Менинг гўзал хотираларим\n6218 Ўқиш режими + -\n«Албатта, бир кун келиб, Ҳазрат ҳақларида ёзаман. Ахир оддий бир инсоннинг чин ихлос билан қилган орзуси, албатта, амалга ошишини инсонлар ҳам билишсин. Бўлмасам, мен қаерда-ю, бутун олам танийдиган Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф қаерда эдилар? Агар бу чин дилдан Аллоҳдан сўралган тилакнинг ижобати бўлмаса, нима эди?» деб ўйлардим. Аммо бу ёзиладиганлар Шайх ҳазратлари ҳақларидаги хотиралар бўлади, деб асло ўйламагандим...\nКелинг, яхшиси, бу ағдар-тўнтар хаёлларни тартибга солиб, тарихан кетма-кетликни тўғрилаб, ҳаммасини бошидан бошлаймиз.\nТахминан, 1989 йиллар бўлса керак. Ўша пайтларда бизнинг ҳам оила аъзоларимиз турли ойнома (журнал)ларга обуна бўлишганди. Биз ҳар ой «Фан ва турмуш»ни олардик. Ота-онам уни ўқишарди. Мен ҳам ўқиган бўлардим-у, лекин у ердаги кўплаб мақолалар мени қизиқтирмас эди. Шу журналнинг навбатдаги сонида сўнгги муқовада бир сурат чоп этилди. Бу суратда Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф, қизлари Одинахон ва ўғиллари Исмоилжон бор эдилар. Мен тез-тез шу суратга тикилиб ўтирадиган, бу фарзандларнинг шундай отаси борлигидан уларга ҳавасим келадиган, айниқса, Одинахон ўраган оппоқ рўмолга ҳавас билан тикиладиган бўлдим (ҳозир орадан 26 йил ўтган бўлса-да, ўша сурат ҳамон кўз ўнгимда турибди).\nОта-онам турли сабабларга кўра менга рўмол ўрашга рухсат бермаганлар. Шу боис рўмол ўрайдиганларга ҳавасим келарди. Бир куни кўпайиб кетган журналларни макулатурага топширадиган бўлишди. Мен эса шошиб-пишиб ўша сонни излардим. Ўша сурат бор муқовани олиб қолиш учун шошардим. Суратли муқовани топиб, қирқиб олдим. Кейин уни кўп йиллар энг муҳим ҳужжатларим турадиган папкада асрадим.\n2003 йил. Телевидениеда ишлаб юрган пайтларим. Кунларнинг бирида менга радиодан янги эшиттириш қилиш таклифини айтишди. Келаётган рамазон ойида бир эшиттириш қилиш керак. Бироқ уни қай ҳолда, ким тайёрлаши, маълумотларни қаердан олинишини ҳеч ким билмасди. Диний маълумотим бўлмаса-да, шунчаки динга бўлган қизиқишим ва ибодатда эканим сабаб дастурга таклиф қилишганини айтишди. Орада жуда оз фурсат қолганди. Чамамда 5 кун. Шу фурсат ичида ҳар куни ярим соатдан эфирга чиқадиган диний-маърифий эшиттириш қилиш керак. Радиодагилар учун энг муҳим жиҳати ― дастурга ҳомий борлигида эди. Ҳомийси бор дастурлар эса радииони «боқади». Хуллас, вазифани олдим-у, дарров режалар туза бошладим. Ўша кунларда «Халқ сўзи» газетасида Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуфнинг мақолалари чиққанини айтиб юришганди. Мен Ҳазрат Ватанга қайтганларидан роса хурсанд эдим. Дастур ҳақида ўйларканман, қанийди, Ҳазрат иштирок этсалар деб, орзу қилардим. Фақат биргина тўсиқ бор эди: Шайх ҳозир қаердалар, қайси шаҳарда яшайдилар, ким орқали улар билан боғланиш мумкин. Шу фикримни ҳамкасбимга айтдим. Улар мени қўллаб-қувватлаб, Ҳазрат билан таништириб қўйиши мумкин бўлган инсон борлигини ва мени олиб боришини айтдилар. Радиодагиларга бу фикрларни айтиб, Шайх ҳазратлари билан савол-жавоб қилиш керак. Ҳамманинг ўзини қизиқтирган саволи бор, уларга кимдандир жавоб олишни истайди. Агар жавобни берадиган инсон Ҳазрат бўлсалар, жавоблар жуда ишончли бўлади», дедим. Улар рози бўлишди.\nБиринчи дастурни ёзиш учун диктофон беришди. Ундан қандай фойдаланишни ўргатишди. Ўзимда йўқ хурсандман. Шодман. Ичимга сиғмай кетяпман. Ахир бугун Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуфни кўраман. Биринчи дасурни ёзамиз. Тавба, дейман ўзимга ўзим. Инсон чин дилдан хоҳласа, Аллоҳ шуни бераркан-да. Ҳалиги журналнинг муқоваси ёдимга тушади. Хуллас, биз Ҳазратникига бордик. Ҳали эшик олдида турибмиз. Бирга келган инсон: «Рўмол ўраб оласизми?» деди. Уйдан ҳар эҳтимол деб олиб чиққан рўмолимни олдим. Оддий орқамдан ўтказиб ўрадим. «Олдингиздан ўраб олаверинг, олим одамнинг ҳурмати», деди шеригим. Мен рўмолни олдимдан қилиб ўраб олдим. Шу туришда ўзимдан бошқа ҳеч ким ҳис қила олмайдиган бахтни туяётган эдим. 14 йилдан бери рўмол ўраш орзусида юриб, ўзим учун идеал бўлган инсоннинг олдига шу бахтга эришиб кириб кетяпман! Ичимга сиғмасдим. Эшик очилди. Ҳазрат бизни илиқ қарши олдилар. Орадаги одам мени уларга таништирдилар. Таклифимиз Ҳазратга маъқул тушди. «Биринчисини ёзиб оламиз унда», дедим мен.\nСумкамдан бояги диктофонни чиқардим. Қани энди ўргатилган нарсалар ёдимда бўлса. Уни қандай ёқиб, қандай овоз ёзишни унутган эдим. Ҳазратнинг салобатлари босарди. Ёнимдаги одам ҳам эплай олмади. Ҳазрат ускунани қўлимиздан олиб, хотиржамлик билан ёқдилар-да, «Бошлаймизми?» дедилар. Овоз ёзишга келиб, уни эплолмаганимдан бир уялсам, Ҳазратнинг ёнларида ўзимни тўғри тутяпманми, деб яна ўйлардим. Хуллас, ҳаммага бурро-бурро бериладиган саволлар Ҳазратга қоғоздан зўрға ўқиб берилди. Шу тариқа кейинчалик халқимизга севимли бўлган «Ҳикматли дунё» радиоэшиттиришининг биринчи сони ёзилди.\nБиз Ҳазратникидан ташқарига чиқдик. Мен тамом ўзга бир дунёга тушиб қолгандим. Бу олам жуда гўзал эди. Йўл-йўлакай рўмолимни ечдим. Суҳбатдошим: «Ечмай қўяверинг энди», дедилар. «Худо хоҳласа» деб жавоб қилдим ва рўмолни сумкамга жойладим. Янглишмасам, бу Рамазондан бир ёки икки кун аввал эди. Хуллас, мен ҳар куни Ҳазратникига бориб, дастурни ёзиб кетишим керак эди. Кейин Шайх ҳазратлари бизга қулай бўлиши учун саволларни ташлаб кетсак, ўзлари жавобларни дискка ёзиб, тайёр қилиб қўйишларини айтдилар.\nРамазоннинг учинчи куни эди. Аниқ эсимда. Мен Ҳазратдан дискни олиб, аввал уйга кириб, кейин радиога кетаман деб ўйладим. Одатимга кўра, икки-уч эшик ўтгач, рўмолимни ечиб олишим керак эди. Аксига олиб (аслида менинг бахтимга) ўша куни қўшниларникида йиғин бўлаётган экан, кўчада одам кўп эди. Бурилишга ўтиб, ечиб оламан деб ўйладим. Одатда, бу пайтда кўчада ҳеч ким бўлмасди, аксига олиб ўша бурилишда ҳам одам кўп. Яна мен ҳақимда нотўғри ўйлашмасин деб, анча жойгача юриб бордим. Хуллас, икки бекат нарида жойлашган уйимизгача пиёда юриб, одам йўқ жойни тополмадим. Ҳазрат сабаб бўлиб ўралган рўмол ечилмади. Алҳамдулиллаҳ, ҳамон бошимда.\nАслида Ҳазрат тўғриларидаги фикрларим, хотираларим ва билганларим жуда-жуда кўп, уларнинг ҳаммасини ифодалашга салкам бир китобга етгулик қоғоз кетади, аммо сиз ҳам билишингиз муҳим бўлган айрим ҳолатларни ҳам илингим келди.\nКунларнинг бирида режиссёримиз менга: «Шайх ҳазратларининг овозлари шум билан (яъни ортиқча овозлар, шовқин қўшилиб) чиқяпти. Шунга эътибор берсинлар», дедилар. Агар ҳозирги билимим, Ҳазрат тўғриларидаги тасаввурларим ва одобим ўша пайт бўлганда, мен бу гапни икки дунёда ҳам айтмаган бўлардим. Аммо ўша пайт бунга шижоатим етди. Ҳазрат, режиссёрнинг ўзи келсин, дедилар. Режиссёримиз бордилар. Ҳазрат шунақа гўзал жавоб берганларки, бошқа одам бундай сабр ва тадбир билан жавоб бера олмасди.\nҲазрат, менинг вақтим жуда тиғиз. Ҳар бир ишим соатма-соат ёзилган бўлади. Ҳар доим атрофимда инсонлар бўлишади. Наҳорга дастурхон ёзиб, эшигим тагида кутиб туришади. Кейин соат 11°° да яна амри маъруф. Пешинда ҳам шу аҳвол. Кечга бориб эса ундан ҳам кўп инсонлар билан муомала қилишимга тўғри келади. Менга энг қулайи саҳар пайтидир. Берилган саволларга мен саҳарда жавоб ёзаман. Маълумки, саҳарда қушлар сайрашади. Сиз эшитган шовқин ўша қушларнинг сайрашидир, деганлар. Бу жавобдан режиссёримиз лол бўлиб қолганлар. Шу дастур неча йил давом этган бўлса, ҳеч ким овоздаги бирор камчилик бўйича эътироз билдирмаган.\nОрадан анча вақт ўтиб, «Ҳикматли дунё» дастури нафақат Ўзбекистонда, балки қўшни мамлакатларда ҳам машҳур бўлди. Унинг дисклари ҳам сотувларга чиқди. Кўплаб саволларга жавоблар олинди. Уларнинг сони ортгани сайин аввалгилари унут бўлиб кетмаслиги ва халқимизнинг турли қатламларига етиб бориши, исталган пайт улардан фойдаланиш имкони бўлиши учун айни савол-жавоблар кичкина китобча шаклида чоп этиладиган бўлди.\nҲозирги кунда барчамиз севиб ўқийдиган «Зикр аҳлидан сўранг» жамланмасидаги илк саволлар ўша биз тайёрлаган «Ҳикматли дунё» дастурида халқимиз томонидан берилган саволлар ва уларнинг жавобларидир. Мен Ҳазрат сабаб бўлиб, балки ўзим ҳаддим сиғиб ҳеч қачон амалга оширолмайдиган орзуим амалга ошганидан ва Шайх ҳазратларидек инсон билан ҳамсуҳбат бўлганимдан бениҳоя бахтиёрман. Инсонларга бугунга қадар фойдаси тегаётган дастурлар, китобчаларга қачонлардир алоқам бўлганидан, савобини умид қилишга чоғланганимдан бахтиёрман.\nДунёда шундай инсонлар бўладики, улар берган тарбия оиласини намунавий оила даражасига олиб чиқади. Яна шундай инсонлар бўладики, уларни минглаб инсонлар танийди ва унга эргашади. Ва яна шундай инсонлар борки, улар нафақат ўз даври, балки ўзидан кейинги авлодлар учун ҳам йўлни ёритувчи машъала бўлиб қолишади. Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф нафақат ўзбек халқига, балки биз ва биздан кейинги мусулмон умматига мана шундай машъала ёқиб кетдилар. Интилганлар бу нур билан ўз йўлларини ёритишади. Истамаганлар эса зимистон қўйнига ғарқ бўлишади. Аллоҳ барчаларимизни йўли ёруғ бўладиганлардан қилсин!\nndash Қуръон эшитиш салбий ҳистуйғулардан стресслардан халос этади.ndash тиловатнинг овозли тўлқини асаб тизимига ижобий таъсир кўрсатади. ndash Қуръон эшитиш билан давоми...\n15:17 / 01.07.2020 1525\nТўрт ҳафталик ҳомилани олдирса бўладими?\nСАВОЛ Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳи вабарокатуҳ Муҳтарам Шайх жаноблари Биродаримизнинг аёллари 4 ҳафталик ҳомиладор эканлар. Аёлнинг оёқларидаги томирлар давоми...\n07:26 / 16.10.2016 5805\nХуш келдинг, Рамазон!\nЙўқ бўлар қоронғулар, Нурга ғарқ бўлди жаҳон Марҳабо, хуш келибсан, Эй муборак Рамазон Марҳабо, эй ойларнинг, Шаҳаншоҳи, султони, Марҳабо, эй Аллоҳнинг, Чексиз давоми...\n06:46 / 28.12.2016 1211\nҲар бир нарсани билишга интиладиган олимларнинг тадқиқотларига асосан, эркакларга нисбатан аёллар учун мулоқотда бўлиш физиологик даражада муҳим экан. Яъни давоми...\n06:14 / 24.02.2017 5757\n14:24 / 02 июль 5509\n17:58 / 25 июнь 2765\n18:48 / 26 май 3764\n09:28 / 25 май 3300\n15:01 / 24 май 2919\n11:17 / 14.01.2020 127969


«Оддий буюмлар иқтисодиёти»ни ривожлантиришга қўшимча 400 млрд тг ажратилади\n17 Март 2020 10:05\nNUR-SULTAN. Kazinform – «Оддий буюмлар иқтисодиёти» дастурига қўшимча 400 млрд тг ажратилади. Бу ҳақда ҚР Миллий иқтисодиёт вазири Руслан Даленов ҳукумат йиғилишида маълум қилди, дея хабар беради Kazinform мухбири.\n«Бизнес йўл харитаси-2025» ва «Оддий буюмлар иқтисодиёти» дастурларини синхронлаштириш доирасида тадбиркорлар учун танга маблағларидан фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш режалаштирилмоқда. Биринчидан, кредитлаш ҳажми 1 трлн тангагача кўтарилади, яъни 400 миллиард танга қўшимча ажратилади», - деди вазир тадбиркорлик ва маҳаллий ишлаб чиқаришни қўллаб-қувватлаш чоралари тўғрисида.\nУнга кўра, маблағлар асосан маҳаллий ишлаб чиқарувчиларга импортга боғлиқликни камайтириш ва озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш учун берилади. «Бизнес йўл харитаси-2025» давлат дастури бўйича максимал кредитлаш ҳажми 7 миллиард тангага кўтарилади. Жорий харажатларни қоплаш учун жорий бизнесни молиялаштиришни кенгайтириш тавсия этилади.\n«Кредитлар бўйича якуний фоиз ставкаси бирлаштирилиб, 6 фоизни ташкил этади. «Бизнес йўл харитаси - 2025» дастури саноатдаги чекловларни олиб ташлайди ва «Оддий буюмлар иқтисодиёти» дастури бўйича устувор маҳсулотлар рўйхатини кенгайтиради», - деди Руслан Даленов.\nКалит сўзлар: ҚР Миллий иқтисодиёт вазирлиги, Ҳукумат мажлиси, Ишлаб чиқариш,


"Пахтакор": Чемпионлар Лигасидаги энг ёш таркиб ўйнаган баҳс\n"Пахтакор" Осиё Чемпионлар Лигасида энг ёш таркибни майдонга туширган клуб саналади.\nОЧЛда ўртача ёши энг кичик бўлган ҳолда майдонга тушган дастлабки 10 жамоа рўйхатидан 5тасида "Пахтакор"нинг ўйинлари учрайди. 2011 йил 11 май куни Тошкентда "Ал Садд"га қарши ўтказилган беллашувда жамоамизнинг ўша пайтдаги бош мураббийи Равшан Ҳайдаров асосий таркибда туширган футболчиларнинг ўртача ёши 21,8дан иборат эди. Ёши энг катта ўйинчи 27га тўлган Илҳом Суюнов бўлса, энг кичиги 17 ёшли Владимир Козак бўлган. Тўлиқ таркиб қуйида келтирилади.\nБу ҳалигача Чемпионлар Лигаси тарихида энг ёш таркиб ҳисобланади.\n2011 йил "Насср"га қарши сафардаги беллашувда ўртача таркибимиз 22, "Истиқлол" билан Тошкентдаги ўйинда 22,5 ёшдан иборат эди. Темур Ҳакимов ва Владимир Козак 18 ёшга тўлмасдан туриб ОЧЛда дебют қилган. Улар энг ёш 30 дебютантлар рўйхатидан ўрин олган.\nМанба: "Пахтакор" телеграм канали


97 яшар Ўзбекистон Халқ шоири Шукруллони ўзбек телеканалларида кўрсатиш ҳамон тақиқда « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n97 яшар Ўзбекистон Халқ шоири Шукруллони ўзбек телеканалларида кўрсатиш ҳамон тақиқда\n08 June 2018 - 19:07\n“Озодлик” радиосининг хабар беришича, Ўзбек адабиëтининг энг кекса намояндаси 97 яшар Ўзбекистон Халқ шоири Шукруллога нисбатан Ислом Каримов даврида жорий этилган тақиқ¸ 2018 йилда ҳам кучда қолмоқда.\nБу ҳақда “Озодлик” радиосига ëзувчининг ўғли Абдуғафур Юсупов¸ қолаверса¸ Шукруллонинг ўзи билан суҳбатда бўлган бир гуруҳ ўзбек зиëлилари маълум қилди.\n– Бултур “Ўзбекистон 24”дан келишди. Кейин “Менинг юртим”дан келишди. “Дийдор ширин” деган кўрсатувда берамиз¸ дейишди. Қўйинглар¸ аввалгисини беришмади¸ десам¸ “йўқ¸ гаплашилган¸ тепа билан келишилган”¸ дейишди. Қари онамизни¸ отамизни безовта қилиб¸ соатлаб съëмка қилишди. Кўрсатишмади. Нимага бермаяпсизлар¸ десам¸ “ҳа энди тепадан рухсат йўқ кўрсатишга”¸ дейишди. Энди келишса¸ эшикдан ҳам киритмайман¸ дейди таниқли ëзувчининг ўғли Абдуғафур Юсупов.\nСуҳбатдошга кўра¸ Шукруллони суратга олган телевидение ходимлари тақиқнинг айнан кимдан¸ нима сабабдан қўйилганини очиқ айтишмаган.\nËзувчининг ўғли бу тақиқнинг президент аппаратидан тушганини тахмин қилади.\nFacebookдаги айрим фаол зиëлилар эса¸ бу тақиқнинг президент Давлат маслаҳатчиси Хайриддин Султонов даражасида қўйилганини ëзмоқда.\n“Жуда ачиндим, уч марта телеканалларимиз Шукрулло Устознинг олдига боришиб, соатлаб интервьюлар қилишиб, кекса одамни ишонтириб, сўнг эса, эфирга шу учтасидан бирортасини ҳам узатмабди. Бу шу йили бўлган ишлар. Х.Султоновнинг қўли билан, тепадан телеканалларга босим ўтқазилиб, учта кўрсатувни эфирга чиқиши тақиқланган¸” деб ëзди тарихчи олим Анвар Назир ўз саҳифасида.\n“Озодлик” радиоси билан микрофонсиз суҳбатда Тошкент ҳукуматининг маданият соҳаси бошқарувига яқин мулозими Шукрулло ва яна бошқа ижодкорларни “телеведениега яқинлаштирмаслик” ҳақидаги тақиқнинг президент Давлат маслаҳатчиси даражасида берилганини тасдиқлади.\nАйни пайтда “Озодлик” радиоси суҳбатдошлари тўғри гапни айтишдан тоймайдиган ижодкорларга нисбатан бундай тақиқнинг оғзаки шаклда амал қилиб келгани ва ҳамон шундай давом этаëтганини таъкидладилар.\nМТРКдагилар Шукрулло кимлигини билмайди\n“Озодлик” радиоси Ўзбекистон Халқ шоири Шукрулло билан суҳбатнинг нега намойиш этилмагани¸ ўзбек ижодкорларининг “тепадан тушган қора рўйхати” ҳамон сақланиб қолаëтгани ҳақидаги иддаоларига жавоб олиш мақсадида Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси расмийларига боғланди.\nМТРК матбуот котиби¸ халқаро алоқалар бўлими раҳбари Наргиза Нўъмонова¸ “Озодлик” радиоси билан суҳбатда Шукрулло деган ëзувчини билмаслиги¸ шу боис унга қандайдир тақиқ бўлиши мумкинлигидан хабари йўқлигини билдирди.\n– Ким у Шукрулло? Эшитмаганман ҳам. Кимлигини билишимнинг кераги ҳам йўқ. Ким борибди¸ қачон борибди¸ аниқ айтмасангиз¸ мен бунақа гапларга жавоб бермайман¸ деди “Озодлик” радиоси билан суҳбатда Наргиза Нўъмонова.\nМТРК раҳбарияти учун ажратилган телефонга ўзини таништирмасдан жавоб берган яна бир телерадиокомпания расмийси ҳам “Шукрулло деган ëзувчи борлигини биринчи марта эшитиб турган”ини айтиб¸ унинг “қора рўйхат”да экани ҳақидаги гапларни “Ўзбекистон 24 телеканали мутасаддиларидан суриштириб-билишни ваъда қилди. Аммо бу суриштирув нима билан тугагани ҳақида “Озодлик” радиосига маълумот бермаслигини қўшимча қилди.\n“Ўзбекистонда ижодкор ўлганидан кейин азиз!”\nËзувчининг ўғли жорий йил 2 сентябрь куни 98 ëшга тўладиган отаси Шукрулло¸ ўзининг нима учун ҳамон тақиқда қолаëтганини тушунмаëтгани¸ ҳокимият эгаларининг бундай ëндашуви кекса ижодкор руҳияти ва саломатлигига салбий таъсир кўрсатаëтганини айтади.\n– Бу нарсани тилга олсак¸ дадамизнинг асаблари бузилиб¸мазалари қочади. Нима гуноҳ қилганман буларга¸ деб хафа бўладилар. Ўзлари ҳам айтадилар¸ буларга ëзувчи-шоирнинг тириги эмас¸ ўлиги азиз. Эртага ўлсам¸ ҳозир кўрсатмаëтган суҳбатларни тинимсиз айлантиришади¸ дейдилар ўзлари ҳам. Абдулла Орипов¸ Эркин Воҳидовларни шундай қилишдику! Шулар тиригида озгина эътибор кўрсатишса¸ ҳозиргача балки тирик бўлармиди! Ëзувчилар союзи дегани умуман йўқ. Дадамизга ҳам¸ бизга ҳам ўзи буларнинг кераги йўқ. Уларни билган-таниганлар бутун дунëдан телефон қилиб¸ ҳол-аҳвол сўраб туршибди¸ шуниси етади¸ дейди ëзувчининг ўғли Абдуғафур Юсупов 8 июнь кунги суҳбатда.\nШукрулло (Юсупов) 1921 йил 2 сентябрда Тошкент шаҳрининг Шайхонтоҳур даҳасида туғилган. Ўзбекистон Xалқ шоири (1981). Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими (1977).\nСталин қатағони даврида совет Гулагига ташланган миллий ижодкорлардан бири бўлган Шукрулло¸ 1951 йили 25 йиллик қамоққа ҳукм этилган.


34891 Ўқиш режими + -\nОта ўғлига ичида катта апельсини бор шиша идиш берди. Ўспирин ўғил отаси қандай қилиб бундай катта апельсинни шиша идишнинг шундай кичик оғзидан киритганидан таажжубга тушди. Бутун кунини шу ҳақда ўйлаган ҳолда ўтказди. Охири бу ишнинг мантиғини топа олмай, отасидан “Бунда бирор найранг борми?” деб сўради.\nОтаси табассум қилди. Сўнгра ўғлини қўлидан тутиб, уйларининг ҳовлисидаги боғга етаклаб борди.\nУ ерда ўғлига бир бўш шиша идиш келтиришини буюрди. Ўғил олиб келгач, уни янги мева қилаётган апельсин шохига бойлади, сўнгра бир кичик мевани идишнинг ичига киритиб қўйди. Шундан кейин ота-ўғил боғни тарк қилдилар.\nОрадан кунлар ўтди. Шиша идиш ичидаги апельсин катталашиб, ундан чиқа олмайдиган бўлди. Шундай қилиб, бола сирни билиб олди. Шунда ота фурсатдан фойдаланиб, кичик фарзандига дарс бўлиши учун насиҳат қилиб: “Эй ўғлим! Сен мана шу шиша идишсан, апельсин эса ахлоқ. Кичиклигингдан ахлоқ мевасини ўзлаштирсанг, у сенинг ичингда ўсиб боради. Натижада катталашиб, сендан ташқарига чиқмайдиган бўлади”, деди.\nАраб тилидан эркин таржима\n05:29 / 21.11.2016 1848\n07:59 / 25.12.2016 2522\nСентябрь, янги ўқув йили барча ўқувчилар учун ҳар йили бир олам ҳаяжон билан бошланади. Биринчи синфга қадам қўйган болажонлар ўзлари учун нотаниш бошқа бир давоми...\n11:00 / 22.08.2019 1418\n23:11 / 17.07.2019 817\n11:17 / 14.01.2020 140919


Тошкент шаҳрида ИИВ-ДХХ ходимлари билан ҳамкорликда 7 январь куни ўтказилган тадбирлар натижасида республикада фаолияти таъқиқланган “Жиҳодчилар” диний-экстремистик оқимининг бир гуруҳ аъзоси қўлга олинган. Бу ҳақда Ички ишлар вазирлигининг Терроризм ва экстремизмга қарши кураш бош бошқармаси маълумот тарқатди.\nИИВ иддаосига кўра, “ушбу шахслар Ўзбекистон ҳудудида Сурияда паноҳ топган террористик уюшма аъзоларининг топшириқларини бажариб келишган ва аҳоли орасида қонунга хилоф равишда тарғибот олиб бориб, “Жиҳодчилар” ДЭО ғояларини тарқатганлар ҳамда шу йўл билан сафларини кенгайтиришга қаратилган ноқонуний хатти-ҳаракатларни содир этганлар”.\n“Ҳозирда ушбу шахсларга нисбатан Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг тегишли моддалари билан жиноят иши қўзғатилди ва тергов-тезкор ҳаракатлари олиб борилмоқда”, дейилади ИИВ хабарномасида.\nАввалроқ Жиноят ишлари бўйича Андижон вилоят судида ишлайдиган¸ лавозимида матбуотга гапириш ҳуқуқи бўлмагани учун исми тутилишини сўраган мулозим Озодликка "икки йиллик танаффусдан кейин судлар яна диний айблов билан боғлиқ ишларни кўра бошлаган"ини маълум қилганди.\nБу ҳаракат Ўзбекистон президентининг 2019 йил 4 сентябрь куни 4437м сони билан расмийлаштирилган махфий қарори чиққанидан кейин бошланиб кетган.


Болтиқбўйида НАТОнинг 18 минг ҳарбийси иштирокида машғулотлар бошланди\n20 январ 2021, Тошкент вақти: 03:12\nБолтиқбўйи ва Полшада НАТОнинг 18 минг ҳарбийси иштирокидаги Sabre Strike машғулотлари бошланди.\nУнда 19 мамлакат ҳарбийлари қатнашмоқда.\nМашғулотлар 3 июндан 15 июнга қадар давом этади.\nПолша ҳукумати, айни пайтда, ўз ҳудудидан АҚШ ҳарбийларига доимий муддатга жой бериш таклифини кўриб чиқаётганини билдирди.\nМамлакат мудофаа вазирлиги тарқатган баёнотда, ҳукумат АҚШ танк қўшини базаси ҳаражатлари учун 1 ярим миллиарддан 2 миллиард долларга қадар маблағ ажратишга тайёр экани айтилди.\nҚримнинг Россия томонидан аннексия қилиниши ортидан, АҚШ ва НАТО қўшинлари Полшадаги ҳарбий мавжудлиги кўламини кенгайтирмоқда.


“Кобальт”даги найранг иш бермади - Zamin.uz\nПиротехника воситаларининг ноқонуний айланмасига қарши божхона идоралари томонидан тизимли равишда кураш олиб борилмоқда.\nХусусан, Сирдарё вилояти божхона бошқармаси Контрабандага қарши курашиш ва божхона аудити бўлими тезкор ходимлари бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралар билан ҳамкорликда Сирдарё тумани ҳудудида тезкор тадбир ўтказишди.\nТезкор тадбир давомида, фуқаро М.Ж. бошқарувидаги “Кобальт” русумли енгил автотранспорт воситаси белгиланган тартибда тўхтатилиб, тадбир иштирочилари иштирокида ушбу автотранспорт воситасининг салони ва юкхонаси кўздан кечирилди.\nНатижада, автоуловда хорижда ишлаб чиқарилган, божхона расмийлаштирувидан ўтганлигини тасдиқловчи ҳеч қандай ҳужжатлари бўлмаган ва сифати кафолатланмаган умумий қиймати 41,3 миллион сўмлик 57 605 дона пиротехника воситалари борлиги аниқланди.\nҲозирда юқоридаги ҳолатлар юзасидан божхона органлари томонидан суриштирув ҳаракатлари давом эттирилмоқда. «Замин» янгиликларини «Вконтакти»да кузатиб боринг\nСардобада МИБ тадбиркор фойдасига 193,7 млн.сўм миқдордаги қарздорликни ундириб берди\n19-11-2020, 17:17, Жамият\n16-03-2018, 11:13, Жамият


Бош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиЖан Пол Сартр (1905-1980; Франция)Жан-Поль Сартр. Девор (ҳикоя)\nБизни деворлари оппоқ чорси хонага итариб-туртиб киритишди. Ўткир ёруғлик кўзни қамаштирди. Зум ўтмай стол ортида қандайдир қоғозларни титиб ўтирган кишилик кийимидаги тўрт нусхани кўрдим. Бошқа қамоққа олинганлар бир оз нарироқда тиқилишиб туришарди. Биз хонани кесиб ўтиб, уларга қўшилдик. Бу одамларнинг кўпини билардим, қолганлари, чамаси, муҳожирлар эди. Менинг олдимда иккита бир-бирига ўхшаган оқ-сариқдан келган киши турарди, булар французлар бўлса керак, деб ўйладим. Бўйи пастроғи дам-бадам шимини кўтариб қўяр – тиззалари қалтираётгани кўриниб турарди.\nБу даҳмаза уч соатчадан буён давом этар, бошим қотган, қулоқларим шанғиллар эди. Аммо хона иссиққина, танага ёқар, биз уззукун совуқда қолиб изиллаган эдик. Соқчилар қамоққа олинганларни бирма-бир стол ёнига олиб боришарди. Кишилик кийимидаги тўрт нусха ҳар бир одамдан исми билан касб-корини сўрарди. Улар шу саволлардан нарига ўтишмас, лекин гоҳида “Ўқ-дорилар ўғирлашда қатнашганмисан?” ёхуд “Ўнинчида эрталаб қаерда, нима иш билан машғул эдинг?” деб сўраб қўйишарди. Жавобларни эса ҳатто эшитишмас ёки эшитмаганга олишар, бўшлиққа тикилиб, жим қолишар, кейин ёзишга тушишарди. Томдан “Ҳақиқатан байналмилал бригадада хизмат қилганмисиз?” деб сўрашди. Бўйин товлашнинг маъниси қолмаган – улар курткасидаги ҳужжатларини топиб ўқишган эди. Хуандан эса ҳеч нарсани сўрашмади, фақат у отини айтиши биланоқ тез-тез алланималарни ёзишга тушишди.\n– Ўзингиз биласиз-ку, – мен эмас, акам анархист. Аммо у бу ерда эмас. Менинг сиёсат билан ишим йўқ, ҳеч қандай партияга аъзо эмасман. – Улар индамай ўтириб ёзишарди. Хуаннинг жағи тинмасди. – Менинг ҳеч бир айбим йўқ. Бошқаларнинг жатига қолишни истамайман. – Унинг лаблари титрарди. Соқчи оғзингни юм деб, уни бир чеккага итариб олиб борди.\n– Сиз Пабло Иббиетамисиз?\nМен “Ҳа”, дедим. Нусха қоғозларга қаради-да, сўради:\n– Рамон Грис қаерга яширинган?\n– Сиз уни олтинчидан ўн тўққизинчигача яширгансиз.\nУлар нималарнидир ёзишди, кейин соқчилар мени хонадан олиб чиқишди.\nЙўлакда иккита қоровул ўртасида Том билан Хуан турарди. Бизни олиб кетишди. Том соқчиларнинг бировидан сўради:\n– Бу ёғига нима бўлади?\n– Қайси маънода? – деди соқчи.\n– Бизни сўроқ қилишдими ёки суд?\n– Хўп. Энди нима қилишади бизни?\nСоқчи қуруққина жавоб берди:\n– Ҳукм камерада эълон қилинади.\nУлар камера деб атаган жой илгариги касалхонанинг ертўласи эди. Бу ердаги совуққа чидаб бўлмас, ҳар томондан аёз шамол ғўрилларди. Тун бўйи азбаройи совуқдан тишлар такиллаб чиқар, кундузлари ҳам бундан тузук эмасди. Бундан аввал мен беш кун архиепископликнинг ёлғизхонасида ўтирган эдим, уни ўрта асрлардан қолган тош ўра деса ҳам бўларди. Қамоққа олинганлар шунчалик кўп эдики, уларни дуч келган ерга тиқиб ташлашарди. Мен-ку ўша ўрасидан хафа эмасман, жиллақурса, у ерда совқотганим йўқ, фақат ёлғиз эдим, ёлғизлик эса одамни ҳолдан тойдиради. Манави ертўлада ҳарқалай ён-веримда одамлар бор. Рост, Хуан оғзини очмас, қаттиқ қўрқар, ҳар на қилса-да, жуда мурғак, гапирадиган гапи ҳам йўқ ҳисоби эди. Томнинг эса, аксинча, жағи тинмас, бунинг устига испанчани сувдай ичарди.\nЕртўлада битта узун ўриндиқ ва тўртта бўйра бор эди. Эшик орқамиздан ёпилгач, биз ўтириб, бир муддат жим қолдик. Аввал Том тилга кирди:\n– Тамом. Кунимиз битди.\n– Балки, – дедим мен. – Лекин йигитчага тегишмас дейман.\n– Акаси жангари бўлсаям, укасининг бунга алоқаси йўқ.\nМен Хуанга қарадим: у, чамаси, эшитмасди. Том гапини давом эттирди:\n– Сарагосада уларнинг нималар қилаётганини биласанми? Одамларни йўлга ётқизиб, устидан юк машина юргизишяпти. Марокашлик бир қочоқ бор эди, бизга ўша гапириб берди. Айтишларича, шунақа қилиб ўқ-дорини тежашармиш.\n– Бензинни тежашмас эканми?\nТом жиғимга тегди. Нима қилади буларни гапириб?\n– Зобитлар бўлса йўл чеккасида қўлларини чўнтакка тиқиб, сигарет тутатиб айланиб юришармиш. Ўша шўрликларни дарров асфаласофилинга жўнатишади деб ўйлайсанми? Ҳеч-да! Абгорлар соатлаб бақириб ётишармиш. Марокашлик оғриқнинг зўридан мен аввалига оғзимни ҳам очолмадим, дейди.\n– Ишончим комилки, улар бу ерда ундай қилишмайди, – дедим мен. – Бошқасини билмайман-у, лекин уларнинг ўқ-дорилари етарли.\nЕртўлага тўртта тешик ва чап томондаги шифтдан очилган туйнукдан ёруғлик тушиб турар, ундан нақ осмон кўринарди. Бу туйнукдан илгари ертўлага кўмир туширилган чоғи, шундоқ тагида кўмир хокаси тўдаланиб ётарди. Чамаси, у билан ҳарбий касалхонани иситиш мўлжалланган. Кейин уруш бошланиб, касаллар бошқа жойга кўчирилган-у, кўмир шундоқ қолиб кетган. Афтидан, туйнукни беркитиш ёдларидан кўтарилган, вақти-вақти билан тепадан ёмғир томчилари томарди. Кутилмаганда Том ёмон қақшаб ғўлдиради:\n– Қуриб кетсин! Ҳаммаёғим титраб кетяпти. Шу етмай турувди!\nУ ўрнидан туриб машқ қилишга тушди. Кўйлаги ҳар кўтарилганда жун босган оппоқ кўкраги кўриниб кетарди. Кейин у чалқанча ётиб, оёқларини кўтариб қайчидак айлантира бошлади – унинг семиз думбаси дирилларди. Умуман, Том – зуваласи пишиқ йигит, лекин барибир семизроқ. Мен беихтиёр ўқ ва милтиқ найзаси бу лаққа юмшоқ гўштга ёғни кесгандай осон ва енгил кириб боришини тасаввур қилдим. У қотма йигит бўлганида, эҳтимол, бундай ўйламаган бўлардим. Мен совқотмаган бўлсам-да, қўл-оёғимни сезмасдим. Баъзида бирнимамни йўқотгандай бўлар, курткамни қидириб, аланг-жаланг қилар ва шу заҳоти уни менга қайтариб беришмаганини эслар эдим. Бундан ғашлигим ортарди. Улар бизнинг кийим-кечакларимизни олиб қўйишиб, бўз иштонлар беришди – бу ерда касаллар айни ёз чоғлари шундай иштонларда юришган. Том ўрнидан туриб, рўпарамга ўтирди.\n– Қалай, исидингми?\n– Қайда дейсан, қуриб кетсин. Нафасим тиқилгани қолди.\nСоат саккизларда камерага комендант билан иккита фалангачи аскар кирди. Комендантнинг қўлида рўйхат бор эди. У соқчидан сўради:\n– Бу учовининг фамилияси нима?\n– Стейнбок, Иббиета, Мирбал.\nКомендант ойнагини тақиб, рўйхатга боқди.\n– Стейнбок… Стейнбок… А-ҳа, мана бор. У отишга ҳукм қилинган. Ҳукм эртага эртаминан ижро этилади.\nУ рўйхатга яна бир қур кўз ташлади:\n– Қолган иккови ҳам.\n– Бўлиши мумкинмас, – дея ҳиқиллади Хуан. – Хатолик бу.\nКомендант унга ҳайрон бўлиб қаради:\n– Исми шарифинг?\n– Хуан Мирбал.\n– Ҳаммаси тўғри. Отув!\n– Лекин мен ҳеч нарса қилганим йўқ, – дея гапидан қолмади Хуан.\nКомендант елкасини қисди-да, бизга ўгирилди:\n– Сизлар баскмисизлар?\nКомендантнинг авзойи бузуқ эди.\n– Лекин менга бу ерда учта баск бор дейишувди. Уларни қидириб юришдан бошқа ишим йўқми? Сизларга руҳоний керакми?\nБиз индамадик. Комендант:\n– Ҳозир олдингизга бельгиялик врач киради, – деди. – У сиз билан эрталабгача бирга бўлади.\nУ қўлини чаккасига қўйиб, сўнг чиқиб кетди.\n– Айтмовдимми сенга? – деди Том. – Хасислик қилишмапти.\n– Рост, – дедим мен. – Аммо болапақирга жабр-да. Аблаҳлар!\nГарчи йигитчани жиним суймай турган бўлса-да, бу гапни адолат юзасидан айтдим. Болакайнинг юзи ғоятда ингичка, ўлим қўрқинчи башарасини ёмон ўзгартириб юборганди. Уч кун бурун у хипчагина ўсмир эди, уни ёқтирмасликнинг иложи йўқ эди, лекин ҳозир у жуда қаримсиқ бўлиб қолган, мабодо энди уни шу ҳолда қўйиб юборсалар ҳам, у умр бўйи шундай қаримсиқ ва пажмурдалигича қоларди, деб хаёлимдан ўтказдим. Умуман, болакайга одамнинг раҳми келади, аммо ачиниш нафратимни қўзғар, у ёғини айтсам, боланинг ўзи ҳам кўзимга балодек кўринарди.\nХуан бошқа миқ этмади, унинг ранг-рўйи қумдай оқарди, қўллари, башарасининг ҳам туси ўчди. У кўзлари соққадай бўлиб яна ерга чўкди. Бир жойга тикилди-қолди. Том меҳрибон одам эди, у болакайнинг қўлини тутмоқчи бўлди, аммо у жаҳл билан қўлини тортиб олди, юзи аламдан буришиб кетди.\n– Унга тегма, – дедим Томга. – Кўрмаяпсанми, хўрлиги келиб турибди.\nТом истар-истамай рози бўлди, у негадир болакайни юпатгиси келган, шундай қилганда, ўз аҳволини ҳам бир оз бўлса-да енгиллатган бўлармиди балки. Ҳар иккови ҳам жуда ғашимга тегишаётган эди. Илгари мен ҳеч ўлим тўғрисида ўйламагандим, фурсатим бўлмаганди, лекин ҳозир мени нима кутаётганини ўйламай иложим йўқ эди.\n– Менга қара, – деди Том, – сен улардан биронтасини нариги дунёга жўнатдингми?\nМен жавоб бермадим. Том августдан бери олтитасини отиб ташлаганини ўраб чирмай бошлади. Аниқ, у ҳозир юзага келган вазият ҳақида ўзига ҳисоб бермасди, у буни истамаётганини равшан кўриб турардим. Ўзим ҳам рўй берган ҳолни тузук-қуруқ англай олмас, бироқ мен ўлим оғир бўлармикин-а, деб ўйлаган ва қайноқ ўқлар баданимни дўлдай тешиб ўтаётганини ҳис қилгандим. Шунга қарамасдан бу сезгиларнинг унча аҳамияти йўқ эди. Ҳали бунинг ташвишини чекмаса ҳам бўлар, аҳволни аниқлаштириб олишим учун олдинда бир кеча бор эди. Тўсатдан Том жим бўлиб қолди. Унга кўз қиримни ташладим, рангида ранг қолмабди. Аҳволи ғоятда ночор эди, шунда мен “Ана бошланди!” деб ўйладим. Қоронғи тушиб келарди, туйнукдан хира ёруғ оқиб кирар, кўмир уюмини ёритар, хона саҳнига доғ-дуғ бўлиб ясланарди. Туйнук узра кўзимга юлдуз ташланди, кеча совуқ, осмон тиниқ эди.\nЭшик очилиб, ертўлага икки соқчи кирди. Уларнинг ортидан Бельгия ҳарбий кийимидаги оқ-сариқдан келган кимса кўринди. Биз билан саломлашгач:\n– Мен врачман. Манави нохуш аҳволларда сизлар билан бирга бўламан, – деди.\nУнинг товуши зиёлиларники сингари ёқимли эди. Ундан сўрадим:\n– Бунинг нима фойдаси бор?\n– Камина хизматингизда бўламан. Охирги дақиқаларни осонлаштиришга ҳаракат қиламан.\n– Лекин нега бу ерга келдингиз? Госпиталда ярадор тўлиб ётибди-ку.\n– Мени айнан шу ерга жўнатишди, – деб жавоб берди у ноаниқроқ қилиб. Кейин шоша-пиша қўшимча қилди: – Чекасизми? Сигаретим, ҳатто сигарам ҳам бор. – У бизга инглиз сигарети ва Гавана сигарасини узатди, биз рад этдик. Мен унга тикилиб қарадим, у ўзини ноқулай сезди. Унга шундай дедим:\n– Сиз бу ерга раҳм-шафқат кўрсатиш учун келмагансиз. Мен сизни танидим. Мени қўлга олишган куни сизни казарма ҳовлисида кўрганман. Сиз фалангачи аскарлар билан бирга турардингиз.\nУнга бор гапни тўкиб солмоқчи эдим, лекин ўзимга ҳайрон қолдим, бундай қилиб ўтирмадим: бирдан бельгияликка умуман қизиқмай қўйдим. Илгарилари мен бировга тирғилсам, уни осонликча қўлдан чиқармасдим. Ҳозир эса бутунлай гапиргим келмай қолди. Елкамни қисдим-да, юзимни бошқа ёққа ўгирдим. Бир неча дақиқадан сўнг мундай бошимни кўтариб қарасам, бельгиялик мени қизиқсиниб кузатяпти. Қўриқчилар бўйраларга ўтиришди. Найнов Педро зерикиб ўзини қаерга қўйишни билмас, наригиси эса ухлаб қолмаслик учун дам-бадам бошини у ёқдан бу ёққа бурар эди.\n– Чироқ олиб келайми? – кутилмаганда сўради Педро.\nБельгиялик бошини силкитди, мен шунда унинг зиёлилиги алдамчи, тўнкадан фарқи йўқ экан, деб ўйладим. Лекин ҳар ҳолда шафқатсиз дажжол ҳам эмасди. Унинг совуқ кўк кўзларига қараб, ҳавойироқ одам, ҳар қандай пасткашликка боради, деб ўйладим. Педро тезда керосин чироқ кўтарганча қайтиб келди ва узун ўриндиқнинг четига ўрнатди. Чироқ хира ёритар, лекин, ҳар қалай, ҳечдан кўра яхшироқ эди. Кечагина биз зимистон қоронғида ўтирган эдик. Мен шипга тушиб турган чироқ шуъласи гардишига узоқ термулиб қолдим. Худди сеҳрлангандай ундан кўзимни узолмасдим. Тўсатдан бари ғойиб бўлди, шуъла доираси сўнди. Кўтариб бўлмас оғир юк остида қолгандай мен қаттиқ қалтираб кўзимни очдим. Йўқ, бу қўрқув, ўлим шарпаси эмас эди. Бунинг нималигини англаб бўлмасди. Икки юзим ўт бўлиб ёнар, бошим оғриқдан ёрилай дер эди.\nЖунжикиб ўртоқларимга боқдим. Том кафтларига юзини яширганча ўтирар, кўзим унинг жингала пахмоқ сочинигина илғарди. Болакай Хуан тобора ночорлашиб борарди: оғзи ярим очиқ, бурун катаклари пир-пир учарди. Бельгиялик яқин келиб, унинг елкасига қўлини қўйди: чамаси, у болага далда беришни истарди, лекин кўз қорачиқлари муз парчаларидек йилтирарди. Унинг қўли аста пастга сирғалди ва боланинг билагида тўхтади. Хуан қимирламади. Бельгиялик унинг билагини уч бармоғи билан қисди, унинг нигоҳи қотиб қолганга ўхшарди, шунда у мени кўрмаслик учун орқасини ўгирди. Мен бир оз олдинга энкайдим, шунда у соатини чиқариб, қўлини қўйиб юбормасдан бир неча сония унга қараб қолганини кўрдим. Кейин у ўзини четга олди, шунда Хуаннинг қўли ҳолсиз пастга осилиб қолди. Бельгиялик деворга суянди, кейин худди муҳим бир нарсани эслагандай ёндафтарини чиқариб, унга ниманидир ёзди. “Аблаҳ! – қаҳрим келди менинг. – Қани менинг томиримни кўрсин-чи, башарасига айлантириб соламан”. У, ҳар қалай, менинг олдимга келмади, аммо бошимни кўтарганимда, менга қараб турганини кўрдим. Мен кўзимни олиб қочмадим. У қандайдир ҳиссиз бир овоз билан менга сўз қотди:\n– Совқотмаяпсизми бу ерда?\nУнинг ўзи жуда совқотган, башараси кўкариб кетган эди.\n– Йўқ, совқотмадим, – деб жавоб бердим.\nБироқ ҳамон у менга қаттиқ тикилиб турарди. Бирдан гап нимадалигини тушуниб қолдим. Қўлим билан юзимни сидирдим: уни шилимшиқ тер босган эди. Зах совуқ ертўлада қишнинг қоқ ўртаси ҳар ёқдан ғўриллаб турган елвизакда мендан тинмай тер қуйилиб келаётганини қаранг. Сочларимни ушлаб кўрдим: жиққа ҳўл. Кўйлагимни ҳам тамомила тер босиб, баданимга ёпишиб қолган эди. Бир соатдан бери тер аъзойи баданимдан қуйилиб келар, мен эса уни сезмасдим. Бельгиялик маҳлуқ бўлса, буни кўриб-билиб турган экан. Юзимдан оқиб тушаётган терни кўриб, мана, қўрқув одамни қандай аҳволга солади, жон ширин, деб ўйлаётгандир, хойнаҳой. У ўзини шу тобда рисоладаги одамдай сезаётган ва рисоладаги одамлар каби совқотаётганидан мамнун ҳам бўлса керак. Мен унинг олдига бориб, башарасига туширгим келди. Лекин у томонга ҳали бир қадам ҳам қўймай туриб, юрагимдаги алам ва уят йўқолди-да тамомила фарқсиз бир ҳолда узун ўриндиққа ўтириб қолдим. Мен яна рўмолчамни чиқариб, у билан бўйинларимни артишга тушдим. Энди мен сочларимдан оқиб тушаётган терни аниқ сездим ва бундан кўнглим ниҳоятда хира бўлди. Кейин оқиб тушаётган терни артмай қўя қолдим, рўмолча сиқса бўладиган даражада ҳўл эди. Аммо тер сира тўхтамасди. Бўксаларим ҳам терга ботди, иштоним ўриндиққа ёпишиб қолди. Кутилмаганда болакай Хуан тилга кирди:\n– Сиз врачмисиз?\n– Врач, – деб жавоб берди бельгиялик.\n– Айтинг-чи… оғрийдими… узоқ чўзиладими?\n– Оҳ, бу… анов… Йўқ, тез ўтиб кетади, – деб жавоб қилди бельгиялик оталарча оҳангда. Шу тобда у гўё ҳақ тўлаб даволанишга келган касални юпатарди.\n– Мен эшитгандимки… менга айтишувди… баъзан… биринчи ўқ ёғдирилганда ҳеч нарса бўлмайди деб.\nБельгиялик бошини чайқади.\n– Дастлаб отилган ўқлар одамнинг жон жойига тегмаса, шундай бўлади.\n– Унда милтиқларни яна ўқлаб, яна бошқатдан мўлжалга олишадими?\nХуан бир оз жим қолиб, кейин овози хириллаб сўради:\n– Бунга вақт керакдир?\nЖисмоний азоб уни қийнар ва қўрқитарди: унинг ёшида шундай бўлиши табиий. Мен бўлсам, бундай нарсаларни ўйламасдим, оғриқ олдида қўрққанимдан терга ботаётганим йўқ эди. Ўрнимдан туриб, кўмир уюми олдига бордим. Том сесканиб, менга норози боқди: оёқ кийимим юрганда ғижирлар, бу унинг ғашига тегарди. Наҳотки менинг ҳам башарам шундай оқариб-кўкариб кетган бўлса, деб ўйладим.\nОсмон ажойиб эди, мен ўтирган бурчакка ёруғлик тушмасди, шундоқ тепага қарашим билан Катта Айиқ юлдуз туркумини кўрдим. Аммо энди бари бошқача эди: илгари архиепископликнинг ёлғизхонасида ўтирганимда истаган пайтда осмон парчасини кўра олар ва бу ҳар сафар менда турли хотираларни уйғотар эди. Эрталаб ҳаво енгил, осмон ложувард бўлганда мен Атлантика океани қумлоқ соҳилларини хаёлимдан ўтказардим. Туш маҳали қуёш тиккага келганда Севилиядаги қовоқхона эсимга тушарди – у ерда мансанильо ичкилигини ичиб, хамса ва зайтун меваларидан ердим. Тушдан сўнг кун уфққа оғганда, сояда ўтирар ва шунда майдоннинг қоқ ярмини қоплаган қуюқ сояни эслардим, худди шу пайтнинг ўзида майдоннинг қолган қоқ ярми қуёш нурларида ярақларди, шу тариқа тирноқча осмон парчасида акс этган ерни томоша қилиб, жуда маъюс тортардим. Бироқ энди осмонга қандай хоҳласам, шундай қарардим: у мутлақо ҳеч нарсани эсимга солмасди. Менга шу кўпроқ ёқарди. Ўз жойимга қайтиб, Том билан ёнма-ён ўтирдим. Ҳеч ким сўз қотмади.\nАндак фурсатдан сўнг у шивирлаб сўзлашга тушди. У жим ўтиришга сира ўрганмаганди: товуш чиқариб сўйлабгина ўзининг кимлигини англарди. Гарчи у бошқа томонга боқиб турган эса-да, афтидан менга сўйларди. Ҳеч шак-шубҳа йўқки, у мени шу алфозда терга ботган ва ранги қум оқарган ҳолда кўришдан, чамаси, юраги безилларди. Энди биз бир-биримизга жуда ўхшардик ва ҳар бировимиз бошқа бировимиз учун бамисоли ойна эдик. У тирик бельгияликка қаради.\n– Сен бу нарсаларни тушунасанми? – деб сўради у. – Мен тушунмайман.\nМен ҳам секин шипшиб сўйладим. Мен ҳам бельгияликка қарадим.\n– Ҳализамон бошимизга қаттол бир савдо тушади.\nТомдан ғалати бир ниманинг ҳиди анқиётганини сездим. Ҳидларни одатдагига қараганда нозикроқ сезадиган бўлиб қолибман. Мен киноя қилдим:\n– Майли. Тезда тушуниб қоласан.\nЛекин у ҳамон ўзининг айтганидан қолмасди.\n– Йўқ, бунга одамнинг ақли бовар қилмайди. Мен охиригача матонатли бўлишим керак, лекин нима бўлганда ҳам, билишим керакки… Демак, шундай, кўп ўтмай бизни ташқарига олиб чиқишади. Бу газандалар рўпарамизда саф тортишади. Нима дейсан, улар неча киши бўларкин?\n– Билмадим, балки бешта, балки саккизта. Ундан кўп бўлмас.\n– Майли. Саккизта бўлақолсин. Уларга “Мўлжал!” деб қичқиришади, ўзимга қаратилган саккизта милтиқ оғзини кўраман. Мен девор томонга сурилмоқчи бўламан, елкам билан унга суянаман, жон-жаҳдим билан ёпишаман, у эса тунги босинқираш чоғида бўлгани каби мени итариб ташлайди. Буларнинг барини мен кўз ўнгимга келтира оламан. Билсайдинг, қанчалар аниқ бу суврат!\n– Биламан, – дедим. – Мен буни сендан кам тасаввур қилмайман.\n– Бунинг оғриғига чидаш қийин. Ахир, улар башарангнинг абжағини чиқариш учун кўзинг ва оғзингни пойлаб отишади. – Унинг овози қаҳрли эшитилди. – Мен жароҳатларимни ҳис қилиб турибман, мана бир соатки, бошим оғрияпти, бўйним азоб беряпти. Бу ҳақиқий оғриқ эмас, аммо ундан баттарроқ, бу мен эртага эрталаб ҳис қиладиган оғриқ. Хўш, ундан кейин нима бўлади?\nУнинг нима демоқчи бўлаётганини жуда яхши тушуниб турардим, лекин буни пайқаб қолишини сира истамас эдим. Мен ҳам бутун аъзойи баданимда шундай оғриқни сезардим, мен уни худди чандиқ ва тиртиқлар каби ўз жисмимда олиб юрардим. Ҳеч уларга ўрганолмасдим, лекин ўртоғимдан фарқли ўлароқ, уларга ортиқча аҳамият бермасдим.\n– Кейинми? – дедим мен баралла овозда. – Кейин сени қурт-қумурсқалар талайди.\nСўнгра у худди ўзи билан ўзи гаплашгандай сўйлади, лекин бельгияликдан кўзини сира узмасди. Бельгиялик эса ҳеч нимани эшитмаётгандай эди. У нега бу ерда ўтирганини мен тушунардим: фикрларимиз уни қизиқтирмасди, ҳали ҳаётни тарк этмаган бўлса-да, аммо талваса ичида тўлғанаётган жисмимизни кузатгани келганди.\n– Бу худди тунги қўрқинчли тушга ўхшайди, – деб давом этарди Том. – Бир нарсани ўйлашга уринасан, назарингда, бу қўлингдан келадигандай, бир дақиқадан сўнг ниманидир тушунгандай бўласан, ундан сўнг ҳаммаси тарқалиб, йўқолиб кетади. Мен ўзимга ўзим “Кейинми? Кейин ҳеч нима бўлмайди”, дейман. Лекин бунинг маънисини тушунмайман. Гоҳ мундай тушунгандай бўламан… лекин шунда яна ҳаммаси қочиб кетади-да, кейин мен оғриқми, ўқлар, милтиқларнинг бирваракай отилишими шуларни ўйлашга тушаман. Сенга қасам ичиб айтишим мумкин, мен моддий дунёга ишонаман, амин бўл, менинг ақли-ҳушим жойида, лекин шунга қарамай, бунинг учини учига тўғри келтиролмайман. Мен ўз лошимни кўраман: бунинг қийин жойи йўқ, лекин уни, ҳар қалай, мен ўзим кўряпман: ўлик танага қараган ҳам ўзимнинг кўзларим. Мен ўзимдан бошқа ҳеч нарсани кўрмайман ва ҳеч нарсани эшитмайман, ҳаёт эса бошқалар учун давом этаверади, деб ишонтирмоқчи бўламан. Лекин биз бундай фикрлар учун яратилмаганмиз. Биласанми, алланиманидир кутиб тун бўйи мижжа қоқмай чиққан пайтларим бўлган. Аммо бизни бутунлай бошқа бир нарса кутяпти, Пабло. У устимизга орқадан бостириб келмоқда, шунинг учун унга шай туришнинг ҳеч иложи йўқ.\n– Жим бўл, – дедим унга. – Балки руҳонийни чақирсак, изҳори дил қиларсан?\nУ индамади. У башорат қилишни, отимни айтиб чақиришни ва босиқ ғўнғирлаб гапиришни яхши кўришини аллақачон пайқагандим. Буларнинг ҳеч бирини мен кўтаролмасдим, аммо нима ҳам қилиш мумкин – ирландларнинг бари шунақа. Ундан пешоб иси анқиётгандай туюлди. Гапнинг очиғини айтсам, Томни унчалик ҳам ёқтиравермасдим ва энди ҳам бирга ўламиз-ку деб, унга муносабатимни ўзгартирмоқчи эмасдим. Бирга ўлишнинг ўзи мен учун етарли эмасди. Мен ҳаммаси бошқача кечиши мумкин бўлган одамларни билардим. Мисол учун Рамон Грис. Аммо Хуан билан Томнинг ёнида ўзимни ёлғиз сезмоқдайдим. Дарвоқе, шу тобдаги аҳволдан ҳам норози эмасдим: агар Рамон бу ерда бўлганда, чўкиб қолган бўлармидим. Ваҳоланки, ҳозир мен ўзимни дадил тутаётган ва охиригача шундай қолмоқни ният қилгандим. Том паришон ҳолда сўзларни чайнарди. Бир нарса кундек аён эди: у, қандай бўлмасин, ўйламаслик учунгина нуқул гапирарди. Энди ундан пешоби чатоқ қариядай шиптир ҳиди тараларди. Лекин, умуман олганда, унинг гапларига қўшилардим, у нима деган бўлса, афтидан, буларни мен ҳам айтишим мумкин эди: зўрлик оқибатида ўлиш – ғайритабиий нарса. Эртага ўлишимни билган дақиқадан бошлаб атрофдаги барча нарсалар менга ғайритабиий бўлиб туюла бошлади: кўмир уюми дейсизми, узун ўриндиқ ва ё Педронинг наҳс башараси дейсизми – ҳаммаси. Гарчи энди тун бўйи фақатгина бир нарса ҳақида ўйлашимиз, бирга дир-дир титрашиб, бирга қора терга ботишимизни обдон тушунсам-да, буларни ўйлагим келмасди. Унга кўз қиримни ташладим ва илк дафъа у менга ғалати кўринди: юзига ўлим шарпаси ўтирганди. Шунда ғурурим дарз кетди: йигирма тўрт соат-дан бери мен Том билан бирга унинг ёнида турибман, гап-сўзини тинглаб, ўзим ҳам бир нималар деб… ва шунча вақт орасида ишончим комил эдики, биз у билан бутунлай бошқа-бошқа одамлармиз. Мана энди маълум бўлдики, биз бир-биримизга баайни эгизаклардай ўхшаб қолибмиз. Бунинг сабаби эса эртага бирга ўлишимиз. Том менинг қўлимдан ушлаб, кўзлари қайларгадир бошқа ёқларга қараганча, деди:\n– Мен ўзимдан ўзим сўрайман, Пабло… мен ўз-ўзимдан дам сайин сўрайман: наҳотки биз изсиз йўқолиб кетсак?\nҚўлимни бўшатдим-да, аччиқ билан дедим:\n– Оёғинг тагига бир қара, чўчқа.\nУнинг оёғи тагида кўлмак ҳосил бўлган, иштонидан томчилар ширилларди.\n– Нима бу? – ғўлдиради у ўзини йўқотиб.\n– Иштонингга бажариб қўйибсан, – дедим мен.\n– Ёлғон! – дея қичқирди у қутуриб. – Ёлғон! Мен сезаётганим йўқ!\nБельгиялик мунофиқларга ачингандек бўлиб, ёнимизга келди.\n– Мазангиз қочяптими?\nТом жавоб бермади. Бельгиялик индамай кўлмакка қараб турарди.\n– Билмайман, нега бундай бўлди… – Томнинг овози қаҳрли янгради. – Лекин мен қўрқмайман. Қасам ичаманки, қўрқмайман!\nБельгиялик миқ этмасди. Том ўрнидан туриб бўшангани бурчак томонга кетди. Кейин иштонини тўғрилаганча қайтиб келди, ўриндиққа ўтирди-да, бошқа лом-мим деб оғиз очмади. Бельгиялик ёзув-чизуви билан машғул бўлди.\nБиз унга қараб ўтирардик. Учовимиз. Ахир, у тирик эди-да!\nУнинг ҳаракатлари тирик одамнинг ҳаракатлари, тирик одамнинг ташвишлари эди: бу ертўлада у худди тирикларга ўхшаб, совуқдан қалт-қалт титрар, соғлом диркиллаб турган жисми тириклиги боис унга сўзсиз бўйсунарди. Биз эса ўз жисмимизни у қадар ҳис қилмай қўйгандик, ҳис қилганда ҳам, у каби эмасдик. Мен иштонимнинг паст қисмини пайпаслаб кўришни истардим, лекин бунга журъат этолмасдим. Мен бельгияликка тикилиб қарайман: у ўз мушак¬ларининг эгаси, кучли оёқлари ерда уни маҳкам тутиб туради, унга эртанги кун ҳақида ўйлашига ҳеч нарса ҳалақит бермайди. Биз уч қони сўриб олинган шарпа – бутунлай бошқа бир томонда жойлашганмиз, биз унга қаттиқ термулиб ўтириб, бамисоли унинг қонини ичамиз – қонхўрлар каби. Ана у болапақир Хуаннинг олдига борди. Болакайнинг бошини нега силамоқчи бўлди – айтиш қийин; балки буни касб-кори талабига кўра қилгандир, балки кўнглида раҳм-шафқат уйғонгандир. Агар шундай бўлса, бу тун бўйи фақат бир мартагина рўй берди, холос. У Хуаннинг бошини силаб, елкасига қоқиб қўйди, болакай ундан кўзини узмас ва бунга қаршилик кўрсатмасди, аммо у кутилмаганда бельгияликнинг қўлидан маҳкам тутиб, ваҳшиёна алфозда тикилиб қолди. Болакай унинг қўлини ўз кафтлари орасига олиб сиқди, бунинг ажабланарли жойи йўқ эди: туссиз оташкурак орасидаги оппоқ, юмшоқ қўл. Мен нима рўй беришини дарров тушундим. Чамаси, Том ҳам фаҳмлади, аммо бельгиялик буни миннатдорлик изҳоригина деб англаб, ҳамон оталарча табассум қилиб турарди. Кутилмаганда болакай бу юмшоқ дўмбоққина қўлни оғзига олиб борди-да, уни тишламоқчи бўлди. Бельгиялик қўлини кескин тортиб олди ва қоқиниб кетиб, деворга урилди. Бир зум у бизга даҳшат тўла кўзлари билан боқиб турди: мана, ниҳоят у биз ўзига ўхшамаган, тамомила бошқача одамлар эканимизни англади. Мен хахолаб кулиб юбордим, соқчилардан бири даҳватан сакраб ўрнидан туриб кетди. Иккинчи соқчи эса ҳамон ухлаб ётар, ярим юмуқ қовоқлари орасидан кўзининг оқи кўзга чалинарди. Мен ўзимни ҳорғин ва ўта оғир ҳаяжонга ботган ҳолда сезардим. Ҳали тонг қоронғисида нима рўй беришини, ўлимни ўйлагим келмасди. Барибир ўлимни ҳеч нарса билан қиёслаб бўлмайди, сўзлар қуруқ ва ҳеч нарсани англатмасди. Лекин бутунлай бошқа бир нарса ҳақида ўйлайман деганимда, шу заҳоти менга қараб ўқталган милтиқларнинг оғзини кўрдим. Йигирма мартача ўзимнинг отилаётганимни тасаввур қилдим, бир гал ҳатто бу ростдан ҳам рўй бераётгандай туюлди: афтидан, кўзим илиниб қолган бўлса керак. Девор томонга судрашар, мен эса қаршилик кўрсатар ва раҳм қилинглар, деб бақирардим. Шунда шошиб кўзимни очдим ва бельгияликка қарадим: тағин уйқимда бақириб юборган бўлсам-а, деб қўрқардим. Аммо бельгиялик мўйловчаларини хотиржам силар, ҳеч нарсани сезмаганга ўхшарди. Агар истасам, андак мизғиб олишим мумкин эди: икки кундан буён кўз юммаганман, асабларим таранг тортилган эди. Аммо қолган икки соат умримни зое кетказгим келмасди: улар мени тонг саҳарда туртиб-суртиб уйғотишади, уйқуси чала карахт одамни ташқарига олиб чиқишади, кўз очиб юмгунча асфаласофилинга жўнатишади, мен эса ҳатто оғзимни очишга ҳам улгуролмайман. Буни хоҳламасдим, худди ҳайвондай жонимни олишларини истамасдим – мен аввал гап нимадалигини билишим керак. Ундан ташқари, мен босинқирашни ёмон кўрардим. Ўрнимдан турдим, орқа-олдимга юрдим, фикрларимни чалғитишга уриндим, ўтган воқеаларни хотирлашга уриндим. Шунда миямда паришон хотиралар ғувиллаб айланди. Уларнинг яхшилари ҳам, ёмонлари ҳам бор эди. Ҳарқалай ҳозирги аҳволимга довур менга шундоқ туюларди. Ҳар турли ҳодисалар ёдимга тушди, таниш башаралар кўз ўнгимдан липиллаб ўтди. Валенсиядаги якшанба бозорида буқа шохига илиб итқитиб юборган ёшгина новилеронинг чеҳраси кўз ўнгимда гавдаланди, амакиларимдан бирининг юзини кўрдим, Рамон Гриснинг қиёфаси нигоҳимдан ўтди. Йигирма олтинчи йилда уч ой иш тополмай сарсон юрганимни, очликдан ўлар ҳолга келганимни эсладим.\nБир кеча Гранададаги кўча ўриндиғида ётиб ухлаганим ёдимга тушди: уч кундан буён туз тотмаган эдим, алам ичида ўртанар, сира ўлгим келмасди. Шуларни эслаб, жилмайиб қўйдим. Мен юҳо суллоҳ каби омад, хотинлар, эрк ортидан югургандим қанчалар. Нима бўлди? Испаниянинг халоскори бўлишни истардим, Пи-и-Маргал қошида сажда қилардим, анархистларга бориб қўшилдим, одамлар орасида нутқлар айтдим; мен буларни худди ўлим йўқдай ўта жиддий адо этдим. Шу дақиқаларда эса бутун ҳаётим икки кафтимда яққол тургандай эди, шунда мен, “Булар ҳаммаси қанчалар разил ёлғон!” деб ўйладим. Менинг ҳаётим сариқ чақалик ҳам эмас экан, зеро, у олдиндан қурбонликка келтирилган эди. Ўзимдан тинмай сўраганим сўраган эди: мана шундай ўлиб кетишимни билсайдим, кўчаларда дайдиб юрармидим, хотинлар орқасидан санғирмидим, йўқ, унда мен ҳатто жимжилоғимни ҳам қимирлатиб қўймасдим. Энди ҳаёт тугади, қопдай оғзи боғланди, лекин ҳали ҳаммаси тугамаган, поёнига етиб улгурмаганди. Барибир, бу ҳаёт асли гўзал, деб айтгим келарди. Лекин машқни, ишнинг қораламасини ҳали қандай баҳолаб бўлади, ахир, мен ҳеч нарсани тушунганим йўқ, ваҳоланки, келажагимга гаров бўлоладиган ишларни бажаряпман, деб хомхаёл қилибман. Жуда кўп нарсалар боис афсус, надомат, армон қилишим мумкин эди, мисол учун мансанильони айтай ёки Кадисдан унча узоқ бўлмаган кичкина кўрфазчадаги чўмилишларим қандай соз эди, лекин ўлим буларнинг мафтункорлигига барҳам берди, шунинг учун ҳеч нарсага афсус-надомат қилмасдим.\nКутилмаганда бельгияликнинг калласига ўткир бир фикр келиб қолди.\n– Биродарларим, – деди у, – мен ўзимга бир мажбурият олмоқчиман, рост, агар маъмурият қарши бўлмаса, – сизларнинг азиз кишингизга айтадиган бирон гапингиз бўлса, уларга етказиб қўйишим мумкин…\n– Менинг ҳеч кимим йўқ.\nМен индамасдим. Том бир зум жим турди-да, сўнг қизиқсиниб сўради:\n– Нима, сенинг Кончега айтадиган гапинг йўқми?\nБундай гап-сўзларга сира тоқатим йўқ эди. Бироқ айб ўзимда: яқинда унга Конче ҳақида гапириб бергандим, афсус, тилимни тийсам бўларкан. Мен бир йилни Конче билан бирга ўтказдим. Ҳали куни кеча у билан беш дақиқа кўришиш учун қўлларимни болта тагига қўйишга ҳам тайёр эдим. Шунинг учун ҳам уни Томга гапириб бергандим, ҳеч юрагимга сиғдиролмагандим. Лекин энди уни кўришни истамасдим, унга нима ҳам дердим. Ҳатто уни қучоқлагим ҳам келмасди: ҳозир жисмимдан ўзим ижирғанардим, чунки у бўздай оқарган ва шилимшиқ эди, унинг баданидан ҳам ижирғанмасдим, деб ишонч-ла айтолмайман. Менинг ўлимимни эшитиб Конче кўзёши қилади, бир неча ойлаб ҳаётдан озурда бўлиб юради. Лекин ҳар не деманг, ўладиган одам – Мен. Унинг мулойим боқадиган чиройли кўзларини эсладим: термилиб боққанда худди нигоҳидан менга бир нарсалар сизиб ўтаётгандай бўларди. Лекин энди бари тугади: агар ҳозир мени кўргандами, унинг нигоҳи ўзида қолган, бу нигоҳ сира менга етиб келмаган бўларди. Мен ёлғиз эдим.\nТом ҳам ёлғиз эди-ю, лекин унинг ёлғизлиги бошқачароқ эди. Том чўк тушиб ўтирди-да, ажабсинган илжайиш билан тикилиб, ўриндиқни томоша қила бошлади. У худди бир нимани бузиб юборишдан қўрққандай қўлини оҳиста унга қўйди, кейин қўлини тортиб олиб, қалтираб кетди. Томнинг ўрнида бўлганимда мен ўриндиқни эрмак қилиб ўтирмасдим, бунинг бари яна ўша ирландча комедиянинг нақ ўзи. Бироқ мен ҳам нарсалар аллақандай ғалати бўлиб кўринаётганига эътибор бердим: улар одатдагидан бошқача жимирлаб пирпираб кўринарди. Ўриндиққами, чироққами, кўмир уюмигами қараган заҳотим бир нарса аниқ туюларди: мен энди бу оламда бўлмайман. Рост, ўлимимни аниқ тасаввур қилолмасдим, лекин у ҳаммаёқда ва, айниқса, нарсаларда кўзимга ташланарди, нарсалар мендан узоқлашиб бораётгандай, мендан олисроқда туришни истагандай эди – лекин улар буни худди одамлар каби ўлим тўшагида ётган киши ҳузурида шивирлашиб сўйлагандай жимгина адо этар эди. Том ўриндиқ узра ҳозиргина ўз ўлимини сийпаб кўрганини мен тушунардим. Агар мана шу дақиқаларда менга, энди сени ўлдирмаймиз, бемалол хоҳлаган жо¬йингга кетавер, деб эълон қилганларида ҳам, бу мени ҳозирги лоқайдлигимдан чиқаролмасди: сен мангуликка қолиш умидини йўқотдинг, бу ёғига бир неча йил кутасанми ё бир неча соатми – бунинг нима фарқи бор?! Энди ҳеч нарса эътиборимни тортмас, ҳеч нарса менинг хотиржамлигимга путур етказолмасди. Аммо бу жуда қалтис хотиржамлик эди, бунинг айбдори эса жисмим: кўзларим кўрар, қулоқларим эшитар, лекин бу мен эмасдим – жисмим бир зайлда қалтирар ва тер босарди, энди уни таний олмасдим. У энди менга эмас, кимгадир тегишли эди ва унинг нимага айланганини билиш учун дам сайин пайпаслардим. Ҳали ҳам вақти-вақти билан ҳар қалай уни ҳис этардим: мен қайгадир сирғаниб кетаётгандай, худди шўнғиган тайёра каби зувиллаб учаётган бўлардим, юрагим қинидан чиқиб кетгудай тасирлаб ураётганини сезиб қолардим. Бундан кўнглим жойига тушмасди: жисмим билан боғлиқ ҳамма нарса менга аллақандай ёпишқоқ, шилимшиқ, бетайин бўлиб туюларди. Аммо, умуман олганда, жисмим ўзини тек, осойишта тутарди, фақат мени ғалати бир оғирлик босган эди, кўксимга ғалати бир илон ёмон чирмашиб олгандай, назаримда, бутун аъзойи баданимни улкан бир қурт ўраб олаётгандай эди. Мен иштонимни пайпаслаб кўриб, унинг ҳўллигини пайқадим, лекин бу терданми, пешобданми, билолмадим, ҳар эҳтимолга қарши, кўмир уюми устига бўшаниб олдим.\nБельгиялик чўнтагидан соатини чиқариб қаради ва “Уч ярим”, деди хотиржам овозда.\nАблаҳ! У атай шундай қилди! Том илкис сакраб турди – биз хаёллар билан чалғиб, вақт ўтаётганини унутибмиз, тун қалқиб турган қоронғилиги билан бизни чирмаб олган ва тун қачон бошланганини сира эслолмасдим.\nБолапақир Хуан ҳиқиллай бошлади. У қўлларини қисирлатар ва қичқирарди:\n– Ўлишни истамайман, ўлишни истамайман!\nУ қўлларини олдинга чўзганча ертўла ичини кесиб ўтди-да, бўйра устига қулади ва уввос солиб йиғлаб юборди. Том кўз олди хиралашган кўйи унга қаради: болакайни сира юпатгиси келмаётгани сезилиб турарди. Бунинг ҳожати ҳам йўқ эди: болакай биздан қаттиқроқ шовқин-сурон кўтараётган бўлса-да, лекин унинг азоби енгилроқ эди. У оғир касалдан иситма тутиб қутулаётган беморга ўхшарди. Бизнинг аҳволимиз анча оғирроқ эди.\nУ йиғлар, ўзига ачиниб кетаётгани кўриниб турар, лекин ўлимнинг ўзи нималиги ҳақида ўйламасди. Бир сония ичи, бир оний сония ичи мен ҳам ҳозир йиғлаб юборадигандай, ўз-ўзимга жуда ачиниб кетгандай туюлдим. Лекин аксинча бўлди: болакайга қараб, унинг титраган ориқ елкаларини кўрдим-да, ўзимни шафқатсиз бўлиб кетгандай сездим – мен энди на ўзим ва на бошқага раҳм қилишга қодир эдим. Ўзимга ўзим “Сен тик туриб ўлишинг керак!” дедим.\nТом ўрнидан туриб очиқ туйнук олдига борди-да, оқариб келаётган осмонга қарай бошлади. Мен эса ўзимга ўзим такрорладим: тик туриб ўлиш, тик туриб ўлиш – бошқа ҳеч нарса хаёлимга келмасди. Аммо бельгиялик бизга вақтни эслатиб қўйгандан бери мен унинг оқиб ўтаётганини ҳис қилар, ҳақиқатан у томчи эди ва томчига айланиб оқиб борарди. Ҳали кун ёришмаган эди. Том сўз қотди:\nТашқаридан қадам товуши келарди.\n– Тонг қоронғисида нима қилиб санғиб юришибди! Бизни, ахир, қоронғида олиб чиқиб отишмас.\nБир дамдан сўнг жимлик чўкди. Мен Томга шивирладим:\n– Кун ёришяпти.\nПедро оғзини катта очиб, ҳомуза тортганча ўрнидан турди, чироқни ўчириб шеригига ўгирилди:\n– Итдай совқотдим.\nЕртўлага нимтатир ёруғлик тушди. Биз узоқда милтиқ овозларини эшитдик.\n– Бошланди, – дедим Томга. – Менимча, орқа томонда отишяпти.\nТом бельгияликдан сигарет сўради. Менинг на ичким ва на чекким келарди. Шу дамдан эътиборан улар бетўхтов отишга тушди.\n– Тушундингми? – деди Том.\nУ яна нимадир демоқчи бўлди-ю, лекин жимиб қолди ва эшик томонга қаради. Эшик очилиб, тўртта аскар билан лейтенант кирди.\nТом оғзидан сигаретини тушириб юборди.\nТом бесас қотиб турарди. Педро у томонга ишора қилди.\n– Хуан Мирбал?\n– Бўйрада ётган ўша.\n– Тур ўрнингдан! – қичқирди лейтенант.\nХуан қимир этмади. Иккита аскар унинг қўлтиғидан тутиб оёққа қўйди. Аскарлар қўйиб юборган эди, Хуан яна йиқилди. Аскарлар талмовсираб туришарди.\n– Бунақаси бўлиб туради, – деди лейтенант. – Кўтариб олиб боришга тўғри келади, майли, ҳаммаси жойида.\nУ Томга ўгирилиб қаради:\nТом чиқди, икки аскар икки ёнига турди. Бошқа иккитаси Хуанни қўлтиқ ва билакларидан тутганча олиб чиқишди. Хуаннинг ҳуши ўзида эди, кўзлари катта-катта очилган, юзидан кўзёшлари оқиб тушарди. Мен ҳам эшик томон юрганимда лейтенант тўхтатди:\n– Иббиета сизмисиз?\n– Кутиб туринг. Сизга келишади.\nУ чиқиб кетди. Бельгиялик ва икки соқчи унга эргашди. Ёлғиз ўзим қолдим. Нима бўлаётгани менга қоронғи эди, ўзимга қолса, барини бирваракай тугатиб қўя қолишларини истардим. Ўқ овози аниқ эшитиларди, милтиқлар маълум вақт оралаб отиларди. Ҳар сафар милтиқ овозидан титраб кетардим. Увиллагим, сочларимни юлгим келарди. Лекин тишларимни маҳкам босдим, қўлларимни чўнтагимга тиқдим: дадил бўлиш керак! Бир соатдан сўнг мени олиб кетишга келишди ва биринчи қаватдаги кичкина хонага олиб киришди, бу ер сигара тутунига тўлган, шундай дим эдики, бўғилиб нафасим тиқилди. Иккита зобит юмшоқ ўриндиқларга чўкиб, сигара бурқиситишар, тиззалари устида қоғозлар ёйилган эди.\n– Исми шарифинг Иббиетами?\nМени сўроқ қилаётгани семиз пакана киши эди. Унинг кўзлари ойнак остидан менга ўқдай қадаларди.\n– Яқинроқ кел, – деди у менга.\nЯқин бордим. У ўрнидан туриб, худди жаҳаннамга қулатиб юборадигандай менга ўқрайиб қаради, қўлимни қайира бошлади. Мени қийнаш учунгина шундай қилмади, унга шунчаки эрмак керак эди: ўзининг ҳукмдорлигини кўрсатиб қўймоқчийди. У башарасини менга тақади, димоғимга балчиқ ҳиди урилди. Бу бир дақиқача давом этди, мен кулгидан ўзимни базўр тиярдим. Ҳализамон ўладиган одамни қўрқитиш учун бошқа кучлироқ бир нарса керак, шунинг учун унинг дўқ-пўписаси зое кетди. Кейин у мени қаттиқ итариб юборди-да, яна жойига ўтирди.\n– Ё сен, ё у, – деди у. – Агар унинг қаердалигини айтсанг, ҳаётингни сақлаб қоламиз.\nБаланд қўнжли этик кийган ва бўйинбоғ таққан манави нусхалар ҳам эртадир, кечдир, барибир ўлади. Рост, балки мендан пича кейинроқдир, лекин унча кўп эмас. Улар олдидаги қоғозлардан қандайдир исмларни тортиб чиқаришар, қамоққа тиқиш ёки отиб ташлаш учун одамларни қув-қувга оларди, Испания¬нинг келажаги ва бошқа кўп нарсалар хусусида уларнинг ўз қарашлари бор эди. Уларнинг ғайрати жиғимга тегар, кулгили кўринарди, улар восвос бўлиб қолганга ўхшар, мен уларнинг ўрнида бўлишни сира истамасдим.\nОдамнинг кулгисини қистатадиган семиз пакана нусха таёқчаси билан қўнжига ура-ура кўзини мендан узмай қарарди. Унинг барча хатти-ҳаракатлари аниқ ҳисобга олинган, ўзини жуда қаҳрли махлуқ қилиб кўрсатмоқчи бўларди.\n– Хўп, нима, тушундингми?\n– Грис ҳозир қаердалигини билмайман, – дея жавоб бердим мен. – Эҳтимол Мадриддадир.\nИккинчи зобит эринибгина қўлини кўтарди. Бу эринчоқлик ҳам аввалдан ҳисобга олинган эди. Мен уларнинг олдиндан пишитиб қўйилган барча усулларини аниқ кўриб турар ва шундай аҳмоқона нарсалардан ҳам роҳат қиладиган одамлар борлигидан ажабланардим.\n– Биз сизга ўйлаб кўриш учун чорак соат вақт берамиз, – деди у. – Буни кирхонага олиб боринглар, чорак соатдан сўнг олиб келинглар. Агар бош тортса, дарҳол отиб ташланглар.\nАблаҳлар, нима қилишни билишади: мен бир кеча кутдим, кейин ертўлада яна бир соат ўтирдим, Хуан билан Томни бу пайт ичида отишди, энди эса мени кирхонага қамаб қўйишмоқчи – шак-шубҳа йўқки, буни улар кеча маслаҳатлашиб қўйишган. Бунинг асаблари бу қисти-бастиларга дош бермайди, таслим бўлади, деб ўйлашган. Лекин чакки ўйлашибди. Мен, албатта, Грис қаерга яширинганини билардим. У шаҳардан тўрт чақирим наридаги амакилариникида беркинган эди. Агар мени қийноққа солишмаса (афтидан, улар бундай қилишмоқчи эмасди), ҳеч қачон унинг қаерга яширинганини айтмайман, буни жуда яхши билардим. Буларнинг бари менга кундай равшан эди, бунга ҳеч қандай шубҳа бўлиши мумкин эмас, умуман, бу мени заррача ҳам қизиқтирмасди. Шундай бўлса ҳам, барибир нега ўзимни бундай тутяпман, нега бошқача эмас, деб тушуниб олишни хоҳлардим. Нега мен Рамон Грисни чақиб бериш ўрнига ўлиб кетишни афзал бил¬япман? Нега? Ахир, энди Рамонни яхши кўрмасдим. Унга бўлган дўстлигим кеча тонг қоронғисида тугади, Кончега муҳаббатим ҳам, яшаш истагим ҳам тамом бўлди. Рост, мен уни доим ҳурмат қилиб келганман. У мард, матонатли одам. Лекин фақат шунинг ўзи деб унинг ўрнига ўлишга рози бўлганим йўқ: мен учун унинг ҳаёти ўз ҳаётимдан қимматлироқ эди – ҳар қандай ҳаёт сариқ чақага арзимайди. Одамни деворга тақаб қўйишиб, то жони чиққунча тариллатиб отишса: бу ким бўлмасин, менми, Рамонми, ёки бошқа бир кишими – бир қарашда ҳаммаси баробар. Мен яхши билардим: у Испанияга кўпроқ керак эди, лекин энди мен Испанияга ҳам, анархизмга ҳам тупурардим: энди ҳеч нарсанинг маъноси қолмаган эди. Бироқ шу ерда эканман, Рамон Грисни ушлаб бериб, ўз жонимни қутқаришим мумкин, аммо мен бундай қилмайман. Эшакдай қайсарлигим ўзимга ғалати бўлиб кўринарди. “Э, одам деган шунчалик аҳмоқ бўладими!” – дердим ўзимга ўзим. Ҳатто кўнглим озгина ёришгандай бўлди. Яна келишиб мени ўша хонага олиб кетишди. Оёғим остидан каламуш липиллаб ўтди. Бундан ажабландим. Мен фаланга аскарларидан бирига шипшидим:\n– Қара, каламуш.\nСоқчи индамади. Унинг қовоғи солинган, ҳамма нарсани жиддий қабул қиларди. Менинг хахолаб кулгим қистади, аммо ўзимни тутдим, агар бир кулишни бошласам, кейин ўзимни тўхтатолмайман, деб чўчидим. Фаланга аскари мўйлов қўйган эди.\n– Мўйловингни қириб ташла, бетамиз, – дедим унга.\nОдам ҳали ҳаётлиги чоғида башарасининг жун босишига йўл қўйиши жуда кулгили туюларди. У беозоргина қилиб орқамга тепди, мен жим бўлдим.\n– Хўш, – деди семиз пакана, – ўйлаб кўрдингми?\nМен худди ноёб ҳашаротга қарагандай унга қизиқсиниб кўз солдим-да, жавоб бердим:\n– Ҳа, биламан унинг қаердалигини. У қабристонга яширинган, мақбара ёки қоровулхонада бўлиши керак.\nМен уларни бир боплагим келди. Сакраб туриб, апил-тапил қурол-яроғларини олиши, чаққон-чаққон буйруқлар беришини бир томоша қилай дедим. Улар ҳақиқатан ҳам жойларидан сакраб туриб кетишди.\n– Кетдик. Молес, лейтенант Лопесдан ўн бешта одам олинг.\n– Агар тўғри айтган бўлсанг, – деди пакана, – сўзимнинг устидан чиқаман. Агар бизни лақиллатаётган бўлсанг, жонингдан умидингни узавер.\nУлар тасир-тусир қилиб хонадан чиқиб кетишди, мен эса соқчилар назоратида хотиржамгина ўтирардим. Вақт-бевақт иршайиб қўярдим: уларнинг қабристон томонга лўкиллаб бораётганини кўз ўнгимга келтирар ва бундан кулгим қистарди. Бу ишни жуда қойил қилгандай эдим. Уларнинг мақбаралар эшигини очаётгани, мозор тошларини кўтараётгани шундоққина кўз ўнгимда жонланарди. Буларнинг барини бегона кўз билан кўраётгандай эдим: қайсар маҳбус, ўзини қаҳрамон қилиб кўрсатмоқчи бўлган қайсар маҳбус, басавлат мўйловдор фаланга ҳарбийлари, гўристонда қабрлар оралаб изғиб юрган аскар кийимидаги кишилар, – ҳақиқатан ҳам, бундан қизиқроқ манзарани ўйлаб топиш мумкинми?! Ярим соатдан сўнг семиз зобит қайтиб келди. Ҳозир мени отиб ташлашга буюради, деб ўйладим. Бошқалари, чамаси, гўристонда қолишган, шекилли. Аммо зобит менга диққат билан разм солди. У сира лақиллатилган зотга ўхшамасди.\n– Уни катта ҳовлига, бошқаларнинг олдига олиб боринглар, – деди у. – Ишини жанг тугагандан сўнг трибунал ҳал қилади.\nУни яхши тушунмадимми, деган хаёлда сўрадим:\n– Нима, ахир мени отишмайдими?\n– Ҳар ҳолда ҳозир эмас. Ундан кейин бунинг менга алоқаси йўқ.\nМен ҳамон ҳеч нарсани тушунмасдим.\n– Лекин нимага?\nУ индамай елкасини қисди, аскарлар мени олиб кетишди. Катта ҳовлида юзларча қамоққа олинганлар, чоллар, болалар тўдалашиб турарди. Ҳеч нарсага ақлим етмай ўртадаги кўкатзор атрофида кезиниб юрдим. Тушда бизни ошхонага олиб боришди. Икки-уч одам мен билан тиллашишга уринди. Афтидан, таниш-билишлар бўлса керак, лекин уларга жавоб бермадим: мен энди қаердалигимиз, ўзим кимлигимни англамасдим. Кечга яқин ҳовлига ўндан ортиқ янги қамоққа олинганларни киритишди. Улар орасида нонвой Гарсияни танидим. У менга қараб қичқирди:\n– Омадинг бор экан! Сени тирик кўраман деб ўйламовдим.\n– Улар мени отишга ҳукм қилишди, – деб жавоб бердим унга, – кейин қайтаришди. Негалигини тушунмайман.\n– Мени соат иккида қўлга олишди, – деди Гарсия.\nГарсия сиёсат билан шуғулланмасди.\n– Ҳеч ақлим етмайди, – жавоб берди Гарсия, – уларга ўхшаб ўйламайдиганларнинг ҳаммасини тутишяпти.\nУ овозини пасайтирди:\n– Грис қўлга тушди.\nМен сесканиб кетдим:\n– Бугун эрталаб. Тентаклик қилиб қўйди. Чоршанба куни укаси билан уришиб, уникидан кетиб қолди. Уни яшираман деганлар кўпчилик эди, бироқ у ҳеч кимни зарба остига қўйгиси келмади. У менга “Иббиетаникида беркинсам бўларди, лекин уни қамашган бўлишса, унда қабристонда яширина қоламан”, деди.\n– Қабристонда дейсанми?\n– Ҳа. Бемаъни бир иш. Бугун эрталаб анавилар қабристонга бостириб боришди. Уни қоровулнинг кулбасида босишди. Грис ўқ отиб қаршилик кўрсатди, уни отиб ташлашди.\nКўз ўнгим хиралашиб бошим чайқалиб кетди, ерга қуладим. Мен ўзимни тўхтатолмай хахолаб кулар, кўзларимдан ёш дарё бўлиб оқарди.\nТаржимон дуч келган, яъни бир гал фалончи, яна бир гал бошқа адибнинг асарларини она тилига ўгиравермаслиги лозим. Сиз ўзингиз севган адибнинг асарларини таржима қилинг. О‘Генрини севдингизми, уни таржима қилиш қўлингиздан келадими, ҳолбуки, у жуда улкан ёзувчи, шундай нозик юмори борки, уни таржима жараёнида илғаш шунчалар қийин бўлиши мумкин — унинг ҳамма асарларини таржима қилинг. Иккинчидан, сиз фақат таржимон бўлиб қолманг, тадқиқотчи ҳам бўлинг. Умуман, таржимон ҳам адабиётшунос, ҳам адиб, ҳам публицист бўлмоғи керак. Бунда сизга устоз таржимонларнинг ижод йўллари катта мактаб бўлсин.\n← Аввалги Аввалги Габриэль Гарсиа Маркес. Ошкора қотиллик қиссаси (қисса)\nКейинги → Кейинги: Гулнора Раҳмон. Сипоҳийлар хонадони (трагедия)


Самарқанддаги Сиёб деҳқон бозорида жой талашиб, муштлашган сотувчиларга жазо тайинланди\n13:40 / 12.09.2021\n2021 йил 5 сентябр куни Самарқанд шаҳрида жойлашган Сиёб деҳқон бозорида савдо қилувчи бир гуруҳ сотувчилар савдо жойи учун талашиб ўзаро муштлашган эди. ИИВ ахборот хизматининг хабар қилишича, уларнинг хатти-ҳаракатига қонуний баҳо берилган.\nМаълум қилинишича, жорий йил 10 сентябр куни Сиёб деҳқон бозорида савдо қилувчи бир гуруҳ сотувчилар савдо жойи учун талашиб ўзаро муштлашгани ҳолати юзасидан тўпланган ҳужжатлар Жиноят ишлари бўйича Самарқанд шаҳар судида кўриб чиқилган.\nСуд қарорига асосан, фуқаролар Н.Нафиса ҳамда У.Нигора Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 41-моддаси ва 52-моддасининг 2-қисмида кўрсатилган маъмурий ҳуқуқбузарликни содир этган деб топилган. Уларга нисбатан базавий ҳисоблаш миқдорининг 3 (уч) баравари миқдорида жарима жазоси тайинланган.\nФуқаролар А.Нодиржон ҳамда И.Равелжон Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 183-моддасида кўрсатилган маъмурий ҳуқуқбузарликни содир этган деб топилган. Уларга нисбатан 15 сутка маъмурий қамоқ жазоси тайинланган.\nҚайд этилишича, вояга етмаган А.Диёржоннинг ҳаракатларида Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 183-моддасида кўрсатилган ҳуқуқбузарлик мавжуд бўлган. Аммо А.Диёржон жавобгарлик ёшига етмагани сабабли унинг қонуний вакили бўлган отаси Н.Нуруллога нисбатан Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 47-моддаси 1-қисми билан маъмурий баённома расмийлаштирилган. Баённома қонуний қарор қабул қилиш учун Самарқанд шаҳар вояга етмаганлар бўйича идоралараро комиссиясига юборилган.\nСамарқанддаги Сиёб деҳқон бозорида сотувчилар жой талашиб ўзаро муштлашди


Хуснбузар касалликми ёки нормал холатми? - Xasta.uz\nБош саҳифа » Касаллик » Дерматология » Хуснбузар касалликми ёки нормал холатми?\nУгри (хуснбузар) – бу тери қопламаси касаллиги бўлиб, теридаги ёғ безлари тешикларини чанг ва тер билан беркилиб қолиб, димланиши натижасида келиб чиқади.\n65 % одамлар 15-23 ёшида хуснбузар тошишидан азият чекади. Уларнинг кўпчилигида бу вақт ўтиши билан ўзи ўтиб кетади, баъзиларда эса жиддий даволашни талаб этади. Авваллари хуснбузарни касаллик эмас, балки гормонал ўзгаришлар пайтида юз берадиган вақтинчалик белги, 25 ёшда ўтиб кетади деб ҳисоблашар эди. Лекин охирги йилларда бу қарашлар ўзгарди. Чунки хунбузарни жиддий даволанишни талаб этадиган шакллари ҳам кўп учраяпти ва баъзида жиддий асоратларга ҳам олиб келиши мумкин. Ундан ташқари угри ёши каттароқларда ҳам кузатиляпти.\nКасаллик теридаги ёғ безлари тешикчалари беркилиб қолиб, ичидаги ажралмаси димланиб қолиши кўринишида кузатилиши мумкин. Бунда ташқаридан қора нуқта (комедон) кўринишида бўлади. Комедон устидаги қора “шляпа” тешикка чанг ва кирлар тушиши натижасида пайдо бўлади. Шунингдек терида оқ угрилар ҳам бўлиши мумкин (ёпиқ турдаги комедон).\nНисбатан оғирроқ холатларда терида ёрқин қизил, оғриқли, ўртасида йининг бор тошмалар кузатилади.\nТерида чуқур йирингли тошмалар пайдо бўлиши угрини кистоз формаси эканлигидан далолат беради. Одатда кистоз угридан кейин ўрнида чуқурчали чандиқ қолади.\nЎсмирлик даврида тошадиган угрининг асосий сабаби жиний ривожланиш давридаги гормонал ўзгариш бўлади. Бундан ташқари бунга қуйдаги омиллар ҳам сабаб бўлиши мумкин:\nОшқозон-ичакда сурункали касалликлар: дисбактериоз, сурункали колит ва бошқалар;\nШоколад, аччиқ чой ёки кофе, ширинликлар ўта кўп истеъмол қилиш;\nБаъзи медикаментларни палапартиш истеъмол қилиш (хомиладорликни олдини олувчи таблеткалар, кортикостероидлар );\nЧанг жойда ишлаш, юзни ифлосланган қўл билан ушлаш;\nТерини парвариш қилувчи косметик воситаларни нотўғри танлаш.\nХуснбузарни асоратлари деганда асосан тери холатини ёмонлашиши ва янги тошмалар пайдо бўлиши тушинилади.\nКистоз угри даволанмаса юз терисида чуқур чандиқлар қолади. Бемор угрини ўзи эзиб ёрса терида ёриқ пайдо бўлиб қўшимча инфекция тушиши ва грамманфий фолликулит ривожланиши мумкин.\nХуснбузарни даволаш келтириб чиқарган сабабини бартараф этишга қаратилган бўлади.\nАгар хуснбузар тошиши организмда гормонал ўзгариш туфайли келиб чиққан бўлса беморга эндокринолог ва дерматолог маслахати зарур бўлади. Эндокринолог гормонал фонни яхшиловчи дори воситалари буюради.\nАгар беморда хуснбузар билан бирга ичакларида муаммо (дизбактериоз, сурункали колит) бор бўлса ичак микрофлорасини яхшиловчи препаратлар (пробиотик ёки пребиотик) берилади. Бунда энг яхши танлов Экобиотик ҳисобланади. Экобиотик ичаклардаги организм учун фойдали барктерияларни ўсишини рағбатлантиради ва зарарли бактерия, замбуруғларни ўсишига тўсқинлик қилади. Экобиотик таблеткаларини 1 та таблеткадан 3 махал бир ой давомида ичиш тавсия қилинади. Агар ошқозон-ичакда жиддий муаммо бор бўлса беморга гастроэнтеролог кўриги зарур.\nКасаллик оғир кечганда беморга антибиотик билан даво курси тавсия этилади. Антибиотик билан даволаш курси давомийлиги ва қайси антибиотикдан фойдаланиш кераклигини бемор организми хусусиятларидан келиб чиқиб шифокор белгилайди.\nЙиринли тошмаларни қуритиш учун махаллий антисептиклар ва таркибида рух(цинк) элементи тутувчи мазлар буюрилади.\nКварс лампа билан махаллий физиотерапевтик даво ҳам яхши самара беради\nХуснбузарни олдини олиш учун қуйидаги оддий қоидаларга амал қилиш керак:\nЮзни кир қўл билан ушламаслик;\nЮзни парваришловчи воситаларни тўғри танлаш;\nКўп миқдорда тоза сув ичиш;\nАхлати холатига доимо эътибор бериш.\nTags: угри, хуснбузар\nАввалги ёзувТананинг қисмларидаги ёғ қандай кетказилади?\nКейингисиМоддалар алмашинувини тезлатиш орқали озиш мумкинми?\nЦистит ёхуд «чахмазак» 1.9k просмотр


тадқиқот доирасида аналитиклар аҳолиси бир миллиондан ошиқ бўлган шаҳарларни қуйидаги мезонларга кўра баҳолашди: иқлими, хавфсизлик даражаси, ... ўқимишли аҳоли улуши, фуқароларнинг даромади, ижтимоий тармоқларда шаҳарнинг машҳурлиги. Тадқиқот натижаларига кўра, яшаш учун энг яхши дунё ...\nтадбиркорларга электрон аукцион савдоларисиз бепул берилади. шаҳар жойларда эса, кўп квартирали уй-жойларни қуриш учун ер участкалари ... олинадиган квартира қийматининг 10 фоизидан кам бўлмаган миқдорда; шаҳарларда – уй-жой ҳисобланган қийматининг 80 фоизидан ошмайдиган миқдорда ...\nкеча, 3 декабрь куни мамлакат шимоли-шарқидаги Самжиён уездида янги шаҳарни очиб берди. Бу ҳақда «Синьхуа» хабар тарқатди. Тантанали маросим ... отаси Ким Чен Ир юртида амалга оширилган. Унинг ҳайкалини ҳам янги шаҳарнинг марказига ўрнатишди. Корея марказий телеграф агентлиги ушбу ...\nпойтахти Нурсултон шаҳри ёш ва тез ўсаётган шаҳар. шаҳар жорий йилнинг мартига қадар Астана номи аталиб келинган эди. Шунингдек, унинг Акмола, Целиноград каби тарихий номлари бор. Айни ...\nДунёнинг яшаш учун энг қулай шаҳарлари (фото)\n«The Economist» журнали яшаш учун энг қулай шаҳарлар рейтингини тузди. шаҳарлардаги турмуш тарзини аниқлашда 30 та мезонга асосланилди, хусусан, барқарорлик, тиббий хизматлар ҳамда таълим ... хизматлар ҳамда таълим сифати ва албатта, маданият. «Энг яхши» шаҳарлар Австрия пойтахти Вена биринчи ўринда. Бу гўзал шаҳар 2018 йилда ...\nҚишлоқ ва шаҳар ўртасидаги тафовут қисқартирилади\nиюнь куни Алоқа тарихи музейида қишлоқ ва шаҳар ўртасидаги турмуш шароитидаги тафовутни қисқартириш мақсадида телекоммуникация инфратузилмасини жадал ривожлантириш масалаларига бағишланган ...\nтуғилиб ўсиб, шаҳарда ўқиган, ишлаб қолган одамнинг ўз дарди бор. У барча нарсага ўз кучи билан эришади, ўқишга киради, иш топади, қийналади, тўрвасини судраб, ... ҳувиллаб қолади, қишда гавжумлашади. Аммо сен қишлоққа борганингда, шаҳарда ишлаётганингни олқишлаб, қишлоққа қайтмасликка ундайверишади. Қишлоқликларга ...\nЭнг кўп маош тўланувчи шаҳарлар аниқланди\nСан-Франциско шаҳри жаҳондаги энг кўп маош тўланувчи шаҳарлар орасида биринчи ўринни банд этди. Иккинчи ўринда эса Цюрих (Швейцария). «Bloomberg» тадқиқотларига кўра, Сан-Францискода ойлик иш ҳақи ... минг, Нью-Йоркда — $4,6 минг.Жаҳондаги энг кўп маош тўланувчи 10 та шаҳар қаторига, шунингдек, Бостон, Чикаго, Сидней, Осло, Копенгаген, Мельбурн ...\nЕвропанинг энг ифлосланган шаҳри қайси?\nИталиянинг Неапол шаҳри (84,61), Македония пойтахти Скопье (82,17) шаҳарлари жой олди. Шунингдек, энг ифлосланган шаҳарлар 10талигидан Албаниянинг ... Сараево, Польшанинг Краков, Болгариянинг Пловдив ва Украинанинг Киев шаҳарлари ўрин олди. Таҳлилларга кўра, Финляндиянинг Ҳелсинки, Исландиянинг ...\nЭкологик жиҳатдан хавфли шаҳарлар номи маълум қилинди\nэкологик жиҳатдан энг хавфли шаҳарлар рўйхати эълон қилинди. Бу ҳақда «РИА Новости» хабар бермоқда. Аҳоли пунктлари рўйхати GGMCF лойиҳаси томонидан тақдим этилган. Рейтинг ... олимлари шуғулланди. Жанубий Корея пойтахти Сеул ҳавоси энг ифлос шаҳар деб топилди. Бу шаҳар йилига ҳавога 267,1 мегатонна карбонат ангидрид ...


02 март 2021, Тошкент вақти: 23:45\nФранцияда бир неча кундан буëн давом этаëтган тартибсизликлар оқибатида бир одам ўлганлиги ҳақида хабар тарқатилди. Ўтган ҳафта ëшлар томонидан калтакланган 61 ëшдаги эркак киши душанба куни вафот этди. 12чи кун давом этаëтган зўравонликлар оқибатида 5 мингдан зиëд машина ëқиб юборилиб¸ маъмурий бинолар¸ дўконлар вайронага айланди. Зўравонликларда Франциянинг қашшоқ мавзеларида истиқомат қилаëтганлар¸ асосан Африкадан Францияга муҳожирлик қилганларнинг фарзандлари иштирок этмоқда. Уларнинг бундай йўл танлашига ниба сабаб бўлмоқда. Самандар мавзуни ўрганишга ҳаракат қилади.\nПариж атрофидаги қашшоқ мавзеларда яшовчи ëшлар 12 кундан буëн қўзғолон кўтармоқда. Қўзғолонлар Париж атрофидаги шаҳарлардан бутун мамлакат бўйлаб ëйилди.\nҲар тунда бир неча машиналар ëқилиб¸ полиция ва қўзғолончилар ўртасида тўқнашувлар давом этмоқда.\nЭсингизда бўлса¸ тўполонлар¸ 27 октябрда 15 ва 17 яшар ўсмирларнинг полициядан қочиб¸ электротрансформаторга йиқилиб¸ ўлиши натижасида бошланган эди. Бу ҳақда Париждаги “Диққат Ирқчилик” нодавлат ташкилот вакили Марилоу Ямполский гапиради:\n“Агар ўсмирлар ўлишидан олдинги вазиятга тўхталадиган бўлсак¸ аҳвол шундай ҳам оғир эди. Чунки одамлар турмуш тарзларидан норози эдилар. У ерда яшовчилар кўпинча ишсизлик ва уй-жой муаммосига дуч келади. Улар тезроқ ўша ўрамадан чиқиб кетишни истайди”¸ - дейди Марилоу Ямполский .\nФранцияда яшовчи кўплаб муҳожирлар 1950 - 1960 йилларда Шимолий Африка ва Африкадан кўчиб борган. Исëн кўтараëтганларнинг аксарияти ўша муҳожирларнинг фарзандларидир.\nОзодлик мухбири билан суҳбатини давом эттирар экан¸ Ямполский бугунги кундаги тартибсизлик иқтисодий ҳам ирқий сабаблардан келиб чиққанини гапиради:\n“Тартибсизликларнинг биринчи сабаби ижтимоий аҳамиятга эга¸ сабаби улар қашшоқ яшайди. Шунинг билан бирга¸ ирқий сабаблар ҳам мавжуд. Сабаби агар сен қора танли бўлсанг¸ у ҳолда иш топиш билан боғлиқ муаммоларга дуч келасан. Ундан ташқари¸ уй топишга ҳам қийналасан¸ ҳаттоки тунги клубларга ҳам қўйишмайди. Менимча¸ ўша қашшоқ мавзедан бўлиш билан бирга¸ қора танли ëки араб бўлсанг¸ бундай ирқчиликдан тушкунликка тушмасликнинг иложи йўқ”¸ - дейди суҳбатдош.\nЛорен Бливе франциялик ижтимоий муаммолар тадқиқотчиси. Франция ҳукуматининг муҳожирларларга нисбатан кўз-қараши борасида қуйидагиларни гапиради:\n“Франция ҳеч қачон муҳожирлик муамммоси билан боғлиқ муҳим масалаларни муҳокама этишга уринмаган. Ҳозир эса¸ журналистларнинг мазкур муаммолар ҳақида гапираëтганини гувоҳи бўлаяпмиз. Хорижий оммавий ахборот воситалари муҳожирлик муаммосига боғлиқ мавзуларда сўз юритаëтган бир пайтда¸ биз Франциядаги ҳамон ўша қашшоқ мавзелар ҳақида гапираяпмиз. Биз ҳали ҳам муҳожирликка алоқаси бор мавзуларда гапиришга уялаяпмиз”¸ - дейди франциялик тақдиқотчи.\nФранциядаги қашшоқ мавзе яшовчиларининг ижтимоий турмуш муаммолари билан кўпинча нодавлат ташкилотлар шуғулланади. “Диққат Ирқчилик” нодавлат ташкилоти ходимаси Ямполский сўнгги йилларда нодавлат ташкилотларга ҳомийлик қилиш сезиларли даражада камайганини айтади. Масалан¸ унинг нодавлат ташкилоти молиявий ëрдамини 50 фоизга қисқартирган. Бу эса¸ ана шу ташкилотлар томонидан қийин аҳволда яшаëтганлар учун тузилган таълим дастурларини камайишига сабабдир:\n“Қашшоқ мавзеларда яшаëтганлар учун нодавлат ташкилотлар¸ уюшмаларнинг ëрдами муҳим. Аммо ҳукумат ана шундай уюшмаларга молиявий ëрдам кўрсатишни камайтирса¸ уларнинг фаолияти тўхтатилади ва у ерда яшаëтганлар олдида жуда оз танлов қолади. Улар мактабга бориши мумкин¸ динга берилиши мумкин ëки кўчада безорилик билан шуғулланиши мумкин”¸ - дейди Ямполский.


9 май, 2020, 10:40\nТеглар:ЎФА | АПЛ | Суперлига | Даврон Файзиев\nТаниқли шарҳловчи карантиндан кейинги кутилаётган футбол ҳақида гапирди\nЮртимизда коронавирус пандемияси туфайли жорий этилган карантин секин-аста юмшатилмоқда. Бирин-кетин вирусдан фориғ бўлган вилоятларда ҳаёт аввалгидек бўла бошлаяпти. Бу эса футбол баҳслари ҳам озгина вақтдан сўнг бошланиб қолишини англатади.\nАйрим давлатлар лигаларни тўхтаган ҳолатида тугатмоқда, баъзилар мавсумни якунлаб қўймоқчи ваҳоказо. Хўш биздачи? Бизда бу жараён қандай кечади? Эндигина бошланган Суперлига маълум вақт мухлисларсиз ўтиши айтилди холос.\nҚолгани тахминан қандай бўлишини билиш мақсадида мутахассисларга юзландик. ЎФА матбуот хизмати раҳбари ва “Футбол ТВ” телеканали шарҳловчиси Даврон Файзиев саволларимизга жавоб берди.\n- Карантиндан кейин ўзбек ва хориж футболини қандай тасаввур қиласиз? Ўзгаришлар бўлиши мумкинми?\n- Бунақа қаттиқ стрессдан кейин футбол ҳам анча вақт ўзига кела олмайди. Бу биринчидан мухлисларга таъсир қилади. Чунки вирус ўзидан-ўзи камайиб қолмаяпти. Демак, ишқибозлар бирданига стадионда пайдо бўлиб қолмайди. Дастлаб мухлисларсиз футбол, томошабинларга рухсат берилганидан кейин маълум бир даражада чегирмалар қўлланилади. Хуллас мухлислик борасида футбол кўп нарса йўқотади ва яқин вақт ичида ўзига келиши қийин. Бу гап ҳам хориж, ҳам ўзбек футболига тегишли.\nЛекин бу давр ўтиб кетади. Вақти келиб, биз биладиган, биз соғинган, мухлислар учун байрам тарзидаги футболга қайтамиз. Балки бунга бир йил вақт кетар. Майли унга қанча вақт талаб этилса ҳам. Лекин якунда одатий футболга қайтамиз.\n- Суперлигани энди қандай ўтказишни таклиф қиласиз?\n- Ҳаммаси юртимиздаги вазиятга ва Ўзбекистон ҳукуматининг қарорларига боғлиқ. Яъни карантиннинг тугатилиши, оммавий, спорт тадбирларига рухсат берилишига. Биз таклиф билдиришимиз мумкин. Бироқ барчаси қонун доирасида қилинади. Шу боис бу борада тахмин қилмаган бўлардим.\nЛекин ўйлашимча, вирус тарқалиши тўхтатилгандан сўнг маълум бир вақт ўтгач, машғулотларга клубларни қайтаргандан ҳолда бир ойдан кейин секин-секин мухлисларсиз ўйинлар бошланса керак. Европанинг баъзи бир давлатлари ана шундай режа тузмоқда.\n- Европада футбол чемпионатларининг давом этиши кўпроқ пулга боғлиқми ёки чемпионни аниқлашга?\n- Бунда ҳар битта чемпионат индивидуаль ёндошади. Масалан, Италияда чемпионни аниқлаш ва ўйинлар ўтказиш керак. Ҳозир мана шу жойда А серияни тугатиб туриб, чемпион аниқланса, айрим клубларнинг катта эътирозига сабаб бўлади. Шунинг учун Италия бошқа лигалардан кўра дейлик, Франция, Германия, Англия каби яққол лидери борлардан фарқли равишда мавсумни давом эттирмоқчи. Ўйлайманки, бу тўғри қарор. Франция, Нидерландия, Бельгия шошди. Озгина кутганда, билки вазият ижобий ҳал этиларди. Бироқ улар ички биринчиликни тақа-тақ тўхтатишга қарор қилишди. Италия эса аксинча, А серияни давом эттиришга биринчи қадамларни ташламоқда. Индивидуаль машғулотлар базада, майдонда қилиш мумкин деган қарорлар чиқмоқда. Шунинг учун бу чемпионни аниқлашга ҳам боғлиқ.\nЛекин айрим лигаларнинг шартномалари бор. Катта пул йўқотади. Айниқса АПЛ. Гарчи Англия биринчиликни ҳозир тўхтатиб, “Ливерпул”ни чемпион, деб эълон қилса ҳеч ким эътироз билдирмаса-да, инглизлар мавсумни давом эттириш ниятлари бор. Улар бу борада режа тузишган. Негаки, Англияда чемпионатларнинг давом этиши пулга боғлиқ. АПЛ раҳбарлари катта пул йўқотишдан чўчишса керак.\n- Чемпионатларда чемпионни қай тарзда аниқлаш керак, деб ҳисоблайсиз?\n- Юқоридан айтиб ўтдим, ҳар бир лигада вазият турлича. Яъни бази чемпионатларда яққол етакчилар бор. Жамоалар ўртасидаги фарқ жуда катта. Ана шу биринчиликларда мавсумни тўтатиш керак бўлса, чемпион аниқланса тўғри бўлади. Бироқ тенгма-тенг ҳар битта позициялар учун кураш кечаётган чемпионатларни келган жойидан натижасини чиқариб қўйиш нотўғри. Вазиятга қараш керак. Шахсий фикримни айтсам, чемпионатларни давом эттирилишининг тарафдориман. Майли ўйинлар июль, августгача чўзилар, лекин мавсумни тугатиб қўйиш керак, деб ўйлайман.\nDavron fayziev ancha kuchli sharxlovchi xar xolda sport tv dagilardan yaxshiroq fikrlariyam aniq tiniq\nFikringizga 100% qushilaman xayrulla xamidov bn davron fayzihev normalni sharxlovchi\n"Арсенал" Суперлигадан андоза олмоқда


АҚШда полиция қўлида нобуд бўлган Жорж Флойд оиласига 27 млн. доллар товон тўланади\nАҚШда полиция қўлида нобуд бўлган афроамерикалик Жорж Флойднинг оиласи Миннеаполис шаҳар маъмуриятидан 27 миллион долларлик товон пули оладиган бўлди.\nМиннеаполис шаҳар маъмурияти Флойднинг оиласи билан 27 миллион доллар тўлаш ва фуқаролик даъвосини тугатиш тўғрисида суддан ташқари келишувга эришган.\nБунга параллел равишда Жоржни бўғиб ўлдирганликда айбланаётган собиқ полиция ходими Дерек Човинга қарши жиноий иш бор.\nБу бўйича маҳкама давом этмоқда, тингловлар 29 март куни бошланади.\nФлойдлар оиласига фуқаролик ишини тугатиш учун товон пули тўлаш Миннеаполис шаҳар кенгаши томонидан бир овоздан маъқулланди.\n2020 йил май ойида полиция Жорж Флойдни дўконда тўлаш пайтида қалбаки векселдан фойдаланганликда гумон қилиб ҳибсга олганди.\nПолиция ходими уни ерга улоқтириб, қўлига кишан солади, саккиз дақиқа давомида тиззасини бўйнига босиб туради.\nҲибсга олинган лаҳзани ўтиб кетаётганлар видеога олган ва бир зумда ижтимоий тармоқларда тарқалиб, бутун дунё бўйлаб норозилик тўлқинига сабаб бўлганди.


ХАЛҚНИНГ АРДОҚЛИ АДИБИ » "Оқдарё овози" газетаси\nХАЛҚНИНГ АРДОҚЛИ АДИБИ\nЎзбек адабиётининг етакчи намояндаларидан бири, таниқли ёзувчи, Ўзбекистон қаҳрамони Саид Аҳмад Ҳусанхўжаев 1920 йили Тошкентнинг «Самарқанд дарвоза» маҳалласида зиёли оиласида туғилган. Мактабда таҳсил олиб юрган кезлариданоқ адабиёт ва ижодга ҳаваси бўлакча эди. Вақтли матбуот унинг ижод дорилфунуни бўлди.\nФаолиятининг дастлабки босқичини “Муштум” ойномасида бошлаган Саид Аҳмаднинг биринчи ҳикоялар тўплами “Тортиқ” 1940 йилда нашр этилди. Уруш ва урушдан сўнгги йилларда Саид Аҳмад кўплаб фельетон, очерк ва ҳикоялар ёзди. Кетма-кет “Эр юрак” (1942), “Фарғона ҳикоялари” (1948), “Муҳаббат”(1949) каби тўпламлари нашр этилди. Иккинчи Жаҳон уруши йилларига бағишланган “Хазина”, “Ҳайқириқ”, “Раҳмат, азизларим” каби ҳикояларида муаллиф урушнинг даҳшатли оқибатларини ҳаяжонли тасвирлайди.\nУ дастлаб «Муштум» журналида, Радио комитетида (1942—1943), «Қизил Ўзбекистон» газетаси (1943—1947), «Шарқ юлдузи» журналида (1948—1950) ва сўнгги йилларда Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмаси қошидаги наср бўлимига бошчилик қилади. Саид Аҳмаднинг барча ҳикоялари замонавий мавзуда ёзилган. У ҳикояларида тасвирлайдиган ҳар бир воқеадан фалсафий умумлашма чиқаришга, воқеаларни лирик таъсирчанлик билан ифодалашга, бадиий усулларнинг хилма-хиллигига эришишга интилди. «Чўл бургути», «Ўрик домла», «Лочин», «Одам ва бўри», «Бўстон», «Тўй боши» каби қатор асарлари Саид Аҳмад ижодида ҳам, ўзбек насрида ҳам янгилик бўлди.\nСаид Аҳмад кичик ҳажвий асарлари билан ўзбек радио ва телевидениесида миниатюралар театрига асос солган.\n«Уфқ» трилогиясида ёзувчи урушдан олдинги ва ундан кейинги давр ҳаётий муаммолари ҳақида баҳс юритади. «Жимжитлик» (1988) романида эса турғунлик даври иллатларини фош этишга интилди.\nАйниқса, ёзувчининг пьесалари катта шон-шараф ва машҳурлик келтиргани кўпчиликка маълум. Жумладан, улар ичида «Келинлар қўзғолони» комедияси алоҳида ажралиб туради. Ушбу асар театрда, кинода ўз ўрнини топгандан сўнг Саид Аҳмад номини ўзбек адабиёти классик намояндалари қаторига кўтарди. Ёзувчининг бу комедияси дунёнинг 14 та мамлакатида саҳналаштирилган.\nАдибнинг кўпгина асарлари қардош ва хорижий тилларга таржима қилинган. У Ўзбекистон халқ ёзувчиси, Давлат мукофотига сазовор бўлган. “Шуҳрат” медали, “Буюк хизматлари учун” ва “Дўстлик” орденлари билан тақдирланган.\nВа, ниҳоят, “Ўзбекистон Қаҳрамони” деган юксак шарафли унвонга ҳам эгадир.\nЁзувчи Саид Аҳмаднинг 100 йиллиги муносабати билан янги “Сабр-у садоқат” номли сериал яратилди. Бу ҳақда “Ўзбеккино” Миллий агентлиги матбуот хизмати маълум қилди.\nКиносериал 1950 йилдан 1955 йилгача ёзувчи ва унинг рафиқаси ҳаётидаги ҳақиқий воқеаларга асосланган бўлиб, унда севги ва садоқат, инсон руҳиятининг куч-қудрати тараннум этилади.\n“Сабр-у садоқат” сериали жорий йилнинг 8-12 июнь кунлари телеканаллар орқали намойиш этилди.\n«Ўзбеккино» Миллий агентлигининг махсус лойиҳаси бўлган, беш қисмли ушбу сериал ёзувчи ва унинг рафиқаси Саида Зуннунова ҳаётига бағишланган. Киносериал 1950-1955 йиллардаги реал воқеаларга асосланган. Режиссёр Ҳамидулла Бобоқулов «Сабр-у садоқат» телесериалини Нозим Аббосовнинг «Саид билан Саида» фильми асосида суратга олган.\n«Бу махсус лойиҳа «Саид билан Саида» фильмига киритилмай қолган янги саҳналар билан бойитилди. Бу томошабинлар учун Саид Аҳмаднинг 100 йиллиги учун туҳфа бўлади. Буюк ёзувчи ҳақидаги сериални суратга олиш эса Нозим Аббосовнинг эзгу орзуси эди ва бу орзу эндиликда рўёбга чиқадиган бўлди.\nТомошабинлар фильмни томоша қилиш орқали меҳр-муҳаббат, улкан бардош, кучли матонат, букилмас ирода, енгилмас ғурурга гувоҳ бўлишлари мумкин», – дейилади «Ўзбеккино» Миллий агентлиги матбуот хизматининг Kun.uz.га тақдим қилган ахборотида.\nМУҲАББАТ ВА ҲАЁТ КУЙЧИСИ\n28 фев, 13:55\nНАМОЗ БОТИР КИМ БЎЛГАН?\n26 авг, 10:42


ЎзА - Қадим Самарқанд сари фараҳбахш парвоз\n01.08.2018 19:58 Чоп этиш версияси\nКуни кеча, аниқроғи, 28 июль тонгида Ватанимиз пойтахти сўлим Душанбедан Ўзбекистоннинг қадим ва ҳамиша навқирон шаҳри – Самарқандга узоқ йиллик танаффусдан сўнг яна самолёт парвоз қилди.\nСамарқанд сари фараҳбахш парвоз халқларимизга яна бир олам қувонч бағишлади.\nМинглаб кўзларда яна севинч ёшлари ҳалқаланди.\nУзоқ йиллар бир-бирига талпинган сўлим шаҳарлар қалби бу кун яна туташди.\nБир гуруҳ журналистлар, "Тожик Эйр" миллий авиакомпанияси раҳбарияти ва йўловчилар минган "Boeing 737-300" самолёти Душанбедан ҳавога кўтарилганида соат саккиздан ўттиз дақиқа ўтган эди. Чиндан ҳам халқларимизнинг хурсанд бўлганича бор. "Душанбе – Самарқанд" ҳаво йўли қарийб чорак асрлик танаффусдан сўнг қайта тикланиши таҳсинга сазовордир. Азалдан тожигу ўзбек ҳақида гап кетганда "қон-қариндош", "эт билан тирноқ", "қондошу жондош" каби сўзлар ҳеч бир муболағасиз ишлатилади, ахир.\nДарҳақиқат, урфу одатлари, турмуш тарзи, дину мазҳаби бир бўлган тожигу ўзбекни икки тилда сўзлашувчи бир халқ, дейишади. Бир халқни эса ҳеч қачон ҳеч ким иккига ажрата олмайди. Асрларнинг мураккаб синовларида тобланган бу дўстлик ҳамиша ўз кучида қолган.\nШўролар салтанати ўрнида юзага келган мамлакатлар ўз мустақиллигини эълон қилгач, бу давлатларда тикланиш ва тараққиёт босқичи жуда оғир кечди. Қўшни давлатлар турли сабабларга кўра бир-биридан узоқлашди. Бугун Тожикистон – Ўзбекистон муносабатлари икки доно раҳбарнинг оқил ва доно сиёсати натижаси ўлароқ, яна юксак поғонага кўтарилгани ғоят қувончлидир.\nЖорий йилнинг март ойида Тинчлик ва миллий бирлик асосчиси –Миллат пешвоси, Тожикистон Республикаси Президенти муҳтарам Имомали Раҳмон ташаббуси билан Ўзбекистон Республикаси Президенти муҳтарам Шавкат Мирзиёев Душанбега ташриф буюрди.\nТарихий деб таърифланган бу ташриф чоғида икки давлат ва халқ манфаатлари учун муҳим ҳужжатларга имзо қўйилди. Президентимиз таъкидлаганидек, ташриф ҳақиқатдан ҳам тарихий бўлиб, унда дўсту биродар бўлган Тожикистон билан Ўзбекистон ўртасида йиллар давомида тўпланиб қолган барча муаммолар ўз ечимини топди.\nЎзбекистон сарвари эса бу борада сўз юритиб, икки давлатнинг бир-бирига очилаётган дарвозалари ҳеч қачон ёпилмайди, дея таъкидлади.\n– "Душанбе – Самарқанд" ҳаво йўлининг очилиши ҳам икки Президентнинг тарихий учрашуви мевасидир, – дейди "Тожик Эйр" миллий авиакомпанияси бош директори Хайрулло Раҳимов. – Ўйлайманки, бу эзгу иш узоқ йиллар икки халқ манфаатига бирдек хизмат қилади.\nСоат тўққизга яқинлашар экан, стюардессанинг эълонидан хаёл бўлинди.\n"…Саноқли дақиқалардан сўнг самолётимиз қадимий Самарқанд шаҳри аэропортига қўнади".\nТобора пастлаётган самолёт иллюминаторидан ерга қарайман. Моҳир мусаввир чизиб қўйгандек аниқ-тиниқ ажиб манзаралар: қатор уйлар, дарёлар, машиналар, одамлар тобора кўзга яқин кўрина бошлайди. Хаёлни Самарқанднинг бетакрор мўъжизалари эгаллайди.\nСамарқанд хаёли!.. Шоир таъбири билан айтганда, бу хаёл жуда ҳам сирли ва жозибали!..\nРуҳимни Самарқанд хаёли чулғади…\nМен бундан қарийб ўттиз йил олдин, аниқроғи, талабалик давримда келганман бу шаҳарга. Шу боис ҳам кўз олдимда дарҳол таниш манзаралар жонланди.\nСамарқанд – неча йиллардан буён дунё аҳлини ҳайратга солиб келаётган беназир шаҳар. Унинг тарихи ҳақида қанча-қанча китоблар битилган. Сиру синоатларга бурканган Самарқанд ҳақида гапирганда, ҳар гал янги фикр айтиш мумкин, мустақиллик йилларида тобора сайқал топаётган кўҳна шаҳар, эҳтимол, шу боисдан ҳам сирлидир, синоатлидир.\nСамарқанддай қутлуғ бу диёрга бир замонлар Ҳазрат Навоийнинг муборак қадами теккан. Бобур Мирзо от чоптирган бу ерларда, тиниқ осмонларида Улуғбекдай даҳолар юлдуз санаган…\nНеча-неча валийлар, авлиёлар хоки пойини ўз бағрида сақлаб келаётган бу тупроқ нақадар азиз!\nТўққиздан бешта ўтганда, яъни ўттиз беш дақиқа деганда Самарқанд заминига қўндик.\nТожикистон ва Ўзбекистон авиакомпаниялари раҳбарларининг қисқа учрашувидан кейин биз, журналистлар ўзимизга ажратилган катта автобусда шаҳарнинг тарихий обидалари, диққатга сазовор жойларини томоша қилишга жўнадик.\nЗиёратни Хўжа Дониёр мақбарасидан бошладик. Дониёр пайғамбар қабри Самарқанднинг машҳур тарихий обидаларидан бири бўлиб, шаҳарнинг кунчиқар тарафида жойлашган.\nСайёҳларни мақбара ва Ҳазрати пайғамбар тарихи билан таништираётган мутахассиснинг айтишича, бу пайғамбар Самарқандда яшамаган экан. Саркарда Амир Темур унинг хокини Ироқдан кўчириб олиб келган. Айтишларича, Дониёр пайғамбарнинг хоки пойи қўнган заминда уруш бўлмас эмиш. Шунинг учун ҳам Соҳибқирон уни ўз давлатининг пойтахти бўлмиш Самарқандга олиб келган, деган гаплар бор.\nПайғамбар қабри устидаги мақбара ХХ асрда қурилган. Унинг ёнида 650 йил бурун экилган писта дарахти яшнаб турибди. Кўҳна дарахт олдида эсдалик учун суратга тушдик.\nМақбара пастроғида яна бир кичикроқ мақбара жойлашган бўлиб, унинг ичида булоқдан сув сизиб чиқиб турар экан. Бу ширин, шифобахш сувдан ҳар бир сайёҳ тўйиб-тўйиб ичмоқда. Биз у ерда Ўзбекистоннинг турли минтақалари ва жаҳоннинг турфа мамлакатларидан келган кишилар билан ҳамсуҳбат бўлдик.\nШаҳарнинг яна бир буюк обидаси бўлмиш Амир Темур мақбарасига борганимизда соат ўн бирга қараб кетмоқда эди. Зиёратгоҳда сайёҳлар, айниқса, хорижлик меҳмонлар жуда кўп экан.\nСамарқанднинг осори-атиқалари орасида Амир Темир зиёратгоҳи ўзига хос ўрин тутади… Неча йиллар жаҳонга довруғ таратиб ўтган Соҳибқирон тарихи чиндан ҳам дунё аҳли эътиборини ўзига тортади. Шунинг учун Ўзбекистонга келган меҳмон борки, ушбу маскан зиёратига ошиқади. "Гўри Амир" номи билан танилган ушбу мақбара бутун жаҳонга машҳурдир. Мақбара Шарқ меъморлигининг энг ноёб асарларидан бири сифатида эътироф этилади.\nБиз шаҳарнинг буюк ансамбли – Регистон томон йўл олдик.\nРегистон… Бу масканни шаҳарга ташриф буюрган ҳар бир киши кўришга ошиқади. Регистон ансамбли – ҳақиқий санъат асари. Уч мадрасани ўзида мужассам қилган бу санъат дурдонаси кўзи тушган одамга гўё кўҳна тарихдан афсоналар сўзлайди.\n"Регистон" асли форс-тожикча сўз бўлиб, "қумлоқ жой" деган маънони билдиради. Манбаларда ёзилишича, ўрта асрларда ҳамма катта шаҳарлар марказлари Регистон, деб аталар экан. Самарқанд Регистони эса Марказий Осиёдаги энг салобатли ва виқорли майдон саналган.\nЎзбекистон мустақиллиги даврида бу тарихий обидага янада сайқал берилганини йиллар ўтиб уни иккинчи марта кўрган одам дарҳол пайқаши, шубҳасиз. Бунинг боиси бор, албатта. Истиқлол йилларида нафақат вилоят, балки республика миқёсидаги улкан маданий тадбирлар айни мана шу муҳташам майдонда ўтказиляпти. "Шарқ тароналари" халқаро мусиқа фестивали сўзимизнинг исботидир. Ансамбль мадрасаларини томоша қилар эканмиз, кўз ўнгимда кўҳна тарих жонланади: бу мадрасада қанча-қанча олиму уламо, фозилу фузало таҳсил олган. Самарқандни Самарқанд қилган бу мадраса талабалари бугун дорул-бақога риҳлат этган бўлса-да, улардан қолган файзли руҳ бугун Регистон узра кезинаётгандек гўё...\nҲайратдан вақт ўтганини сезмаганимиз боис саёҳатимиз жуда тез ниҳоясига етгандек бўлди. На илож, вақтимиз чегараланган. Ҳали Самарқанднинг неча-неча гўзал обидаси бизни кутаётганига қарамасдан, гуруҳ бошлиғимиз тушлик қилиб, яна Душанбега қайтишимизни эслатди.\nСамарқандликлар – ажойиб, меҳмондўст халқ. Буни илгаридан биламан. Шаҳардаги муҳташам "Карвон" меҳмонхонасининг ресторанида биз учун ташкил қилинган зиёфат бунга яна бир тасдиқ бўлди. Тўкин дастурхон атрофида икки буюк халқ ҳақида кўп ажойиб гаплар айтилди. "Карвон"дан шоду хуррам қайтар эканмиз, бошлиғимиз бизни шу яқиндаги нон бозорига бошлади. Самарқанднинг дунёга машҳур нонларидан харид қилиб, олти соатда олти йиллик таассуротлар билан яна самолётга чиқдик...\nЎзА учун махсус.\nДушанбе – Самарқанд – Душанбе.\n2018 йил 28 июль.