Танти миллиардер. Давлатнинг 8 миллион доллар ёрдам пулини қайтариб берган Боб Парсонс ким?\nДунёдаги энг катта ҳостинг компанияларидан бири бўлган GoDaddy тармоғи асосчиси Боб Парсонс АҚШ ҳукумати томонидан компаниясига инқирозга қарши кураш доирасида моддий ёрдам сифатида тақдим этилган 8 миллион долларни қайтариб берди. Ҳозир у ўзига тегишли савдо марказлари ёнида жойлашган автотураргоҳларда текинга фильмлар намойишини уюштириб, шу тариқа ўз ижарачиларига инқироздан омон қолиш учун ёрдам беришга ҳаракат қилмоқда.\nФото: Tim Pannell for Forbes\nАҚШда март ойида карантин жорий этилгач, бойлиги 2,2 миллиард долларга баҳоланган 69 ёшли миллиардер Боб Парсонс ўзининг Скотсдейлдаги гольф клубида 25 ходимни ишдан бўшатиб, иш ҳақини сақлаб қолиш бўйича бизнесни кредитлаш давлат дастури (Paycheck Protection Program)га мурожаат қилган эди. Дастурга кўра, 13 апрелда Парсонсга 16та корхонасининг ишини қўллаб-қувватлаш учун давлат томонидан 8 миллион доллар ажратилди. Бироқ ўтган ҳафта GoDaddy ҳостинг провайдери асосчиси ўз фикрини ўзгартириб, ҳукумат ўзига ёрдам сифатида ажратган пулни қайтариб берди.\n«Пандемия туфайли оғир аҳволга тушган ва биздан кўра ёрдамга муҳтожроқ бўлган кўплаб корхоналар бор. Шунинг учун биз пулни қайтариб бериш тўғри бўлади, деб ўйладик. Ҳаммасини яхшилаб ўйлаб кўришимиз ва энг тўғри қарор қабул қилишимиз учун бироз вақт керак бўлди. Аммо мен ҳар доим энг тўғри йўлни тутишга ҳаракат қилганман. Бу қарорим ҳам тўғри бўлди», дейди миллиардер.\nТадбиркор март ойида дастлаб ўз тармоғидаги савдо марказлари бўйлаб 25 нафар эмас, балки 900 нафардан ортиқ ходимларини ишдан бўшатишни режалаштирган эди. Ўшанда унинг шахсий YAM Investments фондидаги активлар қиймати 700 миллион долларга арзонлаб кетганди. Парсонснинг сўзларига кўра, ўша пайтда у ишдан бўшатилган ҳар бир ходимга олти ҳафталик иш ҳақини тўлашга қодир бўлган.\nПандемия унинг эгалигидаги деярли барча корхоналарга, шу жумладан Шимолий Америкадаги мотоцикл ишлаб чиқарувчи Harley-Davidson компаниясининг энг йирик дилерлик корхонаси ва гольф клублари учун ускуналар ишлаб чиқарувчи Parsons Xtreme Golf корхоналарига таъсир кўрсатганига қарамай, тадбиркор ҳануз ходимларни ишдан бўшатмагани ёки маош тўланмайдиган таътилга ҳам жўнатмаганини таъкидламоқда.\nУ миллиардер сифатида давлатдан ёрдам сўраб, ўз шаънига билдирилиши мумкин бўлган танқидлардан хавотирланиб ёрдам пулини қайтарган эдими?\nПарсонс бу фикрни инкор қилмайди, лекин уни бошқа сабаб пулни ҳукуматга қайтаришга ундаганини таъкидлайди: «Бизнинг қўлимизда жуда кўп пул борга ўхшайди, аммо ундай эмас. Расман шундай: қачонки бизга тегишли акциялар нархи доим ўсиб борса, биз боймиз. Ана шунда биз «ҳедж-фонд» (шахсий инвестиция фонди) кафолати остида турли маблағларни жалб қилишимиз мумкин. Аммо қимматли қоғозлар нархи ҳозиргидай арзонлаб кетганда, ҳамма ҳам қарз олишни истамайди, акс ҳолда у ҳамма нарсасини йўқотиши мумкин».\nПарсонс ҳеч нарсага эга бўлмаслик нимани англатишини олдиндан билади. Унинг болалиги Балтиморнинг камбағаллар квартали жойлашган ҳудудида, ўзининг таъбири билан айтганда «черковнинг оч сичқони каби» ўтган ва у бешинчи синфда мактаб имтиҳонидан ўта олмаган. Ўн иккинчи синфда ўқиётганида рўй берган яна бир муваффақиятсизликдан сўнг ёш Парсонс денгиз корпусида хизмат қилиш учун армияга жўнаб кетади ва ҳарбий хизматни урушнинг энг авж палласида Вьетнамда тугатади. Ҳарбий хизмат давомида у учта медалга сазовор бўлади, улар орасида «Пушти юрак» медали ҳам бор.\nПарсонс муҳтожлик даврини енгиб чиқиш учун нималар қилмаган дейсиз. Вьетнам урушидан қайтгач, у Балтимор университетига ўқишга киради ва имтиёзли диплом билан тамомлайди. Шундан сўнг ҳисобчи сертификатини олиб, компьютер технологияларини ишлаб чиқарадиган Control Data компаниясида иш бошлайди.\n1984 йилга келиб бўлажак миллиардер ўзининг Parsons Technology деб номланган дастурий таъминот тизимини яратади. Ўн йил ўтиб дастурий таъминот тизимини бухгалтерия дастури билан ишловчи Intuit компаниясига 64 миллион долларга сотади.\nЯнги имкониятлар излаётган тадбиркор 1997 йилда Jomax Technologies веб-дизайн студиясини ташкил қилади. Бир неча йил ўтгач, у ўз корхонаси номини GoDaddy деб ўзгартирди ва домен номларини сотишни бошлади.\n2011 йилга келиб GoDaddy ўзининг Супербоул рекламаси билан машҳур бўлиб кетади. Ўша йили Парсонс компаниясининг назорат улушини хусусий инвесторларга сотади. Forbes маълумотларига кўра, битим тахминан 900 миллион долларни ташкил қилган. 2015 йилда компания фонд бозорига чиқади ва 2018 йилда Парсонс GoDaddy’нинг сўнгги акцияларини ҳам сотиб юборади. Шундан сўнг ўтган йиллар мобайнида тадбиркор ўнлаб бошқа бизнес лойиҳаларни амалга оширди. Масалан, Аризонада тижорий кўчмас мулкка тахминан 600 миллион доллар сармоя киритади. Миллиардер гольф клубларидан ташқари, савдо марказлари, Harley-Davidson компаниясининг йирик дилерлик дўконлари, реклама агентликлари, кинокомпания, гольф клублари учун ускуналар ишлаб чиқарувчи Parsons Xtreme Golf компанияси ва бошқа кўплаб активларга эга.\nКоронавирус пандемияси ортидан жорий қилинган карантин туфайли Парсонснинг корхоналари кўрган зарар миқдори 500 миллион долларга баҳоланмоқда, аммо у бундан мутлақо ташвишланаётгани йўқ.\n«Аҳвол бугун шундай. Аммо мамлакат одатдаги ҳаётига қайтганида мен ишлар кескин равишда ривожланиб кетишини кутяпман. Чунки иқтисодиётни қўллаб-қувватлаш учун деярли икки триллион доллар йўналтирилди, бу ёрдам беришига аминман», дейди тадбиркор давлат томонидан тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш чоралари ҳақида гапириб.\nПарсонснинг айтишича, унинг «ҳедж-фонд» (шахсий инвестиция фонди) март ойида тиклана бошлаган ва ҳозирда унинг жами активлари қиймати инқироздан олдинги даражадан 700 миллион эмас, балки 400 миллион доллар пастроқ бўлиб турибди.\nТадбиркорни ҳайратга соладиган нарса шуки, карантин шароитига қарамай, унинг савдо марказларидан жой олган кўплаб ижарачилари ҳамон ижара ҳақини тўлаб туришибди. Энди у Скотсдейлдаги гольф клубига 20 нафар янги ходимларни ишга олишни режалаштирмоқда. «Июнь, июль ёки август ойларида карантиндан олдинги даврдаги даражага қайтаман, балки ундан ҳам яхшироқ натижага эришарман. Менга маблағ тежашнинг ҳожати йўқ, тез орада яна оёққа тураман», дейди миллиардер.\nПарсонс ўз қўл остида ишловчи ходимлар ва ижарачиларни ҳимоя қилиш учун барча имкониятларни ишга солмоқда. Бошқа кўплаб ишбилармонлар сингари у ҳам ўз ходимларига уйдан ишлашга рухсат берган. Уйда ишлаш имконияти бўлмаган ходимлар учун у асосий идораларга кириш жойларида туриб ҳар бир келган одамнинг тана ҳароратини ўлчайдиган тиббий ходимларни ишга олган. Бундан ташқари, ишбилармон Скотсдейлдаги Spooky Fast мотоцикл устахонасини ўз ишчилари учун антисептиклар ишлаб чиқарадиган заводга айлантирган.\nПарсонс ўз ходимларига далда бўлиш учун тез-тез турли корхоналарининг маҳаллий идораларга ташриф буюриб туради: «Идораларимизда, католиклар мактабида ижро этиладиган рақс жараёнида рақсга тушаётганлар орасини линейка билан ўлчашганидай, одамлар орасидаги масофа сақланади. Ходимларимиз ниқоблар таққан ҳолда ўзаро 2 метр оралиқ масофа сақлайди ва ҳамма жойда санитария-гигиена воситалари қўйилган».\nКарантин шароитида Парсонснинг бошқа активлардан кўра YAM Properties тижорат кўчмас мулки савдоси билан шуғулланувчи компанияси кўпроқ зарар кўрди. Аризонадаги кўп мақсадлар учун фойдаланса бўладиган биноларнинг ижарачилари орасида Chase банк, уй-рўзғор буюмлари сотиладиган Bed Bath & Beyond дўконлари ва AMC Theatres кинотеатрлар тармоғи бор. Миллиардернинг сўзларига кўра, унинг аксарият ижарачилари қийинчилик билан бўлса-да, ижара ҳақини тўлашда давом этяпти.\n«Биз одамлар қадри ҳамма нарсадан устун эканлигига ишонамиз ва бошқалар ҳам ўзи истаган мақсадга эришиши учун бор кучимиз билан ҳаракат қиламиз. Биз улар билан имкон қадар тез-тез учрашиб турибмиз. Ижарачиларимиз ижара пулини қанча ва қачон тўлай олишини сўраймиз. Биз уларга ижара пулини тўлай олмаса, ўз фаолиятини тўхтатиб, ижарага олган жойини ёпиб кетишини талаб қилмаймиз», дейди тадбиркор.\nПарсонс ҳатто ўз ижарачиларига руҳий мадад бериш ва уларни қўллаб-қувватлаш мақсадида иккита савдо марказининг автотураргоҳида кечки пайт фильмлар намойишини уюштириш орқали ижарачиларнинг савдосини оширишга ҳам ёрдам беряпти.\nТадбиркор бу учун аввал ўз компанияларидан бирига савдо марказларининг автотураргоҳларига улкан экранларни ўрнатишни буюрди. Бу автотураргоҳларга ташриф буюрувчилар битта автомобил учун 15-20 доллар ҳақ тўлайди ва FM диапазонида бўш турган тўлқин орқали овозни тинглаб, фильмлар томоша қилиши мумкин.\nШунингдек, улар фильм томоша қилаётганида савдо марказидан ижарага жой олиб, ишлаётган овқатланиш шохобчаларидан турли овқат ва ичимликлар буюртма қилишлари ҳам мумкин. Бунда мижозлар учун яна бир қулайлик яратилган. Агар улар автотураргоҳга кириш чиптаси учун сарфлаган пулидан кўпроқ пулни овқат ва ичимликлар учун сарфласа уларга чипта пули қайтариб берилади. Умуман олганда, бу автотураргоҳларга ўз автомобили билан ташриф буюрадиганлар ёнидаги ҳамроҳи билан арзимаган пулга овқатланиб, яна турли фильмлар томоша қилиши мумкин.\nПарсонснинг аниқлик киритишича, сўнгги бир ярим ҳафта ичида Sonora Village савдо марказидаги автотураргоҳига кириш учун мижозларга 1 772 чипта сотилган ва бу орқали 17 300 доллар даромад топилган. Бу маблағ автотураргоҳни катта экран билан жиҳозлашга сарфлаган пулни деярли қоплаган. Яқин орада автотураргоҳдаги кинотеатрлар фойда билан ишлай бошлайди.\nПарсонснинг коронавирус ортидан жорий қилинган карантин туфайли салмоқли зарар кўрган соҳаларидан бири Боб ва Рене Парсонс хайрия жамғармаси бўлиб, у таълим, соғлиқни сақлаш ҳамда фахрийлар учун турли лойиҳаларни молиялаштиради. 2012 йилдан бери Парсонс турмуш ўртоғи билан ташкил этган ушбу хайрия жамғармаси орқали турли хайрия ишларига 180 миллион доллардан ошиқроқ маблағни хайрия қилган.\nБоб ва Рене Парсонс\n2013 йилда эр-хотин Парсонслар «Совға қасамёди»ни қабул қилиб, ўзлари ишлаб топган бойликларининг камида ярмини хайрия ташаббусларига сарфлаб боришга келишишган.\n2018 йилда Боб ва Рене Парсонс хайрия жамғармаси активлари 30 миллион долларга баҳоланган эди ва ўшандан бери ушбу жамғарма ҳар икки ҳафтада 1 миллион долларга яқин маблағни турли лойиҳаларга хайрия сифатида ажратиб келмоқда. Парсонснинг айтишича, бу йил осон бўлмайди. Аммо миллиадер ўзи имзолаган ташаббусларга содиқ қолишда давом этмоқчи ва хайрияларни тўхтатиб қўймоқчи эмас.\nТабиатан курашувчан бўлган Парсонс коронавирус ОАВда тасвирланганидек ҳалокатли эканлигига ишонмайди ва улар томонидан ўлим сони ҳаддан ташқари ошириб юбориляпти деб ўйлайди.\n« Covid-19’ни юқтириш ва бошқа нарсадан вафот этиш Covid-19 туфайли ўлди дегани эмас, булар фарқли нарсалар. Кўпчиликни Covid-19 туфайли вафот этди деб ҳисобот беришяпти, аммо мен уларни фақат шу вирус туфайли ўлган деб ҳисобламайман», дейди миллиардер.\nКўпгина мутахассислар, шу жумладан АҚШнинг аллергик ва юқумли касалликларни ўрганиш миллий институти директори Энтони Фаучи ҳам Парсонснинг фикрларига қўшилмайди.\nМиллиардер Аризона губернатори Дуг Дьюсининг коронавирус пандемияси тарқалишига қарши олиб бораётган ишларидан мамнун. Штат раҳбари 8 майдан бошлаб гўзаллик салонлари ва сартарошхоналарга, 11 майдан бошлаб эса ресторан ва кафеларга оралиқ масофани сақлаган ҳолда қайта фаолият бошлашга рухсат берди. Парсонснинг фикрича, бутун мамлакатда шундай қилиш керак ва жамоат йиғиладиган жойларнинг бир қисмига фаолият юритиш учун рухсат бериш лозим.\nБугун Парсонс нормал ҳаётга қайтишни интизорлик билан кутмоқда. Миллиардер тезроқ дўстлари билан учрашишни, бейсбол ўйинларига бемалол боришни, ҳеч қандай ҳимоя воситалари ҳақида қайғурмасдан яшашни хоҳлайди. «Ҳамма ниқобда, юрибди. Ҳар кунимиз Ҳеллоун байрамига ўхшайди, фақат ширинликларсиз байрамга», дея ҳазиллашган тадбиркор.


Apple китоб ноширлари билан келишиш учун пул тўлаб келгани тўғрисидаги иш бўйича апелляцияда ютқазди. Бу ҳақда Hi-tech.mail.ru’га таяниб Daryo.uz’нинг хабар беришича, аввал эълон қилинган даъволарга асосан, компания 450 миллион доллар миқдорида компенсация пули тўлашга мажбур бўлади.\nКомпенсация пулининг якуний миқдори апелляция ишининг натижаларига боғлиқ эди. Apple апелляция ишида муваффақиятсизликка учраса, 450 миллион доллар тўлашга мажбур бўлиши ўшандаёқ маълум бўлганди.\nАгар суд Apple АҚШ аксилмонопол қонунчилигини бузмаган деб топганида эди, компания ҳар қандай жаримадан қутилиб қоларди. Бироқ суд Apple электрон китоб ноширлари билан келишиб, китоблар нархининг сунъий ошишига сабаб бўлгани, охир-оқибат бундан харидорлар зарар кўргани ҳақида хулоса қилди.\nАҚШ Федерал апелляция суди қарорига мувофиқ, Apple тўлайдиган жариманинг асосий миқдори зарар кўрган харидорларга йўналтирилади. Аввалроқ айнан шу иш бўйича китоб ноширлари харидорларга 166 миллион доллар компенсация пули тўлаган эди.\nApple’нинг ўзи суднинг мазкур қарорини мутлақо нотўғри деб ҳисобламоқда. «Суд инновациялар ва iBooks Store харидорларга таклиф қилнган танловни тан олмаётганидан афсусдамиз», – дейилади компания баёнотида.\n19:01 Тим Кук Apple компанияси раҳбари сифатида 2015 йилда 10,3 миллион доллар даромад топди


Ҳамид Исмоил Европа тикланиш ва тараққиёт банкининг адабиёт мукофоти финалида қатнашади — Minbar\n23/02/2019 2 дақиқада ўқийсиз Янгиликлар\nЎзбек ёзувчиси Ҳамид Исмоилнинг “Жинлар базми” романи Европа тикланиш ва тараққиёт банкининг адабиёт мукофоти финалида қатнашади.\n"Жинлар базми" – Қодирийнинг мўъжаз бир ҳикоясининг номи эди, мен уни Сталин даври қатағонлари ва ўзбек хонликлари даврини тасвирлаш учун қўлладим. Мен ушбу романимни ўзбеклар учун ёзгандим, шунинг учун ўзбек маданиятида қабул қилинган тимсоллардан фойдаландим”, – дейди Ҳамид Исмоил.\n“Жинлар базми” романида муаллиф ўзбек ёзувчиси Абдулла Қодирий ҳаёти ҳақида ҳикоя қилиб, қатағоннинг аянчли оқибатларини тасвирлайди. Роман 2017 йили “Академнашр” нашриётида “Жинлар базми ёхуд катта ўйин” номи билан ўзбек тилида нашр этилган.\nФиналда, шунингдек, латвиялик ёзувчи Нора Икстен “Она сути” романи билан ва поляк ёзувчиси Ольга Токарчук “Деҳқончилик қуролингдан хабардор бўл” қиссаси билан иштирок этади.\nТанлов ғолиби 7 март куни эълон қилинади. Ғолиб 20 минг евро билан тақдирланади. 2018 йилда мукофотни турк ёзувчиси Бурҳон Сенмез “Истамбул, Истамбул” романи учун қўлга киритган.\nҲамид Исмоил чет элда энг кўп ўқиладиган ўзбек ёзувчиси ҳисобланади, Ўзбекистонда эса Ҳамид Исмоил ижодидан хабардор ўқувчилар оз. Минбар.уз журналисти Хуршид Серобов билан суҳбатда Ҳамид Исмоил 2017 йили Ўзбекистонга қайтишида аэропортдан ўтказишмаганининг сабабини тушунмаганини, айни вақтда ҳукуматдан ушбу ҳолатга изоҳ кутаётганини маълум қилган.\nҲамид Исмоил Тошкент давлат университетининг биология факультетида таҳсил олган.\nАдибнинг қатор шеърий тўпламлари ва насрий асарлари Ўзбекистон, Россия, АҚШ, Буюк Британияда нашр этилган. Ҳамид Исмоил Лондонда жойлашган “BBC телерадиокорпорациясида фаолият юритади.\nҲамид Исмоил Жинлар базми мукофот\n25/07/2019 2 дақиқада ўқийсиз\nҲамид Исмоил “Hay Festival of Literature and Art” фестивалида иштирок этади\n24/05/2019 1 дақиқада ўқийсиз\nЁзувчилар уюшмаси: “Жинлар базми” остида сиёсий манфаат ётибди\n13/03/2019 3 дақиқада ўқийсиз\n08/03/2019 1 дақиқада ўқийсиз


Америкалик олимлар Атлантидани топишди\nҲурмат Бобажон Америкалик олимлар қадимги юнон китобларида ёзилган Атлантида шаҳри қолдиқларини топганликларини даъво қилмоқдалар. Уларнинг таъкидлашларича, тўққиз минг йил аввал мавжуд бўлган ушбу афсонавий шаҳар қолдиқлари Қибрис ва Сурия оралиғидаги денгиз тубидан топилган.\nАтлантида ҳақида илк бор милоддан аввалги IV асрда юнон файласуфи Платон ўз китобида ёзган. Афсонага айланган ушбу шаҳар тўғрисида кўплаб бошқа ёзувчи-шоирлар асарларида ҳам ўқиш мумкин. Айтилишича, Атлантида шаҳри бундан 9 минг йил аввал мавжуд бўлиб, бу оролда одамлар фаровон ҳаёт кечирганлар. Дунёдаги энг гўзал иқлим, ҳашаматли саройлару олтин-кумуш билан безалган уйлар айнан мана шу шаҳарда мужассам бўлган. Ўн нафар доно шаҳзода бошқарган Атлантидада ҳаёт шунчалар фаровон бўлганки, бу ерда яшовчи камдан-кам одам жисмоний меҳнат билан шуғулланган.\nАммо, бошқа қабилаларнинг босқинчилик хуружларидан сўнг китобларда жаннатга қиёсланган бу шаҳар харобага айланди. Давомли зилзила ва тўфонлар оқибатида Атлантида буткул денгизга ғарқ бўлди, дея ёзилади юнон файласуфи Платон асарида.\nЎшандан бери Атлантида шаҳри Муқаддас Граал, Нуҳ кемаси қатори тарихий жумбоқ бўлиб қолмоқда. Кўпчилик тадқиқотчилар бу шаҳарни Азор, Қанар, Крит ороллари, Тунис, Швеция, Африка ғарбий қирғоқларидан излашган. Инглиз шоири Уилям Блэйк эса афсонавий шаҳар вайроналари Англия қирғоқлари яқинида бўлишини тахмин қилган.\nАммо, куни кеча америкалик тадқиқотчи Роберт Сармаст Атлантида шаҳри қолдиқлари Қибрис ва Сурия оралиғидан топилганини ва бу шаҳар тўққиз минг йил аввал айни худудда бўлганини журналистларга маълум қилди. Сармастнинг даъво қилишича, денгиз тубидан топилган ашъёлар худди юнон файласуфи Платон китобида тасвирлаган манзарани эслатади.\n"Бир неча минг метр денгиз тубидаги баландлик атрофида ҳандаклар, деворлар, дарё ўзанлари худди китобда тасвирлаб берилгандек кўз олдингизда намоён бўлади", - дейди Роберт Сармаст.\nАсли касби меъмор бўлган 38 яшар лос-анжелеслик Сармаст икки ярим йиллик иш фаолиятини Атлантидани қидиришга бағишлади. Олиб борилган тадқиқотлар давомида унинг гуруҳи афсонавий шаҳардан дарак берувчи 60дан ортиқ ашёни топган.\n"Атлантида шаҳри ўртасида пастқам тоғ кўрамиз. Акропол баландлиги деб аталувчи бу тоғ оролнинг энг ҳимояланган жойи бўлган бўлса керак. Чунки, муқаддас жойлар, ибодатхоналар айни баландликда бўлган."\nКўпчилик, Роберт Сармаст кашфиётига катта қизиқиш билан қарамоқда. Аммо, бунга ишонқирамай ёндашаётганлар ҳам йўқ эмас. Айримлар эса бундай шаҳар умуман бўлмаган деган фикрда. Улар фикрича, Платон асарида тасвирланган бу шаҳар файласуф ҳаёли меваси, холос.\nБританиялик археолог, Эдинбург университетининг Яқин Шарқ цивилизацияси бўйича мутахассисиси Тони Уилкинсон шундай дегувчилардан. Озодлик мухбири билан суҳбатда Уилкинсон Сармаст ва унинг гуруҳини ўрмонда адашиб қолган Атлантида изловчилари сифатида таърифлайди.\n"18 минг йил аввал шимолий музликлар эрий бошлаганидан сўнг, қитъа сув остида қолганини биз биламиз. Ўшанда денгиз сатҳи ҳозиргидан 120 метр паст бўлган. Эрамиздан 8 минг йил аввал эса денгиз сатҳи ҳозиргидан тахминан 20-10 метр паст бўлган".\nУилкинсоннинг айтишича, Сармаст Атландидани эмас, балки тошқин оқибатида сув остида қолган ўша пайтдаги шаҳарлар қолдиқларини топган бўлишилари мумкин.


Миллий кинология марказида “Дўстлик спартакиадаси” ...\nСергели туманидаги корхона ташкилотлар, ҳарбий қисмлардаги бошланғич ташкилотлар етакчилари ўртасида бу йил иккинчи бор ташкил қилинган мазкур мусобақада ёшлар спортнинг минифутбол, турникка тортилиш, шахмат ва шашка турларида ўзаро беллашишди.\nСпартакиаданинг тантанали очилиш маросими давлатимиз мадҳияси садолари остида бошланди.\nМаросимни кириш сўзи билан очар экан, Миллий кинология маркази директори ўринбосари Ф.Қаҳҳоров мамлакатимизда Президентимиз бошчилигида жисмоний тарбия ва спорт соҳасини ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилаётганини таъкидлади.\nДарҳақиқат, юртимизда аҳоли, айниқса, ёшлар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш учун зарур шарт-шароитлар ва инфратузилмани яратиш, мамлакатнинг халқаро спорт майдонларида муносиб иштирок этишини таъминлаш борасида изчил чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Айниқса, оммавий спортни тарғиб қилиш ва кучайтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.\nТаъкидланганидек, давлат божхона хизмати органларида шахсий таркибнинг жисмоний ва жанговар тайёргарлигини мустаҳкамлаш ва ходимлар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилишга қаратилган турли спорт тадбирлари ва мусобақалар ўтказилиши анъанавий тус олган.\nТантанали очилиш маросимидан сўнг мусобақаларни дастлаб минифутбол беллашувлари бошлаб берди.\nБу гал турнирга Миллий кинология маркази терма жамоаси, Сергели туманидаги 22418-ҳарбий қисм хизматчилари жалб этилди.\nҚизғин ва муросасиз кечган ўйинларнинг аввалида ҳарбийлар устунликни ўз қўлларига олишди. Биринчи бўлим 2-1 ҳисобида улар фойдасига якунланди. Аммо, иккинчи таймда божхоначилар яққол устунликка эришишди ва тўп назоратини асосан ўз қўлларида ушлаб туришди. Якунда эса бутунлай кутилмаган натижа намоён бўлди. Миллий кинология маркази жамоаси 7-4 ҳисобида ғалаба қозониб, мусобақа кубогини қўлга киритди.\nШундан сўнг мусобақа иштирокчилари турникка тортилиш бўйича ўзаро беллашишди. Спортнинг бу тури орқали билаги қувватга тўлган ёшлар нафақат ўз кучини, балки иродасини ҳам синовдан ўтказишди дейишимиз мумкин.\nТурникка тортилиш мусобақаларида фахрли 1-ўринни Миллий гвардия вакили, айни пайтда Миллий кинология марказида таҳсил олаётган Отабек Хидиров қўлга киритди.\nКуннинг иккинчи ярмида эса ақл гимнастикаси – шахмат, шунингдек шашка ўйинларига старт берилди. Содда қилиб айтганда иштирокчилар ўзларининг юксак интеллектуал салоҳияти, ақлу заковатларини ҳам намоён қилишди.\nҚизиқарли кечган шахмат мусобақаларида ғолиблик Сергели туманидаги 22418-ҳарбий қисм сержанти Ғофуржон Эргашевга насиб қилди. Шашка ўйинларида эса Миллий кинология маркази катта инспектори Фозилбек Турдиалиев иштирокчилар ўртасида тенгсиз эканлигини исботлади.\n“Дўстлик спартакиадаси” ғолибларини тақдирлаш ва ёпилиш маросими ҳаяжонли лаҳзаларга бой бўлди. Бирин кетин ғолиблар шохсупага таклиф қилинди.\nДастлаб футбол бўйича, кейин эса кетма кет турникка тортилиш, шахмат ва шашка мусобақалари ғолибларига медаллар ва спартакиада Кубоклари тантанали равишда топширилди.\nШунингдек, мусобақани уюштиришда фаоллик кўрсатган бир гуруҳ ташкилотчиларга ҳам эсдалик диплом ва ташаккурномалар берилди.\nСпорт – соғлик гарови. Спартакиада эса нафақат ёшларнинг саломатлигига балки, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралар хизмат олиб бораётган, турли корхона ва ташкилотларда меҳнат қилаётган ёшлар ўртасида ҳамжиҳатликни таъминлашга ҳам хизмат қилади.\nСодда қилиб айтганда, шу куни мусобақа иштирокчилари бир олам таассуротлар билан бирга янги дўстларга ҳам эга бўлишди.


Коронавирус васвасаси: дунёни масонлар бошқарадими? — Sof.uz\nЖАҲОН 13,472,676 7,867,257 581,573\nАдҳам Абдулмўмин ўғли 25.03 14:40 3085 Колумнистлар\nКоронавирус фақат тиббий жиҳатдан зарарли бўлиб қолмай, унинг васвасаси ақлни ҳам заҳарлайди.\nАйни васваса гирдобида "Буни дунёдаги фалон кучлар (яҳудийлар, масонлар, яна алламбалолар) ўйлаб топган. Мақсад – бойликларни бўлиб олиш, халқларни қул қилиш", деган қуруқ, асоссиз ваҳима ва пуч назариялар яна бош кўтарибди.\nҲар нарсани яҳудийлар, масонлар ва яна аллақандай кўринмас кучларга боғлаш – ожизлик белгиси. Нафақат жисмоний, балки руҳий ва ақлий ожизлик ҳам. Қолаверса, бундай фикрлаш охир-оқибатда: "Дунёни Аллоҳ эмас, фалончилар бошқаради", деган ширкий эътиқодга олиб боради. Худди юз йиллар аввал эртакка ишонадиган, дин ва дунё илмидан мосуво жоҳиллар "Дунёни қутблар бошқаради", деб кўкнори чекиб, кайф қилиб юрганидек.\nУндан кўра, динни ўрганайлик – бундай васвасалардан четда бўламиз. Аллоҳ Таъоло\n"Албатта, барча иш Аллоҳникидир", ("Оли Имрон" сураси, 154-оят) ва\n"Огоҳ бўлинг, (барча махлуқларни) яратиш ва буюриш (дунёни бошқариш) Уникидир" ("Аъроф" сураси, 54-оят), деган.\nДунёни ўрганайлик – Аллоҳ Таъоло барча нарсани сабабларга боғлаб қўйганини биламиз. Билимимиз ошгани сари бундай офатлар, балолар қандайдир кўринмас кучлар воситасида эмас, айнан ўзимизнинг ҳам иштирокимиз бўлган қайсидир хатолар (илм-фандан ортда қолиш, тарихда ўтган воқеалардан тўғри хулоса чиқармаслик) эвазига бошимизга келганини тушуниб етамиз.\nАммо энг осони: фитна назарияларига берилиш. Яъни, ким ўзини дунёда яҳудийлар, масонлар ҳукмрон эканлигига ишонтира олса, уёғига жиддий ҳаракат қилмаса ҳам бўлади – ҳар қандай муаммога ўшаларни айбдор қилиб, қўлни совуқ сувга урмай юриш мумкин:\n– Фалон соҳада кашфиёт қилайлик, биз мусулмонлар ҳам ривожланайлик.\n– Э, қўйсанг-чи, масонлар бунга йўл бермайди.\n– Фоизсиз қарз берадиган жамғарма (банк) очайлик.\n– Яҳудийлар бунга йўл бермайди...\nМасонлар, яҳудийлар нимадир қилаётгандир, муваффақиятга эришаётгандир, бошқаларга йўл ҳам бермаётгандир, балки. Аммо буларнинг барчасига сабаб уларнинг қаршисида "масонлар", "яҳудийлар" деган кўринмас куч йўқлигида деб биламан: "Ниманидир қилишга бел боғладикми, қилиш керак".\nдунё ваҳима масон бошқарув коронавирус васваса\n13.07 16:17 3535\n14.07 12:26 2715\n13.07 15:52 2179\n13.07 12:03 1710\n14.07 13:17 1286\nБугун, 10:29 762 Ўзбекистон\nБугун, 10:04 341 Ўзбекистон\nБугун, 09:47 275 Ўзбекистон\nБугун, 09:04 234 Ўзбекистон


Баҳодир Аҳмедов: Олдинда бизни Непал ҳамда Тожикистон билан ҳам масъулиятли ўйинлар кутмоқда\n23 октябрь, 2019, 22:42 243\nЭроннинг Урмия шаҳрида футзал бўйича Осиё чемпионати-2020нинг саралаш баҳслари старт олди.\nЎзбекистон миллий терма жамоаси дастлабки учрашувини Афғонистонга қарши ўтказди ва шиддатли тарзда кечган ўйинда 6:2 ҳисобида ғалаба қозонди. Учрашувдан сўнг ўтказилган матбуот анжуманида терма жамоамиз бош мураббийи Баҳодир Аҳмедов қуйидагича фикр билдириб ўтди:\n- Афғонистон терма жамоасига кўрсатган мазмунли ўйини учун миннатдорчилик билдираман. Бугунги баҳс чиндан ҳам шиддатли ва муросасиз кўриниш олди. Лекин бизнинг жамоамиз ҳам ўз ўйинини намойиш этишга уринди. Баъзи вазиятларда хатоларга ҳам йўл қўйдик. Айнан шу хатоларни кейинги учрашувларда такрорламасликка ҳаракат қиламиз. Олдинда бизни Непал ҳамда Тожикистон терма жамоаларига қарши масъулиятли ўйинлар кутмоқда. Биз ҳар бир учрашувга жиддий ёндошамиз ва ҳар бир рақиб билан ўйинни ўз фойдамизга ҳал этишга ҳаракат қиламиз. Зеро мақсадимиз – саралаш баҳсларини муваффақиятли ўтказиш ва якунда Осиё чемпионати финал босқичига йўл олиш. Демак кейинги 2 та ўйинда ҳам бор куч ва маҳоратимизни ишга солишимиз талаб этилади, - дея таъкидлади тажрибали мураббий.


Россия агрохолдинги Ўзбекистонда янги иссиқхона мажмуасини барпо этмоқда\nГлавнаяМедиацентрЯнгилик ва воқеаларРоссия агрохолдинги Ўзбекистонда янги иссиқхона мажмуасини барпо этмоқда\nРоссия агросаноат холдинги – «ЭКО-культура» 2024 йилга келиб Ўзбекистонда янги иссиқхона мажмуасини қуриб битказади. 2021-йилнинг июлида объектнинг илк навбатини ишга туширилиши режалаштирмоқда\nХабарда айтилишича, мажмуа Сурхондарё вилояти Қизириқ туманидаги 150 гектар майдонда жойлашади. У ерда йилига узлуксиз равишда помидор етиштириш мумкин бўлади.\nҚурилиш тугагунига қадар ишлаб чиқарилган маҳсулотларнинг улуши қишлоқ хўжалиги холдингининг умумий ишлаб чиқариш ҳажмининг 12 фоизини ташкил этиши режалаштирилган.\nИшни 2024 йилгача тўлиқ якунлаш режалаштирилган: бу вақтга келиб у ерда йилига 80 минг тоннадан ортиқ помидор етиштирилади.\n«Ишлаб чиқариш қувватининг оширилиши агрохолдингга помидорлар билан нафақат РФ аҳолисини, балки Форс қўлтиғи ва Осиё аҳлисини таъминлаш имконини беради”, – дея тушунтирди компания вакили.\nAйни пайтда биринчи босқич доирасида иншоотлар қурилиши бошланди: 12,8 гектар майдонда кино қопламали иссиқхоналар барпо этилмоқда. Уларни ишга тушириш 2021 йил июлга режалаштирилган, кутилаётган ишлаб чиқариш ҳажми йилига олти минг тонна сабзавотни ташкил этади. Бундан ташқари, майдони ўн минг квадрат метр бўлган улгуржи тарқатиш марказининг қурилиши бошланди.\n«Янги ишлаб чиқариш қувватларини қуриш учун Ўзбекистонни танлашнинг муҳим мезонларидан бири иқлим шароити бўлди: қуёш нурларининг кўплиги, эксплуатацион харажатларнинг барчаси – буларнинг барчаси юқори сифатли маҳсулотлар ишлаб чиқариш харажатларини сезиларли даражада камайтиришга имкон беради».дейди компания Aпҳ “ЭКО маданияти” президенти Aлександр Рудаков.»\nМалумот учун: «ЭКО-культура» агросаноат холдинги — РФнинг энг йирик сабзавот етиштирувчиларидан бири саналади. Компания Ставрополь ўлкаси, Ленинград, Тула, Липецк ва Воронеж вилоятларида 300га яқин юқори технологияли иссиқхоналарга эга. Асосан – помидорлар, бодринг ва салат баргини етиштириш билан шуғулланади. 2025 йилга келиб иссиқхоналар майдонини 1 143 гектарга оширишни режалаштирган.


Македония Венгриядан сиёсий бошпана олган собиқ бош вазирни экстрадиция қилишни талаб этди\nМакедония собиқ бош вазири Никола Груевский.\nМакедония Ички ишлар вазирлиги Венгриядан собиқ бош вазир Никола Груевскийни экстрадиция қилишни талаб этишини билдирди.\nВазирлик Никола Груевский 13 ноябрь куни Венгриядан сиёсий бошпана сўрагани ва айни пайтда Венгрияда эканини Facebook саҳифасида ёзиб чиққанидан беш соат ўтиб мана шундай баёнот тарқатди.\nБунга қадар полиция собиқ бош вазирни Македония ҳудудида қамоққа олиш учун қидираётган эди.\nВенгрия ташқи ишлар вазири Петер Сийярто 13 ноябрда ўтган матбуот анжуманида Никола Груевский масаласида ахборот беришдан бош тортди:\n-Мен унинг қаерда экани тўғрисидаги маълумотни тасдиқлашни ҳам, рад этишни ҳам истамайман. Мен бошпана берилиши тўғрисида пайдо бўлган маълумотлар ҳақида ҳеч нарса дея олмайман,-деди Сийярто.\n2006-2016 йилларда Македония бош вазири лавозимида ишлаган 48 ёшли Груевский 13 ноябрда Венгриядан сиёсий бошпана сўраганинини билдирган.


«Ҳозирги даврга мослашиш керак». Алламжонов газеталарнинг молиявий аҳволига тўхталди\n18:33 / 19.12.2019\n«Ўзбекистонда кенг кўламли ўзгаришлар шароитида фуқаролик жамиятининг ривожланиши» мавзусидаги тадбирда Президент халқ қабулхоналари - ҳокимият ва халқ ўртасидаги мулоқот воситаси экани, жамоатчилик назоратини амалга оширишнинг ҳуқуқий асослари ва механизмлари, ОАВ соҳасидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш, ижтимоий-иқтисодий соҳадаги муаммоларни аниқлаш ва жамоатчилик назоратини амалга оширишда ОАВ роли, сўз эркинлигини таъминлаш кафолати омили сифатида блогосферани ривожлантириш каби масалалар юзасидан фикр алмашилди.\nАхборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги директори Комил Алламжонов тадбир давомида газеталарнинг молиявий аҳволи ҳақида берилган савол жавоб қайтарди.\n«Бугунги кунда нега интернет журналистика газеталарга нисбатан ривожланмоқда? Бу бугунги давр талаби, орқага йўл йўқ. Бугун газеталар ҳам секин-секин бунга мослашишга мажбур, шарт. Балки эшитилганда жуда ҳам қўпол эшитилар, лекин ҳозир қаттиқ бир шундай жараён кетяптики, газета журналистикаси интернет журналистикасига мослашиши керак. Бугун барча газета таҳририятларига ҳам биз тавсия беряпмизки, интернетга ўтишни секин бошлаш керак. Нега? Сабаби, интернетнинг аудиторияси газетанинг аудиториясига қараганда жуда ҳам катта ва ҳар бир ёзган журналист ўз материалини кўпроқ одам ўқишини, кўпроқ тарқалишини хоҳлайди.\nБундан ташқари, иқтисодий аҳволи бўйича куни кеча президент қарори чиқди. Бу бўйича биз ҳозир таклифлар беришимиз керак, умуман, босма ОАВнинг иқтисодий аҳволини яхшилаш, уларнинг ходимлари ойлик маошини кўриб чиқиш масаласида. Лекин, мен бу нарсани қандай қилиш ҳақида ўйлаяпман. Нега десангиз, давлат томонидан молиявий қандай ёрдам бўлиши мумкин. Унинг учун қандайдир жамғармалар бўлганида эди, у жамғармалар маълум бир грантлар асосида қўллаб-қувватласа. Бу нарса ҳам ҳозир кўриб чиқилмоқда, янги фондлар жорий қилиняпти, уларнинг молиявий манбалари белгиланяпти. Давлат аввал қандай ёрдам берган? Хабарингиз бор, мажбурий обуна қилиб берган. Мажбурий обунанинг ҳисобидангина газеталар фаолият юритган. Ҳозир энди ундай бўлишнинг иложи йўқ. Фақатгина ҳозирги даврга мослашиш керак, шундагина тўғри фаолият олиб бориш мумкин», - деди Комил Алламжонов.


Surah Kahf Translation in Uzbek » Quran Online\nЎз бандасига китоб нозил этган ва унда ҳеч бир эгрилик қилмаган Аллоҳга ҳамд бўлсин.\nУни тўғри қилган; Ўз ҳузуридан бўладиган шиддатли азобдан огоҳлантирадиган; яхши амалларни қиладиган мўминларга, уларга гўзал ажр бўлиши башоратини берадиган қилган Зотга.\n(Улар) у(ажр)да абадий қолгувчидирлар.\nВа, Аллоҳ Ўзига бола тутди, деганларни огоҳлантириш учун.\nНа уларнинг ва на ота-боболарининг бу ҳақда илми йўқдир. Оғизларидан чиқадиган сўз қандай ҳам оғир. Улар ёлғондан бошқани айтмаслар. ( Ҳолбуки ўзлари тўқийдиларми ёки ота-боболарига суяниб гапирадиларми–барибир уларнинг бу даъволарида заррача илмийлик йўқ. Бу даъво жоҳилона айтилган қуруқ гап, холос. Аллоҳ ҳақида билмай туриб гапириш жуда оғир. Айниқса, илмсизларча, жоҳиллик билан, Аллоҳ Ўзига бола тутди, дейиш яна ҳам оғир.)\nУлар бу сўзга иймон келтирмасалар, эҳтимол уларнинг ортидан таассуф ила ўзингни ҳалок этмоқчи бўларсан?! (Яъни, мушриклар Қуръонга иймон келтирмасалар, уларга афсусланиб, ўзингни ўзинг қийнарсан? Йўқ, бундай қилма. Улар бунга арзимайдилар.)\nБиз ер юзидаги нарсаларни, уларнинг қайсилари гўзалроқ амал қилишини синаш учун, зебу зийнат қилиб қўйганмиз.\nАлбатта, Биз унинг юзидаги нарсаларни қуп-қуруқ тупроққа айлантиргувчимиз.\nКаҳф ва битик эгаларини Бизнинг ажойиб оят-белгиларимиздан деб ўйладингми?! (Яъни, эй Пайғамбар, ўша каҳф (ғор) эгалари ва ундаги уларнинг исмлари битилган битикни Бизнинг энг ажойиб мўъжизаларимиз деб ўйладингми?)\nҚачонки йигитлар каҳфдан жой олганларида: «Эй Роббимиз, бизга Ўз ҳузурингдан раҳмат бергин ва ишимизни ўзинг тўғрилагин», дедилар. (Каҳф эгалари йигитлар экан. Улар ғордан паноҳ жой топибдилар. Яъни, бировдан қочиб келиб яширинибдилар. Демак, ишларидан кўнгиллари тўқ эмас. Уларга бу борада ҳам Аллоҳдан ёрдам керак.)\nБас, каҳфда уларнинг қулоқларига бир неча йиллар (парда) урдик. («Қулоққа парда урди» дегани, қулоғини эшитмайдиган қилиб қўйди, деганидир. Йигитлар қочиб келиб ғорга жойлашганларида Аллоҳ таоло уларнинг қулоқларини эшитмайдиган қилиб қўйган, яъни, ухлатиб қўйган. Яъни, йигитлар ғорда узоқ вақт ҳеч нарсани эшитмай ухлаб ётганлар.)\nСўнгра икки гуруҳдан қайси бири уларнинг турган муддатини ҳисобловчироқ эканини билиш учун уларни уйғотдик.\nБиз сенга уларнинг хабарларини ҳақ ила қисса этиб берурмиз. Албатта, улар Роббиларига иймон келтирган йигитлардир. Ва Биз уларга янада зиёда ҳидоят бердик.\nУларнинг қалбларини мустаҳкамладик. Қачонки турдилар ва: «Бизнинг Роббимиз осмонлару ернинг Роббидир. Ундан ўзгани ҳаргиз илоҳ дея дуо қилмаймиз. Агар шундай қилсак, ноҳақ сўзни айтган бўлурмиз.\nАна у қавмимиз Ундан ўзга худолар тутдилар. Уларга равшан ҳужжатлар келтира олармиканлар?! Аллоҳга ёлғон уйдиргандан ҳам золимроқ ким бор.\nМодомики улардан ва улар Аллоҳдан бошқа ибодат қилаётган нарсадан узоқлашмоқчи бўлсангиз, каҳфдан паноҳ жой олингиз. Роббингиз сизга Ўз раҳматини таратур ва сизга ишингизда осонлик яратур», дедилар. (Роббиларига иймон келтирган, Роббилари ҳидоятларини зиёда қилиб, қалбларини мустаҳкамлаган йигитлар кофирлар билан баҳслашиш бефойдалиги, улар ёмонлигидан фақат қочибгина қутулиш мумкинлигини англаб етгач, иймонлари муҳофазаси учун каҳф-ғорга кириб бекинишни ўзаро маслаҳат қилдилар.)\nҚуёш чиққанида уларнинг каҳфининг ўнг томонидан мойил бўлганини, ботганда эса, чап томонидан қийиб ўтганини кўрасан. Улар эса у(ғор)нинг кенг жойидадирлар. Ана шу ҳам Аллоҳнинг оят-мўъжизаларидандир. Кимни Аллоҳ ҳидоятга бошласа, ўша ҳидоят топгувчидир. Кимни адаштирса, бас, ҳаргиз унга иршод қилувчи бирон дўст топа олмассан. (Араб тили билимдонлари, бу тасвир ёлғиз Аллоҳга хос, дейдилар. Ғорда бир гуруҳ йигитлар бир неча йилдан бери ухлаб ётишибди. Ҳар куни қуёш чиқади, уларга тегмайди. Сўнгра оғиб ботишга мойил бўлади, яна ғор аҳлига тегмайди.)\nУларни уйғоқ деб ўйлайсан, ҳолбуки, ухлаб ётурлар. Уларни гоҳ ўнгга, гоҳ чапга ағдариб турурмиз. Итлари эса, остонада олд оёқларини чўзиб ётур. Гар уларни кўрсайдинг, ортга ўгирилиб қочар ва улардан қўрқинчга тўлар эдинг. (Ўзлари уйғоққа ўхшайдилар, аммо ухлаб ётибдилар. У ёқ-бу ёққа қимирлайдилар, аммо уйғониб ўринларидан турмайдилар. Бунинг устига, итлари остонада олд оёқларини чўзиб ётибди.)\nВа шундай қилиб, уларни ўзаро сўрашлари учун уйғотдик. Улардан бири: «Қанча қолдинглар?» деди. Улар: «Бир кун ёки бир куннинг баъзисича қолдик», дейишди. «Қанча қолганингизни Роббингиз яхши билгувчидир, шаҳарга бирингизни ушбу пулингиз ила юборинг, назар солиб, яхши таомни танлаб, ундан ризқ келтирсин ва диққатли бўлсин, сизни бировга сездириб қўймасин.\nЧунки агар улар сизни қўлга олсалар, тошбўрон қиладилар ёки ўз миллатларига қайтарурлар. Ундай бўлса, зинҳор ва абадий нажот топмассиз, дейишди. (Демак, йигитлар қаттиқ таҳдидга учраб, шаҳар аҳолиси уларга, динимизга қайтасизлар ёки сизларни тошбўрон қилиб ўлдирамиз, деганларидан кейингина қочиб ғорга бекинишган экан. Ғорга кириб, ухлаб турганларидан кейин ҳам ўша таҳдидни эсламоқдалар ва пул олиб шаҳарга таом учун борувчини эҳтиёт бўлишга, сездириб қўймасликка чорламоқдалар. Улар ўлимни эмас, шаҳар аҳолисининг жоҳиллигини, ўз миллатлари-динларига қайтишга мажбурлашини ўйлашди. Ҳақиқий мўмин ҳар доим, ҳар жойда иймон ташвишида бўлади.)


Абдуҳамид Мухторов. Бўри ғингшимайди (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиАбдуҳамид Мухторов (1979)Абдуҳамид Мухторов. Бўри ғингшимайди (ҳикоя)\nТемир йўл вокзали чумоли уясини эслатади…\nОдам кўплигидан елкада юк билан юриш арава тортишдан-да мушкул. Бунда ҳар хил одамни учратиш мумкин. Кимдир узоқ сафарга отланган, кимдир ана шу одамнинг юкларини кўтариб пул ишлаш учун тўда оралаган. Яна кимлардир шафқатсизлик чўккан ниголари билан оломон орасидан дўмпайган чўнтакли кишиларни излаган…\nВагон эшиги олдида мени тўхтатган кузатувчи чиптамни кўздан кечириб “ҳаммаси жойида”, деган маънода бош ирғагач, “чиқаверинг”, деб ичкарига имлаб қўйди. Купега жойлашдим. Поезд жилишидан бироз олдин кўхликкина жувон кириб келди. У билан саломлашгач, жойлашишига қарашиб юбордим. Поезд жўнади…\nЖувон менинг кўзимга жуда иссиқ кўринар, аммо уни қаерда кўрганимни эслай олмасдим. Анча вақт жим кетдик. Ниҳоят сукунат жонимга тегиб гап бошлашга журъат қилдим.\n— Ҳа, янга меҳмонга кетяпсизми, худо ҳoxлaca қайси томонларга?\nЖувон менга қараб тургани билан хаёли бошқа ёқда экан шекилли, — Нима дедингиз, — дея саволни такрорлашга мажбур қилди. Сунг:\n— Уйга қайтаяпман. Даволанишга келгандим, — деди оҳиста. Шундан кейин ҳангомамиз жўнашиб кетди. Гап айланиб келиб, ҳамроҳим мендан қаёққа кетаётганимни сўради.\nМарҳум дўстимнинг оиласидагилар билан кўришгани, унинг қабрини йўқлагани, яна бир омонатни топширгани йўлга чиққанимни айтдим унга. Шундан сўнг суҳбат совиди. Иккимиз ҳам жимиб қолдик. Мен купе ойнасидан ташқарига термулиб, хаёлга чўмдим…\nШунқор билан университетда танишган эдим. Икки йил битта ётоқхонада, битта ҳужрада бирга яшадик. У камгап эди. Аммо мутолаага жон-жаҳди билан шўнғирди.\nЎқишни тугаллагандан сўнг Шунқор билан бир-биримизнинг уйимизга бориб, оила аъзоларимиз билан танишишни ният қилгандик. Аммо тақдир ёзуғи мени унинг оиласи билан ўқишни тугатмасдан олдин, Шунқорнинг жанозасида танишишга мажбур қилди…\nБу хаёллардан кўнглим бузилди. Кўзларимга қалқиган ёшни енгим билан артиб, жувонга яқинда талабалар шаҳарчасига бориб, ўзим яшаган ҳужрани топширганим. Ҳали мендан сўнг ҳеч ким кириб жойлашмаган бу хонадаги қолган-қутган нарсаларимни йиғиштириб туриб, иссиқлик батарекаси орқасига беркитиб қўйилган дафтарга кўзим тушиб қолгани, олиб варақласам Шунқорнинг хотира дафтари бўлиб чиққанини айтдим.\n— Шунча йил бирга яшаб унинг дафтар тутишини билмасдим. Иссиқлик батарекаси ортида сақлаган экан. У ер-бу ерларини варақлаб кўрган бўлсам ҳам, “бировнинг асрор дафтарини рухсатсиз титкилаш нотўғри”, деган хаёлда ўқиганим йўқ.\nГапларимдан жувон жимиб қолди.\nКўз олдимга дўстимнинг жилмайиб турган чеҳраси келдию бўғзимга йиғи тиқилди, ўзимни ҳар қанча тутишга уринмай, ҳўнграб йиғлагим келаверди. Жувон олдида йиғлашни эп кўрмай, тамбурга чиқиб кетдим. Поезд шовқини, ғилдираклар тарақ-туриқи менинг йиғимни босиб кетди.\nШунқор менга ўтган йиллар давомида жудаям яқин бўлиб кетган экан. Барча хомсут эмган бандалар қатори буни ундан айрилганда билибман…\nЎзим йиғлаб, ўзим овуниб купега қайтдим. Ажаб, менга ҳамроҳ бўлган жувон ўзини тутолмай, ҳўнг-ҳўнг йиғларди. Аввалига довдираб қолдиму, кейин ўзимни қўлга олиб:\n– Бирор гап бўлдими Янга, нега йиғлаяпсиз, – деб саволга тутдим.\nУ жавоб қилмади. Унга яқинроқ бориш учун бир қадам ташладиму оёқлари остида ётган Шунқорнинг дафтарига кўзим тушди…\nЧаққон эгилиб дафтарни олар эканман, ундан деярли қичқириб сўрадим: – Янга, сиз Шунқорни танийсизми?\nЖувон бошини кўтармай, йиғи аралаш «Мен унинг хотини эдим», дедию аввалгидан баттарроқ тарзда йиғисида давом этди.\nШундагина менинг ёдимга Шунқор кўрсатган сурат тушди. Ўша суратда мана шу жувон Шунқор билан бирга эди. Мен унинг кўзимга бошида нега бунчалик иссиқ кўринганини энди англадим. У ҳамон йиғлар, мен нима деб таскин беришимни билмасдим …\nЯна тамбурга чиқиб кетдим. Олис-олисларга анча вақт маънисиз термулиб турдим, сўнг қўлимда чангаллаб турган дафтар ёдимга тушди. “Ўзганинг асрор дафтари” ҳақидаги андишамни бир четга йиғиштириб, дафтарни текислаб биринчи варағидан ўқий бошладим…\n“Мактабни битириб ўқишга киролмаганимдан сўнг аксига олиб, армияга ҳам олишмади. Шу вақтгача бекорчининг куни ўтиши қийин бўлишини билмагандим. Аввал эрталаб туриб шошиб-пишиб чой ичганча мактабга жўнардим. Бекор вақт деярли бўлмасди. Ўша пайтда шу қадар зерикиб кетаманки, ўзимни қўярга жой тополмайман.\nБунинг устига отам икки гапининг бирида ўқишга кира олмаганимни таъна қилишини қўймайди. Таъна одамни эзиб юборар экан. Ҳолат шу даражага етдики, отам “мунча ҳаражат қилдим, куйдирдинг” деб гап бошласа юрагим сиқилиб, томоғимга нимадир тиқиладиган бўлди. Энг алам қиладигани эса отамга гап қайтаролмаслигим эди. Қандай ҳам гап қайтарай, айтилаётган таъналарнинг бари рост гаплар. Отамнинг ўқишга жўнатаман, деб амакимдан қарз олгани ҳам, бундан хабар топган янгамнинг жанжал кўтаргани ҳам, шундан сўнг отам онамнинг никоҳ узугини сотиб, амакимнинг пулини қайтаргани ҳам-ҳаммаси рост. Таъна-дашномларга чидаб-чидаб бир йилни ўтказдим. Аламимни фақат китобдан олардим…\nИмтиҳонларини кўнгилдагидек топшириб, отам олдида юзим ёруғ бўлди. Ҳужжатларимни топшираётиб бир йигит билан танишдим, ижарага жойни ҳам бирга олдик. Кўп гапиришини айтмаганда дуруст йигит. Бир камчилиги баъзи нарсаларни кўриб-билиб туриб ҳам мулоҳаза қилолмайди».\nШунқорнинг менга берган таърифи бир оз ғашимни келтирди. Лекин мен ҳақимдаги гаплар шу билан тугаган, кейинги жумлалар бошқачароқ тарзда давом этган эди.\n“Охирги вақтларда уйга фақат пул учун бораяпман. Отам топиб берган пуллар қарз ҳисобига келишини сезсам-да, сезмаганга олишга мажбурман. Отам-да сездирмасликка ҳаракат қилади. Барибир ҳар гал пулим тугаганда яна без бўлиб пул учун уйга боришини канда қилмайман. Кейинги пайтларда отам кўп ҳаражат қиласан, дегандай шама қила бошлади. Аслида унчалик катта харажат қилаётганим йўқ. Уйдан олган пулга ётокхонадаги ярмигача захлаб кетган, ҳожатхонага қўшни бўлгани учун ҳамиша бурунни жийиришга мажбур қиладиган ҳид анқиб ётган хонада фақат бир ой буханка нон чайнашим мумкинлигини отам билмайди… ”\nЁзувни охиригача ўқий олмадим. Унинг отаси яна кўп нарсаларни билмасди. Шунқорнинг мардикор бозорига чиқишини ҳам, арзимаган пул учун дуч келган ишни қилишини ҳам, баъзи пайтлари пул ўрнига калтак еб, ярим тунда шаҳарнинг нарги бурчидан пиёда оч-наҳор ётоқхонага қайтишини ҳам.\nСезишимча, у буларни отасига айтишга ор қилмасди. Бу гапларни эшитган отасининг эзилишдан қўрқарди, холос. Яна дафтарни варақладим. Шунқор равон ҳарфлар билан ўз ёзувларини давом эттирган эди.\n«Биринчи курсни тугалладим. Аммо сессияни ҳаммадан сўнг зўрға ёпдим. Ўзи шунақа, «калла» билан баҳо олмоқчи бўлсанг ҳафталаб сабр қиласан. Агар сабринг чидамаса марҳамат, xохлacaнг «танка» суриб зачёт ол, истасанг отангнинг бебилиска пулини домланинг чунтагига тиқ. Бу тариқа иш тутсанг, бир ойга чўзиладиган сессия бир кунда тугайди.\nҲеч нарсани билмайсан деб, дарсга келмаганлигинг ҳақида деканатга рапорт бериб, сени ўқишдан ҳайдатмоқчи бўлиб турган домла, “Аслида зеҳнинг ўткир, фақат ўқимайсан. Майли, бу гал ишонаман. Кейинги гал яхшилаб ўқирсан”, деб кўз қисганча синов дафтарига отнинг калласидай «беш»ни қўйиб эшикка қадар кузатиб қуяди.\nМенда эса «танка» ҳам, бебилиска пул ҳам йўқ. Лекин худога шукурки, сабр бор, мўлтираб қарагани кўз бор, ялингани тил бор. Ана шунақа вақтларда «Ҳаёт эгилмайдиган бўйинни эгишни, ялинмайдиган тилни ялинтиришни яхши кўради» деган нақлга минг бор иқрор бўласан…”\nШунқорнинг ёзуви шу ерда узилганди. Янги варақни очиб давомини изладим. У университет мавзусини давом этиришни истамаган булса керак, таътилдаги воқеаларни ёзибди. Энди ўқишга тутинган эдим ҳамки тамбурга бир йигит билан бир қиз чиқиб келишди. Ҳаёлларимни тўзғитиб бир пас валақлашишди, сўнг менга қараб-қараб яна ичкарига кириб кетишди. Мен яна мутолаага тутиндим.\n“Бугун кечки овқатдан сўнг отам: “Улим ўқишингди бошланишига оз қолдиёв, ертага бозорга бориб сенга кийим қиламиз”, деб қолди”.\nЎзим ҳам шу гапларни кутиб турган эдим, суюниб кетдим. Эрталаб бозорга жўнадик.\nБиз томонларда ҳафтасига бир марта бозор бўларди. Бу бозор шаҳардаги бозор билан осмон билан ерча фарқ қилади. Биринчидан, бизнинг бозорларга ҳеч ким ясан тусан қилиб келмайди. Иккинчидан, шаҳар бозорларидагидек расталар йўқ. Учинчидан, қишда лой, ёзда тупроқ кечиб савдо қиласан. Тўртинчидан, ҳеч қачон сифатли мол тополмайсан. Бешинчидан…, олтинчидан…, еттинчидан…\nБозорга кирганимиздан сўнг отам, “Жур, кастим сотадиган таниш бор ўшанга учрашайликчи”, деб бозорнинг қибла томонида қатор тизилган юк мошинаю тележкалар томон бошлади. У ерда қўшни қишлоқлик Олломурот савдогар қўли-қўлига тегмай савдо қиларди. Отам унга етмасдан, баланд овоз билан, “Ҳей қиззиғорди Олломуроти, бизнинг жигитга жарашатоғон кастим-пастимининг борми”, деб уни ўзига қаратди. Олломурот бизга қараб тиржайди, отам билан тенгқур шекилли, “Опкелганинг битта жигит ваҳиманг журтти бузадией. А баччағарди ўнтасини олиб келмайсанми, мен куёв жигитдай кийинтириб қўйманми”, деди сенсираб.\nШу тариқа иккови ҳазил-ҳузил қилиб сўрашдилар. Олломурот савдогар гап орасида, “Ҳей ойна, қишлоғингдаги Йўлдош сенинг жўрангми?”, деб қолди. Отам бош ирғагач, “Менга қара ойна, биздинг ул ер жетди, шу Йўлдошнинг қизиға овуз солсамма деб туриппан, бир уйинга ўтайин шу савоб иш, сенам бош қўш чироғим”, деди. Негадир отамнинг авзойи ўзгарди. “Сен нокаснинг орангга тушиб нима обрў топардим, бошимни қотирмай латталарингни кўрсат”, деди кескин оҳангда. Бу гап Олломурот савдогарга бир айл ботти-ёв, рангги ўзгариб томоқ қирди. Лекин савдосини ўйладими, “Бўпти”, деб зарда қилганча осиб қўйган костюмларга ўгирилди.\nКостюмларнинг бирортаси менга ёқмади. Отам тўғри келган костюмни олиб менга кийишни буюрди. Кийганимнинг елкаси тор, енгги бир оз узун, астарлари шалвираб тушган эди. Отам мени айлантириб кўргач нархини сўради. Отамга костюм ёқмаганини айтдим. Менга бир ўқрайдию, “Бўлмаса қайссисини оласан”, деди. Бу гапни бошқасини танла деган маънода тушиниб, бошқа костюм танладим. Аммо нархини эшитиб отамнинг пешонаси тиришди, “Бунинг пулига сен тугул укаларинггаям иккитадан кастм олса бўлади”, деди у қошларини чимириб. Хуллас ўша биринчи кийган костюмни олдик …\nНавбат туфли олишга келди. Отам ўзига маъқул туфлини ушлаганча савдолаша бошлади. Ич-ичимдан «илоҳим савдо пишмасин» деб турдим. Бироқ айтганим бўлмади.\nОта бошқасини олайлик менга ёқмади, — дея юрак ютиб эътироз билдирдим. Отам менга яна ўқрайиб, «Ёқадиганини энангникидан топиб берайма», деганча пул санашга тушди …\nОдатда бозорга тушиб кийим қилган киши шод қайтади. Мен эса айни дамда ўшанақа одамга ҳавас қилардим …\nЭнам кайфиятимни сездими ёки олган нарсалар унга ҳам ёқмадими, «Ҳай отаси улимиз йиғлагудай бўп ўтирипти, оберганга яраша ўзи ҳоҳаганини обермайсизма», деб гап бошлаган эди. Отам жеркиб ташлади. «Оберганимга нима қипти, қаери кам. Сен ўзи бир нарсани ўйлайсанма. Битта буни кийинтириб қолганини нима қиламан, ё уларди кўчадан топиб олганманми».\n«Ҳов-в, отасиёв, у нима деганингиз, буни кийинтирса арзийди. Шаҳарда юради, ер етган жигит бўп қолди. Энди бунингам ҳоҳиши билан ҳисоблашмасангиз бўмайди-да».\nОнамнинг ақл ўргатиши отамни баттар тутатди: «Ҳей мулланинг қистолоқ қизи, менга ақл ўргатиб дангкийма. Аёл зотидон ақл олган куним шу калламни тошга уриб ёраман».\nОнам муросага келгандай бироз паст тушиб, хомсиқди: «Отам мулло бўлганига гуноҳкорми, экки гапнинг бирида шуни гапирас. Бола билан ҳам мундай ҳисоблашинг, бу туришда охири яхши бўлмайди».\nОтам баттар ловуллади: «Тур йўқол, питна, нуқул бир нарсани кавлаб жанжал бошлайсан. Эсингда бўлсин сен биланам, боланг биланам ҳисоблашмайман. Чунки мен сенинг эринг, болангнинг отасиман, вассалом. Энангни емгур бор овқатингни суз».\nШу билан энам қозон бошига, мен ташқарига чиқиб кетдик…»\nПоезд силкиниб тўхтади. Ўқишга берилиб кетганимдан кичикроқ станцияга келиб қолганимизни сезмабман. Чиқиб тушаётганларга ҳалал бермаслик учун ўзимни четга олдим. Купега киргим келмади, кўп ўтмай поезд қўзғалди. Мен яна уз жойимни эгаллаб мутолаага берилдим.\n«Кечки овқатдан сўнг ёнимга укам келиб отам чақираётганини айтди. Кайфиятимни билинтирмасликга уриниб отамнинг олдига чиқдим. У киши менга ўтиришни буюриб, гап бошлади: «Ўқишингнинг ҳам эккинчи курси бошланаяпти. Ҳа демай, қолган курсларниям тугатасан. Сени уйлантирмоқчимон. Бир ойдан сўнг унаштириб қўяман. Эккинчи курсни тугатганингдан сўнг келинди тушириб оламиз. Келин Йўлдошнинг қизи бўлади, хоҳласанг бориб кўр».\nОтам гапини тyгаллаб менга тикилди. Бу тикилишда “розимисан” деган савол аломати эмас, балки билмасанг билиб қўй, деган маъно устунроқ эди.\nШу вақтгача отамнинг имо-ишораларидан уйланиш масаласи кўтарилиши аниқ бўлиб қолганлигини сезардим. Аммо бу тариқа «мажбурий-ихтиёрий» шарт қўйилишини кутмагандим. Отамга нима дейишни билмай қолдим. Афтидан отам топган қиз менга ёқадими-йўқми бу билан қизиқишни истамаяпти, демак ҳамма иш ҳал этилгану мен шунчаки oгoҳ этиб қўйилаяпман холос. Бозорда бекорга авзойи бузилмаган эканда.\nЮзига фотиҳа тортиб эшикдан чиқиб кетаётган отамнинг ортидан алам билан тикилиб қолар эканман, кузим эшик ёнида турган бозор сумкасига тушди. Сумканинг оғзидан отам олиб берган туфлининг беўхшов тумшуғи мунғайиб чиқиб турарди…\nБировнинг қизини бебахт қилиб қўймайманми, у билан яхши яшаб кетоламанми, деган уйдан анча вақт ўзимга келолмай юрдим».\nЁзув шу билан тугаб янги вараққа кўчган эди. Мен эса Шунқорнинг ўша вақтдаги ҳолатини эслаб кетдим. Ўшанда у жуда кўп нарсаларни унутди, лекциялар қулоғига кирмас, фикри ҳеч қачон бир жойга жамланмас эди. Қишки таътилдан сўнг у жуда хафа кайфият билан келди. Нима гаплигини сўраганимда ҳар галгидек қўл силтаб индамай ўзини каравотига ташлади. Мен ўша вақтдаги жавобсиз қолган саволимга дафтарнинг янги варағидаги ёзувлардан жавоб олдим.\n«Қишки таътил бошланиб, уйга қайтдим. Остона ҳатлаб эшитган биринчи гапим, «Келин томон куёвни чақирибди. Иккови бир-бирини кўриши керак экан», деган гап бўлди.\nУнаштиришганига бир қанча вақт бўлгандан сўнг мен келин билан учрашувга жўнадим. Бўлажак қайлиғимни илк кўрганимдаёқ ҳамма хавотирим ўз исботини топди … »\nДафтарни ортиқ ўқишга сабрим чидамади. Шундоғам ҳаммаси эсимда, иккинчи курсни тугатганидан сўнг отаси тўй ҳаракатига тушди. Ёзги таътил тугашига бир ойдан ошиқроқ вақт қолганда тўй бўлиб ўтди. Мен тўйга боролмаган эдим. Лекин Шунқорни ўқишга қайтганидан сўнг албатда табрикладим. У ўшанда менинг табригимни катта мамнуният билан қабул қилмаган, аксинча хўрсиниб қўя қолганди.\nГарчанд уйланганидан кейин биз унга бироз бошқачароқ муомала қиладиган, қизлар эса бўйдоқларга нисбатан ундан ўзини олиб қочадиган бўлиб қолган бўлса-да, у ҳамон ётоқхонада, ўша ярми захлаб кeтгaн, ҳожатхонага қўшни хонада мен билан бирга яшайверди. Кейинроқ хотинимни олиб келаман деган уй билан оилавий ётоқхонадан жой беришларини сўраб, ётоқхоналар директори ҳузурига ариза кўтариб кирди. Унинг ёнида мен ҳам бор эдим.\n— Ҳозирча жой йуқ. Кейинроқ хабар олинг, балки бўлиб қолар.\nДиректорнинг гапи шу бўлди. Шунқор аризани ахлат челакка ирғитди. Шундан сўнг оилавий туриш учун ижара қидирди. Мен унга бир хонадонни топиб бердим. Ижара ҳаққини келишиб хотинини олиб келиш учун қишлоғига кетдию аммо яна ўзи қайтиб келди. Сабабини сўраганимда отам рухсат бермади деганча чуқур хурсиниб қўя қолди.\nУшанда отаси нега Шунқорга рухсат бермаган экан?\nКўнглимга келган бу савол яна дафтарни ўқишга ундади.\n«Меҳр кузда деган гап рост экан. Аста-секин хотиним ҳам, мен ҳам бир-биримизни кам қўмсайдиган, кам ўйлайдиган бўлиб қолаяпмиз. Хотинимнинг бу жиҳати менга яққол сезилади. Шуларни уйлаб бирга яшасак бир-биримизга кўникиб кетармикинмиз деган хаёлга бордим. Ижарага уй ҳам топиб қишлоққа равона бўлдим. Отамга ниятимни айтганимда, «Ўқишингди тугатаверчи олиб кетиш бир гап бўлар, сенинг хотинингди биз еб қўймаймиз», деб жеркиб берди. Бошқа гапга ҳожат йўқ эди. Индамай ортимга қайтдим.\nИнсон ҳар нарсага кўникиб кетади, аслида унинг фожиаси ҳам шунда. Чунки, мана шу кўникиш туфайли у тубанлик ботқоғига ҳам ботиб кетади гоҳо. Мен ўз жуфтимнинг ҳижронига кўникиш билан бирга курсдошим Садоқатнинг ўзим билан тоборо яқинлашиб боришига ҳам кўникмоқда эдим. У менинг уйланганимни биларди. Шунга қарамай муносабатларимиз кундан-кунга чуқур илдиз отди. Энди мен ота-онам, хотиним, қишлоғим, хуллас, ҳеч нарсани ўйламасдим, барчасини унутган эдим. Кунларнинг бирида биз Садоқат билан аудиторияда ёлғиз қолдик…\n— Ахир сизнинг хотинингиз бор, — бу гап менга ток ургандек таъсир қилди. Бағримдаги оловни ўзимдан нарига итариб юбордим. Ўзимдан ҳам ундан ҳам нафратланиб кетдим. Қизнинг кўзлари эса ҳайратдан катталашди. У нима гаплигини илғаб етгунча мен аудитория эшигини орқа томонидан ёпиб улгурган эдим…\nЁтоқхонага бориб, ўз хонамда шифтга термулганча кечгача ётдим. Қишлокда фариштадай хотиним мен ярамасни кутиб ўтирибдию, мен бўлса… Тамом, эртагаёқ қишлоққа жунайман. Тупурдим ҳаммасига.\nҚош қорая бошлаганда, хонага курсдошларим келиб, «Ош қилгандик юринг ҳозир сузамиз», деб ошга таклиф қилишди.\nҲамон авзойим бузуқлиги учун рад этдим, барибир қўярда қўймай олиб чиқишди. Аммо ошни ейиш насиб қилмади. Кимдир ошни қозони билан гумдон қилибди. Одатий ҳол, бироз ўтиб бўш қозон ошхонадами, эшик тагидами пайдо бўлса ажабмас…»\nШундан кейин бўлиб ўтган воқеалар менга маълум эди. Ўшанда Шунқор бир ҳамқишлоғидан қарз олди. У уйига шошарди. Эҳтимол, хиёнаткор эрини кутиб йўлга кўзларини тикиб ўтирган, аёли олдида бош эгиб, «Мени кечир, кўзимни ғафлат босибди. Менга сендан бошқа ҳеч ким керакмас. Мен энди ҳеч қаерга кетмайман», демоқчи, бу гаплардан унинг юзига югурган бахтиёр табассумни томоша қилмоқчи бўлгандир…\nУ шунинг учун шошилган, шошилиб автобусга эмас, киракаш машинага ўтирган. Йўлда эса ҳайдовчининг кўзларини уйқу элтганди…\nФалокатни эшитиб уни кўргани касалхонага бордим. У зўрға гапирарди, кўнглини кўтаришга ҳаракат қилиб анча гаплашиб ўтирдим.\nСуҳбат давомида дўстим вужудига азоб бераётган оғриқларга бир амаллаб чап бериб, менга шундай воқеъани айтиб берди: «Бир куни овчи қўйган қопқонга бўрининг олдинги оёғи тушиб қолибди. Бўри эса ўзи у ёқдан бу ёққа уриб, ғингшиш ўрнига, жимгина оёғини ғажиб узиб ташлабдию уч оёқлаб қонли из қолдирганча йўлида давом этибди. Аммо қисматига ўша куни ўлиш битилган экан, унга рўбарў келган иккинчи қопқон ягона олд оёғини ҳам қисиб қолибди. Жониворнинг иродасини қарангки, такдирга тан беришни истамай бу оёғини ҳам узиб ташлаш учун ғажий бошлабди. Бу вақтда қопқондан хабар олиш учун чиққан овчи унга рўпара келиб, яқинлашгани қўрқиб нарироқдан уни мўлжалга олиб ўқ узибди. Яратганнинг синовини қарангки, бўрининг яна омади келмабди. Ношуд овчи отган ўқ унинг биқинини тешиб ўтган бўлсада ажали етмабди. Бечора бўрининг пешонасига азоб уқубат билан улиш битилган эканми, уни овчи учта ўқ билан ҳам тинчитолмабди. Бошқа ўқи қолмаган овчи эса ноилож милтиқ қўндоғи билан бўрининг бошини мажақлаб ўлдирибди. Шунча азобланиб лоақал бир марта ғингшимагани овчини ҳайратга солган экан. Қишлоғимизда шундан бери “бўри ғингшимайди”, деган гап юради».\nСўзи сўнгида: — Ўша овчи менинг отам бўлган, менга доим «бўри ғингшимайди», бўри бўл, — деб ўргатарди, — деб синиқ жилмайди Шунқор…\nОрадан бир неча кун ўтиб, у касалхонада узилди. Узилишидан олдин отасини сўради. Сўнг беҳол шивирлаб бошқаларнинг чиқиб кетишини илтимос қилди. Биз уларни ташқарида анча кутдик. Шунқорнинг амакиси хавотирланиб бир хабар олай деганча палата эшигини очдию беҳол эшикка суянганча туриб қолди. Юрагим шувиллаб кетди. Ичкарига югурдим. Каровотда ётган Шунқорнинг кўзлари отасига тикилганча очиқ қолган, унинг кўзларига тикилган одам ҳаттоки жонсиз кўзлар ҳам нималарнидир ифодалаши мумкинлига амин бўларди.\nДўстимнинг жонсиз кўзларида тубсиз алам ва изтироб кўрдим.\nОтаси чўк тушганча унинг юзларини силар, «Шунқоржон, айналай, кўзингни оч болажоним. Ҳеч бўлмаса айтолмаган гапларингни айт. Мени ўз ёғимга қовуриб кетма, болам», деганча Шунқорнинг қўлларини юзига босиб фарёд қиларди…\nПалатага кириб келган врач эса унинг узилганини айтиб отани тинчлантиришга уринди.\nМен ўшанда оталарнинг фарзандларини худбинларча севишларига гувоҳ бўлганман…\nУкаси олиб келган машинага Шунқорнинг жасадини отасининг ўзи опичлаганча кўтариб чиқди. Бутун йўл давомида уни қучоғидан бўшатмай жимгина кетди. Фақат қишлоққа яқинлашгандагина уйқудан уйғoнгандай алланечук алпозда ўғлининг чеҳрасига тикилиб қолди. Оғир бир хўрсиниш олган отанинг лабларидан, алам ва яна аллақандай мамнунлик аралаш сўзлар учди, «Худойга шукур, шармисорликни кўрмай кетдинг, Шунқорим…»\nУнинг нимага бундай деганини тушунмадим. Аммо тазияда Шунқорнинг хотини кўринмади…\nЖанозага курсдошларимизнинг барчаси боришди…\nҚайтганимиздан сўнг Садоқатнинг жудаям чўкиб қолганига эътибор қилдим. У узукун хаёл сурарди. Бир ҳафтада бутунлай озиб кетди, дарсларга ҳам келмай қўйди. Кейинроқ суриштириб билсак андижонга кетиб қолибди.\nШу-шу Садоқат қайтиб келмади…\nДафтарни барибир тўлиқ ўқигим келмади. “Ўзганинг асрор дафтари” ҳақидаги фикрларим охир-оқибат яна ғолиб кела бошлади. Энг сўнги варағини очдим холос. Бу саҳифада «Фарзандинг гўдаклик чоғида уни подшоҳ, ўзингни қул ўрнида, у ўнг билан чапни ажратгандан сўнг уни қул, ўзингни подшоҳ ўрнида кўр. Аржумандинг балоғатга етгандан сўнг дўстинг қатори муомала қил», деган ҳадис ёзилган экан.\nКупега қайтдим, кирганимда унинг хотини ҳамон йиғлаб ўтирарди. Дафтарни унга беришга аҳд қилиб, олдига қўйдим. Бир муддат сукунат чўкди. Сўнгра янганинг овози осойшталикни бузди.\n— Бизни оталаримиз бебахт қилди. Биз бир-биримизни яхши кўрмасдик. Отам норозилигимга ҳам қарамай мени у кишига никоҳлаб берди. Аслида бу никоҳдан иккимизнинг ҳам кўнглимиз тўлмаган. Биз гўёки бегоналардек яшадик. Яхши кўргани борлигини билардим. Унга тегмасдан олдин мен ҳам бошқа йигит билан севишардим. Ҳеч бўлмаса доим бирга бўлганимизда ҳам бир-биримизга кўникиб кетармидик …\nБироқ бундай булмади у ойлаб келмасди. Охир-оқибат бу айрилиқ мени хиёнатга бошлади. Мен ахмоқ жуфтингга қилган хиёнатинг тангрига қилган хиёнат эканлигини бошим тошга теккандан сўнг билдим. Шунқор аканинг ўлимидан икки кун олдин мени хиёнат билан ушлаб олиб ҳайдаб юборишган эди. Нима қилайки кўз очиб кўрганимни сўнгги йўлга ҳам кузатолмадим, — у ҳиқиллаб ортиқ гапиролмай қолди.\nБу гап менинг барча ғайратимни, куч-қувватимни парчалаб ташлади. Хаёлимда “Ахмоқ бўлиб қаёққа кетаяпман ўзи”, деган савол пайдо бўлди. Кейин эса, қаршимдаги аёлдан нафратланиб кетдим. Ортиқ унинг юзига қарагим келмай ўрнимдан туриб купедан чиқдим. Кўзларимга эса шашқатор ёш қуйилар, ўзимга-ўзим сўзланиб йиғлардим: “Шунқорни шулар ўлдирган экан. Анаву худбин отаси, мана бу шаҳватини тия олмаган алвасти.\nКўкси қорайган оталар, фарзандини молчалик кўрмаслар…\nҲозир поезд биринчи тўхтаган станцияда тушаманда, орқамга қайтаман. Булардан жирканиш керак. Жирканиш”.\nКўп ўтмай поезд бир станцияда тўхтади. Анаву хотинни яна кўргим келмагани учун купеда қолган нарсаларимни ҳам олмасдан тушиб қолдим. Поезд жўнади. Уфқда эса қон рангли қуёш ботарди. Унинг тоборо заифлашиб бораётган нурлари сўнишни истамагандек дарахтларнинг учларига, биноларнинг томларига чирмашиб турарди…\n Ойна — Шевада ука маъносида\n← Аввалги Аввалги Абдуҳамид Мухторов. Асабни асранг (ҳажвия)\nКейинги → Кейинги: Қўчқор Норқобил. Ёғдуйўл (ҳикоя)


Sharq hikoyatlari - Страница 2 - uForum.uz\n15.10.2011 23:14 #11\nКемадан қўрққан қул\nБир куни подшоҳ билан қул бир кемага чиқишибди. Умрида денгиз кўрмаган қул кема ҳаракатланганида қўрқиб бақира бошлабди. Қул огоҳлантиришларга қарамай бақираверибди. Қулнинг бақириб-чақиришидан подшоҳнинг ҳаловати йўқолибди.\nКемадаги доно кишилардан бири подшоҳга:\n– Рухсат берсангиз, уни жим қила оламан, – дебди.\nПодшоҳ жуда хурсанд бўлишини айтибди. Подшоҳнинг рухсати билан доно киши қулнинг дунгизга ташланишини буюрибди. Сузишни билмаган қул жон ҳолича ёрдам сўрабди.\nҚулнинг сувда чўкаётганини кўрган доно киши:\n– Бўлди, етади. Уни олиб чиқинглар. Доно кишининг сўзига биноан қулни денгиздан олиб чиқишибди. Қул уни олиб чиққанларга раҳмат айтиб бир чеккада тинчгина ўтирибди.\nДоно кишининг бу иши подшоҳга ёқибди. Подшоҳ табассум билан қараб:\n– Бу қулни қандай қилиб жим қилдинг?\nДоно киши жавоб берибди:\n– Ўтирган жойида бақириб-чақирган бу қул бундан олдин денгизда чўкмаган. Шунинг учун кемадаги ҳузур-ҳаловатнинг қадрини билмайди. Бу қул каби соғлик ва ҳузурнинг қадрини фақат уни йўқотганлар билади. Одамнинг бошига бир кулфат ва дард келсагина ҳузурнинг ва роҳатнинг қадрига етади. Бу борадаги қуйидаги муборак тавсия машҳурдир: “Беш нарсанинг қадрини олдиндан билинг:\n– Касал бўлмасдан олдин соғлиқ қадрини;\n– Қариликдан олдин ёшлик қадрини;\n– Машғул бўлмасдан олдин бўш вақтнинг қадрини;\n– Камбағал бўлмасдан олдин бойлик қадрини;\n– Ўлимдан олдин тириклик қадрини”.\nBehzod Ostonov, Masud Mahsudov, Nigora Umarova, Pfefferminze, gofurov, мафтун\n01.11.2011 04:34 #12\n"Санга жоҳил киши баҳс этса, эй жон!\nСукут этмактур андин сўнг жавоби".\nСўфи Оллоёр. "Саботул ожизин" асаридан.\nBehzod Ostonov, Masud Mahsudov, Nigora Umarova, gofurov, мафтун\n10.11.2011 12:14 #13\nАзизе комилени жоҳили хом,\nҚабиҳа лафзи бирлан берди дошном.\nТутуб соқолини ул марди хушрў,\nДер эрди ўз-ўзига: эй хунук рў!\nСанинг расволиғингни эртаю кеч,\nЎзум айғонға бовар қилмадинг ҳеч.\nБу мўминдин эшитиб келтур инсоф,\n“Некулар аҳлиман”, деб урмағил лоф!\nАна инсоф, ана хулқ, эй биродар,\nЎзингни айбинга сан ёпма чодар.\nАгар сан қилмасанг нафсинг шикасти,\nЕтар соқолинга ҳар кунда дасти.\n10.11.2011 12:48 #14\nOpajon zo'r sahifa ochibsiz Menga yoqdi\nIltimos shu sahifayizni boyitib boring\n16.11.2011 15:35 #15\nШоир, таржимон Жамол Камолдан эшитган ривоятим\n“Маснавийи маънавий”да юзлаб ҳикояту ривоятлар бор. Биттасини айтиб берай. Бир дарвеш узоқ бир шаҳарда машҳур авлиё яшашини эшитиб, унинг зиёратига отланибди. Йўл юриб, йўл юрса ҳам мўл юриб, дашту саҳролар оша авлиёнинг манзилига етиб, унинг эшигини қоқибди.\n“Овора бўлибсан, дарвеш, — дебди аёл. — Мен унинг хотиниман. Дунёда иккита аблаҳ бўлса, биттаси ўша. Дунёда иккита беномус, алдоқчи бўлса, биттаси ўша шайтони лаин. Зиёратингга арзимайди у”, дея бор ҳақорату маломатларни ёғдириб, эрининг бошига мағзава тўкибди. “Келган йўлингга қайт” деб гапини тугатибди.\nДарвеш ҳанг-манг бўлиб қолибди. Эътироз этмоқчи бўлиб оғиз жуфтлабдию яна ўзини тийибди. “Майли, нима бўлса ҳам кўрай, чақиринг” деб оёқ тирабди.\n“У уйда йўқ, чиқиб кетган” дебди аёл.\nШунда дарвеш чор-ночор эшикдан йироқлашиб, тўрт-беш қадам нари кетибди. Бир одам учрабди. “Мабодо фалон авлиёни кўрмадингизми?” сўрабди дарвеш ундан. “Кўрдим, — дебди ҳалиги киши, — ўтин тергани ўрмонга кетди”.\n“Ҳай, дарвеш! — дебди йироқдан. — Кўнглингдан нима гаплар кечганини айтайми?”\n“Айтинг” дебди дарвеш.\n“Тўғри” дебди дарвеш.\n“Ўйлаб қара, бир хотиннинг жаврига чидай олмасам, нечук авлиё бўлдим? Ўшанинг жаврига чидадимки, арслонни эшшак қилиб, устига ўтин ортиб, илонни қамчи қилиб юрибман” дебди авлиё.\nХўш, бу ривоят билан Мавлоно нима демоқчи? Ҳалиги аёл – шунчаки аёл эмас, дунё. Мавлоно айтмоқчики, бу дунёга келдингми, бас, у сени аяб ўтирмайди. Машаққатларга дучор қилади, бошингга таҳқиру ҳақоратлар ёғдиради. Ана шунга чидай олсанг, марра сеники, бир нимага эришасан. Чидамасанг, нарёғини ўзингдан кўр. Ҳа, дунёни чидаганга чиқарган. Мана, сизга ривоят замиридан келиб чиқадиган ҳикмат.\n(c) Нигора Умарова\n16.11.2011 16:00 #16\nRivoyat forumimizning mana bu sahifasida ham bor edi.\n16.11.2011 16:41 #17\n21.11.2011 02:39 #18\nRumiydan javohirlar, Toshkent-2010\n21.11.2011 23:04 #19\n22.11.2011 00:34 #20\nШарҳи келтирилмаганига қараганда нафақат сиз, балки Марямхоннинг ўзларига ҳам "етиб бормаган" кўринади.\nАлбатта келтиради. Бунга аниқ ишонаман.


Зимбабвенинг энг хунук эркаги аниқланди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nZAMIN.UZ / Дунё / 22 Ноябр 2015 года1 425\nЗимбабвенинг энг хунук эркаги аниқланди\nЗимбабведа энг хунук эркак унвонининг янги соҳиби аниқланди, деб хабар қилади «Сегодня.ua». Африканинг ушбу давлатида ҳар йили энг бадбашара эркаклар ўртасида мусобақа ўтказилади. Охирги танловда Мейсон Саре исмли 42 ёшли ишсиз фуқаро ғолиб деб топилди. Ўтган йилги ғолиб ўз рақибига баҳо берар экан, ҳакамлар ҳайъатини нохолисликда айблади. Мейсон Саре Mr. Ugly танловида ғолиб чиққанидан беҳад хурсандлигини яширмади. Олд тишлари бўлмаган Саре конкурсга йиртиқ комбинезонда келди. Унга пул мукофоти берилди.\tМанба: Daryo.uz\nЎқишни тавсия қиламиз Нью-Йоркда хот-дог ейиш бўйича янги чемпион аниқланди\n16:56 / 05-07-2015\n13:10 / 12-03-2015\n00:10 / 19-02-2015


Шодмон Отабек. Тақдир сўқмоқлари (ҳикоя) — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиШодмон Отабек (1946)Шодмон Отабек. Тақдир сўқмоқлари (ҳикоя)\nШодмон Отабек. Тақдир сўқмоқлари (ҳикоя)\nЯнглишмасам, ўшанда ўн уч-ўн тўрт ёшли ўспирин эдим. Оиламиз унча катта эмас, ота-онам хўжаликда ишлар, Мансур акам шаҳарда — институтда, синглим Юлдуз мендан икки синф қуйида ўқир эди. Отам ҳар гал шаҳарга мева-чева сотгани борганда ўзига ҳамроҳ қилиб олар, мен бундан жуда суюниб кетар эдим. Бир зайл ўтадиган қишлоқ турмуши ҳақиқатан зерикарлимиди ёки менга ажабтовур бўлиб туюладиган ғала-ғовурли, гавжум шаҳарнинг бир сеҳру жозибаси бормиди — билмадим, ҳарқалай шаҳарга парвонадек талпинардим.\nБозор-ўчардан кейин, албатта, талаба акамнинг ётоқхонасига ўтардик. Қоровул ҳам бизни таниб қолган, “Ҳа, Мансурга келдингларми?” дея индамай ўтказиб юборарди. Отам қоровулга ҳам мевалардан насиба бергач, мени етаклаб, тўртинчи қаватга оғир кўтарилар ва “Сал пастроқдан олса бўлмасмикин?” дея ғудраниб қўярди. Акам эса “Шунисига ҳам шукр, ота, курсдошларимнинг ярми ижарада туришади”, дер эди. Биз келганимизда йўлак адоғидаги бу мўъжазгина хонада байрам бўлиб кетар, назаримда акамдан ҳам кўра унинг ҳамхоналари кўпроқ хурсанд бўлаётганга ўхшар эди. Отам ўз қўли билан мўлгина ош дамларди. Кейинги пайтларда акамнинг хонасида чиройли бир қизни ҳам кўрадиган бўлдик. Ўрта бўйли, ёқимтой, қайрилма киприклари ўзига ярашган, буғдойранг юзлари ҳамиша енгил табассумли бу қизни акам “Курсдошим, Мунаввархон!” дея таништирди. Уни биринчи кўрганимдаёқ ёқтириб қолдим. “Шаҳарда шунақа чиройли қизлар бўларкан-да”, деб ўйладим. Мунаввар опа чиройли бўлишидан ташқари жуда хушмуомала, одобли эди. У ҳар гал бизни кўрганда уялинқираб, қўлини кўксига қўйиб, тавозе билан саломлашар, шоша-пиша сочилиб ётган китоб-дафтарларни йиғиштирар, ғичирлаб қолган эски стулларга ўтиришга чорлар, отам фотиҳа қилгач, “Мен…ҳозир!” дея чойидишни олиб, чой қўйгани чиқиб кетарди. Қайтиб келгач, столга дастурхон ёзар, токчадаги идишдан ҳали совиб улгурмаган таомни тақсимчаларга солар эди. Биз бу овқатни қиз уйидан, атай акам учун тайёрлаб келганини фаҳмлардик.\nБора-бора ётоқхонадаги бу ҳолатга кўниккандек, алланечук яқинлашгандек бўлиб кетдик. Мунаввар опа байрамларда менга хат ёзиб, табриклаб турадиган, қандай ўқиётганимни сўрайдиган бўлди. Ундан хат келганда худди ўзини кўргандек суюниб кетардим. Ёзуви чиройли эди, назаримда бундай хатларни фақат Мунаввар опага ўхшаган қизларгина ёза оларди. Ёзги таътилга чиқиш арафасида ундан яна хат олдим. У менга таътилни шаҳарда ўтказишни таклиф қилганди. Қувончим ичимга сиғмай, қолган кунларни санаб ўтказдим. Таътилга чиққач, отамдан бир ҳафтага рухсат олиб, акам билан шаҳарга жўнадик. Тўғри Мунаввар опаларникига тушдик. Улар кўп қаватли уйнинг биринчи қаватидаги уйда она-бола туришар экан. Бу “дом” Даққиюнус замонидан қолгандай, эски, деворларини шўр босган, тепадан сув тошган бўлса керак, шифтдаги сарғиш доғ-дуғ излари қотиб қолганди. Жиҳозлар ҳам эски, шарти кетиб, парти қолган. Хонанинг бир четида ялтироқ қуббали икки кишилик темир каравот қўйилган, ўртада стол ва тўртта стул, ҳаммаси эски, уринган-суринган. Она-боланинг бундай хокисор туриш-турмушини кўриб, ҳайрон бўлдим. Шаҳарликлар бошқача яшайди, деб тасаввур қилгандим-да. Мунаввар опанинг онаси — чеҳраси очиққина, юзларига ажин тўр ташлай бошлаган аёл бизни хушнуд қаршилади. Қизи боришимизни айтган бўлса керак, “Мансуржонни укасимисиз, вой ўргулай!” дея бошимни силаб, пешонамдан ўпиб қўйди. “Мансуржон, қани тўрга бошланг, сиз ўзимизникисиз” деб мулозамат қилди.\nОна-бола келишимиз шарафига анча тайёргарлик кўришган чоғи, ҳаш-паш дегунча дастурхонни ноз-неъматларга тўлдириб ташлашди. Қуюқ ва суюқ овқатлар тортилди. Мен бу хонадонда бир ҳафта қолиб кетдим. Таътилни бу қадар кўнгилли ўтказганимни эслай олмайман. Мунаввар опа мени сираям зериктирмади. Шаҳарни обдон томоша қилдирди. Каруселга чиққанимизда бошим айланиб, қўрқиб кетдим. Кўзларимни чирт юмиб, опанинг тирсакларидан маҳкам ушлаб олдим. У бошимни секин бағрига босди, шунда бутун борлиғидан таралаётган, шу маҳалгача билмаган-сезмаган ажиб бир исни туйдим, вужудимни қитиқлаб ўтган ёқимли ҳисдан сархуш бўлдим. Бу ҳолатнинг сира адо бўлмаслигини истардим.\nХайрлашаётганимизда опани қишлоғимизга таклиф этдим. Унга тоғимизни кўрсатишни жуда-жуда истардим.\n— Агар акангиз ҳам таклиф қилса… борардим, — деди опа кулимсираб.\n— Акам албатта боришингизни истайди! — дедим ишонч билан.\n— Унда боришга тўғри келади.\n— Қачон борасиз?\n— Бўпти, келишдик! — дедим суюниб.\nАпрел ойининг бошларида акам шаҳардан келиб, келаси ҳафтада курсдошлари лола сайлига келаётганини айтди. Мунаввар опанинг номини тилга олмаса-да, асосий меҳмон у экани маълум эди.\nТунда отам билан онам ўртасида бўлиб ўтган шундай суҳбат қулоғимга чалиниб қолди.\n— Мансурни бирон жойга илаштириб қўяйлик, ёши ҳам ўтиб боряпти, — деди онам.\n— Ўзининг танлагани бор шекилли, — жавоб қилди отам.\n— Ўша бирга ўқийдиган қизми? — онам негадир энсаси қотиброқ гапирди.\n— Ҳа, ўша, — отам хотиржамроқ эди. — Мен уни ётоқхоналарида кўп кўрганман. Жуда бамаъни, фариштали қиз.\n— Ана, ана, ўзим ҳам ўйловдим-а! — онам ҳар бир сўзини худди мих қоққандек ниқтаб гапира бошлади. — Иссиқ-совуқ қилиб, ўғлимнинг бошини айлантириб олган! Бу гапни хаёлиздан чиқариб ташланг, шаҳари қиз бизга тўғри келмайди.\nШу вақтда кўрпадан бошимни чиқариб, “Нега энди тўғри келмас экан? Сиз Мунаввар опани билмайсиз-ку! Агар билганингизда сиз ҳам уни ёқтириб қолган бўлардингиз!”, дегим келди. Хайриятки отам кўнглимдаги гапни айтгандек бўлди.\n— Билмасдан, ўйламасдан валдирайверма! — отам бу гал кескинроқ гапирди. — Мана, эртага келганда ўзинг кўрасан, бинойидек қиз, керак бўлса суҳбатини оласан, синайсан.\n— Хўп, кўрамиз! — деди онам яниб.\nМеҳмонлар тонг саҳарда етиб келишди. Улар икки қиз, икки йигит эди. Мунаввар опа одмигина, қишлоқ қизларидай этаги узун, гулли чит кўйлак кийиб, бошига рўмол ўраган эди. Онам билан саломлашаётганда овози титраб, ерга қараганча қизаринди. Меҳмонлар айвон четидаги катта сўрига чиқишди. Атрофга қалин сув сепилган, райҳон, жамбиллардан таралаётган ёқимли ҳид димоққа урилар, катта ҳовлимиз яна файзли кўринарди. Синглим Юлдуз иккимиз оёғимиз оёғимизга тегмай, зипиллаб хизмат қилиб турдик. Онам овқатга уннамоқчи эди, акам шаштини қайтарди.\n— Аввал тоққа чиқиб келайлик, овқат кейин…\n— Ўзинг биласан, болам, — онам ортиқ қистаб ўтирмади. Унинг икки кўзи Мунаввар опада эди. Қизга гоҳ ошкора, гоҳ зимдан тикилар, ўзича нималарнидир чамалар, мулоҳаза қилар эди. Тоққа жўнаётганимизда ҳам қизнинг орқасидан тикилиб қолди. Болаликдан мол боқиб, чиллак ўйнаб ўсган бу гўшанинг ҳар бир қаричи менга яхши таниш. Шу боис меҳмонларга ўзим йўлбошловчи бўлдим. Юқорига қараб анча ўрладик. Мен чўпон таёғим билан олдинда, акам ҳамроҳлари билан ортимдан келишар эди.\n— Эчкига ўхшаб сакрайвермай, сал секинроқ юр,— деди акам.\nМен шундагина меҳмонларнинг ҳансираб қолишганини пайқадим. Эҳҳе, ҳали олдинда қанча йўл бор-у, булар ҳозирдан чидашмаяпти. Яна бироз йўл босгач, катта, баланд қоятош устида нафас ростладик. Атроф кўм-кўк майсалар билан қопланган. Бу ердан қишлоқ кафтдек кўриниб туради. Турли қушларнинг ажабтовур нағмалари қулоққа чалиниб қолади. Юқорига ўрлаганимиз сайин манзара ҳам ўзгариб, гўзаллашиб борарди. Энди аҳён-аҳён яккам-дуккам лолалар учрай бошлади, аммо ҳақиқий лолазор ҳали олдинда.\nСўқмоқ иккига бўлинди. Шунда акам шеригига:\n— Шу ердан энди биз ҳам иккига бўлинамиз. Ҳар ким ўзига йўл топади, — деди ва соатига қараб, қўшимча қилди. — Роппа-роса икки соатдан кейин ҳалиги қоятош олдида учрашамиз.\nШериклар ҳам бош ирғаб ўнгдаги сўқмоқдан секин юриб кетишди. Акам Мунаввар опани етаклаб, чапга бошлади. Мен эса бир зум иккиланиб тургач, уларнинг ортидан эргашдим.\nУлар ҳали узоқлашиб кетишмаганди. Шарпамни эшитиб, акам ортига ўгирилди. Ногоҳ қошлари чимирилди. У жаҳли чиққанда шундай қиларди. Тараддудланиб, турган жойимда қотиб қолдим.\n— Сен нима қилиб юрибсан орқамиздан жосусга ўхшаб?! – деди акам жаҳл билан. — Бор, ишингни қил!\nМунаввар опа уялинқираб, секин акамнинг биқинига туртиб қўйди, менга қараб кулимсиради. Ноилож орқамга қайтдим. Озгина юргач, беихтиёр ортимга ўгирилдим. Акам Мунаввар опанинг елкасига қўлини ташлаганча юзини юзига яқинлаштираётганди. Дарров ўгирилиб олдим.\nОрадан икки эмас, уч соат ўтса ҳамки улардан дарак йўқ эди. Акамнинг ҳалиги танбеҳидан кейин уларнинг нималар билан машғуллигини энди бирмунча аниқроқ тасаввур қилар, шуни олдинроқ фаҳмлаб олмаганимдан хижолат бўлардим. Ниҳоят қоятош олдига улар ҳам эниб келишди. Ҳаммаси хурсанд кўринар, қўлларида лолақизғалдоқлардан катта гулдаста, акамнинг чап қўлида равоч ҳам бор, баҳор қуёшидан юзлар андак қизаринқираган. Мунаввар опага зимдан разм солдим. Рўмолини елкасига ташлаган, юзлари бўғриққандек, ўзи ҳам нимадандир мамнун-масрурдек туюлди. Кўнглим жойига тушиб, енгил тортдим.\nУйга қайтдик. Супадаги катта дастурхонга ош тортилди. Тоғ ҳавосида очиқиб келган йигитлар дадил-дадил, қизлар эса тортиниб-қимтиниб тановул қила бошладилар. Мунаввар опа овқатдан бир-икки тотинган бўлди-ю дарров қўлини артиб, чой ича бошлади. Ҳовлида қўшни хотинлар куймаланиб юришар, улар бирон нарсани баҳона қилиб супага яқинлашар, Мунаввар опага синчков назар ташлашар эди. Янглишмасам, улар шаҳарлик қизни хонадонимизга келин қилсак арзийдими йўқми — шуни чамалашмоқда. Кўнглимда бир хавотир бор — ишқилиб Мунаввар опа онамга, унга маслаҳат бергувчи қўшни хотинларга маъқул бўлсин-да!\nМеҳмонлар овқатдан кейин узоқ ўтиришмади. Оқшом арафасида жўнайдиган охирги автобусга илиниб қолайлик дея қўзғалишди. Акам ҳам улар билан кетди. Мунаввар опа мен билан хайрлашаётганда қўлимни анчагача қўйиб юбормади. Назаримда, у янада очилиб, чиройли бўлиб кетганди.\nОтам билан онам, албатта, Мунаввар опа ҳақида гапиришини кўнглим сезганди. Бу ҳақда кечқурун отам гап очди.\n— Хўш, нима дейсан энди? Мана, кўрдинг, билдинг…\n— Бўлмайди! — деди онам чўрт кесиб.\nБошимдан бир челак совуқ сув қуйилгандек сесканиб кетдим. Онам мен эшитишдан қўрққан ўша гапни тап тортмай, бемалол айтган эди.\n— Нега бунақа деяпсан? — чамаси, отам ҳам онамнинг бу қадар тез қарорга келганидан ҳайрон эди, — балки Анзират айнитгандир, қизини ўртага солиб…\n— Анзиратнинг қизи келин қилса арзийдиган қиз, бир уйни обод қилади.\n— Шаҳарлик обод қилолмайдими?\n— Шаҳарлик тандирга олов ёқиб, нон ёполармикин? Сигир соғиб, таппи қилолармикин?\n— Билмаса ўрганади, қайнона бўлиб ўзинг ўргатасан.\n— Ўргатаман деб асабимни бузиб, ёмон кўрингунча тайёрини олиб қўя қолганимиз афзал эмасми?\nОтам уф тортиб, бир муддат жим қолди. У бироздан кейин мен кутган гапни айтди.\n— Мабодо ўғлинг ўша сен айтган қизни хоҳламаса-чи?\n— Хоҳламай кўрсин-чи!\n— Қизиқ, нима, хоҳламаса мажбур қиласанми?\n— Мени ҳурмат қилса, айтганимга уйланади. Ота-она ҳеч қачон боласига ёмонликни раво кўрмайди, билдингизми?\n— Сен замондан орқада қопсан, ўқимагансан-да, — деди отам кесатиб. — Ахир, фарзанднинг кўнглига ҳам қараш керак-ку!\nШунда кўнглимда бир савол ғимирлаб қолди. Акам ростдан ҳам Мунаввар опани яхши кўрармикин? Яхши кўрса, нега…\nКўнглимда бир нохушлик, дилгирлик уйғотган бу суҳбатнинг нима билан тугаганини эслолмайман. Тоғда юриб толиққан эканман, қандай ухлаб қолганимни билмабман.\nҲаётда мутлақо кутилмаган воқеалар бўларкан. Ўйлаган ўй-режаларинг, орзуларинг чаппасидан келиши ҳам мумкин экан. Акам ёзга чиқиб институтни битирди. Ўзимизнинг қўшни қишлоқдаги мактабга ўқитувчи бўлиб келди. Орадан кўп ўтмай уни маҳалламиздаги ўша Анзират холанинг қизи Шарофатга унаштириб қўйишди. Мен бундай бўлишини мутлақо кутмаган, истамаган эдим. Ўзимча роса куйиниб, пана-панада йиғлаб ҳам олдим. Барибир хотинларнинг айтгани бўлди. Улар зўр келди.\nОрадан кунлар, ойлар ўтди. Кўрган-билганларнинг айтишича, Мунаввар опа бир неча бор акам ишлаётган мактабга келиб кетган эмиш. Охирги марта келганида акам олдига чиқмабди, “Мени йўқ деб қўйинглар”, дебди. Бу гапни эшитиб дод солиб йиғлагим келди. Акам кўзимга ёмон кўриниб кетди. Ундан нафратлана бошладим.\nБир куни кутилмаганда уйимизга Мунаввар опанинг онаси кириб келди. Бошига оқ рўмол ўраган, қадди ҳам анча букилиб қолган, юзидаги ажинлари анча қалинлашган, худди бошига мусибат тушган одамга ўхшар эди. Бечора уйимизни сўраб-суриштириб топиб келибди. Уйда онам иккимиздан бошқа ҳеч ким йўқ эди. Кампир ўзини таништирди. Шунда онам сесканиб кетгандек бўлди, қўллари қалтираб кетди. Мен эса бошимни қуйи солганча ўтиравердим.\nКампирнинг нима мақсадда келганини жуда-жуда билгим келди.\n— Аввало, безовта қилган бўлсам узр, — деди кампир рўмолининг учи билан ёшовраган кўзларининг четини артиб, — мен ёмон ниятда келганим йўқ.\n— Одам бор жойга одам келади, гапираверинг, — деди онам, унинг сўзлари самимий эмас эди.\n— Тўғри айтасиз, — кампир онамнинг далдасидан дадиллангандек бўлди.\n— Қанақа илтимос экан? — чарсиллаб сўради онам.\n— Илтимосим сал… ғалати туюлиши мумкин, фақат мени тўғри тушунинг. Мунаввар ҳам ёлғиз қолмас. Фақат у… унутолмаяпти, Мансуржонни эсидан чиқаролмаяпти. Кўнгил эканда. Бахтиқаро бу қиз “Уни кўрмасам, кўриб турмасам ўлиб қоламан”, деяпти. Ўзини бир бало қилиб қўймаса эди, деб қўрқяпман. Бунақада ақлдан озиши ҳеч гап эмас. Унга кўп насиҳат қилдим. Ўзингни қўлга ол, ҳаётинг ҳали олдинда, дедим, фойдаси бўлмаяпти-да. Унга жоним ачийди, сиз ҳам онасиз, мени тушунарсиз…\nКампирнинг онамга жавдираб тикилган кўзларида ёш йилтиллади. Юрагим ўртаниб кетди. Онам ҳам карахтланиб, гарангсиб қолди. Орага ноқулай сукунат чўкди. Бошим қотиб қолди. Қизиқ, ғишт қолипдан кўчган бўлса, кампир энди нимани илтимос қилмоқчи экан? У ҳеч қачон фотиҳани бузайлик, Мансур Мунавварга уйлана қолсин, демаса керак.\nМасалага кампирнинг ўзи аниқлик киритди. У иккилана-иккилана, минг бир истиҳола билан тилга кирди.\n— Илтимосим шуки, Мансуржон Мунаввар кўниккунча кўриниш бериб турсин, ўзи шаҳарга бормаса ҳам, қизим йўқлаб келганда бирров олдига чиқиб, бир оғиз яхши сўзини дариғ тутмасин. Бу вақтинчалик чора. Ҳамма нарсанинг давоси вақт. Кунлар ўтар, Мунаввар ҳам ахийри тақдирга тан берар. Менимча, бошқа чораси йўқ, ҳаёт давом этиши, қизимдан ҳам зурёд қолиши керак.\nОнам биринчи марта хатога йўл қўйганини англагандек, бошини хам қилиб, жимиб қолди. Орадан анча фурсат ўтса-да, кампирнинг кўзига қарай олмай, дастурхон попугини ўйнаб ўтираверди.\n— Узр, агар илтимосим малол келган бўлса…\n— Йўқ-йўқ, — деди онам шоша-пиша, — мен ўғлим билан гаплашиб кўраман. Менимча, йўқ демаса керак.\nКампир дуо қилиб, ўрнидан оғир қўзғалди. Уни бекатгача кузатиб қўйдим. Рўй берган воқеаларга, худди ўзим айбдордек, кампирнинг юзига қарай олмас, унга таскин-тасалли берадиган бирон оғиз сўз ҳам эсимга келмас эди.\nАкамнинг тўйи белгиланган вақтдан сал олдинроқ бўлди. Кампирнинг ўша ташрифидан сўнг онам хавотирга тушиб қолганди. Бир йил ўтгач, акам фарзанд кўрди. Ўзиям соч-соқолини ўстириб, катта одамларга ўхшаб қолди. Илгариги зиёлисифат келбатидан асар ҳам қолмади. Ҳамма нарсага бефарқ қарайдиган бўлди. Унга ким билан яшаш ва қандай яшашнинг аҳамияти ҳам, қизиғи ҳам йўқдек эди.\nМактабни битиргач, шаҳарга ўқишга бордим. Омадим чопиб, талаба бўлдим. Мунаввар опаларнинг уйига боришга юрагим бетламасди, албатта. Ахир нима деб бораман?!.. Менга муносабати ҳар қанча яхши бўлмасин, барибир уни қадрлай олмаган, севгиси учун курашмаган ношукур бир кимсанинг укаси эдим-да.\nБир куни шаҳарнинг гавжум кўчасида автобусда тик туриб кетаётган эдим. Чорраҳада улов тўхтади. Унинг ёнига эса бошқа яшил автобус ҳам келиб тўхтади. Шунда нариги автобусдаги таниш чеҳрага кўзим тушди. Қўлида икки-уч ёшлар чамасидаги гўдак. Ёмғирли куз кунида она-бола улов ўриндиғида паришон, ўз хаёлига ғарқ бўлиб кетишарди. Бу Мунаввар опа эди. Юрагим ҳапқириб кетди. Ниҳоят яшил чироқ ёнди шекилли, уловлар жилди. Бизнинг автобус ўнгга, униси эса чапга. Йўл четидаги улкан бетон тўсиқлар эса худди ҳув ўша қоятошга ўхшаб кетди. Ўша қоятошда ҳам йўлларимиз айрилганди. Аниқроғи, айрилган экан. Мунаввар опа мени кўрмади. Яхши бўлди.\n← Аввалги Аввалги Фахриддин Содиқ. Қайдасан муҳаббат (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Зуҳриддин Иcомиддинов. Одамийлиғ шеваси


Ўзбекистон ва ЕОИИ: катта ўзгаришлар сари | O'zLiDeP\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Кенгашида жорий йилнинг 26 март куни бўлган навбатдаги йиғилишда Евроосиё иқтисодий иттифоқи (ЕОИИ) билан ҳамкорликка оид масалалар кўриб чиқилди. Иқтисодиётимизни соғломлаштириш ва тараққий эттириш учун халқаро иқтисодий ҳамкорликни янада кенгайтириш ва дунёда глобаллашув кучайган бир даврда жаҳон иқтисодиётига интеграциялашув жараёнларини тўлиқ таҳлил қилиб, баҳо бериш зарурлиги таъкидлаб ўтилди.\nМаълумот ўрнида айтиш жоизки, ЕОИИ — 2014 йилда Россия Федерацияси, Беларусь Республикаси ва Қозоғистон Республикаси ўртасида тузилган шартнома асосида ташкил этилган халқаро ташкилотдир. Шунингдек, бу Иттифоққа 2015 йилда Арманистон Республикаси ва Қирғизистон Республикаси аъзо бўлиб кирган, 2018 йилдан эътиборан Молдова кузатувчи мақомига эга.\nЕОИИнинг мақсади — аъзо давлатлар аҳолисининг турмуш даражасини ошириш борасида барқарор ривожланиш учун шароитлар яратиш, ЕОИИ доирасида товарлар, хизматлар, капитал ва иш ресурсларининг ягона бозорини шакллантиришга ҳаракат қилиш, глобал иқтисодиёт шароитида миллий иқтисодиётларнинг рақобатбардошлигини ошириш, ҳар томонлама модернизациялаш ва ўзаро кооперация ривожлантиришдир.\nЕОИИнинг иқтисодий ташкилот эканлигини алоҳида таъкидлаш жоиздир. Бу жиҳат ЕОИИга аъзо давлатлар суверинететига таъсир этмаслиги, давлатларнинг бири томонидан бошқасига ҳатто иқтисодий тайзиқ ўтказилиши мумкин эмаслиги равшан деб, қараш лозим. ЕОИИнинг асосий мақсади ўзаро манфаатдорликдан иборат бўлса, шубҳасиз, унга кузатувчи-давлат сифатида қўшилиш масаласини муҳокама қилиш ўринлидир.\nФикримизча, ЕОИИ Ўзбекистоннинг аъзо бўлишидан манфаатдордир. Чунки, бу тадбир ташкилотнинг нуфузини оширади. Ўзбекистондек салмоқли ва Ўрта Осиёдаги етакчи давлатнинг қўшилиши ЕОИИ учун кейинги йилларда рўй берган энг катта воқеа бўлади.\nЎзбекистон учун ЕОИИга аъзо бўлиш қандай ижобий ва салбий натижаларга олиб келиши мумкинлиги чуқур мулоҳаза, теран фикр ва муҳокама талаб этади.\nШу ўринда, баъзи фикрларимизни билдиришни лозим топдик. Дастлаб, бўлиши мумкин бўлган ижобий ҳолатларга эътибор қаратайлик:\n— Ўзбекистонда аҳолининг 16 ёшдан 25 ёшгача бўлган қатлами зичлиги бошқа аъзо мамлакатларга нисбатан юқори эканлиги сабабли меҳнат миграциясида сезиларли даражада ижобий ҳолат содир бўлади. Минглаб мигрантлар тўлақонли ишчига айланишларига имкон туғилади;\n— Ўзбекистон аҳолисига хос бўлган меҳнатсеварлик ва тадбиркорликни тўла амалга ошириш ҳудуди кенгаяди;\n— мамлакатда ишлаб чиқаришни янада ривожлантириш учун зарур бўлган инвестиция манбаси вужудга келади;\n— ЕОИИга аъзо давлатлар иқтисодий тизимлари уйғунлиги ривожланиш учун асос бўла олади.\nШунингдек, Ўзбекистоннинг ташқи савдо айланмасида ЕОИИ давлатларининг улуши 2/3 қисмни ташкил этиши мамлакатимизни ЕОИИ билан муносабатларни йўлга қўйишга ундайди.\nЕОИИ билан Ветьнам, Хитой, Эрон, Сингапур каби ўнлаб давлатлар билан эркин савдо келишувлари имзолаган бўлиб, бу мазкур давлатлар билан ягона ташқи савдо сиёсатини амалга оширилишини ифодалайди.\nИнтернет маълумотларига кўра, айни кунда ЕОИИ жойлашган ҳудуд майдони жиҳатидан дунёда биринчи бўлса, аҳоли сони бўйича 8-чи (ҳозирги кунда 184 млн.дан иборат) ва ЯИМ ҳажми бўйича эса, 10 ўринда қайд этилмоқда.\nЎзбекистоннинг ЕОИИга аъзо мамлакат сифатида қўшилиши муайян масалаларни келтириб чиқариши мумкин:\nбиринчидан, импорт қилинувчи маҳсулотларнинг нархини тушиши натижасида маҳаллий ишлаб чиқарувчиларнинг бозордаги ўрнини сақлаб қолиши қийинлашади. Айниқса, монопол хусусиятга эга бўлган тармоқларнинг бозордаги ўрни хавф остида қолади. Шу билан бирга, ЕОИИ доирасида умумий божхона тарифларини ўрнатилиши ортидан баъзи товарларнинг қимматлашиши юзага келиши мумкин;\nиккинчидан, ишчи кучининг чиқиб кетиши янада жадаллашади. Хусусан, Ўзбекистон ва ЕОИИнинг йирик иқтисодиётларида ўртасида иш ҳақи ҳажми бўйича сезиларли тафовутлар борлиги туфайли мамлакатимизда ишчи кучининг хорижга кўчиши юзага келади. Бу эса, қишлоқ хўжалиги соҳасида хизмат қилувчиларга меҳнатга ҳақ тўлашнинг қимматлашувига олиб келиши мумкин.\nМазкур мамлакатлар ва Ўзбекистонда фаолият кўрсатувчи Трансмиллий компанияларнинг иқтисодий сиёсатидаги бир хилликнинг юзага келиши ортидан мамлакатимизда уларнинг фаолияти нобарқарорлашувига сабаб бўлиши мумкин.\nШундай қилиб, Ўзбекистоннинг ЕОИИ мамлакатларида ўз маҳсулотлари билан кириб боришида 184 млн.га яқин истеъмолчи мавжуд бозорларга нотариф тўсиқларсиз кириш имкони яратилади.\nТаъкидлаш жоизки, миллий товар-маҳсулотларимизни ЕОИИ ҳудуди бўйлаб эркин сота олишимиз имкони пайдо бўлиши ва бизга аъзо мамлакатлар маҳсулотларининг эркин кириб келиши билан белгиланади. Бу масала ҳам мураккаб. Тўғри мамлакатимиз ЕОИИга аъзо мамлакатларнинг барчаси билан икки томонлама ўзаро манфаатли келишув ва битимларга эга. Аслида эса, ЕОИИга аъзо мамлакатлар биз билан ўзаро иккитомонлама муносабатларда ўз ички талабларидан ташқарига ҳеч қачон чиқишмайди. ЕОИИ манфаатлари ҳамиша устувордир. Ўз-ўзидан маълумки, асосий устуворлик аъзо мамлакатлар маҳсулотларига нисбатан қўлланилади.\nБизнинг маҳсулотларимизга эътибор даражаси нисбатан паст бўлади. Шуни ҳам қайд этиш лозимки, ЕОИИ ҳудудида маҳсулотларига (маркировка, сифат, санитария нормалар ва бошқалар) нисбатан бўлган алоҳида меъёрлар тизими ишлаб чиқилган. Бу ва шу каби бошқа талаблар турли маҳсулотларнинг ишлаб чиқариш жараёнида турли сифат ўзгаришларни киритишни талаб этади. Юқорида тўхталиб ўтилганидек, монопол деб ҳисобланадиган айрим тармоқларнинг фаолияти ҳам мураккаб ҳолатда қолиш эҳтимоли йўқ эмас. Эҳтимол, бизга ҳам менежмент ва ишлаб чиқариш жараёнларини сифат жиҳатдан тубдан ўзгартириш даври етиб келгандир.\nШу каби муаммоларнинг бир нечтасини санаб ўтдик, холос. Нима бўлганда ҳам шубҳасиз, Ўзбекистоннинг ЕОИИга кузатувчи давлат сифатида ҳамкорлик қиладиган бўлса, ҳаётимизга катта ўзгаришларга олиб келади. Биз учун, энг асосийси, ушбу ўзгаришларда миллатимиз манфаатини ҳимоя қилиб, халқимиз фаровонлиги ва тинчлик-хотиржамлигини таъминлашимиз муҳим ҳисобланади.\nO'zLiDeP фракцияси аъзолари


ЯНГИ ДУНЁ » Blog Archive » Тасаввуф ва Пантеизм\nБир сўз билан айтганда, совет филологияси ҳам тасаввуф мавзуида Ғарбнинг хатосини такрорлади – тасаввуфни бир фалсафий тушунчага, пантеизмга алмаштирди.\nПантеизм қадимги ҳинд ва Миср диний ақидалари ва юнон файласуфларининг назариялари мажмуасидан иборат бўлиб, борлиқнинг моҳияти, унинг ибтиджоси ҳақидаги бир тушунчадир. Ғарб олимларининг фикрига кўра, ислом тасаввуфи ўша ақида ва назариялар таъсирида пайдо бўлган.\nМасалан Мансур Халлож, Боязид Бистомий ва Маҳмуд Шибастари каби мутасаввуфлар буддизмдан мутаассир бўлганлиги иддао қилинади. Хусусан, Мансур Халлож талаффуз этган “анал-ҳақ” ибораси асрлар давомида пантеизмни тасаввуфга боғлайдиган бир кўприк бўлиб хизмат қилди. Маълумки, Мансур Халлож бу ибораси учун қатл қилинди, аммо шу кунгача унинг шариатга шак келтиргани тасдиқланмагани каби, пантеизмга яаинлиги ҳам исбот қилингани йўқ.\nАлишер Навоий ўзининг сўфийлар ҳақидаги “Насойимул муҳаббат мин шамойимил футувва” китобида шундай деб ёзади: “Шайх Абул Аббосий ота, шайх Шибли, шайх Абу Абдуллоҳий Ҳафиф, шайх Абул Қосимий Насробозий ва шайх Абул Аббосий анинг (Халложнинг) қатлиға ризо бўлмадилар, фатво бермадилар, ва дедиларким, биз билмасмиз, ким ул ва не дейдур… Шайх Абу Саидий Абулхайр дебдирки, … анинг замонида (Халлож замонида) анингдек йўқ эрди.\nШайхулислом қаддасаллоҳу таоло дебдир-ки, мен ани (Халложни) деганмасмен, машайих мувафақатиға ва шаръий илм риоятиға. Ва рад ҳам қилмасмен. Сиз дағи мундоқ қилинг ва мвкуф қўйинг. Ва ул кишиниким, ким ани қабул қилғай, кўпрак севармен, ондин-ки ани рад қилғай”.\nБу сўзлар замонасининг тариқат султони саналган шайх Абусаид Абулхайрга оиддир.\nКўриниб турибдики, Мансур Халлож тасаввуф арбобларининг ичида ҳам кучли тортишувларга сабаб бўлган.\nМавлоно Жомий ўзининг “Нафаҳотул унс” китобида шайх Абдуллоҳ Ҳафифнинг шу сўзларини келтиради: “Халлож ҳақиқатан ҳам имомдир. Фақат ўзи билган илоҳий сирларни ҳар ким сўйлайверади. Заифларга кўтаролмайдиган юк юклади, шариатга риоя этмади ва бошига не келган бўлса, шундан келди”.\nЯна Мавлоно Жомийнинг ёзишича, Халлож одатда ҳар кун минг ракат намоз қилган. Ҳатто қатл кунидан олдинги кеча беш юз ракат намоз қилишга улгурган. Унинг идомига ҳукм ёзилар экан, Халлож ҳукм ёзаётганларга шундай дейди: “Қоним сизларга ҳаромдир. Шариатда мубоҳ саналган бу ишга қўл урганингиз сизга ҳалол бўлмас. Зеро, менинг эътиқфодим ислом, мазҳабим аҳли суннат, тўрт имом ва хулофои рошидин ва ашараи мубашшарадан бўлган бошқаларнинг тафдилидан иборатдир. Суннатга доир таълий қилганим асарларнинг нусхалари китобчиларда мавжуд. Қонимни тўкиш хусусида Оллоҳдан қўрқинг”.\nАммо Мансур Халложнинг қони тўкилди. Оллоҳ қаршисида гуноҳкор Мансур Халложми ёки унинг мухолифларими, буни яна яратганнинг ўзи билади. Ҳар ҳолда, унинг шариат қоидаларига уйғун бўлмаган баъзи хатти-ҳаракатлари замондошлари тарафидан қаттиқ қораланса ҳам, Халлож ўзидан кейинги мутасаввуфлар учун “Имом Раббоний” ўлароқ тан олинган шахсдир. Зотан, унинг номини пантеизмга боғлаб тилга олганлар ҳам тасаввуф аҳли эмас, Ғарб файласуфлари бўлди. Уларнинг анъаналарини эса, юқорида айтганимиздек, совет олимлари давом эттирди.\nТасаввуфни фалсафа сифатида талқин қилиш ҳоллари бугун ҳам мавжуддир. Бунинг хато эканлигини исбот қилиш учун тасаввуфнинг пайдо бўлиш тарихига кўз ташлаш лозим.\nМаълумки, Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам вафотларидан кейин ислом жамоасида баъзи ботил фикрлар ёйила бошлади. Бунга тўсиқ бўлиш учун бир гуруҳ аҳли суннат ўз динларига нақадар содиқ эканлигини зуҳд ва тақво воситаси ила намойиш эта бошладилар. Уларнинг амали ўз нафслари билан мужодала эди. Шу мақсадда улар ҳужралар қура бошладилар. Бу кишилар аввал “зоҳид” ёки “обид” дейилди, кейинроқ “сўфий” деб атала бошлади. Мавлоно Жомийнинг ёзишича, илк сўфий номини олган киши ҳижрий 161-йилда Басрада вафот этган Абу Ҳошим бўлган.\n“Сўфий” калимасининг луғавий маъноси ҳақида икки хил фикр бор. Баъзилар бу сўзнинг юнонча софос (ақл) калимасидан келиб чиққанини айтадилар. Бошқалари эса, унинг маъносини арабча “суф” (юнг) калимасига боғлашади. Ҳар ҳолда, иккинчи қараш мусулмон олимлар тарафидан кўпроқ қабул қилинган. Нақл этишларича, Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам бир мусулмоннинг даъватига ижобат этганда юнг хирқа кийиб чиқарканлар. Кейин пайдо бўлган сўфийларнинг қиёфати ҳам юнг хирқа кийган кишилар ўлароқ тасвирланади.\nСўфий – нафси амморанинг истакларидан тозаланишга бел боғлаган ва бутун коинотни Оллоҳнинг мазҳари, деб билган кишидир. Сўфийларнинг бу амали кейинроқ “тасаввуф”, дея атала бошлади.\nТасаввуфни пантеизм ёки ҳар қандай бошқа фалсафа билан қиёслаш мумкин эмас. Чунки, тасаввуф ва фалсафанинг озиқ манбалари бир-бирга тамоман бегонадир. Мавлоно Жомий бу хусусда шендай дейди: “Юнон фалсафаси ақл ва нафсниг маҳсулидир. Ислом тасаввуфи эса, Пайғамбарнинг маҳсулий иршодидир.”\nПантеизм Ғарб файласуфларининг метафизикага таянган консепсиясидан бошқа нарса эмас. Уларнинг фикрига кўра, бутун борлиқ мутлақ ҳақиқатнинг эманатсияси, яъни тажаллийсидир. Бу фикр, бир қарашда, Мансур Халлож ва унинг издошларига нисбат қилинган “ваҳдати вужуд” тушунчасига ўхшайди. “Ваҳдати вужуд” баҳсида иккита мухталиф қараш бор. Биринчиси, коинотда нима бўлса, барчаси Унинг (Оллоҳнинг) ўзидир. Иккинчиси, коинотда нима бўлса, бари Ундан(Оллоҳ)дир.\nМутасаввуфларнинг фикрига кўра, бундай қараш тарафдорлари аҳли суннат бўлиб, амали тақвога боғланган шахслар бўлса, уларнинг қарашини ғайришаръий деб бўлмайди. Лекин мутасаввуфларнинг ҳаммаси ҳам шундай фикрда эмас. Масалан, ҳижрийнинг 578-йилида Ироқда вафот этган йирик ислом олими Аҳмад-ар-Рифоий ўзининг “Ал Бурҳонул Муайяд” китобида шундай деб ёзади: “Халлож Мансурнинг “анал ҳақ” деганини нақл этадилар. Агар у Ҳақ ёнида бўлсайди, бундай демасди. Ваҳдати вужуд ҳақида бир шеърни ҳам унга иснод этадилар. Бу ва бунга ўхшаган сўзлар ботилдир. Ваҳима Халложни ҳолдан ҳолга судрайверган. Бундай сўзлардан эҳтиёт бўлишни тавсия этаман. Ваҳдати вужуд ва вужуди Ҳаққа оид фалсафадан ва унга ўхшаша фикрлардан сақланинг. Зеро, бу каби илмлар инсоннинг оёғини жаҳаннамга йўналтиради”\nАҳмад-ар-Рифоийнинг бу кескин сўзлари ваҳдат вужуд тушунчаси ислом илми оламида нақадар мунозарали бўлганлигини кўрсатиб турибди. Шундай экан, ваҳдати вужудни пантеизмга ва унинг воситаси билан бутун тасаввуфни ҳам пантеизмга тенглаштириш асло мумкин эмас. Чунки, ҳар қандай фалсафа Мавлоно Жомий зикр қилганидек, ақл ва нафс маҳсулидир. Тасаввуф эса, ўша нафсга қарши мужодаладир. Бу фарқни тушунганлар тасаввуфни пантеизмга қиёслашга уринмайдилар.\nPublished on november 5, 2012 · Filed under: Дин ва жамият;


Оксана Чусовитина Бокудаги Жаҳон кубогида олтин медаль олди\n12:22 / 23.02.2016\n2016 йилнинг 19-21 февраль кунлари Озарбайжон пойтахти Боку шаҳрида спорт гимнастикаси бўйича Жаҳон кубогининг навбатдаги босқичи ўтказилди.\nДунёнинг 19 давлати вакиллари иштирокида бўлиб ўтган мазкур нуфузли мусобақада Ўзбекистон шарафини ҳимоя қилган Оксана Чусовитина таяниб сакраш баҳсларида энг юқори баҳога лойиқ топилди ва олтин медални қўлга киритди. Бу ҳақда Ўзбекистон Миллий Олимпия қўмитаси матбуот хизмати хабар тарқатган.\nМусобақа якунида хотин-қизлар ҳамда эркаклар мусобақаларида энг юқори баллга сазовор бўлган Оксана Чусовитина ҳамда Кензо Шираи (Япония)га "AGF Trophy" кубоги тантанали суратда топширилди.\nБоку шаҳрида бўлиб ўтган Жаҳон кубоги босқичи шу йилнинг 16-19 апрель кунлари Рио-де-Жанейро шаҳри (Бразилия)да XXXI ёзги Олимпиада ўйинларининг йўлланмалари ўйналадиган нуфузли мусобақа олдидан ўзига хос тайёргарлик босқичи вазифасини ҳам ўтаб берди.\nЭслатиб ўтамиз, Риода ўтказиладиган лицензион мусобақада 2008 йилги Олимпиада ўйинларининг бронза медали совриндори Антон Фокин ҳам Ўзбекистон шаънини ҳимоя қилади.


Тайландлик “ўргимчак-одам" мотоциклчини ўлимдан сақлаб қолди\n20:23 / 07.09.2017\nТайландда “ўргимчак-одам" кийимидаги эркак йўлда машина томондан уриб кетилган мотоциклчининг ҳаётини сақлаб қолди. Йўл-транспорт ҳодисаси видеоёзуви Та-Янг вилояти полиция департаментининг Facebook’даги саҳифасида жойлаштирилган.\nВидеодан кўринишича, мотоциклчини оқ пикап уриб юборган. Жабрланувчи йўлнинг қатнов қисмига йиқилиб, “ўргимчак-одам” кийимидаги эркак унинг ёнига югуриб келмагунча у ерда ётган. “Ўргимчак-одам” қатновни тўхтатиб, мотоциклчига биринчи ёрдам кўрсатган.\nМаҳаллий ОАВнинг маълум қилишича, жабрланувчи оғир жароҳатлар олган. Аниқланишича, “ўргимчак-одам” ҳозирда гирляндалар сотиш билан шуғулланувчи собиқ актёр бўлиб чиққан. Эркак ишида фильмлардаги суперқаҳрамонлар кийимларини кийиб юришни хуш кўришини айтган.


iPhone ёки iPad ҳимоясини буза олсангиз, 2 миллион доллар мукофот тайёр! - Terabayt.Uz\niPhone ёки iPad ҳимоясини буза олсангиз, 2 миллион доллар мукофот тайёр!\nApple ўзининг мобил қурилмалари учун операцион тизимни ҳам ўзи тақдим этиши ва уларнинг мустаҳкамлиги билан фахрланиб келади. Бу фикрга қўшилган Zerodium компанияси iOS 12 тизимининг ҳимоясини бузиб кира олган кишига нақ 2 миллион АҚШ доллари миқдорида мукофот беришини эълон қилди.\nЎҚИНГ: iPhone ҳимоясини бузиш йўли топилди! Ундан қандай ҳимояланишни ўрганиб қўйинг! (+«жонли» видео)\nЛекин бу ерда шунчаки паролни четлаб ўтиб айфонни очиш назарда тутилмаяпти. Zerodium қурилманинг файл тизимига масофадан туриб киришнинг ҳақиқатан ишлайдиган усулини топган хакергагина шунча пул беришга рози.\nХўш, бунақа антиқа саховат кўрсатаётган Zerodium қанақа компания ўзи, дейсизми? 2015 йили ўз фаолиятини бошлаган бу фирма ҳимоя «туйнук»лари брокери сифатида танилган. Содда қилиб айтганда, хакерлар бирор қурилма ҳимоясидаги «тирқиш»ни топиб, бу маълумотни Zerodium’га сотишади. Компания эса мазкур маълумотни хусусий ва давлат ташкилотларига, шу жумладан куч ишлатар тизимларга қимматроқ нархда сотади.\nApple тақдим этаётган мобил операцион тизим эса ўзининг мустаҳкамлиги билан уларнинг эътирофига сазовор бўлган. Шу боисдан ҳам iOS 12 муҳофазасини бузиб кира олган хакерга Zerodium шунча мукофот беришини эълон қилган. Аммо асосий шарти – бунда хакерлик ҳужумининг қурбони бўлаётган (айфонни ишлатаётган) шахс иштирок этмаслиги, у бирор дастурни кўчириб олмаслиги ёки ҳавола орқали ўтмаслиги лозим. Агарда ҳимоянинг бузилиши учун қурбоннинг ўзи ҳам озгина бўлса-да бирор ишни қилиши керак бўлса, бунда Zerodium хакерга бир ярим миллион доллар беришга рози.\nДарвоқе, Zerodium операцион тизимлар ҳимояларидаги «туйнук»ларни топганлик учун мукофотлар миқдорини ўтган йилгига нисбатан икки карра оширган. Хусусан, iOS ҳамда Android-девайсларда паролни «айланиб ўтиб» қурилмани очиш аввал «атиги» 15 минг долларга нархланган бўлса, ҳозирда буни эплаган хакерга 100 минг доллар тўлашади.\nХўш, сиз ҳам операцион тизим ҳимоясидаги «тирқиш»ни топа оласизми? Унда олға!\nЎҚИНГ: Хакерликни бошлаш учун 5 та китоб\n#Apple #Apple iPad #Apple iPhone #ахборот хавфсизлиги #Apple iOS 12 #Zerodium