07 май 2021, Тошкент вақти: 14:44\nКиселев Европа Иттифоқи 2014 йилда Россияга нисбатан Қрим аннексиясига жавобан киритган жазо чоралари рўйхатида.\n3 май – Халқаро матбуот куни Тошкентда Россия ОАВ вакиллари иштирокида медиафорум ўтмоқда.\nЎзбекистон Миллий электрон ОАВ (НАЭСМИ) матбуот хизмати хабарида айтилишича, тадбир давомида россиялик журналистлар иштирокида маҳорат дарслари ўтказилади. Хусусан, россиялик телебошловчи Дмитрий Киселев Ўзбекистоннинг давлат ва нодавлат телеканаллари ахборот-таҳлил дастурлари бошловчилари учун мастер-класс ўтиши режаланган.\nДмитрий Киселев давлат назоратидаги Россия телеканалларининг бош тарғиботчиси сифатида танилган.\nУ Кремль томонидан молияланадиган “Россия сегодня” агентлиги директори ҳамда ВГТРК давлат телеканали директорининг ўринбосаридир.\nКиселевнинг ўзи раҳбари бўлган Спутник нашри унинг “сўз эркинлиги Ўзбекистон учун охирги беш йилнинг натижаси” экани ҳақидаги сўзларидан иқтибос келтирмоқда.\nУ Тошкентдаги медиафорумдаги чиқишида сўз эркинлиги президент Шавкат Мирзиёевнинг хизмати эканини таъкидлаган.\n“Бизнинг мақсадларимиз муштарак. Бу умумий цивилизациямизни бузилишдан асраб қолиш. Афсуски, бугун савол худди шундай қўйилмоқда. Биз буни Ироқ ва Ливия мисолида кўряпмиз. Сурияда ҳозир вазият мураккаб. Бизнинг цивилизациямиз тинч тараққий этиши учун бирлашишимиз керак”, деб айтган Киселев.\nУ шунингдек, Украина шарқидаги урушда эгаллаган мавқеи учун Украина ҳукуматининг санкициялар рўйхатига ҳам киритилган.\nБундан ташқари, Молдова, Канада ва Швейцария ҳам Киселевнинг мамлакатга киришини тақиқлаган.\nБолтиқбўйи давлатларида у раҳбари бўлган “Россия сегодня” таркибидаги Спутник агентлиги фаолиятига тақиқ қўйилган, унинг вебсайтлари блокланган.\n"Ёлғон ва пропаганда устаси"\nДмитрий Киселевнинг Тошкентга ташрифи Ўзбекистондаги маҳаллий нашрлар эътиборидан четда қолди. Ташрифга эътибор қаратган блогер Отабек Бакиров Киселевни "Геббельсдан ҳам ўтадиган пропагандачи” деб атади.\n“Форумда ёлғон ва пропагандада ҳатто фашист Геббельсни ортда қолдирадиган Дмитрий Киселев ҳам маҳорат дарслари билан иштирок этиши айтилмоқда.\nРоссиянинг империяча сиёсати, босқинчилиги, журналист ва ўзгача фикрловчи фаолларнинг ўлдирилиши, қамалиши, Путин етовидаги банданинг чексиз ҳокимиятини оқлаб, асослаб беришда Киселевга тенг келадиган ҳозирча йўқ”, деб ёзди Бакиров ўзининг Телеграм – каналида.\nБлогер Ўзбекистонда коронавирус чекловлари амал қилаётган ва 1 майдан эътиборан оммавий тадбирлар чекланганига қарамасдан Киселев иштирокидаги медиафорумни ўтказишга рухсат берилганини танқид қилган. “Пропагандачиларга келганда қоидалар ишламай турадими?” деб ёзди блогер.\nКиселевнинг Тошкентдаги чиқиши Ўзбекистон пойтахтида Россия иштирокида ўтказилаётган бошқа қатор зиддиятли тадбирлар манзарасида юз бермоқда.\n1 май куни россиялик қўиқчила иштирокида Тошкентнинг Халқлар дўстлиги майдонида ўтказилган концерт ижтимоий тармоқларда ўзбекистонликларнинг кескин танқид ва норозиликларига сабаб бўлди.\nТадбир Москва ҳукумати, Россия Ташқи ишлар вазирлиги, Ӯзбекистон ҳукумати ва Маданият вазирлиги, шунингдек Ӯзбекистондаги Россия Федерацияси элчихонаси ҳамда "Россотрудничество"нинг Ӯзбекистондаги ваколатхонаси томонидан ташкил этилган. Унда нутқ сӯзлаган РФнинг Ӯзбекистондаги элчиси Олег Мальгинов ғалаба Россия ва Ӯзбекистонни бирлаштиришини айтган.\nТадбирда собиқ СССР байроғи кӯтарилгани акс этган сурат ижтимоий тармоқда кӯплаб ӯзбекистонликларнинг эътирозларига сабаб бӯлди. Тошкент шаҳар ҳокимияти, Маданият вазирлиги ёки бошқа расмийлар тадбир юзасидан изоҳ бергани йӯқ.


Нусрат Раҳмат. Мен кашф этган Ҳиндистон | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиНусрат Раҳмат (1941)Нусрат Раҳмат. Мен кашф этган Ҳиндистон\n«Stop!” команда берди политсиячи жиддий оҳангда.\nБиз худди ҳарбийлардек, итоаткорлик билан тўхтадик ва мен, беихтиёр ўгирилиб, ортга қарадим. Турли ёшдаги оқ ва қора танли, эркак, аёлларнинг охири кўринмасди.Инглизча, ҳиндча, немисча, туркча каломлар қулоққа чалинарди. Олдинги қатордагилар саросималаниб, фото аппаратлари ва кино камераларини шайлашга киришдилар.\nМармардан тикланган бу муҳаббат кошонасини 330 йилдан бери таърифлашади, улуғлашади.Хўш, мен энди янги сифат ё ташбеҳ топа оламанми? Билиб-билмай, ўзгалар чайнаб ташлаган сақични оғизга олиб қўймайманми?!\nГўзал полотнолар, завқовар шаршаралар, азим тоғлар, Алишер Навоий, “Озодлик “ҳайкали; Моно Лиза портретини ҳам аслида ана шунча узоқликдан туриб томоша қилиш керак. Шундагина ташна эҳтиросларинг қониқиш топади.\n2006 йилда ўтказилган “Дунёнинг етти мўъжизаси” конкурсида Тож Маҳал бешинчи ўринга сазовор бўлди.Жаҳон миқёсида… Масалан, Миср пирамидалари, Америкадаги “Озодлик хайкали”, Москва Кремли бу еттиликнинг яқинига ҳам йўламади. Биз, аниқроғи, мен ( Эътибор берганмисиз, одатда “биз” дейилади. Аммо бу гал ана шу анъанани бузишга мажбурман. ) бу конкурсга Регистон мажмуаси билан Бухоро аркини тавсия этган эдим. Улар ҳатто қирқликка ҳам илинмади. Бизнинг матбуот бу ҳақда хабар бермагани устига, Интернет аудиториямиз торлиги ҳам бунга кўпроқ сабаб бўлди, деб ўйлайман. . Зеро ҳозир ҳам бу борада анчайин орқадамиз.\nШундан кейин биз “Бекажон” газетаси билан ҳамкорликда “Ўзбекистоннинг етти мўъжизаси” конкурсини эълон қилдик. Мен ана шу норасмий комиссиянинг норасмий раиси эдим. Унинг натижаларини аввал бир неча бор эълон қилганим боис такрорлашни лозим деб билмадим. (Зарур бўлса, Интернетдан топишингиз қийин эмас).\nЧехов сиқиқликка эришиш учун асарни ўртасидан бошлашни маслаҳат беради. Мен ҳам шундай йўл тутдим. Агар бошидан бошлайдиган бўлсак, менинг бу ерга келиб қолишим – тасодифий ҳол. Ҳиндистондаги бир формацевтика компанияси Ўзбекистондан унинг маҳсулотларини йирик миқдорда сотиб оладиган харидорларни таклиф қилган экан. Катта ўғлим – Улуғбек, шу соҳанинг одами. У мени дори сотувчи сифатида руйхатга қадабди.\nҲиндистон мен учун Тошкент ҳалқаро аэропортидан бошланди. Самолётимизга, асосан Ўзбекистонда ишлайдиган ҳиндулар минишганди. Шунингдек, бир неча беморлар ва уларнинг кузатувчилари ҳамда савдогар аёллар ҳам ўрин олишди.\nТож Маҳал сайригача биз Деҳли, Агра шаҳарларини ҳам томоша қилган эдик. Лекин Тож Маҳални кўрмай кетиш Ҳиндистонни кўрмай орқага қайтиш билан баробар эканлигини билардик.\n“Муғуллардан ( улар Бобурийларни шундай деб аташади) бизни боқадиган Тож Маҳал, инглизлардан тил қолди”, деди, тилмочимиз Феру (аслида Феруз) деган мусулмон ҳинду. Дарҳақиқат, Аграга, умуман Ҳиндистонга Тож Маҳални кўргани келадиганлар мамлакат иқтисодига озмунча фойда келтиришмайди. Инглиз тилининг эса аҳамиятини гапирмаса ҳам бўлади. Бу ерда Бобурийлар ҳақида ҳам, инглизлар тўғрисида ҳам илиқ гапларни гапиришга одатланишган экан. Бу ҳолни кўриб шерикларимиздан бири: “Руслар ҳам бизга университетлар, заводлар билан бирга буюк тилни мерос қилиб қолдиришди”, деди ва у ҳақ эди.\nБуюк шоир надомат ила: “Бошимни олибон Бобур, оёқ етгунча кетгайман”, дейди ва шундай қилади ҳам. Кейин эса “Ҳинд сори юзландим, юзи қаролиғ бўлди”, деб ёзади. “Юзи қаролиғ” бўлганлигининг маъно, моҳиятини изладим ва алланималарни топгандек бўлдим.\nМайли, бу хусусда йўл−йўлакай гаплашармиз…\nАграда бизнинг Самарқанддагидай тарихий обидалар кўп. Уларнинг аксариятини эса Бобурий шаҳзодалар барпо этишган. Жумладан, муҳташам Агра қасри қурилишини Акбаршоҳ бошлаган бўлса, Жаҳонгир ва Шоҳжаҳон давом эттиришган. Шахсан мен жаҳоннинг талай мамлакатларида бўлиб, бундай ҳашамдор обидани кўрмаганман. Бинодаги бетакрор ўймакорликлар ва ҳовли саҳнидаги анвойи гулларни кўриб, беихтиёр шоира Зебуннисони эсладим. У ана шу саройда яшаган, уй қамоғида ётган бобосига егуликлар ташиган бўлса ажаб эмас. Эҳтимол, бу ерга шоираларни тўплаб, мушоиралар ҳам уюштиргандир.\nИнтернетда Зебуннисони ҳинд шоираси деб ёзишибди. Тожик энциклопедиясида форс-тожик шоираси дейилган. Биз эса уни ўзимизники ҳисоблаймиз. Майли, талашишнинг ҳожати йўқ. У ҳамма халқларники бўлақолсин. Аммо аламлиси шуки, қабрини зиёрат қилмоқчи бўлгандим, таржимонимиз ҳам, қаср ходимлари ҳам Зебуннисо деган шоирани танишмаслигини айтишди.\nАгра ва Деҳлида 63 йил яшаган шоира: “ Пир шуд−у Зебуннисо, ба ў харидоре нашуд” деб ўкинади. Зеро, шоҳ қизига, оташнафас қалам соҳибасига ким ҳам харидор бўларди?! Аниқроғи, ким бунга журъат этарди. Унинг отаси Аврангзеб эса 300 йиллик империяни инглизларга ютқазиб қўйди. “Юзи қаролиғ”бўлганлиги шу эмасми ахир.\nЗебуннисо, эҳтимол, Самарқанд қизларини эслаб: “Гажак зулфлар ҳам, сурма тортилган қора қошлар ҳам шу ерда”, эканлигини битгандир. Балки, олис ва бегона Ҳиндистондан кўра Самарқанд қизлари даврасида бўлишни орзу қилгандир шўрлик.\nМазкур шеърга куй басталаган Ҳожи Абдулазиз шунинг учун бу қўшиқни “Самарқанд ушшоғи” деб атаган бўлса ажаб эмас.\nТенгини топсанг, текин бер, дейишади.Ўз қизларини муносиб куёвларга чиқарган оталар, дарҳақиқат бахтлидирлар.\nБунга эришолмаганларнинг дилини бир умрлик армон кемиражак.\nБеҳбудий ҳазратларининг ягона қизлари Парвин опани кўрган эдим. Бу бағоят жиддий ва сипо аёл 82 ёшида вафот этди. Француз тили бўйича катта мутахассис эди. У кишининнг ҳам тенги топилмай, ёлғиз ўтди.\nУзр, чалғиб кетаябман. Одатда, бундай пайтда “ўтлаб кетма” дейишади. Демак қўй, эчкига ўхшаб қолма, деб тўғри дашном беришади.\nАграга қайтамиз. Магарам, тарихий обидаларга бой бўлса-да, бу шаҳар дилимга ўтиришмади. Кўчаларда сигирлар, маймунлар, итлар, тиланчилар, бизнинг лўлиларга ўхшаб тақинчоқ сотадиганлар ҳаддан ташқари кўп эди. Тож Маҳалга олиб борадиган тор кўчанинг тротуари бўлмагани устига тор кўча мотореллор, арава тортадиган туялар, рикшаларга тўлиб кетган эди. Атрофга бадбўй ҳид тараларди. Бобур таърифлаган Жамна дарёсига туташ ариқлардан нохуш ҳид келарди. Одамлар асосан, мотоцикл, мотореллорда юришар, унга тўрт-бештагача бўлиб тиқилишиб олишарди. Айрим автобусларнинг эшиги йўқ эди; йўловчилар ҳаракатдаги машинага илашиб олишар ёки тушиб қолишарди.\nШаҳарда икки миллион киши яшашини айтишди. Бу Самарқанд ёки Бухорога нисбатан тўрт баравар кўп эди. Имкониятлар эса миллион киши учун ҳам етмасди. Қашшоқлар маҳалласида минглаб одамлар, шундайгина чодир тагида туғилиб, шу ерда умргурзонлик қилишларига гувоҳ бўлдик.\nГоа вилоятида бизга Қозондан келган Диана деган ёшгина татар қиз гид (тилмоч, йўл бошловчи) бўлди. Бу ердаги қорамағиз чеҳралар бадимизга урганлигидан бўлса керак, бу сулувни малика Диана деб атайдиган бўлдик. Диана инглиз, ҳинд, рус, ҳатто ўзбек тилида (татарча шевада, албатта) бағоят ифодали қилиб, такаллуф билан гапирар, унинг телефони бот-бот жиринглар ва барига назокат билан жавоб қайтарарди.\nДианадан ҳинд тўйларини кўрсатишни илтимос қилдик. “Ноу проблем”, деди у, ҳинд қизларига хос ишва-ю карашма билан.\nҲинд океанининг қумоқ соҳилида жой тайёрланганди. Нарироқда эса келин-куёв учун алоҳида шоҳона жой тайёрланиб, у турфа гуллар билан безатилганди. Туташ ресторандан жой танлаб, егуликлар буюрдик. Бирин-кетин меҳмонлар келабошладилар. Мезбонлар бағоят назокат ва эҳтиром ила уларнинг пешонасига ҳинодан хол қўйишарди. Аёллар киядиган сариларнинг турфа бўёқлари қўзингни оларди. Катта ҳушчақчақликлар билан келин-куёв ўз ўринларини эгалладилар. Қавмлар кафтларини жуфтлаб, уларга таъзим бажо келтирдилар. Музика бошланди. Ҳинд халқининг жуда қадимий ва сеҳрли оҳанглари океаннинг бир маромдаги симфониясига жўр бўлабошлади.\nБизнинг авлод, айнан ҳинд фильмлари ва оҳанглари таъсирида вояга етди.Аёл киноюлдузлар орасидан Раж Капур билан рол ижро этган Нартсисга ўхшаганлар меҳри ҳамон юрагимиз тўрида. Тўйхонада ўшаларга ўхшаш куйдирмажон оқсуяклар анчагина эди ва улар дилингда ўзига хос сурур, меҳр ўйғотарди.\nСаҳнага хонанда эркак билан соҳибжамол аёл кўтарилдилар. Улар жўровозликда, негадир анчайин ғамгин қўшиқ бошлашди. Дианага ўгирилдим. “Улар қанақа қўшиқ айтишаябди?” Бу жуда қадимий оҳанг, “денгизчилар қўшиғи”, дейишади. Сўзларини ағдарадиган бўлсак, “Сен она эмассан, жаллодсан ҳаёт, Сен она эмассан, жаллодсан уммон!” Ва ҳакозо”.\nГоага келган кунимоқ, Ҳинд уммони ва унга туташ денгизлар миллионлаб ҳиндистонликларни бағоят қаттиққўллик билан боқаётганлигига гувоҳ бўлгандим. Тонгда соҳил сайрига чиққанимда, туни билан балиқ тутган ҳиндулар қирғоққа қайтган бўлишарди. Улар белларигача сувга ботиб, балиқларни (денгиз маҳсулотлари, деса ўринли бўлар. Тўрга кўплаб қисқичбақа, тошбақа, чиғаноқ, криветка ва мен номини билмайдиган жониворлар тушган бўларди. Агар делфин илиниб қолган бўлса, зудлик билан сувга ташлашарди) қирғоққа чиқараётган, уларни саралаётган, узундан-узун тўрларнинг чигалини ёзаётган бўлишарди. Соҳил дарахт танасидан ўйиб ясалган, атиги бир киши сиғадиган қайиқларга тўлиб кетарди. Қайиқ ёнида бот-бот бир бош пайдо бўлар ва у зум ўтмай, тағин сувга шунғиб кетарди. Билсам, булар уммондан чиғаноқ тераётган ҳиндулар экан. Жониворнинг атиги ярим тишлам гўшти учун кўплаб овлашар, савдогарлар шу ернинг ўзида харид қилиб, ресторан, ошхоналарга сотишаркан.\nҲамма нарса вақтдан қўрқади, деган нақлни эшитган чиқарсиз. Бу – инкор этиб бўлмайдиган аччиқ ҳақиқат. Аммо, одамлаар ҳам нодон эмас. Улар вақтдан ҳам устунлик қиладиган боқийликлар яратишга қодир. Шулардан бири мусиқадир. “Денгизчилар қўшиғи” тўрт минг йилдан бери куйланаркан. Жафокаш ҳинду бор экан, бу оҳанглар боқий бўлиб қолажак! Қани, вақт қудратли бўлса, уни енгиб кўрсинчи…\nУзр, тағин чалғиб кетдим. Тўй ҳақида ҳикоя қилаётгандим. Эндиликда мусиқа гаммаси тағин ҳам кучайган ва эркак хонанда ошиқона қўшиқ айтарди. “Диана, азизим, у нималар ҳақида куйлаябди?” сўрайман бурро тилмочимдан. “Брахма, Вишна, Шива ва бошқа худоларга илтижо қиламан: улар мени шабадага айлантиришсин ва тонгда зулфларингни силаб, сени уйқудан уйғотай”, деябди”.\nНикоҳ маросими тугади ва тўрт йигит тахти равонни кўтариб келиб, келин қаршисига қўйишди. У қимматбаҳо ёғочдан ясалган бўлиб, заррин рангда бўялган, табиий гуллар билан безатилганди. Эндиликда фақат аёл хонанда юракни эзадиган қўшиқ айтабошлади. Келинни эса тахти равонга таклиф этишди. У орқасига ўгирилиб, ота-онасига маҳзун назар ташлади, кўзлари намланди. Қўшиқ авжига чиқди.\nДианага юзландим. Қиз бу гал татарчалаб жавоб берди. “Кўзларимға яш кила, яш кила, яш кила…” Шундай деди-ю, ўзининг ҳам дийдаларидан ёш думалаб кетди. Биз алланечук бўлдик.\nТўйдан кейин Дианага миннатдорчилик билдириб, эртага океан сайрига олиб чиқишини сўрадик. Қиз аллакимларга телефон қилабошлади.Инглизчалаб роса илтимос қилган бўлди. “Бир таниш балиқчи билан гаплашдим, деди у. Қайиғи ҳам елканли, ҳам моторли; яхтага ўхшайди. У сизларни океан бағридаги оролга олиб боради. Балиқ овлайсизлар, чўмиласизлар, кечгача сайр этасизлар. Тушда яхши зиёфат қилади. Аммо, эртагамас, индин вақти бор экан. Киши бошига саксон доллардан сўраябди”.\nБу нархнинг анчайин қимматлигини сезишган бўлишса ҳамки, Диананинг гўзаллиги, хушсуханлиги ва биз учун жон куйдираётганини кўриб, индамай қўяқолишди. Кейин Диана Ҳиндистон ҳақида мароқли афсона ва ҳақиқатларни ҳикоя қилди. Менинг ҳам талай саволларимга хуштакаллуфлик ила жавоб қайтарди.\nХайрлашиш олдидан Диана, биз унгажуда ёқиб қолганимизни, ўзи ҳам бирга бориш истаги борлигини ўзига хос ҳаё билан изҳор этди.\nЭҳ, сиз бизнес кишисининг табиати, руҳияти билан қизиққанингизда эди!\nУлар бағоят эҳтиёткор ва зум бўлишади, бизнес фаолиятларини пинҳон тутишади. Мухбирларни ёмон кўришади, экранда кўринишни ёқтиришмайди. Ҳукуматдан (айниқса, бизда) жуда қўрқишади ва у ҳақда фақат ҳамду-сано гапларни гапиришади. Аксар ишларини пора бериб бажаришади. Одамларга унчалик ишонишмайди, бировга ёрдам беришга ҳам шошилишмайди.\nБуларнинг ҳам ўз сабаблари бор, албатта. Жумладан, муҳтож кишига бир-икки бор мадад кўрсатсанг-у, кейин давом эттирмасанг, у бориб турган рақибингга айланишини билишади ва ҳакозо.\nБизнинг давра шундай тоифадаги, русизабон кишилар эдилар. Бир умр мухбирлик қилган, кўрган кишини саволга кўмишга одатланган мен учун бу давра ноўнғай эди, албатта. Шунинг учун ҳам, биринчи кундан бошлаб, камроқ гапирадиган, зарур бўлганда, улардан ажралиб иш тутадиган бўлдим. Аммо шунга қарамай, кечқурун Улуғбек менга овозини жилла кўтарди. Унинг кайфи бор эди.\n“Дада, сизнинг ҳалиги гид билан савол-жавобингиз менга ўтиришмади! У Зебуннисони қаердан билади? Унга Бобурийлар ҳам керак эмас! Унинг ўзи ким? Бир жипириқ! Татаристондан пул ишлагани келган қаллоб. Пул берсангиз…”\n“Биз − татарлар ҳам барча туркийлардек, Буюк муғул авлодиданмиз. Асл ватанимиз Олтой, Муғулистон ерлари бўлган” деганди у. Мен жилла эътироз билдиргандим. Зебуннисони суриштирганимда, у ҳеч нимарса билмаслигини тан олганди, холос. Шоиранинг қабри ва меросини сўрамаслигим мумкин эмас эди, боиси, бу ҳақда ёзиш ниятим бор эди. Тил биладиган бошқа одам бўлмагани сабаб, уни саволга тутишга мажбур эдим.\n“Ҳай, ҳай, ҳай! Шунча нарсага ақлинг етган одам, шунга келганда оқсаганингга ҳайронман”, дедим.\nМуҳтарам ўқувчи! Бу калом сизга таниш, у аввал қулоғингизга чалинганини биламан. Отабек ғазаб қилиб, Тошкент фуқароларининг жаъми азоб-уқубатларига отаси − Юсуфбек Ҳожини айблаганда, доно муйсафид шундай деб жавоб қайтарганини хотирласангиз керак.\nЗеро оталар ва болалар муаммоси жуда қадимий. Боиси, оталар бошқа даврда вояга етишган, тарбияланишган, болалар эса… Даврлар орасидаги тафовут дунёқарашларда акс этиб келган ва бу зиддиятларга сабаб бўлган. Айтинг, айтинг, Шоҳжаҳон ҳам ва уни бир умр қамоққа ташлаган Аврангзеб ҳам ана шу зиддият қурбонлари эмасмидилар?! Бунинг устига Бобурийлар бир неча мусулмон ҳинд аёлларини хотинликка олдилар ва ўгай ака-укалар тахт учун бир-бирларига тиғ тортишдан тойишмади. Бундай юзи қаролиғлар Темурийлар сулоласи учун янгилик эмас эди.\nМайли, мавзуга қайтайлик. Эртаси бизни таклиф қилган компания тушда зиёфат уюштиришини маълум қилишди.\nЕтиб борганимизда, кичикрок ресторан ҳовлисида стол безатилганди. Ҳиндистонга келганимиздан бери денгиз маҳсулотларидан ўзгасини татимаган эдик. Дастурхонда нонни кўриб, қувониб кетдик. ( Улар тандирда юпқа қилиб пиширишаркан ва “танўри” дейишаркан). Шунингдек, дастурхонда товуқ гўшти ҳам кўринди. Биздан сал нарироқда қўғирчоқбоз саҳна тиклаб, томоша бошлаб юборди. Кейин ситор ва сурнайли кишилар ҳам чеккароқдан жой олиб, бизга ҳиндча салом беришди ва музика чалишга киришишди.\nУларга чойчақа беришимиз лозимлигини тушундик.\nАввал компания раиси ташриф буюради, дейишганди. Аён бўлишича, унинг ёрдамчиси келадиган бўлибди.\nБу амалдор анчайин пакана бўлиб, рус тилида бурро гапирарди.\nМенинг кузатишимча, паканалар ўз ишига пухта бўлади. Узиб-узиб гапириши, ветеринарияга оид ибораларни қалаштириб ташлаши, чечанлигини кўриб, бу одамни Худо, айнан бошлиқ ёрдамчиси учун яратган, деган хулосага келарди киши. “Раисга айтдим, ўзим бораман, мен уларни танийман”, дедим”, қисдирди гап орасида.\nАён бўлишича, бу одам Ўзбекистонда, жумладан, Самарқандда ҳам бўлган, бизникилар уни роса меҳмон қилишган экан.\nУлар амалий суҳбатга ўтишди. Мезбон негадир ўзлари ишлаб чиқараётган янги ваксиналарни таърифлашга ўтди. “Биз бу борада Россия билан шартнома тузиб қўйганмиз”, деди гуруҳимиз раҳбари Михаил Григорян, андак ҳижолатомуз.\nМезбонлар сардорининг ҳафсаласи анча пир бўлди, аммо сир бой бермай, Россия ҳам, Европа ҳам ҳиндлардан ваксина олаётганлигини ўзига хос виқор, тантана билан гапирди. Кейин бизникилар ўтган йилги миқдорда дизенфексия препаратлари оладиган ва эртага офисга бориб шартнома тузадиган бўлишди.\n“Эртага режаларинг қанақа”, савол бериб қолди мезбон. Гуруҳ раҳбари Диана деган қиз уммон сайрига олиб чиқишга ваъда берганини айтди. “Уни бекор қилинглар, ўзимиз олиб чиқамиз”, деди амалдор.\nУ билан келганлардан бири, негадир Дианани айблашга киришди. Унинг қаллоблигини, Россиядан келганларни нуқул чув туширишини, уммон сайри эллик доллардан ошмаслигини гапирди.Шунингдек, дўкондорлар билан шартнома тузишини, ҳар бир харид учун улардан фалон фоиз ҳақ ўндиришини айтиб берди.\nУлуғбек менга маъноли кўз ташлади. Нигоҳимни олиб қочиб, шундайгина тепамизда қад кўтарган кокос дарахтининг бағоят тик, баланд танасини кузатган бўлдим.\nКутилмаганда, пакана амалдор менга мурожаат қилиб қолди. “Назаримда, сиз бошқа соҳа одамига ўхшайсиз?”\nМен маъқуллаб, бош тебратдим, аммо журналистлигимни айтгим келмади.“Шу баланд дарахтдан кокосни қандай териб олишни ўйлаябсиз, шекилли?” “Шундай!”У боя Дианани ғийбат қилган қоқсуяк ҳиндуга ишора қилди ва у бағоят чаққонлик билан дарахтга чиқиб, ҳар бири ҳандалакдай келадиган мева олиб тушди. Кокос пўстини қирқишди, ундан бир стакан шарбат чиқди. Татиб кўрдим, чучмал ширинлик экан. “Биз бунинг бирор донасини қолдирмай териб оламиз: ундан вино тайёрлаймиз”, давом этди меҳмонлар сардори.\nҲадемай кокос виносини ҳам топиб келишди. У томоғимни куйдириб кетди. Кўп ўтмай, қонимни қиздирди ва юзимдаги қизилликдан ҳижолат чекиб, ўрнимдан турдим.\n“Мен соҳилга бораман!”\n“Эҳтиёт бўлинг”, тайинлади Улуғбек.\nУммон ҳамон чайқалар, тўлқинлар тиниқ қумларни бир маромда юварди. Қоронғу тушаётганига қарамай, чиғаноқ овловчилар ҳамон сувга шўнғишар, лўлига ўхшаш аёллар чиғаноқ ва турфа мунчоқларни кўз-кўз қилиб, сотиб олишимни сўрарди. Узоқдан ҳорғин балиқчиларнингэски кемаси худди кўланкадай бўлиб кўзга ташланар, аллақаердан мунгли қўшиқ элас-элас қулоққа чалинади. Бу − жафокаш ҳинд денгизчисининг ўлмас қўшиғи, унинг оҳу- ноласи, беҳудуд ҳасрати эди.\n“Сен она эмассан, жаллодсан, ҳаёт,\nСен она эмассан, жаллодсан уммон…”\nДард ва ўкинчга лиммо-лим нидо!\nШум қисмат кекиртагини тобора зичроқ қисаётган, кун кўриш жонига тегиб кетган бахтиқаро шўрликнинг дилдан отилган ҳайқириғи!\nКўз ўнгимда белгача сув кечиб, тўрларнинг чигалини очаётган, бир тишлам насиба учун куну-тун сувга шўнғиб, чиғаноқ излаётган , чодир ичида туғилиб, умр бўйи ўша ерда умргурзонлик қиладиган ва ўлгач, ёқиб юбориладиган, тақдир чап қўлини чўзган, худолар ва қашшоқларга сероб юртнинг омадсиз ҳиндулари гавдаланди.\nИнсон боласининг хору хасдек беқадрлигидан дилимни ғусса босди.\nХонага қайтаётганимда, постда ўтириб зериккан политсиячи истиқболимга чиқди. Унинг зерикканини, ким биландир ҳамдард бўлиш истаги борлигини дарҳол фаҳмладим. Зеро, мен ҳам кимгадир изҳори дил қилишга ташна эдим. Биз инглизчалаб саломлашдик. У бир нималар деди. Бош тебратиб маъқуллаб турдим. “Гуд, гуд” (яхши, яхши) дедим. Кейин, ўзим ўзбекчалаб сўз қотдим. Шўрлик ҳиндуга ҳаёт ҳам, уммон ҳам ўта бешафқат бўлганлигини айтдим. Биз бир-биримизни батамом тушунмаётган бўлсак ҳамки, гапиргимиз келарди. Жилла тин олгач, Зебуннисони излаб, унинг дарагини топмаганимни айтдим. У худди барини тушунгандек, одоб юзасидан бош тебратиб турди. Кейин бир-биримизни узоқ алдагимиз келмади ва биз хайрлашдик.\nБундан икки йил муқаддам Уммон денгизи соҳилида ҳам шу аҳволга тушгандим. Сайёҳлик кемамиз қирғоққа яқин масофада лангар ташлади ва биз қайиқларга миниб, соҳилга чиқдик. Одамлар балиқ овлаш, чўмилиш билан банд бўлишди. Менинг диққатимни эса денгиз билан нуқул қора тошлардан иборат тоғ оралиғидаги торгина жойдаги уйлар тортди. У ерда кимлар яшашаркан, тирикчиликлари қандай экан. Мухбирона қизиқиш билан ўша томонга йўл олдим.\nСоҳилдаги катта қозиққа эски қайиқлар боғланганди, ориқ эчкилар кўзга ташланар, уйлар пастак ва хароб эди. Бу ерга олиб келадиган бирорта сўқмоқ ҳам йўқлигидан ажабланиб турганимда, пастак эшикдан энкайиб, бошдан-оёқ қора либосга бурканган араб аёли чиқди. Унинг юзида заррача хайрихоҳлик кўрмадим. Шунга қарамай, эҳтиром кўрсатиб салом бердим. У алик олган бўлди ва алланималарни гапирди. Бош силкиб маъқуллаб турдим. Аёл арабчани тушунмаётганимни ҳис қилиб, инглизча гапиришга ўтди. Локинда, мен − ношуд бу забонни ҳам билмасдим. Русчалаб бир нималар дедим. Аёл мени чанқаган деб ўйлади, шекилли, ўғлини чақириб топшириқ берди, у уйдан минерал сув олиб чиқди.\nЙўл бошловчимиз, булар балиқчилар оиласи эканлигини, балиқ тутиб, шаҳарга элтиб сотишларини айтди.\nШу араб балиқчининг хотини инглиз тилини билиб, менинг соқов бўлиб туришим аламли эди, албатта. Уни ўрганишга аҳд қилдим. Аммо менинг ёшимда зарурмикин шу азоб, деган мешчан ва даққоқ фалсафа халақит берганди. Бугун тағин шу аҳволга тушгандим.\nРеспубликамизда биринчи синфдан бошлаб инглиз тили дарслари ўқитилаётганлиги қувончли ҳол. Буни ўн йил илгари бошлаш лозим экан, деб ўйлаб қоламан гоҳида.\nДемак, улар мендан кўра бурро ва доно бўладилар. Ҳиндистонга келиб қолишса, Ўзбекистон ҳақида тўлиб-тошиб гапирадиган бўлишади. Бобурнинг: “Ҳинд сори юзландим, юзи қаролиғ бўлди” ёки Зебуннисонинг: “ Пир шуд−у Зебуннисо, ба ў харидоре нашуд…” деган дардли мисраларининг моҳиятини гапириб беришади.\nБир вақтлар боболари ( яъни, мен) бу ерга келиб, оташнафас шоиранинг қабрини тополмаганимни надомат билан ҳикоя қилишади. Ҳа, мен бунга ишонаман!\nКолумб Америка қитъсини очганда, бу хушфеъл ва ҳовлиқма сайёҳ нима деб ҳайқирганини биласизми? “Ура! Мен Ҳиндистонни кашф этдим!”\nАна шу хато ҳайқириқ оқибатида бу қитъа аборигенларини ҳозиргача индеецлар дейишади\nАслида, ҳар бир сайёҳ Ҳиндистонни ўзича кашф этади. Ҳиндистонни том маънода кашф этган буюк инсон, Берунийдир. Бу бобарака бобомиз минг йил!!! илгари бу юртнинг тоғу тошлари, шаҳар қишлоқларини яёв кезиб, араб тилида “Ҳиндистон” деган китоб ёзганлар. Бу фақат биз учун эмас, Ҳинд юрти, дунё олимлари учун ҳам қимматбаҳо илмий манбаъдир.\nАна шу китоб учун мен Берунийнинг чориғи боғичини боғлаб, чангини артиб қўйишга тайёрман!\nБундай дейишимнинг боисига эътибор беринг.\nУммон соҳиллари бўйлаб ёстанган Гоа вилоятини орол деб ҳисоблашаркан ва бунинг ўзига хос рамзий маъноси бор. Бутун Ҳиндистон Буюк Британия тасарруфига ўтганда, бу вилоят Португалия мустамлакаси бўлиб қолган экан. Аҳоли гавжум яшайдиган жойларда католикларнинг ҳашаматли ибодатхоналари қад кўтариб турибди. Бу динга эътиқод қўйган ҳиндуларни ҳам учратдик. Католик, ҳиндуизм ва исломга эътиқод қўйган ҳиндуларнинг аҳил яшаши бизни қувонтирди.\nЙўл бўйларида эса сон-саноқсиз дўконлар. Ҳинд аёллари эшик олдида туриб, сизни дўконларига даъват этишдан чарчашмайди. Улар заруратдан рус тилини чала-чулпа ўрганиб олишган.\nЎша куни бир аёлнинг зорланишидан кейин унинг дўконига кирдим. Ичкарида бир эркак билан бўй етган қиз ҳам бор эди. “Жаноб, менга мурожаат қилди аёл, менинг номим Мали, бу − эрим, буниси − қизим”.\nҚиз курси қўйди, мен ўтирдим. “Бу ерда ҳаво иссиқ, сиз енгил пойафзал кийишингиз керак”, деди аёл ва бир неча ёзлик пойафзалларни олдимга териб қўйди. Ўзи эса, шундайгина оёғим олдига ўтириб, ботинкамни ечди ва басаночкани кийдирабошлади. Унинг боғичларини боғлаб қўйди. Жуда ноўнғай бўлдим. “Ўзим, ўзим”, дейишимга қарамай, уни қайта ечиб олди ва бошқасини кийгизди, ўрнидан туриб, нарироқ бориб қаради ва шунисини харид қилишни маслаҳат берди. Ботинкамни эса нам латта блан артди, целлофон халтага солиб, қўлимга тутқазди. Мен ноўнғайликдан қутулиш учун айтганини тўлаб, ташқарига шошилдим. “Жаноб тўхтанг, бир дам тўхтанг”, тағин илтижо қилабошлади у.\nБиламан, сизнинг хотинингиз жуда чиройли, сиз унга мана шу ҳиндча кўйлакни олиб борсангиз, беҳад қувонади”. “Биз ҳали шу ерда бўламиз, кириб оламан”, ваъда бердим.\nКечқурун Улуғбекка ҳинду аёлнинг менга кўрсатган эҳтиромидан ҳижолат тортганимда айтганда, у савол берди: “Нитше нима деган?” Мен бу немис файласуфининг: “Ҳамма нарса манфаатга бориб тақалади, ҳамма нарсага шубҳа билан қара”, деганини такрорлаб турардим. Ўғлим шуни назарда тутганди. “У сизни, албатта, алдаган. Бу ерни Ҳиндистон дейишади!” Гарчанд, бу жавоб дилимга ўтиришмаган бўлсада, индамай қўяқолдим.\nУл зоти бобаракот − Берунийнинг минг йил аввал бу ерларни пиёда кезиб, китоб ёзиб қолдирганининг аҳамиятини англаш учун инсон бағоят солиҳ ва равшанфикр бўлмоғи керак. Бизнинг ашраф боболаримиз сайру саёҳат қилиш ва кўрганлирини қоғозга тушириш зарурлигини биздан кўра чуқурроқ ҳис этишган. Шайхур раис (Ибн Сино) ёзадилар: “Менинг номим, тирикдир, бедорнинг ўғлиман. Жаҳондаги ҳамма ҳолатларни билиш учун саёҳат қилмоғим, олам бўйлаб юрмоғим керак”.\nЗеро, юрган − дарё, ўтирган − бўйро.\nАгар сиз саёҳатда бўлсангиз-у, таассуротларингизни гапириб бермасангиз, демак, беҳуда юргансиз!\nАгар сиз қалам соҳиби бўлсангиз-у, кўрганларингизни қоғозга туширмасангиз, касбу-корингизга хиёнат қилибсиз!\nМен Пекин кўчалари, Тожикистон тоғларида; Қизилқум саҳроси, Бухоро жин кўчаларида; Қора денгиз пляжлари, Украина заповедникларида; Гуржистон чой плантатсиялари, Булғория чорвачилик фермаларида бўлдим.\nҚўлда қалам ва блокнот билан, албатта!\nГоҳида, ёлғиз қолганимда, оёқларимни меҳрибонона силаб, уларга сўз қотаман:\n”Қарийб етмиш килолик юкни етмиш йилдан бери кўтариб юрганларинг учун, сизларга раҳмат! Буёғи кўп қолмади, чамамда. Худо сизларни менга кўп кўрмаса бўлгани…”\nБерунийнинг пойафзалини тозалаб қўйишни ўзимга шараф деб билишимнинг боиси энди сизга аён бўлгандир!\nБу дунёнинг остига ё кезма етади ё эзма. Мен умр бўйи ҳам кезма, ҳам эзма бўлдим, аммо дунё жумбоқларининг охири кўринмайди.\nСиз “Қишлоқ ҳақиқати”, “Ўзбекистон адабиёти ва санъати”, “Зарафшон”, газеталари; “Гулистон”, “Саодат” журналларининг 1970 − 1980 йиллардаги тахламларини варақлаб кўринг-а. Эҳ-ҳе, нималар ҳақида қалам тебратмадим мен…\nРедакция топшириғи билан қамоқхона, жиннихона ва ҳатто моргга ҳам кириб чиққанман… (Эҳ, сарбаланд эдилар, мухбирлар у замонларда!).\nШунинг учун ҳам ўзимни ёзувчидан кўра кўпроқ журналист, мухбир деб ҳисоблайман. Ҳозир ҳам бирор шаҳар, қишлоққа борсам, Американи очган Колумбдай қувонаман. Бу янги масканни батамом кашф этиш учун ўзимга суҳбатдош излайман ва албатта, топаман.\nГоада менинг суҳбатдошларимдан бири – ўша дастлабки кун пойафзалим боғичини меҳрибонлик билан ўтказиб, ботинкамни нам латта билан артиб берган Мали бўлишини билмаган эдим.\nКўчанинг нари бетидан ўтиб кетаётганимда, чорлаб қолди у. “Жаноб!\nЖаноб! Кираман дегандингиз…” Мен иккиланиб, дўконга кирдим. “Кирмадингиз-а, у чин юракдан гилалаётганини сезиб сўрадим. “Нима гапинг бор эди?”“Хотинингизга сирға олиб қўйганман. Арзон… Бурунга тақадиган…” “Хотиним бурнига сирға тақмайди. Биз, мусулмонмиз”. “Мен ҳам мусулмонман, тақаман-ку!” “Ундан бўлса, нега номинг Мали?”\nАслида Малоҳат, аммо Мали дейишади. Майли, мен сизнинг хотинингизга бошқа зарур нарса топиб бераман. Мана жуда ажойиб. Ҳижоб учун”. “Менинг хотиним ҳижоб ҳам олмайди, лекин майли харид қилганим бўлсин”.\nУ қувониб кетади, тағин ҳасрат қилишга тушади.\n“Жаноб, биз бу ерда атиги уч ойгина савдо қиламиз. Кейин ёмғирлар бошланади, турист келмай қўяди. Тағин иш излашга тўғри келади”.\n“Сен, Мали, хотиржам бўл. Мен жўнаш олдидан қизларим, келинларим, набираларим учун кўплаб ҳиндча сари кўйлак сотиб оламан. Ўша, ҳинд фильмларида Нартсис кийиб чиққанларидан топиб берасан…” Унинг қувонганини кўриб, мақсадга ўтаман. “Сен ҳозирча менга ҳиндлар, тирикчилик, урф-одатлар, оиланг тўғрисида гапир”“Жаноб, нимасини гапирай? Барини кўриб турибсиз. Ёппасига қашшоқлик, ночорлик… Бизнинг халқимиз, инглизлардан қутулиб, мустақил бўлсак, бойиб кетамиз, деб орзу қилишган. Лекин, кўриб турибсиз − ҳеч нимарса ўзгармади. Худонинг қаҳрига учраган ҳалқмиз. Мана сиз Россиядан келиб, (унинг Ўзбекистон ҳақидаги тасаввури ҳаминқадар эди) Тож Маҳални зиёрат қилдингиз. Мен неча йилдан бери орзу қилиб, боролмайман у ерга. Рўзғордан орттиролмайман”.\nМали шундай деди-ю, кўзига ёш олди. Эрига алланималар деди ва сўзида давом этди.\n“Ўзим коллежни битириб, болаларга дарс берганман. Аммо у хусусий мактаб эди, ёпилди ва мен кўчада қолдим.. Қизим математикани яхши кўради. Коллежга кирди. Атиги бир йил ўқиди. Тасаввур қиласизми: 2500 долларга тушади, бир йиллик ўқув. Чиқариб олдик. Сизларда коллежда ўқиш бепул дейишадику”, савол назари билан қарайди.\n“Ҳа, шундай”, унинг фикрини маъқуллайман ва: бирни кўриб фикр қил, бирни кўриб шукур қил, деган нақлни эслайман. Ҳинд учун ҳаёт ҳам, уммон ҳамҳақиқий она бўлолмаганидан надомат чекаман.\nМен дўкондан чиқиш олдидан майда-чуйда харид қилган бўламан, қайтимини олмайман. “Жаноб, бирор ерга борадиган бўлсангиз, эрим мотореллор билан олиб боради, қизим кийимларингизни дазмоллаб беради”.\nХонага боргач, нималар сотиб олганимни ўғлимдан пинҳон тутаман.\nБу гал дўконга кутилмаганда кириб бордим. Девордаги калтакесакка озор бермай, уни ташқарига чиқариб юбораётган Мали қувониб, курси қўйди. Мен эса, беихтиёр, биринчи куни меҳмонхона маъмурининг огоҳлантиришини эсладим.\n“Мабодо, хонага илон кириб қолса, илтимос, ўлдирманглар, бизга хабар беринг, ходимимиз уни тутиб, ташқарига қўйиб юборади”.\nҲиндларнинг табиатга муносабати мени ҳайратга солганини айтиб ўтишим керак. Тўрига делфин илинган балиқчи ҳижолат ва қўрқувдан шоша-пиша уни сувга қўйиб юборгани, Аграда мотоцикл уриб кетган маймун боласини ўша ернинг ўзида галалашиб даволашганини кўз ўнгимдан ўтади. Энди эса Мали калтакесакка ҳам озор етказмоқчи эмас.\n“Мали, уни ўлдириш гуноҳми?” тергаб қўяман. “Ганеша буни кўради ва ғазабга минади”.\nГенеша – фил бошли инсон қиёфасидаги Худо. Аксар ҳайдовчилар унинг ҳайкалчасини машиналарига илиб қўйганларига гувоҳ бўлгандим.\n“Аммо, сен мусулмонсан-ку”. “Лекин, шу билан бирга ҳиндуман. Ҳамма худоларни ҳурмат қилишим шарт!\nМенинг 1974 йилда нашр этилган биринчи китобчам “Агар табиатни севсангиз” деб аталганди. Газета-журналларда экологияга оид юзлаб мақолалар ёздим. Республика табиатни муҳофаза қилиш қўмитасини ташкил этишда иштирок этганман ва унда бўлим мудири бўлиб ишлаганман. Лекин шуларнинг барига қарамай, ҳиндуларнинг табиатга муносабатлари мен учун жумбоқ.\nНечун ўзлари оч бўлиб, минглаб маймунлар, дайди сигирларни боқишади, жониворларни ўлдиришни жиноят деб билишади? Назаримда, бу эътиқод. Эҳтимол, табиатни қонунлар билан муҳофаза қилгандан кўра, бу инсоний бурчни эътиқодга айлантириш зарурдир.\nХаридорлар киришди. Улардан бири ўтган йил отасини Деҳлида даволатиб кетгани билан мақтанарди. Мали уларга сувенирлар, ички либосларни кўрсатди. Аммо Малининг умидвор бўлиб қолишига қарамай, улар харидсиз чиқиб кетишди.\n“Мали, эшитдингми, одамлар аксар юртлардан келиб, шу ерда даво топиб кетишаябди”. “Жаноб, бунга ҳам камбағаллигимиз сабаб. Ота-оналар тирик қолиш учун ўзлари, болаларининг буйракларини атиги юз долларга сотишади. Автоҳалокатдан нобуд бўлганларнинг юраклари, ўтхалталари, ичаклари арзонгинага берилади”.\nБирор нимарса деёлмадим.\nЖўнаб кетиш олдидан унинг дўконига кириб, совға саломларимни харид қилдим. Чўнтагимда қолган 600 рупийни ( 1$=60 рупий) унга узатдим. “Мана буниси ҳам сенга. У энди менга керак эмас, бизнинг юртда у − қоғоз”.\nУ аввал кўнмади, кейин оёғимга эгилмоқчи бўлганда, бунга изн бермадим.\n“Боинг” бортига тиқилиб кираётганлар орасида ҳиндулар билан бирга латта-путталарни арзон-гаровга сотиб олганидан мамнун савдогар аёллар, жарроҳликдан кейин ҳали кучга киришмаган бўлишсада инсон “запас қисмлари”ни ҳемири нархда харид қилганидан хурсанд бўлган дардманлар ҳам анчагина эдилар.\n“Муҳтарам хонимлар ва жаноблар! “Ўзбекистон ҳаво йўллари” компанияси сизни муборакбод этади….”\nЎзбекча бу каломдан ички бир мамнунлик, қониқиш туйгандай бўламан…\n2013 ноябр − декабр\n← Аввалги Аввалги Муҳаммад Али. Бунёдкорнинг толеи\nКейинги → Кейинги: Жовли Хушбоқ. Улуғ адибнинг сўнги “асари”


Талабаси фожиали ҳалок бўлган университет проректори ҳибсга олинди » Новости Узбекистана сегодня: nuz.uz\nНовости Узбекистана → ҲОДИСА → Талабаси фожиали ҳалок бўлган университет проректори ҳибсга олинди\n19-07-2019 09:08 0 689 Рейтинг0 Чоп этиш\nАввалроқ Петербургда кимё-фармацевтика университети биноси устидан муз бўлаги қулаб тушиши оқибатида 23 ёшли ўзбекистонлик талаба ҳалок бўлгани ҳақида хабар бергандик.\nСанкт-Петербургда Тергов қўмитаси ходимлари Давлат кимё-фармацевтика университети проректорини ҳибсга олишди. Бу ҳақда РИА Новости хабар қилди.\nТадбир бино томидаги муз бўлаги қулаб тушиши оқибатида ҳалок бўлган ўзбекистонлик талаба иши юзасидан ўтказилган.\nХабарда қайд этилишича, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган ходимлари бино томини қор ва муз бўлакларидан тозалаш ишлари билан “Вентформат” компанияси шуғулланганини аниқлаган. Ташкилот ходимлари ўз вазифалари виждонан бажармаган, олийгоҳ проректори эса иш жараёнини назорат қилмаган.\nБундан ташқари, олийгоҳ проректори компания ходимларидан тозалаш ишларини амалга оширишлари учун 50 минг рублдан кам бўлмаган миқдорда пора олиб, шартнома тузганлиги аниқланган.\nПроректорга нисбатан Россия Жиноят кодексининг 293-моддаси 2-қисми (мансабга совуққонлик билан қараш) ва 290-моддаси 3-қисми (порахўрлик) билан жиноий иш қўзғатилган. Ҳозирда эҳтиёт чораси қўллаш масаласи ҳал қилинмоқда.


Бобургонми ёки Говургон? / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nМулоҳаза 0 Шархлар 2701 кўрилди\nБобургонми ёки Говургон?\nСурхондарё вилоятининг Шеробод тумани Хўжаанқо қишлоғи яқинидаги баланд тепалик устида жойлашган қадимий қўрғон бир неча асрдан буён ”Бобуртепа”, “Бобурқўрғон” номлари билан атаб келинади. 16-асрда ҳарбий истеҳком вазифасини ўтаган мазкур қадимий қўрғонни археологлар ва олимлар Заҳириддин Муҳаммад Бобур қурдирган деган тахминни илгари сўришади. Уларнинг фикрича, кенглиги 50 метр, эни 2 метрли тош девор билан ўраб олинган бу манзилни Бобур Афғонистон ва Ҳиндистонга ўтиб кетиш вақтида, истеҳком учун қурдирган.\nШунингдек, Боботоғ тизмаларида ҳам баъзи бир ғорлар Бобур номи билан боғланади. Ана шу тарихий маълумотларни ва табиатни ўрганиш, бу ҳудудларга сайёҳларни эътиборини тортиш борасида янги имкониятларни ўрганиш ва янги экотуризм маршрутини аниқлаш мақсадида Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси ва “Asia Adventures” сайёҳлик компанияси Сурхондарё вилоятининг Боботоғ тизмасига экспедиция ташкил этди.\nҚайд этиш жоизки, Боботоғ – Сурхондарё вилоятидаги 125 километрга чўзилган тоғ тизмаси бўлиб, энг баланд нуқтаси – 2290 метрли Заркоса чўққиси ҳисобланади. Мазкур ҳудуд “Боботоғ” давлат ўрмон хўжалигига тегишли бўлиб, табиати ўзига хослиги билан ажралиб туради.\n– Боботоғнинг Говургон дараси, пистазор майдони, Тошқутон тизмасини ўрганиш учун тоғ бағрига 40 километр ичкарилаб бордик, – дейди Ўрмон хўжалиги давлат қўмитасининг мутахассиси Фурқат Чарангаев. – Инсон оёғи кам етган, бориш қийин бўлган мазкур ҳудуддаги тарихий жойлар, шифобахш булоқлар ва шаршараларни кўрдик. Ҳайратомуз манзилларни кўриб, бу ҳудудлар экстремал сайёҳликка мос жойлар эканига гувоҳ бўлдик. Сайёҳлик компанияси Боботоғга Япония ва Европа давлатларидан келган сайёҳларни олиб келишни мўлжалламоқда.\nЭкспедиция аъзолари Боботоғда Бобургон номли жойнинг пайдо бўлиш тарихи ва ғорда топилган хом ғишт қолдиқларига ҳам тарихий манбалар ва аҳолининг фикрларига таяниб изоҳ берди.\n– Мирзо Бобурнинг Ургутдан Ҳиндистонга ўтиб кетиши учун иккита йўл бор эди. Бири узоқ ва хавфсиз, иккинчиси яқин, бироқ хавфли. Шунда у Боботоғдан ўтишни афзал билиб, тоғ тизмаларидан ўтмоқчи бўлади ва икки ой давомида қишлаб қолади. Тоғдаги йирик қоя тошлар, айвон сифат қияликлар аскарларга макон бўлгани ҳақида ривоятлар мавжуд. Бобургон номи билан аталган бу ерларда Бобур даврига хос бўлган хом ғиштдан қурилган биноларни излари ҳозир ҳам учрайди. Шунингдек, 16-асрга тааллуқли сопол синиқлари ва бошқа тарихий ашёлар ҳам топилган бўлиб, ҳозир ҳам бу жойда Бобурнинг хазинаси беркитилгани ҳақида мулоҳазалар бор.\nАйни вақтда эса бу манзиллар ҳозирда Говургон номи билан аталмоқда. Яна бир ривоятга кўра, пастдаги қишлоқлар атрофида илонлар кўпайиб, аҳолига ва уларнинг чорвасига кўп зарар келтиради. Шунда, инсонларни хавфдан асрамоқчи бўлган диншунос аллома Сўфи Оллоёр дуо билан илонларни водийдан қувиб, Говургонга бориб яшашни буюради. Шу тариқа бу жойларга катта-катта саккиз-ўн метрлик ва ундан кичик илонлар галаси келиб жойлашган. Аҳоли эса илонлар ташвишидан қутилган.\nЭкспедиция аъзолари уч кун давомида яна бир қатор табиат мўъжизалари ва ажойиботларини кўриб келди. Энг қизиғи, бу гўзал масканлар ҳақида маҳаллий аҳоли, сурхондарёликларнинг ўзлари ҳам кўп нарса билмайди. Туризмни ривожлантириш мақсадида ана шундай экспедициялар уюштирилиб турилса, ажаб эмас юртимизнинг янада қизиқарли манзиллари ва улар ҳақидаги ривоят-у, афсоналарни кўпроқ билиб олсак.\nАйни вақтда “Боботоғ” давлат ўрмон хўжалиги вакиллари Боботоғнинг кўркам манзилларида ўтов тикиб, сайёҳларни кутиб олишга ҳозирлик кўрмоқда.


Видич: Рунининг кетишидан нима наф? / CHAMPIONAT.asia\nВидич: Рунининг кетишидан нима наф?\n“Юнайтед” клуби сардори Неманья Видич, мухбирлар Уейн Руни келажаги борасида савол берган иккинчи киши бўлди.\n“Фикримча “Манчестер Юнайтед” – дунёнинг энг йирик клубларидан бири ва бу клубдан кетишда ҳеч қандай мантиқ йўқ. Айни пайтда Рунини клубни тарк этиши бўйича ҳар хил миш-мишлар юрибди. Лекин унинг бу клубдан кетишидан нима наф?”.\n“Тан олиш керак, сўнгги 4 йил ичида менда ҳам шу каби ҳолатлар юз берди. Одамлар мени бошқа клубга кетаяпти дея гап трақатиша бошлашди. Лекин куриб турганингиздек мен шу ердаман ва менга “Юнайтед”да ўйнаш ёқади”, - дейди Видич.


1.Ғусл қилиши, бошини ювиши мумкин. Аммо бунда тук ёки сочни туширмаслик шарт.\n2. Эҳромни ювиш ва алмаштириш мумкин.\n3.Эр кишилар соябон тутсалар, дараxт шохи билан соялансалар, жоиз.\n4. Белга ҳамён, белбоғ боғлаш мумкин. Эҳромда кўплаб ҳикматлар бор. Эҳромга киришнинг таъйинли вақти ва таъйинли макони бор. Улар Мийқот дейилади. Ҳажнинг макон мийқоти эса, турли диёр ҳожилари учун, уларнинг Маккаи Мукаррамага келиш йўлларига қараб, турли жойлардир. Ҳаж ёки Умра қилувчилар ўша ерларда эҳромга кирадилар. Агар бир одам мийқотдан ўтиб кетиб эҳромга кирса, қайтиб чиқиб, мийқотдан эҳромга кириши лозим бўлади. Иложини топа олмаса, жонлиқ сўйиш вожиб бўлади. Пайғамбаримиз (с.а.в) белгилаган мийқотлар бешта: 1. Мадинаи Мунаввара аҳлига ва ўша тарафдан келадиганларга Зул Ҳулайфа деган макон. Ҳозир у ер Обори Али дейилади. 2. Шом аҳли ва шу тарафдан келувчиларга Жуҳфа, Робиғ деган жойга яқин. Ҳозир Робиғдан эҳромга кирилади. 3. Нажд ва ўша тарафдагиларнинг мийқоти Қорнул Манозил. 4. Яман аҳлининг мийқоти - Яламлам. 5. Аҳли Ироқнинг мийқоти-Зоти ирқ. Ҳозирги кунда мазкур жойлар ва ўша жойларнинг рўбарўълари мийқотлардир. Сув ва ҳаво йўли билан келаётган ҳожилар ғусл қилиб эҳромни учоқдан олдин кийиб олсалар ҳам, мийқотга яқинлашганда ният қилиб талбия айтсалар яxши бўлади.\n2.Арофатда туриш. Арофатда туриш ҳажнинг асосий рукни ҳисобланади. Расулуллоҳ (с.а.в): "Ҳаж Арафадир" деганлар. Арафа куни заволдан кейин Арофатда туриш бошланиб, ҳайит кунининг бомдоди чиққунча давом етади. Ана ўша вақтниг ичида бир оз бўлса ҳам Арофат чегарасида туриш фарз. Фақат кундузи турган одам қуёш ботгунича туриши вожиб. Арофатда турмаса ҳажи ҳаж бўлмайди.\n3. Ифоза тавофи. Зулҳижжа ойининг ўнинчи куни, яъни ҳайит куни шайтонга тош отиб, қурбонликни суйиб, сочни олдириб ё қисқартириб бўлгандан сўнг Байтуллоҳ тавоф қилинади. Бу тавоф Ифоза тавофи бўлиб, у Тавофи зиёрат ҳам дейилади. Бу ҳам ҳажнинг рукни бўлиб, усиз ҳаж бўлмайди. Уни уч кун ҳайит ичида қилиш керак. Лекин вақти умрнинг оxиригача давом этаверади. Ҳайитнинг учунчи кунидан кечиктирса бир жонлиқ сўйиш вожиб бўлади.\n3 йил аввал 3720 fiqh.uz\n3 йил аввал 5840 fiqh.uz\n3 йил аввал 4682 fiqh.uz\n3 йил аввал 5177 fiqh.uz\n3 йил аввал 3877 fiqh.uz


Олмаотада Шинжондаги қариндошлари озод этилишини талаб қилганлар ҳибсга олинди\n29 ноябр 2021, Тошкент вақти: 19:23\nХитой консулхонаси олдида 140 кундан бери намойиш ўтказиб келган фаоллар қамоққа олинган.\nОлмаотадаги Хитой консулхонаси олдида Шинжондаги қариндошлари “Қайта тарбиялаш” лагерларидан озод этилиши талаби билан намойиш ўтказиб келаётган фаоллар ҳибсга олинди.\n1 июль куни эрталаб фаол Байбўлат Кунбўлатули ва унинг онаси Зауатхан Турсинди ўз уйида қамоққа олинган. Бундан ташқари Хитой консулхонаси олдида 140 кундан бери намойиш ўтказиб келган бошқа фаоллар ҳам қамоққа олинган.\nХитой консулхонаси олдида намойиш ўтказиб келаётган фаоллар Хитой Коммунистик партиясининг 100 йиллиги Пекинда расман нишонланаётган бир пайтда ушланди.\nФаоллар ўзларининг қамоққа олинишини айнан мана шу сана билан боғламоқда.\nОлмаотадаги Хитой консуллиги олдида яқинлари Шинжондаги қамоқларда сақланаётган қозоғистонликлар 140 кундан бери норозилик акциясини ўтказиб келмоқда. Шу кунгача Хитой томони бу норозиликка муносабат билдирмади.\nХалқаро ҳамжамият бир неча йилдан бери Хитойни Шинжондаги уйғурлар ва бошқа мусулмон миллатларни ҳеч қандай асосларсиз таъқиб қилиб келаётганликда айблайди.\nАҚШ Давлат департаменти диний эркинликлар бўйича йиллик ҳисоботида Хитойни мусулмон уйғурлар ва бошқа диний озчиликларга қарши “геноцид” содир этганликда айблади.


Қирғизистонлик ҳуқуқ ҳимоячиси яна диққат марказида\n17 май 2022, Тошкент вақти: 13:24\nҚирғизистонлик ҳуқуқ ҳимоячиси Неъматулло Бўтақўзиев 50 кундан бери Душанбеда ҳибсда сақланмоқда.\nТожикистон Бош прокурори қирғизистонлик ҳуқуқ фаоли Нематилло Бўтақўзиев ҳибсга олинганини рад қилди. Аввалроқ Тожикистон ҳуқуқ -тартибот идоралари Бўтақўзиев Қирғизистон МХҚ илтимоси билан қўлга олинганини маълум қилган эди.\nТожикистон Бош прокурори Шерхон Салимзода қирғизистонлик ҳуқуқ фаоли Неъматилло Бўтақўзиев Тожикистонда қўлга олинганига доир хабарларни инкор қилди. Бош прокурор Неъматулло Бўтақўзиев Душанбе шаҳар Ички ишлар бошқармасининг бошпанасизларни қабул қилиш махсус изоляторида эканини билдирди.\n- Бўтақўзиев қўлга олинган эмас. Унда шахсини тасдиқловчи бирор ҳужжат бўлмагани сабабли, Тожикистон қонунларига биноан у Ички ишлар бошқармасининг бошпанасизлар учун мўлжалланган махсус изоляторига жойлаштирилган, - дер экан, Бош прокурор Бўтақўзиев бу мамлакатда қонунбузарлик қилган шахслар гуруҳига кирмаслигини алоҳидда таъкидлади.\nШу ўринда айтиш лозимки, жорий йил 26 февралидан шу кунгача Тожикистондаги маҳаллий ахборот воситалари қирғизистонлик Неъматилло Бўтақўзиевнинг Душанбеда бедарак йўқолгани ва кейинчалик унинг бу мамлакат ҳуқуқ - тартибот ходимлари томонидан қўлга олиниб, Миллий хавфсизлик идораларига топширилгани ҳақида ёзиб келади.\nБу маълумотлар Неъматилло Бўтақўзиевнинг яқинлари, оқловчиси ҳамда Бўтақўзиев қочқинлик мақоми берилишини сўраб мурожат қилган БМТнинг қочқинлар иши бўйича идора масъуллари томонидан ҳам тасдиқланиб келинган.\nНеъматиллонинг оқловчиси Бозорбой Одилов ва БМТнинг қочқинлар иши бўйича идора масъули Умар Яҳёев Неъматилло бир ойдан ортиқроқ миллий хавфсизлик қўмитасининг вақтинчалик сақлаш изоляторида тергов қилинаётгани ва ўзларига унинг билан учрашишга рухсат берилмаётганидан бир неча марта шикоят қилишган ҳам эди.\n- Бўтақўзиев КГБнинг СИЗОсида сақланаяпти. Биз унинг ҳолидан хабар ололмаяпмиз. Мана бир ойдирки у ўша ерда, - деди Неъматиллонинг оқловчиси Одилов.\nОқловчига кўра, Бўтақўзиев Қирғизистон томони эълон қилган қидирувга мувофиқ Тожикистонда қўлга олинган.\nАйни маълумотни бундан сал аввалроқ Душанбе шаҳар Ички ишлар бошқармаси масъуллари ҳам тасдиқлашган эди.\nАснода Бўтақўзиевнинг қўлга олингани хабарини рад қилган Тожикистон Бош прокурори Шерхон Салимзода, бундан бир ой аввал Қирғизистон Бош прокуратурасидан Бўтақўзиевни Қирғизистонга қайтариш сўралган расмий мурожат ўз идорасида қайдга олинганини яширмади.\n- Ҳозир биз бу масалани ўрганаяпмиз. Агар Бўтақўзиев Қирғизистон ҳудудида сиёсий қувғин бўлса, табиийки, у Қирғизистон ихтиёрига топширилмайди. Агар у қотиллик ёки шунга ўхшаш мазмундаги жиноятда қўли борлиги аниқланса, албатта у томонга экстрадиция қилинади, - деди Бош прокурор.\nЖурналистлар томонидан: “ Экстрадиция юзасидан мурожат қилган ҳукумат қулаши ортидан Қирғизистонда тизим ўзгарди. Энди Бўтақўзиевнинг у томонга экстрадицияси масаласи қандай ҳал қилинади?” деган савол берилди.\n- Бўтақўзиев ҳақидаги барча маълумотларни тўплаб, якуний хулосага келганимиздан сўнг, Қирғизстон Бош прокуратурасига расман мурожат қиламиз ва бу масалани у томон билан келишган ҳолда ҳал қиламиз, - дея жавоб берди тожик расмийси.\nШу ўринда айтиш лозимки, қирғизистонлик фуқаро Неъматилло Бўтақўзиев тахминан 50 кундирки, Тожикистон миллий хавфсизлик қўмитасининг вақтинчалик сақлаш изоляторида сақланмоқда.\nТожикистонлик ҳуқуқшинослар унинг қамоққа олинишга оид санкция муҳлати аллақачонлар тугаганини ва у бугун бу мамлакат ҳуқуқ тартибот идоралари томонидан ноқонуний тутиб турилганини айтишади.\n- Бирор жиноятда гумонланаётган шахсни суд қарорисиз 72 соат давомида вақтинчалик сақлаш изоляторида тутиб туриш мумкин. Шу муддат давомида гумонланувчига қўйилаётган айблар ўз тасдиғини топмаса, у бутунлай озод қилиниши шарт.\nБўтақўзиев ўзга мамлакат фуқароси. Шунинг учун унинг билан боғлиқ ишлар, яъни унинг кимлиги ва нима мақсадда мамлакатга кирганига оид маълумотларни миллий хавфсизлик ўрганади. Бу процесс муҳлати бир ойдан ортиқ бўлмаслиги лозим. Лекин бугунги вазиятдан келиб чиққан ҳолда, мен Бўтақўзиев Тожикистонда ноқонуний тутиб турилибди, деб айта оламан, - дейди тожикистонлик адвокат Абдуқаюм Юсупов.\nЭслатамиз, 2008 йил Новқат воқеаларида қатнашганлик айби билан Қирғизистон собиқ ҳукумати томонидан қидирувга берилган Неъматилло Бўтақўзиев шу йил бошида Тожикистонга сиёсий бошпана излаб келгани айтилади.\nБу маълумотлар БМТнинг Қочқинлар иши бўйича бюросида ҳам тасдиқланган эди .\n- Аммо қочқинлик гувоҳномасини олишга улгурмаган Неъматилло Бўтақўзиев, - дейди мазкур идора расмийси Умар Яҳёев, - Тожикистон ҳуқуқ тартбот идора ходимлари томонидан қўлга олинди.\nТожикистон қонунларига биноан қочқинлик мақомини сўраган хорижлик фуқаро қамоққа олинмаслиги ва ўз мамлакатига экстрадиция ҳам қилинмаслиги лозимдир.


Корея Республикаси Президентининг рафиқаси Ким Чжон Сук мактабгача таълим муассасасига ташриф буюрди\nКорея Республикаси Президентининг рафиқаси Ким Чжон...\n20.04.2019 09:46 0 3003\nЎзбекистон ва Жанубий Кореянинг биринчи хонимлари Зироат Мирзиёева ва Ким Чжон Сук 19 апрель куни қатор ижтимоий ва маданий муассасалар билан танишдилар.\nМамлакатимизда давлат ташрифи билан бўлиб турган Корея Республикаси Президентининг рафиқаси Ким Чжон Сук Ўзбекистон Республикаси Президентининг рафиқаси Зироат Мирзиёева ҳамроҳлигида Тошкентдаги Яккасарой тумани 369-сон мактабгача таълим муассасасига ташриф буюрди. Болажонлик, оилапарварлик ва фарзандларга ғамхўрлик каби фазилатлар ўзбек ва корейс халқларига бирдек хос. Юртимизда мактабгача таълим тизимида илғор педагогик ёндашувлардан, хусусан, Жанубий Корея тажрибасидан ҳам кенг фойдаланилмоқда. “Илк қадам” давлат дастури жорий этилган, инклюзив таълимга ихтисослашган мазкур боғча фаолият бошлаганига кўп бўлгани йўқ. Олий мартабали меҳмонлар тарбияланувчилар учун яратилган шароитлар билан танишди. Ҳар бир боланинг ижодий ва интеллектуал ривожланиши учун ишлаб чиқилган машғулотларни кузатди ва унда иштирок этди.\nЗироат Мирзиёева ва Ким Чжон Сук Ўзбекистон тасвирий санъат галереясида ҳам бўлиб, халқ амалий санъат кўргазмасини кўздан кечиришди. Кўргазмада ўзбек халқ амалий санъатининг энг гўзал дурдоналари — ёғоч ўймакорлиги, бадиий кулолчилик, мисгарлик, заргарлик, зардўзлик ва каштачилик намуналари намойишга қўйилган. Кореялик олий мартабали меҳмонга ҳар бир ҳудуд мактабига хос бўлган, қўл меҳнати билан яратилган сўзаналар, ипак гиламлар жуда манзур бўлди. Атлас ва адрас тўқиш жараёнига алоҳида қизиқиш билдирди. Шунингдек, миллий либослар намойиши, келин салом маросими меҳмонларда чуқур таассурот қолдирди.\nЎзбекистон Республикаси ва Корея Республикаси биринчи хонимлари Тошкент вилояти Юқоричирчиқ туманидаги “Ариран” қариялар уйида ҳам бўлди. Корейс миллатига мансуб кекса авлод вакиллари истиқомат қиладиган пансионатдаги қулайликлар билан танишиб, нуронийлар билан суҳбат қуришди. Ёши улуғ инсонларнинг “Корея биз учун тарихий ватан бўлса, Ўзбекистон - ҳаёт берган макон, биз ундан қарздормиз”, деб айтган сўзларини тинглаган Ким Чжон Сук ўзбек халқининг бағрикенглиги ва корейс миллатига мансуб фуқароларга кўрсатилаётган ғамхўрлик учун алоҳида миннатдорлик билдирди. Биринчи хонимлар номидан "Ариран" пансионатига янги автобус совға қилинди.\n«Миллий тикланиш»да ёппасига истеъфо кузатилиши мумкин\nҚонунда янгилик. Энди дафн этиш учун нафақа Давлат бюджетидан ажратилади\n«Миллий тикланиш» судга эмас, прокуратурага берилди\n2020 йилда қўшимча дам олиш кунлари белгиланди\n«Ёш тадбиркорлар» форумидан — Миллий банк 1361 нафар ёш тадбиркорга кредит ажратди\n#Ўзбекистон - 1558\n#футбол - 747\n#прокуратура - 71\n#Тошкент - 771\n#Шавкат Мирзиёев - 1466\n#Хитой - 658\n#об-ҳаво - 371\n#фирибгарлик - 88\n#Италия - 142\n#талаба - 82


Канн шаҳрида отишма ҳақида тарқалган ёлғон хабар сабабли 44 киши жабрланди\n00:00 / 12.08.2020\nФранциянинг Канн шаҳридаги Круазетт хиёбонида отишма ҳақида тарқалган ёлғон хабар сабабли юзага келган саросима вақтида 44 киши жароҳат олди. Бу ҳақда Euronews телеканали хабар берди.\nШаҳар мэри Давид Лиснарднинг таъкидлашича, одамлар ичидан кимдир отишма бошланганини айтиб бақиргандан кейин тўс-тўполон бошланган.\n“Каннда отишма ҳам, жанговар қиёфадаги телба ҳам бўлмаган. Фақат бир киши “отишма” деб бақиргандан кейин саросима бошланган”, деб ёзган Лиснард Twitter’да. Унинг таъкидлашича, бу жамиятда жумладан коронавирус сабабли пайдо бўлган тангликдан дарак беради.\nИжтимоий тармоқларда жойланган видеоёзувларда шаҳар кўчалари бўйлаб югураётган одамлар ҳамда кўчаларни патруллаётган полициячиларни кўриш мумкин. Воқеа гувоҳларининг маълумотларига кўра, оломон саросимада Barrière le Majestic пляжидан оқиб кела бошлаган ва ўз йўлида учраган барча нарсани остин-устун қилган.\nТаъкидланишича, жабрланувчилар кичик жароҳатлар олган. Воқеа оқибатларини бартараф этишда 83 нафар ўт ўчирувчи иштирок этган.\nAlpes-Maritimes префектурасида ҳам отишма бўлмагани тасдиқлаган ва ҳужум ҳақидаги хабарлар “ёлғон” экани айтилган. Шу муносабат билан префектура маъмурияти барчага ижтимоий тармоқларда ёлғон хабар тарқатмаслик қанчалик муҳим эканини эслатиб ўтган.\nКузатувчиларнинг таъкидлашича, воқеа вақтида охирги ойлар карантин сабабли юзага келган умумий тангликдан ташқари, одамларга 4 йил аввал Ницца шаҳри соҳилбўйида содир этилган теракт ҳақидаги ёдлар ҳам таъсир қилган. Ниццада 2016 йил 14 июлда 31 ёшли террорчи Муҳаммад Буҳлол 19 тонналик юк машинасида одамлар устига бостириб борган эди. Бунинг оқибатида 86 киши ҳалок бўлган, 308 киши жароҳат олган.\nНью-Йорк метросида содир этилган отишма оқибатида 10дан ортиқ киши яраланди\nҚирғизистон ва Тожикистон чегарачилари ўртасида отишма юз берди\nБайрутда снайперлар митинг иштирокчиларига ўқ узиши натижасида бир неча киши қурбон бўлди


Ўзбекистон 2021-йилда Хитойга 2,57 миллион тонна табиий газ етказиб берди\n23 Noyabr 19:13 Иқтисодиёт\nГАЗ ДОЛЛАР ИМПОРТ миллиард доллар миллион тонна тонна ХИТОЙ ХХР ЭКСПОРТ\n2021-йил бошидан буён Ўзбекистон Республикаси Хитойга умумий қиймати 601,27 миллион долларлик 2,57 миллион тонна табиий газ қувури орқали экспорт қилди.\nБу ҳақда ХХР Бош божхона бошқармаси (ГТУ) хабар берди.\nВазирлик маълумотларига кoра, Туркманистон Пекинга асосий газ қувурлари етказиб берувчилари орасида биринчи oринни эгаллашда давом этмоқда: белгиланган даврда ХХР ушбу мамлакатдан 5,38 миллиард долларга 19,79 миллион тонна импорт қилган. Етказиб бериш бўйича иккинчи ўринда Россия, иккинчи ўринда Қозоғистон (865,01 миллион долларга 3,73 миллион тонна), учинчи ўринда Ўзбекистон (601,27 миллион долларга 2,57 миллион тонна) ва Мянма (1,16 миллиард долларга 2,53 миллион тонна) туради.\nНашр этилган статистик маълумотларга кўра, Австралия январ-октябр ойларида Хитойга суюлтирилган газ (СНГ) етказиб берувчи етакчи (25,7 миллион тонна 11,43 миллиард доллар), иккинчи ўринда АҚШ (7,03 миллион тонна, 3,88 миллиард доллар), Малайзия? (7,02 миллион тонна, 3,05 миллиард доллар) ва Қатар (7 миллион тонна, 3,21 миллиард доллар) бўлган.\nЎзбекистонда 2021-йилда қарийб 237 та автомобил ишлаб чиқарилган


Саратон ва бепуштликни келтириб чиқаради: машҳур косметика воситаси хавфли бўлиб чиқди - Hidoyat.uz\nСаратон ва бепуштликни келтириб чиқаради: машҳур косметика воситаси хавфли бўлиб чиқди\nАсосий саҳифа Жамият Саломатлик Саратон ва бепуштликни келтириб чиқаради: машҳур косметика воситаси хавфли бўлиб чиқди\nЧоп этилди Noyabr 30, 2019 Саратон ва бепуштликни келтириб чиқаради: машҳур косметика воситаси хавфли бўлиб чиқдиda fikr bildirishni o'chirish\nАмерикалик олимлар маникюр салонида ишлаш соғлиқ учун зарарли деган хулосага келишди. Аниқланишича, тирноқ бўёғи ва уни йўқ қилиш воситаларида нафас олиш тизими ва репродуктив тизимларнинг ишини қийинлаштирадиган, шунингдек, саратон ривожланишига олиб келадиган моддалар мавжуд экан.\n“Science Alert” нашри хабар беришича, Колорадо университети мутахассислари томонидан гўзаллик салонларида ўтказилган тадқиқот натижасида салон ичида бензол ва формалдегид миқдори соғлиқ учун етарли бўлган миқдордан ошиб кетганлиги аниқланган. Шу билан бирга, ишчиларнинг 70 фоизи нафас олиш йўллари ва кўзлари доимий равишда қичишиши билан бирга бош оғриғидан шикоят қилишган.\nТадқиқотчилар айтишича, бу моддаларнинг узоқ вақт танага таъсир қилиши саратон касаллигининг ривожланиш хавфини оширади. Қайд этилишича, бугунги кунда тирноқ салонлари ходимларининг соғлиғи нефт-кимё саноатида ишлайдиганларники билан бир хил экан.\nГермания, Австрия, Швеция, БАА дунёнинг молиявий фаровон давлатлари деб эътироф этилди\n6 нафар ҳамюртимиз МДҲ Парламентлараро Ассамблеяси мукофотлари билан тақдирланди


Купертиноликлардан олдин россияликлар iPhone 12 Pro Apple 1 Edition смартфонини тақдим этишди! (+видео) - Terabayt.Uz\nКупертиноликлардан олдин россияликлар iPhone 12 Pro Apple 1 Edition смартфонини тақдим этишди! (+видео)\nРоссиянинг Caviar бренди илғор технологик маҳсулотларнинг люкс-версияларини ишлаб чиқиши билан машҳур. Жумладан, яқинда у Илон Маск ҳамда унинг SpaceX лойиҳасига бағишланган iPhone 12 Pro Max Musk be on Mars ҳамда iPhone 12 Pro Musk be on Mars моделларини тақдим этган. Ундан ҳам олдин эса...\nЎҚИНГ: Apple тақдим этиб улгурмаган iPhone 12’ларни аллақачон Caviar сотяпти – биттаси $24 540 гача нархда!\nCaviar компаниясининг янги маҳсулоти iPhone 12 Pro Apple 1 Edition деб номланади. Мазкур айфоннинг орқа панели купертиноликларнинг илк компьютери – Apple 1 моделини эслатади.\nАйтиш керакки, Apple 1 компьютери 1976 йили тақдим этилган бўлиб, ёғоч корпусида кулгили Apple логотипи туширилган эди. Кейинчалик уларни оламшумул нархларда аукционга қўйиб, коллекционерларга сотишгани ҳам маълум.\nCaviar эса ўзининг янги маҳсулотини яратишда мана шу дизайнерлик унсурларини асос қилиб олган. iPhone 12 Pro Apple 1 Edition тайёрлашда табиий ёғочдан ташқари, оригинал Apple 1 компьютерларининг она платасидан олинган парчаларни ҳам ишлатишган. Шуниси алоҳида эътиборга лойиқ, зеро, Apple бу компьютердан атиги 200 дона ишлаб чиқарган эди.\nЎҚИНГ: Apple’нинг унутилган 10 маҳсулоти + бонус\niPhone 12 Pro Apple 1 Edition орқа панелида махсус панел бўлиб, унда ўша машҳур «Hello World» жумласини ўз ичига олувчи дастур матни ёзилган:\nШунингдек, iPhone 12 Pro Apple 1 Light Edition варианти ҳам намойиш қилинган. Унинг корпуси ҳам табиий ёғочдан бўлиб, орқа томонида дастур ёзуви туширилган панел йўқ, фақат Apple 1 она платаси парчалари қадалган, холос.\niPhone 12 Pro Apple 1 Edition моделидан атиги 9 нусха чиқарилган, бу эса Apple шахсий компьютерлар серияларининг сонини англатади. Россияда аллақачон бу смартфон учун олдиндан буюртма очилган. Унинг нархи 499 000 рублга, халқаро харидорлар учун эса 9 990 АҚШ долларига тенг.\nСмартфоннинг «енгил» версияси – iPhone 12 Pro Apple 1 Light Edition учун эса 349 000 рубль (ёки 4 990 АҚШ доллари) миқдорида нарх белгиланган.\n#Apple #Apple iPhone #Apple-1 #Caviar #нархлар #смартфонлар #Apple iPhone 12 #Apple iPhone 12 Pro #Caviar iPhone 12 Pro Apple 1 Edition #Caviar iPhone 12 Pro Apple 1 Light Edition


“Ўзбекистон БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича ташкилотга аъзо бўлганлиги мавқеимизни оширди, шу билан бирга, бу масъулият ҳам юклайди. Ушбу ташкилотга аъзо бўлишга ҳаракатни 3 йил олдин бошладик. Буни қандай амалга оширдик? Энг аввало, мажбурий ва болалар меҳнатини бекор қиладиган қарор қабул қилинди. Унга бўйсунмаганлар жазога тортилди. Халқаро ташкилотлар вакиллари ҳар йили пахта далаларига бориб вазиятни кузатишди.


Сингапур ҳақида қизиқарли маълумотлар » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n16 ноя, 00:30 1 306 Дунё\nСингапурнинг иқтисодий ўсиши энг қизиқарли факт ҳисобланиб, у аҳоли жон бошига тўғри келадиган ялпи ички маҳсулот ҳажми 100000 долларга яқин ва дунёда 5-ўринда туради. Бу ўз-ўзидан ақл бовар қилмайдиган маълумот ҳисобланади, чунки бу мамлакат 1965-йилгача мавжуд бўлмаган.\nБундан ташқари Сингапур яхши ҳақ тўлайдиган давлат ҳисобланиб аҳолининг йиллик даромади 1,7 миллион доллардан ошади ва бу кўрсаткич бўйича дунёда Швейцария ва АҚШдан кейин 3-ўринда туради. Шунингдек ушбу давлат коррупциясиз зона сифатида ҳам машҳур.\nСингапур нисбатан тинч давлат ҳисобланади, чунки Британия ҳукумати таъкидлаганидек, бу ерда жиноятлар деярли содир этилмайди ва зўравонликлар ҳам кам учрайди.\nДеразаларни очиқ ҳолда ухлаш, эшикни очиқ қолдириш одатий ҳолдир. Ҳеч нарсадан қўрқмасдан исталган вақтда Сингапурни айланиш мумкин.\nБунинг далили сифатида БМТнинг Жиноят ва Гиёҳванд моддалар бўйича Бошқармаси 2017 йилда Япония билан биргаликда дунёда жиноятчилик даражаси энг паст бўлган мамлакат сифатида Сингапурни рўйхатга олди.\nЯна бир қизиқ нарса шуки, Сингапурда сақич чайнаш 1992-йилдан бери тақиқланган.\nАммо сақич чайнаш жиноят эмас, балки уни импорт қилиш жиноятдир. Чет элдан сақич олиб келишингиз сизни сақич контрабандасига айлантириши мумкин. Бу учун жарималар жуда катта бўлиб, 100000 АҚШ долларигача жарима ва 2 йиллик қамоқ жазоси билан жазоланади.\nБундан ташқари тупуриш каби жирканч хатти-ҳаракатлар, шунингдек бошқа жойларда одатий ҳол бўлган хатти-ҳаракатлар, масалан жамоат олдида ёмон мусиқа чалиш ёки одобсизларча қўшиқлар куйлаш тақиқланади.\nЖуда кулгили, аммо ажойиб Сингапур ҳақиқати: ҳожатхонани ювмаслик ҳам қонунбузарликдир.\nЖамоат жойларида ва уй шароитида яланғоч ҳолда юриш ноқонуний ҳисобланади ва 2000 АҚШ доллари ёки уч ойгача қамоқ жазосига тортилиши мумкин.\nиқтисодий ўсиш коррупциясиз Сингапур ҳақиқати\nҲижобли президент Сингапур учун нималар қилди? 20 окт, 22:43\nКиберхавфсизлик даражаси бўйича энг яхши давлатлар рейтингида Ўзбекистон нечанчи ўринда? 08 фев, 06:00\nЯшаш учун энг яхши давлат аниқланди 31 дек, 13:53


Москвада марказий осиёлик мигрантлар ўртасида оммавий муштлашув юз берди - Zamin.uz\n13:23 / 13.07.2021\nМосквада марказий осиёлик мигрантлар ўртасида оммавий муштлашув юз берди\nМосквада “Кузьминки” метро станцияси ёнида марказий осиёлик мигрантлар ўртасида оммавий муштлашув юз берди. Турли маълумотларга кўра, муштлашувда 50дан 200гача одам иштирок этган. ОАВнинг ёзишича, можаро ўзбек ва қирғиз ишчилари ўртасида чиққан.\n“Интерфакс” ахборот агентлигининг ўз манбасига таяниб хабар беришича, ўзбек ва қирғиз меҳнат мигрантлари ўртасида шахсий адоват негизида чиққан муштлашув унга икки томондан одамлар қўшилгач, оммавий кўриниш олиб кетган.\nМуштлашувни полиция ва Росгвардия кучлари ёрдамида тўхтатишга муваффақ бўлинган. Муштлашув давомида унинг иштирокчилари йўлнинг қатнов қисмига чиқиб, автомобиллар ва пиёдалар ҳаракатланишига халал берган.\nМаълумотларга кўра, муштлашувнинг 20га яқин энг фаол иштирокчиси қўлга олинган. Бироқ полицияда неча киши ҳибсга олингани, муштлашувда неча киши иштирок этганига аниқлик киритилмаган.\nМаълумотларга кўра, можарода иштирок этган бир неча киши тиббий ёрдам сўраган. Уч киши шифохонага етказилган, қолганларга воқеа жойида ёрдам кўрсатилган.\n“Муштлашув иштирокчилари орасида жароҳатланганлар бор. Бу жароҳатлар асосан, санчиб-кесилган жароҳатлар ва лат ейишлардан иборат”, деб маълум қилган манба. “Замин” янгиликларини “Facebook”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Дунё » Москвада марказий осиёлик мигрантлар ўртасида оммавий муштлашув юз берди


Абдуллоҳ ибн Умар. У зотнинг тўлиқ исми – Абдуллоҳ ибн Умар ибн Хаттоб ал-Адавий (розияллоҳу анҳумо). Кунялари – Абу Абдураҳмон. Саҳобаларнинг энг улуғ олим ва мужтаҳидларидан. Ҳижоз фиқҳининг тамал тошини қўйган ва олтмиш йил фатво берган шахс. Ибн Умар Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан кейин энг кўп ҳадис (2630 та) ривоят қилган.\nИбн Умар умрининг охирида кўзи ожиз бўлиб қолган ва ҳиж. 73/692 йили 84 ёшида Маккада ҳаж маҳалида вафот этган.\nАбдурраҳмон ибн Авф. Тўлиқ исми – Абдураҳмон ибн Авф Абу Авф ал-Қурайший ал-Зуҳрий (розияллоҳу анҳу). Куняси – Абу Муҳаммад. У милодий 580-йили туғилган, Абу Бакр Сиддиқ даъвати билан мусулмон бўлган. Маккалик илк саккиз мусулмоннинг (Хадичадан кейин) бешинчиси, яна жаннат башорат берилган саҳобийлардан ҳисобланади. Абдураҳмон ибн Авф аввал Ҳабашистон, кейин Мадинага ҳижрат қилган. У Расули акрамдан 65 та ҳадис ривоят қилган. Ҳиж. 32/655 йили Мадинада вафот этган.\nАбу Суфён. Тўлиқ исми – Абу Суфён Сахр ибн Ҳарб ибн Умайя ибн Абдушшамсдир (567-652). Йирик савдогар, қурайшийлар зодагони. Маккада Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламнинг диний тарғиботига қарши курашиб, У зотни таъқиб қилган. Макка фатҳи арафасида исломни қабул қилган. Ислом ҳимояси учун Ҳунайн ва Тоиф жангларида қатнашиб, бир кўзидан жудо бўлган. Сўнгра Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васаллам уни Нажрон вилоятига ҳоким етиб тайинлаган. У зотнинг вафотларидан кейин Шом фатҳида қатнашган.\nАбу Ҳафс Нажмиддин Умар ибн Муҳаммад. Абу Ҳафс Нажмиддин Умар ибн Муҳаммад мил. 1069 йили туғилган. У тарихчи, фақиҳ, тилшунос, муҳаддис, муфассир бўлган. Унинг мусулмон қонуншунослигига доир “Манзуматун-Насафийя фил-хилофийот”, “Ақоид ан-Насафийя”, тафсир фанига доир “Тайсир фи-т-Тафсир”, шунингдек, тасаввуфга доир “Рисолаи нажмия” китоби бизгача етиб келган. Насафийнинг “Ал-Қанд фи зикри уламои Самарқанд” номли асари Самарқандлик машҳур уламоларга бағишланган. Олим мил. 1142 санада вафот этган.\nИбн Обидин. Асл исми Саид Муҳаммад Амин ибн Умар ибн Абдулазиздир. Ҳижрий 1198 йил Сурияда таваллуд топган. Ибн Обидин тафсир илмини Саъид ал-Ҳамавий ва Саъид Муҳаммад Шокир Салимийлардан таълим олади. У Холид ал-Бағдодийга шогирд тушгандан кейин эса ҳанафий мазабига ўтади. Бундан ташқари калом ва тасаввуф илмларини ҳам чуқур ўрганган. Олим 17 ёшидаёқ китоб ёзишни бошлайди ва йирик олимлар қаторидан жой олади. Асарларининг ичида “Радду-л-мухтор” асари жуда машҳур. Ибн Обиддин ҳиж. 1252 йили Дамашқда вафот этган.\nИмом Ғаззолий. Тўлиқ исми – Муҳаммад ибн Муҳаммад ибн Муҳаммад Абу Хомид ал-Ғаззолий аш-Шофеийдир. Ҳиж. 450 йилда Хуросоннинг Тус вилоятида туғилган. У кишиниг отаси тўқувчи бўлган. Шу сабабли олим “ғаззол – тўқиш” маъносидаги нисбатни олган. Имом Ғаззолий фақх, усул, калом, тасаввуф илмларини мукаммал билган. Алломанинг “Иҳё улуми-д-дин”, “Мукашафату-л-қулуб”, “Кимёи саодат” каби асарлари машҳур. Имом Ғаззолий шофеий мазҳабида бўлиб, мазҳабга оид бир қанча китоблар ҳам битган. У ҳиж. 505 йил Тус шаҳрида вафот этган.\nАбдулазиз Ҳалвоний. Тўлиқ исми – Шамсул-аимма Абдулазиз Аҳмад ибн Наср ибн Солиҳ ал-Ҳалвоний. Мовароуннаҳрнинг атоқли ҳанафий олимларидан. Дастлаб Бухорода таҳсил олган, кейин илм талабида кўпгина мамлакатларга сафар қилган. Сарахсий, Фахрул-ислом Паздавий, Абул-йуср Паздавий, Заранжий каби олимлар унинг шогирдларидир. Унинг фиқҳга оид “ал-Мабсут” асари ўз даврида машҳур бўлган. Олим мил. 1056 йилда Кешда вафот этган.\nАбдулкарим ас-Самъоний. Тўлиқ исми – Абдулкарим ибн Муҳаммад ас-Самоъний ал-Марвазий ас-Шофеий. Ҳижрий 506 йилда Марвда туғилган. У зот муҳаддис, ҳофиз, тарихчи, муфассир олим бўлган. Асарларидан “Ансобус-Самоъний”, “Тариху Марв”, “Тирозуз-заҳаб фи адабит-толиб”, “ат-Тазкира ват-табсира”, “Адабул-қозий”, “Куррос”, “Таҳзибут-таҳбир”, “ал-Муъжамул-кабийр”, ва “Китобут-таҳбир фил-муъжамил-кабийр”лар машҳур. Олим ҳиж. 562йили Марвда вафот этган.\nАбул Ҳасан Паздавий. Тўлиқ исми – Абул-Ҳасан Али ибн Муҳаммад ал-Паздавий бўлиб, мил. 399 йилда Насафнинг Пазда қўрғонида туғилган. Ҳанафий мазҳабининг йирик фақиҳи ва муҳаддиси. “Мовароуннаҳр фақиҳи” ва “Имомларнинг устози” деган унвонларни олган. Фиқҳга доир олтита китоб ёзган. Самарқанд мадрасаларида кўплаб шогирдлар тарбиялаган. Унинг “Канзул-вусул ила маърифатил-усул” асари “Усулу-л-Паздавий” номи билан машҳур. Олим ҳиж. 482 йилда Кешда вафот этган. Жасади Самарқандга олиб келиниб, Чокардизага қабрстонига дафн этилган..\nАбул-Лайс ас-Самарқандий. Асл исми – Наср ибн Муҳаммад ибн Аҳмад Иброҳим Абул-Лайс ас-Самарқандий ал-Ҳанафийдир. Куняси “Фақиҳ Абул-лайс” бўлган. Туғилган санаси борасида ишонарли маълумот шуки, мил. 911 йили Самарқандда туғилган. Тафсир, фиқҳ, усул, ақоид, зуҳд бўйича кўпгина асарлар битган. Луқмон ибн Ҳоким ал-Фарғоний, Абу Молик Ноим ал-Хаттоб, Муҳаммад ибн Абдурраҳмон аз-Зубайдий, Абу Саҳл ибн Муҳаммад каби устозлардан дарс олган. Китоблари: “Баҳру-л-улум”, “Хизонатул-фиқҳ”, “ал-Муқаддима”, “ан-Навозил”, “ал-Мабсут”, “Бўстонул-орифин”, “Танбеҳул-ғофилин” ва бошқ. Аллома мил. 985 йилда вафот этган.\nЗаранжарий. Тўлиқ исми – Бакр ибн Муҳаммад ибн Али Бухорий Заранжаро Ҳанафийдир. Олим ҳиж. 427 йилда туғилган. Ҳанафий мазҳабини яхши билган фозил имомлардан бўлган.\nАбу Саҳл Сарахсий ва Абдулазиз Ҳалвонийдан фиқҳ илмини ўрганиб, етук фақиҳ бўлиб етишган. Унинг “Амолий аз-Заранжаро” номли асари машҳур.\nҲусайн Насафий. Тўлиқ исми – Абу Али Ҳусайн ибн Юсуф Насафий Фишидиржийдир. Олим катта фақиҳлардан бўлиб, ўз даврида қозилик мансабида ишлаган. Алломанинг “Фавоид” ва “Фатово” асарлари кенг тарқалган. Насафий ҳиж. 425/1034 йили Бухорода вафот этган.\nИбн Можа. Тўлиқ исми – Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Язид ибн Абдуллоҳ ал-Қазвинийдир. У ҳиж. 209/824 йили Қазвин шаҳрида туғилган. У киши йирик муҳаддислардан бўлиб, 6 та ишончли ҳадис китобларининг бирининг муаллифидир. Олим Аҳмад ибн Иброҳим, Азҳар ибн Марвон, Исмоил ибн Тавба, Исҳоқ ибн Ваҳб каби етук олимлардан таълим олган. Ўз навбатида у зотдан Исо ал-Абҳарий, Абу Умар ал-Маданий, Али ибн Иброҳим ал-Қатон, Сулаймон ибн Язид ал-Фолий каби муҳаддислар ҳадис ривоят қилишган. Ибн Можанинг “Сунан ибн Можа”, “Тафсирул-Қуръон”, “Тариху Қазвин” асарлари машҳур. У киши ҳиж. 273/887 йили Қазвинда вафот этган\nИмом Бухорий. Тўлиқ исми – Абу Абдуллоҳ Муҳаммад Абу-л-Ҳасан Исмоил ибн Иброҳим ибн Муғира ибн Аҳнаф Яздабиҳ ал-Бухорийдир. У зот ҳиж. 194/810 йил Бухорода таваллуд топган. Абу Абдуллоҳ ёшлик чоғиданоқ ҳадис илмига қизиқиб, уни ўрганиш мақсадида ўнлаб шаҳару қишлоқларда юриб, олти юз минг ҳадисни жамлайди. Натижада бу борада “амирул-мўминин фил-ҳадис”, яъни “ҳадисда мўминлар амири” даражасига кўтарилади.\nИмом Бухорий Аҳмад ибн Ҳанбал, Исҳоқ ибн Роҳавайҳ, ал-Дохилий, Муҳаммад ибн Салом, Абу Аблуллоҳ ал-Мусаннадий ва бошқа замонасининг етук олимларидан дарс олади. Ўз вақтида Муҳаммад ибн Шокир, Имом Муслим, Имом Термизий, Имом Насоий каби юзлаб шогирдларга устозлик қилган. Бухорий 20 дан ортиқ асар битган бўлиб, шулардан “ал-Адабул-муфрад”, “Тарихул-кабир”, “аз-Зуъофо”, “Биррул-волидайн” асарлари машҳур. Айниқса, олимнинг “ал-Жомиъ ас-саҳиҳ” асари жуда машҳур бўлиб, унга юздан ортиқ шарҳ ва ҳошиялар ёзилган. Аллома ҳиж. 256/870 йил Самарқанд яқинидаги Ҳартанг қишлоғида вафот этган.\nҚаффол Шоший. Асл исми – Абу Бакр Муҳаммад ибн Али Исмоил Каффол Шошийдир. Ҳиж. 291/904 йилда туғилган. Устозлари Абу Жаъфар Муҳаммад ибн Жарир Табарий, Абулҳасан Али ибн Абу Мусо Ашъарий ва бошқ. Асарлари: “Жавомиул-калим”, “Адабул-қозий”, “Илмул-жадид”, “Махосинуш-шариъа”, “Усул”, “Китоб фи усулил-фиқҳ”, “ал-Фатово”, “Адабу--қозий ала мазҳабиш-шофеий”, “Шарҳур-рисола лиш-Шофеий”лар маълум.\nОлим ҳиж. 336/977 йилда вафот этган.\nМуҳаммад Насафий. Тўлиқ исми – Абул-фазл Бурҳониддин Муҳаммад ибн Муҳаммад Насафий Ҳанафий бўлиб, ҳиж. 600/1204 йилда туғилган. Олим муфассир, фақиҳ, усулул-фиқҳ олими, мутакаллим, ҳаким ва мантиқшунос бўлган. Асарларидан “Шарҳул-ишорот”, “Талхиси тафсири Фахрир-Розий”, “ал-Фусул фил-жалол”, ва “Шарҳур-рисалат ли қудусия”, “Матлаъус-саодат”лар машҳур.\nОлим ҳиж. 687/1288 да вафот этган.\nСадруш-Шаҳид. Тўлиқ исми – Абу Муҳаммад Умар ибн Абдулазиз ибн Умар ибн Моза Бухорий. У “Садруш-Шаҳид” номи билан машҳур бўлиб, 1090 йили Бухорада туғилган. “Ал-Воиъот ал-Ҳусомийя фи мазҳабил-ҳанафийя”, “ал-Фатово ас-суғро”, “ал-Фатовоил-кубро”, “Шарҳул-Жомиъис-сағир” ва бошқа асарлари бор. Олимдан ўғли Шамсиддин Муҳаммад, Умар ибн Муҳаммад ал-Оқилий, Бурҳониддин ал-Марғиноний ва Муҳаммад ибн Муҳаммад ас-Сарахсийлар таълим олган. Олим 1141 йили Қорахитойлар билан бўлган Атвондаги жангда 53 ёшида ҳалок бўлган.\nИмом Нававий. Яҳё ибн Шарафиддин ибн Муррий Нававий ҳиж. 631 йили Дамашқдаги Наво шаҳрида туғилган. Куняси – Абу Закариё, лақаби эса Муҳиддин. Ўн тўққиз ёшида Дамашқдаги “Равоия” мадрасасида таълим олади. Бундан ташқари Исҳоқ ал-Мадисий ва имом Димётий каби замонасининг етук олимларидан дарс олган. У кўплаб китоблар тасниф қилган. улардан “Шарҳи Саҳиҳи Муслим”, “Тақрийб ва Тайсийр”, “ат-Тибён”, “Риёзус-солиҳийн” асарлари машҳур. Олим ҳиж. 676 йил Навода вафот этган.\nИмом Шофеий. Тўлиқ исми – Муҳаммад ибн Идрис ибн Аббос. Куняси Абу Абдуллоҳ қурашийдир. Ҳиж. 150 йили Ғазза шаҳрида таваллуд топган. Бу зот шофеий мазҳабининг асосчиси, фақиҳ, муҳаддис, мужтаҳид олимлардан. У Молик ибн Анас, Иброҳим ибн Саъд, Исмоил ибн Абдуллоҳ, Айюб ибн Сувад ва бошқа кўплаб ўз асрининг етук олимларидан таълим олган. Шу билан бирга Аҳмад ибн Ҳанбал, Баҳр ибн Наср, Аҳмад ибн Синон, Ҳасан ибн Муҳаммад, Робиъ ибн Сулаймон ва бошқа кўплаб машҳур уламолар бу зотнинг шогирдидир. Имом Шофеийнинг таълиф этган китоблари 113 та бўлиб, шулардан машҳурлари “Рисола”, “ал-Умм”, “ал-Мабсут”, “Ихтилофул-ҳадис”, “Ибтолул-истихсос”, “ас-Салавот”, “ал-Буюъ”, “ал-Музораъа”, “ад-Даъво вал-Баййинот”.\nАллома ҳиж. 204 йил 54 ёшида Мисрда вафот этади\nМансур Самъоний. Тўли исми Мансур ибн Муҳаммад Самъоний Марвазийдир. Ҳиж. 426/1035 йилда таваллуд топган. Муфассир, муҳаддис, мутакаллим, ва усулчи фақиҳ бўлган. Асарлари: “ал-Васат”, “ал-Бурҳон фил-хилоф”, “ал-Интисор ли ашобил-ҳадис” ва бошқа асарлари бор.\nИмом Муҳаммад. Тўлиқ исми – Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Ҳасан ибн Зуфар Шайбоний. Ироқнинг Восит деган мавзеъсида ҳиж. 132 йили туғилган. Имом абу ҳанифа, Имом Молик, Умар ибн Зар, Авзоъий, Абу Юсуф каби олимлардан таълим олган. У кўплаб китоблар таълиф қилган бўлиб, “мабсут”, “Жомиъу-с-сағир”, “Жомиъу-л-кабир”, “сияру-с-сағир”, “Сияру-л-кабир” каби асарлари ҳанафий мазҳабининг асосини ташкил қилади.\nУ ҳиж. 189 йили Рай шаҳрида вафот этган.\nИмом Абу Юсуф. Тўлиқ исми – яъқуб ибн Ҳабиб ибн Саъд. Ҳиж. 113 йили куфада туғилган. Абу Ҳанифанинг энг етук шогирдларидан бири. Абу Ҳанифа, Аъмаш, Муҳаммад ибн Исҳоқ, Яҳё ибн Саъд каби замонасининг пешқадам мужтаҳидларидан дарс олган. Шу билан бирга Муҳаммад ибн ҳасан, Аҳмад ибн Ҳанбал, Яҳё ибн Маъин каби ислом оламининг йирик намоёндаларига устозлик қилган. Олим 40 га яқин асар яратган бўлиб, улардан “китобул-осор”, “Ихтилофи ибн Аби Лайло”, “китобул-харож” номли асарлари машҳур.\nУ ҳиж. 182 йилда вафот этган.\nНуриддин Абу Муҳаммад. Тўлиқ исми – Аҳмад ибн Маҳмуд ибн Абу Бакр Собуний Бухорий Ҳанафийдир. Ҳиж. 580/1184 йилда туғилган. Фақиҳ, мутакаллим уламолардан бўлган. Асарларидан “ал-Кифоя фил-ҳидоя”, “ал-Ҳидоя ван-ниҳоя” ва “ал-Муғний”лардир. Олимнинг вафот санаси маълум эмас.\nСаҳнун. Унинг асл исми – Абу Саъид Абдуссалом ибн Саъид ибн Ҳабиб Тануҳийдир. У ҳиж. 776 йили туғилган. Тунисдаги моликий мазҳабининг йирик намояндаларидан ҳисобланади.\nСаҳнун Испанияда моликийликнинг ёйилишига катта ҳисса қўшган. у мисрлик Абдураҳмон ибн Қосим каби замонасининг етук олимларидан таълим олган ҳамда “ал-Мудванна” номли асарини ёзиб қолдирган. Ҳиж. 854 йилда вафот этган.\nРамазон Бутий. Муҳаммад Саъид ибн Рамазон Бутий 1929 йил Туркияда туғилган. 4 ёшида оиласи билан Сурияга кўчиб ўтишган. Ҳозирда ҳам шу ерда яшайди. У киши ҳадис, фиқх, усулул-фиқҳ, сийрат ва калом илмларини мукаммал эгаллаган Шофеий уламолардан. Унинг “Фиқҳус-сийра”, “Кубро яқиниётил-кавният”, “Алла мазҳабия”, “Шарҳу ҳикамил-атоия” каби бир қанча асарлари мавжуд. Олим бир қанча ҳалқаро исломий ташкилотлар аъзосидир.\nШайх Али Жумъа. У 1952 йилнинг 3 март куни Мисрнинг бани Сувайф деган ерида туғилган. Отаси фақиҳ бўлиб, фарзандига 30 000 та нодир қўлёзмалар билан бирга, китобларга меҳр ҳиссини қолдириб кетган. 10 ёшида Қуръонни тўлиқ ёд олади. Ёшлигидаёқ Сиҳоҳи-ситта ва моликийлик фиқҳини ўрганиб чиққан. Мадрасани битиргандан кейин “ал-Азҳар” олий ўқув юртига ўқишга кирган. 1974 йили магистратурага кириб, уни 1985 йили битиради. 1988 йили эса докторлик унвонига сазовор бўлади. Олим Абдуллоҳ ибн Сиддиқ Тумарий, шайх Муҳаммад Абу Нур Зуҳайр, Шайх Абдуҳалил ал Қорнишавий ал-Моликий каби етук олимлардан таълим олган.\nШайх Али Жумъа 2003 йилдан буён Миср муфтийси.\nШайх Юсуф Қарзовий. У 1926 йили Мисрда туғилган. 10 ёшида Қуръони каримни ёд олган. Қоҳирадаги “ал-Азҳар” халқаро университетида Усулу-д-дин факультети, кейинчалик магистратурани тамомлаб, олий даражали диплом олган. 1973 йилда докторлик илмий даражасини қўлга киритган. Қатар давлатининг таклифига кўра Қатар диний институтида ректор лавозимида ишлаб, Педагогика факультети Исломий тадқиқотлар бўлимига раҳбарлик қилган. Кейинчалик эса Исломий тадқиқотлар факультетининг декани лавозимида ишлаган. У 50 дан ортиқ монографияларнинг муаллифидир. Шайх бир қатор фанлар академияси, араб ва халқаро илмий муассасаларининг ҳақиқий аъзосидир. Жумладан, Бутунжаҳон Ислом лигасининг Фиқҳ Академияси, Урдун Қироллигининг Исломий тамаддун тадқиқотлари Академияси, Оксфорд Исломий тадқиқотлар маркази, Исломий даъват ташкилоти, Исломободдаги Покистон Халқаро ислом университети директорлар кенгашининг аъзосидир. Шунингдек, Юсуф Қарзовий Исломий банклар шаръий назорат қўмитасига ҳам раҳбарлик қилади.\nЭшон Бобохон Ибн Абдулмажидхон. Бу зот – 1856 йилда Тошкентда диний уламо оиласида таваллуд топган. Отаси Абдулмажидхон эшон таниқли олим, машҳур "Мўйи Муборак" мадрасаси мударриси, бобоси Юнусхон ибн Айюбхон мударрис ва шайҳулислом бўлишган. Эшон Бобохон дастлаб уйда отасидан, сўнгра Бухородаги Мир Араб мадрасасида машҳур устозлардан, хусусан Домла Икромчадан таҳсил олди. Тиришқоқлиги, ақл-заковати боис тафсир, ҳадис, ақоид, фиқҳ билимдони бўлиб етишди. Бир неча йиллар "Мўйи Муборак" жоме масжидида имом-хатибва мадрасада мударрис бўлди. 1943 йили Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонларининг диния назорати раиси, муфтий этиб сайланди. Уша йиллари мусулмонлар вакилларининг ҳаж сафарига боришлари йўлга қўйилди, "Мир Араб" мадрасаси қайтадан фаолият бошлади, масжидлар ҳақида Низом ишлаб чиқилди, диний бошқарма кутубхонасига асос солинди, халқаро алоқалар кенгайди.\nЭшон Бобохон 1957 йили Тошкентда вафот этиб, Қаффол Шоший қабри ёнига дафн этилган.\nШайх Исмоил Махдум. 1893 йил Наманган шаҳрида туғилган. Бошланғич маълумотни отаси Мулло Сотти Охунддан олди. Ўн уч ёшида эл орасида машҳур бўлган Ғофир қори домлада Қуръони каримни тўла ёд олди. “Мулла Қирғиз” мадрасасида Собитхон Тўра ва бошқа устозлардан тафсир, ҳадис, фиқҳ, сарфу наҳв ва балоғат фанларидан дарс олди.\n1943 йили Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назоратини ташкил қилиш, масжидлар ва Бухородаги “Мир Араб” мадрасасини очишда фаол қатнашди. 1943 йили илк марта ҳаж сафарига борди. Араб, форс ва эски туркий тилларни мукаммал билган. Араб, Эрон ва Ўрта Осиё халқлари тарихи, маданияти ва адабиёти бўйича мутахассис эди. Булардан ташқари табобат, фалсафа, илми ҳайъат (астрономия)га оид манбаларнинг ҳам билимдони бўлган.\nЎрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назоратида муҳтасиб, ундан сўнг “Мир Араб" мадрасасида мудир бўлиб, 1957 йилдан то ҳаётининг охирига қадар раис ноиби, қози лавозимида хизмат қилди. Имом Бухорий номидаги Тошкент Ислом институтида тафсир, ҳадис, фиқҳ ва бошқа фанлардан дарс берди. Шогирдлари ҳозирги кунда Марказий Осиё давлатларида, Россиянинг Татаристон, Бошқирдистон ва бошқа минтақаларида, Озарбайжонда юқори диний лавозимларда ишлаб келишмоқда.\nУ 1976 йил, 83 ёшида Тошкентда вафот этган.\nШайх Зиёвуддин ибн Эшон Бобохон. 1908 йилда Тошкентда туғилган. Ҳаким қори домла, Баҳодирхон махдум, Шайх Алоуддин, Жамол ҳожи каби устозлардан сабоқ олди. Ўн икки ёшида Қуръони каримни тўла ёд олган. 1920 йили Тошкентдаги Кўкалдош мадрасасига ўқишга кирган. Биринчи устози бўлмиш атоқли олим Шайх Муҳаммад ибн Саид ибн Абдулвоҳид Асалий Шоший Тараблусийдан ҳадис, фиқҳ илмини ўрганди. 1943 йили Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назорати таъсис этилган кундан масъул котиб вазифасига қўйилди. Кейинроқ Ўзбекистон қозиси этиб тайинланди. 1947-1948 йилларда Қоҳирадаги “ал-Азҳар” дорилфунунида, сўнгра Макка, Мадина шаҳарларида таҳсил олди. 1948 йилда Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назорати раисининг ўринбосари, 1957 йилда эса унинг раиси ҳамда муфтийси этиб сайланди ва умрининг охирига қадар ана шу вазифада самарали ишлади. 1971 йили Тошкентда имом Бухорий номидаги Ислом олий маъҳади (институти)ни ташкил қилди.\nМуфтий Зиёвуддинхон 1982 йил, 74 ёшида вафот этиб Қаффол Шоший мақбарасига – отаси Эшон Бобохон ҳазратлари ёнига дафн этилди.\nШайх Юсуфхон Шокиров. 1926 йил 26 январда Қирғизистоннинг Тўқмоқ шаҳрида туғилган. Доктор Юсуфхон илк диний маълумотни отаси Олимхон тўра ҳазратларидан олди. У 1948-1954 йилларда Бухородаги “Мир Араб” мадрасасида таҳсил олган. 1955-1961 йиллари Мисрдаги “ал-Азҳар” университетида таълим олган. 1961 йилда она юртига қайтиб, Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари Диний идорада халқаро бўлим мудири лавозимида меҳнат фаолиятини бошлади. 1967 йилда Тошкент Давлат университети шарқ факултети араб бўлимида ўқиган. 1975 йили “ал-Азҳар” – минг йил давомидаги араб филологияси маркази” мавзусида филология фанлари номзоди илмий унвонини ҳимоя қилган. 1975-1997 йилларда диний идора раисининг ноиби, 1997 йилдан то умрининг охиригача эса мазкур идорада Бош маслаҳатчи лавозимида ишлади. У “Мир Араб” мадрасаси ва имом Бухорий номли Тошкент ислом институтида араб адабиёти, тафсир, ҳадис ва балоғат фанларидан дарс берди.\nШайх Юсуфхон Шокиров томонидан “Қиссаи Рабғузий” китобининг оят ва ҳадислари, “Ислом – имон, эътиқод ва ҳаёт тарзи”, “Ал-Азҳар” – минг йил давомидаги араб филологияси маркази” (монография), “Алишер Навоий асарлари тилининг изоҳли луғати” (4-жилди китобида “Хазойинул-маоний” асарининг “Б” ҳарфидан бошлаб луғатини тузган) ва яна кўплаб мақолалар ёзган.\nУ 2000 йил, 74 ёшида Тошкентда вафот этган.\nШайх Абдуғани Абдуллаев. 1928 йил 28 апрелда Фарғона вилояти Олтиариқ қишлоғида туғилган. 1946–1950 йилларда “Мир Араб” мадрасасида ўқиган. 1954-1957 йилларда Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари идорасида масъул котиб, 1957-1961 йилларда “ал-Азҳар” унверситетида талаба, 1961-1965 йиллари “Мир Араб” мадрасасида ўқитувчи бўлган. 1967-1975 йилларда “Совет Шарқи мусулмонлари” журналининг бош муҳаррир, сўнгра 1975-1989 йиллари Диний идора раиси ўринбосари, 1989-1992 йиллари Тошкент вилояти бош имом-хатиби бўлиб ишлаган. 1992-1995 йилларда Вазирлар Макамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита раиси лавозимида хизмат қилди. 1995-1997 йиллари Халқаро ислом тадқиқоти марказига директорлик қилди. 1997-1999 йиллари Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари лавозимида ишлади.\nШайх Абдуғани Абдуллаев томонидан “Имом ал-Бухорий” ҳадислар тўплами (4-жилди таржимаси), “Абу Исо ат-Термизий ҳадислар тўплами” (таржимаси), “Мусулмончилик ҳақ-ҳуқуқлари” ва ўнлаб мақолалар муаллифидир.\nУ 1999 йили 71 ёшида Тошкентда вафот этди.\nФазилатли муфтий Усмонхон Алимов. Усмонхон Темирхон ўғли Алимов 1950 йилда Самарқанд вилояти Иштихон туманида хизматчи оиласида таваллуд топган. 1957-1967 йиллар давомида шу тумандаги Алишер Навоий номли 57-ўрта мактабда ўқиган. Дастлаб 1982-1983 йилларда Бухородаги “Мир Араб” мадрасасида, кейинчалик 1983-1987 йилларда Имом Бухорий номли Тошкент ислом институтида таҳсил олди. 1987 йилдан эътиборан Пайариқ туманидаги “Имом Бухорий” жомеъ масжидида имом-хатиб вазифасида ишлади. Кейинчалик 1989-1990 йилларда Марокашдаги “Каравийин” университетида таҳсилни давом эттирди. Ўқишдан қайтгач, яна Пайариқ туманидаги “Имом Бухорий” жомеъ масжидида имом-хатиб вазифасида иш бошлади. 2000 йилнинг январь ойидан буён Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Самарқанд вилоятидаги бош вакили вазифасида фаолият кўрсата бошлади.\nЭл-юрт орасида катта ҳурмат ва обрўга эга ҳамда диний соҳада кўп йил фидокорона хизмат қилиб, бой тажриба орттирган самоҳатли уламо Усмонхон Алимов 2006 йил 8 август куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий лавозимига тайинланди. Муфтий ҳазратлари “Ҳазрати Имом”, “Имом ал-Бухорий баракоти”, “Сўраган эдингиз”, “Жомиъу аҳкамис-сиғар”, “IX-XI асрларда Самарқандда Калом илмининг ривожланиши” каби китоблар, кўплаб диний-маърифий мазмундаги мақолалар муаллифидир.\nШайх Абдулазиз Мансур. 1944 йил Фарғона вилоятида туғилган. 1979 йил Тошкент ислом институти, 1981 йил Судан Араб Республикаси ислом университетини битирган. Меҳнат фаолияти давомида “Совет Шарқи мусулмонлари” журнали масъул котиби (1979-1980), Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво бўлими мудири (1982-1991), Абу Райҳон Беруний номли Шарқшунослик институти илмий ходими (1991-1993), “Мовароуннаҳр” нашриёти мудири (1993-1997), Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита бўлим бошлиғи (1997-1998), Ўзбекистон Республикаси Президентининг Давлат маслаҳатчиси (1998-2000), Тошкент ислом университети проректори (2000-2006), Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари (2006-ҳ.в) лавозимларида хизмат қилган.\nШайх Абдулазиз Мансур “Қуръони карим маъноларининг таржима ва тафсири” муаллифи бўлиб, бир неча бор қайта нашр этилган. Шунингдек, шайх жаноблари “Минг бир фатво” китоби муаллифи.\nУнинг қаламига мансуб “Мусулмончиликдан илк сабоқлар”, “Минг бир ҳадис” (таржима), “Унвонул-баён” (таржимаси), “Атвоқуз-заҳаб” (таржимаси), “Ҳаж ва умра ибодатлари”, “Ақоид матнлари” ва яна кўплаб мақолалар мавжуд.\nШайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. 1952 йил 15 апрелда Андижон вилояти Булоқбоши қишлоғида туғилган. Бухородаги “Мир Араб” мадрасаси, Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтини битирган. 1976 йилдан Ливия дорулфунунида ўқиган. 1980 йилда мазкур олий ўқув юртини битиргач, Диний идоранинг чет эл алоқалари бўлимида ишлади ва айни вақтда Тошкент ислом институтида дарс бера бошлади. Кейинчалик мазкур институт ректор ўринбосари, 1983 йилдан эса институт ректори лавозимида хизмат қилди. 1989 йили Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний идораси раиси, муфтий этиб сайланди. У “Тафсири Ҳилол”, “Ҳадис ва Ҳаёт”, “Тасаввуф ҳақида тасаввур”, “Ислом мусаффолиги йўлида”, “Руҳий тарбия”, “Ихтилофлар, сабаблар, ечимлар” ва бошқа ўнлаб асар, юзлаб мақолалар муаллифижир. Асарлари рус, татар, тожик, қирғиз, қозоқ, уйғур, озарбайжон тилларига таржима қилинган.\nҲозирда илмий-маърифий ишлар билан машғул.


Walmart савдо тармоғининг собиқ раҳбари ўзи бошқарган самолётни парашют ёрдамида йўлга қўндиришга муваффақ бўлди\n10:45 / 04.11.2015\nАҚШнинг Арканзас штатида самолёт учувчиси парашютдан фойдаланган ҳолда ўзи бошқараётган самолётни автомобиль йўлига шошилинч тарзда қўндиришга мажбур бўлган. Самолёт штурвалида АҚШнинг Walmart савдо тармоғининг собиқ ижрочи директори, ўтган йили истеъфога кетган, 56 ёшли Билл Саймон бўлган, деб хабар бермодқа ABC News телеканали.\nМаҳаллий полиция маълумотларига кўра, учувчи самолётнинг ёнилғи узатиш тизими ишламай қолгандан кейин парвоз баландлигини пасайтиришга қарор қилган. Самолёт бортида яна икки йўловчи бўлган.\nCNBC телеканалининг таъкидлашича, Саймон Фейетвилл шаҳридаги аэродромга қўнмоқчи бўлган, бироқ бунинг уддасидан чиқа олмаган. Учувчи бунинг ўрнига самолётни Мартин Лютер Кинг сайилгоҳига фалокат парашютини қўллаган ҳолда қўндирган.\nСамолёт қўниш пайтида юк машина ва бир енгил машина билан тўқнашиб кетган. Автомобилларда бир неча бола бўлган, бироқ ҳеч ким жиддий жароҳат олмаган. Ҳайдовчилар ва учувчи кичик жароҳатлар билан чекланиб қолган.