Иван Тургенев. Бежин ўтлоғи (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиИван Тургенев (1818-1983; Россия)Иван Тургенев. Бежин ўтлоғи (ҳикоя)\nИван Тургенев. Бежин ўтлоғи (ҳикоя)\nЧоп этилган 03.03.2019 27.02.2019 МуаллифZiyouz.uz\n(«Овчининг хотира дафтари»дан)\nИюль ойининг гўзал куни, яъни об-ҳаво узоқ вақт бир қиёмда тургандагина рўй берадиган чиройли кунларнинг бири эди. Эрта тонгдан бошлаб кўк юзи очиқ; эрталабки шафақ унчалик қиздирмайди: у оч-қизғиш тусда ёйилади. Қуёш жазирама қурғоқчилик вақтларидагига ўхшаб қизғин ва ҳароратли эмас, бўрон олдидан бўладигандек хира-қизил тусда ҳам эмас, балки ёруғ бўлиб, камбар ва узун булут парчаси остидан астагина қалқиб чиқмоқда, майин ярқираб, қизғиш-зангор булут туманлари қўйнига яширинмоқда. Узун булут парчасининг устки, нозик чети чақмоқ чаққанда ҳосил бўладиган яшин изи каби ялтираб кўринади; у кумушдек ялтирайди… Ўйноқи, шўх нурлар яна бирдан оламга таралди, худди юқорига парвоз қилгандек, ҳашамат ва дабдаба билан қудратли қуёш чиқди. Пешинда одатда, баланд осмонда нозик оқ қиррали жуда кўп заррин-кулранг юмалоқ булутлар пайдо бўлади. Улар тиниқ сувли чуқур зангори йилғалардан иборат чексиз кенг дарёдаги чочов ороллар сингари, ўз жойларидан қўзғалмай тек тургандек кўринади, нарироқда, осмоннинг уфққа яқин ерида улар бир-бирларига ёндашадилар, сиқилишадилар, ўрталаридаги зангор ранг кўздан ғойиб бўлади; лекин уларнинг ўзлари ҳам осмон сингари очзангор тусдадир; уларнинг ҳаммаси илиқ нур эмиб, ёришиб кўринади. Осмоннинг оқиш-гунафша туси кун бўйи ўзгармай, ҳамма ерда бир хил туради: ҳеч қаерда булутлар қуюқлашмайди ва улар бир-бирига қўшилмаганлиги учун ҳеч қаерда момақалдироқ кучаймайди; фақат баъзи ерларда юқоридан пастга қараб оч-кўк рангли йўл-йўл излар пайдо бўлади — у ерда ёмғир қуйяпти. Кечқурун бу булутлар кўздан ғойиб бўлади. Уларнинг қорамтир ва ноаниқ шаклда бўлган энг сўнггилари, худди тутун сингари ботаётган қуёшнинг рўпарасига ўтиб пушти рангда бурқирайди; осмонга тинч ва осойишта кўтарилган қуёшнинг худди шундай тинч ва осойишта ботган жойида — қоронғилашаётган ер устида бир оз вақтгача қизил шуъла пайдо бўлади, бу шуъла устида эҳтиёт билан кўтариб борилаётган шам сингари астагина милтиллаб кечки юлдуз ёниб туради. Бундай кунларда ҳамма ранглар тиниқ-нозик ва равшан бўлади. Аммо кўз қамаштирадиган даражада ўткир бўлмайди; ҳамма нарсада кўнгилга ором берувчи қандайдир бир майинлик аломатлари бор. Бундай кунларда ҳаво баъзан жуда исиб кетади, баъзан эса, ҳатто далалар қўйнидан «буғ» чиқиб туради: лекин шамол бу жазирама иссиқни ҳайдайди, тарқатиб юборади ва об-ҳавонинг доимийлигини кўрсатувчи шубҳасиз белги бўлган уюрмаларнинг баланд оқ устунлари дала йўлларида сайр этиб юради. Қуруқ ва тоза ҳаводан эрман, ўрилган жавдар ва қорабуғдойнинг ёқимли ҳиди келади; кечанинг бошланишига бир соат қолганда ҳам сиз ҳавода намлик сезмайсиз. Деҳқон ғаллани ўриб-йиғиб олиш вақтида об-ҳавонинг ана шундай бўлишини хоҳлайди…\nХудди шундай кунларнинг бирида мен Тула губернасининг Черн уездида карқур овлаб юрардим. Мен анчагина парранда отиб олдим; халтам тўлиб кетиб, оғирлигидан елкаларимни қияр эди; лекин шафақ сўниб борарди ва уфқ орқасига ботган қуёш ўткир ёғдуларини сочмаса-да, ҳамон ёришиб турган осмон қоронғилашиб, ҳаво совий бошлади, шу вақтда мен уйимга қайтмоқчи бўлдим. Тез-тез юриб, узундан-узоқ буталар «майдони»дан — бутазордан ўтдим, тепаликка чиқдим, қарасам, ўнг томони дуб дарахтзори ва нарироғида пастаккина оқ черкови бўлган ўзимга таниш яйлов деб гумон қилган жойимга эмас, балки бутунлай бошқа, кўрмаган жойларга келиб қолибман. Рўпарамда — пастда тор водий бор эди; тўппа-тўғримда қоматини баланд кўтариб тоғ теракзори кўринарди. Нима қилишимни билмай, тўхтадим… «Эҳа! Жуда ҳам ўнг томондан юриб, бутунлай бошқа ерга келиб қолибман-ку», деб ўйладим ва йўлдан адашганимга ўзим таажжубланиб, тепаликдан дарров пастга тушдим. Шу онда аъзойи баданим бўшашиб, жунжикиб кетди, ўзимни гўё зах бир ертўлага кириб қолгандек ҳис қилдим; баланд ва қалин ўсган кўкатлар шабнам еб, водий қўйнида оқ дастурхон каби ёйилиб ётарди; бу кўкатлар устидан юриш ваҳимали кўринарди. Мен қийинлик билан йўлимни тезгина бошқа томонга буриб, чап томондан, тоғ теракзори бўйлаб юриб кетдим. Кўршапалаклар ўрмондаги дарахтларнинг ҳаракатсиз учлари устида сирли равишда айланиб ва ғира-шира ёруғ осмонда пирпираб учиб юрарди; овдан кеч қайтган қарчиғай ўз уясига тезроқ етиб олиш учун баланддан ўқдай учиб ўтди. «Мана, энди мен анави бурчакка бориб олсам, — деб ўйладим ичимда, — дарров йўлни топаман; бир чақирим йўлни ортиқча юриб қўйибман-а!»\nНиҳоят, ўрмоннинг бурчагига етиб олдим, аммо у ерда ҳеч қандай йўл йўқ эди: олдимда ўроқ тегмаган аллақандай пакана буталар ёйилиб ётар ва улар орқасида, узоқларда кимсасиз дала кўринарди. Мен яна тўхтадим. «Бу қандай гап?.. Қаерда турибман?» Кун бўйи қай йўл билан қаерга борганимни эслай бошладим… «Э! Ҳа, бу, Парахин бутазорику! — деб юбордим ажабланиб. — Ҳув анови кўринган худди Синдеев дарахтзорининг ўзгинаси бўлиши керак… Мен қандай қилиб бунчалик узоқ жойга келиб қолдим?.. Ғалати-я! Энди яна ўнг томонга қараб юришим керак».\nМен буталар орасидан ўнг томонга қараб кетдим. Бу вақтда қоронғи кеча чақмоқ ва момақалдироқ билан келадиган қора булутдек яқинлашиб келмоқда эди; кечки туман билан бирга қоронғилик ҳар томондан юқорига қараб кўтарилгандай ва ҳатто юқоридан пастга қуйилгандай туйиларди. Мен, одам юрмай ўт босиб кетган аллақандай йўл олдига чиқиб қолдим ва шу йўлдан юриб, рўпарамга диққат билан қараб бордим. Бутун атрофни тезда қоронғилик қоплади, ҳаммаёқни жимлик босди — баъзи-баъзида беданаларгина сайраб қўярди. Енгил қанотлари билан эшитилмас даражада астагина ва пастлаб учиб юрган кичкина бир қушча ўзини менга уриб олишига сал қолди-ю, лекин ҳуркиб дарров бошқа тарафга бурилди. Мен бутазорнинг четига чиқдим ва дала ўртасидан, уватлар устидан секин кета бошладим. Узоқдаги нарсаларни зўрға кўрардим: атрофимдаги дала билинар-билинмас оқариб турарди; унинг орқасидан, қуюқ тутун сингари бурқираб, ҳар дақиқада осмонга ҳайбатли бир қоронғилик кўтариларди. Совиб бораётган ҳавода қадам товушларим яхши эшитилмасди. Оқарган осмон яна мовий рангга кира бошлади, аммо бу энди тунги мовийлик эди. Унинг қўйнида юлдузлар милтиллаб кўринди.\nДарахтзор деб ўйлаган нарсам қора, юмалоқ бир тепалик экан. «Тавба, мен қаерда турибман?» — дедим яна овозимни чиқариб ва учинчи марта тўхтаб, тўрт оёқли махлуқларнинг энг ақллиси бўлган ва инглиз итлари зотидан тарқалган малла-човкар итим Дианкига савол назари билан қарадим. Аммо тўрт оёқли махлуқларнинг энг ақллиси думчасини ликиллатиб, ҳорғин кўзларини маъюс пирпиратиб қўя қолди-да, менга яхши маслаҳат бермади. Мен ундан уялиб кетдим ва қайси томонга юриш кераклиги тўсатдан миямга келиб қолгандек, жадаллик билан олға босдим, бир тепаликни ёқалаб ўтиб, унча ҳам пастқам бўлмаган ва ҳайдаб қўйилган ялангликка чиқиб қолдим. Шу он мен англашилмас бир кайфиятда қолдим. Бу яланглик қозонга ўхшарди; унинг ўртасида бир неча катта оқ тош ётарди, — тошлар гўё махфий кенгаш ўтказмоқ учун у ерга сурилиб боргандек туюларди, — бу жой шу қадар кўнгилсиз, хилват ва кимсасиз эдики, унинг устидаги осмон шундай мунгли ва маъюс кўринардики, юрагим сиқилиб кетди. Тошлар орасидан аллақандай кичкина бир жониворнинг заиф ва мунгли овози эшитилди. Мен орқамга қайтиб, тепаликка чиқиб олишга шошилдим. Ҳанузгача, йўлни топиб уйимга бориб оларман, деган умидда эдим: аммо энди қаёққа бораримни билмай бутунлай адашиб қолганимга қатъий ишондим ва шунинг учун, қоронғилик қўйнида кўздан ғойиб бўлаёзган теварак-атрофимдаги жойларнинг қандай жой эканлигини билишга тамомила қизиқмай қўйдим-да, юлдузларни мўлжал қилиб, таваккал билан тўғри қараб кетавердим… Оёғимни зўрға судраб босиб, ярим соатча шундай бордим. Умрим бино бўлиб бундай кимсасиз, хилват жойларни сира ҳам кўрмаган бўлсам керак; ҳеч қаерда ўт учқуни кўринмас ва ҳеч қандай товуш эшитилмас эди. Кетма-кет қия тепаликларга дуч келардим, кетма-кет чексиз далалардан ўтиб борардим, баъзи жойларда тўсатдан, бўйим баравар баланд ўсган буталар олдидан чиқиб қолардим. Мен шу ҳолда кетаётиб, эрталабгача бирор жойда тунаб қўя қолай, деган фикр билан билмасдан бир чуқур жар ёқасига бориб қолибман.\nЖар лабига узатган оёғимни дарров тортиб олдим ва кечанинг ғира-шира қоронғисида пастликда катта бир водийни кўрдим. Менинг ёнимда ярим доира шаклида оқаётган кенг дарё водийнинг теварагидан айланиб ўтарди; сувнинг гоҳ-гоҳ ойнадек ялтираб жилва қилиши дарёнинг оқиб турганини кўрсатарди. Мен турган тепалик пастга томон жуда тик жар шаклида давом этарди; унинг ҳайбатли қора суммоти мовий осмон бўшлиғида ажралиб турарди ва шундоқ таккинамда, ҳалиги тик жар билан яланглик ўртасида ҳосил бўлган бурчакда, дарёнинг хира ойна сингари ҳаракатсиз турган жойидаги қирғоқ бўйида, тепаликнинг пастга тик тушган ерида — пастда, бир-бирига ёнма-ён икки гулхан қип-қизил аланга ва тутун чиқариб ёниб турарди. Гулханлар атрофида одамлар ивирсиб юрар, соялар тебранар, баъзан жингалак сочли кичкина калланинг олдинги ярим қисми гулхан ёруғида аниқ кўринарди…\nНиҳоят, мен қаерга келиб қолганимни билдим. Бу ўтлоқ бизнинг жойларда «Бежин ўтлоғи» деб донг чиқарган… Лекин уйга қайтиб кетишнинг, хусусан, кечаси кетишнинг ҳеч бир иложи йўқ эди; чарчаганимдан оёқларим букилиб кетай деярди. Гулханлар ёнига бориб, тонг отгунча ўша ердаги кишилар ўртасида ўтирмоқчи бўлдим (мен бу кишиларни от ва молларини сотишга ҳайдаб олиб кетаётган йилқичи бойлар ва уларнинг подачилари бўлса керак, деб ўйладим). Жардан пастга аста-секин туша бошладим, аммо осилиб тушаётганим энг сўнгги шохни қўлимдан энди қўйиб юборай деб турганимда бирдан иккита катта оқ бароқ ит қаттиқ вовуллаб мен томонга чопиб кела бошлади. Гулханлар атрофида болаларнинг қий-чуви кўтарилди; икки-уч бола ирғиб ўрнидан турди. Мен уларнинг шовқинларига жавоб қайтардим. Улар мен томонга югуриб кела бошлашди ва Дианкамнинг бу ерда пайдо бўлганига жуда ҳайрон бўлган итларини дарров чақириб олишди. Шундан кейин мен ҳам болалар ёнига бордим.\nМен гулхан атрофида ўтирган кишиларни, подачилар бўлса керак, деб янглишган эканман. Улар қўшни қишлоқдан келган деҳқон болалари бўлиб, пода қўриб ўтиришган экан. Иссиқ ёз вақтларида бизда кечалари отларни ўтлатиш учун далага чиқариб юборадилар: бу иш отларни кундуз куни пашша ва сўнага таланишдан сақлайди. Йилқини кечқурун ўтлоққа ҳайдаб олиб кетиш ва эрта саҳарлаб яна олиб келиш — деҳқон болалари учун катта бир байрам. Улар калта эски пўстинларни кийиб, бошяланг ҳолда шўх отларга миниб оладилар-да, оёқ-қўлларини силкитиб, шовқин-сурон ва қий-чув билан отни чоптириб кетадилар ва от устида баландга сакраб, хурсандликдан хахолаб куладилар. Уларнинг орқасидан кўчада юмшоқ сариқ чанг уюрмаси кўтарилади, от туёқларининг товуши узоқларга кетади, отлар қулоқларини чимириб чопиб борадилар; энг олдинда думини диккайтириб ва чигал ёлига тиканак ўтлар илашган аллақандай пахмоқсоч малла от чопиб боради.\nМен болаларга йўлдан адашиб қолганимни айтиб, ёнларига ўтирдим. Болалар менинг қаерлик эканимни сўрадилар, кейин улар жим бўлдилар, четландилар. Мен улар билан бир оз гаплашиб ўтирганимдан сўнг, барг ва шохлари ғажиб ташланган бир дарахтча тагига чўзилиб, теварак-атрофни томоша қила бошладим. Манзара ажойиб эди: гулхан атрофида ҳосил бўлган юмалоқ-қизғиш ёруғлик зулмат қўйнида жимирлаб туради ва гўё ҳаракатсиздек кўринади; аланга кучайиб, гоҳо шу қизғиш ёруғликнинг гардишидан ташқарига тез-тез шуълалар сочади; шуълалардан тарқалган ингичка заррин нурлар толларнинг яланғоч шохларига қадалади-да, бирдан ғойиб бўлади; бир лаҳзада узун соялар ёпирилиб чиқиб, гулханнинг олдигинасигача чопиб келарди: қоронғилик ёруғлик билан курашарди. Баъзи вақтда, яъни аланга сал пасайиб доира шаклидаги қизғиш ёруғ кичрайган пайтда, ҳамма ерни қоплаб олган қоронғилик ичидан пешонаеи қашқа ёки бутунлай оқ тўриқ отнинг калласи кўриниб қоларди, у узун кўкатни тез-тез чайнаб бизга диққат билан ва лекин маъносиз қараб турарди-да, кейин яна пастга энгашиб, кўздан ғойиб бўларди. Унинг кўкатларни чайнаши ва пишқириб қўйишигина эшитиларди. Ёруғ жойдан қоронғида нима бўлаётганини кўриб бўлмайди, шунинг учун яқин атрофимизга қора парда ёйиб қўйилганга ўхшарди; аммо йироқда, уфққа яқин ерларда ўрмон ва тепаликларнинг узун, қора кўланкаси билинар-билинмас кўриниб турарди, Қоронғи, тиниқ осмон ўзининг бутун гўзаллиги ва малоҳатини бизга чексиз баландликлардан улуғворлик билан кўрсатиб турарди. Бошқа ҳидларга ўхшамаган, кўзларни хумор қиладиган ёқимли ҳиддан — рус юртининг ёз кечаларидаги ҳаётбахш ҳидидан нафас олиб, кўкрак ёқимли жимирларди. Ҳаммаёқ деярли жимжит эди… Баъзан, яқиндаги дарёда катта балиқ сувни тўсатдан шапиллатиб ўйнар ва қирғоқдаги қамиш сув тўлқинидан салгина тебраниб аста шитирлаб қўярди, холос… Гулханларда ёниб турган ўтгина чирсиллаб секин овоз чиқарарди.\nБолалар ўт атрофида ўтиришарди; мени ғажиб ташламоқчи бўлган иккита ит ҳам шу ерда эди. Бу итлар анча вақтгача мендан ётсираб турдилар ва уйқули кўзларини қисган ҳолда ўтга бепарво қараб, гоҳ-гоҳ ириллаб қўярдилар. Улар бошда ирилладилар, кейин эса ниятларига ета олмаганларига афсуслангандек бўлиб секин чийиллаб овоз чиқардилар. Болаларнинг ҳаммаси бешта эди: Федя, Павлуша, Илюша, Костя ҳам Ваня. (Ўзаро гапларидан уларнинг номларини билиб олдим, ҳозир мен китобхонларни улар билан таништирмоқчиман.)\nБолаларнинг энг каттаси бўлган Федяни кўрсангиз, уни ўн тўрт яшар, деб ўйлар эдингиз. Бу — чиройли, нозик ва кичвк юзли, жингалак малла сочли, қувноқ кўзли, қадди-қомати келишган бола бўлиб, табассумида ярим хурсандлик, ярим паришонлик аломати бор эди. Унинг бой оилага мансублиги ва далага бирор иш билан эмас, балки шунчаки бир эрмак учун чиққани ҳамма ҳаракатларидан кўриниб турарди. У сариқ жиякли ола чит кўйлак кийган эди; устига ташлаб олган янги чакмончаси кичкина, тор елкасида тушиб кетгудай бўлиб зўрға турарди; кўк камирига сочтароқ осиб олган эди. Қўнжи калта этиги отасиники бўлмай, ўзиники эди. Болаларнинг иккинчиси, яъни Павлуша пахмоқ, қора сочли, кулранг кўзли, кенг ёноқли, қонсиз оқ юзли, катта ва лекин чиройли оғизли, хумкалла, паканагина, қўпол гавдали, чўтир бола эди. Бу бола ҳақиқатан ҳам хунук бўлса-да, менга ёқди: у жуда маъноли ва тўғри қарарди, товушида ҳам қатъият бор эди. У кийими билан мақтана олмасди: кийими қўпол каноп кўйлак ва ямоқ иштондан иборат эди. Учинчи боланинг, яъни Илюшанинг анчагина кичик, қирғий бурунли, хира кўзли чўзинчоқ юзида касалларда бўладиган қандайдир маъносиз ташвиш аломатлари бор эди: унинг қисилган лаблари сира қимирламас, чимирилган қошлари ёзилмасди, у ўтга қарашга тоқат қилолмай, кўзларини пирпиратиб ўтирарди. Унинг ўта даражада оқ-сариқ сочлари қулоғигача бостириб кийиб турган тайпоқ кийгиз шапкаси тагидан кокил сингари чиқиб ётарди. Оёғида янги лаптиси ва янги пайтаваси бор эди; гавдасини уч марта айлантириб ўраб олган арқон озода қора чакмонини тортиб, ихчам қилиб турарди. Чамалаб қаралганда, бу бола ҳам, Павлуша ҳам ўн икки ёшдан ортиқ эмас эди. Ўн ёшларда бўлган тўртинчи бола — Костя ўйчан ва ғамли қарашлари билан менинг диққатимни ўзига жалб қилди. Унинг олмахонникига ўхшаб пастга қараб чўзилиб тушган, сепкил босган юзи кичкина, озғин эдн; лаблари юпқалигидан зўрға билинарди (аммо хира йилтиллаб турган катта қора кўзлари кишида ғалати бир таассурот қолдирарди. Унинг кўзлари алланарса демоқчи бўлгандай кўринса ҳам, аммо айтмоқчи бўлган нарсасини ифодалаш учун тилида, албатта, унинг тилида — битта ҳам сўз йўқ эди. У паст бўйли, ним-жон бола бўлиб, кийимлари жуда оддий ва эски эди. Болаларнинг энг кичигини, яъни Ваняни мен аввал пайқамабман: у уч бурчак чиптани ёпиниб, ерда ғужанак бўлиб, тинчгина ётар ва жингалак, малла сочли бошини чипта тагидан ҳар замонда чиқариб қўярди. Бу бола жуда бўлса саккиз ёшларда эди.\nШундай қилиб, мен бир четдаги дарахтча тагидан болаларга қараб ётардим. Гулханлардан бири устида қозонча осиғлиқ турарди, унда картошка пишаётганди. Павлуша чўккалаб туриб, қозончадаги қайнаган сувга тарашанинг учини тиқиб, картошканинг пишган-пишмаганини текширарди. Федя жағини кафтига тираб ва чакмонининг этакларини ёпиб, чўзилиб ётарди. Илюша Костянинг ёнида ўтирар ва ҳамон кўзларини боягидай пирпиратарди. Костя бошини салгина энгаштириб, узоққа, аллақандай бир нуқтага қараб турарди. Ваня чипта тагида қимирламай, тинч ётганди.\nМен ўзимни ухлаганга солдим. Болалар аста-секин яна гаплаша бошладилар.\nУлар дастлаб ҳар тўғрида, эртаги ишлари тўғрисида, отлар тўғрисида сўзлашдилар: Федя эса тўсатдан Илюшага қаради ва чала қолган гапни яна бошлаётгандай, ундан:\n— Рости билан сен алвастини кўрганмисан? — деб сўради.\n— Йўқ, мен уни кўрмаганман, иннайкейин, у кўзга кўринмайди ҳам, — деб тез жавоб қайтарди Илюша заиф товуш билан. Унинг товуши юзининг маъносиз ифодасига жуда ҳам мос эди, — Мен уни эшитганман… Бошқалар ҳам эшитган.\n— Унинг уяси қаер экан? — сўради Павлуша,\n— Эски рольня.\n— Сизлар фабрикада ишлайсизларми?\n— Бўлмаса-чи, ишлаймиз. Мен Авдюшка билан бирга қоғоз силлиқловчи бўлиб ишлайман.\n— Ҳали фабрика ишчисиман, дегин?\n— Қани, айтиб бер-чи, сен алвастининг шарпасини қандай эшитдинг? — деб сўради Федя.\n— Мана бундай. Акам Авдюшка билан мен, иннайкейин Фёдор Михеевский, иннайкейин ғилай Ивашко, яна бошқа Ивашко, анови красний холмлик Ивашко-чи, ўша, иннайкейин яна Ивашко Сухоруков, иннайкейин яна бир қанча бошқа болалар ҳам бор эди; ҳаммамиз ўнтача киши эдик — сменамиздагиларнинг ҳаммаси бор эди; Рольняда тунаб чиқишга тўғри келди. Бошқа жойда тунашни назоратчи Назаров бизга тақиқлаб қўйди: — Болалар, уйга бориб овора бўлиб юрманглар, — деди, — эртага иш кўп, шунинг учун, болалар, уйларингга борманглар, — деди. Биз ҳам тунаб қолдик, ҳаммамиз бирга ётдик. Бир вақт Авдюшка гап бошлаб: — Болалар, агар алвасти келса нима қиламиз? — деб қолди… Авдейнинг гапи битар-битмас, тўсатдан бир нарса тепамиздан юриб ичкарига кирди, биз пастда ётувдик, у бўлса тепадан, паррак олдидан кирди. Бир вақт, унинг гурсиллаб юргани, оёғи остидаги тахталарнинг эгилган ва қасир-қусир қилиб сингани эшитилди; мана, у бизнинг бошимиз устидан ошиб ўтди; бирдан шовиллаб, шалдир-шулдир қилиб паркка сув келди; паррак тақир-туқир қилиб айланиб кетди; аммо тарновнинг оғзи ёпиқ эди, шундай бўлса ҳам сув тарновдан пастга қараб оқиб кетаверди. Тарновни ким очиб юборди экан деб, ҳайрон бўлдик, паррак эса айланиб-айланиб, охири тўхтаб қолди. Ҳалиги нарса яна тепадаги эшик олдига борди, кейин нарвондан пастга туша бошлади, шошмасдан, битта-битта қадам қўйиб секин тушди; ҳар қадамида нарвон поғоналарининг ғирчиллаган товуши эшитилиб турди… Кейин у бизнинг эшигимиз олдига келди, анча кутиб турди, бир вақт эшик тарақлаб очилиб кетди. Қўрқиб кетдик, аммо ҳеч нарса бўлмади… Бир замон қарасак, қозонлардан бирининг сим човлиси бирдан ўзидан-ўзи қимирлаб қолди, аста ердан кўтарилиб, ҳавода лапанглаб айланиб юрди, анча юрди-ю, кейин яна жойига келиб тўхтаб қолди. Кейин бошқа қозоннинг ҳалқаси михидан чиқиб кетди, сал баландга кўтарилди-ю, яна қайтиб жойига тушди; иннайкейин бир нарса эшик томонга юрди-да, худди касал қўйга ўхшаб хириллаб қаттиқ йўталди. Ҳаммамиз бирдан ерга йиқилдик-да, бир-биримизнинг пинжимизга кириб кетдик… Ўша пайтда қўрққанимиздан юрагимиз тарс ёрилаёзди!\n— Уни қара-я! — деди Павел. — Уни нега йўтал тутибди.\n— Билмадим, намгарчиликдан йўталган бўлса керак. Ҳамма жим бўлди.\n— Картошка пишдими? — деб сўради Федя. Павлуша қозончадаги картошкаларга чўп суқиб кўрди.\n— Йуқ, ҳали хом… Балиқнинг сакраб сувни шапиллатиб ўйнашини қара, — деб қўшиб қўйди у, дарё томонга юзини ўгириб, — чўртанбалиқ бўлса керак… Ана, юлдуз учиб тушди.\n— Ҳа, болалар, мен сизларга бир нарса айтиб бераман, — деди Костя ингичка овоз билан: — Қулоқ солинглар, отам буни яқиндагина менинг олдимда гапирган эди.\n— Хўп, айтавер, эшитамиз, — деди Федя итоаткорона тусда.\n— Сизлар слободка дурадгори Гаврилани биласизлар-а?\n— Ҳа, албатта, биламиз.\n— Унинг доим хафа бўлиб, индамай юришининг сабабини ҳам биласизларми? Уни хафа қилган нарсани мен сизларга айтиб бераман: бир куни у, деди отам, ёнғоқ териб келгани ўрмонга кегибди-да, йўлда адашиб қолибди, бир жойга, — оғайнилар, қаергалигини худо билади, — борибди. Юраверибди, юраверибди, аммо, йўлни сира ҳам тополмабди; кеч кириб, қоронғи туша бошлабди. Шунда у дарахт остига ўтириб, тонг отишини кутмоқчи бўлибди, ўтириши билан кўзи уйқуга кетибди. Уйқу аралаш ўзини биров чақирганини эшитибди. Уйғониб қараса, ҳеч ким йўқ эмиш. У яна мудрай бошлабди, уни яна биров чақирибди. Кўзини очиб атрофига қараса, рўпарасидаги дарахт шохида сув париси арғимчоқ учиб ўтирган эмиш, пари уни, бери кел, деб имлаб чақирар, ўзи эса қотиб-қотиб кулар эмиш… Ой эса жуда ёруғ, шундай ёруғ эканки, оғайнилар, ёруғлигидан ҳамма нарса баралла кўриниб турган экан. Сув париси уни чақирибди-да, ўзи оппоқ бўлиб, яшнаб, дарахт шохидаги арғимчоқда ўтираверибди, худди тошбошли балиқчага ўхшар змиш, карась балиғи бор-ку, у ҳам мана шунақанги оқиш, кумушрангда бўлади… Дурадгор Гаврила эсини йўқотиб, анқайиб қотиб қолибди, сув париси эса қаҳ-қаҳ уриб кулар, уни қўли билан имлаб чақирар эмиш. Гаврила ўрнидан туриб, сув парисининг олдига бораётганида-чи, оғайнилар, худо унга ақл киргизибди: чўқиниб олибди… Оғайнилар, у не машаққатлар билан чўқиниб олибди, қўлим тошдай қотиб, асти қовушмай қолди, дебди… Эҳ, гапини қара-я! У чўқинган замон сув париси кулгидан тўхтаб, юм-юм йиғлай бошлабди… Йиғлаб-йиғлаб, кўз ёшларини сочи билан артар эмиш, унинг сочлари эса сен эккан нашанинг баргидай яшил эмиш. Гаврила унга қараб туриб-туриб: «Нега йиғлаяпсан, сеҳргар гўзал?» — деб сўрабди. Сув париси ўшқириб жавоб қайтарибди: «Чўқинмасанг бўлар эди. Эй, одамзод, умрингнинг охиригача мен билан айш-ишрат қилиб ўтганинг яхши эмасмиди; йиғлашимга, қайғу-аламларимга сенинг чўқинганинг сабабчи бўлди; шу қилмишинг учун сен ҳам то ўлгунингча қайғу ва аламлардан чиқмагин»,— дебди. Сув париси шу гапларни айтибди-ю, оғайнилар, бирдан йўқолиб қолибди. Гаврила эса шу замониёқ ўрмондан қай йўл билан чиқиб кетишини билиб олибди… Ана шу вақтдан бери у ҳаммавақт хафаҳол бўлиб юради.\n— Уни қара-я! — деб юборди Федя бир оз жимликдан кейин. — Бундай ўрмон ажинаси христиан қалбини қандай қилиб шикастлай олар экан, ахир, у унинг гапига кирмади-ку?\n— Ишонмайди-я, — деди Костя, — Сув париси чўл бақасига ўхшаб ингичка, мунгли товуш чиқаради, деб Гавриланинг ўзи ҳам айтибди.\n— Буни отангнинг ўзи айтиб бердими? — деб саволини давом эттирди Федя.\n— Ўзи. Мен сўрида ётиб, ҳамма гапини эшитиб олдим.\n— Жуда ғалати-я. Гаврила хафа бўлиб нима қилади?.. Сув париси уни ёқтириб қолган бўлса керак, шунинг учун уни олдига чақирган.\n— Ҳа, ёқтириб қолган! — деб тасдиқлади Илюша. — Бўлмасам-чи! Сув париси уни қитиқламоқчи бўлган, қитиқлашни хоҳлаган. Бу уларнинг — ўша сув париларининг қиладиган иши.\n— Сув парилари бу ерда ҳам бўлиши керак, — деди Федя.\n— Йўқ, — деди Костя. — Бу ер очиқ яланглик, бу жойда бўлмайди. Фақат дарё яқинроқ, холос.\nҲамма жим бўлди. Шу пайт бирданига узоқ бир жойдан жаранглаб, худди инграгандай чўзиқ товуш келди, бу — баъзан жимжит кечаларда пайдо бўлиб, салмоқ билан кучайиб, осмонни янгратиб, кейин секин пасайиб эшитилмай қоладиган сирли товушлардан бири эди. Қулоқ солсанг, ҳаммаёқ жимжитдек туюлади, лекин аллақандай товуш осмонни янгратиб туради. Гўё, осмоннинг ерга туташган жойида аллаким узоқ вақт қичқиргандай, бошқа бир киши ўрмон ичида туриб чийилдоқ овоз билан қаҳқаҳа уриб унга жавоб қайтаргандай кўринарди. Шу пайтда дарё юзидан вишиллаган ҳуштак овози келди. Болалар сесканиб, бир-бирларига қараб олдилар…\n— Ё пирим! — деб пичирлаб қўйди Илья.\n— Эҳ, сиз, анқовлар-ей! — деб қичқирди Павел. — Нега ҳовлиқиб қолдиларинг. Буни кўринглар, картошка пишибди. (Болаларнинг ҳаммалари қозонча ёнига ўтириб ҳовури чиқиб турган картошкани ея бошладилар; фақат Ванягина ўз жойидан қимирламади.) — Келмансанми? — деди унга Павел.\nАммо у ўзининг чиптаси тагидан чиқмади. Болалар қозончадаги картошкани тезда битта қўймай едилар.\n— Болалар, — деб бошлади Илюша, — бизнинг Варнавицада яқинда бўлиб ўтган гапдан хабарларинг борми?\n— Тўғондаги воқеами? — деб сўради Федя.\n— Ҳа, ҳа, сув уриб кетган тўғондаги воқеани. Ажинаси кўп ва ўтакетган хилват жой мана шу тўғон. Унинг бутун теварагини чуқур жарлар ўраб олган, жарларда ҳар хил илонлар тўлиб ётибди.\n— Қани, нима воқеа бўлган эди? Айт…\n— Мана бундай воқеа бўлди. Федя, сен Варнавицада сувга чўккан кишининг гўри борлигини билмасанг керак; у одам бундан анча вақтлар илгари, яъни ҳовуз жуда чуқур вақтида чўкиб кетган эди; ҳозир унинг гўригина бор, гўрнинг ўзи ҳам кичрайиб, билинар-билинмас тепача бўлиб қолган… Яқинда приказчик итбоқар Ермилни чақириб: Ермил, почтага бориб кел, — дебди. Бизда почтага ҳамма-вақт Ермил боради; унинг ҳамма итлари ўлди; нимагадир унинг итлари яшамайди, ншқилиб, ҳеч қачон яшамайди, Ермилнинг ўзи эса яхши итбоқар, ҳаммага ёқади. Ана шу Ермил почтага борган-у, шаҳарда узоқроқ юриб қолган, қайтиб келаётганида маст экан. Ойдин кеча, ҳаммаёқни ой ёритиб тураркан… Ермил тўғон орқали ўтиб келган: унга шу жойдан юришга тўғри келиб қолган, Итбоқар Ермил шундай келаётиб, сувга чўккан одамнинг гўри устида оппоққина, чиройликкина бир барра қўзичоқни кўрган. Ермил ичида: қўзичоқни олиб кета қолай, мен олмасам ҳам бари бир нобуд бўлади, деб ўйлабди ва отидан тушиб, қўзичоқни қўлига олибди… Қўзичоқ эса ювошгина тураверибди. Ермил отининг олдига борса, оти кўзларини чақчайтириб орқага тисланибди, кишнаб, бошини силкитибди; лекин Ермил отни силаб-сийпаб тинчлантирибди-да, миниб олибди, қўзичоқни олдига қўйиб, яна йўлга тушибди. Қўзичоққа бундай бир қараса, қўзичоқ ҳам бақрайиб, унинг кўзига тикилиб қараб турган эмиш. Итбоқар Ермил қўрқиб кетибди; қўйларнинг одам кўзига бундай тикилиб қараганини сира ҳам кўрмовдим, деб ўйлабди. Ермил! «Барра қўзи, барра қўзи!» деб унинг юнгларини силаса, қўй ҳам бирдан, тишининг оқини кўрсатиб: «Барра қўзи, барра қўзи», — деяр эмиш…\nҲикоячининг сўзи шу жойга етар-етмас тўсатдан иккала ит бараварига ўрнидан турди-да, қаттиқ вовуллаб гулхан олдидан чопиб кетиб, қоронғилик ичида кўздан ғойиб бўлди. Болалар қўрқиб кетишди. Ваня ёпиниб ётган чиптаси тагидан сакраб чиқди. Павлуша қичқирганича итлар орқасидан чопди. Итларнинг вовуллаган товуши тезда йироқлашди… Подадаги ҳурккан отларнинг безовталаниб ҳар томонга тартибсиз чопа бошлагани эшитилди. Павлуша: «Серий Жучка!» — деб қаттиқ қичқирди. Бир оздан кейин итларнииг вовуллаши тўхтади; Павелнинг овози узоқлардан эшитилди… Яна бир оз вақт ўтди; болалар нима бўларкин деб, ҳайронлик билан бир-бирларига қарардилар… Бирдан чопиб келаёттан отнинг туёқ товуши эшитилди; у тарақа-тарақ қилиб чопиб келиб гулханнинг олдигинасида тўхтади ва унинг ёлидан маҳкам ушлаб олган Павлуша ирғиб пастга тушди. Итларнинг иккаласи ҳам гулхан ёнига чопиб келди-да, қип-қизил тилларини осилтириб ўтирди.\n— Нима гап? Нима бўлибди? — деб сўрашди болалар.\n— Ҳеч гап йўқ, — деди Павел, — отга қўл силтаб, — итлар бир нарсанинг шарпасини сезган. Мен бўри келган бўлса керак, деб ўйлаган эдим, — деб қўшиб қўйди у, хотиржамлик билан тез-тез нафас ола туриб.\nМен Павлушага ихтиёрсиз равишда қизиқиб қараб қолдим. Шу пайтда у жуда ёқимли эди. Отни тез чоптириб келгани учун тетикланиб, қизариб кетган хунук юзида жасурона мардлик ва зўр қатъият кўриниб турарди. Шундай қоронғи кечада қўлига кичкина чўп ҳам олмай, ҳеч бир иккиланмай якка ўзи бўри қувлаб кетди… «Қандай баҳодир бола-я!» — деб ўйладим унга қараб туриб.\n— Бўри-мўрини ҳеч кўрганмисизлар? — деб сўради қўрқоқ Костя.\n— Бўри бу ерда ҳаммавақт кўп бўлади, — деб жавоб қайтарди Павел. — Лекин улар қишдагина безовта қилади.\nУ яна гулхан олдига ёнбошлаб ётди. Ерга ўтираётиб, итлардан бирининг пахмоқ юнгли орқасига қўлини қўйди, бунга хурсанд бўлган ит Павлушага мағрурона эркалик қилиб, кўз қири билан қараб, тек турди.\nВаня яна чипта тагига кириб, ётиб олди.\n— Илюша, сен бизга жуда кўрқинчли нарсаларни айтдинг-да, — деди бой деҳқоннинг ўғли бўлганлиги учун гапни биринчи бўлиб бошлаб берадиган Федя (ўзи эса, орият қилгандай бўлиб, жуда кам гапирарди). — Ундан кейин, итлар ҳам бир ёмон нарсани сезиб вовуллаб юборди… Ҳа, сизларнинг у жойингизда ажиналар борлигини эшитганман.\n— Варнавицами?.. Бўлмаса-чи! Жуда ёмон жой! У ерда ўлиб кетган қари бариннинг юрганини одамлар бир неча марта кўрган эмишлар. У кенг чакмон кийиб юрар эмиш ва оҳ тортиб, ердан алланарсани ахтарармиш. Бир куни уни Трофимович ота кўриб қолиб: «Бой бобо, Иван Иванич, ердан нималарни излаб юрибсан?» —деб сўрабди.\n— Трофимич ота ундан сўрабдими? — деб Илюшанинг сўзини бўлди ажабланган Федя.\n— Ҳа, сўрабди.\n— Трофимичга баракалла.. Хўш, у нима дебди?\n— Очқич-гиёҳ излаяпман, — дебди. — Очқич-гиёҳ, — деб жуда секин айтибди, — Бой бобо, Иван Иванич, очқич-гиёҳни нима қиласан? — деса, — гўр мени жуда қисяпти, Трофимич, мен ташқарига чиқмоқчиман, ташқарига… — дебди у.\n— Уни қара-я! — деди Федя. — Афтидан, дунёда кам яшаган экан.\n— Вой товба-ей! — деди Костя. — Мен ўлган кишилар арвоҳларга чироқ ёқиладиган шанба кунларигина кўринади, деб ўйлаб юрардим.\n— Ўлганларнинг арвоҳларини ҳар вақт кўриш мумкин, — деди ишонч билан Илюша (болаларнинг суҳбатларидан пайқашимча, қишлоқдаги хурофот ва афсоналарни Илюша бошқалардан кўра яхшироқ биларди…). Аммо, арвоҳ йўқланадиган шанба кунлари тирикларни, яъни шу йили ўлиш навбати келган кишиларни ҳам кўра оласан. Кечаси бутхонанинг эшиги олдида кўчага қараб ўтирсанг бўлгани, кўраверасан. Ўша йили ўладиган одамлар ёнингдан битта-битта ўтиб кетаверади. Мана, ўтган йили Ульяна буви бутхона эшиги олдига бир неча марта чиқиб ўтирган экан.\n— Хўш, у ҳеч кимни кўрибдими? — деб сўради қизиқиб кетган Костя.\n— Ҳа, албатта. Авваллари у ҳеч нарса кўрмабди ва ҳеч нарсанинг шарпасини сезмабди. Фақат аллақаердан итнинг акиллаган товушигина эшитилибди, холос… Бирдан кўзига: йўлдан кўйлакчан бир бола келаётгани кўринибди. Тикилиб қараса, келаётган бола Ивашка Федосеев эмиш…\n— Баҳорда ўлиб кетган Ивашками? — деб гапни бўлди Федя.\n— Ўшанинг ўзгинаси. Юриб келаётган эмиш-у, бошини кўтармас эмиш… Лекин Ульяна уни танибди… Кейин яна қараса, бир хотин келаётган эмиш… Унга яхши тикилиб қараса, худоё товба қилдим! Келаётган хотин Ульянанинг ўзгинаси эмиш.\n— Рости билан-а? — сўради Федя.\n— Азбаройи худо, ўзи.\n— Хўш, аммо у ҳали ўлгани йўқ-ку?\n— Ҳали бир йил ўтгани йўқ-да. Сен унинг афтига бир қараб кўр: ранг-рўйи бир аҳволда, зўрға қилтиллаб юрибди.\nБолалар яна жим бўлишди. Павел бир тутам майда қуруқ шохни ўтга ташлади. Ўт бирданига аланга олди, унга ташланган шох қорайиб, чирсиллаб тутаб ёна бошлади ва ўтда ёниб бўлган учлари гажак бўлиб юқорига кўтарилди. Гулхандаги ўтнинг шуъласи ҳар томонга, айниқса юқорига липиллаб уриб турарди. Шу пайтда аллақаердан оқ каптар учиб келди-да, ўзини тўппа-тўғри ана шу ёруғлик қучоғига урди ва чиройли товланиб, бир жойда ҳуркибгина айланиб турди-да, қанотларини париллатиб, кўздан ғойиб бўлди.\n— Шерикларидан орқада қолиб, уясини тополмай юрганга ўхшайди,— деди Павел. — Энди бирор нарсага дуч келиб қолгунча учиб юраверади: агар бирор нарсага дуч келиб қолса, эрта тонггача ўша ерда ухлайди…\n— Павлуша, — деди Костя, — бу каптар бирор азиз кишининг арвоҳи эмасмикин? А?\nПавел оловга яна шох ташлади ва бирмунча вақт жим тургандан кейин:\n— Балки шундайдир, — деб қўйди.\n— Павлуша, сизнинг Шаломовда ҳам осмон каромати кўринганми? Айтиб берсанг-чи, — деди Федя.\n— Қуёш кўринмай қолдими, деяпсанми? Ҳа, албатта.\n— Сизлар ҳам жуда қўрққандирсизлар-а?\n— Биргина биз қўрққанимиз йўқ. Бизнинг баринимиз, каромат кўрасизлар, деб юрган бўлса ҳам, кейин ўзи шундай қўрқибдики, асти қўяверасан. Баринникидаги ошпаз хотин эса қуёш қорая бошлаганда учи айри темир косов билан печкадаги кўза ва хурмачаларни уриб синдириб ташлабди: «Қиёмат бўлди, энди ҳеч ким овқат емайди…» — дебди. Шундай қилиб карам шўрва тўкилиб кетибди. Бизнинг қишлоқда эса, энди ер юзида оқ бўрилар тўлиб кетиб, ҳамма одамларни бир бурдадан қилиб еб қўяр эмиш, йиртқич катта бир қуш пайдо бўлар эмиш, ҳатто Тришканинг ўзи ҳам кўринар эмиш, — деган миш-миш гаплар тарқалди.\n— Тришка деганинг нима ўзи? — деб сўради Костя.\n— Сен ҳали билмайсанми? — деб қизишиб кетди Илюша. — Э, оғайни, ўзинг қаердансан? Тришкани билмайсан-а? Сизларнинг қишлоқ одамлари ҳеч қаёққа чиқмасдан, уйларида ўтиравериб, дунёдаги гаплардан хабарлари ҳам йўқ экан-да. Тряшка шундай бир ғалати одамки, бу одам шундай ғалати бўлиб келадики, уни ушлаб ҳам бўлмайди, ҳеч нарса қилиб ҳам бўлмайди: у мана шунақа ғалати одам бўлади. Агар борди-ю, масалан, деҳқонлар ушлаб олмоқчи бўлиб таёқ билан олдига чиқиб, теварагини ўраб олсалар, у уларнинг кўзини шундай шамғалат қиладики, уларни шундай алдаб қўядики, бир маҳал қарасанг, ўзлари бир-бирларини дўппослашга тушиб кетадилар. Агар уни, масалан, турмага қамаб қўйишса, у ичиш учун чўмичда сув келтиришни сўрайди: унга чўмичда сув келтириб беришади, у эса чўмичнинг ичига шўнғиб кириб кетади-да, ғойиб бўлади. Уни занжирлар билан боғлаб қўйишса, у қўлини бир силкитиб, занжирларни узиб ташлайди. Шундай қилиб, бу Тришка қишлоқма-қишлоқ, шаҳарма-шаҳар кезиб юради: иннайкейин бу Тришка, айёр киши, хрестянларни алдаб юради… аммо уни ҳеч нарса қилиб бўлмайди… У ана шунақанги ғалати, муғамбир одам.\n— Ҳа, шундай, — деб давом этди Павел салмоқдор товуши билан. — Шунақа. Қишлоғимизда одамлар ана шу Тришканинг пайдо бўлишини кутадилар. Кексалар, каромат бошланиши биланоқ Тришка пайдо бўлар эмиш, дейишарди. Ана, каромат бошланди ҳам. Ҳамма одамлар кўчага, далага чиқиб, нима бўлишини кутиб турди. Қишлоғимизнинг ҳаммаёғи кўриниб турадиган яланг жойлиги ўзларингга маълум. Одамлар қараб туришса, Слободка тарафдаги тепаликдан аллақандай ғалати бир киши келяпти, боши жуда ажойиб; ҳамма бирданига: «Вой, Тришка келяпти! Вой, ана Тришка келяпти!» — деб ваҳима билан бақириб, ҳар томонга дув-дув қоча бошлади. Қишлоқ оқсоқолимиз ўзини зовурга ташлади; унинг хотини эса эшикка қисилиб, овозининг борича қичқирди, итики бирам қўрқитиб юбордики, кайфи учиб кетган ит занжирини узиб, четандан сакраб ўтиб, ўрмонга қочди; Кузьманинг отаси Дорофеич эса югурганича пичан устига чиқиб олиб: «Бу жаллод лоақал паррандага раҳм қилса керак, ахир», — деб бақира бошлади. Ҳамма ана шундай қий-чув солиб, кўрқиб кетди!.. Қарасак, бу келаётган киши ўзимизнинг бочкасоз уста Вавила экан: у янги ёғоч челак сотиб олиб, бошига кийиб келаётган экан.\nҲамма болалар бирдан кулиб юборишди ва яланглик жойда гаплашиб ўтирган одамлар ўртасида кўп учрагани сингари, яна бир лаҳза жим бўлишди. Мен теварак-атрофни томоша қилдим; ҳашаматли ва маъсум кеча: кечки оқшомдаги салқин ҳавонинг ўрнини ярим кечанинг намсиз илиқ ҳавоси олган эди ва у ҳали сокин далаларнинг устини узоқ вақтгача юмшоқ парда сингари қоплаб туриши керак эди; дарахтларнинг эрталабки биринчи шитирлашларига, шалдир-шулдир ва ғир-ғир қилиб эшитиладиган биринчи майин товушларга, эрта тонгнинг биринчи шабнамига ҳали кўп вақт бор эди. Осмонда ой йўқ — ўша маҳалда кеч чиқар эди. Сон-саноқсиз олтин юлдузлар йилтиллаб Сомон Йўли тарафга астагина оқиб бораётгандай кўринарди; уларга қараб турсангиз, назарингизда ер ҳеч тўхтамай тез югуриб кетаётгандай туюларди… Тўсатдан дарё томондан икки марта ғалати, кескин инграган товуш эшитилди, бир неча секунддан кейин бу товуш нарироқда такрорланди…\nКостя қўрқиб кетди… «Бу нима?» — деди.\n— Бу, қарқаранинг овози, — деди Павел осойишталик билан.\n— Қарқара, — деб такрорлади Қостя… — Мен кеча бир товуш эшитдим, — деб давом этди у, бир оз жим тургандан сўнг, — балки сен, Павлуша, ниманинг товуши эканини биларсан…\n— Мана бундай товуш эшитдим. Мен Каменная Гряддан Шашкинога бораётган эдим, олдин ёнғоқзордан юриб бордим, кейин ўтлоқ билан жарнинг тикка бурилган жойидан юриб бордим, у ерда сел сувлари йиғилиб қолган кўлча бор; биласанми, бу жой ҳали ҳам қамишзор бўлиб ётибди: мен қамишлар ўсиб ётган ана шу чуқурлик ёнидан ўтиб кетаётган эдим, бирдан шу чуқурлик ичидан алла-кимнинг: «у-у… у-у… у-у!» — деб қаттиқ инграб йиғлаган товушини эшитдим. Оғайнилар, қўрққанимдан юрагим «шув!» этиб кетди, чунки вақт жуда кеч ва бунинг устига бу товуш ҳаддан ташқари мунгли эди. Ўрнимда бўлганингда, балки ўзинг ҳам йиғлаб юборар эдинг… Бу нима экан-а?\n— Ўтган йили шу қамишзордаги кўлга ўғрилар ўрмон қоровули Акимни чўктириб юборган эдилар, — деди Павлуша, — эҳтимол, ўшанинг арвоҳи йиғлаётган бўлса…\n— Шундайми ҳали, оғайнилар, — деди Костя, ўзининг шокоса кўзларини янада каттароқ очиб… — Акимни у чуқурликка чўктириб юборганларини билмасдим-да, агар билсам, унчалик қўрқмаган бўлар эдим.\n— Яна, — деб сўзида давом этди Павел, — ана шундай мунгли товуш билан қуриллайдиган майда қурбақачалар ҳам бўлади, дейишади.\n— Қурбақачалар? Йўғ-ей, бу қурбақа эмас… бу қандай қилиб… (Қарқаранинг дарё томондан қичқирган товуши яна келди). Уни қара-я! — деб юборди Костя беихтиёр суратда. — Худди алвастига ўхшаб қичқиради-я.\n— Алвасти қичқирмайди, у соқов, — деди Илюша, — у қарсак чалади, холос.\n— Сен алвастини кўрганмисан ўзинг? — масхара қилгандек унинг сўзини бўлди Федя.\n— Йўқ, кўрган эмасман, худо уни кўргулик қилмасин; аммо уни бошқалар кўрган. Мана, яқинда у бир деҳқонни довдиратибди: уни ўрмоннинг бир яланглик ўтлоғи атрофида айлантириб олиб юраверибди… Деҳқон уйига тонг пайтида зўрға келибди.\n— Хўш, у алвастини кўрибдими?\n— Кўрибди. «Жуда ҳам катта, қоп-қора нарса экан. Худди дарахт орқасига бекингандай ўраниб олибди. Ўзини яхши кўриб бўлмайди, худди ойдан яширингандай туради, кичкина кўзчалари билан қараб-қараб қўяди, кўзчаларини пирпиратади…», дейди.\n— Ҳе, башараси қурсин! — деди Федя, сал сесканиб ва елкаларини учириб.\n— Бу ярамас нарса ҳақиқатан ҳам нима учун дунёга келди экан? — деди Павел.\n— Сўкма, эҳтиёт бўл, эшитиб қолади, — деди Илья. Яна жимлик бошланди.\nШу пайтда Ваня:\n— Болалар, уни қаранглар, уни қаранглар,— деб шовқин солди. — Уни қаранглар, осмондаги юлдузчаларга қаранглар, худди ари галасига ўхшайди!\nУ ўзининг тиниқ юзини чнпта остидан чиқариб, муштига тиралди-да, ҳаракатсиз катта кўзлари билан аста юқорига қаради. Ҳамма болалар осмонга қарадилар ва узоқ тикилиб турдилар.\n— Ҳа, Ваня, — деди эркалатувчи овоз билан Федя, — опанг Анютка соғ-саломатми, яхшими?\n— Яхши, — деди Ваня чучук тили билан.\n— Сен ундан сўра, у нима учун бизникига келмаяпти?\n— Унга айт, келиб-кетиб турсин.\n— Яна айт, мен унга қанду қурслар бераман.\n— Менга ҳам берасанми?\n— Сенга ҳам бераман.\nВаня эшитиларли қилиб чуқур хўрсинди.\n— Йўқ, менга керак эмас. Унга бера қол, опам жуда яхши, меҳрибон қиз.\nШу сўзларни айтгандан кейин, Ваня бошини яна ерга қўйди. Павел ўрнидан туриб, бўш қозончани қўлига олди.\n— Қаерга кетяпсан? — деб сўради Федя.\n— Дарёдан сув олиб келмоқчиман, чанқадим.\nИтлар ўринларидан туриб, унинг орқасидан кетишди.\n— Эҳтиёт бўл, дарёга йиқилиб кетмагин! — деб қичқирди Илюша унинг орқасидан.\n— Нега йиқиларкан? — деди Федя. — У эҳтиёт бўлади.\n— Эҳтиёт бўлади, дейсан-да. Ҳар қандай ишлар бўлиши мумкин: у сув олиш учун энгашса, дарёдан сув одами чиқиб уни сувга тортиб кетади. Ундан кейин кишилар болагина дарёга йиқилиб чўкиб ўлган эмиш, — деб юришади… Йиқилмайди, дейсанми? Ана-ана, қамиш ичига кириб кетди, — деди у қулоқ солиб туриб.\nҚамишларнинг ораси очилгандай бўлиб, шитирлай бошлади.\n— Тентак Акулина сув тагига тушиб чиққандан бери жинни бўлиб қолган, дейишади, ростми? — деб сўради Костя.\n— Сув тагига тушиб чиққандан бери… Ҳозир бир ҳолатда-я1 Аммо илгари жуда чиройли бўлган экан. Сув одами уни ақлдан оздириб қўйган, дейишади. Афтидан, у тезда қутқариб олинишини кутмаган экан. Ана шундай қилиб, сув одами уни сув тагида жинни қилиб қўйган.\n(Бу Акулинани мен ўзим бир неча марта кўрган эдим. Жулдур кийимли, ҳаддан ташқари озғин, кўмирдай қора — сахтиён юзли бу хотин доим тишларини иржайтирганича атрофга маъносиз қараб, чўпдек ингичка қўлларини кўкрагига маҳкам босиб, гоҳ бир оёғини ва гоҳо иккинчи оёғини ерга қўйиб, йўл устида, бир жойда неча соатларгача худди темир қафасдаги ваҳший ҳайвондек лапанглаб турарди. У ҳеч бир гапни англамайди, баъзан титраб-қақшаб хахолаб кулади, холос).\n— Акулина,— деб сўзини давом эттирди Костя, — севгани алдагани учун ўзини сувга ташлаган эмиш.\n— Худди шунинг учун.\n— Вася эсингдами? — деб хафалик билан сўради Костя.\n— Қайси Вася? — деди Федя.\n— Мана шу дарёга чўкиб кетган Вася-чи, ўша, — деб жавоб қайтарди Костя. — Қандай яхши бола эди-я! Эсизгина, қандай аломат бола эди-я! Онаси Феклиста уни — Васяни жуда яхши кўрарди. Феклиста унинг сувга чўкиб ўлиб кетишини худди олдиндан сезиб юргандай бўларди. Вася ёзда биз билан, болалар билан бирга чўмилгани дарёга кетаётган пайтларда, онаси типирчилай бошларди. Бошқа хотинлар ҳеч нарса демай, кир тоғораларини кўтариб ёнимиздан ўтиб кетаверардилар. Феклиста эса тоғорасини ерга қўйиб: «Қайт, буёққа, қайт, борма, қўзичоғим! Ҳой, қайтсанг-чи, болагинам!» — деб уни чақира бошларди… Унинг дарёга қандай чўкиб кетганини ҳеч ким билмайди. У дарё қирғоғида ўйнаб юрарди, онаси ҳам ёнгинасида туриб пичан боғларини тахларди, шу вақт онасига бирдан аллакимнинг сувни шалоплатиб, оғзидан варақлатиб кўпиклар сочгани эшитилиб қолади, қараса — сув юзида Васянинг шапкаси оқиб юрган эмиш. Феклиста ана шунда ақлдан озиб қолган: қачон қарасанг, у Вася сувга чўккан жойга келиб ётади-да, ашула айтади, эсларингдами, Вася ҳаммавақт бир ашулани айтар эди-ку, у ўша ашулани айтиб йиғлайди, ўксиб-ўксиб йиғлайди.\n— Ана, Павлуша келяпти, — деди Федя.\nПавел қозончада лиқ тўла сув кўтариб гулхан олдига келди.\n— Болалар, биласизларми, — деб сўз бошлади у, бир оз жим тургандан кейин, — иш ёмон.\n— Ҳа, нима гап? — шошиб сўради Костя.\n— Мен Васянинг овозини эшитдим. Ҳамма болалар титраб кетдилар.\n— Нима дединг, нима дединг? Рости билан-а? — деди Костя довдираб.\n— Худо урсин, рост. Сувга энди энгашаётган эдимки, бирдан Васянинг овозига ўхшаган бир овоз: «Павлуша, ҳой Павлушажон, буёққа кел», — деб мени чақирди, овози худди дарёнинг тагидан эшитилгандай бўлди. Мен шошилганимча қозончага сув олиб, дарё лабидан йироқлашдим.\n— Эй худо-е, эй худо-е! — деб юборишди болалар, чўқиниб туриб.\n— Павел, ундай бўлса, сени сув одами чақирибди, — деди Федя. — Ҳозиргина биз Вася тўғрисида гаплашиб турган эдик.\n— Оббо… бу ёмон нарсанинг аломати-ку, — деди Илюша ўрнидан бир қўзғалиб қўииб.\n— Хайр, қўявер, ҳечқиси йўқ! — деди Павел қатъий қилиб ва яна ўтирди. — Пешонада ёзилганини кўрмай илож йўқ.\nБолалар чурқ этмай қолдилар. Павелнинг сўзидан қаттиқ таъсирланганлари кўриниб турарди. Улар ухламоқчи бўлгандек гулхан ёнига жой тўғрилай бошладилар.\n— Бу нима? — деб сўради тўсатдан Костя, бошини сал кўтариб.\nПавел қулоқ солди.\n— Бу, чийиллаб учиб кетаётган лойхўракларнинг товуши.\n— Улар қаёққа учиб кетишяпти?\n— Қиш бўлмайдиган тарафларга.\n— Қиш бўлмайдиган жойлар ҳам борми?\n— Жуда узоқда, иссиқ денгизлар орқасида. Костя чуқур нафас олди-да, кўзларини юмиб, ухлаб қолди.\nБолаларнинг ёнига келиб ўтирганимга уч соатлардан ортиқ бўлган эди. Ниҳоят, ой ҳам чиқди; мен унинг чиққанини дарров пайқамадим, чунки у жуда кичкина ва нафис эди. Бу ойсиз кеча ҳам худди аввалгидек ҳашаматли кўринарди… Аммо бундан бир оз вақт илгари баланд осмонда турган кўпгина юлдузлар энди ернинг қорайиб кўринган четларига энган эдилар; ҳамма нарса одатда фақат тонготар пайтдагина жимлик қучоғига киргандек, бутун теварак-атроф жимжит эди; ҳамма нарса тонг пайтидаги қаттиқ ширин уйқуда ором олмоқда эди. Ҳавонинг ҳиди энди унча ёқимли эмасди, ҳаво яна салқинлашгандай бўлди… Ёз кечалари калта!.. Гулхан сўна бошлаган сари болаларнинг товушлари ҳам аста-секин тина бошлади… Ҳатто итлар ҳам мудрардилар; юлдузлардан тушиб турган сарғиш кучсиз ёғдулар ичида отларнинг бошларини солинтириб ётганлари аранг кўринарди… Кўзимни сал уйқу олди, кейин мени мудроқ босди.\nСалқин шабада юзимни силаб ўтди. Кўзимни очсам, тонг ота бошлаган экан. Ҳали тонгги қизиллик бўлмаса ҳам, шарқ томон оқаришиб қолган эди: гарчи хирароқ кўринса ҳам, ҳарҳолда ҳаммаёқ кўринарли бўлиб қолди. Оқиш-кулранг осмон тобора ёришиб, оқариб, мовий тусга кирмоқда эди; юлдузлар милтиллаб ёниб-ўчиб турарди, ерлар намланганди, баргларда майда шабнам доналари тизилиб ётарди; унда-бунда қаттиқ товушлар, овозлар эшитила бошлади: эрталабки майин шабада ер устида эркаланиб сайр қилмоқда эди. Баданларим бу шабадага ёқимли, енгил қалтираш билан жавоб қайтарди. Мен сапчиб ўрнимдан туриб, болалар олдига бордим. Улар тутаб ёниб турган гулхан теварагида қаттиқ ухлаб ётардилар; фақатгина Павел уйғонди-да, бир оз кўтарилиб, менга тикилиб қараб турди.\nМен бош қимирлатиб, «хайр» деган ишорани қилдим ва ҳовури чиқиб турган дарё бўйлаб ўз йўлимга жўнадим. Икки чақиримча юрмасимданоқ теварагимдаги кенг нам ўтлоққа, олд томонимдаги яшил тепаликларга, қатор кетган ўрмонларга, орқа тарафимдаги узун чанг йўлга, йилтиллаган қизил буталарга, сийраклашаётган туман остидан уялиб қараб турувчи дарёга кучли, иссиқ ёруғликнинг аввал оч-қизил, кейин қизил рангдаги заррин тўлқинлари қуйила бошлаган эди… Ҳамма нарса тебраниб кетди, бирдан уйғонди, куйлаб юборди, шовқин кўтарди, тилга кирди. Ҳаммаёқда йирик шудринг доналари қизғиш тусда олмосдай ялтираб турарди; рўпарамдаги бутхона қўнғироғининг товуши, худди эрталабки салқин ҳаводан нафас олиб яйрагандай, аниқ ва равшан эшитилди, шу онда тўсатдан менга таниш болалар дам олган йилқиларини ҳайдаб, ёнимдан от чоптириб ўтиб кетдилар…\nАфсуски, Павелнинг ўша йили ўлганини ҳикоя охирида айтиб ўтмоғим лозим бўлади. У сувга чўкиб эмас, отдан йиқилиб ўлибди. Эсизгина, кўп яхши бола эди!\nРус тилидан Мадамин Иброҳимов таржимаси\n Лапти — каноп шиппак (тарж.).\n Катта қозонлардаги суюқ қоғоз массаси човли билан сузиб олинадиган бино қоғоз фабрикаларида рольня ёки човлихона деб аталади. Бундай бино тўғоннинг олдида, паррак тагида бўлади. (Авторнинг изоҳи.).\n Очқич-гиёҳ — халқ афсоналарида қулф ва тамбаларни очиб юборадиган ўсимлик.\n Бизда деҳқонлар қуёш тутилишини шундай деб аташади. (Авторнинг изоҳи).\n «Тришка» тўғрисидаги ирим-чирим (эътиқод) дажжол ҳақидаги афсонага асосланган бўлса керак. (Авторнинг изоҳи).\n← Аввалги Аввалги Таниқли адабиётшунос Омонулла Мадаев вафот этди\nКейинги → Кейинги: Мавлоно Жалолиддин Румий. Ичингдаги ичингдадир


Ўзбекистон Афғонистонга электр қувватини сотиш ҳажмини 10 фоизга оширганини эълон қилган бир пайтда, ўзбекистонликларга узатилаётган электр ҳажми камайиб бораётгани кузатилмоқда. Вилоятлардан Озодликка мурожаат қилаётган ўзбекистонликларга кўра, қишлоқ жойларида электр қуввати кунига ўртача 3-4 соатдан берилмоқда холос. Айни пайтда Афғонистон ҳукумати Ўзбекистондан сотиб олаётган электр қувватини аҳолига кунига ўртача 19-20 соатдан етказиб бермоқда. “Ўзбекэнерго” давлат ширкати вакиллари Ўзбекистонда электр тақчиллиги муаммоси борлиги тан олди, лекин тақчиллик вазиятида Афғонистонга экспорт ҳажми нега оширилаётганини изоҳлашдан бош тортди.\nЭлектр тақчиллиги билан боғлиқ вазият Ўзбекистон вилоятлари, айниқса туман ва қишлоқларида кундан-кунга ёмонлашиб бораётганини айтмоқда Озодликка мурожаат қилаётганлар.\nОзодликка WhatsApp ва Telegram орқали келаётган мурожаатлардан аён бўлишича, туман ва қишлоқларда, электр қуввати аҳолига 24 соат ичида ўртача ҳисобда 3-4 соат берилмоқда холос. Айрим қишлоқларда электр қуввати бир неча кунлаб берилмаётгани айтилмоқда.\nЖиззах вилоятининг Зомин туманидан 11 декабрь куни хабар йўллаган муштарий ўзи яшайдиган қишлоқда 10-15 кунлаб свет берилмаётганини ёзди.\nВилоят марказлари ва шаҳарлардаги вазиятни ҳам яхши деб бўлмайди. Масалан Фарғона вилояти Марғилон шаҳрида сенятбрь ойидан бери кунига 12 соат электр берилаётганини айтади Муҳаммаджон исмли суҳбатдошимиз.\n- Аниқ айтишим мумкин, кунига камида 12 соат свет бўлмайди. Ҳозир, айни дамда свет йўқ. Соат бешда ўчирди, хушига келса соат еттида ёқади, бўлмас йўқ. Тўрт йилдан бери аҳвол шу, сентябрь ойидан то апрель ойигача чўзилади,- дейди марғилонлик суҳбатдошимиз.\nСвет ўчмасин десанг, вилоят ҳокимига қўшни бўл\nМуҳаммаджон электр тақчиллиги шаҳар аҳлининг айрим вакиллари, хусусан асли марғилонлик бўлган вилоят ҳокими Шуҳрат Ғаниев яшайдиган маҳаллага тааллуқли бўлмаганидан келиб чиқиб, ҳукумат истаса, бу муаммони ҳал қила оларди, дея таъкидлайди.\n- Электр ҳақини ошиғи билан тўлаймиз. Шаҳарнинг қарздорлиги бор, деган ҳар хил баҳоналарни қилишади, лекин вилоят ҳокимининг уйида ва унинг ёнидаги 20-30 хонадонда свет ҳам, газ ҳам умуман ўчмайди,- дейди Муҳаммаджон.\nШу ҳафта бошроғида Ўзбекистон Афғонистонга сотаётган электр қуввати ҳажмини келаси йилдан 10 фоизга оширгани ҳам марғилонлик суҳбатдош фикрини тасдиқлаши мумкин. Ўзбекистон бир неча йилдан бери Афғонистонга электр сотади.\nКобулда муаммо йўқ\nАфғонистон пойтахтида истиқомат қиладиган Озодлик мухбири Олим Кўҳканнинг атйишича, Ўзбекистондан сотиб олинадиган электр ҳисобидан Кобул шаҳри қиш пайтларида кунига 19-20 соат давомида электрдан фойдаланиш имконига эга.\n- Кобулга бериладиган электр қувватининг тахминан 90 фоизи Ўзбекистондан сотиб олинадиган электр қуввати ҳисобидан таъминланади. Ёз ойиларида электр тўхтовсиз берилади. Фақат қишда вазият ўзгаради. Кунига 4 соатча свет узиб қўйилади. Масалан, кеча эрталаб соат саккизда узиб қўйилди, соат бирларга яқин ёнди. Лекин бугун свет ўчгани йўқ,- дейди Олим Кўҳкан.\nАфғонистон ҳукумати АҚШ молиявий кўмагида амалга ошириладиган дастур доирасида жорий йилда Ўзбекистондан 316 мегаватт/соат электр қуввати сотиб олди. Расмий маълумотларга кўра, Ўзбекистон ҳар бир киловатт электр учун 8 центдан ҳақ олалди. Бу эса йилига тақрибан 225 миллион АҚШ долларига тенг бўлади.\n“Ўзбекэнерго” давлат ширкати келаси йилдан экспорт ҳажми 10 фоизга оширилишини эълон қилди.\nТолибон давридаги шундай эди\n“Ўзбекэнерго” мутасиддилари Озодликнинг ўзбекистонликларга электр бир кунига бир неча соатгина берилаётгани вазиятида экспорт ҳажмини ошириш қарори қайси омилларга кўра қабул қилингани тўғрисидаги саволига жавоб бермади.\n“Ўзбекэнерго” раиси ёрдамчиси Ботир Тошпўлатов, электр тармоқлари бошқармаси раҳбари Улуғбек Ҳакимов ва ширкат матбуот хизмати раҳбари Саида Мирзабоева бу масала хусусида изоҳ бериш ваколатига эга эмасликларини таъкидлашди.\n“Ўзбекэнерго” 10 декабрь куни маҳаллий ОАВлари учун ўтказилган матбуот анжуманида Ўзбекистонда энергетика соҳаси янги чўққиларни забт этаётгани ва 2015-2019 йиллар учун мўлжалланган дастурларлар доирасида 8,9 миллиард АҚШ долларга тенг инвестицион лойиҳаларни амалга оширишини маълум қилди.\nЎзбекистон шароитида, бунча маблағ ўзбекистонликлар бошдан кечираётган электр тақчиллигини бартараф қила оладими, йўқми, айтиш қийин, лекин Кобулдаги Озодлик мухбири Олим Кўҳкан Ўзбекистондаги электр тақчиллиги муаммосини афғонистонликлар Толибон ҳукмронлиги йилларида бошдан кечиганини эслайди.\n- Биз аллбатта хурсандмиз, чунки одамларга электр керак. Бундан 10-12 йил олдин, Толибон ҳукумати пайтида, энди ағдарилган йилларда ҳам Кобулда электр қуввати (Ўзбекистондаги каби-таҳр.), фақат тунда 4-5 соат берилар эди холос,- дейди мухбиримиз.


"Лион" ҳимоячиси фаолиятини "Реал"да давом эттиради\n31 май, 2019, 10:52 420\nТеглар:Лион | Реал\nУ янги мавсумни "Сантьяго Бернабеу"да бошлайди.\n"Лион" клуби ҳимоячиси Ферлан Менди фаолиятини Испания Ла Лигасида давом эттиришга жуда яқин турибди.\nSoccer Link тарқатган хабарга кўра 23 ёшли футболчининг янги жамоаси “Реал” Мадрид бўлади. Томонлар эса аллақачон ушбу трансфер борасида келишувга эришишган. Унга кўра “қироллик клуби” Менди учун лионликларга 40 млн евро тўлайди.\nМаълумот учун, Менди якунланган мавсум “Лион” сафида жами 42та ўйинда майдонга тушди ва 3та гол ҳамда 1та голли узатмага муаллифлик қилди. Унинг клуб билан имзолаган шартномаси 2023 йилга қадар тузилган.\nРасман! Менди "Реал" футболчиси\n"Реал" навбатдаги трансфер бўйича келишувга эришди.\n"Реал" 15 ёшли футболчи учун 12 млн евродан воз кечишга тайёр


Грузия полицияси сайлов тизими ислоҳотини талаб қилаётганларни яна сув отиб тарқатди\n26 феврал 2021, Тошкент вақти: 12:17\nГрузия полицияси парламент ёнидаги норозилик намойишчиларини тарқатиш учун сув тўпларини ишга солди 2019, 26 ноябрь тонги.\nБир неча минг киши сайлов тизимини ислоҳ қилишни талаб этиб чиққанидан сўнг орадан бир неча соат ўтиб, Грузия полицияси тонг олдидан тарқалиш учун 30 дақиқалик ультиматум – қатъий талабини эълон қилди. Шу вақт ўтиб бўлгач, парламент ёнидаги норозилик намойишчиларини тарқатиш учун сув тўпларини ишга солди ва бир неча фаолни ҳибсга олди.\nГрузия Ички ишлар вазирлиги 26 ноябрь эрталаб берган баёнотида айтилишича, 28 намойишчи “полицияга бўйсунмагани ва безорилиги” учун ҳибсга олинган. Олдинроқ берилган хабарларда ҳибсга олинганлар орасида мухолифатдаги “Бирлашган миллий ҳаракат”нинг икки аъзоси Ако Минашвили ва Гиа Тевдорадзе ҳам бўлгани айтилган эди.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги 4 киши яраланганини ва уч нафари касалхонага ётқизилганини хабар қилди. Маҳаллий ахборот воситалари билдиришича, “Мтавари Алхи ТВ” канали журналисти Васил Дабрундашвили ҳам яраланган. Унинг ҳали ҳам шифохонада экани ёки йўқлиги аниқ эмас.\nПолиция айни пайтда парламентга кириш жойларини назорат қилиб турибди, ўнлаб намойшчилар ҳам ўша ердан кетмаяпти. Улар мақсади депутатларни бинога киритмаслик эканини айтмоқда.\nМухолифатдаги “Янги Грузия” партияси раҳбари Гиорги Вашадзе 26 ноябрда тедевидениега берган интервьюсида ҳокимиятдаги “Грузия орзуси” партияси “парламент мажлисини фақат полициядан фойдаланган ҳолда ўтказа олиши”ни таъкидлаган эди.\n‒ Агар полиция кордони имконият берса, биз парламентга кирамиз, ‒ деди Вашадзе.\nНорозилик намойишчилари бир кун олдин “Грузия орзуси” партияси келаси йилдан бошлаб аралаш сайлов тизимини пропорционал тизимга ўзгартиришдан бош тортгандан сўнг парламент олдига йиғилган эди.\n20 дан ортиқ мухолифат гуруҳи тарафдорлари Тбилисидаги Республика майдонидан парламент томон юриш бошлаб, шаҳардаги энг серқатнов Руставели шоҳкўчасида уловлар ҳаракатини тўсиб қўйди.\nНорозилик намойишчилари ҳукуматни истеъфога чиқишга ва сайловни эртароқ ўтказишга даъват этиб, депутатларни парламентга киритмасликка ваъда берди. 26 ноябрда унинг биносида ялпи мажлис ўтказилиши режалаштирилган.\n25 ноябрда ҳокимиятдаги партия бош котиби, Тбилиси шаҳри мэри Каха Каладзе партия мажлисидан сўнг “масала ёпилди ва сайлов тизимида ўзгариш бўлмайди”, деган эди.\nМухолифатга кўра, мавжуд ҳолат 2012 йилдан бери ҳокимиятни эгаллаб келаётган “Грузия орзуси” партияси фойдасига ишламоқда.\nПарламент 14 ноябрда пропорционал сайлов тизимига ўтишга оид конституционал ўзгаришни рад этгандан сўнг, бу қарийб икки ҳафтадан бери қизғин мавзу бўлиб қолмоқда\nМинглаб намойишчилар Тбилисида июнь ва июлда бир неча ҳафта, яқинда яна ўтказган митингларида сайлов тизимини ислоҳ этишни талаб қилиб чиққан эди.\n18 ноябрда ўтказилган норозилик намойиши зўравонлик билан тарқатиб юборилган, 37 намойишчи қўлга олинган эди.\nМавжуд тизимга кўра, парламентдаги депутатларнинг қарийб ярми пропорционал овоз бериш йўли билан сайланади. Мухолифат бу тизим “Грузия орзуси” партиясига адолатсиз ён босади, деб ҳисобламоқда.\nЯнги норозилик намойишининг зўравонликка айланиб кетиш эҳтимоли Ғарб дипломатларида ташвиш уйғотмоқда.\nЕИнинг Грузиядаги делегацияси ва АҚШ элчихонаси 17 ноябрдаги қўшма баёнотида “парламент конституцион тузатишларни қабул қила олмаётгани сабабли Грузия жамияти кенг қатламларининг ҳафсаласи пир бўлганини эътироф этаётгани”ни билдирди.


ТАДБИРКОРЛАР ҲОКИМ ҚАБУЛИДА — Shahrisabzt.UZ\nShahrisabz tumani 10.08.2020 Mahalliy\nЮртимизда тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш давлатимиз сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири ҳисобланади. Мамлакатимизда иқтисодий муҳитни ривожлантириш, тадбиркорларни ҳар жиҳатдан қўллаб-қувватлаш, аҳолини тадбиркорликка йўналтириш борасида бир қатор тизимли ишлар олиб борилмоқда.\nШаҳрисабз тумани ҳокими Самад Хасанов бугун тадбиркорлар билан учрашиб, улар билан туманимизнинг иқтисодий кўрсаткичларини янада яхшилаш, ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш орқали аҳоли бандлигини таъминлаш борасида бир қатор таклифларни ўрганиб чиқди.\nШунингдек, ҳудудда йирик иссиқхоналар ва мева-сабзавот маҳсулотларини сақлашга мўлжалланган музлатгичлар барпо этиш орқали бугунги кунда озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш каби масалалар чуқур муҳокама қилинди.\nЯнги «Кеш хилқатлари» китоби чоп этилди


13 сентябр куни Олмаотада ўтказилган намойиш иштирокчилари Хитойнинг Қозоғистондаги элчиси Чжан Сяони ноўрин баёноти учун лавозимидан бўшатишни талаб қилдилар. (Қозоғистон демократик партияси)\nОЛМАОТА – Олмаотада тўпланган 200га яқин намойишчи Пекиндан Қозоғистоннинг ички ишларига аралашишни тўхтатишни талаб қилиб, режимнинг Шинжонда яшаётган этник озчиликлар, жумладан қозоқларга нисбатан зўравонликларига эътироз билдирдилар.\nХитой таъсири ва сиёсатига нисбатан оммавий норозилик Хитойнинг Қозоғистондаги элчиси Чжан Сяонинг 1 август куни қозоқ оммавий ахборот воситасига берган интервьюсидан кейин кучайиб кетди.\nХитойнинг Қозоғистондаги элчихонаси веб-сайтида жойлаштирилган интервьюда элчи Қозоғистон ва Хитой ўртасидаги ҳарбий ҳамкорликни муҳокама қилган. «Хитой ва Қозоғистон қуролли кучлари «уч ёвуз куч» билан қатъий курашиб, минтақада рангли инқилоб бошланишига қаршилик қилмоқда», деди у.\nПекин террорчилик, экстремизм ва айирмачиликка нисбатан кўп ҳолларда «уч ёвуз куч» атамасидан фойдаланади.\nХитойнинг Шинжон вилояти Қашғар шаҳридаги Ийдгоҳ масжидидаги Ийд ул-Фитр намозидан кейин метро ёнидан ўтаётган уйғурлар, 2019 йил, 5 июн. Хитойнинг мусулмонларга нисбатан зулми Қозоғистон жамоатчилигини ғазаблантирган. (Грег Бейкер/AFP)\nКўпчилик қозоқлар Чжаннинг бу каби баёнотларини миллий хавфсизликка таҳдид баҳолаганлар.\nПекин Қозоғистонга хитой аскарларини юбориш имконияти ҳақида очиқдан-очиқ айтмоқда, дейди рўйхатдан ўтмаган демократик партия етакчиси, олмаоталик фаол Жанболат Мамай.\n«Бу элчи биз билан дўстона муносабатда эмас. У мамлакатимиз душмани ва Қозоғистонни тарк этиши керак», деб айтган кейинчалик 13 сентябрь куни Хитойга қарши намойишни ташкиллаштирган Мамай.\nНамойишчилар «Хитой экспансиясига қаршимиз!», «Қозоғистоннинг Хитойга берадиган ери йўқ: бу халқимизнинг ерлари», «Чжан Сяо, Қозоғистондан йўқол» ва «Чжан Сяо, сен элчимисан ёки душман?» каби шиорларни кўтариб олишган эди.\nНамойишда суратга олинган қисқа видеолавҳада одамлар «Агар Хитой бизнинг иш жойларимизни олиб қўйса қандай яшаймиз?», дея ғазаб билан бақираётганини эшитиш мумкин. Намойишчилар, шунингдек Қозоғистон миллий гимнини ҳам куйлашган.\nҚозоғистон: «Хитойнинг автоном ҳудуди»\nЧжаннинг интервьюси чоп этилганидан кейин 3 август куни олмаоталик фаоллардан бири Серик Ажибай Хитой консуллиги олдида намойиш уюштирган ва Чжаннинг элчиликка лойиқлигини саволга тутган.\n«Ярашиш элчига, келишмовчиликлар эса чопарнинг ҳатти-ҳаракатига боғлиқ», деб ёзилган эди у кўтариб олган уқувли ва уқувсиз элчининг фарқига эътибор қаратувчи шиорда.\nАжибай журналистларга элчининг ҳақоратли баёнотидан норозилигини, сабаби Қозоғистон суверен мамлакат экани ва ўз ички муаммоларини ўзи мустақил ҳал қилишга ҳақли эканлигини айтиб ўтган.\n«Биз Хитойнинг автоном ҳудуди эмасмиз. Ҳукумат ва халқ битта, биз бир давлатмиз. Фикримча, Хитой бизнинг ички ишларимизга аралашишга ҳақли эмас», деб айтган у RFE/RL радиосига.\nБу Хитой элчисининг Қозоғистонда бундай қалтис ҳолатга тушиб қолиши билан боғлиқ илк ҳолат эмас. Хитой сайтларининг бирида «Қозоғистон тарихан Хитойнинг бир қисми бўлгани ва ўз қўшниси томон интилаётгани» ҳақидаги мақола сабабли у апрел ойида Қозоғистон ташқи ишлар вазирлигига чақиртирилган эди.\nЭлчининг август ойидаги интервьюсида Қозоғистондаги яна бир оғриқли муаммо – режим таъқиби ва қатағонлари туфайли ўз ота-боболарининг ватанига қочаётган Хитойдаги этник қозоқлар масаласи кўтарилган.\nСўнгги бир неча йил ичида Шинжон маъмурлари «уч ёвуз куч» концепциясига биноан миллиондан ортиқ мусулмонларни, жумладан этник қозоқлар ва қирғизларни мафкуравий тарбия лагерларига жойлаштирган.\nЭтник қозоқлар Шинжонда уйғурлардан кейин иккинчи энг йирик туркийзабон гуруҳдир. Уларнинг сони камида 1,5 миллионни ташкил қилади.\nШинжонда 200 мингга яқин этник қирғизлар яшайди. Хитой расмийлари 2018 йили камида 50 минг қирғизни қайта тарбиялаш лагерларида ҳибсда сақлаган, деган эди ўшанда Қирғизистон президенти Сооронбай Жеенбеков.\nШинжондаги Хитой мафкуравий лагерларининг 28 нафар собиқ маҳбуси бу яширин лагерларда мусулмонлар қандай шафқатсизликлар, зулм ва хўрликларга дучор қилингани ҳақида сўзлаб берган эдилар.\nҚозоғистондаги минглаб одамларнинг Хитойда қариндошлари қайта тарбиялаш лагерларига қамаб қўйилган бўлиб, Олмаотадаги Хитой консуллиги олдида Пекиндан уларни озод этишни талаб қилувчи намойишчилар тез-тез тўпланиб турар эди.\nЕрдан фойдаланиш хавфи\nМаҳаллий аҳоли Пекиннинг Қозоғистондаги ер ислоҳотларидан фойдаланиб, мамлакатда ер участкалари сотиб олиш ва ундан фойдаланишга уринишидан хавотирда.\n2016 йил апрел ойида хорижликларга қишлоқ хўжалиги ерларини харид қилиш ва ижарага олишга рухсат берувчи қонун лойиҳаси Қозоғистонда оммавий норозиликларга сабаб бўлган. Намойишчилар асосан хитойлик корхоналар Қозоғистондаги ерларини улгуржи сотиб олишидан хавотирда эдилар.\nМаҳаллий фермерлар хитойликларнинг деҳқончилик усулларига ишончсизлик билан қарайдилар, дейди Олмаота вилоятидаги сут фермаси хўжайини Ануар Куанишев.\n«Улар бизнинг ерларимиздан фойдаланиб, уларни ўз химикатлари билан куйдириб ташлайдилар, ундан пул ишлаб, ҳеч нарса унмайдиган ўлик тупроқни қолдириб кетадилар», деди у.\nҚозоғистон ҳукумати 2016 йил май ойида чет элликларга ер сотиш ва ижарага беришга мораторий жорий қилган. 2021 йил декабрда унинг амал қилиш муддати тугагандан кейин қандай қарор қабул қилиниши ҳозирча номаълум.\nЖамоатчилик фаоли Мамай Қозоғистон ҳукумати тақиқни бекор қилиши ва ер участкаларини хитойликларга ўнлаб йилларга ижарага бериши мумкинлигидан хавфсирамоқда.\n«У ҳолда улар бу ерга доимий яшаш учун келишади ва биз Хитой экспансияси нима эканлигини ўз кўзимиз билан кўрамиз», деди у.\nХитой элчихонасида эсипастлар йиғилиб олган\nХитойга қарши халқаро ҳамжамият 75 йил олдин Германия фашизмига қарши бирлашгандек бирлашмаса, Хитой фашизми бутун дунёни босиб олади.\nХитойликлар чигирткаларга ўхшайди. Ўзидан кейин ҳеч нарса қолдирмайди. Бугун мамлакатда уларнинг эркин юришига қўйиб берсак, эртага бошимизга чиқиб олишади. Оддий халқ азоб чекади. Мен хитой халқи ҳақида ёмон гапирмоқчи эмасман. Лекин аждаҳо бир парча гўштга тўймайди, ҳамма нарсани ютиб юбормагунча, талаб қилаверади. Элчининг овози Хитой ҳукуматининг овози; огоҳ бўлган маъқул. Шарқ – нозик масала!\nБарча мамлакатлар Хитойга товар ва хомашё экспортини тақиқлаб, иқтисодий эмбарго эълон қилиши керак. Барча хорижий компаниялар ўз ишлаб чиқариш корхоналарини Хитойдан олиб чиқиб, Қозоғистонга кўчириши керак. Хитойнинг бутун сиёсий раҳбариятини Халқаро судга бериш керак. Шунингдек, [бошқа мамлакатлар] Шарқий Туркистон ва Тибет мустақиллигини расман тан олиш лозим.\nХИТОЙЛИКЛАР ИНСОНИЯТ УЧУН ВАБО, ҚЎЙИБ БЕРСА ДУНЁНИНГ АҒДАР-ТЎНТАР ҚИЛИШАДИ\nРоссия экспансияси тўхтатилиши керак.\nРутиниянинг босқинига чек қўйиш керак. Кундалик коррупцияга барҳам бериш бўйича энг яхши тажрибани ў з л а ш т и р и ш керак.


Ўзбекистон U-18 термаси Грузия ёшларига мағлуб бўлди\n2 май, 2017, 23:10\nАлександр Мочинов бош мураббийлигидаги Ўзбекистон U-18 терма жамоаси Грузия ёшларига қарши иккита ўртоқлик ўйини ўтказиш учун кеча, 1 май куни мамлакат пойтахти Тбилиси шаҳрига етиб келди. Бу ҳақда ЎФФ матбуот хизмати хабар берди.\nБугун, 2 май куни Мочинов шогирдлари Грузия ёшлар термасига қарши ўртоқлик ўйинида майдонга тушди. Голлар ва қизил карточкаларга бой бўлган ўйинда Грузия U-18 термаси 4:2 ҳисобида ғалаба қозонди.\nЎзбекистон ёшлар термасидан голларга Худоёрхон Саъдуллаев ва Георгий Аҳмедов муаллифлик қилди. Жамоалар ўртасидаги навбатдаги ўртоқлик учрашуви 4 май куни бўлиб ўтади.\nЭслатиб ўтамиз, мазкур ўртоқлик ўйинлари Ўзбекистон U-18 терма жамоаси учун 2018 йили бўлиб ўтадиган U-19 Осиё чемпионати саралаш босқичига тайёргарлик вазифасини ўтайди. Саралаш босқичи учрашувлари шу йилнинг 31 октябрь – 8 ноябрь кунлари ўтказилади.\n2 май, сешанба\nГрузия U-18 – Ўзбекистон U-18 – 4:2\nГоллар: Акаки Кимеридзе (4, 45), Бека Кавтарадзе (15), Михаил Эргемлидзе (54) – Худоёрхон Саъдуллаев (45), Георгий Аҳмедов (69)\nОгоҳлантиришлар: Михаил Эргемлидзе (54), Жаба Касрелишвили (59), Тамаз Бабунадзе (90) – Абдулазиз Ёқубов (3), Иброҳим Йўлдошев (33)\nЧетлатишлар: Михаил Эргемлидзе (87), Тамаз Бабунадзе (90) – Иброҳим Йўлдошев (39)


Ёпишган сэндвич (Stick Sandwich). Техник индикаторлар\nТехнические индикаторы / Ёпишган сэндвич (Stick Sandwich)\nЁпишган сэндвич (Stick Sandwich)\nЯпон шамлари "Ёпишган сэндвич" модели – буқа бурилиш модели, тасдиқлашни назарда туради.\nГрафикда моделни пайдо бўлиши орасида оқ шам бўлган иккита қора шамнинг шаклланиши билан белгиланади. Бунда иккита қора тананинг ёпилиш нархлари бир хил бўлиши керак. Қўллаб-қувватлаш даражаси аниқланган, бурилиш эҳтимоллиги юқори.\nФигурани графикда қандай аниқлаш мумкин?\n1. Пасаювчи тренда қора шамдан кейин савдо қора тананинг ёпилиш нархидан юқорида олиб борилишида оқ шам келади.\n2. Учинчи шам қора ранга бўлади, унинг ёпилиш нархи эса биринчи қора куннинг ёпилиш нархига тенг бўлади.\nМоделнинг сценарийси ва психологияси\nБозорда барқарор пасаювчи тренд кузатилади. Кейинги кунга очилиш нархи баландроқ бўлади, нархлар бутун кун давомида юқорига юради ва максимумда ёки унга яқинроқ ёпилади. Нархларнинг бундай динамикаси эҳтимол аввалги пасаювчи тренд бурилгани тўғрисида гапиради, қисқа позицияларни стоп-ордер билан ҳимоя қилиш ёки ёпиш керак. Кейинги кунга нархлар яна баландроқда очилади, ёпилишлар тўлқини келади, лекин бундан сўнг икки кун аввалги даражада ёпилиш учун нархлар пасаяди.\nАгар қўллаб-қувватлаш ва қаршилик кўрсатиш даражалари эътиборга олинмаса, унда катта хавфга келиб қолиш мумкин. Вазиятга кейинги савдо куни ойдинлик киритади.\nТрейдинг бўйича япон қўлланмаларида иккита қора кунларни қўллаб-қувватлаш даражаси сифатида минимал нархлар ажратилади. Ёпилиш нархларидан фойдаланиб биз ишончлироқ қўллаб-қувватлаш даражасини оламиз, бу эса тренднинг бурилишига яхшироқ имкониятларни билдиради.\nАгар биринчи қора шам учинчи кун савдо диапазонидан сезиларли даражада кичик бўлса, унда "Ёпишган сэндвич" "Тескари ўгирилган болғача"га ўтади. Агар биринчи куннинг танаси кичик бўлса, учинчи куннинг нархлар диапазони биринчи кун диапазонидан икки ёки уч марта катта бўлса, унда модел буқа модели "Тескари ўгирилган боғача"га алмашинади.\nАгар бу шартлар бажарилмаса, унда "Ёпишган сэндвич" қора свечага келтирилади, ва у айиқ модели сифатида қаралади, ва натижада модел тасдиқланишни талаб қилади.\nКўпроқ ҳолларда охирги икки кунда моделлар айиқ ютилиш моделига ўхшайди. Шуни таъқидлаш муҳимки, трендни ҳисобга олмаган ҳолда айиқ шам моделидан кўра қўллаб-қувватлаш даражаларини кўриш айрим ҳолларда яхшироқ бўлади.


24.11.2018 22:14 0 3634\n«Уй олишга қўрқиб қолдик...»\nСамарқандда қурилган ва қурилаётган қатор кўп қаватли уйлар бузилаётгани, бунга асос қилиб нуфузли ЮНЕСКО халқаро ташкилот ҳужжатлари пеш қилинаётгани кўплаб баҳс-мунозараларга сабаб бўлмоқда. Йиллар давомида тежаб-тергаб йиққан пули, банклардан катта фоиз эвазига олинган қарзлари эвазига уйли бўлган фуқароларнинг ҳақли эътирозлари ўз йўлига, аммо шаҳардаги «қур-буз можаролари»дан катта-катта мутасаддилар ҳам лол, улар орасида бош чангаллаганлари ҳам топилади.\nМаданият вазирлиги маданий мерос объектлари (ММО)ни муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш илмий ишлаб чиқариш бош бошқармасининг Самарқанд ва Жиззах вилоятлари бўйича минтақалараро давлат Инспекцияси ўзининг ғалати қарорлари билан Самарқандни ўз мулки қилиб олгандек гўё... Инспекция ўзи истаган бинони – масжид, мақбара, Чор Россияси босқинидан кейин қурилган иншоотлар, ҳатто бирор жойига беш-ўнта «Николай ғишти» терилган замонавий чойхона ва ошхоналарни ҳам «маданий мерос объекти» (ММО) дея эълон қилиб, уларни давлат муҳофазасига олиниши шартлиги тўғрисида ҳокимиятларга тавсиялар киритмоқда. Вилоят ва шаҳар ҳокимлари улар истаган қарорни чиқариб бермоқда. Натижада, ММО деб тан олинган бино алоҳида мартабага эга бўлади, муҳофазага олинади, унга тегилмайди. Энг муҳими, бу бино ва унда фаолият олиб бораётган ишбилармонлар солиқ тўламайди.\nСамарқандда Инспекция шунчалик нуфузга эга бўлдики, бирор уй қурилиши учун қурилиш фирмалари раҳбарлари, аввало, шу идора рухсатини оладиган, шусиз ҳокимлар қарор чиқармайдиган бўлди. Албатта, бунақа нуфуз идора раҳбарининг дамини ўткир қилиши табиий...\nХуллас, ММОнинг муҳофаза ҳудудини Вазирлар Маҳкамаси ёки ЮНЕСКО эмас, Инспекция белгиламоқда. Инспекция бугунги кунда деярли бутун бошли шаҳарни муҳофаза ҳудудига киритган. Бу идоранинг жуда улкан ҳудудни муҳофаза майдони дея қизилга бўяб олган харитаси бор. У Самарқандга кираверишдаги Чўпонота қирларидан бошланиб, шаҳарнинг эски шаҳар қисмини бутунлай, янги шаҳарнинг эса каттагина қисмини эгаллаган. 2004 йилда чизилган «ЮНЕСКОнинг Умумжаҳон мероси рўйхатига киритилган Самарқанд шаҳрининг тарихий-меъморий қўриқхонаси чегаралари харитаси» деб аталган бу чизманинг гирдига «Тасдиқлайман», дея ўша пайтдаги маданият вазири, «Келишилган», дея вазирлик қошидаги ММОни муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш илмий ишлаб чиқариш бош бошқармаси бошлиғи, Самарқанд давлат музей-қўриқхонаси директори ҳамда Инспекция бошлиғининг ўзи қўл қўйиб, муҳр уришган. Бугун айнан Инспекция тепага олиб чиқаётган маълумотларга кўра, Самарқандда бинолар мулоҳазасиз бузилмоқда. Ажабланарлиси, қурилганига анча бўлган, беш-олти йилдан бери аҳоли яшаб келаётган уйлар бузилмоқда.\nУйларнинг неча қават бўлиши кераклигини ҳам Инспекция белгилаб бермоқда. «Нимага асосан, бунга уларнинг қандай ҳаққи бор?» дейдиган киши топилмаяпти. Инспекция эса, истаган қурувчига ўзи истаган баландликда уй қуришга рухсат бермоқда. Ниманинг эвазига, бу бошқа масала...\nИнспекция белгилаб берган ҳудуддаги уйлар бузилиши керак экан, аввало, Самарқанднинг марказида, шундоққина Регистон майдони биқинида қад кўтарган вилоят ҳокимлиги биноси, унга туташ иншоотлар, қатор-қатор меҳмонхона, банк бинолари бузилиши керак эмасми? Йўқ, Инспекция ҳокимият бинолари бузилмаслигининг йўлини топиб берган: уларни ҳам ММО деб қарор чиқарган. Рост-да, Самарқанд шаҳар ҳокимияти биноси борича «Николай ғишти»дан тикланган бўлса, яна уни кимсан генерал-губернатор Абрамов жаноби олийлари қурдирган бўлса, ММО бўлади-да. «Афросиёб» меҳмонхонасини Ҳиндистондан келган қурувчилар қурганидан кейин ММО бўлади-да! Қизиқ, XVII аср обидаси, Намозгоҳ масжидидан 50 қадам берига яқиндагина қурилган ҳашаматли бино-чи? Уям ММОмикан?\nЎзбекистонда 2001 йилдаёқ «Маданий мерос объектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш тўғрисида» Қонун қабул қилинган. Унда ММОни Умумжаҳон маданий мероси рўйхатига киритишни тавсия қилиш ваколатигина Маданият вазирлиги ва унга тегишли Инспекцияга берилган. ММОнинг муҳофаза ҳудудини белгилаш эса, Ўзбекистон Вазирлар Маҳкамасига юклатилган (6-модда). Шунингдек, мазкур қонунда Маданият вазирлиги ва унинг ҳузуридаги назорат идораларининг вазифалари ҳам аниқ қилиб белгилаб берилган: «Маданият вазирлиги юридик ва жисмоний шахслар томонидан маданий мерос объектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларига риоя этилиши устидан давлат назоратини амалга оширади. Бу борадаги давлат дастурларини ишлаб чиқишда иштирок этади. Бу объектларни консервация қилиш, таъмирлаш, ҳозирги замонда фойдаланишга мослаштириш бўйича ишлаб чиқиладиган дастурларда қатнашади. Шу объектларнинг маънавиятимиз дурдоналари эканини ўз тадбирларида тарғиб қилади» (7-модда). Маҳаллий ҳокимият органларининг ваколатлари ҳам кўрсатилган: «Ўз ҳудудларидаги ММОни аниқлайдилар, ҳисобга оладилар, асрайдилар, фойдаланадилар» (9-модда).\nКўриб турганингиздек, маҳаллий ҳокимият органлари ва Инспекцияга бундан ортиқ ваколат, яъни ММОнинг муҳофаза ҳудудини белгилаш, шаҳарда қурилаётган уйларнинг баландлигини чегаралаб бериш, уйларни буздириш, текислаш ваколатлари берилмаган.\nҒайриқонуний қарорлар ва ... ижролар\nЎзлари катта ваколатларни бериб қўйган, уй қурилиши, жойи, неча қават бўлишигача шу идорадан тавсиянома олиб келинишини талаб қилган вилоят ва шаҳар ҳокимларини Инспекция раҳбари ўз мақомига солиб олгандай.\nБиргина Самарқанд шаҳар ҳокимининг қарори билан қурилишига ноқонуний қарор берилган 200 дан ортиқ кўп қаватли уйларнинг тақдири шубҳа остида қолди. Бугунги кунда прокуратура органлари ана шу уйларнинг 100 дан ортиғига оид қарорларнинг қонунийлиги борасида текширув ишларини олиб бормоқда. Натижада бир қанча қурилиш фирмалари раҳбарлари устидан жиноят ишларни қўзғатилди, улар қурган кўп қаватли уйларнинг бузилишига оид суд қарорларини чиқаришга ҳам муваффақ бўлдилар.\nСамарқандлик тажрибали ҳуқуқшунослар Ўзбекистон Президентига, Ўзбекистон Бош прокурори ва Маданият вазирига мурожаат қилиб, таркибига қонунларни яхши тушунадиган, билимли, салоҳиятли фан, маданият арбоблари ва жамоатчилик вакиллари киритилиши лозим бўлган нуфузли комиссия ташкил этишни сўрамоқдалар. ММОни муҳофаза қилиш борасидаги қонунлар ижроси қандай аҳволда эканига холис баҳо бериб, бу борадаги қонунбузарликларни тафтиш қилиш лозимлигини таъкидладилар. Ўзбекистон Вазирлар Маҳкамаси, Маданият вазирлиги ММО муҳофазаси борасидаги тартибсизликларни бартараф этиш юзасидан қилиниши кўзда тутилаётган ишлар хусусида тушунча беришни талаб қилдилар. Инспекция берган маълумот асосида Самарқанд шаҳридаги 1600 та иншоот маданий мерос объекти сифатида давлат муҳофазасига олингани, у рўйхат яна ортиб бораётганига изоҳ сўрадилар. Вазирлар Маҳкамасининг Самарқанддаги ММО атрофидаги муҳофаза ҳудудларини аниқ чегаралаб беришини, улардан фойдаланиш қоидаларини таърифлаб беришини талаб қилдилар. Улар бу борадаги қонунлар ижросини таъминламаган мутасаддилар фаолиятига ҳуқуқий баҳо берилишини ҳам сўрадилар.\nАфсуски, бу талаблар эътиборсиз қолди. Республика Бош Прокуратураси, Маданият вазирлиги, маҳаллий ҳокимият раҳбарларининг мазмуни бир хилда бўлган, умумий гаплардан нарига ўтилмаган жавобларида Самарқандда бўлаётган тартибсизликларга жиддий аҳамият берилмади, масалага ойдинлик ҳам киритилмади. Уларнинг бу ҳаракатини тушуниш қийин. Аслида, уларнинг бу ҳаракати, тўғрироғи, ҳаракатсизликларини изоҳлаб ҳам бўлмайди.\nИнспекция чизиб олган, ўзларича алоҳида қўриқланадиган ҳудуд ва ундан каттароқ бўлган яна бир ҳимоя ҳудуди – «буфер зонаси» деган тушунчанинг хаёлий бир нарса экани алдовдан бошқа нарса эмас! Энг қизиғи, «Қўриқланадиган ҳудуд» ва «Буфер» деган атамалар фақатгина Самарқандда, Инспекцияда бор. Бунақа атамалар Бухорода ҳам, Хивада ҳам учрамайди. Умуман, «буфер» даган атама Ўзбекистон қонунчилигида ҳам йўқ!\nСоҳа мутахассислари гувоҳлик беришича, Самарқанддаги 100 дан ортиқ уйлар, кафе, ресторан, дўкон, кинотеатр ва бошқа иншоотлар ММО сифатида давлат муҳофазасига олинган. Аслида, уларнинг бирортаси на тарихий, на маданий, на меъморий қимматга эга. Умумжаҳон ММО рўйхатига сира ҳам кирмайди. Бу рўйхатга Самарқанддаги саноқли бинолар кирганини ҳамма билгани ҳолда, вилоят ҳокими Инспекция тақдим қилган рўйхатга асосан, 1600 объект маданий мерос объекти эканини тасдиқлаб, муҳр урган. Ваҳоланки, бунга унинг на ҳақи бор, на ваколати!\nИнспекция маҳаллий раҳбарлар онгига бир нарсани қуйган: «Николай ғишти» ишлатилган ҳар қандай бино – тарихий обида! Унга тегиб бўлмайди!» Самарқандликлар ўша биноларнинг фақат юзига ўша ғишлар терилгани, ҳаммасининг орқа тарафи хом ғишт, пахса девор эканини яхши билади.\nЯна бир қизиқ факт: Самарқанддаги биноларни ММО деб топишни Инспекция бошлиғи ўзи тузиб, ўзи тасдиқлаган, раҳбар қилиб ўзини тайинлаган, таркибига эри ва бошқа яқин қариндошларини киритган Эксперт Кенгаши ҳал қилади.\nЮқоридаги Қонуннинг 17-моддасига кўра, «ММОнинг ўзгартириш мумкин бўлмаган ўзига хос хусусиятларини ва унинг тарихий муҳитини сақлаб қолиш мақсадида унга туташ ҳудудда муҳофаза тегралари, иморатлар қуриш ва хўжалик фаолиятини тартибга солиш тегралари, қўриқланадиган табиий ландшафт тегралари белигилаб қўйилади». Бу вазифа Инспекциянинг эмас, Вазирлар Маҳкамаси ваколатига киради.\nАфсуски, ўз ваколатлари доирасидаги вазифаларни бажармаган идораларнинг ҳаммасининг ишларини бирваракайига ўз гарданига олган Инспекция бу вазифани қойилмақом қилиб уддалаган ва ЮНЕСКО номини қалқон қилиб, унинг 1972 йилда қабул қилинган «Умумжаҳон маданий ва табиий меросини муҳофаза қилиш тўғрисида»ги конвенция йўриқномаларини, шаҳар Умумжаҳон ММО рўйхатига «Самарқанд – маданиятлар чорраҳаси» номи билан киритилганини пеш қилиб, бутун бошли шаҳарни муҳофаза ҳудудига киритиб қўйган.\nУйи бузилиши масаласида мурожаат қилган ҳар қандай фуқаро олдига маҳаллий раҳбарлар Инспекциянинг харитасини ташлаб, «Қаерга борсанг бор, шу идоранинг гапи гап!» дея жавоб бермоқда. Аммо такрор айтаман: бу харитани ким чизган? Нимага асосан чизган? Ким уни тасдиқлаган? Уни Ўзбекистон ҳукумати маъқуллаганми? Афсуски, бу саволларни берадиган ҳам, унга жавоб топадиган одам ҳам ҳозирча йўқ!\nИнспекция томонидан ўйлаб топган «Муҳофаза ҳудуди» ва «Буфер ҳудуди»га кириб қолган биноларнинг тақдири биргина Инспекция ишораси билан ҳал бўлмоқда. Энг қизиғи, қайсидир бинолар қолдирилиб, ёнидаги, ундан пастроқ бинолар бузилмоқда.\nМутасаддилар нима дейди?\nМен ушбу масала юзасидан Маданият вазири, шаҳар ҳокими ва Инспекция бошлиғи, шунингдек, бузилаётган уйларнинг яшовчилари, шу муносабат билан жиноий жавобгарликка тортилган инсонлар билан гаплашдим. Раҳбарларнинг ҳар бири менинг гапларимни тасдиқлаб, Самарқанддаги ММО муҳофазаси, уйлар қурилиши ва бузилиши борасида жуда кўп тартибсизликлар бўлганини айтишди. Аммо ҳар бири Самарқанднинг тарихий қисмини қадимий ҳолида сақлаб қолиш шартлигини, бинолар тарихий обидалардан баланд бўлмаслиги лозимлигини таъкидладилар. Уларнинг барчаси хорижий сайёҳлар Самарқандга кўп қаватли иморатларни эмас, айнан қадимий биноларни кўргани келишини, биз уларнинг кўнглига қараб иш тутишимиз, уларни хурсанд қилишга интилишимиз лозимлигини айтдилар.\nБугун кўп аҳоли уйлари ва ўз тақдирларини ўйлаб, саросимада. Ўз уйини таъмирлагани учун жиноятчига чиққанларнинг эса, фиғони фалакда...\nАввалдан айтиб қўяй, булар менинг шахсий фикрларим ва бировни аниқ бир жиноятда айблаш фикридан йироқман. «ЮНЕСКО томонидан қўриқланади», «ЮНЕСКО тасарруфига олинган ҳудуд», деган гаплар, менинг назаримда, Инспекция ва у билан бир манфаатни кўзлаган маҳаллий ҳокимият раҳбарлари томонидан содир қилинган молиявий жиноятлар ва таъмагирликларни ниқоблаш учун ўйлаб топилган. Бу уйдирмалар, энг камида, қурилиш фирмаларидан уларга ер беришда пора олиш учун ўйлаб топилгани вилоятнинг собиқ ҳокими пора олиб қўлга тушгани билан исботини топди, деб ҳисоблайман.\nИнспекция «ихтиёрига берилган» биноларда бугун корхоналар, дўконлар, ошхоналар, турли катта-кичик фирмалар фаолият юритаётганлиги ҳам сир эмас.\n– Маҳалламизда жойлашган, бир замонлар маҳалла аҳли ҳашар йўли билан қурган, ҳеч қанақа ММО бўлмаган «Кўкмасжид» кўп йиллардан бери қаровсиз бўлиб, ярим вайрона ҳолига келиб қолган эди, – дейди Кўкмасжид МФЙ раиси Т.Халилов. – Маҳалла аҳлининг кучи, ҳомийларнинг кўмаги билан масжидни, ҳовлисини, ҳужраларни чиройли қилиб таъмирладик ва маҳалланинг маънавият марказига айлантирмоқчи бўлдик. Ҳамма иш битганида бу жойга эга чиқиб қолди. Қўлида Самарқанд шаҳар ҳокимининг қарори билан келган Инспекция раҳбари бу жой ўз тасарруфига ўтказилганини айтди ва бу жойга ... автомобиль мактабини жойлаштирди. Мактаб одамлардан пул олиб, ишлаб ётибди. Аммо давлатга солиқ тўламайди. Инспекцияга ижара пули тўлайди, холос.\n2016 йилда Самарқанд вилоят ИИБ раҳбарияти тақдимномаси билан Маданият вазирлиги Инспекция ўз хизмат ваколатини суистеъмол қилгани, экспертизаларни ноқонуний ўказгани, ўзбошимчаликлар қилинганини аниқлаган эди. Аммо Инспекция қарорлари ноқонуний эканлигини аниқлаган суд унга жазо тайинлашгача етиб бормади...\nМенинг назаримда, Инспекция раҳбари муҳтарам Президентимиз Шавкат Мирзиёев олиб бораётган одилона сиёсатни обрўсизлантираётганга ўхшайди. Энг ёмони, Инспекция Самарқанд халқида ҳукумат ва Республика раҳбарига нисбатан норозилик кайфияти уйғониши эҳтимолини юзага келтирмоқда.\nМенимча, Самарқандда бўлаётган тартибсизликлар, шубҳа-гумонларни тарқатиш мақсадида, халқнинг фикрини эшитиб кўрадиган, бу ишларга сабаб бўлаётган ММО ва муҳофаза ҳудудлари ҳақида ақл билан бир тўхтамга келадиган, бу борадаги ҳукуматнинг, Маданият вазирлиги, маҳаллий ҳокимият қарорлари қанчалар тўғри эканини баҳолайдиган, хуллас, масалани бир ёқли қиладиган пайт келди. Акс ҳолда кеч бўлади.\nАдолатли бир комиссия тузилиб, бўлаётган ишлар холисона текширилса, баҳсли айблов билан жиноий жавобгарликка тортилган, ҳалигача турмада ўтирган кишиларнинг тақдири ижобий ҳал қилинган бўларди. Бундан ташқари, халқимизнинг маданий бойлиги бўлмаган, заррача тарихий, маданий, меъморий қиммати бўлмай туриб, ММО мартабасига эга бўлган юзлаб бинолар оддий бино мақомига тушар, бундан кейин юз берадиган қонун бузилишлари бартараф қилинган бўларди.\nБу текшириш ММОнинг ҳақиқий муҳофаза ҳудудини ҳам аниқлаб, Самарқанд шаҳрида қанча кўп қаватли уйларни қуриш учун ҳокимият қарорлари ноқонуний чиқарилганига ҳам ойдинлик киритарди. Бировларнинг мол-мулкини ғайриқонуний тарзда ўзлаштириб олган кимсаларнинг ҳам сирлари фош бўларди. Қанча «сохта ишбилармон» давлатга солиқ тўламай, қонунни четлаб ўтиб, бунинг эвазига кимларнидир «рози қилиб», гуллаб-яшнаб юргани ҳам аён бўларди. Неча кишига масжидлар ва бошқа бинолар ижарага бериб қўйилгани очиларди. Қанча иншоотлар юзасидан ноқонуний тарихий-маданий экспертиза хулосалари берилгани фош бўлади. Маҳаллий ҳокимият раҳбарларининг бу борадаги ўзбошимчаликларига барҳам берилади... Ё, насиб!..\nP.S.: Мақола тайёрланаётган кунларда Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев «Қурилиш соҳасини давлат томонидан тартибга солишни такомиллаштириш қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида»ги фармонни имзолади. Унда 2018 йил 1 декабрдан бошлаб барча қурилиш объектлари лойиҳаларининг смета қисми мажбурий тартибда экспертизадан ўтказилиши, шунингдек, қурилиш учун ер участкаларини вақтида ажратмаслик ёки нотўғри ажратиш натижасида юзага келган харажатлар маҳаллий бюджетлар маблағи ҳисобидан қопланиши айтилган. Қурилиш вазирлигига Шаҳарсозлик кодексининг янги таҳририни ишлаб чиқиш вазифаси ҳам юкланган.\nБу фармон мақолада кўтарилган муаммоларнинг ҳам ечилишини тезлаштиради, ҳеч бўлмаганда, бундан кейин шаҳарларда бўладиган қурилиш ишларида қонунбузарликлар, порахўрликлар бўлмайди, деб умид қиламиз.\nСамарқанд ЮНЕСКО қурилиш бузилиш маданий мерос объекти\nЖамият бугун, 08:59


Home Page > > Сармишсойда замонавий дам олиш мажмуаси\nТуризм мамлакатимиз иқтисодий тараққиёти ва халқимиз фаровонлигини юксалтириш ҳамда янги иш ўринлари яратишда муҳим ўрин тутади.\nСўнгги йилларда ушбу соҳани жадал ривожлантириш, юртимизга келаётган хорижий сайёҳлар оқимини кўпайтириш, ички туризмни кенгайтириш борасида салмоқли ишлар амалга оширилмоқда.\nПрезидентимиз томонидан 2019 йил 5 январда қабул қилинган “Ўзбекистон Республикасида туризмни жадал ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги фармон ҳам туризмни, авваламбор, хусусий секторда ривожлантириш учун қулай шарт-шароитлар яратиш, кўрсатилаётган хизматларнинг рақобатбардошлигини ва сифатини ошириш, миллий туризм маҳсулотини дунё бозорида фаол ва комплекс равишда тарғиб қилишга кенг йўл очиб берди.\nНавоий вилоятида ҳам туризм, айниқса, ички туризмни ривожлантириш, хизмат кўрсатиш тизимини янада такомиллаштириш, саёҳатчилар учун қулайликлар яратиш борасида бир қатор хайрли ишларга қўл урилмоқда.\nХусусан, вилоятда биргина ўтган йили 3 та меҳмонхона, 2 та меҳмон уйи ҳамда 6 та оилавий меҳмон уйлари қуриб фойдаланишга топширилди. Бунинг натижасида туризм соҳасида жойлаштириш воситалари сони 43 тага етиб, меҳмонларни кунлик қабул қилиш қуввати 1,5 мингдан ошди.\n— Вилоятимизда сайёҳлар оқимини янада кенгайтириш мақсадида 2019 йилда умумий лойиҳа қиймати 140,6 миллиард сўмга тенг бўлган 22 та замонавий туризм объектлари ҳамда хизмат кўрсатиш лойиҳалари амалга оширилиши белгиланган. Ушбу лойиҳаларни амалга ошириш натижасида 16 та замонавий меҳмонхоналар ишга туширилиб, қўшимча кунига мингга яқин сайёҳларни қабул қилиш имконияти яратилади, — дейди вилоят Туризмни ривожлантириш бошқармаси бошлиғи Зойир Ўроқов. — Эътироф этиш жоизки, мазкур йўналишда вилоятимизда қўл урилган хайрли ишлар натижасида 2018 йил давомида 15926 нафар хорижий сайёҳлар ташриф буюрган бўлиб, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан улар сони қарийб икки баробарга ошди.\nЕтти минг йиллик тарихга эга, очиқ осмон остидаги музей, дея эътироф этилган Сармийсой дунё сайёҳларнинг нигоҳи тушган маскандир. Аждодлари-миз томонидан қоятошларга битилган суратлар бу ҳудуднинг азалдан маданият ва маънавият ўчоғи бўлганлигидан садо беради.\nУшбу қадимий дарада ички ва ташқи туризмни ривожлантириш борасида амалга оширилаётган истиқболли лойиҳалар эса келгусида бу мажмуа ҳақиқий сайёҳлик марказига айланишини таъминлайди.\nЎтган йили қадимий Сармишсой дарасида туристларни кенг жалб қилиш мақсадида “Сармишсой - Навоий” масъулияти чекланган жамияти томонидан замонавий дам олиш масканлари қуриб битказилган эди.\nКуни кеча эса Кармана туманидаги “Муҳаббат боғи” масъулияти чекланган жамияти томонидан янги жаҳон стандартларига жавоб берадиган туризм маскани фаолиятини бошлади.\nЗамонавий дам олиш мажмуасининг очилиш маросимида сўзга чиққанлар, бу ҳудуд ички ва ташқи туризмни ривожлантиришда муҳим қадам бўлишини таъкидлашди.\nПурвиқор тоғлар бағрида юксак архитектура намуналарини ўзида мужассам этган 30 та дам олиш уйларида сайёҳлар учун барча шарт-шароитлар яратилган.\nЁш тадбиркор Маъруф Каримов Давлатимиз раҳбари томонидан туризмни ривожлантириш йўналишида берилаётган имконият ва имтиёзлардан самарали фойдаланиб, мазкур мажмуани бунёд этишга бел боғлаганди.\nУ бунинг учун тижорат банкидан 3 миллиард сўмлик кредит маблағи ҳам олди. Натижада қисқа муддатда бу мўъжазгина сайёҳларни ўзига жалб этадиган мажмуа қад ростлади.\n— Президентимизнинг туризмни ривожлантиришга қаратилган тарихий қарор ва фармонлари мени ҳам руҳлантириб, ушбу йўналишда иш бошлашимга кенг йўл очиб берди. Сармишсойдек қадимий масканда бу мажмуани бунёд этганимиз, сайёҳларга бой ва гўзал табиатимизни кўрсатиш, уларни мароқли ҳордиқ чиқаришига кўмаклашишга қаратилган. Табиий шифобахш булоқ сувлари, турли тоғ дарахтлари барчани ўзига мафтун этиши табиий. Келгусида бу масканда дам олиш уйлари сонини 100 тага етказиш ҳамда мазкур ҳудуд атрофида ҳар йили 2 минг тупдан арча экиб, унинг табиатини янада гўзал қилиш режалаштирилган, — дейди мажмуа раҳбари Маъруф Каримов.\nЗамонавий ва миллий уйғунликни ўзида мужассам этган мазкур мажмуада сайёҳлар учун қулайлик яратиш мақсадида интернет зонаси ҳам ташкил этилди. Энг аҳамиятлиси, бу ҳудудга сайёҳлар мавсумий эмас, балки йилнинг тўрт фаслида ҳам ташриф буюриши мумкин.\nКўрилганлар сони: 3622


Косметика империяси маликаси қандай автомобилларни хуш кўради? (фото) - Zamin.uz\n14:04 / 10.01.2021\nМодель ва ишбилармон Кайли Женнер Forbes томонидан икки маротаба энг ёш миллиардер аёл сифатида эътироф этилган. Шунингдек, ижтимоий тармоқларнинг машҳур юлдузларидан бири ҳисобланган миллиардернинг коллекциясидан ўрин олган сара автомобиллар, албатта, кўпчиликка қизиқ бўлса керак. Марҳамат, қуйида улар билан танишиб чиқиш мумкин.\n2019 йилнинг март ойида Кайли дунёдаги энг ҳашаматли автомобиль ҳисобланган Phantom’нинг саккизинчи авлодини сотиб олиш учун ярим миллион доллар пул сарфлаган.\nКайлининг бизнес империяси ҳозирда бир миллиард долларга тенг бўлиб, бу каби автомобилни сотиб олиш у учун жуда жуда кўп молиявий куч талаб қилмагани шубҳасиз.\nКайли ушбу автомобилни севгилиси Тайга Ferrari совға қилганидан бир неча ой ўтиб сотиб олган. Ўзининг Instagram саҳифасидаги постида у машинасини «жуда ажойиб» дея таърифлаган.\nУнинг сўзларига кўра, ўзи бошқарган машиналар ичида бу энг яхшиси.\nЮлдуз ушбу суперкарини 18 ёшга тўлган кунида севгилисидан совға сифатида қабул қилган. Машинанинг асл ранги оқ бўлиб, Кайли унинг устида бироз ўзгартиришларни амалга оширган. Натижада эътиборни тортадиган жуда ажойиб машинага айланган.\nУшбу машинага қараб Кайлининг Rolls-Royce брендига бефарқ эмаслигини тахмин қилиш мумкин. Машина дунёдаги энг катта ва тоза олмос − Куллинан номи билан аталган.\nФлагман Aventador йўлтанламаси Instagram юлдузининг коллекциясини безаб турибди. Кайли ушбу модель учун қора ва апельсин рангларини танлашга қарор қилган.\nУшбу мўъжиза учун сарфланган ярим миллион доллар Кайлининг чўнтагига унчалик қаттиқ зарба бермагани аниқ.\n22 ёшли миллиардер хоним 2019 йил охирида баҳоси 3 миллион долларлик ушбу гиперкарни сотиб олганида катта шов-шувга сабаб бўлган эди. У янги автомобилининг бутун кучини намойиш этган видео билан ҳам ўз саҳифасида бўлишган. Chiron энг тезкор машиналардан бири бўлиб, максимал тезлиги 400 км/соатдан ошади.\n2018 йилда Кайли ўша вақтда учрашган Тревис Скоттдан туғилган кунига совға сифатида LаFerrari олган. Унинг нархи миллион доллардан юқори. Совғадан хурсанд бўлган Кайли янги автомобилнинг бир неча видеоларини ўз саҳифасида бўлишган эди. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nРоссиядаги энг оммабоп люкс автомобиллар рейтинги эълон қилинди\n12-08-2019, 06:00, Авто\n14-05-2018, 13:38, Авто\n11-05-2018, 16:20, Авто\n19-01-2017, 00:27, Авто\n27-09-2016, 02:06, Авто\n8-04-2015, 16:40, Авто


Жаннат аҳли жаннатда нима билан машғул бўладилар? - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Мақолалар Жаннат аҳли жаннатда нима билан машғул бўладилар?\nЖаннатда жаннат аҳли учун фақат роҳат-фароғат, анвойи нозу неъматлар бўлади, у ерда ўлим, касаллик, мусибату ғам-ташвиш бўлмас: «Албатта, жаннат аҳли у кунда (роҳат ва фароғат) иш(лари) билан шоддирлар» (Ёсин сураси, 55-оят).\nЖаннат аҳли сут, май ичадилар, асал ва мевалар ейдилар: «Тақволи зотлар учун ваъда қилинган жаннатнинг мисоли (сифати будир): Унда айнимас сувдан иборат анҳорлар ҳам, таъми ўзгармас сутдан иборат анҳорлар ҳам, ичувчилар учун лаззатли (ақлдан оздирмайдиган) майдан бўлмиш анҳорлар ҳам ва мусаффо асалдан иборат анҳорлар ҳам бордир. Улар учун у жойда барча мевалардан бордир ва (у жойда) Парвардигорлари (томони)дан мағфират бордир» (Муҳаммад сураси, 15-оят).\nЖаннат аҳли кўрпачалар устида, ёстиқлар узра ястаниб ўтирадилар: «(Жаннат аҳли) астарлари шойидан бўлган кўрпачалар узра ястанган ҳолда (ўтирурлар)» (Раҳмон сураси, 54-оят). (Жаннат аҳли) яшил ёстиқлар ва гўзал гиламлар узра ястанган ҳолларида (ўтирурлар) (Раҳмон сураси, 76-оят).\nЖаннат аҳли Аллоҳ таолога ҳамд айтадилар. …(Шунда) айтурларки: «Ушбу (ҳидоят)га бизни бошлаган Аллоҳга ҳамд (айтамиз). Агар бизни (Ўзи) бошламаганида, тўғри йўлни топа олмаган бўлур эдик. Раббимизнинг пайғамбарлари ҳақиқатни келтирган эканлар». Уларга нидо қилинурки: «Мана шу – жаннат. Қилган (савобли) амалларингиз сабабли у сизларга мерос қилиб берилди» (Аъроф сураси, 43-оят).\nБарча рост ҳам дегулик эмас


..:: ISLOM.UZ ::.. - Тасаддуқ\nБутун оламлар сарвари Муҳаммад алайҳиссаломга очиқ мактуб\nСаломлар бўлсин сизга, ё Расулаллоҳ! Жоним пойингизга тасаддуқ, ё Расулаллоҳ!\nСизни илк бор кўрганим ёдимда. (Бу кунни унутиб бўларканми?!) Бундан йигирма бир йил муқаддам – рамазоннинг илк куни эди. Ўшанда талаба эдим. Гуноҳ ва жаҳолат биёбонларида сарсон-саргардон юрардим... Бир куни йўлакда писта чақиб бораётсам, олдимдан ҳарбий хизматда юрганимизда биздан илгарилаб кетган собиқ курсдошим чиқиб қолди. Айни наврўз байрамлари ўтказилаётган пайт эди. Пистадан узатдим, олмади. Кейин, юринг, байрам қиламиз, дедим. Кўнмади, кейин: “Мен рўза тутганман”, деди-да мен томондан бўлаётган барча таклифларга нуқта қўйди...\nРамазон келганидан ҳам бехабар қолган эканман-да!\nАллоҳ тилимга бир калима берди шунда. Нега менга айтмадингиз, деб юборганимни ўзим ҳам билмай қолдим. Гўё қачонлардан бери рамазонни кутиб юрибман-у, келганидан бехабар қолганман. Эртадан тутсангиз ҳам, бўлаверади, деди собиқ курсдошим. Бўпти, эртадан мен ҳам рўза тутаман, дедим. Аммо қанчалик қатъятим бор эди ўшанда, билмайман.\nҲа, рамазоннинг илк куни эди ўшанда, илк куни эди! Менинг эса, оғзим очиқ!\nБир томондан сизнинг ҳадисларингиз бизнинг тилимизга ҳам таржималар қилиниб, озми-кўпми ўқиб турибмиз, бошқа томондан эса, бир оёғимиз ҳали ҳам жаҳолат ботқоғида эди. Мен нодон, эртадан рўзани бошласам, “маишат” ўлади, шунинг учун охирги марта улфатлар билан бир... дебман-да.\nЎша кеча нима бўлса бўлди. (Қилмишимдан Аллоҳга тавба қилдим. Сизнинг шафоатингизга умид боғладим. Шу тавба ва умидим орқасида қайтиб оғзимга ичкилик олмадим, ё Расулаллоҳ.)\n...сўнг саҳар кирмасидан туриб ювиндим, кийимларимни алмаштириб, ўша дўстимнинг хонасига чиқдим. (Ётоқхонада турардик.) “Маишат”дан кейин бўладиган одатдаги бошоғриқдан асар ҳам йўқ, руҳим фавқулодда тетик эди. Кайфиятимда ҳам ўзим билмаган бир ёрқинлик бор эди. Уч-тўрт киши бирга саҳарлик қилиб, оғиз ёпдик. Бир пас рўза масалаларидан суҳбатлашдик. Кейин улар бомдод намозини ўқигани чиқишди. Мен эса, дўстимнинг ўрнига чўзилдим. Кўзим илинибди. Ўшанда илк бор кўрдим сизни, ё Расулаллоҳ! Қоматингиз, сўзларингиз, атворингиз худди саҳобаларингиз таърифлагандек эди. (Бу таърифларни кейинчалик ўқиб билдим.) Недандир безовта эдингиз. Сизни безовта қилган нарса кечаги ишларим эканини билиб турардим. “Кимдир биринчи кунги рўзасини бузибди, энди ҳаммамиз бошқатдан тутамиз”, дедингиз. Лекин ўша бузғунчи ким эканини билиб туриб, айтмадингиз. Ҳузурингизда уятдан ерга кириб кетгудек бўлдим. Сўнг... уйғониб кетдим, дўстларим намоздан қайтишган экан.\nЎшанда илк бор поклик нелигини ҳис этдим, ё Расулаллоҳ!\nУни менга сиз англатиб кетдингиз, ё Расулаллоҳ! (Кейинчалик яна бир марта жамолингизни насиб айлаб, неларгадир ишора қилдингиз! Унга ҳам анча бўлди.)\nҲамон ўша покликни, муборак жамолингизни соғинаман, ё Расулаллоҳ, лекин Раббингиз дунё ҳавасларию журм-исёнларга ғарқ бандасига Ҳабибининг жамолини лойиқ кўрмаётир!\nЁ Расулаллоҳ, сизни соғиниш, жамолингизни бир бор туш кўриш – бахт, қиёматда ёнингизда бўлиш эса минг чандон улуғ бахт...\nРаббимизнинг бизга онажонларимиздан ҳам меҳрибонроқ эканини айтгансиз. Дарҳақиқат, биз Уни шундай топдик. Ахир, бўлмаса, бир кун олдин, рамазондек муборак ойнинг илк кунида катта-катта гуноҳларни содир этиб турган бир бандасини эртасигаёқ, Исломнинг остонасидан ҳатлар-ҳатламас, саҳарлик билан сийлармиди, Расулининг жамолини изҳор этармиди?!\nЁ Расулаллоҳ, ўшандан бери кўп рамазонлар ўтди, Раббимизнинг раҳмат эшиклари кўп марталар очилди, аммо... аммо сизни туш кўриш насиб этмаётир. Сўрамаган бўлсам-да, иймон ва ислом неъматини инъом этган Аллоҳимдан раҳматини, жаннатини, мағфиратини, сизнинг шафоатингизни, муборак жамолингизга тўйиб-тўйиб қарашни сўрасам, ижобатсиз қолдирмас...\nЁ Расулаллоҳ, сизга саловот ва саломлар йўллаймиз, Раббимиздан сизни қиёмат кунида мақтовли мақомда тирилтиришини, Ҳавзи Кавсар бўйида бизни сиз ила дийдор кўриштиришини, ўша кунгача эса, тушларимизни жамолингиз ила мушарраф айлаб, сизга бўлган соғинчимизни қондириб туришини сўраймиз...


ИИВ Қоровул қўшинларига қарашли 7534-ҳарбий қисм 1-ўқчи батальони назоратчилар взводи назоратчиси, оддий аскар Екатерина Воронина учун омадли бошланди. У миллий терма жамоаси аъзоси сифатида апрель ойида Қатарнинг Доха шаҳрида бўлиб ўтган Осиё чемпионатида биринчи ўринни эгаллаб, яна бир олтин медални қўлга киритди.\nИнсоннинг бирор соҳа бўйича қобилияти қанча эрта аниқланиб, юзага чиқишига шарт-шароит яратилса, у шунча тез муваффақиятга эришади. Екатерина мактабда ўқиб юрган кезлариёқ жисмоний тарбия ўқитувчиси Е. Свечникова қизнинг спортга, айниқса, енгил атлетикага бўлган қизиқишини пайқади. Шунинг учун дарсдан ташқари пайтларда ҳам у билан шуғулланди.\nЛавҳамиз қаҳрамони 2007 йилда Беларусь Республикасининг Брест шаҳрида ўсмирлар ва қизлар ўртасида бўлиб ўтган Евроосиё спорт ўйинларида кумуш медални қўлга киритганида 15 ёшда эди. Ўшанда найзани нақ 40 метру 86 сантиметрга улоқтирганди. Шундан сўнг ўсмирлар ва ёшлар ўртасида ўтказилган бир қатор нуфузли турнирларда муваффақиятли иштирок этди. Жумладан, 2013 йилда Бухорода бўлиб ўтган Универсиада ўйинларида спортнинг баландликка сакраш тури бўйича олтин медалга сазовор бўлди. У дунё миқёсида ҳам зафарли иштирокини давом эттирди. Хусусан,\n2013 йилда Ҳиндистоннинг Пуна шаҳрида бўлиб ўтган енгил атлетика бўйича Осиё чемпионатида еттикураш мусобақаларида 5599 очко жамғариб, шоҳсупанинг иккинчи поғонасига кўтарилди.\n2014 йилда Жанубий Кореянинг Инчхон шаҳрида ўтказилган XVII Ўзги Осиё ўйинларида эса еттикураш баҳсларида олтин медаль соҳибасига айланди.\nАйниқса, 2015 йил Е. Воронина учун ҳар жиҳатдан ниҳоятда омадли келди. Шу йили ҳозирги Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия ва спорт университетини муваффақиятли битириб, ИИВ Қоровул қўшинларига шартнома асосида хизматга қабул қилинди. Бундан ташқари, Хитойда ташкил этилган енгил атлетика бўйича қитъа чемпионатида шоҳсупанинг энг юқори поғонасига кўтарилиб, Ватанимизга олтин медаль билан қайтди. Айни шу йили мамлакатимиз мустақиллигининг 24 йиллиги муносабати билан юртимиз спорти ривожига қўшган улкан ҳиссаси учун «Шуҳрат» медали билан тақдирланди.\nҲозирда спортимизнинг ёрқин юлдузи шу йил сентябрь-октябрь ойларида Қатарнинг Доха шаҳрида бўлиб ўтадиган жаҳон чемпионатига ҳамда 2020 йилнинг августида Япония пойтахти Токио шаҳрида ўтказиладиган Ўзги Олимпия ўйинларига қизғин тайёргарлик кўрмоқда. У омад ўз-ўзидан келавермаслигини, фақат ўз маҳоратини ошириш йўлида тинимсиз машқ қиладиган кучлиларгагина ёр бўлишини яхши билади. Ҳамюртимизга ушбу нуфузли мусобақаларда ҳам юртимиз довруғини оламга ёйишни, янгидан-янги зафарлар қучишни тилаб қоламиз.\nИИВ Қоровул қўшинлари