Ўқувчиларнинг овқатланиши жиддий кузатиб борилади | NORMA.UZ\nҚонунчиликда янги Ўқувчиларнинг овқатланиши жиддий кузатиб борилади\nЎқувчиларнинг овқатланиши жиддий кузатиб борилади\nВазирлар Маҳкамасининг 2016 йил 2 майдаги 132-сон “Умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида соғлом овқатланишни ташкил этишни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори билан қуйидагилар тасдиқланди:\nУмумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида соғлом овқатланишни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низом (илгари амалда бўлган, Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 20 августдаги 184-сон қарори билан тасдиқланган Таълим муассасаларида соғлом овқатланишни ташкил этиш тўғрисидаги низом ўз кучини йўқотган деб топилди);\n2016-2020 йилларда умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида соғлом овқатланишни ташкил этишни янада такомиллаштириш бўйича чора-тадбирлар режаси;\n2017-2020 йилларда овқатланиш тизими мавжуд бўлмаган умумий ўрта таълим муассасаларида ошхоналарни ташкил этиш ва жиҳозлаш кўрсаткичлари;\n2017-2020 йилларда умумий ўрта таълим муассасаларида ишламаётган ошхоналарнинг фаолиятини ташкил этиш ва уларни қайта жиҳозлаш кўрсаткичлари.\nҚарорга кўра, Соғлиқни сақлаш вазирлигининг давлат санитария-эпидемиология назорати марказларига таълим муассасаларининг ошхоналарида сотилаётган озиқ-овқат маҳсулотлари, шунингдек уларда фойдаланиладиган технологик жиҳозларнинг санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига мослигини, ошхоналар ходимларининг санитария-гигиена тадбирлари ва эпидемияга қарши тадбирлар бажарилишига риоя этишини аниқлаш юзасидан Назорат қилувчи органлар фаолиятини мувофиқлаштирувчи республика кенгаши ҳамда унинг ҳудудий комиссиялари билан келишувларсиз ҳар чоракда бир марта назорат ишларини олиб бориш ҳуқуқи берилди.\nШунингдек таълим муассасаларининг ошхоналарини ижарага бериш бўйича танлов комиссиясига қишлоқ жойлардаги таълим муассасалари жойлашган ҳудуднинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиш ҳолатидан келиб чиқиб, уларнинг ошхоналарини Давлат рақобат қўмитасининг ҳудудий бошқармалари билан келишган ҳолда ижарага беришда «ноль» ставкасини белгилаш ваколати берилди.\nЭндиликда янги Низом умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида (илгари – умумтаълим мактаблари, академик лицейлар, касб-ҳунар коллежлари ва олий таълим муассасаларида) соғлом овқатланишни ташкил этиш тартибини белгилайди.\nИлгаригидек, Низом талаблари давлат таълим муассасалари ҳудудида фаолият юритувчи ошхоналарга нисбатан татбиқ этилади.\nБелгиланишича, таълим муассасаларида соғлом овқатланиш юридик шахс мақомига эга бўлган тадбиркорлик субъектлари, якка тартибдаги тадбиркорлар ва таълим муассасасининг ўзи томонидан ташкил этилади. Илгари якка тартибдаги тадбиркорлар бундай ҳуқуққа эга эмасди.\nБунда соғлом овқатланиш:\nўқувчилар сони 400 нафардан ортиқ бўлган таълим муассасаларида – юридик шахслар томонидан;\nўқувчилар сони 400 нафардан кам бўлган таълим муассасаларида – юридик шахслар, якка тартибдаги тадбиркорлар ёки таълим муассасалари томонидан ташкил этилади.\nТаълим муассасаларининг ошхоналарини ижарага бериш бўйича танлов ўтказилиши ҳақида ҳар йили 10 июнга қадар оммавий ахборот воситаларида ҳамда маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва таълим муассасаларининг расмий веб-сайтлари орқали эълон берилади. Илгари танлов ўтказилиши ҳақида танлов ўтказилишидан камида бир ой олдин вилоят ёки туман (шаҳар) оммавий ахборот воситаларида эълон бериларди.\nИлгаригидек, танловда давлат рўйхатидан ўтган, умумий овқатланиш бўйича камида 6 ой давомида фаолият юритаётган, махсус моддий-техника базаси (замонавий технологик жиҳозлар), озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомлар тайёрлаш технологияси бўйича мутахассислари мавжуд бўлган талабгорлар иштирок этиши мумкин.\nТанловда иштирок этиш учун талабгорлар томонидан танлов комиссиясига ҳар йили 10 июль соат 18.00 гача ариза тақдим этилади. Аризага қуйидагилар илова қилинади:\nумумий овқатланишни ташкил этиш соҳасидаги фаолияти, иш тажрибаси тўғрисида маълумотнома;\nмахсус моддий-техника базаси ва озиқ-овқат маҳсулотларини тайёрлаш технологияси бўйича малакали мутахассислар мавжудлиги ҳақида маълумотнома;\nбўш айланма маблағлари мавжудлиги тўғрисида банкнинг маълумотномаси;\nталабгорнинг таълим муассасаси ошхонасининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш бўйича режаси ва таклифлари;\nталабгор томонидан тасдиқланган мавсумий намунавий таомномалар.\nИлгари аризага қуйидагилар илова қилинарди:\nТанловда биринчи марта ғолиб деб эътироф этилган талабгорлар билан ижара шартномаси шу даврдаги ўқув йили учун тузилади. Ижара шартномаси ва бошқа мажбуриятларни зарур даражада бажарган талабгорлар билан тузилган ижара шартномасининг муддати танлов ўтказмасдан танлов комиссияси қарорига асосан 5 йилгача узайтирилиши мумкин. Таълим муассасаси ошхонасида озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомларни тайёрлаш ҳамда сақлашда сарфланадиган газ, сув ва электр энергияси учун тўловлар алоҳида ўрнатиладиган ҳисоблагичларнинг кўрсаткичлари асосида, ижарага олувчи ҳисобидан қопланади.\nАниқлаштирилишича, танлов комиссиясига танловда қатнашиш учун бирорта ҳам ариза тушмаган тақдирда, танлов комиссияси Давлат рақобат қўмитаси ва Молия вазирлигининг ҳудудий бошқармалари билан келишган ҳолда соғлом овқатланишни ошхонаси ижарага бериладиган таълим муассасаси ўзи томонидан ташкил этилиши тўғрисида қарор қабул қилиши мумкин.\nБелгиланишича, таълим муассасалари ошхоналарида озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомлар ўқувчиларнинг ёшларига мувофиқ равишда тузилган ҳафталик таомномалар асосида тайёрланади. Ушбу таомномалар Бош давлат санитария врачи томонидан тасдиқланган озиқ-овқат маҳсулотларининг таркиби (рецептураси)ни белгиловчи намунавий рўйхатга асосан тузилади.\nТаълим муассасалари ошхоналари фаолиятини ташкил этувчилар ўз фаолиятини ўқувчиларнинг ота-оналари билан ҳамкорликда юритади. Хусусан, улар ота-оналар йиғилишларида ўқувчиларнинг соғлом овқатланиши учун тайёрланаётган таомларнинг сифати ва овқатланишни ташкил этишда кўрсатиладиган хизматлар тўғрисида тақдимотлар ва кўргазмалар ўтказади.\nТаълим муассасалари ошхоналарининг фаолият кўрсатиш самарадорлиги ўқувчиларнинг овқатланишга жалб этилиши даражасига, шунингдек таълим муассасаси маъмурияти томонидан ўқувчилар ва ота-оналар ўртасида ўтказиладиган сўровномалар натижаларига кўра аниқланади.\nҚолаверса, эндиликда таълим муассасаларида ошхоналарда тайёрланаётган озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомлар сифатини ўрганиш бўйича комиссиялар тузилади. Комиссия таркибига таълим муассасасига бириктирилган ҳамшира, таълим муассасасининг соғлом овқатланишни ташкил этиш масалалари учун масъул ходими ва ўқувчилар ота-оналарининг вакиллари киради.\nТаҳририятдан. Якка тартибдаги тадбиркорлар томонидан таълим муассасаларининг ошхоналарида овқатланишнинг ташкил этилиши Хусусий тадбиркорлар юридик шахс ташкил этмасдан шуғулланиши мумкин бўлган фаолият турлари рўйхатида (Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 7 январдаги 6-сон қарорига 1-илова) назарда тутилмаган. Тахмин қилинишича, якка тартибдаги тадбиркорлар таълим муассасаларининг ошхоналарида озиқ-овқат товарларининг чакана савдоси билан шуғулланади – ушбу фаолият Рўйхатнинг 1-бандида кўрсатилган.


Ҳукумат мактаблар рейтингини аниқлаш тартибига оид низомни тасдиқлади\n19 май 2022, Тошкент вақти: 07:43\nЎзбекистонда Вазирлар Маҳкамасининг жорий йил 3 июнидаги қарори билан Умумий ўрта таълим муассасалари рейтингини аниқлаш тартиби тўғрисидаги низом тасдиқланди.\nНизомга мувофиқ, ҳар йили 20 январга қадар Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри ва вилоятларда Таълим инспекцияси ҳамда тизимида умумий ўрта таълим муассасаси бўлган вазирликлар ва идораларнинг ҳудудий бўлинмалари ходимларидан иборат тегишли ҳудуддаги мактабларда ижтимоий сўровномалар ва назорат ишларини ўтказиш бўйича ишчи гуруҳлар тузилади.\nИшлаб чиқилган рейтингни аниқлашга оид маълумотлар базасини шакллантириш бўйича жадваллар ҳар йили 1 февралга қадар Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси расмий веб-сайтидаги махсус платформага жойлаштирилади.\nТегишли маълумотлар киритилган жадваллар мактаб директорлари томонидан тасдиқланган ҳолда 25 апрелга қадар ҳудудий бўлинмаларга тақдим этилади.\nНазорат ишлари ўқувчиларнинг умумтаълим фанлари бўйича билим даражасини аниқлаш мақсадида ёзма иш ва тест синови шаклида ўтказилади.\nМактаблар рейтинги қуйидаги ҳисоблаш тамойиллари асосида аниқланади:\nРейтинг натижалари ҳар йили янги ўқув йили бошланишидан кечикмай Инспекциянинг расмий веб-сайтида эълон қилинади ва оммавий ахборот воситаларида ёритилади.


Халқаро миграция ташкилоти ишсиз қолган мигрантлар учун 7 миллион доллар сўради\nХалқаро миграция ташкилоти мигрантларни қўллаб-қувватлаш учун Бирлашган миллатлар ташкилотидан 7 миллион доллар маблағ сўради\nТОШКЕНТ, 16 май — Sputnik. Коронавирус пандемияси жаҳон инқирози катализаторига айланди, бу туфайли собиқ иттифоқ давлатлари ҳудудида ҳолат мураккаблашди, дейилади БМТ сайтида эълон қилинган Халқаро миграция ташкилоти (ХМТ) баёнотида.\nКоронавирус ва кўрилган карантин чоралари туфайли мигрантлар даромадсиз қолишмоқда ва ўз оилаларини таъминлай олмаяптилар. Шу билан бир вақтда мигрантларнинг бир қисми Россиядан ватанига қайта олмаган.\nМосквада мигрантлар вақтинча патент тўловини тўламасдан ишлаши мумкин >>>\nХМТ ушбу ҳолатни "жиддий инқироз", деб атаган ва бу мигрантлар орасида жиноятчилик даражасини ошириши мумкинлигини ёки уларнинг бизнеснинг нолегал турларига ўтиб кетишлари хавфини оширишини таъкидлаб ўтган.\nМигрантларга эслатма: коронавирусни юқтирганда нима қилиш керак? >>>\nХМТ вакиллари Тожикистон, Россия, Қозоғистон, Қирғизистон, Туркманистон ва Ўзбекистон экспертлари билан ушбу ҳолатни тартибга солиш чоралари ҳақида муҳокама ўтказдилар. Музокаралар якуни бўйича ХМТ БМТлан мигрантларга ёрдам учун 7 миллион доллар сўради.\nРоссиядаги Ўзбекистон фуқароларини иш билан таъминлаш хизмати ишга тушди >>>\nХалқаро миграция ташкилоти изоҳига кўра, сўралган ва ҳали олинмаган 7 миллион доллар ҳукуматлар ва ишсиз қолган мигрантларни қўллаб-қувватлаш мақсадларида сарфланади.


Малакали кадрларнинг мамлакат тараққиётидаги ўрни » Новости Узбекистана сегодня: nuz.uz\nНовости Узбекистана → Менинг Ўзбекистоним → Малакали кадрларнинг мамлакат тараққиётидаги ўрни\n14-02-2019 15:14 0 946 Рейтинг0 Чоп этиш\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 8 августдаги “Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат бошқаруви академиясида бошқарув кадрларини тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишнинг самарали тизимини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПФ-5139-сон фармонига мувофиқ, Давлат бошқаруви академияси бошқарув кадрларини тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш, шунингдек, давлат ва жамият бошқаруви соҳасида фундаментал ҳамда амалий-илмий тадқиқотлар олиб борувчи олий таълим муассасаси ҳисобланади.\nБелгиланган вазифаларни самарали амалга оширишда Академия томонидан бугунги кунда (2018/2019 ўқув йилининг биринчи ярми ҳолатига кўра) бир қатор ишлар амалга оширилмоқда. Хусусан:\nбошқарув кадрларини тайёрлаш (магистратура) йўналиши бўйича Академияда 119 нафар тингловчи таҳсил олмоқда;\nбошқарув кадрларини қайта тайёрлаш йўналиши бўйича ишлаб чиқаришдан ажралмаган ҳолда 60 нафар, ишлаб чиқаришдан ажралган ҳолда 30 нафар тингловчи таҳсил олмоқда, 30 нафар тингловчи мазкур йўналиш бўйича ўқишни муваффақиятли тамомлади;\nбошқарув кадрлари малакасини ошириш Академия ва унинг 5 та ҳудудий филиали (Урганч, Қарши, Самарқанд, Гулистон, Фарғона)да амалга оширилмоқда. Ўтган давр мобайнида 3 мингдан зиёд раҳбар-кадрлар малака ошириш курсларида таҳсил олди.\nБугунги кунда 29 нафар профессор-ўқитувчи фаолият кўрсатмоқда, улардан 10 нафари фан доктори, 11 нафари фан номзоди бўлиб, Академия илмий салоҳияти 72 фоизни ташкил килади.\nШу билан бирга, Академияда 7 та мутахассислик бўйича 18 нафар докторант ва 52 нафар мустақил изланувчи илмий тадқиқот ишларини амалга оширмоқда.\nБугунги кун ҳолатига 3 та халқаро даражадаги, 7 та республика даражасидаги илмий тадбир (конференция ва давра суҳбати) ташкил этилди. Академия профессор-ўқитувчилари томонидан 50 дан зиёд илмий ишлар чоп этилди.\nАкадемияда иккита илмий даражалар берувчи илмий кенгаш (ҳуқуқ, социология) фаолият кўрсатмоқда.\nАкадемия олдига қўйилган вазифаларни самарали амалга оширишда\n15 дан ортиқ хорижий мамлакатнинг 24 та таълим, илмий тадқиқот ва бошқа муассасалари билан ҳамкорлик қилинмоқда.\nМазкур ўқув йили давомида Академиянинг 38 нафар профессор-ўқитувчиси ва ходими ҳамда 40 нафар тингловчиси Бельгия, Германия, Франция, Жанубий Корея, Хитой, Македония, Қозоғистон каби давлатларда стажировка ва малака ошириш курсларини ўтиб келди.\nАкадемияда ўқув ва илмий-тадқиқот жараёнининг самарадорлигини ошириш мақсадида Буюк Британия, Германия, Франция, Исроил, Жанубий Корея, Россия Федерацияси ва Япониянинг 20 нафардан ортиқ экспертлари билан учрашувлар ташкил этилди, ўқув жараёнига 15 нафардан ортиқ юқори малакали хорижий экспертлар жалб қилинди.\nАкадемияси қошидаги Ёшлар муаммоларини ўрганиш ва истиқболли кадрлар тайёрлаш институти фаолият кўрсатмоқда. Бугунги кунда институтда (2018/2019 ўқув йилининг биринчи ярим йиллиги ҳолатига кўра) қайта тайёрлаш ўқув курсларида 47 нафар тингловчи, малака ошириш ўқув курсларида 137 нафар тингловчи таҳсил олди.\nЖорий йилдан бошлаб институтда олий таълимдан кейинги таълим институти ўз ишини бошлади, бунда докторантурага 5 нафар, мустақил изланувчиликка 19 нафар тадқиқотчи қабул қилинди. Институт томонидан ёшларнинг турли муаммоларини ўрганиш ва уларни бартараф этиш бўйича таклиф ва тавсияларни ўз ичига олган жами 17 та ахборот-таҳлилий ҳужжат тайёрланди ва тақдим этилди.\nмахсус таълим вазирлиги бўйича\nБугунги кунда республикада 96 та олий таълим муассасаси фаолият кўрсатади. Шу жумладан, республикада ўрнатилган тартибда 13 та хорижий олий таълим муассасаси ва филиаллари мавжуд.\nЖамиятимизда олий таълим олишга бўлган этиёжнинг катталиги ҳамда ишлаб чиқаришдан ажралмаган ҳолда олий таълим олиш имкониятини яратиш мақсадида 2018/2019 ўқув йилидан бошлаб 52 та олий таълим муассасасида сиртқи, 9 та олий таълим муассасасида кечки таълим шакли жорий этилди.\nШунингдек, биргина 2018/2019 ўқув йилида 16 та олий таълим муассасасида етакчи хорижий олий таълим муассасалари билан ҳамкорликда 33 та таълим йўналиши ва 14 та мутахассислик бўйича қўшма таълим дастури асосида кадрлар тайёрлаш йўлга қўйилди.\nХорижий олий таълим муассасалари билан келишув асосида икки томонлама диплом бериладиган қўшма таълим дастурларини ҳамда нуфузли олий таълим муассасаларининг филиалларини, шунингдек, ҳамкорликда халқаро олий таълим муассасаларини ташкил этиш орқали миллий олий таълим муассасаларининг рақобатбардошлигини ошириш ҳамда таълим хизматларини диверсификация қилиш бўйича тегишли ишлар доимий амалга ошириб борилмоқда.\nОлий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тизимига ёшларни кенгроқ жалб қилиш мақсадида ҳар ярим йилда бир маротаба Ўзбекистон ёшлар иттифоқининг тегишли Кенгашларига ташкилот ва олий таълим муассасасидаги масъул ва раҳбар лавозимларга бўлган реал эҳтиёждан келиб чиқиб, буюртма билан мурожаат этиш ҳамда иттифоқ томонидан тавсия этилган номзодларни кадрлар захирасига киритиш, уларнинг тегишли лавозимларда фаолият юритишини таъминлаш тизимини жорий этган.\nБундан ташқари, вазирлик ҳузуридаги Бош илмий-методик марказда\n288 соатлик “Олий таълим муассасалари бошқарув кадрлари захирасини мақсадли ўқитиш” курсларида олий таълим муассасалари раҳбарлик лавозимларига захирага олинган номзодларнинг малакаси оширилади. Сўнгги уч йилда курсларга жами 278 нафар тингловчи жалб қилинган бўлиб, улардан 225 нафар тингловчи курсларни мувафаққиятли тамомлади.


Chevrolet ҳарбийлар билан ҳамкорликда водородли пикап яратади » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nZAMIN.UZ / Авто / 20 Ноябр 2015 года722\nChevrolet ҳарбийлар билан ҳамкорликда водородли пикап яратади\nChevrolet компанияси водородли ёқилғи ячейкаларида ишловчи ток кучи қурилмасига эга Colorado пикапини ишлаб чиқмоқда, деб ёзади Motor. Ушбу лойиҳада АҚШ армияси учун транспорт воситалари яратишга жавобгар бўлган TARDEC бўлинмаси ҳамкорлик қилмоқда. Chevrolet’дагилар водородли Colorado ҳақида ҳеч қандай тафсилотларни баён қилмади. Фақатгина, электр двигателлар учун энергия водород ва кислород ўртасидаги реакция чоғида олинадиган кучли ток қурилмаси йўлтанламас автомобиллар учун ҳам мос тушиши таъкидланди. TARDEC қўшимча қилишича, водородли куч агрегатининг шовқинсиз ишлаши ҳарбий талабларга жавоб беради. Манба: Daryo.uz\nЎқишни тавсия қиламиз Chevrolet Captiva кроссовери янгиланди


“Ҳар бир маҳаллада футбол майдони” дастури Жиззах вилояти кесимида — Ўзбекистон футбол ассоциацияси расмий сайти.\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 26 августдаги 688-сонли қарори ижросини таъминлаш мақсадида ҳокимиятлар, “Маҳалла” кенгаши ва Ўзбекистон футбол ассоциацияси томонидан бир қатор чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Жумладан, Қарорда белгилаб қўйилганидек, маҳаллаларда давлат-хусусий шериклик шартлари асосида замонавий футбол майдонларини ташкил этиш бўйича “Ҳар бир маҳаллада футбол майдони” дастури бўйича жойларда футбол майдончалари қурилмоқда ва қурилиш ишлари режалаштириляпти.\nШу кунгача эътиборингизга Тошкент шаҳри, Андижон ва Бухоро вилоятидаги маҳаллалар бўйича маълумотлар тақдим қилдик. Жиззах вилояти кесимида оладиган бўлсак, бу ердаги 13та туман/шаҳарда жами 290та маҳалла мавжуд. 2018 йилдан 2019 йилнинг шу кунига қадар Жиззахдаги бир қатор маҳаллаларда футбол майдончалари қурилиб, фойдаланишга топширилди. Жумладан, Арнасой туманидаги "О.Водий", Ғаллаорол туманидаги "Оқтом", Зарбдор туманидаги "Тинчлик", Пахтакор туманидаги "Мингчинор", "Буюк Ипак Йўли", Бахмал туманидаги "Оқтош" маҳаллаларида стадионлар барпо этилди.\nЖиззахдаги қуйидаги маҳаллаларда футбол майдончалари қуриш учун ер майдонлари мавжуд:\n“Шарқ юлдузи” ҚФЙ


Бизнинг компания 1995 йилда Ўзбекистонда импорт ўрнини босувчи ва экспорт махсулотлари хажмини кўпайтириш мақсадида молиявий лизинг орқали илғор технологияларни жалб қилиш мақсадида яратилди. Хозирда нафақат Тошкент шахрида, балки республикамизнинг барча худудларида хам минтақавий вакиллар орқали фаол иш олиб бормоқдамиз.\nтехнологик ускуналарни харид қилиш ва фойдаланиш учун ўрта ва узоқ муддатли молиялаштириш;\nилғор техникаларни жалб қилиш;\nхусусий тадбиркорлик ва кичик бизнесни ривожлантириш учун молиявий лизингга ускуна олишнинг кенг имкониятларини яратиб бериш ва Ўзбекистон Республикасида халқ истеъмол товарларининг ишлаб чиқарилишини кўпайтириш.\nБиз мижозларимизнинг бизнесини модернизациялаш, кенгайтириш ва янгилаш учун инвестициялар киритамиз. Биз ўз ишимизни аъло даражада бажарганмиз, бажараяпмиз ва бажаришга доимо харакат қиламиз.\nБиз иқтисодиётнинг турли хил секторлари учун молиялаштирамиз:\nЕнгил саноат (Текстиль)\nҚишлоқ хўжалиги махсулотларини қайта ишлаш\nҚурилиш молларини ишлаб чиқариш\nАвтотранспорт (Юк ва йўловчи)\nАхоли учун турли хизматлар\nБиз муваффақиятимизни бошқа меъёрлар билан баҳолайми:\n«Uzbek Leasing International A.O.» — бу республика иқтисоди учун йўналтирилган инветициялар\n«Uzbek Leasing International A.O.» — бу ахоли учун импорт ўрнини босувчи махсулотлар ишлаб чиқаришни кенгайтириш\n«Uzbek Leasing International A.O.» — бу Республика минтақаларидаги минглаб янги иш жойларини яратиш\n«Uzbek Leasing International A.O.» — бу ғояларнинг воқеликка айланиши


Хозирги вақтда: 22 окт 2018, 05:56\nПост samiyya_7707 » 06 авг 2017, 01:31\nАссалому алайкум. Аллоҳ таоло қилаётган ишларингиздан рози бўлсин. Болам 2 ёшдан ошди. Лекин жуда инжиқ ва қизғанчиқ. Овсинимнинг ўғлига кун бермайди. Боғчадан келиб, бир хиллари роса инжиқланади, бақириб, айтганини қилдиради. У-бу жойга меҳмонга борсак, тўполон қилиб, ўша ердаги болалар билан ҳам уришади. Балки бир ўзи бўлгани учун эркалатиб юбордикми? Энди айтганимизни қилмайди. Бу уканг, ундан қизғанма, деб тўғри тушунтирсам ҳам, барибир, айтганида маҳкам туради ва укасини уради. Битта яхши томони шуки, роса ақлли, хотираси кучли, дарсни биттада илиб олади. Сиздан илтимос, қандай йўл тутай?\nПост Руҳшунос » 14 авг 2017, 23:13\nВа алайкум ассалом! Она ва бола ўртасидаги энергетик боғлиқлик боланинг 14 ёшигача узилмайди. Шунинг учун боланинг инжиқликларини сизнинг, яъни онасининг руҳий кечинмаларига боғлаш мумкин. Бундай ҳолларда энг аввало она ўз устида ишлаши лозим бўлади. Эҳтимол, сизда нимадандир чўчиш, кимнингдир меҳрига тўймаслик, бировнинг эътиборига зорлик, ҳовлиқиш, ҳаётдаги баъзи ҳодисаларни вақтидан олдин тезлатишни исташ ва ҳоказо ҳис-туйғулардан бири бордир. Шулар ҳақида чуқур мулоҳаза қилиб кўринг. Албатта, эрталаб ва кечқурун болага ўзингиз учта “Қул…”ни ўқиб, дам солиб туринг. Бола ота-она меҳрига тўймаса ҳам, инжиқлик қилиши мумкин. Тез-тез уни бағрингизга босиб, эркалатиб туринг. Валлоҳу аълам!


Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 29 мартдаги "Ўзбекистон республикасида бирламчи тиббий-санитария ёрдами муассасалари фаолиятини ташкил этишни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида"ги Қарорига мувофиқ Жондор туманидаги 26 та қишлоқ врачлик пунктининг 8 таси қишлоқ оилавий поликлиникаси (ҚОП)га айлантирилди ва 10 таси қишлоқ врачлик пункти сифатида колдирилди. Бу муассасалар босқичма-босқич капитал таъмирдан чиқарилиб, замонавий лаборатория ва таҳлил воситалари, қатор диагностика аппаратлари билан жиҳозланаяпти. "Обод қишлоқ" давлат дастури асосида туманда шундай тиббиёт муассасаларидан 3 таси янгидан курилиб, фойдаланишга топширилди. Объектлардан бири Охших қишлоғида жойлашган "Гулистон" қишлоқ врачлик пунктидир. 1 миллиард 180 миллион сўм сармоя эвазига замонавий қиёфа касб этган муассаса "Дилшода Дилнавоз" МЧЖ томонидан капитал реконструкция килинди. Айни кунда 9 та қишлоқнинг 10 мингдан ортиқ аҳолисига хизмат кўрсатаётган ҚВП 75 қатновли бўлиб, 5 нафар умумий амалиёт шифокори ва 34 нафар ўрта тиббиёт ходимига эга.\n“Қалмоқ” МФЙ, Хумин қишлоғида жойлашган қишлок оилавий поликлиникаси эса янгидан икки қаватли қилиб қурилди. "СДФ" МЧЖ бунёдкорлари томонидан барпо этилган муассасага 1 миллион 932 миллион сўм маблағ сарфланди. Ҳудуддаги 9 та қишлоқнинг 7655 нафар аҳолисига хизмат кўрсатаётган поликлиника 75 қатновга мўлжалланган бўлиб, бу ерда 3 нафар умумий амалиёт шифокори ва 23 нафар ўрта тиббиёт ходими фаолият юритади.\nЯна бир тиббий муассаса “Янгиобод” МФЙ Оғар қишлоғида жойлашган “Оғар-1” қишлоқ врачлик пунктидир. "Нефтгазгарантстрой" МЧЖ қурувчилари томонидан 710 миллион сўмга янгича қиёфага кирган тиббий пункт атрофдаги 3 та қишлоқнинг 5568 нафар аҳолисига хизмат кўрсатмоқда. Муассаса 75 қатновли бўлиб, олий маълумотли умумий амалиёт шифокори ва 19 нафар ўрта тиббиёт ходимига эга.\nМуассасаларнинг тантанали очилиш маросимида туман ҳокимлиги мутасаддилари, қурувчилар, меҳнат фахрийлари иштирок этиб, юртимизда аҳолига сифатли тиббий хизмат кўрсатиш борасида амалга оширилаётган янгиланишлар хусусида тўхталдилар. Қишлоқ поликлиникаларида яратилган шарт-шароит ва қулайликлар билан танишдилар.


Россиянинг Владимир вилоятида йўловчи поезди автобусни уриб кетди. Автобусда ўзбекистонлик ишчилар бўлган.\nВладимирдаги ЙТҲ: сўнгги жасад Тошкентга олиб келинди\n2017 йилнинг 12 октябрь куни соат 17:55да «Ўзбекистон ҳаво йўллари» МАКнинг самолётида Россия Федерациясининг Владимир вилоятида содир бўлган ЙТҲ оқибатида вафот этган Ўзбекистон фуқароси Ж.Усмоновнинг жасади Тошкентга олиб келинди\nРоссиянинг Владимир вилоятида автобуснинг темир йўл кесишмасида поезд билан тўқнашиб кетганидан сўнг, вилоят шифохоналарига оғир жароҳатланган тўрт киши олиб кетилди – икки нафар ёши катта ва икки ёш бола.\nМоскванинг Мешчанск суди 6 октябрь куни Владимир областидаги Покров станцияси яқинида поезд билан тўқнашиб кетиб, 17 кишининг ўлимига сабабчи бўлган автобус ҳайдовчиси Нургали Сармановни қамоққа олган.\nРоссиянинг Владимир вилоятида йўл-транспорт ҳодисасига учраган Ўзбекистон фуқаролари самолёт орқали Тошкентга қайтарилди.\nЎзбекистоннинг Москвадаги элчихонаси консуллик бўлими Россия Федерацияси Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг Владимир вилояти бўйича Бош бошқармасига асосан 6 октябрь куни Владимир вилоятида рўй берган ЙТҲда...\nВладимирдаги ЙТҲда жабрланганлар аҳволи оғирлигича қолмоқда\nВладимир тиббий муассасаларида поезд ва йўловчи автобуси иштирокидаги даҳшатли ЙТҲ оқибатида жабрланган уч кишининг аҳволи барқарор оғир ҳолатда қолмоқда\nРоссиянинг Владимир вилоятида юз берган йўл-транспорт ҳодисаси оқибатида ҳалок бўлганлар сони 21 нафаргача ошди\nБу жума оқшоми Ўзбекистон учун яна бир мудҳиш ҳодиса билан тарихга кирди. Россиянинг Владимир областида автобуснинг йўловчи поезди билан тўқнашуви натижасида 17 ўзбекистонлик ҳалок бўлди.\nРоссиянинг Владимир вилоятида юз берган йирик йўл-транспорт ҳодисасидан кейин россиялик терговчилар ноқонуний миграция бўйича жиноий иш қўзғатдилар.\nПоезд остидаги ўлим. Владимирдаги фожиа тафсилотлари ва оқибатлари\n6 октябрь куни аввалида Россиянинг Владимир вилоятидаги темирйўл кесишмаларидан бирида йўловчи поезди ўзбекистонлик ишчилар минган, қозоғистонлик ҳайдовчи бошқарувидаги «Мерседес» русумли автобусни уриб кетди.\nВладимирдаги фожиа қурбонлари сони ортди. Реанимациядаги боланинг жони узилди\nВладимир вилоятида йўловчи поезди автобусни уриб кетиши оқибатида жароҳатланган ҳолда шифохонага олиб борилган болалардан бири вафот этди.\nМахсус борт Термизга қўнади, Владимирдаги фожиада ҳалок бўлганларнинг аксари сурхондарёликлар\nБундан олдинроқ фожиадан омон қолган ўзбекистонликлар рўйхати маълум бўлганди.\nШавкат Мирзиёев Россиянинг Владимир вилоятида юз берган йўл-транспорт ҳодисаси оқибатида ҳалок бўлганлар ва жабрланганларни Мудофаа вазирлиги самолётида Ватанга қайтариш бўйича ҳукумат комиссиясини тузиш ҳақида кўрсатма берди.\nРоссиянинг Владимир вилоятидаги темир йўл кесишмасида автобус билан тўқнашиб кетган ҳамда кўплаб инсонларнинг ҳалок бўлишига сабаб бўлган поезд ўз йўлида давом этди\nФото: Махсус борт Владимирга учиб кетди\nЎзбекистон ҳукумати Россиянинг Владимир вилоятида 6 октябрь куни юз берган автобус ва поезд тўқнашуви оқибатида ҳалок бўлганларнинг жасадларини ва омон қолган Ўзбекистон фуқароларини ватанга келтириш учун махсус борт юборди.\nВладимир вилояти Петушинский туманидаги темирйўл кесишмасидаги Покров бекати навбатчи автобус ҳайдовчисини поезд яқинлашаётгани ҳақида хабардор қилмаганди.\n6 октябрь куни Россиянинг Владимир вилоятидаги темирйўл кесишмаларидан бирида поезд ва автобус тўқнашувидан кейин омон қолган ўзбекистонликлар рўйхати эълон қилинди.\nЎзбекистон ТИВ Владимирдаги фожиада ҳалок бўлган ўзбекистонликлар сонига аниқлик киритди\nАвтобусда 58 киши бўлган, улардан 2 нафар ҳайдовчи Қозоғистон фуқароси, қолган 56 киши Ўзбекистон фуқароси.\nЎзбекистон консули Тоҳир Арипов Москвадан фожиали йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлган Владимир вилоятига йўл олди.\nВладимирда ҳалокатга учраган ўзбекистонликларга тиббий ёрдам кўрсатиш бўйича тезкор гуруҳ тузилди.\nАйни пайтда Владимирдаги шифокорлар Россиянинг ушбу вилоятида рўй берган ЙТҲда жабрланган икки ёш боланинг ҳаёти учун курашмоқда.\nВладимирга қурбонларнинг жасадлари ва омон қолган ўзбекистонликларни олиб келиш учун махсус борт юборилади\nРоссиянинг Владимир вилоятида рўй берган фожиа вақтида омон қолган ўзбекистонликлар ва ҳалок бўлганларнинг жасадларини олиб келиш учун Ўзбекистон ҳукумати махсус борт йўллайди.\nФожиа қурбонлари сони ортди. Йўловчилар ухлаб ётишганди, уйғонганлар жон сақлашга улгурди\n6 октябрга ўтар кечаси Россиянинг Владимир вилоятидаги темирйўл кесишмасида «Санкт-Петербург — Нижний Новгород» йўналишидаги поезд билан Mercedes русумли автобус тўқнашди.\nРоссиянинг Владимир вилоятида автобус ҳамда поезд иштирокидаги ЙТҲда Ўзбекистоннинг камида 15 нафар фуқароси ҳалок бўлди.\nРоссиянинг Владимир вилоятида йўловчи поезди билан жиддий ЙТҲга учраган автобус Қозоғистондан келаётган бўлган\nРоссиянинг Владимир вилоятида темир йўл переездида поезд ва автобус иштирокида юз берган йўл-транспорт ҳодисаси оқибатида 16 киши ҳалок бўлди


Бизнинг идеаллар… Улар кимлар? - blog.xabar.uz\nБизнинг идеаллар… Улар кимлар?\nАхборот технологияси асри туфайли вужудга келган зиддиятли дунёқарашлар исканжасида яшамоқдамиз. Бундай мураккаб ҳолатдан кимлар ёрдамида чиқиб кета олишимиз мумкин?\nХаёт чархпалаги тинмай айланиб турибди. Бу чархпалак бирор лаҳза бўлса хам тўхтамасдан ўзига буюрилган айланиш вазифасини бехато бажариб келмокда. Зеро бирор хатолик ўтганида бу кўриб турган дунёйимиз эволюцион ўзгаришларидан тортиб токи бугунги ахборот технологиялар асригача етиб келмаган бўларди. Демак табиатдаги тўрт фасл бир маромда алмашишда давом этаяпти. Ўша минг йил аввалги қиш фасли ҳали ҳам ўша ўша қиш, баҳор эса ўша ўша ёшариш ва кўклам фасли бўлиб Вақтни ҳисобини таъминлаб бериб турибди.\nМавзуни асл сарлавҳадаги сўздан бошламай узоқдан олиб келишимни ягона сабаби, бу Ибтидодан то Интиҳога қадар бизларни ўраб турадиган борлиқ ва табиат ИДЕАЛИНИНГ ўзгармаганлигига сиз азизларни эътиборингизни тортишдир. Яъни атрофимизни ўраб турган олам мувозанати, ер юзининг ўз ўқи ва Қуёш атрофида тўхтовсиз айланиб туришининг натижасида эканлигини мисол қилиб келтиришдир. Яъни бетўхтов ва хатосиз айланиш бу Идеал ҳолатдир. Мана миллион йиллар ўтса хамки ягона Идеал, яъни ернинг айланиши ўзгармай қолаяпти. Бу мени ўзимни тасаввуримдаги Идеаллика мажозий маънодаги солиштиришдир.\nАсосий мавзуимиз эса Инсоният идеалининг бугунги кунда қанчалик даражада жамиятимизга таъсир кўрсата олаётганида.\nКелинг, аввал Идеал сўзини википедиянинг русча вариантидан ўзбек тилига таржимасига эътибор қаратайлик:\n"Идеал – бу олий қадрият бўлиб, у ёки бу ҳолатларда намоён бўлувчи шахсий ҳислатлар ва қобилиятларни энг олий мақомдаги тугал кўринишидир" (таржима муаллифники -А.Ф.).\nОдамлар орасида бир мавхум гап юради: Идеал инсон бўлмайди.\nМен эса шундай деган бўлардим: Ҳар бир замонанинг уз идеал инсони албатта бўлади!\nЭнди эса қўйида мана шу идеалларни жамиятда аҳамиятсиз ва эътиборсиз ҳолати туфайли рўй берувчи салбий оқибатларига тўхталиб ўтамиз.\nДеярли ҳар куни жамиятимиздаги нохуш вокеаларни ахборот асри туфайли бир зумдаёқ эшитиб ва кўриб, бундан ҳайратлар ва таассуфларга тушиб яшаётганимизга анчагина вақт бўлди. Ва энг ачинарлиси бундай нохуш ҳабарлар оқимида сузиб, унга ўрганиб ҳам қолдик. Яқин ўттиз йиллар олдин бирор одамни ўз жонига қасд қилиши кутилмаган воқеа бўлиб, эшитган одамни ларзага соларди. Минг афсуслар бўлсинким бундай ҳабарлар оқими бугунги жамиятимизда йилдан йилга кўпайса кўпаябдики, ҳеч ҳам камайгани йўқ. Энг ёмон томони бу драматик фожиани ёшларимизни орасида худди қора қуюндек тарқалаётганини хар қандай ота онани ташвишга солмай қўймайди. Бу ижтимоий фожиамиз ёнига яқинда яна бир инсониятнинг ҳайвондан пастга тушириб қўйган бир мудҳиш воқеа содир бўлди. Ачинарлиси бу воқеа сиз билан биз яшаб турган мана шу жамиятда содир бўлди. Бир аёл ўз фарзандини ўз қўллари билан ўлдирганини ойнаи жаҳон орқали кўрсатилди. Аёл ўз содир қилган жиноятини тан олди ва қилган жинояти учун одил суд олдида жавоб бераяпти. Мен бу фожиаларни деталларига тўхталмоқчи эмасман.\nМени мана шундай мудҳиш фожилар таъсирида блогпост ёзишимга сабаб, бу ҳодисаларни нима учун рўй бераётганини ва қандай қилсак шу қора қуюнни тўхтатиб колишимиз мумкинлиги хақидаги ўз фикрларимни сизларга, денгиздан бир томчи сифатида тақдим қилишдир.\nДемак мени фикримча бундай нохуш воқеаларни келтириб чиқараётган сабаблардан бири деб бугунги оммавий ахборот воситаларимизда ёш авлод учун идеал инсонларни тарғиботини суст эканлигида деб биламан. Мен мана шу бўшлиқни ўзимни шу блогпостим билан озгина бўлсада тўлдиришга ҳаракат қилдим. Мени бугунги сизларга ҳикоя киладиган инсоним менинг ҳақиқий Идеалимдир. Бу инсон менинг волидаи муҳтарама Онажонимдирлар. Мен Онажонимни ҳаётларидаги кўрган қийинчиликларини қандай қилиб енгиб ўтганларини бутун умр ўзимга китоб ва дарслик қилиб олганман ва бу дарсликни хамма вақт тафаккуримда мутолаа қилиб юраман. Чунки ҳаётни узи мени шунга мажбур қилади. Сабаби эса бугунги тезкор, шиддатли, бераҳм ва бешавқат замон. У ҳоҳласа сизни бир зумда варракдек осмонга олиб чиқади, истаса бир сония ичида арзимас бир сабаб билан тақдирингизга берилган зарба орқали ерга киргазиб юбориш кучига эга.\nВа мана шундай шиддатга ҳамоҳанг яшаш учун, дангаса бўлмаслик учун, ижтимоий салбий оқимларга қўшилиб кетиб колмаслик учун, манқуртга айланиб террорист бўлмаслик учун ва энг ёмон, мудҳиш хато - ўз қўлингиз билан ўзингизга дор ясамаслигингиз учун илм маърифатга ошно бўлиш билан бир қаторда, сиз кўриб турган реал замондаги яқинларингиз орасидан бирорта инсонни хаёт йўлини ўрганиш, ундан ибрат олиш ва керак бўлганда бундай инсонларга маслаҳат ва ёрдам сўраб мурожаат қилиб туриш, сиз учун фақат ва фақат кони фойда булиб хизмат қилади.\nБугунги кунда бизлар кўпинча демократик тамойилларни этагини тутишга ҳаракат киламиз, ҳориждаги ватандошларимизни ФБдаги эркин фикрларига тассанолар ўкиймиз ва табиийки улардек фикрлашга, улардек яшашга ҳаракат қиламиз. Бу албатта бир томондан олганда табиий ҳолат. Сабаби илғор давлатлар фуқароларини мушоҳадалари ривожланаётган давлат кишилариникидан кескин фарқ қилади. Аммо шунинг баробарида ҳар куни телефон ёки компьютерга кириб олиб ижтимоий тармоқларга муккадан кетмасдан кўзингизни олдидаги сизни келишингизни интизор булиб кутиб ўтирадиган нуроний қарияларимизни суҳбатларидан баҳраманд бўлишни унутмаслигимиз зарур. Чунки виртуал оламда кўрганингиз ва эшитганларингизни ҳаётингизда учраш эхтимоли 10 фоиз булса, реал одамлар билан қилган суҳбатингизни фойдаси бутун авлодингизга етадиган ўгитлар сандиғига айланиб боради.\nСиз ўз идеалларингизга суянинг: Отангиз ва Онангизга. Сабаби улар мана шу сиз хозирда оғзингизни тўлдириб танқид килаётган, Америка ва ёки Европа назари билан қараб қолоқлиқ деб атаётганингиз ижтимоий ҳаётни бир маҳсулидирлар. Шундай экан сиз ҳам осмондан тушмагансиз. Уларни мана шу қийинчиликларга сабри, матонати ва бардоши туфайли атрофни кўриш, фикрлаш, гаплашиш ва завқ олиш лаззатларидан баҳраманд бўлиб турибсиз. Уларга ота оналари уз ота оналаридан эшитганларини етказишган,.Энди эса улар, агар сиз улар билан суҳбат қурсангиз, вақт ажратсангиз, ота оналариданикига қўшиб уз тарихий сабоқларидан баҳраманд киладилар. Ва шу аснода сиз ҳам буларни фарзандларингизга етказасиз. Қарабсизки сизнинг оилангиз, авлодингиз ўзлигини йуқотмайдиган бебаҳо маънавий сандиққа эга бўладилар.\nМен бўш қолдим дегунча онам билан суҳбат қуришни яхши кўраман. Сабаби онам бутун уруғимизни, аждодларимизни келиб чикишини ёддан биладилар. Мен уларга саволларимни бераманда, телефонимдаги овоз ёзиш тугмачасини онамга билдирмай босиб қўяман.\nОнамни ёшлари 78 далар.\n«Ҳозирги ёшларга жуда ҳам "қийин". Бизни даврлар "ҳилла осон" яшаганмиз, дейдилар истеҳзо билан. Эрталаб азон соат 4 да туриб мол-холга караб, нонимни ёпиб, соат олтида трактор прицепда чўлга пахтага кетардик. Қишлоғимиз билан чўлни ораси 70 км дан ошиқ. У ерда кеч шомгача 50 градус қуёшни тиғида дала ишларини қилардик. Тепамиздан бригадир, табелчи кетмасди. Тушлигимизга макарон овқат ердик. Кечки маҳал қайтишда қўшни аёллар билан уйдаги мол қўйларга ўт қилиб, бошимда бир этак ўт, қўлимда бола, қорнимда бола билан зовурда кўприк йуқ, сувни кечиб ўтардик. Уйга кеч қоронғусида келиб қозон товоқдан сўнг бир уюм кир ювардик, дейдилар».\nОнам шу ёшларида хам келинларга кўнмай, ўзларини кийимларини ўзлари ювадилар. Мен қаршилик қилсам, мен семириб кетаяпман харакат қилмасам, қоним айланиши керак дейдилар. Шу ёшга кириб онамни бир мартагина кўзлари оғриб касалхонада ётганини биламан. Умрлари узоқ булсин, бирорта марта соғликларидан шикоят қилмаганлар. Эрта кеч ўқийдиган китоблари Қуръон ва Ҳадис. Қуръон китоби оналаридан меърос бўлиб қолган. Гоҳида: "Қуйинг мусиқангизни қизим" деб мени қизчам билан ўйинларга тушадилар))) Жисмоний тарбия деб куладилар.\nКўрган қийинчиликларини ярми, бугунги ёшларни бошига тушса билмадим улар нима қилардилар ўзларини.\nБобомиз инқилобгача даврда туманни амини (хоким) бўлганлар. 1918 йили тўртта отлиқ болшавой уйга кириб ҳеч кандай сўроқ саволсиз бобомни отиб чиқиб кетишади. Уларни айтган гапи, Аминлар отилсин деган фармон берилди дейишади. Бобом ўлимидан олдин икки ракат намоз ўқиб олишга руҳсат сўраган ва шундан сўнг болшавойлар у кишини тандир ёнига тик турғазиб отиб чиқиб кетишади. Бор мол мулклари колхоз ҳисобига мусодара қилинади. Шундан сўнг онамни дадалари жуда ночорликда яшайдилар. Камига уруш бошланиб онамни битта-ю битта 18 ёшли акаси харбий коммисариат томонидан харбий хизматга чақирилади. Онам бешикда 2 яшар қизча бўлганлар ўшанда. Орадан бир йил ўтиб акалари оёгимдан ярадор бўлдим, кетаяпман госпиталдан деб ёзганлар. Ота онаси поезд вокзалига ҳар куни азонда от аравада тушишиб кечгача кутишар экан. Бир ойча шу зайилда кутишиб, келмагач, оталари хам, оналари ҳам бирданига касал бўлиб бир ойни ичида бирин кетин оламдан ўтадилар. Онам уч яшар гўдак ғирт етим бўлиб қолганлар. Бахтларига эналари тирик экан, оқ ювиб оқ тараб катта қилганлар. Онам уша кунларини эслаб йиғлайдилар. На отасини, на оналарини ва на акаларини юзларини кўрмаганларига ўксинадилар. Акалари урушдан онамга атаб шеър ёзар эканлар. Кейин катталар айтишиб берган онамга. Болалик пайитларим онам мени қўшни қишлокдаги кичик бир ташландиқ ҳужрага олиб борардилар. Ҳужрада хеч ким яшамас эди. У ерда Қуръон тиловат килардилар. Кейин билсам, у уй онамни қизлик уйлари экан. Уйни деворларини силаб йиғлардилар. Айтардилар, мана шу деворларда онамни қон излари қолган эди. Акам келмагач, қон қусганларида деворда қотиб қолган экан, кейин кўрганман эсимни танигач, деб йиғлардилар. Шу тариқа кимсан Солибойваччани қизига отинча онасидан бир донагина Қуръон китоби меърос бўлиб қолади. Чунки уйларида эркак қолмагач, ён атрофидаги қўшнилари онамларни яқин бир гектарлик томорқаларини ўзларига қўшиб оладилар.\nОтхона-ю, пахта хирмонлардан бир кичик ҳужра ва олди айвонча қолади...\nМен онажонимни дунёдаги энг Маърифатли, энг Қатъиятли ва энг Иродали инсон деб биламан. Ва мана шу тугал ҳислатлари туфайли хам Онам мен учун Идеал инсон ҳисобланадилар.\nОнам қандай қилиб бу қийин кунларни енга олдилар? Сабаби онамни Идеаллари гарчи бу дунёдан ўтган бўлсаларда, ўзларидан ибратли ва кучли маърифий ёдгорлик қолдира олдилар. Онамни парваришлаб катта қилган эналари эса узларида 100 йиллик инсоний маърифат сандиғини сақлаб қолган эдилар. Ва бу "сандиқ"ни шундайлигича онамга топширадилар. Бу "сандиқ"да сиз мумкинки ҳаёл қилган қилганингиз тилла тақинчоқлар эмас, балки инсонни ҳаёт йўлини ёритувчи аждодларимиз илми ва маърифати бор эди.\nОнам ёш болалигимиздан бизларга "Гўрўғли" ва "Алпомиш" достонларини айтиб бериб катта қилганлар. Ҳаёт учун курашишга ўргатдилар. Ёшлигимизда мактабдан келиб иш қилмокчи бўлсак, қўлимиздан ишимизни олиб, бор дарсингни қил, уй вазифасини бажар дердилар. Хар куни ўзлари дафтар ва кундаликларимизни текширардилар. Қайта- қайта тайинлардилар: Сизлар факат аъло бахоларга ўқишинглар керак. Мени сизларни қўллайдиган на отам, на акам, на иним бор. Олий маълумотли бўлиб ўзларингни йўлларингни ўзларинг топишларинг керак дердилар. Худога шукур хозир хаммамиз олий маълумотлимиз. Онам учун энг қувонарлиси катта акамни отам ва онам ўгитларига амал килиб оддий агрономликдан туман ҳокими лавозимигача етиб боргани. Яъни чевара уз бобосига муносиб авлод бўлиб, замонлар алмашиб, у бошқарган музофотга раҳбар бўлиб тайинланганидир. Буни тагида эса Отамни, Онамни мана шу орзу мақсад йўлидаги фарзандларини ўз боболарига муносиб фарзанд бўлиши учун қилган саъйи ҳаракаталари ва меҳнатлари ётади. Бу идеаллик эстафетаси таёқчасидир.\nОнам бугунги кунда нафақат бизларни, балки бутун маҳалламизни фахри. Хар куни олдиларидан одам узилмайди. Маслаҳат сўрашади катта-ю кичиклар. Қачон қарасангиз рўза тутганлари тутган. Саҳарликлари бир пиёлачага ивитилган қотган нон...\nХурматли замондош, энди ўзингиз бир фикр қилинг.\nМана шундай инсонларни, уларни ҳаёт йўлини узига идеал килиб олган одам ўз жонига қасд қиладими ёки ўз боласини ўлдира оладими?\nМен бу гапларим билан бошқаларни камситмоқчи ёки оиламизни мақтамоқчи эмасман.\nМен шунчаки халқимни фожеасига бефарқ эмасман, ўзбек ёшларини ўз қўллари билан гулдек умрларини ҳазон қилиишларини истамайман.\nИдеалларни интернет тармоқларидан эмас, ёнингиздаги сиз билан бирга нафас олаётган одамлар орасидан қидиринг. Улар билан суҳбатлашинг. Улардан ниманидир олиб қолишга ҳаракат килинг. Чунки одам одамга ғаниматдир.\nP.S. Минг шукур, онам бу кун бекаму кўст, ўз меҳнат меваларини кўриб, хурсанд бўлиб яшаяптилар. Лекин барибир олис Ленинграддан, уруш ўчогидан қайтиб келмаган, на тириклиги, на ҳалок бўлганлиги номаълум бўлиб қолган акаларини эслаб йиғлайдилар, ҳамон кўзлари йўлда, ҳамон кутадилар…\nОнам ҳамон кутишда, кўрмаган акасини\nБир кун қўлимга тутди, ёзган шу ноласини:\n«Отамсиз кўндим нетай, онамсиз ўсдим нетай\nДардимни кимга айтай, акажоним келмайсиз…\nСиз урушга кетган кун, бешикда хўп йиғлабман\nОнам кўз ёшин кўриб қайтиб сира кулмабман…\nНа отаму, на онам ва на сизга тўймабман…\nЎғил авлод сиз билан тугадими акажон?\nСизнинг ғамингиз эзиб, отам тўшакка кўнди\nОрзу-ю умидлари сизсиз шамдайин сўнди…\nОнажоним қон қусиб, бағри дили хун бўлди\nҲовлида оқ отингиз кишнаб қолди акажон…\nОтам куйдилар сизга, онам куйдилар сизга\nБир бир оламдан ўтиб , навбат бердилар бизга…\nОпам ой келин бўлди, онам йўқ деб зорланди…\nАқлу хушдан айрилиб, дард ситамга боғланди…\nЙиғлайвериб куну тун, онам томон отланди\nЎтган яқинларингиз кўрдингизми акажон…?\nЎзим қолиб энамнинг ёнига аста ётдим…\nЭрта-ю кеч йиғларман, ёшликда тошдай қотдим\nБаъзида оч, баъзан тўқ... етимлик кўз ёш сотдим\nШу кунларим кўриб ҳам келмайсизми акажон…?\nСиз кетгач, отам ўтиб, уйни ҳатлай бошлашди…\nБору будимиз олиб, боғ-роғимиз талашди…\nҚўшинларчи ҳовлимиз ўзларига мослашди…\nЭккан нашвандингизни эслайсизми акажон?\nСолибой саройидан қолди кичик вайрона\nТўрт деворлар нуради, кимга керак кошона…?\nСизларсиз бу уй менга, энди фақат ғамхона\nОтингиз сизни излаб, кишнаб кетди акажон …\nУ кунлар заҳри ўтди.. бой ҳам ўтди, зор ўтди…\nХаммани тенг қилолмай Раис ўтди, Шоҳ ўтди\nТақдирга ёзилгани – ёлғон ўтди, рост ўтди\nБарча ўтган бўлсада, ўтмадингиз акажон!»\n4.26 / 13\nОнангиз ҳақидаги қисмни қизиқиб ўқидим. Қолган қисми эътиборни унчалик чорламайди. Мақола блог формати учун жуда узун. Ҳакам бўлганим учун охиригача ўқидим. Тавсияларим: қисқа ва лўнда ёзинг; ҳаётий аниқ воқеъликлар хикояни жонлантиради. Абзацлардан тўғри фойдаланинг. Ҳар бир абзацнинг биринчи гапи энг асосий маънони берсин, эътиборни чорласин. Энг муҳими - гапларни қисқароқ ёзинг. Энг узун гапингиз кўпи билан 20та сўздан иборат бўлсин. Бир абзацни бир гап билан тўлдирибсиз. У гап 80та сўздан иборат! Гапни охирига етгунча ўқувчи уни бошини эсдан чиқаради. Шу қоидаларга риоя қилсангиз, ёзиш қобилиятингиз ривожланади. Сизга омад! Бахтингизга онангиз доим соғ-омон бўлишсин!\n4.5 Мансур Тангишов 25/05/2018\nТаъсирли блогпост бўлибди. Шерга гап йўқ. Агар лонгрид учун қўлланиладиган ўзига хос усуллардан самарали фойдаланганингизда блогпост бунданда ўқимишли бўлар эди. Кейинги постларда имкон қадар кичик сарлавҳачалар ва алоҳида ажратиладиган ёзувлардан фойдаланинг. Блогпостда энг асосий жиҳат ва ечим қуйидаги сўзларда: Идеалларни интернет тармоқларидан эмас, ёнингиздаги сиз билан бирга нафас олаётган одамлар орасидан қидиринг. Улар билан суҳбатлашинг. Улардан ниманидир олиб қолишга ҳаракат килинг. Чунки одам одамга ғаниматдир.\n3.5 Бахтиёр Шералиев 26/05/2018\nOlib chiqilgan mavzu albatta yaxshi, lekin yondashuv juda ham oddiy va o'quvchini jalb qilishi biroz qiyin. Yarim finaldagi barcha ishtirokchilarga tekkan kasal - blogpost haddan tashqari cho'zilib ketganidir!\n3.5 Уйғун Ғафуров 26/05/2018\n3.5 Абдумалик Носиров 28/05/2018\n"Идеал" тушунчаси айнан бир кишининг дунёқарши билан шакланмайди ва у бир жамият учун алохида кўриниш олмайди. Ўзи умуман олиб қараганда сизнинг дунёқарашингиз билан шакланган "идеал" жамиятнинг бошқа аъзоларига тўғри келмаслиги мумкин. Масалан "фохиша она"дан ёки "ароқхўр ота"дан фарзанд қандай идеал ясаш мумкин? "Идеал" критериясини жамиятчиликна тиркашдан не фойда? Хар биримиз "Идеалсиз" ўзи ўзига "Идеал" бўлишга қачон харакат қиламиз? Иккинчидан пост бошқа хакамлар айтганидек узун тус олиб кетган.\n2.5 Қаҳрамон Асланов 29/05/2018\n4 Беҳзод Қобулов 30/05/2018\nМавзу зўр танланган. Бунақа мақолалар ҳозир ҳар қачонгидан кўпроқ ёзилиши керак. Лекин, айнан шундай ғояда ёзилган мақолалар жуда сертаъсир бўлиши ҳам керак...\n3 Иноят Садикова 01/06/2018\nIdeal (mukammal) inson bilan, ideal (namuna) inson yoki davlat va hokazo haqida o'ylar alkash-chulkash bo'lib ketibdi. Wikipedia ni manba sifatida ko'rsatmaslikka harakat qiling. Biroz joziba ham yetishmagan.


АОКА Effect.uz’ни ОАВда динлараро низо келтириб чиқаришда айблади. Effect.uz Алламжонов берган гувоҳномадан воз кечмоқчи - EFFECT.UZ\n. 01:38 | 28.11.2020\nЎзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги (АОКА) Effect.uz интернет нашрини ОАВда динлараро низо келтириб чиқариш масаласида айблади.\nАгентликнинг 27 ноябрь куни берган расмий баёнотида айтилишича, АОКАда ижтимоий тармоқларда ёритилаётган материаллар борасида баёнот тақдим этиш учун етарли асос ва фактлар мавжуд бўлган. Бироқ Effect.uz АОКАдан айнан қайси материалда динлараро низо келтириб чиқариш кайфияти улашилгани тўғрисида изоҳ сўрайди. Айблов албатта, асоссиз бўлмаслиги лозим.\n“Хусусан, айрим ОАВда динлараро низо келтириб чиқариш (Effect.uz, Hordiq.uz), порнография ва зўравонликни тарғиб қилиш (Nova24.uz) каби тақиқланган контентни тарқатиш ҳолатлари аниқланган эди”, дейилади АОКА баёнотида.\nАОКАнинг тўлиқ баёнотида эса шундай дейилади:\nШунга кўра, АОКА ўз ваколатлари доирасида бугунги кунда “тўртинчи ҳокимият” ролини ҳақли равишда бажаришга киришаётган оммавий ахборот воситалари манфаатларини доимо қўллаб-қувватлаган ва қувватлашда давом этади.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ АОКАнинг бундай огоҳлантириш хатлари Ўзбекистондаги йирик ахборот сайтлари жумладан, Daryo.uz, Kun.uz, Gazeta.uz, Podrobno.uz’ларга етиб боргани маълум бўлган эди.\nМаълумот учун, АОКА Effect.uz таҳририятига расман 2020 йилнинг 5 августи ва шу йилнинг 7 сентябрь куни Дилноза Абдураҳмонхўжаева номидан “[email protected]” почтаси орқали иккита – бири огоҳлантириш яна бири тақдимнома нусхасидаги хат юборилган.\nТаҳририят бу хатларга сўралганидек, жавоб қайтарган. Яъни АОКАга ҳурмат сақлаган ҳолда агентлик хатидаги иддаолар қабул қилинган. Гўёки айбдорлигимизни тан олганмиз… Албатта, истисно тариқасида.\n5 август куни юборилган огоҳлантириш хатида 1 август куни Effect.uz саҳифасида эълон қилинган “Раис пулимизни берсин. Уят!” – Сергелида давлат пули учун оммавий жанжал кўтарилди (видео)” мақоласи ҳақида гап боради. Унда АОКА Effect.uz сайтини ушбу видеолавҳа тўлиқ ўрганилмасдан, бир ёқлама ёндашув ила омма эътиборига ҳавола қилгани айтилган. Шу туфайли агентлик Effect.uz интернет нашрини бундай материалларнинг натижаси ҳуқуқий оқибатларга олиб келишидан огоҳлантирган.\nУшбу видеоматериалда сўзлаган аёл Нилуфар Баратованинг иддаолари бир кун ўтиб, кескин ўзгариб қолиши таҳририятга шубҳали кўринмоқда. Чунки, бу аёл биринчи куни “раис пулимизни берсин, у халққа ноҳақлик қиляпти” дея сўзлаган эди. Бироқ орадан бир кун ўтиб, аёл юзага келган англашмовчилик учун узр сўраб, ўзи Ҳайитлик пуллари олгани ҳамда ёрдам олмагани айтилган оилага, аслида давлат томонидан мунтазам равишда ёрдам бериб келинганини маълум қилган.\nАгар шундай бўлса, АОКА нега фуқарони ҳам ҳуқуқий оқибатлар ила қўрқитмади аксига олиб, унинг оғзи ёпилганини тарғиб қилиб, Халқдан шармандаларча узр сўраттирди. Ким кўрган-ки, орадан бир кун ўтиб юқорида айтилган ёрдам берилган бўлса, бунга дадил жавоб берадиган мард борми Ўзбекистонда?\nАгар муаммо интернет юзини кўрмасдан ҳал бўлганида, эди ёки биз хато гапираётган бўлсак, бу аёл нима учун жанжал кўтариб, интернетга булбулларча сайраган видеосини тарқатди. Агар шу видео тарқатилмаганда бу ҳолат балки, ОАВ эътиборига тушмаган бўлармиди, бўларди. ОАВ муамони кўтариб чиқмаса, бу муаммо тепадагилар эътиборига тушмасмиди, тушмасди. Унда нега муаммо яратувчи “зараркунда”ларга чора кўрилмасдан, сиз айтаётган ноҳолис сайт огоҳлантириш хати олиши керак. Бу масаланинг натижаси аниқ ва конкрет нима билан якун топди?\n7 сентябрь куни АОКАнинг худди шу почта манзилидан яна бир тақдимнома келди. Огоҳлантириш хатидан устунроқ турадиган тақдимнома келиб тушади. Унда айтилишича, Effect.uz веб сайти 2020 йил 1 сентябрь куни ўтказилган мониторингда “қармоқ”қа тушиб қолган.\nЯъни АОКА “Tik Tok’да Мирзиёвни қўшиқ куйлашга мажбурлаганларга жазо борми?” сарлавҳаси остидаги мақолага қарши таҳририятга нисбатан тақдимнома киритган. Effect.uz веб сайти ўз мақоласида ушбу ҳолатни кескин қоралаб, Президент Шавкат Мирзиёев суратлари мемга айлантирилаётгани ҳақида танқидий позицияга ёндошган.\nЖумладан, ушбу мақолада: “Бу ҳолат аввало Президентга бўлган хурматсизлик ва бошқа давлат фуқаролар олдида раҳбарларни очиқчасига шарманда қилиш. Ҳозирда, Tik Tok'да кўплаб фойдаланувчилар Мирзиёевнинг мемга айланган видеосини ўз саҳифаларига жойламоқда.\nБу эса ўз-ўзидан бу видео оммалишишига сабаб бўлиб, чет эл давлатлари фуқароларида Мирзиёев ва Ўзбекистонга нисбатан хурматсизликни пайдо қилмоқда. Машхур тиктокер Билли Порш бошлаган ушбу видео бутун дунёда оммалашиб бормоқда.\nБундай видеолар Tik Tok тармоғида кўпайиб бормоқда ва бу ҳозирги кўраётган видеолар юздан бири деса ҳам бўлади. Ўзбекистон республикаси Ахборот технологиялари ва коммуникациялари ривожлантириш вазирлиги ушбу ҳолатга эътибор беришини сўраган бўлар эдик”, дейилган.\nБор гап шу, аммо АОКА вазиятга бошқача позиция билан қаради: Асад Ходжаев (Хўжаев) имзоси босилган тақдимнома қуйидагича эди.\nАОКА директори Асад Ходжаев (Хўжаев)\nЯъни бу мақола билан Ўзбекистон президентининг мемлари оммалашиб кетади ва бу Шавкат Мирзиёевнинг халқаро миқёсдаги нуфузига салбий таъсир кўрсатади. Шу баробарда давлат раҳбари шахсига нисбатан ҳурматсизлик юзага келиб чиқади.\nEffect.uz мақоладаги иддаолари орқали Шавкат Мирзиёевга нисбатан ҳурматсизлик қилаётган шахсларга тегишли ташкилотлар тезкорлик билан чора кўришлари кераклигини эслатган, акс ҳолда бу видеороликлар оммалашиб борса, АОКА айтганидек, Президентинг халқаро миқёсдаги нуфузига салбий таъсир кўрсатиши мумкин эди. Таҳририят позицияси ҳар ҳолда шундай эди.\nEffect.uz ушбу мақолани АОКАнинг тақдимномасидан сўнг омма эътиборидан “яшириб” қўйган эди. Аммо АОКАнинг охирги баёнотидан сўнг биз сўзимизнинг исботини оммага етказиш учун бу мақола яна қайта очилди.\nПрезидентнинг халқаро миқёсдаги нуфузига келадиган бўлсак айтиш мумкинки, Президенти, Ватанидан рози бўлган халқ ўз вакилларини, давлат раҳбари ёки мамлакати номини ҳеч қаерда пастга урмайди. Ёки унинг таҳқирланишига йўл очиб бермайди. Фақат бир савол очиқ қолиши мумкин: Ўзбекистон халқи ўз давлатидан розими?\nБундан ташқари, АОКАнинг 11 ноябрьдаги расмий баёнотида Effect.uz сайтига жорий йилнинг ўтган 9 ойида 3 та тақдимнома киритгани ҳақида ёзган.\nАОКА расмий мақомга эга 1 минг 777 та ахборот субъектига нисбатан қонун барчага баробарлиги тамойили асосида ёндашаётганини ОАВда қонунга зид ҳолатларни бартараф этишга доир огоҳлантиришлар кесимида ҳам яққол кўриш мумкин. Мисол учун, 2019 йилда жами 150 та – шундан теле-радио каналларга 75 та, даврий босма нашрларга 65 та, интернет сайтларга 10 та тақдимнома ва огоҳлантириш юборилган.\n“2020 йилнинг ўтган 9 ойида жами 90 та – шундан телевидение ва радиога 39 та (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси тизимидаги телеканаллар фаолиятига оид 20 га яқин, “Zo‘rTV” телеканалига 7 та, “Севимли” телеканалига 5 та ва бошқаларга), даврий босма нашрларга 29 та (“Ишонч” газетасига 1 та, “Сўғдиёна” газетасига 1 та, “Бекажон плюс” газетасига 1 та, “Театр” журналига 1 та ва бошқаларга), Интернет нашрларига 22 та (“Effect.uz” сайтига 3 та, “Nova24.uz”, “Qalampir” ва “Repost.uz” сайтларига 2 тадан ҳамда бошқаларга) тақдимномалар киритилган”.\nБироқ АОКА Effect.uz сайтига 3 та эмас фақат 1 та тақдимнома ва 1 та огоҳлантириши хати киритган. Ҳурматли, аокачилар 1+1=2 бўлади. Савол: бу билан кимга яхши кўринмоқчи бўлдингиз?\nАОКА йўллаган 3 хати эса тақдимнома ҳам огоҳлантириш хати ҳам эмас. Буни таҳририят тавсиянома дея тушунди. Излай-излай, электрон почтамиздан учинчи номани топа олмадик…\nEffect.uz таҳририяти ўз позициясига доим содиқ қолади. Очилганимизга ҳали бир йил тўлмасидан шукрлар-ки, Халқнинг чексиз ҳурматига лойиқ кўрилдик… Сафимизда жасур журналистлар бор, биз уларни ватанини ҳақиқий севадиган инсонлар деб биламиз. Чунки, улар ноҳақликка чидай олмайди, бировнинг дардини ўз дарди деб ҳис қилади, ич-ичидан ўтказади.\nМамлакатда очилган сўз эркинлиги ҳақида гап-сўз йўқ. Биз эркинликдан ташқарига чиқмаяпмиз. Бундан ортиқи ҳам ортиқ ками эса жуда кам. Халқ манфаати йўлида баралла айтишимиз мумкин-ки, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлигидан 2019 йилнинг 1 ноябрь куни собиқ директор Комил Алламжонов имзоси босилган 1323 рақамли гувоҳномадан воз кечишга тайёрмиз!\nАОКА собиқ директори Комил Алламжонов\nЗеро, оммавий ахборот воситаси сифатида расман рўйхатда турмайлик, бироқ Ўзбекистон аҳлининг, ўзбекистонликларнинг қалб тубида рўйхатда турганимиз бизга кифоя бўлади. Расмиятчиликка, турли мавзудаги хатларга жавоб бериб қимматли вақтимизни сарфлагандан кўра, сизлар учун ноҳолис бўлса ҳам ўз йўлимизда ҳолис хизматда давом этамиз. Ҳар ҳолда бугунги баёнот остида айбсиз айбдорга айланганимиз Effect.uz жамоаси ходимларига кескин салбий таъсир кўрсатмасдан қолмади… Тушкун кайфият аро гувоҳномадан воз кечиш керак бўлса, биз буни амалга оширамиз.\n“Мен тизимдаги муаммоларни кўтариб чиқаётган, ёритиб бераётган журналист ва блогерлардан хурсандман. Айнан улар кўплаб муаммо ва қилинаётган ишларни ёритиб беришмоқда. Албатта, бу масалалар оддий тилда айтганда эви, тасдиғи билан бўлиши керак. Улар одатда кўп масалаларни ўзи ўқиган, яъни ривожланган давлатлар билан солиштиришади.\nЛекин улар шуни ҳам тушунишлари керакки, бизда очиқлик сиёсатига энди 3 йил бўлди. Журналист ва блогерлар солиштираётган давлатларнинг эркинлигига эса 300 йил бўлган. Биз албатта шу даврларга ҳам етамиз. Улар ўзимизга муносиб масалаларни ёритишда қўрқмаслиги керак”.\nПрезидент таъкидлаган даврлар ҳам келишига ишонамиз, муносиб масалаларни ёритишда эса ҳеч кимдан қўрқмаймиз! Мавжуд муаммоларни ёритишни айб деб ҳисобламаймиз, бунга Президент Шавкат Мирзиёевнинг айтган сўзлари ОАВ вакиллари учун етарли мотивация бўла олади…\nEFFECT.UZ жамоаси. 28.11.2020\n“Вазирларнинг Тошкентда ўтиришга нима ҳаққи бор?” — Шавкат Мирзиёев\nИШИД томонидан Марказий Осиёга таҳдидлар бўлганми?


Уйланишни ваъда қилиб, ваъдасида турмаган эркак автомобилсиз қолди - zarnews.uz\nТергов олди текширувлари давомида аниқланишича, вақтинчалик Тошкент шаҳрининг Учтепа туманида яшовчи Ситора Г. ва жабрланувчи ўртасида маълум вақт муҳаббат бўлган. Асилбек кейинчалик Ситорага уйланишини ваъда қилган, аммо ваъдасида турмаган.\nТошкент ИИББ хабарига кўра, ҳодиса тафсилотлари ўрганилмоқда.\nЖомбойда юз берган ЙТҲ оқибатида иккала ҳайдовчи ҳам тан жароҳати олди\nНарпайда каналга тушиб кетган "Epica" ҳайдовчиси вафот этди\nСамарқандда "Малибу" билан зовурга тушиб кетган ҳайдовчига ёрдам кўрсатилди


ЎзА - Мотам белгиси сифатида Қозоғистон байроғи туширилди\nМотам белгиси сифатида Қозоғистон байроғи туширилди\nОлмаота яқинида ҳалокатга учраган самолётда вафот этганлар хотирасига ҳурмат белгиси сифатида Нур-Султон шаҳри марказидаги асосий давлат байроғи туширилди, дея хабар беради “ Казинформ“ халқаро ахборот агентлиги.\nМамлакатдаги энг катта байроқ “ Атамекен” этно-ёдгорлик мажмуаси ҳудудида жойлашган. Мазкур байроқ илк бор бундан ўн йил муқаддам пойтахт кунини нишонлаш муносабати билан ўрнатилган эди.\nПойтахтнинг қоқ марказидаги Қозоғистон давлат байроғи 15 га 30 метр ўлчамда тикилган ва 111 метр баландликда ўрнатилган. Байроқнинг вазни 100 килограмни ташкил қилади.\nОлдин хабар берилганидек, 27 декабрь куни Олмаота яқинида бортида йўловчи бўлган самолёт ҳалокатга учради, унда 12 киши қурбон бўлди. Улар хотирасини ёд этиш мақсадида 28 декабрь – Қозоғистонда мотам куни дея эълон қилинди.\nМамлакат Президенти Миллий мотам эълон қилиш тўғрисида қарор қабул қилди. Миллий мотам кунида кўнгилочар байрамлар ва телевизион кўрсатувлар бекор қилинади. Бутун мамлакат бўйлаб, шунингдек, Қозоғистоннинг хориждаги дипломатик ваколатхоналари биноларида давлат байроқлари туширилади.


Инқирозлар кимга керак?\nFriday, 27 December 2013 00:52\nИслом илоҳий дастур ўлароқ ҳаётнинг барча жабҳасида инсон саодатини кафолатлайдиган таълимотларни тақдим қилади. Хусусан бугунги кунда глобализация бўрони остида қолиб кетиш хавфи туғулиб, кучли давлатлар ҳар соҳада, хусусан иқтисодда заиф давлатларни “ов”лашни бошлаб юборишган, рибо, қимор, шоу-бизнес каби алдовлар билан инқироз кўчасига кириб қолишмоқда. Исломнинг илоҳий таълимотларига амал қилаётган иқтисодий структуралар эса шу инқироздан (кризис) омонда қолмоқда. Сиз қуйидаги мақолани ўқиб чиқсангиз инқирозларнинг асл илдизи ҳақида айрим мулоҳазаларни кўришингиз мумкин. Мақола муаллифининг шахсий таҳлиларига ислом тушунчаси ўлароқ қарамаслик лозим. Лекин иқтисод оламининг капиталистик муҳити ва унинг фақат ўз манфаати йўлида бошқаларни эзиб ташлашга тайёрлигини озми кўп фарқлаш мумкин.\nБу дунёда кўпчилик ҳамма учун тинчлик ва барқарорлик, ривожланиш ва осуда ҳаёт, тенглик ва мўътадилликни истайди, деган фикрдадир. Бундай қараш воқеъликдан қанчалар узоқ эканини қуйидаги мақоладан билиб оласизлар.\nЦивилизациялашган деб аталувчи дунё демографик инқирозни бошидан кечираётгани кўпчиликка маълум бўлса керак. Улар ватанларида кун сайин кўпайиб бораётган лотин америка вакиллари, араб ва хитойликларга қарши ўзларининг ғазабли мақолаларини ёзмоқда. Бошқалар эса одоб-ахлоқ ва диний қадриятларга мурожаат қилиб абортлардан воз кечиб кўпроқ бола туғиш кераклигини айтишмоқда. Бироқ, бугунги инқироз моҳияти ксенафобия ва этнослар орасида сиёсий зиддиятларнинг ошишида эмас. Балки, бироқ вақт ўтгач Америка, Япония, Европа ва Россия каби мамлакатларда мухожирлар учун тўсиқ сақланиб қолинса ҳамда ксенофоблар ғолиб бўлишса, ҳар бир ишлайдиган одамга икки-уч ишламайдиган (бундан ҳам кўп бўлиши мумкин) одам тўғри келади. Жамият ёшларга қарши бўлиб қолган бўлса, айниқса бегона “ирқ”га мансуб мухожирларга нисабатан кучли нафарат бўлса, нима қилиш керак. Сайловларда овоз берувчи нафақахўрлар сиёсий тизимни гаровга олиб, фарзандлари ва невараларини уларга муносиб қариликларини таъминлашга мажбур этишади.\nҲамма нарсани муҳаё қилишни талаб қилаётган авлод ҳақида ёшлар нима деб ўйлашар экан-а? Бу истеъмолчилар даврининг авлодидир. Булар қишлоқлардан келиб саноат даврини барпо қилганларнинг авлодлари. Булар ёшликларида на дипрессияга дучор бўлган, на урушни кўрган, буларнинг ўрнига танбалликка ғарқ бўлганларнинг ўғил-қизлардир. Булар уй сотиб олишни ёки текинга уйлик бўлишни, бунинг устига эса қўшимча телевизор, гилам, музлатгич ва авто улов, сўнг эса дала ҳовли ёки шаҳар ташқарисидаги коттежларни орзу қилганлардир. АҚШ ва Россия, Олмония ва Британияларда ҳам аҳвол таҳминан шундай бўлган. Фарзандларчи? Фарзандлар – ортиқча сарф-ҳаражат! Улар ишлашга ва пул топишга, мансаб пиллапояларидан кўтарилишга ҳамда ишдан сўнг яхши дам олишга халақит қилган. XX асрнинг иккинчи ярми авлоди бутун умрлари давомида фарзандлари жонларига тегмаслиги учун ҳаракат қилиб яшашган. Бу авлод бутун умрлари мобайинида истеъмолчи бўлиб келган ва комфортда яшаган, келажак авлод учун ҳеч нарса қилмаган, уларни ўйламаган. Ва бу истеъмолчилар, яъни қўллари нимага тегса вайрон қиладиганлар, аждодлари қуриб кетган нарсаларни ҳам еб биттирганлар, яқин келажакда “қариганимизда фарзандларимиз бизларга қарашмаяпти”, деб дод-вой қиладилар. Бундан ташқари, сайловлар воситасида бу улкан “беби-бумер”лар ўзларининг оз сонли фарзандларини ҳам ишга солиб, уларни ўзлари учун ишлашга мажбур қилишади. Ҳали кеч бўлмасдан туриб, сайловларни бекор қилиш керак ёки ёш бўйича чеклов қўйиш керак. Полшада: “Қарилар паспортини яшир”, деб номланган тадбирлар бошланиб кетган.\nЯлтироқ жилоли журналлар истеъмолчилар жамиятининг муҳим белги-нишони бўлиб, уларни фойдали маълумот ёки хордиқ чиқариш учун тарқатишмайди. Масалан, аёлларга тегишли журналларни косметика, гигиена, модали либослар, кераксиз жиҳозлар ва ҳашаматли ҳаёт учун маҳсулотларни ишлаб чиқарувчи турли хил компаниялар қўллаб-қувватлайди ва молиявий ёрдам бериб туришади. Уларга никоҳлар бузилгани керак, аёл ва эркаклар фақат ёшликларидагина эмас, балки ҳамиша ўзига жуфт излаши, флирт холатида бўлишини ўргатишади. Ўзларига доим қараши, бир-бирларига совғалар бериши, доим ёш йигит-қизлардек кўриниши учун сарф-ҳаражатлар қилиши, хуллас, вақтларини фарзанд тарбиясидан кўра, “чарчоқни қолдирувчи кремлар” ёки ёшартирадиган шампуннинг янги маркасига бутун ўй ҳаёллари ва диққат эътиборларини қаратишини исташади. Шу йўл билан маҳсулот ишлаб чиқарувчи фирмаларнинг мижозлари кўпаяди. Улар фарзандларга, никоҳларга қарши, улар абадий ёшлик учун... Ахир, 50 йил олдин бунга ўхшаш фирмаларнинг нигоҳи фақат ёшларда эмасмиди, аниқроғи ёшларнинг бой қатлимига қаратилган эди. Ҳозир эса 60 ёшлик тентак аёллар ҳам уларни ўқийдилар ва навбатдаги лифтинг-кремларни сотиб оладилар. Бу бахтиқаролар эвазига кимдир мўмай пул ишлаб оляпти. Улар қандай қилиб ўзига тез жуфт топиши ва сўнг ундан қандай қилиб тез қутилиши, қандай қилиб мансабни биринчи ўрингга қўйиш мумкинлиги ҳақидаги “доно” маслаҳатларни ўқишади.\nАммо, 10 – 15 йилдан сўнг “ёлғиз қолган аёллар”, “сайлларда ёзини ўтказиб юборган ниначи”, умрларини беҳудага совурганини тушунишади ва табиий хулосага келишиб, ижтимоий кафолатлар ва ёрдамга муҳтож бўлган нигоҳларини давлатга қаратишади. Ёшликларида нафрат қилган сиёсат энди муҳим аҳамиятга эга бўла бошлайди. Улар тиббий хизматлар, нафақалар учун кафолатлар талаб қила бошлашади, чунки вақтида вақт топа олмаган фарзандлари бугун уларнинг талабларини қондира олмаяптилар. Қарилик ҳақида фикр қилмаган ва енгил-елпи яшаб юрган оталарга хам бу гап тегишли.\nБу масалаларда ғарб оқилона йўл тутган бўлса ҳам, бироқ муаммолардан халос бўла олмади. Меҳнат қилганлар ва “меҳнатдан сўнг хордиқ чиқарганлар” учун пул йиғиш ва орқага ташлаб қўйиш учун нафақа жамғармалари (пенсия фонди), ижтимоий дастурлар ва турли хил суғурталар ташкил қилинган. Нафақа, суғурта ва турли хил жамғармаларда (фонд) тўпланиб қолган маблағларни айлантириш мақсадида уларни турли хил ташкилотларнинг қиммат баҳо қоғозларига тикишди, яъни уларни фонд бозорига олиб келишди. Бундан ташқари, хусусий тарзда, фуқароларнинг ўзлари ҳам сармоя фондлар ва компанияларнинг қимматбаҳо қоғозларини ҳам сотиб олиш имкониятига эгадир. 1990 йиллардаги жамғарма бозорининг чаққон бўлиб кетиши миллионлаб урушдан кейинги авлоднинг ўз топган-тутганларини олиб келиши билан изоҳланади.\nПул тикишнинг турли хил усуллари, бизнес режалар ва турли хил жамғармалар мавжуд. Сармоя объектларини танлаб, унга пул тикиш мумкин, баъзи сармоядорларда эса бундай имконият йўқ, улар учун етарли малакага эга мутахассилар барча ишларни қилиб беришади ва ҳакозо. Ўйлаб кўринг: жамғарма бозорида мутахассис бўлмаган кимса бирон нарсани танлаши мумкинми? Йўқ? Албатта, йўқ. Шунинг учун ҳам у қўлига нима илинса шу нарсага бор нарсасини тикар эди. Балки сиз мутахассис бирон нарсаси билан афзал бўлса керак деган ҳаёлга боргандирсиз? Йўқ, уларнинг ҳам бирон бир устунлиги йўқ. У йиғилган пулларни максимал даражада сақлаш учун учта стандарт чорани кўришга мажбур бўлади. Йирик стабил компанияларнинг қоғозларига (“голубые фишки”) пул тикиш доим ҳам керакли даромад келтирмаслиги мумкин. Бозор тебранишидан ҳимояланиш учун узоқ муддатга пул тикиш қисқа ва ўрта муддатда фойдалик бўлмаслиги мумкин, лекин узоқ муддат хавфсизроқдир. Умуман олганда бозор доим ўсиб боради (кам даромадли бўлса ҳам). Ва, ниҳоят, барча нарсани бир сават тухум ичига жойламаса ҳам бўлади, яъни қоғоз тўла портфелни: шояд, булар баҳосини йўқатаётганида, бошқалари қимматлашса. Мана ҳаммаси шу.\nБарча фондлардаги чаққон йигитлар бундан бошқа бирон бир нарсани таклиф қила олишмайди. Шунинг учун ҳам улар ҳаммасини четидан сотиб олаверишади, яъни пулларини кўринган нарсаларга сармоя қилиб ташлашади. Янги иқтисод соҳасидаги ҳозирча кам даромад олаётган, бироқ вақт ўтиши билан катта фойда олинади деган умидда кам даромадли компанияларнинг қоғозларини ҳам сотиб олишган. Ўша бозордаги қора кўз йигитларни ҳисобга олиб, бозорга турли хил компанияларни олиб кириш бўйича бутун бошли саноат ҳам пайдо бўлди.\nШу нарса аниқки, ҳеч қандай солиқлардан беркитмасдан, балки шаффоф ва барчага маълум тарзда истаган бизнес фаолиятини йўлга қўйиш, уни бозорга, фақат НАСДАК эмас, айнан Ню-Йорк фонд биржасига ҳам олиб чиқиш мумкин. Буни “Дастлабки, барчага маълум таклиф” деб аташ мумкин ва... сизнинг ҳиссангиз (акцияларингиз) катта пулга сотиб олинади. Бу ўзига яраша “олтин безгак” касалига ўхшаш нарса эди. Янги тижорат бошланди, уни бозорга олиб чиқиш, катта фойдага сотиш, сўнг яна бир нечтаси очилди, улар ҳам сотилди, яна ўнталаб очилди...\nҲатто “арзон қимматбаҳо қоғозлар” деган истилоҳ ҳам пайдо бўлди, “Уолл Стрит қироли” ҳисобланган Майкл Милкен уларни “кўп даромадли” деб айтар эди. Бу ҳақиқатдан узоқ эди. Милкеннинг ўзи ҳам инсайдерларнинг маълумотларидан фойдалангани учун тўққиз йилга қамалиб кетди. Нима бўлган тақдирда ҳам ҳар қандай ҳеч нарсага арзимайдиган нарсалар ҳам, айниқса уларни “янги технологиялар” деб аталган соус билан қориб тақдим қилинса, акция ва облигация сотиб олувчилар худди очорчилик йилидаги иссиқ нонларни сотиб олинганидек харид қилишар эди. Компания етарли даражада таниқли бўлиши ва уни бозорга олиб чиқиш, сўнг эса савдога қўйиш учун унинг ҳисобатлари ҳам ўзига яраша талабларга жавоб бериши керак бўлади. Бошқа тарафдан, бу қонун талабидир. Бошқа тарафдан эса, бу харидор-таҳлилчилар талабидир. Улар одатда компанияни вақтлари йўқлигидан унчалик ўрганмайдилар, фақат унинг молиявий ҳисоб-китобларига қараб қўйишади.\nБиз ҳозир ҳисобат тайёрлашдаги қалбакиликлар ҳақида гапирмаймиз, ҳолбуки бундай воқеалар тез-тез учраб турса ҳам. Қалбаки ҳисобат тайёрлаш қонунга хилоф, биз бу ерда Отап Бендер сўзи билан айтадиган бўлсак “ҳалол” йўллар билан аҳолидан пулларини олиб қўйиш усуллари ҳақида гапирмоқчимиз. Шундай “ҳалол” йўлларнинг бири, яъни қонун доирасидан чиқмайдиган усулларнинг бири, фаолиятни мувоффақиятли қилиб кўратишдан иборатдир.\nРақамларни таҳлил қилаётганда нималарга эътибор беришади? Устав капитали, айланма пул ва даромадга эътибор қилишади. Агар сизда икки-уч миллион ва бир нечта бизнесингиз бўлса, унда сиз турли мамлакатларда, турли соҳалар бўйича ўнлаб компанияларни рўйхатдан ўтказиб, булар орасида бир миллион долларни, энг кам миқдордаги даромад устига қўйилган солиқларни тўлаб айлантиришингиз мумкин. Ўн марта айландими, мана сенга ҳар бир айлантиришдан 10 миллион айланма пул... Улар бир-бирлари билан қандайдир мавҳум бўлган виртул ҳизматлар билан ҳисоб-китоб қилишади. Масалан, дастурий таъминот, кансалтинг ва бошқа шунга ўхшаш майда-чуйда нарсалар кўп. Бундан ташқари мазкур фирмалар четда бошқа ишлар билан ҳам машғул бўлишлари мумкин. Асосийси умумий айланма жуда катта бўлиши шарт. Низомда кўрсатилган маблағ? Актив балансга сотиб олинган нархда қўйилади. Ўзингиздан активни жудда қиммат нархда сотиб олишингиз мумкин. Масалан, компаниянгизнинг эски ишлаб чиқариш жойини янги компаниянгизга сотасиз... У эса тўланган нарх билан қайд қилинади. Агар мустақил равишда баҳо беришда муаммо пайдо бўладиган бўлса, косметик таъмирлаш ўтказиб қўйса ҳам бўлади. Агар қоғозда катта миқдорда пул сарф қилингани кўрсатилган бўлса ҳеч ким таъмирлашга қанча пул кетганини аниқ айтиб бера олмайди. Миллион долларга патент сотиб олиш мумкин. Аслида эса кашф қилган тараф билан келишиб, яъни унга 10 000 бериб, қолган 990 000 ни қайтариб олса бўлади. Балансингизда эса миллион турган бўлади. Албатта, хозир айтилаётган гапларнинг хаммаси нозиктаъб ва пухта ўйлаб иш қиладиган инвесторнинг симуляциясига эмас, балки диверсификация учун акция сотиб оладиган ўзаро фонд ходимига оиддир. Даромад? Унинг албатта бўлиши шарт эмас? Ҳалигача, миллиард долларлар турадиган, энг йирик Интернет компаниялар даромадсиз ишламоқдалар ва шундай бўлса нима бўпти. Истеъмоличиларнинг сони маълум нуқтага етганида, келажакда даромад бўлишига ишонилади. Бунинг устига тармоқ қонуни ҳам бор-ку. Агар сиз телефонга эга бўлсангиз, бундан фойда йўқ, агар иккита телефон бор бўлса, энди кимгадир телефон қилсангиз ҳам бўлади, телефонлар қанча кўп бўлса телефон станциясига ўхшаш активлар ҳам шунча қиммат бўлади... Мана шу тарзда, келажакдаги фойдага умид қилинади. Шунга ўхшаш компаниялар био-технологиялар соҳасида ҳам мавжуд. Умуман олганда ҳам қандай хай-тек соҳаси бўйича ҳам шундай дейишимиз мумкин. Охир-оқибат фойда(даромадни) бор қилиб кўрсатиш ҳам мумкин (симуляция). Қум сотиб олинади, уни био махсулотлар билан тўйинтирилади ва аслида ўзиники бўлган лекин бошқа бир фирмасига жуда қиммат нархда сотилади. Жуда катта даромад олинади, аниқроғи катта фойда олинган қилиб кўрсатилади. Пулни оффшорда яширмайди ҳатто барча солиқлар ҳамда акциядорларга дивидендлар тўлиқ тўланади. Нима учун? Яъни, жуда чиройлик ҳисобот учун шундай қилинади. Даромад, айланма пул ва саромояга эга хай-тек соҳасидаги гўзал бир фирма бозорга кириб келади. Унинг акциялари ҳам жуда қиммат бўлади. Уларни бир кун ичида мўъжизавий тарзда бойиб кетиш ҳақидаги эртакларни кўп ўқиган нафақа жамғармасидаги йигитлар ва янги шоввоз ўйинчилар талаб кетишади. Буларнинг барчасига қарамай буларнинг ҳаммасини реал бизнес атрофида, яъни қандайдир янги технологиялар асосида шиша ишлаб чиқариш ташкил қилса бўлади. Бироқ асосий фойда олинганидан сўнг, ишлар аста-секин орқага қараб кета бошлайди, сармоядорлар эса киритган сармояларини мувоффақиятсиз бўлди, деб қўяқолишади.\nТизим айланма ҳолатга келмаган ва бир нарсани доим айлантириб бўлмайди, қаердадир бўлса ҳам реаллик мавжуд бўлиши керак, яъни охири бўлиши керак. Шундай қилиб, охирини оффшорлар ёки қайноқ нуқталарда яширилади, яъни охирини ёпиш учун, керакли маълумотларни ҳам топиб бўлмайдиган ҳудудларга яширилади. Маҳсулот ва пуллар қаерга кетди, ва кейин улар қаерга йўқолди ва ҳакозо... Тайёр маҳсулот Ироқ, Сурия ёки Афғонистонга сотилади. У ёқда эса, уруш кетмоқда... Ва ҳаммаси туман ичида йўқ бўлиб кетди...\nКатта пулларни айлантираётган ва ғирром тижоратга бел боғлаганлар учун қайноқ нуқталар ва инқирозлар ўзларининг кирдикорларини ёпиши учун доим керак бўлган. Кимдир буни фирибгарликдаги истисно дейиши ҳам мумкин. 2001 йили “янги иқтисод” бозори касодга учраганида АҚШ Конгрессида кенг миқёсда “Уолл-стрит қандай қилиб одамларни лаққилатмоқда” деб аталган тергов ишлари бошланиб кетди. Энди сабр қилишга имкон қолмади. Лаққиллатиш муаммоси умуммилий муаммога айланди, АҚШнинг миллий муаммолари эса автоматик равишда бошқа халқларга хам таъсир қилиб кетди. Бир йил ўтиб американинг йирик компанияси “Энрон” фирибгарлик қилгани учун қўлга тушди. Энг йирик ўнталликка кирувчи мазкур компания ҳисобатларидаги қаллоблик, симуляциялар қилганлиги аниқланди. Умуман олганда кирдикорликларининг ҳисоби йўқ эди. Қайноқ нуқталар, инқирозлар, мавҳум ҳудудлар трансмиллий глобалистик иқтисод учун ҳаводек зарурдир. Бу ҳолат сиёсий кучларнинг тасодиф равишда ўз-ўзидан шаклланиши эмас. Бу цивилизациянинг мажуд бўлишининг асосий шартидир. Унда муғамбирлик (симуляция) муҳим ҳусусиятлардан ҳисобланади. Умуман олганда Вирильо ва Бодрийараларга ўхшаган социологларнинг таъкидлашича, замонавийлик белгилайдиган асосий тенденция глобализация эмас, балки симуляциядир. Бўриттириб кўрсатилган Интернет бум ва НАСДАК бозорининг индекси 2000 йил март ойидан 2001 йил март ойигача, яъни бир йил ичида 60 фоизга тушиб кетиши шунга ўхшаш симуляциялар миқёсидан дарак беради. Бу нарсалар кимгадир бирон нарсани ўргатиши мумкинми? Амри маҳол.\nБозор қайта тикланади, чунки унга янги ўйинчилар келади. Улар орасида янги ривожланаётган мамлакатлар вакиллари ҳам бўлишади ва ҳамма нарса янги шаклда давом этилаверади. Симуляция қилиб бўлмайдиган нарсанинг ўзи йўқ. Конфетни олиш ўрнига унинг қоғозини оладиганлар доим топилади. Қиммат баҳо қоғозлар бозори айнан шундай нарсалар учун ташкил қилинган. Ҳар қандай ҳолатда ҳам сотиб олувчиларнинг аксари реал ташкилотлар билан эмас, балки қоғоз ва рақамлар билан ишлашади. Инқироз ва фожеалар суғуртачилардан бошқа барчага фойда келтириши мумкин дейилган янгил тушунча бор. Улар одамларнинг қўрқишида ўйнашади, бироқ уларнинг фойдалари ҳеч қандай нохуш ҳодиса рўй бермагани учун тўпланган пул фойда сифатида қолади, деб қаралади. Бу бир қарашда тўғрига ўхшаб кўринади, чунки қандайдир фожеа, инқироз туфайли суғурта берувчи компаниялар барбод (банкрот) бўлганини кўп эшитиб турамиз. Суғуртачилар – барқарорлик бўлишининг энг биринчи тарафдорлари! Бироқ бу милицияга жиноятлардан ҳеч қандай наф йўқ деганга ўхшаш ахмоқано фикрдир. Жиноятлар қанча кўп бўлса куч ишлатар тизимлар ҳам ваколат, пуллар ва бошқа турли хил имтиёзларга эга бўлишади. Шундай экан, кимдир барчасига чек қўйиб ташлашига ишониб юрманг. Машҳур бир асардаги “Жиноятлар устидан жазо бериш органлари ғолиб бўлмайди”, деган сўз билан қўшилишга мажбур бўламиз.\nТасодифий ўлимлар ва кутилмаган фожеалар ва сув тошқини-ю ёнғинлар ўз-ўзидан содир бўлиб қолмайдиган дунёда суғурта бизнеси мавжуд бўлмаган бўлар эди. “Керакли вақтда” суғурта ва улар бўйича тўловлар бўйича масалаларни суғуртачилар аллақачон ҳал қилишга ўрганиб олишди. Биринчидан, улар ҳаммаси бир-бирларини суғурталаб ташлашади. Шунинг учун ҳам бирон бир жойни сув босса, суғурта пулини шу ернинг битта суғурта берувчи компанияси тўламайди. Албатта у қайсидир маънода зарар ҳам кўриши мумкин, бироқ бир-бирини суғурталаган жуда кўп компаниялар ҳам зарар кўради. Масалан Тошкентнинг компанияси, уни эса Москванинг компанияси суғурта қилган, уни эса Тошкентники ва хк. Иккинчидан, улар аниқ хатари бор ёки хатари борга ўхшаб кўринганларни суғурталамайди. Суғурталаса ҳам жуда кам нархда, арзон баҳода суғурталайди. Улар хатар ва турли хил эҳтимоллар келиб чиқишини жуда яхши баҳолай олишади. Учинчидан, умуман олганда уларнинг бизнеси жабрланганлар ҳисобидан пул қилиш эмас, улар жуда кўп пул тўлашлари ҳам мумкин. Улар “аҳолидан пулларни йиғиштириб оладиган” банкларга ўхшайди. Фақат бу ерда банкка пул қўйувчи рибо ёрдамида тиккан пули кўпайишига умид қилади, суғуртачи эса бирон нарсани йўқотиб қўйишингиз билан қўрқитади. Моҳияти эса, сиз ўз пулингизни бировга фойдаланишга берасиз, у эса уларни айлантиради ва агар сизга бирон кор-ҳол бўлиб қоласа у топган фойдаси билан сиз билан бўлишишга тайёр бўлиши керак. Тўртинчи, баъзи бир суғурта компаниялари фожиа бўлишини кутади, у келгач эса, ўзини касодга учратиб қочиб қолади. Масалан, суғурта компанияси, рақиб компанияларининг жабрланганларга дарҳол суғурта пулларини тўламасликларини айтиб, ўзларининг рекламаларида эса, ўзларини “шу куннинг ўзидаёқ барча тўловларни амалга оширишини” айтишади. Шундан сўнг халқ унга қараб югуради ва у ҳақиқатдан ҳам ҳеч қандай баҳоналарни рўкач қилмай, талаб қилинган миқдордаги пулларни тўлай бошлайди. Етарли миқдорда пул йиғилиб қолса эгалари ёки уларнинг вакилларининг активларини суғурталаб қўйади. Сўнг эса уни куйдиради, яъни одамлардан йиғилган маблағларни “ўша жабр кўрган”га тўлайди ва касодга учрайди. Ухлатилган пул эвазига яна бир пирамида ташкил қилса бўлади. Бироқ ҳозир биз у ҳақида тўхталмай, тўғри нарсалар ҳақида бахс қиламиз. Хуллас улар ҳақида қайғурманг.\nФожиа ва инқирозларнинг кўпайиши суғуртачиларга бўлган талабни ошириб, уларнинг мижозларини кўпайтиради. Ўз маҳсулотларини реклама орқали сотилаётган қилиб қилиб кўрсатиш (яъни симулияция қилиш) яхшидир, бироқ маҳсулот керак бўлган соҳаларда унга бўлган талабни юқорига кўтаришни симулияция қилиш ундан ҳам яхшироқдир. Ҳалокат ва фожеалар кун тартибига хавфсизлик масаласини олиб чиқади. Кун тартибига бирон бир масалани олиб чиқиш эса реклама беришдан минг марта афзалдир. Бу текин, бироқ жуда юқори самара берадиган рекламадир. У доим реклама блокларида эмас, балки хабарларда чиқиб туради. Бир куни биз бир суғурта компанияси учун ишлаб, унга агентларни таваккалига юборавермасдан, хавфсизлик масалалари муҳим бўлиб турган корхоналаргина юборишни таклиф қилдик. Масалан, ўғирликлар, мол-мулкка зарар етказишлар ҳақида маълумотлар топиб, жабрдийдаларнинг қўшнилари, дўстлари ва ҳамкасабаларига бориш мумкин.\nТабиий, ҳеч ким ёнғин бошланган вақтда суғуртасиз қолиб кетган “Тошматга ўхшаб” қолишни истамайди. Бизнинг маслаҳатимиздан сўнг шартномалар нархи уч карра ошиб кетди. Агар суғуртачиларнинг қайсидир ушбу услубдан фойдаланишни истаб қолса, маслаҳат учун гонорарини тўлаб қўйсин. Суғурталар билан боғлиқ муаммолардан бири унинг керак вақтда жуда кераклигида, ҳамма нарса яхши, ҳолат яхши бўлса пулларни суғурта учун сарф қилгинг келмайдида... Агар нохуш ходиса рўй берганидан сўнг полисларни сотиш имкони бўлганида эди, у олтинга айланар эди. Сиз нима деб ўйлайсиз? Жамғарма (фонд) бозорларида айнан шундай қилишади! Суғурта у ерда хеж қилинади, яъни хеж - тўсиқ, панжара сўзидан олинган. Ва шунга ўхшаш хежлар Жорж Соросга ўхшаган одамларнинг бойиб кетишига сабаб бўлган.\nМана бир икки мураккаб мисоллар, уларни яхшилаб тушуниб олганингиздан сўнг янги иқтисод қонунларини яхшилаб тушиниб олишингиз мумкин бўлади. (Пуллар – ҳаво – пуллар -штрих)\nЖамғарма (фонд) бозорида опцион деган нарса бор, яъни келажакда маълум бир белгиланган нархда бирон нарсани сотиб олиш ёки сотиш ҳуқуқи. Фючер шартномасидан фарқли ўлароқ, бу оддий ҳуқуқдир, яъни ундан истасам фойдаланаман, истамасам эса, фойдаланмайман. Бироқ шу ҳуқуққа эга бўлишим учун мен пул тўлашим керак бўлади. Менинг акцияларим бир пакети 10 доллар туради. Бироқ, мен уларнинг нархи тушиб кетишидан хавфсирайман ва бир ой ичида 10 доллардан сотиш ҳуқуқини берадиган опционларни сотиб оламан. Ўзимни шу тарзда суғурталайман. Агар пакет 10 доллардан тушиб кетса, мен ўз ҳуқуқимдан фойдаланаман. Шунда мен 5 доллар йўқотиш ўрнига 1 долларгина йўқотаман. Агар бир ой ичида пакет нархи тушиб кетиш ўрнига, янада қимматласа мен ўз ҳуқуқимдан фойдаланмайман. Бу ҳолда суғурта учун сарф қилган бир долларим куйиб кетади. Сотиш учун опционлар бор, бироқ сотиб олиш учун ҳам стелаж деб номланадиган нарсалар ҳам бор, яъни акцияларим маълум бир чегарада тебранишини назорат қиладиган ва бозорда кучли тебранишлар рўй берганда мени ҳимоя қиладиган икки карра опционлар ҳам бор.\nСорос ёки унга ўхшаган битта одам оддий сармоячидан (инвестор) фарқли равишда бозор тебраниши ҳақидаги қандайдир маълумотларга эга деб тасаввур қилайлик. Унинг инсайдерлари, дўстлари ва тажрибаси бор. Бундан ташқари, уларнинг ўзларида ҳам ОАВлари ёрдамида, миш-мишлар орқали ёки ўзларининг ҳатти ҳаракатлари билан бозорга таъсир қилиш имкониятлари бор. (Масалан, Соросга ўхшаган одамларнинг бозордан бир нарса сотиб олиши ёки сотиши бозорни тўлғантириб юбориши мумкин. Бунга ўхшаганларга тақлид қилаётганларнинг сони мингта.)\nМасалан, у ИКС компаниясининг акциялари тренди яхши эмас ва ҳамма ундан эҳтиёт бўлаётганини. Бироқ шу билан бирга ИКС компанияси барбодга учрамаслиги учун ўзининг акцияларини ўзи сотиб олмоқчи эканини ҳам билади. У нархи тушиб кетиш зарарини олдини олиб, барибир бундан ҳеч ким фойдаланмаслигини билиб, ўз опционларни сота бошлайди. Тасаввур қилалик, ИГРЕК акциялари тушиб кетиши ва бундан жуда кўпчилик жабр кўришини у олдиндан билади. У опционларни сотиб олади, сўнг эса, ИГРЕК қулайди, жабр кўрганларга у қимматроқ сотади. Бунга куйидагича мисол келтириш мумкин. Айтайлик, кимдир якинда бир қишлоқнинг ёниб кетишини билади. Қишлоқ аҳлининг бирортасида хам суғурта полис йўқ. Ўша одам ҳаммага суғурта полиси расмийлаштириб, ёнғиндан кейин уларга ўша полисларни олиб келади ва уларни жабрдийдаларга суғурта тўлови сифатида бериладиган маблағдан сал арзонроқ баҳода таклиф қилади.\nЗЕТ компаниясининг акцияларининг ўсиши ҳам шунга ўхшаш. У буларни олдиндан билиб опционларни арзон баҳода сотиб олади. Акциялар нархи ошгач, у сармоядорларга опционларни арзон баҳода таклиф қилади, яъни улар опцион воситасида акцияларни сотиб олсин ва дарҳол уларни бозор нархида, қимматроқ нархда сотиш имконига эга бўлсин. Кимдир шундай дейиши мумкин: хўп, менда муайян акциялар котировкасининг ортиши ёки ўсиши ҳақида маълумот бор. Мен уларни сотиб оламан ёки сотиб юбораман, вассалом. Опционлар билан боғлик машмашаларнинг нима кераги бор? Бу ерда батафсил тушунтириб ўтиш керак.\nУнинг 10000 доллари бор ва у 1000 доллардан 10 та акция сотиб олади. Акциялар бир ой ичида икки баробарига қимматлайди ва у уларнинг 20000 долларга сотиб 10000 доллар фойда кўради. Тасаввур қилайлик, 1000 та акцияларни сотиб олиш учун опцион нархлари бир ой ичида 100 доллар дейлик. Суғуртачи акцияларни сотиб олмай, балки 10000 долларга ўша опционларни сотиб олади. Натижада у бир акция учун 100 опционга эга бўлади. Нархлар икки баробарга ошганда у ўзининг опционларининг донасини 900 долларга сотиши мумкин. Уларни албатта сотиб олишади, чунки акцияларнинг нархлари 2000 га кўтарилган ва уларни сотиб олиш ҳуқуқи 1000 ва опцион учун 900 доллардир. Бу жуда фойдали, чунки уларни дарҳол сотиб, ҳар бир акциядан 100 доллар даромад олса бўлади. Натижада унинг ялпи даромади 90000 доллар айириш (бошида тўланган) опцион нархи... Соф даромад эса 80000 доллар. Демак, оддий сармоячи 10000 доллар тикди ва 10000 даромад кўрди, суғуртачи эса, 10000 тикиб 80000 даромад кўрди. Қалай, фарқни хис қилдингизми?\nАкциялар арзонласа ҳам ҳудди шу нарсаларни амалга оширса бўлади. Бундан қандай хулоса чиқарса бўлади? Биринчи, катта даромад олиш учун суғуртачига кам пул тикиши талаб қилинади. Иккинчи, оддий сармоядордан фарқли равишда, суғуртачи катта пуллар ишлаб олади (кичик тебранишларда ҳам), баъзан бундай ҳолатларга оддий сармоядорлар эътибор ҳам бермайди. Учинчи, оддий сармоядордан кўра суғуртачи бозор ўйнаб туришидан юз карра манфаатдордир. Энди буларнинг ҳаммасини қўшинг. Кўп пул керак эмас. Озгина тебранишлар ҳам кифоя. Бунда катта манфаатлар бор. Хўш, сиз “Суғуртачилар мишмишлар, хатти-ҳаракатлар, экспертларнинг фикрлари ва хоказолар йули билан ана шу тебранишларни, микроинқирозларни уюштиришга муваффақ бўлмаяпти”, демоқчимисиз?\nДаромадлар улкан, бироқ хатар ҳам катта. Тебраниш керакли тарафга қараб кетаётганини тўлиқ амин бўлиши учун бундай тебранишни ўзингиз ташкил қилишингиз керак бўлади... Фонд бозоридаги ақлсиз кичик сармоядор (яъни пули оз ҳиссадор) таҳлилларнинг (аналитика) барча турлари ёки воқеалар кетидан эргашади ва аввалдан маълум, ўрнатиб қўйилган қоидаларга таяниб иш қилишга ҳаракат қилишади. Ақлсиз йирик сармоядор (яъни пули кўп ҳиссадор) эса (фонд бозоридаги) ички маълумотлардан фойдаланади. Бироқ қоида (тенденция), ҳодиса ва маълумотларни ишлаб чиқадиганлар ҳам бор. Энг оддийси – бу газетада бирон бир соҳта маълумотларни чиқариб юбориш. Жиддийроқ айтганда - қайноқ нуқталарда юзага келтирилган сунъий зиддиятлар экстремистик ҳаракатлар томонидан бошқариладиган молиявий ўйиндир. Бу вақтда зиддиятдан зиён кўраётган фирманинг ҳиссаларини арзон-гаров сотиб олиш ва ҳиссалар нархи ошганида бир неча баравар қимматга сотиш мумкин. Бозорни ўйнатаётган чолғуни бошқариш ўша чолғуда ўйнашдан кўра фойдалироқдир. Эслатма: катта фойда олиш учун банк ва фирмаларни касодга учратиш шарт эмас (бироқ, баъзан шундай ҳам қилиб туришади). Асосий оломон миш-мишлар, мутахассислар, инсайдер маълумотларининг “атайин” чиқиб қолиши ва ОАВларига кўп ишонишади. Тасаввур қилинг сиз Сороссиз. Сиз ИКС компаниянинг акцияларини донасини бир доллардан сотиб ола бошлайсиз. Шу вақт Сороснинг ўзи ИКС компаниясининг акцияларини сотиб олаяпти деган миш-миш бозор оралаб кетади. Ҳамма ўша акцияларни сотиб олишга киришиб кетади. Акциялар нархи эса, уч доллар бўлиб кетади ҳам, сиз акцияларингизни уч марта қимматига сотиб юборасиз. Сўнг, акциялар 50 фоизгача тушиб кетади ва сиз уларни яна арзон нархда сотиб ола бошлайсиз. Шу тарзда уларни узоқ айлантириш мумкин. Ҳар бир тушиш ва кўтарилишда уларнинг қаймоғини йиғиб оласиз. Бу орада сизга ишлаётган хежинг жамғармангиз буларнинг барчасини такрорлайди ва ҳар бир тебранишда 100 марта кўп даромад кўради... Шундай қилиб, “СОРОС” брендининг ўзи жуда қиммат туради. Умуман олганда, буни бозорни манипуляция қилиш деб ҳам баҳоланади ва бу қонуний эмас бироқ, лекин булар ниқобланади. Ҳамма нарсага ниқоб тортиш, яшириш осон ва бу нарса доим қилиб келинади. Яна бир янгилик, энди опционларни сотиш ва бошқаларни суғурталашни бозорнинг истаган иштирокчиси амалга ошира олади, бунинг учун махсус суғурталаш лицензияси шарт эмас. Энди ҳеч ким менга мажбуриятни маълум бир нархда сотиб олиш, сўнг эса ўша мажбуриятни бошқалар фойдалана олмаслик ниятида (умидида) сотишимга ҳеч ким халақит қилмайди.\nБир қарашда бу кўпчиликни қийнаган муаммодан узоққа ўхшаб кўринади, бироқ...\nЖамғарма бозори ва ундаги озгина тебранишлар ҳам глобализация асрида ҳар бир ер курасида яшовчи одамга даҳл қилиши мумкин. Доу-Жонс индексининг бир икки пунктининг ўзгариши Россия давлат бюджетидан ошиб кетадиган маблағнинг (капитал) қайта тақсим бўлаётганини англатади.\nБундан ташқари, опцион мавзуи бошқа соҳаларда ҳам яхши ишлаши ҳақида фикрлар ҳам йўқ эмас. Ҳар қандай олдиндан тайёрлаб қўйилган иш, бирон нарсага бўлган ҳуқуқни опцион деб қараш мумкин. Бошқалар ишлаб, тижорат қилаётган бир вақтнинг ўзида бозорларни ўрганиш билан бошқалардан бир қадам олдинда борса бўлади. Масалан, ичимлик бозори чаққон бўлишини билиб, олдиндан ичимлик ишлаб чиқарувчи компанияларни сотиб олиш ёки ушбу соҳа бўйича маркетинг тадқиқотлар олиб бориш мумкин бўлади. Бозор чаққон бўлишни бошлаганида тайёрлаб қўйилган ҳар қандай ишни қимматга сотиб юбориш мумкин.\nАлбатта, келтирилган мисоллар анча соддалаштирилган ҳамда мисолларда яна кўп айтилмай қолган нарсалар бор, масалан, жуда кўп талабларга жавоб бермай бозор иштирокчиси бўла олмаслик ҳақидагиси шуларнинг биттасидир. Бироқ, нима бўлганида ҳам моҳият шу: кичкина бўлган, бироқ ўта бой ва катта имкониятларга эга бўлган одамлар гуруҳи бор. Улар бозорнинг ҳар қандай тебранишига қарамай янада бой ва қудратли бўлиб бораверади. Елканли кема шамол бўйи, хатто шамолга қарши ҳам ҳаракат қилиши мумкин, бироқ у шамолсиз ҳаракат қила олмайди. Тинч ҳаво эса бизнес сардорларига ҳеч ҳам керак эмас.\nХулоса қилиб айтганда иқтисод соҳасида ҳам Исломнинг таълимотларини яхши ўрганиш лозим. Инсонларнинг иқтисодий фаровон ҳаёти учун таҳдид бўлган инқирозда сақланиб қолиш учун, унга олиб борадиган алдов омилларидан узоқда бўлиш керак. Кучли капиталистлар қўлида қўғирчоқ бўлиб қолиш, ўзида иқтисодий таълимот бадали бўлмаганларнинг тушадиган чуқуридир. Шундай экан бу мақоладан ҳар ким ўз маърифатига яраша мулоҳазаларга эга бўлади. Биз барча инсонларнинг бахли ҳаёт кечиришга ҳақлари борлигини эслатиб қўймоқчимиз холос!\n"Уши машут ослом" китобидан, Матвейчев О. А\nЖузъий ўзгаришлар билан Абу Муслим таржима қилди\nMore in this category: « Лондонда Халқаро Ислом иқтисодиёти форуми Инқироз айбдор… (ми)? »


Назарбоев: Халқимиз ҳеч қачон ҳозирдагидек яхши яшамаганди\n12:38 / 30.11.2015\nҚозоғистон президенти Нурсултон Назарбоев Қозоғистон халқига мурожаатини бошлади.\nМурожаат давлатнинг жаҳон инқирози шароитидаги ҳаракатларига бағишланади.\nУ ўз нутқида мамлакатдаги иқтисодий инқирозга изоҳ берди.\n"Ҳали ҳеч қачон халқимиз ҳозирдагидек яхши шароитларда яшамаганди", дейди у ўз нутқи аввалида.\n"Биз кам нарсага эришмадик. Ҳозирда дунё тезкор равишда ривожланмоқда. Янги давр кириб келган. Бугунги кунда ташқи омиллар Қозоғистон иқтисодига таъсир кўрсатмоқда", дейди у.\n"Ҳеч ким глобал инқироздан сақланиш кафолатига эга эмас. Айни вақтда бундай инқироз барчага таъсир кўрсатмоқда", дейди Назарбоев.\n"Иқтисодий ўсиш кўрсаткичларидаги пасайишлар бутун дунё иқтисодига тааллуқли. ЯИМ кўрсаткичларининг пасайишидан ажабланмаса ҳам бўлади. Нефтдан юқори миқдорда даромад қилиш энди йўқ", дейди Қозоғистон президенти.\n"Дунёда барқарорлик йўқолди. Катта давлатлар бир-бирига санкциялар қўллашга киришди ва улар ўртасида ўзаро ишонч йўқ бўлди. Ҳар куни қаердадир теракт содир бўлмоқда. Одамларнинг ўлдирилиши одатий ишга айланди. Дунё жиддий хавф остида қолмоқда", дея давом этган президент.


Зулҳижжа – Аллоҳнинг туҳфаси\nАллоҳ таолонинг баъзи кунларни бошқа кунлардан кўра ортиқроқ ва афзалроқ қилиб қўйиши бандаларига савобларини кўпайтириб олишлари учун берган туҳфасидир.\nМуҳаммад ибн Маслама ал-Ансорий р.а.дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ с.а.в.: Замонингизда Раббингизнинг туҳфалари бор, уни қарши олинглар. Шояд, улардан бир туҳфа сизларга етиб, ундан сўнг ҳеч қачон бахтсизлик кўрмасангизлар, дедилар (Тобароний ривояти).\nБандаларга туҳфа қилинган мавсумлардан бири зулҳижжа ойининг аввалги ўн куни ҳисобланади. Бу кунларни ғанимат билган, уларни бекорга ўтказиб юбормаган инсон қандай бахтли инсондир. Бундай улуғ кунлар бандадан уни гўзал қарши олиши ва унда кўпроқ солиҳ амаллар қилишини талаб қилади. Инсон дунёда гўёки мусофир кабидир. Мусофир сафарга тайёргарлик кўриб чиқса, сафари хайрли, баракотли бўлади. Биз учун дунёдан охират сафарига тайёргарлик кўриб бормоғимиз лозимдир. Бу кунлар эса ўта қимматли ва қайтиб келмайдиган кунлардир.\nҚуръони карим ва суннати набавияда унинг фазлига далиллар бор:\n“Қaсaмёд этaмaн тoнг (вaқти)гa, ва “ўн кeчa”гa...” (Фажр, 1-,2).\nИбн Касир, Ибн Аббос, ибн Зубайр ва Мужоҳидлар р.а.лар бу ўн кечадан мурод зулҳижжанинг ўн кечасидир, деганлар. Аллоҳ таолонинг бу кечаларга қасам ичиши шу кечаларнинг фазилатли эканига кифоя қилади. Демак, бу кунлар ўта қийматли кунлардир.\nАбдуллоҳ ибн Аббос р.а.дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ с.а.в.: Бошқа кунлардаги амал бу ўн кунчалик афзал эмас, дедилар. Улар: жиҳод ҳамми? дейишди. У зот: жиҳод ҳам, фақат бир киши жони ва молини хатарга қўйиб чиқса-ю, бирор нарса билан қайтмаса, бундан мустаснодир, дедилар (Бухорий ривояти). Яъни, моли-ю жони билан чиқиб, ўзи ҳам шаҳид бўлиб кетган киши бундан мустаснодир.\nИбн Умар р.а.дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ с.а.в.: Ҳеч бир кундаги солиҳ амал Аллоҳ субҳанаҳу таолонинг ҳузурида ушбу ўн кунчалик улуғроқ ва маҳбуброқ эмас. У кунларда таҳлилни (лаа илаҳа иллаллоҳ), такбирни (Аллоҳу акбар) ва таҳмидни (алҳамду лиллаҳ) кўпайтиринглар, дедилар.\nИбн Ҳажар р.а. айтадилар: “Бу ўн куннинг афзаллигининг сабаби, бу кунларда намоз, рўза, ҳаж, арафа куни ва садақалар беришдан иборат улуғ ибодатлар жамланганидир. Бошқа кунларда бундай улуғ ибодатлар бирга жамланмайди.\nБу ўн кун Аллоҳ таолонинг ҳузурида энг улуғ ва энг маҳбуб кунлар экан, унинг қадрига етмоғимиз керак. Бу кунларда ҳар бир ибодатга шошилайлик. Аслида ўзимизга жадвал қилиб олишимиз керак. Яъни, қачон қайси ибодатларни қилишга аниқлик киритиб олсак кунларимиз баракотли ўтади. Қимматли вақтимизни беҳуда нарсаларга сарфлаб қўйишдан эҳтиёт бўлайлик!\nБУ КУНЛАРДА ҚИЛИНИШИ МАҲБУБ БЎЛГАН АМАЛЛАР:\n* Фарз намозларини жамоат билан ўқишга ва масжидга эртароқ келишга ҳаракат қилиш. Нафл намозларини ҳам кўпайтириш. Чунки булар энг улуғ қурбатлардир.\n* Рўза тутмоқлик. Оналаримиз Умму Салама ёки Ҳафса р.а.лардан ривоят қилинади: “Набий с.а.в. зулҳижжанинг тўққиз кунида ва ашуро куни рўза тутар эдилар”.\nАбу Ҳурайра р.а.дан ривоят қилинади: Набий с.а.в.: “Аллоҳ учун зулҳижжанинг ўн куничалик унга ибодат қилишдай маҳбуброқ кун йўқ. Уларнинг бир кунлик рўзаси бир йиллик рўзага тенгдир. Уларнинг бир кечасини бедор ўтказиш эса Қадр кечасини бедор ўтказишга тенгдир”, дедилар (Термизий ривояти).\n*Арафа кунининг рўзаси. Абу Қатода р.а.дан ривоят қилинади: Набий с.а.в.: “Арафа кунининг рўзаси олдинги сананинг ва ундан кейинги сананинг каффорати бўлишини Аллоҳдан умид қиламан”, дедилар. (Келаси йил учун ҳам каффорат дейилди. Бу дегани келаси йил гуноҳ қилишдан муҳофаза қилади ёки шундай савоблар берадики, келаси йил каффорати учун ҳам етади, деганидир.)\n*Такбир, таҳлил ва таҳмид айтмоқлик. Имом Бухорий р.а. айтганлар: Ибн Умар ва Абу Ҳурайра р.а.лар ушбу ўн кунларда бозорга чиқиб такбир айтар эдилар. Уларнинг такбирлари сабабли одамлар ҳам такбир айтардилар.\nАллоҳу акбар, Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбару кабиро.\nАллоҳу акбар, Аллоҳу акбар, лаа илааҳа иллаллоҳу валлоҳу акбар, валлоҳу акбару валиллааҳил ҳамд.\nАллоҳу акбар, Аллоҳу акбар, лаа илааҳа иллаллоҳу валлоҳу акбар, Аллоҳу акбару валиллааҳил ҳамд.\n*Аллоҳ таолони кўп зикр қилиш. Аллоҳ таолони зикр қилиш инсоннинг қалбига таскин беради.\nАбу Мусо р.а.дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ с.а.в.: Раббисини зикр қилувчи билан Раббисини зикр қилмайдиганнинг мисоли тирик билан ўликнинг мисоли кабидир, дедилар. Шунинг учун бу кунларда кўпроқ Аллоҳ таолони зикр қилиб Ундан дунё ва охиратнинг офиятини сўраб дуо қилиш керак.\n*Ҳақиқий тавба қилиш. Чунки тавбада банданинг нажоти бор. “Бaрчaлaрингиз Aллoҳгa тaвбa қилинглaр, эй мўминлaр! шoяд, нажот қучсaнгизлaр” (Нур,31).\n*Гуноҳ-маъсиятлардан узоқлашиш. Гуноҳлардан доим узоқлашиш лозим, хусусан, бу кунларда батариқа авлодир. Чунки улуғ кунларнинг ҳурматини поймол қилиб у кунларда қилинган гуноҳларнинг жазоси бошқа кунларникидан кўра оғирроқ бўлади.\n*Хайри-эҳсон қилиш ва садақалар бериш. Савоб кўпайтириб бериладиган кунларни ғанимат билиб хайр-эҳсонларни кўпайтириш керак. Ҳар доим ҳам, айниқса, бу кунларда Аллоҳнинг йўлида молини инфоқ қилиш ўта савобли иш. “Aллoҳнинг китoбини тилoвaт қилaдигaн, нaмoзни мукaммaл aдo этaдигaн вa биз улaргa ризқ қилиб бeргaн нaрсaлaрдaн мaxфий вa oшкoрa эҳсoн қилaдигaн зoтлaр сирa кaсoд бўлмaйдигaн тижoрaтдaн (яъни, ихлос билан қилган тоатлари савобидан) умидвoрдирлaр” (Фотир, 29).\nАбу Ҳурайра р.а.дан ривоят қилинади: Бир киши пайғамбар с.а.в.га келиб, ё Расулаллоҳ!, қандай садақанинг ажри кўпроқдир?, деб сўради. Шунда Расулуллоҳ с.а.в.: Ўзинг саломат ҳолингда, камбағал бўлиб қолишингдан қўрқиб, бойликни орзу қилиб туриб, (жонинг) ҳалқумга келиб фалончига мунча, фалончига мунча дейишга кечиктирмай садақа қилишинг, чунки у (яъни, жонинг ҳалқумга келган) пайтда молинг (шундоғам сенинг ихтиёрингдан чиқиб) фалончиники бўлган бўлади, дедилар (Муттафақун алайҳ).\nҲайит кунидан аввал ҳам хайр-эҳсонни кўпайтирайлик. Камбағал-бечораларга совға- саломлар улашайлик. Чунки бунда улар ҳам ҳайитга хурсандчилик билан чиқишади. Ҳайит куни йўқлаб боришни ҳамма билади, кутади. Аммо ҳайитдан олдин, зулҳижжанинг аввалги тўққиз кунида қилинган эҳсонимиз кутилмаган совға бўлади. Уламолар: Кутилган катта совғадан кўра кутилмаган кичик совға инсонни кўпроқ хурсанд қилади, деганлар.\n*Кечаларни қоим қилиш. Агарчи камгина намоз ўқиса ҳам. Намоз, Қуръон тиловати ва бошқа амаллар билан кечани қоим қилишлик.\nПайғамбар с.а.в. кечани қоим қилишга тарғиб қилиб: “Кечани қоим қилишни лозим тутинглар, чунки бу сиздан олдинги солиҳларнинг одати, Аллоҳ таолога қурбат, маъсиятдан қайтарувчи, гуноҳларга каффорат ва жасаддан касалликни қувивчидир”, дедилар. (Имом Аҳмад ривояти) Саид ибн Жубайр р.а. “Ўн куннинг кечаларида чироқларингизни ўчирманглар”, деганлар. Бу билан зулҳижжанинг аввалги ўн кечасини қоим қилишга ишора килганлар. Чунки кечани қоим қилиш қалбни Аллоҳга боғлайди ва инсонни ҳаёт қийинчиликлари ва ташвишларига бардош бера оладиган қилиб қўяди.\n*Хулқларни янада гўзаллаштириш.\nАбу Ҳурайра р.а.дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ с.а.в.: “Мўминларнинг энг иймони комили хулқи гўзалидир”, дедилар (Абу Довуд ва Термизий ривояти).\nОиша р.а.дан ривоят қилинади. Расулуллоҳ с.а.в.: “Арафа кунидан кўра Аллоҳ таоло бандаларини дўзахдан кўпроқ озод қиладиган бирор кун йўқ”, дедилар (Муслим ривояти).\n* Қурбонлик қилиш.\n* Имкон қилиб ушбу ўн кун ичида Қуръони каримни бир марта хатм қилиш.\n* Қабристонни зиёрат қилиб ўлимни эсга олиш.\n* Рўзадорларга ифторлик қилиб бериш.\n* Фарзандларга шу кунларда кўпроқ зикр, тасбеҳ ва одобларни ўргатиш. Чунки улар ҳақида ота-оналарлар Қиёмат куни сўроққа тутилади. Қиёмат кундаги сўроқ оғир, ҳисоб қийин, қўрқинч катта, жаҳаннам эса: “яна борми?” деб туради.\nБу ўн кунларда булардан ташқари Қуръон ўқиш, ўргатиш, ҳадислардан ўрганиш, ўргатиш, кўпроқ истиғфор айтиш, ота-онага яхшилик қилиш, қариндош уруғга силаи раҳм қилиш, саломни кенг ёйиш, таом улашиш, икки урушиб қолган кишилар орасини ислоҳ қилиш, амру маъруф ва наҳй мункар қилиш, тилни ва кўзни сақлаш, қўшниларга яхшилик қилиш, меҳмонга икром кўрсатиш, мусулмонлар юрадиган йўлдан азият берадиган нарсаларни олиб ташлаш, мусулмонларга азият бермаслик, Аллоҳнинг йўлида инфоқ қилиш, аҳли-оиласини хурсанд қилиш, етимларнинг бошини силаб, кўнглини олиш, касалларни зиёрат қилиш, дўсларининг ҳожатини раво қилиш, пайғамбар с.а.в.га кўпроқ саловат айтиш, қўл остидагиларга мулойим бўлиш, дўстларини ортидан дуо қилиш, муҳтожга ёрдам бериш, масжидга қатнаш, намоздан кейинги дуоларни ҳам бекаму кўст бажариш, мусулмонлар қалбига хурсандчилик киритиш, фарзандларга бу кунларнинг улуғ экани ҳақида таълим бериш, мусулмонлар билан яхшиликда ҳамкорлик қилишлар билан машғул бўлиш керак.\n“Раббингиздан бўлган мағфиратга шошилинглар” (Оли Имрон, 133), “Бaс, мусoбaқaлашувчилaр мaнa шундa мусoбaқa қилсинлaр!” (Мутаффифун, 26).\nАллоҳ таоло ҳаммамизга бу кунларни ғанимат билиб унинг фазлидан фойдаланиб олишни насиб айласин! Омийн.\nҚирғизистон мусулмонлари диний идорасининг расмий сайти бўлган muftiyat.kg жорий йилнинг 12 август куни Қирғистонда Қурбон ҳайити байрамининг биринчи куни белгилангани ҳақида маълумотни эълон қилди.\nХабарга кўра, Қурбон ҳайитининг биринчи куни 21 августга тўғри келишини маълум қилинган.\nРасмий сайт баёнотида 20 август Арафа куни, 21 август эса Қурбон ҳайитининг биринчи куни экани айтилган.\nТоғдан пастга шитоб билан оқаётган дарёга қараб, хаёлан у билан сўзлашдим:\n“Эй сершовқин дарё! Нега бунча шошиб-пишиб оқасан, нимадан кеч қолмоқдасан? Сени кимлар кутмоқдаки, ваъдамга вафо қилай, аҳдимни бузмайин дейсан?!” Худди дарёдан қулоғимга гўё сирли овоз келгандек бўлди: “Менинг йўлимга интизор, келишимни кутувчилар сон-саноқсиз! Сен уларнинг кўпини билмайсан. Мени кутаётган экинзорлар, дов-дарахтлар, ўт-ўланлар, ҳайвонот ва ҳатто сиз одамлар ҳам борсиз. Мен шошмасам, кечиксам, дангасалик қилсам, улар қуриб-қовжираб, сувсизликдан ҳалок бўлади. Шошишимнинг боиси шу!” Дарёга қараб ўйларканман, ёшларга шуларни айтмоқчиман: “Эй азиз ёшлар! Сиз ҳам дарёдек шошилинг, йўлингизда учрайдиган ҳар қандай тўсиқ ва қийинчиликларни мардонавор енгиб ўтинг. Хонадонингизни, Ватанингизни гуллатиб-яшнатинг. Азиз умрингизни беҳуда ишларга сарфлаб, сўлдириб, сўнгра пушаймон бўлманг! Зеро, умримиз ҳам сувдек оқмоқда. Шитоб билан ўтаётган умримиз мобайнида одамлар қалбига малҳам бўла олдикми? Одамлар оғирини енгил қилишга, илм билан ўзимиз ва юртдошларимиз, инсониятга манфаат берадиган нима ишларни қилдик? Қалбимизни имон суви билан суғормоқдамизми? Ташналигимизни илм булоғи билан қондирмоқ учун нималар қилмоқдамиз?\nТошдан-тошга урилиб оқади дарё,\nШовқин-сурон солиб оқади дарё.\nТўсиғу ғовларни айланиб ўтиб,\nЎз мақсади сари шошади дарё.\nДалаю даштларга тезроқ етай деб,\nЎту ўланларни сероб этай деб.\nМасрур этмоқ учун халқ, элатларни,\nТўлқин уриб қирғоқдан тошади дарё.\nОдамлар ҳақимга дуо қилишсин,\nХизматимни доим ёдга олишсин,\nАллоҳ учун мендан рози бўлишсин –\nДебон шошиб-шитоб оқади дарё.\nЭй инсон, дарёдек шижоатли бўл,\nОдамлар қалбига қувонч, сурур сол.\nТоғ учраса кемир, дарёни симир,\nЭлу юртинг кўнглин айлагин дарё.\nДунё синоатидан ғамлар чекмагил ,\nМақсадсиз уруғни асло экмагил.\nАлишер дер, элнинг дуосин олиб,\nКую қўшиқларда оқ мисли дарё.


15 йил ичида Ўзбекистоннинг электрга эҳтиёжи 23 фоизга ошган\n15:28 / 18.04.2016\n“Ўзбекэнерго” АЖ инженери Дилшод Элмуродовнинг сўзларига кўра, Ўзбекистоннинг электр қувватига бўлган талаби 2000-2015 йилларда 23 фоизга ошган. Мутахассис бу ҳақда Савдо-саноат палатаси томонидан ташкил этилган илмий-техник “Greem Forum-2016” форумида маълум қилган.\nМамлакатда саноатлаштириш, модернизациялаш, техник ва иқтисодиёт соҳаларини қайта жиҳозлаш, саноатнинг янги йўналишларини (автомобиль, нефть ва газкимёвий, темир йўл муҳандислиги) яратиш борасида кўрилган чора-тадбирлар элект энергиясига бўлган талаб даражасининг шиддат билан ўсишига олиб келди.\n2000 йилда 46,8 миллиард кВт электр сарфланган бўлса, 2015 йилга келиб бу кўрсаткич 57,5 миллиард кВт электр қувватига тенг бўлди.\nЭкспертнинг прогнозига кўра, 2020 йилда 71,8 кВт энергия қуввати зарур бўлади. 2015 йил билан таққослаганда бу 25 фоизга кўп.