RFE/RL: «Озодлик» мухбири уйининг мусодара қилиниши – сиëсий ўч олишдир! « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nRFE/RL: «Озодлик» мухбири уйининг мусодара қилиниши – сиëсий ўч олишдир!\n22 November 2018 - 9:25\nШу йилнинг 23 ноябрида маъмурий ишлар бўйича Урганч туман суди журналистлар уйини мусодара қилингани юзасидан шикоят аризасини кўриб чиқади.\nМаҳкама олдидан «Озод Европа ва Озодлик радиоси» (RFERL) нинг Вашингтондаги қароргоҳи баëнот чиқариб, «Озодлик» журналисти Шуҳрат Бобожоновга тегишли Урганч туманидаги ховлининг мусодара қилинишини “Журналистнинг касбий фаолияти билан боғлиқ сиëсий ўч олиш” деб атади. Айни баëнотда «Озодлик» мухбирининг журналистик фаолият билан шуғулланадиган икки укаси, Ғайрат ва Қудрат Бобожоновларга тегишли уйлар ҳам мусодара қилингани қораланади.\nЖурналистларнинг уйларини мусодара қилиш қарори қабул қилинган 2018 йил февралидаги маҳкама жараëнини ўрганиб чиққан Тошкентдаги “Симай” адвокатлик идораси ҳуқушуносларига кўра, жараëнда суд процессуал нормалари бузилган, уй эгалари судда қатнаштирилмаган ва ëлғон гувоҳликлардан фойдаланилган. Суд қарори эса олти ой ўтиб, шу йилнинг 27 август куни уй эгаларига берилган.\nШуҳрат Бобожоновнинг уйи\nҚарор чиқарган ҳоким муовини пора билан ушланган\nУйни мусодара қилиш ташаббуси билан Урганч туман ҳокими Бекзод Абдримов судга мурожат қилган.\nАбдримов жорий йилнинг 10 июнида бировнинг уй жойини бошқа бировга б. 5 млн сўм пора эвазига расмийлаштираëтган пайтида ДХХ тарафидан ушланиб, иши судга оширилган. Туман ҳокими эса ишда йўл қўйган камчиликлари учун ишдан олинган эди.\nАйни масала юзасидан кассация аризаси берганларга маҳаллий ҳокимият тарафидан босим ўтказилган. “Бизга юқоридан топшириқ бор. Юртимизни ëмонлаган журналистларни уйини тортиб оламиз” деб айтишган.\n«Элтуз» нашри журналисти Қудрат Бобожоннинг фикрича, ҳокимиятнинг бу ҳаракатлари унинг, журналист акаси ва укаларининг журналистик фаолияти билан боғлиқ.\n«Чунки айнан бизнинг нашримизда, ўтган даврлардан фарқли кейинги бир неча йил ичида кўплаб МХХ зобитларининг кирдикорлари фош этилди. Тўғри, Каримов даврида ҳам бизни газеталарда қоралашган, ҳусусий телевидениямизни ёпиб, сўз эркинлигидан маҳрум қилиш уринишган, номимизни бадном қилишга ҳаракат қилиб келишган, лекин ҳеч бир мулозим уйимизни тортиб олиш даражасигача бормаган эди», дейди Қудрат Бобожонов.\nБобожоновларга тегишли мулкнинг эгасизлиги ҳақидаги суд ҳужжатлари, қарор ва ижро варақаларининг атай, олти ойлик шикоят муддати ўтганидан кейин олти ой ўтиб очиқланиши, бу ҳаракатларда сиёсий мотивдан кўра, кўпроқ шахсий манфаатлар ҳам яширинганлигини кўрсатади.\nСиёсий қарашлари учун шахсларнинг мулкини тортиб олиш холати, ҳатто Ўзбекистон учун ҳам кам учрайдиган ҳодисадир. Ака ука Бобожоновлар, масалани ҳуқуқий тартибда ҳал қилиш учун адвокатга мурожаат этишган эди.


Коррупцияга қарши курашиш ҳамда жамоатчилик назорати тизимлари такомиллаштирилади\nТошкент +5,7 °C\n12 Фев 2020 2962\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 11 февраль куни коррупцияга қарши курашиш ҳамда жамоатчилик назорати тизимларини такомиллаштириш масалалари бўйича йиғилиш ўтказди.\nМамлакатимиз ҳам муаммодан халос бўлмаган. Дунёдаги коррупция даражасини ўрганувчи Transparency International халқаро ташкилоти индексида Ўзбекистон охирги уч йилда 12 поғонага кўтарилган бўлса-да, ҳали бу иллат барҳам топмаган.\nЮртдошларимизнинг фикрича, соғлиқни сақлаш, таълим, банк, божхона, суд, прокуратура, ички ишлар, коммунал хизмат соҳаларида, шунингдек, фуқароларни ишга қабул қилишда коррупция кенг тарқалган.\nМисол учун, таҳлилларга кўра, соғлиқни сақлаш тизимидаги харажатларнинг 25-30 фоизи самарасиз сарфланмоқда. Кўплаб соҳаларда давлат харидларини амалга ошириш тизими очиқ-ошкора эмас.\nДавлатимиз раҳбари яқинда Олий Мажлисга йўлланган Мурожаатномада коррупциянинг оқибатлари билан курашишдан кўра барвақт олдини олишга ўтиш кераклигини таъкидлаб, унга қарши курашишга масъул бўладиган алоҳида орган тузишни таклиф қилган эди.\nБугунги йиғилишда ушбу янги тузилмани ташкил этиш масалалари муҳокама қилинди.\nКоррупция даражаси юқори бўлган соҳаларда бу иллатдан қутулиш бўйича дастур ишлаб чиқиб, ижросини ташкил этиш юзасидан кўрсатмалар берилди.\nКоррупцияга қарши курашишнинг энг асосий йўли давлат органлари фаолияти ва иш жараёнларини шаффоф қилишдир. Бунда энг асосий эътиборни ишга олиш, давлат харидлари, рухсатнома ва лицензиялар бериш каби жараёнларда очиқ-ошкораликни таъминлашга қаратиш лозимлиги белгиланди.\nАдлия вазирлиги ва Бош прокуратурага Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Тараққиёт дастури билан ҳамкорликда вазирлик, компания ва ҳокимликларда ички коррупцияга қарши чораларни ишлаб чиқувчи ва амалга оширувчи “комплаенс назорат” тизимини жорий этиш вазифаси қўйилди.\nХорижий экспертларни жалб қилган ҳолда, давлат хизматчилари мол-мулки ва даромадларини декларация қилиш тизиминининг барча ташкилий-ҳуқуқий асосларини ишлаб чиқиб, амалиётга киритиш шартлиги таъкидланди.\nМутасаддиларга хорижий тажриба асосида коррупцияга қарши курашиш бўйича тузилмани ташкил этишга доир ҳужжатларни ишлаб чиқиш юзасидан топшириқлар берилди. Мазкур тузилма нафақат бу борада давлат сиёсатини амалга ошириши ва мувофиқлаштириши, балки коррупцияга қарши курашишда барча куч ва воситаларга эга бўлиши кераклиги кўрсатиб ўтилди.\nУшбу иллатга қарши курашишдаги яна бир муҳим воситалардан бири – жамоатчилик назорати.\nБугунги кунда юртимизда 10 мингдан зиёд нодавлат нотижорат ташкилотлари фаолият юритмоқда. Лекин уларнинг ўрни ва фаоллиги сезилмаяпти. Чунки бу ташкилотлар манфаатларини ифода этувчи, давлат билан кўприк вазифасини бажарувчи яхлит тизим йўқ.\nҲозирда жамоатчилик билан ишлаш тизими жойларда ва соҳаларда халқимизни қийнаётган масалаларни давлат миқёсига олиб чиқиб, ҳал қилишда натижа кўрсата олмаяпти. Кўп нодавлат нотижорат ташкилотлари фаолияти расмиятчиликдан иборат бўлиб қолмоқда.\n“Маҳалла”, “Нуроний”, Хотин-қизлар қўмитаси каби йирик бирлашмалардан халқимиз қандай наф кўряпти, улар ҳаётимиздаги қайси ўткир масалани кўтариб, ҳал қилишга эришди, деган саволга, афсуски, ижобий жавоб йўқ.\nШу боис Президентимиз Олий Мажлисга Мурожаатномасида жамоатчилик назоратини янада кучайтириш, давлат ва жамият ўртасида ўзаро яқин ҳамкорлик ўрнатиш мақсадида Жамоатчилик палатаси ташкил этиш таклифини ҳам билдирган эди.\nБугун йиғилишда ушбу палатанинг асосий вазифалари, ташкилий жиҳатлари муҳокама қилинди.\nЖамоатчилик палатаси аҳоли фикрини мунтазам равишда ўрганиб бориши, уларнинг ечимини топиш бўйича давлат идоралари олдига аниқ вазифаларни қўйиши зарурлиги таъкидланди. “Жамоатчилик эшитуви”, “жамоатчилик мониторинги”, “жамоатчилик экспертизаси”, “жамоатчилик ташаббуси” каби таъсирчан назорат шаклларини ҳаётга татбиқ этиш муҳимлиги кўрсатиб ўтилди.\nНодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда давлат идоралари ҳузуридаги жамоатчилик кенгашлари фаолиятини жонлантириш, уларга ҳар томонлама услубий кўмак бериш ҳам янги палата фаолиятининг муҳим йўналишларидан бўлади.\nШу каби вазифалардан келиб чиқиб, Жамоатчилик палатасининг ташкилий-ҳуқуқий асосини яратиш, шунингдек, фуқаролик жамияти институтларини ривожлантириш бўйича 2020-2021 йилларда амалга ошириладиган чора-тадбирлар дастурини ишлаб чиқиш бўйича кўрсатмалар берилди.\nОлий Мажлис ҳузуридаги Нодавлат нотижорат ташкилотларини ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш жамоат фонди фаолиятини такомиллаштириш, жамият ҳаётига оид муаммоларни ўрганиш ва самарали ҳал этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш учун нодавлат нотижорат ташкилотларига грантлар ажратиш масалаларига ҳам тўхталиб ўтилди.\nМуҳокама қилинган масалалар юзасидан тегишли чора-тадбирлар белгилаб олинди.


АҚШда чоп этилувчи нуфузли Time журнали ўз талқинига кўра 2020 йилнинг энг яхши ихтироларини маълум қилди. Якунланаётган йилнинг энг яхши ихтироси учун бош мукофотни кўкрак саратонини ташхислаш учун мўлжалланган ихчам қурилма лойиҳаси олди.\nTime ниҳоялаб бораётган 2020 йилга якун ясашни бошлади. Нашр жорий йилда пайдо бўлган энг яхши 100та ихтиро рўйхатини тузди. Рўйхат 21 ноябрда нашр сайтида эълон қилинди.\nРўйхатни тузишда журналнинг бутун дунёдаги муҳаррирлари ва журналистлари иштирок этган. Танловда иштирок этиш учун аризалар онлайн шаклда қабул қилинган, сўнгра ҳар бир номзод бир қатор кўрсаткичлар, жумладан ўзига хослик, самарадорлик, саноатга таъсири бўйича баҳоланган.\nНашр сайтида ихтиролар экология, саломатлик, гажетлар ва шу каби йўналишлар бўйича сараланган. Ихтиролар орасида кўплаб антиқа ихтироларни учратиш мумкин.\nРўйхатга киритилган эътиборни тортувчи ихтиролар сифатида ёлғиз кишилар учун мўлжалланган робот-ит, жисмоний машғулотлар учун виртуал реаллик кўзойнаклари, уй планетарийси, смартфон учун дезинфектор функциясига эга қувватлаш док-станцияси, тиш пастаси учун экологик қадоқ, ақлли асалари уясини айтиш мумкин.\nНашр тузган рўйхатда оддий одамлар ҳаётда тўқнаш келиши даргумон бўлган ихтиролар ҳам талайгина, бироқ улар орасида кўплаб оммалашган гаджетлар ҳам бор.\n2020 йил ихтиролари орасида вирус ва бактериялардан ҳимояловчи мис куртка, 90 даража бурчакка буриш мумкин бўлган Samsung The Sero телевизори, электр болалар аравачаси, қурувчиларга гаплашишга, видео ёзишга имкон берувчи ва атрофдаги хавфли материаллардан огоҳлантирувчи “ақлли” каска, 88 км/соат тезлик билан юра оладиган ва стандарт автомобил қўйиш жойининг бор-йўғи чорак қисмини эгалловчи кичик ўлчамли City Transformer электромобили бор.\nШунингдек, рўйхатда ноутбукка айланувчи Microsoft Surface Duo смартфони, сувни ултрабинафша нурлар билан 60 сонияда вирус ва бактериялардан тозаловчи қурилма, инсон фикрларини ўқий олувчи Lab AlterEgo қурилмаси, бор-йўғи 2 см қалинликка эга LG телевизори, ювиш мумкин бўлган ва зарарли моддалардан 99,6 фоизга ҳимояловчи юз ниқоби, юрак қисқаришлари частотаси, уйқу сифати ва тана ҳароратини ўлчовчи “ақлли” узук каби ихтироларни ҳам учратиш мумкин.\nВирус ва бактериялардан ҳимояловчи, мисдан тайёрланган куртка Vollebak Full Metal Jacket.\nЮрак қисқаришлари частотаси, уйқу сифати ва тана ҳароратини ўлчовчи “ақлли” узук Oura Ring.\nНоутбукка айланувчи Microsoft Surface Duo смартфони.\nЮвиш мумкин бўлган ва зарарли моддалардан 99,6 фоизга ҳимояловчи юз ниқоби Breathe99 B2\nCity Transformer электромобили.\nИнсон фикрларини ўқий олувчи Lab AlterEgo қурилмаси.\nСувни ултрабинафша нур билан вирус ва бактериялардан тозаловчи қурилма CrazyCap.\n00:42 / 12.12.2020\nБайден “Йил одами” унвонига лойиқ топилганидан мамнуният билдирди\n09:12 / 11.12.2020\nTime Леброн Жеймсни “Йил спортчиси” деб эълон қилди\n20:27 / 10.12.2020\nTime «Йил одами» номига номзодлар рўйхатини эълон қилди


Қийноқлар авжига чиқмоқда\n01 июл 2022, Тошкент вақти: 07:46\nБундан қарийб бир йил муқаддам бир қатор халқаро ташкилотлар, жумладан, БМТ ҳам Ўзбекистонда қийноқлар мунтазамлик тусини олгани ҳақида хулосага келган эди.\nБу хулосага қарамай, Ўзбекистонда қийноқларнинг олдини олиш борасида ҳаракатлар сезилмаётгани қайд этилмоқда. Бунинг ўрнига халқаро ташкилотлар Ўзбекистонда қийноқлар тобора кучайиб бораётганини таъкидлаётир.\nБош қароргоҳи Женевада жойлашган Европа ва Марказий Осиёда қийноқларнинг олдини олиш ташкилоти расмийси Мэтью Принглнинг эътироф этишича, Ўзбекистоннинг “қийноқларни мунтазам тарзда қўллайдиган давлатлар” қаторига киритилиши ўринлидир. Бу ҳолат халқаро меъёрлар доирасида давлатнинг онгли сиёсати қаторида талқин қилинади. Яъни Ўзбекистон ҳукумати қийноқларни қўллаш борасида онгли сиёсат олиб бораётир.\nАйни пайтда хорижда яшаётган ўзбекистонлик ҳуқуқ ҳимоячиси Надежда Отаева халқаро ташкилот расмийсининг бу фикрига қўшилади.\nУнинг билдиришича, кейинги бир неча йил ичида Ўзбекистонда қийноқлар янада кучайган ва қийноқлар натижасида жон берган маҳбуслар сони ҳам кўпайиб бораётир.\n“Сўнгги йил мобайнида бизга қийноқлар натижасида ҳалок бўлган саккиз маҳбус ҳақида маълумотлар келди. Бундай ҳолатлар аслида жуда кўп. Афсуски, Ўзбекистон ҳукумати ўз сиёсатида, асосан, жазолаш тизимига таянади. Қийноқлар нафақат тергов пайтида, балки айбланувчи суд ҳукми билан озодликдан маҳрум этилгач, қамоқхоналарда ҳам қўлланилмоқда. Бундан асосий мақсад инсонни руҳан синдириш, уни итоаткор қулга айлантиришдир”,- дейди Надежда Отаева.\nАйтиш лозимки, Ўзбекистон ҳукумати мамлакатда қийноқлар мавжудлигини рад этади. Шу кунларда Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси қабул қилинганининг 60 йиллиги халқаро ҳамжамият томонидан кенг нишонланиши кутилмоқда. Бу борада Ўзбекистонда ҳам бир қатор тадбирлар амалга оширилиши режалаштирилган. Айни пайтда Ўзбекистон матбуоти мамлакатда инсон ҳуқуқлари ўта олий даражада ҳимоялангани тўғрисидаги маълумотларни тарқатмоқда..\nБироқ ҳуқуқ ҳимоячилари қийноқлар нафақат қамоқхоналарда, балки жамиятда ҳам қўлланаётганини таъкидлайди.\nУларнинг айтишича, сиёсий ва диний айбловлар билан қамалган маҳбусларга жисмоний қийноқ қўлланилаётган бўлса, уларнинг оила аъзоларига нисбатан руҳий қийноқ амалга оширилмоқда.\n“Қийналиб кетдим. Болам, мен кеча ўша ерда ëтдим, дод-дод, деб роса йиғлади. Аллоҳ, Аллоҳ, деб бақирди. Соат 12дан кейин уришни бошлаган. Овози ташқарига эшитилиб турди. Қайсисинидир мен ўғлимнинг овозига ўхшатдим. Ўша ердаги аëллар беш кундан бери соат 12дан кейин шунақа овоз чиқаётганини айтди. Шу ҳолатга мен кеча ëтиб гувоҳ бўлдим”,- дейди фарзанди диний айблов билан қамоқхонада ётган оналардан бири.\nҲуқуқ ҳимоячиси Надежда Отаева маҳбуслар қариндошларининг бу изтиробларини шарҳлар экан: “Руҳий-маънавий қийноқ одамларга таъсир кўрсатишнинг энг фаол усули бўлиб қолмоқда. Бундан биринчи навбатда сиёсий ва диний айбловлар билан қамалганларнинг қариндош-уруғлари, фарзандлари жабр тортаётир. Руҳий қийноқ, айниқса, фарзандларнинг руҳиятига, уларнинг таълим олишига салбий таъсир кўрсатмоқда. Бу болаларнинг келажагини хавф остига қўймоқда”,- деди Надежда Отаева.\nЕвропа ва Марказий Осиёда қийноқларнинг олдини олиш ташкилоти расмийси Мэтью Прингл фикрича, мавжуд қийноқларни тан олмаслик сиёсати Ўзбекистон учун шармандаликдир.\nХалқаро ташкилот вакили ўзбек тарафининг бу соҳада ҳамкорлик қилиш истаги йўқлигига қарамай, ҳуқуқ ташкилотлари Ўзбекистондаги қийноқлар масаласини долзарб муаммо сифатида эътироф этишда давом этажакларини маълум қилди.


5та «дангаса» турмаклар\nЯнги йил ташвишлари ҳам тугади, куч заҳираси эса сўндими? Бироқ бу ташқи кўриниш борасидаги ўзгача ечимлардан воз кечиш учун баҳона бўла олмайди. Биз кўп куч ва вақт талаб қилмайдиган 5та оддий соч турмагини топдик, бу эса – яна ярим соат кўпроқ ухлаб олиш мумкин дегани.\nЎтиб кетган йилнинг севимли мавзуси – сочларнинг бутун узунлиги бўйлаб бепарволик билан ёйилган пляж гажаклари бўлди. Бироқ, агар соч турмагига вақт бўлмаса, ва сочнинг ҳажми ва узунлиги эса ҳамма сочларни “қўлнинг енгил ҳаракати билан” ўриб қўйишга имкон бермаса, унда нима қилиш керак? Сочларни бошнинг тепа қисми соҳасида баланд думча қилиб йиғинг ва пишиқ, лекин унчалик таранг тортилмаган резинка билан маҳкамланг. Йиғилган сочларни 6-8та кокилларга тенг қилиб бўлинг, сўнгра ҳар бир соч тутамини плойка билан ўранг ва сочлар учун лак (масалан, Kallos Flexible Spray) билан қотириб қўйинг. Сочларингизни совутинг, сўнгра резинкани олиб ташланг. Енгил гажаклар тайёр!\nСочларини йиғиб юрадиганлар учун муқобил вариант. Бошингизни олдинга энгаштиринг ва бўйнингиздан бошлаб бошнинг қоқ ўртасигача сочни оддий қилиб ўринг. Ўримни баланд от думчасидек етарли даражада таранг қилиб қотиринг. Йиғилган сочларни бироз таранг ва унга сочлар учун лак сепинг, сўнгра сочларни батартиб шиш кўринишида айлана бўйлаб ётқизинг. Образ тайёр бўлди.\nСочларингизни иккита тенг қисмга ажратинг ва бўш қилиб ўринг. Соч ўримлари пала-партишлик таасуротини сақлаб қолиши ва енгил бўлиши учун, лак билан қотириб, шаклини сақлаб қолинг. Шундан сўнг, соч ўримларини энса тагидан ўзаро тугунлар билан боғланг, невидимка ёки шпилькалар билан маҳкамланг, баъзи кокилларни эса бироз ҳурпайтириб қўйинг ва романтик соч турмаги билан ишларингизни бажаришга отланаверинг.\nБоғламлар ва тутамлар ишқивозлари учун яна бир соч турмаги. Сочларингизни баланд думча қилиб йиғинг ва унинг бутун ҳажмини тўртта тенг кокилларга ажратинг. Ҳар бир кокилни кетма-кетга пишиқ жгут билан думча атрофида айлантиринг. Кокилларни шпилькалар билан қотиринг ва сочларингизни бироз «чигаллаштириб» қўйинг. Соч турмаги тайёр.\nЎрта узунликдан каттароқ соч эгалари учун ён томонлама дум тўғри келади. Бироқ ўта зерикарли бўлиб кўринмаслиги учун, думчани пала-партиш тугунга айлантиринг. Сочларингизнинг ҳаммасини бир томонлама тараб олинг ва иккита йирик кокилга ажратинг, сўнгра уларни тугун қилиб боғланг, кучли турмак учун мўлжалланган лак билан қотиринг ва невидимкалар билан маҳкамланг. Бундай соч турмаги офис хонимлари учун ҳам, сочлари бемалол ётиб туришини ёқтирадиган аёллар учун ҳам мос келади.\n27 iyundan 3-iyulgacha 2022-yilning qadar bo'lgan hafta uchun munajjimlar bashorati.\nDIQQAT! Muhim e'lon! (2020-yil 01-sentyabrdan e'tiboran yangilik)\n9-Май - Хотира ва қадрлаш куни\nРaese - Evropa sifatli kosmetika.


Мусиқа ҳақида — У ким, бу нима — QOMUS.INFO\nQOMUS.INFO > М ҳарфи > МУСИҚА\nМУСИҚА (юн. mousiche — музалар санъ-ати) — инсон ҳиссий кечинмалари, фикрлари, тасаввур доирасини мусиқий товуш (тон, нағма)лар изчиллиги ёки мажмуи воситасида акс эттирувчи саньат тури. Унинг мазмуни ўзгарувчан руҳий ҳолатларни ифодаловчи му-айян мусиқийбадиий образлардан иборат. Мусиқа инсоннинг турли кайфиятлари (мас, кўтаринкилик, шодлик, завкланиш, мушоҳадалик, ғамгинлик, хавф-қўрқув ва б.)ни ўзида мужассамлаштиради. Бундан ташқари, Мусиқа шахснинг иродавий сифатлари (катъиятлик, интилувчанлик, ўйчанлик, вазминлик ва б.)ни, унинг табиати (мижози)ни ҳам ёрқин акс эттиради. Мусиқанинг ушбу ифодавийтасвирий имкониятлари юнон олимлари — Пифагор, Платон, Аристотель ва Шарқ мутафаккирлари — Форобий, Ибн Сино, Жомий, Навоий, Бобур, Кавкабий, тасаввуф арбоблари — Имом Ғазолий, Калободий Бухорий ва б. томонидан юқори баҳоланган, шарҳ ва илмий тадқиқ қилинган. Мусиқанинг одам онги ва ҳиссиётига таъсир этишнинг ажойиб кучи унинг руҳий жараёнларга ҳамоҳанг бўлган процессуал — муайян жараёнли табиати билан боғлиқцир. Мусиқа асарлари мазмунида бадиий ғоялар умумлашган ҳолда берилиб, мусиқали образларнинг ўзаро муносабатлари (таққосланиш, тўқнашув, ривожланиш каби) жараёнида шаклланади. Мазкур жараённинг хусусиятларига кўра М. мазмуни ҳам турли — эпик, драматик, лирик белгиларга эга бўлиши мумкин. Булардан инсоннинг ички дунёси, руҳий ҳолатларини ифодалашга мойил бўлган лирика М. нинг «ботиний» табиатига анча яқиндир. Мусиқанинг мазмуни — шахсий, миллий ва умумбашарий бадиий қийматларнинг бирлигидан иборат бўлиб, бунда маълум халқ, жамият ва тари-хий даврга хос руҳий тароват, суръат, ижтимоий фикр ва кечинмалар умумлашган ҳолда ифодаланади. Мусиқа шакллари ҳар бир даврнинг маънавиймаърифий талабларига жавоб берган ҳолда, айни вактда инсон фаолиятининг кўпгина жабҳалари (муайян жамоавий тадбирлар, одамларнинг ўзаро этик ва эстетик таъсир этиш, мулоқот қилиш жараёнлари) билан муштаракдир. Мусиқанинг, айниқса, инсоннинг ахлоқий ва эстетик дидини шакллантириш, ҳиссий туйғуларини ривожлантириш, ижодий қобилиятларини рағбатлантириш воситаси сифатида роли жуда муҳимдир.\nНутқ, товушли сигнал бериш ва б. товушли—маъноли жараёнлар сингари, Мусиқа ҳам муайян маълумотларни садолар воситасида ифодалаш имкони-ятига эга. Жумладан, товушларнинг баланд-пастлиги, ингичка-йўғонлиги, узунқисқалиги, кучлилиги ва б. воситалар ёрдамида одамнинг ички ҳолатини ифодалаш имконияти жиҳатидан Мусиқа нутққа (нутқ интонацияларига) ўхшайди. Аммо, санъат тури сифатида Мусиқа факат унгагина хос бўлган хусусиятлар (мас, бадиий-эстетик мақсадларни кўзлаши, мазмун ва шакл бадиий қиймат сифатида касб этилиши, айниқса, Мусиқа товушларининг муайян мусика тизимларида ташкил этилиши) билан нуткдан фарқ қилади. Хар бир алоҳида олинган Мусиқа товуши бирламчи ифодавий имкониятга эга бўлсада Мусиқа товушларининг баланд-пастлик муносабатлари лад тузилмаларида, муваққат нисбатлари эса — мусиқий ритм ва метрда ўз аксини топади. Дунёнинг аксарият халқлари Мусиқа маданияти, жумладан, ўзбек мусиқа фольклори, анъанавий мусиқа ва бастакорлик ижодиётида лад асосини турли кўринишдаги диатоника ташкил этади. Композиторлик Мусиқада (айниқса, 20 – а. да ривож топтан йўналишларда) диатоника б-н бирга хроматика ҳам кенг ўрин олган.\nМусиқада асосий бадиий восита — куй (мелодия)дир. Мусиқанинг огзаки анъанадаги (монодия) услубларида куй бадиий образнинг ягона ва тугал мусиқий ифодаси ҳисобланади. Кўп овозли композиторлик йўналишларда гармония, полифония унсурлари ҳам муҳим ўрин эгаллайди. Мусиқа асаридаги куй (мавзу)лар ривожи унинг композициясн (шакл)ни ташкил этади. Мусиқа шакли асар маз-мунининг моддий тажассуми ва вужудга келиш воситаси бўлиб хизмат қилади. Мусиқа асарлари шаклига мунтазам такрорланувчи таркиб ва унсурлар хос бўлиб, булар бадиий мазмундаги ўзгарувчанлик, ҳаракатчанлик каби хусусиятларга маълум даражада зиддир. Ўзаро алоқа ва бирлик доирасидаги бундай диалектик зиддиятлар Мусиқа асарини яратиш ва ижро этиш жараёнида ҳамиша хилма-хил равишда ўз ечимини топади. Турли халқлар Мусиқа маданияти ва анъаналарида Мусиқанинг баркарор ва беқарор унсурларининг ўзаро муносабатлари ҳам ўзгачадир. Mac, анъанавийлик мезонига асосланган оғзаки йўналишдаги Мусиқа услубларида муайян бадиий мазмун, эстетик қоидалар билан бирга Мусиқа асарлари шаклига бадихагўйлик хусусиятлари, номусиқавий (асарнинг ижро этиш вақти, жойи, шароити каби) ҳолатлар ўз таъсирини ўтказади. Индивидуал бадиий образларни ифодалашга қаратилган ёзма анъанадаги композиторлик санъати асарлари эса кўпроқ айнан мусиқий ривожланиш қоидаларига, яъни тугалланган, яхлит ва барқарор шаклларга асосланади. Шунинг учун, композиторлик мусикада мазкур шаклларни ифодалашга ҳамда объектив ҳолатда сақлашда асосий омил бўлган нота ёзуви му-ҳим ўрин тутади.\nМусиқа инсон маданиятида ва жамоавий ҳаётда ўзига хос ўринга эгадир. У дам олиш ва кўнгил очиш пайтлари, турли маросим, байрам, базм ва сайиллар, диний ва расмий тадбирлар, оммавий ва ҳарбий юришлар, спорт машклари ва меҳнат жараёнида муайян вазифалар бажаради. Шунинг учун Мусиқа асарлари ўз мазмунига мувофиқ ҳолда бир нечта услуб, тур ва жанр гуруҳларига ажратилади. Алла, зикр, марсия, сарбозча, вальс, марш, месса каби жанрлар ҳаётдаги маиший ва б. шароитлар билан боғлиқ бўлади. Ашула, дастгоҳ, чолғу куй, мақом йўллари, концерт, миниатюра, романс ва б. да эстетик таъсир ўтказиш вазифалари асосий ўрин тутади. Жанрлар, ўз навбатида, диний мусща, ёшлар мусикаси, маиший мусиқа, оммавий мусща, ҳарбий мусика, камер мусиқа, симфоник мусща, хор мусикаси каби Мусиқа турларига бирлашади. Тари-хий, миллий, маҳаллий, шахсий (индивидуал) Мусиқа услублари ҳам мусиқий тафаккур тарзи, оҳанг, ритм, шакл каби мусиқий унсурларни ўзига қамраб олиб, муайян бир давр ёки миллий маданиятга мансуб бўлган турли жанрдаги асарлар умумиятини акс эттиради (қ. Авангардизм, Барокко, Классицизм, Оғзаки анъанадаги мусика, Романтизм, Сентиментализм).\nБастакор ва композиторпар бадиий образларни кенгроқ қамрашга интилишиб, Мусиқа ва бошқа санъат турлари қоришмаси (синтези)дан фойдалани-шади. Аниқ тушунчага эга бўлган сўз, саҳна ҳаракати, кино тасвири ва б. унсурлар билан қоришиқ Мусиқа асарининг ифодавий имкониятлари кенгаяди (қ. Вокал мусикаси, Кино мусикаси, Раке мусикаси, Театр мусикаси). Мусиқа, шунингдек, бошқа санъат тури ва жанрларида ҳам мухим роль ўйнайди. Mac, опера жанрида, ўзбек мусиқали драмаси ва комедиясида хонандалик, хор санъати хамда оркестр мусиқасчнк драма б-н боглайди. Балет ва б. рақс шакллари ҳам узининг бадиий образларини Мусиқа ёрдамида ифодалайди.\nИнсоннинг Мусиқа фаолияти асосан 3 босқичда амалга оширилади: ижод, ижро ва тинглаш (уқув). Ҳар бир босқичда асарнинг мазмун ва шакли узгача куринишга эга бўлади. Ижод босқичида бадиий ғоя ва шакл муаллиф онгида муштарак ҳолда туғилади. Ижро жараёнида шакл ва мазмун ижрочи томонидан унинг дунёкараши, эстетик тасав-вурлари, шахсий тажриба ва махрратига мос равишда узгартирилади. Мусиқа ихлосмандлари ҳам ижро этилаётган асарни узларининг хусусий диди, ҳаётий ва бадиий тажрибасига асосланиб қабул қилишади. Шундай қилиб, Мусиқа фаолияти ҳамма босқичларда ижодий табиатга эга булади.\nТурли (композиторлик ва оғзаки анъанадаги) услубларда мусща ижрочилиги аҳамияти турличадир. Профессионал йуналишдаги маданият тизимида Мусиқа кўпинча бадиий асарларни ижро этадиган санъаткорлар фаолияти орқали намоён бўлади. Шунинг учун Мусиқа ижрочи (созанда, хонанда)ларининг аксарияти композитор ва бастакорларнинг ҳақиқий ҳамкорларидир. Улар устоз-шогирд муносабатлари жараёнида узлаштирган ёки нота ёзуви ёрдамида ўрганган асарларни жонли равишда тингловчилар олдида талқин этадилар. Мусиқий фольклор тизимида Мусиқа намуналари омма онгининг бадиий маҳсулоти сифатида юзага келиб, ҳаваскор қўшиқчи, созанда ёки жамоавий тарзда ижро этилади. Мусиқа ижрочилиги мусща чолғулари ҳамда инсон овозк воситасида амалга оширилади. Булар якка тарзда, ансамбль, хор, оркестр каби бирикма шаклларида намоён булади.\nМусиқа ижодиёти, ижрочилиги ва тингланиши Мусиқа фаолияти нинг бошка турлари — мас, мусиқа тарбияси, мусиқа таълими, и. т. (Мусиқашунослик), мусиқий танқид ва бошкалар билан бирга жамият Мусиқа маданият и тизимини ташкил этади.\nМусиқа тарихи. Мусиқанинг пайдо бўлиши масаласида турли илмий фаразлар вужудга келган: ҳиссиётга тўлган нутқ оханги (Г. Спенсер), қушларнинг сайраши ва ҳайвонларнинг уз жуфтларини чақириши (Ч. Дарвин), ибтидоий одамларнинг меҳнат усуллари (К. Бюхер) ва уларнинг чақириқ товушлари (К. Штумпф), жоду-сеҳрлаш маросимлари (Ж. Комбарье) Мусиқанинг илк манбалари ҳисобланади. Шарқ мута-факкирлари ҳам Мусиқанинг вужудга келиш муаммоси ҳақида илмий мулоҳазалар қолдиришган. Мусиқа тарихини Форобий инсон нутқининг шаклланиш жараёни ва ҳиссиётлари б-н бевосита боғлиқ ҳолда, Ибн Халдун (14-а.) эса — ижтимоий тизимларнинг шаклланиш крнуниятларига асосланган хрлда тушунтиришган.\nЗамонавий мусиқашунослик фани археология ва этн. маълумотларидан келиб чиқиб, Мусиқа санъатини ибтидоий жамиятда инсоннинг амалий фаолияти жараёнида бошқа санъат турлари (раке, шеърият ва қ. к.) билан крришма (синкретик) ҳолда пайдо булишини асослаб беради. Бунда Мусиқа ижтимоий мулоқот воситаси, меҳнат ва маросим жараёнларини ташкил этиш воситаси булиб хизмат қилади ва, айни вақтда, жамиятга зарур ахлокиймаънавий хусусиятларни тарбиялаш мақсадларини кузлайди. Ибтидоий даврнинг охирги босқичида дастлабки қоришма санъат мажмуасидан бир қанча санъат турлари, жумладан, Мусиқа ҳам ажралиб чиқади. Ушбу даврга мансуб афсоналарда Мусиқа табиатга, ёввойи ҳайвонларни ўргатишда таъсир курсатиш, инсонни турли касалликлардан даволовчи куч сифатида таърифланади (қ. Аликамбар, Ибтидоий санъат, Мавсум кўшиклари, Маросим қўшиқлари).\nҚулдорлик ва илк феодал тузумига асосланган қад. дунё давлатлари — Миср, Шумер, Бобил, Ўрта Осиё (тахм. мил. ав. 1минг йиллик даври), Хитой, Ҳиндистон, Юнонистон, Рим мадани-ятларида касбий мусиқачилар мактаблари шаклланган. Улар махсус (бастакорлик, мусиқа илми каби фандаги) билим ва қоидаларга асосланиб ижод қилган. Натижада айтим, чолғу, рақс, достон ва б. жанрлар пайдо булган.\nТурли хил Мусиқа асбоблари (чанг, уд, танбур, лира, кифара, пуфлама ва урма асбоблар) такомиллаштирилиб, улар барқарор товушқатор ва шаклларга эга бўлган. Мусиқанинг ушбу даврда асосан оғзаки анъанада ривожланишига қарамай, айни вақтда, унинг илк ёзув (иероглиф, ҳарфий ва б.) тизими ихтиро этилган, Мусиқа эстетикаси ва назарияси таълимотлари шаклланган: Хитойда — Конфуций, Юнонистонда — Пифагор, Гераклит, Демокрит, Аристотель, Платон, Аристоксен ва б., Ўрта Осиёда — Борбад.\nЎрта аср Ғарбий Европада профессионал черков (бир овозли григориан хорали, кейинчалик кўп овозли хор ва вокалчолғу жанрлари — орга-нум, кондукт ва б.), дунёвий (Фран-цияда — трубадурлар, труверлар; Германияда — миннезингерлар санъати) ҳамда халқ Мхи ривож топади. 12-а. да Францияда Биби Марям ибодатхонасида биринчи композиторлик мактаби (Нотр-Дам мактаби), 14-а. да Франция ва Италияда «Аре нова» услуби юзага келган. Гвидо д Ареццо ихтиро этган тўрт чизиқли нота ёзуви товуш баландлиги ва нағмалар узунлигини аниқ қайд этишга имкон яратган.\nУшбу даврда Ўрта ва Яқин Шарқ (Араб халифалиги)да эркин речитатив ва парда тузилмаларига асосланган мусулмон касбий Мусиқа (азон, тартил, тажвид) жанрлари шаклланган. Улар бошка Мусиқа турларидан мустақил равишда ривожланиб, кейинчалик Ўн икки маком тизимининг шаклланишига ҳам маълум даражада таъсир кўрсатган. 8 — 13-а. лар мусулмон Шарк, халқлари оғзаки анъанадаги касбий Мусиқаси дастон (М. назариясида) ёки парда (шеърият ва Мусиқа амалиётида) тизимлари асосида шаклланган. Ўрта Осиё, Эрон ва араб халқлари Мусиқасида муттасил давом этган ўзаро таъсир ва алоқа жараёнлари натижасида ушбу халқлар учун умумий бўлган вокал (савт, ғино, амал, муламмо, қавл ва б.) ва чолғу (равошин, пешрав каби) турлари вужудга келган. Машҳур бастакор, хонанда ва созандалар Иброҳим Мавсилий, Исҳоқ Мавсилий, Зирёб, Мансур Залзал, Ибн Сурайж, Ибн Ахвас ас-Сўғдий, Сафиуддин ал-Урмавий ва б. ижод қилган. Мусиқа илмида ҳам муҳим ютуқларга эришилган. Юнон Мусиқа назарияси ҳамда маҳаллий халқлар Мусиқа анъаналарига асосланган мусиқий эстетика ва илмийназарий таълимотлар дастлаб мат. фанлари доирасида (ал-Киндий, Форобий, Ибн Сино), кейинчалик мустақил фан сифатида (Урмавий) шаклланган. Исҳоқ Мавсилий ва Киндий Шарқда илк бор мусиқа (ҳарфий) ёзувини ихтиро этишган. Урмавий эса ушбу ёзувни парда тизимига мослаштирган.\nУйғониш даври Европа маданиятида тараққий этган инсонпарварлик ғоялари ва дунёвий мазмунга асосланган Мусиқа санъатида бадиий-эстетик мақсадлар асосий вазифа даражасига кўтарилди, чолғу (лютня, виола) ва вокал (мадригал) ижрочилиги ривож топган. Профессионал Мусиқада полифония услуби, жумладан, а капелла хор ижрочилиги (мотет, месса ва б. жанрлар) ўз чўққисига кўтарилди. Янги композиторлик (Англияда — Д. Данстейбл, Нидерланд мактаби, Римда — Палестрина, Вене-цияда — А. ва Ж. Габриели) мактаблари шаклланди.\n17—18-а. нинг 1-ярмида янги жанрлар — опера (Италияда — К. Монте-верди, А. Скарлатти; Францияда — Ж. Б. Люлли, Ж. Б. Рамо; Англияда — Г. Пёрселл), оратория (Г. Ф. Гендель), кантата (Г. Шютц, И. С. Бах), концерт (А. Корелли, А. Вивальди, И. С. Бах, Гендель), камер ансамбль, соната (А. Корелли, Д. Скарлатти), сюита ва б. жанрлар ривож топган. Орган (Ж. Фрескобальди, Бах, Гендель), клавесин (У. Бёрд, Г. Пёрселл, Ф. Куперен, Ж. Рамо) учун асарлар яратилган. Ушбу даврда замонавий камонли чолғу асбоблар (скрипка, альт, виолончель) нинг буюк усталари А. ва Н. Амати, Ж. Гварнери, А. Страдивари, фортепиано ихтирочиси Б. Кристофори ижод этишган, опера театрлари, филармониялар, мусиқа нашриётлари, мусиқа таълими (консер-ваториялар) ривож топган. 18-а. ўрталари — 19-а. нинг бошида Европа Мусиқаси Маърифатчилик даври ҳамда Буюк Франция инқилоби ғоялари таъсири остида ривожланган (француз композиторлари К. Глюк, Л. Керубини, Ж. Ф. Лесюэрларнинг опера ижоди, Вена классик мактаби вакиллари ижоди, симфонизм мусиқатафаккури). 19-а. да рус (М. Глинка, «Қудратли туда» вакиллари, П. Чайковский), поляк (Ф. Шопен, С. Монюшко), чех (Б. Сметана, Д. Дворжак), венгер (Ф. Эркель, Ф. Лист), норвег (Э. Григ), испан (И. Альбенис, Э. Гранадос), фин (Я. Сибелиус) янги миллий композиторлик мактаблари шаклланган, етакчи ижодий оқим сифатида романтизм карор топган (К. М. Вебер, Ф. Шуберт, Р. Шуман, Ф. Мендельсон, Г. Берлиоз, Н. Паганини ваб.). 20-а. М. тарихида алоҳида ўрин тутади. Мусиқа маданиятининг барча жабҳаларида туб ўзгаришлар юз берган. Ижодида янги-янги услуб ва йўналишлар (мусиқий авангардизм, модернизм) ривож топган. 20-а. да юз берган илмийтехник ва информацион инқилоблар (радио, телевидение, граммпластинка ва магнит ёзувларини ихтиро этиш) натижасида Мусиқанинг тингловчиларга етказиш ва эшитиш соҳаларида янги имкониятлар пайдо бўлди. Бунинг натижасида оммабоп мусиқа маданияти ривож топди. Композиторлик ижодида соф мусиқий (симфония, концерт, камер-чолғу Мусиқа каби) жанрлар ўрнига вокал Мусиқаси, театр Мусиқаси, кино Мусиқаси каби «аралаш» турлар етакчилик қила бошлади. Композиторлик ижоди билан бирга анъанавий Мусиқа ижоди ҳам янги, замонавий шароитларга мослашиб ривож топди. Жумладан, Шарк, мамлакатлари мумтоз Мусиқа жанрлари (мас, ҳинд рагалари, покистон қавалли, озарбайжон муғом, ўзбек ва тожик мақомлари ва ҳ. к.) узининг миллий доираларидан чиқиб жаҳон саҳналарида ижро этила бошлади, композиторлик ҳам оммавий Мусиқа йўналишларига ўз таъсирини ўтказди.\nЎзбекистонда Мусиқа, асосан, халқ ва оғзаки анъанадаги профессионал Мусиқа сифатида қадимдан ривожланиб келган. Халқ Мусиқа сидалапар, терма, яма, қўшиқларттт турли хиллари (маросим, маиший, меҳнат, ўйин, рақс, лирик, насиҳатомуз ва б.), оғзаки анъанадаги ўзбек профессионал Мусиқасида эса достон, катта ашула, ашула, мақом, чолғу йўллари каби жанрлар мавжуд. Ўзбек Мусиқа меросида 4 асосий маҳаллий услубни фарклаш мумкин (қ. Бухоро-Самарқанд мусика услуби, Хоразм мусика услуби, Фарғона — Тошкент мусика услуби, Сурхондарё-Қашқадарё муеща услуби). 20-а. да ўзбек ва б. Ўрта Осиё халқлари Мусиқа меросини ёзиб олиш ва ўрганиш бўйича муҳим ишлар бажарилди, юзлаб нота тўпламлари ва и. т. лар нашр этилди. Бастакор, хрфиз ва созандалар ўзбек Мусиқа мероси дурдоналари (Шашмаком, Хоразм макомлари, Фарюна-Тошкент маком йўллари ва б.) ни кенг тарғиб қилибгина қолмай, янги чолғу куй ва ашулалар яратдилар, дастлабки мусиқали драма ва комедия асарларининг муаллиф ёки ҳаммуаллифи бўлишди. 1930—40 й. ларда Ўзбекистонда авваллари бўлмаган янги (опера, балет, симфоник Мусиқа, камер Мусиқа, концерт каби) Мусиқа жанрлари юзага келди. Улар, айниқса, 1950—60 й. лардан бошлаб Ўзбекистон композиторлари ижодида кенг ривож топди, шунингдек, оммавий Мусиқанинг эстрада мусиқаси, ёшлар мусиқаси каби йўналишлари ҳам кенг ёйилган.\nМусиқа таълими тизими ЎзР Маданият ишлари вазирлиги тасарруфида булиб, 311 болалар мусиқа мактаблари, 3 махсус академик лицей, 30 га яқин санъат, Мусиқа ҳамда маданият коллежлари, Ўзбекистон давлат консерваторияси, Тошкент давлат маданият ин-ти, Мусиқа Уйғур номидаги санъат ин-ти ва б. олий ўқув юртларида амалга оширилади.\nҲозирда Ўзбекистонда Мусиқа фаолияти асосан ижрочи жамоалар (турли оркестр, хор ва ансамбллар), «Ўзбекнаво», Узтелерадиокомпанияси таркибидаги ижрочи гурухлар ва яккахонлар, ҳамда мустақил равишда ижрочилик билан шуғулланаётган айрим хонанда ва созандалар томонидан амалга оширилмоқда.\nАбдуманнон Назаров, Олимжон Беков.\nPrevious PostМУРТАЗАЕВ Асан Муртазаевич


Қонунчилик палатасининг 15 январь куни ўтказилган навбатдаги мажлисида Феруза Эшматова Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) лавозимига сайланди. Бу ҳақда палата ахборот хизмати хабар қилди.\nФото: Олий Мажли Қонунчилик палатаси ахборот хизмати\nҚайд этилишича, йиғилишда депутатлар Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман)ни сайлаш тўғрисидаги масалани кўриб чиққан. Конституциянинг 78-моддаси 16-банди ва «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон хуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) тўғрисида»ги қонуннинг 3-моддасига асосан Феруза Эшматовани Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) лавозимига сайлаш тавсия этилган.\nМажлис якунида депутатлар савол-жавоб, муҳокамалардан сўнг Феруза Эшматова номзодини омбудсман лавозимига сайлаган. Маълумот ўрнида, Феруза Эшматова 1979 йил Қашқадарё вилоятида туғилган. 2000 йилда Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университетини тамомлаган. Юридик фанлар доктори.\n2002–2015 йилларда Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университетида фаолият юритган. 2015–2020 йилларда Қонунчилик палатаси депутати бўлган. 2020 йилдан ҳозирга қадар Сенатнинг Хотин-қизлар ва гендер тенглик масалалари қўмитаси раиси сифатида ишлаб келган.\nСобиқ вазир Нурафшонга ҳоким бўлди. Аввалроқ унинг вазирликдан кетгани рад этилганди\nЁш тадбиркор қурилиш вазирига биринчи ўринбосар бўлди


Болаларимизни юкумли касалликлардан асрайлик. – Bog'ot tuman sanitariya-epidemiologik osoyishtalik markazi\nHome / Maqola / Болаларимизни юкумли касалликлардан асрайлик.\nЮкумли касалликларга чалинмасликнинг асосий йулларидан бири – бу болаларни эхтиётдан эмлашдир. Болаларни эхтиётдан эмлаш натижасида купчилик юкумли касалликлар – полиомиелит (шол), дифтерия (коплама) каби касалликлар умуман кайд килинмади. Хуразак, кизамик каби касалликлар онда-сонда учраб турмокда. Болаларда учрайдиган дифтерия, кокшол, кизамик, тепкилик, полиомиелит касалликларига карши курашда эмлашнинг урни жуда каттадир. Юкумли касалликларга карши эмлашда турли зардоблар (вакциналар) дан фойдаланилади, бу зардоблар организмга киритилса юкоридаги касалликларга карши иммунитет хосил булади. Маълум давр утгандан кейин кайта эмлаш утказилади.\nХозирги пайтда юкумли сарик касаллигининг кон оркали юкадиган турининг купайиб бориши тиббиёт олдига катта вазифаларни куймокда. Шунинг учун 1999 йилнинг 1 январидан бошлаб, чакалок тугилишининг 1-кунида вирусли гепатит В га карши эмланади, кейинчалик боланинг 2 ойлиги ва 6 ойлигида эмланади.\nЧакалокнинг 2-5 кунида силга, полиомиелитга (шол) карши эмланади. 2,3,4 ойликда 30 кун оралик билан бола дифтерия, кокшол, кукйутал (АКДС), полиомиелит (шол) га карши эмланади. Эхтиётдан эмлаш уз вактида сифатли утказилган булса, турли юкумли касалликлардан асрайди. Шунинг учун хам ота-оналар эхтиётдан эмлашларга чакирилган вактда болаларини олиб келиб тиббиёт ходимларига ёрдам курсатишлари, энг мухими эса фарзандларининг огир юкумли касалликка чалинмаслигига эришишларини унутмасликлари лозим.\nБолани 12 ойлигида ва 6 ёшида кизамикка карши эмлатиш лозим. Баъзи касалликларга карши кучли иммунитет хосил килиш учун болаларни маълум йил оралик билан змлатиб туриш лозим. Бола 16 ойлигида яна дифтерия ,. хуразак, кокшолга карши (АКДС) ,полиомиелит, тепкиликга карши эмланади.\nБола 1-синфга борганда силга карши, полиомиелитга карши, дифтерия ва кокшолга карши кайта эмланади.\nАйни кунларда болалар поликлиникаси, кишлок врачлик пунктлари, кишлок врачлик амбулаторияларида, алохида эмлаш хоналари мавжуд булиб, уларда малакали, тажрибали врачлар ва тиббиёт хамширалари хизмат курсатади. Эмлашлар 1 марта ишлатиладиган шприц, игналарда утказилиб, кейинчалик булар ёкиб ташланади.\nБолаларни уз вактида эхтиётдан эмлашга олиб бориш, уларни назорат килиб бориш факат шифокорларнинггина эмас, балки барчамизнинг вазифамиз эканини унутмаслик лозим.\nPrevious: ГРИПП КАСАЛЛИГИДАН САҚЛАНАЙЛИК!!!\nNext: Безгакдан сакланинг.


Хоразм вилояти ҳокими «Қўриқтом» маҳалласида 60 нафардан ортиқ фуқароларнинг 80га яқин мурожаатларини қабул қилди. » Хоразм вилояти ҳокимлиги\nХоразм вилояти ҳокимлиги » Ўзбек тили » Фаолият » Медиа » Янгиликлар » Хоразм вилояти ҳокими «Қўриқтом» маҳалласида 60 нафардан ортиқ фуқароларнинг 80га яқин мурожаатларини қабул қилди.\nХоразм вилояти ҳокими «Қўриқтом» маҳалласида 60 нафардан ортиқ фуқароларнинг 80га яқин мурожаатларини қабул қилди.\nУнда туман ҳокимлиги, халқ таълими, мактабгача таълим, маданият, касб-ҳунар таълими, бандлик, соғлиқни сақлаш, қишлоқ хўжалиги бошқармалари ҳамда ҳуқуқ-тартибот органлари, электр энергияси ва газ таъминоти каби кўплаб соҳаларга тегишли ташкилотлар раҳбарлари ва вилоятнинг турли ҳудудларидан келган фуқаролар иштирок этди. Мурожаатлар уй-жой, газ, электр энергияси, бандлик, ижтимоий ёрдам, кредит, соғлиқни сақлаш, суд-ҳуқуқ, таълим, тоза ичимлик суви билан боғлиқ масалалар юзасидан бўлди. Уларнинг аксарияти жойида ҳал этилди. Қўшимча ўрганиладиган мурожаатлар ижросини ҳоким шахсан ўз назоратига олиб, тегишли ташкилот раҳбарларига мурожаат ижроси бўйича муддат белгилаб берди.