Андижонда синфдоши пичоқлаб қўйган коллеж ўқувчиси касалхонада жон берди\n04 август 2020, Тошкент вақти: 01:36\nАндижондаги Қишлоқ хўжалик коллежининг икки битирувчиси пичоқлашгани оқибатида, улардан бири 11 июл куни касалхонада жон берди. Бу фожеа Боровский номидаги Тошкент тиббиëт коллежи ўқувчиси калтаклаб ўлдирилиши билан боғлиқ жанжал ҳовури босилмай туриб юз берди.\nАндижондаги қотиллик гувоҳларининг Озодликка айтишича, 2 июл куни Андижон шаҳрида Қишлоқ хўжалик касб-ҳунар коллежи битирувчилари жанжаллашган ва бири иккинчисига пичоқ билан тан жароҳати етказган. 11 июл куни 19 ёшли Султонмурод Отабек ўғли Султонов пичоқ зарбидан олган жароҳати оқибатида касалхонада оламдан ўтган.\nАндижоннинг Форобий маҳалласида яшовчи воқеа гувоҳларидан бири Озодликка коллеж талабалари ўртасида келиб чиққан жанжал пичоқлашиш билан якунланганини айтди.\n- Муҳбилло Султонмуродга отамни ҳақоратладинг, кечирим сўра, деган, у сўрамаган. Кейин Муҳбилло Султонмуродни белининг чап қисмига пичоқ санчган. Зудлик билан шошилинч тиббий ёрдам марказига олиб борилиб жарроҳлик амалиёти ўтказилишига қарамасдан Султонмуроднинг ҳаёти сақлаб қолинмади. Шифохонада жони узилди, - деди марҳумнинг маҳалладоши.\nАйни пайтда марҳумнинг яқинлари Озодликка Султонмуродни пичоқлаган Муҳбиллонинг ота-оналари уни руҳий носоғлом бўлгани ҳақидаги маълумотни тўплашга тушганини айтишди.\n-Отасини ҳақоратлагани ҳақидаги чўпчакни ўйлаб топишган. Энди руҳий касаллар шифохонасидан унга справка тайёрлашмоқчи экан. Қотилни ота-оналари жуда бақувват одамлар, - деди марҳумнинг исми сир қолишини истаган қариндоши.\nАндижонлик талабалардан бирининг Озодликка айтишича¸ коллежларда ўқувчилар ўртасидаги жанжаллар одатий холдир\n- Яқинда бизнинг Ахборот технологиялари коллежида бир йигитни курсдошлари урди, касалхонага тушди. Коллеж раҳбарияти бу гап ташқарига чиқмасин, деб ишни бости-бости қилди, - деди талаба.\nБундан аввал Озодлик Наманган шаҳарида май ойида 50дан ошиқ коллеж ўқувчиси безорилик¸ зўравонлик ва талончиликда айбланиб, уларнинг ота-оналари маъмурий жавобгарликка тортилгани ҳақда хабар берган эди.\n3 май куни Тошкентдаги Боровский номидаги тиббиёт коллежининг ўқувчиси Жасур Иброҳимов ўз курсдошлари томонидан калтакланган, 5 марта жарроҳлик амалиётини бошидан ўтказиб, жорий йилнинг 1 июн куни оламдан ўтганди.\nМазкур қотиллик ижтимоий тармоқларда шов-шув бўлиши ортидан Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори бу иш билан боғлиқ терговни шахсан назоратига олишини билдирганди.


2016 йил охиригача Украина ва Саудия Арабистони ҳамкорлигида биринчи Ан-132 юк самолёти ишлаб чиқарилади\nУкраина ва Саудия Арабистони ҳамкорлигида ишлаб чиқариладиган Ан-132 юк ташувчи самолётининг биринчи намунаси 2016 йилнинг охирига қадар чиқарилади. Бу ҳақда “Антонов” давлат корхонаси бош конструктори Дмитрий Кива Paris Air Show 2015 халқаро аэрокосмик салони чоғида маълум қилди.\n“Бу самолётни биз 2016 йил охирига қадар ишлаб чиқарамиз, бизда аниқ дастур бор, бу шартномада назарда тутилган. Самолёт Киев ва Саудия Арабистонидаги заводларда терилади; шунингдек, Украинанинг бошқа корхоналари, жумладан, Харьков заводи ишга жалб қилиниши мумкин”, – унинг сўзларини келтиради ТАСС агентлиги.\nКиванинг сўзларига қараганда, Ан-32нинг такомиллашган версияси бўлмиш Ан-132 қумли аэродромларда ҳам қўлланиши мумкин бўлади. Шунингдек, унинг узоққа учиши икки баробарга кўпайтирилгани, ёқилғи самарадорлиги оширилгани айтилди.


Ғамхўрликка амалий жавоб\n02.03.2015. Институтимизда ёшларнинг чуқур билим олиши, етук ва баркамол бўлиб вояга етиши учун барча шароит мавжуд. Айниқса, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2013 йил 15 апрелдаги “Бухоро ...\nКасаба уюшмалари – спортнинг оммавийлигини ошириш йўлида\n“Спорт – саломатлик гарови” республика спартакиадасининг вилоят босқичлари бўлиб ўтмоқда 28.02.2015. Ўзбекистон касаба уюшмалари бугунги кунда меҳнаткашларнинг ижтимоий-иқтисодий манфаатлари ҳамда ...\nФаолият очиқлиги – самарадорлик омили\n27.02.2015. Касаба уюшма ташкилотларида ҳисобот-сайлов конференциялари давом этмоқда. Уларда ўтган беш йиллик фаолият сарҳисоб қилинмоқда Ҳисобот-сайлов йиғилишларида касаба уюшма қўмиталари ...\nДиққат марказида – ходимлар манфаати\n25.02.2015. “Ўзметкомбинат” ОАЖ меҳнат жамоасининг умумий конференцияси ҳамда касаба уюшмаси ташкилотининг ҳисобот-сайлов конференцияси бўлиб ўтди Бугунги кунда Ўзбекистон касаба уюшмалари ...\nЎзбекистонлик велоспортчи Осиё чемпионати ғолиби бўлди\n19.02.2015. Таиландда велоспорт бўйича ўтказилган Осиё чемпионатида юртдошимиз Тимур Гумеров “омниум” дастурида 1-ўринни эгаллаб, олтин медал соҳиби бўлди. Велоспортчимизнинг бу муваффақияти ...\nУч томонлама комиссия йиғилиши ўтказилди\n18.02.2015. Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Кенгашида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, Касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши, Савдо-саноат палатаси ўртасида ижтимоий-иқтисодий ...


Хайрулла Ҳамидов яқинлари унинг навбатдаги амнистия бўйича озодликка чиқарилишига умид қилмоқда.\nТайгада ишлаган пулимни ким беради?\nдейди Россиянинг Тайга ўрмонларида қул қилиб сотилган ва пировардида озод бўлиб Қашқадарëга қайтиб уйида ўтирган Шерали.\n- Мен Қашқадарëдан Шерали. Эсингизда бўлса, биз Красноярский крайда Тайга ўрмонларида нима бўлган эдик. Давлат томонидан бориб сотилиб алданиб келган эдик. Уч ойлик иш ҳақимизни ололмаяпмиз. Май ойида қайтиб келган эдик. Шундан бери “эртага, индинга”дан ўтишмаяпти. Иш ҳақимизни ҳал қилиб бера олмаяпти. “Ўшани ҳал қилиб бераман” деган эди. Ўшани ҳал қилиб бера олмаяпти, дейди Шерали.\nОзодликнинг Москвадаги мухбирига раҳмат\nМардикор ва меҳнат муҳожирлари ҳаëт ва ташвишларини ëритаëтган мухбирингизга ташаккур билдирмоқчимиз, деб қўнғироқ қилди Фарғонадан Рустамжон.\n- Мен Фарғонадан Рустамжонман. Озодликнинг Москвадаги мухбири Умидбек борку, шу болага каттакон раҳмат айтамиз. Биз мухлислар шундай деб топдик: Озодлик радиосининг ташқаридаги энг илғор мухбири, 2010 йилнинг энг яхши мухбири, деб таъриф бердик. Шу болага каттакон раҳмат деб айтиб қўясизлар. Россияга борган мардикорларни қўллаб-қувватлагани, иложи борича ëрдам бергани учун шу болага каттакон раҳмат, дейди фарғоналик суҳбатдошимиз Рустамжон.\nXайрулла Ҳамидов ҳали-бери қамоқдан чиқмайди\n"Чунки Хайрулла Ҳамидов ўз орқасидан минглаб кишиларни эргаштириши мумкин, бундай йўлбошчи одамлар эса Ўзбекистон президентига керак эмас", дейди Хайрулла Ҳамидовнинг тошкентлик иxлосмандларидан бири.\n- Хайрулла Ҳамидов тўғрисида айтмоқчи эдим. Хайрулла Ҳамидовни мана хафа бўлишмасин, менинг кузатишларимдан келиб чиқиб айтадиган гапим шундан иборатки, ота-онаси, аëллари, ҳаммаси пойлаб ўтиришибди эртага амнистияга тушади, чиқади деб. Хайрулла Ҳамидов шундай одамки, бизнинг давлатимизга, президентга жуда хавфли одам ҳисобланади. Чунки у ўзининг орқасидан минглаб, миллионлаб одамни эргаштиришга қобилиятли инсон бўлганлиги учун бунақа одамни ҳеч қачон чиқариб юбормайди. Қўлга тушириб, олиб кириб олдими, у баҳона, бу баҳона қўшиб бериб, 6 йил ўтирадиган бўлса, 6 йил тўлишига яқинроқ бир баҳона билан яна қўшиб беради.\nМени эшитаëтган одамларни ўзимнинг қандайдир ëмон ниятларим билан хафа қилишни истамайман. Лекин бўлаëтган воқеа шуни кўрсатади-да. Албатта яхшиликни истардик ҳаммамиз ҳам. 6 йилдан олдинроқ чиқиб кетишини истардик. Лекин бизнинг президентимизга ëқмайди бу нарсани қилиш. Хоҳламайди. Чунки унинг шахсан ўзи назорат қилади. Бу одам жуда хавфли одма ҳисобланади ва одамларни эргаштириб, мана ҳозирги шароитда кўраяпсиз бошқа давлатларда халқни кўчага чиқариб тизимга қарши, воқеаларга қарши ташкил қиладиган пйт бошланди кўп давлатларда. Бизда ҳам шунақа бўлишининг олдини олиш учун, буни чиқариб юборишига ҳеч ҳам кўзим етмайди. Улар амнистияга ҳеч қачон туширмайди, дейди Хайрулланинг тошкентлик ихлосмандларидан бири.\nГапим сизга омонат –жонингиз бўлсин саломат\nНаманганнинг Чодак қишлоғи турғуни Набижон ота гапира оладиганимиз ягона минбар Озодликнинг "Эркин микрофон"и дейди.\n- Мен Абдувалиев Набижонман. Бир қишлоқи чаласавод инсонман. Шунинг учун секин гапириб бераман. Ассалому алайкум Озодликнинг "Эркин микрофон"ини эшитувчи фуқаролар. Мен Наманган вилояти, Поп тумани, Чодак қишлоғида туғилган, яшаб келаëтган нуроний Ўзбекистон фуқароси. Судлар адолатли судловни унутганлар. Коррупция, порахўрлик, бегуноҳлар, пули йўқларни қамайдилар, пули борлар гуноҳини авф этадими, амнистия дейдими, пулини олиб чиқаради. Прокурор қотиллардан катта пулни олиб, терговчига буюради. Ўзини ҳимоя қилиш оқибатида ўлдирилган, деган статяни қўйишни айтади. Корхоналарда содир бўлаëтган бахтсизлик ҳодисаларини хаспўшлаб юбораверадилар ўз манфаатларини ўйлаб. Булар устларидан инстанция бўйича мурожаат қилинса, мурожаатга жавоб қайтарилмайди.\nМенинг жияним Абдуназаров А.Ж 1100 метр ер ости чуқурлигида соат 7 билан 8 оралиғида ўлиб қолган. Газданми, электр токиданми, Оллоҳга аëн. Суд медэкспертиза мурдани очиб кўрмасдан катта пора пулга “қишлоқда ўлган” деган хулосани беради. Оддий фуқаро бу адолатсизликларни кимга мурожаат қилиши лозим? Шунга мен ҳайронман, дейди чордаклик Набижон ака.\nЎзбек мулозимларига заводлар керак эмас\nТошкент шаҳридаги "Ўртоқ" қандолат фабрикаси бузилиши ҳақидаги мақолага муносабат билдирган тошкентлик Анвар ака ўзбек мулозимлари ишлаб чиқаришдан манфаттдор эмаслигини айтади.\n- Тошкентдаги “Ўртоқ” фабрикасининг бузилиши ҳақида сизларнинг передачани эшитдим. Шунга бир фикр бор эди. “Ўртоқ” фабрикаси бир неча йилдан бери ташландиқ иморат бўлиб ëтар эди. Кимдир фойдаланди, кимдир фойдалана олмади. Шунга ўхшаган иморатлар Тошкент шаҳрида жуда ҳам кўп. Ман менинг олдимда шунга ўхшаган иморатлардан биттаси – сут комбинатига қарашли бино бор. Ташландиқ, кўрсангиз раҳмингиз келади. Ҳеч ким фойдаланмайди. Сут комбинатлари олдингидай ишламайди. Айтмоқчиманки, бизларда раҳбарлар, давлат бунақа комбинатларни ишга тушириб, улардан маҳсулот чиқариб, халқ учун ишлаëтгани йўқ, халқни ўйламайдида.\nМана битта мисолни айтишим мумкин. Ташқаридан келади ҳамма мол. Саноат моллари ҳам, қурилиш моллари ҳам, озиқ-овқат ҳам келади. Ўша келаëтган молларнинг давлат божи бор. Госпошлина шунақа катта суммаки, булар ўроқда йўқ, хирмонда йўқ машоқда ҳозир дегандай текин пул, ҳеч қанақа меҳнат сарф қилмайди. Булар ойлик тўламайди, корхона қурмайди, ташқаридан мол киради, бюджетга тайëргина сумма пул тушади. Шунинг учун улар кондитер фабрикасига ўхшаган, сут фабрикасига ўхшаган ва бошқа жойларни ишлатиб, халққа маҳсулот чиқариб қандайдир ишни бажармаëтгани ҳисобидан кун кўриб юришади. Халқни иш жойлари билан таъминлаш, қандайдир маҳсулотлар чиқариб халқ эҳтиëжини қондириш масаласини ўйлашмайди. Шунинг учун “Ўртоқ” фабрикаси бузилди. Ўртоқ фабрикасининг жойи ўрисчасига айтганда пресстижний жой. Унинг ўрнига атрофда чиройли қилиб 6-7 этажли уйларни қуриб ташлаган. Кейин ҳар бир қурилган уйнинг ҳар бир метр квадратини 14-15 минг, 18 минг долларгача сотишаяпти. “Ўртоқ” фабрикасининг ўрнига қурилган уй жуда катта даромад келтиради бузаëтган одамларнинг чўнтагига, дейди тошкентлик Анвар ака.


Аждодларимизнинг хориждаги ёзма меросларига оид китоб тақдимоти\nЎзбекистонга оид хориждаги маданий бойликларни тадқиқ этиш маркази томонидан “Ўзбекистонга оид хориждаги қўлёзма асарлар реестри. Том 1.” илмий тадқиқоти нашрдан чиқарилган эди.\nМаданият вазирлигида мазкур китобнинг тақдимоти ўтказилди. Маданият вазирининг биринчи ўринбосари Жамол Носиров ва бошқалар мамлакатимизда миллий меросимизни ўрганиш борасидаги ишлар қамрови тобора кенгайганини таъкидлади.\nУлуғ аллома ва мутафаккирларимизнинг хорижда сақланаётган қўлёзма асарлари илмий тавсиф этилиши, аждодларимиз меросини чуқур ўрганиш ва халқимизга ҳамда жаҳон аҳлига етказиш борасидаги ишлар кейинги йилларда тобора кенгайиб бораётгани эътиборга моликдир.\nМазкур китоб Ўзбекистонга оид хориждаги маданий бойликларни тадқиқ этиш маркази фаолиятининг ўзига хос амалий натижаларидан биридир. Унда аждодларимизнинг хориждаги ёзма мероси жамланган ва қарийб 500 бет ҳажмда чоп этилган.\nЭътиборли жиҳати, бугунги кунда марказда тайёрланаётган электрон реестр учун 8 мингдан зиёд маданий бойлик тўпланган бўлиб, уларнинг 44 фоизини алломаларимизнинг қўлёзма асарлари ташкил этади.\nБиринчи томга киритилган 1001 та илмий тавсиф қўлёзма асарларга оид жамланган маълумотларнинг учдан бир қисмини қамраб олган.Реестрнинг навбатдаги томлари ҳам нашрга тайёрланмоқда.


Янги юрак билан янги хаёт — Dilkashradio.com\nЯнги юрак билан янги хаёт\nАссалому алайкум азиз ака ука ва опа сингиллар. Муқаддас Калом дарсига хуш келибсиз. Азизлар, бизнинг мусофир қахрамонимизни Худо қишлоққа олиб келиб, у ерда Ўз иродасини ишга солди. Қишлоқ жамоати қайтадан тикланай бошлади. Ундан ташқари, Илхом билан Юсуф хар куни бирга ўтириб Худонинг Каломини ўрганишар эди. Келинг, хикоянинг давомини кўриб чиқсак. Илхом, Юсуфга, Хиротдаги ойиласи хақида гапириб берди. Уларнинг гилам тўқиш тирикчилигию хизмати хақида гапирди. ”Мусофирлик қилиш учун ота онам катта қийинчилик билан қўйиб юборди” деб айтди Илхом. Авлодимизда мусофирчилик қилган хеч ким бўмаган. Лекин охиратда, Худо хаммамизга ”Бу Худонинг иродаси эканини очиб берди”. Юсуф хам, ўз ўрнида ўз ойиласи хақида гапириб берди. Ойиласининг дўкони, шахарга бориб молларини сотиб келиши хақида гапирирар эди.\nШахарга бориш йўлида катта бир жамоат борлигини айтди, лекин у хеч қачон унинг ичига кирмаганини хам айтиб ўтди. Энди у албатта, у жамоатнинг ёнидан ўтганида албатта унинг ичига киради. Энди Юсуф учун, жамоат жуда мухим ўринни эгаллайди. Хар кечада, Юсуф дўконни ёпганидан кейин, улар жамоат биносидан учрашиб, кечки овқатдан олдин у ерда ибодат қилишар эди. Кунлар ўтиб уларга Юсуфнинг онаси, ва қишлоқдаги баъзи аёллар қўшилди. Худонинг жамоати янги хаётни бошлаган эди, ва шу йўсин, Худо уларнинг юракларидан жой олди.\nИлхом, Юсуфга қараб, ”Эрта тонгда мен сафаримни давом эттираман” деди. Сенинг мехмондорчигинг менга фақат хурсандчилик келтирди. Мен дўстлигимизни соғинаман, деб давом эттирди Илхом. “Мен хам сени жуда соғинаман дўстим, лекин хали ажралиш вақти келмади дўстим” деди Юсуф.\n“Юсуф, дўстим, сен мени тушунишинг керак, мен Қуддусга бўлган сафаримни давом эттиришим керак. Бу Худонинг иродаси. Мен сен билан бу ерда қололмайман.”, деб жавоб берди Илхом. “Йўқ, сен мени тушумадинг дўстим, мен сен билан кетаман. Нисибисгача бўлса хам, сен билан бирга кетаман. Биз бирга бориб, Худонинг иродасини бажо келтирамиз. ”Мен бажони дилим сен бирга сафар қиламан, лекин бундай қадам босишга аминмисан? Ахир, бир маротаба қадам боссанг йўлни охиргача ўтишинг керак”. “Отамиз Иброхим пайғамбар Худонинг чақириғига жавоб бериб она юртини ва халқини тарк этди. Хаётининг охиригача, у Худонинг айтганини бажо келтириб, унга қулоқ солиб келди. Худонинг иродаси билан мен хам шундай қилмоқчиман. Худо хам, Иброхим пайғамбарга содиқ қолди, барча ваъдаларини амалга оширди. Агар мен хам Худонинг чақириғига жавоб берсам Худо менга хам содиқ қолишига ишонаман”\n“Агар сафаринг сени яна бу ерга, шу жамоатга олиб келса эди?” “Ишонаманки бу содир бўлади, Худо хохласа бу йўлдан қайтарман дўстим”. Азизлар, хикоялар устидан фикр юритишингиз учун баъзи саволларга жавоб изласангиз кони фойда. Улар қуйидагича. Нима учун қишлоқ ахли мехмондўст эмас эди? Жамоатда чўпон бўлгани уларга нима беради? Одамлар Худонинг чақириғига хозирги кунда қандай жавоб беришади? Худонинг чақириғига кеч қолиш мумкинми? Худога нима маъқул, дойимликми ё Унга бўлган имонимизми? Саволларга жавобларни dilkash@najot.com электрон манзилига йўлланг, ёки бўлмаса, www.najot.com сайтимизга кириб хабар қолдиринг. Хайр азизлар. Худонинг инояти барчангизга ёр бўлсин.\nХудонинг донишмандлиги 3 қисм\nХудонинг севгиси 3 қисм


3. Ғарбий Помир-Олойда кам тарқалган эндемик ўсимлик.\nБўйи 12–25 см орасидаги кўп йиллик пиёзли ўт. Пиёзининг диаметри 2,5–4 см, чўзиқ-тухумсимон, устки қисми қора қўнғир ёки қўнғир юпқа чармсимон қобиқ билан ўралган. Барглари 3–4 та, тарвақайлаган, ўткир учли, наштарсимон, четлари эгри-бугри, кўкимтир рангли. Гули қизил, юлдузсимон, туби қора рангли. Чангчиси ва чангчи иплари қора, тим қўнғир ёки тўқ қизил рангли. Апрель–май ойида гуллаб, меваси июнь–июлда етилади.\nСамарқанд, Қашқадарё ва Сурхондарё вилоятлари: Зарафшон, Кўҳитанг ва Ҳисор тизмаларида тарқалган. Тожикистонда ҳам учрайди.\nТоғларнинг денгиз сатҳидан 1600–2000 м баландликдаги соз тупроқли ёнбағирларида ўсади.\nЯкка-якка ҳолда ва тўплар бўлиб учрайди.\nЧорва молларининг боқилиши, гуллари узилиб, ва пиёзлари қазиб олиниши сабабли сони камайган.\n1951 йилдан бошлаб ЎзР ФА Ботаника боғида ўстирилади.\nҲисор, Китоб ва Сурхон қўриқхоналарида муҳофаза қилинади. Ўсиб турган тўплари назорат остига олиниши лозим.


ИнтерФУТБОЛ :: «Челси» ва трио. АПЛ кучли тўртлигига ким муносиброқ?\n«Челси» ва трио. АПЛ кучли тўртлигига ким муносиброқ?\nАнглия премьер-лигасида юқори ўринлар учун кураш турдан-турга ўта кескин тус олмоқда. «Челси» яқин таъқибчиларини сезиларли фарқ билан ортда қолдираётган бўлса, ЕЧЛ йўлланмасини берувчи ўринларга даъвогар клублар ўртасидаги тафовут катта эмас. Келинг, АПЛнинг жорий мавсумида кучли тўртликдан жой олишга лойиқ жамоалар имкониятларини бир чамалаб чиқсак. Ахир якунда Манчестер ва Лондон грандларидан бирининг Чемпионлар Лигасидан четда қолиши аниқ-да.\n«Челси»нинг ушбу курашда устунликка эришишига сабаблар етарли: барқарорлик, юлдузли таркиб, ҳар бир чизиқдаги етакчиларнинг ажойиб формада эканлиги. Ўз навбатида, тактикани ҳам ёддан чиқармаслик даркор, зеро 5-2-3-1 схемасидан керакли пайтда ҳимояланишда фойдаланиш мумкин. «Аристократлар» атиги икки марта дуранг ўйнашди, аммо чарчоқ аломатлари сезилганда янада эҳтиёткорликка урғу бериш имкониятига эгалар. Хуллас, Канте ва унинг шериклари ҳозир кучли тўртлик эмас, чемпионлик ҳақида ўйлашмоқда. Жамоани баҳорда қандайдир омадсизлик кутиб олишига ишониш қийин, боз устига, лондонликларни еврокубоклар ҳам чалғитмаяпти.\nЧемпионат якунига 13 тур қолган бир паллада «кўклар» турнир жадвалидаги бешинчи жамоа ҳисобланган «Ливерпул»ни 11 очкога ортда қолдиришмоқда. Ўртага 39 очко қўйилган, шу боис етакчи фақат назарий жиҳатдан бешинчи ўринга тушиб кетиши мумкин. «Челси»га қарши бошқа сабаб топиш қийин, қаршингизда АПЛнинг бугунги кундаги ҳақиқий етакчиси турибди. «Аристократлар» бу борада ҳозирча ягоналар, қолган учта ўрин учун эса жиддий кураш бориши тайин.\nАПЛни топ-4да якунлаш эҳтимоли: жуда юқори. «Челси» назарий жиҳатдан биринчи ўринни бой бериши мумкин, аммо кучли тўртликни тарк этишига ишониш қийин.\nГвардиоланинг муваффақиятли стартидан сўнг аксарият мухлису мутахассислар чемпионликни унга топшириб қўйишганди. Аммо кейинчалик вазият ўзгарди, «шаҳарликлар» Хосепнинг топшириқларини бажаришга ожизлик қилишди. Қолаверса, испаниялик мутахассис ҳам кўпинча хатоларга йўл қўйди. Бу ўринда гап фақат тактика тўғрисида кетмаяпти: дарвозабонларнинг «қовун тушириши», ҳимоядаги нуқсонлар, таянч чизиғидаги нотўғри ўйин, ҳужумчиларнинг имкониятларни кўкка совуришларини унутмаслик даркор.\nҲа, Гвардиоланинг «кўзир»и - Габриэль Жезусдан ташқари бошқа юлдузлар ҳам бор. Мисол учун, ўйинни ташкил этувчи Кевин де Брюйне. Агрессив Отаменди, аввалги ҳолатини тиклаётган Яя Туре. «Манчестер Сити» АПЛда тўпни эгаллашда 60 фоизлик кўрсаткич қайд этаётган ягона клуб. Дарҳақиқат, жасур, аммо омадсиз жамоа.\nБир томондан, «шаҳарликлар» учун ЕЧЛ муҳимлигини сақлаб қолмоқда. Иккинчидан, «Сити» барқарорлик бобида мақтана олмайди. Учинчидан, Гвардиола тўпни олиб қўйишга урғу берадиган мураббийлар тоифасидан эмаслигини таъкидлади. Ваҳоланки, АПЛда яккакурашлар муҳим аҳамият касб этади, Англияда жиддий тўқнашувлардан кейин ҳам голлар инобатга олинади.\nМабодо «Манчестер Сити» мудофаа чизиғидаги қусурларни йўқотмай, ЕЧЛда кўп куч сарфласа, март ойи якунларига бориб, мухлисларини ранжитиши ҳеч гапмас. Ахир уч ҳафта ичида «Монако», «Ливерпуль», «Арсенал» ва «Челси»га қарши ўйнаш осон эмас. Туманли ўлкада шундай қийинчиликлар кутиб тургани Гвардиоланинг тушига ҳам кирмаган бўлса керак. Ҳа, ЕЧЛнинг келгуси мавсуми йўлланмасига эга чиқиш учун ўта мураккаб йўлни босиб ўтишга тўғри келади.\nАПЛни топ-4да якунлаш эҳтимоли: баланд, фақат... Агар «шаҳарликлар» чемпионликдан умид узиб, асосий рақобатчилари тезлик олишса, Хосепнинг шов-шувли тарзда кучли тўртликдан чиқиб кетиши эҳтимоли йўқ эмас. Ҳозирча Англияда кўпчилик «Манчестер Сити»нинг иккинчи ўринни олишини башорат қилишмоқда.\nКейннинг айтишича, «шпорлар» «Челси»ни тўхтатиш учун турли йўлларни қўллашга тайёрлар. Аммо «Тоттенхэм» аввал очко йўқотмасликни ўрганиши, рақиблар ва тақвимдан келаётган босимни енгиши лозим. Умуман, Почеттино қўл остида ёш жамоа бор, улар Европа Лигасига жиддий қарашлари мумкин. Бироқ ЕЧЛда орттирилган тажриба (гарчи омадсиз бўлсада) кучни тўғри тақсимлашда асқотиши аниқ.\n«Тоттенхэм»нинг ўйини жозибали, юлдузлар бор, ҳимоя мустаҳкамлиги муҳокамадан холи - тўп ўтказиб юбориш борасида «аристократлар» билан бир хил кўрсаткичга эгалар. Ҳозирча ҳаммаси бинойидек.\n«Шпорлар» ҳали очко йўқотишлари мумкин. Буни «Ливерпул»га қарши баҳсда исботладилар. Боз устига, яқин таъқибчилари билан орадаги тафовут катта эмаслигини инобатга олсак, кучли тўртликдаги жойни ҳали кафолатламагани ойдинлашади. Рақиблар кучли, аммо «Тоттенхэм»нинг тактик имкониятлари кўпчиликда ишонч уйғотмоқда. Тўғри, бу омилнинг ҳар доим ҳам ёрдам беравермаслиги ЕЧЛда кўриниб қолди.\nАПЛни топ-4да якунлаш эҳтимоли: баланд, ўйин ва руҳий томондан «шпорлар»ни «Челси»га асосий рақобатчи сифатида кўрсатиш мумкин.\n«Бавария»га биринчи ўйин бой берилгач, «тўпчилар»нинг ЕЧЛдаги келажаги шубҳа остида қолди. Демак, «Арсенал» бор эътиборини АПЛнинг юқори тўртлиги учун курашга қаратса бўлаверади. Одатда, бу жамоа еврокубоклар йўлланмаси йўлида ўзини кўрсата олишни уддалайди. Таркиб борасида ҳам Арсен Венгерга ҳавас қилса арзийди. Кучли дарвозабон, жаҳон даражасидаги икки марказий ҳимоячи, ажойиб ҳужумкор футболчилар.\nСанчес ва Озил кетишга шайланишмоқда, аммо бундан аввал «Арсенал»га ЕЧЛ йўлланмасини тақдим этишга қарши бўлишмаса керак. Лондон жамоаси тажрибали. Эҳтимол, мудофаа чизиғи ишончли эмасдир, аммо Мустафини ўз вақтида харид қилишди. Хуллас, кучли тўртликда қолиш имконияти йўқ эмас.\nБалки «Арсенал»га қуйироқ ўрин фойдалироқдир? Агар ўтган мавсумдаги каби рақиблар омадсизликка учраб, «канонирлар» иккинчи ўринни эгаллашса, Венгер ўз ўрнида қолиб, ёрқин келажак ҳақида гапирармиди... Ўз навбатида, тақвим якуни ҳам «тўпчилар» зиёнига ишлаши мумкин - мавсум охирида «Тоттенхэм», «МЮ» ва сўнгги турда «Эвертон»га қарши қийин ўйинлар бор.\nАПЛни топ-4да якунлаш эҳтимоли: ўрта, «Арсенал» нима хоҳлаётганини ўзи билмаяпти - АПЛ ёки ЕЧЛда аниқ вазифа белгиланмаган, етакчиларни қувиш якунда премьер-лига кучли тўртлиги билан хотима топади. Аммо бу гал рақиблар янада жиддий ва сюрприз бўлиши эҳтимоли юқори.\nКурашувчанлик Клопп жамоасига 2017 йилни яхши кайфиятда якунлаш имкониятини тақдим этмоқда. Мерсисайдликлар учун рақибларининг биттадан мағлубияти ва ўзаро баҳслардаги ғалаба кифоя қилади. «Ливерпул»нинг хавфли вазият яратиш бўйича кўрсаткичлари ёмон эмас, боз устига, Мане ҳам қайтди.\nЕврокубоклардан холи клубнинг тақвимига назар ташласак, «Арсенал», «Манчестер Сити», «Эвертон»га қарши баҳслар бор. Принципиал ўйинлар орқали вазиятни ўнглаш мумкин. «Тоттенхэм» билан ўтган ажойиб учрашув Клопп жамоасидан юқори натижаларни кутишга ундамоқда. «Халл»га имконият бой берилгач, кўпчилик «шпорлар»нинг мағлубиятга учратилишига ишонмаганди. Бироқ Садио Мане германиялик мутахассиснинг ишончини яна бир карра оқлади.\nТўғри, ҳимоя чизиғида муаммолар йўқ эмас, қолаверса, «Ливерпуль» «Арсенал»ни мағлубиятга учратиб, «Борнмут»га ютқазиши мумкин бўлган клублар сирасига киради. Мунтазамлик таъминланмас экан, «қизиллар» кучли тўртликдан тушиб кетиш хавфи остида қолаверадилар.\nАПЛни топ-4да якунлаш эҳтимоли: ўрта, чунки «Ливерпуль» ўз олдига ЕЧЛга қайтиш вазифасини қўйган. Буни эса ҳозирча фақат АПЛда амалга ошириш мумкин. Мерсисайдликлар бу йўлда бор кучларини сафарбар этишлари, шубҳасиз.\nЖозе Моуриньо қўл остидаги жамоада тартиб-интизом биринчи ўринга қўйилади. «МЮ» ва «Ливерпуль» бу борада рақибларига ўрнак бўла олишади. Аммо манчестерликлар мавсум бошида кўп очко йўқотишди, кейинчалик ўзларини тиклаб олишди. Шунга қарамай, ҳамон 6-ўринни эгаллаб туришибди. «Манчестер Юнайтед»да ишонч юқори. Кэррикнинг таъкидлашича, ҳаттоки, иккинчи поғона ҳам жамоани қувонтирмаслиги мумкин, зеро асосий вазифа - Фергюсон давридаги барқарорликни таъминлаш. Златан, Погба, Мхитарян, Де Хеа - юқори савияли футболчилар. Моуриньо ҳам клубга мос мураббийлигини кўрсатмоқда. Хуллас, «МЮ» ўйинини янада кучайтириши лозим. Дарвоқе, манкунианликларда ЕЧЛ йўлланмасини қўлга киритишнинг бошқа йўли ҳам бор - Европа Лигаси ғолиблиги.\nСулҳ масаласи ҳам қийнамоқда - «Манчестер Юнайтед» мунтазам ғалабага эришиш хусусиятини тиклаганича йўқ, 9та дуранг шундан далолат. Бу ёқда тақвим масаласи ҳам турибди: 36 ва 37-турларда мос равишда «Арсенал» ва «Тоттенхэм»га қарши ўйинлар кутмоқда. ЕЛ ва кубок баҳслари куч йўқотиб, АПЛдаги рақобатчилардан пастда туришнинг қўшимча сабаблари ҳисобланади. «Эвертон»нинг тезлик олиб, «МЮ»ни 7-поғонага тушириб юборишига ишониш қийин. Аммо юқорига кўтарилишда Моуриньога осон бўлмаслиги турган гап, кучли тўртлик учун кураш олиб бораётган рақиблар кучсиз эмас.\nАПЛни топ-4да якунлаш эҳтимоли: паст, Европа Лигаси халал бериши мумкин, чунки ушбу турнирдаги муваффақиятли якун ЕЧЛ йўлланмасини тақдим этади. Кубок баҳслари ва қийин финиш ҳам «Манчестер Юнайтед»нинг АПЛ кучли тўртлигига кириш имкониятларини пасайтириб юбориши аниқ.\nКЎП ТИЛГА ОЛИНАЁТГАН ТЎРТЛИК\n1. «Челси». 2. «Манчестер Сити». 3. «Тоттенхэм». 4. «Арсенал»\n38-турдан сўнг турнир жадвалининг юқори қисмида айнан шу тўртта жамоани кўрсак, асло ажабланмаймиз. «Челси» устунлигини исботлайди, Гвардиола шогирдларига тўғри йўл кўрсата олади, «шпорлар» олдиндан билдирилган ишончни оқлашади. Венгер эса ўз услубида кўриниш беради: ўзига аталган ўринни эгаллайди - «Арсенал» чемпион эмас, аммо ўйнашни билади.\nЭНГ КУТИЛМАГАН, АММО ЭҲТИМОЛЛИ ТЎРТЛИК\n1. «Челси». 2. «Ливерпуль». 3. «Манчестер Юнайтед». 4. «Тоттенхэм».\n«Арсенал» ва «Манчестер Сити» ЕЧЛга йўлланма берадиган ўриндан четда қолишадими? Еврокубоклардаги иштирок, бунинг натижасида вужудга келадиган чарчоқ аломатлари зиёнга ишлаши кўп кузатилган. Вазият шуни тақозо этса, Чемпионлар Лигасини соғиниб қолган икки клуб юқорига кўтарилади. Унутмаслик керакки, «Ливерпуль» ва «Манчестер Юнайтед» алоҳида параметрлар бўйича рақобатчиларини ортда қолдиришмоқда. Фақат «Тоттенхэм» бу борада уларга тенглашиши мумкин. Февраль якунига етаётган бир паллада кучли тўртликни башорат қилиш қийинчилик туғдирибдими, демак финиш янада қизиқарлироқ тус олиши тайин.


Асқад Мухтор. Тақдир кимнинг қўлида (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиАсқад Мухтор (1920-1997)Асқад Мухтор. Тақдир кимнинг қўлида (ҳикоя)\nАсқад Мухтор. Тақдир кимнинг қўлида (ҳикоя)\nҚулаҳматнинг ҳушёрхонадан чиқадиган куни эди. Зулукдайгина мўйлов қўйган ёш лейтенант уни хонасига чақирдию, бундай вақтда қиладиган «ўтит-наснҳат»ини бошлаёлмай, тимискиланиб қолди. Столидаги қоғозларни йиғиштирди, тунги навбатчилар булғаб кетган кулдонни қаёққа тўкишни билмай, ноилож қайтиб жойига қўйди. Бу ҳамон ғашига тегарди шекилли, тағин олиб стол тагидаги сим саватга, ғижим қоғозлар устига тўкди. Чекмайдиган одам, тамаки кулининг ҳидига бурнини жийирди. Бош кўтармай, Қулаҳматга гап қотди:\n— Яра битмабди-ку ҳали ҳам…\n— Бу… ўтган сафарги,— деди Қулаҳмат ҳам бош кўтармай, иягида соқол аралаш кўтирлаб қотган эски ярани силади. Кейин кир кўйлагининг ёқасини қайириб елкасини кўрсатди.— Кечагиси мана, билинмай кетди…\nЕш лейтенант яна анча эзмалаиди-да, ахири уиинг юзига тикка, ачиниб боқди:\n— Менга қаранг, Қулаҳмат ака,.. ёшингиз элликдан ошибди. Мен сизга ўғли тенги одам, ҳар гал ўгит-насиҳат қилиб ўтирсам…— у гапидан тўхтаб қолди. Қулаҳматнинг турқи ҳақиқатан ҳам жуда аянч эди.\nҲушёрхонада душ бор, совун бор, мажбур қилиб чўмилтиришади, соч-содолларини қириб қўйишади. Бу бўлса ўшанда ҳам бир умр совун кўрмагандай… Йўқ, у ўзи шупақа, турган-битгани шу, қандайдир юзиқсизнинг нусқи бор афти-башарасида… Қовоқлари салқи, ёрғоқ бошига қасмоқ дўппини бостириб кийган, билакларида ювса кетмайдиган доғлар, қорамой юқи, қўллари чақа, кулранг юзида эски-янги яра излари, бўйинларн тирналган…\n— … барибир насиҳат қилишга тўғри келади,— деб давом этди лейтенант.— Ҳеч ким сиз билан мендай мулойим гаплашмайди, билиб қўйинг. Иш жойингизга ҳам бу гал, майли, қоғоз ёзмайман. Бунинг қадрига етиш керак. Агар яна бир марта муштлашадиган бўлсангиз…— қараса Қулаҳматнинг хаёли узоқда, қулоғига гап кираётгани йўқ. Лейтенант ўриндан туриб эшикни маҳкамроқ жипслаб ёпиб келди.\n— Менга қаранг, гражданин Қулаҳмат ака, агар ичмасликнинг иложини топмасангиз, ичинг…\n— Мен пиёниста эмасман.\n— Ичинг, майли,— деди лейтенант эшик-деразага яна аланглаб қўйиб,— лекин жанжал-сурон кўтарманг, худо ҳаққи, муштлашманг! Ҳеч бўлмаса шуни эплай оласизми?\n— Мен ҳеч кимни урмайман… Мени…\n— Нега мени ҳеч ким урмайди-ю сизни уради? Бекор гап! Жим ётган итни ҳам ҳеч ким тепиб ўтмайди… — Лейтенант, сўз оғзида қолиб, камгап Қулаҳматга ер остидан қараб — кечирасиз…— деб қўйди-ю, ўзи ҳам ўнғайсизланиб,жим бўлиб қолди.\n— Ўтган гал ҳам шундай дегансиз,— деди овозини пасайтиб.— Ким урди десак, худди безабон, индамайсиз. Безориларни, жиноятчини яширганлик учун қонунда алоҳида модда бор, биласизми?\nЛейтенант амин эди: Қулаҳмат ашаддий ичкиликбоз. Ичса шундай маст бўладики, ким билан ади-бади айтишиб, кимлар билан муштлашганини ҳам эслолмайди.\n— Менга қаранг, Қулаҳмат ака, одамнинг тақдири ўз қўлида, ҳа, ҳар ким…\nИлгари кўп эшитган одатдаги бу ўгитлардан зери-киб ўтирган Қулаҳмат шу ўринда бир ҳушёр тортгандай, сесканиб қўйди, қизарган мижжаларини пирпира-тиб лейтенантга тикилди.\n— Қўлингизда ҳунарингиз бор, отам, шу ёшга кириб ўзингизии эплолмагапингизга… Аҳволингизга қаранг… Менинг сизга гап уқтириб ўтиришим уят. Боринг.\nҚулаҳмат худди шундай бўлишини кутгандай, енгил туриб эшикка қараб юрди, лекин остонада орқасига қайрилиб, худди ёш бола сингари:\n— Иккинчи қилмайман, лейтенант,— деди-да эшикни товушсиз ёпиб чиқиб кетди.\nЖЭКка қайтиб келганида соат тўққиздан ошган, хоналарда ҳеч ким йўқ эди. Телефон жиринглади, Қулаҳмат трубкани олиб, «Ҳеч ким йўқ, ҳамма объектда» деди-да, ўзининг диванига чўзилди. Унинг ётадиган жойи шу, ўртоқлари ўрнига кечалари навбатчилик ҳам қилади, шунинг учун ҳамма ходимлар ундан хурсанд. Кечаю кундуз тинмай жиринглаб турадиган телефонга бериладиган жавоб ҳам ёд бўлиб кетган, худди автоматдай: «Ҳеч ким йўқ, ҳамма объектда».\nҲозир ётдию ёш лейтенантни ўйлаб кетди: яхши бола. Милисага сира ҳам ўхшамайди. Тақдир одамнинг ўз қўлида эмиш… Жўн гапини қара. Ҳай, тўхта, бордию чиндан ҳам шунақа бўлса-чи? Эҳ-ҳе… Айтишга осон. Содда-да, нимани ҳам кўрибди. Нима бўлса ҳам, болани қийнамаслиги керак. Йўқ! Энди бошқача яшайди, гап битта!\nУ ишчанлик билан ўриидан туриб, буюртмалар ёзиладиган дафтарни варақлади. Титилаб кетган варақларга сантехникка кечаси билан тўртта буюртма тушгани ёзилган экан. Шерикчилик тумбочкасидан кечаги сомса билан иккита олмани олиб, тикка турганча чай-нади, устидан шишани бошига кўтариб кефир ичди-да, асбоб қутисини олиб яқинроқ манзилгоҳга қараб жўнади. Қаерларидир зирқирар, боши ғувиллаб, қоқилиб-сурилиб борарди.\nҚулаҳматнинг қўли гул. Ҳунарига эҳтиёж ҳам кўп. Занг босиб ишдан чиққан винтиллар, резинаси ейилиб оқиб ётган кранлар, латта тиқилиб қолган оқова қувирларн, тирсиллаб деворга урган қайноқ сув… Бу оғир, гоҳи нопок, қора ишларнинг охири-кети йўқ. Бу билан бир умр кун кўрадиганлар кўп. Қулаҳмат ҳам юраверса бўларди, ҳеч ким халақит бермайди. Лекин тирикчилик экан, баъзан бир нимага дуч келиб қоқилади-да, ке-ин… Айб албатта ўзида. Ёки тақдир ўз қўлингда дегани шумикин? Тақдир… тақдир дегани бу умр-ку ахир? Бутун бир умрга битта лейтенант билан дучлашув нима дегак гап, бир ҳафта вақтнинг ўтиши-чи? Мана, бир ҳафтаси ҳам ўтди, воқеасиз, машмашасиз… Ҳаммаси жойида, ҳамма бурютмалар беками-кўст бажарилиб турибди. Қулаҳматнинг яралари ҳам битиб кетди, милисага ҳам дуч келгани йўқ. Зулукмўйлов лейтенаитни ҳам энди елкасйнинг чуқури кўрсин!\nЛекин оиласиз одамнинг иши қийин, баъзан ёлғизлик ич-ичини ейди, юраги эзилиб кетганда дил тортиб кимларгадир яқинлашади, улфатга қўшилади. Маиа, ҳафта тинчгина ўтди деганда, тўққиз қаватликнинг бнқиннда бир тўда ремонтчилар учраб қолди. Кранини тузатган квартиранинг иссиқ сувини очиб, подвалдан чиқиб келаркан, бу суронли, хушчақчақ болалар кекса сантехникни касбдош дея ўзларига яқин олишиб илиқ саломлашишди. Шокир деган бир чўлоғи бор экан, оғзи қулоғида, чўнтагидан яритмани олиб кўз-кўз қилди.\n— Қаёқдан олақолдинг дарров, Ланг?\n— Текин! Осмондан тушди!— деди Шокир чўлоқ,— олтинчи қаватдан батареяни кўтариб тушаётсам, бир кампир тушмагур этагимга осилиб олса бўладими! Кирсам, сув оқиб ваннаси жездай сарғайиб ётибди. Савоб бўлар деб, шундоқ олиб қайта бураб қўювдим, таппа тўхтади, жонивор. Энди чиқай десам, кампир мануни қўйнимга тиқаяпти. Йўқ, буви, дедим, бизга ойлик тўлашади, бўмайди, дедим. Қани энди кўнса, ҳансираган-ча, ҳадеб тиқиштираётибди-да кампир тушмагур. Атай навбатга туриб, сенга деб олиб қўйганман, бир ҳафта кутдим сени, дейди. Мени сантехник деб ўйлаган экан. Так что, бобой, сизнинг ҳам ҳаққингиз бор бунда, юраверинг,— дея Шокир Қулаҳматни енгидан ушлади.\n— Иўқ, болалар, менга тўғри келмайди!\n— Бе, беш кишига нима бўларди яримта, юринг,— дейишди шериклари ҳам.\n— Ростини айтсам болалар, кеч қоламан…\nҚулаҳматнинг бўшгина қаршилигини ноз деб тушунган улфатлар қўярда-қўймай уни тўққиз қаватлининг подвалига олиб тушиб кетишди.\nБу подвални Қулаҳмат яхши биларди: озодагина иссиқхонаси бор. Созловчилар ахлатхонага ташлаб юборилган эски стол билан шалоқ диванни ҳам слиб кириб, уёқ-буёғини тузатиб олишган. Гоҳо совуқ кунлари шу ерда яшикларга ўтириб нонушта қилишади.\nБу гал у ердан анчагача аҳил гангур-гунгур гап, баъзан эса баралла кулги, гоҳида ўқтин-ўқтин гурунг бир маромда эшитилиб турди. Салкам бир соатлардан кейин лодвалда нимадир тарақлади, шовқин-сурон кўтарилди, яна кейинроқ эса бақириқ-чақириқ, сўкиниш, хуник товушлар янгради. «Иссиқхона»нинг тунука қопланган пачоқ эшиги тарақлаб, қулоғигача қизариб кетган Шокир отилиб чиқди. Кетидан созловчи болалар ертўла эшигидан бир-бир чиқиб ҳар томонга тар-қалдилар, кайфдан асар йўқ, ҳаммаси беҳафсала, қовоғи солиқ, гап-сўзсиз, бири тиш орасидан чирс этиб туфлаб, бири жаҳл билан ниманидир тепиб, жўнаб қолишди.\nҚулаҳматдан дарак йўқ эди. Ёмғир савалай бошлади. Чанг босган япроқлар ёқимли шитирлаб, тупроқ ҳиди анқиди. Тарновдан подвалнинг зинасига шариллаб сув оқар эди. Шу маҳал пиллапоялари кўчиб кетган ўша ифлос зинада Қулаҳматнинг қасмоқ дўпписи, кейин ўзи кўринди. У икки қўли билан деворларни ушлаб, гоҳи эса «тўрт оёқлаб», зўрға чиқиб келар эди. Эндигина ҳушига келганга ўхшайди. Ёруғ жаҳон борлигига ишонмаётгандай, кўкариб кетган кўзларини чимириб осмонга боқди, ҳансираб кесакига суянди, кейин ўпка тўлатиб нафас олди-да, дуч келган жойга, деворга суйкалиб ўтириб қолди. Ёмғир қуяр, рўпарасидаги дарахт баргларидан елкаларига лойқа сув томар, у эса, сулайиб ўтирганча, сесканмас ҳам эди. Худди шу жойга кулми, жарбит қолдиғими тўкилган экан, ости ивнб қўланса ҳид таралди. Лекин Қулаҳмат буни ҳам сезмади, ҳушига келиши билан ҳалиги улфатларини кўз олдига келтиришга урина бошлади. У бундай «кампания»ларни куп кўрган. Ичувчиларнинг ажаб турфа хиллари бўлади. Биров сал кайф қилса ширингина жинни бўлади-қолади. Отангдан ҳам меҳрибон, умрида кўрмаган одамнинг бетига сўлагини суркаб ўпишгани-ўпишган. Биров бўлса енгилтак, шилқим бўлиб қолади. Умрида қилган ҳамма ифлосликларини ҳаёсизлик билан тўкиб солади. Яна бири бекордан бекор йиғлаб, жигарингни эзиб кўксингни ҳўл қилворади. Бошқа бири зса ҳайвон бўтшб кетади, бутун дунё унинг оёғига тиз чўкиши керакдай, пичоғига қўл югуртиради. Биров беозор кўпириб мақтанса, биров дунёни душман босгандай, эсига келган одамни ёки ўз хотинини ёмонлаб кетади. Уни бўғиб ўлдиришга ваъда беради. Яна бировнинг эса бир умр ичини таталаб, бағрини заҳардай тилиб ётган бирон дардн қўзғаб, аччиқ алами посоддай ёрилади-да…\nҚулаҳматнинг ҳаёли бўлинди: ёмғир ювиб ўтган йўлкадан билагига қизил тасма таққан учта назоратчи гурунглашиб борарди. Қулаҳмат ўтирган жойидан ёнидаги бута тагига аста ағанади. Чунки кўз қовоғи кўкариб бу аҳволда ўтирган одамни кўришса, назоратчилар индамай ўтишмайди. Қулаҳмат юмалаб ётган жойи билчиллаган лой бўлса ҳам, биқинига совуқ ўтса ҳам, чидади, бордию пайқаб қолишадиган бўлса уларга нима дейишини ўйлаб кетди. «Танимайман улар-ни… Мен бошлаганим йўқ. Нега бўлмаса одамнинг юзига туфлайдн?.. Мен нима қилибман уларга…» Кўкарган кўзини ушлаб қўйди Қулаҳмат. Назоратчилар ўтиб кетишди.\nУҳ… ҳали ҳам ор-номуси бор-да. Унинг ўрнида бошқа биров бўлса бу милиса-ю ҳушёрхоналарни аллақачон писанд қилмай қўйган бўларди. Ҳа, номусини сақлаб қолган, нақадар азоб бўлса ҳам у билан яшаш…\nАммо-лекин жўнаш керак бу ердан. Маҳаллага отнинг қашқасидай бўлиб қолди. Умуман, бу туманда, иложи бўлса бу шаҳардан бутунлай гумдон бўлиш ке-рак. Юрадими энди батта зулукмўйлов болага чап бериб… Нега иложи бўлмас экан? Бедананинг уйи йўқ, қайга борса питбилдиқ.\nЭртасига аризасини ташлаб, асбоб қутисини олди-да, автобусга чиқди.\n— Битта. Оҳангаронга.\n— Автобус Чирчиққа боради.\n— Майли, Чирчиққа,— деди Қулаҳмат. Паттачи унинг афтига бир қараб қўйиб патта йиртиб берди.\nҚулаҳматнинг йўлдаёқ омади юриша бошлади. Бир ўриндиқда тўрхалталарини тиззасининг орасига олиб ўтирган қўшниси, бақалоққина порум йигит, жуда очиқ, сергап экан, бир пасда ўзини ҳам батамом танитиб, Қулаҳматни ҳам миридан-сиригача билиб олди.\n— Бизни хоним мана шунақа — тўрттани туғиб қўйиб… Ана энди бу қопу тугунлардан аканг қарағайни елкаси яғир… Хўш, знди мундай қиламиз, Қулаҳмат ака. Автобусдан тушиб тикка капратипга борамиз. Темирни қизиғида бос, деган машойихлар. Бизда ишлайдиганлар албатта камида икки-уч ҳунарни эгаллаган бўлиши керак, амолайким бошлиғимиз ўғилбола йигит, сизнинг аҳволингизни ҳисобга олади. Кейин, сантехник дегани бизда йўқ ҳисоб.\n— Менга қаранг, Ҳожимат ука… Бошлиқ деяпсиз, мен унинг олдига бу қиёфада кирсам…\nҲожимат қўшнисига разм солиб, бошидан оёғигача яна бир кўздан кечирди.\n— Ҳечқиси йўқ, ундан аввал сартарошхонага бирров кириб, пардоз қилиб чиқамиз, ака.\nҚулаҳмат хурсанд бўлди.\n— Сиз ўзингиз қайси ҳунарларни…\n— Менми? Мен,— деб илиб кетди Ҳожимат,— ҳозирча сувоқдаман. Амолайким зарур бўлганда обой елимлашни ҳам эплаб турибман. Э, йигитга ҳунар касот эканми, ўрганиб кетасиз, Қулаҳмат ака, бизда нима кўп икир-чикир юмуш кўп. Муҳандис, дезайнер, агроном, ҳатто педагоглар ҳам бор амолайким. Ушаларнинг орасида сиз билан биз ҳам юрсак нима қипти, ака. Даромад бўлса чакки эмас.\n— Буниси менга барибир…\n— Менга ҳам! Амолайким мана бу зумрашалар бор-да,— деб Ҳожимат негадир яна тўрхалталарини кўрсатди. Бу бақалоқ Қулаҳматга борган сари ёқарди, кўпдан бери биринчи марта ичи илиб, жилмайиб қўйди.\nУлар тўрхалталарни кўтаришиб тушгач, сартарошга кириб чиқдиларда, шаҳар боғининг орқасидаги бир қа-ватлик бино ёнида тўхтадилар. Ҳафсала билан текнс оқланган бино пештоқига «Файз»—кооператив «УЮТ» деган лавҳа қоқилган эди. Ҳожимат «Дадил бўлинг, ака, бошлиғимиз ўғил бола йигит, ҳа!» деб Қулаҳматни шу ерда қолдириб «зумрашалари» ёнига шошди. Бошлиқ чиндан ҳам ўғилбола йигит экан, сиёсат, қилиб ўтирмади:\n— Бизда ҳозир биринчи галдаги масала —«Файз» нинг обрўсини ошириш. Жамоамизда ҳамма зиёли.\n— Тушунарлик. Мен ичмайман. Агар қоидаларин-гизга хилоф бир иш ўтса иккинчи куниёқ бўшатиб юборинг, розиман.\n— Иш бўшатишгача борса, кеч бўлади. Мен сиздан ҳеч нарсани яширмайман.\n— Мен ҳам яширмайман, сизга халақит бериши мумкин бўлган иккита камчилигим бор: биринчидан, ҳунарим биттагина, иккинчидан, тураржойим йўқ.\nБошлиқ бироз ўйланиб, кулди:\n— Бу иккитагина камчиликдан иккита фазилат ясамасак, кооператор бўлиб қаёққа бордик!\nҚулаҳмат тушунмади-ю юзи ёришиброқ унга тикилиб қолди.\n— Бизга «тунги директор» ҳам керак, ҳунарингиз иккита бўлади. Шу ерда, — қўлларини ёзиб, яхши жиҳозланган кенг хонани кўрсатди,— ҳозирча шу ерда ётиб ҳам юраверасиз. Шу билан иккинчи камчилигингиз ҳам…\nҚейин у «тунги директор»нинг вазифаларини узоқ тушунтирди.\nШундай қилиб ажойиб одамлар орасига тушиб қолди Қулаҳмат. Бунақанги омад тушига ҳам чалинган эмасди. Уй-хўжалик ишларининг ўнлаб хилларини бажариб турган «Файз» кооперативини бутун шаҳар биларди. «Файз»данман, чақирганмидингиз?» деса қўли гул болаларга ҳамма эшиклар ланг очиқ. Қулаҳмат икки ой деганда умрида киймаган костюм олди, ҳушёрхоналарда қирилавериб унутилиб кетган сочлари ҳам қорайиб чиқди. Чаккаларигина жиндай кумушранг эди. Юзидаги, бўйнидаги яралар чандиқсиз битиб кетди.\nАммо бу юзаки ўзгаришлар, юзадаги яралар экан.\nУларнинг битмайдиганлари борлигини оддий бир телефон қўнғироғи эслатиб қўйди.\nҚулаҳмат тунги буюртмаларни диспетчерга топширгандан кейин, кабинетни шамоллатиб, энди нонуштага чиқмоқчи бўлиб турган эди, бошлиқнинг хосхонасида телефон жирииглаб қолди.\n— Алло, ҳа, «Файз,— деди Қулаҳмат трубкани олиб.\n— Ижроқўмдаи гапиряпмиз, алло, мен Миртожиевман… эшитяпсизми?\nҚулаҳмат бўшашиб, оқаринқираб кетди.\n— Ким? Ким гапиряпти?\n— Комил Миртожиевичман…\nИжроия комитетининг ходими кейин кооператив би-лан тузилган шартнома-ю унинг аллақайси моддалари, қандайдир инструкция ҳақида эзмаланиб гапирди. Бу танбиҳу эслатишлар Қулаҳматнинг қулоғига киргани йўқ, у тарашадек қотиб қолган эди. Трубканинг жойини зўрға топиб қўйди-ю, ҳозир Комил Миртожиев эшикданми, деразаданми кириб келадигандай, атрофга аланглади. Кейин эсини сал йиғиб олди шекилли, диванга ўтириб қолди, кўзига столдаги телефон аппаратидан бошқа ҳеч нарса кўринмас, ҳалиги овоз ҳавода муаллақ осилиб турар эди: «Комил Миртожиевман…»\nАввал, у мени атай қидириб топиб тусмоллаб теле-фон қиляпти, деган фикр келди, ундай бўлса, танидими-йўқми? Тўхта-чи… овози ўхшамайди шекилли? Э, шунча йиллардан кейин овозни таниб бўлар эканми. Қўчада рўпара бўлишса ҳам бир-бирини танимас… Дарвоқе, бу бошқа одам бўлса-чи? Исми-фамилияси ўхшаш одамлар камми!\nБу ўйлардан Қулаҳматнинг жонига ором етмади. Бу ўша Комилми, бошқами, энди бунинг аҳамияти йўқ, гўё бутун умрининг астар-пахтаси ағдарилиб, ўй-хотиралари ҳам, кўнгил мулки ҳам алғов-далғов бўлган эди.\nЭртасига Қулаҳмат ғойиб бўлди. Тошкент вокзалида тасодифан ўша Ҳожимат порумни кўриб, «Файз»га энди қайтиб бормаслигини айтди. У худди туман ичида адашгандай, боши оққан томонга қараб юрарди, қаёққа бўлса ҳам, фақат олисроққа кетса бўлгани…\nКечаси бир маромда тақа-туқ, тақа-туқ қилиб, шалдираб кетаётган бўш вагон ичида ҳушига келди. Мудраб қолган қариянинг тиккайтириб қўйилган қопига суяниб ўтирганча мизғиётган экан, кўзларини йиртиб, деразага қаради. Ушанда ҳам, бу вагонда қаёқларга кетаётганини эмас, ўша Комилни ўйларди. Бу узуқ-юлуқ хотиралар тушларини ўнгига улаб қанча давом этди — ўзи ҳам билмайди.\n…Ўқиш муҳимми, ғоявий софлик муҳимми? Ғоявий софлик муҳим. Бу исбот қилинган. Бу исбот талаб қилмайдиган аксиома эди. Шунинг учун дарс эмас, мажлис биринчи ўринда турарди. Комсомол мажлиси уч кун сурункасига давом этганда ҳам педагоглар ҳеч нарса деёлмай муаллимлар хонасида интизом сақлаб, кун-узун шумшайиб, бекор ўтиришарди.\nИнститутнинг катта залида бу шовқин икки кундан бери тинмайди. Учинчи куни Миркомил (у вақтда Комилнинг оти шундай тўла айтилар эди) мажлисни қарийб бутунлай ўз қўлига олди. Унинг овози ҳамма суронларни босиб тушар, кескин, дадил эди. Аввал залнинг ўртароғида курсининг устида тикка туриб, қўлларини пахса қилганча, бақириб гапирди. Кейин минбарга чиқиб олди. Минбар саҳнада, баланд жойда бўлиб, унга чиқиб қўлларини ёйган одам залдаги халқнинг устида учиб кетаётган бургутдай кўринарди. Миркомил дастлаб минбарга бир неча газеталарни ёйиб ташлади-да баланд овоз билан ундаги йирик сарлавҳаларни ўқиди:\n— «Газандалар халқнинг қаҳри ғазабидан қочиб қутилолмайди!» «Ҳукмимиз беаёв: халқ душманларига ўлим!» «Итга ит ўлими — азми қароримиз қатъий!»— залдаги мудҳиш жимликка бир зум қулоқ солгандан кейин Миркомил давом этди — Мана шу адолатли ҳукму қарорларда институтимиз коллективининг ҳам муносиб ҳиссаси, виждон овози бор! Совет кишилари ҳалқаро империализмнинг қонхўр жосусларини темир супурги билан супуриб ташлаётган бир пайтда биз ўз сафларимизнинг ғоявий софлигига лоқайд қарай оламизми?! Фош этилган халқ душманларининг арзандалари орамизда бемалол юрса, биз бунга чидаб туришимиз мумкинми? Хўш! Мана, ҳали ҳам комсомол сафида юрган иккинчи курс талабаси Қулаҳмат Назировнинг отаси қаерда ҳозир, биласизлар! У ўз арзандасининг қулоқларига, унинг юрагига қандай қора ниятларни, ўзининг қандай чиркин умидларини шипшиди экан, хўш, буни ким айта олади? Мен сафларимизни бундай шубҳали унсурлардан тозалашни қатъий талаб қиламан!\nУч кундан бери шундай суронлар ичида гангиб ўтир-ган студентлар зални бошларига кўтаришди. Шунда ҳам Миркомилнинг бақироқ чақириқлари ҳаммадан баланд эшитилар эди.\n— …комсомол сафида ўрин йўқ!\n— Отасининг ёнига борсин!\nҚулаҳмат, бу сурон оёқдан йиқитадигандай, қулоқларинн икки қўллаб бекитиб, бақириқ-чақириқлар остида қоқила-суқила залдан чиқиб кетди. Уни овозга қўйиш, қўл кўтариш йўли билан эмас, қувиб ҳайдаб солдилар. Уни комсомол сафидан эмас, ҳаётдан ҳайдаб чиқардилар. «Отасининг олдига борсин!» Қаёққа боради, отаси қамалганига икки йил бўлди, отилдими, сургун қилиндими — дарак йўқ. Қаёққа боради.\nТентираб яна ўша институт ётоқхонасига бориб қолди. Бегона кўздан яшириниб, қўрқа-писа ётоғига кириб, ечинмаёқ, кўрпага ўраниб ётди. Кўзидан тирқираб чиққан ёшларидан ори келиб, гўё ўт ичида тўлғаниб кунни кеч қилди. «Дадажон, ўзингиз душман бўлсангиз ҳам, менга ёмон ишни ўргатмагансиз-ку! Қулоғимга ҳеч нарсани шипшимагансиз! Нега бундай қилишади? Энди қаёққа бораман, энди қаёққа сиғаман? Миркомил-ку, майли, у мендан Муршида учун ўч олаяпти, кўргани кўзи йўқ. Бошқалар-чи? Газабда тўс-тўполон кўтарган зал кўз ўнгига келди бақириқ-чақириқ, ноҳақ ҳақоратлар қулоғида янграб, бошини кўрпага буркаб олди.\nЭртасига Муршидани ҳеч қаердан тополмади. Дардини айтиб кўнглини бўшатадиган бирдан-бир яқини шу эди, нима «бўлди, наҳотки у ҳам… Институтда дарслар йўқ ҳисоб. Мажлислар давом этяпти. Қулаҳматнинг эса энди борадиган мажлиси йўқ. Гаплашадиган одами ҳам йуқ. Моховдай яккаланиб, ҳеч қаерга сиғмай қолди. Фақат ётоқхонадаги фаррош кампир «дардингни олай, бой бўлгур» деб будкасига чақиради-да, чой узатиб гурунглашиб ўтиради. У бир куни хунук гап айтиб қолди: Муршида қишлоғига кетиб қолганмиш.\nКейин Қулаҳмат бу гапнинг тагига етди. Миркомил унинг ётоғига бостириб кириб шилқимлик қилибди. Аввал ялтоқлик билан: «жазманингни кавушини тўғ-риладик, энди отасининг олдига кетади, умидингни уз» депти. Шу гапига Муршидадан тарсаки егандан кейин, «манжалақи, газанданинг қуйқаси!» деб ҳақорат қилиб чиқиб кетибди. Тарсакининг алами жуда ўтиб кетган экан, бунга ҳам қаноатланмай талабалар орасида Муршида ҳақида фисқи-пасот тарқатибди. Энди мажлисга олиб чиқмоқчи бўлиб юрганмиш: «Фош этилишини билиб, институтдан қочиб кетди, шунинг ўзи исбот қилиб турибдики…»\nҚулаҳмат бунисига дош беролмади. Узи ҳар нарсага, ҳарқандай турткию тепкилашларга кўниши мумкин, аммо Муршидани таҳқирлатиб қўйишга унинг йигитлик пайлари тортишиб.\nҚулаҳмат ҳали нима қилмоқчи эканини билмасди. Бундай пайтда одам ўз тарбиясига, ўз муҳитига, ўз замонасига яраша иш тутади. Даврлар бўлганки, бундай вазиятда ёшлар бир-бирларини дуэлга чақиришган. Лекин Қулаҳмат ўз даврининг боласи, унинг мня-сига дуэль эмас, бошқа тадбир келиши табиий эди.\n«Тўхтаб тур, Миркомил!—деди у яиа,— тўхтаб тур, тавбангга таянтирмасам! Узингни шу кунга солмасам!»— бу таҳдиднинг давоми борга ўхшайдию нима эканлиги дарров эсга келақолмасди.\nЭсга аввал бошқа бир нарса келди, бундан бир йил-ча аввал бўлган бир дарс. Химиядан, тажриба дарси.\nХимия лабораторияси камдан-кам очилар, қаровсиз эди. Фаррош хотиннинг пақиру супургилари, ёнғинга қарши асбоблар ҳам шу ерда сақланар, фото тўгарагининг машғулотлари ҳам шу ерда бўлар, кейинги вақтда эса бу қоронғи хона нақ омборга айлантирилган эди. Тажриба дарси бошланганда муаллим бу тартибсизликни кўриб, ўзича нимадир деб дўнғилладию, дарсни давом эттирди. Оёқ остида қандайдир портретлар тескари қилиб деворга суялган, шиор ёзилган қизил алвоилар ғижимланиб чанг босиб ётар, эски курсилар бир-бирига мингаштириб тахланган, ҳатто бири пачоқ, бири бутун қандайдир ҳайкаллар, бюстлар ҳам бурчак-бурчакка юмалатиб қўйилган эди. Сирка, олтингугурт ҳиди анқиб, девордаги крандан чак-чак сув томар; муаллим спиртовкаю пробиркалар қалашиб ётган ўз столи ёни-да у ёқ-бу ёққа юриб туриб гапирардию, кўриниб турардики, оёқ остида тартибсиз ётган лашлуш жиғига тегарди. Айниқса, ганчдан ясалган битта оқ бюст бемалол юриб гапиришига халақит берарди. Кимнинг бюсти экани маълум эмас, лекин ғира-ширада худди тирик одам оёқ остида юмалаб ётгандай, муаллимнинг ғашига тегаверди. У ёққа ўтди — оёғи тегиб кетиб бир қара-ди, буёққа ўтди — оёғи тегмаса ҳам эгилиб яна бир қаради. Ахири ўша юмалаб ётган лаби кемтик оқ бюстни эгилиб қўлига олди-да, дўқ этиб дераза рафига ўтқизди, кейин башарасига бир қараб, дераза пардасининг орқароғига суриб қўйди. Дарс давом этди.\nЎша вақтда қоронғи омборхоналарга ташлаб, кўздан яшириб қўйилган синиқ-пачоқ бюсту ҳайкаллар кўп бўлар, бу ўшалардан бири, Акмал Икромовнинг бюсти эди. Хўш, аллақачон ўтиб кетган, одатдаги, жўнгина бу дарс нима учун ҳозир аламзада Қулаҳматнинг ҳаёлита келди, дерсиз. Гап шундаки, ўша химия муаллими, мулойимгина зиёли одам, Миркомилнинг дадаси эди.\nҚасос жазавасида қолган Қулаҳмат «ҳапсаними!» деб тишини тишига босди-да ётоғига бекиниб, қўлига қоғоз-қалам олди.\nХалқ душманининг ҳайкалини рўпарасига қўйиб совет ёшларига «дарс» берадиган газанда озодликда юрармиди! Тез орада Қулаҳматнинг қора куни Миркомилнинг бошига тушди. Мажлислар эса давом этарди. Ўқишлар-чи? Ўқишлар муҳим эмас, ғоявий софлик муҳим. Бу — Миркомилнинг ўз ибораси.\nЙиллар ўтиб, Қулаҳматнинг дадаси, юпун, орриқ, қариб қолган бўлса ҳам, эсон-омон қайтиб келди. Ўқишдан қолиб кетган бўлса-да, ақли-хуши бутун ўғлига тўймасди: «Мен ўзимдан эмас, сендан хавотирда эдим, ўғлим, хайрият!—деб Қулаҳматни қайта-қайта қучарди,— давр ахир одамларни не куйларга солмади, отасидан кечиб кетган болалар бор. Ёмон йўлга кирганлар қанча…»\nҚулаҳмат ҳали ёмон йўлга, кирмаган эди. Яна бир йилдан кейин химия муаллимининг отилиб кетганлиги маълум бўлдию, Қулаҳмат, ичига ловуллаган чўғ ташлангандай, ўзини қаёққа қўйишни билмай, узлат истаб бориб «бетонка»даги холи ресторанда биринчи марта «тўйгунча» арақ ичиб, йиқилиб қолди. Мастликда кимга нима деди, эслолмайди, лекин номаълум одамлардан калтак еб, сулайиб қайтди. Унинг кимгадир нимадир дейиши керак эди. Лекин ҳушёр вақтида айтолмайди. Ичиши керак. Бу қилиғи билан уч йил деганда отасининг ўлиб кетишига ҳам зомин бўлди. Аммо бу кудфат ҳам ичидаги чўғни ўчиролмади. Назарида унинг яллиғини фақат арақ сал паслатарди. Негадир, уни кўп калтаклар эдилар, у эса ўчакишиб, яна ичаверди.. Гоҳо тийилди ҳам, бунга иродаси етарди, лекин, ҳаёг эқан, гоҳида бир қоқилиб…\n…Вагон тарақ этиб, тормозлар хунук ғирчиллади. Қулаҳмат узоқ уйқудан уйғонгандай, бир сесканди-да, қоп эгаси қарияга узр айтиб вагондан тушди. У худди шу шаҳарга келаётган йўловчидай чаққон тушди, лекин қаерга келганини ҳали билмасди. Бунинг аҳамияти ҳам йўқ эди.\nБундай пайтларда Қулаҳмат Убайдулла тоғани эслайди. У теги молдавиялик лўлилардан бўлиб, асли оти Бодулай. Бурни доим қип-қизил, сочлари жангалак-патак, билмаган ҳунари йўқ, қўли гул одам эди. Қулаҳмат иккинчи курсдан ҳайдалиб, беҳужжат, бекасб, саргаштаю саргардон бўлиб юрганида шу одам уни қаноти остига олди. «Сенга бир ҳунар ўргатаманки, ҳужжатнинг ҳам ҳожати бўлмайди», деди. Чиндан ҳам, Қулаҳмат сантехник бўлганидан бери ҳали беиш қолгани йўқ. Бодулай тоғанинг бир ҳикматли гапи ҳозир яна ёдига тушди: «Шаҳар йўққи, унда ЖЭК бўлмаса, ЖЭК борки унда сантехникка албатта эҳтиёж бўлади!»\nШунинг учун қаерга келиб тушганининг аҳамияти йўқ эди. Дарвоқе тез орада маълум бўлдики, бу ер Беговот экан.\nҚулаҳматнинг олдида эшиклар яна очилди. У ишдан қўрқмайди, дуч келган жойда тунаб кетаверишга ҳам ўрганган. Фақат яна ўша эски дард — ёлғизлик. Айниқса, чарчаб келганида у жисмоний оғриққа айланади. Гоҳи шундай туюладики, ёнида бир суҳбатдоши бўлса, балки боши ҳам чатнаб оғримас, бели ҳам зирқирамас эди. У одамларга интиладию улфатдан ҳадиксирайди. «Одамови экан» дейдиганлар унинг дардини билмайди албатта, тасодифан учрашиб, икки оғизгина гап қилиб ўтиб кетадиган одамлар, ўткинчи мулоқотлар унинг учун бирдан-бир нажот.\nБеговотликлар одамшаванда, хушмуомала, содда-софдил бўларкан. «Уста» деганни Қулаҳмат шу ерда эшитди: «Бўлдими, уста?», «Барака топинг, уста!» Шамолини айтмасангиз, шаҳарнинг ўзи ҳам дуркунгина экан. Шамол нима, Қулаҳматнинг иши юзада эмас, шаҳарнинг тагида. Бинолар янги бўлганиданми, «ер ости хўжалиги» ҳали анча ботартиб, занглаш, ёрилиш, авариялар кам, кўпинча майда-чуйда иш: кран, винтил, дегандай… эшик қўнғироғи жиринг этади, «Техник, чақирганмидингиз?», «Ҳа, келинг, уста!» Унга ҳамма пешвоз, ҳамма хурсанд.\nКунлардан бир кун заводга қарашли тўрт қаватли уйдан буюртма тушди. Бу ҳам ўшанақа, арзимаган юмуш: ошхонада идиш-товоқ ювадиган кран ҳуштак чаладиган бўлибди. Уйнаб-кулиб бориб, ўйнаб-кулиб тўғрилаб келади.\nУчинчи қаватда ёқимтойгина аёл эшик очди, тистарилиб йўл берди. Уйда ёлғиз экан шекилли, Қулаҳмат унга разм солиб боққани ҳам йўқ, саломлашгач, оёғини артиб ошхонага ўтди-да, қутисидан асбобларини олди. Кран чиндан ҳам анча хунук чинқириб, ғашга тегадиган бўлиб қолган экан. Буради, ейилиб кетган резинкаларини олиб ташлаб, зангларини тозалади. Қу-тисидан янги резинка топди. Арзимаган шу ишга тер-лаб кетганини сезиб, хижолат тортди. Манглайини ҳўл қўлининг сирти билан артиб, нима иш қилаётганини унутгандай, бир пас тўхтаб қолди. Негадир хаёли жойида эмас. Орқасида… ҳалиги аёл тикилиб тургандай бўлаверди. Ошхонага-ку ёлғиз ўзи кирди, ундан бошқа ҳеч ким йўқ, буни билади, лекин кимдир… Қимдир эмас, уй бекаси, ҳалиги аёл, назарида ҳамон елкасига тикилиб турарди. Қулаҳматнинг қўли қалтираб, калитки зўрға буради, энди текшириб кўриш керак, кран ҳуштак чаладими-йўқми… Чаладими-йўқми… Қараса, қўллари худди шол, ҳеч нарса қилолмай шамдай қотиб турибди. Орқасига қайрилиб қарашга юраги дов бермайди.\n— Муршида…— деди беихтиёр шивирлаб. Қаёқдан келди кўнглига бу исм… Бадани ёнар эди. Орқасига қайирилиб қараса — ҳақиқатан ҳам, ҳеч ким йўқ.\nОтилиб ташқарига, ҳавога чиққиси келди, нима бўляпти ўзи, ёлғизлик дарди унга турли кўринишларда келиб ёпишадиган бўляпти, бу аҳволда жинни бўлиб қолиш ҳам ҳеч гап эмас. Ҳали эшик очганида бамайлихотир ёнидан ўтган бепарво аёл нега ҳозир бирдан миясини ловуллатиб қолди?\nҚўлини чайишии ҳам унутиб, ошхонадан чиқди. Ичкариги хонанинг эшиги очиқ, ундан босиқ йиғи товуши эшитилди. Бурчакдаги юмшоқ курсига мукка тушиб юзини яшириб олган уй бекасининг елкалари титрар эди.\n— …Ҳамма… си… бўлди…— деди Қулаҳмат одатига кўра. Лекин беҳис, беихтиёр.\n— …Раҳмат… уста…— деди уй бекаси бошини кўта-риб. Қизарган ёноқлари нам, кўзи ҳеч нарсани кўрмаётгандай мўлтираб турар эди.\nҚулаҳмат кетолмади. Бу йиғлаган хотинни юпатмоқчи эмас, ўзининг йиғлагиси келарди. Маъносиз термулишиб турдилар. Ниҳоят, Қулаҳмат бунинг туш эмаслигига ишонди шекилли:\n— Муршида,…— деди секин, нимадандир қўрқиб, иккиланиброқ.\nАёл ўрнидан туриб, юз-кўзини арта-арта, бурчакдан ёруғроққа чиқди.\n— Шубҳаланманг, Қулаҳмат ака, менман, мен…— тўлишган юзида кулгичи ёйилди. Қулаҳматнинг тизза бўғинлари бўшашиб кетди, бу ўша кулгич эди, ўзи тўлишиб анча ўзгарган бўлса ҳам, болаларга хос кулгичи ўша-ўша. Йўқ, кулгичи ҳам ўзгарган албатта, илгаригидек нурланиб турадиган сеҳри чуқурча эмас, жилмайганида кўз тагидаги ажинларга туташиб кетадиган ғамгин хотирага ўхшарди. Муршида ҳам йўқ, умр ҳам йўқ, бу тасодифий учрашув ҳам йўқ, ҳаммаси хотира! Ғамгин хотира!\n— Хушнуд эмасга ўхшайсиз… ўтиринг ахир. Учрашармиз деб мен ҳам ҳеч ўйламаган эдим,— деди уй бекаси. Қулаҳмат дуч келган курсига чўкди, кўз олдида ғужгон ўйнаган қора нуқталар тарқай бошлади.\n— Муршида…— деди яна, энди унга астойдил тикилиб. Унинг илк муҳаббати! У нималарни, кимларни кўрди, ҳаёт уни ҳам аёвсиз мижигладими, ундан нималар қолди? Шубҳасиз нимадир қолган, ёшликнинг ўша сеҳридан нимадир қолмаса, улар ҳозир бир-бирларини танимаган бўлар эдилар.\nУлар бу сафар кам гаплашдилар, тикилишиб ўтириб, бир пиёладан чой ичдилар-да, Мурашиданинг ёлғизлигини билгандан кейин, Қулаҳмат негадир кетишга шошилди.\nНега шошиб чиқиб кетганига ўзи ҳам ҳайрон, ёлғизликдан қийналиб юрган одам ёлғизлик истаб қолгани ғалати эди. Униинг хаёлига бошқа ҳеч нарса сиғмай қолди, бир вақтлар беш қўлдай билган Муршидаси знди унга номаълум бир оламдек, тцбора уни кўпроқ билгиси келаверди.\nБир баҳона билан, асбоб қутисини кўтариб яна борди. Бу сафар улар ўтган йиллар ҳақида узоқ, очиқ гаплашдилар. Узлари ҳақида бир-бирларига ҳикоя қилиб, гўё бошқатдан танишдилар. Муршиданинг эри таксист экан, машина ҳалокатида нобуд бўлибди. Ўзи ҳозир завод болалар боқчасида мураббия. Бир қизи бор, эри билан туради.\n— Мен шу ерда қолдим, иш жойига яқинроқ.\n— Уйинг файзли экан. Ана у тикка қувирларни алмаштириш керак холос. Қурувчилар калибрни нотўғри танлашибди.\n— Камчилиги кўп…— деди Муршида қандайдир айтилмаган ўйдан уялгандек, бош эгиб.\nҚулаҳматнинг кейинги келишига Муршиданинг ўз «буюртма»си баҳона бўлди. Умуман кейинги вақтда унинг «буюртма»лари тезлашиб, кўпайиб қолди: гоҳ сув босади, гоҳ душ ишламайди. Дуч келган жойда қуруқ-совуқ тамадди қилиб юрган, бошпанасиз Қулаҳматга бундай кунлар — байрам. Муршида бинойидек пазанда экан, буни ёлғизликда ўзи ҳам билмаган экан, очилиб кетди, плита ёнида юзлари лов-лов, қўли қўлига тегмайди.\nБир куни қизи келиб қолди. Жуда очиқ-сочиқ, сергап, серкулги қиз экан:\n— Вой, чучваранинг устидан чиқиппан!—деди кирасолиб, ширин таом ҳидларига чиройли бурнини жийираркан. Қулаҳмат унга қараб ҳанг-манг бўлиб қолди.\n— Муршида!?—деди кўзларини пирпиратиб.\n— Муршида эмас, Мовлуда,— деди онаси кулиб.\nУ қизига Қулаҳмат ҳақида ўтган сафар гапириб берган, қизи эса унинг ҳазин оҳангларидан бир нималарни пайқаган эди.\n— Йўқ, сен эмас, мана бу — Муршида!—деб туриб олди Қулаҳмат. У ўзининг завқли ҳазилига берилиб, Муршидани ҳафа қилаётганини пайқамас эди. Аёл четроқда тескари қараб, бош эгиб қолди.— Ахир мана-ку ўша Муршида! Қаёқларда юрган эдинг?—деди яна Қулаҳмат гўё ҳазилдан хаёлатга ўтиб, хотиралар домига тушиб қолгандай. Қиз онаси ёнига бориб, елкасидан қучди. Қулаҳмат бирдан ўзига келгандай хомуш тортиб, курсига ўтирди.\n— Жуда ҳам ўхшар экансан-да, қизим…— деди узр сўрагандай. Нега узр сўраш керак — ҳеч бири тушунтиролмас эди. Оний нохушлик орадан тез кўтарилди. Бунга кўпроқ Мовлуданинг «бир қоп ёнғоқ»лиги сабаб бўлди, дастурхон устидаги шўх кулгиси, бетўхтов гаплари билан оғир хотиралардан ўша чалғитди.\n— Қулаҳмат амаки, ойимларни ёлғизлатиб қўйманг-а!—дегани яна бир шаддодлик бўлди. Бу очиқликдан кўнгли кўтарилган Қулаҳмат ҳам уни:\n— Ёлғизланиб қолмасликлари учун у кишига неварача керак, пучуқ!—деб кузатиб қўйди.\nЎша куни Қулаҳмат кетишга шошилмади. Қизининг шаддод гапларидан уялинқираган Муршида аллақандай ҳаяжонда эди, «уни овутмай ташлаб кетиш ноқулай» дея ўзига баҳона қидирарди, Қулаҳмат ҳам. Ўзининг қаровсиз ҳаётидан, Қўриқда, БАМда ишлаган бошвоқсиз йилларидан гапирди. Диваида қўл ушлашиб, пешана тирашиб ўтириб, тунни ярим қилдилар.\n— Муршида… ўша ёниб-куйиб юрган йилларимда ҳам сени ўзимга бу қадар яқин олмаганман…\n— Нниб куйибсизу қуйилмабсиз…— деб кулди Муршида унинг қўлини четлатиб…\nХуллас, янаги учрашувда улар, тўй-пўй эмасу, беш ўнта ёру биродарларни чорлаб, кичкина бир ўлтириш ташкил қилиш ҳақида осонгина келишиб олдилар.\nМуюлишдаги кафенинг кичик зали жуда қулай, худди шундай камтарин маросимларга мослаб жиҳозланган, бегона кўздан холи, ҳатто гулзор томонга чиқадиган алоҳида эшиги ҳам бор эди. Дам олиш куни кечга яқин шу ерга ўнтача одам тўпланди. Қулаҳматнинг ЖЭК да орттирган бир мўйсафид танитли, боқчадан иккита дуркун жувон, битта кампир, қўшнилардан икки жуфт эр-хотин, кўпи қариялар. Ёшлардан фақат сершовқин Мавлудаю унинг ашаддий кашанда эри, улар ҳам дастурхонга ўтирмай, хизматда бўлишди — бири магнитофолга касета танлашдан бўшамади, бири кабобпаз ёнида.\nЖЭКдан келган — ветеран экан, қўшнилардан бири — бахмал дўппи кийган арвоққина муаллим, иккаласи «келин-куёв» ҳақида ортиқча гапириб уларни уял-тириб ўтирмай, ҳар хил замонавий ҳазиломуз «турмушавий» ҳангомалар билан ўлтиришни қизитиб юбориш-ди. Дастурхон яшнаган, пепси-мепсидан ташқари, бурчак-кунжакда, муаллимнинг иборасича, андак «ақиқаи-таъқиқа»лардан ҳам бор эди.\n— Бу, дейман, «Ёвузлик салтанати» деган фикридан қайтибди-а Рейган ҳам,— деди ветеран «оқ»идан\n— Қайтмай иложи қанча, мана ўзи келиб ҳурматни кўриб турибди-ку,— деди муаллим. Халқаро аҳволдан гап бошлаган эди. Лекин «битта-яримта»дан кейин хотин-халаж ўз хонаки мавзуига ўтиб кетди. Дастурхон устидаги бу эркин, бемалол ғовур Қулаҳматга яхши тушдай туюлди. У ўша Чирчиқда олган янги костюмини кийиб тўрда ўтирар, Муршидага зимдан боқиб ўзича ширин жилмаяр эди. Шунча ҳақир саргардонлик йилларидан кейин севгисига дуч келиб, шундай тўй қилишни, яхши одамлар даврасида, дастурхон тўрида ўтиришни хаёлига келтирибдими?! Умрни ҳам, умидни ҳам, ўзлигини ҳам, ҳамма нарсани йўқотдим, деб юрган пайтида…\nУ ҳали куёвларга хос камтарлик билан хўплаб қўйиб қўйган биринчи қадаҳни… олиб ичиб юборди. Ҳа, бугун ичса арзийди! Бугунгиси савоб. Бугун ичмаган ношукр…\nДаврада ғовур мусиқа билан аралашиб кетган эди.\nКабоб келганда муаллим билан ветераннинг овозига завқ қўшилди.\n— Улар, биласизми, ҳозир бизни нима учун мақтаб қолишди? Билмайсиз, тақсир…— деди ветеран. У муаллимга гапирарди-ю ёнидаги жувонга хушомад қилишни ҳам унутмай, унга иссиқ кабоб тутарди.— Уларга биз эмас, қайта қуришимиз ёқиб қолди.\n— Қайта қуришни капитализмга қайтиш деб тушунишяпти улар. Умиди шундан, тақсир, ҳа…\nУларнинг баҳси дам ғовур-ғувурга кўмилиб кетар, дам кутилмаган жойдан яна юзага қалқиб чиқарди.\n— Аммо шахсга сиғинишнинг ҳаммасини чиқариш-япти барака топкурлар! Қеча «Оқшом»ни ўқидингизми, тақсир?\n— Боплашаяпти, газетада ҳам, телевизорда ҳам.\n— Ўзимизам, эй, қўйдай юраверган эканмиз, тақсир, неча ўн минглаб бегуноҳ одам бекордан-бекор нобуд бўлиб кетса-я!\n— Ҳеч гап эмас эди-да одамни йўқ қилиш.\n— Жуда тўғри айтдингиз, қўшни,— деб Қулаҳмат ҳам гап қотди. У анчадан бери гапга аралашгиси келиб ўтирарди-ю нимадир етишмасди чоғи, дастурхон эгасн эка-нини эслаб, қистаб қолди,— Қани олиб ўтиринглар, ҳадеб гап билан бўлмай…\nЯна «қиттак-қиттак» олишди. Гап эса узилмай давом этди.\n— Биттаси «душман» бўлиб кетса, кетидан ўнтаси «дум» бўлиб кетарди-да, қаранг.\n— Нимасини айтасиз, тақсир, бошимиздан ўтган, ҳа. Биронта оила йўқки…\n— Жуда жўн эди-да бу иш, мен сизга айтсам, қўшни,— деди Қулаҳмат ҳангомага астойдил киришиб. У овқатни ҳам ер, олдида таом тўла ликобчалар қалашиб кетган, ўзи эса қўлида сомсами, мантими, ниманидир билчиллатиб эзғилаганича гапирар эди. Артилмаган мо.йли бармоқлари билан пиёлани ушлаб, қолган арақни яна ичиб қўйди. Гоҳи адашиб қўшнисидан қолганни ҳам кўтариб юборарди.— Бир парча қоғозга ёзилган жўнгина хат любой одамнинг бошига етарди, мен сизга айтсам.\n— Бўлган, бўлган, Қулаҳмат оғайни, нимасини ай-тасиз.\n— Бўлганда қандай!— Қулаҳмат энди бировнинг гапини эшитмайдиган бўлиб қолган эди,— душманингиз бўлса, шартта ёзасиз, тамом-вассалом, бир кечада аспаласопинга кетади! Кўрганмизда, мана Муршида гувоҳ. Дейлик, мана сизнинг ўнта душманингиз бор-а? Қани, олдин биттадан ичайлик… олинг. Ҳа, дейлик, мана ўнта, ҳай ўн бешта душманингиз бор. Кечаси ётоққа кириб қаламни аста қўлга оласиз-у битта-битта… нишонга олиб, «чиқ!», «чиқ!» А лаббай? Ҳа, бамисоли қалам эмас, мен сизга айтсам, овозсиз ўқдай гап бу. Фақат тепкисини бошқа жойда бошқалар босади. Мен ўзим ҳам биттасини… Мана Муршида гувоҳ, гумдон бўлиб кетган.\n— Қулаҳмат ака…— бу ҳанг-манг бўлиб қолган Муршиданинг заиф ёлворган овози эди. Ғовурга кўмилиб кетди.\n— Лекин битта-битта қилиб ўтирмай, автомат билан тариллатса ҳам бўларди. А, лаббай? Бунинг учун ўн бештасини бир хатга рўйхат қилиб тиркайсиз. Дом-дараксиз кетади, мени айтди денг!\nБу пайт кимлардир дастурхонни ташлаб чиқиб кет-ганди. Овқатлар совуган, гап-сўз тугаган, фақат Қулаҳматнинг «маърузаси» эшитиларди.\n— Жининг севмаган одамларни пашшадай териб ташлаш мумкин эди-да, а лаббай, қўшни. Бир калима гап топсангиз бўлгани… Оғзингизнинг ели. Гўё халқ подаю ҳукмронсан!\n— Қулаҳмат!— Муршиданинг йиғламсираган ожиз товуши яна эшитилди.\n— Ёмон одам бўлиши ҳам шарт эмас, менга қаранг. Ўша отилиб кетган химия муаллимимиз ёмон одам эмас эди, Лекин ўғли Миркомил-чи?! Мана Муршида айтсин… Баъзан одамни аяйсан, битта чертиш билан кетади, шўринг қурғур. Лекин навбат унга келганида у сени аяйдими, қани айтинг…\nУ мурожаат қилган одамнинг ўрни бўш эди. Умуман давра тарқаган, ветеран билан муаллим ҳам етаклашиб чиқиб кетиб борар эдилар. Қулаҳмат гапираверди. Бир вақт барзанги гавдали ветеран эшикдан қайтиб кириб, ҳамкасбининг ёнига келди-да, юзига шартта туфлаб аста чиқиб кетди.\n— Мана, кўрдингми, Муршида, нега туфлайди, айт қани! Ҳар гал шунақа… уришади, тепкилашади.— Қулаҳмат панжасида эзғилаб ўтирган гўштни ташлаб, таом юқи қўли билан юзини артдию яна давом этди. Шу вақт кимдир уни қўлтиғидан олиб, «туринг» деди. Бу Муршидамиди, бошқамиди — билолмади. Лекин энди у фақат Муршидага гапирарди.\n— Турмайман. Менга қара, Муршида, мен туролмайман, ичимда… тош бор, Ўшанда шум хабарни эшитгандан кейин, пешонамга бир шапати уриб, — у пешонасига тарс зтиб уриб ҳам қўйди,— пешонамга шундай бир уриб, «мен қо-тил-ман!» дедиму, йиқилдим. Ўшандан кейин туролганим йўқ. Ичимда тош эмас, дард бор, Муршида, ўша юзага чиқади. Қандай алфозда чиққанини мен билмайман, эслолмайман…\nМуршида эс-эсингдами… Инсон мағрур янграйди, а? Шундай деб ўқиганмиз мактабда, эсингдами? Лекин уни янчиш, латтага айлантириш мумкин. Қаёққа кетишди? Мен уларга шуни айтмоқчи эдим. Латта… мана кўрдингми? Мудҳиш гуноҳ бор, Муршида. Қимда? Билмайсан. Бу муаммо ечиладими-йўқми, қачон ечилади, Муршида?\nБиласанми, битта армоним бор: менинг ҳам кимнингдир юзига туфлагим келади. Лекин кимнинг юзига, Муршида? Билмайман. Бир туфласам, маст бўлганда ёриладиган ичимдаги ўша пасод балки туфугим билан бирга чиқиб кетарди…\nҚулаҳмат олдидаги идиш-тавоқни нари суриб, атрофига қаради. Ёнида Муршида ҳам йўқ, аллақачон чиқиб кетган эди чамаси. Шундай бўлса ҳам, яна Муршидага гапирди:\n— Мендан кўнглинг қолгани дуруст. Самодержавие… Эсингдами тарихда ўқиганмиз. Мен… янги самодержавие даврида яшаб, эндиликда у билан бирга тарихдан тушиб қолган одамман. Юрагим совуқ…\n«Куёв»ни чиқариб юборолмай узоқ бурчакда нима қиларини билмай турган официант чаккасига кўрсатгич бармоғини бигиз қилиб буради-да, шеригига шипшиди:\n— Қандайдир самодержавиядан гапиряпти…\n← Аввалги Аввалги Асқад Мухтор. Қора домла (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Асқад Мухтор. Атир (ҳикоя)


Беш йиллик қамоққа ҳукм қилинган Сабиров яна очлик эълон қилди | ҚИРҒИЗИСТОН ЯНГИЛИКЛАРИ\nБеш йиллик қамоққа ҳукм қилинган Сабиров яна очлик эълон қилди\nИжтимоий ривожлантириш собиқ министри Равшан Сабиров Олий суд ҳукмидан норозо бўлиб очлик эълон қилди — мулозим 23 май куни маҳкама тарафидан мол-мулкини мусодара қилиш билан бирга 5 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинган эди. Бу Сабировнинг маҳкама қароридан норози бўлиб иккинчи марта очлик акциясини ўтказиши.\nСабиров тарқатган баёнотда Олий суд ҳукми «қонунга қарши» бўлгани айтилади.\n«Суд тизимининг энг олий тармоғи ёлғон ва бўҳтондан ҳазар қилмай “кимнингдир” буюртмасини амалга оширди. Мен биринчи кундан бошлаб бунинг очиқ туҳмат эканини айтиб келганман», — деб ёзилади собиқ министр тарқатган баёнотда.\nСабиров 27 май куни номаълум муддатгача овқат тановул қилишдан бош тортган.\nЖазога ҳукм этилган собиқ мулозим ёқловчиси Икрамидин Айткулов Олий суд ҳукмини «чидаб бўлмайдиган ноҳақлик» деб атаганди.\n«Барча нормалар бузилиб, Мирзамаметовнинг кўрсатмаларидан бошқа ҳеч бир далил кўрсатилмади», — дейди Айткулов.\nИкрамидин Аткулов шунингдек Kloop.kg билан суҳбатда Олий суд қарорини БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича қўмитасида шикоят қилишини билдирди.\n«Биз ҳукмни қайта кўриб чиқилишига имкон яратувчи ишнинг янги очилувчи тафсилотларини қидириб борамиз», — дейди Айткулов.\nМаҳкама Сабиров ёрдамчиси Тахир Мирзаметовни ҳам жиноятга алоқадорликда айбдор деб топди ва уч йиллик қамоқ билан жазолади.\nҲар иккала айбланувчи ўз айбига иқрор бўлмади.\nДаставвал Бишкекнинг Биринчи май район суди Сабировни оқлаб, унинг собиқ ёрдамчиси Мирзамаметовни олти йиллик қамоқ жазосига ҳукм этганди.\nЎшанда давлат айбловчиси собиқ министрни 15 йилга, унинг ёрдамчисини 14 йилга озодликдан маҳрум этишни сўраганди.\n3 октябр кунги маҳкамада Сабиров ёрдамчиси ўз кўрсатмаларини бошчиси фойдасига ўзгартирганди — у Сабировнинг айбсиз эканини таъкидлай бошлаганди.\nБош прокуратура 2012 йилнинг июл ойида Сабиров ёрдамчиси Тахир Мирзахметов баёнотига таяниб, собиқ мулозимга қарши жиноий иш қўзғаганди.\nМахсус хизмат ходимлари Сабировни 5 июл куни қўлга олганди.\nМулозим ўзига қўйилаётган барча айбловларни рад этиб келади.\n«Мен айбловнинг бирор биндига ҳам рози эмасман. Мен ҳеч кимдан пора талаб қилмаганман», – деганди Сабиров ўз иши бўйича ўтаётган маҳкамаларнинг бирида.\nАввалги мақолаОсиё чемпионати, саралаш баҳслари: Қирғизистон 1-4 Баҳрейн\nНавбатдаги мақолаМХДҚ: СЭЗ «Бишкек» ширкати 53 млн сом солиқ тўламаган


Олимлар аср охирида ёз фасли 6 ой давом этиши мумкинлигини айтди\n23:32 / 10.03.2021\nХитойлик олимлар ўтказган тадқиқотга кўра, 2100 йилга келиб глобал исиш оқибатида сайёрамизда ёз фасли ўртача 6 ой давом этиши мумкин. Ушбу ўзгаришлар одамлар ҳаёти, ҳайвонлар ва ўсимликларга таъсир кўрсатади.\nGeophysical Research Letters нашрига кўра, олимлар 1952 йилдан 2011 йилгача ёз фасли давомийлиги 78 кундан 95 кунгача узайганини, қиш давомийлиги эса 73 кунгача қисқарганини аниқлашди. Фасллар давомийлигидаги энг катта ўзгаришлар Ўрта ер денгизи ҳудуди ва Тибет тоғлигида юз берган.\n“Шимолий яримшарнинг ўрта кенгликларида ёз узайганини, қиш эса қисқарганини аниқладик. Баҳор ва куз фасллари давомийлиги қисқарган. Глобал исишнинг ҳозирги суръатлари ўзгаришсиз қолса ҳам, мавсумлар алмашиши вақти келажакда барибир ўзгаради. 2100 йилга бориб ёз тахминан 6 ой, қиш эса 2 ойдан камроқ давом этади”, деб ҳисоблашмоқда олимлар.\nУларнинг фикрича, бундай ўзгаришлар қишлоқ хўжалигида, қушларнинг мавсумий миграциясида жиддий муаммоларга олиб келади, аллергияга мойиллар ҳамда юқори ва паст қон босимидан азият чекувчи одамларга қийин бўлади.\n2020 йилда Арктика ва Сибир шимоли бутун сайёрага қараганда тезроқ исишда давом этган. Бунда ушбу ҳудудлардаги баъзи жойларда ҳарорат меъёр сифатида олинган 30 йиллик ўртача кўрсаткичдан 6 даража юқори бўлган.


Ҳужжат 08.05.2003 00 санаси ҳолатига\n3. Лицензиялар бериш, уларнинг муддатини узайтириш, улар юзасидан хулосалар тайёрлаш учун лицензияловчи органда эксперт комиссия ташкил этилади. Эксперт комиссияси тўғрисидаги Низом ва унинг таркиби лицензияловчи орган томонидан тасдиқланади. Эксперт комиссияси мажлиси бир ойда камида бир марта ўтказилади.\n6. Баҳолаш фаолиятини амалга ошириш учун лицензиянинг амал қилиш муддати — 5 йил. Лицензия лицензия талабгорининг аризасига кўра беш йилдан кам муддатга берилиши мумкин.\nлицензия талабгори амалга оширишни мўлжаллаётган фаолиятнинг лицензияланадиган тури ҳамда фаолиятнинг ушбу тури амалга ошириладиган муддат;\n28. Лицензиянинг амал қилиш муддатини узайтириш лицензиатнинг аризасига кўра амалга оширилади. Лицензиянинг амал қилиш муддатини узайтириш тўғрисидаги ариза лицензияловчи органга лицензиянинг амал қилиш муддати тугагунга қадар икки ойдан кечикмай берилиши керак. Лицензиянинг амал қилиш муддатини узайтириш лицензия бериш учун назарда тутилган тартибда амалга оширилади.\n38. Лицензия берилганлиги ёки унинг амал қилиш муддати узайтирилганлиги учун энг кам ойлик иш ҳақининг тўрт баравари миқдорида давлат божи ундирилади.


ИнтерФУТБОЛ :: Криштиану Роналду: Йигитлар, сўровда адашмадингиз!\nКриштиану Роналду: Йигитлар, сўровда адашмадингиз!\n«Реал» клуби ва Португалия миллий жамоаси Криштиану Роналду ўз коллекциясидаги «Кумуш футболка»лар сонини 3тага етказгач, журналистлар билан расмий учрашувда ғоят хушчақчақ кўринди.\nЯққол сезилиб турдики, унга Монако сафари жуда ёқади - соврин кетидан соврин, мукофот кетидан мукофот.\nУ бутун вақт давомида ҳазиллашди, кулди ва энг яхши аёл футболчилар сифатида эътироф этилганларга мақтов ёғдиришдан чарчамади.\n- Доимо «Реал» клуби ва Португалия терма жамоаси ёрдамисиз бирорта индивидуал соврин ютолмаслигингизни таъкидлайсиз. Бу тўғри. Аммо ҳужумчилар бу борада ҳамиша устунликка эга эканликларини ҳам тан олиш жоиз. Мана, барча совринлар айнан сизга насиб этяпти.\nБугун Монакода клубдошларингиз - Серхио Рамос ва Лука Модрич ёнингизда туришди. Хуллас, совринни нуқул сизга топширишаётгани адолатсизликдек кўринмаяптими? Эҳтимол, улар бош соврин учун сиздан кам хизмат қилишмагандир...\n- Бу адолатданми ёки йўқ? Очиғи, билмадим. Бунга шунчаки, жавоб саволи билан мурожаат қилишим мумкин. Сизлар стадионга айнан нима учун кирасизлар?! Тўппа-тўғри - голлар кўриш, мароқли томоша учун.\nШундай экан, биринчи навбатда, ҳужумчиларга эътибор қаратишлари табиий ҳол. Ҳа, тан олишим керак, баъзан ҳимоячилар ҳам ҳал қилувчи голларга муаллифлик қилишади. Бироқ... (кулади). Қисқасини айтганда, йигитлар, танловда адашмадингиз, менга овоз беришда давом этинг!\n- Илк индивидуал совринни 2008 йили, яъни деярли 10 йил олдин қўлга киритгандингиз. Ортда қолган вақтда футбол нечоғли ўзгарди?\n- «Ўзгарди» ибораси замирида нимани назарда тутяпсиз?\n- Услуб, тезлик...\n- Жиддий ўзгариш бор, деб ўйламайман. Ҳарқалай, ўйиннинг ўзи ўша-ўша. Аммо футбол атрофида ҳаммаси мутлақо бошқача. Қандайдир телбалик! Муҳими, 10 йил ўтган бўлсада, ўзимни ҳамон ёш йигитдек ҳис қиляпман. Шунингдек, совринларга янада ташнароқман!\n... Шу орада суҳбатга евромавсумнинг энг яхши аёл футболчиси - Лике Мартенс қўшилиб, Роналдиньони ёшликдаги кумири сифатида тилга олди. Роналду эса бунга ҳазил тарзида шунчаки, қиёфасини буриштириб, ўзини ҳамроҳидан норозидек кўрсатди.\n- Майли, майли, - деди Лике ҳам бўш келмай. - Кейинроқ Роналду ва Месси ижросидаги ўйинларни ҳам диққат билан кузата бошлаганман.\n- Ҳозирча сизга «бўйсинмаган» ягона соврин - бу жаҳон кубоги. Хўш, яқин келажак учун бош режангиз сайёра биринчилигида ғалаба қозонишми ёки клуб миқёсидаги турнирлар муҳимроқ?\n- 2 йилча олдин ҳам Португалия термаси оддий жамоа саналарди. Бошқача айтганда, савия бобида Германия ва Испания термаларидан пастда турарди. Мана, Европа чемпионатида зафар қучишни уддаладик.\nАммо шошилманг, биз ЖЧ-2018 финал босқичи йўлланмасини қўлга киритганимизча йўқ. Табиатан олдинга битта-битта қадам ташлашга мойилман. Шундай экан, келинглар, булутлар узра сузиш ўрнига реал ва соғлом фикрни сақлаб турайлик.\n- Жорий ЧЛда қайси клубни асосий рақобатчи ўрнида кўряпсиз?\n- Рақобатчилар - олдинги йиллардаги ўша-ўша клублар. Бош даъвогарлар - «Реал», «Барселона», «Бавария», «ПСЖ», «Ювентус»... Умид қиламанки, кубокни кетма-кет учинчи марта бошимиз узра баланд кўтарамиз.\n- Биз эса яна узоқ вақт юқори савияда ўйнашингиздан умидвормиз. Бироқ Роналду ва Месси эраси тугагач, энг яхши мақомига ким бош даъвогар сифатида гавдаланади, сизнингча?\n- Яхши савол. Ажойиб савол! Ҳа, охирги йилларда фақат икки ном янгради: Месси ва Роналду, Роналду ва Месси... Кўриб турибмиз, катта салоҳиятга эга ёшлар кўп. «Реал»дан бошлайман ва Асенсиони тилга оламан.\nКейин Неймар, Мбаппе... Яна «Боруссия»даги йигит бор, исмини эслолмаяпман... Дембеле! Қолаверса, Азар, Рашфорд... Ўйлашимча, 10-15 нафар футболчида бизнинг ўрнимизни эгаллаш имконияти мавжуд.\nРоналду бирдан бироз тўхтаб, мавзуни ўзгартирди:\n- Лике биринчи марта шундай соврин олди. Келинглар, уни табриклаб, олқишлайлик!\nБош лауреат шу тариқа салгина хижолат тортган голландиялик футболчини табриклади. Оммавий суратга тушишдан кейин эса яна бир бора баланд овозда такрорлади:\n- Барчангизга раҳмат. Айнан менга овоз берганингиздан миннатдорман! Шу руҳда давом этинг!\nРоналду якунда хандон отиб кулиб юборди. Ваҳоланки, у вақтида турли важ-карсонлар ва можаролар билан тақдирлаш маросимига ташриф буюришдан бош тортганди. Энди эса Монако томон ҳар сафар катта мамнуният билан учишга тайёр...


Ҳарбийлар ташаббуси билан Дурунки маҳалласидаги оилалар ҳолидан хабар олинди - AmuNews.uz - энг сўнгги янгиликлар\nҲарбийлар ташаббуси билан Дурунки маҳалласидаги оилалар ҳолидан хабар олинди\nХалқимизда бир-бирига меҳр-оқибат кўрсатиш, хайр-саховат қилиш азалий эзгу одат саналади. Айниқса, байрамлар арафасида ёши улуғ кексалар, юртга хизмати сингган фидойи инсонлар, бемор ва эҳтиёжмандлар ҳолидан хабар олиниб, турли совғалар улашилади.\nМустақилликнинг 28 йиллиги муносабати билан ҳам ана шундай хайрли ишлар амалга оширилди.\nБайрам арафасида тумандаги ДХХ чегара постига қарашли “9202-Д” қисм ҳарбийлари ва чегара қўшинлари қўмондонлиги ташаббуси билан Дурунки маҳалласидаги чегарани қўриқлашда жамоатчилик асосида кўмаклашаётган юрт фидойилари ва эҳтиёжманд оилалар хонадонларига борилди.\nТуман ҳокимлиги масъуллари, “9202-Д” қисм ҳарбийлари Э.Жўрабоев, Х.Синдаров, маҳалла раиси Ш.Жуманиёзовлар иштирокида ташриф буюрилган хонадонларга ҳарбийлар томонидан тайёрланган катта совғалар топширилди.\nКўрсатилган ғамхўрлик ва эътибордан барча оилалар ниҳоятда мамнун бўлдилар.\nБЎЗЁП ОВУЛИДА СЕКТОP PАҲБАPИ ТАШАББУСИ БИЛАН КАМ ТАЪМИНЛАНГАН ОИЛАЛАP ҲОЛИДАН ХАБАP ОЛИНДИ\nДурунки маҳалласига фуқаролар йиғини раиси сайланди


Ўзбекистонда шахсий маълумотларни ҳимоя қилиш тўғрисида қонун ишлаб чиқилади - 26.01.2018, Sputnik Ўзбекистон\nЎзбекистонда шахсий маълумотларни ҳимоя қилиш тўғрисида қонун ишлаб чиқилади\nМазкур қонун лойиҳаси Давлат дастури бўйича 2018 йил 1 декабрга қадар Давлат персоналлаштириш маркази, Ахборот технологиялари вазирлиги, ИИВ, Бош прокуратура... 26.01.2018, Sputnik Ўзбекистон\n08:41 26.01.2018 (янгиланди: 08:44 26.01.2018)\nМазкур қонун лойиҳаси Давлат дастури бўйича 2018 йил 1 декабрга қадар Давлат персоналлаштириш маркази, Ахборот технологиялари вазирлиги, ИИВ, Бош прокуратура, МХХ, Олий суд, Конституциявий суд, Адлия вазирлиги томонидан ишлаб чиқилади\nТОШКЕНТ, 26 янв — Sputnik. Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев томонидан тасдиқланган "Фаол тадбиркорлик, инновацион ғоялар ва технологияларни қўллаб-қувватлаш йили" Давлат дастурида "Шахсий маълумотларни ҳимоя қилиш тўғрисида"ги қонун лойиҳаси ишлаб чиқилиши белгиланган.\nҲужжатда маълумотларнинг ҳуқуқий мақоми белгиланади. Уларни ҳимоя қилишнинг яхлит механизми яратилади.\nҚонунда шахсий ва оилавий сир дахлсизлигига бўлган ҳуқуқларни ҳимоя қилиш, "Электрон ҳукумат" тизими ривожланиши муносабати билан жисмоний шахсларга оид маълумотлар билан ишлаш жараёнида улар ошкор қилинишининг олдини олиш чоралари ва бошқа қоидалар назарда тутилади.\nҚонуннинг пировад мақсади фуқароларнинг шахсий ҳуқуқларини, шахсий дахлсизлиги, шахсий ҳаётининг дахлсизлиги, хусусий ва оилавий сири, номга бўлган ҳуқуқи, тасвирга бўлган ҳуқуқини ҳимоя қилишга қаратилади.\nМазкур қонун лойиҳаси Давлат дастури бўйича 2018 йил 1 декабрга қадар Давлат персоналлаштириш маркази, Ахборот технологиялари вазирлиги, ИИВ, Бош прокуратура, МХХ, Олий суд, Конституциявий суд, Адлия вазирлиги томонидан ишлаб чиқилади.\nБу борада Германия, Франция, Буюк Британия, Россия тажрибалари ўрганилади.


Кавани ўзи қарши тўп сурган энг кучли ҳимоячини айтди\nМанчестер ЮнайтедЭдинсон Кавани\n«Манчестер Юнайтед» ҳужумчиси Эдинсон Кавани ўзи қарши тўп сурган жаҳондаги энг кучли ҳимоячини айтди.\n«Фаолиятим давомида мен қарши тўп сурган энг кучли ҳимоячи дея Жоржо Кьеллини кўрсатман. Унга қарши ҳеч бир ўйин осон кечмаган. «Ювентус» ёки Италия миллий жамоасига қарши баҳсларда Жоржо майдоннинг исталган қисмида қаршилик кўрсатарди», - дейди Кавани.\nМаълумот учун, Кьеллини Евро-2020да Италия миллий жамоаси билан Европа чемпионига айланганди.


ЎзА - “АUTO CON” ускунаси ўз вақтида жарима тўламаган ҳайдовчиларни тутиб бермоқда\n“АUTO CON” ускунаси ўз вақтида жарима тўламаган ҳайдовчиларни тутиб бермоқда\n24.08.2018 11:50 Чоп этиш версияси\nҲайдовчилар яхши билади “Олмаота-Бишкек-Тошкент-Термиз” автомобиль йўлининг 806-871-километри оралиғида, “Тошкент-Ўш” ва “Бектемир-Чорбоғ” автомобиль йўлларида янги намунадаги махсус автоматлаштирилган фоторадарлар ишлаб турибди.\nТошкент вилояти ИИБ ЙҲХБ хабарига кўра, бу фоторадарлар орқали 2018 йилнинг 16 февралидан 23 августга қадар 77 мингдан ортиқ қоидабузарлик аниқланди. Қоидабузар ҳайдовчиларнинг 45 мингдан зиёди жаримани ўз вақтида тўлаган. Лекин жаримани ўз вақтида тўламай, белгиланган тартибни бузаётган ҳайдовчилар ҳам йўқ эмас.\nЎз навбатида, ҳайдовчиларни жарималарни тўлаш тартиби, тўловнинг қулай усуллари, жавобгарлик билан боғлиқ саволлар қизиқтириши табиий. Бу ҳақда Тошкент вилояти ИИБ ЙҲХБ Матбуот гуруҳи инспектори Рустамбек Асқаров қуйидагиларни маълум қилди.\n– Ҳар бир ҳайдовчи фоторадарлар назоратидаги йўлларда қоидабузарлик содир этган ёки этмаганлиги ҳақида билиш учун “8860” қисқа рақамига транспорт воситасининг давлат рақамини, транспорт воситасини қайд этиш гувоҳномасининг серия ва рақамини SMS орқали юбориши мумкин. Тезда SMS орқали бу ҳақда маълумот келади, – дейди Р.Асқаров. – Қоидабузарлик бўйича белгиланган жарималарни пластик карта орқали “Click”, “PayMe” иловалари ёрдамида ҳам тўлаш мумкин. Тошкент вилояти ЙҲХБ томонидан ўз вақтида жаримани тўламаган ҳайдовчиларга нисбатан чора кўрилмоқда. Бунда “АUTO CON” ускунаси ёрдамида 60 кун муддат ичида жаримани тўламаган ҳайдовчилар аниқланиб, автомашинаси жарима майдончасига қўйилмоқда. Ҳозирги кунга қадар 1200 дан ортиқ транспорт воситаси вилоят ҳудудидаги жарима майдончаларига қўйилди.\nЭслатиб ўтамиз, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 291-моддаси талаблари асосида 60 кун муддат ичида жарималарни тўламаслик, жарима тўлагунга қадар транспорт воситасини жарима майдонига қўйишга асос бўлади.


Ватан ҳимояси муқаддас бурч! | O'zLiDeP\nЎзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари ташкил этилганининг 26 йиллиги ва 14 январ – Ватан ҳимоячилари куни муносабати билан Наманган вилоятида ҳам кўплаб тадбирлар ташкил этилмоқда.\nҲозирги вақтда минтақамизда ва дунёда ҳукм сураётган мураккаб шароитда мамлакатимиз хавфсизлиги ва ҳудудий яхлитлигини таъминлаш, жамиятимизда тинчлик ва ҳамжиҳатликни мустаҳкамлаш катта аҳамиятга эга. Гўзал ва бетакрор диёримиз гуллаб яшнаши, янада тараққий топиши, фарзандаларимиз бағримизда эмин-эркин ўсиб-улғайиши ҳам, аввало, юртимизнинг тинчлигига боғлиқ. Шундай экан, бу ўз навбатида, мамлакатимизнинг мудофаа қобилиятини мустаҳкамлаш борасида улкан ислохотларни амалга оширишни тақозо этади. O‘zLiDeP ташаббуси билан ташкил этилган навбатдаги учрашув айни шу масалалар тарғиботига бағишланди.\nНаманган шаҳридаги 65255 ҳарбий қисмда ташкил этилган учрашувда партия “Ёшлар қаноти” фаоллари ва тадбиркорлар, ҳарбийларни байрам билан қутлаб, тадбир ташкилотчилари мамлакатимизда мудофаа салоҳиятини мустаҳкамлаш борасида олиб борилаётган ислоҳотлар, қўлга киритилган ютуқлар ҳақида тўхталиб, келгусида бу борада амалга оширилиши лозим бўлган вазифалар ҳақида сўз юритишди.\n—Ҳақиқатдан ҳам бугун бизнинг олдимизда катта масъулият турибдики, ёшлар ва ҳарбий хизматчиларни ҳарбий ватанпарварлик руҳида тарбиялаш масалаларига алохида эътибор қаратишимиз лозим – дейди, 65255 ҳарбий қисм командир ўринбосари майор Фахриддин Қодиров. —Ҳарбий хизматчиларни ҳар томонлама соғлом ва чидамли, ҳар қандай мураккаб жисмоний ва руҳий синовларга бардош бера оладиган қилиб тарбиялашни бугун замоннинг ўзи тақозо этмоқда.\nТадбир якунида бир гуруҳ ҳарбийларга O‘zLiDeP вилоят Кенгашининг ташаккурномаси ҳамда қимматбаҳо совғалари тақдим этилди.


Диққат: 17 ёшли Ёсинхон қори қидирилмоқда\n03.06.2018 00:46 0 1928\nШу кунларда андижонлик Абдулбосит хонадонига катта ташвиш етди. Унинг фарзанди, кўзининг нури бўлмиш жигарбанди Ёсинхон қори 2018 йил 27 май куни тонг саҳар Чилонзор 5-мавзеда яшаб турган уйидан чиқиб кетгани ҳолда қайтиб келмаган. Отаси Абдулбосит қорининг айтишича, ўғли Тошкент транспорт коллежининг биринчи курсида таҳсил олган. Бу ҳақда «Kun.uz» хабар бермоқда.\nЁсинхон қори 2001 йилда таваллуд топган бўлиб, энди 17 ёшни тўлдиради. Бўйи 165-170 см атрофида. Алоҳида белгилари йўқ. Қоши текис, сочи қора. Ўзи оқишдан келган ўспирин. Йўқолган куни эгнида тўқ кўк тусли футболка, тўқ кўк рангда трико бўлган. Оёғида усти қора, таги оқ бўлган матоли пойабзал кийган.\nАбдулбосит қорининг айтишича, у рафиқасини фарзанди Андижонга кетган бўлишини гумон қилиб, ўша ёққа юборган. Бироқ у ердаги танишлари, яқинларининг ҳеч бирининг уйида Ёсинхон қори бўлмаган.\nАбдулбосит қори 29 май куни Чилонзор тумани ИИБга ариза билан мурожаат қилган. Аммо, ҳозирча, бу самара бераётгани йўқ.\nШу йигитни кўрганлар, қаерда эканини билганлар бўлса, қуйидаги телефон рақамларига қўнғироқ қилишлари сўралган.\n+998 90 320 75 57\n+998 90 544 24 00\n+ 998 90544 18 00\nЁсинхон қори қидирилмоқда


Британияда жаҳонда биринчи марта коронавирусга қарши эмлаш жараёни бошланди\n08 декабр 2021, Тошкент вақти: 18:27\n. Биринчи бўлиб 80 ёшдан ошган беморлар ва қариялар уйларида яшовчи кексалар эмланиши билдирилди.\nБританияда 8 декабрдан бошлаб коронавирусга қарши эмлаш жараёни бошланади. COVID-19га қарши Британияга бугунги кунда 800 минг доза Pfizer – BioNTech ишлаб чиқарган вакцина олиб келинган. Биринчи бўлиб 80 ёшдан ошган беморлар ва қариялар уйларида яшовчи кексалар эмланиши билдирилди.\nБритания соғлиқни сақлаш мутасаддилари ёши 80дан паст бўлган ватандошларни бир оз сабр қилишга чақирди. Расман билдирилишича, оммавий эмлаш учун вакцина 2021 йилнинг бошларида Британияга етказиб берилади.\nБритания АҚШнинг Pfizer ва Германиянинг BioNTech ширкатлари ҳамкорликда ишлаб чиқарган вакцинасини қўллай бошлаган жаҳондаги илк давлат бўлди. Бу тўғрисидаги қарор 2 декабрь куни қабул қилинган эди.\nЖаҳондаги кўплаб давлатлар ҳукуматлари Британияда ўтаётган эмлаш жараёнини кузатиб боришади.\nШу кунгача жаҳонда 67 миллион одам коронавирусга чалинди. Улардан 1,5 миллиони вафот этди.


Сабзининг 9 та фойдали хусусияти | Megadunyo.UZ\nАвтор: admin 0 Комментариев инсульт, истеъмол, органезм, сабзи, саратон, табобат, тиш ва милклар, фойда, юрак\nХонадонингизда етарли миқдорда сабзи сақланаётган бўлса, тери соғлигини сақлаш мақсадида таркибида А витамини бўлган қимматбаҳо таблеткаларни сотиб олишингизга зарурат йўқ.\nБу сабзавотнинг инсон соғлиги учун қатор фойдали хусусиятлари бор.\n1. Кўриш қобилиятини яхшилайди\nСабзи истеъмол қилингач, жигарга етиб борганида А витаминига айланувчи бета-каротинга тўйинган. Кўз гавҳарига етиб бориб, А витамини кўриш қобилиятининг асосий ва зарурий моддаси бўлган родопсинга айланади ва кечаси – қоронғуда кўриш имконини беради. Бета-каротин ёшга оид кўриш қобилияти сусайишидан ҳимоя қилади.\n2. Саратон касаллигига чалинишдан ҳимоя қилади\nТадқиқотлар сабзи истеъмол қилиш ўпка, кўкрак ва ичаклар саратони хавфини камайтиришда ёрдам беради. Бу сабзи таркибида мавжуд бўлган фалькаринол ва фалькариндиол деб номланувчи табиий моддалар сабабидан юз беради.\n3. Қартайишни секинлаштиради\nБета-каротин кучли антиоксидант сифатида таъсир кўрсатиб, инсон организми ҳужайралари касалликка чалинишидан ҳимоя қилади. Ҳужайралар қартайиши ҳам секинлашади.\n4. Тери соғломлигини яхшилайди\nА витамини ва и бета-каротин терини қуёш нуридан зарарланишдан ҳимоя қилади.\n5. Кучли антисептик\nМунтазам сабзи истеъмол қилиб юриш кишига инфекциялар юқишининг олдини олади.\n6. Юрак дардларининг олдини олади\nКаротиноидлар билан тўйинган таомлардан тузилган парҳез тури юрак хасталикларига чалинишнинг олдини олади. Сабзи қон таркибидаги холестерин миқдорини пасайтиради, чунки эрувчан тўқималар ўт моддаси билан аралашиб кетади.\n7. Организмни тозалайди\nА витамини организмдаги ўт ва ёғ миқдорини пасайтириб, зарарли хилтлардан тозалайди.\n8. Тишлар ва милкларнинг соғлигини сақлайди\nСабзи тиш тозалаш маъжунидан кам бўлмаган таъсир кўрсатиб, тишларни тозалашга ёрдам беради. Бундан ташқари қўшимча сўлак ишлаб чиқариб, бактериялар кўпайишига йўл бермайди.\n9. Инсульт билан оғришнинг олдини олади\nҲафтасига 6 тадан кўп сабзи истеъмол қилиб юриш инсультга чалиниш хавфини камайтиради. Гарвард университети олимлари шундай хулосага келишди.


«Мерседес» S класс автомобилларини заводдан мустақил чиқишга ўргатди (видео)\n«Мерседесе»дагилар янгиланган S класс автомобилларини заводдан ўзи юриб чиқиб кетишга ўргата олишди. Компания эълон қилган видеода йўловчи ўриндиғига топ-менежер минган седан Зиндельфингендаги заводни тарк этаётгани тасвирланган.\nРоликдан кўринишича, тўрт эшикли седан тўлиқ мустақил манёвр қилади, тезланиш олиб, турли тўсиқларни сезиб, ўзи тўхтайди. Фирма хабарига кўра, автомобиль ана шундай режимда янги машинани кўздан кечириш ҳудудидан бошлаб, йиғиш биносидан нарироқдаги юклаш майдончасигача жами бўлиб 1,5 километр йўл босган.\nБу ҳолатда автомобиль ичида Mercedes-Benz бошқарувчи аъзоси Маркус Шафер бўлган.\nАвтомобиль мустақил равишда ҳаракат қилиши учун махсус ускуналар билан жиҳозланган, бироқ “Мерседес”дагилар бунинг тафсилотларини ошкор қилишмаяпти.\nЯнгиланган S класс автомобиллари 2017 йил апрелида дебют қилган эди. Бу синфдаги автомобилларнинг байроқдор модели косметик ўзгаришларга дучор бўлган, шунингдек, шосседа ҳаракатланиш ва тураргоҳга жойлашиш учун автопилот билан таъминланган. Бундан ташқари, унинг жиҳозланиш рўйхати кенгайиб, моторлар хилма-хиллиги ҳам ошди.


NASA’нинг Қрим Россияга тегишли экани ҳақидаги видеоси интернетни ларзага солди\n18:17 / 29.07.2015\nАҚШ коинот агентлиги NASA ўз сайтида Қрим Россия ҳудуди экани айтилган видеороликни жойлаштирди.\nБу билан NASA Крим Россия ҳудуди эканлигини тан олган. Бундан коинот агентлиги томонидан чоп этилган 25 сониялик видеоролик гувоҳлик беради. Видеода дастлаб Қрим осмон жисмларини кузатиш учун бутун сайёрамиздаги энг қулай ва чиройли жой эканлиги айтилиб, яриморолнинг харитаси чиқади. Ролик охирида эса NASA’нинг логотипи ва унинг тагида “Қрим – бу Россия” (Crimea – it,s Russia) деган ёзув акс этган лавҳалар пайдо бўлади.\nАгентлик сайтида ролик узоқ турмади, бироқ шу қисқа вақт ичида бутун интернет бўйлаб тарқлишга улгурди.\nВидео фойдаланувчилар томонидан қизғин муҳокама қилинмоқда. Баъзилар бу ролик агентликнинг Россияга ён босувчи ходимлари томонидан атайлаб қилинган дейишмоқда, қолганлар ролик ҳақиқатан ҳам Россия билан коинотни тадқиқ қилишда фаол ҳамкорлик қилувчи NASA’га тегишли, деган фикрни билдирмоқдалар.\nШу билан биргаликда, бу ролик қалбаки деган фикрни билдираётганлар ҳам оз эмас.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - ИСТИХОРА ДУОСИ\n2013 йил 30 июл\nЖобир ибн Абдуллоҳдан (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилинади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бизга барча ишларда истихорани худди Қуръондан бирор сура ўргатганлари каби ўргатардилар. У зот (алайҳиссалом) айтардилар: “Бирортангиз бир ишни қилмоқчи бўлса, икки ракат фарздан бошқа (нафл) намоз ўқисин. Сўнг бундай десин: “Ё Аллоҳ! Мен Сенинг илминг билан Сендан истихора этаман – яхшиликни сўрайман. Сенинг қудратинг билан Сендан қодирлик истайман. Буюк фазлингдан (ато этишингни) сўрайман. Сен куч-қудрат эгасисан, мен ундай эмасман. Сен (ҳамма нарсани) билувчисан, мен билмайман. Сен ғайбларнинг ҳам жуда яхши билимдонисан. Ё Аллоҳ! Агар мана шу ишни (ҳожатини айтади) мен учун динимда, ҳаётимда ва ишимнинг оқибатида яхши деб билсанг, уни менга тақдир қил ва осон қил. Сўнг уни менга баракотли этгин. Агар бу ишни мен учун динимда, ҳаётимда ва ишимнинг оқибатида ёмон деб билсанг, уни мендан, мени ундан узоқлаштир. Қаерда бўлса ҳам, менга яхшиликни насиб эт ва мени бу яхшилик билан хушнуд қил” (Имом Бухорий).\nПайғамбар (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бир ишга қадам қўйиб, унинг оқибати яхши ёки ёмон, фойда ёки зарар эканлигини билмай, иккиланиб қолган кишини ушбу муборак дуони қилишга буюрдилар. Ислом мусулмонларни жоҳилият давридаги уйланиш, сафар, олди-сотди ва шу каби ишларга киришган одам амал қиладиган қуш учириб ёки камон ўқлари билан фол очиш каби хурофий ишлардан қайтариб, ўрнига ушбу муборак дуони жорий этди. Аллоҳ таоло бу билан бандаларини яхши ишларга ва икки дунё саодатига олиб боргувчи йўлни кўрсатди.\nУшбу дуода Аллоҳ таолонинг борлиги, беқиёс илм, чексиз қудрат, ирода каби комил сифатлар соҳиби экани ҳамда банда барча ишларни Унга топшириб, Ундан ёрдам сўраб, Унинг Ўзига таваккал қилиши ва ўзининг заифлигини тан олиб, куч-қудратни фақатгина У Зот ато этишига қатъий ишониши кераклиги баён қилинган.\n“Истихора” Аллоҳга таваккал қилиб, Унга ўзни топширишдир. Бу даражага етмаган одам имон лаззатини билмайди.\nПарвардигорининг ҳамма нарсани қамраб олувчи илми билан Ундан яхшилик талаб қилган ва Унинг фазлидан умидвор бўлиб сўраган киши асло пушаймон бўлмайди.\nЖобирнинг (розияллоҳу анҳу) “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бизга барча ишларда истихорани худди Қуръондан бирор сура ўргатганлари каби ўргатардилар”, деган сўзларидан у зотнинг (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ушбу дуога қаттиқ аҳамият берганлари, унга риоя этишга катта эътибор қаратганлари тушунилади.\n“Бирортангиз бир ишни қилмоқчи бўлса”, деган сўзлари эса, сафарга чиқиш, уйланиш каби ишларнинг оқибати қандай бўлишини билмаса, деганидир. Аммо фарз амалларни бажаришда, ҳаром амалларни тарк этишда истихора қилинмайди.\n“Фарздан бошқа икки ракат намоз ўқисин”. Яъни, икки ракат нафл намози ўқисин. Зеро, намоз яхшилик эшикларини очгувчи калит, инсон талабининг қабул этилиши ва мақсади рўёбга чиқарилишининг асосий омилидир.\nИстихора намозида қироат килиш учун Қуръондан муайян бир оят ёки сура тайин этилган эмас. Шунинг учун истихора қилувчи киши ўзи ёд олган сураларни ўқиши мумкин.\n“Сўнг бундай десин”, деган сўзлардан дуони намоздан кейин, яъни салом бергандан кейин ўқилиши кераклиги тушунилади. Қўл кўтариб дуо қилиш ижобат сабабларидан бўлгани учун, икки қўлини кўтарган ҳолда дуо қилиш янада яхшироқдир.\nИстихора дуосини ёд билмаган киши уни китобдан қараб ўқиши ҳам мумкин. Аммо дуо қилаётган чоғида диққатини жамлаб, дуонинг маъносини англаган ҳолда Аллоҳ таолога ёлвориши, сидқидилдан сўраши керак. Дуони ёд билмаган, китоби ҳам бўлмаган киши, истихора қилиши зарур бўлиб қолса, икки ракат намоз ўқиб, яхшилик талаби маъносидаги дуолардан билганича қилса ҳам жоиз бўлаверади.\n“Ё Аллоҳ! Мен Сенинг илминг билан Сендан истихора этаман – яхшиликни сўрайман”. Яъни, Ё Аллоҳ, Сендан ҳамма нарсани – бўлган, бўлаётган ва ҳали бўлмаган, агар бўлса қандай шаклда бўлишини қамраб олган илминг билан менинг ишларимдан энг хайрли, энг тўғрисини ихтиёр этишингни сўрайман.\n“Буюк фазлингдан (ато этишингни) сўрайман”. Яъни: Ё Аллоҳ, Сен мени Ўз фазлинг билан ёрлақаб, неъматларинг билан икром этишингни сўрайман. Ўзинг инъом этувчи, фазлу карам соҳиби, Ягона, Маъбуди барҳақсан!\n“Сен куч-қудрат эгасисан, мен ундай эмасман. Сен (ҳамма нарсани) билувчисан, мен билмайман. Сен ғайбларнинг билимдонисан” деган сўзларида Аллоҳ таолонинг ҳамма нарсага қодир эканига, еру осмондаги бирор нарса Унинг илмидан четда қолмаслигига имон келтириш ва банданинг заифлиги, Аллоҳга муҳтож эканини эътироф этиш мавжуддир.\n“Ё Аллоҳ! Агар мана шу иш...” деган сўзларидаги “иш”дан мақсад киши киришмоқчи бўлган ишидир. Шунинг учун у қилмоқчи бўлган ишини – уйланишми, олди-сотдими, сафарми – нима бўлса ҳам ўз номи билан зикр қилади.\n“Агар ... деб билсанг...” сўзлари банда ўз ишларининг оқибатини билмаслигига, Аллоҳ таолонинг илми эса, ҳамма нарсани қамраб олувчи эканига далолат қилади.\n“... мен учун динимда, ҳаётимда ва ишимнинг оқибатида яхши деб билсанг...” Энг биринчи динни зикр қилдилар. Зеро, дин соғлом бўлса, ҳамиша яхшилик мавжуддир, агар динга халал етгудек бўлса, бундай ишда яхшилик йўқ.\n“Уни менга тақдир қил ва осон қил”. Яъни, шу ишни менга тақдир айлаб, муяссар қил.\n“Сўнг уни менга баракотли этгин” деган сўзларида “Бу ишни мен учун бардавом айлаб, зиёда қилгин”, деган маъно бор. Чунки баракот неъматнинг давомли бўлиши ва униб-ўсишидадир.\n“Агар бу ишни мен учун динимда, ҳаётимда ва ишимнинг оқибатида ёмон деб билсанг...” деган сўзлардан дуонинг охиригача бўлган жумлаларда, бундай ҳолда ўша ишдан унинг кўнглини четга буриб қўйиш, ўзи билан бу ишнинг ўртасини узоқлаштиришини ва бу иш амалга ошиши ёки амалга ошмаслигида нима қисмат этилган бўлса, ана ўша нарсага рози бўлишни насиб этишини Аллоҳдан сўраш кераклиги тушунилади.\nШу ўринда бир мулоҳаза – истихора ҳақида суннатда келмаган бир тушунча бор: «Ухлашдан олдин икки ракат намоз ўқиб, истихора дуосини ўқигандан сўнг ухласин. Қилмоқчи бўлган ишининг хайрлими ёки йўқлиги тушида аён бўлади, шу тушига қараб амал қилади». Бу нотўғри тушунчадир. Чунки истихора ҳақидаги ҳадисда туш тўғрисида ҳеч қандай гап йўқ. Асли йўқ нарсага амал қилинмайди.\nТошкент шаҳар “Юнусобод Оқтепа” жоме масжиди имом-хатиби Муҳаммадзафар АҲМАДЖОНОВ тайёрлади.\n30398 марта ўқилган.


Америкалик киши озиқ-овқат дўконига қатнаб, 150 килограммга озди\n17:43 / 19.08.2016 7029\nАҚШнинг Аризона штатида яшовчи киши ҳар сафар қорни очганида озиқ-овқат дўконига қатнаб, 150 килограммга озди. Бу ҳақида New York Post газетаси маълум қилди.\n"Кунига уч марта Walmart универсамига қатнасанг, 9.7 килограмм йўқотасан. Бу ажойиб, мен илгари ҳеч ҳам бундай масофани босиб ўтмагандим", - дея тан олади у.\nПаскуале шифокорлар унга қон босими ва холестерин миқдори билан боғлиқ хавфли ташхис қўйишганидан сўнг озиш ҳақида ўйлай бошлади. "Қорним тиззамга тушиб турарди, кўкрагим эса - қорнимга. Мен ўзимдан нафратланар эдим", - дея хотирлайди у.\nШундан сўнг у зарарли егуликлардан воз кечиб, соғлом турмуш тарзига риоя қилишга ўтади. Паскуале ҳар сафар қорни очганида яқин орадаги дўконга маҳсулотлар харид қилгани пиёда қатнай бошлади. Дўконда тайёр таомлар расталари ёнидан ўтиб кетиб, мевалар, сабзавотлар ва дон маҳсулотлари сотиб оладиган бўлди.\nИлк икки йил ичида Паскуале 90,7 килограммга озди. Бундай ютуқ унга спорт залида машқ қилиш имконини тақдим этди. "Вазним 294,8 килограмм бўлганида мен спорт билан шуғуллана олмасдим, чунки бундай вазн билан тренажёрларга сиғишим амри маҳол эди", - дейди у. Дўконга қатнаш ва жисмоний машқлар мўъжиза яратди. Аризонада яшовчи америкалик учинчи йили 149,7 килограммга озишга муваффақ бўлди.\n"Энди ўғлимга ибрат бўла олишим мумкинлигини тушунаяпман. У менга ўхшаб семиз Пэтга айланиши керак эмас", - деди Паскуале.\nРоссиянинг энг бақалоқ актёри қандай қилиб 40 кило вазн ташлаганини айтди