Самарқанд маҳаллалари тўғрисида қисқача маълумотнома\nМасъул муҳаррир: филология фанлари доктори, профессор Ш.С.Сафаров.\nТақризчилар: тарих фанлари номзоди, доцент Б.Тўрақулов, филология фанлари номзоди, доцент Н.Бегалиев.\nУшбу рисолада Самарқанд шаҳрининг тарихий минтақасида ХI асрлардан ташкил топган 75 маҳалланинг вужудга келиши, жуғрофий жойлашиши, қўшни маҳаллалар билан чегарадош эканлиги, тарихий шахслар, шоирлар, олимлар, косиб ва меъморлар тўғрисидаги қиска маълумотлар келтирилган.\nИнсоният тарихида жуда кўп ижтимоий қадриятлар тараққиётнинг асосий омили бўлиб хизмат қилган. Марказий Осиё халқлари тарихида салмоқли рол ўйнаган маҳалла типидаги жамоа ҳам ана шундай ижтимоий қадриятлардан бири саналади.\nУшбу рисолада Самарқанд шаҳрида ХI асрлардан бошлаб ташкил топган маҳаллалар тарихий ва ҳуқуқий ҳужжатларда ўз ифодасини топди. XIV-XV асрларда маҳаллалар тизими шаҳар ижтимоий-иқтисодий ҳаётининг ривожланишида катта рол ўйнади. Кейинги даврларда фуқароларнинг ўзини-ўзи бошқаришининг бу шакли Самарқанд шахрининг маданий ва маънавий равнақини таъминлади.\nМазкур китобда Самарқанд шаҳрида ХI - ХХI асрларда вужудга келган 75 маҳалла тўғрисидаги қисқача маьлумотлар келтирилди.\nШаҳримиз маҳаллалари тўғрисидаги маьлумотлар ўзбек, рус, инглиз, корейс ва турк тилларида берилмоқда. Тарихий маьлумотларни рус тилига М. Меликова ва А. Акобирова инглиз тилига филология фанлари номзоди Ғ.Рахимов иқтидорли талабалардан. А.Жураева, З. Шарипова, корейс тилига ўқитувчилар Ким Так Чёл, А. П. Эм. ва Н. А. Расулов, иқтидорли талабалар Д. Ҳамроқулова, Д. Шарипова, Д.Шокирова, турк тилига ўқитувчи Зейне Полат, талабалардан Э. Бекирова, А. Акбаров, Р.Кулиев ва Г.Фозиловалар таржима қилдилар. Фурсатдан фойдаланиб, хорижий мутахассислар, институт ходимлари ва ижодкор талаба-ёшларига миннатдорчилик билдираман. Рисола ёш илмий ходимлар, тадқиқотчилар, аспирантлар ва кенг китобхонларга мўлжалланган.'\nҒОТФАР (ҒОТИФАР) – Абулқосим Фирдавсийнинг «Шоҳнома» асарида ёзилишича, Ғотфар Мовароуннаҳрнинг ислом истилосигача бўлган давридан ҳарбий бошлиғи эди. Бу тўғридаги маълумотларни XIX аср тарихий манбаларида ҳам учратиш мумкин.\nҒотфар маҳалласи Шаҳристон (Ҳозирги Афросиёб) ҳудудидаги Исфизор маҳалласига чегарадош бўлиб, унинг ҳудудидаги Новадон ва Ғотфар ариқлари устида қурилган кўприк бор эди.\nXVI асрнинг ҳуқуқий хужжатларида Абу Тоҳир Хожанинг «Самария» асарида Ғотфар маҳалласи аркнинг ғарбий-шимолий қисмида жойлашганлиги ёзилади. Бу сарзаминда авлиёлар, диний уламоларнинг хоки-пойи мавжуд. Жумладан, Хожа Абулфаворис Бағдодий, имом Ломиший, Умар бин Аҳмад Марғилоний, Искандар Дермий, Хожа Зайниддин Димишқий, «Тали тўғон» тепалигида Ҳазрат Шамс улаиймойи Ҳалвоий, Хожа Дурюзагар, Хожа Мўйтоб каби ислом оламида таниқли шахслар кўмилган. «Тали муҳаррабон» тепалигида эса Хожа Ғотфарий дафн этилган.\nXI асрда Умар Хайём яшаган бу маҳаллада шоир ва олимлар Хожа Шамсиддин Ғотфари, Хожа Мавлоно Ғотфари, меъмор Рафиқ ибн Абдулло кабилар истиқомат қилишган.\nXII аср тарихшуноси Низоми Арўзи Самарқандий бу минтақада кипарис ўсимлиги кўплигини ёзган эди. Маҳалладошлар асосан ҳунармандчилик, деҳқончилик ва савдо билан шуғулланганлар.\nФАҚИҲ АБУЛЛАЙС. Самарқанд шаҳрининг жанубий-шарқий минтақасида Х асрда барпо бўлган бу маҳалла Жўгихона, Мирзо Пўлод, Ялангбек ва Дари Занжир маҳаллалари билан чегарадош.\nМаҳалла ҳудудида мадраса, масжид, ҳужралар, таҳоратхона, ҳовуз, мактаб бинолари, баққоллик, гўшт дўконлари, карвонсарой мавжуд бўлган. Чокардиза қабристонининг бир қисми шу маҳаллага туташ жойлашган.\nМаҳалла Х асрнинг алломаси «Бўстонгул Орифин» асарининг муаллифи Абдуллайс Наср ибн Муҳаммад Самарқанди номи билан юритилади. Алломанинг авлодлари XVIII асргача ушбу сарзаминда яшаганлар. Мутафаккирнинг авлодларидан бири Жалолиддин Фазлуллоҳ Абдуллайс (1406-1469 йй) буюк шоир ва давлат арбоби Алишер Навоийга устозлик қилган эди. Абу Тоҳир Хожа «Самария» асарида «Яъқуб Абдуллайс самарқандлик фақиҳ Ҳазрат Абдулайс наслидандир. Унинг қабри фақиҳ Абдуллайс маҳалласида», деб ёзилган. (41-бет). Бу минтақада таниқли олим Журжоний, шоир Умур Боқи, гилкор, меъмор ва ганчкор усталар Дадажон, Абдуқодир ва Абдурашидлар яшаб ижод қилганлар.\nДАРИ ЗАНЖИР. XVI- XVII асрларда маҳалла Ҳаёти Хон (Хоннинг ҳовлиси) номи билан юритилган. Маҳалла XIV асрнинг охирида вужудга келган бўлиб, ислом динига жиддий эътиқод қўйган фуқаролар хотин-қизларни маҳрам (яъни номаҳрам одамларнинг нигоҳидан сақлаш)она яшашлари учун эшикларни занжирлаб истиқомат қилганлиги учун XVIII асрдан бошлаб занжирланган эшик номи билан юритилган.\nМаҳалланинг аксарият аҳолиси Зомин туманининг Култепа қишлоғидан кўчиб келганлар.\nАбу Тоҳир Хожанинг «Самария» асарида, ёзишича «Дарвиш Холид мозори Дари Занжир маҳалласидадир. У Хусайн Хоразмийнинг халифаларидан бўлиб, сулуки жаҳрия экан. Дари Занжир Амир Темур Кўрагон хотинининг работи бўлиб, Чокардизанинг ғарб томонида ва мусулмонларнинг қабристонига туташган», деб қайд қилинган.\nМаҳаллада XVIII асрда қурилган мадраса, мактаб, ҳовуз (унинг зиналари 18 қатор бўлиб, арча ёғочидан қурилган), савдо дўконлари фаолият кўрсатган.\nТарихнависларнинг ёзишича, маҳалла масжиди Самарқанднинг муқаддас жойлардан бири эди. Масжид шайх Абу Мансур Мотуридий масжидининг яқинида жойлашган. Бинони тошкентлик Орифжонбой мелодий 1834 йилда янгидан пишиқ ғишт ва ганч билан қурган экан.\nМаҳалла фуқаролари таниқли усталар ва меъморлар Амонулло, Абдуҳаким, Шамсиддин, Расул, Азим, Зайниддин, Юнус, Ҳаким ва Раҳматжон каби шахслар билан фахрланганлар.\nКЎК МАСЖИД. Ушбу ном билан аталган маҳалла жуда кўп асарларда тилга олинади. Жумладан, Абу Тоҳир Хожанинг «Самария» асарида Қутби Чаҳордаҳўм мозори тўғрисида сўз юритилиб, унинг асл номи Шайх Нуриддин Басир эканлигини, онаси билан Нўшкент (Тошкент вилояти қишлоқларидан бири)дан Самарқандга кўчиб келиб, Новадон булоғининг ёқасида Кўйи чўпононда сабзаранг ёки «Масжиди кабуд» (турклар «Кўк масжид» деб атаганлар) масжидида қўниб (1242 й) шунда ўрнашганлигини» ёзади. Демак, «Кўк масжид» мусулмонларнинг диний эътиқод қиладиган маскани бўлибгина қолмасдан, у тарихан кўҳна маҳалла ҳамдир.\nКўк масжид маҳалласи Самарқанднинг Арки қаршисида, шаҳарнинг шимолий-ғарбий қисмида вужудга келган. Маҳалла XIX асрнинг охири ва ХХ асрнинг бошларида Новадон маҳалласи таркибида бўлиб, шимолдан Сўфи Розиқ ва Юсуфбой, шарқдан Қўшҳовуз, жанубдан Таги шўр ва Бўстонихон, ғарбдан Новадон ариғи билан чегарадош бўлган.\nБу маҳаллада ҳунармандлар, усталар, савдогарлар, саройбонлар, олимлар истиқомат қилганлар. Жумладан, машҳур шашмақом устаси Хожи Абдуазиз Абдурасулов, академиклар Аловиддин Баҳовиддинов, Ислом Зоҳидовлар шу маҳалла фарзандларидирлар.\nБОҒИ МАЙДОН. Маҳалла Регистон меъморий ансамблининг орқа томонида, косиблар жамоаси Заргарон, Кўк масжид, Таги Шўр билан чегарадош бўлиб, XVII-XVIII асрларда вужудга келган.\nУшбу ном билан юритилган яна Боғи майдон-2 ва Боғи майдон-3 маҳаллалари ҳам Боғи майдонга қўшни ҳисобланади. Маҳалланинг фуқаролари XIX-ХХ асрнинг биринчи чорагида Самарқанд туманига қарашли Боғи майдон қишлоғидаги дала ҳовлиларида ёзда деҳқончилик, боғдорчилик билан шуғулланишиб, қишда шаҳардаги ҳовлиларига келганлар. Шўролар даврида қишлоқлар колхозлар тасарруфига ўтиб, аҳолининг бир қисми шаҳарда яшашга мажбур бўлдилар.\nМаҳаллада иккита масжид қурилган эди. Улардан бирини «Масжиди муқатта» деб аташган. Муқатта атамасининг маъноси «Ислима» ва «Хитои» усулида кичик қилиб кесилган ёғочдан қурилган бино маъносини англатган. Бу масканда мадраса ҳам қурилган.\nМаҳалла аҳолиси бош кийим тикиш, савдо, ҳунармандчилик, меъморчилик билан шуғулланганлар.\nҚЎШ ҲОВУЗ. Маҳалла XV асрда Самарқанд шаҳрининг шимолий-ғарбий минтақасида вужудга келган. Маҳалла шимол томондан Хўжажон Хўжа, шарқдан Сўфи Розиқ ва Маддоҳи, жануб томондан Таги Шўр ва ғарбдан Кўк масжид ва Юсуфбой маҳаллалари билан чегарадош.\nМаҳалла ҳудудида мадраса, иккита масжид, мактаб, ҳаммом, учта мозор, баққоллик дўконлари, карвонсарой, атторлик бозори, икки қаватли ҳовуз ва бошқа тарихий бинолар мавжуд бўлган. Ҳовузнинг бирида сув лойқадан тозаланиб, иккинчи ҳовузга қўйилгач, уни истеъмол қилиш мумкин эди.\nМаҳаллада машҳур таржимон Мирзо Қўқандбой, шоир Саидаҳмад Васли, наққош Маҳмуд, меъмор Абдуқодир Боқиев ва шоир Фикри яшаб ижод қилганлар.\nМаҳалла ҳудудида яҳудий миллатига мансуб маҳаллий бойлардан бирининг ҳомийлиги билан яҳудий хотин-қизларининг синагоги очилган эди. Ҳозирги вақтда синагога тугатилиб, унинг биносида кўзи кўрларнинг клуби фаолият кўрсатади.\nМаҳалла фуқаролари композитор Ўзбекистон халқ артисти, профессор Дони Зокиров, академиклар Минҳож Ғуломов ва Ислом Зоҳидов, профессорлар Бобоқул ва Мардонқул Рустамовлар билан фахрланадилар.\nМАХДУМИ ХОРАЗМ. Маҳалла XV-XVI асрларда ташкил топди. Унинг номи шу минтақада яшаган тасаввуф тариқатининг буюк намояндаси, Аҳмад Яссавий таълимотининг давомчиси Махдуми Хоразм номи билан боғлиқ.\nМахдуми Хоразм ислом оламида салмоқли ўрин эгаллайди. Унинг қарашларига оид талайгина диний ва тарихий манбалар мавжуд. Абу Тоҳир Хожанинг «Самария» асарида бу улуғ зотнинг хизматлари Самарқандда Яссавия ва нақшбандия тариқатларини ривожлантиришдаги роли билан изоҳланади. Ушбу асарнинг 22-бетида «Ғори ошиқон»даги суфийлик хужралари, муқаддас жойлар ва чиллада ўтиришни ихтиёр этган диндорларга яратилган қулайликлар, 41-бетда Мавлоно Дарвишнинг Махдуми Хоразм билан ғоявий яқинлиги, машҳур «Ҳидоя» асарининг муаллифи Бурхониддин Марғилонийнинг издоши эканлиги тўғрисида далиллар келтирилган.\nМахдуми Хоразм маҳалласи шимол томондан Қози Калон, шарқий томондан Яҳудийлар маҳалласи билан, жанубдан Қози Ғафур ва ғарбдан Урмитан (шаҳар ариғи ёнида) маҳаллалари билан чегарадош. Маҳаллада, асосан, темирчилар ва мих ишлаб чиқарувчи ҳунармандлар яшаганлар. Унинг ҳудудида Қози Ғафур мадрасаси, масжид, ҳовуз, хужралар, таҳоратхона, савдо дўконлари ва карвонсаройлар мавжуд эди.\nМаҳаллада Улуғбек мадрасасининг таниқли мударриси Миржалолиддин, шоирлар Сипанди, Н.Писанди, наққошлар А.Латипов ва Абду Зоҳид ва бошқа халқ усталари истиқомат қилганлар.\nТАГИ ШЎР. XV-XVI асрларда Самарқанд шаҳрининг шимолий-ғарбий минтақасида ташкил топган. Таги шўр маҳалласи шимолдан Урмитан, шайбонийлар Қўш мадрасаси, шимолий-ғарбдан Кўк масжид, жанубдан Заргарон ҳамда Мағоқ (биноси ерга кўмилган маъносида) масжидига чегарадошдир.\nМаҳалла ҳудудида Бозори сандуқ ҳаммоми, баққоллик дўкони, почта, ҳарбий комиссариат, таъмирлаш устахонаси, тўрт бурчакли ва зинапоялари арча ёғочидан қурилган ҳовуз, 3 та карвонсарой мавжуд эди.\nХХ асрнинг 60-йилларида маҳалланинг ҳудуди бузилиб, унинг ўрнида Юбилей ресторани (2005 йилда бузилиб, Регистон майдонига қўшилди), савдо дўконлари барпо қилинди.\nМОТРУДИ. Маҳалла XVI-XVII асрда Самарқанд шаҳрининг шимолий-ғарбий минтақасида барпо қилинди. Маҳалланинг жанубий-ғарбий ҳудудида Регистон майдони, шимолий-ғарбий қисмида Боғи майдон маҳалласи (Арк дарвозаси, Арк ҳаммоми ва Арк масжидигача) жойлашган. Бу минтақада Пои илм (Илм маркази) мадрасаси қурилган эди. Бундан ташқари мактаб, ҳовуз, таҳоратхона, баққоллик дўконлари, иккита карвонсарой фуқаролар манфаати учун фаолият кўрсатган.\nУшбу маҳаллада машҳур шариатшунос, тариқат арбоби шайх Мансур Мотуриди яшаган. Аҳолиси Самарқанд туманининг Мотрид қишлоғидан бўлиб, улар деҳқончилик билан шуғулланганлар.\nХХ асрнинг 60-йилларидан бошлаб маҳалла минтақаси бузилиб, унинг ўрнида кўп қаватли турар жойлар, Кинап заводи ишчилари учун уйлар, шоирлар боғи, ётоқхоналар қурилди.\nБОҒИ МАЙДОН-1, 2 ВА 3. Маҳалла XVII-XVIII асрларда ташкил топди. Жамоа чегарасининг шимолий-ғарбий қисмида Заргари, Новадон ва Кўк масжид, шарқий ҳудудида Таги шўр ва Регистон майдони жойлашган.\nМаҳаллада тўртта мадраса, бешта масжид, мактаб, учта ҳовуз, хонақо, карвонсарой, баққоллик дўконлари, устахоналар, кўплаб боғлар, заргарлик расталари мавжуд эди.\nБу тарихий масканда талайгина таниқли шоирлар ва маданият арбоблари истиқомат қилганлар. Жумладан, Нақибхон Тўғрал, шоир ва маорифпарвар Абдуқаюми Қурби, ганчкор Юнус Азизов, халқ оғзаки ижоди дурдоналарини тўплаган М.Исомова, У.Орипов, М.Ортиқов, Ҳ.Жалолова, М.Жўраев, Т.Нарзиқулов, Ч.Орифжонова, А.Ортиқов, Х.Останова, Ч.Раҳмонов, С.Фозилова, Д.Жўраевалар ижод қилганлар.\nКУЛОЛОН. Маҳалла XVII асрда майдонга келган бўлиб, Самарқанднинг жанубий минтақасида жойлашган. Шимолдан Дегчабирён, шарқдан Эски Қаландархона, ғарбдан Луччакон, жанубдан Дониёрбек маҳаллалари билан чегарадош.\nМаҳалла ҳудудида Ҳазорчашма булоғи, учта мозор мавжуд. XVIII асрдан бошлаб кулолчилик касби ривожланди. Наврўзи косагар, усталар Одина, Қўзи, Қобил, Умар Жўрақуловлар ота касбини ХХ асрнинг охиригача мунтазам ривожлантирдилар.\nБУЛБУЛАК. Бу маҳалла жамоаси XVII асрда ташкил топди. Унинг жуғрофий жойлашиши Самарқанд шаҳрининг жанубий-ғарбий минтақасига тўғри келади. Шимолдан Қози Абдурасул, шарқдан Хонақо, ғарбдан Ҳовузи Сангин ва жанубдан Хон Саид Имом маҳалллари билан чегарадошдир.\nМаҳалланинг номидан маълумки, бу ерлик косиблар ва ҳунармандлар асосан болалар учун ҳуштак ва бошқа ўйинчоқлар ишлаб чиқариш билан шуғулланганлар.\nУРГУТИ. Маҳалла XVIII асрда Самарқанд шаҳрининг шарқий ва жанубий-шарқий минтақасида вужудга келган. Шимолдан Зомини, Ёмини, жанубдан Баланд кўпрук, ғарбдан Мирзо Пўлод ва шарқдан Регистон майдони билан чегарадошдир.\nМаҳалла XVIII асрда Самарқанд шаҳрида юз берган табиий офат, яъни қурғоқчилик туфайли бўшаб қолганда бошқа вилоят ва қишлоқлардан кўчиб келтирилган аҳоли ҳисобидан тўлдириш натижасида барпо бўлган. Бу минтақага асосан вилоятнинг Ургут туманидан фуқаролар кўчиб келишган.\nАҳоли нон ва нон маҳсулотлари, тўқимачилик, пойафзал тўқиш ва савдо-тижорат билан шуғулланган. Мўкидўз Абдусалом бобо, Абдураҳмон бобо, заргар Шароф бобо, сандиқсоз Сайфиддин бобо, халқ термаси устаси К.Шарипов, С.Шарофиддинов авлод-аждоди билан ота касбини ардоқлаб келадилар.\nМаҳалла ҳудудида мадраса, иккита масжид, иккита ҳовуз, таҳоратхона, хужралар, карвонсарой ва баққоллик дўконлари фаолият кўрсатган.\nШАҲРИСАБЗИ. Самарқанд шаҳрининг шарқий ва жанубий минтақасида XVIII асрда маҳалла ташкил топди. Жамоанинг вужудга келишига Самарқанд шаҳрида бошланган қурғоқчилик ва маҳаллий аҳолининг очликдан қирилиши сабаб бўлган эди. Бухоро амири Шоҳмуроднинг буйруғи билан ўлканинг бошқа вилоят ва шаҳарларидан аҳоли кўчирилиб шаҳарни тўлдиришга тўғри келди. Бошқа вилоятлар каби Шаҳрисабздан ҳам кўплаб оилалар Самарқандга кўчиб келдилар ва янги маҳаллаларни ташкил қилдилар.\nМаҳалла шимолий-шарқий томондан Ургути, ғарбда Ҳавзи баланд, жанубда Қози Абдурасул маҳаллалари билан чегарадош. Аҳоли асосан косиб, тўқувчи, кулоллик, тандир ясаш билан шуғулланган. Усто Карим тандир ясаш касбини авлоддан авлодга етказишга эришган эди.\nЗАРГАРОН. Самарқанд шаҳрининг ғарбий минтақасида XVII-XVIII асрларда Заргарон маҳалласи ташкил топган. Маҳалла шимолий-ғарбдан Регистон майдони, жанубий-шарқдан Боғи майдон, шимолдан Таги Шўр ва ғарбдан Новадон маҳаллалари билан чегарадош. Маҳалла аҳолиси олтиндан хотин-қизлар тақинчоқлари, кумушдан рўзғор буюмлари, рангли металдан турли хил маҳсулотлар ишлаб чиқариш билан шуғулланган.\nМаҳаллада масжид, таҳоратхона, хужралар, ҳовуз, карвонсарой, савдо расталари, қимматбаҳо буюмлар билан савдо қилувчи махсус дўконлар бор эди.\nФуқаролардан О.Тошмуҳаммедова ва М.Қодирова халқ эртаклари айтиш билан шинавандаларга қувонч бағишлаган эди. Собиқ маҳалла ҳудудининг бир қисмида 2-сон ўрта мактаб биноси барпо қилинди.\nҚАШҚАРИ. XVIII асрда вужудга келган бу маҳалла Самарқанд шаҳрининг шимолий-шарқий минтақасида жойлашган. Шимолдан Шайхулислом, шарқдан Сўфи Розиқ ва Хожа Зудмурод, жанубдан Юсуфбой ва ғарбдан Новадон маҳалллари билан чегарадош.\nМаҳалланинг аҳолиси асосан Хитойнинг Қашқар вилоятидаги дунган қавмига мансуб бўлиб, турли сабаблар билан Самарқанд шаҳрига келиб яшаганлар.\nУшбу ҳудудда масжид, мактаб, ҳовуз, булоқ, баққоллик дўконлари, мадраса мавжуд бўлиб, маҳаллий халқ уйғур таомлари тайёрлаш билан шуғулланган. Маҳалла кейинчалик Чапаев номли маҳаллага қўшилган.\nЗОМИНИ. Самарқанд шаҳрининг жанубий-шарқий минтақасида XVIII асрда ташкил топди. Шаҳарда аҳоли юз берган қурғоқчилик ва очликдан бўшаб қолганлигидан ва уни мамлакатнинг бошқа вилоят ва қишлоқларидан кўчиб келган муҳожирлар билан тўлдириш натижасида Ёмини туманидан бир неча оила бу ерда доимий яшаб қолган.\nМаҳалланинг шимолий қисмида Каварзор, жанубида Ёмини ва Ургути, ғарбида Мирзо Пўлод, шимолида эса Чокардиза жойлашган. Унинг ҳудудида масжид, ҳовуз, таҳоратхона, мактаб, баққоллик дўконлари ва Қутби ёздаҳўмнинг мақбараси мавжуд.\nҚОЗИ ҒАФУР. Маҳалла XVIII асрда ташкил топди. Бу тарихий маскан Самарқанд шаҳрининг шарқий қисмида жойлашган. Шимолдан Дари занжир, ғарбдан Ҳовузи баланд, жанубдан Ялангбек, шимолдан Махдуми Хоразм маҳаллалари билдан чегарадош.\nАҳоли асосан метални қайта ишлаш, чилангарлик, аравасозлик, миллий тўн тикиш, кўн маҳсулотларини ишлаб чиқариш, савдо ва тижорат билан шуғулланган.\nМаҳаллада иккита мадраса, иккита масжид, мактаб, ҳовуз, таҳоратхона бор эди. Раҳмати гилкор, шоир Рафиқ ва Хилъат, аравасоз Мирсоле, жомадўз Абдуқодир каби косиб ва ҳунармандлар ҳаёт кечирганлар.\nУРМИТАНИ. Маҳалла Самарқанд шаҳрининг шарқий минтақасида вужудга келган. Унинг шимолида Қози Калон, шарқида Шарбатдор, жанубида Махдуми Хоразм, ғарбида Қорабой оқсоқол маҳаллалари чегарадошдир. Маҳалланинг аҳолиси Зарафшон дарёсининг юқори оқими Урмитан (Панжакент тумани) қишлоғидан XVIII асрда кўчиб келганлар.\nУрмитанликларнинг Самарқанд шаҳрига муҳожир бўлишлари ҳам Бухоро амирининг шаҳарни аҳоли билан тўлдириш ҳақидаги буйруғи билан боғлиқ. Бу даврда 24 маҳалла ташкил топиб уларга турли шаҳар ва қишлоқларидан фуқаролар кўчиб келган эди.\nАҳоли метални қайта ишлаш, кулоллик, савдо билан шуғулланган.\nМаҳалланинг иккита масжиди бўлиб, бири масжиди Чилангари деб аталган. Таниқли уста, меъмор Шамсиддин Ғафуров ва унинг авлодлари ота касбини узоқ йиллар давом эттирганлар.\nМаҳалланинг собиқ ҳудудида 1-сон шаҳар поликлиникаси ва А.Навоий кинотеатри бинолари барпо қилинди.\nЁМИНИ. Маҳалла Самарқанд шаҳрининг шарқий ва жанубий қисмида вужудга келган бўлиб тарихий манбаларда Ёмини-1 ва Ёмини-2 маҳаллаларидан иборат эканлиги қайд қилинади.\nМаҳалланинг шимолий ва шимоли-ғарбида Тошканди, шимолий ва шимоли-шарқида Зомини ва Ялангбек, жанубида Мулиён (ҳозирги Қаландархона) жамоалари жойлашган.\nМаҳалланинг маҳаллий аҳолиси XVIII асрнинг биринчи ярмида Зомин туманининг Ём ва Панжакент (Тожикистон Республикаси)нинг Фон қишлоқларидан кўчиб келганлар.\nАҳоли, асосан, тўқимачилик, ип йигириш, бинокорлик, новвойлик, нўхат пишириш, савдо билан шуғулланган.\nУшбу минтақада масжид, таҳоратхона, хужралар, ҳовуз, 3 та мозор (бири Чилламазор), мактаб, карвонсарой, баққоллик дўконлари фуқароларга хизмат қилган.\nМаҳалланинг гилкори Қобил бобо, Самад бобо, новвой Қурбон бобо, халқ оғзаки ижодининг билимдони Раҳмон Эгамбердиев каби косиб ва маданият ходимларини ҳозир ҳам ҳурмат билан эслайдилар.\nКАВАРЗОР. Маҳалла XVIII асрда Каварзор ариғи ёнбошида, Самарқанд шаҳрининг шарқий ҳудудида вужудга келди. Унинг жанубий-шарқий қисмида Ёмини, Зомини, Фақиҳ Абдуллайс, Чокардиза, Оби Машҳад, шимолий-ғарбида Кафтархона, Ражаб Амин, Даштак маҳаллалари чегарадош.\nМаҳалланинг минтақасида иккита масжид, иккита мактаб, учта карвонсарой, таҳоратхона, хужралар, тегирмон, баққоллик дўконлари мавжуд эди. Аҳоли, асосан, ҳунармандчилик, савдо, деҳқончилик ва боғбонлик билан шуғулланган.\nБу сарзаминда кавар ўсимлиги сероблиги боис, халқ табиблари ундан турли дориворлар тайёрлаганлар, ёғчилар жувозда ушбу шифобахш ўсимликнинг уруғидан ёғ маҳсулотлари ишлаб чиқарганлар. Маҳаллий халқ бу ерда яшаб ижод этган шоир ва мураббий Мардонқул Муҳаммадқуловни эҳтиром қилганлар.\nҲАВОСИ. Маҳалла XVII асрда Самарқанд шаҳрининг шимолий минтақасида вужудга келди. Кейинчалик Ҳавоси маҳалласи Ҳавоси-1 ва Ҳавоси-2 маҳаллаларига бўлинди.\nМаҳалла шимол томон Юсуфбой, шарқдан Минори Каж, Бибихоним масжиди, жанубий-ғарбдан Пастқишлоқ (Моховхона) билан чегарадош.\nБу маҳалла аҳолиси ХVIII асрнинг биринчи яримида Жиззах вилоятининг Урсатьевский станциясидаги Ҳавоси қишлоғидан кўчириб келган. Улар асосан ўзбек ва туркман миллатларига мансуб фуқаролар эди.\nМаҳалла фуқаролари узум ва бошқа мевалардан шинни ишлаб чиқаришга ихтисослашган эди. Ширинликнинг бу хилини ҳунармандлар Афросиёб тепалигида жойлашган шиннихонада тайёрлаб, махсус жойларда сақлаганлар.\nБу тарихий масканда иккита масжид-масжиди Бологузар ва масжиди Пастгузар барпо қилинган. Мактаб, мадраса, карвонсарой аҳоли хизматида бўлиб, одамлар 5 та мозорга сиғинганлар. Бу ҳудудда ХХ асрнинг биринчи чорагида 1-клиника касалхонаси биноси қурилади ва Республика миқёсидаги касалхонага айлантирилади.\nШАРБАТДОР. Самарқанд шаҳрининг шарқий минтақасида XVIII-XIХ асрларда вужудга келган. Маҳалла шимолдан Қорабой оқсоқол, шарқдан Қози Калон, жанубдан Махдуми Хоразам, ғарбдан эса Урмитани ва Меҳр Султонхоним (ёки Шайбонийлар Қўш мадрасаси) билан чегарадошдир.\nМаҳаллий аҳоли асосан ширинлик шарбатлари, қанд маҳсулотлари, металл ва ёғочни қайта ишлаш, фонус ясаш каби ҳунармандчилик билан шуғулланган.\nБу минтақада мадраса, масжид, мактаб, таҳоратхона, хужралар, ҳовуз, баққоллик дўконлари ва карвонсарой фаолият кўрсатган. Ҳасан халвогар, Барот шираворпаз, Абдуҳамид аттор, Мамадқул мисгар, Шариф харрот, Эгамберди сартарош, Нурмуҳаммад гилкор, Ҳақберди чилангар каби касб-ҳунар эгалари авлод-авлод бўлиб истиқомат қилганлар.\nМУБОРАК. (Айрим манбаларда Нуқра андак, яъни кумушранг деб ҳам аталади). Маҳалла Самарқанд шаҳрининг шарқий ва шимолий-шарқий минтақасида XVIII асрда вужудга келган. Шимолий-шарқда Имом Восе, шарқдан Яҳудийлар, Шохкаш (маҳаллий лўлилар истиқомат қилган), жанубда Чангоули, ғарбда Қорабой оқсоқол билан чегарадош. Аҳолининг бир қисми Тожикистоннинг Ўратепа туманидан кўчиб келган.\nМаҳалланинг минтақасида шинам ҳовлилар ва қасрлар қурилиши ривожланганлиги боис муборак деб аталган.\nМаҳаллада ҳунармандлар ва косиблар яшаб меҳнат қилганлар. Жумладан, Шамси, Усмон, Исмат, Боқи гилкорлар, Ҳамроқул меъмор, Ҳайдари кавшдўз ва шоир ва ёзувчи Абдусалом Деҳоти, халқ бахшиси М.Ҳайдарова истиқомат қилганлар.\nДАҲБЕДИ. XVIII асрда Самарқанд шаҳрининг шимолий-ғарбий қисмида вужудга келди. Шарқдан Ҳавоси (Бибихоним), ғарбдан Маддоҳи, жанубдан Кўлобод (Фатҳобод) маҳаллалари билан чегарадош. Аҳоли Даҳбед қишлоғидан кўчириб келтирилган.\nМаҳалла аҳоли асосан савдо ва ҳунармандчилик билан шуғулланган. Бу минтақада учта масжид, учта ҳовуз, мактаб, ўндан кўпроқ катта ва кичик мозорлар, иккита карвонсарой мавжуд эди. Абдуқодир, Мўминака, Бақо ака, Мўмин Кўса бинокорлик, Сирож налгар, халқ қўшиқларини тўплаган М.Султонова, Х.Худойбердиев, О.Шамсиева маҳалладошлар ўртасида эзгу ишлари билан яхши ном қолдирдилар.\nЯНГИ ХАЙРОБОД (ёки Науканда, Пойқабоқ). Ушбу маҳалла Самарқанд шаҳрининг шимолий-жанубий минтақасида XIX асрнинг охири ХХ асрнинг бошида ташкил топган.\nМаҳалланинг шимолида Хайробод-2, шарқида Кўлобод, ғарбида Новадон, жанубда Маддоҳи, Сўфи Розиқ билан чегарадош.\nАҳоли асосан Ҳовос (Жиззах вилояти) туманининг Навканда ва Булунғур туманининг Боёвут қишлоғидан кўчиб келган.\nМаҳалла ҳудудида ҳаммом (Арк ҳаммоми), мактаб, ҳовуз, масжид, таҳоратхона, хужралар, карвонсарой, баққоллик, Хожа Абдул Файзи Бағдоди мозори мавжуд.\nАҳоли тўқимачилик, кўн ишлаб чиқариш ва уни қайта ишлаш, пойафзал тикиш, савдо билан шуғулланган.\nФуқаролар ўртасида ҳуқуқшунос Ахрор Мухторов, адабиётшунос Ҳамдам Тўраев, кавшдўз Мухтор бобо, уста Истам Самадов, чўбкор Шоназар бобо, саллабоф Жўра бобо, нонвойлар Олим ака, Ҳалим акалар эҳтиромга муносиб инсонлар эди.\nТОШКАНДИ. XVIII асрда Самарқанд шаҳрининг жанубий минтақасида ташкил топган. Маҳалланинг ҳудудида Самарқанднинг Девори Қалъа иҳота девори мавжуд бўлиб шимолдан Фони ёки Халифа Лаълибек, шарқдан Қози Ғафур, ғарбдан Новадон, жанубдан Қози Абдурасул, Иброҳим Хожа билан чегарадош.\nМаҳаллада масжид қурилиши юз йил илгари амалга оширилган. Бу иш Абдул Қосим домланинг ташаббуси билан амалга оширилади. Ҳовуз, таҳоратхона, хужралар, айвон каби зарурий бинолар қурилди.\nАна шу тадбирларга Раҳматуллахон, Мирзоҳид, Мирҳайдар, Мирқурбон, Улуғхўжа, Усмонхўжа, Ғани ганчкор, Нурмуҳаммад наққош фаол қатнашдилар.\nТошканди маҳалласида профессор М.Бухоризода, академик М.Исмоилов, Н.Қудратов, Ҳ.Файзуллаев, Абдурашид, Абдураҳим, Жамол бобо, Латиф бобо, Мирзиё, Ҳалим бобо сингари ҳунармандлар ва усталар истиқомат қилганлар.\nЮСУФ ҲАРРОТ. Маҳалла XVIII-XIX асрларда Самарқанд шаҳрининг жанубий-ғарбий ҳудудида вужудга келди. Шарқдан Руҳобод ва Гўри Амир, шимолдан Масжиди Нақшин, ғарбдан Мулло Қаландар маҳаллалари билан чегарадош.\nМасжид, ҳовуз, таҳоратхона, хужралар маҳалланинг кўрки эди. Баққоллик дўконлари, косиблар устахоналари ҳам маҳалла тарихини яратишга хизмат қилган эди.\nМаҳаллада «Ҳафт духтарон», «Чил духтарон» мозорлари бор. Вайсул Қаран (VIII аср) Ҳазратнинг мақбараси маҳалла чегарасида жойлашган.\nУдай, Жўрақул бобо эгарсозлик, Барот, Шариф, Амоншер, Абдулло бобо аравасозлик, Очил, Саттор бобо бешиксозлик, Қаҳҳор, Жунаид Мўминовлар мисгарлик, Исроил, Абдувоҳид бобо ганчкорлик, Жалил Раҳмонов йўлсозлик, Баҳром Махсум шоирлик, Даврон Сафоев рассомлик билан шуғулланадилар.\nЧАРМГАРИ. Маҳалла XVIII-XIX асрларда Самарқанд шаҳрининг жанубий-ғарбий минтақасида вужудга келган. Унинг ҳудудида шимолий-шарқдан Чақар, Зингарон, жанубдан Намозгоҳ, Девори Кўндаланг, ғарбдан Нуробод маҳаллалари жойлашган.\nМаҳалланинг Савриддинбой боғидаги масжиди XIX асрнинг охирида барпо қилинган эди. 30-йилларда масжид бузилиб, унинг ўрнида фуқароларнинг шахсий ҳовлилари қурилди. XIX асрнинг 70-йилларида Тали Регак ва Чармгари маҳаллаларининг бир қисми университет хиёбони ҳудудига қўшилиб кетди.\nМаҳаллада тўрт мозор, карвонсарой, ҳовуз, таҳоратхона, хужралар, булоқ мавжуд эди. Фуқаролар ёзги мавсумда деҳқончилик билан шуғулланганлар. Аҳолининг асосий касби кўн маҳсулотлари ишлаб чиқариш бўлгани сабабли косибларнинг кичик устахоналари бор эди. Шўролар даврида кўнчилик касби тугатилиб, ҳунармандлар «Красный Восток» артелига ишлашга мажбур бўлдилар.\nКўнчилик билан шуғулланган Мулло Барака, Баҳри, Эшонқул, Қўйбоқар, Латиф, Абдухолиқ, Қори Абдувоҳид, мулло Файзи, Зоид бобо, Олим бобо, Мансур боболарни барча эслайди.\nЛОЛАЗОР. Маҳалла XVIII-XIX асрларда Самарқанл шаҳрининг жанубий-ғарбий минтақасида вужудга келган. Унинг ҳудудида Жарариқ ва милоддан аввалги III-IV асрларда қурилган Девори Қиёмат мавжуд эди. XV асрнинг тарихий хужжатлари гувоҳлик беришича, маҳаллага шаҳар девори ва от бозоридаги Боғи Нав чегарадош экан.\nМаҳалланинг чегарасида шимолдан Ғотфар, шарқдан Чармгари, ғарбда Нуробод, Панжоб (эронийлар қишлоғи), жанубдан Хўжа Аҳрор, Ҳиротийлар, Ҳафт Зоғора, Хўжа Ғулом қишлоқлари жойлашган эди.\nУшбу минтақада маҳалла масжиди, ҳовузи, таҳоратхона, хужралар, карвонсарой, мактаб, савдо дўконлари, гул етиштириш майдонлари мавжуд бўлган.\nАҳолининг асосий касби лола гулларини парваришлаш ва унинг савдоси билан боғлиқ эди. Маҳаллада косиб ва ҳунармандлар ҳам турмуш кечирганлар.\nЛолазор тўғрисидаги хотиралар Алишер Навоийнинг асарларида ҳам учрайди.\nҚЎРҒОНЧА. Маҳалла XVIII-XIX асрларда Самарқанд шаҳрининг жанубий қисмида вужудга келган. Унинг чегарасида шимолий-шарқдан Регистон майдони, жанубдан Ҳовузи сангин, ғарбдан Гўри Амир ва Руҳобод маҳаллалари жойлашган.\nМаҳаллада Садриддин Айний, шоир Шокир Мухтор, наққош Абдуқодир Боқиев ва давлат арбоби Яҳё Афзали яшаб ижод қилганлар.\nЧАҚАР. Маҳалла XVIII-XIX асрларда Самарқанд шаҳрининг жанубий ҳудудида вужудга келган. Унинг чегарасида шимолдан Дониёрбек, шарқдан Мулло Қаландар, жанубдан Юсуф Ҳаррот, ғарбдан Тали Регак (ҳозирги Дарвозаи Хожа Аҳрор) маҳаллалари жойлашган.\nМаҳалланинг иккита масжиди, мактаб, булоқ, таҳоратхона, хужралар, карвонсарой, баққоллик дўконлари фуқароларнинг эҳтиёжини қондирган.\nЧақар XV асрда ҳарбий истеҳком вазифасини бажариб, Чоҳқар атамаси Қалъа маъносини билдиради.\nДОНИЁРБЕК. Маҳалла Самарқанд шаҳрининг жанубий-шарқий қисмида XVIII-XIX асрларда ташкил топди. Маҳалла ҳудудининг шимолида Қўлба, шарқида Дарвозаи Хожа Аҳрор, ғарбидан Масжиди Нақшин, жанубида Мулло Қаландар жамоалари жойлашган.\nМаҳалла чегарасида иккита масжид, олтита мозор, мактаб, булоқ, карвонсарой, ҳужралар, таҳоратхона мавжуд бўлиб, уларнинг аксарияти бузиб ташланган. Маҳаллада мисгарлар, қурувчилар, тикувчилар авлоди яшаган. Бу масканда Абдуқаюм мисгарни ва унинг авлодларини барча эҳтиром қилади.\nРУҲОБОД. Маҳалла Самарқанд шаҳрининг жанубий-шарқий ҳудудида вужудга келди. XVIII-XIX асрдан бери жамоа шимолий-шарқда Кулолон, жанубда Гўри Амир, ғарбда Юсуф Ҳаррот маҳаллалари билан қўшничилик муносабатларида яшаб келмоқда.\nБу сарзаминда XIV асрда Бурхониддин Соғарчий дафн этилган бўлиб, Амир Темур унинг хотирасига атаб муҳташам ёдгорлик ўрнатган.\nМаҳаллада мадраса, масжид, таҳоратхона, хужралар, ҳовуз, карвонсарой ва бошқа маданий-маиший бинолар фуқаролар хизматини адо этган.\nАҳоли ҳунармандчилик, бинокорлик, савдо билан шуғулланган. Бу ерда файтунчиларнинг катта авлоди истиқомат қилган.\nТаниқли маорифпарвар, жадид, ўз даврининг илғор публицисти, таржимони ва адиби Хожи Муйин Шукуруллаев маҳалланинг фахри ҳисобланиб, бу улуғ зотнинг номини абадийлаштирган уй-музейи томошобинларни хушнуд этмоқда.\nСЎФИ РОЗИҚ. Маҳалла XVIII-XIX асрларда Самарқанд шаҳрининг шимолий-ғарбий қисмида барпо бўлган. Жанубдан Кўлобод, Хожажон Хожа, ғарбдан Даҳбеди, шарқдан Юсуфбой маҳалалари чегарадош.\nМаҳаллада Ўзбекистоннинг илк театр санъати фаолият кўрсатган. «Кўк куйлак» ижодий труппасида Халима Носирова, Тамарахоним каби буюк санъаткорлар бир пардали спектаклларда бош ролларни ижро этганлар.\nМаҳалла масжиди Сўфи Розиқнинг ташаббуси ва бевосита иштироки билан барпо қилинди. Масжиднинг муаззини, унинг имом-хатиби вазифасида узоқ ишлади. Кейинчалик масжидга қарашли хужралар ва таҳоратхоналар болалар боғчасига айлантирилди.\nМаҳалла ҳудудида ҳаммом, ҳовуз, карвонсарой, баққоллик дўконлари, мактаб, учта мозор мавжуд эди.\nТожикистон халқ ёзувчиси Фотеҳ Ниёзи, халқ қаҳрамони Исматулло Раҳматуллаев, давлат арбоби Ў.Ғайбуллаев, санъаткорлар Пирмамад Нуржонов, Сангин Бозоров, журналист ва таржимон Юсуф Юнусзода шу маҳаллада истиқомат қилган, Садриддин Айний ва Шароф Рашидов ҳам фуқароларнинг фидойилари ҳисобланадилар.\nХОЖАЖОН ХОЖА. Маҳалланинг вужудга келиши XVIII-XIX асрларга мувофиқ келади. Унинг шимолий-шарқий қисмида Сўфи Розиқ, жанубида Қўш Ҳовуз, ғарбида Даҳбеди маҳаллалари жойлашган.\nМаҳалла ҳудудида ХХ асрнинг 30-йилларида «Хотин-қизлар меҳнати» фабрикаси ташкил топди. Тарихий маълумотларга қараганда, Заҳириддин Муҳаммад Бобур Самарқанддан чиқиб кетиши арафасида шу маҳаллада истиқомат қилган обрўли уламонинг ҳовлисида тунаган экан.\nБу ерда улуғ инсон, жадидчилик ҳаракати раҳнамоси Махмудхўжа Беҳбудийнинг ҳовлиси бўлиб, унда алломанинг набиралари ҳозир ҳам яшаб келадилар.\nМаҳаллада косиблар, ҳунармандлар, қурувчилар, бофандалар истиқомат қилганлар. Маҳалланинг масжиди, таҳоратхонаси, ҳужралари, ҳовузи бўлиб, уларнинг аксарият қисми бузилиб, фабрика ҳудудига қўшилиб кетган. Халқ қўшиқлари устаси К.Файзиева шу масканда яшаб ўтган. Маҳалла кейинги йилларда Намуна номи билан юритилган эди.\nҚОРАБОЙ ОҚСОҚОЛ. Самарқанд шаҳрининг шимолий-шарқий ҳудудида XVIII-XIX асрда ушбу маҳалла ташкил топди. Шимолдан Имом Восе, ғарбдан Даҳбеди, шарқдан Муборак, жанубда эса Шарбатдор маҳаллалари билан чегарадош. Аҳоли қисман Тошкент вилоятининг Тўйтепа қишлоғидан кўчиб келган.\nҚорабой Оқсоқол бой-бадавлат инсон эди. У ўз ҳисобидан учта масжид солдирган. Шулардан бири маҳалла масжидидир. Ҳовуз, таҳоратхона, хужралар масжид комплексини ташкил қилган. 5 та карвонсарой, савдо дўконлари маҳаллага чирой бағишлаган.\nМаҳаллада Баҳронқул Намозов (адабий тахаллуси Қори Банда, Ургут туманининг Элпак қишлоғидан) Саудия Арабистонида таржимонлик билан шуғулланган, шоир Вофий бўлса Афғонистондаги жомеъ масжидларидан бирида имомлик қилган, бир қатор мумтоз шеърлар ижод қилган. Атоуллохон табиб ҳам ушбу маҳалланинг фуқароси эди. Жамоа аҳлининг асосий касби ҳунармандчилик эди. Ҳошим дегрез, Норқул ва Нарзиқул ҳалвогар, Маҳмуд, Пўлод, Маннон, Воҳид темирчилар, Абдурозиқ, Абдуаҳад этикдўз, Турсун лажомдўз, Авлиё, Неъмат қулфсозлар, Зубайдулло шоҳибоф, Абдураҳмон, Жумабой заргар, Саттор телпакдўз шулар жумласига киради.\nЯЛАНГБЕК. Самарқанд шаҳрининг жанубий-шарқий минтақасида XVII асрнинг ўртасида ташкил топган маҳалла. Маҳалланинг номи Самарқанднинг ҳокими Ялангтўш Баҳодирбий билан боғлиқ. Бу тарихий шахс даврида Мадрасаи Шердор ва бошқа машҳур тарихий обидалар бунёд қилинган эди.\nМаҳалла Мирзо Пўлод, Ёмини, Фақиҳ, Абдуллайс, Дари Занжир, Қози Ғафур жамоалари билан чегарадош бўлиб, аҳоли ҳунармандчилик, савдо, бинокорлик билан шуғулланган. Фуқароларнинг бир қисми Тошкент вилоятидан кўчириб келтирилган.\nМасжид, таҳоратхона, хужралар, ҳовуз, баққоллик ва бошқа бинолар халқнинг эҳтиёжини қондиришга хизмат қилган эди.\nНИСБАТДОР. Маҳалла Самарқанд шаҳрининг жанубий қисмида XV асрда вужудга келган. 1905 йили самарқандлик жадид, маорифпарварлар бу минтақада янги типдаги мактаб очиб талабаларга таълим берган эди. Маҳаллада масжид ва унга қарашли бинолар мавжуд бўлган.\nМаҳаллада машҳур усталар Абдуқодири гилкор, Зайниддин Ғафуров ва унинг авлодлари истиқомат қилган.\nМАДРАСАИ САФЕД. Маҳалла XV асрда Самарқанд шаҳрининг жанубий минтақасида барпо бўлган.\nБу крда Хўжа Аҳрорнинг ташаббуси, Алишер Навоийнинг илтимоси билан шаҳар ҳокими Ҳожибек кўмагида мармар билан қурилган икки қаватли мадраса барпо қилинади (1455-1456 йй).\nАбу Тоҳир Хожанинг ёзишича, ушбу мадрасада охирги марта Қуръони Каримнинг Усмоний нусхаси сақланган бўлиб, унинг устида халифанинг муборак қони тўкилган экан.\nМаҳалланинг масжиди, ҳовузи, таҳоратхонаси ва ҳужралари ҳам бор. Бу сарзаминда Юсуф гилкор, Жалолхўжа уста, шоир Гулхани, халқ бахшилари Миробод Мирсаидов, М.Муродова ва С.Ҳамроқулова истиқомат қилганлар.\nҚОЗИ КАЛОН. Маҳалла XV асрда Самарқанд шаҳрининг шарқий ҳудудида вужудга келган. Шарқдан Чангоули, жанубдан Махдуми Хоразм, ғарбдан Шарбатдор ва шимолдан Қорабой Оқсоқол маҳаллалари билан чегарадош.\nМаҳалла масжиди XIX асрнинг охирида қурилиб, унинг таҳоратхонаси, ҳужралари бинонинг мажмуасига кирган эди. Ҳовуз, карвонсарой, баққолик ва бошқа ижтимоий зарурий иншоотлар фуқаролар хизматини бажарган.\nШоир Назриддин Ходи, халқ бахшиси Б.Шакаровни шаҳар жамоатчилиги эҳтиром қилганлар.\nМаҳаллада косиблар ва ҳунармандаларнинг авлоди қадимдан ота меросини ривожлантирдилар. Абдуғани аттор ўзининг маҳсулотларини Европа давлатларига элтиб савдо қилишга эришган эди.\nТўқимачилар кудунгарлик (тўқимачиликнинг тури), мих ишлаб чиқарувчилар этикдўзлик ва налгарликни авлоддан авлодга етказиб ривожлантирдилар. Абдували аттор, Зубайд деҳқон, Нуриддин баззоз, Ҳайдар дурадгор, Тўрақул гилкор, Мулложон ва Барот нонвойларни, Сангин ва Шарофиддин муаллимларнинг номини фуқаролар ҳозир ҳам қалб тўрида сақлаб келадилар.\nМИРЗО ПЎЛОД. Самарқанднинг жанубий қисмида XV асрда вужудга келган бўлиб, шимолдан Ялангбек, шарқдан Чокардиза, жанубдан Зомини, ғарбдан Ҳавзи баланд ва Фақиҳ Абдуллайс маҳаллалари билан чегарадошдир.\nМаҳалланинг масжиди, ҳовузи, таҳоратхонаси, хужралари унинг мажмуасини ташкил қилади.\nБу сарзаминда таниқли темирчилар, айниқса, пўлат маҳсулотлари ишлаб чиқариш (маҳаллий номи ҳам ана шу касб эгасининг номи билан боғлиқ), қурувчи, заргарлар ва бошқа касб эгалари яшаган.\nМаҳаллада Самарқанд ва Ўзбекистонда санъат, адабиёт, фан ва маданиятни ривожлантирган талайгина таниқли инсонлар истиқомат қилганлар. Академик Шавкат Воҳидов, шоир Масеҳо (Тамҳид), драматург Исмоил Акрам, ёзувчи Насим Ражабов, Меҳнат қаҳрамони М.Нарзиқулова, бастакор Ш.Акрамов, ҳофиз Ўлмас Султонов шулар жумласидандир.\nЗИНГАРОН. Маҳалла XV асрда Самарқанднинг жанубий ҳудудида вужудга келди. Унинг шимолий-шарқида Тали Регак (ҳозирги университет хиёбони), ғарбда Юсуф Ҳаррот, жанубда Чақар маҳаллалари жойлашган.\nМаҳалла аҳолиси эгар ишлаб чиқаришга ихтисослашган эдилар. Шу билан бирга бешик ясаш, наққошлик, ганчкорлик ҳам яхши йўлга қўйилган эди. Эгарсоз Мелик бобо, Соле бобо, Аҳмаджон бобо, Мирсаид бобо, наққош Убайдуллоларни шаҳар ҳунармандлари яхши билганлар.\nМаҳаллада масжид, мактаб, иккита мозор, таҳоратхона, ҳовуз, хужралар бор эди. XV асрни биринчи чорагида маҳалланинг бир қисми Совнархоз биносини қуриш учун, 50-йилларда 8-сон ўрта мактабни қуриш мақсадида давлат тасарруфига ўтказилди.\nБу сарзаминда маориф, фан ва маданият арбоблари истиқомат қилганлар. Шарқшунос ва матншунос Маъруфи, олим ва жамоат арбоби М.Ҳақбердиев, профессор Сирожев, Ҳақбердиев ва Салаховлар яшаб ижод қилганлар.\nОҚСАРОЙ. XV асрда Самарқанднинг жанубий-шарқий минтақасида вужудга келди. Унинг шимолида Гўри Амир, шарқида масжиди Нақшин ва Ашўр Муҳаммад, жанубида Дониёрбек, ғарбида Юсуф Ҳаррот маҳаллалари жойлашган.\nМаҳалла аҳолисини аксарият кўпчилиги Самарқанд туманининг Сулфа Кабутак қишлоғидан бўлиб, кейинги йилларда бошқа маҳалла ва қишлоқлардан ҳам фуқаролар кўчиб келганлар.\nМаҳаллада икки масжид, мактаб, ҳовуз, мозорлар, таҳоратхона ва баққоллик дўконлари яқин йилларгача фаолият кўрсатди.\nҲОВУЗИ САНГИН. Маҳалла XV асрнинг 20-йилларида Мирзо Улуғбек ҳукмронлик қилган вақтда вужудга келган. Унинг шарқида Булбулак, Эски Қаландархона, жанубида Аллофи, Қўрғонча, шимолида Боғи баланд ва Регистон майдони жойлашган.\nҲовузнинг зинапоялари мармар тошдан бўлиб саккиз қаторни ташкил қилган. Ҳовуз сувидан Улуғбек ҳаммоми учун (ҳаммом Дўстматбой мадрасасининг ёнида, пиёдалар йўлагининг остида) фойдаланилган.\nАҳоли асосан ширинлик маҳсулотлари, эгарсозлик, дурадгорлик, новвойлик билан шуғулланган.\nXIX асрнинг охири ва ХХ асрнинг бошида маҳалла шаҳарнинг сиёсий ҳаётида катта рол ўйнаган эди.\nБу сарзаминда таниқли меъмор, усталар, қурувчилар истиқомат қилганлар. Жумладан, уста Баҳри, Абдурашид наққош, уста Абдураҳим, Саррож, таниқли давлат арбоби Яҳё Афзали ижод қилган ва умр кечирган.\nМУЛЛО ҚАЛАНДАР. Маҳалла XV асрда вужудга келган. Унинг номи Гўри Амир мақбарасини бунёд этишида фаол қатнашган маърифатли инсон номи билан юритилади.\nМаҳалла масжиди 1865 йилда, унинг айвони 1902-1904 йилларда қурилган. Қурилиш ишига Абдухолиқ Қурбонов бошчилик қилган, Абдуҳафиз ва Ҳожи Абдумажид Холиқовлар масжид айвони қуришга қатнашдилар. Масжидга қарашли ҳовуз, таҳоратхона, хужралар ҳам мавжуд эди.\nҲунармандлар маҳалла аҳолисининг аксарият кўпчилигини ташкил қилади. Мисгарлар Баҳри, Кабир, Яҳё, Эсонқул бобо, заргарлар Абдужалол, Ҳамро, Абдуаҳад бобо, гилкорлар Урунбой, Абдураҳим, Тўрақул, Жўрақул, Усмон, ганчкор Акрам Умуров, Ғайбулло Раҳматов, Исмоил боболар, авлод-аждоди билан ота-боболари меросини давом эттирдилар.\nШоир Рожи, унинг отаси шоир Ҳоди маҳалланинг фаҳри ҳисобланади. Таниқли жарроҳ Аҳад Ҳайдаров, адлия генерали Нор Ёқубов, маорифпарвар С.Нарзиев ва З.Тошпўлатова, саноат ишлаб чиқариш ветерани А.Муҳиддинов, рассом К.Амриддинов, шахмат устаси Н.Жалолов, олим М.Аҳмедов ушбу маҳаллада истиқомат қилганлар.\nДЕГРЕЗОН. XVIII-XIX асрларда ушбу маҳалла Самарқанд шаҳрининг ғарбий-шимолий минтақасида вужудга келди.\nМаҳалла ҳудуди Самарқанднинг ўрта аср ихота деворлари ёнида жойлашган бўлиб, унинг чегарасида Ёри девона ва Себзор мозорлари бор. Маҳалланинг Термез кўчасидаги аҳоли ҳовлилари Ёри девона мозорининг бузилган қисмида барпо қилинган.\nМаҳалла бир неча йиллар Номозгоҳ маҳалласи тасарруфида эди. 60-йилларда мустақил маҳалла мақомини олди.\nЖамоанинг иккита масжиди диндорларнинг хизматини бажарган эди. Масжидлар бузилиб, унинг ўрнига савдо дўконлари, дорихона ва бошқа давлатга қарашли бинолар қурилди. Масжидларга қарашли ҳовузлар, таҳоратхона ва хужралар ҳам барҳам топди.\nМаҳалланинг шарқий қисмида Нақшбанд тариқатининг намояндаси Жонфидонинг қабри мавжуд. Абдул Қосим Жонфидо XV асрда яшаб, Ҳазрат Хожа Аҳрорнинг яқин муриди эди.\nДегрезлар оиласи маҳаллада кўпчиликни ташкил қилган. Бу минтақада яхчилар (музни сақлаш ва мижозларга етказиш билан шуғулланган кишилар) ҳам яшаганлар. Мурод дегрез ҳовлисида каттагина устахона бўлиб, уста ва халифалар дегрезлик билан шуғулланган. Тишрезлик ҳам дегрезликнинг бир шакли эди. Аҳмад, Ҳамид, Шариф ва Раҳим бофандалар, Пирмуҳаммад аравасоз, Муқим ва Раҳим налгарлар, Исрофил тадбиркорлик билан шуғулланиб маҳалланинг тарихини яратдилар.\nМАСЖИДИ НАҚШИН. Маҳалла XV- XVI асрларда вужудга келган. Масжид биноси, таҳоратхона, ҳовуз ва хужралар XIX асрнинг иккинчи ярмида қурилган. Бу ишда уста Абдухолиқ ва мулла Абдусаиди Аттор фаол қатнашганлар.\nМаҳалла ҳудудида Хожа Рўшнойи, Дониёрбек мозорлари мавжуд бўлиб, уларнинг номи тарихий манбаларда келтирилган.\nНовадон ариғи ёнидаги маҳаллада иккита сув тегирмони, кулолчилик устахоналари мавжуд эди. Бу сарзаминда 400 йил муқаддам кулолчилик касбини бошлаган Одина кулолнинг авлодлари яшаб келади. Бобонинг неваралари Усто Умар, Тўрақул, Наими кулол, Ёқуби кулол авлодлар меросини ҳозиргача қадар давом эттирмоқдалар.\nТаниқли гилкор Аҳад бобо, аравакаш Зайни бобо, Жума ва Тоҳир қассоб, тадбиркорлар А.Жалилов, О.Турсунов, С.Турсунов, маорифпарвар Пўлодов ва бошқа касб эгалари маҳаллада яшаб, халққа фидойилик намунасини кўрсатдилар.\nАШЎР МУҲАММАД. Маҳалла Самарқанд шаҳрининг тарихий обидалари кўп ва аҳоли зич жойлашган ҳудудида XVIII-XIX асрларда вужудга келган. Унинг теварагида Дониёрбек, Масжиди Нақшин, Кўлба, Шарифхўжа, Луччаккон ва Сўзангарон-1 маҳаллалари жойлашган.\nМаҳалладаги масжид, хужралар, таҳоратхона ва ҳовуз ҳозиргача мавжуд бўлиб, уларнинг айримлари бузилиб шахсий ҳовлиларга қўшилган.\nКосиблар жамоа аҳолисининг кўпчилигини ташкил қилади. Уларнинг узлуксиз меҳнати туфайли меҳнат тақсимоти ва маҳсулот айирбошлаш жараёни асрлар давомида ривожланиб келди.\nДурадгорлик асбобларини ишлаб чиқаришга уста Қосим, Аминжон, Абдурашид, Исматулло, Абдурозиқ ва Абдуқаюм аравасозлар, Жўрабой, Ёрмуҳаммад, Мавлон, Абдунаби кавшдўзлар, Муйин ва Наим совунгар, Усмон сангтарош, қишлоқ хўжалиги ташкилотчиси Н.Насимов, таниқли Қози Қори Ёқуб, маърифатчилар Ғафурбек ва Юнусбек Ёқубовлар билан маҳалла фуқаролари фахрланади.\nСЎЗАНГАРОН-2. Маҳалла 1960 йили Самарқанд тумани «23-феврал» жамоа хўжалигининг Самарқанд шаҳрига чегарадош ҳудудида вужудга келди. Бу минтақада ХХ асрнинг 30-йилларида «Ўзбекбригада» жамоа хўжалиги жойлашган эди.\nМаҳалладан шаҳар ариғининг икки ирмоғи оқиб ўтади. Ариқларнинг юқори қисмида сув тегирмонлари ва шаршаралар мавжуд бўлиб, Шароф бобо Адҳам боболар деҳқончилик билан шуғулланганлар.\nМаҳалланинг биринчи номи Гулистон эди. Кейинчалик жамоага «Октябр 50-йиллиги» номи берилди. 1992 йилдан бошлаб маҳаллага Сўзангарон-2 номи берилади.\nМаҳалланинг ҳудудида Самарқанднинг ўрта аср қалъаси, Сўзангарон дарвозаси, Ёри девона қабристони ва Сабрато мозори жойлашган. Масжид, таҳоратхона, ҳовуз ва хужралар қурилмаган.\nУшбу сарзаминда ҳунармандлар истиқомат қилганлар. Жумладан, Ражаб, Карим, Амри қассоблар, Насим тунукачи, Муҳаммадқул ва Неъмат бинокорлар, Рашид ошпаз, Акрам ва Субҳон маҳсидўзлар билан ёнма-ён профессорлар М.Самибоев ва А.Юсупов, академик А.Адҳамов ва маорифчилар М.Бозоров ва Э.Қулизода маданият ходими А.Вализода ва мураббий С.Аҳмеджонова, ҳуқуқшунослар С.Шарипова ва Ш.Баҳроновлар ўзларидан эзгу ном қолдирдилар.\nҚОЗИ АБДУРАСУЛ. Маҳалла XVIII-XIX асрларда Самарқанд шаҳрининг буюк Ипак Йўли ва Регистон майдони яқинида вужудга келди.\nМаҳалла Орифжонбой, Эски Қаландархона, Боғи баланд, Шаҳрисабзи, Иброҳим Хожа жамоалари билан қадимдан чегарадош.\nМасжид, ҳовуз, таҳоратхона ва ҳужралар маҳалланинг мажмуасига киради. Ушбу минтақада қовун бозори, шираворлик дўконлари, 4-та карвонсарой, баққоллик расталари мавжуд эди.\nБу сарзамин шоирлар, публицистлар, олимлар, санъаткорлар макони эди. С.Айни ва Т.Зеҳни, академиклар М.Нарзиқулов ва И.Нарзиқуловлар, бастакор Қори Сирож Юсупов ва рассом А.Розиқов, олим А.Саиджонов ва публицист Ахрори, ёзувчи С.Ғани ва наққош Ғ.Латипов, маорифпарвар З.Нарзуллаевларнинг ҳаёти ва ижоди шу ерда бошланган эди.\nДегрез Мамараим бобо, маҳсидўз Исмат бобо, бофанда Миразим бобо, шўракчи Рашид бобо, Раҳим ва Мирбақо ҳалвогарлар, тижоратчи Абдуғафурбой ва Ҳожи Абдусаломбой ва бошқа ҳунармандларнинг авлод-аждоди шу маҳаллада истиқомат қилганлар.\nСЎЗАНГАРОН-1. Маҳалла XIV-XV асрларда Самарқанд шаҳрининг қадимий қалъаси ва машҳур дарвозасида вужудга келган. Испаниянинг Мовароуннаҳрдаги элчиси Рьюи Гонзалес де Клавихонинг хотираларида, Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг «Бобурнома», Зайниддин Восифий, Абдураззоқ Самарқандий ва Ибн Арабшоҳнинг асарларида бу тўғрида талайгина фикрлар билдирилган.\nМаҳалла ҳудудида Хожа Нисбатдор мозори, болалар қабристони мавжуд. Масжид 1893 йили Хожи Мирвафонинг ҳомийлигида қурилган. Унинг хужралари, таҳоратхонаси ва ҳовузи бор эди. Сўзангарон шоҳ кўчасининг очилиши даврида (1870 й) мозорнинг бир қисми, таҳоратхона ва ҳовуз бузиб ташланган.\nМаҳалланинг ҳудудидан Буюк Ипак Йўли ўтади. Ушбу йўлдан амирлар, шоир, алломалар, савдогарлар шарқдан ғарбга томон сафар қилганлар.\nУшбу тарихий минтақада XVII аср охири Зардўзи Самарқанди, XIX асрнинг ёзувчиси Иброҳим Журъат истиқомат қилишган.\nКосиблар авлоди асрлар давомида ота-боболари касбини давом эттирдилар. Усмон, Нарзи, Абдуазиз қассоблар, усто Шамси, усто Асли, усто Абдухалиллар, Насри, Шамси, Бўри новвойлар шу сарзаминнинг фарзанди эдилар.\nМаорифпарварликда Ж.Баҳриддинов, Р.Хамидов, Б.Тўрахўжаев ўзларидан муносиб ном қолдирдилар. Олимлар М.Самибоев, давлат арбоби Ҳ.Самибоев, Ш.Иброҳимов эл манфаати йўлида яшадилар.\nЛУЧЧАКОН. Маҳалла XVIII-XIX асрларда вужудга келди. Унинг масжиди XIX асрда қурилган бўлиб, бинонинг тасарруфига таҳоратхона, ҳовуз, хужралар кирган. Масжидни қуришда (1895) уста Юсуф ва унинг шогирдлари жонбозлик кўрсатдилар.\nМаҳаллада оилалар авлод-авлод бўлиб истиқомат қилганлар. К.Эгамбердиев, Баротов, Йўлдошев, Юсупов, Вафоевлар оилалари маҳалла аҳолисининг кўпчилик қисмини ташкил қилади.\nМаҳаллада турли касб эгалари яшаганлар. Ҳамид бобо ҳалвогарлик, Йўлдош бобо аравакашлик, Фозил, Карим ва Аҳмад бобо тижорат, Ҳикмат бобо тамаки етиштириш, Хусайн бобо сангтарошлик, Оқил ака тунукасозлик, Ҳикмат бобо деҳқончилик билан шуғулландилар.\nТарихий манбаларда маҳаллани Хунчаккон деб аташган. Бу ном Хон Саид Имомнинг фожиали ўлими билан боғлиқ бўлган ривоятлардан олинган.\nБОҒИ БАЛАНД. Маҳалла XV асрда вужудга келган бўлиб жамоанинг усталари, меъморлари Регистон меъморий мажмуасини барпо қилишда қатнашганлар.\nМаҳаллада 1910 йилда Дўстматбой ҳомийлигида «Дўстматбой мадрасаси» қурилади. Унинг пештоқида Шердор мадрасасининг расми кичик нусхада солинган эди. Бу сарзаминда Улуғбек ҳаммоми, ҳовузи сангин ва бошқа иншоотлар қурилиб, уларнинг меъморлик безаклари ва санъати бетакрор эди.\nҲозир Рассомлар Хазинаси ва икки қаватли турар жой биноси жойида маҳалла масжиди, ҳовузи, таҳоратхонаси ва хужралар мавжуд эди. Бу муқаддас бинолар ХХ асрнинг 50-йилларида бузиб ташланди.\nУшбу тарихий масканда шоир Жавдан Раҳмонов, таниқли уста Баҳри ва Рофе, профессор Ш.Раҳмонов, мураббийлар Қулизода Турсунов, тадбиркор Аҳтам ака, Абдураҳим сиёҳкор (пойафзал тикувчи), жамоа арбоби Т.Каримов ва бошқа ҳурматли инсонлар истиқомат қилганлар.\nАБДУЛЛА ҚАҲҲОР МАҲАЛЛАСИ. Маҳалла 1959 йили Яхчиҳо, Кушхонаи Кўҳна, Қандалотпазон қишлоқлари таркибида вужудга келган. Ушбу қишлоқлар «Ўзбекбригада», «Ўзбекистон» колхозлари тасарруфида эди. Аҳолининг таркибини 60-йилларда бузилган Растаи Нав, Таги Шўр, Боғи баланд маҳаллаларидан кўчиб келган фуқаролар ташкил қилади.\nҲар бир қишлоқнинг масжиди, таҳоратхонаси, ҳовузи ва хужралари бор эди. Маҳалланинг янги марказида бу каби иншоотлар барпо қилинмади.\nАҳоли нўхат қовуриш, шўрданак ишлаб чиқаришга ихтисослашган. Кулол буюмлар ишлаб чиқариш Амри, Нажми, Раббим, Сирож усталар учун ота касби ҳисобланади. Муқаддасой ва Ҳуррам каби каштадўзларни барча танийди. Тоҳир ошпаз, Рустам ва Раҳим новвойлар, Ботир, Зубайд ва Мурод қассоблар, М.Вафоева, М.Қаюмова, М.Собирова мураббийлар ўз меҳнатларига муносиб обрў топдилар.\nНОМОЗГОҲ. Маҳалла XIX асрда ташкил топган бўлиб, унинг номи билан юритилган масжид XV- XVI асрда барпо қилинган.\nМасжид Нодир Девонбегининг ҳомийлигида қурилган бўлиб, унинг тасарруфига ҳовуз, таҳоратхона, хужралар ва каттагина боғ кирган эди.\nМаҳалла ҳудудида маҳаллий бойларнинг боғлари давлат томонидан мусодара қилинганидан кейин, 1928 йили суяк сил касалликлари санаторияси қурилди.\nНомозгоҳ масжиди тўғрисида Бобурнинг «Бобурнома», Абу Тоҳир Хожанинг «Самария» асарларида маълумотлар келтирилган.\nТоҳир беқасамбоф, Тўрақул, Насриқул мисгарлар, Шариф сартарош, Мирзиё қассоб, Зиёдулло наққош, Нарзиқулов ўқитувчи, Раҳмон ва Абдулло табиб кабилар маҳаллада узоқ йиллар истиқомат қилганлар.\nМаҳаллада улуғ ёзувчи Садриддин Айний, Шароф Рашидов яшаб ижод қилганлар. Хўжа Аҳрорнинг авлодлари ҳам шу сарзаминда истиқомат этадилар.\nШАРИФХЎЖА. Маҳалла XIX асрнинг иккинчи ярмида шаҳарнинг ғарбий қисмида вужудга келган. Унинг теварагида Кўлба, Роҳат, Дегрезон, Ашўр Муҳаммад, Сўзангарон-1 ва Сўзангарон-2 маҳаллалари жойлашган.\nМаҳалла масжиди 1878 йилда Шарифхожа ҳомийлигида қурилиб, унинг тасарруфига ҳовуз, таҳоратхона ва хужралар кирган эди.\nЖамоа ҳудудида Самарқанднинг XI-XII аср қалъаси, Ёри Девона қабристони ва бошқа муқаддас жойлар мавжуд. Аҳоли асосан Самарқанд туманининг Кўлба, Мўлиён ва Оқмасжид қишлоқларидан кўчиб келган.\nКосиб ва ҳунармандлар маҳалла фуқароларининг аксарият қисмини ташкил қилади. Шамсиддин Фаҳриддинов бинокорлик, Абдунаби бофандалик, Қурбон, Саидмурод, Бобомурод саллабофлик, А.Абдураҳмонов, Мулложонов, Сайфуллаев кўнчилик, Хўжақул, Раҳимқул телпакдўзлик, Р.Собирова, Б.Шокирова жомадўзлик, Ҳ.Набиева, Т.Раҳмонова каштадўзлик, Мулло Умар, Нурулло ва Абдулло ҳалвогарлик, Акрам, Абдукарим сартарошлик, Муҳиддин тунукасозлик, А.Шукуров аравакашлик билан оила тебратиб маҳалла тарихига асос солдилар.\nҚАЛАНДАРХОНАИ КЎҲНА. Самарқанд шаҳрининг ғарбий минтақасида XV асрда маҳалла вужудга келди. Ушбу сарзаминда қабристон бор эди. Унинг теварагида қаландарлар истиқомат қилишган. Улуғбек мадрасасини қуришда унинг атрофини очиш учун қабристонни бузиш ва қаландарларни кўчиришга тўғри келди. Аҳолининг кўпчилик қисми Қаландархона маҳалласига кўчирилади. Қабристонни зиёрат қилиш учун келган ўзбек тилида сўзлашувчи сайёҳлар маҳаллий аҳолидан қаландарларни сўраганда, улар «бу эски қаландархона» деб жавоб берганлар. Ўша вақтдан бошлаб маҳалла ана шу ном билан юритиладиган бўлди.\n50-йилларда қабристон ва унинг ҳудудидаги хонақоҳ бузиб ташланди. 30-йилларда бу минтақада янги мактаб биноси қурилди. 2006 йилда мактаб биносини бузиш жараёнида унинг остидан қабр ва мақбаралар топилди.\nМаҳалла ҳудудида масжид, хужралар ва таҳоратхона ва ҳовуз бор. Бу минтақада тўртта кўл ҳам мавжуд эди. Бинобарин бу жойни Тўрткўл деб атаганлар.\nМаҳалла аҳолиси турли касб билан шуғулланиб келган. Абдурасул карвонбоши, Оламқул саройбон, Хўжақул ва Барот тадбиркорлар, маорифчи Офтобхон Тоҳирова, давлат арбоблари Р.Сатторов ва Р.Ҳайитов, Иноят бобо ҳалвогар, Асади ҳарбуза, Солех бобо табиб ва бошқа ҳунармандлар маҳалладошларнинг фахри ҳисобланади.\nШАРҚ (ЯҲУДИЙЛАР). Маҳалла XVIII асрда вужудга келган. Жамоа Самарқанд шаҳрининг мустақил этник тизими ҳисобланган. Унга калонтар (оқсоқол) лавозимига сайланган нуфузли инсон раҳбарлик қилган эди.\nШарқ маҳалласи Чокардиза, Шох Каш, Чанговли, Жўгихона, Оби Машҳад, Муборак ва Имом Восе жамоалари билан чегарадошдир.\nБу сарзаминда аҳоли косибчилик билан шуғулланган. Улардан шоир Зебохон, Расиби (XVII-XVIII), артистлар Борухи Калхот, Леви Бобохонов, М.Толмасов, Г.Муллоқандов. Я.Гадоев, шоир Ю.Кураев, рассом Ю.Элизаров ва б. машҳур бўлган.\nБОЛОИ ҚАЛЪА. Маҳалла XVII-XVIII асрларда ташкил топган. Унинг ҳудудида Самарқанднинг ўрта аср қалъалари, Хўжа Аҳрор дарвозаси, Новадон ариғи, Себзор мозори, авлиёлар қабри жойлашган, Мулло Қаландар, Масжиди Нақшин, Дониёрбек, Чақар ва Дарвозаи Хўжа Ахрор маҳаллалари жамоага чегарадошдир.\nXIX асрда маҳалла Дарвозаи Хўжа Аҳрор ва мулло Қаландар маҳаллалари тасарруфида эди. Ўша йилларда аҳоли ўз маҳалла масжидини барпо қилиб унга Масжиди боён (Бойлар масжиди) номини бердилар. Кейинчалик бу масжид бузилиб, янги масжид биноси қурилади. Унинг таркибида таҳоратхона, хужралар ҳам бор эди. Бу масжид ҳам бузиб ташлангач, унинг ўрнида чойхона қурилди.\nМаҳаллада косиб ва ҳунарманд оилалар истиқомат қилганлар. Саид заргар, Акрам бешиксоз, Ҳайдар сартарош, Жўрақул ва Ҳайдар ишқорпазлар, Раҳим ҳалвогар, Муҳаммадқул новвой, Амонбой тадбиркор, маорифпарвар М.Ғиёсов, савдо-тижорат ташкилотчиси С.Баҳриддинов ва бошқа касб эгалари маҳалланинг асил фарзандлари ҳисобланади.\nДАРВОЗАИ ХОЖА АҲРОР. Маҳалла Самарқанднинг қадимги дарвозаларидан бирида жойлашган. Бу минтақада Себзор қабристони, Жонфидо ҳазратларининг қабри, Хожа Рушнойининг муқаддас қадамжойи, Новадон ариғи ва Коризгоҳ каби тарихий ва археологик масканлар жойлашган.\nМаҳалланинг Дарвозаи Берун ва Масжиди боён каби масжидлари, уларга қарашли ҳовузлар, таҳоратхона ва хужралар бор эди. Бу иншоотлар ХХ асрнинг 40-50 йилларида бузиб ташланди.\n1912 йилда шаҳар губернаторининг қарори билан масжиднинг ёнидан булоқ суви кўча ёқасига чиқарилиб, тошдан охур ўрнатдилар. Улов ва пиёда йўловчилари булоқ сувидан фойдаланганлар.\nМаҳаллада сомон, ўтин ва мева билан савдо қилувчи бозор мавжуд эди. Самарқанд шаҳрида илк вино цехи ҳам шу минтақада қурилди.\nМаҳалла фуқаролари косиб ва ҳунармандлар билан фахрланадилар. Тўра ва Қилич аравасозлар, Қодир, Усмон сартарошлар, Баҳри совунгар, Умар дарвозабон, Тошпўлат бобо винопаз, шоир Гулхани, маорифпарвар Ҳ.Юнусов ва Б.Саломов каби таниқли шахслар баракали умрини ана шу сарзаминда ўтказганлар.\nДЕВОРИ КЎНДАЛАНГ. Маҳалланинг номидан маълумки, бу минтақада Девори Қиёмат қалъаси мавжуд бўлиб, у қадимда барпо қилинган. Маҳаллий ернинг нотекис бўлганлиги боис қалъа бир текис қурилмаган экан. ХХ асрнинг 30-йилларида қалъанинг қолдиқлари колхоз майдонларига айлантирилади.\nМаҳалла ҳудудида каттаю-кичик мозорлар бор. Жумладан «Ҳафт додарон» мозори кўпчиликнинг муқаддас жойига айланган.\nБу сарзаминда иккита масжид-Урганжи ва «Масжиди Санги калон» мавжуд эди. Масжидларга қарашли таҳоратхона, ҳовуз ва хужралар бузилиб кетди.\nМашҳур усталар ва наққошлар Муқум бобо Вали, санъаткорлар А.Зубайдуллаев ва С.Шукурова, жамоат арбоби Яҳъё Афзали, уста деҳқонлар Мулло Баҳри, Ҳотам ака, маориф жонкуярлари М.Нарзиев, А.Сайфиддинов, олимлар А.Ахтамов ва Б.Рустамов ана шу заминда истиқомат қилиб, эл ҳизматини адо этганлар.\nСАДРИДДИН АЙНИ. Таниқли тожик ёзувчиси номи билан юритилган шоҳ кўчанинг бошланишида 1970 йили вужудга келган маҳалла тасарруфида Тути Худойи, Ҳазорбоғ қишлоқлари бор эди. Унинг ҳудудида Дамдаржўш қабристони ва масжиди мавжуд эди. Уста Абдусаттор ҳомийлигида Эшонқишлоқ, Тути Худойи ва Мўлиён қишлоқларида учта масжид қурилади. Аммо мазкур муқаддас жойлар 30-40 йилларда батамом бузилиб кетди.\nЧархипалакчилар, шу маҳалланинг асил фарзанди эдилар. Уста Ғани ва уста Зиё соҳанинг зукко мутахассислари эдилар. Ҳалвогарлар Азим ва Саид бобо, Узоқ, Умар ва Салоҳиддин михгарлар, Облоқул ва Эргаш сандиқсозлар, Миробод бобо мўкидўзлар, Розиқ ва Парда ғалтакбофлар, Пўлат ошпаз, Исрофил ва Исроил қассоблар, А.Ҳакимов (маорифчи) каби шахслар маҳалладошлар қалбида абадий муҳрланиб қолган.\nРОҲАТ. Маҳалла XVII-XVIII асрларда Самарқанд шаҳрининг Самарқанд тумани билан туташган минтақасида вужудга келган.\nУнинг ҳудудида шаҳар ариғи, Ёри Девона ва Себзор қабристони мавжуд бўлиб, Термез кўчаси Буюк Ипак Йўлининг марказида жойлашган. Бундан ташқари, маҳалла чегарасидан Хожа Абди Берун қабристони томон қури�ган қадимий Марв номи билан машҳур шоҳ кўча ҳам бор.\nМаҳаллада масжид, ҳужралар ва таҳоратхона мавжуд эди. Бу иншоотлар 30-йилларда бузилиб кетди. Шаҳарликларга хизмат бажо келтирган Қўш тегирмонлар ҳам ана шу сарзаминда эди.\nМаҳалла Мўлиён ва Номозгоҳ маҳаллаларига қўшилди ва кейинчалик мустақил жамоага айланди. Унинг ҳудуди қўшни «23 феврал» ва Куйбишев номли колхоз майдонлари ҳисобидан кенгайтирилди.\nУшбу минтақада 20 дан кўп ҳунармандчилик хиллари мавжуд эди. Наби ва Баҳри кавшдўзлар, Қорабой бофанда, Мажид маҳсидўз, Файзи гилкор, Асли ва Мирбобо заргарлар, Зоҳид ва Ҳамроқул налгарлар, Раҳмат ва Салоҳ баққоллар, Муйин ва Зиё ҳалвогарлар, Ҳожи фонусчи, Холиқ муаллим сингари инсонлар ҳалол меҳнат туфайли абадий ном қолдирдилар.\nХОНСАИДИМОМ. Маҳалла Самарқанд шаҳрининг тарихий обидаларига бой минтақасида вужудга келган. Унинг ҳудудида Новадон тарихий ариғи, Гўри Амир комплекси, Оқсарой ва Руҳобод жойлашган.\nМаҳаллада араб лашкарбошиси Ҳолид ибн Валид, тасаввуф тариқатининг йирик намояндалари Саид Аҳмад Вали, шайх Аттори Валиднинг қабрлари бор.\nХонсаидимом қорахитой қавмига мансуб шахс бўлиб, жомеъ масжидида ғайридинлар томонидан ўлдирилган ва шу ерда дафн этилган.\nМаҳалла аҳолиси ўртасида косиб ва ҳунарманд оилалар қадим замондан яшаб келадилар. Одина, Турсун, Умар, Наими куллоллар, Ортиқ, Шукур заргар, Зиё ва Абдуҳамид гилкор, Ашўр шоҳибоф, Ёдгор налгар, Тўрақул дурадгор, Султон доирасоз, Муҳтарам опа каштадўз, Норбой қассоб шулар жумласидандир.\nТаниқли шоирлар Мулла Монеъ ва Мунъим (XVII аср), маърифатпарварлар Мулло Саъдулло ва Лутфулло, ёзувчи ва таржимон Кибриё Қаҳҳоровалар ўз ижодий фаолиятларини ана шу заминда бошлаганлар.\nЖамоат арбоблари Султон Исрофилов, ҳуқуқшунослар Қурбон Содиқов ва Бозорқул Ҳайдаров, Муҳаммаджон Умаров сингари жонкуяр инсонлар ватан учун хизмат қилишни фуқаролик бурчи деб яшадилар.\nҒАФУР ҒУЛОМ МАҲАЛЛАСИ. 1960 йилларда Самарқанд шаҳрида қурилиш ва ободонлаштириш ишлари бошланиб Ҳавзи Сангин, Боғи баланд, Аллофи, Тўқумдўз, Мотрид, Лаби ғор, Булбулак маҳаллалари барҳам топди. Аҳоли Самарқанд туманига қарашли Кенжа ёғчи, Яхчиҳо, Қандалотпазон, Кушхонаи Кўҳна қишлоқларида янги ҳовли-жой қуриб яшай бошладилар. Натижада 1967 йили маҳалла барпо бўлди. «Қизил Октябр» колхози ҳудудида аввал Мулиён-1 ва Мулиён-2 маҳаллалари вужудга келди. Кейинчалик ана шу маҳаллалар таркибида Қаландархона, Ғ.Ғулом, Ҳамза, Х.Иброҳим, Қўшчинор, Роҳат ва С.Айни маҳаллалари вужудга келди.\nҲар бир қишлоқнинг ўз масжиди бор эди. Масжидларни қуришда усто Абдулфайз, Қобил акаларнинг ҳиссаси катта эди.\nБу сарзаминда талайгина косиблар яшаганлар. Жумладан, Зиё ва Абдуғани чархипалакчилар, Кенжа ёғчи, каштадўзлар К.Рустамова ва С.Розиқова, таниқли бастакор Набижон Ҳасанов ва Р.Ҳамроқулов, саноат ташкилотчиси Б.Ҳамроқулов, шоир Салим Кенжа ва бошқа ижодкорлар умр кечирганлар ва айримлари фаолият кўрсатиб келадилар.\nХАЛИФА ИБРОҲИМ. Маҳалла Самарқанднинг қадимий минтақаларидан бирида вужудга келган. Унинг ҳудудида Хожа Абди Дарун, Сулфа Кабутак, Халифа Иброҳим ва Пистамазор қабристонлари, Жўйи Даштак ва Мўлиён каби тарихий жойлар ва қишлоқлар мавжуд.\nХалифа Иброҳим тасаввуф тариқатининг арбоб бўлиб, унинг муридлари Афғонистонда ҳам яшаганлар. Афғонистон шоҳи Абдураҳмонхон ўзини Х.Иброҳимнинг муриди санаб, 1860 йили шайхнинг қабрини таъмирлагани, унда гумбаз ўрнатгани фикримизнинг далилидир.\nМаҳалла «Ўзбекбригада», «Қизил Октябр» ва «Комсомол» колхозлари ҳудудида ХХ асрнинг 60-йилларида ташкил топган. Жамоа тасарруфидаги саккиз ҳовуз, тўрт масжид ва уларга тегишли хужралар ва таҳоратхоналар 70-йилларда бузилиб кетди.\nМаҳаллада ҳунармандлар авлод-авлоди билан яшаганлар. Зиё ва Ғани усталар, Тўйчи кавшдўз, Ҳаким ва Ражаб чорвадорлар, милиция ходими И.Шарипов, хотин-қизлар ҳаракати ташкилотчиси И.Шарипова, табиб Ж.Исаев, ўқитувчи Х.Боқиева ва бошқалар маҳалла тарихида ном қолдирдилар.\nКЎЛБА. Маҳалла Самарқанднинг қадимги қалъаси, Хўжа Ахрор ва Сўзангарон дарвозаларига туташган жойда вужудга келган.\nМаҳалла чегарасида қадимги Ёри Девона, Себзор қабристонлари, Дониёрбек мозори, Новадон ариғи жойлашган. Самарқанд туманининг Қўлба ва Андижони қишлоқларидан кўчиб келган.\nАҳоли турли касб билан шуғулланган. Уларнинг орасида Қули, Шариф бобо аравакашлар, уста Худойқул бобо, Эргаш ёғчи, Ғулом қассоб, Бобомурод кўнчи, Тўрақул бўёқчи, Узоқ ва Аҳрор этикдўзлар, жамоат арбоби А.Норбоев, Тошканди бобо тадбиркор, маорифчилар С.Марупов ва Ф.Сирожева, профессор Ҳ.Каримов шу сарзаминнинг асил фарзандларидир.\nМасжид биносини қуришда Ҳожи Маъдихўжанинг ҳиссаси катта. Бу инсон ўз маблағи ва фуқароларнинг ҳашари билан маҳалла масжидини, ҳужралари ва таҳоратхонасини барпо қилишда бевосита қатнашди. 1950 йилларда масжид давлат тасарруфига ўткизилиб унга тегишли бинолар ва ҳовуз бузиб ташланди.\nҚИРЧА. 1985 йили Самарқанд туманига қарашли Боғи баланд қишлоқ шўроси ва Боғи майдон қишлоғига қарашли минтақаларда янги маҳалла ташкил топди. Унинг ҳудудида М.Улуғбек асос солган расадхонанинг Кўҳак тепалигининг давоми, Галаосиё, Афросиёб шаҳарчасининг чегараси мавжуд. Маҳаллада Ҳазрат Дониёр қабри ҳам бор.\nБу минтақани тарихий манбаларда Мирохури ва Боғи Нақши Жаҳон деб ёзилган. Амир Темур бу ерда от ва бошқа уловларни сақлайдиган охур қурдирган. Кейин М.Улуғбек боғ яратиб, унинг супасини мармар тошлар билан безаб, уларга юлдузлар нақшини солдирган экан.\nМаҳаллада масжид ва унга тегишли бўлган бошқа зарурий бинолар мавжуд эди. 30-йилларда масжид биноси қаровсиз қолди ва кейинчалик бузилди.\nҚадимдан косиблар бу масканда истиқомат қилганлар. Муродқул, Ўрун ва Ғани лажомдўз ва тўқумдўзлар, Жума қамчинбоф, Мақсуд ва Ориф кавшдўзлар, Амон ва Раҳим кўнчилар, Мелик ва Иброҳим темирчилар, Қобил ва Наби дурадгорлар, Саттор ҳалвогарлар, Мансур баққол, Бўриқул жувозкаш, Эсон мисгар, Эргаш ва Саидмурод қассоблар, Исом ва Фозил новвойлар, Яҳё ва Воҳид тунукасозлар, Бекмуҳаммад телпакдўз, жами 19 касб эгалари яшаган.\nОБИ МАШҲАД. Маҳалла Самарқанд шаҳрининг шарқий-шимолий қисмида жуғрофий тузилиши нисбатан ноқулай жойда вужудга келган. Унинг ҳудудидан Оби Машҳад ариғи ва унга қуйиладиган бошқа катта ва кичик ариқлар оқиб ўтади.\nXV асрда маҳалла чегарасида Шайхлар (кейинча Амиробод деб аталди) маҳалласи ташкил топди. ХХ асрнинг 30-йилларида кўн заводи ва «Ҳужум» фабрикаси барпо қилиниб, маҳаллага тегишли қабристон ва турар жойлар бузилади.\nШайхлар маҳалласида масжид ва ҳовуз қурилган эди. Унинг марказидаги Майдони Лаълда фуқаролар сайил ва ҳайит байрамларини ўтказишга одатланган эдилар.\nМаҳалланинг фахри бўлмиш косиблар авлоди яқин йилларгача фаолият кўрсатиб келдилар. Шермуҳаммад, Ёрмуҳаммад ва Мирмуҳаммад эгарсозлар, Султонхон этикдўз, Маъруф заргар, Мухторхон нонвой, саноат ишлаб чиқариш илғорлари А.Султонов, Ҳ.Султонова, М.Нумонов, маорифпарварлар Муҳташамхон, табиблар Муқаддасхон ва Султонхон, дуохонлар Ғуломхон ва Эшони Алихонларни маҳалладошлар унутмайдилар.\nОРИФЖОНБОЙ (ЗАРДЎЗОН). Маҳалла XV-XVI асрларда вужудга келди. Маҳалланинг аввалги номи Зардўзон бўлиб, аҳоли зардўзлик билан шуғулланган. Ана шундай инсонлардан бири Саидкамол (1657 й) бўлиб Фитрати Зардўз адабий тахаллуси билан асарлар ёзган. Зардўзнинг «Ғолибу матлуб» достони тўғрисида Малеҳо Самарқандий ўз асарларида ёзган эди.\nXVIII асрда тошкентлик тадбиркор Орифжонбой бу минтақада иккита масжид солдиради. 30-йилларда маҳаллий зиёлилар (Қори Исмат) бошчилигида болалар қабристони текисланиб, бошланғич мактаб, боғ ва дам олиш майдони барпо қилинди.\nМаҳалла зиёлилари билан Саидаҳмад Васлий, Сиддиқи Ажзи каби маърифатпарварлар халқнинг саводини чиқаришда фаолият кўрсатганлар.\nБу сарзаминда талайгина олимлар ва ёзувчилар яшаб ижод қилдилар. Обид Исмати, Аъзам Шахиди, Ҳодизодалар сулоласи фан ва маданиятнинг равнақи йўлида фидойилик кўрсатдилар.\nКосиблар сулоласи аҳолининг кўпчилигини ташкил қилади. Қаюм этикдўз, Карим гилкор, Ҳасан новвой, Тошқул бодхон, Болта ошпаз, Амин маҳсидўз, Нарзулло пичоқчи, Нарзиқул аравасоз, Насим ҳалвогар, Амини темирчи каби ҳунармандларнинг номини ҳозиргача маҳалладошлар эслайдилар.\nХАЛИФА ЛАЪЛИБЕК. XVII-XVIII асрларда вужудга келган маҳалла сиёҳкорлар (этикдўзлар)нинг пири номи билан юритилади.\nМаҳалланинг масжиди тошкентлик бадавлат шахс Дўстматбойнинг чорвачиликдан олган бир йиллик даромадидан барпо қилинади. Бой яна қўшни Баландкўпрук маҳалласи масжидини ҳам ўз маблағидан бунёд этган экан. Х.Лаълибек масжидини баъзилар Эшонмасжид деб юритадилар. 1966 йила фуқаролар ихтиёрига берилди. Ушбу маҳаллани баъзи адабиётларда Фони маҳалласи деб атайдилар. Ҳозирги 27-сон ўрта мактаб жойида Фон (Панжакентнинг қишлоқларидан бири)дан кўчиб келган муҳожирлар яшаган эди. Ана шу қишлоқ номи билан юритилган жамоа кейинчалик Х.Лаълибек билан алмаштирилади.\nМаҳаллада Махдуми Аъзам авлодидан бўлган бир неча оила истиқомат қилади. Шулардан бири Халифа Саид Абдулқосимхон бўлиб, нақшбанд тариқатига эътиқод қилган экан. Бу шахсни баъзилар эшонимиён деб атаганлар.\nБу тарихий масканда косиблар авлоди асрлар давомида яшаб меҳнат қилганлар. Мажид, Ислом, Маъди маҳсидўзлар, Қобил ва Жамол усталар, Қори Хусени Саррож (лажом тикувчи), Мардон мисгар, Мамадқул сандиқсоз, Исматулла сартарош, Сайфуллахон ва Мардон бофандалар, Наби\nва Раззоқ қассоблар, Тўрақулов муаллим, М.Атоев олим ва бошқа ўнлаб косиб ва зиёлиларнинг номини келтириш мумкин.\nОЙСАВАТ. XIV асрда вужудга келган бу маҳаллада Самарқанд тарихшунослигида маълум бўлмаган бир неча тарихий муқаддас жойлар мавжуд. Жумладан, Чилдухтарон, Махсум девона, Шохқосим, Анвари озари мозорлари шу минтақада жойлашган. Яна фуқаролар ўзлари учун ҳовлилар барпо қилган жойларни «Бузрукворлар чорбоғи» деб юритадилар. Маҳалла масжиди иккинчи жаҳон урушигача мавжуд эди. Унинг ҳужралари, таҳоратхоналари бузилиши билан халқ қурилиш материалларини ўзлаштириб олдилар.\nТурли касб эгалари бу масканда ота-боболари меросини сақлаб келадилар. Ҳожибойбачча тадбиркорликда уста инсон эди. От савдоси билан шуғулланган бойнинг Афғонистон ва Эрон, Марказий Осиё бозорларида кўпгина мижозлари бор эди. Мирэҳсон дўппидўз, Баҳриддин маҳсидўз, Қаюм этикдўз, Махтобой, Маҳкамбой паранжидўз, Мелик ва Тоҳир қассоблар, Робия опа новвой, Қурбон ҳалвогар, Самад ошпаз, Насим чармгар, Бобораҳим ашулачи каби ҳунарманд ва санъаткорлар эл ардоғида яшадилар.\nҚАЛАНДАРХОНА. Маҳалла Самарқанд шаҳрининг жанубий-шарқий минтақасида XV асрда вужудга келган. Бу сарзаминда асосан ислом динининг яссавия тариқатига мансуб бўлган руҳонийлар истиқомат қилганлар.\nАбу Тоҳир Хожанинг «Самария» асарида ёзишича, Ҳазрат Ҳожи Сафо бобонинг мозори ва унинг номи билан юритилган қаландарлар қабристони мавжуд. Бу тарихий шахс Муҳаммад пайғамбарнинг кулоҳ ва жандасини Ҳожи Абдураҳмон бобо қаландардан мерос олиб кийганлар. Бу зотдан кейинги асрларда жами 39 таниқли қаландарлар бу анъанани давом эттирганлар. Ҳожи Сафо бобонинг беш фарзанди бўлиб, улардан Ражаб номли ўғли пешқадам диний арбоблардан эди. Рум ва Мисрда ўз маблағидан бир неча тақялар (диний бинолар) солдириб Қоҳирада оламдан ўтган.\nТарихий манбаларда «Бу минтақада Хожа Муҳаммад Фазлий «Шақиқий Балхий мозори» шаҳар дарвозаси бўлган ва ўтган замонларда «Фирўза дарвозаси» деб аталадиган Қаландархона дарвозасининг ичида» деб ёзилган. (51-бет).\nМИРЗО УЛУҒБЕК. Маҳалла Самарқанд шаҳрига чегарадош Самарқанд туманининг Гулистон жамоа хўжалиги ҳудудида 1977 йили ташкил топди. Жамоанинг умумий майдони 20 гектарни ташкил қилиб, Кўл, Темирчи, Навбоғчиён, Бекҳо, Хаймари Боло, Хаймари поён, Лолазор маҳаллалари билан қўшнидир.\nАбу Тоҳирхожанинг «Самария» асарида 7 маҳаллага қўшни қишлоқларда, хусусан, Кўл маҳалласида араб лашкарлари Қутайба бошчилигида 7 ой тайёргарликдан сўнг Самарқандни ишғол этган. Ана шу даврда «Кўли моғиённи» барпо қилиб, бу сарзаминда истеҳкомлар, боғлар, сув иншоотлари ва йўллар бунёд этганлар.\nМаҳалланинг ҳудудида Чилдухтарон қабристони, Камолиддин авлиё мозори каби муқаддас қадамжолар мавжуд. Камолиддин авлиё номи билан юритилган масжид шўролар даврида бузилди. Масжидни тиклаш ва ишга туширишда профессор Турсун Холматовнинг хизмати катта.\nМаҳаллада талайгина меҳнат фахрийлари, таниқли уста ва меъморлар истиқомат қиладилар. Бойқўнғир космодромининг қурилишида фаол қатнашган Ҳасан бобо Жўрақулов, Каттақўрғон сув омбори ва Фарҳод ГЭСи қурилишида қатнашган Аҳмад бобо Рўзиев, Ўзбекистоннинг полвонлари Алимардон, Шариф, Абдулло акалар шулар жумласидандир.\nМаҳаллани олимлар жамоаси деб айтишларига асос бор. Академик Б.Ширинқулов, проф.Н.Турниёзов, Т.Холматов, Ж.Пиримқулов, таниқли рассом Э.Муҳаммадиев жами 13 миллат вакиллари истиқомат қилаётган фуқаролар билан аҳил фаолият кўрсатмоқдалар.\nМаҳалланинг Турон, Турон-1, профессорлар Лолазор, Бобур, Маҳзуна, Қори Сирож, А.Яссавий, Жалол Жўраев номли кўчаларда 504 оила, жами 2376 минг аҳоли билан мустақилликка шукрона айтиб яшамоқдалар.


Жаҳон банки: пандемия сабаб 150 миллион одам қашшоққа айланади\nИқтисодиёт 21:22 / 10.10.2020 4196\nҚашшоқлик илдизи, асосан, қишлоқ ҳудудларига бориб тақалади. Бироқ Жаҳон банкининг таҳлилларига кўра, инқироз давом этаверса, дунё қашшоқлари сони кейинги йил охирига бориб яна 150 миллионга кўпаяди. Бу кўрсаткич ўқимишли шаҳар аҳолиси ҳисобига ошади.\nАйни дамда глобал иқтисодий ўсиш 5,2 фоизга қисқариши кутилмоқда. Бу пасайиш охирги 80 йилда ҳам кузатилмаган. Aгар вазият шундай давом этса, пайдо бўладиган қашшоқ аҳоли кунига 1,9 доллардан камроқ пул эвазига кун кўришига тўғри келади. Шундоқ ҳам ҳозир дунё аҳолисининг чорак қисми кунига 3,2 доллардан камроқ сарфлаб яшаб келмоқда.\nЯнги пайдо бўладиган камбағалларнинг катта қисми – 110 миллиондан ортиғи Шарқий Осиё ва Африка Саҳараси аҳолиси бўлиши кутилмоқда.\nИшсизлик ўсиб бораётгани, кўпчилик жамғариб қўйган пулларини-да сарфлаб тугатгани сабаб одамлар камроқ овқат ейишга мажбур бўлмоқда. Кўплаб болалар, улар дунё қашшоқларининг ярмини ташкил этади, масофавий таълим дарсларига қатнашишга имкон топа олмаяпти.\nҚурилиш ва ишлаб чиқариш билан боғлиқ соҳаларда норасмий тарзда фаолият юритадиганлар кўпайиши кутилмоқда. Лекин турли чекловлар ва ҳаракатланиш билан боғлиқ тақиқлар биринчи бўлиб уларга таъсир кўрсатади. Тикланиш учун ўн йил керак бўлиши мумкин. Бу энди камбағалликдан қутилиб, «косаси оқара бошлаганлар» учун айниқса қаттиқ зарба бўлади.\nЎта қашшоқ оилаларнинг болаларини туғилиши билан турли муаммолар кутиб олади: онаси ва табиийки ўзи ҳам тўйиб овқат ейиш имконидан маҳрум, тиббий хизматдан ҳам кўнгилдагидек фойдалана олмайди. Туғилганидан сўнг қашшоқ оила чақалоқлари доим ҳам расмий рўйхатга олинавермайди. Туғилибоқ келган бундай қашшоқликдан эса қутилиш жуда қийин бўлади.\nПандемиягача Африкада баъзи мамлакатлар камбағалликка қарши «таъсирчан ҳаракатлар» қилган ва нисбатан ривожланаётган иқтисодга эга бўлганди. Энди эса 54 та Африка давлати пандемиянинг иқтисодий ва ижтимоий таъсирига қарши курашиш учун кейинги 3 йилда ҳар бир йил учун умумий 100 миллиард доллар керак бўлишини айтмоқда.\nБундан ташқари, тахминан ҳар учинчи ўта қашшоқ одам Африка Саҳарасида яшовчилардан бўлиши тахмин қилинмоқда. Бу ўртача 26-40 миллион одам дегани. Шарқий Осиёда эса бу рақам ундан ҳам каттароқ: 49-57 миллион атрофида.\nЖаҳон банкининг тахминича, 88-110 миллион аҳоли шу йил, қолган 23-33 миллиони эса келаси йил қашшоққа айланиши мумкин. Бундан ташқари, иқлим ўзгаришлари туфайи 2030 йилгача яна 100 миллион одам камбағалга айланиши хавфи ҳам бор.\nМаълумот учун, бугунги кунда 690 миллионга яқин дунё аҳолиси қашшоқ ҳисобланади. Яъни, улар кунига 1,9 доллардан камроқ пулга тирикчилик қилади. Бошқа манбалар эса дунёдаги камбағаллар сонини 736 миллиондан ошиқ деб кўрсатади. Уларнинг ярми бешта мамлакатда – Ҳиндистон, Бангладеш, Нигерия, Конго ва Эфиопияда яшайди.\n23:25 / 26.02.2021 1056\n22:45 / 26.02.2021 3830


Депутат: «Айрим ҳокимларга кўчмас мулкидан айрилиб, ҳаммасидан тўйиб юрганлар номидан махсус «ташаккурлар!»\n17:30 / 05.07.2019 24766\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси депутати Расул Кушербаев телеграмдаги каналида навбатдаги пост қолдирди. Унда депутат норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга бўлган муносабат ҳақида фикр билдирган.\n“Сўнгги ҳафталарда бузилавериб тренд даражасига чиқиб, “эгилиб” қолган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва талаблар:\n- “Хусусий мулк бошқа мулк шакллари каби дахлсиз ва давлат ҳимоясидадир” (Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 53-моддаси);\n- “Мулкдор мулкига ўз хоҳишича эгалик қилади, ундан фойдаланади ва уни тасарруф этади” (Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 54-моддаси);\n- “Хусусий мулкни ҳимоя қилиш ва мулкдорлар ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисида”ги Қонун;\n- Президентнинг 01.08.2018 йилдаги 5495-сонли “Ўзбекистон Республикасида инвестиция муҳитини тубдан яхшилаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони 2-3 бандлари;\n- Вазирлар Маҳкамасининг 29.05.2006 йилдаги 97-сон қарори билан тасдиқланган “Давлат ва жамоат эҳтиёжлари учун ер участкаларининг олиб қўйилиши муносабати билан фуқароларга ва юридик шахсларга етказилган зарарларни қоплаш тартиби тўғрисида”ги низоми.\nХалқнинг ишончини қозониб, хоҳиш-иродасини ифода этаётган ҳужжатларни оёқости қилиб, “халқ хизматчиси”га айланаётганларга ва айниқса, айрим ҳокимларга кўчмас мулкидан айрилиб, ҳаммасидан тўйиб юрганлар номидан махсус “ташаккурлар!”.\nҲужжатлар эгиляпти, бироқ сингани йўқ, чунки улар ҳали ҳам кучда. Фақат номаълум вақтгача кўзлар кўр, қулоқлар кар. Шу боис, кўзлар очилгунча ҳурматли “бузувчи” ва “қурувчи”лардан қонунларни ўзлари каби ҳурмат қилишларини сўрардик (кўз очилса қонунлар бузилмайди). Зеро, қонунга ҳурмат – халққа ҳурмат белгиси”, - деб ёзади Расул Кушербаев.\n«Давлат харидлари тўғрисида»ги қонуннинг янги таҳрири эълон қилинди


💊R.B.TON kapsulalar N30 Toshkent aptekalarida narxlari, dori haqida malumot, qollanishi va analoglari Apteka.uz saytida\nNarxi 52 800 so'mdan / 30 kaps. Dorixonalardan izlash\nNarxi 52 800 so'mdan / 30 kaps. Dorixonalardan izlash Toshkentning 1 ta dorixonasida topildi\nҲар бир капсула қуйидагиларни сақлайди (пеллетлар шаклида):\nТемир глюконати пеллетларининг таркиби:\nфаол модда: темир глюконати 259 мг;\nёрдамчи моддалар: гидроксипропилметил целлюлоза Е-5, микрокристалл целлюлоза (оддий), маккажўхори мойи (тозаланган), полисорбат 80, Понсо 4R супра, тозаланган тальк, тозаланган сув.\nВ12 витамини пеллетларининг таркиби:\nфаол модда: цианокобаламин (B12 витамини) 2,5 мкг;\nёрдамчи моддалар: икки асосли кальций фосфати (дигидрати), микрокристалл целлюлоза (оддий), гидроксипропилметилцеллюлоза Е-5, Понсо 4R супра, карамель, тозаланган тальк, тозаланган сув.\nФолат кислотаси пеллетларининг таркиби:\nфаол модда: фолат кислотаси 0,5 мг;\nёрдамчи моддалар: икки асосли кальций фосфати (дигидрати), микрокристалл целлюлоза (оддий), гидроксипропилметилцеллюлоза Е-5, натрий гидроксиди, тозаланган тальк, тозаланган сув.\nРух сульфати пеллетларининг таркиби:\nфаол модда: рух сульфати гептагидрати 33 мг;\nёрдамчи моддалар: икки асосли кальций фосфати (дигидрати), микрокристалл целлюлоза (оддий), гидроксипропилметилцеллюлоза Е-5, тозаланган тальк, тозаланган сув.\nИкки асосли кальций фосфати (дигидрати) 100 мг;


Милиция зўравонлиги давом этаяпти\n26 ноябр 2020, Тошкент вақти: 07:09\nСобиқ ички ишлар вазири Зокир Алматов давридан бери¸ айтилишича¸ вазирлик ичида қийноқнинг янги усулларини ўйлаб топган милиционерларни рағбатлантириш тизими йўлга қўйилган.\nХабарларга кўра¸ Ўзбекистонда диний ва сиëсий айб билан ҳибсга олинган фуқароларга нисбатан қийноқларнинг янги тўлқини бошланган.\nЎзбекистон инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ташаббус гуруҳи тарқатган хабарга кўра, тошкентлик 22 яшар ёш болали аёл - Шаҳло Султонова инсон чидаб бўлмас хўрликларга дучор қилинган.\nШаҳло Тошкентнинг Учтепа туманида яшайди. 29 ноябр куни эрталаб унинг уйига Тошкент шаҳар ички ишлар бошқармасининг олти нафар ходимлари бостириб кириб, ноқонуний тинтув ўтказганлар ва Шаҳло Султоновани ўзлари билан бирга олиб кетишган. Бу ҳақда унинг қайнонаси Мушарраф Худойбердиева Озодлик радиосига гапириб берди:\n- Эрталаб иккита машинада келиб, босиб олиб кетишган. Ўзи кичкина синглисидан бошқа ҳеч ким бўлмаган. Олиб бориб¸ бошига роса уришибди, - дейди Мушарраф Худойбердиева.\nАёлнинг айтишича, уларнинг оиласи милициянинг қора рўйхатида туради. Зеро, унинг эри ва ўғли, яъни Шаҳлонинг эри Ҳизбут-Таҳрир партиясига алоқадорликда ва Ўзбекистон конституциявий тузумига тажовуз қилганликда айбланиб, узоқ муддатларга озодликдан маҳрум этилган.\nХўш, уйда ёш боласи билан ўтирган Шаҳло нега керак бўлиб қолдийкин милиция ходимларига? Мушарраф опанинг сўзларига кўра, уни қийнаб, аллақандай қоғозларга қўл қўйдириб олишган:\n- Роса уришгандан кейин бунинг бўйнига бир нималарни қўйишибди. Бу ҳеч нарсани билмайди. “Ҳеч нарсани билмайман. Қўрққанимдан ўзимдан кетиб қолдим”, дейди келиним, - деб айтади Мушарраф Худойбердиева.\nШаҳло аввалига ёзилган қоғозларга имзо чекишга рози бўлмаган. Лекин унга кўрсатилган даҳшатли порнофильмлар ва агар қўл қўймаса¸ уни ҳам шундай қилишлари ҳақидаги пўписалардан сўнг имзо чекишга мажбур бўлган:\n- Компьютерда ифлос нарсаларни кўрсатиб, ҳозир қўл қўймасанг, сени ҳам шунақа қиламиз, деб кийимларидан тортиб¸ тугмаларини ечиб ташлаб¸ рўмолларидан тортиб¸ роса масхара қилишиб¸ сенга ҳозир тажовуз қиламиз¸ дейишган. Бу қўрқиб қўл қўйган. Нимагалигини билмайди лекин, - дейди Шаҳлонинг қайнонаси.\nМушарраф Худойбердиевага кўра, гарчи оила аёлларининг Ҳизбут-Таҳрирга умуман алоқаси бўлмаса-да, улар милиция ходимларининг доимий таъқибидалар.\n- Менинг алоқам қандай бўлади? Мен аëл киши бўлсам. Эркаклар шунақа иш қилган бўлса¸ менда айбмас-ку. Мен билан келинимда нима айб? Хўжайиним ўзи ҳам аъзо бўлмаганлар¸ мени ҳам аъзо қилдирмаганлар. Бунақа аëлларни ўзи хоҳламаганлар, - дейди Мушарраф Худойбердиева.\nЎзбекистон инсон ҳуқуқлари ташаббус гуруҳи раҳбари Суръат Икромов сўзларига кўра, Шаҳло Султонова сингари бегуноҳ аёллардан зўрлик билан олинган кўрсатмалар яна бир қанча бегуноҳ одамларга айб қўйиш учун асос бўлиши мумкин. Зеро, Шаҳло қандай қоғозларга имзо чекканини ўзи ҳам билмайди. Бундан ташқари:\n- Ўзбекистонда Ҳизбут-Таҳрирнинг борлигини кўрсатувчи сохта ҳужжатлар тайëрланиши учун қилинаяпти. Буларни қийноққа учратиб¸ мажбурлаб ҳар хил қоғозларга қўл қўйдириш ишлари олиб борилаяпти¸ - дейди Суръат Икромов.\nҲуқуқ ҳимоячисига кўра, Шаҳлонинг онаси Севара Султонова ҳам 12 ноябр куни қамоққа олиниб, айни пайтда Тошкент шаҳар ички ишлар бошқармасининг ертўласида қийноқлар билан тергов қилинмоқда.\nҲуқуқ ҳимоячиларининг айтишларича, қамоқхоналарда ҳам қийноқлар давом этмоқда. Самарқандлик ҳуқуқ фаоли Норбой Холжигитовнинг бир қўли деярли ишламай қолганига қарамай, қамоқхонада айтган ҳақ сўзлари учун уни ўн кунлик жазо камерасига ташлашган. Бу ҳақда Норбой Холжигитовни яқинда кўриб қайтган хотини Бўригул опа маълум қилди:\n- Аҳволи унчалик яхши эмас. Бир тарафи ишламайди. Қанд касали хуруж қилганлиги сабаблими - бир тарафи ишламай қолибди. Ноҳақликларни кўрса¸ чидаб тура олмас экан-да. Шу сабабли уни 10 кунга карцерга ташлашибди. 26 ноябр туғилган куни эди. Ўшанга ҳам болаларимизни киритишмабди, - дейди Бўригул опа.\nҲуқуқ фаоли Норбой Холжигитов 2005 йилда товламачиликда айбланиб, 10 йилга озодликдан маҳрум этилган эди.


Жонибек Отабеков - жаҳон чемпионати совриндори! / Olamsport.com\n12 дек 09:45\nЖонибек Отабеков - жаҳон чемпионати совриндори!\nТеглар : Эркин курашЎзбекистонОтабеков\n10-11 декабрь кунлари Венгрия пойтахти Будапешт шаҳрида спорт курашлари бўйича ноолимпия вазн тоифалари бўйича жаҳон чемпионати бўлиб ўтди.\nБу ҳақда Ўзбекистон спорт курашлари ассоциацияси матбуот хизмати хабар бермоқда. Бирлашган спорт курашлари ассоциацияси (UWW) Рио-2016 Олимпиадаси ўйинларига ҳар бир йўналишда мавжуд 8та вазн тоифасидан 2тасини киритмаган эди.\nАйнан мана шу вазнларда жаҳон чемпионати ташкил этилди. Йилнинг сўнгги нуфузли мусобақасида эркин ва юнон-рум кураши бўйича Ўзбекистон терма жамоаси полвонлари ҳам ўз имкониятларини синовдан ўтказишди.\nЯкунда ҳамюртларимиздан фақат бир нафари совриндорлар сафидан жой олди. Юнон-кураши баҳсларида 2015 йилги Осиё чемпионати совриндори Жонибек Отабеков бронза медали билан тақдирланди.\n80 кг вазн тоифасида гиламга чиққан Отабеков бронза медали учун кечган баҳсда грузиялик Николаз Келасовни мағлубиятга учратди. У нимчорак финалда хорватиялик Ненад Жугаяни 6:4, чорак финалда япониялик Соха Сакабедан 6:3 ҳисобида устун келганди.\nЛекин ярим финалда россиялик Рамазан Абачараевга 0:6 ҳисобида имкониятни бой бериб қўйди.\nЭркин кураш баҳсларининг 70 кг вазн тоифасида гиламга чиққан ҳамюртимиз Рашид Қурбонов эса бронза медали учун ўтказилган учрашувда эронлик Мустафа Хусейнхонига кичик ҳисобда ютқазиб қўйди.


Генерал Дўстум Кобулга қайтмоқчи - BBC News O'zbek\nГенерал Дўстум Кобулга қайтмоқчи\nАфғонистон биринчи вице-президенти девони раҳбарининг Би-би-си Ўзбек Хизмати билан суҳбатида айтишича, бу ҳақда куни-кеча генерал Абдулрашид Дўстумнинг шахсан ўзи эълон қилган.\nИноятуллоҳ Фараҳмандга кўра, ўзи бошчилик қилувчи "Миллий Исломий Уйғониш" партиясининг 4-конгресси манзарасида келаси ҳафта охирида Афғонистон биринчи вице-президентининг пойтахт Кобулга қайтиши кутилмоқда.\nГенерал Абдулрашид Дўстум, қарийб уч ойдирки, Афғонистон шимолида қолаётганди.\nЖаноб Дўстум шу йил ҳисобидан учинчиси бўлган йирик ҳарбий амалиётларига бошчилик қилиш учун октябр ойи бошида Афғонистон шимолига жўнаб кетган, Туркманистонга бевосита чегарадош Фарёб ва Тожикистонга қўшни Қундуз вилоятларини жангарилардан тозалашга аҳд қилганди.\nАммо кутилмаганда ҳарбий карвони пистирмага дуч келаркан, янги бошлаган амалиётларидан қарийб икки ҳафтача ўтиб, генерал Абдулрашид Дўстум Фарёбдан Жаузжон маркази Шибирғондаги уйига қайтиб кетган.\nТолибларнинг пистирмаси натижасида Афғонистон биринчи вице-президентининг яраланганига оид хабарлар олинган, аммо унинг девони бу каби даъволарни кескин рад этиб чиққанди.\nБунинг ортидан, Шибирғонда экан, генерал Абдулрашид Дўстум Афғонистон президенти ва ижроий раисига қарши кескин танқидлар билан чиққан.\nИкковлонни миллатчилик, президент Муҳаммад Ашраф Ғанийни, бунга қўшимча, қудратпарастликда айблаган.\nХудди ана шу омилга мувофиқ, мамлакат хавфсизлик кучлари ўртасида ҳамоҳанглик йўқлигини айтиб, мавжуд ҳолатни ҳам жиддий танқид остига олган.\nТезда Лоя Жирга чақирилиши ва қудратни мамлакат конституциясига мувофиқ тақсимланишини талаб қилганди.\nПрезидент Муҳаммад Ашраф Ғаний бунга жавобан кескин баёнот билан чиққан, биринчи вице-президентнинг бу каби танқидлари масъул идоралар томонидан текширилиши лозимлигини айтган.\nАммо бунинг ортидан ҳам генерал Абдулрашид Дўстум ўз мавқеида қатъий қолишини баён қилган, талаблари марказий ҳукумат томонидан жиддийлик билан инобатга олинмас экан, пойтахт Кобулга қайтмаслиги билан огоҳлантирган.\nАфғонистон президенти ва биринчи вице-президенти ўртасидаги бу каби зиддият миллий бирдамлик ҳукумати сафларида навбатдаги сиёсий бўҳронга замина ҳозирлаган.\nАфғонистондаги хавфсизлик билан боғлиқ вазият жиддий издан чиқиб бораётган бир манзарада аввалига мамлакат ижроий раиси, бунинг ортидан, биринчи вице-президент билан юз берган бу каби ҳолат халқаро миқёсда ҳам яхшигина хавотирларга сабаб бўлмай қолмаган.\nМавжуд муаммога Афғонистон сиёсий тажрибасида биринчиси бўлган миллий бирдамлик ҳукуматининг ташкил топишига воситачилик қилган Америка Қўшма Штатлари жиддий аралашиши лозим, деган даъватлар янграй бошлаган бир манзарада Шибирғондан президент Ғанийнинг биринчи муовинига сим қоққанига оид хабарлар олинган.\nБу хабарлардан жаноб Ғаний генерал Абдулрашид Дўстумнинг норозилигини жоиз ва талабларини ҳақли, деб топгани англашилган. Аммо президент томонидан уларнинг ижроси борасида аниқ ваъдалар янграмагани ҳам аён бўлганди.\nАфғонистон биринчи вице-президентининг бу телефон мулоқотидан мамнун қолгани, аммо ўз мавқеи ва талаблари ижросида қатъий қолиш ниятида экани маълум бўлганди.\nБунинг ортиданоқ, ўтган ой бошида генерал Абдулрашид Дўстум норасмий ташриф билан аввалига Ўзбекистон, бунинг ортидан, Туркияга жўнаб кетган ва унинг орадан уч ҳафтача ўтиб, яқинда Афғонистонга қайтгани маълум бўлганди.\nНорасмий ташриф экани боис, генерал жанобларининг бу икки мамлакатга сафари тафсилотлари расман ошкор этилмаган, аммо жаноб Дўстумга яқин манбалар Би-би-си Ўзбек Хизмати билан суҳбатида унинг Ўзбекистон раҳбарияти вакиллари билан мулоқотлар олиб бориши эҳтимолини ҳам назардан соқит этишмаганди.\nЎз ўрнида, улар Тошкентга норасмий ташрифнинг президент Муҳаммад Ашраф Ғаний билан мавжуд зиддиятга ҳеч бир алоқаси йўқлигини ҳам алоҳида таъкидлашганди.\nАммо Афғонистон биринчи вице-президенти девони раҳбарининг Би-би-си Ўзбек Хизмати билан сўнгги суҳбати тафсилотларидан аён бўлишича, Туркияда экан, генерал Абдулрашид Дўстум ва президент Муҳаммад Ашраф Ғаний ўртасидаги телефон мулоқотлари давом этган.\nБундан ташқари, Афғонистон раҳбарининг бир қанча намояндаси ва махсус ҳайъати ҳам Туркияда бўлиб қайтган.\nШибирғонда куни-кеча қилган чиқишида эса, генерал Абдулрашид Дўстум ўзининг танқидларидан мақсад - миллий бирдамлик ҳукумати сафларига рахна солиш эмас, уни ислоҳ этиш бўлгани ва ҳозир ҳам худди шу истакда эканликларини айтган.\nЎзининг пойтахт Кобулга қайтиш-қайтмаслиги масаласини президент Ғаний билан қандайдир салбий муносабатларда эканига боғлаш ноўрин эканини ҳам таъкидлаган.\nДевони раҳбарининг айтишича, "Афғонистон биринчи вице-президенти орада кечган вақт давомида ҳам бу тузумни ўзлари қуришгани, шу боис ҳам, уни ҳимоя қилишга доимо тайёр ва баҳамижиҳат эканликлари"ни таъкидлаб келган.\nАммо, Иноятуллоҳ Фараҳмандга кўра, "бу талаблари - қонуний талаблар" ва ҳануз "уларнинг амалга ошишини исташади".\nШундай эса-да, бу масалада, ҳалича, "бирор бир ўзгариш кузатилмаган", - дейди у.\nУнинг сўзларидан аён бўлишича, генерал Абдулрашид Дўстум билан боғлиқ пистирма ҳодисасини текшириш учун ваъда қилинган ҳукумат ҳайъати ташкил этилган.\nЛекин, ҳайъат ҳали-ҳануз воқеа юз берган шимолий Фарёб вилоятига ташриф буюрмаган, дейди у.\nГенерал Абдулрашид Дўстум ҳануз Шибирғонда экан, ўтган ҳафта президент Муҳаммад Ашраф Ғаний Туркманистонга уч кунлик сафаридан қайтишда бир кечага Мозори Шариф шаҳрига қўниб ўтган.\nУнинг шимолий Балх вилоятига президент ўлароқ қилган кутилмаган бу илк ташрифи Муҳаммад Ашраф Ғанийнинг биринчи муовини билан учрашиш ниятида эканига оид гап-сўзларга ҳам сабаб бўлмай қолмаган.\nАммо, девони раҳбарининг сўнгги суҳбати тафсилотларидан ҳам маълум бўлишича, орадан қарийб уч ойча ўтса-да, ҳалича икковлон юзма-юз мулоқот қилишмаган.\nАксинча, президент Ғанийнинг Мозори Шарифда экан, генерал Абдулрашид Дўстумнинг сиёсий рақиби, Балх вилояти ҳокими Муҳаммад Ато Нур билан учрашгани маълум бўлган.\nПрезидент Муҳаммад Ашраф Ғанийнинг орада Туркманистон, Бирлашган Араб Амирликлари ва Ҳиндистонга қилган бир неча кунлик сафарлари чоғида ҳам биринчи вице-президенти бўлган генерал Абдулрашид Дўстум шимолий Шибирғон шаҳридаги уйида қолган.\nАммо, энг сўнггида таъкидлаш жоиз, узоқ муддатли кечикишлар ва жиддий можаролар ортидан, яқинда Афғонистонда ва ниҳоят янги таркибдаги мустақил сайлов ва сайлов шикоятлари комиссияси расман қасамёдга келтирилган.\nБу эса, ўз навбатида, туман, шаҳар ва миллий кенгашларга сайловлар, бунинг ортидан эса, миллий бирдамлик ҳукуматига оид битимда кўзда тутилган Лоя Жирганинг чақирилишига замина ҳозирлаши мумкин, деган умидларни ҳам пайдо қилмай қўймаган.\nАйнан ана шу Лоя Жиргада эса, Афғонистондаги қудрат тақсимотининг мамлакат конституциясига мувофиқ амалга оширилиши кўзда тутилган.\nГенерал Абдулрашид Дўстум эса, Афғонистон тарихидаги илк ўзбек миллатига мансуб вице-президент бўлади.


“Халқ сўзи” газетасининг 19 июль сонида журналист Қўчқор Норқобилнинг “Сиз киму, биз ким?” сарлавҳали мақоласи чоп этилди. Хориж оммавий ахборот воситалари ходимлари фаолиятидан қаттиқ жунбушга келган муаллиф, жумладан, бундай ёзади: “Кимларнингдир қутқўсига учиб, юртига тош отганлар, юрт хоинларининг қилмишини ноиложликдан “демократия”га интилиш деб хаспўшлаётган баъзи чет эл журналистларига айтар сўзимиз шу: бу халқ жипс, бу халқ мустаҳкам, бу халқ бир-бири билан сиз ўйлашингиз мумкин бўлган, ақлингизга келмайдиган ички бир оқибат ришталари билан боғланганки, бу жипсликка дарз еткизолмайсиз”.\nШундан сўнг журналист “тезкорликда анча-мунча хориж матбуотини доғда қолдирадиган” ўзбек матбуотини шарафлашга ўтиб, қуйидагича ёзади: “Бизнинг матбуотимиз эса ўз зиммасига тезкорлик вв воқеликни елкалаб, вазиятга холисона баҳо беришга одатланган”. Изоҳга ҳожат йўқ.\n“Ўзбекистон овози” газетасининг 21 июль сонида журналист Сафар Остоновнинг “Демократия ва бозор тамойиллари барчага баробар эмасми?” сарлавҳали мақоласи босилди. Мақолада, асосан, шу кунда ўзбек матбуоти учун ўта долзарб мавзуда, яъни Хонободдаги АҚШ ҳарбий базасидан оддий халқ кўраётган зарар хусусида сўз юритилади. Муаллиф авиабаза туфайли кўп ноқулайликларга дуч келаётган фуқаролардан бирининг мана бу гапларини келтирди: “Шу йил 21 майда онам қазо қилди. Бундай пайтда, ўзингиз биласиз, узоқ-яқиндан қариндош-уруғ, ёр-дўст келади. Уч кун кўнгил сўраш бўлади. Кейин бошқа маъракалар. Роса қийналдик-да. Ўзимиз азадормиз, ташвишимиз етади, бунинг устига фотиҳага келганларнинг қишлоққа киришига рухсат олиш учун чоп-чоп бўлди. Яна кўпчилик паспортсиз келган экан денг, уларни киритишмади”.\nШу ерда эслатма, ўша махсус рухсатни Ўзбекистон томони текширади ва беради. Паспортсиз қишлоққа киритилмаганлар ҳолатига келсак, Тошкентга келаётган ўзбекистонликлар бундай ҳангомага аллақачон кўникиб кетди, аммо бунга Хонобод ҳарбий базасининг мутлақо дахли йўқ.\n“Ўзбекистон адабиёти ва санъати” газетасининг 22 июль сонида марҳум журналист ва таниқли шоир Маъруф Жалил шеърларидан намуналар берилди. Шеърлардан бирини келтирамиз:\nСотганим йўқ, виждонимни сотганим йўқ,\nДуч келганга таъна тошин отганим йўқ.\nОт тепкисин от кўтарар, туя эмас\nШу сабаб мен туяга сўз қотганим йўқ.\nБирор зотнинг ёстиғини қуритмадим,\nЙўқ, мен бундай гуноҳларга ботганим йўқ.\nҲалол ишда кун кечирдим, ҳалол яшаб\nНопок дарахт мевасини тотганим йўқ.\nЁмон уруғ эккан бўлсам носоз ерга\nЗинҳор-зинҳор яхши ҳосил кутганим йўқ.\nНима бўлса толеъимдан кўрдим аммо\nЭътиқодим, сени пулга сотганим йўқ.\nМенинг битта ватаним бор ер юзида,\nУндан гўзал ватан излаб чопганим йўқ.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - НАМОЗДА САФДА ТУРИШ ТАРТИБИ\nНАМОЗДА САФДА ТУРИШ ТАРТИБИ\nЖамоат намозида сафни тўғри ва жипс қилиш суннатдир. Намозхонлар жамоат намозида бир-биридан олдинга чиқмай жипс бўлиб, елка ва оёқ тўпиқларини бир чизиқда туриши, ораларида бирорта ҳам очиқ жой қолдирмасликлари керак. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Сафларингизни тўғриланг, сафни тўғрилаш намознинг комиллигидандир”, деганлар (Муттафақун алайҳ).\nСафда туриш тартиби:\nАввал олдинги саф тўлдирилади. Биринчи саф тўлмасдан иккинчи сафга турилмайди. Олдинги саф тўлмай туриб, орқа сафда турмайди.\nИмом сафларнинг олдида, ўртасида туради.\nИмомдан бошқа бир эркак ёки бир бола бўлса, имомнинг ўнг томонига туради, орқасида турмайди. Бунда унинг оёқларининг бармоқлари имомнинг товони тўғрисида бўлиши лозим.\nСафнинг яхши жойи имомнинг орқаси, сўнг ўнг томон, сўнг чап томондир.\nИмом бир киши билан намоз ўқиётганида яна бир киши жамоатга қўшилса, имомнинг ёнидаги кишини орқага тортиб, бир сафда туради ёки имом олдинга чиқади.\nБиринчи сафнинг фазилати:\nЭркаклар сафларининг энг афзали биринчи сафдир. Аёллар сафларининг афзали энг охирги сафдир. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) дейдилар: “Агар одамлар азон ва биринчи сафда қандай савоб борлигини билганларида, сўнг бунга фақат қуръа ташлаб эришишдан бошқа йўл топмаганларида, қуръа ташлаган бўлар эдилар” (Муттафақун алайҳ).\nЖаноза намозида саф тортиш:\nЖаноза намозида ҳам сафларни тўғри қилиш суннатдир. Бунда камида учта саф қилиш яхши. Чунки Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Кимга уч сафда жаноза ўқилса, Аллоҳ унга жаннатни вожиб қилади”, деганлар (Имом Термизий ривояти).


МAРОҚЛИ ВA МAЗМУНЛИ ТAДБИР » "Оқдарё овози" газетаси\nМAРОҚЛИ ВA МAЗМУНЛИ ТAДБИР\nТуманда / Таълим\nЎзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлигининг Мактабгача таълим тизимини янада такомиллаштириш тўғрисидаги бир қатор қарор ва фармонлари ижросини таъминлаш мақсадида тумандаги мактабгача таълим ташкилотларидаги тарбияланувчилар ўртасида "Ижодкор болажон" ва "Энг чиройли миллий рақс" кўрик-танлови ўтказилди.\nТумандаги барча мактабгача таълим ташкилотлари иштирок этган ушбу тадбирда жажжи ўғил-қизларнинг бетакрор рақслари ҳакамлар ҳайъати ва томошабинларнинг кўнглидан жой олди. Aйниқса, 30-мактабгача таълим ташкилотининг катта гуруҳ тарбияланувчилари Қўчқорова Шабнам, Шомуродова Шаҳина, Жўрақулова Муҳайёларнинг гуруҳ рақслари ва Нуриддинова Гузалойнинг "Товус" рақси барчанинг олқишига сазовор бўлди. Тадбир жуда ҳам мароқли ва мазмунли бўлиб ўтди.\nТанлов сўнгида ғолиб МТТ тарбияланувчилари туман Мактабгача таълим ташкилоти томонидан эсдалик совғалар ва фахрий ёрлиқлар билан тақдирландилар. Жажжи болажонлар ушбу тадбирдан жуда ҳам завқланиб, олам-олам таассурот олдилар.\nAлбатта, бундай тадбирларни тез-тез ташкил этиш болажонларнинг вақтини мазмунли ўтказиш билан бир қаторда уларнинг ҳар томонлама камол топишида муҳим аҳамият касб этади.\nКонституция байрами завқлари\n23 ноя, 15:07


Олег Тюлькин: Ҳисоб ўйинга яраша бўлмади\n27 май,2017, 13:29 256\nОлий Лига 12-туридан ўрин олган «Динамо» – «Қизилқум» (0:1) учрашувидан кейин «Динамо» клуби бош мураббийи Олег Тюлкин ўйин борасидаги фикрлари билан ўртоқлашди.\n“Ўйиндан олдин фақат ғалабани кўзлагандик. Йигитларимиз охиригача курашишди, аммо тажриба бобида барибир «Қизилқум» устунлик қилди. Ўйинга яраша ҳисоб бўлди деб айтолмайман. «Қизилқум» ўйин борасида биздан кучли ўйнамаган бўлсада, ғалаба қозониб кетди”, – деди “Динамо” устози.\n– Рақибнинг киритган тушунарсиз голи ҳақида нима дея оласиз?\n– Аниқ нима бўлганлигини яхши тушунмадим. Қанот ҳаками «офсайд» дея байроғини кўтарди, бош ҳакам голни инобатга олмади, кейин эса гол ҳисобланди. Аниқ кўрмай, буни изоҳлай олмайман. Такрорий вазиятни яна кўриш керак. Назоратчи ҳакамлар кўриб чиқишади.\n– Жавоҳир Қаҳрамонов ва Раду Рогаклар нега таркибда йўқ?\n– Жавохир Ўзбекистон ёшлар терма жамоасидан таклиф олган. Шу боис муҳим ўйинимизга қарамай, уни қўйиб юборишга мажбур бўлдик. Ҳимоячимиз Раду Рогак эса жароҳати жиддийроқ бўлиб чиқди. Даволаниш учун уни уйига, Молдовага қўйиб юбордик. Муолажалари якунлангач, яна сафимизга қайтади.\n– Ўтган мавсум самарқандлик ёш яримҳимоячи Жонибек Кўчимов «Динамо»да яхши ўйин намойиш этганди, йил бошида эса «Сурхон»га ижарага берилди. Иккинчи даврада ушбу тезкор футболчини «Динамо»га қайтариб, таркиб кучайтирилса бўлмайдими?\n– Бу кўпроқ футболчининг ўзига, хоҳишига боғлиқ. Тўғриси, унинг шартномаси билан таниш эмасман. Биринчи даврадан кейин бу ҳақда ўйлаб кўрамиз.\n“Денов” - Сурхондарё вилояти чемпиони 129 23.11.2017\nТарихда қоладиган Олий Лиганинг сўнгги турини кимлар бошқаради? 258 23.11.2017\n“Йил ўйини”га энг кўп, “Локо”нинг чемпионлик учрашувига Қаршидаги беллашувга қараганда 3 баробар кам ишқибоз келди 601 23.11.2017\nЎФФ "Вест Хэм", "Боруссия Д" ва "Пахтакор" собиқ бош мураббийлари билан музокара олиб бормоқда 1334 23.11.2017\nТеглар: Олий Лига Қизилқум Динамо\nДебютант жангчимиз чемпионни 15 сонияда ағдарди 1622\nЎФФ "Вест Хэм", "Боруссия Д" ва "Пахтакор" собиқ бош мураббийлари билан музокара олиб бормоқда 1334\nБугун рингга чиқадиган боксчиларимизнинг рақиблари билан танишинг 1074\nЎзбекистон терма жамоаси Қозоғистон билан ўртоқлик ўйини ўтказиши мумкин 940\nБуффон ақлдан озди(ми)? (фото) 703\nЎФФ президенти “Цементчи” клубини Супер Лигага чиққанлиги билан табриклади 630\nИбрагимович ўз номини ЕЧЛ тарихига ёздириб қўйди 619\n“Йил ўйини”га энг кўп, “Локо”нинг чемпионлик учрашувига Қаршидаги беллашувга қараганда 3 баробар кам ишқибоз келди 601


Олмаотада ислоҳотлар ва репрессияларни тўхтатиш учун митинг бўлиб ўтди (видео)\nОлмаотада шанба куни сиёсий ислоҳотлар қилсиҳ ва сиёсий таъқибларни тўхтатиш учун ҳукумат томонидан тасдиқланган митинг бўлиб ўтди.\nАкциянинг дастлабки дақиқаларида ташкилотчилар ва фаоллар навбат билан турли шаҳарлардан ҳибсга олинган, жаримага тортилган, қамоқхоналарда сақланган, шунингдек ҳибсда сирли шароитда вафот этган ўнлаб одамларнинг исмларини ўқиб чиқдилар.\n500 кишига мўлжалланган митинг Фанлар академияси олдида, Шокан Уалихонов майдони қаршисида бўлиб ўтди. Кўплаб иштирокчиларнинг қўлларида Қозоғистоннинг давлат байроқлари, ҳуқуқ ҳимоячилари томонидан сиёсий маҳбус деб тан олинган фаолларнинг портретлари туширилган баннерлар бор эди. Жамият арбоблари, журналистлар ва сиёсатчилар ўз навбатида сўзга чиқдилар.\nБиринчилардан бўлиб сўзга чиққан Парламентаризмни ривожлантириш жамғармаси раҳбари Зауреш Батталова ўз нутқида партиясиз номзодларни илгари суриш имкониятини берадиган бир палатали парламентни яратишга, аралаш сайлов тизимини жорий қилишга чақирди. Унинг ортидан журналист Ермурат Бапи Қозоғистон Хавфсизлик Кенгашини тўлиқ ислоҳ қилишга чақирди, унинг раҳбари бўлиш ҳуқуқи Қозоғистоннинг собиқ президенти Нурсултон Назарбоевга тегишли.\nЎзини оппозиция сифатида тутган Миллий-Социал-Демократик Партия (МСДП) вакили сайловларни бойкот қилмасликка, «сайловга келиб, овоз бериш»га чақирди. Қозоғистонлик иқтисодчи Айман Турсинкан фуқароларни бўлажак парламент сайловларида овоз бериш жараёнини кузатишда фаол иштирок этишга чақирди.\nМаърузачилар қаторида ипотека кредитларининг муаммоли қарздорлари ҳуқуқларини ҳимоя қилиш билан танилган фаол Канагат Такеева ҳам бор эди. «Биз ҳам босимга дучор бўлмоқдамиз, биз ислоҳотларни истаганимиз учунгина таъқиб қилинмоқдамиз», деди Такеева.\nМитинг ташкилотчилари ислоҳотларни ва сиёсий таъқибларни тўхтатишни талаб қилган резолюция матнини ўқиб чиқдилар. Талаблар қаторига қуйидагилар киради: сиёсий терговни тақиқлаш; маҳаллий ўзини ўзи бошқариш, ҳокимларни, судьяларни ва полиция органлари раҳбарларини сайлаш; бир палатали парламент; сиёсий партияларни рўйхатдан ўтказишни соддалаштириш; сайлов бюллетенидаги «Барчасига қарши» устуни; мажлисга кириш малакасини етти фоиздан уч фоизгача пасайтириш; депутатларни сайлаш учун аралаш сайлов тизими: 50 фоиз — бир мандатли сайлов округларида, 50 фоиз — сиёсий партиялар рўйхатида.\nҚарорнинг бошқа талаблари қаторида эса қуйидаги талаблар келтирилди: давлат тарғиботини давлат буюртмаси орқали молиялаштиришни тўхтатиш; 2021 йил 1 январдан бошлаб барча давлат хизматчилари ва судьяларининг даромадлари ва харажатлари тўғрисида декларация бериш, ер кадастрининг шу йил охирига қадар «барча фойда олувчиларнинг исмлари билан» нашр этилиши, коррупция жиноятларида иштирок этган сиёсатчилар, мансабдор шахслар, судьялар, ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари вакилларини люстрация қилиш зарурлиги тўғрисида савол фуқаролик фаоллари ва мухолифатига қарши жиноятлар ”; МСК раиси Берик Имашевнинг «Нур Отан» партияси раҳбарига мансублиги сабабли “истеъфога чиқиши; мажлисда инсон ҳуқуқлари қўмитасини яратиш — «Қозоғистонда камситувчи ва инсон ҳуқуқларини бузадиган қонунларнинг моддаларини қайта кўриб чиқиш ва бекор қилиш бўйича таклифларни таҳлил қилиш ва ишлаб чиқиш».\nМитинг иштирокчиларини резолюцияни қабул қилиш учун овоз беришга таклиф қилган ҳуқуқ ҳимоячиси Галим Агелеуов, иштирокчиларнинг ҳеч бири қарши чиқмагандан сўнг: «[Қарор] бир овоздан қабул қилинди» деб эълон қилди.\nСиёсий ислоҳотлар ва репрессияларни тўхтатиш учун берилган санкция митинги учун ажратилган уч соатдан олдин тугади. Ҳокимият вакили митингни тўхтатиш зарурлигини эълон қилди ва ташкилотчилар одамларни тарқалишга чақиришди.\nАввалроқ, «эркин микрофон» пайтида маърузачилардан бири сиёсий маҳбусларни озод этишни талаб қилиб, амалдаги ҳукуматни истеъфога чиқариш зарурлигини эълон қилди ва “Шал, кет!“ (“Чол, кет!“) дея бақирди. Бироз вақт ўтгач, микрофон ўчирилди. Бошқа маърузачилар ўз фикрларини микрофон ўчирилгандан сўнг одамларга етказишга ҳаракат қилишди. Улардан бири, хусусан, парламентни тарқатиб юбориш ва ўтган йили истеъфога чиққандан кейин ҳам давлат аппарати таъсирини сақлаб қолган президент Қосим-Жомарт Токаев ва ундан олдинги президент Нурсултон Назарбоев ҳамда Миллий хавфсизлик қўмитаси раиси Карим Массимовни истеъфога чиқаришга чақирди.\n31 октябрь куни келишилган митингни кутиб, мамлакатнинг турли шаҳарларида фаоллар ҳибсга олинган ва тинтув қилинган. Фаоллар қўрқитиш, полиция қўнғироқлари ҳақида хабар беришди. Ҳуқуқ ҳимоячиларининг таъкидлашича, ҳибсга олишлар ва тинтувлар одамларнинг тинч норозилик акциясида иштирок этишига йўл қўймаслик мақсадида профилактик характерга эга. Қаҳарман инсон ҳуқуқлари ҳаракати 26 октябрдан 30 октябргача 10 та шаҳарда камида 37 та фаолларни таъқиб қилиш ҳолатларини қайд этганлигини хабар қилди. Ички ишлар вазирлиги ҳибсга олишлар ва тинтувлар сони тўғрисида маълумот бермади.