Марказий Осиё: асрий орзулар рўёби — Самарқанд вилояти касаба уюшмалари ташкилотлари бирлашмаси\nГоҳ шовқин-суронли ур-сур билан, гоҳида ҳаяжон-у ҳадик билан ўтаётган бугунги кунларимизнинг қадри ўзгача. Негаки, айни дамларда Янги Ўзбекистоннинг порлоқ номи дунё харитасида қайта балқмоқда. Шу нуқтаи назардан қараганда, ҳаётимизда юз бераётган баъзи тушунмовчилик, камчилик, хафагарчилиг-у гина-кудуратлар бари ўткинчи ва кечиримли, дегинг келади.\nЗотан, бугун Ўзбекистон ўтиш даврини бошдан кечирмоқда. Ўзбекистон янгиланмоқда, ўтмишини қораламаган ҳолда том маънода янги келажагини яратмоқда. Хорижлик бир сиёсатшунос бу жараёнларга содда ва лўнда қилиб «Ўзбекистон изоляциядан чиқмоқда» дея баҳо берди. Бу, албатта, бунёд бўлаётган янги жамият мотивига умумий бир баҳодир. Бироқ масаланинг моҳиятини тагматнга жойлаган ушбу жумла нишонни тўғри олгани билан ғоятда аҳамиятлидир. Негаки, мамлакатимиз ҳаётини қайта қуришга қаратилган ҳаракат марказида айнан ўша изоляцияни «синдириш» ётади. Бу нималарда акс этди? Аввало, шуни қайд этиш керакки, узоқ йиллар жамиятда маргинал мақомини олган қадрият ва қарашлар синди. Буни биз кейинги уч йилда инсон ҳуқуқлари, чет ватандош (фуқаро)лардан ноўрин тайсаллаш тамойилларининг бартараф этилишида кўриб турибмиз.\nЎзбекистон Миллий ахборот агентлигининг хабарига кўра, ўтган уч йилда 9692 нафар юртдошимиз Ўзбекистон фуқаролигига қабул қилинган, 1991 ва 2017 йиллар орасида атиги бир киши оқланган бўлса, кейинги уч йилда 1 минг 705 нафар инсон янги ҳукумат сиймосида адолат қуёшини кўргандай бўлди. Ёки 2017 йилга қадар ўтган 10 йилда юртимизга 14 миллион сайёҳ келган бўлса, кейинги уч йилда улар сони 15 миллиондан ошиқни ташкил қилмоқда…\nАлбатта, буларга бугун тез ўзгараётган ўзбек жамияти контекстидан олинган маълум бир мисоллар сифатида қараш ўринлидир. Ҳолбуки, бундай эврилишлар ҳозирда барча жабҳаларда, образли қилиб айтганда, мамлакатнинг бутун «танасида» бўй кўрсатмоқда…\nБир неча ўн йилга чўзилган ёпиқлик сиёсати Ўзбекистонни кўп имкониятлардан бенасиб қилгани ва ҳатто, бу хонанишинлик минтақадаги геосиёсатга ҳам салбий таъсир эта бошлаганини кўпчилик хориж экспертлари айта бошлаганди… Эҳтимол, шу сабаб Президент Шавкат Мирзиёевнинг дадил ва прагматик ҳаракатлари бизга хайрихоҳ сиёсий кучлар гурунгларига мой сепгандай бўлди. Хўш, кўпчилик тўлқинланиб гапираётган, минтақа ва дунё сиёсатида сезиларли бурилиш ясаган ислоҳотлар қандай бошланганди, ўзи?! Энг аввало, бунга Президентимизнинг узоқ йиллар мамлакат юзини тўсиб турган «чиммат»ни олгани, Ўзбекистон ўз тараққиётини дунёга очиқликда кўраётгани ўлароқ бу борада амалий ҳаракатларга киришганида, деб қараш ўринли бўлади, назаримда. Бу янгиланиш истагида ёнаётган, минтақа юраги бўлган мамлакатга ва ён қўшниларга нима берди?!\nАввало, шуни қайд этиш керакки, бу ислоҳотлар юқорида айтганимиздай нафақат мамлакат ҳаётида, балки минтақа, қолаверса, дунё геосиёсатида муҳим бурилишни бошлаб берди. Хусусан, бу ҳақда Stratfor Worldview сайтида эълон қилинган «Uzbekistan Comes in From the Cold» номли мақолада шундай ҳикоя қилинади: «…изоляционизм узоқ йиллар давомида Ўзбекистоннинг ташқи дунё билан муносабатларини белгилаб келди. Бироқ Марказий Осиёнинг энг аҳолиси зич жойлашган мамлакатидаги ислоҳотлар Тошкентдан анча узоқ жойларда ҳам акс-садо бермоқда. Ўзбекистон сиёсий эволюцияси – тадрижи натижаси ўлароқ, Марказий Осиёдаги қўшни мамлакатлар билан ҳамкорликни мустаҳкамлаш баробарида Россия, Хитой ва Қўшма Штатларнинг ҳам тобора жозибадор ҳамкорига айланиб бормоқда, чунки улар минтақага таъсир кўрсатиш йўлидаги стратегик рақобатлашув ва инвестициялар киритишда қатнашмоқда. Ўзбекистоннинг очилаётгани унга ўз минтақасидаги иқтисодий ва хавфсизлик соҳаларидаги фаолиятини кенгайтириш учун кўплаб имкониятлар яратади…»\nМақола муаллифи тўғри эътироф этганидек, минтақа давлатларининг яқинлашуви, узоқ йиллик бегонасирашдан воз кечиши барча қўшнилар учун манфаатлидир. Бунинг учун эса умумсиёсатни аниқ ва пухта белгилаб оладиган формат керак эди. Президентимиз томонидан 2017 йилда ўртага ташланган ва ўтган йил Остона (ҳозирги Нур-Султон) шаҳрида биринчи йиғилиши ўтган Марказий Осиё давлатлари раҳбарлари маслаҳат учрашуви бу борада муҳим қадам бўлди.\nЯқинда пойтахтимизда мазкур форматнинг иккинчи учрашуви бўлиб ўтди. Шуни алоҳида қайд этиш керакки, ўтган давр мобайнида минтақадаги қўшниларни бир неча ўн йиллардан буён қийнаб келаётган муаммолар ҳал этилмоқда. Хусусан, қўшнилар ўртасидаги чегаралар ва трансчегаравий дарёлардан фойдаланиш масаласи… Бу икки муҳим омил минтақадаги мустақил давлатлар муносабатларининг мудом бир-биридан совишига ва ҳатто, ўзаро нифоқ чиқишига туртки берган омиллардан бўлиб келгани факт. Эндиликда минг йиллардан буён ёнма-ён яшаб келаётган ҳудуд аҳолиси бир-бирини тўғри англаш йўлида ҳаракатга келгани, ўйлаймизки, Президентимиз ўртага ташлаган ўша ҳаётбахш ғоянинг илк меваларидир. Қолаверса, ушбу ташаббус самараси ўлароқ эндиликда қўшни давлатлар ўртасида деярли барча жабҳаларда ижобий ҳамкорлик кўзга ташланмоқда.\nХусусан, Ўзбекистоннинг минтақа мамлакатлари билан товар айирбошлаш ҳажми сўнгги йилларда 2 баробар, қўшма корхоналар сони 4 мартага ўсди. Қўшнилар билан биргаликда чегаралардаги ҳуқуқий расмийлаштириш ишлари якунланиш арафасида. Олтмишга яқин ўтиш пунктларининг тўлақонли фаолиятини таъминлаб, дунёнинг кўплаб давлатларига нисбатан виза режими бекор қилинди. Ишбилармонлик ва ҳудудлараро алоқалар, транспорт қатновлари, маданий-гуманитар алмашувлар кенгайиб бормоқда.\nЎтган йили Ўзбекистонда биринчи Марказий Осиё иқтисодий форуми ҳамда минтақа мамлакатлари Бош вазирлари ўринбосарлари даражасида Ишчи гуруҳнинг дастлабки учрашуви ташкил этилди.\nЎн йиллик танаффусдан сўнг 2018 йилда Туркманистонда Оролни қутқариш халқаро жамғармасининг йиғилиши бўлиб ўтди. Қолаверса, қўшниларнинг БМТ Хавфсизлик Кенгашида Афғонистон бўйича музокаралар олиб боргани, Марказий Осиёда радиация хавфсизлигини таъминлаш, «Барқарор ривожланиш учун сув» ҳаракатларининг халқаро ўн йиллиги, Энергетик хартиянинг Ашхобод декларацияси қабул қилингани, Марказий Осиё бўйича Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг резолюциялари ва шу каби бошқа кўплаб кенг эътироф этилган халқаро ташаббуслари яхши маълум. Президентимиз Шавкат Мирзиёев ушбу илҳомбахш жараёнларни яқинда пойтахтимизда ўтган Марказий Осиё давлатлари раҳбарлари маслаҳат учрашувида қилган маърузасида қуйидагича изоҳлади:\n«…Буларнинг барчасида барқарор бир тенденция – давлатларимизнинг мустақил роли ва умумий келажак учун масъулияти кучайиб бораётгани намоён бўлмоқда.\nШуни алоҳида қайд этиш керакки, Марказий Осиё давлатлари минтақавий ва глобал масалалар бўйича тобора кўпроқ умумий позициядан туриб фикр билдирмоқда.\nБизнинг минтақадаги ўзаро яқинлашувимиз ва ҳамкорликни кенгайтиришимиз – бу замон талаб қилаётган ва ортга қайтмайдиган жараён эканини таъкидламоқчиман. У қатъий сиёсий танловга асосланган бўлиб, чуқур тарихий омилларга эга ва кимнингдир манфаатларига қарши қаратилган эмас.\nБу борада, бирлик ва жипсликни мустаҳкамлаган ҳолда, биз изчил ва барқарор ривожланиб бораётган минтақамизнинг, демакки, истиқболли ва ишончли халқаро шерикнинг шаклланишига ҳисса қўшмоқдамиз.\nНатижада, дунёда Марказий Осиёга эътибор изчил ортиб бормоқда, бизнинг биргаликда илгари сураётган ташаббусларимизни қўллаб-қувватлашга етакчи давлатлар ва халқаро молия тузилмаларининг қизиқиши тобора кучаймоқда.\nШу муносабат билан минтақа мамлакатларининг хорижий шериклар билан турли форматларда яқин ва тизимли мулоқотини ва Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ҳамда бошқа халқаро ва минтақавий тузилмалар доирасида ўзаро ҳамкорликни давом эттириш муҳим, деб ҳисоблайман».\nУшбу учрашувда Президентимиз бешта муҳим таклифни ўртага ташлади. Бу истак, энг аввало, халқларимизни янада яқинлаштириш, яқин қўшничилик анъаналари бардавомлигини таъминлаш, пировардида ҳудуд иқтисодиётини юксалтиришга қаратилганлиги билан ғоятда қадрлидир. Албатта, пойтахтимизда бўлиб ўтган ушбу учрашув дунё сиёсий доиралари эътиборида бўлиб турди. Қувонарлиси, аксарият сиёсатчи ва таҳлилчилар Шавкат Мирзиёев бошлаб берган ушбу ташаббусни олқишладилар. Хусусан, АҚШ Давлат котибининг Жанубий ва Марказий Осиё масалалари бўйича ёрдамчиси вазифасини бажарувчи Элис Уэллс Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг Маслаҳат учрашувини шундай олқишлади:\n«Яқинда Тошкентдаги учрашувда Марказий Осиёнинг беш мамлакатлари раҳбарлари томонидан лидерлик ва узоққа мўлжалланган қарашлар намойиш этилганини кўришдан мамнунмиз. Минтақавий ҳамкорлик Марказий Осиёнинг барқарорлиги ва фаровонлиги учун жуда муҳимдир. Президент Мирзиёев ушбу тадбирга мезбонлик қилгани учун ташаккур».\nЎз навбатида, АҚШнинг Ўзбекистондаги элчиси Даниел Розенблюм ҳам ҳамкасбининг фикрларига қўшилган. «С5+1 (+АҚШ, +Европа Иттифоқи, +Япония, +Жанубий Корея, +Ҳиндистон ва ҳоказо) яхши. Лекин С5 (Изоҳ: С5 — Марказий Осиё беш давлатига нисбатан ишлатиладиган қисқартма.) ҳар қанақа плюссиз (ёки минуссиз) ундан ҳам яхши (Қудратли давлатларсиз ҳам!) Ўзбекистонга минтақавий ҳамкорлик йўлида етакчилик қилаётгани учун шарафлар бўлсин», деб ёзади twitterдаги саҳифасида элчи…\nЎзбекистон ва шахсан Президентимизнинг ташаббуслари минтақадан ташқарида шундай акс-садо бераётган экан, демак, Марказий Осиё дунё геосиёсатида ҳар қачонгидан-да муҳим аҳамият касб этаётганини ҳис этиш мумкин.\nЗеро, минтақа мамлакатлари лидерларининг конструктив ва прагматик сиёсати шарофати билан ҳудудда икки томонлама ҳамда кўп томонлама муносабатлар изчил, барқарор равнақ топиши учун зарур шароит вужудга келди. Хусусан, охирги уч йил минтақадаги ўзаро ҳамкорликда жадал ўзгаришлар даврига айланди, Марказий Осиё давлатлари ўртасида сиёсий, иқтисодий ва маданий-гуманитар жабҳаларда стратегик шериклик ришталари ўрнатилди.\nТошкентдаги мулоқот савдо-иқтисодий ва инвестиция алоқалари, транспорт-коммуникация, қишлоқ хўжалиги, саноат кооперацияси, экология ва атроф-муҳит муҳофазаси, энергетика, туризм, илм-фан, маданият ва спорт соҳаларини янада ривожлантиришнинг устувор йўналишларини ҳар томонлама кўриб чиқиш имконини берди.\nЭкспертларнинг фикрича, Президент Шавкат Мирзиёев томонидан Маслаҳат учрашуви давомида илгари сурилган ташаббуслар, биринчидан, дастурий ва кенг қамровли характер касб этади, иккинчидан, минтақавий ҳамкорликнинг аниқ масалаларини ҳал қилишга қаратилган, учинчидан, уларни амалга ошириш минтақанинг жадал тараққиётига замин яратади.\nУларнинг таъкидлашларича, Президентимиз томонидан Марказий Осиё инвестиция форуми, мамлакатларимиз савдо-саноат палаталарининг илк йиғилишини ўтказиш, Транспорт-коммуникациялар бўйича минтақавий кенгашнинг ташкил этилиши бўйича билдирган таклифлари минтақа давлатлари ўртасида савдо-иқтисодий алоқаларни янада ривожлантиришга кучли туртки беради.\nМасалан, АҚШнинг «Boston Consulting Group» экспертлари фикрича, минтақавий ҳамкорлик фаоллашиши натижасида келгуси ўн йилда Марказий Осиёга 170 млрд. долларгача ҳажмда инвестиция кириб келиши мумкин. Эътиборлиси, шундан 40-70 млрд. доллари нохомашё тармоқларига йўналтирилар экан.\nЭкспертлар «Бир саёҳат билан – бутун минтақа бўйлаб» тамойили асосида қўшма дастурларни илгари суриш учун Халқаро туризм конференциясини ташкил этиш ҳақида тўхталиб ўтишар экан, бу минтақага сайёҳлар оқимини бир неча баробар оширишга олиб келишига урғу беришди. Соҳанинг дунёдаги энг йирик «Tripadvisor» сайти Жаҳон туризм ташкилоти билан ҳамкорликда ўтказган тадқиқотда қатнашган респондентлардан 61 фоизи Буюк ипак йўлининг қадимий шаҳарларига боришни хоҳлашлари маълум бўлди, 47 фоизи агар ягона виза жорий этилса, Марказий Осиё мамлакатларига ташриф буюришини билдирган…\nМинтақа бўйича йирик мутахассис Жонс Хопкинс университети қошидаги Марказий Осиё ва Кавказ институти раҳбари Фредерик Старр Тошкентда ўтган мазкур йиғилишга жуда юқори баҳо берди:\n– Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан шу йил 29 ноябрда Тошкент шаҳрида Марказий Осиё давлатлари раҳбарлари учрашгани ҳақидаги хабарни катта завқ-шавқ билан кутиб олдим. Бу жуда муҳим воқеа. Сабаби, у Марказий Осиё мамлакатларининг хавфсизлик, савдо, транспорт, маданий мерос, таълим ва соғлиқни сақлаш соҳаларини ўз ичига олган барча муҳим жабҳалардаги ўзаро алоқаларини қамраб олади.\nБеш мамлакат Президентлари нозик масалалар, жумладан, минтақада сув ресурсларидан фойдаланиш муаммоларини муҳокама қилиш имкониятига ҳам эга бўлишди. Ушбу давлатлар минтақадаги ҳаракатларини ягона орбитага жамлаш орқали дунё иқтисодий-сиёсий майдонида янада самарали фаолият юритишни режалаштиришаётгани қувонарлидир. Мазкур формат кун тартибида Қўшни Афғонистон масаласи ҳам борлиги мазкур тадбирнинг яна бир муҳим жиҳатидир. Зотан, бу давлат ҳам минтақанинг бир қисми бўлиб, Марказий Осиёдаги барча мамлакатлар Афғонистонни иқтисодий ривожлантириш ва у ердаги тинчлик жараёнлари йўлида ўзаро ҳамкорлик қилишдан манфаатдордир.\nЯна бир бор такрорлайман, мен учун бу жуда катта таассурот қолдирган воқеа бўлди ва 2019 йил 29 ноябрь Марказий Осиё минтақасининг қайта туғилиш санасига айланди. Бу, аслида ҳам Марказий Осиёдаги ҳар бир мамлакатнинг миллий байрамига айланишига арзирли воқеадир…\nАлбатта, сиёсат-у иқтисод ўз йўлига, бироқ ушбу форматда яна бир муҳим нуқта борки, бу тарихий ўтмиш ва ўзаги бир-бирига туташиб кетган умуммаданият билан боғлиқ фактордир. Минтақанинг беш мамлакатини улар тарихи, маданияти, дини, анъаналари ва ижтимоий-сиёсий тараққиётидаги кўп нарсалар бирлаштириб туради. Бу факт. Лекин кейинги юз йиллик ва сўнгги минг йилликнинг бугунгача бўлган даврида ён қўшнилар ўртасида турли келишмовчиликлар бўлиб тургани, оқибатда минглаб йиллик умумтарихга эга халқларнинг умумкелажаги шубҳа остида қолаётгани ҳам факт эди. Шу маънода мазкур саммит халқлараро ва давлатлараро муносабатларнинг нафақат сиёсий, балки тарихий-руҳоний қиёфасига ҳам сайқал берди. Бу, айтиш мумкин бўлса, халқларимиз тарихидаги энг ёрқин бурилиш нуқтаси бўлиб қолса, ажаб эмас. Зотан, бу тарихдан Турон, Моварауннаҳр, Туркистон номлари билан дунёни ларзага солган она заминимизда яшаётган барча қардош-у қондош элимизнинг орзуси эди. Ушбу тилак, истак, орзу ўзига шу муқаддас заминни бешик билган ҳар бир ватанпарвар ва миллатпарварнинг қонида гупириб тургани айни ҳақиқатдир. Мана, эътибор қилинг, бундан 100 йил олдин жадидчи бобомиз Абдулла Авлоний қандай хитоб этган эди:\n«…Бобокалонларимизнинг машҳур насиҳати бор, у ўз ўғуллариға қилиб эдики, бирлашингиз. Масалан бир даста таёқни бирга боғласангиз, кимса синдиролмас. Агарда ажратсангиз, бирин-бирин ҳар ким синдурар. Мана, бобонгизнинг буйруғи.\nЧироғларим! Бошқа халқлар, масалан, серблар, италянлар, арманлар, славянлар, поляклар ва бошқалар, ҳатто, дунёнинг у бир учидаги қариндошлари ила бирлашур эканлар, бошқа катта ва қувватли давлатларга тобеъ бўлуб, ютилуб, ҳатто, тилини йўқотган ўз жинсдошларини ажратиб олиб, бирлашмоқға жон ва кучларини сарф этар эканлар, биз ўз ичимиздаги қариндошларимиздан айрилсак, уятдур, аҳмоқлиқдур. Турк томуриға болта урмоқликдур».\nШу нуқтаи назардан гапирадиган бўлсак, Президентимиз бошлаб берган ушбу ҳаракат нафақат мамлакатимиз, балки минтақамиз аҳолиси ҳаётида, қолаверса, дунё сиёсатида муҳим янгиланиш ясагани билан ғоятда аҳамиятлидир.\n← Стол тенниси мусобақаси ўтказилди\n“Касаба уюшмалари тўғрисида”ги Қонун Президент томонидан имзоланди →


Навоий вилоятининг 7 мўъжизаси ҳақида биласизми?\nОна табиат инъоми бўлган ёки инсон қўли билан яратилган мўъжизалар дунёда талайгина. Ўзбекистонда ҳам кўплаб жаҳон тарихида муҳим ўрин тутувчи иншоотлар ва ҳайратланарли манзиллар оз эмас. Хусусан, қуйида Навоий вилоятида ҳам саёҳат қилиб, бориб кўришга лойиқ масканлардан 7 таси хусусида маълумот берамиз.\n1. Тошўрмон палеонтологик ёдгорлиги\nЎттиз миллион гектар майдонни эгаллаб ётган Қизилқум кенгликлари ўрнида бундан бир неча миллион йиллар илгари Тетис денгизи мавжланиб турган, деган тахминлар мавжуд. Негаки, ҳозир ҳам Мингбулоқ овули атрофида тош қотган чиғаноқлар, акула тишлари ва суяклари, ҳатто ўрдакбурун динозаврнинг тошга айланган суяклари топилган.\nМингбулоқ овулидан 30 километр узоқликда жойлашган Жирақудуқ дарасидаги бундан 95-100 миллион йил аввал мавжуд бўлган Тошўрмон деб аталувчи ноёб геологик, палеонтологик, тарихий ва табиий объект дунё олимларини ҳамон ўзига жалб қилмоқда.\nПалеонтолог олим, профессор Жеймс Девид Арчибалд раҳбарлигидаги Ўзбекистон, Россия, Буюк Британия, Америка ва Канада давлатлари ҳамкорлигида (2000-2006 йилларда) фаолият юритган Халқаро экспедиция саъй-ҳаракатлари билан Қизилқум табиатининг бундай ноёб мўъжизаси тўғрисида кўпчилик хабардор бўлди.\nБу мўъжиза Тетис денгизи қирғоқлари ва унга келиб тушган метеоритлар билан боғлиқ деган тахминлар бор. Айтишларича, коинотдан ерга метеоритларнинг қулаши натижасида денгиз суви парчаланиб, бу ерлар юз йиллар давомида қуёш нуридан панада – чанг ва тўзон гирдобида қолади. Натижада барча физик жинслар кимёвий тарзда қоришиб денгиз атрофидаги ўрмонзорлар, сувда ва қуруқликда яшаган ҳайвонлар ўзга бир шаклга, яъни тошга айланади.\nҲақиқатдан ҳам Тошўрмон ҳудудида бўлган киши тарихий-табиий манзарани: тош қотган чиғаноқлар, акула тишлари ва скелети суяклари, дарахт таналари, ҳаттоки, ўрдакбурун динозаврнинг тошга айланган болдир суякларини ҳам кўриш мумкин. Буларнинг барчаси Қизилқум ҳудуди қачонлардир океаннинг бир бўлаги бўлганлигидан далолат беради.\n2. Нурота чашмаси\nҚадимдан Нур чашмасидан оқиб чиққан сув икки ариққа – Оби роста ва Оби чаппага бўлинган. Оби роста бозор жойда яна икки ариққа – Марғи Миршакар, Марғи Миргадога бўлинган. Нурота чашмасининг суви минглаб километр ерости йўлакларидан сониясига 290 литр миқдорида оқиб чиқади. Чашма суви қишин-ёзин бир хил — 19,5 даража илиқ бўлади. Минг йиллар давомида оқиб турган чашманинг музлаши ҳеч кузатилмаган, у минераллашган юмшоқ ичимлик сувидир. Аниқланишича, мазкур сувнинг таркибида олтин моддаси бор, у ошқозон-ичак хасталикларига даво. Сувдаги ёд моддаси бўқоқ касаллигига, ноёб бром моддаси эса асаб касалликларига шифо эканлиги қадимдан маълум. Унинг таркибидаги кумуш эритмаси эса сув таркиби яхши сақланишини таъминлайди.\nЧашма сувининг 80 фоизи ер қаъридан чиқиб турса, қолган 20 фоизи ерости йўлакларидан ва қудуқ томонидан келиб бутун шаҳарга ҳаёт бахш этади. Мазкур чашмадан тарихда энг кўпи сониясига 460 литргача сув чиққан бўлса, қурғоқчилик йиллари энг ками сониясига 180 литр сув чиққан.\nНурота чашмасининг балиқлари тоғ дарёларида учрайди, фан тилида сутбалиқ, яъни дарё маринкаси деб аталади. Мазкур балиқлар ўртача 17 йил яшаб, умри давомида чашма суви чиқадиган ариқчаларни қумлардан тозалайди, сувнинг мўътадил келишини таъминлаб, ҳатто уни фильтрлаб беради.\nҚизиғи шундаки, балиқлар ҳеч қандай ташқи озуқасиз, сув таркибидаги микроорганизмлар ва минераллардан озиқланиб яшайверади. Шу боис ўтмишда баъзилар уларни «авлиёбалиқ» деб ҳам аташган.\n3. Сармишсой петроглифлари\nЕтти минг йиллик тарихни ўз бағрида асраб келаётган Сармишсойда тахминан ўн мингдан ортиқ ноёб қоятош битиклари бор. Тарихчи олимлар ва археологларнинг фикрича, қоятош суратлари қадимги даврдаги инсонлар ҳаётининг бир қисмини акс эттирган. Суратларда асосан «Ҳайвон услуб» деб аталмиш скиф-сак массагетларининг тасвирий санъатида ифодаланган қоплон, пантера, гепард, безон, йўлбарс каби «куч тимсоли» ҳисобланган ҳайвонлар тасвирланган. Шунингдек, кўпроқ дарё бўйи ва тўқайзорларда ҳаёт кечирадиган «мушуксимонлар» оиласига мансуб, ибтидоий овчилар учун қимматли бўлган ов қилиш жараёнлари ҳамда «ўйинчилар» гуруҳига оид турли услубдаги бош кийимлар кийган инсонлар қиёфаси ва турли хил маросимлар моҳирона чизилган. Бундан ташқари «осмоний отлар» ифодаланган қоятош суратлари ҳар қандай кишини ўзига ром этмай қўймайди. Бу суратлар қадимда бу ерларда от боқишнинг ривожланган ҳудудлардан бири деб эҳтимол қилишга имкон беради.\n4. Канпирак девори\nЎрта Осиё мудофаа истеҳкомлари меъморчилигининг нодир намунаси ҳисобланган «Кампирдевол»нинг шарқ томони Кармана тумани маркази чегарасидаги Қоратоғ ўнгирларидан бошланиб, Зарафшон чап қирғоғи бўйлаб шарқ-ғарб томонга йўналган. Канпирак девори Қизилтепа туманининг шимоли-шарқий, жануби-ғарбий томонидаги мавзеларда ер сатҳи тепасидан аниқ кўриниб турувчи, узоқ масофаларга чўзилиб кетган сунъий тупроқ қўрғон қолдиқлари бўлиб, Абу Муслим каналининг чап қирғоғи бўйлаб Қизилтепа ёдгорлиги томон йўналишини давом эттиради ва ундан жануби-ғарбга, сўнгра жанубга йўналиб, Когон туманининг жануби-шарқий қисмида ўз ниҳоясига етади.\nАрхеолог ва тарихчилар «воҳа девори», деб ном берган Канпирак девори нафақат алоҳида жойлашган бир туркум шаҳар ва қишлоқлар мудофааси учун, балки улкан маданий ҳудуд, бутун бир воҳа мудофааси мақсадлари йўлида хизмат қилган. У ўзининг меъёрий қурилиш усуллари билан жаҳонга машҳур Буюк Хитой деворини эслатади. Самарқанд шаҳри ва унинг атрофини ўраб турган Қиёмат девори (Девори Қиёмат) ҳам унга ўхшаш.\nНаршахийнинг «Бухоро тарихи» асарида Канпирак девори 782-831 йилларда қурилганлиги ёзилган. Араб тарихчиси ва сайёҳи Масъудий (956 йили вафот этган) ёзишича, Канпирак девори қадимги суғд подшолари замонида (V–VI асрлар) бино қилинган. Ўзбекистон тарихи фанида Канпир девор (девори Канпирак) атамаси Ўрта Осиё деҳқончилик воҳаларини кўчманчилар ҳужумидан ҳимоя этиш мақсадида барпо этилган мудофаа иншоотларининг тизимини англатади. Гап шундаки, Масъудий хабар қилган дастлабки кўҳна девор узунлиги 336 км. бўлган. Қадимги суғд воҳасини ўраб олган иккинчи Канпирак девори VIII аср охири IX аср бошларида барпо этилган бўлиб, узунлиги 120 км. Канпирак девори Бухоронинг V–VI асрлардаги чегараларини аниқлаб берувчи ягона иншоот сифатида қадрланади. Бу улкан ҳудуд ўша даврда энг анъанавий, мумтоз давлатчилик куртаклари мавжуд бўлган йирик маданий ўлка сифатида фаолият кўрсатган.\nТурк хоқонлиги даврида гарчанд хоқонликнинг зодагонлар қисми чўлдашт ҳудудларида яшаган бўлсада, суғдий аҳоли ва кўчманчилар ўртасида тинчлик, ҳамжиҳатлик алоқаларини ўрнатишган, савдо-сотиқ ривожланган. Бу даврда ҳозирги Ўзбекистон ва Ўрта Осиё ҳудудидаги 15 га яқин катта-кичик давлатлар (Бухорхудотлар подшолиги, Вардонхудотлар подшолиги, Самарқанд суғди ва бошқалар) хоқонликка расман бўйсундирилиб, бож-хирож тўлашган. Турк хоқонлиги савдо-сотиқдан, айниқса, ипак савдосидан катта фойда кўргани учун суғд савдогарларига, ҳатто, узоқ ўлкаларда савдо қилиш учун шароит яратиб беришган. Бу ҳолат натижасида Канпирак девори аҳамиятини йўқотиб, харобага айланган. VII аср охирги чораги ва VIII аср бошларида Турон ҳудудига араб босқини истилочилик юриши амалга ошди, аҳолини исломлаштириш бошланди. Ана шунинг учун исломни қабул қилган аҳоли билан чўл-дашт ҳудудидаги исломни қабул қилмаган аҳоли ўртасида қарама-қаршилик кучайганидан Канпирак деворига яна эҳтиёж пайдо бўлади ва у қайта тикланади. 819 йилда Мовароуннаҳр ва Хуросонда сомонийлар сулоласи ҳокимият тепасига келади.\nАраб халифалигидан мустақил фаолият кўрсатган Сомонийлар давлатига 874 йилда Исмоил Сомоний асос солади. Ўзининг қудрати, маънавий-маърифий ҳаётдаги ўрни билан машҳур бўлган бу давлат ҳукмдори Исмоил Сомоний «То мен тирик эканман, Бухоронинг девори мен бўламан», дейди. У ҳақиқатан ҳам халқлар ўртасида ўзаро ҳамкорлик, тинчлик ришталарини мустаҳкамлаганидан ўзаро уруш ва келишмовчиликлар барҳам топади. Канпирак деворига эҳтиёж ҳам қолмайди. У тамоман харобага айланади.\nАйни вақтда Канпирак девори қолдиқлари Қизилтепа ва Кармана туманларида яхши сақланиб қолган.\nБир қисми Нурота ва Конимех туманлари ҳудуди билан чегарадош Айдаркўлнинг пайдо бўлиш тарихи жуда қизиқ: гап шундаки, ўтган асрнинг ўрталарига қадар кўл ўрни қуруқ ер бўлган. Баҳорда эса бу ерда Тузкон кўли ҳосил бўлиб, кунлар исиши билан буғланиб кетарди. Шу вақтда сув сатҳини назорат қилувчи шлюзли Чордара ГЭСи қурилган. ГЭСга сув Сирдарёдан келиб тушган, бироқ 1969 йилдан 1970 йилга қадар ГЭС сув мўллигидан тоша бошлаган ва тўғон ўпирилишининг олдини олиш учун шлюзлар озгина очилган.\nНатижада, сув Арнасой пасттекислигига оқа бошлаб, кейинчалик Айдаркўл ҳосил бўлган. Кўл кўплаб майда ариқларни бирлаштиради ва Орол денгизидан кейин иккинчи ўринда турувчи Ўзбекистондаги шўр кўл саналади. Аслида бу кўлни «Ўзбек денгизи», деб аташ мумкин. Кўлнинг узунлиги шарқдан ғарбга томон 280–300 километрга чўзилиб кетган бўлиб, эни марказий қисмидан шимолдан жанубга томон 30–35 километр масофага ястаниб ётибди. Кўлнинг умумий майдони 3000 минг квадрат километр бўлиб, ҳавзада деярли 10 миллиард куб метр сув тўпланган. Бугунги кунда кўл юзаси 4000 квадрат километрни ташкил қилади. Кўлами жиҳатидан Айдаркўлни дунё сув ҳавзалари билан таққосласак, масалан, Венгриянинг энг катта кўли – «Венгер денгизи» – Балатон кўли (майдони 596 квадрат километр) ва машҳур Женева кўли (582 квадрат километр)дан Айдаркўл майдони 5 марта катта ёки Япониянинг энг катта кўли Бива(716 квадрат километр)дан 4 марта катта майдонни эгаллайди. Айдаркўл қирғоқ чизиғининг умумий узунлиги тахминан 1000 километрни ташкил этади.\nБу улкан сув ҳавзасининг вужудга келиши билан асосан чўл зонаси бўлган Арнасой ботиғида янги манзара, янги-янги табиий ландшафтлар пайдо бўлди. Уларда ўзига хос ўсимлик ва ҳайвонот дунёси шаклланиб, кўпайиб бормоқда. Жумладан, кўл сувларида кўплаб балиқ турлари ва бошқа сув жониворлари сони ортмоқда, улар билан боғлиқ ҳолда жуда кўплаб сув қушлари дастлабки йилларда фақат қишлаб қолишган бўлса, эндиликда йил бўйи шу ерда яшовчи кўплаб қушларни учратиш мумкин.\n6. Тўдакўл сув омбори\nТўдакўл сув омбори Бухоро шаҳридан 26 километр шарқдаги табиий сойликда, Қуйимозор сув омборининг жануби-ғарбида – Қизилтепа тумани ҳудудида 1968 йилда барпо этилган. Кўлнинг сув сиғими 800 миллион м3. Сув юзасининг майдони 17,5 км2, ўртача чуқурлиги 4,8 метрни ташкил этади. Бу ер Аму–Бухоро машина канали орқали Амударё сувидан тўлдирилади. Аму–Бухоро машина каналидан сув олувчи ерларни қўшимча сув билан таъминлайди. Туташтирувчи канал орқали Қуйимозор сув омборига сув беради. Тўдакўл сув омбори суви қисман минераллашган. Кўлда балиқчилик ривожланган. Кўл ҳудудида Ўзбекистон–Эрон ҳамкорлигида интенсив балиқчилик соҳаси ривожлантирилмоқда.\nТабиат ва инсон мўъжизаси бўлган Тўдакўл манзаралари ҳақиқатан кишини лол қолдиради.\n7. Фозилмон кўли\nНурота табиати ўзига хос. Тоғлар, сойлар, бепоён адирлар, кўллар – табиатнинг энг нодир «санъат намуналари»нинг барчаси бу ҳудудда жамулжам. Шулардан бири Фозилмон кўли. Бу кўлни «Сентобкўл», деб ҳам аташади. Тоғлар орасида жойлашган мазкур табиат инъоми денгиз сатҳидан 1644 метр баландликда, суви чучук. Кўлнинг узунлиги 300 метр, эни эса 50 метрни ташкил этади. Чуқурлиги 1,5 метргача боради. Ушбу кўл фақатгина булоқ ҳамда мавсумий ёмғир ва қор сувлари билан тўлади. Кўлнинг флора-фауна олами хилма-хил бўлиб, ҳаёт тарзи ёввойилашган от, кулранг ғоз, юмронқозиқ, кўл бақаси ҳамда ширмоҳи балиқлардан иборат. Айнан ширмоҳи балиқларнинг ҳам бу ерда борлиги, ер остидаги чашма сувлари ҳам Фозилмоннинг сув манбаи эканлигини кўрсатади. Сабаби, Нурота «Чашма»сида учрайдиган ширмоҳи балиқларнинг бу ерга келиб қолиши тасодиф эмас. Шунингдек, шу атрофдан учиб ўтувчи қушлар учун мазкур кенг майдон қишлашга жуда қулай.\nШу боис, қиш ойларида бу ерда турли ёввойи қушларни ҳам учратиш мумкин. Қиш-қировли кунларда кўл юзаси қалин муз билан қопланади. Баҳор келиши билан ўт-ўланлар униб чиқиб, атрофни ям-яшил гилам қоплайди, гўё. Сув ўтлари ўсиб чиқиб, кўлнинг зумрад жозибаси яна ўзгача қиёфа касб этади. Ёзнинг иссиқ кунларида эса кўлнинг сув сатҳи бироз пасаяди. Фозилмон кўлига Сентобсой орқали фақатгина пиёда ёки эшакда (отнинг юриши қийин) бориш мумкин, холос. Эрталаб йўлга чиққан киши тушгача етиб бора олади. Яна шунча йўл босиб ортга қайтиш мумкин. Бу дегани, Фозилмонни кўриш учун камида бир кун керак. Сентобликларнинг айтишича, Фозилмон кўлига қадар қирқта тоғ ва қирқта жарликдан ўтиш керак. Албатта, йўл машаққати оғир. Аммо, табиатнинг мўъжизасини кўриб, асл гўзалликдан баҳра олсангиз вужудингизни эгаллаган чарчоқ сизни бир зумда тарк этади. Қай бир фаслда борманг, Фозилмон сизни ўзгача бир шукуҳ, гўзаллик, сирлилик билан қарши олади.\nТўпловчи: Озод МУСТАФОЕВ, журналист\nСирож АСЛОНОВ олган суратлар.


Қозоғистонда судьянинг жасади топилди, гумондор ушланди\nКокшетау шаҳрида Ақмола вилоят жиноий ишлар бўйича судининг Суд Ҳайъати раиси Жанна Бердигулованинг жасади топилди. Полиция маълумотларига кўра, 46 ёшли Бердигулованинг жасади 13 июнь, сешанба куни ўз уйида «механик бўғиш аломатлари» билан топилган.\nМаҳалий ОАВ хабарларига кўра, аввалига Бердигулованинг қариндошлари ва ҳамкасбларига унинг юрак тўҳтатишидан вафот этгани борасида хабар берилди. Кейинчалик ўтказилган экспертиза зўравонлик изларини аниқлаган.\nВилоят Ички ишлар департаменти матбуот котиби Гулнар Пинчукнинг журналистларга айтишича, «Қотиллик» моддаси бўйича судга қадар иш очилган. Айни дамда, бундан аввал қотиллик қилгани учун судланган 32 ёшли маҳаллий аҳоли вакили гумондор сифатида ушланди. Полиция вакилларининг айтишича, у жиноят содир этгани юзасидан кўрсатма берди. Ҳозирча қотилик сабаблари аниқ эмас.


Добавлено: 13.06.2019, 13:27\nМазкур жамғарма Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 17 апрелдаги “Таълим муассасаларида уни битириб, юксак ютуқларга эришган номдор шахсларнинг ҳомийлик хайрия маблағлари ҳисобига шакллантириладиган битирувчилар жамғармасини ташкил этиш тўғрисида”ги қарорига асосан ташкил этилди ва Жамғарма низоми тасдиқланди.\n— Бугунги кунда олийгоҳда 300 дан ортиқ профессор ўқитувчилар 3000 дан зиёд талабаларга таълим бермоқда,- деди НКМК Бош директори, Навоий давлат кончилик институти ректори, сенатор, Ўзбекистон Қаҳрамони Қувондиқ Санақулов. — Олийгоҳимиздан юксак илмий салоҳият эгалари чиққан. Ёш фан докторлари, ёш акдемиклар билан бугун ҳалқли равишда фахрланамиз. Кончилик институтини битирган 1000 дан ортиқ кадрларнинг 258 нафари бугунги кунда Навоий кон-металлургия комбинатида меҳнат қилмоқда. Олийгоҳни доимо қўллаб турамиз. Янги замонавий бинога эга бўлган институтга яқинда 6 миллион АҚШ долларига замонавий лаборатория жиҳозлари сотиб олинди, 2 миллиард сўмлик компьютер жиҳозлари олинди. Педагогларни рағбатлантириш учун комбинат томонидан 11 миллиард сўм ажратилди. Навоий кон-металлургия комбинатидек улкан салоҳиятли корхона негизидаги институтни, педагог ўқитувчиларни, талабаларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлашга қурбимиз етади. Аммо Юртбошимиз таъкидлаганидек, илм фан ютуқлари- тараққиётнинг муҳим омили экан, илмий салоҳиятни янада кучайтириш учун ҳар йили ўнлаб китобларни таржима қилиш ва қўлланмалар чиқаришга тўғри келади. Ҳозирги кунда кутубхонамизда 20 минг номли электрон китоблар ҳамда 200 минг турдаги китоблар бор.Бугун тузилган жамғарма маблағларини айнан ана шу мақсадларга китобларни кўпайтиришга сарфласак айни муддао бўлади, деб ўйлайман.


“Ўзбекнефтгаз” АЖ Бошқаруви раиси Меҳриддин Абдуллаев самарқандлик ёшлар билан учрашди (Фото) — Teletype\n“Ўзбекнефтгаз” АЖ Бошқаруви раиси Меҳриддин Абдуллаев самарқандлик ёшлар билан учрашди (Фото)\n“Ўзбекнефтгаз” АЖ Бошқаруви раиси Меҳриддин Абдуллаев Самарқанд вилояти Каттақўрғон шаҳридаги Алишер Навоий номли истироҳат боғида самарқандлик ёшлар билан очиқ мулоқот ўтказди.\nЁшларга оид давлат сиёсатини амалга оширишга қаратилган чора-тадбирлар ижросини таъминлаш мақсадида ўтказилган учрашувда Каттақўрғон шаҳар ҳокими Гавҳар Алимова ва Ёшлар ишлар агентлиги масъуллари, ОАВ ходимлари ҳам иштирок этишди. Самарқандлик ёшлар “Ўзбекнефтгаз” АЖ Бошқаруви раисини ўзига хос самимият билан кутиб олишди.\nУчрашувда сўз олган Гавҳар Алимова давлатимиз раҳбари томонидан ёшларга берилаётган эътибор, уларга яратилаётган шароит ҳамда имкониятлар ҳақида сўзлаб, нефть ва газ соҳасида бажарилаётган ишларга ҳам алоҳида тўхталди.\nБугунги учрашувга вақт ажратиб, алоҳида тайёргарлик билан келган “Ўзбекнефтгаз” АЖ Бошқаруви ва жамоасига миннатдорчилик изҳор этди.\nБошқарув раиси аввало ёшларга оид давлат сиёсатининг негизи ёшларнинг ижтимоий-иқтисодий фаоллигини ошириш эканлигини айтиб, ўз сўзини бошлади ва самарқандлик ёшларнинг кўзидаги чақнаш, келажакка бўлган ишончни кўриб хурсанд бўлганини билдирди.\nШунингдек, ҳар бир ёш ўз келажагини ўзи яратиши, чуқур билим олган, изланган ва намунали хулқ-атворга эга бўлганлар юксак марраларга эришишини таъкидлади.\nМеҳриддин Абдуллаев ёшларга ўз ҳаёт йўли ва иш фаолиятидаги муваффақияти, унга эришиш йўллари ва шу билан бирга қийинчиликлар бўлгани ҳамда уларни енгиш учун нималар қилганини сўзлаб берди.\nСамарқандлик ёшларга Бошқарув раиси томонидан “Ўзбекнефтгаз” АЖ тизимида амалга оширилаётган ишлар, эришилаётган натижалар ва уларда ёшларнинг хиссаси юқори бўлаётгани мисоллар билан айтиб ўтилди.\nБошқарув раиси карантин даврида Жамиятнинг 50 минг сонли аҳил жамоаси бир кун ҳам тўхтамасдан соҳа ривожи учун меҳнат қилгани, мамлакат равнақи учун ўз саломатлигини хатарга қўйганини алоҳида таъкидлаб, бу барчага ўрнак бўлиши лозимлигини қайд этди.\nЎз навбатида қизғин муҳокамалар жараёнида, “IELTS” сертификатига эга бўлган ёшлар жорий йилда олий ўқув юртига тўлов-шартнома (контракт) асосида ўқишга қабул қилинадиган бўлса, “Ўзбекнефтгаз” АЖ томонидан уларга беғараз ёрдам берилиши, олий ўқув юртини тугаллаганидан сўнг доимий иш ўрни билан таъминланиши маълум қилинди.\nЁшлар билан учрашув давомида каттақўрғонлик ёш қиз, Ёшлар фестиваллардаги иштироклари учун Жамият томонидан ҳомийлик асосида автобус олиб берилса, бундан ҳам юқорироқ натижаларга эриши мумкинлигини билдириб, мурожаат қилди.\nЯна бир ўқувчи қиз эса айни Алишер Навоий боғидаги атракционларнинг етишмаслиги, дам олиш кунлари боғда тирбандликлар бўлаётганини айтиб, бу масалада ҳам ҳомийлик ёрдами сўради. Ёшлардан бири эса тизимдаги корхоналарга саёҳат уюштириш таклифини берди.\nБошқарув раиси томонидан ушбу таклифлар қабул қилинди ва бу бўйича албатта ёрдам қилинишига ваъда берилди.\nУчрашувда иштирокчи ёшларга тизимдаги корхоналар эҳтиёжи учун юқори салоҳиятга эга, чет тилларини мукаммал биладиган ёшлар учун белгилаб олинган чора-тадбирлар ҳақида маълумотлар берилди.\n“Ўзбекнефтгаз” АЖ тизимида фаолият юритаётган самарқандлик, жумладан, каттақўрғонлик ёшлар сўз олиб бугунги кунда улар учун яратилган шароитлар ҳақида фикр билдиришди.\nҚизғин суҳбат ва очиқ мулоқот тарзида ўтган учрашувда ёшлар ўзларини қизиқтирган барча саволларга жавоб олишди.\nУчрашув кун тартибидаги масалалар юзасидан билдирилган фикр ва мулоҳазаларни инобатга олиб, қуйидагилар бўйича қарор қилинди.\n– Инглиз тилини мукаммал билган, нефт ва газ соҳаси бўйича ўқишга кирган ёшларнинг шартнома маблағлари тўлаб берилади.\n– Каттақўрғонлик ёшларнинг талаб ва истакларига кўра, бир неча кун давомида “Ўзбекнефтгаз” АЖ тизимидаги ишлаб чиқариш корхоналарига саёҳат уюштирилади.\nКаттақўрғонда ёшларнинг муаммолари ва қизиқишлари мунтазам ўрганиб борилади.\nБундан ташқари, давлатимиз раҳбари томонидан илгари сурилган бешта муҳим ташаббус доирасида тадбирлар ҳам ташкил этилди.\nУчрашув ўзига хос байрамга уланиб кетди ва маданият, адабиёт, санъатга, ошпазлик, ҳунармандчиликка қизиқувчан ёшлар ўз иқтидорларини намойиш этишди ва улар спортнинг кураш, шашка-шахмат каби бир қатор йўналишлари бўйича ўзаро куч синашишди.\nБошқарув раиси учрашув якунланаётган бўлса-да, бу сўнггиси эмаслигини таъкидлаб, барча ёшларни ҳам маънан, ҳам руҳан доимо қўллаб-қувватлашга тайёр эканлигини билдирди.\nJune 19, 2021, 06:17


Шавкат Мирзиёев: «Ўзбекистон тарихида биринчи марта, ўзим ишонган ишбилармонни Тошкент шаҳри ҳокими этиб тайинладим» (ВИДЕО) » Islohot.uz\nKo'rildi: 920 marta01 май 09:52Tadbirkorlik Videolar Voqealar\nТуркия Жумҳурияти президенти Ражаб Тоййип Эрдўғаннинг Ўзбекистонга давлат ташрифи доирасида бугун Тошкентда Ўзбекистон – Туркия бизнес форуми ҳам ўтказилди унда ҳар икки давлат президентлари қатнашиб, сўзга чиқишди.\nЎзбекистон президенти форумда йиғилган туркиялик тадбиркорларга Тошкент шаҳрининг янги ҳокими — Жаҳонгир Ортиқхўжаевни таништирди.\n«Ўзбекистон тарихида биринчи марта, ўзим ишонган ишбилармонни Тошкент шаҳри ҳокими этиб тайинладим. Тарихда бунақаси бўлмаган», — деди Шавкат Мирзиёев.\nМинбарга чиққан Тошкент шаҳар ҳокими Жаҳонгир Ортиқхўжаевни йиғилганларга таништирар экан, президент яна шундай деди:\n«Бу йигит ҳам ҳозирги ислоҳотларни тушунадиган, бюрократиядан йироқ, Ўзбекистон ишбилармонлик муҳитига тоза ҳаво киришига, инвесторларни қўллаб-қувватлашга, Тошкент шаҳрининг эртанги кунини тасаввур қиладиган ҳозирги замонавий ёшлардан. Бу бизнинг аксарият раҳбарлардан фарқли ўлароқ, “райком”, компартия каби ҳеч қайси бюрократик тизимда ишлаб кўрмаган. Бу — тадбиркор. Мен мана шу тадбиркорни барча ҳудудларимиз ичра улуши энг катта ҳудуд ҳисобланувчи Тошкент шаҳрига — эртанги кунимизни барпо этишда фақат тадбиркорларга ишонишим боис, ҳоким этиб тайинлаш тўғрисида қарор қабул қилдим. Тадбиркор — Тошкент шаҳар ҳокими. Шу боис энди бунинг (Ж.Ортиқхўжаевнинг) эртадан бошлаб икки карра масъулияти кўпаяди. Сизларга (туркиялик тадбиркорларга) Тошкент шаҳрида бирор тўсиқ пайдо бўлса — бунинг виждонига ҳавола бўлади».скачать dle 12.0\nТеги: Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон – Туркия бизнес форуми Жаҳонгир Ортиқхўжаев Тошкент шаҳар ҳокими


ИнтерФУТБОЛ :: Ўз ишининг устаси\nЎз ишининг устаси\nБу мутахассис ўзининг таваккалчилиги ва қалтис қарорлари билан танилган. Ундан дастхат олиш ёки ёнма-ён суратга тушиш орзусида юрганларнинг сон-саноғи йўқ. Европанинг энг сара клублари у билан ҳамкорлик қилиш илинжидалар. Ваҳоланки, қаҳрамонимиз на футболчи ва на мураббий. Лекин ўз соҳасини мукаммал биладиган мутахассис. «Севилья» спорт директори лавозимидаги 17 йиллик фаолияти давомида Рамон Мончи кашф этган бир қатор футболчилар юлдузларга айланишди, клуб эса мўмай даромадга эга бўлди. Ишлар бинойидек юриб турган паллада Мончи истеъфо сўраб ариза берди - функционер ўз салоҳиятини янги муҳитда синаб кўришга қарор қилганди. Бироқ «Рома»да мусаффо ҳавога эмас, мухлису мутасаддиларнинг кучли босимига дуч келди. Тез орада у Севильяни тарк этиб хатога йўл қўйганига амин бўлди. Бу ёқда жамоа ҳам Мончисиз кадрлар масаласида анча қийналиб қолганди. Шу боис, афсона март ойида Андалусияга қайтгач, «Рамон Санчес Писхуан» аҳлида ёзги трансфер мавсумига бўлган қизиқиш кучайди. Кутилганидек, жамоа уни ўта фаол ўтказди.\nРекордларга бой харидлар\nЙиллар бўйича оладиган бўлсак, «Севилья» 2010 йилдан бу ёғига иккинчи марта трансфер мавсумида сотувдан кўра харидга кўпроқ маблағ сарфлади. Натижада клуб ғазнаси 91 млн. еврога «ориқлади». Шунингдек, битта мавсумдаги умумий (144 млн.) ва бир футболчи учун сарфланган харажатлар (25) бўйича рекорд ўрнатди. Тўғри, таркибда бошқа жамоалар эътиборини торта оладиган ва дурустроқ даромад келтириши мумкин бўлган ўйинчилар деярли қолмаганди. Лекин факт шуки, Мончи яна бозорга йўл олди...\nЖамоадаги асосий йўқотиш сифатида Пабло Сарабияни кўрсатиш мумкин. Уч йил аввал «Хетафе»дан ўтган ярим ҳимоячи айниқса, сўнгги мавсумида сермаҳсул ўйин намойиш этди. У Ла Лига доирасида 12та, ЕЛда 8та гол урди. Шунингдек, чемпионатдаги 13та самарали узатмаси билан мавсумнинг энг яхши ассистенти бўлди Тўғри, бу борада Месси ҳам шундай натижага эришганди.\nБироқ «ПСЖ»дек бадавлат жамоа шундай футболчи учун 18 млн.дан кўпроқ беришни, «Севилья» эса айни «очилган» ўйинчисини «қафас»да сақлашни истамади. Қолаверса, андалусияликлар Паблони нақ 18 баравар арзонроқ баҳода харид қилишганди. Мавсум старти арафасида жамоа Бен Йеддерни «Монако»га 40 млн.га пуллади. 29 ёшли футболчини кейинроқ шундай баҳода сотиб бўлмаслигини Мончи аввалдан ҳис этган бўлса, ажабмас.\nЎтган мавсумни чемпионатдаги 9та гол билан якунлаган Андре Силва ортиқчалик қилмасди. Боз устига, «Севилья» португалиялик футболчини 30 млн. эвазига тўлиқ харид қилиш ниятида, Силва ҳам бунга рози эди. Бироқ Мончи-Лопетеги тандеми етакчилигидаги мутахассислар ўзгача қарорга келишди.\nКвинси Промесга оид вазиятни ҳам тушуниш қийин. 24 млн. эвазига келган футболчи мавсумни беқарор ўтказаётган жамоада рисоладагидек ўйнай олмади, жамоа эса унга ўз позициясида тўп суриш имкониятини бермади. Охир-оқибат, Квинсини 15 млн.га «Аякс»га сотиб юборишди. Икки йил аввал 20 млн.га харид қилинган Муриэль ҳам 5 млн. зарар келтирди. Шунингдек, жамоа Алейш Видаль, Гансо ва Габриэль Меркадолардан воз кечди. Тўғри, Видаль ижарага бериб юборилди.\nУлар 11та. Сўл қанот ҳимоячиси Серхио Регилонни «Реал»дан ижарага олишди. Ёдингизда бўлса, Сантьяго Солари даврида 22 ёшли бу футболчи Марселонинг асосий таркибдаги ўрнини тортиб олганди. Жамоалар ўртасидаги келишувда ҳимоячининг кейинчалик харид қилиниши хусусида ёзилмаган. Очиғи, Эскюдеро ва Аранлар бор жойда «Севилья» бу футболчига эҳтиёж сезмаслиги ҳақиқатга яқинроқ. Лекин Лопетеги уни тавсия этди. Энди 12 млн. эвазига келган Араннинг шартномаси бекор қилиниши ҳам мумкин.\nКьяер-Каррисо дуэти банд этган ҳимоя маркази анча эскириб қолди. Ўтган мавсумда «Барселона» тарбияланувчиси Серхи Гомес бу чизиқда рисоладагидек ўйин кўрсатди.\nСевильяга қайтиши билан Рамон Мончи ўз эътиборини Франция бозорига қаратди. Унинг фикрича, Лига 1да рақобатбардош футболчилар етарли, баҳолари эса қиммат эмас. Андалусияликлар 26 ёшли Диего Карлосни «Нант»дан 15 млн.га харид қилишди «Канарейкалар» сафида у асосий таркиб аъзоси эди. Лекин Испанияда ҳам шундай бўлишига кафолат йўқ. «Бордо»га 25 млн. даромад келтирган Жуль Кундени эса келажаги бор трансфер дейиш мумкин. Келиб чиқиши бенинлик бўлган 20 ёшли иқтидор соҳибидан аввалига «Рамон Санчес Писхуан»да ёрқин фаолият, кейинчалик мўмай даромад кутилмоқда. «Севилья»нинг рекорд харидига айланган Кунде Лига1да ишончли ўйин кўрсатди. Жумладан, ўтган мавсумда у 51 марта майдонга тушди.\nТакидлаш жоизки, мазкур хариддан кейин марказий ҳимоя чизиғи вакиллари сони кўпайиб кетди. Шу сабабли Жорис Ньянон бошқа жамоага йўл олса, ажабланмаймиз. Шу позицияда тўп сурган австриялик Вебер ярим йиллик ижарадан сўнг «Аякс»дан 10,5 млн.га харид қилинганди ва «Зальцбург»га 12 млн.га сотиб юборилди. Хуллас, икки позицияга 6 нафар янги футболчи. Демак, Лопетеги бу чизиқларда жиддий ислоҳотларни мўлжалламоқда, кимдир ортиқча бўлиб қолиши аниқ.\nМарказий чизиқдаги ўзгаришлар ҳам сезиларли. Таянч ярим ҳимоячилари - Рог ва Гоналонлар ишончни оқлай олишмади ва ўз жамоаларига қайтишди. Амаду «Норвич»га йўл олди, Роке Месага янги жамоа қидиришмоқда. Эскилардан фақат Банега қолди. У таянч ҳудудида ҳам ўйнаши мумкин, аммо олдинроқда ишончли тўп суради. Шу боис, жамоа 32 ёшли Фернандони «Галатасарой»дан 4,5 млн.га сотиб олди.\nШунингдек, сербиялик ярим ҳимоячи Неманья Гудель Хитой сафаридан эркин агент мақомида қайтиб келди. У «Спортинг»даги ижара муддатини рисоладагидек ўтказди. Лекин Мончи бу йўналишдаги ишларини давом эттиради. Чунки Лопетеги 4-1-4-1 схемасини танлаган.\nМарказда тезкорликни таъминлаш мақсадида жамоа «Эйбар» вакили Жоан Жордан учун 14 млн.дан воз кечди. Бу футболчи ҳимояда ҳам, ҳужумда ҳам талаб даражасида тўп суради. Ла Лига доирасидаги 83 учрашувда у 11та гол ва 8та самарали узатмани амалга оширган. Ишончли ҳаракатлари 67,8 фоиз, узатмалар аниқлиги эса 86,1 фоизга тенг.\nДиего Симеоне тарбиясини олган Оливер Торреснинг кўрсаткичлари янада юқорироқ. Бу футболчи охирги тўрт мавсумни «Порту»да ўтказиб, 99 ўйинда 12та гол ва 14та ассистни ўз ҳисобига ёзиб қўйди. Торреснинг ягона камчилиги - озғинлиги. Шунга қарамасдан, «Севилья» бу футболчи учун 12 млн. сарфлади. Мураббий эса Жордан-Банега-Васкес-Торрес тўртлигидан самарали фойдаланишга ҳаракат қилмоқда.\nҲужумкор ярим ҳимоячи ролини ўнг қанотда Лукас Окампос адо этмоқда. У 15 млн. эвазига жамоа сафидан жой олди. Аслида Лукас сўл қанотда кўпроқ тўп сурарди. Лопетеги уни қарама-қарши қанотда кўриш ниятида.\n«Монако»нинг португалиялик вакили Рони Лопеш мавсум бошланиши арафасида Севильяга келди. Уни сафга қўшиш учун жамоа Бен Йеддер ва 15 «лимон»дан воз кечди. 23 ёшли ўйинчидан ёрқин иштирок кутилмоқда.\nБевосита ҳужум чизиғига икки нафар анчайин тажрибали футболчилар - 28 ёшли Люк де Йонг (12,5 млн.) ҳамда ундан бир ёшга кичикроқ «Зальцбург» вакили Мунас Даббур (15 млн.) таклиф этилди. Люк Голландия чемпионатининг сўнгги мавсумида, Мунас эса Австрияда охирги икки мавсумда энг яхши тўпурар бўлишган.\nҚизиғи шундаки, мураббий Мунасни кўпроқ чап қанотга туширмоқда. У ерда Нолито ва Мунирлар рақобатини енгиш талаб этилади.\nКўриниб турибдики, «Севилья» ёзги трансфер мавсумини жуда фаол ўтказди. Бу - улкан таваккал. Андалусия клуби ЕЧЛдан четда қолган. Демак, даромадга кафолат йўқ. Аввалги нуфузни қайтариб олиш учун астойдил тер тўкиш талаб этилади. Амалга оширилган ислоҳотларга расман Рамон Мончи жавобгар. Лекин Хулен Лопетеги ҳам асосий ташаббускор сифатида боши билан жавоб беради. Жамоа эса янги мавсумни муваффақиятли бошлади - Барселонада «Эспаньол» дарвозасига 2та (Регилон, 44; Нолито, 86) жавобсиз гол уриб, дастлабки 3 очкони қўлга киритди. Бошланиши чакки эмас!


ЮТУҚЛАРГА ЭРИШИШ РАҲБАРГА БОҒЛИҚ — “Qoraqalpog'iston tongi” gazetasi\nЮТУҚЛАРГА ЭРИШИШ РАҲБАРГА БОҒЛИҚ\nДунёда касблар, инсонлар шуғулланадиган фаолият турлари кўп. Аммо, улар орасида шундай бир касб борки, у энг буюк кашфиётларни яратган олимларга ҳам дунёни танитиб, уларнинг онгу-шуурида дастлабки билимлар пойдеворини яратади. Бу – шубҳасиз ўқитувчилик касбидир.\nТарихдан маълумки, барча замонларда ҳам ўқитувчи, мураббийларга ҳурмат-эътибор кўрсатилган. Юртимизда сўнги бир-икки йилда ўқитувчиларнинг жамиятдаги нуфузини, халқ орасидаги обрўсини оширишга қаратилган кенг кўламли ислоҳотлар юқори босқичга кўтарилди, десак муболаға бўлмайди.\nЁш авлодга замон талаблари даражасида юқори билим бериш учун таълим муассасаларининг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш зарур, албатта. Ҳукуматимиз томонидан бу масалага ҳам алоҳида эътибор қаратилиб, тегишли дастурлар асосида наинки марказий шаҳарларда, балки олис овуллардаги мактабларда ҳам таъмирлаш, реконструкция ва жиҳозлаш ишлари олиб борилмоқда.\nНукус шаҳридаги 31-сонли ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактабининг ўқитувчилар жамоаси ҳам юртимизда таълим тизимига жорий қилинаётган кенг кўламли янгиланишларни кундалик иш фаолиятига тадбиқ қилган ҳолда ёш авлодга таълим-тарбия бериб келаётир. 3 қаватли кўркам мактаб биноси 1 минг 568 нафар ўқувчига мўлжалланган бўлиб, таълим муассасасида ўқув хоналаридан ташқари 36х12 ўлчамдаги спорт зали ва маданият саройи ҳам мавжуд.\n— Мактабимиз Нукус шаҳрининг эски шаҳар ҳудудида жойлашган бўлиб, дастлабки фаолиятини 1986 йилда бошлаган, — дейди 31-сонли ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаби директори Венера Каленова. — Ҳозирги кунда мактабимизнинг собиқ ўқувчилари юқори лавозимларда ва жамиятимизнинг турли соҳаларида самарали фаолият кўрсатмоқда. Улар мактабимизга ташриф буюриб, таълим-тарбия берган ўқитувчиларига рахмат айтганларида, эришган ютуқлари билан ўртоқлашганида касбимизга бўлган меҳримиз янада ортади ва ўқувчиларимиз муваффақиятидан чексиз фахрланамиз.\nЭътиборлиси, бугунги кунда халқ таълими тизими модернизация қилиниши натижасида таълим жараёнида мультимедиа воситаларидан самарали фойдаланиш йўлга қўйилди. Бу янгиланишлар ўз навбатида ёш авлодга замон талабига мос, сифатли таълим-тарбия бериш имкониятини янада оширмоқда.\nЖорий ўқув йилида мактабимизнинг 1-синфига 241 ўқувчи қабул қилинди. Бир неча йиллик узилишлардан сўнг 11-синф қайта очилиб, ўқув йили якунида 25 нафар ўқувчимиз мактабни битириб чиқиши кутилмоқда. Бир минг етти юз нафардан ошиқ ўқувчиларга 124 нафар ўқитувчилар жамоаси таълим-тарбия бермоқда. Педагогларнинг кўпчилиги олий ва 1-2-тоифали ўқитувчилардир.\nҲар қандай жамоанинг юқори натижага эришишида раҳбарнинг ташаббускорлиги, ишчанлиги муҳим роль ўйнайди. Демоқчимизки, 2009 йил сентябрь ойидан бошлаб мазкур мактабга раҳбарлик қилиб келаётган ва 2014 йилдан бошлаб Халқ депутатлари Нукус шаҳар Кенгашининг депутати ҳисобланган Венера опа Каленованинг мазкур мактаб жамоаси эришаётган ютуқларида катта ҳиссаси бор.\nВ.Каленованинг касбига бўлган фидойилиги, моҳир ташкилотчилиги эришган ютуқларида ўз аксини топган, албатта. У Ўзбекистон Республикаси миқёсида 2013 йил ўтказилган «Янги давр раҳбари» кўрик танловида фахрли II ўринни олган бўлса, 2013-2014 ўқув йилининг якуни бўйича у раҳбарлик қилган мактаб Ўзбекистон Республикаси миқиёсида «Энг обод таьлим муассасаси» номинацияси ғолиби бўлди. У фаолияти давомида кўплаб юксак унвон ва мукофотлар билан тақдирланди. Жумладан, Қорақалпоғистон ва Ўзбекистон халқ таълими аълочиси, “Қорақалпоғистон Республикасида хизмат кўрсатган халқ таълими ходими” унвонлари билан мукофотланган.\nБиз, байрам олдидан бежизга мазкур мактаб ҳақида мақола тайёрламадик. Негаки, ушбу мактаб ўтган ўқув\nйилининг мактаблар орасида рейтинг кўрсаткичлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси миқиёсида I ўринни эгаллаб турибди. Шундай экан, шарафли касб эгаси, янги давр раҳбари деган эътирофга лойиқ топилган педагог Венера опа Каленова раҳбарлик қилаётган ўқитувчилар жамоасига бу борадаги ишларига катта зафарлар тилаб, касб байрамлари билан самимий қутлаймиз. Шунингдек, юртимиздаги барча педагог-устозларни “1 октябрь – Ўқитувчи ва мураббийлар куни” касб байрамлари билан табриклаймиз!\nСуратда: Венера Каленова


Умумий маълумотлар | Selection of Attractive States\nMain page / Asosiy sahifa / Мафтункор ҳолатлар селекцияси – 2005 / Сезиш / Умумий маълумотлар\n05-01-01) Умумий маълумотлар.\n05-01-01) “Сезиш” сўзи билан мен “жисмоний ҳис” деб ҳам аталадиган идрок қилишларнигина кўрсатаман. Кундалик тилда “сезиш, ҳис этиш” сўзи билан кўп ҳолларда нафақат жисмоний ҳисларни, балки бутунлай чалкашлик билан ўз идрок этишларида беъманиликка олиб борувчи фикрлар ва истакларни аташади.\n*) Ҳисларнинг турғунлиги ва олдиндан айтиб берилиши шу қадар юқорики, яна қандайдир бир “жисмоний тана” ўйлаб кўрилади, бу вақтда ҳисларнинг, фикрлар ва истакларнинг катта қўзғалувчанлиги ва заиф каромат қилиниши “ҳислар, фикрлар ва истаклар танаси” ўйлаб кўрилишига олиб келмайди. Агарда “кўзларни очиш” ҳисси мажмуи ортидан “бошни эгиш” ҳисси мажмуи келади, у ҳолда “қоринни кўриш” ҳисси мажмуи пайдо бўлади. “Қоринга бармоқ қандай текканини кўряпман” бўлганда “Бармоқни қоринга силжитаман” дан сўнг “бармоқни қоринга текизиш” зарур бўлади.\n*) Ҳислар бирлигини осонгина йирик гуруҳларга ажратиш мумкин: кўриш, ҳидлаш, таъм билиш, “тана ҳисси”, “шаҳвоний қўзғалиш” ва бошқалар, булар ўз навбатида кўпгина майда қисмларга бўлинади (қисман анча шартли равишда) , мисол учун биргаликда “тана сезгиси” “очлик”, “ташналик”, “оғриқ” ва бошқаларни фарқлайди.\n*) Тана сезгиси намоён бўлиши соҳаси чегаралари “кўринувчи тана чегараси” сифатида ифодаланади. Хиралашувни йўқотиш ва РаИни бошдан кечириш амалиёти натижасида кўринувчи тана чегараси четида сезги пайдо бўлади. Айниқса бу “ишонч”нинг доиравий сезгиси амалиётида равшан намоён бўлади. (шуниндек, механик фарқловчи онгнинг қатъий вазиятида, жонли фарқловчи онгни намоён бўлишида) – мисоол учун “на тоғ, на дарё” амалиёти натижасида тананинг кўринувчи чегараларидан жуда узоқ бўлган тана сезгиси соҳаси пайдо бўлиши мумкин – дарахт устида, тоғнинг барча юзасида ва бошқалар. “Бўшлиқ доираси”ни ҳис қилиш “жисмоний тана”ни ҳис қилгандан кўра анча аниқроқ бўлиши мумкин.\n*) РаИнинг намоён бўлиши натижасида “жисмоний кечинма” (ЖК)сифатида ифодаланувчи янги ҳисларнинг йирик доираси пайдо бўлади. Улар кўлами жуда кенг. (“жонли ҳислар рўйхати” бобидан улардан баъзилари рўйхатига қаранг), ва улар РаИда акс этади.\n*) Ҳар бир киши деярли тўхтовсиз СҲ бошдан кечиради ёки СФни бошдан кечиради, бу туфайли деярли барча унинг ҳаёти “салбий жисмоний ҳислар” (СЖҲ)да ўтади, уларнинг мунтазамлиги ва узоқ давом этишлиги ёшга қараб ошади. Бунда ёш ўзича ҳеч қандай мазмун касб этмайди, СҲларда ўтказилган вақт йиғилиши мазмун касб этади. СФҲ биз “ҳаёт давомидаёқ жисмоний тана бузилиши” деб атаган ҳодисалар билан келувчи “тана бўшлиги”, “тана оғирлиги”, ёқимсиз серуйқулик, турли беморлик ҳислари ва натижада ривожланувчи касалликлар, қартайганлик ва ўлимнинг одатий ҳолати каби ҳисларга тегишли.\nАгарда СҲ билан бирга сен РаИни бошдан кечира бошласанг, унда ёш ўтиши билан СФҲ фақат заифлашади ва бутунлай йўқолади, ва “жонли жисмоний ҳис” (ЖЖҲ)га ва ФНга ўрин беради. Бунда касалликлар, аввал бўлган хасталиклар одатдагидек аста секин заифлашади ва ҳатто бутунлай йўқолади-жумладан “даволаб бўлмайдиган”лари ҳам йўқолади. ЖФҲга “мушак қувончи”, бедорлик, “тана янгилиги”, “серғайратлик” ва бошқалар тегишли.\n*) “Тана лаззатланиши”ни ҳис қилишни осонликча ҳузур ҳаловатнинг жонли ҳисси билан чалкаштириш мумкин, чунки улар кўпинча бир вақтда намоён бўлади. Мунтазамликни ва ушбу хислар намоён бўлиши суръатини оширишда уларни фарқлаш осон бўлади.\n*) РаИ, ЖФҲ каби тўхтовсиз бошдан кечириш мумкин, ва СФҲни ҳеч қачон бошдан кечирмаслик ҳам мумкин. Бунда мен бу ерда зарбалардан, кесилишдан пайдо бўлувчи жисмоний оғриқлар ҳиссини кўриб чиқмайман, лекин шуни таъкидлашни истайманки, “ҳар қандай ҳузур ҳаловат”нинг энг дастлабки тажрибалари шуни кўрсатадики, ҳатто бундай жисмоний оғриқ гарчи кутилмаган ҳис бўлиб қолсада ҳузур ҳаловатнинг навбатдаги чайқалишига олиб келади, шунингдек бундай ҳисни бошдан кечиришнинг қувончли истаги пайдо бўлмайди, уларни тўхтатишнинг қувончли истаги вужудга келади. СҲ тоза йўқотиш тажрибаси жисмоний оғриқ ва СҲ асло “қутулиб бўлмас тарзда боғлиқ”, жисмоний оғриқни ҳис қилишда кучли СҲ бошдан кечиришнинг кучли одатигина мавжуд. Лекин бу одат бартараф қилиниши мумкин. Ҳатто экстатик РаИларни бошдан кечириш учун қанча бўлса шунча кучли жисмоний оғриқ енгиб бўлмас тўсиқ бўлмайди.\n*) Бутун бир қатор ҳислар сўзсиз фақат бунда СҲни бошдан кечириш одатигина бўлгандагина салбий ҳисобланади. Шунга қарамасдан, мунтазамлиги 7 гача бўлган очлик ҳисси, мисол учун, РаИда аниқ акс этади, агарда албатта бунда очлик билан одатий боғланган СҲ тоза йўқотилса аниқ акс этади. Бу ҳам тўғри, ва мисол учун сийдик чиқариш истаги билан келувчи сийдик пуфаги тўлишини ҳис қилиш учун (агарда у ундан кейин СФҲ пайдо бўлувчи мунтазамликнинг қандайдир бир даражасидан ошмаса)-у ҳам ЖФҲ ва РаИда акс этади. бошқа кўплаб операциялар учун бу ҳам тўғри.\n*) РаИ да “жисмоний фаоллик” (ЖФ)нинг қувончли истаги сифатида ифодаланувчи қувончли истаклар уйғунлигида равшан акс этади. одамлар жуда камдан-кам ЖФ қувончли истагини бошдан кечиришади, модомики, биринчидан, деярли тўхтовсиз тарзда СҲ, СФни бошдан кечиради, иккинчидан қандай “машқ қилиш зарур”, қандай “соғлом турмуш тарзни юритиш зарур” деган тушунчалар занжирлари билан чалкашиб кетган. Одамларда ЖФнинггина қувончли истаги ЖФҲга олиб келади деган аниқлик мавжуд, бу вақтда ЖФнинг механик истаги шикастланиш тезлашишига, СҲ, СФҲга қутулиб бўлмас тарзда олиб келади.\n*) деярли тўхтовсиз ёки тўхтовсиз РаИ ва ЖФ бошдан кечирувчи одамда, ЖФқи баъзан жуда зич намоён бўлиши мумкин ва мунтазам бўлиши мумкин, бир ойлаб бўлмаслиги ҳам мумкин-бунда (агар у қи билан мос тарзда амалга ошса озиқланиш характеридан қатъий назар) ҳар қандай вазиятда СЖҲ улуши камаяди, ЖФҲ улуши ошади, тана эса янада чиройли, шаҳвоний жиҳатдан жозибадор, сезгир бўлади.\n*) Озиқланиш билан боғлиқ чексиз тушунчалар мавжуд. Бундан ташқари ЖФҲ улуши ошади, СФҲ улуши эса сен қувончли тарзда истаган нарсани егандагина тушиб кетади, бунда афтидан, хиралашувни йўқотиб тушиб кетади. Овқат, графики ва озиқланиш ҳажмига СФҲ ва ЖФҲ боғлиқ эмас. Бу ердаги мураккаблик шундан иборатки, (бошқа кўплаб истакларни рўёбга чиқаришдаги каби) ейишнинг механик ва қувончли истагини фарқлашни ўрганиш лозим-истак тўғрисидаги бобга қаранг.\n*) Баъзи ҳислар РаИда акс этади, ҳозирги вақтда баъзилари-йўқ. Буни фарқлаб, биз жонли омиллар ҳисобланган, шуниндек РаИда акс этган ҳислар уйғунлигини яратишимиз мумкин (мисол учун, кўпинчаи муайян РаИда акс этувчи мусиқа коллекцияси, сурат, фотосурат, ҳаракатлар ва бошқаларни танлаб олишимиз мумкин).\n*) Шуни таъкидлаш жоизки, “жисмоний тана”нинг баъзи рўёбга чиқишлари сўзсиз қабул қилинмаган. Мисол учун, ҳар қандай вазиятда тер ҳиди ёқимсиз, лекин бу бундай эмас-одам РаИни қанча тез ва мунтазам бошдан кечирса, шу қадар унинг танаси барча ҳиди ёқимли бўлади. Маълум илм фанда, (СҲдан маълум миқдорда озод бўлганда), одам танаси ҳиди бўйича у айнан қайси СҲларни бошдан кечириши тўғрисидаги анча аниқ тахминлар қилиш мумкин, модомики реакция бериш вақти жуда қисқа- киши кучли СҲ бошдан кечиришига тўғри келади, бир неча дақиқадан сўнг унинг танаси ёқимсиз ҳид чиқара бошлайди.\n*) Нотурғун “англанган туш кўришлар” (АТ)да ёки одатий тушларда ҳислар беқарор бўлади. Лекин равшан РаИ АТ лар билан келувчи барқарорларида ва “танадан ташқари ҳис”ларда (ТТҲ) (акс ҳолда “танадан чиқиш” деб номланувчи) ҳислар сақланиб қолади ва ҳатто анча турли, аниқ, равшан, янги, анча РаИда акс этуви бўлиб қолади ва “бедорлик”дагидан кўра камроқ барқарор бўлади. Мисол учун, танадан чиқишда сен қорли тоғ чўққисида, қаҳратонда бўласан ва совуқнинг мутлақ одатий ҳиссини бошдан кечирасан, лекин бунда “совуқ қотиш” СФҲ ва бошқа СФҲлар пайдо бўлмайди. Ўшанда равшанлик бўлади. “хомхаёл”, “ҳақиқатдан йироқ” каби “тушлар дунёси”нинг ёлғон талқин қилиниши тугатилади, бу эса РаИга саёҳат қилиш учун чексиз ва туганмас бўлиши мумкин бўлган тўлиқ дунёлар, мутлақо ҳақиқий дунёлар равшанлиги пайдо бўлади. Равшан РаИни бошдан кечирмаган, СҲ бошдан кечиришни танлаган ва хираликнинг кўланса уюмида чириганларга кириш йўқ бўлган тасвирлаб бўлмас даражада ажойиб, қизиқарли, турлича дунёлардир.\n*) Узоқ давом этувчи ва одатланмаган мунтазам РаИларда мунтазам лаззатланишни ҳис қилиш билан бирга асосий чидамсизлик, ўзига хос “чарчаш” “менинг танам бундай ҳисларга ҳали тайёр эмас” деган фикрлар билан акс садо берувчи, танаффус қилишни исташ билан, ўз танасини аста секин РаИларга ўргатиб бориш билан ҳислар пайдо бўлади. Қисқа вақтда иситма белгилари билан юқори ҳарорат, “ичдан ёниш” нинг ғалати ҳислари пайдо бўлиши мумкин. Бу ҳолатни мен “жисмоний ўтиш” (ЖЎ)деб ифода қиламан. ЖЎнинг касалликдан ўзига хос фарқи қуйидагича::\n1) юқори ҳарорат “кайфият ёмонлашувисиз” ногаҳон пайдо бўлади\n2) кўрик давомида шифокор соғлиқнинг ҳеч қандай бузилишини маълум қилмайди, барча параметрлар (ҳароратдан ташқари) нормага мос келади\n3) ЖФнинг қувончли истаклари кўп, ЖЖҲ кўп. Шундай қилиб жойдан қўзғалиб, ўрмон бўйлаб сайр қилишни истайсан, лекин буни бажаришга уринишда юқори ҳароратда тана одатдагидан кўра заифроқ бўлиб чиқади.\n4) юқори ҳарорат ғайритабиий тарзда РаИда аниқ акс этади.\n5) РаИни кучайтиришда “юқори ҳароратли ҳис” кучаяди\n6) хиралашувчдан эркинлик, ортиқча равшанлик\n7) РаИ деярли ўзаро ҳам жуда осон туғилади\n8) тобора “соғломлашиш”сиз деярли бир онда юқори ҳарорат ўтиб кетади\nАнча кам мунтазам ЖЎ ҳароратнинг пайқарли бўлмаган ошишисиз ўтади ёки умуман усиз ўтади. Одатдагидек, юқори ҳарорат фақатгина ЖЎнинг биринчи ўнлиги учун хосдир. “Ичдан ёниш” ҳисси ҳарорат юқорилигидан кўра шу қадар мунтазам, тананинг РаИга ўрганиш тезлиги юқоридир, шу туфайли мен кутилмаган оқибатлар қўрқувидан уни шикастлантирмасликка, қувончли истакка диққатни жамлашга маслаҳат бераман. Одатдагидек, қувончли истак агарда ҳарорат 39.5 дан ошганда ҳарорат ошишини иссиқлик туширувчи восита илан тўхтатиш қувовнчли истаги пайдо бўлади. ЖЎ натижасида мунтазам ва узоқ давом этувчи РаИдан бўлган ўзига хос “чарчоқ” ҳисси йўқолади, “шаффофлик”, янгилик, “тана шавқи” ва “тана лаззатланиши” (бу турличи ҳис) каби ҳайратли ҳислар кучаяди.\n*) АТларда тўлиқ бир неча кун яшаш мумкин, ва ҳатто бир хафта-бутун бир китобни ташкил қилувчи ҳаёт билан тўла бир хафта яшаш мумкин, бу вақтда бедорлик дунёсида бир неча дақиқагина ўтади. Бу кузатувни жисмоник ўтказишдан сўнг ҳаётнинг мунтазамлиги сезиларли даражада ошиши, РаИнинг янги фарқлари, янгиликлар билан тўла мунтазамлиги ошишини тасвирлаш билан таққослаш мумкин. Бир соат давомида сен аввалгидан кўра кўпроқ ташвишлана бошлайсан, бу эса ҳисоб китоблардан кўриниб туради. Бунинг асосида “вақт давомийлиги” сабаи биринчи навбатда “жисмоний тана” ҳолати эканини хулоса қилиш мумкин-СЖҲ таркибида ҳислар не қадар оз бўлса, ЖЖҲ не қадар кўп бўлса, ҳаётинг шу қадар тўла бўлади.\n*) Заиф СЖҲни йўқотишни худди СҲларни йўқотгани каби амалга оширишинг мумкин. Машқларга қараб, сен анча кучлироқ СЖҲларни йўқотишни ўрганасан, гарчи улар СҲларни йўқотишга ва РаИни бошдан кечиришга қараб камроқ пайдо бўлсада йўқотишга ўрганасан. Мисол учун, РаИда сен бир неча соатлар давомида “ноқулай вазиятда” бўлишинг мумкин, яъни ҳатто бир неча дақиқа одатдгаи одамда СЖҲ пайдо бўлгандагидек (шунингдек СҲ ва СФ бошдан кечирувчи) ва бунда сенда ЖЖҲ тўхтамайди, СЖҲ пайдо бўлмайди. Серғайратлик, тана чидамлилиги СҲни йўқотишга қараб ва РаИни бошдан кечиришга қараб (айниқса-экстатик тарзда) ўлчаб бўлмас даражада ошади-агарда аввал сен ярим соат йўл юриб чарчаган бўлсанг, энди тоғлар бўйлаб бир сутка тўхтамасдан юришинг/югуришинг мумкин, бунда мушак чарчоқларига қарамасдан, равшан ЖЖҲни бошдан кечиришда давом этиб, ҳаракат қилишнинг қувончли истагини бошдан кечиришда давом этиб ЖФ ҳақида лаззатланиш бошдан кечиришда давом этиб бир сутка тўхтовсиз юришинггиз/югуришингиз мумкин. “Ўта ортиқчалик” дея туюлган қувончли истакларни рўёбга чиқаришдан сўнг, мушаклар чарчоғи кучли бўлиши мумкинлигига қарамасдан СЖҲ пайдо бўлмайди. Шу нарса равшан бўладики, “мушак чарчоғи” ва СЖҲ-мутлақо турлича ҳодиса ва жойингдан тура олмаганда кучли мушак чарчоғида кучли ЖЖҲни бошдан кечириш мумкин. Зўриқишдан кейин тикланиш жуда тез бўлади.\n*) ЖФ қувончли истаги (қувончли истаклар намоён бўлишининг қонунийлигига тўлиқ мувофиқ тарзда) агарда сенда ҳозир уларни рўёбга чиқариш имкони бўлмаса заифлашмайди ва ҳатто сен ярим йил кун бўйи стулда ўтиришингга тўғри келса ҳам, ўзингни деярли шундай ажойиб ҳис этасан ва тана лаззатланишини бошдан кечирасан, гўё сен истаганча ўрмонда, далада, тоғларда санғиб юрсанг, тана лаззатланишини бошдан кечирасан. Шу туфайли ҳатто қўлсиз, оёқсиз, тўшакка михланган ногирон бўла туриб ҳам, сен тўхтовсиз тана лаззатланишини, ЖЖҲ, бедорлик, мушак қувончини бошдан кечирасан.\n*) Агарда сен йога, спорт, ҳар қандай бошқа жисмоний фаолият билан шуғуллансанг, ушбу фаолиятнинг бутун давомийлигида ҳозироқ бундай ҳисларнинг қувончли истаги борлиги учун эмас, балки “соғлом турмуш тарзи” ҳақидаги концепциядан келиб чиқиб уйқунинг, овқатланиш ва бошқаларнинг қандайдир тартибига риоя қиласан, унда ЖЖҲ заифлашади, СЖҲ эса кучаяди. ЖЖҲ доимо тоза ЖФда намоён бўллган (шунингдек ҳар бир онда ушбу ЖФнинг қи бор бўлганда).\nЛаззатланишнинг жисмоний бошдан кечирилиши осон тарзда кўкрак марказида, томоқ ва юрак соҳасида пайдо бўлади-10-20 сантиметрдаги айлана доғ диаметрларда пайдо бўлади, модомики, доғ марказида лаззатланиш қуюқлашади. Лаззатланишни ўстиришга қараб, шунингдек хиралашувни йўқотиш ва РаИни ўстириш амалиёти қандай кетишига қараб лаззатланиш анча равшан рўёбга чиқадиган тананинг янги сохаларида намоён бўлади-тирсак бурумида, билакда, бармоқларнинг орқа тарафида, оёқ товонларида ва бошқалар.\nЛаззатланишнинг тўғридан тўғри туғилиши самарасиз бўлиб чиқиши мумкин, чунки лаззатланиш фақат қисман бўлувчи, умуман чарчаш тезда пайдо бўлувчи анча ноаниқ ҳислар пайдо бўлади. Бу лаззатланишни бошдан кечириш ва мутлақо ҳеч қандай жисмоний зўриқиш билан боғлиқ бўлмаган лаззатланишнинг туғилиши билан бирга лаззатланиш туғилиши тажрибаси билан боғлиқ. Мен гўё лаззатланишни “босиб” ўзим учун сезиларсиз кучана бошлайман. Шу туфайли лаззатланишни ўстиришнинг энг оқилона усули “диққат ва олдиндан сезиш билан бирга келиш” деб аталади-РаИ ёки ЖФда акс этиши натижасида лаззатланиш пайдо бўлиши билан, мен уни ўрганишда олдиндан сезишни бошдан кечириб бу ҳисга эътиборимни қаратаман. Агарда лаззатланиш намоён бўлган соҳада у қўшни тарафларда ривожлана бошлайди, мен унинг диққатини жалб қилишда давом этаман. Лаззатланиш мен диққатимни қаратган жойда кучаяди, шу туфайли тананинг қайси жойида кучайтиришни танлашим мумкин.\nЛаззатланиш танадан чиқувчи олдин каби тарқалишда кучли акс этади, лекин бундай вазиятда бу тимсолни тўғридан тўғри туғдириш мақсадга мувофиқ эмас, диққат билан уни қўллаб қувватлаш керак. У тўсатдан лаззатланишда акс этиш натижасида пайдо бўлганда, бу ўшанда ноаниқ тимсол эмас, унинг қўллаб қувватлаши чарчатади, ўта равшан, унинг томонга диққатни жамлаш кучайтиришга олиб келади ва лаззатланишга олиб боради.\nЛаззатланишни тадқиқ қилиш, уни кучайтириш акс садо беради ва бошқа ўта қизиқарли тадқиқотлар билан мантиқан боғланган (шунингдек бирикиш алоқасини ташкил этади), улар таърифи иккинчи китобга кирган, улар бири бирини тўлдиради.\nРаИ каби тўсатдан лаззатланиш пайдо бўлишига олиб келади, ёки аксинча-лаззатланиш РаИнинг тўсатдан чайқалишига олиб келади-ҳам тўғри, ҳам занжирли “лаззатланиш” => “янги тадқиқотлардан олдиндан ҳайратланиш”, “унинг ҳаракатларини олдиндан сезиш, янги РаИлар намоён бўлиши” => ”РаИ”ОзВ.\nЛаззатланишни бошдан кечириш мушкул чайқалишлар билан келади, унинг давомида бутун тана билан “силжитиш”ни жуда истайди, бу ҳаракат автоматик тарзда амалга ошади ва бунинг жараёнида пастдан юқоригача “силжитиш” мунтазам лаззатланиш оқими айланиб юради. Шунга қарамасдан, бундан сўнг ярим кун, ва бир кун давом этиши мумкин бўлган лаззатланишнинг тушиши бошланади. Оргазм билан тўлиқ ўхшашлик, шу туфайли мен лаззатланиш тўлқинларига қизиқишни қондириб, бу “силжитиш”ни бажаришни бас қилишни ёки уни камроқ қилишни тавсия қиламан, унинг оқибатида лаззатланиш тиғиз, мунтазам, фарқлар билан тўла бўлиб қолади ва бир неча соат тўхтамасдан давом этиши мумкин, ёки умуман тўхтамас бўлиб қолиши мумкин. Сен лаззатланишни қандай бошдан кечиришни ўрганишинг жараёнида, фақат “шаҳват тўкмасдан, тугатмасдан”, у қисман лаззатланиш сифатида ҳатто сезишни бас қилганига, кейинроқ ширин кучли лаззатланиш сифатида диққатни жамлаб тананинг янги соҳаларини қамрай бошлайди– бу зўриқиш йўқолиши учун бир қанча жисмоний ўтказишлар, трансформациялар талаб этилади, гарчи у ёқимли, ширин ҳислар қолдириб, ноқулайлик туғдирмасада трансформациялар талаб этади. “Оргазм ёқасида” узоқ бўлгандан сўнг рўй берувчи “оргазмлар”-мисол учун бир неча соат давомида –авваллари лаззатланишнинг шу қадар мунтазам тўлқинлари бўлиб туюлган заиф тўлқинларга умуман ўхшамайди-бу нафақат елкада думалаб юрувчи, балки катта куч, равшан лаззатланиш билан қорини ва кўкракни қамраб олувчи кучли оқимдир.\n“Оргазм ёқасида” узоқ вақт ушлаб туришда ҳаракатланувчи ва руҳий фаолликнинг катта кучи вужудга келади. Сен шундай ҳолатни бошдан кечирасанки, гўё бир вақтда сен энди бошдан кечиришинг мумкин ва аввалгидан кўра 5 марта кўп қилишинг мумкин. Айниқса агар сен дарҳол ўз ҳаракатларингни назоратга олсанг, иситма ҳужуми тезда кетади, ҳаёт тиғизлиги эса қолади.


Шавкат Мирзиёев йўл қурилишидаги камчиликлар ҳақида гапирди\n“Бизни йўл қурилишидаги ишлар аҳволи ҳам қониқтирмайди. Молия вазирлиги ва унинг Йўл жамғармаси айби билан маблағларнинг кескин етишмаслиги доим сезилиб турибди. Битумни барқарор етказиб бериш масаласи ҳал этилмаган. Ўғирликлар тугамаяпти. Кадрлар қўнимсизлиги юқори.\nАгар жойларда инфратузилма ва ижтимоий объектларда ўта ачинарли аҳволга дуч келсангиз, мавжуд ҳолати улардан кўра яхшироқ бўлган объектлар ўрнига ана шу ёмон аҳволдаги объектларни киритиш йўли билан, О.Раматов, сизга тасдиқланган манзилли дастурларга ўзгартириш киритиш ҳуқуқи берилади. Буни барча раҳбарлар билиб олсин”, - деди Шавкат Мирзиёев.


Сенаторлар Кинематография агентлиги фаолиятини танқид қилди – Газета.uz\nСенаторлар Кинематография агентлиги фаолиятини танқид қилди\nСенаторлар Кинематография агентлиги раҳбари ҳисоботини тинглаб, унинг фаолиятини танқид қилди. Айтилишича, қароқчиликка қарши кураш ва муаллифлик ҳуқуқи ҳимоясида муаммолар бор, Кинематография академияси ва ҳудудий кинотеатрлар ташкил этилмаган, «Кинематография тўғрисида»ги қонун ишлаб чиқилмаган.\nLotinchada 23 июн 2022, 16:31 Жамият\n23 июнь куни Сенатнинг Ёшлар, маданият ва спорт масалалари қўмитаси мажлисида Кинематография агентлиги директори Фирдавс Абдухолиқовнинг ахбороти эшитилди. Бу ҳақда юқори палата матбуот хизмати хабар берди.\nҲисоботда таъкидланишича, 2019−2021 йилларда жами 300 та кино маҳсулоти — 63 та бадиий, 126 та ҳужжатли фильм, 10 та сериал, 24 та мультфильм, ёш кино ижодкорлари иштирокидаги 60 та қисқа метражли фильм, 3 та болалар юмористик киножурнали, 14 та видеоролик яратилган.\nШунга қарамасдан сенаторлар амалга оширилган ишлар билан бир қаторда белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда камчиликларга ҳам йўл қўйилганини танқид қилди.\nБундан ташқари, «Кинематография тўғрисида»ги қонун лойиҳаси белгиланган тартибда Қонунчилик палатасига киритилмаган. Шунингдек, соҳада мутахассис кадрлар тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишга ихтисослаштирилган Ўзбекистон кинематография академияси ҳамда унинг қошида фильмлар ижодий гуруҳи иккинчи таркиб мутахассисларини тайёрлашга ихтисослашган ўрта махсус таълим муассасалари ташкил этилмаган.\n«Республика ҳудудларида замонавий кинотеатрлар тармоғини барпо этиш (2019 йилгача 49 та қурилиши режа қилинганди) ишлари якунига етказилмаган. Агентликнинг ҳудудий бўлимлари моддий-техник базаси маънан эскирган, тўлиқ фаолият олиб бориши учун зарур шароитлар яратилмаган. Ушбу бўлимларда киномаркетинг йўлга қўйилмаган», — дейилади хабарда.\nСенаторларнинг сўзларига кўра, кинематография соҳасида қароқчиликка қарши курашиш, муаллифлик ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, телеканаллар, Интернет веб-ресурслари ва платформалар орқали фильмлар намойишларини тартибга солиш, рағбатлантириш ва жазолаш механизмларини амалиётга жорий этиш ишлари якунига етказилмаган.\nОригинал кино маҳсулотларидан ноқонуний фойдаланиш ҳамда контрафакт кино маҳсулотларини тарқатиш, маҳаллий телеканалларда хорижий ва миллий кино маҳсулотларини ноқонуний намойиш этишга қарши курашиш бўйича ҳаракатлар режаси тасдиқланмаган.\nМиллий кинематографияни ривожлантириш маркази ҳузурида Ахборот мультимедиа стриминг платформаси фаолияти йўлга қўйилмаган, дейилади хабарда.\nРеспубликада фаолият юритаётган кинотеатрларни давлат тилига дубляж қилинган хорижий фильмлар билан таъминлаш тизими жорий этилмаган.\nМажлис давомида қайд этилган муаммоларни бартараф этиш юзасидан Ҳукумат вакиллари ҳамда вазирлик-идоралар масъулларига тегишли вазифалар белгилаб берилди.\nФирдавс Абдухолиқов манфаатлар тўқнашуви иши бўйича 8,1 млн сўм жаримага тортилди 21 феврал 2022, 18:47\nФирдавс Абдуҳолиқов Электрон оммавий ахборот воситалари миллий ассоциацияси раислигидан кетди 1 феврал 2022, 12:15\nКинематография агентлиги ва Sevimli TV раҳбарлари ўртасидаги манфаатлар тўқнашуви тасдиқланди 24 январ 2022, 17:41\nКинематография агентлиги раҳбарининг Sevimli TV билан афилланганлиги текширилади 21 январ 2022, 22:28\nЎзбекистон кинематография академияси ташкил этилади 12 март 2021, 17:24\nИкки йил ичида 49 та кинотеатр қурилади 22 май 2018, 21:57


Туркманистон: иш вақтида VISA картасини тўлдирмоқчи бўлганлардан “тушунтириш” талаб қилинмоқда\nТуркманистон банклари VISA халқаро тўлов тизимининг пластик карта фойдаланувчиларига нисбатан яна чекловлар жорий қилди.\nМаҳалий ОАВнинг хабар беришича, банкларда VISA карталарини тўлдирмоқчи бўлганлардан иш жойидан маълумотнома олиб келишларини талаб қилишмоқда. Маълумотномани айни вақтда бу шахс меҳнат таътилида, ўз ҳисобидан таътил олгани ва бошқа сабаблар кўрсатилган бўлиши керак. Акс ҳолда картани тўлдиришга рухсат берилмайди.\nДавлат идораларининг ходимларига, иш вақтида- 9.00дан 18.00га қадар ўз ҳисобларини тўлдириш мақсадида банкларга бориш тақиқланди. Омонатларни қабул қилувчи банк кассалари эса, 9:30 дан 16:00гача ишлайди, дея таъкидлайди нашр.\nБанк карталаридан фойдаланиш тартиб-қоидаларига ўзгартишлар киритилганини Туркманистондаги “Озодлик” радиоси манбалари ҳам тасдиқлади. Суҳбатдошларнинг айтишича, бундан аввалги ойлик маоши ҳақида иш жойидан маълумонома кўрсатилиши тўғрисидаги талабга қўшимча тарзда омонатчилардан иш вақтида банк амалиётларини ўтказиш борасида тушунтириш берилиши талаб қилинмоқда.\nЎз навбатида пойтахтдаги бир нечта корхонанинг ходимлари банклар томонидан талаб қилинаётган маълумонотмани олиш қийин бўлаётганини айтишган. Чунки бу маълумономани корхонанинг камида икки раҳбари тасдиқлаши керак, демоқда манбалар.


Давлатимиз раҳбари мирзаободликлар билан учрашди\nТуманнинг “Навбаҳор” маҳалласи ҳудудида 360 квартирали 9 та кўп қаватли уй барпо этилиши режалаштирилган. Шунингдек, “Навбаҳор”, “Ҳақиқат” ва “Янгиовул” маҳаллаларида жами 616 та коттеж таъмирланади. Ушбу ишларга Сирдарё, Жиззах, Фарғона, Наманган ва Андижон вилоятлари қурувчилари бириктирилган.\nДавлатимиз раҳбари мирзаободлик нуронийлар, маҳалла фаоллари ва хонадон эгалари билан учрашди.\nШу мақсад билан қисқа вақтда қиймати 2 триллион 143 миллиард сўмлик 323 та катта-кичик лойиҳалар шакллантирилди. Уларни татбиқ этиш ҳисобига Мирзаобод, Оқолтин ва Сардоба туманларида жорий йилда 10 мингга яқин иш ўрни яратиш кўзда тутилган.\nЖумладан, Мирзаобод туманида жами 1 триллион 12 миллиард сўмлик 143 та лойиҳа амалга оширилиб, 4,5 мингдан зиёд иш ўрни ташкил этилиши мўлжалланган.\n“ГулистонГолдЯрн” МЧЖ томонидан трикотаж маҳсулотлари ишлаб чиқариш, “Мирзаобод Лимончилик кластери” МЧЖ томонидан замонавий типдаги иссиқхона ташкил этиш, “Самовий бахт қувончи” МЧЖ томонидан ўсимлик ёғи ишлаб чиқариш лойиҳалари шулар жумласидандир.\nДавлатимиз раҳбари бу ерда ҳам қурилиши режалаштирилган турар жойларнинг пойдеворига тамал тоши қўйди.


Бинобарин, ижтимоий-иқтисодий ислоҳотлар самарадорлигини ошириш, халқимиз турмуш фаровонлигини таъминлашда молия-банк тизимининг ҳиссаси катта. Иқтисо-диётимизнинг саноат, қишлоқ хўжалиги, қурилиш-пудрат ишлари, хусусий тадбиркорлик, кичик ва оилавий бизнес каби муҳим тармоқлари истиқболини тезкор ҳамда сифатли банк хизматларисиз тасаввур қилиш қийин. Шу боис “Агробанк” акциядорлик тижорат банки ва унинг қуйи бўғинларида юртимиз аҳолиси ҳамда тадбиркорларнинг ҳақиқий ишончини қозониш, уларга яқин кўмакдош бўлиш мақсадида аниқ чора-тадбирлар кўрилаяпти. Хусусан, молия муассасасининг Жиззах вилояти -бошқармаси жамоаси шу йўналишда изланиб, муайян ютуқларни қўлга киритмоқда.\n“Соғлом она ва бола йили” Давлат дастурида белгилаб берилган устувор вазифалар асосида иш юритилгани туфайли молиявий хизматлар кўрсатиш кўлами янада кенгайди. Шу йилнинг 1 декабрь ҳолатига кўра, биргина кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлаш учун 60 миллиард сўмлик кредитлар, шу жумладан, 27 миллиард сўмликка яқин микрокредитлар ажратилгани бунинг яққол далилидир. Натижада 948 та кичик бизнес субъекти фаолиятини кенгайтирган бўлса, 438 та янги иш ўрни яратилиб, шунча киши доимий даромад манбаига эга бўлди. Микрокредитлар эса халқ истеъмоли моллари тайёрлаш, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш ҳамда аҳолига маиший хизмат кўрсатиш шохобчаларини ривожлантиришга йўналтирилди.\n— Юртимизда рўй бераётган туб ислоҳотлар, амалга оширилаётган улкан бунёдкорлик ишларини кўрган кишининг ҳаваси келади, — дейди Арнасой туманидаги якка тартибдаги тадбиркор Замира Бозорова. — Айниқса, тадбиркорлар қўлга киритаётган муваффақиятлар алоҳида эътирофга молик. Бу қулай ишбилармонлик муҳити яратилгани, ишбилармонлар ҳар томонлама қўллаб-қувватланаётгани самарасидир. Биз ҳам мавжуд имкониятлардан оқилона фойдаланиб, тадбиркорлик фаолиятимизни кенгайтириб бораяпмиз. Бунда “Агробанк”нинг Арнасой филиали яқиндан ёрдам бермоқда. Масалан, ушбу банкнинг 50 миллион сўмлик кредити ҳисобидан туман марказида замонавий савдо ва маиший хизмат кўрсатиш мажмуасини ишга туширдик. Иш ўринлари сони иккитага кўпайди.\n— Тадбиркорларга кўрсатилаётган молиявий ёрдам туфайли вилоятимизда ишбилармонлар сафи тобора кенгаймоқда, — дейди ўаллаорол туманидаги якка тартибдаги тадбиркор Алишер Ҳасанов. — Ўзимдан қиёс: хизмат кўрсатиш марказини ташкил этиш бўйича тузган бизнес-режам “Агробанк”нинг ўаллаорол филиали томонидан ажратилган 145 миллион сўмлик кредит билан молиялаштирилди.\nҲозирги кунда автомобилларга техник хизмат кўрсатиб, юртдошларимиздан раҳмат эшитаяпмиз. Бу бизни фаолиятимизни кенгайтириш, янги режалар тузишга руҳлантирмоқда.\nБугун халқ манфаати, аҳоли турмуш фаровонлигини таъминлаш “Агробанк” акциядорлик тижорат банки фаолиятининг бош мезонига айланган. Шундан келиб чиқиб, жамоа томонидан иқтисодий ислоҳотларни чуқурлаштириш, мижозларнинг талаб ва эҳтиёжларини қондириш, тадбиркорлик ҳамда фермерлик ҳаракатини кенгайтириш бўйича ишлар янада жадаллаштирилмоқда. Бу эса банкнинг молиявий хизматлар -бозоридаги мавқеини янада мустаҳкамлаб, белгиланган устувор вазифалар ижросини таъминлашда муҳим аҳамият касб этаётир.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Озиқ-овқат саноати: замонавий корхоналар, рақобатдош маҳсулотлар\tСифат ва самарадорлик »


Газета СБХ / 2013 год / № 48 / Назорат\nҚисқа муддатли текширувларни қонун воситасида тартибга солиш мавзусини* давом эттириб, бугунги мақолада уларни ўтказиш чоғида ҳужжатларни олиб қўйиш тартибини кўриб чиқамиз.\nБиз солиқ органлари ходимларининг текширув мақсадига мувофиқ келадиган ҳужжатларни талаб қилиб олиш ва улар билан танишиш ҳуқуқига эга (Солиқ кодексининг 94-моддаси, бундан кейин – СК) эканлиги тўғрисида аввал гапирган эдик. Қисқа муддатли текширувлар чоғида тақдим этилаётган ҳужжатлар хўжалик юритувчи субъектнинг айрим операцияларига тааллуқли бўлиши ва молия-хўжалик фаолиятини текшириш билан боғланмаслиги керак. Текширув мақсадлари Мувофиқлаштирувчи кенгашнинг қарори ва солиқ органи бошлиғининг буйруғи билан тасдиқланади. Агар солиқ органлари мансабдор шахслари ушбу мақсадларга ва (ёки) текширилаётган даврга тааллуқли бўлмаган ҳужжатларни талаб қилсалар, тадбиркорлик субъекти уларни тақдим этмаслик ва улар билан таништирмасликка ҳақлидир (24.12.1998 йилдаги «Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятини давлат томонидан назорат қилиш тўғрисида»ги 717-I-сон Қонуннинг 16-моддаси).\nБироқ агар хўжалик юритувчи субъект текширувчиларнинг ҳужжатларни тақдим этиш тўғрисидаги қонуний талабларини бажармаса, ушбу ҳолда текширув ўтказаётган солиқ органининг мансабдор шахси уларни мажбурий тартибда олиб қўяди.\nҲужжатлар ва предметларни олиб қўйиш тартиби СКнинг 95-моддасига мувофиқ амалга оширилиши керак. Назоратчиларнинг унинг талабларига риоя этмаганлиги солиқ органининг солиқ текшируви якунлари бўйича чиқарилган қарори юқори орган томонидан бекор қилиниши ёки унинг суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши учун асос бўлиши мумкин (СК 104-моддасининг еттинчи қисми).\nСКнинг 95-моддаси ҳужжатлар ва предметларни олиб қўйишнинг қуйидаги тартибини назарда тутади.\nl Солиқ органининг ходими ҳужжатлар ва предметлар мажбурий олиб қўйилишигача уларни талаб қилиб олиш ва ихтиёрий равишда топширишни таклиф этиши керак. Хўжалик юритувчи субъект ушбу талабларни бажаришдан бош тортган тақдирдагина мажбуран олиб қўйилади.\nl Солиқ органининг ходими ҳужжатлар ва предметларни мажбуран олиб қўйиш бошлангунига қадар хўжалик юритувчи субъектга уни ўтказиш тўғрисидаги қарорни тақдим этади ҳамда иштирок этаётган шахсларга уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини тушунтиради.\nl Ҳужжатлар ва предметларни олиб қўйиш солиқ тўловчи (унинг ваколатли вакили) иштирокида, мажбуран олиб қўйиш эса холислар ҳамда солиқ тўловчи (унинг вакили) иштирокида амалга оширилади.\nl Ҳужжатлар ва предметларни соат 6.00 дан 23.00 гача олиб қўйиш мумкин.\nl Солиқ текширувига тааллуқли бўлмаган ҳужжатлар ва предметларни олиб қўйиш ман этилади.\nl Олиб қўйиш натижалари бўйича 2 нусхада баённома тузилади, улардан бири хўжалик юритувчи субъектга топширилиб, тилхат олинади. Унда СКнинг 100-моддасида назарда тутилганлардан ташқари, шунингдек ҳужжатлар ва предметларнинг номи, миқдори ҳамда алоҳида белгилари, имкони бўлганда эса қиймати ҳам кўрсатилиши керак.\nАмалиётда солиқ органларининг вакиллари СК 95-моддасининг талабларини бузадиган ҳоллар учрайди. Улардан бирини келтирамиз.\n25.07.2013 йилда тахминан соат 17.00 да ҳудудий солиқ органи МЧЖнинг савдо дўконида солиқ тўғрисидаги қонун ҳужжатлари ва ташқи иқтисодий фаолият тўғрисидаги қонун ҳужжатларига риоя қилиш, шунингдек назорат-касса машиналари ва ҳисоб-китоб терминалларини қўллаш масалалари бўйича режадан ташқари қисқа муддатли текширувни ўтказди. Дўконга 5 киши кирди ва солиқ органи ходимлари сифатида ўзларини таништириб, кассирга Мувофиқлаштирувчи кенгаш қарори ва солиқ органи бошлиғи буйруғининг нусхаларини тақдим этдилар, махсус гувоҳномаларини кўрсатдилар ва солиқ текшируви дастури билан таништирдилар. Текширув ўтказиш тўғрисидаги буйруқда фақат уч нафар текширувчининг фамилиялари кўрсатилган эди. Ҳужжатлар билан танишган кассир буйруқда кўрсатилмаган икки кишининг кимлигини сўради. Мазкур саволга ходимлардан бири шундай деб жавоб берди: «Булар – холислар, улар текширувда иштирок этадилар».\nЎша куни МЧЖ директори оилавий шароитларга кўра йўқ эди. Солиқ органи ходимлари кассирдан товарларни харид қилиш шартномалари, тўлов топшириқномалари, мувофиқлик сертификатлари ва унинг ихтиёрида бўлмаган бошқа ҳужжатларни талаб қилдилар. Ҳужжатларни ихтиёрий тақдим этиш зарурлиги тўғрисида огоҳлантириб ва рад жавоби олиб, текширувчилар уларни олиб қўйиш тўғрисида қарор тақдим этдилар. Кассир ўз рад жавобини ҳужжатларни тақдим этишга ҳуқуқи йўқлиги, чунки улар учун ташкилот директори жавоб бериши билан асослади. У иш куни соат 18.20 да тугаб бўлганлиги, бу билан бирга текширув ўтказиш муддати ҳам тугаганлигини эслатди (СКнинг 89-моддасига асосан қисқа муддатли текширув ўтказиш муддати бир иш кунидан ошмаслиги керак).\nМазкур важларга кўнмаган ходимлар ҳужжатларни мажбуран олиб қўйдилар, ушбу далил бўйича баённома туздилар, унга кўра солиқчилар томонидан 24 шартнома ва тўлов топшириқномаси ҳамда директорнинг шахсий кундалиги, унда директорнинг МЧЖ харажатларига дахлдор бўлмаган шахсий суткалик харажатлари кўрсатилган эди. Қисқа муддатли солиқ текшируви далили бўйича далолатнома тузилган, унда 12 ой ичида 8 600 000 сўм тушум яширилганлиги кўрсатилди. Ушбу суммани ҳисоблаш учун асос бўлиб директорнинг шахсий кундалигидаги ёзувлар хизмат қилди.\nҲудудий солиқ органи қисқа муддатли текширув далолатномасига асосланиб, МЧЖдан 8 600 000 сўм жарима ундириш тўғрисида қарор қабул қилди.\nМЧЖ ушбу қарор устидан юқори солиқ органига шикоят қилди, у СКнинг 104-моддасига ва 67-моддасининг тўртинчи қисмига асосланиб қарорни бекор қилди, зеро унга кўра қонун ҳужжатларининг талабларини бузган ҳолда олинган солиқ тўловчи тўғрисидаги ҳужжатлар ёки бошқа ахборот солиқ тўловчини солиқ тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганлик учун жавобгарликка тортишга асос бўла олмайди.\nАлишер УБАЙДУЛЛАЕВ ва Тимур ТУРСУНОВ,\n«VICTORY YURCONSALT» МЧЖ юрисконсультлари.


Шавкат Имомов: "Бизнинг мураббийлар тил билишмайди" - Zamin.uz\n19:30 / 31.10.2018\nШавкат Имомов: "Бизнинг мураббийлар тил билишмайди"\nЎзбекистон футбол ассоциацияси томонидан футболнинг барча бўғини изчил равишда ривожлантириляпти. Масалан, мураббийлар борасида ҳам охирги пайтларда эътиборга молик ўзгариш ва ислоҳотлар қилинмоқда. Чунки футболчини чинакам футболчи бўлиб етишиши аввало мураббийга, унинг билим ва салоҳиятига боғлиқ. Шу мақсадда ЎФА аввало мураббийларнинг малакасини оширишга жиддий қарамоқда. Дастлаб болалар футболида ишлаётган мураббийларнинг тажрибаларини янада ривожлантириш борасида амалий ишлар олиб борилмоқда.\nЎФАда мураббийлар қўмитаси бошлиғи сифатида фаолият кўрсатиб келаётган Шавкат Имомов вилоятларда бўлиб, у ердаги болалар футболида меҳнат қилаётган мураббийларни саралаб, имтиҳонлар ўтказмоқда ва бунга асосан ЎФА талабига жавоб берадиганлари ўз иш фаолиятини давом эттиришяпти. Аксинча, қуруқ мураббий номи билан юрганлар билан эса хайрлашиляпти. Яқинда SPORTS.uz мухбири Шавкат Имомов билан учрашиб, соҳага тааллуқли бир қатор масалалар юзасидан фикр алмашди.\n- Май, июн ва июль ойларида барча вилоятларда мураббийлар учун семинарлар уюштирганмиз ва бу жараёнда ҳамма мураббийлардан назарий ҳамда амалий имтиҳонларни қабул қилганмиз, - дея гап бошлади Имомов. - Мақсадимиз шуки, мазкур ҳаракатларимиз бугунги кунда Ўзбекистонда ишлаб келаётган барча болалар мураббийларининг салоҳиятини ва даражасини билиш учун қилинмоқда. Иккинчи мақсадимиз футболимиз талабларига жавоб бера оладиган мураббийларни қолдириб, уларни тарбиялаш, қайта ўқитиш ва малакасини давом эттириш лозим. Бизнинг талабларга умуман жавоб бера олмайдиган мураббийлар билан хайрлашяпмиз. Вазиятга реал қарасак, нотўғри ишлагандан ишламаган яхши.\nЧунки битта мураббийнинг қўл остида кўплаб футболчилар бўлади ва аввало мураббий тарбияга жавоб берадиган шахс ҳисобланади. Нотўғри йўналишда ишлаб, эртага болани чала тарбиялаб қўйиши мумкин. Уларнинг ўрнига биз яна янги мураббий бўлишни истаганларни тарбиялаб, уларни бир-икки йил ичида мураббийлик салоҳиятини оширишга ёрдам берамиз. Дастлабки босқичда имтиҳонларни яхши топширган мураббийларимиз ҳам бўлди. Қайсидир мураббийлар умуман ўта олишмади. Яна айримларининг ҳолати 50х50 бўлиб қолди. Агар ўшаларга яна нимадир бериб, тўғри йўналтира олсак, кейинги имтиҳонлардан ўта олишлари мумкин.\nМана шундай мураббийларга биз икки ойлик муддат бергандик. Орадан вақт ўтгач, уларда ўзгариш борми ёки йўқлигини текширишимизни олдиндан айтганмиз. Мана, ўша икки ой синов муддати ҳам ўтиб кетди. Навбатдаги қайта имтиҳонни дастлаб Қашқадарёдан бошладик. Кейин Сурхондарёга бордик. Жиззах билан Сирдарё Тошкентга яқинлиги учун у ердаги мураббийлар пойтахтга келишди. Тошкент вилояти ва Тошкент шаҳридаги мураббийлардан ҳам қайта имтиҳонлар олинди. Кейин эса водийда бўлдик.\n- Ҳозирги кунда ўзбек мураббийларининг билим ва салоҳиятини қай даражада деб ўйлайсиз?\n- Бунга атрофлича ёндашиш мумкин. Масалан, биздаги мураббийлар қайси мамлакатдаги ҳамкасблари билан рақобатлаша олишлари мумкин? Агар Марказий Осиё футбол ассоциацияси мисолида олиб қарайдиган бўлсак, Эрон ҳамда ўзбек мураббийлари кучли. Аслини олганда, бизда ҳам ўз устида ишлайдиган яхши мутахассислар бор. Шу билан бирга профессионал футбол ўйнаб, ажойиб мураббий бўлиб етишганлари ҳам йўқ эмас. Тўғри, про-лига ёки Суперлигада айрим мураббийлар борки, уларни кимдир ортидан йўлаб туриши керак. Бунисини энди ўзбекчиликда деб қўямиз. Лекин бир нарсани тушунимиз керакки, профессионал ва оддий мураббийлар бор. Мисол учун болалар ва ўсмирлар футболида ишлайдиган мураббийларни профессионал мураббийлар билан солиштириш нотўғри. Чунки уларнинг иш фаолияти турлича.\n- Ўзимизнинг мураббийларга кўпроқ эътибор қаратилиб, имконият берилса, улар ҳам ўзларини кўрсата оладилар. Қайсидир мураббий бирор-бир вазиятга тушмагунча ўша ҳолатни билмайди. Масалан, про-лигада ишламаган мураббий у ерда ишламагунга қадар ўша жойдаги вазиятни яхши билмайди. Худди шундай тарзда фаолияти давомида асосан про-лигада ишлаб, Суперлигада фаолият кўрсатмаган мураббий у ерда меҳнат қилмагунча ўша жойдаги муҳитни билмайди. Демоқчиманки, биринчи навбатда ўзимизнинг мураббийларга шароит яратиб, имконият бериш керак. Ана шундан кейин унга четдан туриб баҳо бериш мумкин. Имконият деганда бир йилдан уч йилгача бўлган даврни назарда тутяпман.\nМураббий келгач, ҳамма нарса бирданига ўзгариб кетмайди. Негаки, ҳар бир мураббийнинг ишга ўз қараши, услуби бор. Ҳамма мураббийнинг бир-биридан фарқи бор. Ўзбекистон миллий терма жамоасига бош мураббийлик қилаётган Эктор Купер дунёдаги топ-мураббийлар қаторига киради. Лекин ҳамма ҳам бир хил эмас. Масалан кимнидир хорижлик бўлгани учун албатта ўзимизда ишлатишимиз керак дегани эмас. Биз четдан чиндан ҳам мутахассис олиб келмоқчимизми? Унда албатта топ-савиядаги мураббийни олиб келишимиз керак. Нимага? Бошқа мураббийлар ва биз унинг ишини кўрамиз ва ўзимизга нимадир олишимиз лозим. Яъни, унинг келиши ўзбек футболи манфаати учун хизмати қилиш даркор. Биз бошқа давлатлардаги кўплаб мураббийларни биламиз ва уларга ишимиз ҳам тушган, ўзаро алоқаларимиз бор.\nШундай мутахассислар борки, уларнинг мақсади бошқа. Яъни, Осиё деганда улар кўпроқ пул топишни ўйлашади. Зўр мураббийлар кам демоқчи эмасман. Шунчаки, топ-мураббийларнинг Европада ўз ўрни бор. Шунга яраша уларнинг харидорлари кўп. Улар аввало мураббийнинг ишига, натижасига қарашади. Сўнгра, унинг юриш-туришига, инсонийлик қадриятларига ҳам кўп эътибор беришади. Агар яхши мутахассис бўлса, ҳеч қачон Европадан ташқарига чиқиб кетмайди. Европада ўз жойини топа олмаганлар – булар топ-мураббийлар эмас. Албатта, бу менинг шахсий фикрим. Айтмоқчиманки, у ерда жойини топа олмаганлар кейин Осиёга келишади. Тўғри, қитъамизга келаётган мураббийлар орасида яхшилари ҳам бор. Аммо аксарияти фақат пулни ўйлашади.\n- Нима учун ўзбек мураббийлари четга чиқиб ишлашмайди?\n- Бунинг учун катта муаммо бор. Биласизми, нима? Биздагилар тилни билишмайди. Фақатгина бармоқ билан саналадиган мураббийларгина қайсидир даражада тилни билишлари мумкин холос. Ҳали бу ҳам уларни инглиз тилини яхши билади дегани эмас. Эртага сизни четдан кимдир таклиф қилмоқчи бўлса, таржимон керак бўлади. Унга эса пул тўлаш керак. Ўша клуб учун эса бу ортиқча чиқим ҳисобланади. Агар мураббий тилни билса бу бошқа гап. Мураббий ишини биладию, аммо тилни билмайди. Осиёда ишлаш учун тилни билиш керак. Европага чиқаман деса ҳам барибир тил билмаса қийин.\n- Шунингдек, мураббийларимизнинг агентлар билан ишлаш тизими ҳам ҳали такомиллашмаган. Сизнингча, бунинг зарурати борми? Ҳар холда бу реклама бўлармиди...\n- Энг яхши реклама – бу ишлаган жойидаги натижасидир. Мураббийнинг иш услуби қанақа, қандай йўналишда ишлайди? Шу каби жиҳатларга эътибор беришади. Хўп, у Суперлигада анча ишлаган. Аммо қандай натижа кўрсатган? Ҳаммаси натижасига қаралади. Европада агентлар ва скаутлар кучли ишлашади. Улар мураббийни ҳар томонлама ўрганиб чиқишади. Боя айтганимдек, мураббийларимизнинг тил билмаслиги – бу катта муаммо.\n- Шундай экан, ассоциация томонидан мураббийларимизга қўшимча инглиз тилини ҳам ўрганиш талаби қўйилса бўлмайдими?\n- Гапингизни тушундим. Хабарингиз бўлса, бу йилдан мураббийларни тайёрлаш тизими янада такомиллаштириляпти. Энди бундан бу ёғига мураббийларнинг ўқув курсларига инглиз тили дарсини қўшяпмиз ва охирида ушбу тил бўйича мураббийлардан имтиҳон қабул қиламиз. Футболни ўз термин сўзлари бор ва айнан шулар бўйича мураббийларнинг инглиз тили бўйича имтиҳон қиламиз.\n- Яна мураббийларимизга тааллуқли бўлган қандай ўзгариш ва янгиликларни айта оласиз?\n- Боя айтганимдек, тизимни ўзгартиряпмиз. Ҳозирда бутун Осиёда Европадаги тизимга ўхшаш тизим яратиляпти. 23 октябрь куни Тошкентда ОФКнинг “А” лицензияси учун курсни ташкил қилдик ва бу 28 кун давом этади. Айтишим лозимки, бу олдинги тизим бўйича охирги курс ҳисобланади. Янги йилдан эса ОФК билан келишувга кўра Европа андозаси асосида ўқишлар ташкил этилади. Энди ўқув курслари 28 кун давомида ҳар куни ўтилмайди. Биз семинарларни 4 та модулга бўлиб чиқамиз. Масалан, дастлаб 6 кун ўқийди ва мураббийларга вазифаларни берамиз. Бир ой давомида ҳаммаси ўз иш жойларида ишлашади ва шу аснода берилган вазифаларни ҳам бажариб боришади. Бир ойдан кейин уларни яна чақирамиз ва 6 кун ўқитамиз. Ўшанда уларнинг бир ой ичида қилган ишларини кўрамиз. Шундан кейин уларни яна бир ойга қўйиб юбориб, вазифалар берамиз.\nОлдин ўқиш бирданига 28 кун ичида ўтиб кетган бўлса, эндиликда ушбу ўқиш 4 ёки 5 ойга чўзилади. Бу мураббийга ҳам қулай бўлади. Берилаётган янги маълумотлар, тактикалар ва қўлланмаларни мураббийга қабул қилиши осонроқ бўлади. Ўқитувчиликда шундай принцип бор: оддийдан мукаммалликка ўтилади. Бизда ҳам худда шундай тизим яратиляпти. Бундай ўқув жараёнлари мураббийнинг эффектини босқичма-босқич юқори даражага олиб чиқади. Албатта, мураббийларимизнинг ушбу тизимга мослашиши учун вақт керак. Насиб қилса, бир-икки йилдан кейин бунинг мевасини кўришни бошлаймиз.\nБундан ташқари, мураббийларимизни Европанинг кучли чемпионатларига малака оширишга юборишни ҳам ўйлаб қўйганмиз ва ҳозирда бу борада ишлар олиб бориляпти. Янги йилдан кейинги профессионал ўқув курсларининг 3-модулида малака ошириш лозим бўлади. Бу март ойидан апрелгача давом этади. Уларга амалиёт бўлиши учун Европага олиб чиқиб, жамоаларнинг машғулот жараёнларини кўриб таҳлил қилишади. Жойида ўйинларини кузатишади. Шундан кейин Осиёнинг кучли чемпионатларида ҳам амалиёт ўтказишни мақсад қилганмиз. Япония, Жанубий Корея, Австралия ёки Хитой чемпионатларидан бирига юборишни ҳам мўлжаллаганмиз.\n- Чемпионатимизда хориждан келган мураббийлар ҳам бор. Масалан, Шота Арвеладзе ва Андрей Канчельскисни айтишимиз мумкин. Бундай мутахассислар ўзбек футболи учун нима бера олишади?\n- Арвеладзенинг ишини кўряпмиз. У Европа футболида ишлаган. Аста-секин ўша ердаги тизимни бизга олиб киряпти. Аммо унинг қўл остидаги футболчилар бир кунда ўзгариб қолишмайди. Бунга вақт керак. Кимдир Арвеладзе нима қилди ёки фақат катта пул оляпти деб гапириши мумкин. Аммо у яхши ишлаяпти. “Пахтакор”да жамоани тайёрлаш тизими анчагина ўзгарган. Канчельскиснинг ишини эса ҳали кўрганимиз йўқ. Ўз ўрнида шуни айтмоқчиманки, Ноябрь ва декабрь ойларида олдинги курсларимизда ўқиган мураббийларимизнинг билимларини янгилаш мақсадида курсларни ташкиллаштирамиз. Ушбу курсга Суперлигадаги мураббийларни ҳам таклиф қилмоқчимиз ва шу билан бирга Эктор Куперни ҳам ушбу курсларимизга жалб қилмоқчимиз. Бундан мақсадимиз нима? Купер терма жамоамизни тайёрлаётган тизимини ўзимизнинг мураббийларимизга ҳам тушунтириб беради. Яқинда Купер матбуот анжуманида футболчиларнинг жисмоний тайёргарлигига қарамаймиз, чунки улар ўз клубларида тайёрланиб келишади. Биз фақат тактика томондан ишлаб, жамоавий ўйинни йўлга қўямиз деб айтганди. Шу боис унинг йўналишини ўзимизнинг мураббийларга ҳам тушунтирамиз. Терма жамоаларимиз ва клубларимиз битта тизимда ишлашлари керак. Ана шундай эффект бўлади.\nЯнгиликлар » Спорт » Шавкат Имомов: "Бизнинг мураббийлар тил билишмайди"


12:05 / 14.08.2017\nБутун Жаҳон Соғлиқни сақлаш ташкилоти берган маълумотга кўра, келгуси 35 йил ичида Ер юзи аҳолисининг 2/3 қисми шаҳарларда муқим яшай бошлайди. Айни кўрсаткич рақамларда 2,5 миллиард инсон ҳақида кетаётганини билдиради. Бунда, юқори технологик ечимлар билан жиҳозланган инфратузилмага эга шаҳарларгина қулай яшаш шароитини тақдим этиши мумкин.\nКелажакда энг яхши яшаш шароитларни тақдим этиши мумкин бўлган шаҳарлар рўйхатини тузиш учун, инновацион муҳит ривожланишини тадқиқ этувчи 2thinknow ходимлари 10та омилга кўра текширув ишларини ўтказди. Шундан сўнг бундай шаҳарлар сирасига 85та маскан киритилган бўлиб, уларнинг энг кучли ўнбешталигини Нидерландия пойтахти Амстердам якунлаган.\n15. Амстердам, Нидерландия\n2025 йилдан бошлаб шаҳар маъмурияти кўчаларда бензин, дизель ва бошқа ёқилғи маҳсулотлари билан ҳаракатланувчи автомобилларни сақлашни тақиқлаб қўйган. Шаҳарда яратилган энергия тежамкор тизим, молиявий технологик ечимлар ва ёқимли табиат атроф-муҳити барчани бирдек бу ерда яшашга ундайди.\nКўпчилик наздида Канада совуқ ва музлар ўлкаси каби гавдаланади, аммо 2014 йили CBS телеканали намойиш этган лавҳада мамлакат йирик шаҳарларидан бири Ванкувер аллақачон шимолий силикон водийсига айлангани тасвирланган. Шу кунларда Ванкувер шаҳрида 600дан ортиқ рақамли медиа ёки 2 миллиард АҚШ долларига тенг сармояга эга компаниялар фаолият олиб боради.\n13. Стокҳольм, Швеция\nКелгуси 5 йил ичида Стокҳольм шаҳри нақд пул муомаласи ҳамда углеводород ёқилғисидан батамом воз кечишини маълум қилди. Бу эса том маънода рақамли ислоҳотларнинг энг йириги деб атаса бўладиган ўзгаришларга сабаб бўлиши мумкин. Стокҳольм шаҳри ҳозирги кунларда венчур сармоялари киритилаётган шаҳарлар қаторида етакчи ўринларда тилга олинади.\nЯпония пойтахти метроси кунига 2,3 миллиард йўловчига хизмат кўрсатади. Токио бундай ривожланиш маррасига транспорт ва инфратузилма соҳасидаги техно ислоҳотларсиз эриша олмас эди. 2020 йилги Олимпиада ўйинларига тайёргарлик кўраётган Токио учун бундай йирик тадбир ҳеч қандай қийинчилик туғдирмаслиги аниқ.\n11. Даллас, АҚШ\n2016 йил кузатувчилар томонидан тузилган рўйхатда 28-поғонада қайд этилган Техаснинг Даллас шаҳри қисқа муддат ичида кўплаб стартап лойиҳаларини ўзига жалб эта бошлади. Жанубий шаҳар ривожланиш кўрсаткичи бўйича пойтахт Колумбия округини ортда қолдириб кетган.\n10. Чикаго, АҚШ\nМафия гуруҳларининг юрти бўлиб келган Чикаго эндиликда урбан инновациялар маконига айланмоқда. Ўрта ғарбий ҳудудда бундай технологик ўзгаришлар ва шароитларнинг кўпайиши, аслида, кутилмаган ҳолат бўлса ҳам, Иллинойс штатида технологик ҳаётнинг келажаги бор.\nШу ўринда Cисcўнинг юрти бўлмиш Торонто шаҳри ҳақида эслаб ўтиш жоиз, деб билдик. Боиси бугунги кунга келиб, Канадада АКТ соҳасининг етакчи компанияларининг 30 фоизи мана шу шаҳарда жойлашган.\nБу митти шаҳар-давлат ҳудудида ўзингизни бошқа оламда ҳис этишингиз учун арзирли сабаблар бор. Маҳаллий маъмурият нуфузли компаниялар билан ҳамкорликда оммавий транспорт воситаларидан фойдаланишни ривожлантириш йўлида катта лойиҳаларга қўл урмоқда.\n7. Бостон, АҚШ\nМўъжазгина Америка шаҳрида дунёга машҳур Ҳарвард, Массачусетс, Тафт сингари университетлар биотехника, робототехника соҳаларида улкан зафарларга эришмоқда.\nЖанубий Корея пойтахти Сеул шаҳрида яратилган транспорт, хизмат кўрсатиш, инфратузилма ҳамда молиявий соҳадаги барча муассасалар тўлиқ электрон шаклда хизмат кўрсата олади. Бу ҳақиқатан келажак шаҳри. 2thinknow мутахассисларининг айтишича, айнан шу шаҳарда энг кўп технологияга оид патентлар расмийлаштирилади.\n5. Тэйбэй, Тайван\nAsus, Acer ва Gigabyte каби йирик компанияларга «бошпана» бўлган Тэйбэй шаҳрида саноат дизайни ҳеч қаерда такрорланмаса керак. Унда фаолият олиб бораётган стартап лойиҳаларнинг келажаги юқори қийматда баҳоланмоқда.\n4. Лос-Анжелес, АҚШ\nҲолливуд ва унинг тармоқ соҳалари эвазига ривожланаётган Лос-Анжелес шаҳри АКТ соҳасидаги мутахассислар осон иш топиши мумкин бўлган минтақа ҳудудларидан бири ҳисобланади.\n3. Лондон, Буюк Британия\nЕвропадаги энг катта сармоя талаб этувчи лойиҳа, CrossRail'ни бошлаб юборган Лондон сўзсиз энг яхши транспорт тизимига эга шаҳарлардан биридир. 2018 йилга қадар унда мавжуд 30 метро бекатига яна 10та янги қурилаётганлари уланади.\nШерлар шаҳрининг технологик қуввати анча эскириб қолган, аммо 2013 йилдан ишга тушган LinkNYC лойиҳаси кутилмаганда катта натижаларни кўрсатмоқда. Айни пайтда шаҳар технологик тизимларининг мулоқотини таъминлаш учун 500та нуқтада бепул wi-fi тўлқинлари ишлаб турибди.\nСиликон водийси, дунё технологик инқилоблари яратиладиган маскан, албатта, Сан-Францискосиз бу рўйхатни тасаввур ҳам қилиб бўлмаса керак.