СБХ / 2019 йил / № 50 / Бухгалтерга тавсиялар\nФойда солиғи бўйича имтиёзларни Фойда солиғи ҳисоб-китобига (1-илова, АВ томонидан 21.01.2019 йилда 3126-сон билан рўйхатдан ўтказилган) 4-«Имтиёзлар» иловасида акс эттиринг.\nСолиқ солишдан озод этиладиган фойда\nСолиқ кодексига мувофиқ, қуйидагиларнинг фойдаси фойда солиғини тўлашдан озод қилинади (Солиқ кодексининг 158-моддаси):\n● протез-ортопедия буюмлари, ногиронлар учун инвентарлар ишлаб чиқаришдан, шунингдек уларга ортопедик протезлаш хизмати кўрсатишдан, протез-ортопедия буюмлари ва инвентарларни таъмирлаш ҳамда уларга хизмат кўрсатишдан олинган;\n● шаҳар йўловчилар транспортида (таксидан, шу жумладан йўналишли таксидан ташқари) йўловчиларни ташиш бўйича хизматлар кўрсатишдан олинган;\n● моддий маданий мерос объектларини таъмирлаш ҳамда қайта тиклаш ишларини амалга оширишдан олинган;\n● Халқ банки томонидан фуқароларнинг шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақларидаги маблағлардан фойдаланишдан олинган;\n● фонд биржасида эмиссиявий қимматли қоғозларни реализация қилишдан олинган.\nМасалан, Президентнинг 29.11.2018 йилдаги ПФ-5587-сон Фармонига мувофиқ, товарлар (ишлар, хизматлар)ни реализация қилишдан тушган умумий тушумда экспорт улуши 15%дан юқори бўлганда солиқ солинадиган фойдани экспортдан реализация қилиш ҳажмига тўғри келадиган қисмга камайтиришингиз мумкин. Имтиёз комиссионер орқали олинган экспортдан тушган тушумга ҳам татбиқ этилади (ПФ-5587-сон Фармоннинг 1-банди).\nЭкспорт бўйича имтиёзни қўллаш учун мажбурий шартлар (ПФ-5587-сон Фармоннинг 2-банди):\nЭкспорт бўйича имтиёз қуйидагиларга нисбатан татбиқ этилмайди:\n● 2019 йил 1 январдан қўлланиладиган солиқ имтиёзлари татбиқ этилмайдиган экспорт қилинадиган хом ашё товарлари рўйхати (ПФ-5587-сон Фармон билан тасдиқланган) бўйича хом ашё товарларининг айрим турларига;\n● халқаро ташишлар (автотранспортдан ташқари);\n● узатиш қувурлари ва газ қувурлари орқали етказиб бериш хизматларига.\nМутаносиб усулдан фойдаланиб, имтиёзли фаолият турларини реализация қилишдан тушган тушумни Фойда солиғи ҳисоб-китобига 4-илованинг 3-устуни 011–014-сатрларида акс эттиринг. Имтиёзли фаолият турларидан тушган тушумни реализация қилишдан тушган умумий тушумга бўлиб ва 100 га кўпайтириб (салмоқ фоизларда кўрсатилади), салмоқни илованинг 4-устунида белгиланг.\nМИСОЛ. Имтиёзли фаолият туридан тушган тушум салмоғини ҳисоблаш\nҲисобот даврида корхонанинг соф тушуми 50 000 минг сўмни ташкил этди, шу жумладан шаҳар йўловчилар транспортида йўловчиларни ташиш бўйича хизматлар кўрсатишдан тушган тушум – 10 000 минг сўм.\n10 000 / 50 000 х 100% = 20%.\n● 3-устуннинг 010-сатрида – 50 000 минг сўм;\n● 3-устуннинг 012-сатрида – 10 000 минг сўм;\n● 4-устуннинг 012-сатрида – 20%.\nТўғридан-тўғри усулдан фойдалансангиз, имтиёзли тушумнинг салмоғини аниқлашга зарурат йўқлиги сабабли 010–014-сатрларни тўлдириш керак эмас.\nСолиқ солишдан озод этиладиган фойдани фаолият турига қараб 4-илованинг 040–045-сатрларида акс эттиринг:\nмутаносиб усулдан фойдаланганда – реализация қилишдан тушган умумий соф тушумга нисбатан имтиёзли соф тушумнинг салмоғига тенг бўлган умумий солиқ солинадиган фойдадаги улуш сифатида. Салмоқни 4-илованинг 4-устуни 011–014-сатрларида белгилагансиз.\nМИСОЛ. Солиқ солишдан озод этиладиган фойдани аниқлаш\nҲисобот даврида корхонанинг солиқ солинадиган фойдаси 7 000 минг сўмни ташкил этди. Реализация қилишдан тушган умумий соф тушумда шаҳар йўловчилар транспортида йўловчиларни ташиш бўйича хизматлар кўрсатишдан тушган имтиёзли тушумнинг салмоғи – 20%.\n7 000 х 20% = 1 400 минг сўм.\n● 020-сатрда – 7 000 минг сўм;\n● 040 ва 042-сатрларда – 1 400 минг сўм.\nСолиқ солинадиган фойданинг камайтирилиши\nСолиқ кодексига мувофиқ, солиқ солинадиган фойдани қуйидаги суммага камайтиришингиз мумкин (Солиқ кодексининг 159-моддаси):\n● бадаллар, ҳомийлик ва хайрия тариқасидаги маблағлар суммасига;\n● инвестицияларга йўналтириладиган маблағлар суммасига;\n● ёш оилалар тоифасига кирувчи ходимларга ипотека кредитлари бадаллари тўлашга ва (ёки) мулк сифатида уй-жой олишга текин йўналтириладиган маблағлар суммасига;\n● диний ва жамоат бирлашмаларининг (касаба уюшмалари, сиёсий партиялар ва ҳаракатлардан ташқари), хайрия жамғармаларининг уставда белгиланган фаолиятини амалга ошириш учун йўналтириладиган ажратмалари суммасига;\n● қўшимча фойда солиғини тўласангиз, соф қўшимча фойда суммасига.\nСолиқ кодексига мувофиқ солиқ солинадиган фойдани камайтириш суммаларини Фойда солиғи ҳисоб-китобига 4-илованинг 060–065-сатрларида акс эттиринг.\nСолиқ солинадиган фойдани камайтириш турларини батафсил кўриб чиқамиз.\nҲар қандай ҳомийлик ва хайрия ёрдами чегирилмайдиган харажат ҳисобланади (Солиқ кодексининг 147-моддаси 7-банди).\nУни Фойда солиғи ҳисоб-китобига 2-«Чегирилмайдиган харажатлар (солиқ солинадиган базага қайта қўшиладиган харажатлар)» иловасининг 080-сатрида акс эттиринг.\nҲомийлик ва хайрия ёрдами учун харажатлар солиқ солинадиган фойдани, бироқ 2%дан кўп бўлмаган миқдорда камайтириши мумкин (Солиқ кодексининг 159-моддаси 1-банди). Бу фақат қуйидагиларга кўрсатилган ёрдам суммаларига татбиқ этилади:\n● экология, соғломлаштириш ва хайрия жамғармаларига;\n● маданият, соғлиқни сақлаш;\n● фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларига.\nКамайтириш суммасини Фойда солиғи ҳисоб-китобига 4-илованинг 061-сатрида акс эттиринг.\nМИСОЛ. Солиқ солинадиган фойдани хайрия ёрдами суммасига камайтириш\nКорхона ҳисобот даврида солиқ солинадиган фойда – 100 000 минг сўм олган. У маданият муассасасига 5 000 минг сўмлик хайрия ёрдами кўрсатган.\nБутун сумма – 5 000 минг сўм – Фойда солиғи ҳисоб-китобига 2-илованинг 080-сатрида акс эттириладиган чегирилмайдиган харажат.\nСолиқ солинадиган фойдани камайтирадиган суммани аниқлаймиз:\n100 000 х 2% = 2 000 минг сўм.\nКамайтириш суммасини Фойда солиғи ҳисоб-китобига 4-илованинг 061-сатрида акс эттирамиз.\nШу тариқа, аввал 5 000 минг сўмни чегирилмайдиган харажат сифатида солиқ солинадиган базага киритамиз, сўнг 2 000 минг сўмни имтиёз сифатида ундан чегирамиз.\nИнвестицияларга йўналтириладиган маблағлар\nМаблағлар инвестицияларга йўналтирилганда имтиёзларни қўллаш тартиби махсус Низом (АВ томонидан 25.08.2017 йилда 2918-сон билан рўйхатдан ўтказилган) билан белгиланган.\nФойда солиғи бўйича солиқ солинадиган база қуйидагиларга йўналтирилган маблағларга камайтирилади (Солиқ кодексининг 159-моддаси 3-банди):\n● ишлаб чиқаришни модернизациялашга, техник ва технологик жиҳатдан қайта жиҳозлашга;\n● янги технологик жиҳоз харид қилишга. Янги технологик жиҳоз чиқарилган санадан бошлаб 3 йилдан кўп вақт ўтмаган жиҳоз ҳисобланади;\n● ишлаб чиқаришни янги қурилиш шаклида кенгайтиришга;\n● ишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун фойдаланиладиган бинолар ва иншоотларни реконструкция қилишга;\n● юқорида келтирилган мақсадлар учун олинган кредитларни узишга;\n● лизинг объекти қийматининг ўрнини қоплашга.\nЛизинг объектини қўшимча лизингга беришда солиқ имтиёзлари:\n● қўшимча лизингга олувчига нисбатан татбиқ этилади;\n● лизинг объектини қўшимча лизингга берувчи лизингга олувчига нисбатан татбиқ этилмайди (2918-сон Низомнинг 4-банди).\nСолиқ солинадиган базани камайтириш суммаси:\n● солиқ даври мобайнида жамғарилган амортизацияни чегирган ҳолда аниқланади;\n● солиқ солинадиган фойданинг 30%идан кўп бўлиши мумкин эмас (2918-сон Низомнинг 6-банди).\nСолиқ солинадиган фойдани 5 йил мобайнида:\n● юқорида тилга олинган харажатлар амалга оширилган солиқ давридан бошлаб;\n● технологик жиҳоз учун – фойдаланишга киритилган пайтдан бошлаб камайтиринг (2918-сон Низомнинг 10-банди).\nҚайси фаолият туридан фойда олинганидан қатъи назар, солиқ солинадиган базанинг бутун суммасига нисбатан имтиёзни қўлланг.\nИмтиёз фақат товарларни (ишларни, хизматларни) ишлаб чиқарувчи корхоналар томонидан қўлланилади.\nЯнги технологик жиҳоз харид қилинган (импорт қилинган) пайтдан эътиборан 3 йил ичида реализация қилинган ёки текинга берилган тақдирда, имтиёзнинг амал қилиши бекор қилинади. Бунда солиқ тўловчида имтиёз қўлланилган бутун давр учун фойда солиғини тўлаш бўйича мажбуриятлар тикланади.\nИнвестициялар Фойда солиғи ҳисоб-китобида\nСолиқ солинадиган фойдани камайтириш суммасини Фойда солиғи ҳисоб-китобига 5-«Ҳисобот (солиқ) даври учун солиқ солинадиган фойдани камайтирадиган, инвестицияга йўналтириладиган маблағлар суммаси ҳисоб-китоби» иловасида акс эттиринг.\n5-илова тўлдирилишини қадамма-қадам кўриб чиқамиз.\nСолиқ солинадиган фойда 5 йил мобайнида ва 30%дан кўп бўлмаган миқдорда камайтирилиши мумкинлиги боис солиқ даври бошига келиб ўтган солиқ даврларида қопланмаган маблағлар сальдоси қолиши мумкин. Уни инвестицияларга харажатлар амалга оширилган ёки жиҳоз фойдаланишга киритилган санага қараб йиллар бўйича тақсимланг.\nАввалги йилларда қопланмаган харажатларни Фойда солиғи ҳисоб-китобига 5-илованинг 010–014-сатрларида акс эттиринг. Улар ўтган солиқ давридаги Фойда солиғи ҳисоб-китобига 5-илованинг 102–105-сатрларидаги қопланмаган харажатлар қийматларига мос келиши керак.\nМИСОЛ. Аввалги солиқ даврида инвестицияларга йўналтирилган қопланмаган харажатларни ҳисоботда акс эттириш\n2018 йилда ишлаб чиқариш корхонаси модернизациялашга 50 000 минг сўм сарфлаган. 2018 йилда фойда солиғи бўйича солиқ солинадиган база 20 000 минг сўмга камайтирилган. 2019 йил бошига келиб қопланмаган харажатлар 30 000 минг сўмни (50 000 – 20 000) ташкил этди.\nУшбу суммани Фойда солиғи ҳисоб-китобига 5-иловада акс эттирамиз:\n● 2018 йил учун – 105-сатрда ва 100-сатрдаги суммага киритамиз;\n● 2019 йил учун – 014-сатрда ва 010-сатрдаги суммага киритамиз.\n2019 йил мобайнида 010–014-сатрлардаги қиймат ўзгармайди.\nБарча кейинги сатрлар (қопланмаган маблағларнинг қолдиқлари акс эттириладиган 100–105-сатрлардан ташқари) қуйидаги муддат учун йил бошидан ортиб борган ҳолда 3–6-устунларда кўрсатилади: I чорак; I ярим йиллик; 9 ой; бир йил.\nҲисобот даврида барча асосий воситалар бўйича ҳисобланган амортизацияни Ҳисоб-китобга 5-илованинг 020-сатрида акс эттиринг.\nИлованинг 030–052-сатрларида солиқ даврида инвестицияларга йўналтирилган маблағлардан фойдаланилишини акс эттиринг.\nКредитни (лизингни) сўндириш чоғида солиқ солинадиган фойдадан фақат асосий қарзни сўндириш (лизинг объекти қийматини қоплаш) суммаларини чегиринг.\nМИСОЛ. Кредитни сўндириш чоғида солиқ солинадиган фойдани камайтириш суммасини аниқлаш\nКорхона ишлаб чиқаришни техник жиҳатдан қайта жиҳозлаш учун олинган кредитни сўндирмоқда. У ҳисобот даврида 30 000 минг сўмлик асосий қарзни сўндирди ва кредит бўйича фоизлар – 5 000 минг сўмни тўлади. Солиқ солинадиган фойдани 5 йил мобайнида фақат асосий қарз суммаси – 30 000 минг сўмга камайтириш мумкин. Фоизлар суммаси уни камайтирмайди.\nКредит маблағлари инвестицияланганда солиқ солинадиган база фақат бир марта камайтирилади:\n● ё инвестициялаш чоғида;\n● ёхуд кредитни сўндириш чоғида.\nСўнг инвестициялар суммасини ҳисобланган амортизация суммаси билан солиштиринг. Инвестицияларнинг амортизация суммасидан ошишини Ҳисоб-китобга 5-илованинг 060-сатрида акс эттиринг.\nАмортизация инвестициялардан ошса, 060-сатрда «0» кўрсатинг. Бу жорий ҳисобот даврида солиқ солинадиган база камайтирилмаслигини англатади.\nИнвестицияларга йўналтирилган маблағларнинг умумий суммасини жорий ҳисобот даврида инвестицияларнинг амортизациядан ошган суммасини (060-сатр) ва ўтган солиқ даврларида қопланмаган маблағлар сальдосини (010-сатр 6-устун) қўшиш йўли билан аниқланг. Уни Ҳисоб-китобга 5-илованинг 070-сатрида акс эттиринг.\nҲисобот давридаги солиқ солинадиган фойдани (Ҳисоб-китоб ва 5-илованинг 080-сатри) инвестиция қилинган маблағларнинг умумий суммаси (5-илованинг 070-сатри) билан солиштиринг.\nФойдани 30%дан кўп бўлмаган миқдорга камайтиришингиз мумкин.\nМИСОЛ. Солиқ солинадиган фойдани камайтириш суммасини аниқлаш\nI вариант – инвестициялар суммаси солиқ солинадиган фойданинг 30%идан ошади\nҲисобот даврида ишлаб чиқариш корхонасининг солиқ солинадиган фойдаси – 30 000 минг сўм; инвестициялар суммаси – 50 000 минг сўм.\nСолиқ солинадиган фойдани камайтириш суммасини аниқлаймиз:\n30 000 х 30% = 9 000 минг сўм.\n5-илованинг 090-сатрида 9 000 минг сўмни акс эттирамиз. Инвестицияларнинг қолган суммаси – 41 000 минг сўм (50 000 – 9 000) келгуси ҳисобот даврларида (жорий солиқ даврини ҳисобга олган ҳолда 5 йил мобайнида) солиқ солинадиган фойдани камайтиради.\nII вариант – инвестициялар суммаси солиқ солинадиган фойданинг 30%идан кам\nҲисобот даврида ишлаб чиқариш корхонасининг солиқ солинадиган фойдаси – 30 000 минг сўм; инвестициялар суммаси – 5 000 минг сўм.\nСолиқ солинадиган фойдани камайтириш суммаси 9 000 минг сўмга (30 000 х 30%) тенг.\n5-илованинг 090-сатрида инвестицияларнинг ҳақиқий суммаси – 5 000 минг сўмни акс эттирамиз.\nҲисобот даври охирида инвестицияларга йўналтирилган жами ва йиллар кесимида қопланмаган маблағлар қолдиқларини аниқланг. Уларни Ҳисоб-китобга 5-илованинг 100–105-сатрларида акс эттиринг.\nҚопланмаган маблағларнинг қолдиқларини эҳтимолий беш йилнинг (шу жумладан жорий) энг дастлабкисидан бошлаб сўндиринг.\nМИСОЛ. Ҳисобот даври охирида қопланмаган маблағларнинг қолдиқларини аниқлаш\n2019 йил бошига келиб инвестицияларга йўналтирилган қопланмаган маблағларнинг қолдиқлари жами 70 000 минг сўмни ташкил этган. Шу жумладан 2015 йилда – 5 000 минг сўм; 2016 йилда – 15 000 минг сўм; 2017 йилда – 0 сўм; 2018 йилда – 50 000 минг сўм.\n2019 йилда инвестициялар суммаси – 45 000 минг сўм; солиқ солинадиган фойда – 100 000 минг сўм.\n100 000 х 30% = 30 000 минг сўм.\nЖорий ҳисобот даврида инвестицияларни сўндирамиз: 2015 йилда – 5 000 минг сўм; 2016 йилда – 15 000 минг сўм; 2018 йилда – 10 000 минг сўм (30 000 – 5 000 – 15 000).\n5-иловада қуйидагиларни акс эттирамиз:\n● 100-сатрда – 2018 йилда қопланмаган маблағлар қолдиғи суммаси – 40 000 минг сўм (50 000 – 10 000) ва 2019 йилги инвестициялар – 45 000 минг сўм. Жами 85 000 минг сўм (40 000 + 45 000);\n● 101-сатрда – 2015 йилда қопланмаган маблағлар қолдиғи – 0 сўм;\n● 102-сатрда – 2016 йилда қопланмаган маблағлар қолдиғи – 0 сўм;\n● 103-сатрда – 2017 йилда қопланмаган маблағлар қолдиғи – 0 сўм;\n● 104-сатрда – 2018 йилда қопланмаган маблағлар қолдиғи – 40 000 минг сўм;\n● 105-сатрда – 2019 йилги инвестициялар – 45 000 минг сўм.\nФойдаланишга киритилган янги технологик жиҳоз тўғрисида маълумотнома\nФойдаланишга янгитдан киритилаётган янги технологик жиҳоз бўйича солиқ имтиёзларини қўллаш учун фойда солиғи ҳисоб-китобига Фойдаланишга киритилган янги технологик жиҳоз тўғрисида маълумотномани (2918-сон Низомга илова) илова қилинг.\nМаълумотномада қуйидагиларни акс эттиринг:\n● янги технологик жиҳоз номи;\n● чиқарилган сана, уни илова қилинган ҳужжатлар ёки жиҳознинг техник ҳужжатлари асосида аниқланг;\n● харид қилинган сана (харид қилинганлигини тасдиқловчи ҳужжат санаси);\n● фойдаланишга топширилган (асосий воситалар таркибига қабул қилинган) сана;\n● харид қилишга йўналтирилган маблағлар суммаси;\n● харид қилиш маблағлари манбаи – ўзига тегишли ёки қарз маблағлари.\nСолиқ органлари маълумотнома асосида қуйидагиларни аниқлайдилар:\n● номига қараб – жиҳоз технологик жиҳозлар сирасига киришини;\n● чиқарилган санасига қараб – жиҳознинг янгилигини, сабаби ушбу санадан бошлаб 3 йил ўтгани йўқ;\n● фойдаланишга топширилган санасига қараб – фойда солиғи бўйича имтиёзни қачондан бошлаб қўллашингиз мумкинлигини;\n● харид қилишга йўналтирилган маблағлар суммасига қараб – солиқ солинадиган фойдани қандай суммага камайтириш мумкинлигини.\nСиз харид қилиш учун сарфлаган маблағларгина солиқ солинадиган фойдани камайтириши мумкин.\nХарид қилишга йўналтирилган маблағларга жиҳозни харид қилиш билан боғлиқ харажатлар ҳам киради (АВ томонидан 20.01.2004 йилда 1299-сон билан рўйхатдан ўтказилган 5-сон БҲМСнинг 11-банди):\n● рўйхатга олиш йиғимлари, давлат божлари ва бошқа тўловлар;\n● солиқлар ва йиғимларнинг қопланмайдиган суммалари;\n● ахборот ва маслаҳат хизматлари учун тўланадиган суммалар;\n● етказиб бериш хатарини суғурталаш бўйича харажатлар;\n● воситачиларга тўланадиган мукофотлар;\n● жиҳозни ўрнатиш, монтаж қилиш, созлаш ва ишга туширишга оид харажатлар;\n● уни ишчи ҳолатга келтириш билан бевосита боғлиқ бўлган бошқа харажатлар.\nУшбу харажатларни жиҳоз қийматига киритинг. Улар ҳам солиқ солинадиган фойдани камайтиради.\nМИСОЛ. Имтиёзни қўллаш мақсадида харид қилишга йўналтирилган маблағларни аниқлаш\nКорхона қиймати 200 000 минг сўмлик (ҚҚСсиз) янги технологик жиҳоз харид қилди. Монтаж қилиш қиймати ҚҚСсиз – 30 000 минг сўм. Корхона 230 000 минг сўмни солиқ солинадиган фойдани камайтиришга йўналтириши мумкин.\nЖиҳозни текинга олган бўлсангиз, харид қилиш харажатларини ҳисобга олган ҳолда жорий қиймати бўйича баҳоланг (5-сон БҲМСнинг 15-банди).\nБунда жиҳозни харид қилишга йўналтирилган маблағларни харид қилиш учун ҳақиқатда сарфланган харажатлардан келиб чиқиб аниқланг. Солиқ солинадиган фойдани фақат улар камайтириши мумкин.\nМИСОЛ. Жиҳоз текинга олинганда имтиёзни қўллаш мақсадида харид қилишга йўналтирилган маблағларни аниқлаш\nКорхона жиҳозни текинга олди. Уни монтаж қилишга 50 000 минг сўм (ҚҚСсиз) сарфлади. Жиҳоз монтаж қилиш қийматини ўз ичига олган жорий қиймати – 250 000 минг сўм бўйича балансга кирим қилинди. Корхона фақат жиҳозни монтаж қилиш харажатлари – 50 000 минг сўмни солиқ солинадиган фойдани камайтиришга йўналтириши мумкин.\nХодимларга ипотека кредитлари бўйича бадаллар ва (ёки) уй-жой олиш\nСолиқ солинадиган фойда ёш оилалар тоифасига кирувчи ходимларга ипотека кредитлари бадаллари тўлашга ва (ёки) уй-жой олишга текин йўналтириладиган маблағлар суммасига, бироқ 10%дан ошмаган миқдорда камайтирилади (Солиқ кодексининг 159-моддаси 5-банди).\nҚуйидагилар ёш оила тоифасига киритилади («Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида»ги Қонуннинг 3-моддаси, 18.05.2007 йилдаги ПФ-3878-сон Фармоннинг 3-банди):\n● турмуш қурганларнинг ёши 30 ёшдан ошмаган;\n● болаларни (болани) 30 ёшдан ошмаган ота-онадан бири, шу жумладан, турмушидан ажрашган эркак (аёл), бева (бева аёл) кишилар тарбиялаётган оилалар.\nИмтиёзни қўллаш учун уй-жойининг ҳақи тўланаётган ходим:\n● ходимнинг паспорти асосида – 30 ёшдан ошмаганига;\n● никоҳ тузилганлиги ҳақидаги гувоҳнома ва эрнинг (хотиннинг) паспорти асосида – 30 ёшдан ошмаган эри (хотини) борлигига;\n● ажрашганлик ҳақидаги (ўлим ҳақидаги) гувоҳнома ва туғилганлик ҳақидаги гувоҳнома асосида – турмушидан ажрашганига (бева аёл ёки бева эркак) ва боласи борлигига ишонч ҳосил қилинг.\nХодимлар – ёш оилалар аъзоларига уй-жой олиш учун маблағлар уларнинг даромадига киритилмайди (Солиқ кодексининг 171-моддаси 2-қисми 14-банди).\nУларни Фойда солиғи ҳисоб-китобига 4-илованинг 062-сатрида акс эттиринг.\nҲисобот даврида корхона ёш оилалар тоифасига кирувчи ходимларга мулк сифатида уй-жой олишга маблағлар – 30 000 минг сўм йўналтирди. Солиқ солинадиган фойда 100 000 минг сўмни ташкил этди. Солиқ солинадиган фойдани уй-жой олиш учун харажатлар суммасига, бироқ 10%дан ошмаган миқдорда камайтириш мумкин.\nСолиқ солинадиган фойдани камайтирадиган энг юқори суммани аниқлаймиз:\nЯъни сарфланган 30 000 минг сўмнинг фақат 10 000 минг сўми солиқ солинадиган фойдани камайтиради.\nФойда солиғи ҳисоб-китобига 4-илованинг 062-сатрида 10 000 минг сўмни акс эттирамиз.\nДиний ва жамоат бирлашмаларининг, хайрия жамғармаларининг устав фаолиятига ажратмалар\n● диний бирлашма;\n● жамоат бирлашмаси;\n● хайрия жамғармаси\nбўлса, сиз мулкдорнинг устав фаолияти учун маблағларни йўналтирсангиз, улар солиқ солинадиган фойдангизни камайтиради (Солиқ кодексининг 159-моддаси 6-банди).\nУларни Фойда солиғи ҳисоб-китобига 4-илованинг 063-сатрида акс эттиринг.\n● касаба уюшмалари;\n● сиёсий партиялар ва ҳаракатларнинг мулкида бўлган корхоналарга нисбатан татбиқ этилмайди.\nҚўшимча фойда солиғини тўловчи корхоналар солиқ солинадиган фойдани соф қўшимча фойда суммасига камайтиришлари мумкин.\nҚуйидагилар қўшимча фойда солиғини тўламайдилар\n● маҳсулот тақсимотига оид битимларнинг иштирокчилари.\nСоф қўшимча фойдани қўшимча фойда суммаси билан қўшимча фойда қисмига тўғри келадиган соф тушумдан ҳисоблаб чиқарилган солиқ суммаси ўртасидаги фарқ сифатида аниқланг (Солиқ кодексининг 250-моддаси).\nУни Фойда солиғи ҳисоб-китобига 4-илованинг 064-сатрида акс эттиринг.\nМИСОЛ. Табиий газ экспорт қилинганда солиқ солинадиган фойдани камайтирадиган соф қўшимча фойда суммасини аниқлаш\nКорхона ҳисобот даврида 1 000 куб м учун ҚҚС ва акциз солиғисиз 170 АҚШ долларига 1 000 000 куб м табиий газни экспортга реализация қилди. Реализация қилиш санасидаги доллар курси – 9 424,54 сўм. Қўшимча фойдани ва табиий газ бўйича ушбу солиқни ҳисоблаш тартиби махсус Низомда (АВ томонидан 24.02.2009 йилда 1909-сон билан рўйхатдан ўтказилган) белгиланган.\nГазни реализация қилишдан тушган соф тушум 1 602 171,8 минг сўмни (170 х 9 424,54 х 1 000) ташкил этди.\nБутун реализация ҳажмининг ҚҚС ва акциз солиғисиз ҳисоб-китоб нархи (26.12.2018 йилдаги ПҚ-4086-сон қарорга 13-илова):\n$ 160 х 9 424,54 х 1 000 = 1 507 926,4 минг сўм.\nҚўшимча фойда суммасини аниқлаймиз:\n1 602 171,8 – 1 507 926,4 = 94 245,4 минг сўм.\nҚўшимча фойдага тўғри келадиган улушда 30%лик ставкадаги ер қаъридан фойдаланганлик учун солиқ (ПҚ-4086-сон қарорга 10-илова):\n94 245,4 х 30% = 28 273,62 минг сўм.\nСоф қўшимча фойдани аниқлаймиз:\n94 245,4 – 28 273,62 = 65 971,78 минг сўм.\nКорхона солиқ солинадиган фойдани ушбу суммага камайтиради ва уни Фойда солиғи ҳисоб-китобига 4-илованинг 064-сатрида акс эттиради.\nЎтган йилларда кўрилган зарарлар\nКорхона зарар кўрган бўлса, кейинги солиқ даврларидаги солиқ солинадиган фойдани унинг суммасига камайтиришингиз мумкин.\nЗарар – чегирилиши лозим бўлган харажатларнинг жами даромаддан ошиб кетиши (Солиқ кодексининг 161-моддаси). Яъни зарарни аниқлаш чоғида Солиқ кодексининг 147-моддасида белгиланган чегирилмайдиган харажатларни чегириш керак эмас.\nСолиқ солинадиган фойданинг ўтган солиқ даврларидаги зарарлар суммасига камайтирилишини Фойда солиғи ҳисоб-китобига 4-илованинг 070-сатрида акс эттиринг. Камайтириш суммасини аниқлаш учун Ҳисоб-китобга 6-«Жорий солиқ давридаги солиқ солинадиган фойдани камайтирадиган ўтган йиллар зарари суммасининг ҳисоб-китоби» иловасини тўлдиринг.\nФақат ҳисобот йилидаги Фойда солиғи ҳисоб-китобини тўлдираётганда зарарлар ҳақидаги ахборотни акс эттиринг. Бу фақат ҳисобот йили якунига кўра:\n● жорий йилдаги зарар аниқланишини;\n● фойда ўтган йиллардаги зарарларга камайтирилишини англатади.\n6-илова тўлдирилишини босқичма-босқич кўриб чиқамиз.\n6-илованинг 010-015-сатрларида жорий ҳисобот даври бошига келиб – жами (010-сатр) ва йиллар кесимида (011–015-сатрлар) тақсимлаб ўтказилмаган зарар қолдиғини акс эттиринг.\nСатрлар қийматлари ўтган солиқ даври охирига келиб тақсимлаб ўтказилмаган зарарлар қолдиқларининг қийматларига (062–066-сатрлар) мос келиши керак.\nЗарарларни 5 йил ичида келгуси даврларга тақсимлаб ўтказиш мумкин. Жорий солиқ даврида фақат ўтган 5 йилдаги зарарларни кўриб чиқинг.\nМИСОЛ. Ўтган йилларда кўрилган зарарларни ҳисоботда акс эттириш\nКорхона қуйидаги зарарларни кўрган: 2014 йилда – 20 000 минг сўм, 2015-2019 йилларда эҳтимолий сўндириш муддати билан; 2016 йилда – 5 000 минг сўм, 2017–2021 йилларда эҳтимолий сўндириш муддати билан. Корхона 2019 йилда 6-иловада қуйидагиларни акс эттиради:\n● 010-сатрда – ўтган 5 йилдаги (2014–2018 йиллар) умумий қарз – 25 000 минг сўм;\n● 011-сатрда – 2014 йилдаги қарз – 20 000 минг сўм. 2018 йилги Ҳисоб-китобга 6-илованинг 062-сатридаги қийматга мос келади;\n● 012-сатрда – 2015 йилдаги қарз – 0 сўм. 2018 йилги Ҳисоб-китобга 6-илованинг 063-сатридаги қийматга мос келади;\n● 013-сатрда – 2016 йилдаги қарз – 5 000 минг сўм. 2018 йилги Ҳисоб-китобга 6-илованинг 064-сатридаги қийматга мос келади;\n● 014-сатрда – 2017 йилдаги қарз – 0 сўм. 2018 йилги Ҳисоб-китобга 6-илованинг 065-сатридаги қийматга мос келади;\n● 015-сатрда – 2018 йилдаги қарз – 0 сўм. 2018 йилги Ҳисоб-китобга 6-илованинг 066-сатридаги қийматга мос келади.\nЖорий йилда зарар бор-йўқлигини аниқланг. Бунинг учун Ҳисоб-китобнинг 080-«Солиқ солинадиган фойда» сатри ва Ҳисоб-китобнинг 070-«Олиниши лозим бўлган дивидендлар ва фоизлар» сатри қийматини қўшинг.\nИжобий натижа чиқса, демак, корхона фойда олган бўлади. Бунда 6-илованинг 020-«Жорий йилда олинган зарар» сатрига «0» қўйинг.\nНатижа салбий бўлса, корхона зарар кўрган бўлади. Уни 020-сатрда «–» белгисисиз кўрсатинг.\nМИСОЛ. Жорий йилда кўрилган зарарни аниқлаш\nҲисобот йилида фойда солиғи тўлангунгача кўрилган зарар 30 000 минг сўмни ташкил этди; таннархдан паст нархда реализация қилишдан кўрилган зарар – 5 000 минг сўм; текинга олинган мол-мулк – 1 000 минг сўм; чегирилмайдиган харажатлар – 20 000 минг сўм.\nЖорий йилда кўрилган зарарни аниқлаймиз:\n– 30 000 + 5 000 + 1 000 + 20 000 = – 4 000 минг сўм.\nКўрилган зарар «айирув» белгисисиз Фойда солиғи ҳисоб-китобига 6-илованинг 020-сатрида акс эттирилади.\nҲисобот йилида фойда солиғи тўлангунгача кўрилган зарар – 30 000 минг сўм; таннархдан паст нархда реализация қилишдан кўрилган зарар – 5 000 минг сўм; текинга олинган мол-мулк – 1 000 минг сўм; чегирилмайдиган харажатлар – 25 000 минг сўм.\nЖорий йилда зарар кўрилган-кўрилмаганини аниқлаймиз:\n– 30 000 + 5 000 + 1 000 + 25 000 = 1 000 минг сўм.\nНатижа ижобий бўлди, зарар кўрилмаган. Шу сабабли Фойда солиғи ҳисоб-китобига 6-илованинг 020-сатрида «0» ёзамиз.\nКамайтириш суммаси фойда солиғи бўйича қўлланиладиган барча имтиёзлар суммасига камайтирилган солиқ солинадиган фойдадан аниқланади (ўтган йилларда кўрилган зарарлар ҳисобига камайтиришдан ташқари).\nБунинг учун солиқ солинадиган фойдадан (Ҳисоб-китобнинг 080-сатри) Солиқ кодекси ва бошқа НҲҲга мувофиқ уни камайтириш суммасини (Ҳисоб-китобга 4-илованинг 060-сатри + 080-сатри) айиринг.\nИмтиёзларга камайтирилган солиқ солинадиган фойдани Фойда солиғи ҳисоб-китобига 6-илованинг 030-сатрида акс эттиринг.\nМИСОЛ. Ўтган йилларда кўрилган зарарларга камайтириш учун фойдани аниқлаш\nҲисобот йилида солиқ солинадиган фойда – 50 000 минг сўм.\nФойда қуйидаги суммаларга камайтирилади:\n● хайрия жамғармасига бадаллар суммасига – 5 000 минг сўм;\n● экспортга тўғри келадиган фойда суммасига – 25 000 минг сўм.\nЎтган йилларда кўрилган зарарларга камайтириш учун фойдани аниқлаймиз:\n50 000 – 5 000 – 25 000 = 20 000 минг сўм.\n20 000 минг сўмни Фойда солиғи ҳисоб-китобига 6-илованинг 030-сатрида акс эттирамиз.\nФойда солиғидан озод қилиш тарзидаги имтиёздан фойдалансангиз, имтиёзли даврда кўрилган зарарлар келгуси солиқ даврларига тақсимлаб ўтказилмайди.\nФаолият турларидан биттаси бўйича фойда солиғини тўлашдан озод қилинган бўлсангиз, имтиёз татбиқ этилмайдиган фаолият қисмида зарарларни тақсимлаб ўтказиш бўйича нормани қўллаш ҳуқуқига эгасиз. Бунинг учун ҳар бир фаолият тури бўйича фойда ва зарарларни тўғри аниқлаш учун улар бўйича даромадлар ва харажатлар ҳисобини алоҳида-алоҳида юритинг.\nСолиқ солинадиган фойдани кўпи билан 50%га камайтириш мумкин.\nФойдани камайтирадиган энг юқори суммани белгиланг.\nАввалги мисол бўйича у 10 000 минг сўмни (20 000 х 50%) ташкил этади.\nУшбу қийматни Фойда солиғи ҳисоб-китобига 6-илованинг 040-сатрида акс эттиринг.\nФойдани камайтирадиган энг юқори суммани (040-сатр) ўтган йилларда кўрилган зарар (010-сатр) билан солиштиринг.\n050-сатрда иккала қийматдан энг кичигини акс эттиринг.\nЗарар фойдани камайтирадиган энг юқори суммадан кам бўлса, демак, ўтган йилларда кўрилган бутун зарарни жорий йилда сўндириш мумкин.\nЗарар кўп бўлса, камайтирадиган энг юқори суммага тенг қисмигина сўндирилади. Қолдиқ келгуси даврга, 5 йил ичида тақсимлаб ўтказиш қоидаларига риоя этган ҳолда, тақсимлаб ўтказилади.\n5 йил ичида оладиган солиқ солинадиган фойдангиз илгари кўрилган зарарнинг бутун суммасини чегириш учун етарли бўлмаса, ушбу муддат ўтгач қолган зарар суммаси қопланмай қолдирилади.\nМИСОЛ. Фойданинг ўтган йилларда кўрилган зарарлар суммасига камайтирилишини ҳисоботда акс эттириш\nЙил бошига келиб қопланмаган зарар суммаси (6-илованинг 010-сатри) – 30 000 минг сўм, бир йилдаги фойдани камайтирадиган энг юқори сумма (6-илованинг 040-сатри) – 50 000 минг сўм. 050-сатрда қопланмаган зарарнинг бутун суммаси – 30 000 минг сўмни акс эттирамиз.\nЙил бошига келиб қопланмаган зарар суммаси (6-илованинг 010-сатри) – 50 000 минг сўм, бир йилдаги фойдани камайтирадиган энг юқори сумма (6-илованинг 040-сатри) – 30 000 минг сўм. 050-сатрда фойдани камайтирадиган энг юқори сумма – 30 000 минг сўмни акс эттирамиз. Қолган зарар келгуси солиқ даврига тақсимлаб ўтказилади.\n060–066-сатрларда йил охирига келиб – жами (060-сатр) ва йиллар кесимида (061–066-сатрлар) сўндирилмаган зарар қолдиғини акс эттиринг.\nКорхона бир неча йил давомида зарар кўриб келган бўлса, уларни навбати билан сўндиринг.\nМИСОЛ. Йил охирига келиб сўндирилмаган зарарларни акс эттириш\nКорхона қуйидаги зарарларни кўрган: 2014 йилда (011-сатр) – 50 000 минг сўм; 2016 йилда (013-сатр) – 5 000 минг сўм. 2019 йилда (050-сатр) фойдани камайтирадиган энг юқори сумма – 30 000 минг сўм. Бинобарин, 2019 йилда 2014 йилдаги 30 000 минг сўм зарарни сўндириш мумкин. Ҳисоб-китобга 6-иловада йил охирига келиб сўндирилмаган зарарларни акс эттирамиз:\n● 060-сатрда – сўндирилмаган жами зарар – 25 000 минг сўм (2014 йилдаги 20 000 минг сўм ва 2016 йилдаги 5 000 минг сўм);\n● 061-сатрда – 2014 йилги сўндирилмаган зарар – 20 000 минг сўм (50 000 – 30 000);\n● 062-сатрда – 2015 йилги – 0 сўм;\n● 063-сатрда – 2016 йилги – 5 000 минг сўм;\n● 064-сатрда – 2017 йилги – 0 сўм;\n● 065-сатрда – 2018 йилги – 0 сўм;\n● 066-сатрда – жорий 2019 йилги – 0 сўм.\n● 2014 йилги сўндирилмаган зарар – 20 000 минг сўмни 5 йил ўтиши сабабли қоплаб бўлмайди. У қопланмай қолдирилади;\n● 2016 йилги зарар – 5 000 минг сўм 2020 йил бошига келиб акс эттирилади ва фойда суммаси етарли бўлган тақдирда қопланади.\nКорхонангиз қайта ташкил этиш натижасида ҳуқуқий ворис ҳисобланса, солиқ солинадиган фойдани қайта ташкил этилган корхоналар қайта ташкил этиш пайтигача кўрган зарарлари суммасига (бироқ фойданинг кўпи билан 50%ига) камайтиришга ҳақлисиз.\nБошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар асосидаги имтиёзлар\nФойда солиғи бўйича имтиёзлар нафақат Солиқ кодекси, балки бошқа қонунлар, алоҳида ҳолларда эса Президент ва Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари билан тақдим этилиши мумкин (Солиқ кодексининг 30-моддаси).\nУлар қуйидаги тарзда тақдим этилиши мумкин:\n● солиқ ставкасини пасайтириш.\nНорматив-ҳуқуқий ҳужжат тури, санаси, рақами, номи ва тегишли бандини кўрсатган ҳолда уларни Фойда солиғи ҳисоб-китобига 4-илованинг 080–08…-сатрларида акс эттиринг.\nМИСОЛ. Маҳсулот экспорт қилиниши муносабати билан фойда солиғи бўйича имтиёзни ҳисоботда акс эттириш\nҲисобот даврида товарларни реализация қилишдан тушган умумий тушумда экспорт улуши 25%ни ташкил этган; умумий солиқ солинадиган фойда – 100 000 минг сўм. Экспорт улуши реализация қилишдан тушган умумий тушумнинг 15%идан ошади, шу сабабли корхона фойда солиғи бўйича ССБни экспортдан олинган фойда суммасига камайтириши мумкин (29.11.2018 йилдаги ПФ-5587-сон Фармоннинг 1-банди). Корхона фойданинг имтиёзли қисмини аниқлашнинг мутаносиб усулини қўллайди.\n100 000 х 25% = 25 000 минг сўм.\nУ Фойда солиғи ҳисоб-китобига 4-илованинг 080 ва 081-сатрларида акс эттирилади.\n2018 йил 1 январдан фойда солиғи ободонлаштириш ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш солиғи билан бирлаштирилди. Шу сабабли ушбу солиқлардан бири бўйича 2018 йилгача тақдим этилган вақтинчалик имтиёзга эга бўлган корхоналар фойда солиғини унинг амал қилиш муддати тугагунга қадар 2 баравар пасайтирилган ставкада тўлайдилар (29.12.2017 йилдаги ПҚ-3454-сон қарорга 7-иловага изоҳ, ПҚ-4086-сон қарорнинг 4-банди).\nБундай имтиёздан фойдалансангиз, 4-илованинг 082-сатрида имтиёзли солиқ солинадиган фойданинг ярмини акс эттиринг, бу билан солиқ солинадиган фойдани ҳам ярмига камайтиринг. Келгусида уни тўлиқ ставкага (2019 йилда – 12%) кўпайтирасиз. Бу билан фойда солиғини икки баравар камайтирилган ставкада тўлаш бўйича норма татбиқ этилган бўлади.\nМИСОЛ. Фойда солиғи ставкасини 2 баравар камайтириш бўйича имтиёзни ҳисоботда акс эттириш\nТиббиёт буюмларини ишлаб чиқарувчи корхона Президентнинг 20.04.2017 йилдаги ПҚ-2911-сон қарорининг 2-бандига асосан 2021 йил 1 январгача фойда солиғи бўйича имтиёзга эга. Имтиёз 2018 йилгача олингани сабабли корхона 2018 йил 1 январдан фойда солиғини 2 баравар камайтирилган ставкада тўлайди. 2019 йилда солиқ солинадиган фойда 50 000 минг сўмни ташкил этди. Фойда солиғи ставкаси – 12%, 2 баравар камайтирилгани – 6%.\nФойда солиғи 3 000 минг сўмни (50 000 х 6%) ташкил этади.\nКорхона фойда солиғи бўйича ҳисоботда қуйидагиларни акс эттиради:\n● Ҳисоб-китобнинг 080-сатрида солиқ солинадиган фойда – 50 000 минг сўм;\n● 4-илованинг 030, 050, 080, 082-сатрларида ва Ҳисоб-китобнинг 090-сатрида – солиқ солинадиган фойданинг ярми – 25 000 минг сўм (50 000 / 2);\n● Ҳисоб-китобнинг 100-сатрида солиқ солинадиган база – 25 000 минг сўм (50 000 – 25 000);\n● Ҳисоб-китобнинг 110-сатрида фойда солиғи ставкаси – 12%;\n● Ҳисоб-китобнинг 120-сатрида фойда солиғи суммаси – 3 000 минг сўм (25 000 х 12%).\nКўриб турганимиздек, солиқ солинадиган фойда камайтирилганда ҳам, фойда солиғи ставкаси камайтирилганда ҳам натижа бир хил бўлди.\nФОЙДА СОЛИҒИ БЎЙИЧА ИМТИЁЗЛАР БУХГАЛТЕРИЯ ҲИСОБИДА ҚАНДАЙ АКС ЭТТИРИЛАДИ\nИмтиёзларни бухгалтерия ҳисобида акс эттириш тартиби Юридик шахсларга солиқлар, божхона ва мажбурий тўловларни бюджетга тўлаш бўйича берилган имтиёзларни расмийлаштириш ва бухгалтерлик ҳисобида акс эттириш тартиби тўғрисидаги низомда (АВ томонидан 2.04.2005 йилда 1463-сон билан рўйхатдан ўтказилган) белгиланган.\nАйрим имтиёзлар бўшаган маблағлардан мақсадли фойдаланишни назарда тутиши мумкин.\nИмтиёз мақсадсиз бўлса, солиқ ҳисобланмайди ва Молиявий натижалар тўғрисидаги ҳисоботда (2-сон шакл, АВ томонидан 24.01.2003 йилда 1209-сон билан рўйхатдан ўтказилган) акс эттирилмайди. Бухгалтерия ҳисобида имтиёз суммасини фақат 013-«Вақтинчалик солиқ имтиёзлари (турлари бўйича)» балансдан ташқари счётининг дебети бўйича акс эттиринг. Имтиёзнинг амал қилиш муддати тугагач, уни ўша счётнинг кредити бўйича акс эттиринг.\nМИСОЛ. Мақсадсиз имтиёзни ҳисобда акс эттириш\nКорхона – «Mirzo Ulugbek Innovation Center» Инновация маркази резиденти 2028 йил 1 январгача бошқа солиқлар қатори фойда солиғидан озод этилган (30.06.2017 йилдаги ПФ-5099-сон Фармоннинг 5-банди). Имтиёз маблағлардан мақсадли фойдаланишни назарда тутмайди. Шу сабабли корхона фойда солиғи бўйича имтиёз суммасини 013-«Вақтинчалик солиқ имтиёзлари – фойда солиғи» балансдан ташқари счётининг дебети бўйича акс эттиради, 2028 йилнинг охирида эса (имтиёзли давр тугагач) имтиёзли маблағларнинг жамғарилган бутун суммасини ушбу счётнинг кредити бўйича акс эттиради.\nБўшаган маблағлардан мақсадли фойдаланганда солиқ ҳисобланади, бухгалтерия ҳисобида акс эттирилади, бироқ бюджетга ўтказилмайди, балки муайян мақсадларга йўналтирилади.\nМақсадли имтиёзли суммаларни 6400-«Бюджетга тўловлар бўйича қарз» счётининг алоҳида субсчётида акс эттиринг. Масалан, 6411-«Бюджетга тўловлар бўйича қарз – фойда солиғи бўйича солиқ имтиёзлари» алоҳида субсчётини очинг. Бюджетга солиқ тўлаш операцияси ўрнига бўшаган маблағларни 8840-«Мақсадли фойдаланадиган солиқ имтиёзлари» счётига киритиш операциясини бажарасиз.\nМИСОЛ. Мақсадли имтиёзни ҳисобда акс эттириш\nАҳолига пуллик тиббий хизматлар кўрсатадиган хусусий тиббиёт ташкилоти 2022 йил 1 январгача бошқа солиқлар қатори – бўшайдиган маблағларни ривожлантириш бўйича муайян тадбирларга мақсадли йўналтирган ҳолда фойда солиғидан озод этилган (1.04.2017 йилдаги ПҚ-2863-сон қарорнинг 8-банди). Ҳисобот даврида фойда солиғи бўйича солиқ солинадиган база 50 000 минг сўмни ташкил этди.\nФойда солиғини аниқлаймиз:\n50 000 х 12% = 6 000 минг сўм.\nСолиқ суммаси Молиявий натижалар тўғрисидаги ҳисоботнинг 250-сатрида акс эттирилади.\n6411-«Бюджетга тўловлар бўйича қарз – фойда солиғи бўйича солиқ имтиёзлари»\nФойда солиғи мақсадли фойдаланиш счётига ҳисобдан чиқарилди\nФойда солиғи суммаси:\n● корхонанинг фойдасини камайтиради;\n● бюджетга ўтказилмайди;\n● мақсадли фойдаланиш счётида захираланади.\nМақсадли имтиёзларни тақдим этадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда бўшаган маблағларни сарфлаш мумкин бўлган мақсадлар аниқ қайд этилади.\nБўшаган маблағлардан мақсадли фойдаланилишини назорат қилиш, келгусида эса буни исботлаш мақсадида режа, смета ёки режалаштирилаётган харажатлар қайд этилган бошқа ҳужжатни расмийлаштиринг. Улар имтиёзлар тақдим этиладиган мақсадларга мувофиқ келиши керак.\nҲақиқий мақсадли харажатларни бошланғич ҳужжатлар билан албатта тасдиқланг.\nИмтиёзли маблағлардан белгиланмаган мақсадда фойдаланилган суммалар пеня ҳисобланган ҳолда бюджетга ўтказилади.\nИмтиёз муддатли бўлиб, унинг амал қилиш муддати ичида мақсадли маблағларнинг барчасини сарфлаб улгурмаган бўлсангиз, имтиёзнинг амал қилиш муддати тугаганидан кейин бир йил мобайнида уларни белгиланган мақсадларга сарфлашингиз мумкин.\nБир йил ўтгач фойдаланилмаган маблағларни бюджетга ўтказасиз (Солиқ кодексининг 30-моддаси).\nМақсадли маблағлардан фойдаланиш\nМақсадли маблағларни қуйидагиларга йўналтираётган бўлсангиз, 8530-«Текинга олинган мулк» счёти, «Солиқ ва божхона имтиёзлари» субконтосидан фойдаланинг:\n● асосий воситалар, номоддий активлар, товар-моддий бойликларни харид қилишга;\n● кредитлар ва қарзларни сўндиришга;\n● асосий воситаларни реконструкция ва модернизация қилишга.\nИмтиёзли давр белгиланмаган бўлса, мақсадли маблағларни ҳар йили 8530-счётга ҳисобдан чиқаринг (1463-сон Низомнинг 9-банди «а» кичик банди).\nУ белгиланган бўлса, қуйидаги муддатлардан қай бири қисқароқ бўлса, ўша муддат давомида мақсадли маблағларга ҳисобдан чиқаринг:\n● ҳақиқатда фойдаланиш;\n● имтиёзли давр.\n8530-счётнинг «Солиқ ва божхона имтиёзлари» субконтосига ҳисобдан чиқарилган мақсадли маблағларнинг суммаларига фойда солиғи солинмайди, сабаби ушбу счётнинг бошқа субконтоларидаги суммалардан фарқли равишда, бюджетдан субсидиялар ҳисобланади (Солиқ кодексининг 22-моддаси, 129-моддаси 3-қисми 6-банди).\nМИСОЛ. ТМБ харид қилишга йўналтирилган имтиёзли мақсадли маблағларни ҳисобга олиш\nКорхона фойда солиғи бўйича мақсадли имтиёздан фойдаланади. Имтиёзнинг амал қилиш муддати белгиланмаган. Ҳисобот йилида фойда солиғи 10 000 минг сўмни ташкил этган; корхона имтиёзли мақсадли маблағлар ҳисобига 7 000 минг сўмлик материалларни харид қилган.\nТМБ харид қилинди\nЙил охирида мақсадли имтиёзлар ҳисобдан чиқарилди\n8530-«Текинга олинган мулк», «Солиқ ва божхона имтиёзлари» субконтоси\nМақсадли имтиёзли маблағларни жорий харажатларга йўналтираётганда жорий мажбуриятлар счётларидан фойдаланинг. Унга иш ҳақи, ижара, давлат мақсадли жамғармаларига ажратмалар ва ҳ.к. ҳисобланиши киради (1463-сон Низомнинг 9-банди «б» кичик банди).\nМақсадли имтиёзли маблағлар ҳисобига сарфланган харажатлар Молиявий натижалар тўғрисидаги ҳисоботда акс эттирилмайди.\nМИСОЛ. Ходимларга рағбатлантирувчи тўловлар, ижара тўловини тўлашга йўналтирилган имтиёзли мақсадли маблағларни ҳисобга олиш\nҲисобот даврида корхона имтиёзли мақсадли маблағларни қуйидагиларга йўналтирган: ходимларга мукофот тўлашга – 20 000 минг сўм; мукофотлардан ЯИТ тўлашга – 2 400 минг сўм; ижара тўловини тўлашга – 7 000 минг сўм.\nХодимларга мукофот ҳисобланди\nМукофотларга ЯИТ ҳисобланди\nҲар йили йиллик молиявий ҳисобот билан бирга улардан мақсадли фойдаланилганлигини тасдиқлаш учун солиқ органларига Солиқлардан озод этиш натижасида бўшаган маблағлардан фойдаланиш тўғрисида ҳисоб-китобни (1463-сон Низомга 1-илова) тақдим этинг.\nҲисоб-китобда қуйидагиларни кўрсатинг:\n● солиқ тури;\n● солиқ суммаси;\n● имтиёзни қўллаш учун асос;\n● имтиёзли давр;\n● маблағлардан фойдаланишдан мақсад;\n● фойдаланилган мақсадли маблағлар суммаси.\n*Давоми. Боши «СБХ»нинг 16.07.2019 йилдаги 29 (1301), 23.07.2019 йилдаги 30 (1302), 2.09.2019 йилдаги 36 (1308), 17.09.2019 йилдаги 38 (1310), 24.09.2019 йилдаги 39 (1311), 1.10.2019 йилдаги 40 (1312), 8.10.2019 йилдаги 41 (1313), 29.10.2019 йилдаги 44 (1316), 5.11.2019 йилдаги 45 (1317), 12.11.2019 йилдаги 46 (1318), 19.11.2019 йилдаги 47 (1319), 26.11.2019 йилдаги 48 (1320), 3.12.2019 йилдаги 49 (1321)-сонларида.


Суюлтирилган углеводород гази\nЁш мутахассисларга кўмак\nЖамият билан ўзаро муносабатлар\nМатбуот маркази билан алоқа\nНима учун "Uzbekistan GTL"?\nЎтган танловлар архиви\n«Uzbekistan GTL» компанияси ҳақида\nКомпания қадриятлари ва мақсади\nЛойиҳага кредит берувчилар\nCOVID-19 бўйича тадбирлар\nUZBEKISTAN GTL СТИПЕНДИЯСИНИНГ ҒОЛИБЛАРИ АНИҚЛАНДИ\nУчинчи бор ўтказилган стипендия танлови, бу йил ҳам нефть ва газ соҳасида таҳсил олаётган билимга чанқоқ, истиқболли, аниқ мақсад сари интилувчан ёшларни ўз билим ва салоҳиятларини намоён қилишга имконият яратди.\nАнкеталарни саралаш, ёзма ва оғзаки шаклдаги имтихонлар каби босқичларни ўз ичига олган танлов натижаларига кўра, қуйидаги 10 нафар талабалар UZBEKISTAN GTL Компаниясининг стипендиясига муносиб кўрилди:\n1. Нортожиев Адҳамбек Алишер ўғли, Қарши муҳандислик-иқтисодиёт институти 4-босқич талабаси, “Электр энергетикаси” йўналиши бўйича;\n2. Мамашаев Ихтиёр Абдуқодир ўғли, Қарши муҳандислик-иқтисодиёт институти 1-босқич магистратура талабаси, “Технология” йўналиши бўйича;\n3. Назиров Низомжон Нодир ўғли, Тошкент давлат техника университети 4-босқич талабаси, “Технологик жараёнлар ва ишлаб чиқаришни автоматлаштириш ва бошқариш” йўналиши бўйича;\n4. Самадов Зухриддин Насриддин ўғли, Қарши муҳандислик-иқтисодиёт институти 4-босқич талабаси, “Технологик жараёнлар ва ишлаб чиқаришни автоматлаштириш ва бошқариш” йўналиши бўйича;\n5. Жовлиев Азизбек Мухтор ўғли, Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон миллий университети 4-босқич талабаси, “Кимё” йўналиши бўйича;\n6. Аралов Бобур Акбар ўғли, Қарши муҳандислик-иқтисодиёт институти 4-босқич талабаси, “Технологик машиналар ва жиҳозлар” йўналиши бўйича;\n7. Рыбников Артём Михайлович, И.М.Губкин номидаги Россия давлат нефт ва газ университети Тошкент шаҳар филиали 3-босқич талабаси, “Технология” йўналиши бўйича;\n8. Тажетдинов Мухаммед Саламат улы, Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети 4-босқич талабаси, “Технология” йўналиши бўйича;\n9. Чжен Виктория Юръевна, И.М.Губкин номидаги Россия давлат нефт ва газ университети Тошкент шаҳар филиали 4-босқич талабаси, “Иқтисод” йўналиши бўйича.\n10. Каримов Муҳиддин Шокиржон ўғли, Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон миллий университети 1-босқич магистратура талабаси, “Кимё” йўналиши бўйича;\nТанловда иштирок этган бошқа иқтидорли талабарни ҳам қўллаб қувватлаш мақсадида, қуйидаги 10 нафар талабага GTL заводида ишлаб чиқариш амалиётини ўташ, малака ошириш ва Компаниянинг истиқболли кадрлар заҳирасига қабул қилиш имкониятини тақдим этган ҳолда, танловнинг фаол иштирокчилари сифатида эътироф этиш белгиланди:\n1. Ибайдуллаев Махмуджон Яқуббек ўғли, Тошкент давлат техника университети 2-босқич магистратура талабаси, “Электр энергетикаси” йўналиши бўйича;\n2. Асадуллаев Улуғбек Шарофиддин ўғли, Қарши муҳандислик-иқтисодиёт институти 4-босқич талабаси, “Иссиқлик энергетикаси” йўналиши бўйича;\n3. Мирзаахмедов Жалолиддин Мирфаёз ўғли, И.М.Губкин номидаги Россия давлат нефт ва газ университети Тошкент шаҳар филиали 3-босқич талабаси, “Технология” йўналиши бўйича;\n4. Калбаев Алишер Максетбаевич, Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон миллий университети 2-босқич магистратура талабаси, “Кимё” йўналиши бўйича;\n5. Сайидалиев Нодир Дилшодович, И.М.Губкин номидаги Россия давлат нефт ва газ университети Тошкент шаҳар филиали 4-босқич талабаси, “Технология” йўналиши бўйича;\n6. Тамазов Рамис Шамилевич, И.М.Губкин номидаги Россия давлат нефт ва газ университети Тошкент шаҳар филиали 4-босқич талабаси, “Технология” йўналиши бўйича;\n7. Абдуалимов Акбар Бахтиёр ўғли, Қарши муҳандислик-иқтисодиёт институти 4-босқич талабаси, “Технология” йўналиши бўйича;\n8. Нажмиддинова Комилахон Маъруфхоновна, И.М.Губкин номидаги Россия давлат нефт ва газ университети Тошкент шаҳар филиали 3-босқич талабаси, “Иқтисод” йўналиши бўйича;\n9. Дусназаров Ахрор Алиёрович, Қарши муҳандислик-иқтисодиёт институти 4-босқич талабаси, “Технология” йўналиши бўйича.\n10. Мирзаев Акбар Улуғбек ўғли, Қарши муҳандислик-иқтисодиёт институти 4-босқич талабаси, “Иссиқлик энергетикаси” йўналиши бўйича;\n1700 дан ортиқ талабалар иштирок этган бу йилги танловда ғолиб бўлган ва фаол иштирок этган иқтидорли талабаларни UZBEKISTAN GTL компанияси қутлайди. Ушбу талабаларни тантанали тақдирлаш маросими шу йилнинг декабрь ойида бўлиб ўтиши маълум қилинади.\nЖорий йилнинг 27 май куни GTL заводида амалга ошир...\nЁш мутахассислар ва олий таълим муассасаларининг б...\nUzbekistan GTL жамоаси барча Ўзбекистонликларни му...\n“Янги Ўзбекистон” газетасининг 2022 йил 19 апрель ...\nQARSHI DAVLAT UNIVERSITETI PROFESSOR-O`QITUVCHILARI VA TALABALARI UZBEKISTAN GTL ZAVODIGA TASHRIF BUYURDI\n“Ўзбекнефтегаз” АЖ Бошқаруви раиси бошчилигидаги и...\n“Ўзбекнефтгаз” АЖ тасарруфидаги энг йирик корхонал...\nБо`лг`уси муҳандислар - сараланган талабаларнинг и...\nБУХОРО МУҲАНДИСЛИК-ТЕХНОЛОГИЯ ИНСТИТУТИНИНГ ПРОФЕС...\nХалқаро хотин қизлар байрами билан табриклаймиз!\nСайт янгиликларига обуна бўлиш\nНега "Uzbekistan GTL"\nТошкент ш., 100060, Фарғона йўли кўчаси, 7-b\nМатнда хато топсангиз, хатони белгиланг ва Ctrl + Enter тугмасини босиб хабар беринг\nСайтдаги сўнгги янгиланиш:\n©2021. МЧЖ "Uzbekistan GTL".\nСайт яратувчиси: Light Solutions


15:45, 15.08.2019 // 14780\nКалифорниялик олимлар ачиган сутдан футболка ишлаб чиқариш технологиясини яратди\nҲар қандай озиқ-овқат ишлаб чиқаришда маълум миқдорда нуқсонли маҳсулотлардан фойдаланилади. Сут саноати ҳам бундан мустасно эмас. Калифорниялик ташаббускорлар бирор сабабга кўра сотилмай қолган ёки яроқсиз деб топилган сут миқдорини камайтиришга қарор қилди.\nTravelAsk’нинг ёзишича, қимматли маҳсулотни чиқиндилар билан тўкмаслик учун олимлар ундан кийим-кечак ишлаб чиқаришда хом ашё сифатида фойдаланишни тавсия этди.\nКалифорниядаги «Mi Terro» компанияси вакиллари сутни қайта ишлаш схемасини ишлаб чиққан бўлиб, у казеин оқсилидан фойдаланишга асосланган. Сигир сутида оқсилларнинг бир неча тури мавжуд бўлиб, казеин сутнинг ачиш жараёнида ҳосил бўлади. Бу қимматли таркибий қисм сутдан ферментланиш натижасида олинади ва ҳосил бўлган кукундан кейинчалик ип олишда фойдаланилади.\nҚуруқ кукунсимон козеин бир неча кимёвий моддалар билан ишлов берилади ва козеин ипига айлантирилади. Ҳосил бўлган ипдан футболка тикишда фойдаланиладиган трикотаж мато тайёрланади.\nИшлаб чиқарувчиларнинг таъкидлашича, казеиндан тайёрланган мато пахтадан тайёрланганидан ҳеч ҳам кам эмас ва қайсидир жиҳатдан ундан устун ҳам. Масалан, казеинли футболка антибактериал хусусиятга эга бўлиб, у ғижим бўлмайди ва намликни шиммайди. Умуман олганда, бундай матодан пахтадан ишланган мато каби фойдаланиш мумкин.\n12:14, 24.05.2020 // 160057\n23:18, 24.05.2020 // 132653\n15:36, 24.05.2020 // 115857\n11:13, 24.05.2020 // 114973\n20:25, 24.05.2020 // 107091


«Фарзандим энди туғилган, тилни унча билмасдим...» — Америкадаги йирик IT компанияда ўз карьерасини бошлаган Камола Файзуллаеванинг муваффақият ҳикояси\nБош саҳифаUzlady«Фарзандим энди туғилган, тилни унча билмасдим...» — Америкадаги йирик IT компанияда ўз карьерасини бошлаган Камола Файзуллаеванинг муваффақият ҳикояси\n28 Апрел, 2021\nКамола Файзуллаева 28 ёш - Roomster Corp (New York, USA) Етакчи/Бош маҳсулот дизайнериTie Aprons компанияси асосчиси, Touro Олий Технологиялар Мактаби Магистранти\nИшсиз қолган ўрта ёшлардаги аёл иш излаш ўрнига қисқа анимацион фильмлар бепул намойиш қилинадиган майдонга боради ва уларни кўриб ўтириб ичида «Мен ҳам шундай фильмлар яратишни истайман» дейди. Бу аёл ҳозирги қисқа анимацион фильмлари Оскар мукофот совриндори Торилл Ков эди.\nҲар бир Аёл ичида қайсидир маънода Торилл Ковдир. Агар орзуингиз бўлса, ёш, мамлакат, ишсизлик, маблағ, фарзанд муаммолари сизга тўсқинлик қила олмайди.\nМен аслида Ўзбекистон Миллий Университети Журналистика факультетини тамомлаганман. Университетни тамомлашга яқин турмушга чиқдим ва фарзандли бўлиш арафасида тақдир тақозоси билан АҚШга келдим. Ўқиб юрган кезларимда фаол яъни конференция, танловлар, турли анжуманларда мунтазам қатнашардим. АҚШга келиб уйда бўлишимга тўғри келди. Шу давр озгина қийин бўлган. Фарзандим энди туғилган, тилни у қадар яхши билмасдим. Бегона юрт, бегона одамлар. IT соҳасига жуда қизиб қолдим. Лекин соҳада 0 ман, қўлимда янги туғилган чаққалоқ. Бегона юртдаман. Фарзандим ухлаганда тиззамга ётқизиб IT соҳасини ўргана бошладим. Янги туғилган чақалоқ 2-3 соат уйқуга кетарди ва мен бемалол ўрганишга вақт топардим уй ишларини қилишга ҳам улгурардим.\nОзгина муддат ичида иш учун керакли билимларни мукаммал ўрганиб ишга анкета тўлдиришни бошладим. Адашмасам 50 тача жойдан рад жавоби олганман. Чунки тажрибасиз одамни ҳеч ким ишга олишни хоҳламасди. Шундай пайтлар инсонда ортга чекиниш инстинкти пайдо бўлади. Мен шу жараённи ўзимда енгиб ўтолганман ва катта IT компанияларидан бирига ишчи эмас иш ўрганувчи сифатида борганман. 2 ойлик амалиёт эди. Ўзимга мақсад қўйдим. Ўзимни шундай кўрсатайки, ишда олиб қолишни исташсин деб. 2 ойдан сўнг иш таклиф қилишди ва яна 1 ойдан сўнг бўлим бошлиғи бўлдим.\nКўпинча АҚШнинг йирик IT компанияларида ишлайдиган одамларни учратганда кўпчиликда савол туғилади «Сир бўлмаса ойлигингиз қанча?» Ўртача АҚШ бўйича UX дизайнерлар йилига $100 минг доллар ойлик олишади ва энг баланд маош тўланадиган ишлардан бири ҳисобланди. Баъзида катта IT компанияларида ишлайдиган одамлар ҳақида гап кетганида беқиёс истеъдод соҳиблари, тилни сувдек биладиган одамларни тасаввур қилишади. Ундай эмас. Инсон қилган ишни албатта инсон қила олади. Ҳамма сиз-у бизга ўхшаган оддий инсон.\nIT соҳасига ишга кириш учун Олий таълим керакми дейишади? Мен шу йўналиш бўйича магистратурани тамомлаш арафасидаман, лекин олий маълумотли бўлиш шарт эмас. Сиз ўз соҳангизни мукаммал ўрганиб олсангиз ва энг асосийси юракда шижоатингиз бўлса бас. Тил ҳам диплом ҳам сизга тўсқинлик қила олмайди.\nШу ўринда ҳеч қачон касб ёки иш жойини ўзгартиришдан қўрқмаслик керак деб ўтмоқчиман. Инсонда «комфорт зона» бўлади, ҳатто ўзига ёқмаса ҳам чиқиб кетолмайди. Доим асабий, ўзи ўрганган ерда йиллаб қолаверади. Яқинда бир ҳазилни эшитиб қолдим. «Дарахт бир ерда кўкаради деса, бошқаси «Сен дарахт эмассан-ку, кўкармасанг жой алмаштир» бу ҳазил маъносида айтилган бўлса ҳам, лекин ҳаётий. Агар қилаётган ишингиз сизга бахт бермаса алмаштиринг.\nОдамлар орасида шундай тушунчалар мавжуд: sucsess story (муваффақият ҳикоялар)ни эшитганларида, менда ҳам шундай шароит бўлса, мен ҳам эришган бўлар эдим дейишади. Аслида, ҳаммамиз ҳаётда маълум даражада қийинчиликларни енгиб ўтамиз. Ҳеч нимага ҳаракатсиз, шижоатсиз, оғриқларсиз эришиб бўлмайди. Чет элда фарзанд билан осон эмас, айниқса боғча ёшига етмаган фарзанд. Фарзандим бошқа болаларга нисбатан нимжон туғилган. Биринчи бор юрагини операция қилиш керак дейишганда бир она кўз олдидан ўтиши мумкин бўлган оғриқларни тасаввур қилиб кўринг. Лекин Аллоҳга шукур операциясиз ҳаммаси жойига тушди. Шундай бўлса ҳам кўп касал бўлар эди. Мен эса ишлашга мажбур эдим ва биринчи ишим ўзим хоҳлаган касбим бўлмаган. Уйқусиз тунларни бола бошида ўтказиб, тонгда жамоа транспортларида ишга қатнар эдим. Эсимда ухлаб қолиб, бекатлардан ўтиб кетган пайтларим ҳам бўлган.\nФарзандим истмалаб қолганида, ишга келиб йиғлаб рухсат сўраган дамларни ҳам эслайман. Ўша кезларда ҳали ёш бўлишимга қарамай, атрофимдаги бошқа қиз ва аёллардан ҳаётим тубдан фарқ қиларди. Ёш фарзанд билан 2-3 марта жой алмаштиришга ҳам тўғри келган. Буларни айтишдан мақсад нолиш эмас, балки шу вазиятдаги аёл, қизларимизга мадад бўлиш. Тушкунлик ҳамма инсонга хос. Мен ҳеч қачон йиғламаслик керак, кучли бўлиш керак демайман. Йиғлаш керак, ғамга ботиш ҳам бу одатий ҳолат. Энг асосийси буларни барига бардош бериб инсон қайта оёққа туришига куч топа олишидир.\nҲеч қачон орзуингиздан чекинманг. «Агар сиз ниманидир чин дилдан истасангиз, бутун коинот орзуингиз амалга ошиши учун мададкор бўлади».


Киройи шундай ғайрат берсин… - Уч илдиз\nby Тўлқин Эшбек · 02.05.2022\nШавкат Аббосович Миралимов — 80 ёшда!\nБу инсон билан танишиб, яқиндан мулоқот қилиб келаётганимга 40 йилдан ошипти. Шу йиллар ичида у билан ёнма-ён юриб, Тошкент вилоятида матбуот, матбаа ва ноширлик соҳасини ривожлантириш ва мавжуд муаммоларнинг ечимини топиш бўйича бирга ишлаш ҳам насиб этди.\nНазаримда уни таништиришнинг мавриди келди. Гап шу кунларда таваллудининг қутлуғ 80 йиллик санасини нишонлаш арафасида турган фахрий журналист, тарих фанлари номзоди, Ўзбекистон Миллий университети журналистика факультети доценти Шавкат Аббосович Миралимов ҳақида бормоқда.\nЯхши кун баҳонасида ҳол-аҳвол сўраш учун унга қўнғироқ қилмоқчи бўлдим. Ҳозир телефон гўшагини Шавкат аканинг турмуш ўртоғи – Ойдин опа кўтариб, унинг бирон-бир топшириқ ёки иш билан чиқиб кетганини айтишини билсамда, рақамни тердим. Ҳудди шундай ҳам бўлди. Шавкат Миралимовни таниганимдан буён аҳвол шу. Таъбир жоиз бўлса, кам эмас-кўп эмас 64 йилдан буён у эл-юрт хизматида. Бир қарасанг давлат хизматчиси сифатида расмий тадбирларда, бир қарасанг журналист сифатида халқ орасида, яна бир қарасанг ўқитувчи-устоз сифатида талабалар қуршовида, “Фахрийлар кенгаши” аъзоси сифатида нуронийлар сафида, маҳалла фаоли сифатида фуқаролар йиғинида ва яна бир қарасанг Ўзбекистон Ёшлар ишлари агентлиги фахрийлар кенгаши аъзоси сифатида ёшлар билан мулоқотда ёки сафдошлари даврасида кўрасиз.\nТаҳририятдан таваллуди арафасида у ҳақда табрик сўзи ёзиб беришни сўрашганда, бундай кенг жабҳада фаолият юритиб келаётган устоз журналистнинг қайси хизматлари ҳақида ёзсам экан, деб беихтиёр ўйланиб қолдим. Зеро Ш.Миралимовнинг Ватан равнақи, эл-юрт манфаати йўлида қилаётган меҳнатларининг ҳар бир қирраси ҳақида кўп ва ҳўб ёзиш мумкин. Биз қуйида имкониятдан келиб чиқиб унинг ўзимиз учун энг муҳим деб ҳисоблаган айрим фазилатлари тўғрисида тўхталиб ўтишни лозим топдик.\nЖурналист, ношир ва матбаачи\nЎзининг ижодий фаолиятини 1963 йилда “Сирдарё ҳақиқати” газетасида адабий ходимликдан бошлаган Шавкат Миралимов ҳамон матбуот саҳифаларида долзарб мавзулардаги чиқишлари билан фаол иштирок этиб келади. Бу ҳақда гапирганда унинг қарийб 20 йил мобайнида Тошкент вилояти Матбуот ва ахборот бошқармаси бошлиғи сифатида матбуот, нашриёт ва матбаа соҳалари ривожи йўлида қилган самарали меҳнатларини алоҳида таъкидлаб ўтиш ўринли бўлади.\nШу йиллар ичида унинг ташаббуси ва саъй-ҳаракати билан шаҳар-туман газеталарининг адади, мазмун-мундарижаси кенгайганини, босмахоналар фаолияти замонавий асосда ташкил этилганини, вилоятда ижод қилаётган ёш ижодкорларнинг малака ва тажрибасини ошириш мақсадида “Журналистлар клуби” ташкил этилганини, бошқарманинг йўлланмаси билан вилоятдаги 50 нафардан ортиқ истеъдодли ёшлар олий ўқув юртларида таҳсил олиш имконига эга бўлганини кўпчилик яхши эслайди.\nБу даврда вилоятда нафақат матбуот, балки, нашриёт ва ноширлик соҳалари ҳам ривожланди. Бошқарма қошидаги “Наврўз” нашриётининг фаолияти қайта тикланди ва мамлакатимиздаги кўплаб таниқли ёзувчи ва шоирларнинг китоблари чоп этилиб, жамоатчиликка етказилди. Айниқса, ушбу нашриёт томонидан вилоятда шаҳар ва қишлоқларда ижод қилаётган ёш шоир ва ёзувчилар алоҳида қўллаб-қувватланди. Нашриёт ёрдамида уларнинг илк китоблари таниқли адиблар сўзбошиси билан нашр этилиб, китобхонларга тортиқ қилинди.\nУнинг ташаббуси билан ташкил этилган “Бош муҳаррирлар кенгаши” ҳозиргача ўз фаолиятини давом эттириб, ҳар икки ойда бир марта бевосита шаҳар ва туманларда ўтказиб борилаётган йиғилишларда маҳаллий ОАВлар, нашриёт ва матбаа соҳасидаги аҳвол таҳлил қилиниб, илғор тажрибаларни оммалаштириш ва мавжуд муаммоларни ечимини топиш бўйича таклиф ҳамда фикр мулоҳазалар алмашиниб келинаётгани ҳудудларда соҳа ривожини таъминлашга хизмат қилмоқда. Бизнингча, ўша учрашувлар бугун медиа маконда “пресс тур” деб ном олган тадбирларнинг дебочаси бўлган эди.\nЎтган йиллар мобайнида Шавкат Миралимов соҳа ривожи йўлида самарали меҳнат қилиш билан бирга ўзи ҳам фаол ижод қилди. У миллий қадриятларимизни асраб-авайлаш, маҳалла институтини ривожлантириш, журналистика тарихи ва назариясига бағишланган 20 дан ортиқ рисола, китоб ва ўқув қўлланмаларининг муаллифи ҳисобланади.\nШавкат Миралимовни ҳеч қандай муболағасиз миллий қадрият ва анъаналаримизнинг жонкуяри, дейиш мумкин. Айниқса, яшариш ва янгиланиш айёми бўлмиш Наврўз байрамини тиклаш ва тарғиб этишдаги хизматлари беқиёс. Унинг Наврўзнинг тарихи ва моҳиятига бағишланган дастлабки “Янги анъаналар, янги одатлар” рисоласи 1975 йилда 15 минг нусхада, китобнинг “Наврўз” номи билан қайта ишланган ва тўлдирилган нашри 1990 ва 1998 йилларда “Ёзувчи” нашриёти томонидан 20 минг нусхада чоп этилган. “Ўзбекистон Миллий энциклопедияси”нинг 6 томида Наврўз байрамига бағишланган мақолада ҳам айнан Ш.Миралимовнинг номи қайд этилгани унинг бу соҳадаги меҳнатлари маҳсулидир.\nЯхши эслайман, 1992 йилда вилоят ҳокимлигининг ташаббуси билан Юқори Чирчиқ туманидаги Аҳмад Яссавий номидаги жамоа хўжалигида Наврўз умумхалқ байрамига бағишлаб ўтказилган маънавий-маърифий тадбирда унинг “Наврўз” китоби барча иштирокчилар учун байрамнинг асл моҳиятини тушуниб етишда асосий манба бўлиб хизмат қилган эди.\nМана 47 йилдирки, Шавкат Миралимов Наврўзнинг тарихи, аҳамияти ва ўрни ҳақидаги изланишларини давом эттириб келади. “Народное слово” газетасининг 2022 йил 14 март сонидаги “Наврўзнинг ҳаётбахш кучи” сарлавҳаси остида чоп этилган мақоласи, Наврўз байрами арафасида Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг “Ўзбекистон 24” ҳамда “Маданият ва маърифат” телеканалларида “Наврўз миллий қадриятлар таровати” ҳамда “Ҳамиша кўҳна ва навқирон Наврўз: кеча ва бугун” мавзуларида эфирга узатилган чиқишлари унинг Наврўз билан боғлиқ мавзуни қанчалик чуқур билишининг яққол намунасидир.\nЮксак мақом соҳиби\nҲаётинг давомида ҳеч бўлмаса бир нафар одам сенга “устоз” деб мурожаат қилса, шунинг ўзи кўнглингни тоғдек кўтаради. Ўнлаб, юзлаб, минглаб ёшлар шундай деб мурожаат қилсачи? Менимча бу жуда катта бахт! Таъбир жоиз бўлса, Шавкат Миралимов ана шундай юксак эътироф ва мақомга сазовор бўлган ватандошларимиздан бири.\nБу бежиз эмас. Чунки у 1985 йилдан буён Ўзбекистон Миллий университетида талабаларга “Журналистика тарихи ва назарияси” фанидан сабоқ бериб келади. Бугунги кунда ундан ўгит олган кўплаб ёш ижодкорлар республикамиздаги марказий газета ва журналларда, Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси, вилоят ва нодавлат телерадиоканалларида самарали фаолият кўрсатиб келмоқда.\nСуҳбатларимизнинг бирида Шавкат ака:“Республикамизнинг қайси ҳудудига бормай, шогирдларим иззат-ҳурмат билан кутиб олиб, устоз, деб алқаб, давраларнинг тўрига таклиф этишганида журналистлик касбини танлаганимдан, ўқитувчи-мураббий сифатида ёшларга сабоқ бериб келаётганимдан фахр-ифтихор туяман”, деган эди.\nҲақ гап. Устозлик юксак мақом, мураббий сифатида қилинган меҳнатларнинг жамоатчилик томонидан эътироф этилиши юксак шарафдир. Ҳеч шубҳасиз Шавкат Миралимов ана шундай фазилатларнинг муносиб соҳибидир.\nАйтишларича, инсон кўнгил мулкининг мажозий устунлари бўлар экан. Бу – ота-онага, аждодларга ҳурмат, эл-юртга меҳру муҳаббат, оила, дўсту ёронлар, устозлар, касб-корга садоқат, номингни покиза сақлаш, бутун борлиғинг билан одамларга эзгулик қилишга интилиш… Инсон қалби тўридан ўрин олган, унинг учун муқаддас бўлган ана шу ҳис-туйғулар кўнгил мулкининг мустаҳкам устунларидир. Улар иймонимизни турли зарбалардан саломат сақлаб турар экан.\nМен бу сатрларни бежиз келтирмадим. Зеро, биз юқорида ҳаёти ва фаолиятининг айрим қирраларинигина келтириб ўтган ва меҳнатлари қадрланиб “Ҳурмат белгиси” ордени, 2 медаль ва 1-даражали “Меҳнат фахрийси” кўкрак нишони билан тақдирланган Шавкат Миралимов том маънода бутун умри давомида ана шу ақидага амал қилиб келмоқда.\n…Яна бир тонг отди. Фахрий журналист, устоз ва мураббий Шавкат Миралимов шаҳдам қадамлар билан навбатдаги манзил сари ошиқмоқда. Киройи унинг ёшидаги ғайрат ва шижоат ҳаммамизга насиб қилсин.\nNext story Его знают многие\nPrevious story Ижодкорнинг руҳи шод бўлди


Юксак матонат ва кучли ирода соҳиблари байрами кўтаринки руҳда ўтди\n03 Äåêàáðü 2019 16:00 447\n3 декабрь куни Наманган шаҳридаги “Висол” мажмуасида “Халқаро ногиронлар куни” муносабати билан ўтказиладиган байрам тадбири ташкил этилди. Бу ҳақда вилоят ҳокимлиги ахборот хизмати хабар бермоқда.\nУнда иштирок этган вилоят ҳокимининг ўринбосари Жамолиддин Алойдинов йиғилганларни байрам билан табриклади ва барчага вилоят ҳокимлигининг совғаларини улашди.\n“Юксак матонат ва кучли ирода соҳиблари бўлган сиз азизларнинг ҳар қандай тўсиқни ошиб ҳаётга дадил давом этаётганингиз барчага ўрнак бўлишга арзийди.\nИмконияти чекланган инсонларни алоҳида тоифалаш нотўғри деб ҳисоблайман аслида. Дунё бўйича статистикаларга назар соладиган бўлсак, ҳар ўн кишидан бир киши имконияти чекланган ҳисобланади. Бундай ҳолатда олдимизда турган асосий вазифа имконияти чекланган инсонларнинг жамият ичида ўзларини тўла рўёбга чиқариб, хотиржам ҳаёт кечиришлари учун имконият яратиш, шунга мослаштирилган инфратузилма ва тизимларни жорий этиш холос.\nМуҳтарам Президентимиз раҳбарликларида бугунги кунда мамлакатимизда олиб борилаётган ижтимоий сиёсатнинг марказида ҳам айнан шу жиҳат – инсон қадр-қимматини улуғлаш ётмоқда”, - дея таъкидлади ҳоким ўринбосари ўз сўзида.\nТадбир санъаткорларнинг куй-қўшиқларига уланиб, байрамона руҳда ўтказилди.\nВилоятда истиқомат қилаётган имконияти чекланган аҳоли вакилларини манзилли ижтимоий ҳимоя қилиш ва қўллаб-қувватлашни янада кучайтириш доимо эътиборда бўлиб келмоқда.\nИмконияти чекланган, ногиронлиги бор фуқароларга уй шароитида ижтимоий хизмат кўрсатишни, таълим олишни ташкиллаш учун тиббиёт ва таълим бирлашмаларида кўплаб мутахассислар жалб этилган.\nБугун Наманганда “Мурувват” ва “Саховат” интернат-уйлари фаолият олиб бормоқда, ёшлар учун 8 та махсус мактаб-интернатлар фаолият олиб бормоқда.\nРақамларга мурожаат қиладиган бўлсак, бугунги кунда вилоятимизда 1079 имконияти чекланган ўқувчига 3044 та педагог уйларда махсус инклюзив таълим ташкил этиб келмоқда. Бунинг натижаси сифатида олийгоҳларда кўплаб имконияти чекланган талабаларнинг эришаётган илмий ютуқларини кўрсатиш мумкин.\nСпорт соҳасида паралимпиадачиларимиз натижалари ҳам эътиборга сазовордир. Жорий йилнинг ўтган 11 ойи давомида 50 дан зиёд спортчилар Республика чемпионатлари совриндорлари бўлишди, бундан 22 таси олтин медалга эга чиқди. Тўрт спортчи жаҳон чемпионатлари ғолиби бўлди. Найза улоқтириш спортида Нозима Қаюмова Токио 2020 Олимпиадаси йўлланмасини қўлга киритиб улгурди, яна 7 спортчи Токио йўлланмалари учун баҳсларни давом эттирмоқда.\nБугунги кунда имконияти чекланган аҳоли вакиллари жамиятнинг исталган соҳасида ўзларини намоён этишлари учун барча шароитлар яратилмоқда. Уларнинг турмуш сифатини янада яхшилаш, тиббий-ижтимоий ёрдам кўрсатиш, ҳуқуқлари, қонуний манфаатларини рўёбга чиқаришга, жамиятдаги фаол позициясини шакллантиришга кўмаклашиш энг устувор вазифадир.


ЎзПФЛ раҳбарияти АГМК клубининг янги мавсумга тайёргарлиги билан танишди\n26.03.2019 16:54 | Суперлига\nКеча Ўзбекистон Профессионал футбол лигаси бош директори Омон Ғофуров бошчилигидаги гуруҳ Тошкент вилояти клубларининг янги мавсумга умумий тайёргарлик жараёни билан яқиндан танишди.\nЖумладан, ЎзПФЛ раҳбари Олмалиқнинг АГМК клубига ташриф буюрди ва клубнинг стадиони, янги қурилиши мўлжалланаётган қароргоҳ ҳамда академияси, клуб иш фаолиятини кўздан кечирди.\nЖорий мавсумда ўз тарихида илк марта халқаро майдонда тўп сурган АГМК клуби 2019 йилги мавсумга умумий олганда яхши ҳозирлик олиб борди. Клуб ўз стадионини бирламчи таъмирдан чиқарди. ОАВ вакиллари учун медиа-трибуна ҳамда микст-ҳудудлар барпо этилди. Майдон ҳолати ҳам яхши даражада бўлиши таъминлаб келиняпти. Омон Ғофуров дастлаб клуб айни пайтда уй учрашувларини ўтказаётган ушбу ОКМК спорт мажмуасига ташриф буюрди ва стадион ҳамда клубнинг иш фаолияти билан яқиндан танишди.\nТашриф давомида ЎзПФЛ раҳбари АГМК клуби президенти – “Олмалиқ КМК” АЖ бошқарув раиси Абдулла Хурсанов билан ҳам суҳбатлашди. Клуб президенти таъсисчи корхона томонидан АГМК клубининг инфратузилмасини яхшилаш борасида қатор лойиҳалар амалга оширилаётгани ҳақида сўзлаб берди. Жумладан, яқин вақт ичида АГМК клуби ўз академиясини барпо этиш ишларини бошлаши қайд этилди. Шунингдек, Олмалиқ аҳлининг, жумладан, 30 мингга яқин ишчи меҳнат қилувчи “Олмалиқ КМК” АЖ ишчи-ходимларининг АГМК жамоаси уй учрашувларига кўпроқ ташриф буюришларини таъминлаш мақсадида мазкур клуб уй ўйинларини мазкур корхона ишчилари вақтига тўғри келадиган тарзда белгилаш масаласи ҳам муҳокама қилинди.\nШундан сўнг, ЎзПФЛ бош директори раҳбарлигидаги гуруҳ АГМК клубининг эски стадиони – “Металлург” ўйингоҳига ташриф буюрди. Ушбу стадион ҳудудида АГМК жамоасининг янги қароргоҳи барпо этилиши кўзда тутилган. Режага кўра, стадион ҳудудида жамоа асосий таркиби учун қароргоҳ, янги академия ҳамда аёллар ва футзал жамоалари учун майдон ва заллар ҳам қурилади. Қурилиш жараёни яқин вақт ичида бошланиши мўлжалланмоқда.\nАГМК клуби инфратузилмасини яхшилаш, жамоага янги қароргоҳ ва академия қуриш бўйича амалга оширилаётган ишлар, амалий режалар ЎзПФЛ раҳбарида анча илиқ таассурот қолдирди.


Ўзбекистон ва Душанбе ўртасида "поезд можароси" давом этмоқда\nЎзбекистон ҳудудида Тожикистонга қарашли 300 дан ортиқ вагон тўхтаб қолгани айтилмоқда.\nҒалаба-Амузанг темир йўлида содир бўлган портлаш юзасидан тергов ишлари давом этаяпти, ҳозирча натижалар номаълум. Бу ҳақда “Ўзбекистон темир йўллари” давлат ширкати 22 декабр куни Тожикистон томонга йўллаган телеграммасида маълум қилган. Шунингдек, Ўзбекистон ширкати ҳозирча темир йўлни таъмирлаш ишлари бошланмаганини маълум қилган. Тожик расмийлари эса Ўзбекистонни мамлакатни қасддан иқтисодий қамал қилганини даъво қилмоқдалар.\n“Тожикистон темир йўллари” ширкати раиси муовини Усмон Қаландаров ўзбекистонлик ҳамкасбларини “халқаро ҳамжамиятни чалғитаётганлик”да айблади.\n- Кеча бизга юборган телеграммасида улар ( “Ўзбекистон темир йўллари” ширкати назарда тутилмоқда, таҳр.,) қидирув ишлари ҳамон давом этаётгани ва темир йўлни таъмирлаш ишлари ҳалигача бошланмаганини хабар қилган. Ахир бу халқаро темир йўл саналади-ку. Бу йўлдан транзит юклар, НАТО кучларининг Афғонистонга юбораётган ноҳарбий юклари ҳам шу йўлдан ўтади. Ҳозир бизга тегишли юк вагонларидан ташқари ана шу юклар ҳам йўлларда тўхтаб қолган. Булар бўлса “йўл портлаган, тергов ишлари ҳали тугамади, ҳали йўл тузалмайди”, деб халқаро ҳамжамиятни чалғитаяпти, дейди тожик расмийси Қаландаров.\nПайшанба куни бир қатор интернет сайтларда Ўзбекистон Тожикистон парламенти юборган мактубга жавоб қайтаргани хабар қилинди. Ўтган ҳафта йўлланган макутбда “Ўзбекистон темир йўллари Тожикистонни иқтисодий қамал” қилаётганини таъкидлаган эди.\nХабар агентликларининг ёзишича, “Ўзбекистон темир йўллари” тожик депутатларининг “Тожикистон Ўзбекистон томонидан иқтисодий қамал қилмаётгани” тўғрисидаги иддаони икор қилган.\nШунингдек, Ўзбекистон ширкати Тожикистоннинг Хатлон ва Бадахшон вилоятларига тегишли юк вагонларининг Ўзбекистон ҳудудида ушланиб қолинаётганига оид маълумотлар асоссизлигини билдириб, ҳар куни Тожикистоннинг 200 тагача юк вагонлари Бекобод ва Қудуқли темир йўллари орқали етказиб берилаётганини маълум қилган.\nАйни пайтда Озодли мухбирининг “Ўзбекистон темир йўллари” ширкати ва Тожикистон парламенти қуйи палатаси матбуот хизматлари билан ўзаро суҳбатларда ўзбекистонлик темир йўлчилар тожик депутатларига мактуб йўллаганига доир маълумотлар ўз тасдиғини топмади.\nЎзбекистоннинг Душанбедаги элчихонаси масъуллари ҳам бундан бехабар эканларини билдирди.\nШу йилнинг 17 ноябр кечаси Ғалаба-Амузанг темир йўлида портлаш содир бўлгани хабар қилинганидан кейин, Тожикистоннинг Хатлон ва Бадахшон вилоятларига кеатётган юк поездлари ҳамда Москва-Кўлоб йўловчи ташиш поездлари ҳаракати ҳам тўхтатилган эди.\n“Тожикистон темир йўллари расмий маълумотларига кўра, ўтган бир ой давомида тахминан 360 та юк вагони Ўзбекистон ҳудида тўпланиб қолган. Бу вагонларда асосан дори дармон, ёнилғи ва қурилиш маҳсулотлари билан бирга гуманитар ëрдам сифатида юборилаëтган озиқ-овқат маҳсулотлари ҳам борлиги айтилади.\nАйни қиш чилласида, айниқса, озиқ-овқат маҳсулотлари ортилган вагонларнинг Ўзбекистонда қолаётгани, тожик расмийларининг таъкидича, республика жануби-ғарбида озиқ-овқат тақчиллигини вужудга келтирган.\nЮк вагонларига оид саволларимизни “Ўзбекистон темир йўллари” ширкати мутасаддиси жавобсиз қолдирди\nЎтган ҳафта БМТ Жаҳон озиқ-овқат дастурининг Тожикистондаги ваколатхонаси директори Алзира Феррейра ҳам Ўзбекистон ҳукуматининг ўз ҳудудида Тожикистонга қарашли поездларни ушлдаб қолаётгани бу мамлакатда озиқ-овқат тақчиллигига сабаб бўлишидан огоҳлантирганди.


ЎзА - Мавсумга пухта ҳозирлик кўрилди\n18.10.2012 17:45 Чоп этиш версияси\nПрезидентимиз Ислом Каримовнинг шу йил 20 июнда қабул қилинган “Республика иқтисодиёти тармоқларини 2012/2013 йиллар куз-қиш даврида барқарор ишлашга тайёрлашни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори асосида Самарқанд вилояти тиббиёт муассасаларида ҳам мавсумга пухта ҳозирлик кўрилди.\nВилоятнинг олис ҳудудларидан бири бўлган Нуробод туманидаги даволаш-профилактика муассасаларида куз-қиш даврида аҳолига сифатли тиббий хизмат кўрсатишга эришиш юзасидан зарур чора-тадбирлар амалга оширилди.\n– Бугунги кунда битта марказий шифохона ва кўп тармоқли поликлиника, етти қишлоқ шифохонаси, 17 қишлоқ врачлик пункти туман аҳолисига тиббий хизмат кўрсатмоқда, – дейди туман тиббиёт бирлашмаси бошлиғи Муҳиддин Асқаров. – Мамлакатимиз соғлиқни сақлаш тизимида олиб борилаётган ислоҳотлар, бир қатор давлат дастурларининг ҳаётга татбиқ этилиши самарасида барча муассасаларимиз замонавий тиббий асбоб-ускуна ва жиҳозлар билан таъминланмоқда. Айниқса, қишлоқ врачлик пунктларида беморларга аниқ ташхис қўйиш ва уларни самарали даволаш доимий диққат- эътиборимизда турибди. Қиш мавсумида эса бу масъулият яна ҳам ортади. Шунинг учун ҳам, аввало, қишлоқ врачлик пунктларининг техник ҳолати, муҳандислик тизимларининг созлиги соҳа мутахассислари томонидан ўрганилиб, аниқланган камчиликларни бартараф этиш чоралари кўрилди. Табиий газ етиб бормаган қишлоқ врачлик пунктлари ва шифохоналарда зарур миқдордаги кўмир захираси яратилди.\nМавсумга тайёргарлик жараёнида биноларнинг том қисмида катта ҳажмда таъмирлаш ишлари амалга оширилди. Марказий шифохона, кўп тармоқли поликлиника ва саломатлик маркази иситиш қозонлари ва печларида ўтган қишда юзага келган камчиликлар тузатилиб, улар ҳам мавсумга тайёр ҳолатга келтирилди.\nҲозирда шифохоналарда қиш мавсуми учун қишлоқ хўжалик маҳсулотлари жамғариш ишлари изчил олиб борилмоқда. Бунинг учун зарур бино ва техника воситалари ажратилган.


36528 Ўқиш режими + -\nБиз қайси даврдамиз?\nКун, ҳафта, ой, йил... Биз қайси даврдамиз?! Масалан, ўтган эллик ва кейинги эллик йил билан солиштирганда бизнинг вақтимиз қандай белгиланади?\nИсо алайҳиссалом туғилган пайтга асосланиб, биз шу йилдамиз, деганларга қарши Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг ҳижратларини асос қилиб, бу йилдамиз ҳам дейишимиз мумкин. Бу саналар биз учун маълум бир тарихни акс эттириши мумкин, аммо боши ва охирини белгилай олмайдиганимиз дунё ҳаётининг қаерида эканимизни тушунтириш учун аниқ бир тақвимни кўрсатолмаймиз. Бундай тақвимни ҳеч ким ҳам кўрсатолмайди!\nБоши ва охирида бўлмаганимиз, боши ва охири ҳақида аниқ маълумотимиз йўқ вақтнинг ҳозирги ҳолатини қандай белгилашимиз мумкин? Энг осони ўзимизга тўғри келадиган бир чизиқни чизамиз-да, «Ҳозир шу ердамиз», деб қўя қоламиз. Бу назариямиз ҳам ибтидо ва интиҳонинг Яратувчисига нисбатан «ҳеч вақо»дан бошқа нарса бўлолмайди. Бизнингча эса, тарих у ёки бу давр деган муболағадан иборат, холос.\nБу худди ер шарининг ўртасини топишнинг тафсилотига ўхшайди. Думалоқ ернинг қаерида бўлсангиз ҳам: «Ўртаси мана шу жой» деган қарашни қандай нотўғри дейиш мумкин?\nЯратувчи учун эса унинг чети ҳам, ўртаси ҳам аниқ.\nБугун бизни ўнгдан, чапдан, тепадан, пастдан атрофимизни қамраб олган воқеалар ўртасида ўзимизга: «Киммиз ва қаердамиз?» ёки «Атрофимизда нима содир бўлмоқда?» деган саволларнинг жавобини ҳам фақат шу тарзда топдик, дея айта оламиз. Биз Аллоҳнинг бандаларимиз. Мана шу давр учун Унинг яратган қулларимиз.\nБиз воқеалар деб атайдиган нарсаларни устимизда тажалли эттиришни ирода қилган Раббимизнинг ожиз, лекин мана шу ҳолатимиз билан иззат кўрган бандаларимиз. Ёки ушбу воқеаларнинг бошланиши деб бир чизиқ чизиб, ўзимизга хос кўнгил хотиржамлиги билан: «Биз мана бу ердамиз, воқеалар эса унинг ичида», деймиз. Бу қарашимиз тарихни белгилаш ёки дунёнинг қоқ марказини аниқлаш деб олинади ёки қуллигимизни, бизни банда ўлароқ яратган Раббимизни эслаб, замон ва макон тушунчалари оша Унинг розилигини топиш мақсади томон кетаётиб ўзимиз чизган чизиқлар ичидаги тор ва қоронғи майдонда қолиб кетишдан қутуламиз. Ё ўзимиз қазиган чоҳни янада чуқурлаштирамиз ёки ана ўша чоҳдан Аршга қараб юксаламиз. Бунинг учинчи муқобили йўқ. Шу куни содир бўлган воқеа, шу киши ишлаб чиққан лойиҳа дея белгилаганимиз ўлчов асносида бизни қийнайдиган ҳиссиётнинг умумий номи ёлғизликдир. Бу ҳолат ҳамма ўзининг дарди билан ўралашиб қолган, буюк уммат бўлишнинг азаматини ҳис қила олмаслигимизнинг оғриқли нуқтасидир.\nМўминнинг ҳаётидаги имтиҳонларга бугунги воқеалар билан баҳо беришга ҳаракат қилиб қийналиши ҳаётини икки минг ўн олти йилдан иборат деб ўйлаганлар тиқилиб қолган тор йўлакка ўхшайди. Кенгроқ доирадан қарасак, минг йилга яқин даврнинг ҳар бир куни ва ҳар бир соатини оғир азоб-уқубатда яшаган ва шу билан бирга, инсониятнинг «илк бешлиги»дан жой олган Нуҳ алайҳиссаломни кўрамиз. Жуда ҳароратли кунларни бошидан ўтказаётганлар ўша тор жойдан чиқсалар, кенг водийларда аланга олдирилган ўрмоннинг ўртасига отилган, аммо ўзини ёлғиз ҳис қилмаган Иброҳим алайҳиссаломни топишади.\nКуфр ва унга хизмат қилаётганлар бизга кўрсатишни режалаган нарсаларга асир бўлган кўзларимиз кўнглимизни оздириб юборди. Нафасимизни найчаларга улашга ҳаракат қилган новда эдик. Тарих майдонлари бизга шунча кенглиги билан даҳшатли мисолларни кўрсатмаяптими? Китобимиз уларни бизга кўзларимиз билан кўришдан кўра аниқ-равшан даражада тушунтириб бермаяптими?\nАзиз ва жалил бўлган Раббимиз Аллоҳ қайси қулига мутлақ адолат ва раҳматидан ташқари муомала қилдики, бизга ҳам шундай йўл тутса? У Арҳамур роҳимин бўлган Раббимиз эмасми? Ундан паноҳ сўрагани ҳолда ўз ҳолича қолиб кетган бирон-бир киши борми? Ёки шу пайтгача Унинг имтиҳонларига рози бўлмай раҳматидан паноҳ сўрашни қабул қилдими? Илк бошда пайғамбарлари ўлароқ кимга ўзига хос муомала қилди, кимни «муаммосиз, ташвишсиз» ҳаёт билан яхши мўмин сифатида қабул этди? Кимни?\nБундан буёғига ишнинг моҳиятини тушуниб олишга мажбурмиз: мулк Аллоҳникидир. Қонун Уникидир. Дунё ҳаётининг бошидан охиригача Унинг ҳукмидан ташқари ҳатто арзимас бир воқеа ҳам содир бўлмайди. Биз эса Унинг бандасимиз. Мулк Уники, замон Уники, ҳукм Уникидир. Кимларни вақтни ўз ўлчовларига кўра торайтиришини, яна кимларни эса Аллоҳнинг қудрати ва азамати ўзида тушуниб етишини кўришни хоҳлайди. Қайси биримиз тор тарихда яшашимизни, қайси биримиз тарихнинг узун водийсига элтувчи йўлда юришимизни кўришни истайди. Бу яширин ҳақиқат эмас. Ушбу буюк ҳақиқатни ҳар куни, ҳар бир воқеликда кўриш мумкин. Бу замон Аллоҳнинг замони. Биз эса Аллоҳнинг бандаларимиз.\n“Ҳар он тавба қиламан...”\nУстоз, глобаллашув даврида яшаётганимизни ҳисобга олиб, бир қанча ёшларимизнинг бундай ғафлат домида ўсаётган муҳитлари ҳақида гапирмоқчи, агар менинг ҳаққим бўлса, таъна қилмоқчи эдим. Барча ота-оналарга сизнинг суҳбатларингизни эшитиб, бир мулоҳаза юритиб кўришларини тавсия қилардим. Мен ўзимнинг аҳволим ҳақида гапириб, шунга оид савол бермоқчи эдим. Аввало ажратган вақтингиз учун рози бўлинг.\nОтам диндор бўлса-да, мен дин ҳақида кейинроқ маълумотга эга бўлдим. Калимаи шаҳодатнинг маъносини ва унинг қанчалик қадрли эканини, намоз ўқишни, фақат маълум бир кунларда эмас, ҳар куни мусулмонлардек ҳаёт кечиришни, олмонларга умуман ўхшамаслик кераклигини, биз яшаётган дунё ўткинчи ва охират, ҳисоб куни ҳақиқатдан ҳам борлигини, унга тайёргарлик кўришимиз лозимлигини, Қуръонни фақат жанозаларда эмас, ҳар куни ўқишимиз зарурлигини, ҳижоб фарз эканини ва шунга ўхшаш масалаларни жуда кеч тушуниб етдим. Ўрандим ва намоз ўқишни ўргандим.\n19 ёшимда «Субҳанака»ни қайтадан ёдлашни бошладим. Қуръон дарсларига бордим. Диний суҳбатларга қатнашдим. Германияда мени немис деб ўйлашарди. Аввалги ҳаётимда, афсуски, ҳеч қачон Исломга мувофиқ кийинмасдим, атрофимдагилар ва оиламга бу ҳолатим жуда ёқарди...\nҲаётим шу алфозда давом этарди. Қилаётган ишларим ўзимга яхши кўринарди ва уларни тўғри деб ҳисоблардим. Юз-кўзимдан бўёқни аямасдим. «Бу қиз ҳам артист бўлади», дейишарди. Бундай мақтовлар сабабли хатоларимни ҳам назарга илмасдим. Вақтимни беҳуда сарфлардим. Бозорларда ўн соатлаб вақт ўтказган кунларим кўп бўлган. Мени ўша пайтда «жуда замонавий қиз» дейишарди. Дўстларим, қариндош-уруғлар мени ҳаддан ташқари мақташарди. «Сен стюардесса бўлишинг керак, бу ерда бекорга увол бўлаяпсан» деган гапларни ҳам қилишган. Шубҳасиз, мен аслини ўрганмаганим, билмаганим шаҳодат калимасининг аҳамиятини йўқотган эдим. 19 ёшимгача бўларим бўлганди. Ўйлаб кўрсам, ғафлат тўла тўйхоналарга бир безак сифатида борар эканман. Энди отам ҳатто исмини ҳам ўзгартирган ўша жоҳил ва дунёвий қизини кўп бора қидиради. Мен эса унинг ҳаққига дуо қиламан.\nУстоз, қанақасига энди ўтмишдаги Исломдан узоқ ҳаётимни изоҳламай? Ўзини мусулмон ҳисоблаган оиламда фарз ва суннатларга амал қилиш ҳаракатида бўлишим ҳаммани жуда ҳайрон қолдирди. Баъзилари билан орани эса очиқ қилдим. Аллоҳдан келадиган ҳамма нарсага розиман, алҳамдулиллаҳ.\nБаъзида рўза тутганларга, байрамларда оиласи билан йиғилишиб бир-биридан ҳол-аҳвол сўрайдиганларга нисбатан ғайрилигим келарди. Кичкиналигимда ўзимча рўза тутишга уринардим. Аммо буни фарз эканини билганим учун эмас, ўша пайтдаги дўстимдан кўрганим учун қилардим. Рўзани ихтиёрий деб ўйлардим. Ўлим ҳақида тасаввурим бўлмагани сабабли, гўёки «мусулмон бурчимни» адо этаётгандим. Ҳеч ким рўза тутмаса-да, мен тутаверардим, лекин йиллар ўтиб кетганига қарамай, 16 ёшимда ҳам бу ибодат ихтиёрий деган хаёлда бўлганман. Кичкиналигимда уйдагиларга норозилик сифатида «Мен намоз ўқийдиганлардан бўламан» деганим ҳеч эсимдан чиқмайди. Дадам ўшанда бақириб, мени йиғлатганди. Онам ҳам динида яшай олмади. Раббим унга озгина эртароқ бўлса ҳам имкон берар деб дуоларимда сўраяпман. Раббимга чексиз шукрлар бўлсинки, мусулмон ҳолатимизда Аллоҳга қайтишимиз кераклигини тушуниб етдим.\nАгар Роббим имкон берса, Исломга хизмат қилишни хоҳлайман. Дуоларингизга жуда муҳтожман. Мен ўзимни Ислом динини энди танлаган кишидек ҳис қиляпман. Алҳамдулиллаҳ, ҳаётим ўзгарди, ўзим ўзгардим. Мен ғафлатга яқинлашишдан қўрқаман. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг: «Қалбларни ўзгартирувчи Аллоҳим, менинг қалбимни дининг узра собит қил», деган дуолари менинг дуоимга айланган.\nУстоз, шу пайтгача бой берганим бандалик бурчларимнинг ҳисобини қандай бераман? Мен унинг аҳамияти ва мақсадини тушиниб тушунмай, ҳаётимни ўзгартиришга ҳаракат қилдим.\nБугун кунда сизни мунтазам кузатиб бораман. Ўзимни ўзгартириш ҳаракатидаман... Тавба қилдим, Аллоҳнинг изни ила ҳар он тавба қиламан. Ва бугун сизга ўзини Раббига бағишланган ҳазрати Марям онамиздек бўлишга ҳаракат қилаётган бир қиз сифатида мактуб ёзяпман. Бундан буёғига Раббим учун, умматимиз шарафи учун болаларга дарс бера бошладим. Раббимга чексиз ҳамд ва шукр бўлсин. Раббим қодир қилса, бошқа мақсадларим ҳам бор.\nУмматимиз фарзандларининг беҳуда ҳаёт кечиришларига, умрларини фойдасиз нарсаларга сарфлашларига, иншааллоҳ, йўл қўймасликлари учун ҳаракат қиламан. Улар бизга Раббимизнинг омонатларидир.\n17:04 / 22 февраль 1663\n14:16 / 14 июль 1061\n21:00 / 14 август 540\n15:22 / 09 апрель 2215\n16:09 / 29 октябрь 167\n11:17 / 14 январь 88663


Тергамон – Сул | Quramax\nТергамон – Сул\nТЕРГАМОН®-СУЛ 750; 1500\nТERGAMON®-SUL 750; 1500\nПрепаратнинг савдо номи: ТЕРГАМОН®-СУЛ 750; 1500\nТЕРГАМОН®-СУЛ 750 препаратининг ҳар бир флакони сақлайди:\nцефтриаксон натрий (цефтриаксонга эквивалент) 500 мг;\nсульбактам натрий (сульбактамга эквивалент) 250 мг;\nТЕРГАМОН®-СУЛ 1500 препаратининг ҳар бир флакони сақлайди:\nцефтриаксон натрий (цефтриаксонга эквивалент) 1000 мг;\nсульбактам натрий (сульбактамга эквивалент) 500 мг;\nТаърифи: оқ рангдан деярли оқ ранггача бўлган кукун.\nАТХ коди: J01DD54\nТЕРГАМОН®-СУЛ cульбактам натрий ва цефтриаксон натрийни қуруқ кукун кўринишидаги мажмуаси бўлиб, эритилганидан кейин қўлланади.\nЦефтриаксон натрий вена ичига ва мушак ичига юбориш учун қўлланадиган кенг таъсир доирасига эга бўлган стерил, яримсинтетик цефалоспорин антибиотикдир.\nСульбактам клиник аҳамиятли антибактериал фаолликка эга эмас. Клиник тадқиқотларда уни, β-лактам антибиотикларга чидамли микроорганизмлар ишлаб чиқарадиган кўпчилик асосий β-лактамазаларнинг қайтмас ингибитори эканлиги кўрсатилган.\nСульбактам айрим пенициллинларни боғловчи оқсиллар билан бирикади, шунинг учун цефтриаксон/сульбактам мажмуаси сезгир штаммларга кўпинча фақат цефтриаксонга нисбатан, кучлироқ таъсир кўрсатади.\nЦефтриаксон ва сульбактам мажмуаси\nСульбактам ва цефтриаксонни мажмуаси цефтриаксонга сезувчан барча микроорганизмларга нисбатан фаолдир. Бундан ташқари, компонентларнинг мажмуаси турли микроорганизмларга нисбатан препаратнинг алоҳида компонентлари билан солиштирганда синергизм (минимал ингибирловчи концентрацияларни пасайиши) намоён қилади.\nГрамманфий аэроблар: Acinetobacter calcoaceticus, Enterobacter aerogenes, Enterobacter cloacae, Escherichia coli, Haemophilus influenzae (жумладан, ампициллинга чидамли ва бета-лактамаза ишлаб чиқарадиган штаммлари), Haemophilus parainfluenzae, Klebsiella oxytoca, Klebsiella pneumoniae, Moraxella catarrhalis (бета-лактамаза ишлаб чиқарадиган штаммлари), Morganella morganii, Neisseria gonorrhoeae (жумладан, пенициллиназа ишлаб чиқарадиган ва ишлаб чиқармайдиган штаммлар), Neisseria meningitidis, Proteus mirabilis, Proteus vulgaris, Serratia marcescens.\nЦефтриаксон Pseudomonas aeruginosa га нисбатан ҳам фаолдир.\nГраммусбат аэроблар: Staphylococcus aureus (жумладан, пенициллиназа ишлаб чиқарадиган штаммлари), Staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Viridans group streptococci.\nМетициллинга чидамли стафилококклар цефалоспоринларга, жумладан цефтриаксонга ҳам чидамлидир.\nАэроб грамманфий микроорганизмлар: Citrobacter diversus, Citrobacter freundii, Providencia species (жумладан, Providencia rettgeri), Salmonella species (жумладан, Salmonella typhi), Shigella species.\nАэроб граммусбат микроорганизмлар: Streptococcus agalactiae, Prevotella (Bacteroides) bivia, Porphyromonas (Bacteroides) melaninogenicus.\nListeria monocytogenes ва менингитни чақирадиган пенициллинга чидамли S. pneumoniae га нисбатан фаоллиги кам.\nМушак ичига юборилганидан сўнг цефтриаксон ва сульбактамнинг плазмадаги максимал концентрацияси 15 минут ва 2 соатлар орасида аниқланади. Цефтриаксоннинг плазмадаги максимал концентрацияси мушак ичига бир марталик дозаси 1,0 г юборилганидан сўнг тахминан 81 мг/л ни ташкил этади ва 2-3 соат давомида аниқланади, айни пайтда сульбактам натрийнинг концентрацияси эса 6-24 мг/мл ни ташкил этади ва дозаси юборилганидан сўнг 1 соат давомида аниқланади.\nТавсия этилган дозаларда вена ичига юборилганида цефтриаксон натрий организмнинг аъзолари ва тўқималарига яхши тақсимланади. Бактерицид концентрациялари 24 соат давомида тутиб турилади. Цефтриаксон альбумин билан қайтар боғланади, ва концентрацияси ошиши билан боғланиши камаяди, масалан, плазмадаги концентрацияси 100 мг/л бўлганида боғланиши 95% дан 300 мг/л бўлганида боғланиши 85% гача камаяди. Альбуминнинг миқдори камлиги туфайли, эркин цефтриаксоннинг тўқима суюқлигидаги пропорцияси плазмадагига нисбатан мувофиқ равишда юқори бўлади.\nЦефтриаксон натрийни тақсимланиш хажми 7-12 л ни ташкил этади ва сульбактамники 18-27,6 л ни ташкил этади. Иккаласи хам амниотик суюқликга кенг тақсимланади. У шунингдек сутда ҳам аниқланади. Ёш ва катта ёшдаги соғлом кўнгиллиларда плазманинг тозаланиш коэффициенти минутига 10-22 мл ни ташкил этади. Жигарда тозаланиши минутига 5-12 мл ни ташкил этади. Тахминан 75-85% сульбактам ва 50-80% цефтриаксон ўзгармаган ҳолда буйраклар орқали, қолган дозаси эса сафро билан чиқарилади.\nЦефтриаксонни плазмадаги ўртача ярим парчаланиш даври соғлом ёш, катта ёшдаги кўнгиллиларда 8 соатни ташкил этади. Янги туғилган чақалоқларда сийдик билан чиқарилиши дозасининг тахминан 70% ни ташкил этади. Саккиз кунликдан кичик болаларда ва 75 ёшдан ошган кекса одамларда ярим парчаланиш вақти одатда соғлом, ёш одамлар гуруҳига нисбатан 2-3 марта юқори бўлади. Сульбактамни плазмадаги ўртача ярим парчаланиш вақти тахминан 1 соатни ташкил этади.\nПедиатрияда ўтказилган текширишлар, мажмуавий шаклда юборилганида цефтриаксоннинг компонентларини фармакокинетикасида аҳамиятли ўзгаришлар бўлмаслигини кўрсатди.\nТЕРГАМОН®-СУЛ, унга сезгир микроорганизмлар чақирган, қуйидаги инфекцияларни даволаш учун буюрилади:\n• юқори ва қуйи нафас йўллари ва ЛОР-аъзоларини инфекцион-яллиғланиш касалликлари (шу жумладан, ўткир ва сурункали бронхит, пневмония, касалхонадан ташқари пневмония, ўпка абсцесси, плевра эмпиемаси, ўрта қулоқни ўткир бактериал отити);\n• тери ва юмшоқ тўқималарни инфекцион-яллиғланиш касалликлари;\n• сийдик жинсий аъзоларни инфекцион-яллиғланиш касалликлари (пиелит, ўткир ва сурункали пиелонефрит, цистит, простатит, эпидидимит ва бошқ.);\n• суяк ва бўғимлар, юз-жағ соҳасини инфекцион-яллиғланиш касалликлари;\n• қорин бўшлиғи аъзоларини инфекцион-яллиғланиш касалликлари (перитонит, холецистит, панкреатит ва бошқ.);\n• асоратланмаган гонорея, шу жумладан, пенициллиназа ишлаб чиқарадиган микроорганизмлар чақирган гонорея;\n• сепсис ва бактериал септицемия;\n• бактериал менингит ва эндокардит;\n• юмшоқ шанкр ва сифилис;\n• Лайм касаллиги (спирохетоз);\n• сальмонеллез ва сальмонелла ташувчилар;\n• иммунитети кучсизланган пациентлардаги инфекциялар;\n• операциядан кейинги инфекцион асоратларни олдини олиш.\nОперациядан кейинги инфекцион асоратларни олдини олиш: операциядан олдин препаратни юбориш операциядан кейинги инфекциялар ҳавфини камайтириши мумкин. Операция ўтказиладиган пациентлар (масалан, вагинал абдоминал гистерэктомия, ҳавф гуруҳидаги пациентларда сурункали калькулез холецистит бўлганда холецистэктомия, антимикроб препаратлар юборишни талаб қилмайдиган ўткир холецистит, обструктив сариқлик ёки ўт йўлларига тошларни тиқилиб қолиши ва бошқ.) инфекцияни ривожланишига нисбатан потенциал ҳавфли ҳисобланадилар. Шунингдек, операция майдони жиддий ҳавф солиши мумкин бўлган пациентлар (масалан, аорта-коронар шунтлаш вақтида) ҳам инфекцияни ривожланишига нисбатан потенциал ҳавфли ҳисобланадилар.\nКатталар учун цефтриаксоннинг одатдаги суткалик дозаси 1-2 граммни ташкил этади, у инфекциянинг тури ва жиддийлигига қараб, кунига 1 марта (ёки тенг бўлинган дозаларда кунига икки марта) юборилади. Максимал суткалик дозаси 4 грамм дан ошмаслиги керак.\nБуйракларни яққол бузилишлари (КК 15-30 мл/мин) бўлган беморларда препаратнинг максимал дозаси ҳар 12 соатда 1 г ни ташкил этади (сульбактамни максимал суткалик дозаси – 2 г), КК минутига 15 мл дан кам бўлган беморларда эса, сульбактамнинг максимал дозаси ҳар 12 соатда 500 мг ни ташкил этади (сульбактамни максимал суткалик дозаси – 1 г).\nМенингитдан ташқари, жиддий аралаш инфекцияларни даволаш учун, цефтриаксонни тавсия этилган суткалик дозаси 50-75 мг/кг ни ташкил этади, ҳар 12 соатда бўлинган дозаларда юборилади. Максимал суткалик дозаси 2 грамм дан ошмаслиги керак.\nМенингитни даволашда цефтриаксонни бошланғич терапевтик дозаси 100 мг/кг ни ташкил этади (4 грамм дан оширмаслик керак). Цефтриаксонни суткалик дозаси 1 кунда бир марта (ёки бир хил бўлинган дозаларда ҳар 12 соатда) юборилиши мумкин. Одатда даволашни давомийлиги 7-14 кунни ташкил этади. Одатда цефтриаксон билан даволашни инфекциянинг белгилари йўқолганидан кейин, камида яна 2 кун давомида давом эттириш керак. Одатда даволаш 4-14 кун давом этади. Асоратланган инфекцияларда узоқ вақт даволаш талаб қилиниши мумкин.\nВена ичига оқим билан юбориш учун препарат инъекция учун стерил сувда, натрий хлорид эритмасида ёки декстроза эритмасида 1:10 нисбатда, мушак ичига юбориш учун 1% ли лидокаин эритмасида эритилади. ТЕРГАМОН®-СУЛ препаратини тегишли эритувчида (инъекция учун сув, натрий хлорид эритмаси, декстроза эритмаси) суюлтириш қуйидаги жадвалда келтирилган:\nДозаси (цефтриаксонга ҳисоблаганда) 500 мг 1000 мг\nВена ичига юбориш учун эритувчини миқдори (мл) 4,8 9,6\nМушак ичига юбориш учун эритувчини миқдори (мл) (1% лидокаин гидрохлорид эритмаси) 1,0-1,8 3,6\nЦефтриаксонни эритиш ёки вена ичига юбориш учун тайёр эритмани суюлтириш учун кальция сақловчи эритмаларни (масалан, Рингер эритмаси ёки Гартман эритмаси) ишлатиш мумкин эмас. Бу чўкинди ҳосил бўлишига олиб келиши мумкин.\nПрепарат қабул қилинганида аллергик реакциялар (эшакеми, қичишиш, эозинофилия, зардоб касаллиги, кўп шаклли экссудатив эритема, анафилактик реакциялар, кам ҳолларда – анафилактик шок) пайдо бўлиши мумкин; стоматит, глоссит, овқат хазм қилиш тизими томонидан эса: кўнгил айниши, қусиш, таъм сезишни йўқолиши, қорин оғриғи, дисбактериоз, суперинфекция, сохта мембраноз колит ривожланиши мумкин. Периферик қон кўрсаткичлари ўзгариши: нейтропения, лимфопения, тромбоцитопения, кам ҳолларда – гемолитик анемия бўлиши мумкин, айрим ҳолларда қон зардобидаги плазма омилларининг (II, VII, IX, X) даражаси пасаяди, протромбин вақти узаяди; бурундан қон кетиши кузатилади, холестатик сариқлик ривожланади, сийдикда: креатининни даражаси ошади, цилиндрлар пайдо бўлади; олигурия, анурия, биокимёвий ўзгаришлар (қон плазмасида жигар трансаминазалари фаоллигини ва билирубинни ошиши), ўткир буйрак етишмовчилиги, аритмиялар, бош оғриғи, юборилган жойда оғриқ ва инфильтрат, айрим ҳолларда вена ичига юборилганида – флебит ёки тромбофлебит кузатилиши мумкин.\nАминогликозидлар билан мажмуада қўлланганида синергизм оқибатида грамманфий микроорганизмларга нисбатан самарадорлиги кучаяди, аммо уларнинг оптимал дозаларини танлаш керак. Ностероид яллиғланишга қарши воситалар, антиагрегантлар қон кетиш эҳтимолини оширади, ҳалқали диуретиклар ва нефротоксик препаратлар (аминогликозидлар, полимиксин В) буйрак фаолиятини бузилишини чақиради.\nЖиддий анафилактик реакцияларда эпинефринни (адреналинни) шошилинч ҳолатда юбориш керак. Вена ичига глюкокортикостероидлар юборилади ва нафас йўлларини ўтказувчанлиги таъминланади, шу жумладан интубация қилинади.\nЎт-сафро йўлларини оғир обструкциясида, оғир даражадаги жигар касалликларида, шунингдек буйраклар фаолиятини бузилишларида, препаратнинг дозалаш тартибини тўғрилаш талаб этилади.\nЖигар фаолиятини бузилишлари ва буйраклар фаолиятини йўлдош бузилишлари бўлган беморларда цефтриаксоннинг зардобдаги концентрациясини монитор ўтказиш ва зарурати бўлганида унинг дозасини тўғрилаш керак. Агарда бундай ҳолларда цефтриаксоннинг зардобдаги концентрациясини мунтазам монитори ўтказилмаса, у ҳолда унинг суткалик дозаси 2 г дан ошмаслиги керак.\nПрепарат билан узоқ муддат даволанишда ички аъзолар фаолиятини, шу жумладан, буйраклар, жигар ва қон яратиш тизими кўрсаткичларини, вақти-вақти билан назорат қилиш тавсия этилади. Бу айниқса янги туғилган чақалоқлар, энг аввало чала туғилган чақалоқлар ва кичик ёшли болалар учун мухимдир.\nТЕРГАМОН®-СУЛ 750: кукун 750 мг (500 мг + 250 мг) дан шиша флаконларда. Ҳар бир флакон тиббиётда қўллаш бўйича йўриқномаси билан бирга картон қутига жойланган.\nТЕРГАМОН®-СУЛ 1500: кукун 1500 мг (1000 мг + 500 мг) дан шиша флаконларда. Ҳар бир флакон тиббиётда қўллаш бўйича йўриқномаси билан бирга картон қутига жойланган.\nҚуруқ, ёруғлик ва намликдан ҳимояланган жойда, +25⁰ С дан юқори бўлмаган ҳароратда сақлансин. Тайёрланган эритма музлатилмасин!\nТайёрланган эритмани +25˚С дан паст ҳароратда икки соатгача ёки +4˚С да 12 соатгача сақлаш мумкун.\n“Marion Biotech Pvt. Ltd.”, Мадья-Прадеш, Ҳиндистон


БМТнинг инсонпарварлик ёрдами Афғонистонга Ўзбекистон орқали етказиб берилади\n13.10.21 10:25\tmsk\nҚобулда ички қочқинларга ёрдам берилмоқда. News.un.org сайти фотосурати\nБМТнинг Қочқинлар бўйича бошқармаси (ҚББ) Термизга учта самолётда инсонпарварлик ёрдамини етказиб беради. У ердан маҳсулотлар юк машиналарига юкланиб, Ҳайратон чегара пункти орқали Балх вилояти маркази Мозори-Шарифга етказилади. Гуманитар ёрдам юкланган биринчи самолёт октябрь ойи ўртасига Термизга етиб келади, деб хабар беради БМТ ахборот маркази.\nҚобулда бўлиб турган ҚББ вакили Бабар Балох бошқарманинг Афғонистонга чегарадош мамлакатларда логистик марказларни ташкил этиш устудан ишлаётганини маълум қилди. Ушбу марказлар орқали Афғонистондаги юз минглаб ички қочқинларга ёрдам кўрсатилади. БМТ бошқармаси мамлакатда гуманитар танглик кескинлашиб бораётганидан, тезкор ёрдамга 20 млн афғон муҳтож экани ва бу рақам тобора ортиб бораётганидан огоҳлантиради.\n«Тунлари совуқ, бошпанасиз қолган одамларга тезкор ёрдам керак», – дейди Балох.\nБМТ Бош котиби Антониу Гутерриш 12 октябрда Афғонистондаги вазият сабаб йиғилган «Катта йигирматалик» (G20) лидерларига мурожаат қиларкан, БМТ бундан бир ой олдин Афғонистондаги инсонпарварлик операциялари учун $606 млн сўраганини эслатди. Ҳозиргача маблағнинг 35 фоизигина олинган. Бу пуллар афғон иқтисодиётини мутлоқ таназзулга учрашидан сақлаб қолиш, мамлакатни гуманитар жар ёқасидан қутқариб қолишга зарур эканини таъкидлади Бош котиб.\nБМТ бугунги кунда фақат 5 фоизгина афғон оилалари тўлиқ озиқланаётганини маълум қилади. Беш ёшгача бўлган болаларнинг аксарияти тўйиб овқатланмайди, уларнинг тинкаси қуриб қолмаслиги учун тезкорликда ёрдам зарур, вақт эса ўтиб бормоқда.\nБундан олдин Гутерриш сентябрда БМТ 3,8 млн афғон халқига гуманитар ёрдам етказиб бергани, 450 минг одам тез тиббий кўмагини олгани, қурғоқчиликдан азият чеккан 186 минг афғонга ичимлик суви етказиб берилганини маълум қилди. БМТнинг Халқаро озиқ-овқат дастури Қобул, Мозори-Шариф, Қандаҳор аҳолисига озиқ-овқат ёрдамини тарқатган. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти мамлакатга катта миқдорда дори-дармон ва тиббий ускуналар етказиб берган, COVID-19дан даволаниш учун иккита лаборатория очган.\nГуманитар ёрдам ҳар куни инсонлар ҳаётини сақлаб қолади, лекин Афғонистон иқтисодиёти таназзулга учраса, бундай ёрдамдан наф йўқ, — дейди БМТ Бош котиби. Четдаги афғон активлари музлатилган, иқтисодий ривожланиш тўхтаган, мамлакатдаги мавжуд банклар бирин-кетин ёпилмоқда.\n«Афғон иқтисодиётини жонлаштириш йўлини топишимиз керак. Буни халқаро мажбуриятларни бумай туриб ҳам амаллаш мумкин. Афғон мутахассислари ва давлат хизматчиларининг халқ манфаати йўлида ишлашларига шароит яратишимиз зарур. Мен бутун дунёни Афғонистонни иқтисодий таназзулликдан асраб қолишга чақираман», – деди Гутерриш.\nШу билан бирга, Бош котиб асосий масъулият ҳозирда Афғонистонни бошқараётлар зиммасида эканига урғу берди.\n«Мени толибларнинг аёллар ва қизлар борасида берган вадаларини бузаётганлари хавотирга соляпти. Афғонистон иқтисодиётининг 80 фоизи аёллар фаолияти билан боғлиқ. Афғон аёлларининг ҳуқуқларини ўрнига қўймай туриб, иқтисодиёт ва жамиятни тиклаб бўлмайди. Мен толибларни халқаро гуманитар ҳуқуқлар доирасида ўз мажбуриятларини бажаришга чақираман», – деди Гутерриш.\nЕврокомиссия раиси Урсула фон дер Ляйен (Ursula von der Leyen) Афғонистон бўйича G20 саммити олдидан Европа Иттифоқи Афғонистон ва қўшни давлатларга 1 млрд евро миқдорида тезкор ёрдам кўрсатишини маълум қилди. Маблағнинг 250 млн евроси соғлиқни сақлаш тизими, 300 млн Афғонистондаги гуманитар ёрдамга ажратилади, қолган сумма афғонларга кўмак берган қўшни давлатларга йўналтирилади.


Баъзан ўз-ўзидан асабий, баъзида эса жиззаки бўлиб қоламиз. Яна бўлар бўлмасга йиғлашимизни айтмайсизми. Тўғри бу каби ҳиссиётлар атрофимиздаги воқеа-ҳодисалар таъсирида ҳам юз беради. Аммо психологларнинг фикрича организмдаги ўзгаришлар ҳис-ҳаяжоннинг жунбушга келишига сабаб бўлар экан. Қуйида европалик психологларнинг тадқиқотларидан мисол келтирамиз:\nАГРЕССИЯ: Тўғри танбеҳ беришаётганини биласиз, бироқ тезликда жавоб қайтариб, суҳбатдошингизни “мот” қилишни истайсиз. Изн берилса, ер билан битта қилишга ҳам тайёрсиз. Яъни сизда агрессия аломатлари сезиляпти. Психологлар бу ҳолатни тез-тез юзага келадиган бош оғриқлари (кўпинча мигрен) ўт пуфаги, қорин дам бўлиши ёҳуд ушбу аъзо билан боғлиқ ўзгаришлар ҳамда тиш оғриғининг асоратидан деб таҳмин қилишади.\nЎЗИНГИЗНИ НОТИНЧ СЕЗСАНГИЗ: Овқат ҳазм қилиш фаолияти, юрак қон айланиши тизимидаги бузилишлар ҳамда эт увишиши сабабли юзага келиши мумкин дейилади. Нимага хавотир олаётганингизни билмайсиз, лекин кўнглим нотинч дея қўлингиз ишга бормайди.\nҚУВВАТСИЗЛИК: Гипотония, милклар яллиғланиши, умуртқа поғонасидаги оғриқ, ўпка ва нафас йўлларига доир касалликларда кузатилиши мумкин.\nҲАФАГАРЧИЛИК: Агар тушкун кайфиятингизнинг сабабини тушуна олмасангиз қуйидаги аломатларга диққат қилинг. Эҳтимол сизда тиш билан боғлиқ безовталиклар, юрак ёки ҳазм қилиш фаолияти билан муаммолар бордир. Тумов ёки синусит бўлмаганмисиз? Текшириб кўринг.\nМАНМАНЛИК: Шуниси қизиқки, айрим инсонларга хос манманлик ҳам руҳият ва тана саломатлиги билан боғлиқ бўлиши мумкин экан. Ҳусусан ўз-ўзидан димоғдор бўлиб қолиш бўғимлар яллиғланиши, нафас йўллари, жигар фаолиятига доир ўзгаришларга ишора қилиши мумкин.\nХАСАД: Кимгадир хасад қилишдан аввал жигарингиз, қорин ва ўт пуфагингиз саломатми, ўйлаб кўринг. Психологларнинг фикрича айнан ушбу аъзоларда хасталик бўлганида бировга хасад қилиш, бошқаларнинг ютуғини кўролмаслик туйғуси юзага келаркан.\nНОШУКУРЛИК: Турмушингиздан тортиб, қилаётган ишингизгача қониқтирмаётган бўлса, юрак, қон айланиш тизими, мигрень, нафас йўллари касалликлари, умуртқа поғонасининг қийшайиши ҳамда ортиқча вазн каби муаммоларга аҳамият беринг. Кўпинча мазкур аъзолардаги безовталиклар қониқмаслик ҳиссини келтириб чиқаради.\nҚАТЪИЯТСИЗЛИК: Аввалига ҳаммаси яхши кетаётганди. Бироқ ишни тугатай деганингизда ўзингизни қандайдир қатъиятсизсезяпсиз. Мутаҳассислар бу ҳолат жигар, нафас йўллари, умуртқа поғонаси ҳамда бош оғриқлари сабаб юзага келиши мумкин дейишади.\nЖИЗЗАКИЛИК: Танадаги оғриқлар,уйқусизлик, бош соҳасидаги безовталиклар, қон босимининг кўтарилиши ёҳуд пастлаши шунингдек, овқат ҳазм бўлмаслиги жиззакиликка сабаб бўлиши мумкин.\nҚЎРҚУВ: Бу ҳис борасида шифокорлар ва психологларнинг фикри бўлинади. Бири қўрқувнинг соғлиқ билан боғлиқлиги йўқ деса, бошқаси аксини айтади. Қўрқув нафас йўлларининг сурункали касалликларини, бош оғриқлари, кўриш ва эшитиш қобилияти билан алоқадор ўзгаришларда учраши мумкин экан.\nҲАММА НАРСАДАН ЗЕРИКИШ: Қон айланиш тизимининг бузилиши, ўт қопи, тери ва сочлар билан боғлиқ ўзгаришлар, шунингдек, организмнинг иммун тизими заифлашганида атрофдаги воқеа-ҳодисаларга нисбатан зерикиш ҳисси келиб чиқади.\nУРУШҚОҚЛИК: Арзимас нарсаларга ҳам қўлини мушт қилиб тугиб, овозини баландлатадиган кишилар юрак-қон томир тизими, оёқ томирларининг сиқилиши (спазм), буйрак ва сийдик йўли касалликларига диққат қилишлари лозим. Мутахассислар, айнан мана шу аъзоларда аниқланган хасталиклар жанжалкашликка туртки бўлади.\nРҚУВ: Бу ҳис борасида шифокорлар ва психологларнинг фикри бўлинади