Меҳмонлар дивизияси ёхуд бир кеча минг кеча эмас – mulkdor.com\nSunday 20 June 2021 /\nМеҳмонлар дивизияси ёхуд бир кеча минг кеча эмас\nJanuary 8 2018, 07:01 АхлоқЖамиятМаданиятМақолалар\nШаҳарда яшасанг зўр-да, сира зерикмайсан. Гап кинотеатр, музейларнинг мавжудлигида эмас, йўқ. Уйингда ҳам зерикмайсан. Уйинг гавжум бўлгач, қаёқдан ҳам зерикардинг?! Гап болаларда ҳам эмас, балки меҳмонларнинг ўз болалари билан келишида. Ишқилиб, меҳмон бор бўлсин! Эрталаб сенинг қариндошларинг келади, туш маҳали хотинингники, кечга яқин эса иккала томон ҳам қўшилиб ташриф буюради.\nМақола xabar.uz сайтидан олинди\nМеҳмонлар, айниқса, болалари билан келишса, мазза: деворда акс этадиган янги санъат асари, дейсанми ёки эмаклаб юрадиган гўдакнинг гиламинг устига «бомба» қўйганими, хуллас, сира эсдан чиқмайдиган воқеалар бўлади-да! Шифохонага йўлланма олган тоғанг ҳам шу ерда, ўқишга киришни мақсад қилгани опангнинг ўғлиям, меҳнат таътилида айлангани келган дўстинг ҳам, яна сен аллақачон унутиб юборган, бироқ сира сени ёдидан чиқармаган қариндошинг…\nСотиболди гоҳо ўйланиб қолади: эшик кўзчаси аслида қариндошларнинг ташрифини билиш учун ўйлаб топилган бўлса керак, деб. Э-ҳе, унинг қариндошлари ҳам қариндош-да: улар шунақанги бемалол, тараллабедодки, Сотиболди бечора ўзи билмаган ҳолда ташвишларни сотиб олиб, ўз уйида ўзини бегонадек сезади.\nБугун ҳам у, тарки одат – амри маҳол, деганларидек, эшик кўзчасидан пойлаб, ташқарида ҳеч ким йўқлигига ишонч ҳосил қилгач, ичкарига кирди-да, диванга чўзилди. «Наҳотки, уйда биттагина меҳмон қолган бўлса? – деди ҳайрон бўлиб. – Бунақаси оила тарихида бўлмаган». Тўғри, ҳадемай янгаси келади, аммо унгача нафас ростлаб туриш мумкин.\nСотиболди бироз тиржайиб ётиб, кейин хушнуд ҳолда ўрнидан турди-да, ошхонага йўл олди. Хотини Баҳора кечки овқат тайёрлаш билан овора эди.\n— Нима қиляпсан? — деб сўради у.\n— Манти дейишди-ку! — бурнини тортиб жавоб берди Баҳора. — Болалар қани, пастга тушириб юбордингизми?\n— Ҳа. Кичик қариндошларни зериктиришмасин. Анови Иноғоммиди, худди альпинистнинг боласидай стенканинг устига чиқиб кетганини қара!\n— Секинроқ, — деди Баҳора ваннахонага ишора қилиб.\nЭр-хотин пичирлашиб гаплаша бошлашди. Улар дастлаб бир-бирини кўнгилчанликда айблашди, кейин кутилмаганда… бир-бирига меҳри ийиб кетди. Муҳаббатларини эслаб, ширин хотираларга берилишди. Баҳоранинг овқатга уннаган қўллари муаллақ қолиб, ширин ўйга чўмди. Сотиболди хотинининг кўз қорачиқларига тикилиб, юзини силаш учун қўл чўзган эди, эшик қўнғироғи жиринглаб, унинг қўли ҳам ҳавода қолди. Ташқаридан ғўнғир-ғўнғир овоз келарди.\n— Ким? — деди иккаласи бараварига.\n— Иссиқ сувдан келишган бўлса керак, — деди Сотиболди. — Илойим шундай бўлсин.\nУ оҳиста юриб бориб, аввал ташқарига қулоқ тутди, сўнг эшик кўзчасидан пойлади.\n— Э, оч-ей, — деди Хидир кўзчага салкам бурнини теккизиб, — оёғим толиб кетди.\nСотиболдининг ичи шувиллаб кетди. Энди ўзига келган эди-я! Юрагининг ҳовури босилиб, хотиржам тортган эди-я! Начора, жўраси келибди. У ҳам меҳмон! Уйингда кимлар борлигини қаёқдан билсин?!\nСотиболди эшикни очиб, ўлганининг кунидан тиржайиб қулочини ёйди. Кейин жўрасини қучоқлаб олди-да, қўйиб юбормади. Очиғи, уни куч билан қисиб… бир бало қилмоқчи эди. Жўраси қучоғида питирлади. Шу пайт орқа тарафдан Хидирнинг хотини ҳам кўринди-ю Сотиболди беихтиёр ошнасини қўйиб юборди.\n— Э, қойил, қадамларига ҳасанот, — деди Сотиболди сохта мулозамат билан иршайиб.\n— Сиз яхшимисиз, Нигора? Болалар тузукми?.. Баҳора, қара, (яна) меҳмонлар келишди.\nБаҳора ҳам худди эри каби тиржайиб чиқди. Дугоналар, «бормисиз, омонмисиз», дея кўришдилар.\n— Келдик, ошна, — деди Хидир. — Бугун, эрта деб қани вақт бўлса!\n«Бугун-эрта эмиш, ҳар ярим соатда шу ердасан-ку!» — деб қўйди Сотиболди ичида.\n— Ие, болаларинг қани? — деб сўради у. — Ташлаб келдингми?\n— Нега ташлаб келаман, жиннимисан? Пастда, сенинг болаларингни кўриб, ўйнаймиз, деб қолишди… Ўзинг яхшими, жўра, а бу қишлоққа бормайсан ҳам? Одам бундай меҳр-оқибатли бўлади-да!\n— Албатта, меҳр-оқибатли бўлади, — деди Сотиболди меҳмонхонани кўрсатиб. — Қани, ичкарига марҳамат.\nЖўраси уни тўхтатди:\n— Олдин ваннангга бир кириб-чиқай. Этажингга чиққунимча терлаб кетдим, пастроқда яшасанг бўлмайдими, а? Бешинчи қаватда пишириб қўйибдими? Арзонроқ деб шу уйни олгансан-да, а? Одам деган меҳр-оқибатли бўлади.\nСотиболди ваннахонага ишора қилди:\n— Ванна банд, тоғам чўмиляпти.\n— Ия, Ҳасан акаям келганми? Айтдим-а, қишлоқда кўринмай қолди, деб.\n— Йўқ, Ҳусан тоғам бу, — деди Сотиболди. — Ҳасан тоғам туш пайтида кетган эди.\n— Ҳа, яхши-яхши, — Хидир шундай деб меҳмонхонага қадам қўйди. Унгача аёллар ичкарига кириб олишган эди. — Э, Баҳора, шу дугонангиз ҳам зерикиб кетади-да! Юр, шаҳарни бир айлантириб келай, дедим. Тўғри қилибманми?\n— Вой, албатта! — деди Баҳора яна тиржайиб.\n«Нақадар тилёғламалик», – ўйлади Сотиболди хотинига қараб.\n— Қани, чойдан суз, жўра, — деди Хидир Сотиболдига. — Шаҳарнинг суви зўр-да, олти чойнак ичсанг ҳам тўймайсан… Менга қара, Пўлатни кўрмадингми яқин орада?\nСотиболди унга чой узатар экан, жавоб берди:\n— Кўрдим, икки кун олдин келган эди. Ишим яхши, дейди.\n— Аҳмадали-чи, уям кеп турибдими? Ярим йил бўлди кўришмаганимизга. Тағин битта гузарданмиз.\n— Аҳмадали ўтган ҳафта шу жойда ўтириб, сени сўраган эди.\n— Бу сафар келса, айтиб қўй: божасининг укаси болтамни келтириб берсин. Тўйга деб олган, ҳалиям бергани йўқ.\n— Хўп, — деди Сотиболди.\nПодъездни гупирлатиб болалар чиқишди. Сотиболди уларнинг нечталигини ҳам била олмай қолди. Ўзининг болаларини ошхонага ҳайдади. Меҳмон чурвақалар мезбонларга салом беришяпти-ю иккала кўзлари ҳам дастурхонда. Кенжатой чидай олмай, ликопчадаги конфетларга чанг солди.\n— Ҳой, уят бўлади, — Нигора унга дакки берди.\n— Нега уят бўларкан, индаманг, — деди Баҳора, кейин конфет солинган ликопчани болаларнинг олдига қўйди. — Мана, олинглар.\nАна шунда тўрт (ёки беш, балки олтитадир) бола ҳам ликопчага ташланди. Катталари пишиқлик қилиб, ҳамма ширинликни олиб қўйишди. Кенжатойга эса ҳеч вақо қолмади, унинг алами келиб бўш ликопчани деворга қарата отди-я!.. Ликопча ундан қутулганига шукр қилгандек чил-чил синди.\n— Вой, шарманда, — Нигора ўрнидан туриб, ликопча синиқларини йиғиштира бошлади.\n— Ҳали шошмай тур…\nВаннахонадан Ҳусан ака чиқиб келди:\n— Нима тарақлаб кетди?.. Ие, Хидирбой, қачон келдинг?\nҚишлоқдошлар қучоқлашиб кўришдилар. Ҳусан ака Сотиболдига қаради:\n— Жиян, кофе ичгим келяпти. «Три вадном»!\nСотиболди хижолат тортди:\n— Йўқ эди-я, тоға, узр.\nҲусан ака бош чайқади:\n— Э, опкеб қўйсанг бўлмайдими, жиян? Бир ичгим келганди. Айтгандай, янганг келмадими ҳалиям? Бозор деса, ўзини томдан ташлайди. Эриям эсидан чиқиб кетади. Ишқилиб адашиб кетган бўлмасин. Жиян, айтдим сенга, хотинингни у билан бирга юбор, деб.\n— Кўрдингиз-ку, Баҳора аммасини кузатишга кетган эди, — деди Сотиболди.\nҲусан ака яна диққат бўлди:\n— Агар янганг ростдан ҳам адашиб кетган бўлса, нима қиламан, жиян? Хотинсиз қандай яшайман? Бор, топиб кел, қоронғи тушиб қолди.\nСотиболдининг бахтига шу пайт янгасининг ўзи кириб келди. Эр-хотин бировнинг уйи демай, бироз айтишиб олишди. Мезбонлар уларни яраштирган бўлишди. Ҳусан ака қошларини чимириб, жойига ўтирди.\nХидир Сотиболдига тиржайиб қаради:\n— Бу уйда овқат-повқат борми?\nБаҳора ўрнидан турди. Сотиболдининг телефони жиринглаб, у ҳам ошхонага ўтди. Бу пайтда Хидирнинг болалари билан ўзиники қоришиб кетиб, бутун бошли Кутузов дивизиясини ташкил этган эди.\n— Уйинг қайси томонда? — ўдағайлади Сотиболдига телефондан кимдир, салом-аликсиз. — Мен Питерга кетяпман, икки кундан кейин учаман. Унгача шаҳарни айлантирасан.\n— Кимсиз? — сўради Сотиболди қўрқа-писа.\n— Ана шу-да, қариндошларингни танимайсан, амакингди хотинини овсинини қайсинглисининг тоғаси бўламан. Ўзи аввалдан қариндошмиз сизлар билан. Толибман. Эсингдами, сени боғчага олиб борардим? Менга қара, ҳозир такси тўхтатаман, ҳайдовчига уйингни тушунтирасан!\n— Ким экан? — сўради унинг ортидан чиққан Ҳусан тоға. Сотиболдидан билиб олгач, уни койиди: — Сен ҳам, жиян, бировга осилмасдан вақтида боғчага ўзинг борсанг бўлмасмиди… — кейин Баҳорага қаради: — Пишдими манти, жа пишиши қийин экан-да бу уйда.\nБироздан сўнг Сотиболди Толибни кутиб олиш учун пастга тушиб кетди. Кўп ўтмай, унинг шундоқ ёнига «Матиз» келиб тўхтади. Ундан хўппа семиз Толиб думалаб тушгандек бўлди. У ўзидан ҳам катта сумкани кўтариб олган эди. Сотиболди билан кўришиб, унинг қовурғаларини қисирлатиб юборди.\n— Шу «дом»да яшайсанми? Яхши-яхши, — деди Толиб ҳарсиллаб. — Тўхта, анови дўконга кириб чиқайлик, уйингга қуруқ кирмайин.\n— Йўғ-ей, шарт эмас, — хижолат бўлди Сотиболди.\n— Майли, ўзинг биласан. Қани, бошла, қариндош!\nУйга чиқишгач, Толиб аввал яхшилаб ювинажагини айтди, бироқ ваннахонани энди Хидир банд қилган эди. Дастурхон атрофида учовлон гаплашиб ўтирдилар. Толиб ўзининг кимлигини Ҳусан тоғага ҳам ҳижжалаб тушунтирди. Ростдан ҳам қариндош бўлиб чиқдилар. Қайтадан кўришишди.\nХидир ювиниб чиққач, манти олиб келинди. Сотиболди сездирмай зип этиб ваннага кирди-да, сув ҳисоблагичини кўриб, нафаси ичига тушиб кетди. Кейин ошхонадаги газ устига тўнтариб қўйилган қозонни кўриб, ҳайрон бўлди.\n— Тоғангизнинг қозони, янгангиз қўйди, — деди пичирлаб Баҳора. — Эрталабгача оппоқ бўлармиш. Қишлоқда газ паст ёнади, дейди…\nСотиболдининг ёнаётган газни, аниқроғи, ғириллаб айланаётган ҳисоблагични ўйлаб, томоғидан манти ҳам ўтмади.\nОвқатдан кейин тоғаси Сотиболдини бир четга тортди:\n— А, бу ухлаш қандай бўлади, жиян?.. Уч-тўрт хонали уй олмаган экансан-да!\n— Бир амаллармиз, — деди Сотиболди. — Эркаклар бир хонада, аёллар иккинчисида, болалар ошхонада ва балконда ётади.\n— Й-ў-ў-қ, — бош чайқади тоға, — мен янгангсиз ухлай олмайман. Иноғом, Ғулом ҳам ошхонангда ётсин. Сен билан келин, анови… қўшнининг уйида ётсаларинг бўлмайдими, нима қиласизлар бу ерда тиқилиб?\nБошқа одам бўлганида ҳозир бақириб юбориши тайин эди, аммо Сотиболди бундай эмас. Худди хотини каби у ҳам кўнгилчан. Қўшнини ташвишга қўйиб нима қилади, рўпарадаги ўрис, юқоридаги карис, пастдагилар билан эса ош-қатиқ эмас. Эр-хотин бир амаллаб ваннахонада ухлашар. Бир кеча минг кеча эмас-ку!\n— Ўзинг биласан, — ҳомуза тортди Ҳусан тоға. — Балконинг ҳам кичикроқ-да! Айтгандай, эрталабга кофе келтириб қўй, эсингдан чиқмасин.\nБолалар бир-бири билан уришишдими, бақир-чақир, ванғиллаган йиғи бўлиб кетди. Тўнғич меҳмон бола укаси билан «кетка»ни талашибди, кейин аччиқланиб деразадан пастга улоқтирибди. Қани кенжатойнинг «сигнализация»си тинса! Ўзиям 200 децибелга чиқди овози! Ҳеч ким бир-бирини эшитмайди.\nСотиболди хотини билан бирга пастга тушиб, ўша «кетка»ларни қидирди. Нечтасини топди, билмайди, олиб уйига чиқса, эшигининг олдида боя юқорида биз тилга олган ўрис қўшни турибди: «Что за крик, кого-то зарезали, да? Спать дают или нет?» Сотиболди минг тавалло қилиб ундан кечирим сўради.\nКафтига тўртбурчак қоғозлар теккачгина кенжатойнинг уни ўчди. Жойлар солинди. Сотиболди Хидир ошнасининг дийдиёларини эшитганча уйқусираб ўтирар, аёллар ошхонада куймаланишарди. Толиб ваннадан чиқа қолмасди – балиқ ҳам сувда бунча кўп бўлмаса керак. Ҳусан тоғаси билан янгаси кириб кетган хонадан хуррак овози эшитила бошлади.\nХуллас, Хидир, хотини ва болалари бу хонада, Толиб балконда ухлайди. Мезбон болалар ошхонада, Сотиболди билан Баҳорага эса ваннахона! Агар, Худо кўрсатмасин, яна меҳмон келиб қолса, ваннахонани бўшатиб… ҳожатхонага!..\nНиҳоят, Толиб ювиниб чиқди. Балконга солинган ўринга қараб, бироз норозинамо турди-да, кейин индамай ётиб олди. Йўқ, индамади эмас, «меҳмонхонага борсам бўларкан», – деб тўнғиллаб қўйди.\n— Менга қара, носимни қаерга туфлайман? — деб сўради Хидир ваннахонага кўрпа-тўшак олиб кириб кетаётган Сотиболдига. Сотиболди деразага имо қилди.\nБолаларнинг ғала-ғовурини айтмаса, яна бир соатлардан сўнг тунги осудалик чўкди. Хотини-ку, ваннанинг ичида ухлади, аммо Сотиболдининг ванна ёнидаги бир қават юпқа кўрпача тўшалган кафеллар устида сира уйқуси келмасди. Оёғини чўза олмайди – гоҳ пақирга, гоҳ тоғорага тегиб, даранглаб кетади. Хуллас, бир кунда ўзига шунча меҳмонларни сотиб олган Сотиболди анчагача ухлай олмай, эртанги режалари ҳақида ўйлаб ётди. Қачон кўзи илинган, билмайди, эрталаб хотинининг шивирлашидан уйғонди. Сакраб турди. Баҳора кулиб турарди.\n— Ҳамма кетди, — деди у. — Болаларни мактабга, боғчага ҳам қўйиб келдим.\nСотиболди тушунмади. Хотинининг айтишича, ростдан ҳам меҳмонлар бирин-кетин уй-уйларига жўнаворишибди. Сотиболдини шунча уйғотишса ҳам у уйғонмаганмиш (балки жўрттага уйғонмагандир).\nНаҳотки, ҳамма кетган бўлса? Сотиболди ишонқирамай, хоналарни бир-бир кўриб чиқди. Ҳувиллаган уйда ростдан ҳам ўзи ва Баҳорадан бўлак ҳеч ким йўқ эди. У хотинига кулимсираб қараган эди, хотини ҳам тиржайиб… қо-о-о-чди! Сотиболди қувди. Иккаласи худди асал ойини нишонлайдигандек, ҳиринг-ҳиринг қиларди. Кейин Баҳора қаерга яширинди, Сотиболди билолмай қолди. Уни қидириб чиқди. Стол тирқишлари, хонтахтанинг таги, жавон, телевизорнинг орқасиям қолмади. Сўнг қадрдон ваннасини тахмин қилиб, ўша ерга кирди. Шунда бирдан сип-силлиқ кафеллар устида сирпаниб кетиб, гупиллаб йиқилди. Кўз олдида қолгани ваннахонанинг шифти бўлди…\n— Туринг, шарманда, шунча ётасизми? — Баҳоранинг овозини эшитган Сотиболди кўзларини очиб, яна ваннахона шифтини кўрди.\n— Хотинжон, яқинроқ кел, наҳотки ҳамма кетган бўлса?! — деди тиржайииб Сотиболди.\n— Туринг, холаларим келишди, — шоширди Баҳора. — Анови жўрангиз, «ваннани бўшатсин», деяпти. Тоғангиз эса кофе сўраяпти… Ҳамма кетган эмиш! Тушингиз ҳам бор бўлсин…\nБу умматни миллатчилик, маҳаллийчилик хор қилди\nИлк маротаба 2009 - йилда эшак сўйиб, халққа билдирмасдан сотганларни воха томонда эшитган эдим. (more…)\nАхлоқApril 9 2018, 12:04\nЎзбекистонда тўй, ҳашамлар, оилавий тантаналар, ...\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгаши ва Қонунчилик палатаси Кенгашининг мажлиси бўлиб ўтди. Унда Олий Мажлис палаталари Кенгашлари аъзолари, депутатлар, ...\nАхлоқSeptember 14 2019, 11:09\nТошкентда кекса аёл автомойка ишчиси томонидан ...\nФуқаро Фаррух Зайниддиновга нисбатан 1-1001-1904/241-сонли жиноят иши очилди. Сабаби, 1983 йилда Бухоро вилоятида туғилган 2 нафар фарзанднинг отаси бўлган, муқаддам ўғирлик, ...\nАхлоқOctober 7 2019, 10:10


Муштумзўрлар жазосини олди - hudud24.uz\n2021, 27-Fevral | 08:42\nБош саҳифа Суд очерки Муштумзўрлар жазосини олди\nМуштумзўрлар жазосини олди\nБаъзан икки инсон ўртасидаги тушунмовчиликка гўзал муомала кифоя қилади. Бунинг учун киши оиласида чиройли тарбия кўрган бўлиши керак. Ножўя босилган қадам охир-оқибат жиноят кўчаси томон бошлар экан, демак оилаларда тарбиявий муҳитни яхшилаш долзарб бўлиб қолаверади.\nНавбатдаги суд мажлиси якунида шу фикрларга яна бир бор ишонч ҳосил қилдик. Суднинг қора курсисида ўтирган Жасур Тўлаевнинг (исм-фамилия ўзгартирилган) хатти-ҳаракатидан аён бўлдики, у ўзига муштумзўрликни касб қилиб олгандек, муаммоларини шу йўл билан ҳал қилишга одатланган бўлиб чиқди.\nГап шундаки, у таниш акахони Карим Алиевни Қосим исмли шахс жонига қасд қилганидан кейин кўча-куйда тарқалган ҳар хил гап сўзлардан ғазабланиб юради. Бу орада Жасурга чақимчилардан бири Абдували “Каримнинг укахони ҳеч нима қилолмаяпти”, деган гапни айтганини етказишади.\nШунда унинг муштумзўрлиги тутиб таниши Шокир билан Абдувалини танобини тортиб қўйишни маслаҳат қилади. Бетайин ҳамтовоқ Шокир жилла қурса “Абдувалини дўппослагандан нима наф, кел яхшиси, чиройли муомала билан гаплашиб, уялтириб қўя қолайлик”, дейишга ярамайди. Аксинча, томошаталаб, кайфиятдаги гумашталикни ўринлатади.\nКимларгадир сабоқ бўлиш мақсадида ёзаётганимизнинг “қаҳрамон”ларини таъбир жоиз бўлса, кўзи очиқ кўрлар дейиш мумкин. Тубанликка юз тутган бу кимсалар биргаликда қилган жиноий хатти-ҳаракатлари туфайли бир шахсга оғир тан жароҳати етди.\nБуни қарангки, улар жиноятга обдон тайёргарлик кўриб Абдували яшайдиган маҳаллага икки марта бориб, унинг уйини излашади. Шеригинг олақарға бўлса, титганинг гўнг бўлар, деганларидек икки ҳамтовоқ Абдувалини излаб юришган вақтида уларга яна икки гумашта қўшилади. Улар ҳам жиноят содир этилишини била туриб, Жасурни йўлдан қайтаришмайди. Текин томоша илинжида унга эргашишади.\nШундай қилиб, тўртовлон кеч соат 6 ларда Абдувалини маҳалласининг бошида учратиб қолишади. Қарашсаки, вазият бироз ноқулай, у уч киши билан суҳбатлашиб турибди. Абдувалининг ёлғиз қолишини кутишади. Жасур вақтдан унумли фойдаланиб бейсбол таёғини тайёрлаб туради.\nВазият келгач, Жасур Абдувалига ташланади. Жон ачиғида қочиб кетаётган Абдувалини ортидан таъқиб қилиб бораверади. Ниҳоят ўз мақсадига етиб, Абдувалини аямай ура кетади. Унинг азоб билан инграб ҳолдан тойиб бораётганини кўрса-да, асло ачинмайди.\nЖиноят жазосиз қолмади. Аммо увол бўлган умр-чи? Бу саволга ким жавоб беради? Виждони қийналармикин йигитнинг? Қилмишидан тўғри хулоса чиқарармикан? Буни вақт кўрсатади.\nТошкент шаҳар жиноят ишлари бўйича Яккасарой туман суди судьяси\nАввалги мақолаСирдарёда пенсионерларга мажбурий тарзда лотерея чипталари сотилган\nКейинги мақолаЖССТ вакили коронавируснинг келажагини башорат қилди\nБузғунчи ғояларни интернет орқали тарқатган йигитга суд ҳукми ўқилди\nҚотилликка сабаб лоқайдликми?


Яккасарой туманида содир бўлган ЙТҲ ҳақида расмий маълумот\n9 Mart 2021 Yil 864\n2021 йил 7 март куни тахминан соат 23:55 ларда Яккасарой тумани Шота руставели кўчаси (тўқимачилик шифохонаси ёнида) 27 ёшли Отабек Б., "Cobalt" русумли (давлат рақами 01 М 971 VA) автомобилда ҳаракатланиб, тезликни оширган ва бошқарувни йўқотган. Натижада ёритиш тўсинига урилиб йўлнинг қарама-қарши қатнов қисмига чиқиб кетган ва бошқа "Cobalt" русумли (давлат рақами 01 F 918 UA), 65 ёшли Александр Ш. бошқарувчидаги автомобиль билан тўқнашган.\nЙТҲ натижасида "Cobalt" русумли (давлат рақами 01 М 971 VA) автомобиль йўловчилари 28 ёшли Шохжахон Э. ва 29 ёшли Сардор Ю., шунингдек "Cobalt" русумли (давлат рақами 01 F 918 UA) ҳайдовчиси ва йўловчиси 26 ёшли Василий Ш. Турли даражадаги тан жароҳатлари билан тиббий муассасага олиб борилган.\nҲурматли ҳайдовчилар! Йўл ҳаракати қоидаларига риоя қилинг, соғлиғингизни ва ҳаётингизни асранг. Айниқса автомобилингизда бошқа йўловчилар борлигида буни унутманг, ахир улар ўз ҳаётини сизларга ишонган ва масъулиятли бўлишингиздан умидвор.


Тошкентдан Жиддага авиақатновлар йўлга қўйилади - Халқ сўзи\nТошкентдан Жиддага авиақатновлар йўлга қўйилади\n10:22 28 Июнь 2018 Жамият\nЭндиликда ҳафтасига бир марта Тошкент-Жидда-Тошкент йўналишидаги рейслар йўлга қўйилиши кутилмоқда. Бу ҳақда Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси матбуот хизмати хабар тарқатди.\nХабарда қайд қилинишича, 26 июнь куни «Ўзбекистон ҳаво йўллари» МАК дирекциясида авиакомпания ва Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси вакиллари ўртасида учрашув бўлиб ўтди. Унда шунингдек зиёрат туризми дастури бўйича бевосита сайёҳларни жалб қилиш билан шуғулланувчи туроператорлар ҳам иштирок этишди.\nМузокаралар давомида мамлакатимизда зиёрат туризмини ривожлантириш концепцияси, бу масалада миллий авиаташувчининг роли, шунингдек Тошкент-Жидда-Тошкент йўналиши бўйича мунтазам рейсларни йўлга қўйиш имкони муҳокама қилинди.\nУчрашув якунларига кўра, МАК томонидан 2018-2019 қишки навигация даврида ҳафтасига бир марта Тошкент-Жидда-Тошкент йўналишидаги рейсларни йўлга қўйиш масаласини ишлаб чиқишга келишиб олинди. Рейслар Boeing 767 ҳамда 787 Dreamliner авиалайнерларида амалга оширилади.\nМанба хабарида рейсларни амалга оширишни бошлаш санаси ва парвозлар жадвали ҳақида қўшимча хабар берилиш билдириб ўтилган.


00:00 / 11.03.2011 | eski savollar | 1607\nМухтарам Шайх Мухаммад Содик хазратлариИлмсизлигимиз учун яна бир бор узр ихтилоф кутармокчи, эски гапни кузгамокчи эмасман.Маъзур тутасиз мен яна ушу жамадан олдинги 4 ракаат суннат хакида сурамокчи эдим.Куръон ва суннатга эргашиш керак деб юрган биродарларимиз бор.Уларни айтишича маълумки Бухорийнинг сахихлари энг ишончли туплам шунда келган сахих хадис 38-боб. Жумъадан кейин ва жумъадан аввал намоз о‘қимоқАбдуллоҳ ибн Умар ривоят қиладирлар: «Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам уйларидапешиндан аввал 2 ракъат, пешиндан кейин 2 ракъат, шомдан кейин 2 ракъат вахуфтондан кейин 2 ракъат намоз о‘қир эрдилар. Жумъадан кейин ҳам уйларига қайтибкелганларидан кейин 2 ракъат намоз о‘қир эрдилар». (Бухорий)шу хадасини хужжат килиб курсатишиб жумадан олдин 4 ракат суннатни окимай бизга хам 2 ракат укинглар деб таргиб килишмокда. Тортишмайлик десак айтишларича Куръонда келган "Олимларини ва Ийсони худо килиб олишади" деган маънода оят бор шунга тушиб колманглар деб жон куйдиришмокда эмиш. (каерда кандай маънода келганини айтиб бериша олмади)Устоз юкорида келган хадисда Ибн Умар р.а "Жумъадан кейин ҳам уйларига қайтибкелганларидан кейин 2 ракъат намоз о‘қир эрдилар" демокдалар шу ерини тушунмаяпман Илтимос кискача булса хам шархлаб берсангиз .. Биродаримизга сиз келтирган шархни курсатган булар эдик\n- Биродарингиз ким ўзи? Бутун бошли мазҳаблар уламоларининг 1400 йилдан бери ҳадислардан тушуниб, далил қилиб айтган гапларини, "Олимларини ва Ийсони худо килиб олишади" деган маънода оятга тўғрилайдими? Аллоҳдан қўрқмайдими? Бандадан уялмайдими? Сизлар ҳам китоб ўқиб, ўрганиб олсангиз бўлмайдими?Бу гапни неча йилдан бери, неча марталаб, китобларда, сайтда, маърузаларда чиқардик.Яқинда, “Ихтилофлар, сабаблар, ечимлар” деган китобда ҳам чиқди. Сизлар эса, мени вақтимни олиб яна сўраяпсизлар. Бизнинг ҳар бир масалани, ҳар бир одамга алоҳида айтиб, ёзиб беришга имконимиз йўқ. Бошқа ишларимиз кўп. Бизга ҳам раҳмларингиз келсин”.ЖУМЪА НАМОЗИНИНГ АВВАЛГИ ТЎРТ РАКЪАТ СУННАТИ ҲАҚИДА339-САВОЛ: Одатда бизда жума намозидан олдин тўрт ракат суннат ўқилади. Лекин, «Мушкот» китобида фарздан олинги тўрт ракъат суннат айтилмаган. Араб ўлкаларида бу суннат ўқилмас экан, бизда ўқилишига бирор ҳужжат борми?339-ЖАВОБ: Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм.Бу саволда ҳозирги кунда диёримиздаги мўмин-мусулмонлар баъзилари одатланиб қолган дард ўз аксини топган. Унда «Мушкот» китобида фарздан олдинги тўрт ракат суннат айтилмаган» деган гап бор. Битта китобга Ислом динининг барча таълимотлари жойланиши мумкин эмас. Ҳаттоки бир мавзуга аталган, мисол учун «Жума намозига аталган бир китобда шу намозга тегишли барча каттаю кичик нарсалар тўпланган, ундан бошқа ҳеч нарса қолмади» деган даъвони ҳеч ким қила олмайди. «Мушкот» ҳадис борасидаги китоблардан бўлиб, кўпгина нарсаларни муаллиф ўзи тўплаган ҳадисларда акс эттиришга ҳаракат қилган. Лекин муаллифнинг ўзи ҳам, бу китобни шарҳ қилган катта уламолар ҳам ва шу кунгача ўтган китобга алоқаси бор кишилар ҳам ҳеч қачон «Мушкот» китоби Ислом динидаги ёки намоз бобидаги ёки жума ҳақидаги барча маълумотларни ўзига тўплаган, бундан бошқа ҳеч нарса йўқ, ана шу китобда келгани ҳисоб, бошқаси ҳисобмас» деган эътиқодни қилмаган. Биздаги хато–битта китобни ўқий-миз, ана шу китоб ҳақида «Бор ҳақиқат шу, бундан бошқа ҳеч гап йўқ» деган тушунчани ўзимизга касб қилиб оламиз. Бу мутлақо нотўғри гап, мутлақо нуқсонли бир тушунча ҳисобланади. Тажрибада ҳам бўлди: бир гуруҳ ёшларимиз шунга ўхшаш баъзи бир диний аҳкомларда кўпчиликка ихтилоф қилиб, масжид имомларига таъна етказган, ҳар хил гап-сўзлар бўлиб ўтган экан ва айнан мана шу жумадан олдин ўқиладиган тўрт ракат суннат намозини инкор қилиш ҳолати бор экан. Суҳбат давомида: «Нима учун мана шу тўрт ракатли суннат намози йўқ, деган фикрга келдиларингиз» деб сўрасам, уларнинг раҳбари жавобга «Аркони исломда йўқ экан» деди. «Аркони ислом нима?» десам «китоб» деди. Мен айтдим: «Тўхтанг энди, мен бу китобни кўрганим йўқ, билганим йўқ. Лекин гапингиздан маълум бўлдики, бу китоб чет элдан келган, ҳажми кичкинагина, ўзбек тилига таржима қилинган китоб бўлса керак» десам, «Ҳа тўғри, Саудиядан келган», деди. Мен айтдим: «Ўша кичкина китобда бир нарса айтилмай кетган экан, лекин мана бу имом домланинг китоб жавонидаги бир қанча китобларни кўринг. Ўша битта кичкина китобда йўқ нарса бу китобларда бўлса эътироф қиласизларми ё инкор қиласизларми? Битта нарсани, кичкинагина нарсани ўқиб олиб, ўшанда йўқ нарсани йўқ деб юборишдан уялмадиларингизми? «Мана бу ерда йўқ экан, халқимиз асрлар оша шунинг амалини қилиб келяпти экан, орасидаги фарқ нима», деб домлаларингиздан сўрасаларингиз бўлмасмиди?» деган гапларни айтдим. Демак, бирор китобда, жумладан «Мушкот» китобида айтилмаган нарса йўқ» деган тушунчага бормаслигимиз керак. Иккинчиси: «Араб ўлкаларида бу суннат ўқилмас экан!» Бу ҳам, «Арабларда бор нарса бор, йўқ нарса йўқ деган» тушунча, ҳам–бир дард. «Араблар араб, ҳамма нарса ўшалардан, шуларнинг билгани-билган, дегани-деган» тушунча ҳам нотўғри. Араблар ҳақиқатан мўмин-мусулмонларга етакчи халқ бўлиб келган. Лекин бу «Нима нарсани араб қилса тўғри, араб қилмаса нотўғри» деган гап эмас. Арабларнинг ичида яхшиси бор, ёмони бор, мусулмони бор, насороси бор, динсизи бор ва ҳоказо. Шунинг учун араб ўлкаларида ёки араб шахсларга қараб исломий ҳукмларни чиқариш, баҳо бериш ва бошқа ҳолатларни эътиборга олмаслик керак. «Бизда ўқилишига бирор ҳужжат борми?» деган саволга келсак, бизда ўқилиши ҳанафий мазҳаби асосидадир. Ҳанафий мазҳаби бутун Ислом олами тан олган тўрт фиқҳий мазҳаблардан биридир ва бу мазҳаб ўзи келтирган ҳар бир ҳукмга Қуръондан ёки Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг суннатларидан ҳужжат келтирган. Ҳанафий мазҳабида юрган мўмин-мусулмонлар ичида турли миллатлар ва қавмларга мансуб мусулмонлар бор. Жумладан жуда кўплаб араблар ҳам бор, форслар ҳам бор, турк-лар ҳам бор, ҳиндистонлик ва яна кўпгина юрт, миллат, қавмнинг вакиллари бор. Энди, ҳанафий мазҳаби бўйича «Жума намозидан олдин тўрт ракат суннат ўқилади» деган ҳукмнинг албатта ҳужжати бор. Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳудан ва Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳудан муҳаддис уламоларимиз бир қанча ривоятларни келтиришган. Буларнинг барчасида Пайғамбаримиз Муҳаммад мустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам жума намозидан олдин тўрт ракат суннат намозлари ўқи-ганлари тўғрисида баёнотлар келган. Шунингдек, Умму Салама онамиз розияллоҳу анҳодан ҳам ва яна бошқа бир қанча кишилардан бу борадаги ривоятлар келган. Ана ўша ривоятларни олиб, «Ҳанафий мазҳабида худди пешиндан олдин тўрт ракат суннат намози ўқилганидек, жума намозидан олдин ҳам тўрт ракат суннат намози ўқилади» деган ҳукм жорий бўлган ва бунга ҳанафий мазҳабидаги кишилар аввал бошдан амал қилиб келяптилар. Буни ҳозирги кунги мўмин-мусулмонлар ҳам яхши билишлари, бошқа аҳкомлар қаторида бу нарса ҳам далилли, ҳужжатли бир ҳукм экани яхши англаб олишлари лозим бўлади. Валлоҳу аълам.Савол: Ассаламу алайкум устоз!!! Жума намозида 2 ракъат фарздан олдинги 4 ракъат суннатнинг ҳужжати ҳақида сўрамоқчи эдим. Изланиб кўриб имом Табаронийдан ҳазрат Али ривоят қилган ҳадисни топдим. Лекин Имом Бухорий бу ҳадисни қаттиқ жароҳатлаган эканлар. 2 та жиддий жароҳат мавжуд. “Мусталаҳул Ҳадис” илмидаги қоидага биноан “заиф” ҳадисни бу ўринда олинмаслигини эшитган эдим. Лекин бу ҳадис “заиф” эмас “жуда заиф”. Шунинг учун бидъат эҳтимоли бўлиши мумкин деб ўйлаб, Жума куни 2 ракъат фарзни, сунг 4 ракъат суннатни ўқимокдаман холос.Мирзо Кенжабекнинг “Суннани Термизий”га килган таржимасида бу борада Абдуллоҳ ибн Масъуддан ҳадис борлиги зикр қилинган, лекин афсус ҳадис келтирилмаган. Устоз умуман ҳар қандай шаръий масалаларни шу услубда - яъни, аниқ ва қатъий далилларни сўраб суриштириб, сўнг амал қилишим тўғрими? Чунки Аллох Таоло Исро сурасининг 36-оят маъноси таржимасида : “Ўзинг билмаган нарсага эргашма! Албатта, қулоқ, кўз ва дил — ана ўшалар, масъулдирлар” деган.Масалага ойдилик киритсангиз, фарз намозидан олдинги 4 ракъат суннат ҳақида саҳиҳ хужжат борми? Жавоб: Бу гап олдин масала сифатида кўтарилмас эди. Ҳамма ҳанафий мазҳаби китобларида келган таълимотлардан ўрганиб мазкур, жумъа намозининг икки ракъат фарзидан олдинги тўрт ракъат суннатни ўқир эди. Аммо бундан йигирма йиллар аввал ўлкамизга турли сабабларга кўра бемазҳаблик деган бало кириб келди. Кирганда ҳам одамларнинг нозик жойидан турган ҳолда кириб келди. Биз Қуръон ва Суннатга амал қилишимиз керак деган чақириқ билан кириб келди. Бемазҳаблар баъзи кишиларни Қуръон ва Суннатга амал қилиш даъвоси билан ўзларига ром қилиб олганларидан кейин Қуръон ва Суннатга амал қилмаслик мисли йўқ катта гуноҳ эканини сингдирдилар. Аммо уларга Қуръон ва Суннатга амал қилишни ўргатиш ўрнига Қуръон ва Суннатга қарши иш сифатида фиқҳий мазҳабларни ёмонлай бошладилар. Биз, дейишар эди, улар Қуръон ва Суннатга амал қилишимиз керак, Абу Ҳанийфанинг гапига эмас! Бемазҳабларнинг вакиллари Ҳанафий мазҳабининг қоралаш учун у мазҳаб олмаган, аммо бошқа мазҳабдаги бор гапни, Суннатда бундай бўлса ҳам, ҳанафийлар бу ҳукмни олмай, ўзларининг гапни одамларга шариатнинг ҳукми деб суқиштиришган дейишар эди. Мисол учун, намозда, “Фотиҳа” сураси қироатидан кейин “омийн”ни овоз чиқариб айтиш. Уни бошқа мазҳаблар олган. Аммо фиқҳий мазҳабларнинг барчаси нотўғри дейишларига қарамай бемазҳаблар бу масалада фақат ҳанафий мазҳабини танқид қилишарди. Бошқа масалаларда ҳам шу гапни такрорлаш мумкин. Яъни, фиқҳий мазҳаблар бир масалада бир неча далил келиб, улардан баъзисини бир мазҳаб, бошқасини иккинчи мазҳаб олган бўлса, бемазҳаблар ўзлари билмаган нарсани Суннатга хилоф деб эълон қилишар эди. Бу нотўғри, Суннатда бундай дейилган, дейишар эди. Аммо ўша улар Суннатда бор деган гапни бошқа фиқҳий мазҳаб минг йилдан кўпроқ вақт олдин амал қилишни бошлагани ҳақида лом – лим демасдилар.Кези келганда айтиб ўтиш керакки, бемазҳаблар ўзлари намоз ўқишни мазҳаб уламоларидан ёки уларнинг китобидан ўрганишган бўлади. Агар уларга мазҳабдагидан бошқача алоҳида Қуръон ва Суннатга асосаланган намозни бизга кўрсат дейилса, бирор нарса дея олмайдилар. Бошқа масалалар ҳам худди намозга ўхшайди. Бемазҳабларнинг гапи қуруқ сафсатадан бошқа нарса эмаслиги очиқ-ойдин кўриниб туради.Шундай қилиб бемазҳаблар ва уларнинг гумашталари бир қанча гапларни масала қилиб кўтариб, ўз фитналарини юзага чиқардилар. Одамлар ўртасида, ҳанафий мазҳабида Қуръон ва Суннатга амал қилиш ўрнига Абу Ҳанийфа ва унинг тўдасининг аъзолари одамларни ўзларининг гапига юришини йўлга қўйишган дедилар. Иккинчи ҳижрий асрда ўтган ва Ислом умматининг ярмидан кўпи илмидан барҳарманд бўлиб келаётган, Қуръон ва Суннатга амал қилишда кўпчиликка имом бўлган буюк олимни ва у кишининг сафдошлари ҳамда шогирдларини Қуръон ва Суннатга хилоф қилишда, залолатда ва одамларни залолатга кетгазишда айбладилар. Ҳатто бемазҳабларнинг чет элдаги сафдошларидан бири Абу Ҳанийфа раҳматуллоҳу алайҳини “Абу Жийфа” – ўлимтикнинг отаси деб номлашгача борди.Биздаги бемазҳаблар асосан ўзларининг четдаги “устоз”ларининг кўрсатмаси ва гаплари асосида иш юритадилар. Аввал улар берилган кўрсатма асосида ҳанафийлар ҳужжат далилсиз ўзининг гапни шариат дейишади, деган гапни тинмай такрорладилар. Уламоларимиз ҳужжат далилларни келтирганларидан кейин, энди, ҳадис заиф дейишга ўтдилар. Аввал айтиб юрган гаплари учун, биз билмаган эканмиз ҳанафийларнинг ҳар бир шаръий ҳукмга Қуръон ва Суннат, Ижмоъ ва қиёсдан далиллари бор экан, дейишга ярашмади. Худди билмагандек, фалончи ҳадис заиф экан дейишга ўтишди ва сизнинг саволингизга ўхшаш саволларни беришга ўтишди. Майли, бу ҳам бир услуб.Сиз айтган ҳадис қуйидагича:Али розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:“Расулуллоҳ соллаллоъу алайъи васаллам жумъадан олдин тўрт ракъат, кейин тўрт ракъат ўқир эдилар. Саломни уларнинг охиридаги ракъатда қилар эдилар”. Тобароний ривоят қилган.Ушбу ҳадиснинг ровийларидан фақат Муҳаммад ибн Абдурроҳман Саҳмийни имом Бухорий заиф деган. Бошқа барча ровийлари ишончли. Аммо Ибн Адий Муҳаммад ибн Абдурроҳман Саҳмийни менинг наздимда бўлаверади, деган. Ибн Ҳиббон эса, уни ишончли ровийлар ичида зикр қилган. Бундай одамларнинг ривояти заиф эмас, ҳасан бўлади.Али Қори раҳматуллоҳи алайҳи айтадилар: “Бу яхши иснод билан ҳам келган, Ҳофиз Ироқий, У зот алайҳиссалом у(жумъа)дан олдин тўрт ракъат намоз ўқирдилар”, деган”. Энди сиз айтгандан бошқа ривоятларга ўтайлик.Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинишича, у киши жумадан олдин тўрт ракъат, жумадан кейин тўрт ракъат намоз ўқир эдилар. Термизий ривоят қилган.Бу маънодаги саҳобаи киромлардан келган бир неча ривоятларни Ибн Можа, Абдурраззоқ, Ибн Абу Шайба ва бошқалар ривоят қилишган. Язийд ибн Ҳорундан, Ҳаммод ибн Саламадан, Ҳофиядан ривоят қилинади:“София бинти Ҳуйай розияллоҳу анҳони кўрдим. Имом жамъага чиқишидан олдин тўрт ракъат ўқидилар. Кейин имом билан икки ракъат жумъа ўқидилар”. Ибн Саъд, Зайлаъий ва Ибн Ҳажарлар ривоят қилишган.Уламолар бу ва буларга ўхшаш бошқа ривоятларни жамлаб сиз шубҳа қилаётган жумъадан олдинги тўрт ракъат суннатни ўқишга йўл берганлар.Сиз саволингизда мусталаҳул ҳадис илми ҳақида ҳам сўз юртибсиз. Ўша илмга асосан заиф ҳадисни қабул бўлмаслигини айтибсиз. Сизнинг бу илмдаги савиянгизни билмадиму, аммо ушбу саволдаги гапингиз, биров ўргатиб қўйган гапга ўхшаб турибди. Чунки, мусталаҳул ҳадис илми ҳақида озгина маълумоти бор ҳар бир одамга маълум ҳақиқатни айтмаяпсиз. Ўша ҳақийқат мусталаҳул ҳадис илми уламоларининг иттифоқи ила қуйидагидан иборат: “Заиф ҳадис икки иш ила ҳасан лиғойриҳи даражасига кўтарилади:а). Заиф ҳадисни қувватлайдиган бошқа ривоятлар келиши керак. Шу билан бирга, мазкур ҳадиснинг йўлидан бошқа йўллар унинг кучида ёки ундан кучлироқ бўлиши шарт. б). Ҳадиснинг заиф бўлиши сабаби, ровийнинг ёдлаши яхши эмаслигида, санадида кесилиш борлигида ёки одамларида жаҳолат борлигида бўлиши керак. Яъни, одамларини аниқлаб бўлмайдиган ҳолат бўлади. Мана шу сабабдан ҳадис заиф бўлса ва заиф ҳадисни ўзига ўхшаш ёки ундан кучлироқ санадлик бошқа бир ҳадис қўллаб келса, заиф ҳадис ҳасан лиғойриҳи даражасига кўтарилади. Ҳасан лиғойриҳи, деб номланишининг сабаби:Ҳадисга ҳасанлик сифати биринчи санадининг ўзидан келмагани, балки бошқа ҳадиснинг қўшилиши оқибатида чиққани учун, бошқанинг сабабидан ҳасан бўлгани учун, ҳасан лиғойриҳи, дейилади. Заиф ҳадисни ҳасан лиғойриҳи даражасига кўтарилишини қуйидаги математик тенглама орқалик ифода қилиш мумкин.Заиф + заиф = ҳасан лиғойриҳи.Ҳасан лиғойриҳини ҳукми.Ҳасан лиғойриҳи ҳадис ҳужжатга ишлатса бўладиган даражадаги мақбул хабар ҳисобланади”.Шундан жумъанинг фарзидан олдин тўрт ракъат суннат ўқиш сиз айтгандек, жуда заиф ривоят асосида йўлга қўйилмагани чиқади. Балки, энг камида ҳасан лиғойриҳи ҳадис кучидаги далил билан собит бўлган ва уламолар ижмоъ қилган амал экани чиқади. Аммо мазкур тўрт ракъат суннатни ўқимаслик ҳақида эса бемазҳабларнинг фитнасидан бошқа ҳач гап йўқ экани чиқади.Шунингдек, сиз келтирган, “Ўзинг билмаган нарсага эргашма! Албатта, қулоқ, кўз ва дил — ана ўшалар, масъулдирлар” деган оят таҳтига дохил бўлишга ҳам олиб бормайди.Алоҳида таъкидлаш лозимки, тўрт мўътараф фиқҳий мазҳабларнинг уламолари ҳеч қачон билмаган нарсага эргашмаганлар. Улар Аллоҳ таолонинг розилиги, Ислом умматининг хизмати учун илмий ижтиҳод қилганлар. Ижтиҳодлари тўғри бўлса икки, нотўғри бўлса, бир савоб олганлар. Сиз билан биз эса, уларни яхшилик ила эслаб, ҳақларига қўлдан келганича дуолар қилиш мажбуриятидамиз.Кези келганда яна бир нарсани айтиб ўтсак, мақсадга мувофиқ бўлар деб ўйлайман. Бемазҳабларнинг мўмин-мусулмонлар орасида ихтилоф чиқаришдан бошқа ишлари ҳам борми? Ҳамма вақт ва ҳамма ерда уларнинг ихтилоф чиқаришига гувоҳ бўлмоқдамиз. Энг қизиғи, уларнинг асосий эътиборлари мусулмонлар қилиб турган ва савоб умидида бўлган нарсалардан қайтариш учун ихтилоф чиқарадилар. У нарса йўқ. Бу нарса бидъат. Уни қилган бидъатчи. Буни қилган залолатда. Ва ҳоказолар.Ушбу сиз кўтарган масала фикримизнинг ёрқин далили. Жумъа муборак кун экани ҳаммага маълум. У куни кўпроқ ибодат қилишга тарғибот, хусусан, жумъа намозидан олдин нафл намоз ўқиш ҳақида ҳадислар бор. Бизда ҳамма айнан ўша сиз шубҳа қилаётган тўрт ракъат суннатни ўқишлари ҳам маълум. Одамларни шу ибодатдан қолдириб улар нима савоб касб қиладилар?! Улар кўтараётган ихтилофларнинг ҳар бири ҳақида юқоридаги гапга ўхшаш гапларни истаганча гапиришимиз мумкин.Мана, бемазҳаблар қарийб йигирма йил давомида дийнини ўрганишда машаққат чекиб турган мўмин-мусулмонлар орасида тинмай ихтилоф чиқариб, ўзлари, дийнлари, дийндошлари учун нима фойда топдилар?Ўз-ўзидан бемазҳаблар ватанимизда ихтилофдан бошқа нима қилдилар, деган савол пайдо бўлади.Улар бирорта масжид қурдиларми? Балки, баъзи имомларимизнинг гувоҳлик беришларича, масжид қуришда иштирок этаётган кишиларни бу ишдан қайтаришар экан.Бирор мадрасани ишга солдиларми?Бирор дона мақбул китоб ёзиб, маърифат таратишга ҳисса қўшдиларми? Бирор мураттаб қори тайёрлаб хатмга ўтказдиларми ёки мусобақага юбордиларми?Ушбу қабилдаги саволларни кўплаб беришимиз мумкин. Ихтилоф чиқаришдан бошқа иш йўқми? Ёки одамларга дийнимиз таълимотларини етказиш охирига етиб, ихтилоф чиқаришдан бошқа иш қолмадими?Бу ихтилофлардан кимга фойда ва кимга зарар етмоқда?!Ўзлари бирор нарса қилмасалар ҳам, ҳеч бўлмаса қўлидан келганини қилаётганларга тўсиқ бўлмай турсалар нима бўлади?!Ҳаммамиз ихтилофсиз Аллоҳнинг дийнини ўрганиб, унга қўлдан келганича амал қилиб, аҳл иноқ бўлиб юрсак нима бўлади?!Аллоҳим! Мўмин-мусулмон бандаларингни ихтилофлардан сақлагин! Уларга аҳл иноқликни ато этгин! Ўзингнинг ҳидоятингдан айирмагин! Омийн!\nНомоз ўқий десам шамоллашдан қўрқаман\nОнахоннинг намозлари тўғрими?\nШом намозида тасбеҳ санаш


Ëлғоннинг стратегияси — Dilkashradio.com\nАссалому алайкум. Мен Лола сиз билан баъзи маълумотларни ўртоқлашмоқчиман. Икки шоҳлик бир-бирига қарши жанг қилганда, жангда ғалаба қозониш учун душман ҳақида кўпроқ маълумот тўплашга ҳаракат қилади. Душманнинг кучли ва заиф томонларини билиш, жангда зийракроқ бўлишга ва ниҳоят ғалаба қозонишга ёрдам беради. Айнан шунинг учун ҳам бугун сизлар билан шайтоннинг табиати ва унинг ҳужум усуллари ҳақида суҳбатлашамиз. Душманимиз ҳақида қанчалик яхши билсак, уни енгишимиз ҳам осонроқ бўлади. Ëлғон азалдан шайтоннинг асосий ҳужум қуроли бўлиб келган. Исо Масиҳ айтганидек, ёлғон шайтон учун табиий нарса, чунки ёлғон — унинг табиати. «Азалданоқ иблис қотил эди. У ҳақиқат томонда турмаган, чунки унда ҳақиқат йўқ. У ёлғон сўзлаганда, ўзига яраша сўзлайди. Чунки у ёлғончи, ёлғоннинг отасидир.»\nНима сабабдан шайтон алдаш ва гуноҳга етаклаш учун айнан аёл кишини танлаганини билмаймиз. Муқаддас Каломда ҳаворий Павлус бу ҳақида икки марта айтиб ўтган: «Мабодо Момо Ҳавони илон ўзининг ҳийлагарлиги билан алдаганига ўхшаб, сизларнинг ўй-фикрларингиз ҳам бузилиб, Масиҳга хос соддаликдан айрилиб қолмасангизлар, деган ҳавотирдаман.» «Шунингдек, Одам эмас, балки хотин шайтонга алданиб жиноят қилди.» Баъзилар аёл киши табиатан заиф ва осонгина васвасага тушадиган бўлгани учун шайтон хотинни танлади, дейишади. Бошқалар эса Худо аёл зотини эрига тобе қилиб яратган. У эрининг ҳукмронлиги остида бўлиши керак. Момо Ҳаво эрининг ҳукмронлиги остидан чиққани учун ҳам руҳан ҳимоядан узоқлашиб, гуноҳ қилган, дейишади. Нима бўлганда ҳам биринчи гуноҳ биз аёллар орқали кириб келган.\nËдингизда бўлсин, шайтон эркакнинг олдига боришга ҳаракат қилмаган. У атайлаб аёлнинг олдига келди ва уни васвасага солди. Айнан аёл киши эрини гуноҳга бошлади. Иккаласи эса биргаликда бутун инсониятни гуноҳга қул қилиб қўйди. Менимча, шайтон бугунгача аёлларни ўз тўрига туширишга уриниб келмоқда. Бу унинг жанг усулларидан бири. Бундай қилишдан ўз мақсади бор. Агар аёл кишини алдай олса, аёл эрини бу ёлғонга тортиши мумкинлигини шайтон яхши билади. Баъзан худди Момо Ҳаво билан бўлганидай, шайтон бизни очиқдан-очиқ алдайди. Бироқ алдаш учун у бошқа одамлардан фойдаланади. Павлус Эфесликларга ёзган мактубида шундай дейди: «Ҳеч ким сизларни қуруқ гаплар билан алдамасин…» Павлус қайта-қайта Худо халқини бир-бирига фақат хақиқатни айтишга ундайди.\nБаъзан психотерапевтлар ҳам инсонларни гуноҳга нисбатан оддий кўз билан қарашга ундайди. Масалан: Жахл – ҳақиқий ҳисларимизнинг ифодаси. Худбинлик – шахс одамлар билан ўзи ўртасига тўсиқ ўрнатиши керак. Шунда атрофдагилар сиздан кўп нарса талаб қилмайдилар. Жавобгарликни ҳис қилмаслик – сизни қаттиқ ҳафа қилишган, шунинг учун ҳам сизда шундай муаммо бор. Хиёнат – сиз турмуш ўртоғингиз билан ажрашиб, яна бошқасига турмушга чиқишингиз мумкин. Худо сизга иккинчи имкониятни беради. Бу ёлғонлар билан улар ўз қабулига келган кишиларни аврайдилар. Кўзингизни очинг! Атрофингиздаги алдовларга учманг. Ачинарлиси бугунги кунда кўпгина имонли кишилар шундай ёлғонларга ишониб қолганлар. Биз китоб ўқиймиз, телевизор кўрамиз. Улар орқали янги маълумотларга эга бўламиз. Аммо айтинг-чи, ўша маълумотларимизни Худо Каломи билан солиштириб кўрамизми?


Бугун Бағдод шаҳрида Британия Бош вазири Тони Блэр Ироқ раҳбарияти билан музокаралар олиб борди.\n05 март 2021, Тошкент вақти: 22:00\nБритания Бош вазири мамлакатдаги сайлов комиссияси фаолиятига юқори баҳо берди. Ироқ сайлов комиссияси 2005 йил 30 январга белгиланган умумхалқ сайловлари тайёргарлик ишларини олиб бормоқда.\nИроқ Бош вазири Ийяд Аллавий билан бирга матбуот анжуманида чиқиш қилган Тони Блэр бундай деди:\n“Бу ерда анчагина муаммолар бор. Буни тан олиш керак. Бироқ менимча, Бош вазир Ийяд Аллавий таъкидлаб ўтганидек, сайловлар ўтказилишининг ўзиёқ мамлакатда хавфсизликни таъминлашга интилиш йўлидаги муҳим омиллардан биридир”.\nАксарият оммавий ахборот воситаларида Тони Блэрнинг Ироққа сафари ҳақида аввал хабар қилинмагани эътироф этилмоқда.


Отамиз Одамдан аввал ҳам ерда инсонлар яшаб ўтганми? - Musulmonlar\nОтамиз Одамдан аввал ҳам ерда инсонлар яшаб ўтганми?\nСавол: Отамиз Одам алайҳиссаломдан олдин ҳам ерда инсонлар яшаб ўтганми? Бизнинг Отамиз Одам ердаги инсониятнинг олтинчи наслими? Менга бир домла шундай деди. Бу ҳақда Одамни яратган Аллоҳнинг китобида нима дейилган?\nЖавоб: Сизга бу масалага алоқадор бўлган Қуръон сураларининг номлари ва рақамларини тақдим қилиб ўтамиз, сиз ўзингиз ўша сура ва оятларни эътибор билан ўқиб чиқсангиз яхшилаб тушуниб оласиз ва тўғри фикрга эга бўласиз.\nАллоҳ таоло ерни икки кунда яратган, инсоният ерда ҳаёт кечириши учун керакли бўлган озиқ-овқат ва бошқа моддаларни тартибга солиб, яратишни яна икки кунда амалга оширган. Осмонларни ҳам икки кунда яратган. Буларнинг барчаси бўлиб осмонлару ер ва уларнинг орасидаги нарсалар олти кунда яратилган (Фуссилат 41/9-12). Инсонлар ерда бемалол яшаб кетиши учун ерни улар учун тўшаб қўйган (Бақара 2/22).\nЕрдаги барча нарса биз учун, бизнинг илк отамиз бўлган Одам алайҳиссалом учун яратилган (Бақара 2/29.)\nОдам билан Ҳавво илк яратилган инсонлардир. Улар инсониятнинг ота-онаси ҳисобланади (Ҳужурот 49/13).\nОдам а.с. нинг онаси тупроқ эди. У ўзидан аввалги инсонлардан туғилмаган. (Оли Имрон 3/59, Рум 30/20, Каҳф 18/37, Ҳаж 22/5, Фатир 11, Ғофир 67.)\nЕр юзида яратилган илк инсон Одам а.с. эканини Сод сурасининг 71-85 оятларидан билиб оламиз.\nЕрда илк яратилган инсон Одам а.с. экани, у лойдан яратилгани, у бир башар экани, инсоний шакл-шамоили яратилиб бўлганидан кейин унга руҳ уфлангани, ундан кейин фаришталар айнан ўша ерда яратилган илк инсон бўлмиш Одамга сажда қилишгани, Иблис ўша Одамга сажда қилмагани боис лаънатланганини Ҳижр сурасининг 28-оятидан билиб оламиз.\nОдам алайҳиссаломни Аллоҳ қўли билан шакл бериб яратмаган, ерда Одамнинг уруғини пайдо қилди ва худди она қорнида бола қандай ривожланиб улғайса, Одам ҳам ер остида ана шундай аста-секин шаклланиб ривожланган, шаклланиб бўлганида унга Аллоҳ инсоний фазилатларга эга бўлган руҳ киргизган. Демак, Одам алайҳиссалом бир ўсимлик ердан қандай униб чиққан бўлса, у ҳам худди шундай ердан униб чиққан (Нуҳ 71/17).\nОдам а.с. нинг жуфтини Одамдан кейин яратди (Зумар 39/6.)\nБақара 2/45, Аъроф 7/19-оятларига кўра, жаннатга Одам ва Ҳавводан бошқа инсон кирмаган. Чиқишда ҳам у иккаласи ва шайтон қайтиб чиққан.\nМана шунча очиқдан-очиқ оят бўлса-да, баъзи бир тўқима ва ёлғон ривоятларни ўқиб олиб, ўзи нотўғри тушунчага боргани етмагандек, бошқаларга ҳам бу ривоятларни айтиб бериб, уларни бўлмағур гаплар билан чалғитаётган инсонлардан эҳтиёт бўлинглар. Уларни бу ҳақдаги гапларига барча борлиқларнинг яратувчиси, бизнинг ҳақиқий Эгамиз бўлган Аллоҳнинг сўзларидан бирорта ҳам далили йўқ. Борлиқларни яратган Аллоҳ энг тўғрисини билади. Унинг сўзларини маҳкам ушлайлик. Ҳар ҳил далилсиз сафсаталарга ишонмай Қуръондаги далил билан яшайлик. Аллоҳ таолони яратган нарсалари устида далилсиз баҳслашишга Аллоҳдан қўрқайлик. Ҳар ҳил бўлмағур сафсаталарга ишониб, Қуронни четга суриб қўйишликдан Аллоҳдан паноҳ тилаймиз.\nДунё Ер Инсон Одам Ҳавво


Allplay Ўзбекистонда янги халқаро телеканалларни ишга туширди\n19:00 / 01.05.2020\n2020 йил 25 апрелдан бошлаб Allplay компанияси дунёдаги машҳур телеканалларни намойиш этиш ҳуқуқини Ўзбекистон Республикасидаги биринчи телеканалларнинг қонуний ретранслятори бўлган Metrotelecom билан шартнома имзолади. Allplay ва Metrotelecom компаниялари Ўзбекистон Республикасининг медиа бозорини ривожлантиришда яқиндан ҳамкорлик қилиб, якуний истеъмолчига тақдим этилаётган хизматлар сифатини янги даражага олиб чиқмоқдалар.\nЯнги ҳамкорлик туфайли Республикамиз аҳолиси яна ўзларининг севимли телеканалларини юқори сифатли HD форматда ва машҳур Allplay платформасида томоша қилиш имкониятига эга бўладилар.\nAllplay.uz – бу Tas-IX тармоғидаги фильмларни, телекўрсатувларни ва онлайн телевизорларни томоша қилиш хизмати. Компания 120 та халқаро ва маҳаллий телевизион каналларни тақдим этади, шундан 49 таси янги платформада намойиш этилган:\nNickelodeon, NickToons, Nick Junior, Eurosport, Viasat Explorer, Viasat History, Viasat Nature, Кинопремьера, Кинохит, ТВ Кухня, Матч Премьер, Paramount Channel, Animal Planet, Spike, Discovery, Discovery Science ва бошқалар.\nAllplay иловаси қулай ва осон навигация билан таъминланган. Исталган фойдаланувчи менюда осонгина ҳаракат қилиши, мавзу бўйича телеканалларни танлаши, шунингдек танланган каналларнинг шахсий плейлистини яратиш мумкин.\nТелеканалларга кириш учун тўлов тизимлари ёрдамида Allplay ID орқали ҳисобингизни тўлдиришингиз зарур, сўнгра профилингизга ўтинг ва Online TV Premium'га обуна бўлинг.\nМашҳур фильмларни ва севимли телевизион каналларни браузерда Allplay.uz веб-сайтида ёки Allplay иловасида смартфон, ақлли телевизор, планшетда томоша қилинг. Илова Android, iOS, Tizen ва webOS платформаларида ишлаб чиқилган.\nЯкун сифатида: ретрансляция қилинадиган барча каналлар ваколатли давлат органлари томонидан тасдиқланган ва лицензияланган, уларга Metrotelecom™ ва Allplay ўз миннатдорчиликларини билдиришади.


Шавкат Мирзиёев Тошкентга қайтиб келди » Murodbek.Net\nДата: 30/11/2018, 22:50\nДавлат раҳбарининг икки кунлик сафари якунланди.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Хоразм вилоятига икки кунлик сафарини якунлаб, Тошкентга келди.\nШавкат Мирзиёев Хоразмда Шовот туманидаги лойиҳа қиймати 65 млн доллар бўлган тўқимачилик корхонаси фаолияти билан танишди.\nКорхона билан танишгач, Зоразмдан Хивага поездда борди ва бир йўла янги қурилган вокзални ҳам кўздан кечирди. У ерда яратилган шароитлар билан танишди.\nШавкат Мирзиёев Хивада “Ичан қалъа” мажмуасида бўлиб, бу ерда барпо этилаётган хиёбон билан танишди. Шунингдек, Хоразм вилоятининг туризм салоҳиятини ривожлантириш, Хива шаҳрининг тарихий қисмини батафсил режалаштиришга оид лойиҳалар билан танишди.\nШундан сўнг, Президентнинг йўли Хива туманидаги “Khiva Silk Fabric” корхонасига тушди. Корхона фаолияти ва имкониятлари билан танишгач, Шавкат Мирзиёев Халқ депутатлари Хоразм вилояти кенгашининг навбатдан ташқари сессияси иштирок этди.\nСессия давомида Хоразм вилояти ҳокими этиб Фарҳод Эрманов тасдиқланди.\nХоразмга ташриф “Ниҳол” инновацион мактабига бориш билан давом этди. Мактабда Президент ўқитувчиларга керакли кўрсатмаларни бергач, Хоразмнинг яна бир “ташриф қоғози” бўлиши кўзда тутилган Жалолиддин Мангуберди мемориал боғи лойиҳаси билан танишди.\nШу билан давлат раҳбарининг Хоразм вилоятига ташрифи якунланди.


Ҳоким ўринбосари талабаларни руҳлантирди - zarnews.uz\nБунинг сабаби бор: Самарқанд вилояти ҳокимининг ўринбосари, вилоят инвестициялар ва ташқи савдо бошқармаси бошлиғи Ойбек Хўжаев Самарқанд давлат университети талабалари билан ўтказган учрашувида аксарият ёшлар вилоят иқтисодиёти ривожи учун истиқболли режа бўлса, уни амалга оширишга шай эканликларини билдирди.\nОчиқ мулоқот тарзида ташкил этилган учрашувда юртимизда ёшларга яратилаётган имкониятлар, уларнинг интеллуктуал салоҳияти ва сиёсий-ҳуқуқий билимларини ошириш борасида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар ҳақида сўз юритилди.\n- Ёшларни ҳар томонлама баркамол қилиб тарбиялаш давлатимиз сиёсатининг асосини ташкил қилади, - дейди О.Хўжаев. - Уларнинг қобилиятларини рўёбга чиқариш, бандлигини таъминлашга кўмаклашиш, бўш вақтини мазмунли ўтказишга ҳам алоҳида эътибор қаратилади. Юксак маънавиятли, мустақил фикрловчи, қатъий позицияси, кенг дунёқараш ва чуқур билимларга эга бўлган ватанпарвар ёшлар ҳар бир давлат истиқболини белгилайди.\nТадбирда ёшларда бизнес кўникмаларини ривожлантириш масаласига алоҳида эътибор қаратилди. Уларга инвестициялар ва ташқи савдо бошқармаси фаолияти, экспорт, инвесторларни жалб қилиш борасида тушунча берилди. Вилоятнинг экспорт кўрсаткичлари ва инвестиция салоҳияти бўйича тақдимот ўтказди. Ўз ўрнида ёшлар вилоят иқтисодиётини ривожлаштириш учун ҳисса қўшишга шай эканликларини билдирди.\nТеглар: талабалар ҳоким ўринбосари


Катталар ҳам эртак ўқисин(ми?) — Ishonch Gazetasi\nКатталар ҳам эртак ўқисин(ми?)\nМусиқа, тасвирий санъат, адабиёт… Уларнинг бари санъатнинг таркибларидир. Бундан ташқари, тинглай билиш, баҳолай олиш, мутолаа қилиш кабиларга ҳам санъат дея таъриф берилади. Маромига етган ҳар бир ҳаракатга «санъат даражасига кўтарилибди» дея таъриф бериш ҳеч биримизга сир эмас. Энди санъат сафига киритганларимиздан бири – мутолаага тўхталсак ва адабиётнинг энг оддий, бирламчи ва қизиқарли турларидан бири – эртаклар ва уларнинг бугунги кундаги ўрни хусусида сўз юритсак…\nАлександр Поп бундай деганди: «Ўқиган асарингиз сизни фикран юксалтириб, қалбингизда эзгулик ва мардлик туйғуларини уйғотса, у ҳолда бу китоб хақида бир фикр билдириш учун шу туйғуларнинг ўзи етарлидир. Умид билан очилиб, фойда билан ёпилган китоб яхши китобдир».\nЗеро, адабий дид болаликдан шаклланади. Бунда эртакларнинг ҳиссаси беқиёсдир. Адабиётнинг энг қизиқарли намуналаридан бири саналган эртаклар фақат болаларга эмас, балки катталарга ҳам маънавий озуқа бера олади. Эртаклар, аввало, яхшилик билан якунланиши билан ўта аҳамиятга моликдир. Шу шартнинг ўзиёқ жажжи болажон қалбига эзгулик, тўғрилик, умид уруғларини экади. Айнан шунга кўра ота-оналар болаларини эртак мутолаасига ошно қилишлари ҳам қарз, ҳам фарздир. Чунки кўп бор таъкидланганидек, китобларга, адабиётга, илмга бўлган меҳр, ҳурмат айнан инсоннинг болалик чоғларида шаклланади. Демакки, эртаклар бу саъй-ҳаракатда биринчи кўприк вазифасини бажаради.\nЖаҳон адабиётида ҳам, миллий адабиётимизда ҳам эртаклар алоҳида мавқега эга. Балки катта-катта асарлар ёзган адибларни ҳамма: ёши улуғлар ҳам, болалар ҳам бирдек танимаслиги мумкин, аммо эртакчи адибларимизни ёки эртак қаҳрамонларини фақат болажонлар эмас, балки ҳамма танийди. «Қор маликаси» қанчалик машҳур бўлса, Ҳанс Кристиан Андерсен, Жанни Родари, ака-ука Гримлар, Анвар Обиджон каби адиблар ҳаммага бирдек таниш ва севимлидир.\nЭртаклар болаларимизга устозлик мақомида уларнинг саводхонлигини оширишга ёрдам берибгина қолмай, маънавий озуқа беришга ҳам ҳисса қўшади. Эртак ўқиган боланинг сўз бойлиги, фикрлаши, дунёқараши, нарса ва вазиятларга ёндашиши тенгдошларидан фарқ қилади. Бунда эртаклар ҳаётни теранроқ англаш учун кўзойнак вазифасини ўтайди. Бу кўзойнакдан фойдаланиш эса кўп ҳолларда ота-оналарга боғлиқдир. Чунки ота-онасининг қўлида китоб кўрган фарзанд уларга эргашади, ўрганади, тақлид қилади.\nБу демакки, нафақат болалар, балки катталар ҳам гоҳ-гоҳида эртак мутолаасига мурожаат қилсалар ёмон бўлмасди. Зеро, эртак мутолааси ҳар қандай ёшдаги инсонни завқлантира олади.\nОдатда уй қураётганимизда пойдеворнинг пишиқ бўлишига эътибор берамиз. Зеро, тарбия ҳам шундай. Болаларимизнинг келажакдаги камоли бугунги бераётган тарбиямизнинг қай йўсинда кечишига боғлиқ бўлиб, китобга, адабиётга ошно бўлган бола келажакда ёмонлар сафида тилга олинмаслиги турган гап.\nБугун дўконларда эртак китобларнинг сон-саноғи йўқ. Танлов имкониятининг кенглиги шу қадарки, бир зум ақлинг шошиб қолади. Шу сабаб болаларимизни нафақат ўзбек, балки жаҳон халқларининг эртаклари билан таништиришни одат қилсак янаям яхши. Ахир, бугунги замоннинг талаби шу-да!\nФайласуф Сенеканинг «Китобсиз яшаш кўр, кар, соқов каби ҳаёт кечиришдир», деган сўзларини яна бир карра ёдга олайлик-а. Китоб кундалик ҳамроҳимиз бўлсин. Бу билан ўз-ўзимизни тарбиялашни тўхтатмаган бўламиз. Ахир, тарбиянинг асл моҳияти ҳам шунда: у бешикдан то қабргача давом этиши керак.\n“MA’RIFAT”DA TEST SAVOLLARI CHOP ETILISHI NEGA TO‘XTAB QOLDI?


Сингапур суди 4 нафар бангладешликка нисбатан ҳукм ўқиди\n12:30 / 12.07.2016\nСингапур суди Бангладешнинг 4 нафар фуқаросини 2 йилдан 4 йилгача қамоқ жазосига маҳкум этди. Улар, ўз ватанларида террористик ҳаракатларни амалга ошириш мақсадида маблағ йиққанликда айбдор деб топилган, деб хабар қилмоқда Франс Пресс агентлиги.\nМай ойида Сингапур ҳукумати мамлакатда меҳнат қилиб келган 8 нафар бангладешликни ҳибсга олгани хабар қилинган эди. Улар, ватанларида қўпорувчиликларни режалаштириш ва Сингапурда ИШИД бўлинмасини ташкил этишда гумон қилинганди.\nМаҳкама маълумотларига кўра, она Ватанларида қуролли ҳужум уюштириш мақсадида қурол-яроғлар сотиб олганлик ва ўз ватандошларини ёллаганликда айбланган бангладешлик жиноятчилар, режалаштирилган қўпорувчиликни амалга ошириш учун маблағ йиғиш банди бўйича айбларига иқрор бўлишган.\nБангладеш Сингапур суди қамоқ жазоси\n95 ёшли Lotte Group асосчиси қамоқ жазосига ҳукм этилди


Инфляцион таргетлашнинг зарурлиги — Review.uz\nИнфляцион таргетлаш режимига босқичма – босқич ўтиш 2020 йилдан бошланади.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 9 январдаги “Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармонида инфляцияга қарши кураш Марказий банк фаолиятининг асосий мақсадларидан бири сифатида белгилаб берилган.\nИнфляцион таргетлаш ғоясининг муаллифи швециялик машҳур иқтисодчи олим Кнут Виксел ҳисобланади. У 1890 йилда дунё иқтисодчилари орасида биринчи бўлиб, марказий банклар сиёсатининг бош мақсади баҳолар барқарорлигини таъминлаш бўлиши керак, деган ғояни илгари сурди.\nРивожланаётган мамлакатлар инфляцион таргетлаш режимига ХХ асрнинг 90-йилларининг охиридан ўта бошлади. Ушбу режимни илк қўллаган мамлакатлар Жанубий Корея, Бразилия, Колумбия, Таиланд, Польша ва Чехия ҳисобланади. 2000 йилнинг иккинчи ярмидан бошлаб, Индонезия, Руминия, Туркия, Сербия, Гана ва Парагвай инфляцион таргетлаш режимига ўтди.\nРоссияда инфляцион таргетлаш режимига ўтиш 2014 йилда содир бўлди. Россия Марказий банки 2017 йилнинг охирига бориб инфляциянинг йиллик даражаси 4% бўлишини таъминлаш мажбуриятини олди. 2017 йилга қадар Россияда инфляциянинг йиллик даражасини 6 фоиздан паст бўлишини таъминлашга муваффақ бўлинмаган.\n2014 йилнинг якуни бўйича Россияда инфляция даражаси 11,4 фоизга етди. Аммо Россия Марказий банки фақат 2017 йилнинг якунида инфляциянинг мақсадли кўрсаткичини таъминлашга муваффақ бўлди. 2017 йилнинг якунига келиб, Россияда инфляциянинг йиллик даражаси 2,5 фоизни ташкил этди. Ҳолбуки, 2016 йилда инфляциянинг йиллик даражаси 5,4 % эди.\nИнфляциянинг мақсадли кўрсаткичидан пул-кредит сиёсатининг индикатори сифатида муваффақиятли фойдаланган давлатлар қаторига Янги Зеландия, Канада, Буюк Британия, Финландия, Швеция, Австралия ва Испанияни киритиш мумкин. Мазкур мамлакатларда инфляциянинг мақсадли кўрсаткичи турлича ифодаланган. Австралия, Финландия ва Швецияда Марказий банк инфляциянинг мақсадли кўрсаткичини ҳукуматнинг розилигини олмасдан туриб эълон қилди. Канада ва Янги Зеландияда инфляциянинг мақсадли кўрсаткичи Марказий банк ва Молия вазирлигининг ўзаро келишуви асосида ишлаб чиқди. Аммо шуни эътироф этиш жоизки, инфляциянинг мақсадли кўрсаткичидан пул-кредит сиёсатининг индикатори сифатида фойдаланишнинг мумкинлиги бирор-бир Марказий банкнинг низомида ўз аксини топмаган. Шу сабабли, бу масалани ҳуқуқий жиҳатдан мақсадга мувофиқлиги Марказий банклар фаолиятининг бош мақсади орқали изоҳланади, яъни инфляциянинг мақсадли кўрсаткичи орқали уни жиловлаш Марказий банкнинг бош мақсадига – миллий валютанинг барқарорлигини таъминлаш ва жамиятда баҳолар барқарорлигига эришишга хизмат қилади.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 18 ноябрдаги “Инфляцион таргетлаш режимига босқичма-босқич ўтиш орқали пул-кредит сиёсатини такомиллаштириш тўғрисида”ги фармонига мувофиқ, инфляцион таргетлаш режимига босқичма – босқич ўтиш 2020 йилдан бошланади.\nЎзбекистон Республикаси Марказий банки қуйидагиларни жорий этиш орқали пул-кредит сиёсати инструментлари, механизмлари ва жараёнларини инфляцион таргетлаш режими стандартларига мувофиқлаштириш чораларини кўриши лозим. Хусусан:\n– 2020 йилнинг 1 январига қадар пул бозори фоиз ставкаларига таъсир кўрсатувчи бозор инструментлари, шу жумладан Марказий банк облигациялари, овернайт депозитлар, доимий тусдаги депозит аукционлари, давлат қимматли қоғозлари ва хорижий валюта гарови остида кредит аукционлари ва овернайт кредитлари;\n– 2020 йил давомида фоиз ва валюта хатарларини бошқаришда ҳосилавий инструментлар (своп, опцион ва фьючерслар) ва тижорат банкларининг валюта курси шаклланишидаги ролининг босқичма-босқич ошириб борилиши;\n– бир ой муддатда Марказий банкнинг банклараро пул бозорига мунтазам интервенцияси орқали мослашувчан фоиз сиёсатини амалга оширишда асосий фоиз ставкасининг фоиз коридори механизми;\n– 2020 йилнинг 1 апрелига қадар халқаро молия институтларининг техник кўмаги ҳамда илғор халқаро тажриба асосида эконометрик моделлаштириш инструментларини ривожлантиришни назарда тутувчи макроиқтисодий таҳлил ва прогнозлаш тизимини яратиш.\nЭътироф этиш жоизки, Ўзбекистон Республикасида инфляция даражасининг юқори эканлиги инфляцион таргетлаш режимига ўтиш заруриятини юзага келтирди.\nЎтган йилларда республикамизда инфляция даражаси юқори бўлган. Бу эса, Марказий банкни қайта молиялаш ставкасини оширишга мажбур қилган. Ўз навбатида Марказий банкнинг қайта молиялаш ставкасининг ошиши тижорат банклари кредитларининг фоиз ставкаларини ошиб кетишига олиб келди. Бу эса, мамлакат иқтисодиётининг ривожланишига нисбатан салбий таъсирни юзага келтиради.\nХулоса қилиб айтганда, биринчидан, инфляцион таргетлаш инфляцияга қарши курашишнинг нисбатан самарали усули сифатида дунёнинг кўплаб мамлакатларида қўлланилмоқда; иккинчидан, инфляцион таргетлаш режимига ўтилганлгини уч омил тасдиқлайди; учинчидан, инфляцион таргетлаш режимини муваффақиятли қўллаш учун маълум шарт-шароитлар яратилган бўлиш керак; тўртинчидан, Ўзбекистон Республикасида 2020 йилдан бошлаб инфляцион таргетлаш режимига босқичма-босқич ўтиш учун меъёрий-ҳуқуқий асос яратилди.\nТошкент молия институти ҳузуридаги\nМолия-банк ходимларининг малакасини ошириш\nва уларни қайта тайёрлаш тармоқлараро институти директори,\n06.01.2021 16:25 975\n15.01.2021 11:05 835


2015 йил – Кексаларни эъзозлаш йили - Anhor\nAnhor Все посты 2015 йил – Кексаларни эъзозлаш йили\nЎзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримовнинг ташаббуси билан 2015 йил «Кексаларни эъзозлаш йили» деб эълон қилинди, дея хабар беради “Кун” нашри.\n5 декабрь куни Тошкентдаги «Ўзбекистон» Халқаро анжуманлар саройида Ўзбекистон Конституциясининг 22 йиллигига бағишланган тантанали тадбир ўтказилди. Тадбирда Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримов 2014 йил сарҳисобига бағишланган нутқ сўзлади.\nКонституция кунига бағишланган маросим давомида 2015 йил номи эълон қилинди. Президент ташаббуси билан кейинги йил «Кексаларни эъзозлаш йили» деб эълон қилинди. 2014 йил эса «Соғлом бола йили» номи остида ўтган эди.\nАйтиш жоизки, Ўзбекистонда 1997 йилдан бери ҳар бир йилга, жамият ҳаётининг алоҳида соҳаларида чуқурлаштирилган ўзгаришлар, ислоҳотларни амалга ошириш мақсадида, ном берилиб келинади. 1997 йил «Инсон манфаатлари йили» деб эълон қилинган бўлса, ХХI асргача бўлган йиллар «Оила йили» (1998), «Аёллар йили» (1999), «Соғлом авлод йили» (2000) деб эълон қилинди. Ундан кейинги йиллар:\n2001 йил «Оналар ва болалар йили»\n2002 йил «Қарияларни қадрлаш йили»\n2003 йил «Обод маҳалла йили»\n2004 йил «Меҳр-мурувват йили»\n2005 йил «Сиҳат-саломатлик йили»\n2006 йил «Ҳомийлар ва шифокорлар йили»\n2007 йил «Ижтимоий ҳимоя йили»\n2008 йил «Ёшлар йили»\n2009 йил «Қишлоқ тараққиёти ва фаровонлиги йили»\n2010 йил «Баркамол авлод йили»\n2011 йил «Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик йили»\n2012 йил «Мустаҳкам оила йили»\n2013 йил «Обод турмуш йили»\n2014 йил “Соғлом бола йили».\nанжуманкексаларни эъзозлаш йиликонституция\nПрезидент Ислом Каримов Тошкентда қурилаётган масжидни бориб кўрди


Ўлмас Умарбеков. Хадича (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиЎлмас Умарбеков (1934-1994)Ўлмас Умарбеков. Хадича (ҳикоя)\nЎлмас Умарбеков. Хадича (ҳикоя)\nУ ётарди ғор ичида бир неча кундан бери, қайғу билан тўла эди аламзада юраги. Нима бўлди? Нега келмас ёнига севгилиси? Нима бўлди? Унутдими? Ё топдими ўзига эр?! Шу хаёллар гирдобида ётар эди Сайфиддин — Қоратоғда донғи кетган паҳлавон ва қароқчи. Ётар эди ва ўйларди хотини Хадичани, ўйлар эди, тиши-тишига тегиб шўрлик ғазабдан: нима бўлди? Нега келмас ёнига севгилиси? Унутдими, ё биронта айлантирди бошини? Айлантирса арзигулик Хадичанинг ҳусни бор: икки юзи Гул водийсини безаган лолалардек, қошлар худди паҳлавонлар қўлидаги ёй каби, лаблар худди атиргулнинг ғунчасидай хушбичим, момиқдек оқ кўкраклари Червенберг олмаси… О, Хадича!… Нима бўлди? Нега сендан дарак йўқ? Ноқобил эр, қароқчингни унутдингми, вафосиз! Шу топ нима қилмоқдасан? Узга эркак кўйнида ётибсанми ёки?.. Йўқ, йўқ! Ўзинг кўмак бер, олло! Бу даҳшатли хаёллардан қутқар ғариб бандангни!..\nШиддат билан сакраб турди ўша туни Сайфиддин, ғордан чиқди, аланглади атрофга бир дақиқа! Сўнгра юрди қишлоқ томон хавф-хатарни ўйламай. Елкасида қўшотари, қўллари мушт ғазабдан…\nКириб келди қишлоққа у қоплон сингари пусиб, ҳаяжондан титраб секин тақиллатди эшикни.\n— Ким у? — деди ичкаридан қўнғирокдек бир овоз. Эшитди-ю, қон қуюлди қароқчининг бошига!\n— Ким бўларди! — зарда қилди. — Худо қўшган эрингман. — Занжир бирдан шарақлади, эшик очилди шу зум, рўпарада пайдо бўлди қароқчининг хотини — Хадича!\n— О, секинроқ!.. — деди жувон сесканиб. — Қишлоғимиз аскарларга тўлиб кетган, секинроқ!..\nИчкарига кирди Сайфи, қўл узатди ёрига, соғинган лаб шивирлади неларнидир шу маҳал, бошлар бошга суянишди, кўкрак тегди кўкракка. Ва тонгача ором олди ёр қўйнида қароқчи… Тонгда эса, йўлга тушди яна ғорига томон, йўлга тушди яна пусиб, аскарларга кўринмай.\n— Қани сўйла, эринг қайда? — деди тонгда юзбоши. Хадичани ваҳм босди, ким сотди экан уни? Ким кўрибди ярим тунда эри келиб кетганин? Ё юзбоши алдадими, синамоқчими уни?\n— Қайдан билай? — деди жувон. — Эрим қочган сизлардан, йилдан ошди кетганига. Қаерда, мен билмайман.\n— Ёлғон гапинг! Туни бўйи бирга эдинг у билан. Ё бошлаб бор, ё бўлмаса ўласан шу қўллардан! — ва юзбоши имо билан кўрсатди аскарларни, Хадичани ваҳм босди: ҳовли тўла аскарлар, ҳар биттаси арслондек, тикиларди шўрликка. — Бошлаб борсанг, соғ қолади, — деди юзбоши шунда, — соғ қолади ва қайтади уйингга.\nХадича жим. Минг хил фикр чулғаб олган бечоранинг бошини. Нима қилсин! Нима десин? Душман кутар бетоқат.\n— Қани бўл! Йўлни бошла! — деди яна юзбоши. Ночор йўлга тушди жувон, ёши кўзда шашқатор, йўлга тушди, орқасида эрининг жаллодлари.\nОна қишлоқ ортда қолди, ортда қолди далалар. Ортда қолди биринчи бор Сайфиддин қучган сой ҳам. Таниш сўқмоқ йўл бошланди, висол йўли — ёр йўли, қайғуга эш, серюлдуз тун, шодликка зор-зор йўли… Тоғ ҳам келди. Хадича жим, қадам босар зўр-базўр, яқин қолди, яқин қолди таниш ғорга! Ё, Худо! Асра ўзинг паноҳингда шўрпешана бандангни!..\nҒор олдида ўлтиради Сайфи пастга тикилиб, сўқмоқ йўлда бирдан недир ялтиради ва сўнди. Нима бўлди? Ким бўлдийкин? Ғорга кирди у шошиб, ханжарини белга такди, милтиғини ўқлади. Шу топ овоз келди пастдан:\n— Сайфиддин чиқ! Бу менман! Агар тушсанг тегишмайди, ваъда берди юзбоши!\nОлов бўлиб ёнди шу топ, титраб кетди Сайфиддин:\n— Нима қилдинг, сотқин хотин! — алам билан қичқирди. Тоғ гумбурлаб кетди шунда: ўқ узганди Сайфиддин, ўқ узганди мўлжал қилиб Хадича кўкрагини…\n— Кейин нима бўлди, дерсиз? Эсимда йўқ, гайдуклар, пастга тушиб, балки ўзи асир бўлгандир ёвга? Лекин бунга ишонмайман. Сайфи паҳлавон эди, ё қочган, ё олишиб, мардларча ҳалок бўлган.\n← Аввалги Аввалги Ўлмас Умарбеков. Гул водийси (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Ўлмас Умарбеков. Чўпон Васил ва унинг фарзандлари (ҳикоя)


“Бухоро”: “Пахтакор”га қарши 49-учрашув олдидан\n10 май, 2017, 12:05\n12 май куни “Бухоро” навбатдаги тур учрашувини ўтказади. 10-тур доирасида бухороликлар сафарда “Пахтакор” меҳмони бўлишади. Бу икки жамоа ўзаро азалий рақиб саналишади. Олий лига мусобақаларида “Пахтакор” ва “Бухоро” ўзаро 48 бор беллашишган. Жуда катта устунлик пойтахт клуби томонида.\nЎтказилган учрашувларнинг 33 тасида “Пахтакор”, 6 тасида “Бухоро” ғалаба қозонган. Тўплар нисбати табиий-ки тошкентликлар фойдасига – 33:103.\n"Пахтакор" – "Бухоро". Учрашув рақамлари ва маълумотлар\n“Пахтакор”нинг “Бухоро” устидан қозонган энг йирик ғалабаси 2005 йили қайд этилган. Бухорода бўлиб ўтган учрашувда тошкентликлар 8:0 ҳисобида ғалаба қозонишган. “Бухоро”нинг эса энг йирик ғалабаси 2:0 бўлиб турибди. Ўзаро учрашувларда “Пахтакор” 108 очкони, “Бухоро” 27 очкони жамғарган.\nФАКТ: 2016 йилги мавсумдан бошлаб “Бухоро” ўзаро учрашувларда устунлик қила бошлади. Ўтган мавсумда бу жамоалар жами 4 марта ўзаро тўқнаш келишган. Шулардан икки учрашув олий лига доирасида бўлган бўлса, қолган икки учрашув Ўзбекистон кубогининг 1/8 финалига тўғри келган. . Таъкидлаш жоиз-ки, ўтган йил “Пахтакор” “Бухоро”ни бирон марта мағлуб эта олмаган. Чемпионат доирасида Бухорода 0:0 ҳисоби қайд этилган бўлса, Тошкентда учрашув 1:1 ҳисобида якунланган. Кубок уйинларида эса бухороликлар ҳар иккала учрашувда бир хил 1:0 ҳисобида ғалаба қозониб, кейинги босқичга йўл олишган эди.\n13.08.2016 “Пахтакор”-“Бухоро” 1:1\n03.04.2015 “Пахтакор”-“Бухоро” 3:1\n29.10.2014 “Пахтакор”-“Бухоро” 4:0\n04.08.2013 “Пахтакор”-“Бухоро” 2:1\n21.11.2012 “Пахтакор”-“Бухоро” 4:1


Трамоцит – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Трамоцит\nПрепаратнинг савдо номи: Трамоцит\nТаъсир этувчи моддалар (ХПН): Сульфаметоксазол ва триметоприм.\nДори шакли: Суспензия.\n100 мл суспензия қуйидагиларни сақлайди:\nФаол моддалар: Сульфаметоксазол – 4,0 г; триметоприм – 0,8 г.\nЁрдамчи моддалар: натрий кармеллоза, сахароза, метилгидроксибензоат, пропилгидроксибензоат, сорбитол 70%, глицерин, натрий сахарин, полисорбат 80, натрий бензоати, натрий альгинати, бўёвчи Erythrosine Supra, ванилин-қаймоқли ҳушбўйи, ванилин эссенцияси, тозаланган сув.\nТаърифи: Пушти рангли, ванилин ҳидли суспензия.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Антибактериал синтетик восита (сульфаниламидлар).\nАТХ коди: J01EE01\nСульфаметаксазол ва диаминпиридин ҳосиласи – триметопримни 5:1 нисбатида сақловчи мажмуавий химотерапевтик дори воситаси.\nСульфаметоксазол – парааминобензой кислотасининг утилизациясини ва демак, дигидрофолат кислотасининг синтезини бузади.\nТриметоприм – дигидрофолатни фаол тетрагидрофолатга айланишида иштирок этадиган ферментни ингибиция қилади. Иккала компонент мажмуаси бактерицид таъсир қилиш имконини беради.\nПрепарат граммусбат бактерияларга: стрептококклар (Streptococcus pheumoniae, S. agalactiae, S. viridans), стафилококклар (Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis), Listeria monocytogenes, Nocardia asteroids ва грамманфий, шу жумладан кўпчилик Enterobacteriaceae таёқчалари (Salmonella, Shigella, Klebsiella, Proteus mirabilis, Enterobacter, Eschericha coli турлари), H.influenzae, Legionella spp., Yersinia enterocolitica, Brucella spp., Neisseria meningitidis, Neisseria gonorrhoeae, ҳамда Pneumocystis carini га нисбатан фаол. Препаратга таёқчалар (Mycobacteriaceae), вируслар, кўпчилик анаэроб бактериялар ва замбуруғлар чидамлидир.\nИчга терапевтик дозада қабул қилингандан кейин фаол моддалар ингичка ичакнинг юқори қисмида тез ва деярли тўлиқ (90%) сўрилади ва 60 минутдан кейин қон ва тўқималарда терапевтик концентрацияга эришилади, у 12 соат давомида сақланади. Қон плазмасида фаол модданинг максимал концентрациясига 1-4 соатдан кейин эришилади. Плазма оқсиллари билан сульфаметоксазолни боғланиши 66% ва триметопримни – 45% ни ташкил қилади. Препарат организмда яхши тақсимланади.\nПрепарат она сутига киради ва йўлдош тўсиғидан ўтади. Сульфаметоксазол ва триметоприм жигарда метаболизмга учрайди. Ярим чиқарилиш даври 10 дан 12 соатгача ўзгариб туради.\n– нафас йўлларининг, шу жумладан Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae томонидан чақирилган ўткир инфекциялари;\n– Pneumocystis carinii томонидан чақирилган ўпка яллиғланишини даволаш ва олдини олиш;\n– буруннинг қўшимча бўшлиқларини синусити, ўрта қулоқни яллиғланиши (Haemophilus influenzae, Streptococcus pheumoniae);\n– буйрак ва сийдик йўлларининг инфекциялари (шу жумладан Eschericha coli, Proteus mirabilis, Proteus vulgaris, Klebsiella spp., Morganella morganii);\n– жинсий аъзоларининг бактериал инфекциялари (шунингдек гонореядан кейинги уретрит);\n– Salmonella, Shigella, Escherichia coli турларининг штаммлари чақирган овқат ҳазм қилиш йўлларининг инфекциялари;\n– препаратга сезгир микроорганизмлар чақирган менингит;\n– йирингли тери инфекцияларида қўлланади.\nПрепарат оғиз орқали кўп миқдордаги суюқлик билан овқат вақтида ёки овқатдан кейин дарҳол қабул қилинади. Қўллашдан олдин бир хил суспензия ҳосил бўлгунича чайқатиш керак. 5 мл суспензия 200 мг сульфаметоксазол ва 40 мг триметоприм сақлайди.\nЎрамига шкалали ўлчов қопқоқчаси қўшиб берилади.\nБолаларда, одатда суткада 1 кг тана вазнига 24 мг дан 36 мг гача қўлланади.\n(6-8 кг) 7 ойдан\n(9-15 кг) 4 ёшдан\n(16-22 кг) 7 ёшдан\n2,5 мл ҳар 12 соатда\n2,5-5 мл ҳар 12 соатда\n5-10 мл ҳар 12 соатда\n10 мл ҳар 12 соатда\nКатталар ва 12 ёшдан ошган болалар – ҳар 12 соатда 20 мл дан қабул қиладилар.\nДаволаш давомийлиги 7-10 кун (шигеллез – 5 кун).\nPneumocystis carinii чақирган инфекцияларда – 120 мг/кг тана вазнига; препарат ҳар 6 соатда 14-21 кун давомида қабул қилинади.\nПрепарат одатда яхши ўзлаштирилади.\nАлоҳида ҳолларда қуйидагилар кузатилади:\n– кўнгил айниши, қусиш, иштаҳанинг йўқлиги, кам ҳолларда ич кетиши;\n– тилни яллиғланиши, қоринда оғриқ, гастрит;\n– тошма, эшакеми, анча камроқ кўп шаклли эритема, қичишиш, эксфолиатив дерматит, фотосенсибилизация;\n– тана ҳароратини ошиши, қалтираш;\n– лейкопения, нейтропения, тромбоцитопения, анча кам ҳолларда – агранулоцитоз, анемия, метгемоглобинемия.\n– жигар паренхимасини яллиғланиши;\n– бош оғриғи ва бош айланиши, уйқуни бузилиши, галлюцинациялар, буйрак фаолиятини бузилишлари.\n– Стивенс-Джонсон синдроми, Лайелл синдроми, жигарнинг ўткир некрози, аллергик миокардит, панкреатит, оғиз бўшлиғини яллиғланиши, асептик менингит, депрессия, апатия, бўғимлар ва мушакларда оғриқ.\nЖуда кам ҳолларда:\n– ўпка инфильтратлари, гипогликемия, сохтамембраноз колит кузатилади.\n– сульфаниламидлар, триметоприм ва/ёки препаратнинг бошқа компонентларига юқори сезувчанлик;\n– глюкоза-6-фофатдегидрогеназа етишмовчилиги;\n– жигар ва буйрак фаолиятини яққол бузилишлари (креатинин клиренси минутига 15 мл дан кам);\n– қоннинг морфологик кўринишида аниқланган ўзгаришлар;\n– чала туғилган чақалоқлар, янги туғилган чақалоқлар ва ҳаётининг 3 ойлигигача бўлган болалар;\n– стрептококкли ангинани даволашда қўллаш мумкин эмас.\nДиуретиклар, айниқса тиазидлар гуруҳига мансуб диуретиклар билан бир вақтда қўлланганда препарат қон кетиши билан кечувчи тромбоцитопенияни пайдо бўлиши имкониятини оширади. Антикоагулянтларни (масалан, варфарин) қабул қилаётган пациентларда протромбин вақтини узайтириши мумкин. Сульфонилмочевина ҳосилалари, антидиабетик воситаларининг таъсирини кучайтиради. Жигарда фенитоиннинг метаболизмини тормозлайди (унинг ярим парчаланиш даврини 39% гача оширади). Қон плазмасида эркин метотрексат концентрациясини ҳам ошириши мумкин (метотрексатнининг оқсиллар билан бўлган бирикмасидан ажралиб чиқишини оширади). Препарат ишқорий Яффе пикринатини ишлатилганида креатининни аниқлаш реакциясини бузиши мумкин (креатиннинг даражасини тахминан 10% га оширади).\nЖигар ёки буйрак фаолияти етишмовчилигида (агар креатинин клиренси минутига 15-30 мл ни ташкил қилса, одатдаги дозанинг 1/2 қисмини қабул қилиш тавсия қилинади), шунингдек аллергияни зўрайишида ва фолат кислотаси етишмовчилигида жуда эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nБуйрак фаолияти бузилган кекса ёшдаги пациентларда гиперкалиемия ривожланиши хавфини ошиши туфайли эҳтиёткорлик билан қўлланади.\nАгар даволаш даврида тери тошмаси ёки бошқа жадал ножўя белгилар пайдо бўлса, препарат қабул қилишни дарҳол тўхтатиш керак.\nКристаллурияни олдини олиш учун чиқарилаётган сийдикни етарли ҳажмини тутиб туриш тавсия қилинади. Даволаш вақтида кўп суюқлик истеъмол қилиш тавсия этилади.\nАгар даволаш 14 кундан ортиқ давом этса, периферик қон манзарасини мунтазам назорат қилиш керак.\nПрепаратни ҳомиладорликда фақат, агар она учун бўлган потенциал фойда ҳомила учун бўлиши мумкин бўлган хавфдан устун бўлган ҳолларда буюриш мумкин.\nПрепаратни лактация даврида буюриш зарурати бўлганида, эмизишни тўхтатиш масаласини ҳал қилиш керак.\nБош оғриғи, бош айланиши, уйқучанлик, галлюцинациялар каби ножўя таъсирлар пайдо бўлган ҳолларда, автомобил ҳайдашни ёки рухий ва жисмоний реакцияларнинг юқори тезлигини талаб қилувчи ишларни бажаришни чеклаш зарурлиги тўғрисида пациентни хабардор қилиш зарур.\nПрепарат болалар ололмайдиган жойда сақлансин ва яроқлилик муддати ўтганидан кейин ишлатилмасин.\nСимптоми: кўнгил айниши, қусиш, бош оғриғи ва бош айланиши, уйқучанлик, ҳушдан кетиш, тана ҳароратини ошиши, кўриш қобилиятини бузилиши, дезориентация, гематурия ва кристаллурия.\nДаволаш: қусишни чақириш ёки меъдани ювиш. Симптоматик даволаш қўлланилади.\nПерорал қўллаш учун суспензия, 240 мг/мл флаконларда.\nҚуруқ, ёруғликдан ҳимояланган жойда, 25ºС дан юқори бўлмаган ҳароратда сақлансин.


30.03.20 13:54\tmsk\nТОШКЕНТДАГИ КИМСАСИЗ КЎЧА. NUZ.UZ САЙТИ ФОТОСУРАТИ\nБошланаётган иқтисодий инқирознинг Ўзбекистон учун оқибатлари қанчалик жиддий бўлиши ҳақида ҳозирча тахмин қилиш мумкин, холос. Ушбу тахминлар, шунингдек, мамлакатни карантин туфайли ёпиб қўйилиши тўғри бўлдими ва давлат фуқароларга нималар билан ёрдам бера олиши ҳақида “Фарғона” иқтисодчи, халқаро капиталлар бозори бўйича маслаҳатчи, MIT Sloan School of Management битирувчиси Нодир Нурматов билан суҳбатлашди.\n— Бугунги кунда Ўзбекистон учун энг тушкун кайфиятдаги сценарий қандай бўлиши мумкин?\n— Ишсизликнинг салмоқли даражада кўтарилиши ва бунинг оқибатида тўлов қобилиятининг пасайиши иқтисодий фаолликнинг салбий спиралини юргизиб юбориши мумкин. Меҳнат вазирлигининг маълумотига кўра, 2019 йилнинг биринчи ярмида аҳолининг банд қатлами 13.4 миллион кишини ташкил этган бўлиб, улардан 3 миллиони хорижий мамлакатларда меҳнат қилган. Ишсизлар сони 1,3 миллион кишини ташкил этган. Бу рақамларни шартли равишда инқироз давридан олдингиси дея қабул қилиб оламиз.\nНодир Нурматов . Экспертнинг LinkedIn ижтимоий тармоғи саҳифасидаги фотосурати\nРасмий маълумотларга кўра, 2018 йилда меҳнат бозорида банд аҳолининг 76 фоизи ёки 10.2 миллион киши кичик ва ўрта бизнес соҳасида ишлаган. Мамлакатимиздаги ва умуман олганда бутун дунёдаги тадбиркорликни фалаж ҳолатига келтириб қўйган инқироз даврида яхши ҳимоя қилинмаган соҳа ҳам айнан шу – кичик ва ўрта бизнес. Бу соҳада фаолият юритадиган мутахассисларнинг аксариятини сотувчи-кассирлар, автомобиль ҳайдовчилари, педагоглар ҳамда туризм бизнеси ходимлари ташкил этади.\nКундалик эҳтиёж моллари билан савдо қилувчи тижоратчилардан ташқари ҳамма тадбиркорлар карантин оқибатини ўз таналарида жуда яхши ҳис эта бошлаяптилар. Умумий овқатланиш корхоналари, гўзаллик салонлари, таълим ва кўнгилочарлик секторлари ходимлари иш ҳақи сақланмаган меҳнат таътилида ўтирибдилар. Сайёҳчилик бизнеси учун мавсум йўқотилган ҳисобда – ушбу секторнинг 80 фоиз ходимлари амалда бандлик бозоридан четда қолиб кетдилар, қолган санаб ўтилган секторлар камида икки ой давомида даромадсиз қолишлари муқаррар бўлиб турибди.\nҚўшни мамлакатлар статистикасига таянадиган бўлсак, аҳолининг 82 фоизи бугун ишлаб топганини шу бугуннинг ўзида еб битиради, яъни “қора кунлар” учун ҳеч қандай захираси йўқ. Тирикчилик эмас, балки тирик қолиш масаласи кун сайин долзарб бўлиб қолмоқда.\nТадбиркорлик ҳақида сўз юритадиган бўлсак, кичик ва ўрта бизнес каттагина зиёнга кириб кетди – кундалик эҳтиёж моллари савдосидан ташқари барча хизмат кўрсатиш секторлари ёпилган. Узоқ муддатли фойдаланиш товарларига ва шу жумладан, уй-жой, квартира, автомашиналар, мебель ва маиший техникага талаб ва эҳтиёж вирус устидан ғалаба қозонилган кундан бошлаб йилнинг бир неча чораклари (квартал) ўтганидан сўнг қайта тикланиши мумкин.\nТушкунлик кайфиятидаги сценарийга кўра, март ойидан бошлаб мамлакат иқтисодиёти йил ҳисоби бўйича 50 фоизга ўтириб қолади, ишсизлик жорий 9 фоиздан 40 фоизгача сакраб чиқишини тахмин қилишим мумкин. Банк кредит портфелининг сифати икки баробар ёмонлашади. Ҳукумат жуда жиддий таҳдидларга рўбаро бўлгани рост. Агар эпидемия даври чўзилиб кетса, мамлакат олдида озиқ-овқат хавфсизлиги муаммоси кўндаланг туриб қолиши мумкин: биз импорт қиладиган ун ва шакарни Қозоғистон экспорт қилишдан тўхтади, Россия маржумак (гречка) ва бошқа донли маҳсулотлар экспортини тақиқлаб қўйди.\n— Воқеалар бу йўналишда ривожланмаслиги учун нималарни амалга ошириш керак?\n— Инқирознинг илдизи – оммавий эпидемия таҳликасида, иқтисодий самара эҳтиёт чоралари кўрилиши бўйича амалга оширилган тадбирларнинг натижасидир. Ушбу натижалар деярли ҳар бир оила ва ҳар бир корхонага таъсир кўрсатди. Бунақанги ҳолатда ҳукумат фаол аралашмаса бўлмайди.\nЎтган ҳафтада оператив тарзда инқирозга қарши курашга йўналтирилган бир қатор чоралар қабул қилинди. Бироқ аҳолини ҳимоя қилиш, оммавий ишдан бўшатишларнинг олдини олиш ҳамда кичик ва ўрта бизнеснинг омон қолиши учун яна қўшимча чоралар кўрилиши керак.\nБиринчидан, “қора кунларга” аталган захираси йўқ аҳоли қатлами учун шунақа кунлар кириб келиб бўлди. Бу гуруҳдаги аҳолининг каттагина қисми таҳлика гуруҳига кириб қолган: уларни ишдан бўшатишлари мумкин, улар хусусий секторда ишлайдилар ва шу жумладан, меҳнат мигрантлари. Ҳукумат захираларини очиб (30 миллиард АҚШ долларига тенг пул бор) зудлик билан аҳолининг чорасиз қолган қисмига энг зарур буюм ва озиқ-овқатларни сотиб олиш учун нафақа тарқатиши керак.\nИккинчидан, иш жойларини сақлаб қолиш учун вақтинчалик Жисмоний шахслар даромадларига солиқ ҳамда кичик ва ўрта бизнес учун ягона ижтимоий тўловларни бекор қилиб турилиши ҳам яхшигина рағбатлантирувчи омил бўлар эди.\nКредитларга хизмат кўрсатиш ҳамда (нодавлат) тижорат биноларига ижара ҳақини тўлаш бўйича енгилликлар кўплаб кичик корхоналарга инқироздан эсон-омон чиқишига имконият беради. Назорат остидаги сўмнинг девальвацияси маҳаллий ишлаб чиқарувчини қўллаб-қувватлашидан ташқари, инқирозга қарши кураш олиб бориш учун маблағ ажратиш имкониятини беради. Шуни эсда тутиш керакки, аҳвол жуда ҳам ноодатий, шунинг учун чоралар ўз вақтида кўрилиши ва ҳаддан ташқари қатъий тарзда амалга оширилиши лозим. Негаки, тадбиркорнинг хонавайрон-банкрот бўлиши ўттизта иш ўринларининг ёпилишига олиб келади.\nИнвестициялар ва ташқи савдо вазирлигининг комиссияси Фарғона вилоятидаги корхонада . Mift.uz сайти фотосурати\n— Бошқалардан камроқ зиён кўрадиган соҳалар қайси?\n— Йирик корхоналарда ўзлари ишлаб чиқараётган маҳсулотларга нисбатан талаб ва эҳтиёжларнинг пасайиб кетиши ортидан пайдо бўладиган оғир кунлардан омон чиқиши учун қандайдир мустаҳкамлик захираси мавжуд. Шу билан бирга, озиқ-овқат ишлаб чиқарувчалар, ритейл, соғлиқни сақлаш сектори ҳамда фойдали қазилмаларни ўзлаштирувчи саноатлар ҳам бошқаларга қараганда камроқ зарар кўрадилар.\n— Баъзи мамлакатлар оммавий карантин йўлидан боришни афзал кўрдилар, бошқалари эса иқтисодиётни бунақанги таҳдидга мубтало қилмасликка қарор қилишди. Ўзбекистон чекловлар йўлидан юришга қарор қилди, унинг иқтисодиёти бу йўлдан талафотларсиз ўтиб олишга салоҳияти етадими?\n— Республика соғлиқни сақлаш тизими ўзининг даражаси ва замонавий жиҳозлар билан таъминланганлик жиҳатидан оммавий карантиндан воз кечган Швеция ва Голландиядан анча орқада қолган. Шунинг учун ҳам вируснинг кенг ва тез суратларда тарқалишининг олдини олиш бўйича ҳукумат қабул қилган қатъий чораларини жуда тўғри деб ҳисоблайман. Юқорида санаб ўтилган фуқаролар ва тадбиркорликни қўллаш бўйича давлат томонидан амалга оширилган ҳаракатлар бўлмаганда, иқтисодиёт бир неча йиллар ортга улоқтирилган бўларди.\n— Агар мамлакатда карантин жорий этилмаса, нималар содир бўлиши мумкин?\n— Соғлиқни сақлаш тизими вируснинг миграцияси устидан назоратни қўлдан чиқариб қўяди ва бунининг натижасида барча аянчли оқибатлар келиб чиқиши мумкин.\n—Меҳнат мигрантлари учун Россиядаги меҳнат бозори касод бўлмоқда, мигрантлар ишлаб келган муассаса ва корхоналар ёпилмоқда, одамлар ватанларига қайтишмоқда. Ўзбекистон учун бунинг оқибатлари қандай бўлиши мумкин?\n— Ишсизлик даражасининг ўсиши ижтимоий тарангликка ҳамда жиноятчиликнинг ўсишига олиб келиши мумкин. Ҳукумат меҳнатга лаёқатли аҳоли қатлами учун ишга жойлаштириш марказларини очиб, вазиятни юмшатиши мумкин.\n— Ўзбекистон қайта тикланиш даври бошланганида, кимдан (банклар ва мамлакатлар) ёрдам кутишига умид қилса бўлади?\n— Ўзбекистон биринчи навбатда ўз кучига таяниши ва умид қилиши керак. Бизнинг муаммоларимизни ҳеч ким келиб ҳал қилиб беришга шошилмайди. Агар ҳукумат инқироздан чиқиш бўйича йўл харитасини ишлаб чиқса, ушбу қарорлар доирасида ўзаро манфаатли ҳамкорлик бўйича иқтисодиёти яхши ривожланган мамлакатлар ва халқаро молиявий ташкилотларга ёрдам сўраб мурожаат қилса бўлади.


ЧАРЛИ ЧАПЛИННИНГ ҚИЗИГА МАКТУБИ - “Китоб дунёси” газетаси сайти\n2017 йил 3 сентябр\nҚизим, ҳозир тун. Роджество кунларининг бири. Барча қуролланган жангчилар менинг кичкина қалъамда ухлаяпти. Уканг ва синглинг , ҳаттоки онанг ҳам ором оғушида.\nМендан нақадар олисдасан! Аммо сенинг сиймонг кўз олдимдан юқолса, мен сўқирга айланаман. Сенинг суратинг шу ерда, столимнинг устида, қалбим тубида. Лекин ўзинг айни дамда қаердасан? Шанс Элизе номли ажойиб театрнинг улкан саҳнасида – “Гўзал Париж” рақсидасан. Мен буни жуда яхши биламан. Ҳатто оёқ товушларингни эшитаман. Сенинг кўзларингни кўраман – улар осмондаги ёруғ юлдузлар мисоли хаёлим ойнасини ёритиб туради. Сенинг ушбу тантанавор ва ойдин саҳнадаги ҳаракатларинг Таархон асирасига айланган форс гўзалининг тимосолини ёдга солади. Ҳамиша гўзаллигингча қол ва рақсга туш! Юлдуз бўл ва порла! Лекин агар томошабинларнинг завқ-шавқи ва миннатдорчилиги сени маст қилса, агар гулларнинг ифори бошингни айлантирса, шунда четроққа ўтиб, менинг хатимни ўқи ва қалбим овозига қулоқ тут.\nБиласанми, болалигинда тунлари сенинг ётоғинг ёнида ўтириб, “Уйқудагии гўзал”, “Ҳушёр аждарҳў эртакларни айтиб берганман. Кўзларимга уйқу келаганида унга кулиб шундай дердим: “Кет! Уйқум, булар менинг қизимнинг орзулари!” Мен сенинг орзуларингни кўрардим, Жералдине, келажагингни, бугунги кунингни кўрганман. Мен саҳнада ўйнаётган қизчани, самоларга учиб рақс тушаётганини кўрдим. Оломоннинг: “Анави қизни кўряпсизми? У собиқ масхаробознинг қизи бўлади. Эсладингизми? Унинг исми Чарли эди”, дея гапирганларини эшитдим.\nБугун сенинг навбатинг. Ўйна! Мен катта йиртиқ иштонларда ўйнадим, сен эса маликалардек ипак матоли кўйлакларда ўйнаяпсан. Бу ўйинлар ва гулдурос олқишлар баъзида сени кўкларга кўтариши мумкин. Майли, парвоз қил! Осмонларга парвоз қил! Лекин ерга қайтишни ҳам унутма! Сен одамларнинг ҳаётини, кўчада раққосаларнинг совуқда қалтираб оч-наҳор қолганларини кўришинг керак. Мен ўшаларга ўхшардим, Жералдине! Ўша сеҳрли оқшомлари сен ухлаб ётганингда, ўзимнинг ҳикояларим билан аллалардим сени. Мен уйғоқ эдим. Мен сенинг юзингга қараб ўтирардим ва юрагинг уишини эшитардим ва ўзимдан сўрардим: “Чарли, шу мурғак боласени билармикан? …Сен мени билмайсан, Жералдине. Ўша оқшомлар кўп эртаклар айтиб берардим. Лекин менинг ўзимнинг ҳаёт эртагим ҳеч қачон айтилмаган. Аммо бу ҳам қизиқарли. Бу эртак очликдан Лондон харобаларида қўшиқ куйлаб, ўйинг атушиб садақа йиғиб юрган масхарабоз ҳақида эди… Бу менинг ҳикоям! Мен очлик нималигини, ялангоёқлик, бошпанасизлик нима эканини биламан. Бундан ташқари, мен – хўрланган дайди масхарабознинг кўксида уммон тўлқинидек мавж уриб турган ғурур отилган тангалар етказган оғриқдан пайдо бўлган. Кел, бу мавзуни тўхтата қоламиз.\nЯрим кечаси катта залдан чиққанингда, атрофингда қуршаб олган мухлисларингни унутишинг мумкин, лекин сени уйингга олиб бориб қўядиган ҳайдовчингдан, унинг рафиқаси ҳақида сўрашни унутма. Агар аёли ҳомиладор , ёки туғилажак фарзандига таглик сотиб олишга маблағи етарли бўламса, у ҳолда унинг чўнтагига қанчадир миқдорда пул солиб қўй. Шунақанги савоб ишлар, хайрли сарф харажатлар учун банкдаги номингга пул ўтқаздим. Лекин бошқа нарсалар учун ҳисоб-китоб билан сарфлагин. Гоҳ-гоҳида шаҳарни метро, автобус ёки яёв сайр қилиб тур! Одамларга қара! Бева-бечораларга ва етим есирларга қара! Ва ҳеч бўлмаганда кунига ўзингга бир марта шундай деб эслат: “Мен ҳам уларга ўхшаган одамман!” Ҳа! Сен ҳам ўшаларнинг бирисан, қизим! Қолаверса, санъат инсонга қанот беришдан олдин, у уча олиши учун одатда оёқларини синдиради. Агар кун келиб ўзингни томошабинлардан кўра кераклироқ ҳис қила бошласанг, саҳнани тарк эт. Дуч келган таксини тўхтатиб, қўшни Парижга бориб кел. Бу сен учун жуда мароқли эканини биламан. У ерда ўзингга охшаган, ҳатто, сендан-да малоҳатли, дилбар ва латофатли кўплаб раққосаларни кўрасан. Кўзни қамаштирадиган театр чироқлари ҳар доим сенга ҳамроҳ бўлиб юра олмайди. Ахир ой ҳам ўзининг ёруғлиги билан гўзал. Қара! Диққат билан қара! Нима, улар сендан кам ўйнашаяптими? Тан олишинг керак, қизим, ҳар доим сендан яхшироқ рақсга тушадиган топилади! Энг муҳими, шуни унутмаки, Чарлининг иласида беадаб сўзлар сўзлайдиган ёки Сейн дарёси соҳилида ўтирган тиланчилар устидан куладиган қўпол одам ҳеч қачон бўлмайди…\nМен ўламан, лекин сен яшайсан… Мен сени ҳеч қачон қашшоқлик нима эканлигини билишингни хоҳламайман!Ушбу мактуб билан бирга сенга чек дафтарни юбораяпман, хоҳлаганингча сарфлайвер. Лекин икки франк сарфлаганингда, ўзингга ўзинг учинчиси сеники эмаслигини эслатиб тур. Уни муҳтож бўлганларга харжлашинг шарт. Сен бундай одамларни осонлик билан топасан. Агар муҳтожларни осонлик билан топмоқчи бўлсанг, уларни ҳамма жойда учратишинг мумки. Сен билан пул ҳақида гаплашаётганимнинг сабаби, у шундай маҳлиё қилувчи кучки, ўз домига тортиб кетади.\nБиласанми, мен кўп вақтимни сиркда ўтқаздим, шу фурсат мобайнида мени бир туйғу тарк этмади – дорбоз ўйинидан қўрқув. Лекин, мен сенга шуни айтишим зарурки, дорбознинг дордан йиқилишидан кўра одмларнинг текис йўлда йиқилиши ҳаётда кўпроқ учрайдиган ҳодисадир. Сени таклиф этишган тантанали кечаларда эҳтимол олмос учқуни каби порларсан. Ўша пайт сен учун хавфли дор бўлади ва йиқилишинг муқаррар бўлади. Балки кунларнинг бирида бўй-басти келишган, хушбичим шаҳзода сени ўзига жалб қилар. Ўша онларда сен ҳали тажрибасиз дорбоз бўласан ва албатта маликасиз дорбоз ҳар доим йиқилиши турган гап. Қалбингни дуру-гавҳарлар учун сотма. Вақти келганда сен ҳам севиласан, сени севиб қолган у инсоннинг муҳаббати чин юракдан бўлади. Мен онангга бу ҳақда сенга ёзишини айтганман. У муҳаббатни мендан кўра кўпроқ тушунади ва яхшироқ тушунтириб бера олади.\n…Биламан, ота ва бола ҳар доим тортишади. Майли мен билан уруш, менинг фикр-мулоҳазаларим билан тортиш, қизим! Менга гапга қулоқ соладиган фарзандлар ёқмайди. Ва ҳали кўзларимдан ёш оқиб кетмасидан, хатимни тугатаман, бугунги Роджество оқшомисеҳрли бўлишини хоҳлардим. Мўжиза рўй беришини тилардим ва мен айтмоқчи бўлганларимни борлигича тушуниб, қабул қилишингни хоҳлардим.\nЧарлининг аллақачон даври ўтди, Жералдине! Эртами-кечми, саҳнада эгнингдан тушмайдиган оқ ипакли кийиминг ўрнига қабрим тепасига қора кийим кийиб келасан. Ҳозир сени хафа қилмоқчи эмасман. Фақат вақти-вақти биланойнага қараб қўй, менинг чеҳрамни кўрасан. Ҳатто томиримдаги қон музлаб қолганида ҳам, отанг Чарлини унутишингни хоҳламайман. Мен фаришта эмасман, лекин ҳар доим илҳомлантирадиганинсон бўлиб қоламан. Бунио ҳамиша ҳис қилиб туришиннг ишонаман.


Коррупция дунё миқёсида ҳал этилиши лозим бўлган глобал муаммолардан биридир. Ушбу иллат ҳар қандай давлат ёки жамиятнинг сиёсий-иқтисодий ривожланишига жиддий путур етказади, инсон ҳуқуқ ва эркинликларининг поймол бўлишига олиб келади. Шу боис, унга қарши кураш халқаро аҳамият касб этиб, жаҳон сиёсатининг муҳим йўналишларидан саналади.\nБугунги кунда коррупция билан боғлиқ турли хил сиёсий ва иқтисодий келишмовчиликлар тўғрисида деярли ҳар куни оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқлар орқали хабардор бўляпмиз. Бундай хабарлар орқали дунё ҳамжамияти коррупциянинг мамлакатлар сиёсати, иқтисодиёти ва турмуш даражасига нақадар салбий зарар етказаётганлигига гувоҳ бўлмоқдамиз. Коррупция туфайли жамиятнинг давлат ҳокимияти ва бошқарувига бўлган ишончи пасаяди, қонун талаблари бажарилишига путур етказилади.\nКоррупция кучайган мамлакатга инвестиция кириб келиши камаяди, натижада ушбу мамлакат иқтисодиёти ва ривожланиши жиддий зарар кўради. Ҳозирги вақтда ижтимоий-иқтисодий ва сиёсий-ҳуқуқий муаммолар орасида коррупцияга қарши кураш муаммоси, айниқса, муҳим ўрин эгаллайди. Шунинг учун ҳам жамиятда коррупциявий жиноятларнинг содир этилиши ва уларга йўл қўймаслик, ҳуқуқбузарликларга қарши курашиш, жиноятга жазо, албатта муқаррар экани тўғрисидаги қонун талабларини амалда таъминлаш бўйича қатъий чоралар кўрилмоқда.\nКоррупция – бу моддий ёки мулкий йўсинда, ғайриқонуний шахсий наф кўриш мақсадида, ўз хизмат мавқеидан фойдаланишида ифодаланадиган ижтимоий ҳодиса. Мазкур ҳодиса демократия ва ҳуқуқ устуворлиги асосларига путур етказади, инсон ҳуқуқлари бузилишига олиб келади, бозорлар фаолиятига тўсқинлик қилади, ҳаёт сифатини ёмонлаштиради ва одамлар хавфсизлигига таҳдид соладиган уюшган жиноятчилик, терроризм ва бошқа ҳаракатларнинг илдиз отиб, гуллаши учун шароит яратади.\n2017 йил 4 январдан Ўзбекистон Республикасининг “Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида”ги қонуни кучга киритилгани коррупцияга барҳам бериш учун тегишли ҳуқуқий асосларни яратиб берди. Мазкур қонун ижроси тўлиқ ва самарали таъминланиши учун бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ҳам қабул қилинмоқда. Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 2 февралдаги "Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси қонунининг қоидаларини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида"ги қарори ва 2019 йил 27 майдаги “Ўзбекистон Республикасида коррупцияга қарши курашиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ва 2020 йил 29 июндаги “Ўзбекистон Республикасида коррупцияга қарши курашиш тизимини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармонлари коррупцияга оид давлат ҳуқуқий сиёсати йўналишларини белгилаб берди.\nҲозирги даврда коррупция кўпгина давлатларнинг иқтисодий ва сиёсий салоҳиятига ўзининг салбий таъсирини кўрсатиб келмоқда. Дунё жамоатчилиги учун унга қарши курашиш, мунтазам равишда амалга оширилиши зарур бўлган долзарб вазифалардан бирига айланди. Коррупцияга қарши курашда жаҳон мамлакатлари тажрибасини ўрганиш шуни кўрсатадики, фақатгина жиноий қонунчиликни кучайтириш йўли билан бу салбий иллатга қарши курашиб бўлмайди. Бу иллатни енгиш учун, биринчи навбатда аҳолининг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш, фуқаролик институтлари фаолиятини кучайтириш лозим бўлади.\nПрезидентимиз ташаббуси билан мамлакатимизда коррупцияга қарши кураш ҳаракати бошландими, ушбу иллатдан азият чекмаслик учун ҳаммамиз бир тан-у бир жон бўлиб, коррупцияга қарши курашишни вазифамизга айлантиришимиз лозим. Жамиятда коррупцияга нисбатан муросасиз муносабат қарор топтириш ўта долзарб масала бўлиб, унинг тўлақонли рўёбга чиқиши учун ҳар бир фуқаро ўзида масъулият ҳис этса, қўйилган мақсад ва муддаолар ечими пайдо бўлади.\nЖамиятда мавжуд бўлган маънавий-психологик муҳит ҳокимият органларидаги коррупция даражасига, ҳеч шубҳасиз, жиддий таъсир кўрсатади. Аксарият амалдорлар ўзларини коррупцион қарор қабул қилиш ёки қабул қилмаслик ўртасида йўл танлашга мажбур этадиган ҳолатларга эртами-кечми, албатта дуч келади. Бундай ҳолатларга фуқаролар билан бевосита алоқада иш олиб борувчи қуйи бўғин амалдорлари, айниқса кўп дуч келади (турли лицензиялар, рухсатномалар, маълумотномалар беришда ва ҳ.к.). Бундай ҳолатларнинг пайдо бўлиши юқорида зикр этилган коррупцияни вужудга келтирувчи муаммолар ва шарт-шароитларга ҳам, ижтимоий-психологик омилларга ҳам боғлиқ. Уларнинг табиатини тушуниш коррупцияга қарши курашиш учун нима қилиш кераклигини аниқлашни осонлаштиради.\nХалқимизнинг том маънодаги адолат қарор топган жамиятда яшаши учун нафақат масъул шахслар, балки ҳар бир фуқаро ўз ҳиссасини қўшиши зарур. Бу фуқароларимизда коррупцияга, аниқроқ айтганда, ҳар қандай қонунбузарликка нисбатан муросасизлик кайфияти ва маданияти шаклланишига ҳам боғлиқ. Чунки, ҳар қандай қонунбузарликлар содир этилиши ва кўпайишига кўп ҳолларда ўзимизнинг бефарқлигимиз, лоқайдлигимиз сабаб бўлмоқда. Барчанинг якдиллиги, юрт тақдирига дахлдорлиги кучайиши ҳар қандай иллатнинг батамом барҳам топишига хизмат қилади.\nШундай экан, тегишли хулоса қилишимиз, келажакни коррупциясиз биргаликда қуришимиз, бунинг учун аввало, ўзимизни ўзимиз тарбия қилишимиз, коррупциянинг ҳар қандай кўринишини бартараф қилиш учун биргаликда курашишимиз зарур. Коррупцияга карши курашда самарали чора-тадбирлар кўрмаслик келгусида криминал, иқтисодий ва ижтимоий муаммодан сиёсий муаммога айланиши ва мамлакатнинг конституциявий асосларига путур етказувчи офат тусини олиши мумкин.\n18:29 / 29:10:2020


Диний экстремизм: бузғунчи ва сохта ғоя » Хатирчи туман хокимлиги\nХатирчи туман хокимлиги » Янгиликлар » Диний экстремизм: бузғунчи ва сохта ғоя\nДиний экстремизм: бузғунчи ва сохта ғоя\nЯратганнинг бандаси бўлмиш ҳар қандай инсонга моддий ва жисмоний зарар етказиш, айниқса, “нафс эгасини” ноҳақ, қатл этиш, унинг қонини тўкиш, оиласи ва фарзандларини боқувчисиз қолдириш, инсон ҳаёти устидан ҳукм чиқариш ислом арконларида “гунохи азим” ҳисобланади.\nҲозирги кунда матбуотда ҳам, ойнаи жаҳонда ҳам “диний экстремизм” деган ибора тез- тез ишлатилаяпти.\nХўш, диний экстремизм нима? “Диний экстремизм - жамият учун анъанавий бўлган диний қадриятлар ва ақидавий аҳкомларни рад этиш ва ўз ғояларини муросасизлик ва зўрлик билан тарғиб қилишдир”.\nДин кишиларни ҳамиша яхшиликка, эзгу ишларга чорлаган. Жумладан, ота-боболаримизнинг муқаддас эътиқоди бўлган ислом дини ҳам юксак инсоний фазилатларнинг шаклланишига хизмат қилади. У туфайли халқимиз минг йиллар мобайнида бой маънавияти ва мероси, ўзлигини сақлаб қолмокда.\nШу ўринда ўсмирлар ташқи таъсирларга кўпроқ мойил бўлишини алоҳида қайд этиш лозим. Муайян ҳолларда ҳаётдаги орзу-мақсадларга мустақил эришиш ҳаракатларининг ҳамма вақт ҳам амалга ошавермаслиги оқибатида ёшларда инфантиллик (ўзини ночор, ёрдамга муҳтож ҳис қилиш)дек хусусият шаклланиши кузатилади. Бундай вазиятда уларда “олий мақсадларга интилаётган мен каби кишилap ёки жамоа мавжуд”, деган тасаввур пайдо бўлишига замин яратилади. Шунда улар ўзларининг мақсад ва интилишларини тушунадиган кишиларни излай бошлайдилар.\nАйни пайтда, жиддий, масъулиятдан озод бўлган ўсмирлар учун шахсий тажрибанинг етишмаслиги хосдир. У соддадиллик ва хаёлпарастлик билан ёнма-ён келади. Шу билан бирга, ёшлар наздида атрофда кузатилаётган адолатсизлик натижасида юзага келадиган зўриқишни йўқотишда фақат биргина йўл - “буюк ғоя”ни ўзида мужассамлаштирган етакчи билан ҳаммаслак бўлишни танлашга мойиллик юзага келади. Бу йўл ўсмирни диний мутаассиб оқимларнинг домига тортилишига олиб келиши мумкин.\nҲар қандай диний мутаассиб оқим “ўлжа”сининг ҳаётий муҳим эҳтиёжларини инобатга олган ҳолда, ўз таълимотини жозибадор қилиб кўрсатишга ҳаракат қилади. Одамларнинг бундай оқимлар таъсирига тушиб қолиши, шунингдек, одатдаги ахборот доирасидан ташқарига чиқадиган турли шов-шувларга ортиқча эътибори билан ҳам белгиланади. Бундай эътиборни бугунги кунда кенг тарқалаётган ғайритабиий ҳодиса ва жараёнларнинг ҳақиқатдан ҳам мавжудлиги ҳақидаги ахборотлар озиқлантириб туради. Турли ахборот манбаларининг доимий таъсири остида бўлган бир пайтда инсон ғайриилмий, сохта диний ғояларни қабул қилишга мойил бўлиб қолади.\nЭкстремистик гуруҳларнинг асосий мақсадлари зўравонлик ва алдаш усуллари билан сиёсий ҳокимиятга эришиш бўлиб, бу йўлда гуруҳ етакчилари оддий аъзоларни бемалол қурбон қилиб юбормоқдалар.\nМутаассиб ғоялар домига тушиб қолган шахслар оиласидан, жамиятдаги ўрнидан, хатто ҳаётидан ажрамоқдалар. Бундай шахсларни ҳар қандай топшириқни ҳеч иккиланишсиз бажариш даражасига олиб келиш учун эса синалган услублардан фойдаланилмоқда. Таъкидлаш жоизки, ҳамма вақт ҳам диний мутаассиб оқимлар аъзолари илк суҳбатданоқ, норасмий адабиётлар ва шахслар ҳақида батафсил сўзламайди. Улар ўз жамоаларига жалб қилиш мақсадида расман тан олинган диний адабиётлар орқали сабоқ олишни тавсия этиши ҳамда бошланғич илмларни ўрганиш учун ўз жамоасига таклиф қилиши мумкин. Буларнинг бари қанчалик жозибадор ва тўғри бўлиб кўринмасин, диний маълумоти ва аниқ мақсадларини билмаган одамдан диний билимларни ўрганишга ҳаракат қилиш салбий оқибатларга олиб келиши мумкин.\nРеспубликамиз ёшлари учун диний билимларга бўлган эҳтиёжни Ўзбекистон Республикаси қонунлари доирасида таъминлаш энг тўғри йўл бўлади. Диний таълим ҳақида гап кетар экан, сўнги йилларда Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфидаги билим юртларида ҳам қатор ислоҳотлар амалга оширилганлиги, давлат таълим стандартлари билан мувофиқлаштирилган ўқув дастурлари тузилгани ва ижроси таъминланганлигини таъкидлаш зарур. Бир сўз билан айтганда, бугунги кунда республикамизда фуқароларнинг диний билимларга бўлган эҳтиёжини тўла қондира оладиган ва давр талабига жавоб берадиган таълим тизими фаолият кўрсатмоқда.\nҲозирги кунда фарзандларимиз дунёнинг энг ўткир, фаол, уддабурон, ватанпарвар ёшларига айланиши, уларни фидойилик, ватанпарварлик, тадбиркорлик, миллатпарварлик, садоқатга ўргатиш кўп жиҳатдан ота-оналарга боғлиқ. “Қуш уясида кўрганини қилади”. Бу борада, албатта, ота-онага ёрдам беришда бутун жамоатчилик-маҳалла оқсоқоли, диний маърифат ва маънавий аҳлоқий тарбия масалалари бўйича маслаҳатчи, имом, профилактика нозири, “Маънавият ва маърифат” бўлими, хотин-қизлар қўмитаси ва “Камолот” ЁИҲ каби ижтимоий ташкилотларнинг жойлардаги масъуллари биргаликда фаол ишлашлари керак.\nХулоса қилиб айтганда, агар биз ёшларимиз онги ва руҳиятини заҳарли мафкуралардан қатъият билан ҳимоя қилсак, ҳар қандай ғaразгўй кучлар мамлакат мустақиллиги ва унинг порлоқ келажагига раҳна сола олмайди.\nОдамлар қалбида бугунги тинч ва осуда дамларимизга шукроналик ҳиссини теварак-атрофдаги вайронагарчиликлар, дин номидан содир этилаётган вахшиёна хатти-ҳаракатлар мисолида ҳис эттиришни шакллантиришимиз, ҳар биримиз жондан азиз фарзандимизни, ўз оиламизни асраганимиз каби динимизни, юртимизни турли бузғунчи кучлар адоватидан асрашимиз даркор.\n“Бадр ота” жомеъ\nМуаллиф:info, Кушилган сана: 05.05.2017, Кўрилган: 388 Чоп этиш