинг ички муҳити борасида маълумотга эга. Ўйиннинг бошида рақибдан кўра ҳужумда камроқ ўйнадик, агрессив бўлмадик. Аммо рақибга яхшигина муаммолар туғдирдик. Кейинчалик яхши ўйин кўрсатдик. Учрашув 6 очколик эди.\nБиз ҳар доимгидек ўйнаяпмиз. Бош мураббий ўзгариши? Бу миш-миш. Жамоанинг ичида бундай гаплар бўлаётганини сезмаяпман. Дуранг ўйнаган кезларимизда ҳам шогирдларим ижобий таассурот қилдиришди. Бугун эса рақибдан кўра кўпроқ гол киритдик. Бу ердагиларнинг барчаси профессионал. Агарда мураббий нотўғри ишлаётган бўлганида футболчилар норозилигини билдирарди. Аммо бизда барча юқори ғайрат билан ишлаяпти. Раҳбариятнинг ишончини сезяпман.\n8-дақиқада Кахи Махарадзе қанотдан оширилган тўпни боши билан дарвозага йўллади. Жиззахликлар Навоийда тезкор гол уриб, ҳимояга эътибор қаратишди.\nУчрашув бундай бошланишини кутмаган мезбонлар катта куч билан ҳужумга зўр беришди. Шерали Жўраев ўнг қанотдан жарима майдонига узатиб берган тўпга Элгужа Григалашвили улгурмади.\nКетма-кет зарбалар берган Ҳамиджон Актамов шогирдлари иккинчи таймда ниятларига етишди.\n59-дақиқада Шерали Жўраев жарима майдонига кириб бориб, шерикларига узатган тўп ҳимоячи қўлига тегиб йўналишини ўзгартирди. Бош ҳакам меҳмонлар дарвозасига пенальти белгилади. Навоийликлар ҳалоскори Элгужа Григалашвили 11 метрдан гол урди.\nГоллар: Кахи Махарадзе 8, Элгужа Григалашвили пенальти 60\n“Қизилқум”: Артём Макосин, Эркин Бойдуллаев, Алишер Саноев, Файзулла Қамбаров (Суҳроб Ярашев, 59), Салим Мустафоев (Азизбек Усмонов, 56), Элдор Бойматов (Хуршид Олимов, 46), Муҳсинжон Убайдуллаев, Шерали Жўраев, Элгужа Григалашвили, Мақсуд Каримов, Ариагнер Смит Медина.\nЗахира: Евгений Черемисин, Мурод Бобожонов, Акмал Рустамов, Ҳумоюн Абдуалимов, Миржалол Қосимов, Сардор Жаҳонов.\n“Сўғдиёна”: Милан Митрович, Сардор Қулматов, Искандар Шойқулов (Муҳаммад Йўлдошев, 46), Элёр Орифов, Кахи Махарадзе, Нуриддин Ҳасанов, Санжар Рашидов (Сирож Мелиев, 72), Шоҳруз Норхонов, Иззатилла Абдуллаев (Дурбек Камолов, 60), Никола Милинкович, Шаҳбоз Жўрабеков.\nЗахира: Ширинбой Абдуллаев, Ойбек Нурматов, Мурод Ражабов, Достон Тошматов, Давронбек Умиров, Диан Талхатов.\nОгоҳлантиришлар: Салим Мустафоев 13,Милан Митрович 53, Хуршид Олимов 80, Сардор Қулматов 83, Муҳсин Убайдуллаев 90+5.\nУлуғбек Бақоев:- Бугун ҳар икки жамоа ҳам асосан олдинга ўтишга ва ҳужум уюштиришга уринди. Рақибда ҳам, бизда ҳам етарлича имкониятлар юзага келди. Якунда қайд этилган дуранг натижа адолатли бўлди. Йигитларга эса майдонда борларини бериб ҳаракат қилишгани учун раҳмат айтаман.\n“Қизилқум” жамоаси бугун яхши ўйин намойиш этди. Тўп узатишлар ва қанотлар анча фаол ишлади. Рақиб сафида жароҳат олган футболчилар тезроқ тузалиб кетишларини тилайман.\nҲамиджон Актамов: - Бугун биз учун омадсиз кун бўлди. Юзага келган қулай имкониятлар кўкка совурилди. Дарвозанинг ёнгинасидан ҳам гол ура олмадик. Футболчиларга эътирозларим йўқ. Йигитлар қўлдан келганча ҳаракат қилишди. Футбол хатолардан иборат. Шогирдларим ўзларини кўрсатишга интилишди.\nАНДИЖОН – МЕТАЛЛУРГ 1:1\nБу тур "Соғлом Авлод" стадионида бир неча ўйиндан бери гол ура олмаётган “Металлург”, ғалаба нималигини эсидан чиқараётган “Андижон” меҳмони бўлди.\n38-дақиқада меҳмонлар Абдураҳмон Абдулҳақовни майдоннинг чап бурчагига яқин бўлган жойда қўполлик билан тўҳтатиб қолишди. Натижада бош ҳакам "Металлург" дарвозаси томон жарима тўпи белгилади. Стандартдан Ойбек Қиличев оширган тўпни аввалига Ильдар Маматказин дарвозага йўллади, Лобанов бартараф этди. Қайтган тўп эса меҳмонлар ҳимоячиларинг бирига тегиб, тўрдан жой олди.\nИккинчи тайм "Металлург" фаоллигида бошланди. Ҳар икки жамоа навбати билан ҳужум уюштирди. 78-дақиқада бекободликлар жаримадан тўпни ўйинга киритишди. Тўп йўл-йўлакай жонли деворда турган Рўзим Аҳмедовнинг қўлига тегди. Вазиятга яқин турган Зокир Қодиров эса иккиланиб ўтирмасдан 11 метрли нуқтани кўрсатди. Пенальтини Станислав Андреев бехато амалга ошириб, жамоасини мағлубиятдан қутқариб қолди.\nГоллар: Илдар Маматказин 38, Станислав Андреев пенальти 79\n"Андижон": Виталий Мирний, Бобир Амонов, Фарҳод Мираҳматов (Абдуллоҳ Олимов, 70), Ойбек Қиличев (Асрор Ғофуров, 87), Шаҳзод Убайдуллаев, Дилшод Раҳматуллаев, Илдар Маматказин, Рўзимбой Аҳмедов (Шаҳбоз Жумабоев, 84), Абдураҳмон Абдулҳақов, Аброр Хусинов, Бобир Акбаров.\nЗахира: Акмал Ортиқов, Иброҳим Отахонов, Фарҳод Бекмуратов, Сардор Сулаймонов, Дониёр Исмоилов, Радосав Алексич.\n"Металлург": Александр Лобанов, Аббос Отахонов, Сервер Жепаров (Сергей Тумасян, 63), Маҳмуд Қудратиллаев (Зоҳид Абдуллаев, 73), Исломбек Исоқжонов, Аброр Тошқўзиев (Баҳром Абдураҳимов, 56), Музаффаржон Музаффаров, Шавкат Муллажонов, Камолиддин Тожиев, Станислав Андреев, Акбар Исматуллаев.\nЗахира: Зафар Сафоев, Иброҳим Йўлдошев, Дониёр Усмонов, Шаҳзод Ғофурбеков, Муҳаммад Исаев, Баҳодир Пардаев.\nОгоҳлантиришлар: Камолиддин Тожиев 28, Фарҳод Мираҳматов 49, Бобир Акбаров 61, Баҳром Абдураҳимов 68, Бобур Амонов 76, Рўзимбой Аҳмедов 78, Абдураҳмон Абдулҳақов 81.\nАндрей Шипилов: - Ушбу мавсум иккинчи марта янги бош мураббий бошчилигида илк бор майдонга тушаётган жамоа билан беллашдик.\nКераксиз вазиятда хато қилиб гол ўтказиб юбордик. Иккинчи таймда алмаштиришлар орқали ўйинни ўзгартирдик. Якунда дарвозани ишғол этдик. Гол урган бўлсак-да, ўйиннинг сўнгги дақиқаларига қадар яна ҳужум қилишга ва вақтни чўзмасликка ҳаракат қилдик. Ундан кейин бизда бир нечта яхши имконият юзага келди. Қайд этилган натижа адолатли бўлди, деб ҳисоблайман.\nАлександр Хомяков: - Бугунги дебют учрашувда ғалаба қозонишни жуда ҳам истаган эдик. Йигитлар ҳам шуни хоҳлашгани кўриниб турганди. Лекин бошқа тарафини олиб қарайдиган бўлсак, бизда кўп жиҳатлар ўхшамади. Ғалабага мос ўйин кўрсатмадик. Ҳужумда ҳам ишларимиз юришмади. Қарши ҳужумга ўтиб кетишда ҳам камчиликлар кузатилди. Иккинчи таймда эса асосан ҳимояландик. Шу сабабдан қайд этилган натижа адолатли. Зеро, 45 дақиқагина яхши ўйнаб, якунда ғалабага умид қилиш ноўрин.\nТерма жамоамиз учрашувларида “Миллий” стадионининг майсаси кўчиб кетгани ва у аренада ўйин ўтказишга ҳали эрта эканлиги боис “Бунёдкор” қаршиликлар билан ТТЙМИ стадионида куч синашди.\nТурнинг марказий учрашувида дуранг қайд этилди. Шуни ҳам айтиш керакки, ҳужумкор футбол намойиш этадиган икки жамоа бу сафар бироз ўз анъанасидан чекинди. Эҳтиёткорлик билан ҳаракат қилишди.\nИсломжон Қобилов биринчи таймда Жасур Жалолиддиновнинг ўнг қанотдан амалга оширган ажойиб рейдини муваффақиятли якунлади.\n36-дақиқада Дилшод Саитов ҳам чиройли комбинацияга гол орқали нуқта қўйди.\nТанаффусдан сўнг дарвозалар олдида етарлича хавфли вазиятлар ташкил қилинган бўлса-да, ҳисоб ўзгармади.\nГоллар: Исломжон Қобилов 8, Дилшод Саитов 36\n«Бунёдкор»: Абдумавлон Абдужалилов, Исломжон Қобилов, Анвар Ғофуров, Дилшодбек Аҳмадалиев, Жасур Жалолиддинов (Суҳроб Иззатов, 52), Хуршид Ғиёсов, Лутфулла Тўраев, Миржаҳон Мираҳмадов (Санжар Рихсибоев, 85), Санжар Қодирқулов (Жавоҳир Қаҳрамонов, 69), Нурилло Тўхтасинов, Улуғбек Абдуллаев\nЗахира: Муроджон Зуҳуров, Сергей Прохоров, Бобур Фарҳодов, Абдулла Абдуллаев, Муҳаммадодил Қаҳрамонов, Владислав Нуриев.\n«Насаф»: Умиджон Эргашев, Ғолиб Ғайбуллаев, Азизжон Ғаниев, Дилшод Саитов, Ҳумоюн Муртазоев, Бобир Абдихолиқов (Ислом Рашидхонов, 69), Шароф Муҳиддинов (Акмал Мозговой, 87), Дониёр Нарзуллаев (Ойбек Бозоров, 85), Сардор Абдураимов, Шерзод Насруллаев, Умар Эшмуродов.\nЗахира: Машҳуржон Муҳаммаджонов, Ҳусниддин Алиқулов, Жўрабек Маннонов, Хуршидбек Мухторов, Алишер Юсупов, Сардор Саъдуллаев, Худоёрхон Саъдуллаев.\nОгоҳлантиришлар: Сардор Абдураимов, 38. Шерзод Насруллаев, 54. Ислом Рашидхонов, 90+4. Ойбек Бозоров, 90+4.\nРўзиқул Бердиев: - Темп юқори бўлмади, тезлик ҳам бироз паст. Бунга сабаб ҳар икки жамоанинг эҳтиёткорликка эътибор қаратгани ҳамда об-ҳавонинг иссиқлигида деб ўйлайман. Биз асосан қарши ҳужумларни кўзлаб ҳаракат қилдик.\nФутболчиларнинг икки ҳафта мобайнида клуб билан бирга бўлмагани ўйинга таъсир ўтказди. Чунки ярим жамоа биз билан, қолганлар бошқа мураббий қўл остида шуғулланди. Бобир Абдихолиқов, Азизжон Ғаниев, Шароф Муҳитдинов иккинчи таймда бироз толиқиб қолишди.\nОдилжон Ҳамробеков ўйнаган пайт Азизжон Ғаниев олдинроқда ҳаракат қиларди ва зарба бериш учун кўпроқ имконият бўларди. Бизда зарбаси кучли иккита футболчи: Ғаниев ва Муҳитдинов бор. Ҳозир Ғаниев ҳимоячиларга яқинроқ чизиқда тўп тепаётгани боис зарба берадиган ҳолатга чиқиши кам бўляпти. Балки у ўзига қулай вазият тополмаётгандир.\nАзизжон Ғаниев жароҳатини даволаб энди ўйнай бошлаши биланоқ яна унинг атрофида гап-сўзлар тарқала бошлади. Унга хориждан аниқ таклифлар бўлмади. Агар клубни қониқтирадиган таклиф тушса раҳбарият буни кўриб чиқиши мумкин. Ўйлайманки, Ғаниев четга кетса, бу ўзбек футболи учун фойдалидир.\nТан олиш керак, аввалги раҳбарият ҳам футболни юқорига кўтариш учун керакли ишларни амалга оширди: майдонлар ҳолати яхшиланди, академиялар ташкил қилинди, бундан кўз юмиб бўлмайди. Ҳозирги раҳбарлар футбол ичидаги одамлар. Бу ўзгаришлар ўз мевасини беради деб ўйлайман.\nВадим Абрамов: - Рақибнинг аввалги ўйинларини кузатганимда, "Насаф" баҳс охирида кучайишига эътибор қаратгандим. Бугун эса бундай бўлмади. Аксинча, биз яхшироқ кўриндик.\nАввало шуни айтишим керакки, мен одамларга тош отадиган инсон эмасман. Хурсанд қилаётган жиҳати, футболимиз тепасига футболни тушунадиган одамлар келди ва улар билан футбол тилида гаплашиш осонроқ. Бунгача баъзи тушунарсиз ҳолатлар учраб турганди. Масалан, мен ҳозир ПФЛ талаби билан бўйинбоғ таққанман, ваҳоланки бундай иссиқда бўйинбоғнинг нима кераги бор? Бу одамнинг устидан кулиш билан баробар. Ҳатто мамлакатлар президентлари ҳам кўпинча турли саммитларга бўйинбоғсиз боришяпти. Мен тушунаман, агар бу баҳс Кубок финали бўлганида галстук бошқача кўринарди. Футбол - бу спорт, Чемпионлар лигаси баҳсларига қаранг, ҳамма мураббийлар мажбурий кийим кийяптими? Йўқ, албатта. Мураббий ўйинга ишлагани келади, чиройли кийиниб ўтириш учун эмас.\nУчрашувни меҳмонлар ҳужумкор руҳда бошлашди. Уларнинг ҳаракатларидан наманганликлар тезкор гол уришга интилишаётганлиги кўринарди.\n7-дақиқада Иван Соловьёв жарима зарбасини амалга оширганидан сўнг, мезбон ҳимоячиларилан бири тўпни қўли билан ўйнади. Белгиланган пенальтини Александр Касьян аниқ амалга оширди.\nБеллашувнинг учдан бир қисми ўтиб бораётганда, Остон Ўрунов ўз жарима майдони ичида Акмал Шораҳмедовни йиқитгани учун ҳакам 11 метрли нуқтага ишора қилди. Пенальтидан эса Муроджон Тошматов гол ура олмади. Дарвозабон тўпни ушлаб қолди.\nИккинчи бўлим охирлаб боргани сари мезбонлар ҳужуми анча ҳавфли кўриниш олаверди. Бу эса ўйинга қўшиб берилган дақиқада наф келтирди.\n90+3-дақиқада Шоҳназар Норбеков рақиб жарима майдони ичида қаршисидаги рақибни алдаб, олис юқори бурчакни ишғол этди.\nКейин эса Норбеков бирга бир вазиятга чиқиб, ноаниқ зарба берди. Акси бўлганда “Навбаҳор” камбэк қурбонига айланарди.\nГоллар: Александр Касьян пенальти 7, Шоҳназар Норбеков 90+3\nГол урилмаган пенальти: Муроджон Тошматов 30 (АГМК)\nАГМК: Суҳроб Султонов, Миржамол Қосимов (Шаҳзодбек Нурматов, 60), Дилшод Жўраев, Санъат Шихов, Зафар Полвонов, Муроджон Тошматов (Мирғиёс Сулаймонов, 68), Акмал Шораҳмедов, Жасур Умаров, Сайдулло Раҳматов (Шоҳназар Норбеков, 58), Сардор Раҳмонов, Шерзод Файзиев.\nЗахира: Акбар Тўраев, Зоҳир Пиримов, Жасурбек Ҳакимов, Ғулом Ҳайдар Ғуломов, Бобурбек Юлдашев.\n"Навбаҳор": Ўткир Юсупов, Остон Ўрунов, Азим Аҳмедов, Иван Соловьев, Александр Касьян (Баҳодир Насимов, 89), Обид Жўрабоев, Мирзоҳид Ғофуров, Игорь Голбан, Абдужамол Исроилов (Шаҳзод Шайманов, 6), Жаҳонгир Меҳмонов, Аббос Ғуломов (Славко Лукич, 60).\nЗахира: Дилшод Ҳамроев, Ҳожиакбар Юнусов, Ғиёсжон Комилов, Зафар Тўраев.\nОгоҳлантиришлар: Сардор Раҳмонов 3, Остон Ўрунов 24, Санъат Шихов 41, Ўткир Юсупов 68, Обид Жўрабоев 90+2.\nАндрей Канчельскис: – Дуранг натижа ҳар иккала жамоани ҳам қониқтирмади. Албатта, ачинарли. Ўйиндаги бирга бир вазиятлардан фойдаланилганда, якун бошқа бўлиши мумкин эди. Аммо бу футбол. Сен урсанг, сенга ҳам уришади. Дуранг бу натижа эмас. Беллашувнинг сўнгги дақиқаларидан кўра, иккинчи тайм ўрталарида гол ўтазиб юбориш яхшироқ. Бирга бир вазиятдан қандай қилиб гол ура олмасликни тушуна олмайман.\nМиржалол Қосимов: – Қизиқарли тўқнашув гувоҳига айландик. Қолаверса, мухлисларга ёқадиган, жанговар ўйин бўлди. Гол ўтказиб юборганимиздан кейин ҳужумга отландик. Албатта, бундан "Навбаҳор" унумли фойдаланишга интилди. Уларда ҳам бизда ҳам вазиятлар етарлича яратилди. Дуранг ҳаққоний бўлди.\nЙигитларга миннатдорчилик билдираман. Ютқазиб туриб, шунча вазиятдан фойдалана олмасликларига қарамасдан, охиригача курашишди.\n“Бухоро” клуби янги мураббий қўл остидаги дебют ўйинда йирик ҳисобда имкониятни бой берди. Учрашувда “Пахтакор” рақибдан ҳар томонлама устунликка эришди: ҳужумлар, тўп назорати ва голлар борасида.\n12-дақиқада ажойиб ҳужумдан сўнг Драган Черан дарвозани ишғол қилганди, бироқ ён ҳакам унинг офсайдда турганини кўриб, байроқчасини кўтарди. Лекин сербиялик ҳужумчи бу билан тўхтаб қолмади.\n32-дақиқада тезкор ҳужум уюштирган "шерлар" ҳисобни очишди. Марат Бикмаевнинг пасидан кейин Черан яқин масофадан гол урди.\nОрадан кўп вақт ўтмай, Драган ишлаган пенальтидан Жалолиддин Машарипов фойдалана олмади. Машарипов зарба бериш чоғида сирғалиб тушди.\nИккинчи тайм бошларида Машарипов-Сергеев-Черан ижросидаги ҳужумни Драган самарали якунлади. 57-дақиқада Ҳожиакбар Алижонов ҳисобни йирик кўринишга келтирди.\n73-дақиқада Жалолиддин Машарипов узатмасидан сўнг Егор Кримец боши билан дарвозани ишғол қилди.\nБеллашувда ҳар томонлама фаол ҳаракат қилаётган Черан 76-дақиқада яна Машарипов оширган тўпни боши билан тўрга йўллаб, ўз номига хет-трикни расмийлаштирди.\nГоллар: Драган Черан 32, 49, 76, Ҳожиакбар Алижонов 57, Егор Кримец 73\nГол урилмаган пенальти: Жалолиддин Машарипов 38 (“Пахтакор”).\n"Бухоро": Хуршид Хўжаев, Эргаш Исмоилов, Иван Фатич, Владимир Баенко, Миржалол Жумаев, Беҳруз Шодмонов, Раббим Ҳасанов (Акрам Баҳриддинов, 62), Жамолиддин Убайдуллаев, Тоҳир Шамсиддинов (Азамат Исроилов, 52), Жаҳонгир Абдумўминов, Иван Нагаев (Акобир Тўраев, 63)\nЗахира: Шоҳжаҳон Насимов, Раҳимжон Давронов, Сайфиддинов, Анваржон Жўраев, Артём Кулеша, Мирфайз Муҳиддинов\n"Пахтакор": Элдор Суюнов, Фарруҳ Сайфиев, Егор Кримец, Шерзод Аъзамов, Ҳожиакбар Алижонов (Акрамжон Комилов, 60), Одилжон Ҳамробеков, Сардор Собирхўжаев, Жалолиддин Машарипов (Шоҳруҳ Маҳмудҳожиев, 77), Драган Черан, Марат Бикмаев (Руслан Розиев, 79), Игорь Сергеев.\nЗахира: Санжар Қувватов, Бобур Асқаров, Жаҳонгир Аҳмадов, Владимир Козак, Собит Синдаров.\nОгоҳлантириш: Иван Фатич 37.\nШота Арвеладзе: - Бугун бизда кўплаб қулай имкониятлар юзага келди. Бу ерда ўйнаш ҳар доим ҳам осон бўлмаган. Бунга майдон ҳолати ҳам таъсир ўтказади. Кўпгина режаларимиз иш берди, ўйинимиз қовушди. Якунда қайд этилган натижа адолатли бўлди, чиройли ва мазмунли ўйнаб, ҳақли тарзда ғалаба қозондик.\nМуҳсин Муҳаммадиев: - Ўйин ҳақида ҳеч нарса дея олмайман, чунки ўйин тизгинини қўлдан чиқариб юбордик. Лекин бир нарса мени ажаблантиряпти, "Пахтакор" жамоаси Ўзбекистон чемпионатида яққол лидер ҳисобланади. Уларнинг кўпгина футболчилари турли жамоаларда ижара асосида тўп тепяпти. Аммо ўша футболчилар "Пахтакор"ни ўзига қарши баҳсларда майдонга туша олмайди. Пойтахтликларнинг талаби шунақа экан, ахир шундоғам захирамиз кучли эмас. Икки асосий ёш футболчиларимизсиз тўп тепдик. Беллашувга тайёрланишимизда вақт жуда ҳам оз эди. Нима ҳам дердим бу футбол, иккинчи даврада жавоб ўйини бор, натижани яхшилашга ҳаракат қилиб кўрамиз.


Қуртуба масжидининг қибласи нотўғри эдими? | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n2426 12:25 25.05.2022\nТарих давомида Қуртуба жоме масжидининг қибласи, ҳозирги кунда дунёдаги барча масжидларда бўлгани каби, Каъбага қаратилган деб ишонилган. Аммо сўнгги тадқиқотлар ва ўлчовлар унинг ҳақиқий йўналишдан 50 даражадан кўпроқ оғишини кўрсатди.\nҚуртуба забт этилгандан кейин ҳам масжид қибласи йўналиши ўзгармагани сабабли, бу масжид Ислом халифалиги даврида кўп асрлар давомида шу шаклда ишлатилганини англатади.\nМаълумки, намозни Каъба томонга қараб ўқиш асосий шартлардандир. Нима учун Қуртуба масжиди тўғри йўналишдан оғиш билан қурилган? Тарихчилар ва тадқиқотчилар бу саволга учта жавоб қайтарган:\n1. Масжид қурилиши бошланган ХIII асрда география фанлари етарли даражада ривожланмагани сабабли Каъбага йўналиш хато аниқланган.\n2. Ўша давр меъморчилигида масжидлар қатъий қиблага қараб йўналтирилиши шарт эмас, деган ғоялар мавжуд эди.\n3. Қуртуба араблар томонидан забт этилишидан олдин насронийларга тегишли бўлган. Мусулмонлар фатҳ этишгандан кейин масжид учун танланган баъзи иншоотларни тўлиқ вайрон қилмай, ўша жойнинг ўзидан фойдаланишган.\nБу жавобларнинг дастлабки иккитасини рад этадиган кўплаб фактлар мавжуд. Қиблани тўғри белгилаш учун Андалусияда фаннинг, хусусан, географиянинг ривожланганлик даражаси етарли эди. Маълумки, минтақада Каъбага йўналиши тўғри бўлган кўплаб масжидлар бўлган. Масалан, Х асрда қурилган Мадинатуз-Заҳро сарой-шаҳрида Халифа Абдурраҳмон III буйруғи билан Қуртубадан 8 км узоқликда жойлашган масжидлар айнан қиблага қараб йўналтирилган.\nШундай қилиб, фақат учинчи изоҳ қолмоқда: масжид кичик черков ўрнида қурилганлиги сабабли бу ер бошиданоқ шаҳар бинолари билан ўралган бўлган. Бинобарин, мусулмон ҳукмдорлар атрофдаги макон билан уйғунлашган масжид қурмоқчи бўлган бўлиши ва шаҳарнинг тарихий тузилишини буткул бузиш ўрнига, қибласи 50 даражадан ортиқ қийшайган бўлган бинодан масжид сифатида фойдаланишни маъқул кўрган бўлиши мумкин, деган тахминлар ҳам йўқ эмас. Агар бу тахмин тўғри деб тан олинса, эҳтимол, мусулмонлар масжидда намоз ўқиётганда, деворларга параллел эмас, балки уларга бурчак остида, Каъба томон бурилиб, саф тортганлар. Ушбу амалиёт бугунги кунда ҳам Фесдаги «Қарауин» ва Марокашдаги «Кутубия» («Китоб сотувчилар») масжидида мавжуд. Ушбу масжидлар қибла йўналиши бўйича қатъий йўналтирилмагани сабабли, намоз пайтида намозхонлар деворларга нисбатан тахминан 45 даража бурчак остига бурилади.\nМахсус Долзарб масжид қибла\n454 21:50 01.07.2022\n758 21:45 01.07.2022\n174 21:30 01.07.2022\n266 21:00 01.07.2022


Марҳабо Нуриева: Гулсанамни 10 ёшида акаси ёнига ўтқазиб, “Самарқанд ушшоғи”ни айтишни ўргатган\n14:02 / 08.04.2016\nЎзбекистон халқ артисти Гулсанам Мамазоитованинг онаси Марҳабо Нуриева санъаткорнинг болалиги, санъат оламидаги илк қадамлари хотиралари билан ўртоқлашди. Суҳбат “Ҳуқуқ оламида” газетасида эълон қилинди.\n— Рўзғор, ишдан ортиб болаларим билан шуғулланишга вақт тополмасдим. Хўжайиним оламдан ўтгач, рўзғорнинг кам-кўстини тўлдириш, болаларимни боқиш учун икки ҳисса ишлардим, — дейди Марҳабо Нуриева.\n— Уйдаги муаммоларни кўпроқ ўғлим Отабек ҳал қиларди. Гулсанам 10 ёшига етганида “Марҳабо, талантлар” танловида қатнашиш учун тайёргарлик кўра бошлади. Синфдош дугоналари кўчада тўптош ўйнаб дупур-дупур қилиб вақт ўтказган даврларда унинг зиммасига катта масъулият тушган. Шу боис дугоналари билан бўлган воқеаларни эслолмайман. Фақат ёдимда қолгани мактабдан келганидан кейин акаси кўчага чиқармай ёнига ўтқазиб, “Самарқанд ушшоғи” атишни ўргатарди. Бу кучли овоз пардаларида айтиладиган авжи баланд қўшиқ. Қизимга ичим ачиб, ўғлим, синглингни қийнамагин, десам, "Йўқ ая, астойдил ҳаракат қилсак кутган натижага эришамиз. Бундан яхши санъаткор чиқади", дерди.\nГулсанам 1991 йилда Тошкентда ўтказилган “Марҳабо талантлар” кўрик-танловида 10 балл билан кўпчиликнинг олқишини олиб қайтган.


Айрим товарлар ички бозорда фақат биржа савдолари орқали реализация қилинади — Review.uz\n15 июндан кумуш – заргарлик буюмлари, цемент – ишлаб чиқариш ҳажмининг камида 50 фоизи ички бозорда фақат биржа савдолари орқали реализация қилинади.\n“Юқори ликвидли ва монопол товарларни сотиш жараёнларига бозор механизмларини жорий этишни давом эттириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Президент қарори (ПҚ–5031-сон) қабул қилинди.\nҚарорга кўра, 2021 йил 15 июндан қуйидаги товарлар ички бозорда фақат биржа савдолари орқали реализация қилинади:\n- монополист корхоналар ва (ёки) устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахс, устав фонди (капитали)нинг 50 фоизи ва ундан ортиғи устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахсга тегишли бўлган юридик шахс томонидан ишлаб чиқарилган:\n- поливинилхлорид (ПВХ) ва формалин – барча харидорларга;\n- истеъмол этил спирти – ташкилий-ҳуқуқий шаклидан қатъи назар, тегишли лицензия ва мувофиқлик сертификатларига эга бўлган ишлаб чиқарувчиларга;\n- техник этил спирти – барча харидорларга;\n- кумуш – заргарлик буюмлари ишлаб чиқарувчиларга;\n- 2022 йил 1 январга қадар монополист бўлмаган ва (ёки) устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиздан кам бўлган ёки давлат улуши мавжуд бўлмаган юридик шахслар томонидан ишлаб чиқарилган:\n- цемент – ишлаб чиқариш ҳажмининг камида 50 фоизи;\n- чигит, пахта мойи (жумладан, экстракция пахта мойи) ва қайта ишланган чигит чиқиндилари (шрот, шелуха) – ишлаб чиқариш ҳажмининг 100 фоизи;\n- қазиб олувчи (газни қайта ишловчи, ишлаб чиқарувчи) ташкилотлар томонидан нефть ва газ конденсати – тегишли лицензия ва мувофиқлик сертификатларига эга бўлган ишлаб чиқарувчиларга.\n2022 йил 1 январдан чигитни тайёр маҳсулотни қайтариш шарти асосида ёғ-мой ташкилотларига бериш фақат бир пахта-тўқимачилик кластери доирасидаги ташкилотлар ўртасида амалга оширилади.\n2021 йил 1 сентябрдан монопол ва давлат иштирокидаги ташкилотлар томонидан биржа савдоларида сотилаётган маҳсулотларни автотранспортда ташиш хизматлари фақат электрон логистика савдо портали орқали аукцион тартибида амалга оширилади.


Сабзи нархи қимматлашгани сабаби айтилди - UzNews.uz\n19 июня, 17:05 2866 0\nҚишлоқ хўжалиги вазирлиги сабзи нархи кўтарилганига изоҳ берди.\nАОКА ўтказилган матбуот анжуманида Қишлоқ хўжалиги вазирлиги сабзи нархи кўтарилганига изоҳ берди.\nВазирликнинг таъкидлашича, жорий йилнинг апрель-май ойларида сабзининг бозорлардаги ўртача нархи 2000-2500 сўмни ташкил этган. Аммо, ҳозирги пайтда ушбу маҳсулотнинг нархи кескин ошиши кузатилмоқда.\nМаълум бўлишича, 2021 йил февраль ва апрель ойларида ҳавонинг кескин совиб кетиши кузатилган.\nАйнан шу сабабли эртаки муддатда экилган сабзининг пишиши 20-25 кунга узайиши қайд этилган. Шу боис сабзининг мавсумий тўлиқ етилиш ва йиғиштириб олиш муддати июнь ойининг охирига тўғри келмоқда.\n"Айни пайтда вазирлик тегишли мутасаддилар билан биргаликда маҳсулотни қисқа муддатда даладан йиғиштириб олиш ҳамда Тошкент шаҳри ва вилоятлардаги марказий деҳқон бозорларига ўз вақтида етказиб бериш юзасидан чора-тадбирлар ишлаб чиқди", - дейди вазирлик Матбуот хизмати раҳбари Нигора Хўжаева.\nБерилган маълумотга кўра, жорий йилнинг эртаки муддатлари, яъни февраль-март ойларида фермер ва қишлоқ хўжалиги корхоналарининг асосий майдонларида 15,2 минг гектар, аҳоли томорқа майдонларида эса 18,4 минг гектар сабзи экинлари экилган.\nАввалроқ Марказий банк гўшт ва сабзавотларнинг нархи ошиши хатари борлигини маълум қилгани ҳақида хабар берган эдик.\n23 июля, 13:21 805 0\n22 июля, 11:44 748 0\n23 июля, 08:42 635 0\n24 июля, 15:59 587 0\n09 Июля, Пятница 3219 0\n24 Июня, Четверг 5775 60


АҚШ ва Хитой савдо келишувини имзолади | Qalampir.uz\nАҚШ ва Хитой савдо келишувини имзолади\nОлам\t16 Январь 09:03 2134\nАҚШ ва Хитой ярашувни эълон қилди. Америка Президенти Дональд Трамп ва Хитой Давлат кенгаши вице-Бош вазири Лю Хэ икки мамлакат ўртасида деярли икки йилдан бери давом этаётган савдо можаросини ҳал қилишга қаратилган келишувларнинг биринчи фазасини имзолади.\nКелишувнинг муҳим бандларидан бири АҚШ интеллектуал мулкини ҳимоя қилишга алоқадор. Расмий Вашингтон бир неча марта расмий Пекинни ўз технологияларини ўзлаштиришда айблаган.\n“Хитой америка ғоялари, савдо сирлари, патент ва маркалар ҳимояси масаласида ўзига сезиларли мажбуриятни олди. Кўпчилик бу ҳақда тахмин қилганди. Биз кўп нарсани муҳокама қилдик. Бу фақатгина биринчи фаза. Ҳеч ким бизга шунча масалада ён берилишини ўйламаганди”, деган Трамп.\nШунингдек, Хитой келаси икки йил давомида америка маҳсулотлари импортини кўпайтиришга рози бўлган. У 200 млрд долларлик қишлоқ хўжалиги, енгил саноат ва энергия ташувчи маҳсулотлардан сотиб олиши керак.\nЎз навбатида АҚШ янги божлар жорий қилишдан воз кечиб, мавжуд баъзи божларнинг фоизини камайтирган. Божлар ҳужжатнинг кейинги қисми имзоланмагунча ўз кучида қолади. Келишувнинг иккинчи қисми бўйича музокаралар бошланди.\nсавдо уруши АҚШ-Хитой\n06 Август 18:13 43287\n06 Август 22:23 35442\n07 Август 18:46 32357\n08 Август 14:38 30186\n08 Август 15:49 26818


“МЕН АЙТА ОЛАМАН: Совет зиёлиларининг 90 фоизи давлат хавфсизлиги органларига ишлар эди” | Huquq Olami\n← УКРАИНА ва РОССИЯ – ТАРИХИЙ УЗИЛИШ\nРОССИЯ БУ ҲОЛАТДА 2015 ЙИЛДАН ЎТОЛМАЙДИ →\nСобиқ совет резиденти, ўтмишда СССР Давлат Хавфсизлик Комитети (ДХК, КГБ)си ташқи контрразведка бошқармаси бошлиғи, ҳозир АҚШда яшаётган КГБ генерали Олег Кулагин: “Пимендан бошлаб урушдан кейинги барча патриархлар билан мен танишман, Алексий – менинг собиқ дўстим, Кирилл эса эски қадрдоним, – мен ДХни назарда тутаяпман”.\nРоппа-роса 10 йил олдин қувғин қилинган, давлатга хиёнат қилгани учун сиртдан 15 йилга қамоқ жазоси берилган, ҳарбий унвон ва 22 та мукофотдан маҳрум этилган совет разведчикачиси АҚШда сиёсий қочқин статусини олди ва унинг фуқароси бўлди. Баъзилар учун 78 ёшлик, бир пайтлар ўта сир тутилган ва жуда катта таъсир кучига эга бўлган бу одам – “бир идишдаги” қўрқув билмас разведкачи Штирлиц ва Джеймс Бонд бўлса, бошқалар учун эса – айғоқчи-хуфъя, ватани ва чекист шон-шўҳратини АҚШ фуқаролигини олиш учун уч пулга сотган одамдир. Олег Калугиннинг совет суди кийиш ҳуқуқидан маҳрум этган, ҳамма регалиялари тақилган, тантаналар пайтида кийиладиган генераллик мундири энди Вашингтондаги Халқаро жосуслик. музейида осиғлиқ турибди.\nСовет разведкасининг собиқ устаси Вашингтон яқинида, Мэриленд штатида яшамоқда. Уерда у москваликлар ўлчови бўйича кулгили бўлган 120 минг долларга коттеж сотиб олди. Унинг уйчаси унчалик ҳашаматли бўлмаса-да, бироқ деворларига (Калугиннинг ҳазилича “Эрмитаж”дан ўғирланган) картиналар осилган, одам хушлайдиган анчагина кенг хоналардан иборат. ДХКнинг хушланмаган бу генерал-майори қачонлардир ўз Питери ва Москвани қайтадан кўриши ҳамда ота-онасининг қабрини зиёрат қилиши даргумон – у Россия тупроғига оёқ қўйган заҳотиёқ қамоққа олинади.\nБу одам мамлакат жар томон қулаётган пайтда Россияни 1995 йилда тарк этди – ўша йилларда қудратли, бутун дунёни қўрқитиб турган ва даҳшат гардиши билан ўралган бу ташкилот ўзини сақлаб қолиш учун ҳатто бармоғини ҳам қимирлатмади – фақат одамлар Дзержинский ҳайкалини ағдараётганини ва архивларни талон-тарож қилаётганини қўрқув билан кузатиб туришгагина қодир эди. Ўша пайтда ДХК ва ҳокимият структураларининг қочқинлари Ғарбга пода-пода бўлиб чиқиб кетишди – кўпчилиги ҳозиргача давлат сирларини жон-дили билан кўтара ва доналаб сотмоқдалар, бироқ негадир оммага уларнинг исмлари маълум эмас. Калугин эса очиқ юрибди – ўзининг жонажон КГБсининг Биринчи бош бошқармаси иши ҳақида китоблар ёзаяпти.\nУнинг исми тилга олинган заҳотиёқ КГБ фахрийлари ва уларнинг ёш ўринбосарлари тишларини ғижирлатиб оғизларидан тупук соча бошлайдилар – Олег Данилович афсонавий равишда совет контрразведкасининг омбирдай қўлидан чиқиб кетишга эришгани ва жазодан қутилиб қолганини балки улар ҳозиргача кечира олмаётгандирлар? Калугин америкаликларга ишлашини фахрийлар 1979 йилдан бошлабоқ гумон қилишарди-ку, ахир…\nАйтиш керак-ки, бир пайтлар Вашингтон резидентурасида Олег Данилович билан бирга ишлаган, кейинчалик ўзининг “Марказий Разведка Бошқармаси (ЦРУ)нинг КГБ ичидаги суперкўрсичқони. Генерал Олег Калугиннинг 35 йиллик жосуслиги” китобини ёзган Александр Соколовга ишонилса, америкаликлар Калугинни 1959 йилдаёқ ўзларига оғдириб олишган – АҚШ контрразведкаси унга гўё ракеталар учун қаттиқ ёқилғи ихтиро этиш бўйича ҳужжатни бериши мумкин бўлган сохта “агент”ни тиркаб қўйишга эришишган. Зафарли “оғдириш” Олегни (у пайтда у ҳали Данилович эмас эди) биринчи “Фахрийлик белгиси” ордени ва совет разведкасининг мансаб пиллапояларида мисли кўрилмаган тез кўтарилишни таъминлади, бироқ натижада СССР Ҳарбий-Саноат Комплекси (ВПК)га жиддий зарар етказилган эди – илмий тадқиқодларга 60 миллион рубль сарфлаган бизнинг мудофаа институтимиз бу йўналиш боши берк кўчага олиб боришини тан олди (Калугинни “бошқараётган” одам (яъни агентнинг назоратчиси) ЦРУнинг директори Уильям Колбининг ўзи бўлган, деб Соколов ишонтиради).\nАйтиш лозим-ки, буларнинг барчаси ҳужжатлаштириб бўлмайдиган фол очиш ва тахминлар эди, қулоғи динг чекистлар эса рад қилиб бўлмайдиган фактларга эга эмас эдилар. Шунинг учун 1990 йилда Горбачёв биринчи марта Калугинни генераллик унвони ва 150 долларлик нафақадан маҳрум қилганда, у КПСС Марказий Комитети бош котиби Горбачёв, бош вазир Рижков ва КГБ раиси Крючковни судга берди. Безбет нафақахўрнинг шикояти, табиий, рад қилинган бўлса-да, унинг ҳатти-ҳаракати намойишкорона кулиш ва “қўлингдан нима келарди” дегандай каби қабул қилинди.\nСиз СССР КГБси генерал-майорисиз, ташқи разведканинг устасисиз ва авлоддан авлодга ўтган чекистсиз – сизнинг отангиз ўз вақтида Ленинграднинг биринчи шахсларини қўриқлаган. Айнан кимларни, эслайсизми?\nМасалан, Григорий Романовни қўриқлаган – шундай одам бор эди…, ундан олдин бошқа намоёндаларни ҳам қўриқлаган, бироқ отам бошлиқ даражасига чиқа олмаган. У оддий қоровул бўлган ва шу ишда ўзининг мансаб поғонасида тўхтаган. Нафақага чиққанда отам бор-йўғи капитан эди, чунки у еттинчи ёки саккизинчи синфни битирган эди, холос – у ишига жуда содиқ бўлган одам бўлса-да, ҳатто ўша пайтдаги совет стандартлари бўйича ҳам мансабда кўтарилиш учун бу етарли бўлмаган…\nҚизиғи, мен Ленинградда мактабни тугатаётган пайтимда (мен шу шаҳарда туғилганман), КГБ ходими бўлмоқчиман, десам отам сакраб тушди: “Нима, ақлингни едингми?!”. – “Сенинг ўзинг 25 йил шу ишда ишлагансан-ку”, – ҳайрон бўлдим мен. “Шунинг учун ҳам сенга шу маслаҳатни бераяпман, – жавоб берди у, – бу жуда ифлос иш”. – “Бу иддао мени қароримдан қайтара олмайди, – раддия билдирдим мен, – қарорим бўйича иш тутаман”. Бу гап, ҳисобга олинг, 1952 йилда бўлган, ўртоқ Сталин ҳали тирик эди, Совет Иттифоқи эса тоғ каби яхлитдай туюларди. Вақт ўтиши билан бу тоғ парчаланиб кетади ва ундан фақат ҳозирги раҳбарият “Россия” номи остида тиклашга уринаётган вайроналар қолади, деб ҳеч ким ҳатто ҳаёлига ҳам келтирмаган (Ғарбнинг энг жангари одамларидан ташқари, албатта).\n50-чи йиллар охирида сиз Нью-Йоркнинг Колумбия университетида стажировкада бўлгансиз. У ерга қандай бориб қолдингиз?\nУ пайтларда – Худога шукр, ҳозир ундай эмас, – чет элга чиқадиганларнинг ҳаммаси рухсат олишлари керак эди. Кимдан? Биринчи навбатда КПСС Марказий Комитети (МК)дан – у ерда чет элдаги кадрлар билан ишлаш ва чет элга чиқиш бўлими бор эди, бироқ у ДХКнинг тавсия ва санкциясисиз бундай масалаларни ҳал қила олмас эди. Бошқача айтганда, КГБ текшириш ўтказгандан кейин МК чет элга чиқишга рухсат бериш керакми-йўқми, деб ўз фикрини айтар эди. Шундан кейин партия МКи қарор қабул қилар эди. Студентлар алмашуви программаси бўйича совет студентлари гуруҳи таркибида мен АҚШга келдим – айтиш керак, бу сафар СССР-АҚШ муносабатлари тарихида биринчи марта ташкил этилган эди… Бизнинг гуруҳимизда 18 студент бор эди. Ҳозир бу энди сир эмас, уларнинг 10 таси менга ўхшаган ёш КГБ разведкаси ёки ҳарбий разведка ходимлари эди. Бир қисми эса КГБ билан ҳамкорлик қиларди (акс ҳолда улар қандай қилиб чет элга чиқиши мумкин эди?). Бу – Совет Иттифоқида одатий тусда бўлган. Гуруҳда КГБга ҳеч қандай алоқаси бўлмаган ягона одам КПСС МК вакили Александр Николаевич Яковлев эди. Кейинчалик у Горбачёвнинг сафдошига айланди ва асосий ислоҳотчиларнинг бири, асосий идеолог, қайта қуриш меъмори ва “ошкоралик отаси” бўлди. Яковлев совет системасини бузиш эмас, янгилашга интилган бўлса-да, тарихга у совет системасига барҳам берувчиларнинг бири сифатида кирди.\nСиз Қўшма Штатларда ҳаёт қандай эканини (шу жумладан унинг астарини ҳам) кўрганингизда Совет Иттифоқи ҳақида нималарни ўйладингиз? Дунёда энг яхши мамлакатда туғилганингиз фикрида муқим эдингизми?\nСовет Иттифоқининг мақсадлари буюк ва уларга эришиш учун ҳали кўп ишлаш керак, мен бунга тайёрман, деб ўйладим. У пайтда Америка мен учун намуна ва маёқ бўлмади, яъни мамлакатимни Нью-Йоркда кўрганимча қўпол ва одобсиз кўринишда эмас, балки ҳақиқий цивилизацияга эришган ҳолга келтириш кераклигига ишонган ҳолда уйга қайтдим.\nҚайта қуриш авж олган пайтда мухолифларингиз сиз Яковлев билан бирга Колумбия университетида стажировкада бўлганлигингиз ҳамда Яковлев ва сиз Нью-Йоркда АҚШ контрразведкаси томонидан оғдириб олинганларинггача билишганларини очиқ ёзишди…\nҲа, бу фикр бизни КГБни Крючков бошқарган пайтда уюштирилган обрўсизлантириш кампанииясининг бир қисми бўлди. Юрий Владимирович Андропов пайтида – бу маълум нарса – мен фаворит эдим, бироқ менинг қисман дунёни яхшироқ билишга асосланган гапларим ва менга очиқ ёқмайдиган нарсани кўрсам индамай ўтиб кета олмаслигим менга эгри қарай бошлаганларига олиб келди…\n1979 йилда Андропов менга: “Сен Америкада ҳаддан ташқари узоқ яшадинг, Россияни умуман билмайсан. Сен ажойиб ходим бўлсанг-да, ўзингнинг шаҳринг Ленинградга кетганинг маъқул, биз сени хафа қилмаймиз” – деди. Бир зумда мен КГБнинг Ленинград вилояти бошқармаси бошлиғининг биринчи ўринбосари бўлдим.\nБизда ҳаммаси бўлиб, техник ходимлар билан олганда, деярли уч минг ходимимиз бор эди, ана ўшанда мен Таймс-скверни ҳам, Нью-Йоркни ҳам, ўзимнинг Москвадаги ҳаётимни ҳам эсладим ва шу пайтгача алоҳида шароитда бўлганлигим ва реал ҳаётни билмаганлигимни тушундим.\nМен чет эллар, яъни ташқи дунё иши билан шуғулланардим, бу ерда эса менга кўп нарсадан ҳафсаласи пир бўлган, норози, ўзгаришларни истаётган ўз ватандошларим билан тўқнашишимга тўғри келди. Менинг вазифамга эса танқидий кайфиятли одамларни аниқлаш, уларнинг фикрини қоғозга тушириш, сўнгра ё психиатрик касалхонага – бу муаммони Андроповча ҳал қилиш варианти эди,… ёки Ғарбга сургун қилиш кирарди.\nЎз вақтида мен бир жанжалга айланган масалани муҳокама қилишнинг гувоҳи бўлганман – Георгий Марковни ўлдириш масаласини назарда тутаяпман… Болгарлар ўшанда бизга ёрдам сўраб мурожаат қилишди. Андропов менинг олдимда Крючковга: “Мен сиёсий қотилликларга қаршиман” деди. Крючков ўнғайсизланди ва: “Биз у ҳолда Болгария контрразведкаси раҳбариятини ноқулай ахволга солиб қўямиз, улар ўзларига савол беришади: “Нима бу, ахир? Бизга совет чекистлари ишонишмас эканда?”. Биз қандайдир ёрдам қилишимиз керак”, деганда Андропов бош ирғатиб: “Унда уларга ишини битирадиган техник асбоб-ускуналар беринг, бироқ ўзларинг аралашманглар, бундан четда туринг” деди. Болгарларга ўша пайтда таклиф қилинган нарса эса… Япон зонтиклари сотиб олинган ва уларга заҳарли ампула жойлаштирилган бўлиб, кичкина бир тепкичани боссанг, ампулани ўқдай отарди. Айтишим мумкин, бу ерда, Вашингтонда, Халқаро жосуслик музейи (директорлардан бири менман) экспонатлари орасида ўша зонтикдан бор…\nАлександр Литвиненко Лондонда ўлдирилгандан кейин заҳарлар билан қилинадиган амалиётлар бутун дунёга маълум бўлди. Ўшанда Россия стандартлари бўйича анча мукаммал бўлган, мутлақо аниқлаб бўлмайдиган, деб ҳисобланадиган восита қўлланилган эди – унинг изларини топиш мутлақо мумкин эмас эди. Шундай бўлса-да, ўлим тафсилотларини ўрганган британиялик мутахассислар профессионалроқ бўлиб чиқишди. Уларнинг бири Лмивиненко қонида қандайдир радиоактив модда борлигини аниқламоқчи бўлиб проба олишга қарор қилган – ана ўшанда полонийнинг борлиги тасдиқланган. Бу – катта халқаро жанжалнинг боши бўлди. Бироқ шу усулда бошқа одамлар ҳам йўқ қилинди, – масалан, Юрий Шчекочихин.\nЮрийни кўмишаётганда, милиция ходимлари қабрни ўраб олди ва ҳеч кимни унга яқинлаштирмади, ўзлари ҳам яқинлашганлари йўқ. Кейинчалик улар полоний билан заҳарланишдан қўрққанлар, деган тахмин илгари сурилди. Шчекочихин, кўринишдан, Литвиненко каби ўлим топган. Бу версия чоп этилди, ва ҳозирги Россияда буни, афсус-ки, эсдан чиқаришни афзал кўрсалар-да, мен ҳаммасини яхши эслайман. (“Новая газета” бош редактори ўринбосари Сергей Соколовнинг айтишича, Шчекочихин “икки ҳафта ичида қари чолга айланган, сочлари тутам-тутам тушиб кета бошлаган, баданидан деярли ҳамма териси тушиб кетаверган, бирин-кетин ички органлари ишдан чиққан”).\nЎз вақтида Швейцариядаги резидент ёрдамчиси бўлган Виктор Суворов (биз иккаламиз соатлаб сўҳбатлашганмиз), агентларни сотиб олиш учун Совет Иттифоқидан Швейцарияга пуллар юкланган бутун-бутун самолетлар учиб келарди, деб менга айтган эди. Агентларни оғдириб (сотиб) олишда пул муҳим рольни ўйнайдими?\nСуворовнинг бу версиясини мен батамом инкор этаман – пуллар бутунлай бошқа йўллар билан бериларди… Агар компартияларга бериладиган бўлса масала бошқача ечилган. Масалан, АҚШ компартияси раиси Москвага келса, у ерда ҳамма нарса ҳақида келишиб олинар эди, жумладан керакли суммани қандай жўнатиш усулини ҳам топишарди. Буни КГБ бажарган. Умуман олганда, Бош Разведка Бошқармаси (ГРУ) сиёсий партияларга, юзаки қаралганда, алоқаси бўлмаган. Яъни ҳарбий разведканинг бундай одамлар орасида реал агентлари бўлган бўлиши мумкин ва бўлган ҳам, бироқ унинг асосий вазифаси ҳарбий-техник комплекснинг давлат структураларига кириб олиш бўлса, КГБнинг вазифаси эса биринчи навбатда сиёсий разведка, иккинчи навбатда эса контрразведка бўлган, яъни барча мамлакатларнинг хавфсизлик ва разведка органлари ичига кириб олиш, фақат учинчи навбатда эса илмий-техник разведка бўлган. У бизда фақат учинчи ўринда турарди, чунки… ГРУ айни маънода анча фаол бўлган.\nВиктор Суворов муҳим агентга эга бўлиш учун унинг ҳамкасблари турли лўттибозликларни ишлатишган, деб менга айтган эди. Масалан, агар объект аёлларни ёқтирса, унга гўзал қизларни, агар (аёл) эркакларни ёқтирса – чиройли эркакларни иккиқўллаб олиб келишган…\nҲаммаси тўғри: совет разведкаси ва контрразведкаси бу иш билан шуғулланган ва, айни гапни айтиш керак, бизнинг совет аёллари… Бу соҳада бизникилар жуда илғор эди. Москвада улар, тўғрисини айтса, ўнлаб дипломатларни ҳам, ҳарбийларни ҳам, ва элчихоналарнинг оддий қоровулларини ҳам – яъни турли одамларни шу тузоққа туширишган. Айнан совет, рус қизчалари…жон куйдириб ишлашарди… , бироқ бу, айтиш керак, кўпроқ совет ва Шарқий Европа разведкаларига хос эди. Америкада бундай система кам ривожланган – бу кўп ҳолларда, мен ўйлайман-ки, аёлларнинг бошқача роли, яъни уларнинг эркинлиги ва мустақиллиги билан боғлиқ бўлган.\nАгар сир бўлмаса, ички контрразведкада сизнинг вазифангиз доирасига нималар кирган? Сиз қачон унда ишлай бошладингиз?\nМен реал совет зиёлилари билан шуғулланганман. Ким бизда аксилҳукумат гапларга мойил бўлган? Станок олдида ишлаётган, ниманидир арралаётган, болталаётган ишчилар синфи эмас-ку, … Архив материалларидан аниқлашимча, айни зиёлилар сафсата юргизишни яхши кўрадилар – Ленинградда мен ДХКнинг вилоят бошқармаси бошлиғининг биринчи ўринбосари эдим ва архив билан ишлашга, барча ҳужжатларни олишга ҳаққим бор эди, ва шундай қилганман. Биринчи навбатда мени умумиттифоқ, умуммиллий аҳамиятга эга бўлган ҳужжатлар қизиқтирарди – мен уларда КГБ агентлари эканликларини гумон қилиш мумкин бўлган одамларнинг фамилияларини топдим, ва улар шундай эканликлари мутлақо аниқ бўлганларини аниқладим. Мен бемалол айта оламан: 90 фоиз совет зиёлилари КГБ органларига ишлаган.\nБаъзилари cоф мансаб пиллапояларида ўсишни ўйлаб, баъзида – пул учун ҳамкорлик қилишган, бироқ кўпчилик КГБ буюк мақсад йўлида ишлаяпти, шунинг учун органларга ёрдам бериш керак, деб ўйлашган. Менинг чўнтагимда ҳозир бир ғаройиб рўйхат бор, лекин мен уни кўрсатиб ўтирмайман. Фақат бутун дунёга таниқли икки фамилияни эслатиб ўтаман, чунки улар ҳақида мен илгари очиқ гапирганман: булар – РСФСРнинг собиқ халқ депутати Сергей Бабурин, бошқаси эса ҳозир ҳам фаол ишлаётган Жириновский Володя – ҳозиргача сиёсий майдонда лўттибозлик қилаяпти…\nСиз ижодкор зиёлилар ҳақида гапираётган экангиз… Марҳум Михаил Козаков менга КГБга ишлагани, чет эл разведкачиларига қарши курашиш учун шу йўлга тортилгани, берилган вазифа бўйича маълумот олиш учун америкалик журналист аёл билан бир тўшакда ётгани, бир марта америкалик элчининг котибини чув туширгани, яъни маст қилиб, қандайдир ҳужжатларни ўғирлаганини айтган эди. Людмила Марковна Гурченко эса, у ҳам марҳум, ўзининг қалб нафрати – 1957 йилда Москвада ўтган ёшлар ва студентлар фестивали олдида уни КГБга чақиртиришгани ва: “Олдинда фестивал, сиз ишлашингиз керак” дейишган. У ҳайрон бўлиб: “Қанақа иш?” деб сўраган. – “ Чет элликлар билан бир тўшакда ётасиз” дейишганини… менга ҳикоя қилиб берган эди,\nҲа, мен буни биламан.\nАктриса рад этган, чунки ўз вақтида қамоқда ўтирган унинг қайнонаси, отиб ташланган ёзувчи Пильнякнинг беваси: “Улар билан ҳеч қачон ҳамкорлик қилма” деган ва “Карнавал туни” киносида роль ўйнаган ва киноюлдуз ҳисобланган Гурченкони кўп йилларга ижодкорлик ҳаётидан ўчириб ташлашди. Унга шундай дейишган: “Ватанга хизмат қилишни хоҳламадингиз, нонга ёғ суриб ейишни истамаяпсиз? Энди бўқ ейсиз. Ер юзидан изингизни йўқотамиз! Бунақа фамилия бўлмайди!”…\nҲа, унинг мансаб юксалиши барбод қилинди.\nЛюдмила Марковна: “Бошқа ҳамма актрисалар рози бўлишди – кейин эса чет элга тез-тез чиқиб туришди, кинода роллар ўйнашди” деган эди…\nТўғри: бу ҳамкорлик учун берилган ҳақ эди. КГБга ёрдам берган одамлар қандайдир хайриялар олишарди, масалан, мамлакат ташқарисида эркин юриш рухсат бериларди. Кўнмаса МК чет элга чиқармаслигини улар тушунарди. Ленинградга мени нисбатан катта лавозимга юборишганда чет элларга чиқиш бўйича партиянинг вилоят комиссиясининг аъзоси бўлганман, ёнимда эса менинг жуда яхши танишим Валентина Матвиенко ўтирарди. У ҳозир Россия давлатида учинчи шахс – Федерация Кенгаши раиси…\nВаля комсомоллар лидери бўлиб, бу унинг партия-комсомол олдидаги бурчи эди, иккаламиз мажлисларда бирга ўтирардик ва, менимча, мутлақо очиқчасига гаплашардик… Мен айтганимга қайтаман: нима қила олардик? У пайтларда ҳатто хуфялар расмий рўйхатига киритилмаган бўлса-да зиёлилар ҳамкорлик қилишга мажбур эди… Улар бу ишни Матвиенко каби юксак партия-совет бурчи сезгиси ортидан қилишарди, бу эса охир-оқибат мансаб пиллапоялари бўйлаб ўсишга ёрдам берарди.\nСиз СССР КГБси ташқи разведкасини бошқаргансиз-ку…\nКонтрразведкасини. Разведка – кенг тушунча, унда давлат, партия, мамлакат раҳбарлари учун фойдали бўлган ҳамма нарсани йиғишади, ташқи контрразведканинг эса тўртта асосий функцияси бор. Биринчиси – барча чет эл разведка, контрразведка, полиция органларига кириб бориш ва бу органлардан маълумот олиш (шўбҳасиз, АҚШ – биринчи номер, НАТО мамлакатлари – иккинчи номер нишон ҳисобланарди, иш қаерда қандай юришса, албатта).\nИккинчиси – барча рус, арман, украин,… – ҳар қандай антисовет эмигрант ташкилотларига кириб бориш. “Озодлик Радиоси”, айтишим керак, кириб олишнинг асосий марказлардан бири эди. У жуда омадли бўлди – мен шахсан бу Радио бўлимларининг бирини бошқарадиган одамга раҳбар эдим.\nУчинчи масала чет элдаги совет фуқаролари, яъни дипломатлар, журналистлар, узоқ масофаларга сузувчи денгизчилар, “Аэрофлот” экипажларининг хавфсизлигини таъминлаш эди. Уларнинг ҳаётини сақлашдан кўра, бошқа маънони кўпроқ тушуниш керак – биз уларнинг чет эл махсус хизматлари билан алоқаси бор-йўқлигини, улар чет элликларга маълумот бераяптими-йўқми, бизнинг совет ҳаёт тарзимизга тўҳмат қилишаяптими-йўқмилиги бўйича кузатишимиз керак эди. Шундайлар бор эди…\nВа тўртинчиси, энг нозик вазифа – чет эл махсус хизматлари билан алоқасининг мавжудлиги масаласида разведкадаги ўзимизнинг ходимларимиз ишини кузатишимиз, яъни бу ўз таркиби ва айниқса техник ходимлар – ёш қизлар ва ёлғизлар, аёлларга қизиқиш билдириши мумкин бўлган эркаклар (ёлғиз бўлиши шарт эмас)га йўналган контрразведка ичидаги разведка эди.\nСовет даврида кўпларнинг телефон сўзлашувлари эшитилармиди?\nАнча одамларнинг телефонлари эшитиларди, бироқ ундан-да кўпроқ телефонлар эшитилиши мумкин эди. Бунинг учун истак ёки сабабнинг йўқлиги тўсқинлик қилган эмас – ҳамма нарса соф техник муаммоларга бориб тақалар эди. Мутахассислар ва эшитиш ускуналари етишмас эди, шунинг учун мамлакат бўйлаб минглабгина телефонлар эшитилар эди, холос…\nКўпларнинг орқасидан кузатилармиди?\nВазиятга қараб. Яна ўшанга ўхшаш етишмовчиликлар таъсир қиларди.\nКўп эмас, яъни минглабгина одамлар орқасидан кузатиш бўлган, шундайми?\nМинглабгина – агар мамлакат бўйлаб, десангиз тўғри. Мана менинг отам, масалан (ўзининг мансаб пиллапояси охирида) айнан ташқи кузатув билан шуғулланган, Еттинчи бошқарма деб аталувчи ташкилотда ишлаган, одамлар орқасидан юрарди. Тўғриси, Москвада эмас, Ленинградда юрган, кейин эса, охирги этапда, нафақага чиқишдан олдин уни “Астория” меҳмонхонасига тайинлашди. Уерда у, биласизми, меҳмонхонага кираверишда…\n…бўлиб турарди. Буларнинг ҳаммаси кичик лавозимлар эди – каттароқ лавозимлар учун отамнинг билими етишмаган, ва у, тўғрисини айтганда, каттароқ лавозимларга ҳеч қачон даъвогар бўлмаган.\nКиев ва бутун Русь-Украина патриархи Филарет менга черковдаги у ёки бу даражада муҳим бўлган ҳар қандай лавозимга тайинлаш бирор марта ҳам КГБнинг иштирокисиз ўтмаган, черковнинг барча иерархлари КГБ билан у ёки бу маънода алоқада бўлганлар, деб гапирган эди…\nМутлақо тўғри. Дарҳақиқат, Пимендан бошлаб урушдан кейинги барча патриархлар билан мен таниш эдим, Алексий ва ҳозирги Кирилл эса менинг собиқ дўстларим бўлган, бироқ мутахассислигим бўйича мен улар билан ишламаганман.\nЯъни улар билан кимдир бошқа одам ишлаган…\nЎз-ўзидан маълум. Бир марта Москвадаги қандайдир митингларнинг бирида мен очиқча иштиёқ билан ҳозир марҳум Алексий ҳақида “Ундан нимани кутиш мумкин? – у ахир органлар билан ҳамкорлик қилади-ку” дедим. Эртаси куни патриарх менга: “Менинг уйимга кела оласизми?” дея қўнғироқ қилди. Мен унинг қаср уйига борганимда ундан хафаликни, эътирозларни кутган эдим, у бўлса столга таклиф қилиб: “Ўтир. Кел, бироз у-бу нарса еб олайлик” деди. Дарров официант пайдо бўлди (кўринишидан, махсус таклиф қилинган), Алексий эса гапида давом этди: “Сен ёш одамсан, баъзи масалаларда яхши мулоҳаза юритасан… Мени одамлар ичида КГБнинг агенти дебсан, бироқ сен тарихни билмайсан-ку. Большевиклар ҳамма нарсани қўлга олганларида, православ черкови совет системасининг дастлабки қурбонлари бўлди – натижада рўҳонийларнинг учдан бири чет элга чиқиб кетди, учдан бири лагерларда йўқ қилинди ёки отиб ташланди, яна учдан бири православ динимизни қутқариш учун талабларга кўнди. Мен айнан шу одамлар сафига кираман, буюк мақсадлар илинжида сизнинг органларинг билан ҳамкорлик қилиб, православиени қутқаришга ёрдам бердим”. Мен бундай очиқ сўҳбатда биринчи марта иштирок этган эдим…\n“Унда нега сиз бу ҳақда очиқ-ойдин айтмайсиз? – сўрадим мен. – Халқимиз тушунарди, чунки бизда кўпчилик кўп ҳолларда ўз хоҳиши, ўз иродаси билан ҳамкорлик қилмаган, тирик қолиш учун ҳамкорлик қилган, бундай шароитда сизда православ черковни сақлаб қолиш вазифаси ҳам бўлган”.\nМана, Кирилл – у бизнинг эски қадрдонимиз, мен “бизнинг” деганимда КГБни назарда тутаяпман. Айтмоқчи, унинг ҳозирги Россия раҳбарияти билан муносабати жуда зўр – уни қадрлашади, чунки у жуда ўқимишли. Айтиб ўтай, барча патриархлар билимдон одамлар бўлишган, Кирилл, менимча, учта чет тилини билади. У ёшлигидаёқ ўзини черков ишига бағишлаган…\nЧерков илгаригидай КГБ (ФХХ) билан ишлайдими?\nҲа, сўзсиз, бу масалани умумлаштирувчи тасвир беришимни истайсизми? Совет ҳукумати учта китнинг устида турган: биринчиси – компартия, иккинчиси – КГБ ва учинчиси – ҳарбий саноат комплекси, бугунги Россия ҳукумати эса биринчи навбатда ФХХ ҳисобига тик турибди, чунки президент ҳам, баъзиларнинг уқтиришича, 70 фоиз юқори маъмурият вакиллари ҳам – ё КГБнинг собиқ ходимлари, ёки мазкур хизматнинг ёрдамчиларидир, иккинчидан – сиёсатда керакли йўналишни олиб боришга ёрдам берадиган, жамоат норозилигини юмшатадиган, ва, керак бўлса, ҳукумат сиёсатини танқид қилувчиларнинг танобини тортадиган Рус православ черкови, ва учинчидан – Березовский, Гусинский ва бошқалардан фарқли Кремль билан умумий тил топган Россия бизнесидир.\nРоссия ишбилармонлари бир нарсани яхши билволишди – агар маълум структуралар вакиллари билан дўстлашмасанг, ҳеч нарсага эриша олмайсан – ё бизнесингни дабдала қилишади, ёки… буёғини ўзингиз тушунасиз… Ельцин, гап орасида айтиб ўтай, жуда муҳим бир нарсани айтган эди – сизга бу маълумми-йўқми билмайман, бироқ у газетада чоп этилган. Ўлимидан сал олдин Москвада ундан интервью олишган, соғлиқ-саломатлиги, нималар билан шуғулланаётганини сўрашган, ва ҳоказо, саволлардан биттаси бундай бўлган: “Ўтмишга қараб, ўз хатоларингизнинг қайсиси энг жиддий деб ҳисоблайсиз?”. У уф тортиб: “Уф-ф-ф, хатоларим шунчалик кўп бўлган-ки…”. – “Энг кўп афсуслантирадиганлари ҳақида айтиб бера қолинг”, Ельцин “Чеченистондаги уруш ва ворисни танлаш”, деб жавоб берган.\nСизнинг қўл остингизда ишлаган Владимир Владимирович Путинга ўтайлик: Сиз Ленинградда ишлаб юрганингизда уни танирмидингиз?\nМен фақат унинг юзини эслайман – у кабинетларга сир чоралари билан боғлиқ бўлган қоғозларни тарқатарди. Хизмат бўйича бизнинг ҳеч қандай контактларимиз бўлмаган – Путин жуда кичик лавозимни эгаллар эди.\nБир интервьюингизда сиз Владимир Владимирович ҳеч қачон разведкада хизмат қилмаган дегансиз…\nЯшанг! Жуда яхши савол! Польша, Венгрия ва Чехословакиядагидек, Шарқий Германиядаги бўлимлар асосан ички органлар ҳисобига шакллантирилган – уларнинг ходимлари учун бу чет элда ишлашга тўғри келадиган дастлабки тайёргарлик эди, ГДР эса чет эл ҳисобланмас эди. Шунинг учун, Путин Дрезденда ишлай бошлаган пайтда, шартли равишда айтганда, бу унинг биринчи стажировкаси эди, бироқ у Дрезденда ўзини етарлича яхши кўрсата олмади. Бу биринчидан, иккинчидан эса Владимир Владимирович Ленинградга қайтганда олдинги иш жойида бўш ўрин топилмади, шундай бўлса-да, у Дрездендан ўзига ГДРда ишлаб чиқилган машина олиб келди…\nҲа, ”Трабант”. Мутлақо тўғри, ва у шу малолитражкасида яшаши учун пул ишларди – одам ташиш билан шуғулланарди. Мен олдин ҳам айтдим, яна эслатаман – собиқ СССР халқ депутати, Ленинград-Санкт-Петербург мэри Анатолий Собчак билан менинг муносабатим жуда яхши эди. У Ленинград университетининг хўжалик ҳуқуқи кафедраси мудири эди, ва, эсимда бор, ислоҳотчилик кайфиятимиз заминида иккаламизнинг фикрларимиз бир жойдан чиққанда, у мутлақо яширмасдан сўради: “Менга қара, мэр сифатида менга сенинг собиқ идоранг билан алоқа қилишимга қандайдир одам керак – гаплашволишим учун сен бирортасини таклиф эта оласанми? Расмий эмас, оддий инсон инсон билан гаплашгандай”. Мен бош ирғадим: “Анатолий Курков деган ўринбосар бор – яхши йигит”. У бошини сарай-сарай қилиб: “Мен бу даражадаги одам билан гаплаша олмайман – ҳар ҳолда у раҳбарнинг ўринбосари, мен эса мэрман…”.\nФош қилувчи алоқа-да, шундайми?\n“Менга мана бундайроқ биттаси керак” (у қўли билан пастроқ дегандай ишора қилди). Мен қўлларимни икки томонга ажратиб: “Ундай одамни айта олмайман” дедим. Бироқ у ўша кунларда ўзи, эсига тушганми ёки кўчада учратиб қолганми – билмайман, қаердадир Ленинград университетининг юрфакида ўқиган ўзининг собиқ студенти Владимир Путинни топиб олган ва уни мэрнинг турли масалалар, жумладан халқаро алоқалар бўйича ёрдамчи бўлишга таклиф этган. Шу билан Дрездендан қайтгандан кейин, охир-оқибат, Путин биринчи марта ишга жойлашди, тадбиркорлиги ва ташаббускорлиги туфайли эса у ўз ўрнини топди. Ўша пайтларда бутун Россия озиқ-овқат етишмовчилигини бошидан кечираётган эди, нафақат колбаса, балки кўпгина оддий озиқ-овқатлар учун ҳам чўзилиб кетган навбатлар турарди…\nЕльцин бир куни сўраб қолган: “Бизда мана навбатлар кўп, одамлар норози бўлиб шовқин-сурон қилишаяпти, нега Ленинградда ҳамма нарса жойида – нон ҳам, колбаса ҳам бор?”. Ўшанда президент ишлари бошқармаси бошлиғи Бородин эди ва у “Уларда нефть ва нефть маҳсулотларини озиқ-овқатга алмаштириш программасини ишга туширишга эришган ақлли одам бор” деган. – “Нимаси бу? Бундай қимматли ходимни буёққа олиб келиш керак. Бўл дарров, тушундингми” – деган Ельцин. Дарров Путинни президент ишлари бошқармасига таклиф қилишди, ва у Бородиннинг ўринбосари, кейин эса, тезликда, Россиянинг чет элдаги мулки масалалари бўйича президент ишлари бошқармаси бошлиғининг биринчи ўринбосари бўлди.\nБорис Николаевичнинг шахсий муаммолари, бошқача айтганда, кўзга яққол кўриниб турган камчиликлари бор эди. КГБ раҳбарларини у тез-тез алмаштириб турарди, чунки улар ўзини у кутгандай тутмас эдилар. Ельцинга Бородин етарлича билимли йигит, ҳамма нарсани ташкиллаштиришни билади, деб Путинни таклиф қилди. Куёви (қизининг эри) жиноят билан боғлиқ бир ишга аралашиб қолганда Ельцин оиласида муаммолар пайдо бўлган эди. Прокуратура президент куёвига қарши иш қўзғамоқчи бўлди, бундан Ельцин, турган гап, ғазабланди, бироқ Бош прокурорни фақат Дума тайинлаши ва ишдан олишга ҳуқуқли бўлгани сабабли Ельцин уни ишдан четлатолмас эди. Нима қилиш керак? Скуратов жойида ўтирибди, уни осонгина кавлаб олиб ташлай олмайсан… Шунда Ельцин Путинга мурожаат қилган, ва у: “Бирор нарсани ўйлаб топармиз” деб ваъда беради.\nГенпрокурорни ФСБ бир ойга ижарага олган Москвадаги бир квартирага таклиф қилишади. Уерда у иккита қиз билан кайфу-сафо қилади – буларнинг ҳаммаси видеопленкага туширилади ва бир ёки бир ярим ҳафтадан кейин Россия телевидениеда кўрсатилади. Шундан кейин парламент, турган гап, Скуратовни зудлик билан лавозимидан четлатишни талаб қилади. Ельцин “Мана бу ҳақиқий эркак! – бунга ишонса бўлади. У нимани ва қандай бажаришни билади” деган – Ельциннинг ана шу гапи Путинни энг юқори чўққига олиб чиқди.\nРоссияни бугун ФСБ бошқараяптими?\nҲа, ҳозирги Россия, турган гап, анча ўзгарган давлат бўлса-да, уни ФСБ бошқараяпти, дейишим мумкин. Путин ҳокимиятга келгандан бери икки миллион россияликлар, асосан илмий-техник зиёлилар (ижодий зиёлилар камроқ) Россияни тарк этишди ва чет элларга чиқиб кетишди.\nРоссияда инглизлар brain-drain – дейдиган жараён, яъни “миялар чиқиб кетиши” юз бераяпти. Бу ҳақда, гап орасида айтиш керак, Россиянинг ҳозирги бош вазири, собиқ президенти Медведев ҳам (балки жудаям тушунарли бўлмаса-да, анчагина тиниқ) айтган эди. Путинда ҳам, балки, шундай фикр бўлса бордир, бироқ унинг олдида ҳозир муҳимроқ масала турибди – ҳар қандай йўл билан ўзини ҳокимиятда сақлаб қолиш – Россиянинг нефть маҳсулотлари яхши харидоргир бўлиши, уларнинг нархи шу даражада муқим туриши, россияликларга ўз уйида яшаш ёқмай қолган тақдирда чет элга кетиш ҳуқуқи сақланиши – ана шулар Путинни сув устида чўктирмай ушлаб турибди.\nРоссия учун нархлар мақбул бўлмай қолса, бирор нарса ўзгариши мумкинми?\nСўзсиз. Болотная майдонида бўлиб ўтган зиёлиларнинг оммавий чиқиши ҳам, православ черковга қарши Надежда Толоконникованинг Pussy Riot гуруҳининг бошқа иштирокчилари билан уюштирган акцияси ҳам – буларнинг ҳаммаси яшириниб турган реал сабаб ҳақида тасаввур берадиган қандайдир чизгилардир, бироқ бугун яширин ҳолда тутаб чўғланаётган норозичилик ёйилиб кетиши ва ҳал қилувчи факторга айланиши мумкин.\nБошқача айтганда, ҳамма нарса нефть нархига боғлиқми?\nУмуман олганда, жуда кўп нарса нефть нархига боғлиқ, агар Россия даромадининг 50 дан ортиқ фоизини бугун ёқилғи маҳсулоти бераётган бўлса, истаган пайтда федерал бюджетнинг ярми асфаласофилинга кетиши турган гап!\nТан олиш керак, Россияда ҳукумат, раҳбарлар олдида қулларча эгилиш элементлари ҳақиқатан сақланган, ва, ўйлайман-ки, уларнинг аксарияти асрлар давомида Россия бошидан кечирган чет эл истибдоти натижасидир. Октябрь инқилобидан кейин ҳам, янги даврлар бошлангандай туюлганда, советлар ҳокимияти эски крепостниклик ва қулчилик системсини янги, даҳшатлироқ – шу сўзнинг тўғридан-тўғри маъносида – қанлайдир режимга алмаштирди. Бу – ўта даҳшатли эди ва аксар ҳолда русларнинг зеҳниятидаги ҳокимият олдида титрашни, у билан курашиш ва ниманидир ўзгартиришни истамасликни сақлаб қолди. Худога шукр, нон ва колбаса бор…\nИнтервьюнинг қисқартирилган варианти\n18 январь, 2015 йил; Франция


Ҳуқуқий билимлар синови / ADOLAT ижтимоий-сиесий газетаси\nЮртимиз ёшларини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш ва уларга ўз иқтидорини намоён этишлари учун шарт-шароитлар яратиш ва рағбатлантиришга катта эътибор қаратилмоқда. Бу борадаги саъй-ҳаракатларнинг амалий натижалари ёшлар эришаётган муваффақиятларда яққол акс этмоқда.\nЎзбекистон “Адолат” социал-демократик партияси ҳам ёшлар ўртасида ҳуқуқий, сиёсий таълим-тарбияни янада такомиллаштириш, давлат ва жамият бошқаруви моҳияти ҳақида ёш авлодга тушунчалар бериш, ҳуқуқий демократик давлат барпо этишда ёшларнинг фаол иштирокини таъминлаш мақсадида бир қатор лойиҳаларни амалиётга йўналтириб келмоқда. Партиямизнинг “Ватан келажаги ёшлар қўлида” лойиҳаси доирасида ўтказиб келинаётган анъанавий “Адолат билимдони” республика кўрик-танлови ана шундай тадбирлардан бири саналади.\nМазкур танлов навқирон авлод вакилларини мустақил фикрлайдиган, фаол фуқаролик позициясига эга, ватанпарвар инсон қилиб тарбиялашга хизмат қилиши билан ҳам аҳамиятлидир. Сирдарё вилоятида ҳам ушбу беллашувнинг шаҳар, туман босқичи кўтаринки руҳда ўтказилди.\nХовос транспорт касб-ҳунар коллежида ўтказилган танловда тумандаги ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасалари ўқувчилари ўз билим ва маҳорати, нотиқлик қобилиятини синовдан ўтказишди.\nТанлов иштирокчилари таништирув, сиёсий-ҳуқуқий соҳадаги билимлар беллашуви, уй вазифаси шартларига мувофиқ қизғин беллашдилар.\nЁш билимдонларнинг ҳар бир чиқишида, савол-жавобларда уларнинг беллашувга нақадар пухта тайёргарлик кўрганлиги яққол акс этди. Ўқувчиларнинг “Ўзбекистон “Адолат” социал-демократик партияси менинг тасаввуримда” мавзусида тайёрлаган ижодий ишларида қатнашчиларнинг партия ҳақидаги тасаввурлари ҳамда унинг танилувчанлигини янада оширишга қаратилган таклифлари ҳакамлар ҳайъати аъзоларининг эътиборини жалб қилди.\nЯкуний натижаларга кўра, Ховос туман транспорт касб-ҳунар коллежининг 3-босқич ўқувчиси Адҳам Суҳробов 1-ўринни эгаллаб, танловнинг вилоят босқичига йўлланма олди. Шунингдек, ўқувчилардан Гулшода Ҳакимбоева, Севинч Бўрибекова 2, 3-ўринларга сазовор бўлишди.\nўолиблар диплом ва эсдалик совғалари билан тақдирланди.\nҚариси бор уйнинг файзи ўзгача...\n— Биз, фахрийларга давлатимиз томонидан кўрсатилаётган ғамхўрликдан ниҳоятда миннатдорман, — дейди Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси, тўқс...


09:34 / 06.10.2016\nInterbrand Corp консалтинг агентлиги 2015 йил якунлари бўйича дунёнинг энг қиммат брендлари рўйхатини тузиб чиқди.\nРейтингда биринчи ўрин юқори технологиялар ишлаб чиқувчи Apple компаниясига муносиб кўрилган. Унинг бозор қиймати, бир йил ичида 5 фоизга қимматлашиб, 179,1 миллиард долларни ташкил этган. Иккинчи ўринга — Google жойлаштирилган. Интернет қидирув хизмати 11 фоизга қимматлашган ва бугунги кунда 133,3 миллиард доллар экани қайд этилган. Етакчи учликни кучли газланган ичимликлар бренди Coca-Cola якунлаган. 13 йил мобайнида мазкур рейтингга етакчилик қилган компания бу сафар 7 фоизга арзонлашиб, унинг бозор нархи 73,1 миллиард долларни ташкил этгани айтилмоқда. Бунда, тўртинчи йилдирки, юқори учликни айни компаниялар эгалламоқда. Фақатгина улар ўзаро ўрин алмашаётгани қайд этилган.\nРейтингнинг биринчи ўнлигига шунингдек, юқори технология соҳасининг 6та намояндаси, жумладан Microsoft (тўртинчи ўрин, қиймати — 72,8 миллиард доллар), IBM (олтинчи, 52,5 миллиард), Samsung (еттинчи, 51,8 миллиард), Amazon (саккизинчи, 50,3 миллиард доллар). Булардан ташқари, автомобиль брендлари Toyota (бешинчи) ва Mercedes (тўққизинчи), ҳамда General Electric (10-ўрин) киритилган.\nСавдо белгилари орасида энг тез ўсувчи бренд сифатида Facebook (48 фоиз ўсиш, 32,6 миллиард) эътироф этилган. У рўйхатнинг 15-ўрнига жойлаштирилган.\n2015 йилда дунёнинг етакчи 100та брендларининг умумий қиймати 2014 йилга нисбатан 4,7 фоизга ўсиб, 1,796 триллион долларни ташкил этган.\nСавдо белгиларининг нархини ҳисоблашда компанияларнинг молиявий натижалари, истеъмолчиларнинг харид қилиш ва даромад кўришига таъсири эътиборга олинган.