Мақолалар 18.04.2015 » "Табиат ва хаёт" газетаси тахририяти расмий веб-сайти\nЧИҚИНДИЛАРНИНГ КАТТА ИМКОНИЯТЛАРИ\nЧИҚИНДИЛАРНИНГ КАТТА ИМКОНИЯТЛАРИ улар электр энергияси ишлаб чиқаришда қўл келиши мумкин\nЧиқиндилар кимёвий алоқаларга бой энергияга эга бўлади. Олимлар шуни назарда тутиб, узоқ йиллар ушбу имкониятдан эзгу мақсадда фойдаланиш устида изланиш олиб боришди. Ва ниҳоят, чиқиндиларни плазма — қаттиқ қиздириш натижасида вужудга келадиган ионлашган модда воситасида газга айлантириш технологиясини яратишди.\nБу жараён назарий жиҳатдан оддийгина. Яъни чиқинди ҳамда газ ёки ҳаво билан тўлдирилган идиш ичига, айтайлик, камерага электр токи юборилади. Натижада 7000 даражадан ортиқ иссиқликка эга плазма — ионлашган газ ҳосил бўлади. У мутахассислар тилида яшин деб аталади. Бинобарин, бамисоли шиша ичидаги чақмоқ вазифасини ўтайди.\nПлазмаларнинг бениҳоя қизиши камерадаги ҳар қандай чиқиндининг молекуляр боғланишларини парчалаб, органик бирикмаларни, шу жумладан, карбонат ангидрид ва водородни синтезлашган газга, қолдиқларини шишасимон мўрт тошқолга айлантиради. Ҳосил бўлган газ электр станциялари турбиналарини ишлатиш учун зарур ёнилғи вазифасини ўтайди, шунингдек, метанол, этанол ва дизель биоёнилғиси тайёрлашда асқатади. Электр энергия ишлаб чиқариш жараёнида атроф-муҳитни кўмирга нисбатан анча кам заҳарлайди. Тошқолларидан эса қурилиш ашёлари тайёрланади. Улардан Япония ва Францияда бир неча йиллардан буён қурилишда кенг фойдаланилади.\nТўғри, плазма воситасида газлаштириш ҳозирча маиший чиқиндиларни анъанавий усулда қайта ишлаш усуллари билан рақобатлаша олмайди. Лекин, АҚШнинг Жоржия штатидаги Техник тадқиқотлар институтининг пплазмаларни ўрганиш бўлими директори Луис Сирсеонинг таъкидлашича, кейинчалик унинг технологияси такомиллашиши натижасида таннархи нисбатан арзон энергия ишлаб чиқриш имкониятини бериши мумкин. Қолаверса, турли ҳажмли ва шаклли чиқиндиларни плазмали қайта ишлаш учун уларни кўмиб ташлашга нисбатан камроқ маблағ сарфланади.\nБундан икки ярим йилча бурун чиқиндилар билан шуғулланувчи энг йирик Waste Management компанияси Орегон штатидаги янги inEnTec компанияси билан бирга энг сўнгги плазмали газлаштириш жараёнларини саноатга татбиқ этиш бўйича битим тузди. Флорида, Луизина ва Калифорнияда эса ҳар кеча-кундузда минг тонна чиқиндини қайта ишлаш қувватига эга йирик иншоотлар барпо этила бошланди.\nТўғри, плазмали газлаштириш жараёнида ҳосил бўладиган тошқоллар таркибидаги заҳарли оғир металлар Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармаси талабларига жавоб беради. Шунга қарамай, уларнинг мавжудлиги чиқиндиларни плазма асосида қайта ишлайдиган заводларни кўпайтириш ниятида бўлган айрим кишиларни бир оз иккилантирмоқда. Мутахассислар эса АҚШда мавжуд қаттиқ маиший чиқиндиларнинг барчаси плазма воситасида қайта ишланса ва ҳосил бўладиган газдан унумли фойдаланилса, у мамлакат эҳтиёжи учун сарфландиган жами электр энергиянинг 5-8 фоизини ишлаб чиқаришда қўл келиши мумкинлигини уқтирмоқдалар. Бу демак, янги усул тахминан 25 та атом электр станцияси ёки АҚШда мавжуд барча гидростанциялар ўрнини боса олдади..\n2020 йилга бориб, ушбу мамлакатда ҳар куни 1 миллион тонна атрофида чиқинди тўпланиши кутилмоқда. Уларни плазмали газлаштириш йўли билан қайта ишлаш фойда келтирса келтирадики, асло зарар қилмайди.\nСанаси: 18-04-2015, 20:03;\nЭСКИ НЕФТЬ КОНЛАРИ ҚАЙТА ТИКЛАНАДИМИ?\nЎқинг, бу — қизиқ!\nМутахассисларнинг фикрича, ҳозирги пайтда эски нефть конлари ва ернинг бир замонлар шундай бебаҳо ёнилғига бой бўлган қатламларидан фойдаланиш уларнинг янгиларини излаб топиш ва ўзлаштиришга нисбатан анча арзонга тушади. Чунки аллақачонлар ишлатилиб бўлинган қудуқларда вақт ўтиши билан қайтадан нефть ҳосил бўлади, уларни қазиб олиш учун эса ортиқча сарф-харажат талаб қилинмайди. Россиядаги нефть ва газ муаммолари институтининг академик А.Н.Дмитриев раҳбарлиги остида фаолият кўрсатаётган бир гуруҳ илмий ходимлари бу борада самарали тадқиқотлар олиб боришмоқда.\nМисол тариқасида Татаристондаги Ромашкино конини келтириш мумкин. Унда жамланган нефть миқдори олдиндан фараз қилинганига нисбатан анча кўп бўлиб чиқди. Умуман олганда эса, кейинги пайтларда Татаристонда нефтнинг олтмиш беш фоизидан ортиғи кўҳна ёки ҳозиргача жами захирасининг тўртдан уч қисми ўзлаштирилган конлардан қазиб олинмоқда. Тегишли қатламларни олдиндан қидириб топиш эса сўнгги 25-30 йил ичида мўлжалдагидан бир ярим баравар кўпроқ нефть захираларига эга бўлиш имконини берди. Қолаверса, тадқиқотчилар “Ромашкино”да муқаддам фойдаланилган, кейинчалик соф ҳолдаги ва сув аралаш нефть билан қайта тўлган эски қудуқларни излаб топишди. Маълум бўлишича, улардаги нефть захираси ер қобиғининг ёрилган ёки дарз кетган қисмларининг ўзаро зичлашиши натижасида тобора кўпайиб бормоқда.\nДарвоқе, ер қобиғи қатлам-қатлам шаклли тузилишга эга бўлиб, гўёки ичига турли-туман масаллиқлар солиб пиширилган таомга ўхшайди. Баъзи жойлари нисбатан қаттиқ ёки юмшоқ, баъзи жойлари ичи нефтга тўла илма-тешик ғоваклардан иборат бўлади. Қайсидир қисми талай ёриқлар ва дарзлар билан қопланади. Улар деярли ясси бўшлиқлар ҳосил қилади. Бу мураккаб шакл ернинг тектоник ҳаракатлари таъсирида узлуксиз равишда ўзгариб туради: қатламлар ҳаракатланади, ёриқлар кенгаяди ва ҳосил бўлган бўшлиқларга чор тарафдаги дарзлардан суюқлик қуйилиб кира бошлайди. Уларнинг ер қобиғига, шунингдек, ғоваксимон юқа қатламларга таъсири ёриқларнинг сезилари даражада кенгайишига олиб келади. Аралашиб қоришиш бўшлиқлар ва дарзларнинг 10-15 километр чуқурликда жойлашган кенг кўламли тизими бўйлаб рўй беради. Ўз навбатида, суюқликларнинг ҳаракати ҳам ўзгарувчан хусусиятга эга бўлиб, нефть гоҳида кўпаяди, гоҳида камаяди. Йирик ғовакли қатламларда бу жараён ўн минглаб йилларга чўзилади, дарз кетган қатламларда эса бирмунча қисқа вақт оралиғида рўй беради. Агар улар унчалик чуқур жойлашмаган бўлса, бу муддат минг йиллардан юз, ҳатто ўн йилларгача қисқаради.\nФАЗОВИЙ КЕМАЛАР НИМА УЧУН ФЛОРИДАДАН УЧИРИЛАДИ?\nФлориданинг об-ҳаво шароити анча ноқулай. Шунга қарамай, 1961 йили у Mercury лойиҳаси доирасида бошқариладиган фазовий аппаратлар учириладиган жой сифатида танланди. Бунинг ўзига хос сабаблари бор.\nАввало, аҳоли хавфсизлигини таъминлаш учун космодромни одамлар яшамайдиган хилват жойда барпо этиш зарур эди. Бу жиҳатдан Атлантика океани соҳиллари анча афзал ҳисобланади. Чунки Шарққа томон йўналиш бўйича учиш фазовий аппаратга Ернинг айланиш кучидан фойдаланиш имконини беради. Акс ҳолда, у бамисоли дарё оқимига қарши эшкак эшгандек қийинчиликка дучор бўлади. Аниқроғи, Ернинг тортишиш кучини енгиш учун катта миқдорда ёнилғи сарфлайди.\nИккинчидан, Флорида айланаётган Ернинг ҳаракат тезлиги нисбатан юқори бўлган экваторга яқин жойлашган. Бугунги кунда эса фазовий аппаратларни учириш учун дунёдаги энг қулай жой Европа космик агентлигининг Франциянинг Гвиана ҳудудида жойлашган космодроми ҳисобланади. Чунки у экватор шимолига нисбатан атиги беш даража масофада жойлашган.\nУчинчидан, Жон Кеннеди номидаги космик марказни қуриш ҳақидаги қарор қабул қилинаётган пайтда Меррит ороллари ҳар томонлама бадастир моддий-техник таъминотга эга ҳудудлар сирасига кирарди. Ён-атрофида армия ва ҳарбий-денгиз базалари жойлашган, яхши йўллар етарли, аҳоли эса деярли йўқ, демак, хоҳлаган нарсани барпо этиш мумкин эди. Тўғри, АҚШда экваторга янада яқинроқ жойлашган Пуэрто ва Гавайя ороллари ҳам бор, бироқ ўша пайтларда уларнинг имкониятларидан фойдаланиш анча қийинчиликларни келтириб чиқарарди.\nВа ниҳоят, яна бир нарсани таъкидлаш лозимки, Флорида гарчи бўрон ва довуллар тез-тез рўй бериб турадиган субтропик иқлими билан машҳур саналса-да, аксарият қисми ўзига хос об-ҳавога эга. Аниқроғи, АҚШ марказида гирдоб-уюрмалар авжига чиқса, жанубида довул-бўронлар қутуради. Бундай ноқулай об-ҳаво ҳамма жойда кутилмаган нохушликларни келтириб чиқариши эҳтимолдан холи эмас.\nМутахассисларнинг уқтиришларича, Жон Кеннеди номидаги космик марказ келажакда ҳам ўзининг бошқариладиган фазовий учишлар учун зарур мавқеини сақлаб қолади. Бошқа жойда бундай мураккаб тузилмали иншоотни яратиш жуда қимматга тушади.\nАбдунаби ҲАЙДАРОВ тайёрлади\nСанаси: 18-04-2015, 19:58;\nБуни ўқинг! қизиқ!\nҚоқини эзиб, чаён чаққан жойга боғланади.\nЗанжабил, ёнғоқ ва уруғи олинган сариқ майишни тенг олиб, асалга қўшиб, бир ҳафта сақлаш керак. Ундан йўтал, нафас йўллари шамоллашда, кам қувватликда,хотира пасайишида эрталаб наҳорга ва кечқурун бир чоқошиқдан истеъмол қилиш кифоя. Кишининг ақлий ва жисмоний фаолиятини яхшилайди.\nТЕРИ ҚУЁШДАН КУЙГАНДА\nТарвуз ёки бодринг шарбати докага шимдирилиб, 15-20 дақиқага компресс тарзида қўйилади. Муолажа бир кунда 2-3 марта бажарилса, терида ҳеч қандай ориқча ўзгаришлар кузатилмайди.\nТЕРИНИНГ ОҚ ДОҒИДА\nЯнги тухум чақилиб, пўчоғи шундайлигича ( ювмасдан) 3 дақиқа қайнатилади. Сўнгра совитиб пўчоқ қайнаган сув билан оқ доғ тушган жойлар артилади. 10-15 дақиқадан кейин чайилади ва артмай қуритилади. Муолажа доғлар йўқолгунча такрорланади.\nРахит касаллигига ялпизли дамламалар яхши фойда қилади. Чунки бу касалликда модда алмашинуви бузилади, ялпиз эса уни тиклашга ёрдам беради.\nБир қошиқ қуритилган ялпизга 200 гр. қайнатилган сув қуйиб дамланади. Болага ( 6 ойликдан кейин) чой қошиқда уч маҳал ичирилади. Шунингдек, рахит касаллигига чалинган болани ялпизли сувга чўмилтириш ҳам яхши фойда беради. У болани тинчлантиради, уйқусини яхшилайди, теридаги тошмаларни кетказиб, тери ва мушаклар тонусини тиклайди. Бунда бир челак ( 5 литр) сувга 150 гр. қуритилган ялпиз солинади.\nАри ёки асалари чаққан жойни ҳўлланган туз билан яхшилаб ишқалаб артинг. Пиёз ёки саримсоқ суви ҳам оғриқни дарров қолдиради.\nҚИМИЗ ШИФОБАХШ ИЧИМЛИК\nҚимизни қадимдан ўзбек, қирғиз, қозоқ, татар ва бошқа халқлар соғлиқни мустаҳкамловчи, қувноқлик, бардамлик бахт этувчи сифатида истеъмол қилиб келишган.\n1858 йили самаралик шифокор Н.В. Постников Россияда биринчи бора қимиз билан даволашни қўллаган. Маълумки, қимиз асосан бия, туя сутини ачитиш йўли билан тайёрланади. Аниқланишича, қимиз таркибида 0,5 дан 2,5 фоизгача спирт бўлиб, бу организмда овқат ҳазм бўлишини тезлаштиради. Шунинг учун ошқозон касали бор одамларга овқатдан олдин 1-2 стакан қимиз ичиш тавсия қилинади. Шунингдек, қимиз таркибида калций тузлари организм учун муҳим бўлган В-В ( тиамин), В рибофлавин, Р Р никотин кислота, биятин параами-нобензой кислотаси мавжуд. Организмда В витаминнинг етишмаслиги оқибатида асаб тизимининг бузилишига, уйқусизлик, қалтираш ҳолатларга барҳам беради. Қимиз пенциллин, стрептомизин каби антибиотиклар ўрнини ҳам боса олади. Шамоллаш, зотилжам касалликларини бартараф этиш мумкин. Бия, туя сутидан тайёрланган қимиз дармон дорига бой бўлиб, организмнинг юқумли касалликларига қарши курашиш хусусиятини кучайтиради. Қимиз таркиби сут кислотасига бойлиги сабабли нордон таъмга эга. Бу эса ўз навбатида ошқозон сўлак безлари фаолиятини яхшилайди.\nМаълумки, кўпгина касалликларни даволашда антибактериологик воситалар кенг қўлланилади. Қимиз организмдаги барча зарарли кимёвий қолдиқларни ювиб чиқаради, микробларни ўлдиради. Кальций тузлари айнқса, сил касали бор организмни даволайди.\nАйни баҳор фаслида бу доривор ичимликдан баҳраманд бўлиш жуда фойдалидир.\nСанаси: 18-04-2015, 19:51;\nЯХШИДАН БОҒ ҚОЛСИН...\nВатанга муҳаббат табиатга бўлган муҳаббатдан бошланади.\nХалқимиз азал-азалдан авлодларимиз онгу- -шурурига боғ яратиш, ободонлаштириш ва дехқончилик ишларини сингдириб келганлар. Зардуштийликнинг мукаддас китоби “Авесто”да ҳам ўша замонларда кенг тарқалган кўчманчилик қораланиб, деҳқончилик эзгулик сифатида рағбатлантирилган. Бундан хулоса чиқариб, ҳозир ҳам ҳар бир одам ҳеч бўлмаса бир туп мевали дарахт, гул, сабзавот эксин, ўзига меваси насиб этмаса, фарзандларига, ночорларга насиб этади, савоб бўлади.\nАвестода тўрт элемент: сув, олов, тупроқ, ҳаво ғоят улуғланган, буларни асраб- авайлашга даъват этилган.\n- Ҳозир ҳам шундай,- дейди суҳбатдошимиз Навбаҳор агроиқтисодиёт касб-ҳунар коллежи ўқитувчиси Мухлиса Тўраева.-Қайси бир ҳовлига, кўча ёки ташкилотга ва корхонага борманг, хар йили баҳорда манзарали ва мевали дарахтлар экиш урфга кирган .- Коллежимизда ҳам бу анъана ҳар йили давом эттирилади. Коллеж “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати бошланғич ташкилоти ва ёш ўқитувчилар ташаббуси билан 30 сотих ерга “Камолот боғи” ташкил этилган бўлиб , 50 тупдан ортиқ мевали ва манзарали дарахтлар ўтқазилган эди. Бу дарахтлар 4 йил ичида вояга етиб , бугун ўз ҳосилини бера бошлади . Ҳар шанба куни коллеж “Камолот боғи”да камолотчи ёшлар томонидан ободонлаштириш ишлари олиб борилади. Бу ёшлар томонидан амалга оширилаётган “Экология ва саломатлик” лойихаси ,”Соғлом келажак сари” ,” Она табиатни асрайлик!” каби ўтказилган бир қатор тадбирларнинг амалдаги исботи албатта.\nҲақиқатан ҳам, Навбаҳорга йўлингиз тушса, Агроиқтисодиёт касб –ҳунар коллежи ҳовлисидаги қиёғос гуллаган боғларни, саранжом-саришта таълим маскани ҳовлисини кўриб, ҳавас қиласиз. Коллеж ўқитувчилари томонидан табиатни асрашга даъватнинг бундай чиройли кўринишидан бошқалар ҳам ўрнак олса қанийди, дегингиз келади.\nТўғри, вилоятимизда баҳор фаслининг бошланиши билан кенг кўламли ободонлаштириш ишларини амалга оширишга киришилди. Ўзбекистон Республикаси Бош вазири томонидан ўтказилган селектор йиғилишининг “Республика ҳудудларини кўкаламзорлаштириш, манзарали ва мевали дарахт кўчатларини экиш, янги боғ, гулзорлар барпо этиш тадбирларини юқори даражада, уюшқоқлик билан ташкил этишга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” ги баёни топшириқларини бажариш мақсадида вилоятимизнинг туман ва шаҳарларида штаблар тузилиб, ишчи гуруҳлари томонидан иш олиб борилди. Чиқиндилар чиқарилиб, мевали ва манзарали дарахт кўчатлари ўтқазилди. Ташкилот ва корхоналар ҳамда маҳаллалар ҳудудидаги ер майдонлари гул кўчатлари экишга тайёрланиб, гуллар экилишига киришилди.\nАммо, гоҳида баъзи ташкилот ва корхоналар, фуқаролар томонидан юрт ободлигига ҳисса қўшишга масъулиятсизлик билан қараш ҳоллари ҳам учраганлигидан кўз юмолмаймиз. Вилоят ҳокимлиги аппарат йиғилишида берилган топшириқларни бажаришга киришган ишчи гуруҳлар томонидан аниқланган камчиликларни бирма-бир санаб ўтишни лозим топмадик. Чунки кўрсатилган камчиликларни тузатиш ва тугатиш ҳар бир кишининг виждонига ҳавола.\nОбодлик кўнгилдан бошланади, деб такрорлайдилар Юртбошимиз ҳар гал. Албатта, юртини, Ватанини севган ҳар бир фидоий инсон учун тоза- покиза виждон билан мустақил Ўзбекистонимизнинг гуллаб-яшнаши йўлида хизмат қилиш шараф ва ифтихор эканлигини унутиб бўлмайди!\nАзал-азалдан дарвозамиз олди супурилмаган бўлса, қўшнимиздан уялган халқмиз. Қўшнининг келини эшигимизга супурги урса, ориятдан юзимиз қизарган. Бугун эса биров келиб, подъездимизни ювиб кетсин, ҳовлимиздаги чиқиндини чиқариб , уйимизни оқлаб берсин, томорқамизни ким ағдариб бераркин, деган хаёллар билан юрган замондошларимизга қабристон йўлакларига гул экиш учун қабристонда гулхона қуриб, гул кўчатлари ўстираётган, узун-узун йўлларнинг атрофини гулзорга айлантираётган, чўлу биёбонларда дарахт экиб, боғи эрамларни барпо қилаётган орияти баланд инсонлардан ўрнак олинг, демоқни жоиз топдик.\nТабиат борлиққа ўзгача жозиба, фусункорлик ато этган айни кунларда севимли шоиримиз Эркин Воҳидовнинг “...Ерни гўзал қилгани сайин, гўзал бўлур ўзи ҳам инсон!” деган сатрлариини ёдга олиб, инсон қўли гул, унинг ақл-идроки билан чўллар бўстонга, саҳролар гулистонга айлансин, қиёси йўқ Она Ватан меҳримиздан сув ичиб, гуллаб-яшнасин, деймиз!\nСанаси: 18-04-2015, 19:30;\n“СОВУҚ ЖОНИВОР”ГА ЭЪТИҚОД\nМозийдан садолар ёхуд илон не сабаб тиббиёт рамзига айлангани ҳақида\nСиз тик ҳолдаги асони бошдан-оёқ чирмаб олган ёки қадаҳсимон идиш тагидан ўралиб чиқиб, унинг жомига заҳарини тўкаётган илон тасвирини кўп кўргансиз. Ўз навбатида, у айрим давлатларда тиббиёт рамзи вазифасини ўташини ҳам яхши биласиз. Лекин ушбу тимсол қачон пайдо бўлгани, бунинг учун нега айнан илон, жомли қадаҳ ёки асо танлангани, уларнинг тиббиётга нечоғли дахли борлиги ҳақида ҳеч ўйлаб кўрганмисиз? “Йўқ!” дейсизми, унда эшитинг, қуйида шу хусусда сўз юритамиз.\nТарихдан аёнки, ибтидоий одамлар табиий ҳодисаларнинг асл сабаблари ва туб моҳиятини яхши билишмаган. Шу боис мудом қўрқув ва таҳлика остида яшашган. Ижтимоий онг бирмунча ривожлангач, оламнинг яралиши ва ерда ҳаётнинг пайдо бўлиши тўғрисидаги фаразлар ўзгарган. Масалан, қабилачилик даврида юнонлар ва римликлар бутун борлиқни жонли ҳис этиб, набототу ҳайвонот дунёси ва бошқа нарсаларнинг илоҳий ҳомийси бор, барчасини маъбудалар бошқаради деган хулосага боришган. Инчунин, ўз тасаввурларида дастлаб қиёфасиз, бора-бора инсонга ўхшаш кўплаб худоларни яратиб, уларга сиғинишган, мадад тилашган, ёвуз кучларни мойил қилиш илинжида қурбонликлар қилишган.\nБурунги юнонлар наздида одам кўринишидаги фалак ҳукмронлари Грециядаги энг баланд ва муқаддас Олимп тоғи чўққилари туташган енгил-шаффоф ҳаво қатламини ўзларига макон тутишган. Улар орасида Зевс – маъбудлар ва одамлар, момақалдироқ ва яшинлар ҳукмдори, жазоловчи даҳшатли куч соҳиби, рафиқаси Гера – самовий маъбудалар маликаси, никоҳ ҳомийси, укаларидан Аид – ҳаёт ва охиратнинг, Посейдон – денгизларнинг ҳоқони саналган. Соҳибкаромат ўғилларидан Аполлон – олмазорлар худоси, чўпонлар ва санъат раҳнамоси, Гермес – аввал чорвадорлар парвардигори, пода ва яйловлар, кейин йўл ва йўловчилар, савдо ва савдогарлар ҳимоячиси, шунингдек, маъбудлар элчиси ва марҳумлар жонини дўзахга ўтказувчи бўлган. Қизларидан Афина – уруш ва ғалаба, санъат ва ҳунармандчилик, билим ва донолик маъбудаси, Артемида – ов худоси ва аёллар тангриси ҳисобланган.\nБуни қарангки, илон ва ҳассанинг тиббиёт рамзига айланиш тарихи ҳам ана шу олимп худоларига бориб тақаларкан. Ўзаро уйқаш афсоналардан бирига кўра, лапифлар шоҳи Флегийнинг Коронида исмли қизи Аполлонга турмушга чиқади. Аммо ҳаял ўтмай хушбичим ва моҳир чавандоз Исхийни ёқтириб қолиб, хиёнат йўлига киради. Бундан огоҳ топган Аполлон аламига чидай олмай, хотинини ўлдиради. Мурдани ёқаётганида эса қорнини ёриб, ҳали жисмида ҳаёт нишоналари сўнмаган ҳомиласини ажратиб олади. Сўнгра шифобахш ўсимликларга бой Пелион тоғи ва Пелефрен водийсида яшовчи донишманд кентавр (ярми одам, ярми от маҳлуқ) Хирон тарбиясига беради. Хирон гўдакни белида олиб юриб парваришлаш асноси унга дала-ўтлоқлар аҳамиятини, дарахтлар, гиёҳлар ва гуллар, уларнинг меваси, барги ва илдизи қандай хусусиятларга эгалигини обдон тушунтиради. Устози сабоқларини пухта ўзлаштирган болакай улғайгач, ҳар қандай дардни даволовчи буюк табибга айланади. Ҳатто, аммаси Афина берган, илон сочли аёлсифат учар мавжудот – горгон жасадининг ўнг томиридан олинган қонни қўллаб, кимларгадир навқиронлик, кимларгадир қайтадан умр ато эта бошлайди. Алқисса, Акслепий, аниқроғи, Халоскор деган шарафли номга сазовор бўлади.\nБошқа ривоят бўйича бир куни ундан Крит ҳукмдори Минос марҳум ўғли Главкни тирилтириб беришни илтимос қилади. Шул сабаб саройга ошиқаётган табибнинг ҳассасига ногаҳон бир илон чирмашади. Асклепий уни уриб ўлдиради. Айни шу лаҳза бошқа илон пайдо бўлади-ю, оғзидаги аллақандай ўтни жонсиз шериги танасига суркаб, уни тирилтириб юборади. Бундан ҳайратга тушган Асклепий ён-атрофдан ўша гиёҳни излаб топади. Саройга боргач, унинг ёрдамида шаҳзодага жон киритади. Худди шу зайлда Ипполитни, Орионни, Ликургни, Капанейни, Тиндарейни, Фива жанги қурбонларининг аксариятини ҳаётга қайтаради.\nБироқ Хирон шогирди қалбига шифокор ҳамиша беғараз ва тамасиз иш юритиши зарурлиги ҳақидаги туйғуларни сингдиролмаганди. Оқибатда Асклепий бойликка ружу қўйиб, марҳумларни тирилтиргани учун ҳақ сўрайдиган одат чиқаради. Устига-устак, у ўлим устидан қозонган ғалаба бошқа маъбудлар сингари амаки бобоси Аидни, ер ости дунёси ва ўликлар салтанати ҳукмдори Танатосни ҳам қаттиқ ташвишга солади. Зеро, улар Зевсга Асклепий одамларга боқий умр бахшида этиб, олам қонунларини бузаётгани юзасидан арз қилишади. Зевс бу кетишда осий бандалар худоларга тенглашиб қолиши мумкинлигини англаб, қаттиқ ғазабланади. Алалхусус, саркаш набирасини аяб ўтирмайди, самодан даҳшатли чақмоқ-яшинлар йўллаб, уни нобуд қилади-да, илон икковининг аксини юлдузлар буржига муҳрлаб қўяди. Табиийки, Аполлон ҳам қараб турмайди. Ўғлининг умрига зомин бўлган ажал уруғини тизгинлай олмаган бир кўзли девсимон паҳлавонларга аёвсиз қирон келтиради. Эвазига отаси қаҳрига учраб, одамларга хизмат қилиш учун маълум муддат Олимпдан ерга бадарға қилинади. Асклепий эса мурдаларга жон бағишламаслик шарти билан кейинчалик афв этилади...\nАлбатта, қай бири рост, қай бири уйдирма бунақа афсона-ривоятлар ҳам, мангу ҳаётга доир хомхаёллар ҳам ўз йўлига. Лекин ўтмишда Асклепий ҳақидаги шов-шувлар бутун Юнонистонга ёйилгани, оми халқ уни буюк инсоний тафаккур ва нутққа эга илон қиёфасида замин қаърида яшайдиган, истаган пайти қуруқликда ҳам, денгизда ҳам ҳозиру нозир бўлиб, дардманлар корига ярайдиган маъбуда деб билгани бор гап.\nДарвоқе, уни табобат асосчиси ва худоси, табиблар ва доришунослар ҳомийси, фақат хаста вужудларнинггина эмас, гуноҳкор руҳларнинг ҳам нажоткори дея илоҳийлаштиришган. Бу эътиқод милоддан аввалги V асрда кучайиб, айниқса, Эпидавр, Трикка ва Пергамда кенг оммалашган. Шифобахш ва зилол сувли чашмалар бўйида, кичик ўрмон-дарахтзорларда, сўлим-баҳаво жойларда Асклепийга атаб ибодатхоналар қурилган. Барчасининг қошида унинг ҳайкали ўрнатилиб, махсус жиҳозланган, қўлга ўргатилган илонлар сақланадиган, касалликликлар ва дори-дармонлар рўйхати илиб қўйилган муолажа хоналари ташкил этилган. Уларда табобатдан яхши хабардор руҳонийлар хизмат қилишган. Чор тарафдан селдек оқиб келаётган беморлар олдин кўрикдан ўтишган, ювиниб-тараниб покланишган. Сўнгра ўша давр анъанасига биноан қурбонлиқ қилинган хўроз териси устига ёки Асклепийнинг ҳайкали пойидаги тўшаклардан бирига ётқизилган. Бурчак-бурчакларида илонлар ғужғон ўйнаётган тим қоронғи саждагоҳда ҳамиша алланечук совуқ сукунат ҳукм сурган. Ана шундай шароитда уйқуга кетган беморнинг тушига гўёки Асклепий кириб, соғайиш йўл-йўриқларини ўргатган. Эрталаб мижоз туши тафсилотларини сўзлаб бергач, коҳинлар уни даволашга киришганлар. Йирик ибодатхоналарда ҳар беш йилда Асклепий шарафига катта байрамлар ўтказилган.\nРимда Асклепийга сиғиниш сал кейинроқ бошланади. Бунга уч йил мобайнида авжига чиқиб, бутун мамлакат аҳли ҳаётини хавф остида қолдирган ўлат сабабчи бўлади. Олий мартабали коҳинлар узоқ кенгашиб, офатдан қутулиш учун Эпидаврдаги машҳур Асклепий ибодатхонасида боқилаётган илонларни бу ерга келтириш шарт деган тўхтамга келишади. Милоддан аввалги 292 йили бу иш амалга оширилгач, юқумли касаллик дарҳол ортга чекинади. Шунга кўра, Асклепийнинг бош саждагоҳи Римга кўчирилади ва бир кема муқаддас илон қўйиб юборилган Тибр оролларидан бирида унинг шарафига янги ибодатхона барпо этилади. Ушбу мамлакатда Асклепий (маҳаллий тилда Эскулап)га сиғиниш эрамиздан олдинги 233 йилдан эътиборан кенг жорий қилинади.\nЗамонлар оша турли асотирлар асосида унга бағишлаб яратилган тасвирий санъат намуналари, ҳайкаллар ва қимматбаҳо буюмлар кўпайди. Чунончи, эрамиздан аввалги 191 йилда зарб этилган тангада у илон шаклида, кўп аср амалда бўлган пуллардан бирида эчкини эмаётган маҳали гўёки ўзини фарзандликка олган чўпон Арестан билан учрашгани, бошида ёғду сочувчи чамбар порлаб тургани акс эттирилди. Бошқа асарларда гўёки болалигида ўзини боққан ит ва даҳолик сари бошлаган илон билан биргаликда ёки чап қўлида ўша жониворнинг бошидан ушлаган, ўнг қўлида бутоғи йўнилмаган ҳасса тутган кўйи гавдаланди.\nҚисқаси, Акслепийнинг ҳар хил талқиндаги, аммо муштарак мазмундаги сиймоси қадимги Римнинг 162 та шаҳри, Испания, Галий, Британиядан ажралиб турувчи музофотларнинг бўртма нақшлари, сиртига ёзувлар битилган нодир тошлари ва тангаларида ҳам ўз ифодасини топди. Аксариятида у камолотга эришган, ниҳоятда мўмин-қобил, вазмин-оғир, соч-соқоллари узун, елкасига енгсиз кенг кийим ташлаб олган, қўлига илон ўралган таёқ ёки чўқмор тутган етук донишманд сифатида намоён бўлди. Ўрта асрлар тиббиётига оид миниатюралар ва расмли китобларда эса дорихонада турли малҳамлар ва асбоб-ускуналар орасида ўтиргани тасвирланди. Уйғониш даврида Франческо ди Жоржо томонидан ноёб бронза ҳайкали ясалди. ХVI-XVII асрлар рассомчилигида таваллудига оид афсонавий руҳдаги асарлар янада кўпайди. Тадқиқотчилар уни гоҳо ривоий, гоҳо тарихий шахсга менгзашди.\nЭнди илон ҳақида тўхталадиган бўлсак, у азал-азалдан турли халқлар маталларида билим ва оқиллик улашувчи жониворга қиёсланган. Кўҳна Финикия ва Вавилонда донолик, узоқ умр, яшариш, соғайиш, саломатлик омилига йўйилган. Бир нақлда таъкидланишича, Зевс инсониятга мангу навқиронликнинг ғаройиб воситасини инъом этади. Таассуфки, одамлар бу бебаҳо неъматнинг қадрига етишмайди. Уни ўзлари билан олиб юриш ўрнига эшакка ортиб қўйишади, эшак эса илонга бериб юборади. Шу-шу илон узоқ вақт ёшлик гаштини сурадиган, одамзод эса кексалик ғам-ташвишларини тортадиган бўлиб қолган дейишади.\nАмалда-чи?.. Маълумки, илон узоқ яшайди ва ҳар йили пўст ташлайди. Эҳтимол шундандир, қадимги одамлар у эски териси билан бирга ўзидан қариликни ҳам соқит қилиб, бардавом ёшликка эга чиқади, бинобарин, дори қабул қилган бемор танаси ҳам қайта туғилгандек бўлади қабилидаги хурофий ақидага таянишган. Илоннинг жигари ва ёғи қонни тозалашига, гўштидан тайёрланган шўрва жасурликни кучайтиришига ишонишган. Қолаверса, ушбу жонивор оғусини шифо мақсадларида қўллаш ўрта асрларда кенг тарқалди ва ХIХ асрга қадар шу асосда талай зиддизаҳарлар яратилиб, махсус жомларда сақланадиган бўлди. Бизнинг давримизда эса у қатор дори воситалари таркибидан ўрин олди.\nВақти-соати етиб, аслида Жанубий, Ўрта ва Шарқий Европада, Кичик Осиё ва Ғарбий Африка шимолида, Ғарбий Кавказ ва Европа жанубида учрайдиган, бўйи 1,5-2 метрча келадиган, танаси-ю бошининг устки қисми қўнғирсарғиш, қорамтир ёки қора, эрон тилида табиб илон дея аталувчи думи узун ана шу судралувчи жонзот ва Асклепийнинг қадаҳ шаклига келтирилган ҳассаси тиббиёт рамзи сифатида қабул қилинди. Ҳозир улар мазкур соҳанинг, чунончи, дорихона ишлари ва ҳарбий-медицина хизматининг шартли белгиларидан саналади. Шунингдек, Бутунжаҳон Соғлиқни сақлаш ташкилоти ҳамда бошқа тиббий муассасаларнинг бинолари пештоқида, байроғи, герби, медали ва иш қоғозларида кўзга ташланади.\nМавриди келганда эслатиб ўтиш жоизки, Асклепийнинг етти фарзанди ҳам ота изидан борган. Пировардида Панакея жамики дардлардан фориғ этиш, Иазо даволаш, Телесфор соғайиш, Огле фаровонлик, Гигиея саломатлик маъбудаси даражасига кўтарилган. Гомернинг “Илиада”сида ёзилишича, Махаон моҳир жарроҳ, Подарилий машҳур ички касалликлар табиби мақомига эришган. Икковлон бизга мифлар орқали маълум Илион, яъни Троя қамали вақти (эрамиздан аввалги тахминан 1260 йил)да юнонистонлик майиб-мажруҳларни даволаган.\nЭътиборга молик яна бир гап. Мутахассислар тахминича, Асклепийнинг ҳамда милоддан олдинги I асрда яшаган рим ҳоқони Юлий Цезарнинг дунёга келиши билан боғлиқ воқеалар туғиш қийин ва хавфли вазиятларда бола она қорнини кесиш йўли билан олинадиган кесарево усули шаклланишига туртки бўлган. Ушбу атама кўҳна Рим ҳукмдорлари унвонини англатувчи “кесарь”, бизнинг тилимиздаги “қайсар” сўзидан келиб чиққан. Ёки тиббиётнинг муҳим соҳаси бўлмиш гигиенани эслайлик. Далилларга қараганда, бу ном Аксплейга бағишланган асарларнинг айримларида у билан ёнма-ён тасвирланган дилбар қизи Гигиеянинг исмидан олинган. Илион жангидан сўнг Кичик Осиёда қўним топган Подарилий эса ўша ерлик шоҳнинг томдан йиқилиб, анча кундан буён беҳуш ётган қизини қон олиш йўли билан соғайтирган. Демак, бу терапевтик муолажанинг асл илдизи ҳам олис ўтмишдаёқ ниш урган дейиш мумкин.\nСирли ва завол топмас тарих саҳифаларида тиббиётга тааллуқли бундай асотирлар кўп учрайди ва барчасининг замирида муайян даражада ҳақиқат ётади...\nСанаси: 18-04-2015, 19:15;\nСУВНИНГ СИРЛИ ХОССАСИ\nЎқинг! бу қизиқ!\nСув — табиатнинг бебаҳо неъмати, бамисоли ер, қуёш ва ҳаво сингари инсоният, ҳайвонот ва наботот олами тириклигининг асосий омили. Биз уни ҳар доим истеъмол қиламиз ёки қандайдир коримизга ишлатамиз. Оби ҳаёт Ер куррасининг катта қисмини эгаллашини, совуқда музлашини, иссиқда газга айланишини яхши биламиз. Шу билан бир қаторда, у баъзан даҳшатли тилсиз ёвга айланиб, катта вайронагарчиликлар келтириб чиқаришини ёки юқумли касалликлар тарқалишига сабабчи бўлишини ҳам инкор этмаймиз.\nБулар сизу биз ўз кўзимиз билан кўриб, ишонч ҳосил қилишимиз лозим бўлган оддий ҳодисалар. Аммо сувнинг яна бир мўъжизавор хоссаси борки, кўпчилигимиз буни сезмаймиз. Аниқроғи, у ҳар қандай қувватни ўзида акс эттирувчи ахборот ташиш омили эканлигини, гоҳида инсон ҳаёти учун хавф туғдирувчи манбага айланиши ҳам мумкинлигини хаёлимизга келтирмаймиз.\nФараз қилинг, қандайдир сабабга кўра, сиз уйингизда турмуш ўртоғингиз билан қаттиқ жанжаллашиб қолдингиз. Ана шу жараёнда иккалангиз бир-бирингизнинг устингизга ағдарган “мағваза”лар бирон-бир жойга изсиз йўқолмайди. Аксинча, барчаси хонангиз бурчакларига чўкади ва сувга шимилади. Сиз ўша сувни истеъмол қилсангиз, ўзингиз билмаган ҳолда ундан манфий қувват оласиз.\nҚолаверса, инсон жисмининг тўртдан уч қисми сувдан иборат бўлгани боис бояги манфий қувват бутун вужудингизга тарқалиб, тана аъзоларингиз ҳужайраларига ўрнашиб олади.\nАлқисса, сиз ножўя хатти-ҳаракатингиз оқибатида руҳиятингиз, баданингиз, суякларингиз ва бошқа аъзоларингизда муаммо устига муаммо туғдирасиз. Боз устига, манфий қувватга эга сув кўп ичилса, одамни сал нарсага шубҳаланадиган қилиб қўяди. Бадгумон киши эса нохуш фикрлари билан ғайришуурий равишда ўз вужудида хавфли касалликлар ривожланишига сабабчи бўлади. Масалан, телевизорда тиббий мавзуда кўрсатув берилаяпти, дейлик. Сершубҳа одам экранда онкологик хасталикка чалинган бемор кўриниши биланоқ унинг ўрнига ўзини қўя бошлайди ва ёмон ўй-хаёллар исканжасида қолади. Шу тариқа онгсиз равишда жисмида касаллик урчишига сабабчи бўлади.\nЁки бошқа мисол. Сиз ўзингизни безовталантирган хасталик сабаб, даво истаб, шифокор ҳузурига бордингиз. У инсон руҳиятини яхши тушунса, яхши гаплар айтиб, кўнглингизни тинчлантиради. Борди-ю, сал ваҳимачироқ бўлса-чи? Йўқдан бор ясаб, бир талай ташхис қўяди. Ўлганнинг устига тепгандай, аллакимлар худди шунақа касалликка учрагани-ю вақтида даволанмагани туфайли азоб чека-чека жон таслим қилгании ҳақида қатор далиллар келтириб, юрагингизга қутқу солади. Қарабсизки, сизнинг кайфиятингиз бузилади. Нохуш ўйлардан миянгиз ғовлаб, дардингиз баттар оғирлашади. Охир-оқибат соғайишингиз чўзилиб кетади.\nАна, кўрдингизми, ортиқча шубҳа-гумонлару ноўрин гап-сўзлар нималарга олиб келади. Эҳтимол, кимдир “Энди нима, хавфли жиҳатлари ҳам бор экан деб, умуман сув ичмаслик керакми?” дея ҳайратга тушиши мумкин. Йўқ, ичиш керак! Бусиз яшашнинг сираям иложи йўқ.\nМодомики, шундай экан, энди ҳақли савол туғилади: хўп, бирон-бир танкернинг ҳалокати туфайли океан ёки денгизга тарқалиб кетган нефтни-ку, бир амаллаб тўплаш, ногаҳон ўпирилиб, ўзида тўпланган зарарли унсурларни оқизиб юборган тозалаш иншоотини қайта тиклаш мумкин. Турли-туман заҳри қотиллар ва чиқиндилар билан ифлосланган сувни, гарчи ҳар доим ҳам кўнгилдагидек самара бермаса-да, қайнатиш, хлорлаш ва бошқа усуллар билан зарарсизлантириш имкони мавжуд. Бироқ одамларнинг ўзи сув орқали тарқатадиган манфий, яъни хасталикка қоришган қувватни қандай йўқотса бўлади?\nБунинг учун, аввало, ичишдан олдин сув таркибини соғлом энергия билан тўйинтириш керак. Лекин бу ўринда айрим сохта шифокорларнинг телевизор орқали бир вақтнинг ўзида ҳам сувни, ҳам қўл телефони аккумуляторини қувватлантириш мумкин деган сафсаталарига зинҳор-базинҳор ишонманг. Қувватлантирувчи “қурилма” вазифасини ўзингиз бажаринг. Сидқидилдан қилинган тоат-ибодат, эзгу тилаклар, ширин сўзлар ва дилрабо куйлар сувга ижобий хусусият бағишлайдиган восита вазифасини ўтай олишини ёдда тутинг. Сувни идишга солгач, у билан обдон “суҳбатлашинг”. Фақат қалбингизни қийнаётган муаммолар ҳақида чурқ этманг, чунки улар зарарли унсурлар миқдорини кўпайтириб юборади. Энг муҳими, сиз сувдан завқланинг. Жуда бебаҳо, ажойибдан-ажойиб неъмат эканлигини айтиб, уни мақтанг. Сиҳат-саломатлик, фаровон ҳаёт, бахт, севги, Аллоҳ, илоҳиёт, табарруклик, муқаддаслик ва бошқа эзгуликлар ҳақида сўз юритинг.\nШунда, хоҳ ишонинг-хоҳ ишонманг, мўъжиза рўй беради. Илиқ гапларни “тинглаган” сув ўз таркибини тўлиқ ўзгартириб, мусбат қувватга эга бўлади. Бу инсон саломатлиги учун ўта муҳим омил ҳисобланади. Шунинг учун ҳам ўтмишда аксарият азайимхону табиблар беморларни айнан дам солинган, қайтариқ қилинган оби ҳаёт билан даволаганлар. Коҳинлар ҳам бутхоналарда ўтказиладиган сирли ибодатлар пайтида хочлардан ташқари, таркиби яхши тилаклар ила бойитилган сувдан ҳам фойдаланганлар.\nСанаси: 18-04-2015, 19:10;\n« Апрел 2015 »


Жанубий Мирзачўл магистраль каналининг талафот кўрган марказий, ўнг ва чап каналларининг 17 км қисмини таъмирлаш учун 48 млрд. сўм зарур бўлиб, шу кунга қадар 13,0 млрд. сўм маблағ, Оқолтин, Мирзаобод ва Сардоба туманларидаги ирригация ва мелиорация объектларини таъмирлаш-тиклаш учун 19,1 млрд. сўм зарур бўлиб, шу кунга қадар 1,3 млрд. сўм пул маблағлари молиялаштирилди.


Жиззах вилоятида 2015 йилнинг биринчи ярмида 35,7 млн долларлик маҳсулот экспорт қилинди\n21:43 / 23.07.2015\nЖиззахда 2015 йилнинг биринчи ярмида вилоятни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш якунлари ва галдаги устувор вазифалар муҳокамасига бағишланган фаоллар йиғилишида шу ва бошқа соҳаларда амалга оширилган ишлар муҳокама қилинди.\nЖиззах вилояти ҳокими С.Исмоилов бошқарган йиғилишда халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгашлари депутатлари, давлат ва жамоат ташкилотлари раҳбарлари иштирок этди.\nЖиззах вилоятида жорий йилнинг ўтган олти ойида саноат соҳасида 94 янги лойиҳа амалга оширилди. Натижада қўшимча 46 миллиард сўмлик маҳсулот ишлаб чиқарилиб, мингдан зиёд янги иш ўрни яратилди.\nВилоятда автомашина тормоз колодкалари, тикув машиналари, полипропилен қувур ва фитинглар, винтел, аксессуар каби 12 турдаги янги маҳсулотлар ишлаб чиқарилмоқда.\nЙиғилишда ҳисобот даврида барча соҳаларда ўсиш кузатилгани таъкидланди. Йилнинг ўтган даврида ишлаб чиқарилган 525,9 миллиард сўмлик саноат маҳсулотларининг 37 фоизи ҳудудий корхоналар улушига тўғри келди.\nМаҳаллийлаштириш дастури асосида 28,4 миллиард сўмлик маҳсулот ишлаб чиқарилиб, 2,1 миллион доллар валюта иқтисод қилинди. Ҳудудий корхоналар томонидан ҳисобот даврида 35,7 миллион долларлик маҳсулот экспорт қилинган.\nҲисобот даврида бандлик дастури доирасида 24 мингдан зиёд янги иш ўрни яратилди. Иш ўринларининг 77,5 фоизи қишлоқ жойларда барпо этилди.\n“Кексаларни эъзозлаш йили” Давлат дастури ижроси доирасида 85 миллиард сўмлик маблағ сарфланиб, ёши улуғ инсонларнинг турмуш шароитини янада яхшилаш, зарур қулайликлар яратиш бўйича белгиланган тадбирлар амалга оширилди.\nКичик бизнесни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш натижасида 690 янги тадбиркорлик субъекти ташкил этилиб, уларнинг умумий сони 9 минг 26 тага етди. Тижорат банклари томонидан тадбиркорларга 192 миллиард сўм кредит маблағлари ажаратилди. Натижада 20 мингдан зиёд янги иш ўрни яратилди. Кичик бизнеснинг вилоят ҳудудий маҳсулотидаги улуши 63,2 фоизни, аҳоли бандлигида 80,3 фоизни ташкил этди.


26.06.20 10:14\tmsk\nКАЪБАНИНГ АТРОФИДА БЎШ ҚОЛГАН МАЙДОН . AL-JAZEERA ТЕЛЕКАНАЛИДАН ОЛИНГАН КАДР\nИслом дини учун муқаддас саналган икки шаҳар – Саудия Арабистонида жойлашган Макка ва Мадинани бу йил мусулмонлардан жуда ҳам озчилиги зиёрат қила олади. Сабаби – мамлакатда коронавирус тарқалиши муносабати билан қабул қилинган чеклов чоралари бўлиб қолмоқда. “Бу йил ҳаж мавсумини Саудия Арабистони қироллигида истиқомат қилаётган турли миллат вакилларидан бўлган жуда ҳам чекланган миқдордаги иштирокчилар билан ўтказишга қарор қилинди”, — дейилади одатда зиёратчиларга виза бериш билан шуғулланадиган Ҳаж вазирлигининг баёнотида. Шу билан бирга, вазирлик қанча одамга ҳаж зиёратини адо этишга рухсат берилиши тўғрисида аниқлик киритмагани ҳам рост. Шундай қилиб, айни пайтда Саудия Арабистони Қироллигидан ташқарида қолган чет эллик фуқаролар бу йил Макка ва Мадинага бора олмайдиган бўлиб қолдилар.\nМаккадаги зиёратчилар . Pixabay.com сайти фотосурати\nҲар йили икки миллиондан зиёд одамлар, шу жумладан, чет эллардан келаётган ҳожилар ҳаж зиёратини бажарадилар. Мисол учун, 2019 йилда муқаддас шаҳарларни 2,5 миллион мусулмонлар зиёрат қилди. Саудия Арабистонида истиқомат қилаётган чет эллик фуқароларнинг аксариятини Афғонистон, Судан, Покистон, Миср ҳамда ҳиндистонлик мусулмонлар ташкил этадилар. Улар асосан қишлоқ хўжалиги соҳасида, қурилишларда, хизмат кўрсатиш соҳаларида ишлайдилар. Афтидан айнан улар жорий йилда Ҳаж вазирлиги томонидан Макка ва Мадина зиёратига рухсат берилган чет эллик фуқаролар бўлиб қоладиганга ўхшайдилар.\nИслом тарихида ҳаж бир неча бор қолдирилган. Бунга урушлар, эпидемиялар ва диний келишмоқчиликлар сабаб бўлган. Ҳатто ҳаж йўналишини тубдан ўзгартиришга уринишлар ҳам бўлган. Макка ва Мадинага ҳаж зиёратлари жами 40 марта бекор қилинган.\nМакка учун урушлар\nПайғамбар Муҳаммад (с.а.в.) вафотларидан 60 йил ўтиб 692 йилда шаҳарни Ҳажжож ибн Юсуф қамал қилгани боис, Макка зиёрати тўхтаб қолди. Шаҳарни қамалга олиш март ойида бошланди. Муқаддас шаҳар Уммавийлар ҳалифалигига қарши кўтарилган исённинг марказига айланиб қолди. Қўзғолонга пайғамбар Муҳаммад (с.а.в.)нинг саҳобаларидан бири бўлмиш Абдуллоҳ ибн Зубайр (р.а.) бошчилик қилди. Унинг ўзи барча мўминларнинг амири лавозими бўлмиш ҳалифаликка даъвогар эди. Аввалига ибн Зубайрнинг омади юришди. Унга нафақат Макка ва Мадина, балки бошқа кўплаб мусулмон вилоятларининг аҳолиси байъат бера бошладилар.\nУнга қарши Арабистоннинг Ат-Тоиф шаҳридан бир неча минг кишилик қўшинни етаклаган саркарда Ҳажжож ибн Юсуф юриш бошлади. Макка қуршаб олинди. Исёнчиларнинг устига манжанақлардан тош ёғдира бошладилар. Тошлардан баъзилари муқаддас Каъба жойлашган Масжидул-Ҳаром ҳудудига ҳам келиб тушди. Қамалда қолган аҳолининг зиёратчилар ҳаж амалини бажара олишлари учун бир неча бор сулҳ тузиш тўғрисидаги таклифларига қарамай, Ҳажжож жангавор ҳаракатларини тўхтатмади. Етти ой давом этган қамалдан сўнг Уммавийлар қўшинининг навкарлари шаҳар ичига кириб келдилар, бунгача ибн Зубайр тарафдорларидан кўпчилиги, шу жумладан, ўғиллари ҳам қочиб кетишган эди. Исёнчилар раҳнамоси сўнгги нафасигача жанг қилди ва пировардида ўлдирилди. Унинг жасадини бошқа исёнчиларга ибрат бўлиши учун Макка дарвозасига михлаб осиб қўйдилар.\nХ асрнинг биринчи ярмида Баҳрайн оролидаги карматлар мазҳабидаги шиаларнинг давлати кучайиб кетиб, ҳожиларнинг карвон йўлларида мунтазам қароқчилик рейдларини амалга ошира бошлади. 930 йилда карматларнинг доҳийси Абу Тоҳир Ал-Жаннабий Макка шаҳрига зиёратга боришни маъжусийларга хос ширк амал деб эълон қилди. У Маккани қўлга олиб, Каъбадаги муқаддас “Ҳажарул-асвад” тошини олиб чиқиб кетди ва бир неча бўлакларга майдалаб ташлади. Минглаб мусулмонлар ҳужум давомида ўлдирилдилар, уларнинг жасадларини эса муқааддас Замзам қудуғига ташладилар. Ғолиблар Масжидул-Ҳаромни талон-тарож қилдилар. Қайтадан ҳаж маросимларини адо этиш имконияти эса 951 йилда туғилди. Ўшанда катта товон пули эвазига “Ҳажарул-асвад” тоши Каъбага қайтарилган эди.\nМаккадаги бўш майдон, 1907 йил . Wikimedia Commons сайти фотосурати\nЎзбекистон Исроил билан авиапарвозларни тиклади\n«Ўзбекистон ҳаво йўллари» Тошкент — Москва йўналиши бўйича кунига иккитадан чартер рейсини йўлга қўйди\n983 йилдан 991 йилгача аббосийлар ва фотимийлар ҳалифаликлари ўртасидаги ўзаро урушлар туфайли ҳаж зиёратларини адо этишнинг имконияти бўлмади.\n1183 йилда салбчи Рено де Шатильон қўшини Исломнинг юрагига қадар бостириб кириш учун Қизил денгиз соҳиллари бўйлаб рейд ўтказа бошлагани учун муқаддас шаҳарларга зиёрат қилишнинг иложи бўлмай қолди. Де Шатильон салбчиларнинг энг таниқли намояндаси эди, у Трансиорданиянинг ҳукмрони бўлиб, лорд унвонига эгалик қиларди. Трансиордания салбчилар давлатининг жанубий чегарасида жойлашган эди. Шатильон лорд унвонига эга бўлгунига қадар ўн беш йил давомида Ҳалаб шаҳрида мусулмонларнинг қўлида асирликда бўлган. Тутқунликда у араб тилида сўзлашини ўрганиб, Исломнинг барча нозик жиҳатларини ўзлаштириб олган. У айнан тактик амалиётлари билан шуҳрат қозонган: тезкорлик билан ҳужум қилиш, душманни енгиш ва жанг майдонидан ўз вақтида қочиб қолиш. У Макка ва Мадина йўналишларида ҳам айнан шундай амалиётларни қўллашни режалаштирган эди. Айрим маълумотларга кўра, довюрак салбчи Мадинадан пайғамбар Муҳаммад (с.а.в.) нинг муборак жасадларини ўғирлаб, ўзининг мулкига олиб кетишни ва шундан кейин пайғамбарни зиёрат қилгани келадиган зиёратчилардан пул ундиришни кўзлаб юрган экан. Ваҳоланки, бунгача ҳам бадавий араблар, ўзлари мусулмон бўла туриб, ўз ерларидан ўтадиган ҳожилардан йўл пул ундириш амалиётини қўллаб келишларини қайд этиш жоиз. Шундай қилиб, Де Шатильон уларнинг бизнесини тортиб олмоқчи бўлган холос, деган хулосага келиш мумкин. Бироқ мусулмонларнинг денгиз флоти ўша 1183 йилда салбчиларни тор-мор этишга эришди ва бу билан Макка ва Мадина қулашининг таҳдиди бартараф этилди.\nВабо ва терроризм\n1831 йилда Маккада вабо эпидемияси бошланиб кетганидан сўнг ҳаж зиёрати тўхтатиб қўйилди. Касалликни Жанубий Осиёдан келган зиёратчилар олиб кирдилар. Маккадаги зиёратчиларнинг тахминан тўртдан уч қисми ҳалок бўлганидан кейин, ҳаж зиёрати тўхтатиб қўйилди. Шундан кейин ҳам кам деганда икки марта ҳаж зиёратлари вабо тарқалиши туфайли тўхтатиб қўйилган эди.\n1845 йилда бу касалликнинг Маккада авж олиши натижасида 15 минг мусулмон ҳалок бўлдилар, вабо эпидемиясини фақат 1850 йилда бартараф этишга эришилди.\nВабо 1858 йилда иккинчи марта авж олганида зиёратчилар Қизил денгизнинг Мисрдаги соҳилида жойлашган вақтинчалик карантин лагерига бориб туришга мажбур бўлдилар. 1831 йилдан 1912 йилгача Маккада вабо эпидемияси жами 27 марта содир бўлган.\nМаккадаги зиёратчилар . Wikipedia.org сайтида жойлаштирилган Ali Mansuri фотосурати\nХХ асрда Исломнинг муқаддас шаҳрига асрнинг рамзларидан бирига айланган янги “эпидемия”си бўлмиш терроризм ташриф этди. 1979 йилнинг ноябрида Жуҳайман ал-Утайбий бошлиқ диний радикаллар гуруҳи Масжидул-Ҳаромга ҳужум қилиб, уни эгаллаб олди. Утайбий ва унинг издошлари қироллик “вестоксикация” – ғарб маданияти зарарли таъсирининг қурбонига айланди, деб ҳисоблашардилар. Ал-Утайбийнинг тарафдорларидан бирини Маҳдий деб эълон қилдилар. Террорчилар масжиднинг барча 25 та дарвозаларини ёпиб қўйиб, ёки сўнгги нафасгача давом этадиган жангни ва ёки бўлмаса, халқнинг қўзғолон қилиб кўтарилишини кутишар эди. Ҳар қандай ҳолатга тайёр бўлиш учун улар масжид минораларига снайперларни ўтқазиб қўйдилар. Қироллик армияси бир неча соат ўтиб ибодатхона мажмуасини қуршаб олди. Бироқ ишғол қилишга буйруқни, дея ёзади ўзининг “Қироллик ичкарисида (қироллар, уламолар, модернистлар, террористлар ва Саудия Арабистони учун жанг)” дея аталувчи китобида британиялик тадқиқотчи Роберт Лейси, фақат Ар-Риёдда шошилинч тарзда йиғилган Уламоларнинг олий кенгаши бера олар эди, холос. Негаки, Исломнинг энг асосий масжиди ҳудудида ҳар қандай қуролнинг қўлланиши тақиқланган. Тегишли фатво шошилинч тарзда эълон қилинди ва қироллик махсус тайинланган бўлинмаси (спецназ) тунги ҳужумни амалга оширди. Террорчилар улардан ҳам маккорроқ чиқиб қолдилар: улар битта дарвозани очиб қўйдиларда, аскарларни отиб ташладилар. Ҳукумат ўзининг ўнлаб ҳарбий хизматчиларидан айрилди. Саудия Арабистони ёрдам сўраб Франция ва Покистонга мурожаат қилишга мажбур бўлди. Янги ишғол этиш операциясида зирҳли техника ишга солинди. Масжид остидаги тунелларда яширинган террорчиларга қарши Франциядан келтирилган фалаж қилувчи газни қўлладилар. “Саудиянинг ҳужумчи бўлинмаларига кишининг тинкасини қуритадиган ишларни бажаришларига тўғри келди. Улар противогазларни тақиб олишиб, катакомбаларнинг жирканч зулумотлари қаърида оралаб, газ қамалган канистрларни улоқтириб юрдилар ва шундан сўнг заҳарли буғлар орасидан олға қараб ҳаракатландилар”, — дея ёзади Масжидул-Ҳаромни террорчилардан тозалаш жараёнини таърифлаган Роберт Лейси. 117 нафар террорчилар ўлдирилди, 68 киши, шу жумладан, ал-Утайбий асирга олинди. Ҳукумат қўшинларидан 127 нафар харбий хизматчи ҳалок бўлди ва 451 киши яраланди. Саудия шаҳзодаларидан бирига кўра, Масжидул-Ҳаромнинг яқиндагина таъмир этилгани ҳужум ишларини қийинлаштириб қўйди. Таъмирлаш ишларини Бин Лодинлар оиласига қарашли қурилиш фирмаси бажарган эди. Таъмирлаш ишлари жуда ҳам сифатли бажарилгани боис, айрим тўсиқ ва деворларни бузиш ниҳоятда қийин кечди.\nМасжидул-Ҳаром 1980 йилда қайта таъмирланиб тикланганидан сўнг Макка ва Мадинада ҳаж ва умра зиёрати жорий йилгача мунтазам равишда ўтказиб турилди. Ҳозирча Саудия Арабистонида коронавирус атрофидаги вазият жуда ҳам мураккаблигича қолмоқда (мақоланинг рус тилидаги матни чоп этилган пайтда у ерда 164 минг киши инфекцияни юқтириб олишган, 1346 нафар беморлар ҳалок бўлган ва бир сутка ичида касалликка чалинишнинг 3139 та янги ҳолатлари аниқланган эди). Қироллик ҳукумати ҳозирча мамлакат чет эллик зиёратчилар учун қачон очилиши мумкинлиги ҳақида бирор фикрга келишдан ожиз бўлиб қолмоқда.


13:00 / 18 февраль 690 pdf Ўқиш режими + -\nوَالنِّفاسُ دَمٌ يَعْقُبُ الوَلَدَ. وَلَا حَدَّ لِأَقَلِّهِ. وَأَكْثَرُهُ أَرْبَعُونَ يَوْمًا. وَهُوَ لِأُمِّ التَّوْأَمَيْنِ مِنَ الْأَوَّلِ خِلَافًا لِمُحَمَّدٍ. وَانْقِضَاءُ الْعِدَّةِ مِنَ الْأَخِيرِ إِجْمَاعًا. وَسِقْطٌ بَدَا بَعْضُ خَلْقِهِ وَلَدٌ، فَتَصِيرُ أُمُّهُ نُفَسَاءَ، وَالْأَمَةُ أُمَّ وَلَدٍ، وَيَقَعُ الْمُعَلَّقُ بِهِ، وَتَنْقَضِي الْعِدَّةُ بِهِ.\nНифос бола(туғилган)дан кейин келадиган қондир. Унинг озининг чегараси йўқ. Кўпи қирқ кун. У эгизакларнинг онаси учун, Муҳаммадга хилоф ўлароқ, биринчи боладан бошланади. Иддасининг тугаши эса охиргисидан эканига иттифоқ қилинган.\nТушиб қолган ҳомиланинг баъзи аъзоси аён бўлса, бола ҳисобланади. Бас, унинг онаси нифосли ҳисобланади.\nОна чўри бўлса, умму валад бўлади. Унинг туғилишига боғлаб қўйилган нарса воқеъ бўлади ва у билан иддаси тугайди.\nНифос ҳайзга яқин нарсадир. Уларнинг ҳукмлари ҳам деярли бир хил. Аммо нифоснинг ўзига хос хусусиятлари ҳам бор. Келаси сатрларда ана шу нарсалар ҳақида батафсил баён келади.\n«Нифос» сўзи луғатда «туғиш» ва «қон» маъноларини англатади. Шариатда эса:\nНифос бола(туғилган)дан кейин келадиган қондир.\nБоладан олдин ва у билан бирга чиққан қон нифос ҳисобланмайди.\nУнинг озининг чегараси йўқ. Кўпи қирқ кун.\nЧунки шаръий манбаларда нифоснинг ози тўғрисида маълумот келмаган. Бас, бундай ҳолда воқеълик эътиборга олинади. Аёллар ичида нифос кўрмайдиганлари ҳам учраб туради.\nНифоснинг кўпи ҳақида эса шаръий далил бор.\nعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا قَالَت: كَانَتِ النُّفَسَاءُ تَجْلِسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا، فَكُنَّا نَطْلِي وُجُوهَنَا بِالْوَرْسِ مِنَ الْكَلَفِ. رَوَاهُ التِّرْمذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ.\n«Нифос кўрган аёллар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида қирқ кун ўтирар эдилар. Юзларимизга нарса тошиб кетиб, варас суртиб олар эдик», деди».\nУ эгизакларнинг онаси учун, Муҳаммадга хилоф ўлароқ, биринчи боладан бошланади.\nЭгизак туққан аёлнинг нифоси биринчи боланинг туғилган вақтидан бошланади. Чунки бола туғилганидан кейин келган қон нифос бўлади.\nИддасининг тугаши эса охиргисидан эканига иттифоқ қилинган.\nАллоҳ таоло Талоқ сурасида:\n«Ҳомиладорларнинг иддаси ҳомилаларини қўймоқларидир», деган (4-оят).\nБиринчи бола туғилганидан кейин иккинчи ҳомила қолган бўлади ва иккинчи бола туғилганда идда тўлиқ чиқади.\nМуддатидан олдин тушиб қолган ҳомилада бирорта бармоқми ёки шунга ўхшаш аломатлар бўлса, у ҳомила бола ҳисобланади ва онасига бола туққан аёлга жорий қилинадиган ҳукмлар жорий қилинади. Жумладан, ўша она нифосли ҳисобланади.\nОна чўри бўлса, умму валад бўлади.\nҚадимда, қул ва чўрилар бор вақтларда она чўри бўлса, бирорта аъзоси аён бўлган ҳомиласи тушиши билан у хўжайинига умму валад бўлган.\nУнинг туғилишига боғлаб қўйилган нарса воқеъ бўлади ва у билан иддаси тугайди.\nМисол учун, эри «Туққан кунинг талоқсан», деган бўлса, юқорида зикр қилинган сифатдаги ҳомила тушиши билан талоқ бўлади.\nИддаси тугаши эса Аллоҳ таолонинг Талоқ сурасидаги\n«Ҳомиладорларнинг иддаси ҳомилаларини қўймоқларидир», деган 4-оятига биноан бўлади.\nhabibulloh 09:18 / 26 февраль\n11:00 / 18 февраль 1697\n15:00 / 18 февраль 545\n2921 17:54 / 28.12.2017\n1677 14:00 / 11.06.2020\n1183 09:05 / 11.09.2019\n1661 16:05 / 12.12.2019\n1735 18:20 / 07.04.2020\n2465 15:55 / 28.03.2020\n59748 11:58 / 10.10.2018\n73615 11:56 / 10.10.2018\n4039 14:48 / 30 март


Эрон ядровий инқирози: Қозоғистондаги йиғин қандай тўхтамга келди? - BBC Uzbek - Dunyo\nСўнгги янгиланиш 27 феврал 2013 - 09:32 GMT\nҒарб Эрондан уранни тўйинтирувчи иншоотларини беркитишни талаб қилмоқда.\nҚозоғистонда дунёнинг қудратли давлатлари ва Эрон ўртасида унинг зиддиятли ядровий дастурига бағишланган музокаралар поёнига етди.\nМузокаралар якунига оид тафсилотлар ҳозирча эълон қилингани йўқ, бироқ Рейтер ахборот агентлигининг Эрон Давлат Телевидениесига иқтибосан маълум қилишича, тарафлар мутахассислари учрашиб, ядровий дастурнинг техник жиҳатларини мубоҳаса этишга келишиб олганлар.\nОлма отада бўлиб ўтган музокараларда эронлик музокарачилар АҚШ, Британия, Франция, Хитой, Россия ва Олмония (5+1) расмийлари билан учрашганлар.\nҚозоғистондаги музокаралар 2012 йилда натижасиз якунланган давра учрашувидан кейин илк бор ўтказилган.\nДунёнинг қудратли давлатлари Эронни ядровий қурол ишлаб чиқариш йўлларини излаётганликда айблашади, расмий Теҳрон эса бу айбловларни қатъиян рад этади.\nЭрон ядровий дастур соф фуқаровий мақсадларни кўзлагани, уран тиббий изотоплар яратиш учун тўйинтирилаётганини таъкидлайди.\n2010 йилдан буён Эрон уранни 20% даражасида тўйинтирган.\nТеҳрон уранни тўйинтириш ишларини тўхтатиш ҳақидаги ғарб давлатлари талабларини давомли рад этиб келади.\nМузокараларнинг очилиш маросимида ғарб давлатларининг етакчи музокарачиси Баронесса Кэтрин Аштон Эронга "ўзгартирилган" дея таърифланган таклифни илгари сурган.\nУшбу таклифда ҳам уранни бойитиш ишларини тўхтатиш ва уранни тўйинтиришга мослаштирилган Фордо ер ости иншоотини ёпиш талаб қилингани ишонилади.\nБунинг эвазига Эронга нисбатан қўлланилаётган баъзи санкциялар бекор қилиниши мумкин, дея таъкидланади баъзи хабарларда.\nБаъўи жазо чоралари туфайли Эрон иқтисодиёти ортга кетди: нефтдан олинган даромад қисқарди, миллий пул қадри тушди, ишсизлар сони кескин ортди.\nЭронга тегишли Пресс ТВнинг хабар беришича, Эрон ҳам ғарб давлатларига "янги таклифлар мажмуини тақдим этган", аммо ушбу таклифлар тафсилоти маълум эмас.\nОлма ота музокаралари Исроилнинг агар бошқа усуллар иш бермаса, Эрон дастурини куч билан тўхтатиши ҳақидаги огоҳлантиришлари ортидан бўлиб ўтган.\nЖорий ой бошида Эрон ўз ҳудудида янги уран кони топилгани ва ядровий дастурни кенгайтиришни режалаштираётганини эълон қилди.\nЭроннинг айтишича, янги кон мамлакат уран заҳираларини уч бараварга кўпайтиради.\nМузокаралардан ўн кун муқаддам Эрон Натанз ядровий станциясидаги центрифугаларни янгилашини билдирди. Янги центрифугалар уранни эскиларига қараганда икки-уч баравар тез тўйинтиришга қодир экани ишонилади.


Банкларнинг инвестициявий фаоллигини ошириш бўйича вазифалар бе\n2258 28 Октябр, 2019 Чоп этиш Юклаб олиш (PDF 110 Kb)\nТадбиркорликни ривожлантириш ва ишлаб чиқаришни молиявий қўллаб-қувватлашда банклар муҳим ўрин тутади. Шу боис ушбу молиявий институтларнинг барқарорлиги ва ҳаётдаги ролини оширишга катта эътибор қаратилмоқда.\nКейинги йилларда давлат бюджетидан тижорат банкларига дастурларни молиялаштириш учун 8,4 триллион сўм, айланма маблағлар учун 400 миллион доллар, устав капиталини ошириш учун 1,7 миллиард доллар маблағ ажратилди. Умуман олганда, сўнгги икки йил ичида банклар капитализациясини ошириш учун 3,3 миллиард доллар давлат маблағи берилди.\nМисол учун, хусусий банклар кредит ресурсининг ярмидан кўпини депозитлар ҳисобига шакллантираётган бўлса, давлат банкларида бу кўрсаткич атиги 10 фоиз атрофида. Шунингдек, давлат банклари кредит портфелининг ярмидан кўпи 5 та йирик давлат корхонаси ҳиссасига тўғри келади. Ҳанузгача эскирган дастурий таъминотлардан фойдаланаётгани учун банк хизматлари сифати талаб даражасида эмас.\nКуни кеча Ўзбекистон Республикаси Президентининг "Оилавий тадбиркорликни ривожлантириш давлат дастурлари доирасида амалга оширилаётган лойиҳаларни кредитлаш тартибини такомиллаштиришнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида"ги қарори қабул қилинди. Унга мувофиқ, банклар трансформациясини тезлаштириш ва сифатли амалга ошириш мақсадида барча давлат банкларидаги акциядорлик вазифаси Молия вазирлигига юклатилди.\nЙиғилишда Молия вазирлиги ва Марказий банкка Жаҳон банки билан биргаликда банк секторини узоқ муддатли ривожлантириш стратегиясини ишлаб чиқишни якунлаш вазифаси қўйилди.\nДавлатимиз раҳбари тижорат банкларининг ҳозирги ҳолатини таҳлил қилиб, долзарб чора-тадбирлар ҳақида тўхталиб ўтди.\nБугунги кунда банкларга қўйилган депозитларнинг 70 фоизи қисқа муддатли бўлгани ҳолда, кредитларнинг 90 фоизи узоқ муддатга берилган. Айрим банкларда жорий харажатлар даромадга нисбатан 60-70 фоизни ташкил этади. Шу боис банкларни молиявий соғломлаштириш ва уларнинг барқарорлигини таъминлаш масалалари ҳам муҳокама қилинди.\nБанкларнинг мижозга йўналтирилган, аҳолининг кенг қатламига мўлжалланган хизматларини кўпайтириш ҳамда кредитлаш тартибини соддалаштириш бўйича топшириқлар берилди. Онлайн ва мобил алоқа орқали хизмат кўрсатиш, чет элларда кенг тарқалган "скоринг" ва автоматлаштирилган модулли кредит ажратиш тизимини кенгайтириш зарурлиги қайд этилди.\nБанкларнинг ташкилий тузилмасини такомиллаштириш, бизнесга йўналтирилган корпоратив бошқарув тизими ва кузатув кенгашлари фаолиятини жонлантириш муҳимлиги кўрсатиб ўтилди. Инвестициявий жозибадорликни ошириш орқали хусусий сектор иштирокини кенгайтириш зарурлиги таъкидланди.\n– Энди банклар ресурс жалб этиш бўйича "ўз аравасини ўзи тортиши" керак. Шундагина бозор шароитига мос, замонавий бошқарув тизимига эга молиявий институтга айлана олади, – деди Президент.\nЙиғилишда кадрлар масаласига ҳам алоҳида эътибор қаратилиб, Марказий банк ҳузурида ташкил этилаётган Банк ходимларини қайта тайёрлаш корпоратив маркази ва Тошкент молия институти бу борада жиддий шуғулланиши лозимлиги қайд этилди. Банк ходимларининг мижозлар билан ишлашини рағбатлантириш, уларнинг фаолиятини самарадорлигига қараб баҳолаш индикаторларини жорий этиш бўйича ҳам кўрсатмалар берилди.\nЙиғилиш сўнгида "Саноатқурилишбанк" ҳамда Халқ банкининг 2020 йил ва истиқболдаги режалари тақдимоти ўтказилди.


ТОШКЕНТ, 26 дек - Sputnik. Бош вазир ўринбосари Меҳриддин Хайриддинов бошчилигидаги делегация Россия меҳнат ва бандлик бўйича федерал хизмати билан мулоқот ўтказди.\nУчрашувда Ўзбекистон томони россиялик шерикларни мамлакатда ташкиллаштирилган, хавфсиз ва легал меҳнат миграцияси тизимини жорий қилиш бўйича амалга оширилаётган ишлар ҳақида маълумот тақдим этди.\nРФ вакиллари Россия ҳудудида ташкиллаштирилган рақамли меҳнат миграцияси тизими ишлаб чиқилаётгани ҳақида гапирдилар.\nУшбу тизимга Ўзбекистон Ташқи миграцияси агентлиги ҳам қўшилиши борасида келишувга эришилган. Бунда агентлик персонал кабинети Умумроссия вакинсиялар базаси - "Работа в России"га қўшиб қўйилади.\nЎзбекистонда касб ва тил ўрганган фуқароларнинг резюмелари россиялик иш берувчиларга ахборот тарзида ушбу рақамли тизимга киритилади.\nХудди шу куни "Многофункциональный миграционный центр" давлат бюджет ташкилоти ва "Ишга марҳамат" мономаркази ўртасида ҳамкорлик битими имзоланди.\nЎзбекистондан Россия Федерациясига, хусусан Москвадаги корхоналарга ташкиллаштирилган тартибда меҳнат мигрантларини жалб қилиш, ишга жойлашиш учун патентни расмийлаштиришни йўлга қўйиш мақсадида Тошкентда Россиянинг "Многофункциональный миграционный центр" филиали ташкил этилади.\nММЦ москвалик иш берувчиларнинг ўзбек ишчилари олдидаги мажбуриятлари қанчалик бажарилаётганини мониторинг қилиб боради.\nКоронавирусга қарши курашиш тезкор штаби қарори асосида Россиянинг "ПЭК" ва "Техагро" компанияларининг 14 нафар мутахассислари ўзбек делегацияси билан биргаликда Ўзбекистонга учдилар. Улар 2000 нафар Ўзбекистон фуқароларини Россия ҳудудида меҳнат фаолиятига жалб этишади.\nРоссия, Ўзбекистон, ўзбеклар, ноқонуний миграция, миграция маркази, мигрантлар, миграция, мигрант


Қоровуллик штати қисқарди-ю... йўқ, Зариф ота пенсияга чиқди-ю, унинг штати қисқарди. Начора, бошлиқ шу қарорга келгандан кейин нима дейиш мумкин? Аммо ташкилот биносидаги шунча мол-мулк, омбордаги маҳсулотлар учун ким жавоб беради? Аниқроғи, кундуз кунлари улкан омборда мижоз ва таъминот бўлими ходимларининг ғала-ғовури тинмайди, бироқ кечаси одамлар ухласа, унинг эшигини очиқ қолдириб бўлмайди-да!\n– Ҳечқиси йўқ, – деди Ворис Жалилович бақбақаларини бармоқлари билан силаб, – мен ўзим иккита зўр «Балтик Зигер» олиб келаман.\nТаъминот бўлимидагилар «Балтик Зигер»ни тушунишмади, албатта. Ҳатто Тўрабоев «Наҳотки хорижлик қоровуллардан фойдалансак? Ҳа, буям инновация» деб ҳам ўйлади. Улар валютада маош олишса керак, каттагина пул сўрашса керак, занғарлар!\n– Ойлик демайди, мукофот талаб қилмайди, – давом этди Ворис Жалилович. – Ўғрини кўрганида эса таппа босади.\nКечга яқин Ворис Жалиловичнинг ҳайдовчиси Обид ака тиллари ергача осилиб турган иккита «Балтик Зигер»ни келтирди. Келтирди деб ҳам бўлмайди, бу овчаркалар ўзини икки ёққа уриб кетиб, бечорани роса жиғибийрон қилишди. Обид ака ён-атрофга қараб олди-да, немис овчаркаларини ўзбекчасига боплаб сўкди.\nТашкилот ҳовлисида узун сим тортилиб, бу икки овчарка занжири ана шу симларга боғлаб қўйилди. Вой-вой-ей, буларнинг вовуллашини эшитсангиз: осмонда момақалдироқ чақиб, ён-атроф гулдирагандек бўлади. Бу итлар бор жойга ўғри тушиши нари турсин, кўчадан овозини эшитса, иштонини ҳўллаб қўймаса биз кафил!\n– Бошлиғимиз ишнинг кўзини билади-да, – мақтади Тўрабоев. – Битта қоровул ўрнига иккита! Тағин меҳнати беминнат! Зариф ота ойлиги камлигини айтавериб, тавбамизга таянтирарди. Зўр экан бу «Балтик Зинғир»!\n– Суръат ака, жа мақтайверманг. Бизнинг ўрнимизгаям овчаркалар олиб келишмасин тағин...\n«Балтик Зигер»лар олиб келинганининг иккинчи куни, не бахтки, Ворис Жалилович таътилга чиқиб, оила аъзолари билан икки ҳафтага хорижга учиб кетаётгани маълум бўлди. Бу ҳақда эшитганлар пана-пастқамда қарсак чалиб юборишди. Бошлиқ икки океан ортидаги аллақандай оролда дам олса, булар шу ерда – ишхонада роҳат қилишади. Қандай роҳатбахш кунлар! Барча ходимлар, «икки кучукнинг пойқадами қутлуғ келди» дейишарди ўзларича...\nЭртасига биринчи бўлиб Обид аканинг рангига ранг кирди. У муздек пиво симирган шекилли, танноз қизларнинг олдига кириб, жиғига тегиб чиқди. Тўрабоев, Манзумовлар ҳам тушликда «эллик-эллик» олдилар. Тушдан кейин соат учдаёқ ташкилот биноси ҳувиллаб қолган эди.\n– Билдиришнома ёзишга ёзибсиз, бунга асос қани?\n– Қанақа асос? – елкаларини қисди Тўрабоев.\n– Эй, худди бугун ишга келгандек гапирасиз-а! – жаҳли чиқди Сотволдиеванинг. – Мен папкага нимани асос қилиб қўяман? Жимжимадор қилиб билдиришнома ёзгунча маблағ кимга ажратиладиган бўлса, ўшалардан асос олинг.\n– Аммо улар ёзолмайди-да! Чунки улар – овчарка! Балтик билан Зигер! Ёки овчаркалар пул сўраб хат ёзганини кўрганмисиз, опа?\n– Сиз менга пичинг қилманг, – бобиллади Шоҳида опа. – Агар асос бўлмаса, бир чақа ҳам ололмайсиз.\n– Менга қаранг, – Тўрабоев бердисини айтгунча Сотволдиева гўшакни қўйиб-қўйди.\nУзун-қисқа бўлиб Шариповнинг ҳузурига кирдилар. У икковининг гапини эшитиб, ўйланиб қолди. Ҳақиқатан ҳам чигал масала! Ахир Ворис Жалилович ҳар бир сўмгача ҳисоб-китоб қилиб кетган, агар таътилдан қайтиб, ортиқча харажат қилингани ҳақида эшитса, ўзиям ухламайди, бошқаларни ҳам ухлатмайди. Сотволдиева ғолибона бош кўтариб хонадан чиқиб кетгач, Шарипов чўнтагини кавлаб, Тўрабоевдан сўради:\n– Э, шуниям трагедия қилиб юборасиз-а, қанча бўлади ўзи?\nТўрабоев уч миллион сўмга яқин рақам айтди.\n– Нима? – Шариповнинг қўли чўнтагида қолиб кетди. – Бу Белка билан Стрелкангизга чойхона палов қилиб бермоқчимисиз? Э, шу...\nТўрабоев тишини тишига босиб, егулик учун ажратиладиган харажатларни прейскурант бўйича бирма-бир ҳисоблаб берди. Бу овчарка қурмағурлар гўшт, балиқ, тухум, колбаса, қатиқ, творогдан ташқари мева, сабзавотгача ер эмиш! Тағин денг, бир кунда олти марта овқатланармиш! Суякни кемирмасмиш, фақат суяк қайнатилган бульонни ичармиш! Яна, э-ҳе, алламбало егуликлар: Bewi-Dog (Германия), Chicopee (Канада), Dr.Alder's (Германия), Frolik (Россия), Pedigree (яна Россия), Happy Dog – «Croq» (Германия), Pro Pac (АҚШ).\nШариповнинг тепа сочи тикка бўлиб, Тўрабоевдан бу рўйхатни қаердан олганини сўради. Овчаркалар олиб келинганида Ворис Жалиловичнинг қизи факсдан узатган экан. Аммо ўша факс қоғози ҳам университетдан юборилган, қолаверса, тагида имзо йўқ эди. Тўрабоев бечора қандай қилиб бошлиқнинг қизидан имзо талаб қилсин?\n– Ҳозирча қотган нон бериб туринг, – деди Шарипов бу даҳмазадан қутулиш учун.\n– Бу ит эмгурлар қотган нонга қайрилиб ҳам қарамаяпти.\n– Унда билмадим! Топинг йўлини! Ким офисга келтирган бўлса, ўшандан асос ёздириб олинг! Ўзимга деб ёзсин! Эртага Ворис Жалилович ҳам асос сўрайди.\n– Нега мен ёзар эканман? Менинг кучугим эмас-ку булар!\n– Сиздан нима кетди, Обид ака, ёзиб бера қолинг.\n– Ёзмайман. Ўтган йили, эсингиздами, ўзимнинг ҳисобимдан кабель олиб келгандим, беришдими пулини? Йўқ! Қайтага маошимдан уриб қолишди.\nХуллас, Обид ака кўнмади. Тўрабоев чақимчилик қилгани Шариповнинг ҳузурига кирмоқчи бўлди, аммо энди унинг эшиги қулф эди. У иккинчи ўрибосар билан гаплашиб кўрди. Зикиров Тўрабоевнинг муддаосини эшитиб, осонгина қутулиб қўя қолди: «Бу менинг ваколатимга кирмайди, мен қурилиш ашёлари билан шуғулланаман, билмайсизми?». «Биламан». «Билсангиз, эшикни ташқаридан ёпинг».\nТўрабоев кечгача ҳам Шариповни тополмай, охири унинг қўл телефонига қўнғироқ қилишга мажбур бўлди.\n– Ворис Жалилович кетмасдан, вақтида сметани тасдиқлатсангиз бўлмасмиди?! – деди Шарипов унга бақириб.\n– Мен вақтида берганман, аммо Ворис Жалилович қўл қўймаган экан, – ўзини оқлади Тўрабоев. – Котиба ичкаридан бир уюм қоғоз олиб чиқди, мен тузган смета энг тагида ётибди, имзо қўйилмаган.\n– Э, шу... Зикировга айтинг, тушундингизми?\n– Зикировга айтдим, бу менинг ишим эмас, ким менга юборган бўлса, номаъқулнинг нонини ебди деди.\n– Ўзи бирор иш келадими сизнинг қўлингиздан, а?.. Э, шу... Сатторовга айтинг, менга қўнғироқ қилсин.\nТўрабоев бу ташвиш зиммасидан соқит бўлишини тушуниб, зинғиллаганча Сатторовни топди. Сатторов энди уйга кетмоқчи бўлиб турган эди, ҳеч нимани англаб-англамай Шариповга сим қоқди. У Шарипов нима деганини англай олмади. Тўрабоевдан сўради. Кейин занжирини узмоқчи бўлаётган овчаркалар олдига бориб, бош қашлаб турди. Барибир бу иш эртага қолди.\nКадрлар бўлими бошлиғи Ҳулкар опа хўппа семиз эмасми, пишиллаганча нақ икки соат папкаларни титкилади. Унгача вақт кеч бўлиб, бу юмуш эртага қолди. Эртаси куни тушга яқин «Билдиришнома» ёдига тушиб, Ҳулкар опа яна папкаларни титкилади ва ҳеч вақо тополмади. Шундан кейин далиллар топилмагани ва яхшилаб кўргани боис «Билдиришнома»нинг қуйи қисмига шундай деб ёзди: «Бу иккита апчарка штатлар жадвалида йўқ!».\nЭнг қизиғи, бу пайтда Шарипов режа бўйича хизмат сафарига кетиб қолган эди. Маркетинг бўлимидагилар «қонунчи» бўлишади – улар «Билдиришнома» бўйича иккинчи ўринбосар Зикировга учрашдилар. «Оҳак керак бўлса, оҳак топиб берай», – деб тутақди Зикиров. У қайсидир ўртоғининг номини эслай олмай, ўйлаб-ўйлаб, ниҳоят танишлардан сўраб-суриштириб, унга қўнғироқ қилди.\n– Қалайсан, улфат? Бормисан? Оқибат борми ўзи? Шунчалик ҳам соғинтириб юборасанми?.. Шундай... шундай... Менга қара, зўр кучуклар бор, уриштирсанг, бўрининг ҳам қуйруғини узади. Шуни боқиб тур, агар ёқса, сенга худди шунақасидан топиб бераман!\n«Билдиришнома» айланиб-айланиб, иссиқда лоҳас бўлиб ўтирган Тўрабоевнинг қўлига келди. Эсиз қоғоз – унинг бўш жойи қолмаган, теварак-атрофи турли «виза»лар, таклиф, «ўзидан соқит қилиш» билан тўлиб-тошган эди. Тўрабоев сакраб ўрнидан турди, қўлидаги деярли яроқсиз бўлиб қолган «Билдиришнома»ни кўтарганча канцеляриядаги қизнинг ортидан югурди, аммо унга етолмади...\nШарипов хизмат сафаридан қайтиб келганида бу масала ҳали ҳам ўз ечимини топмаган эди. У йиғламоқдан бери бўлаётган Тўрабоевнинг қўлидаги «Билдиришнома»га тикилиб тураркан, иттифоқо... Ворис Жалилович хориждан қўнғироқ қилиб қолди. Шариповнинг оёғидаги титроқ Тўрабоевга ҳам ўтди. У «хўп-хўп»дан нарига ўтмади. Кейин телефонини секингина, меҳр билан ўчирди. «Нега овчаркалар ҳақида гапирмадингиз?», – деб сўради Тўрабоев ютиниб. Шарипов хўмрайиб жавоб берди: «Ҳали сўрашмасдан туриб, пулни бекорга ишлатмаяпсанларми?» деб бошласа, қандай айтаман?»\nАфсуски, бу ҳақда овчаркаларнинг ўзи эшитмади. Чунки улар аллақачон очликдан ўлиб бўлган эди. Умуман айтганда, «Балтик Зигер»лар маблағ ҳал бўлганини эшитган тақдирда ҳам ўлиб қолишарди – азбаройи қувонганидан!\nХориж 16/11, 13:15


Грипп шунчаки шамоллаш эмас. + Инфографика – ТАФСИЛОТ\nИнфографика 651 марта кўрилган\nГрипп шунчаки шамоллаш эмас. + Инфографика\nКунлар совий бошлаши билан аҳоли ўртасида шамоллаш билан боғлиқ турли касалликлар, жумладан, нафас йўллари шамоллаши кўпая боради. Буни халқ тилида тумов деймиз. Кўпинча эса биз тумов деб жиддий эътибор бермаганимиз оғир вирусли инфекция – грипп бўлиб чиқади. Умуман олганда, тумов ва грипп орасидаги фарқ катта эмас.Аммо уларни бир нарса деб тушуниш ҳам тўғри эмас.\nГрипп ўзи нима? У қандай касаллик? Бу ҳақда бугунги кун кишисига янги гап айтиш қийин албатта. Чунки ҳар биримиз бу касаллик ҳақида ўзимизга яраша маълумотга эгамиз. Шундай бўлса-да, қиш-қировли кунлар олдидан мазкур касалликнинг келиб чиқиши, унинг олдини олиш ва ундан даъво топиш ҳақида яна бир бор эслаб ўтиш фойдадан холи бўлмайди.\nГрипп – ўткир вирусли инфекция бўлиб, ёшидан қатъий назар эркагу аёлни ҳам, болаларни ҳам аяб ўтирмайди. Баъзан ўзига ўлимни ҳам ҳамроҳ қилиб келувчи бу эпидемия одатда йилнинг совуқ фаслларида кенг тарқалади ва Ер юзи аҳолисининг 15 фоизи бу касалликни бошдан кечиради. Ҳисоб-китобларга кўра, ўртача умр кўрувчи инсоннинг бир йиллик ҳаёти у билан бирга кечар экан.\nТаассуф билан шуни айтиш мумкинки, илм-фан, хусусан медицина қанчалик ривожланган бўлмасин бу касаллик вирусини бутунлай йўқотиш имконияти ҳозирча топилгани йўқ.\nГрипп касаллигининг тарихи жуда узоққа бориб тақалади, ҳатто Гиппократ битикларида ҳам келтириб ўтилган («грипп» номи билан юритилмаган бўлса-да). Тарихдан маълумки, бу касаллик эпидемияси бутун дунёни ларзага солган кунлар ҳам бўлган. Масалан, 1918-1919 йилларда тарқалган, “испанка” дея номланган грипп эпидемияси дунё бўйича 90 млн. (баъзи манбаларда 100 млн.) инсоннинг ёстиғини қуритиб кетган.\nГрипни қўзғовчи вирус Richard Shope томонидан 1931 йилда аниқланган. Грипп ёки «инфлюэнца» ( грипнинг эскирган номи) айнан грипп вируси (Mexovirus influenzae) юқиши билан бошланади. Унинг одамдан одамга юқиши жуда осон, ҳаво томчилари орқали юқаверади. Шунингдек, бошқа йўллар билан ҳам юқиши мумкин.\nОдатда ўртача одам бир йилда кўпи билан икки марта бу касалликка чалиниши мумкин. Бу грипп эпидемияси тарқалиш мавсуми (икки марта) билан боғлиқ бўлиб, биринчи «оқим»да А, иккинчисида В грипи кузатилади (Бахтга қарши С грипи ҳам бор). Агар сизда бу вирусга чалиниш ҳолати икки ёки ундан ошиб кетса, бу иммунитет сусайганидан далолатдир.\nМедицина тилида қандай номланишидан қатий назар (ОРЗ, ОРВИ), нафас йўллари билан боғлиқ касалликлар грипп каби ўзидан оғир асорат қолдириши кам кузатилган.\nГрипга чалинган одам ҳолсизланиб, қалтироқ тутади, боши оғриб аъзойи бадани қақшайди. Иш фаолияти пасайиб кетади. Оғир кечган ҳолатларда юрак-қон томир ва асаб тизими, нафас олиш аъзолари шикастланиб, оқибатда пневмония, трахеобронхит, менингоэнцефалит каби касалликларга олиб келиши мумкин.\nКасални даволашдан кўра олдини олган маъқул, деган гап бор. Унинг учун грипп эпидемияси кезиб юрган кезларда эҳтиёт шарт. Куз келиши билан грипга қарши вакцина олишга ҳаракат қилинг. Бу ҳозир муаммо эмас, якинрок поликлиникага бориб эмлатишингиз мумкин. Аммо бу ҳам шу мавсум грипга чалинмаслигингиз учун тўлиқ кафолат бўла олмайди:\nШуни унутманг-ки ўзингиз, оила аъзоларингизнинг грипга чалинмаслиги, чалинганда ҳам енгил кечиши сизга боғлиқ.\nХўш, бунинг учун уйингиздаги дорихонангизда нималар бўлиши керак?\nНиқоб (маска), градусник, иссиқни туширувчи дори, аскорбин кислотаси, аскорутин, поливитаминлар, йўталга қарши дорилар, бурун томизғиси ва албатта исириқ. Уни грип эпидемияси кезиб юрган пайтда тез-тез тутатиб туриш фойдадан холи эмас. Энг муҳими, битта бўлса-да вирусга қарши аралашма. Булар: ремантин (эслатма: бу восита фақат А грипида наф беради), тамифлю (грипнинг барча кўринишида наф берувчи бу восита Бутунжаҳон Соғлиқни сақлаш ташкилоти томонидан тавсия қилинган).\nХудо кўрсатмасин, фарзандингиз гриппга чалинди дейлик. Нима қиласиз? Яқин орадаги поликлиникага чопасиз. Бу нотўғри. Имкони бўлса врачни уйга чақиринг. Муолажани у белгилайди.\nЯна бир маслахат: Сиз яшаб турган жойда грипп таркалгани маълум бўлса меҳмондорчиликлару гап-гаштакларни кейинрокка қолдириб турганингиз маъкул. Эпидемия таркалган пайтда ёш болаларингизнинг еб-ичиши, ётиш туришига эътиборни кучайтиринг. Уларда шамоллаш аломатлари сезилса мактаб ёки боғчасига юборманг.\nБу билан Сиз ҳам ўзингизнинг болангизни ҳам бошкаларнинг жигарбандларини эҳтиётлаган бўласиз\nАгар сиз грипдан антибиотиклар кўмагида осонгина қутилмоқчи бўлсангиз, овора бўлганингиз, вактни бой берганингиз қолади. Чунки грипп вирусли инфекция, антибиотиклар вирусни ўлдирмайди. Ягона ва энг оқилона чора — ётиб даволаниш. Жисмоний ҳолатингиз грипни «оёқда ўтказиш»га имкон бериши мумкин, аммо у ўзидан нохуш асорат колдирмаслигига ҳеч ким кафолат беролмайди. Қолаверса, бу билан сиз грипп тарқатувчи манба бўлиб қолишингиз мумкин.\nХонани шамоллатиб туринг, лекин елвизакка асло йўл қўйманг.\nТез-тез исириқ тутатиб туринг.\nСуюқлик кўп истеъмол қилинг.\nМева шарбатлари, компотлар, лимонли ёки асалли чой, ёғсиз шўрва ичинг. Бу танани токсинлардан тозаланишига ёрдам беради.\nИссиқни туширувчи дорилар (парацетамол туркуми) бошдаги ва мушаклардаги оғриқни кетказади. Кўпчилик аспирин истеъмол қилади. Бу жиддий хато (айниқса ёш болалар учун хавфли).\nТез-тез томоқни фурацилин ёки гиёҳлар қайнатмаси билан ғарғара қилиб туринг. Бурунга томизғи (нафтизин,тизин, назифин) томизиб туринг. Лекин эҳтиёт бўлинг бу муолажалар сизга сохта соғайиш аломатларини бериши мумкин. Муолажани охирига етказмай одатий фаолияга қайтишингиз касалликнинг қайталанишига олиб келиши ҳеч гапмас. Буни ўзингиз ҳам танингизда кўп синаб кўргандирсиз. Муолажадан мақсад фақат енгил тортиш ва оёққа туриш эмас, танадаги вирусни йўқ қилиш.\nБугунги кун медицинаси айнан грип вирусига қарши бир қанча бошқа махсус дори воситаларини ҳам тавсия этмоқда.\nШуни ҳам айтиш ўринлики, замонавий медицина тавсия қилаётган грипга қарши воситаларнинг самарадорлиги барибир маълум маънода чекланган. Шу боис бу касалликни бутунлай енгиб кетиш ўзингизга боғлиқ.\nШу ўринда халқ табобати ҳақида ҳам эслаб ўтиш жоиз. Ҳар биримиз бу касалликка қарши ўзбек халқи табобатидан озми-кўпми бохабармиз. Шунинг учун унга тўхталиб ўтирмай, Хитой табобатидан бир мисол келтирамиз\nГрипп эпидемияси тарқалган паллада хонани уксус билан дезинфекция қилиш яхши самара беради. Бунинг учун кичикроқ идишга ярим литр ошхона уксусини ёки бир чой қошиқда уксус эссенцини солиб оловга қўйинг. Идишдаги уксус қайнагач, оловни пасайтиринг. Уксус йигирма минут давомида парланиши ва хонага тарқалиши керак. Бу ишни эпидемия мавсуми ўтиб кетгунга қадар ҳафтада 3-4 марта такрорлаб туринг.\nАммо келажакда грипп ҳам чечак ёки бошқа шунга ўхшаш касалликлар каби инсониятни безовта қилмас, эҳтимол. Сизни билмадиму менинг бунга жуда ишонгим келаяпти…\nАбу Заҳро тайёрлади


Донор давлатлар Афғонистонга $ 16 миллиард ваъда қилди\n21 январ 2021, Тошкент вақти: 13:59\nЯпония пойтахти Токиода Афғонистонга бағишланган донор давлатлар анжумани бўлиб ўтди. Йиғилишда хориж қўшинлари 2014 йилда Афғонистондан олиб чиқилганидан сўнг бу мамлакатга ёрдам кўрсатиш масаласи муҳокама қилинди.\nТокио анжуманида қатнашган қарийб 70 давлат расмийлари ва халқаро ташкилотлар вакиллари 2015 йилга қадар Афғонистонга 16 миллиард АҚШ доллари ҳажмида ёрдам беришга қарор қилди.\nДонор давлатлар вакиллари Афғонистонга ёрдам кўрсатиш 2017 йилда ҳам давом этишини ваъда қилди.\n8 июл куни Токиода Япония Ташқи ишлар вазири билан ўтказган матбуот конференциясида АҚШ Давлат котиби Ҳиллари Клинтон анжуман натижаси ҳақида буларни айтди.\n- Халқаро ҳамжамият саъй ҳаракатидан сўнг Япония келаси тўрт йилда Афғонистондаги ривожланишни дастаклаш учун 16 миллиард доллар ваъда қилинганини эълон қилди. Бу Жаҳон банки талабидан анча кўп, деди Ҳиллари Клинтон.\nТокио анжуманида Ўзбекистон делегацияси ҳам иштирок этди.\nАнжуман бошида чиқиш қилган БМТ Бош котиби Бан Ки Мун Афғонистон ҳозир мураккаб даврни бошдан кечираётганини таъкидлади.\n- Биз Афғонистон тарихидаги мураккаб давр, яъни, мамлакатдаги ташкилотлар хорижий ёрдамга қарамликдан мустақил равишда фаолият юритиб, Афғонистон халқи ва халқаро ҳамкорлар билан нормал алоқаларни бошлайдиган даврида турибмиз, дея баён қилди БМТ Бош котиби.\nИқтисодиёт издан чиққан ҳозирги даврда Кобул ҳукумати хавфсизлик учун ҳаражатлар ҳисобга олинмаган ҳолда бир йил давомида мамлакатга зарур бўлган олти миллиард доллар пулнинг атиги учдан бир қисмини ўзи қоплай олади холос.\nАйни пайтда, донор давлатлар халқаро ёрдам коррупция туфайли йўқ бўлиб кетмаслиги ҳақида Кобул расмийлари кафолат беришини хоҳламоқда.\nАнжуманда чиқиш қилган Афғонистон Президенти Ҳамид Карзай айни муаммо ҳақида буларни айтди.\n- Хонимлар ва жаноблар, ҳамкорлигимиз муваффақияти бир-биримизга ҳисоб беришимизга, шунингдек, солиқ тўловчиларингиз оғир меҳнати эвазига топилган пуллар самарали ва шаффоф тарзда жўяли ишларга сарфланганлигини исботлай олишимизга боғлиқ эканини тан оламан, дея баёнот берди Афғонистон президенти.\n2002 йилдан бери Афғонистонга 60 миллиард АҚШ доллари миқдорида халқаро ёрдам кўрсатилган.\nШунга қарамай, дунё давлатларидаги коррупция даражасини ўрганиш билан шуғулланувчи Transparency International ташкилоти ҳисоботида, Афғонистон ўтган йил дунёдаги коррупция чуқур илдиз ортган иккинчи давлат сифатида қайд қилинган.\nТокио анжуманига келишидан олдин АҚШ Давлат котиби Ҳиллари Клинтон 7 июл куни олдиндан эълон қилинмаган ташриф билан Афғонистонда бўлди.\nКобулда чиқиш қилган Клинтон АҚШ президенти Барак Обама маъмурияти Афғонистонга АҚШнинг НАТОга аъзо бўлмаган муҳим иттифоқчиси деган мақом берганини эълон қилди.\nАфғонистон бундай мақомга эга бўлган ўн бешинчи давлат бўлди.\nҚўшма Штатлар 2004 йилда Покистонга ҳам шундай мақом берган.\nАфғонистонга бундай мақом берилиши Ҳамид Карзай ва Барак Обама шу йил май ойида Кобулда имзолаган Стратегик ҳамкорлик ҳақидаги шартномада кўзда тутилган.\nТаҳлилчилар фикрича, Вашингтоннинг мазкур қарори икки давлат ўртасидаги ҳарбий ҳамкорлик ривожига ҳисса қўшади ва Афғонистоннинг АҚШда ишлаб чиқарилган ҳарбий техникага эга бўлишини осонлаштиради.


Малайларнинг жонбозликларига сабаб расмий мансаб кетидан қувиш ва мол-дунё фитнасидир - | Hizb-Uzbekiston.info\nHome›АР-РОЯ ГАЗЕТАСИ›Малайларнинг жонбозликларига сабаб расмий мансаб кетидан қувиш ва мол-дунё фитнасидир\nДоктор Муҳаммад Жилоний қаламига мансуб\nАбу-Даби ва Баҳрайн ҳукмдорларининг яҳудийлар билан муносабатларни нормаллаштиришга жонбозлик кўрсатишаётгани ҳайрон қоладиган иш эмас. Тез кунда Уммон, Саудия, Судан, Чад ва бошқа юртлар ҳукмдорлари ҳам шу йўлда ўпкаларини чўпга илиб, охири тарихда унут бўлиб кетишлари ҳам табиий. Британия, Франция ва уларнинг иттифоқчилари мусулмон юртларини мустамлака қилишгач ҳамда Усмоний Халифалик давлати ағдарилишидан олдин ва кейин мусулмонлар тепасида малайлар балоси пайдо бўлди. Ушбу араб, турк ва форс малайлари ўз иродалари ва кучларини шу мустамлакачи давлатларга гаров қилиб, ўшаларнинг исломий юртларга қарши тузган режалари ва тадбирларини бажарадиган бўлишди.\nБритания билан Франция, кейинроқ АҚШ давлатлари малайлар касб қилиш ва уларнинг иродаларини гаровга олишда икки воситани қўллашди. Ҳукмдорларни кўзини қамаштириб, уларни оловга ўзини отгандек жонбозлик кўрсатишга ундайдиган ушбу икки воситанинг бири расмий мансаб кетидан қувиш бўлса, иккинчиси мол-давлат фитнасидир.\nХалифалик давлатини мағлуб қилиш ва ағдариш учун Британиянинг илк қўллаган воситаси расмий мансаб бўлди. У Шариф Ҳусайн билан ўғли Файсалга ва Абдулазиз ибн Саудга ўзларини урадиган олов ёқди. Яъни, инглизлар Шариф Ҳусайнга Усмоний султонлик ўрнига Машриқда, араб юртларида халифа бўлиш, ўғилларини амирлик вазифасига тайинлаш имкониятини таклиф қилишди. Бир вақтнинг ўзида, Абдулазиз ибн Саудни ҳам маблағ ва қурол билан таъминлаб, Наждга, кейинчалик Ҳижозга ўз нуфузини ёйишига имконият яратиб беришди. Шариф Ҳусайн ва ундан кейин ўғиллари Британия берган ваъдага ишониб, унинг ортидан қувишга тушишди. Аммо ҳалигача улардан Британия ўз манфаати йўлида тайёр улов сифатида фойдаланиб келмоқда. Масалан, Шариф Ҳусайн инглизлар берган расмий ваъдалардан бирортасига эришолгани йўқ. Инглизлар французлар билан иттифоқ қилиб, ўғли Файсални Суриядан чиқаришди. У Ироққа қочиб келди. Кейин уларнинг қироллиги Ироқда 1958 йилда тугатилди. Абдуллоҳ ибн Ҳусайнга келсак, Британия унга Иордания шарқида «муваққат» амирлик барпо қилиб берди. Аммо давлат потенциалларини тортиб олиб, шу орқали Абдуллоҳ ва ундан кейин келадиган амирларни тиканли расмий қопқонда ушлаб турди. Улар ҳеч қаёққа қимирлашолмади. Чунки қимирлашса тикан санчилади. Ниҳоят, Британия Абдуллоҳни ўзининг қопқонидан чиқиб Американинг қопқонига илиниб қолишидан қўрқиб, уни суиқасд уюштириб йўқ қилди. Ибн Сауд эса, ўз оиласи билан инглизлар қўлида асирликда яшади. Чунки, уларга сиёсий валинеъматлик қилган ҳам, Нажд ва Ҳижозда нуфузларини ёйган ҳам Британия эди.\nТуркияда Британия Мустафо Камолнинг истак-иродасини гаровга олди. Ўшанда у энг олий расмий мартабага етишишга ҳаракат қилиб, Британия қўйган расмий мансаб тузоғига илинди. Зеро, Мустафо Камолни иккита ҳис ўзига тортар эди. Бири Туркияни бошқариш натижасида пайдо бўлган буюклик ҳисси бўлса, иккинчиси инглизларнинг гаровига тушган хорлик ҳисси. Зотан, бу борада у ҳам Файсал, Шариф ва Ибн Сауддан фарқ қилмасди.\nШундай қилиб, демак, бу малайлар инглизлар ва америкаликларнинг ваколатхоналарига ўнлаб, балки юзлаб марта ўзларини урадиган бўлишди ва буни азбаройи биринчи тоифадаги расман малай ҳукмдорга айланиш мақсадида шундай қилишди. Британия ва Америка учун малайлар касб қиладиган маълум уялар пайдо бўлди. У ерларга энг юқори мартабадаги расмий мансабга учиб фитналанган малайлар қатнайдиган бўлишди. АҚШ Марказий Разведка Бюроси агенти Майлз Коупленд ўзининг «Миллатлар ўйини» ва «Ўйин ва ўйинчилар» номли китобларида Британия билан Америка малайлар овлаш ва тузоққа тушириш билан шуғулланишгани, бунинг учун алоҳида уялар бўлгани ҳақида ёзган. Дарвешлар рақс тушадиган заллар ушбу уяларнинг энг ғалатиси бўлган бўлса керак. Бунга Мисрдаги дарвешлар ижро этадиган масканлар ҳамда Байрут ва Дамашқдаги салонлар мисол бўлади.\nРасмий малайларининг интилишлари инқилоблар даражасига етди. Бу инқилобларга эски малайга қарши янги малай етакчилик қилди. Мисол учун, Сурияда ҳатто малайлар қўли билан ҳарбий тўнтариш бўлди ва бунинг амалга ошиши учун бир ҳафтадан кам вақт кетди. Шундай қилиб, бутун мусулмон юртларидаги аҳвол шу даражага етдики, юқори даражадаги расмий раҳбарият Британия ёки АҚШ ёхуд баъзан Франциянинг сиёсий гаровига айланди. Бу юртлардаги сиёсий элита расмий мансаб ортидан қувиш касаллигига чалинишди, ҳар бир малай ҳокимиятдаги юқори лавозимга етишни тоқатсизлик билан интизор кутадиган бўлиб қолди! Улардан қай бири давлат президенти ёки қироли бўлганда ҳатто ўз отаси ёки укасини ҳам аямайдиган, азбаройи малайлик ва тобелик гуноҳи билан топган мансабини сақлаб қолиш учун тобора ҳаловати бузилаверадиган бўлиб қолди.\nКейин исломий юртларга Америка оғирлигини солиб, Британия ва Франциянинг нуфузи ўрнига жойлашишга ҳаракат қила бошлагач, у расмий мансаб бедорлигига мол-дунё ортидан қувишни ҳам қўшди. Шу орқали малайни тузоққа илинтирадиган, керак бўлмай қолганда улоқтириб ундан қутуладиган бўлди. Шунинг учун Америка Жаҳон Банки, Халқаро Валюта Фонди ва жаҳон молия ташкилотларига ўз нуфузи ва ҳукмронлигини ўрнатиб, улардан давлатларни қарз ботқоғига ғарқ қилишда фойдаланди. Ҳатто Америка бу қарзларни малайларнинг шахсий ҳисоб варақаларидаги пуллар билан ёпишга уринадиган бўлди. Яна бир томондан, шу малайлари раҳбарлик қилувчи ҳар бир давлатни шу даражада даҳшатли қарзга ботирдики, ё уни тўлай олмайди, ёки бойликларидан ўзи фойдаланолмайди, аксинча, ҳамма бойликлари Американинг молия ташкилотларига гаров бўлиб қолди. Мабодо малай хўжайини Америкага хизмат қилгиси келмай қолса, бу муаммодан қутулишнинг осонгина йўли топилди. Яъни, малай ҳам, унинг давлати ҳам тўлолмайдиган ушбу қарзни Америка дарҳол талаб қиладиган бўлди… Натижада, улар Америкага яна хизмат қилишни давом эттиришга мажбур бўлишади. Қачон малайи керак бўлмай қолса, Америка унинг ҳар бир молини мусодара қилади-қўяди… У ўзимнинг мулким ва унга ўзим ҳукмронман, деб ўйлаган молидан ажраб қолаверади. Бунга мисол қиладиган бўлсак, Эрон шоҳи тахтдан қувилганда у ўз ҳукмронлиги даврида йиғиб АҚШ банкларига жойлаган бойликларидан ҳатто бир қисмини ҳам ололмади, фақат бошпана сўраб ялинишдан бошқа иложи қолмади! 2011 йилги қўзғолон Ҳусни Муборакни ағдарганда ҳам, қачонлардир у ўзимнинг мулким, ўз тасарруфим остида, деб ҳисоблаб келган миллиардларига мутлақо эга чиқолмай қолди. Муборак ҳам бу мол-давлат фитнаси тузоғига илиниб, малайлик ва тобелик доирасидан чиқмай қолди. Зайнулобидин ибн Али ҳам Муборакнинг аҳволига тушди. У ҳам ўзининг мол-давлатим, деб билган нарсаларини бир фитнадан бошқа нарса эмаслигини, 2011 йилги қўзғолонда қўлидан кетиб, ҳавога учиб кетганини гувоҳи бўлди.\nИккинчи услубга, яъни мол-дунё фитнасига келсак, бу нефть моли билан боғлиқ. Дарҳақиқат, Америка нефть молидан улкан тузоқ қўйиб, Форс Кўрфази давлатлари, Саудия ва нефть ишлаб чиқарувчи давлатлар ҳукмдорларини илинтирди. Бу ҳукмдорлар ўзларини йирик бойликка эгамиз, истаганимизча ишлатамиз, деб ўйлашганди. Бироқ аслида, Америка 1973 йил нефть баррели нархини кўтарганда уни ҳақиқий нархга, яъни, олтин нархига параллел қилиб кўтарди. Шунда нефть ишлаб чиқарувчи ҳукмдорлар айни фитнага алданиб, молларимиз ҳақиқий суратда ошмоқда, деб хаёл қилишди. Аммо аслида, молларнинг рақамлари ошди холос, қиймати эса, мутлақо ошгани йўқ! Америка нефть нархини долларга ҳамда нефтнинг молиявий қийматини доллар эвазига сотиб олишга боғлаб қўйди. Америка долларни нефтга бўлган боғлиқлигини бекор қилиш тўғрисида қарор чиқарган пайтда эса, нефтдан келадиган миллиардлаб долларлар 2020 йил 20 апрелда бўлгани каби нолдан пастга тушиб кетди. Шубҳасиз, нефть ҳукмдорлари ва амирлари шуни яхши билишяптики, нефть ва доллар ўртасидаги алоқага тааллуқли ёки олтин нархига алоқали биттагина сиёсий қарор чиқарилса, бас, қўлларидаги нефть маблағлари ҳавога учиб кетиши турган гап. Афтидан, уларни малайликка ва фитналанишга бунчалар даражада ботиб кетишларига ундаётган нарса миллиардлаб нефть долларларининг мавжудлиги билан боғлиқ молиявий иллюзия бўлса керак.\nШундай қилиб, мол-давлат иллюзияси ҳукмдорларнинг малайлик тузоғига тушишларига сабаб бўлди. Ушбу малай ҳукмдор аввалда камбағал бўлган, кейин эса, унга қарз, ёрдам ва бошқа пуллар тўкиб берилган бўлиб, фақат иллюзиядан иборат бўлган бу пулларни ўзининг ҳақиқий маънодаги мулким, деб ўйлаб қолган бўладими ёки бу малай ҳукмдор нефтларининг нархи кўтарилиб, бу нарх мустамлакачи хўжайинининг истагига гаров эканини билган нефть амирларидан бўладими, бундан қатъий назар, уларнинг барчаси шу фитна билан малайлик қопқонига тушишди.\nШунингдек, АҚШ, Британия разведка идоралари ва уялари орқали расмий мансаб кетидан қувиш ёки ҳукмронлик ва раҳбарликка муккасидан кетиш ҳукмдорларни жонбозлик кўрсатишга ва малайлик ботқоғига ботишга сабаб бўлмоқда. Шунинг учун улар айни қилмишлари билан юртни вайрон, фуқарони хароб қилишяпти, уларнинг тақдирига панжа орасидан қарашяпти. Оқибатда, Аллоҳ Таоло сифатлагандек, бу малайларнинг аҳволи ҳам қоп-қоронғи зулматда яшовчи кофирларнинг аҳволига ўхшаб қолди:\n﴿أَوْ كَظُلُمَاتٍ فِي بَحْرٍ لُّجِّيٍّ يَغْشَاهُ مَوْجٌ مِّن فَوْقِهِ مَوْجٌ مِّن فَوْقِهِ سَحَابٌ ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ إِذَا أَخْرَجَ يَدَهُ لَمْ يَكَدْ يَرَاهَا وَمَن لَّمْ يَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُوراً فَمَا لَهُ مِن نُّورٍ﴾\n«Ёки (кофирларнинг қилган амаллари) устма-уст тўлқин ва унинг ҳам устида (қора) булут қоплаб олган денгиздаги зулматларга ўхшайди. (Улар) устма-уст зулматлардир. У ўз қўлини чиқариб (қараса) кўришга яқин бўлмас. Аллоҳ кимга нур (имон) бермаса, бас унинг (учун) ҳеч қандай нур бўлмас» [Нур 40]\nФаластин босқинчилари бўлмиш яҳудийлар билан алоқа ўрнатиш сари ҳаллослаб чопаётган мана шу Туркиядир «Эрдогандир» Яҳудийлар билан муносабатларни нормаллаштирувчилар: тарсакилар ва саҳифалар Туркия парламенти яҳудийлар давлати билан ярашиш битимини тасдиқлади Фаластин асирлари бир томондан яҳудийлардан иккинчи томондан мусулмон юртлари ҳукмдорларидан азоб чекмоқдалар\nФаластиннинг ҳар бир қарич ери – аннекциядан олдин ҳам, кейин ҳам – босиб олинган ер ҳисобланади


15:00 / 02 январь 1089 pdf Ўқиш режими + -\nҲажжож ибн Илот ас-Саҳмий розияллоҳу анҳу Хайбар ғазотидан бир неча кун олдин иймон келтирди. Бу ғазотда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга, у зотнинг ёнларида туриб жанг қилди.\nЖанг мусулмонларнинг ғалабаси билан тугади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ўлжаларни тақсимладилар. Сафийя бинт Ҳуяй онамиз мусулмон бўлгач, у кишига Набий алайҳиссалом уйландилар.\nҲажжож Набий алайҳиссаломга деди:\n-Эй Аллоҳнинг Расули! Маккада савдогарлар ҳузурида анчагина молим бор. Агар улар менинг мусулмон бўлганимни билишса молимни беришмайди деб қўрқаман. Менга рухсат берсангиз, шояд молимни қўлга киритсам!\nНабий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Рухсат!», дедилар.\n- Эй Аллоҳнинг Расули! Қурайшга ҳийла қилишим лозим бўладида?!\n- Рухсат, қилавер, дедилар.\nҲажжож Мадинадан чиқиб Маккага, қурайшнинг олдига келди. Қурайш Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Ҳайбарга юриш қилаётганларини билар эди. Улар Ҳажжожни кўриб қолиб ундан сўрашди:\n- Муҳаммаднинг Хайбардаги иши нима бўлди?\n- У жуда ҳам қаттиқ мағлуб бўлди. Асҳоблари ўлдирилди. Ўзини асир олишди. Яҳудийлар: «Уни ўлдирмаймиз, уни қурайшга топширамиз. Ўлдирилган жигарпоралари учун қасос олишади», дейишди. Мен сизнинг олдингизга молларимни олгани келдим. Хайбардаги ўлжалар сотилиб бўлмасидан уларни сотиб олишга улгуришим керак.\nҚурайш бу хабарни эшитиб жуда ҳам хурсанд бўлди. Бир куннинг ўзида Ҳажжожнинг барча молини жамлаб беришди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг амакилари Аббос ҳали исломга кирмаган эди. У Ҳажжожнинг олдига келиб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан хавотирланиб сўради:\n- Эй Ҳажжож! Жияним ҳақида қанақа хабар келтирдинг?\nҲажжож унга тўғрисини айтди:\n- Эй Аббос! Аллоҳга қасамки, менда сени хурсанд қиладиган хабар бор. Аллоҳ биродарингни ўғлига Хайбарни фатҳ қилиб берди. Катта ўлжа қўлга киритилди. Уларнинг бошлиғи Ҳуяй ибн Ахтабнинг қизига Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уйландилар. Мен исломга кирганман. Молимни олиш учун қурайшдан мусулмонлигимни яширдим. Буни уч кунгача яшириб тур. Агар уларга айтиб қўйсанг улар менга етиб олишади. Уч кун ўтганидан кейин айтавер!\nУч кундан кейин Аббос қурайшга бор воқеани айтиб берди. Қурайш Ҳажжож алдаганини билди.\nТўғри йўл билан олинмаган нарса урушда ҳийла билан олинади. Мўъмин зийрак ва ақлли бўлади. Уруш ҳийладан иборат. Мусулмонларнинг фойдасигами ёки биргина мусулмоннинг фойдасигами душманга ёлғон гапирса бўлади. Бу фақатгина душманларга нисбатан ва ҳақни қўлга киритиш учун айтилган ҳукмдир.\nАммо бир мусулмон бошқа бир мусулмон бўлмаган давлатга бориб қолса ва ўша давлат бунга омонлик берган бўлса уларнинг мулкини ўғирлашга, уларнинг ҳаққини ейишга ҳақсиздир. Бу ҳолатда кофирнинг мулкини ўғирлаш худди мусулмоннинг мулкини ўғирлаш билан тенгдир.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг раҳматларига қаранг! Ҳажжожга молини қайтариб олиши учун пайғамбарга нисбатан айтиб бўлмайдиган гапни айтишга рухсат бераяптилар. Бунда катта дарс бор. Мусулмонлар ўзаро бир-бирларига ёрдам беришлари лозимдир. Душмандан ҳақни олиш бўладими, ёки ўзаро бир-бирларидан олиш бўладими, бунинг фарқи йўқ.\nСийрат илми тасаллий учун айтиладиган қуруқ тарих эмас. У ҳаёт ҳақидаги, ақида борасидаги дарсдир. Барча асрларда мусулмонлар ўз ҳаётларини шунга асосан қурганлар!\n13:00 / 02 январь 926\nНамоз ўқийдиган жойларингизни кўпайтиринг!\n17:00 / 02 январь 1331\nМўъжиза яратиш ёхуд шахсларни муносиб ўрнига қўйиш\nТаълим мудирлигидан бир мактабга текширувчи юбормоқчи бўлишибди. Текширувчи яъни, комиссия йўлга чиқиб йўлнинг ярмига келганида машинаси бузилиб қолибди. У давоми...\n1396 13:28 / 10.12.2021\nКсенофонт Суқротнинг шогирдларидан бири эди. У илм, маърифатни севсада урушни ҳам қаттиқ яхши кўрар эди. Ксенофонтда фикрий асос пойдевор деярли кўринмас эди. У давоми...\n1448 10:55 / 02.12.2021\n4101 13:00 / 31.10.2021


Трамп Фаластин—Исроил можаросини барқарорлаштириш бўйича ўз режасини тақдим этди - Daryo\n10:31, 29.01.2020 13948\nТрамп Фаластин—Исроил можаросини барқарорлаштириш бўйича ўз режасини тақдим этди\nАҚШ президенти Дональд Трамп Яқин Шарқдаги вазиятни барқарорлаштириш режасини тақдим этди, деб хабар беради Meduza.\nТрамп Оқ уйда Исроил бош вазири Беньямин Нетаньяху билан чиқиш қилди. Фаластин администрацияси раҳбари Маҳмуд Аббос эса учрашувда иштирок этмаган.\nДональд Трамп Шарқий Қуддусда пойтахти бўлган Фаластин давлатини яратиш таклифини билдириб, Қуддус Исроилнинг «ажралмас пойтахти» эканлигини маълум қилган. Бироқ бу қандай амалга оширилишига АҚШ президенти изоҳ бермаган.\nТрампнинг режасига кўра, фаластинликлар Исроилни яҳудийлар давлати дея тан олиши керак. Исроил эса Иордан дарёсининг ғарбий қирғоғидаги йирик қишлоқларни сақлаб қолади, бироқ беш йил ичида янги қишлоқлар қурмаслик мажбуриятини зиммасига олади.\nТрампнинг маълум қилишича, фаластинликлар назорати остидаги ҳудуд икки баробарга ошади. Бироқ бу қандай амалга ошишига аниқлик киритилмаган. АҚШ президентининг сўзларига кўра, мазкур таклифни амалга оширилиши Фаластин иқтисодиётига 50 миллиард доллар инвестиция жалб этади.\nМавзуга доир: Трампнинг Путинга совғаси. Россия Яқин Шарқда ҳукмронлигини ўрнатадими? Жаҳон матбуоти шарҳи\nНетаньяху Трамп томонидан билдирилган таклифга асосан фаластинликлар билан музокаралар бошлашга тайёр эканлигини билдирган. Журналистлар эса Фаластин АҚШ президентининг таклифини рад этишини тахмин қилмоқда.\n19:35, 29.09.2020 126302\n21:59, 30.09.2020 94874\n13:58, 21.09.2020 87852\n14:00 Бугун 1089\n13:46 Бугун 5177\n13:23 Бугун 2745\n13:05 Бугун 7641\n23:05, 22.10.2020 198748\n22:42, 23.10.2020 103687\n20:33, 23.10.2020 88625\n12:34, 23.10.2020 77551


Олимнинг туҳфаси – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Жамият / Олимнинг туҳфаси\nАпрел 20, 2018\tЖамият Изоҳ қолдириш 747 Кўрилди\nБойсун туманининг денгиз сатҳидан салкам тўрт минг метр баландликда жойлашган Қизил-навр қишлоғида туғилган Абдужаббор Бекмуродов болаликдан табиат шайдоси бўлиб вояга етди.\nУ 2000 йилдан буён Термиз давлат университети зоология кафедраси- да ўқитувчи бўлиб ишлайди. Сурхон воҳаси табиати ҳақида бир қанча илмий-оммабоп мақолалар, услубий қўлланма ва рисолалар муаллифининг яқинда Тошкентдаги “Nihol” нашриётида янги китоби 2 минг нусхада чоп этилди.\n“Сурхондарёнинг ноёб ҳайвонлари” деб номланган рисолада воҳанинг жуғрофик таснифи берилган бўлиб, мавжуд ҳайвонот дунёси, уларни муҳофаза қилиш борасида атрофлича фикр юритилганлиги билан қизиқарлидир. Китобга вилоят ҳокими, сенатор Э.Турдимов сўзбоши ёзган. Биология фанлари доктори, профессор Ш.Хуррамов муҳаррирлик қилган.\nЭътиборли жиҳати, ноёб ҳайвонлар туркум, оила ва авлодларга ажратилиб, улар ҳақида ихчам, илмий маълумотлар берилади. Бу китоб нафақат, илмий жамоатчилик, балки табиат ва ҳайвонот оламининг шайдоси бўлган барча ўқувчиларга манзур бўлади, деган умиддамиз.\nОлдинги Кафолатли суғурта\nКейинги Эртак эшитмаётган болалар…


Айтингчи, дунёнинг энг қадрсиз тангаси қаерда зарб этилади? - BBC Uzbek - O'zbekiston\nАйтингчи, дунёнинг энг қадрсиз тангаси қаерда зарб этилади?\nСўнгги янгиланиш 26 феврал 2013 - 13:52 GMT\nШу ой Канада зарбхонаси 1 центлик тангаларни зарб этишни тўхтатди. Чунки, таъбир жойиз, уловидан тушови қимматроққа тушаётган экан.\nАммо, шундай эсада, Канада центини дунёнинг энг қадрсиз тангаси деб бўлмайди асло.\nКичик тангаларни забт этмаслик қарорлари дунёда илгарилари ҳам олинган.\nҚўшма Штатлар ярим цент тангаларни чиқаришни 1857 йилда бекор қилган бўлса, Британиянинг ярим пенни тангалари (0.8 АШҚ центига тенг) муомаладан 1984 йилда олиб ташланган.\nЯнги Зеландия ва Австралия бир ва икки центлик тангалардан 1990 йилларда воз кечганди.\nҲозирда АҚШ ва Британияда баъзи иқтисодчилар бир цент ва бир пенни тангаларни муомаладан олиб ташлашни талаб қилишмоқда.\nЧунки, бир цент ва бир пеннига ҳеч нарса сотиб олиш мумкин эмас.\n"Пул, муомалада бўлсагина, фойдалидир. Бир центга ўз вақтида бир нарса олсанг бўларди, энди эса ундай эмас" - дейди АҚШ Центи истеъфосини талаб қилган Фуқаролар ҳаракати президенти Жефф Гор.\nУнинг айтишича, бир тийин қўлдан-қўлдан ўтганча, икки-икки ярим сония вақт сарфланар экан.\nАна энди фақат Танзанияда дўконга савдо қилгани кирган харидор фақат бир сумка ё бўлмаса бир қоп 5 центлик танга билан савдо қилмоқчи бўлса, навбатда қанча туриш керак бўлишини тасаввур қилинг. Танзанияда зарб этилган 5 центлик танганининг 325 таси 1 АҚШ центига баравар бўларкан.\nЛекин, Танзанияда бу тангалар ҳалиям муомалада бор.\nЁ бўлмаса, Бирмада зарб этилувчи 1 Пя тангасини кўз олдингизга келтиринг.\nБир АҚШ центига тенглаштириш учун бундай тангалардан 850 дона керак бўлар экан.\n"Сариқ чақага ҳам қиммат"\nАммо, Қадрсизлар қадрсизи "мусобақаси"да Ўзбекистонда зарб этилувчи 1 тийиннинг олдига тушадигани йўқ экан.\nДунёнинг энг қадрсиз тангаси деб топилган бир тийиннинг, давлат курси бўйича, тахминан 2 минг донаси бир Америка центга баравар бўларкан.\nРасман муомалада бўлса ҳам, ўзбекистонликлар бир тийинлик тангани кўрмаганларига камида 15 йил бўлганини айтишади.\nШу кунларда бозорлик қилсангиз қайтим ўрнига бозорда бир дона гугурт ёки сақич олишингиз мумкин.\nЎзбекистонликларнинг кўпи энг катта тангани ҳам охирги марта қачон кўрганликларини эслай олмасликларини айтишади.\nТанзанияда ҳам беш центлик тангалар муомаладан чиққанига анча бўлган.\n"Танзанияда муомалада беш центлик тангани топиш амри маҳол, чунки унга ҳеч нарса сотиб ололмайсиз. Муомалада бўлган энг майда пул 20 цент тангалар бўлса эҳтимол. Ундай тангага бозорда бир боғ испаноқ сотиб олишингиз мумкин," - дейди Танзания Марказий Банки ходими Эммануэл Боаз.\nБаъзи мамлакатлар кичик тангалардан қутулганига хурсанд бўлса, бошқалари тангалардан билан видолашишга тайёр эмасга ўхшайди.\n"Кўплаб одамлар тангага ўрганиб қолишган. Улар бу одатнинг унутилмаслигини исташади," - дейди Coin News Magazine журнали директори Филим Массин.\nБаъзи одамлар тангаларнинг йўқолиши инфляцияга олиб келиши ва бундан танга тўплаш ҳисобига фаолият олиб борувчи хайрия ташкилотлар зарар кўришидан қўрқишади.\nМисол учун, Қўшма Штатларда жойлашган World Wildlife Жамғармаси 2003 йилдан буён фақат танганининг ўзидан 490 минг доллар хайрия жамлашга муваффақ бўлган.\nТангалардан расман воз кечиш ҳам узоқ ва кўп меҳнат талаб қиладиган жараён бўлгани учун баъзи давлатлар танганинг муомаладан табиий йўллар билан, яъни ўзидан ўзи йўқолиб кетгани афзал, деб билишади.\nТанзания Марказий Банкидан Эммануэл Боаз беш цент тангаларни муомаладан олиб ташлаш ҳақида ўйлашаётганини айтади.\n"Беш цент тангаларни чиқариш учун бронзадан фойдаланилади. Бронзани эса сотиш мумкин," - дейди у.


Сабр ҳақида » Шерлар, туш табири, Афоризмлар, Маноли сузлар 2022 - Vatanda.CoM\nVatanda.Com » Ислом » Сабр ҳақида\nДомла минбарга чиқиб, зоҳидлик, сабр ва исрофни тарк қилиш ҳақида гапира бошлади. Кўча тозалайдиган ишчилардан бири унинг гапини бўлди:\n- Тақсир! Сиз ишга қимматбаҳо машинада, қимматбаҳо кийимларда , масжидни тўлдирар даражада хушбўй атирларни сепиб келасиз. Қўлингизда айфон. Йил ора умрага борасиз.\nДомла! Сиз бир оқшом менинг оддий, томида шох-шабба ташланган кулбамда тунасангиз. Кейин тонгда иккимиз туриб сабрнинг нималигини билиш учун супургини олиб, рўза тутган ҳолимизда, қаттиқ иссиқда кўча тозалашга чиқсак. Мен ҳар куни сизнинг битта атирингиз баҳосига тенг келадиган маошимни олиш учун шу ишни бажараман. Сиз анвои таомлар билан сахарликни қилиб, қоринни тўқлаб салқин хонада хона совутгичини ёқиб ухлайсиз.\nУзр сўрайман домла, бизда сабрни ўрганишга эҳтиёж йўқ. Зеро, сабр биз билан ҳамроҳ.\nБизга таниш-билишчилик, мансабни мерос қолдириш ҳақида гапиринг.\nЙўқса сизнинг хутбангизда биз учун эҳтиёж йўқ! -дебдилар....!!!\nMUHTARIY 1 июня 2021 10:08\nASSALOMU ALEKUM JUDA HAM ZOR\nMushtariy 13 января 2022 05:33