МАКТАБГАЧА ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИ: МУАММОЛАР ВА ЕЧИМЛАР - Ўзбекистон овози газетаси\nМАКТАБГАЧА ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИ: МУАММОЛАР ВА ЕЧИМЛАР\nЎзбекистон ХДП фракцияси бу масала бўйича парламент ва депутатлик назоратини кучайтиради\nБоғчага борган бола ўз тенгдошлари билан фикр алмашади, тарбиячи ўтган дарслар орқали дунёқараши шаклланиб боради, дастлабки таълим-тарбияни олади.\nШунинг учун мактабгача таълим тизимини тубдан ислоҳ қилишга, унинг моддий-техника базасини мустаҳкамлаб, замонавий мезонлар асосида ривожлантириб боришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Ҳар йили мактабгача таълим муассасаларини таъмирлаш, шароитини яхшилаш, зарур воситалар билан таъминлаш масалаларига давлат бюджетидан керакли маблағ ажратилаяпти. Бироқ шунга қарамай, қатор камчиликлар мактабгача таълим соҳасида давлат сиёсатини тўлиқ амалга оширишга тўсқинлик қилмоқда.\nМаълумки, Президентимизнинг «Мактабгача таълим тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори қабул қилинди. Унда мактабгача таълимни бошқаришнинг замонавий механизмларини жорий этиш, тарбия ва ўқув жараёнини такомиллаштириш, мактабгача таълим муассасаларининг инфратузилмаси ва моддий-техник жиҳозланишини яхшилаш бўйича комплекс чора-тадбирларни амалга ошириш назарда тутилган.\nПарламент қуйи палатасида ЎзХДП фракциясининг йиғилишида Халқ таълими вазирлиги Таълим муассасалари фаолиятини ташкил этиш бош бошқармаси бошлиғи Дилшод Кенжаев қуйидагиларни маълум қилган эди:\n— Ҳаммамиз яхши биламиз, мактабгача таълим фарзандимизнинг эртага ким бўлиб улғайишида катта аҳамиятга эга. Бугун боғчаларда болаларнинг ҳар жиҳатдан соғлом бўлиб улғайиши, ўқиб-ўрганишга қизиқишини ўстириш учун зарур шароитлар яратилмоқда. Ҳозирги вақтда республикада 4893 та давлат мактабгача таълим муассасаси фаолият олиб бормоқда. Ушбу соҳада 57 мингдан ортиқ мутахассис меҳнат қилмоқда. Бироқ очиғини айтсак, тизимда ечилиши керак бўлган қатор муаммолар бор. Масалан, аксарият мактабгача таълим муассасаларининг моддий-техника базаси, аҳволи бугунги талабларга жавоб бермайди. Бунга молиявий маблағлар етишмаётгани сабаб бўлаётганини тан олиш керак.\nБугун болаларнинг 30 фоизигина боғчаларга қамраб олинган. Бу жуда паст кўрсаткич. Мактабгача таълим муассасаларининг ҳозирги ҳолати болаларни тўлиқ қамраб олишга тўсқинлик қиляпти.\nМактабгача таълим муассасаларининг кўпчилигида инфратузилма яхши эмас. Муассаса ходимларини моддий рағбатлантириш, болаларнинг озиқ-оқват таъминоти ва тиббий хизмат кўрсатиш борасида ҳам талай муаммолар йиғилиб қолган. Мутахассис кадрларнинг 85 фоизи ўрта махсус маълумотга эга, ойликка нисбатан иш ҳажми кўп. Бизнинг фикримизча, уларнинг маошини мактабларнинг бошланғич синф ўқитувчиларининг ойлиги билан тенглаштириш керак.\nПрезидентимиз қарорида бу борадаги муаммолар аниқ ва равшан кўрсатиб ўтилган бўлиб, уларни бартараф этиш бўйича муҳим йўналиш ва вазифалар белгиланган.\nҲозир мамлакатимизда 250 дан ортиқ хусусий боғча бор. Уларнинг аксарият қисми Тошкентда фаолият юритади. Қашқадарё, Сурхондарё вилоятларида бундай боғчалар умуман йўқ. Қарор асосида 2018 йил 1 январдан бошлаб Тошкент, Нукус шаҳарларида, вилоятлар марказларида эксперимент тариқасида давлат-хусусий шериклик шартларида янги мактабгача таълим муассасалари ташкил этилади. Бу мактабгача таълим муассасалари ўртасида рақобат муҳитини яратишга хизмат қилади.\nШунингдек, Тошкент шаҳридаги давлат мактабгача таълим муассасаларига тадбиркорлик субъектлари билан озиқ-овқат маҳсулотлари ва тайёр овқатларни етказиб бериш тўғрисида тўғридан-тўғри шартномалар тузишга эксперимент тариқасида рухсат берилди. Бунда марказлашган бухгалтерия тузилади, маблағлар шу орқали етказилади.\n2018 йилдан бошлаб 5-6 ёшли болаларни боғчаларга 100 фоиз қамраб олиш чоралари кўриляпти.\nБир сўз билан айтганда, ушбу қарор билан мактабгача таълим муассасаларида тарбияланаётган болалар учун зарур шароит яратиш, уларнинг ҳаёти ва соғлиғини муҳофаза қилиш бўйича муҳим ишлар олиб борилади.\nШу куни депутатлар юртимизда мактабгача таълимни ривожлантириш йўлида амалга ошириб келинган кенг кўламли ишларга қарамасдан, соҳадаги бир хиллик, айрим йўналишларда эскича қараш ва ўзибўларчилик, фаолиятга янгича ёндашувнинг етишмаслиги йиллар давомида қатор муаммоларни келтириб чиқарганини алоҳида қайд этишди ва соҳа ходимига шу бўйича саволлар билан мурожаат қилишди.\n— Бизни бир масала қизиқтиряпти. Жойларда сайловчилар билан учрашувларда «нега болангизни боғчага бермаяпсиз?», деган саволни кўп ўртага ташлаймиз. Аксарият ота-оналар тўловда қийналишини айтишади. Тўғриси, ижтимоий эҳтиёжманд оилалар боғча тўловини тўлашга қўли калталик қилиши мумкин. Бу масалада нима ишлар қилинади?\n— Ҳозир Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида боғча тўловлари 50 фоизгача туширилди. Бу таълим муассасасига болаларни қамраб олиш кўрсаткичини оширди. 2021 йилгача бу босқичма-босқич амалга оширилади.\nАҳолининг ижтимоий ҳимоясини таъминлаш билан боғлиқ яна бир жиҳати, хусусий боғчалар 10 фоиз болани текин олиши керак. Масалан, 100 нафар бола бўлса, шундан 10 нафари ҳеч қандай тўловларсиз боғчага қатнайди.\nДилмурод Саъдуллаев, ЎзХДП фракцияси аъзоси:\n— Давлат бюджетидан ижтимоий соҳага катта маблағлар ажратилади. Боғчалар учун ҳам кўп маблағлар йўналтирилади. Хусусий боғчалар кўпайтирилса, улардаги нарх-наво масаласи қандай бўлади? Давлат томонидан уларга меъёр белгиланяптими?\n— Хусусий боғчаларда нарх-навони тушириш белгиланган. Маълум бир миқдорда давлат томонидан преференциялар ҳам берилади. Биринчи навбатда, кам таъминланган, ишлайдиган оилаларнинг фарзандларига боғчаларга йўлланмалар берилиши кўзда тутилмоқда.\nФракция йиғилишида, шунингдек, Президентимизнинг шу йил 12 сентябрдаги «Аҳолининг кам таъминланган қатламини қўллаб-қувватлашнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорининг мазмун-моҳияти хусусида Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги Банд бўлмаган аҳолини иш билан таъминлашни ташкил этиш бошқармаси бошлиғи ўринбосари Тўлқин Сатторов ўз фикр-мулоҳазаларини билдирди:\n— Аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш ҳар қандай даврда ҳам давлат ва жамият олдида турган энг муҳим, энг долзарб вазифа ҳисобланади. Чунки одамларнинг турмуш тарзи, кайфияти, амалга оширилаётган ислоҳотларга муносабати қандай бўлиши, аввало, улар қай даражада ижтимоий ҳимояланганлиги билан бевосита боғлиқ. Шу жиҳатдан олиб қарасак, ушбу қарор моҳияти жиҳатидан долзарб аҳамиятга эга экани ойдинлашади.\nҚарорга кўра, бир қатор идора ва ташкилотлар томонидан аҳолининг кам таъминланган қатламини 2017–2018 йилларда ижтимоий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш ҳудудий манзилли дастурлари маъқулланган. Ушбу ҳудудий манзилли дастурлар бир қатор йўналишларни назарда тутади. Масалан, меҳнат билан бандликнинг маълум бир турлари билан шуғулланиш истагида бўлган кам таъминланган оилаларга тижорат банкларининг имтиёзли кредитлаш махсус фонди маблағлари ҳисобидан микрокредитлар ажратилади.\nХусусан, кредитлар тикув машиналари, матолар ва бошқа сарф материаллари, косибчилик фаолияти учун инвентарлар, маиший, компьютер, шунингдек, меҳнат билан бандликни таъминловчи бошқа асбоб-ускуналар харид қилиш учун ҳамда шахсий томорқа участкаларини ривожлантириш ва уй-жой таъмири учун берилади.\nОғир уй-жой ва маиший шароитларда яшовчи, боқувчисини йўқотган, ногиронларни парваришлаётган оилаларга беғараз ёрдам кўрсатиш белгиланган.\nҚарорга кўра, Ўзбекистон Республикаси бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги қошида Жамоатчилик ишлари фонди тузилади. Вазирлик Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари билан биргаликда мамлакатнинг барча ҳудудларидаги, айниқса, қишлоқ жойлар ва чекка ҳудудлардаги меҳнат билан банд бўлмаган фуқароларни жамоат ишларига кенг жалб қилиш борасида тегишли чора-тадбирлар ишлаб чиқиши белгиланмоқда. Ишсиз фуқаролар ариқларни ва ирригация тармоқларини тозалаш, турар-жой-коммунал хўжалик объектларини таъмирлаш, инфартузилмани яхшилашга, йўллар ва кўчалар, турар-жой фонди ва унга ёндош ҳудудлар объектларини таъмирлаш, шунингдек, қишлоқ хўжалиги ишларида қатнашиши мумкин.\n— Шу ўринда бир савол бор. Меҳнат билан банд бўлмаган фуқароларни жамоат ишларига жалб этишда уларнинг меҳнатини расмийлаштириш жараёни қандай бўлади? Масалан, 3 ойлик ишга қабул қилинди, деб расмий ҳужжатда белгиланадими?\n— Албатта, бу меҳнат дафтарчасига ёзилади. Иш ҳажмига қараб уларга ойлик маош белгиланади.\n— Қарорда бандлик масаласида аниқ вазифалар белгилаб берилган. Жамоат ишларига жалб этилаётган фуқароларнинг меҳнатга оид ҳуқуқлари қандай ҳимоя қилинади?\n— Уларнинг хавфсизлигини таъминлаш, меҳнатга оид ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича барча чоралар кўрилади. Агар фуқаро оғир меҳнатга ёлланаётган бўлса, тиббий кўрикдан ўтказилади.\nШу ўринда яна бир маълумот. Аҳолининг банд бўлмаган қатламини меҳнатга жалб қилиш 2017 йилнинг 1 октябридан Қорқалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрининг биттадан туманида тажриба тариқасида, 2018 йилнинг 1 январидан босқичма-босқич республиканинг барча туманларида амалга оширилади.\nФракция аъзоларининг таъкидлашича, ушбу қарорлар моҳият эътиборига кўра, муайян йўналишларда ўзига хос янги босқични бошлаб беради. Шундан келиб чиққан ҳолда, ушбу ҳужжатлар аҳамиятини тўла англаб етиш, кенг жамоатчилик, партия электорати ва сайловчиларни хабардор қилиш депутатлар зиммасидаги муҳим вазифадир.\nДепутатлар ва партия ташкилотлари Президентимизнинг ижтимоий соҳаларни янада ривожлантиришга қаратилган қарор ва фармонлари ижроси бўйича алоҳида иш режа ишлаб чиқиб, самарали депутатлик назоратини ўрнатишга келишиб олишди.


“Оскар” тақдимотидан кейинги базм дастурхони қандай бўлиши маълум бўлди\n18:40 / 19.02.2016\nГубернатор базми – “Оскар” афтепатиси (тақдимот маросимидан кейинги базм) да таклиф этиладиган ноз-неъматлар намойиш этилди. Маросимга тайёргарлик жараёнида машҳур шеф-повар Вольфганг Пак ҳам иштрок этяпти.\nМукофот тақдимотидан кейин Голливуд юлдузлари тансиқ лобстерлар ва шоҳона қисқичбақалар, шунингдек, қора трюфелли, макаронли ва пишлоқли товуқ пирогидан таътиб кўришлари мумкин.\n“Биз 22 йилдан буён шу соҳада шуғулланамиз, демак, биз одамлар нима яхши кўришини биламиз. Бундан ташқари, кўплаб Голливуд юлдузлари бизнинг ресторанимизда тамадди қиладилар ва биз уларга нима кўпроқ маъқул келишини биламиз”, -деди Пак.\nШеф-поварнинг сўзларига кўра, доимгидек, анъанавий, ностальгик ва замонавий таомлар тайёрланади.\nБазмга 1,5 минг меҳмон келиши кутилмоқда.


Царнаевнинг қирғизистонлик дўсти 2,5 йилга қамалди\n11 май 2021, Тошкент вақти: 02:27\nБостон марафони пайтида портлаш уюштирган Жоҳар Царнаевнинг қирғизистонлик дўсти Хайруллажон Матанов 18 июнь куни икки ярим йилга озодликдан маҳрум этилди.\nАҚШ суди Хайруллажон Матановни Царнаевга нисбатан терговга ҳалақит берганликда айбдор деб топди. Судланувчи маҳакама жараёнида Интернетдан ака-ука Царнаевлар қидирган файллар тарихини ўчиргани, Царнаевларнинг мобил телефонини йўқ қилганини тан олди.\nМаҳкама Матанов ака-ука Царнаевларнинг бомба портлатиш ниятидан бехабар бўлганини, аммо у Царнаевларнинг буюмларини йўқ қилиш орқали терговга ҳалақит берганини таъкидлади.\nХайруллажон Матанов 2014 йилнинг май ойида ҳибсга олинган эди. Царнаевнинг қозоғистонлик уч дўсти ҳам терговга ҳалақит берганликда айбланиб бир неча ҳафта олдин уч йилдан олти йилгача қамалган.\n2013 йил 15 апрелида Бостонда ака-ука Тамерлан ва Жоҳар Царнаев содир этган портлаш оқибатида 3 одам ўлган ва 250 одам яраланган эди.\nТамерлан Царнаев полиция билан отишма пайтида ўлдирилган. Жоҳар Царнаевга нисбатан 2 йил давом этган суд жараёнида у ўлим жазосига ҳукм қилинган.\nЖоҳар Царнаевга нисбатан чиқарилган ҳукм юқори инстанция судьясининг тасдиғига юборилган.


Адабиёт бўйича Нобел мукофотини шоира Луиза Глюк олди — Sof.uz\nЖАҲОН 60,721,235 42,032,421 1,426,843\n8.10 19:01 114 Илм-фан\n2020 йил адабиёт бўйича Нобел мукофотини америкалик шоира Луиза Глюк қўлга киритди. Мукофот унга "қатъий гўзаллиги билан индивидуал мавжудликни универсал қиладиган ўзининг бетакрор поетик овози учун" берилди.\nЛуиза Глюк - Йел университети инглиз тили профессори, 1943 йил Нью-Йоркда таваллуд топган. У адабий дебютини 1968 йилда "Тўнғич" шеъри билан бошлаган ва тез орада замонамизнинг энг яхши шоирларидан бири сифатида тан олинди. Глюкнинг 12 шеърлар тўплами ва бир нечта эсселар тўплами нашр этилган.\nЎтган йили адабиёт бўйича Нобел мукофоти бирданига икки йил учун берилди. 2018 йилги мукофот полшалик ёзувчи Олга Токарчукга "энсиклопедик эҳтирос билан чегараларни кесиб ўтишни ҳаёт шакли сифатида акс эттирувчи ҳикоя хаёли" учун топширилди. 2019 йилги лауреат австриялик ёзувчи ва драматург Питер Хандке - "инсонлар борлиги чегараларини ва хусусиятларини лингвистик даҳолик билан ўрганган муҳим асари учун" бўлди.\nБу йил кимё бўйича Нобел мукофоти Женом Дудна ва Эмануел Шарпентга геномларни таҳрирлашни ривожлантиргани учун берилди.\nФизика бўйича мукофотлар Рожер Пенроус, Райнхард Гензел ва Андреа Гезга қора туйнукларни тадқиқ қилишлари ва тавсифлари учун топширилди.\nҲарви Олтер, Майкл Ҳаутон ва Чарлз Райс гепатит C вируси бўйича олиб борган тадқиқотлари учун Тиббиёт ва Физиология мукофотига сазовор бўлишди.\nТинчлик бўйича Нобел мукофоти совриндори жума куни, иқтисодиёт соҳаси совриндори эса охирги бўлиб эълон қилинади.\n24.11 12:01 2609\n24.11 05:16 1284\n24.11 21:18 963\nКеча, 17:40 906\n13.10 12:07 40\n8.10 13:02 50\n7.10 22:07 159 Илм-фан


GM UZBEKISTAN ЯНГИ KUPICAR.UZ САВДО ПЛАТФОРМАСИНИ ТАҚДИМ ЭТДИ\n2019-03-05 10:18:27 Yangiliklar\nGM Uzbekistan АЖ 2018 йилнинг охирида Ўзбекистондаги илк мультибренд автосалонини ишга туширгани ҳақида хабар берган эдик. Компаниянинг Нурафшон шаҳрида жойлашган “Nurafshon Avtocentr” автосалони харидорларга автомобиль хариди жараёнида қулайлик яратиш мақсадида Kupicar.uz янги савдо платформасини ишга туширди.\nKupicar.uz билан автомобиль харид қилиш янада осон бўлди. Бунинг учун харидор мазкур сайт орқали ўзи истаган автомобилнинг позиция ва рангини танлайди ва сайтда буюртма қолдиради. Мазкур буюртма асосида автосалон вакили харидор билан боғланиб, автомобиль бўйича шартномани харидор кўрсатган манзилга етказиб берилишини таъминлайди. Тўлов амалга оширилгач, автомобиль харидорнинг буюртмаси асосида шартномада кўрсатилган муддатларда ишлаб чиқарилади ҳамда автосалонга етказилади.\nKupicar.uz ёрдамида автомобиль буюртма қилиш ҳамда консультантларнинг харидорлар билан боғланиши ҳар куни соат 09:00 дан 21:00 гача дам олиш кунларисиз амалга оширилади.\nБундан ташқари мазкур платформа орқали харидор ўзи харид қилиш истагида бўлган автомобилни тест-драйвдан ўтказиш имконига ҳам эга бўлади, бу эса харидорга бўлғуси автомобили ҳақида янада кўпроқ таасурот олиш имконини беради.\nGM Uzbekistan ҳамда унинг расмий дилерлари бугунги кунда харидорлар учун автомобиль хариди жараёнида қулайликлар яратиш устида иш олиб бормоқда. Мазкур янги савдо платформасининг яратилиши ҳам бу йўлдаги муҳим қадамлардан бири бўлди, десак муболаға бўлмайди.\nКомпания харидорлар учун янги хизматлар таклиф этишда давом этади, биз билан қолинг!


Ўзбекистон ички истеъмолни қондириш учун табиий...\n19.01.2021 14:46 0 2099\nБугун АОКАда «Ўзтрансгаз» АЖ матбуот котиби Шаҳноза Равшанова иштирокида брифинг ўтказилди.\n«Ўзтрансгаз» АЖ табиий газни экспорт ва импорт қилиш учун газ қазиб олувчи ташкилотлардан олиб, магистрал газ қувурига тўғридан-тўғри уланган истеъмолчиларга етказиб берувчи оператор саналади.\nПрезидент Ш.Мирзиёевнинг Парламентга йўллаган мурожаатида табиий газ таъминотидаги монополия бекор қилиниб, бозор механизмлари босқичма-босқич жорий этилиши таъкидланди. Бунда ишлаб чиқарувчи ва импортёрлар биржа орқали табиий газни сотиш, улгуржи истеъмолчилар эса газни сотиб олиш ҳуқуқига эга бўлади. «Ўзтрансгаз» АЖ эса фақат газни транспортировка қилади. Ҳозирда айни жараённинг норматив-ҳуқуқий асослари ишлаб чиқилмоқда.


Росгвардия бошлиғи Алексей Навальнийни судга берди\n28 ноябр 2020, Тошкент вақти: 03:57\nАлексей Навальний ва Виктор Золотов.\nРосгвардия бошлиғи генерал Виктор Золотов “ор-номусини ҳимоя қилиш” иддаоси билан мухолифатчи Алексей Навальнийни судга берди. Генерал адвокатининг ТАСС агентлигига айтишича¸ Золотов Навальнийдан маънавий зарарни қоплаш учун 1 миллион рубль талаб қилмоқда.\nЗолотов суддан Навальний томонидан тарқатилган маълумотларни ўз шаънини булғовчи ва ҳақиқатдан йироқ деб топишни сўрамоқда.\nГенерал адвокатига кўра¸ агар Золотов судда ютиб чиқса¸ 1 миллион рубль болалар уйига ўтказилади.\nАвгуст ойида Навальний асос солган Коррупцияга қарши кураш жамғармаси Виктор Золотовни катта миқдордаги коррупцияда айбловчи видеоролик тайëрлаган эди.\nУнда Золотов Росгвардия эҳтиëжи учун керак озиқ-овқатни ўзига тегишли компаниялар орқали бозор нархидан уч баравар қимматга олиш ва шу йўл билан миллиардлаб рубль пулни ўзлаштирганликда айбланган эди.\nСентябрь ойида Золотов¸ ўшанда ҳибсда сақланаëтган Навальнийни «дуэл»га чақириш билан ижтимоий тармоқларда кулги-мазахга сабаб бўлган эди.\nҲибсдан чиққанидан сўнг Навальний Золотовни жонли телемунозара шаклидаги «дуэл»га чақирган эди.


Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг навбатдаги мажлисида халқ вакиллари “Халқаро меҳнат ташкилотининг Меҳнат хавфсизлиги ва гигиенасига кўмаклашиш асослари тўғрисидаги 187-сонли Конвенциясини (Женева, 2006 йил 15 июнь) ратификация қилиш ҳақида”ги қонун лойиҳасини биринчи ўқишда кўриб чиқдилар.\nҚайд этилишича, ушбу конвенциянинг асосий мақсади — ишлаб чиқаришда шикастланишлар, касбий касалликлар ва инсонлар ўлимининг олдини олиш учун доимий равишда меҳнат хавфсизлиги ва гигиенасини такомиллаштиришдан иборат.\nХалқаро меҳнат ташкилотининг(ХМТ) устувор конвенцияларидан бири бўлган ушбу ҳужжатга биноан меҳнат хавфсизлиги ва гигиенасини доимий равишда такомиллаштиришга кўмаклашиш назарда тутилади. Бугунги кунда Конвенцияни 49 та давлат ратификация қилган.\nДепутатларнинг таъкидлашича, конвенция қоидаларининг аксарияти миллий қонунчилигимизга имплементация қилинган. Хусусан, Меҳнат кодексининг 211-моддасига биноан барча корхоналарда хавфсизлик ва гигиена талабларига жавоб берадиган меҳнат шароитлари яратилган бўлиши кераклиги белгиланган бўлса, бундай шароитларни яратиб бериш иш берувчининг мажбуриятига юклатилган. “Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида”ги Қонуннинг 23-моддасида иш берувчининг меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқлари ва мажбуриятлари белгилаб берилган.\nҚолаверса, мамлакатимизда Меҳнат кодекси, меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатлари ва 300 дан ортиқ меҳнатни муҳофаза қилишга оид қоидалар ҳамда меъёрлар, техник стандартлар амалиётга жорий этилган.\nМажлисда таъкидланганидек, Ўзбекистон Республикаси томонидан 187-сонли Конвенциянинг ратификация қилиниши миллий қонунчиликни янада такомиллаштиришга, меҳнат хавфсизлиги ва гигиенаси соҳасидаги халқаро стандартларни самарали жорий этишга ҳамда халқаро ва минтақавий ташкилотлар билан муносабатларда мамлакатимизнинг ижобий имижини шакллантиришга хизмат қилади.\nҚонун лойиҳаси депутатлар томонидан қабул қилинди.\nКўришлар сони: 480


2014 йил 9 декабрда МЧЖда кейинги йил учун штат жадвалини тасдиқлаш тўғрисидаги буйруқ чиқарилди. Унга кўра менинг лавозимим қисқартирилди. Бироқ мени қисқартириш асосида ишдан бўшатишни хоҳлашмаяпти, ўз хоҳишимга кўра ариза ёзишни таклиф қилишяпти. Бунинг устига кадрлар бўлими мени бундан олдиндан хабардор қилмади, шартта айтди-қўйди. Мавжуд бўлган бўш иш жойларини таклиф қилишди, улар мени қониқтирмади. Қандай йўл тутишим кераклигини айтинг.\n– Сиз билан ноқонуний иш тутишган.\nМазкур асосга кўра ходим билан меҳнат шартномасини бекор қилиш Меҳнат кодексининг (МК) 100-моддаси иккинчи қисми 1-бандида назарда тутилган. МКнинг 102-моддасига кўра иш берувчи ходимни у билан тузилган меҳнат шартномасини штат қисқариши муносабати билан бекор қилиш нияти тўғрисида 2 ҳафта олдин ёзма равишда (имзо қўйдириб) огоҳлантириши шарт.\nСизни меҳнат шартномасини бекор қилиш тўғрисида ариза беришга мажбур қилиб, иш берувчи МКнинг 99-моддаси талабларини қўпол равишда бузяпти, чунки ариза ходимнинг мазкур корхонадаги ишдан бўшаш тўғрисидаги ҳақиқий хоҳишини акс эттириши керак.\nСиз меҳнат шартномасини ўз хоҳишингизга кўра бекор қилиш тўғрисида ариза ёзмаслигингиз керак. Уни ёзишга мажбур қилишган тақдирда Давлат меҳнат ҳуқуқ инспекцияси ёки ўз туманингиз прокуратурасига қонуний ҳуқуқингиз бузилганлиги тўғрисидаги ариза билан мурожаат қилишга ҳақлисиз, чунки сиз МК билан белгиланган моддий қўллаб-қувватлашга доир қўшимча кафолатларни йўқотаяпсиз.


Лутфулла Сувонов2021-05-24T14:43:41+05:0024 May, 2021|“Йилнинг энг фаол журналисти – 2021”, Матбуот|\nМАВСУМ ОИЛА БЮДЖЕТИГА ФОЙДА, РЎЗFОРГА БАРАКА КЕЛТИРАДИ\nШу кунларда мамлакатимизнинг барча ҳудудларида пахта ҳосилини йиғиб-териб олиш ишлари уюшқоқлик билан жадал суръатларда бошланди. Бунда нафақат фермер хўжаликлари ва кластер корхоналари ишчи-хизматчилари, балки қўшимча даромад топиш мақсадида иш билан банд бўлмаган меҳнатга лаёқатли аҳоли ҳам ихтиёрий равишда фаол иштирок этмоқда.\nБу бежиз эмас, албатта. Чунки давлатимиз томонидан пахта йиғим-теримида фаол қатнашаётган теримчиларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, уларни моддий ва маънавий рағбатлантириш масаласига алоҳида эътибор қаратилмоқда.\nВазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 8 сентябрдаги “2020 йил пахта ҳосилини йиғиб-териб олиш ишларини уюшқоқлик билан ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори бу борада муҳим аҳамият касб этмоқда.\nСир эмас, қаердаки моддий манфаатдорлик бўлса, ўша ерда ишнинг унуми, қилинган меҳнатнинг самараси ўзини кўрсатади. Бугун пахта далаларида меҳнат қилаётган ҳар бир теримчига терган пахтасининг пули ўша куннинг ўзида, дала бошида берилаётгани, илғор теримчилар қўшимча рағбатлантирилаётгани уларнинг кучига-куч, ғайратига-ғайрат қўшиб, ўзаро соғлом рақобатнинг шаклланишига замин яратмоқда. Бугун далага кирадиган ҳар бир фуқаронинг меҳнат муҳофазаси таъминланмоқда. Шу билан ҳуқуқ ва мажбуриятлари, ишга яраша ҳақ олишлари ҳам икки томонлама шартномада белгилаб қўйилди. Терим мавсумидаги янгича ёндашув жойлардаги пахта штаби аъзолари томонидан фуқароларга етказилмоқда ва бу саъй-ҳаракатлар ўз натижасини ҳам кўрсатяпти. Ғалла ва пахтачиликда бой тажрибага эга Сурхондарё вилояти аҳли 244 минг 800 тонналик “оқ олтин” хирмонини яратиш мақсадида 74 минг гектардан ортиқ майдонга чигит қадаган. Ўтган давр мобайнида ғўзани культивация қилиш, минерал ва маҳаллий ўғитлар билан озиқлантириш, суғориш, зараркунандаларга қарши курашиш, дефолиация тадбирларини белгиланган вақтда сифатли амалга оширишга эришилди. Яна бир мавсумий шайлик — деҳқоннинг яқин кўмакчиси бўлган қишлоқ хўжалик техникаларини мавсумга тайёрлаш борасида ҳам аниқ режа асосида иш олиб борилди. Теримга жалб қилинадиган 1124 дона пахта ташиш транспорти, 1603 дона тир кама шай ҳолатга келтирилди. Вилоятда 1518 та терим отряди тузилди. Отрядлар таркибига 10 минг нафарга яқин уюшмаган ва “темир дафтар”га киритилган 8 минг нафардан ортиқ фуқаро бор. Ангор туманида ҳам жорий йилда 31 та фермер хўжалиги ва “Ангор Сурхон ғурури” МЧЖ кластер корхонаcи томонидан 6 минг 700 гектар майдонда мўл ҳосил етиштирилди. Ҳосилни йиғиб-териб олиш мақсадида 110 та терим отрядида 14 минг 753 нафар теримчи билан иш берувчи ўртасида икки томонлама шартномалар имзоланди. — Айни кунларда жамиятимиз томонидан мавсумни тез ва сифатли ўтказиш мақсадида 150 та хорижий техника, 300 га яқин агрегат харид қилинди, — дейди “Ангор Сурхон ғурури” масъулияти чекланган жамияти раҳбари Шуҳрат Сафарқулов. — Мавсумда тўлиқ ўзимизни ўзимиз техника воситалари билан таъминлаймиз. Йиғим-терим мавсумини уюшқоқлик билан, ёғин-сочинли кунларга қолдирмасдан ўтказиш учун барча чора-тадбирлар кўрилган. Энг муҳими, теримчиларга муносиб шарт-шароит яратишга алоҳида эътибор қаратилди. Бундан ташқари, мавсумда муносиб иштирок этган теримчилар кластер томонидан қўшимча рағбатлантирилади. Теримчиларнинг иссиқ овқати, тиббий ёрдам, карантин талабларига риоя қилиш борасида зарур чора-тадбирлар кўрилган. — Ўтган йили ҳам пахта теримида иштирок этган эдим, — дейди теримчи Гўзал Бобоева. — Лекин бу йилги шароитлар менга маъқул бўлди. Мавсумнинг олдингиларидан фарқли жиҳати шуки, кунлик норма белгиланмаган, иш берувчи билан тузилган шарномада барча ҳуқуқларимиз белгиланган. Яна бир муҳим жиҳати, тиббиёт ходимларидан иборат гуруҳлар даланинг ўзида теримчиларнинг соғлиғини мунтазам назорат қилиб боради. 4 фарзандим бор. Турмуш ўртоғим вафот этган. “Темир дафтар”да рўйхатда тураман. Давлатимиз томонидан кўрсатилаётган барча моддий ва маънавий ёрдам учун миннатдорман. Пахта мавсуми биз каби фуқаролар учун яхшигина даромад манбаи. Бу йил ишлаб топган пулимга уй-жойимни таъмирлаш, қизимни турмушга узатишни режа қилганман. — Кунлик ишларда 30-35 минг сўм учун ишлаб келаётган эдим, — дейди теримчи Фотима Ҳусанбоева. — Мавсум бошлангандан буён кунига 100 килограммдан ошириб пахта теряпман. Бу эса бир ойда 3 миллион сўм дегани. Даромадимга болаларимнинг қишки кийим-кечагини, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ғамлаб олмоқчиман. Жорий йилда Сурхондарё вилоятида пахта йиғим-терим мавсумига 175 минг нафардан ортиқ теримчи жалб этилиши режалаштирилган. Уларнинг ётоқ жойлари, овқатланиш ва дам олиш шароитлари карантин талаблари асосида ташкил этилади.\n— Бу йилги пахта ҳосилини йиғиб-териб олиш учун эҳтиёжманд ва “темир дафтар”га киритилган оилалар вакиллари, уй бекалари, хориждан қайтган меҳнат мигрантларидан иборат терим отрядлари шакллантирилди, — дейди Ангор тумани аҳоли бандлигига кўмаклашиш маркази директори Азиз Йўлдошев. — Туманимизда теримга жалб қилинган аҳолининг барчаси билан фуқаролик шартномалари имзоланди. Бу шартномада теримчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, биринчи ва иккинчи теримда белгиланган пул миқдори аниқ қилиб кўрсатиб ўтилган. Шунингдек, улар даланинг ўзида фермер ва кластерлар томонидан бепул иссиқ овқат билан таъминланиши ҳам белгиланган. Бундан ташқари, ҳар бир теримчининг тиббий ҳолати ҳам назоратга олинади. Бир сўз билан айтганда, бугун мамлакатимиз пахта хирмонининг юксалишига ҳисса қўшиш мажбурий меҳнат эмас, балки оила бюджетига фойда, рўзғорга барака келтирадиган даромад манбаига айланиб бормоқда. Асосийси, буни теримчиларимиз ўз фаолияти, меҳнати ва ҳаётида чуқур ҳис этмоқда.\n№ 182 (182), 2020 йил 23 сентябрь, чоршанба


Вақт инсонсиз ҳеч нарса! - Behzod Fazliddin\nИжод ва эътиқод Ижод фалсафаси Илмий-адабий Мақолалар Моҳият Муаллифдан Ўзбек адабиёти\nИюль 12, 2019 Июль 14, 2019 Sayt muallifi\t0 изоҳлар Асқад Мухтор\nАсқад Мухтор шеъриятида умр ва инсон моҳияти\nЎзбекистон халқ ёзувчиси Асқад Мухтор салмоқли қиссаю романлар, бадиий таржималар, кўплаб ўткир публицистик мақолалар баробарида шеъриятда ҳам етук асарлар яратди. Айниқса, ўзбек фалсафий-интеллектуал лирикаси тараққиётида унинг ҳиссаси катта бўлди.\nАсқад Мухтор чинакам адиб даражасига етгунича мураккаб ижодий йўлни босиб ўтди. Биринчи шеъри 1935 йили – 15 ёшида чоп этилганига қарамай, илк китобгача бўлган давр чўзилиб кетди. Буни «мен узоқ вақт китобхон билан топиша олмаганимдан кўраман», дея изоҳлайди унинг ўзи. Шоир «Ўзим ва шеър ҳақида» мақоласида поэзияни тушунишдаги беқарорлиги анча вақтгача давом этганини таъкидлаб ўтади. Гарчи ижодининг илк паллаларида битган шеърлари адабий жамоатчиликда ижобий баҳоланган эса-да, унинг ўз қиёфасини белгилаб берувчи шеърлари хийла кечроқ яратилди. Айниқса, ўтган асрнинг 60–70-йиллари Асқад Мухтор шоир сифатида юксак ижодий чўққига кўтарилди. «99 миниатюра» (1962), «Шеърлар» (1966), «Қуёш беланчаги» (1971), «Сизга айтар сўзим» (1978) каби бирин-кетин чоп этилган китоблари фалсафий-интеллектуал лириканинг ажойиб намуналарини ўз ичига олган. Мазкур тўпламларга киритилган шеърлар ўша давр шеърияти учун янгилик эди. Шоирнинг «вазн ва қофия қонун-қоидаларини бузиб юборган» шеърлари фавқулодда фикрнинг гўзал поэтик ифодаси, фалсафий, ўз навбатида, ҳаётийлиги билан кўнгилларга йўл топди. Бундай оригиналлик турли мавзу-мундарижада Асқад Мухторнинг кейинги китобларида, хусусан, «Йилларим» (1990) тўпламида давом этди.\nАсқад Мухтор шеърларининг ўзига хос хусусиятларидан бири (умуман, бу унинг бутун ижодига хос хусусият) фалсафий мулоҳазаларга бой, оддий воқеалардан ҳам катта фикр, салмоқли хулосалар чиқарилганидадир. «Шеър – инжа туйғуларнинг нозик ифодаси, шеър – кўнгил рози, қалб кечинмалари» каби тушунчалар Асқад Мухтор шеъриятида ўзгачароқ моҳият касб этади. Шоир лирикаси мисолида айтадиган бўлсак, шеър – ҳиссий тафаккур, кўнгил фалсафаси, шеър – фикрнинг туйғуларга ўралган гўзал суврати.\nШоирнинг ўзи иқрор бўлганидек, йиллар давомида шеър, унинг ифода шакллари, воситалари, усуллари, руҳи ҳақидаги фикрлари жуда кўп ўзгарди. Асқад Мухтор ижодий такомилида унинг ушбу таърифларига мос кўплаб шеърлар яратилди. Аммо уларнинг барчасида – сюжетли воқеабанд шеърларида ҳам, мусиқий-оҳангдор ва, албатта, рационалистик шеърларида ҳам ФИКР юзага қалқиб чиқаверади. Бундан Асқад Мухтор шеърлари фақат фикр назмга солинган намуналардан иборат, деган хулосага келмаслик керак. Шоир таъкидлаганидек, фикрсиз поэзия йўқ. Таъбир жоиз бўлса, ҳар қандай шеър бағрида фикр юлдузи яшайди; бир шеърда бу юлдуз порлаб туради, қай биридадир милтиллайди, бошқасида элас-элас кўзга ташланади.\nФикр ва туйғу уйғунлиги лириканинг барқарор қонунларидан. Қуруқ фикрнинг ўзи шеър бўла олмаганидек, фақат ҳис-ҳаяжон ифодасини ҳам назм дея олмаймиз. «Бадиий асарда маънавийлик билан ҳиссийлик уйғунлашмоғи керак», дейди буюк немис файласуфи Фридрих Ҳегел. Энг асосийси, шеърда бу икки муҳим унсур орасидаги мувозанат йўқолмаслиги лозим. Шундай деймиз-у, аммо фалсафий-интеллектуал шеърларда тарози посангиси кўпроқ фикрга ён беришини ҳам инкор эта олмаймиз.\nБадиий асарда, инчунин, шеърда фикр ва ҳиссиёт ҳамиша бир-бирини тўлдиради: баъзан ақл туйғуларни йўлга бошлайди, гоҳида ҳиссиёт онг илғаб етмаган ҳодисотни англашга кўмаклашади. Чунки «туйғулар, ҳислар шундай хотирага ҳамда доноликка эгаки, кўпинча айни шу хотира ва донолик совуқ ақл-идрокимизга етишмай қолади» (Ирвинг Стоун).\nАсқад Мухторнинг энг яхши шеърларида фикр ва туйғу синтези зуҳур топади. Шоирнинг икки банддангина иборат мана бу шеърида оний кайфиятдан илҳом олган лирик қаҳрамон лаҳзалик ҳолат-манзара (сарғайиб, сийраклашиб қолган япроқлар аро танга-танга бўлиб тушаётган нур) мисолида бутун инсон умри ҳақида тасаввур беради (дарвоқе, шеърнинг ўзи ҳам “Умр” деб аталади):\nКуни кеча шу сўрида ётганимда,\nЯпроқларнинг титроқ, яшил шарпалари\nШеърдаги ички маънолар силсиласи шундайки, биров уни ўқиб, умр бебақо, инсон ҳаёти омонат экани ҳақида яна бир қур мулоҳаза қилади; бошқа ўқувчи уни ёшлик завқи ва кексалик оғиркарвонлиги орасидаги зиддиятга боғлайди; зийракроқ шеърхон ҳаёт (умр) – кеча тўп-тўп бўлиб, ҳатто ой шуъласини тўсиб турган, бугун эса заифлашиб, новдаларга видо сўзларини айтиб бандидан чирт-чирт узилаётган япроқлар сингари ғанимат экани ҳақида ўйга толади, шу боис умрни кўпроқ эзгу амал, эзгу сўз билан ўтказиш кераклигини такрор ҳис қилади. Айниқса, шеър сўнгида лирик қаҳрамоннинг юраги шув этиб кетиши ҳолати шоир назарда тутаётган фикр таъсирчанлигини оширади. Асқад Мухторнинг шу каби сатрларида шеър – унинг ўзи берган таърифлардан бири бўйича айтсак – “ярқ этган оний туйғу”, “шавқ туғёни” экани англашилади.\nЎтаётган лаҳзалар, кечаётган умр соатларини ёруғ юз билан яшаш, келажакка ёрқин из қолдириш инсон учун улуғ ҳаётий мақсадга айланиши лозим. Бу фикр шоир шеърларида турли поэтик усулда ифодаланади. Унинг «Вақт» шеърида фурсат ва инсон муносабати, зиддияти оригинал бадиий тажассум топади:\n«Вақт» – ўз-ўзича ҳеч нарса эмас,\n«Давр» десак – исмли, жисмли.\nВақт қаритади-чуритади, холос,\nДавр – инсон каби, дардли, ҳуснли.\nВақт сўндиради эҳтиросларни,\nЁшликни юлқилаб қочар омонсиз.\nЧангдек учар, инсон из солмаса;\nИнсон ном бермаса – ўтади номсиз.\nВақтнинг ўз-ўзига қўйиб берилса борми, шоир айтмоқчи, шафқатсиз кечади, ҳаялламайди: «Ўзи тиклолмайди ўз қоматини, Ўзи келажакни тайёрламайди». Шундай экан, Вақтга шакл ва мазмун беришга, уни зийнатлантиришга, лаҳзаларни мангуликка муҳрлашга интилиш керак.\nУшбу шеър ёзилишидан роппа-роса йигирма йил олдин (1945) Ғафур Ғулом вақт ҳақидаги шоҳ сатрларини битган эди. Шеърда бир лаҳза мазмунини бир бутун баҳорга жамлаган аллома шоир Ғафур Ғулом инсон қудратини вақт билан ўлчаса, Асқад Мухтор вақтни инсон измига топширади: вақт инсонсиз ҳеч нарса!\nАсқад Мухторнинг кўплаб шеърларида лирик қаҳрамон – шоирнинг ўзи – донишманд, ҳаётнинг аччиқ-чучугини татиб кўрган, мулоҳазакор шахс. Унинг ўз ҳаёт фалсафаси бор. Эзгулик ва ҳақиқат учун кураш, азизу мукаррам хилқат ҳисобланган инсон номига муносиб иш тутиш, шахс маънавиятини юксалтириш йўлида бетиним ҳаракат шеърлардаги қаҳрамон эътиқоди негизини ташкил этади. Умуман, умр моҳияти, ҳаёт маъносини, инсоннинг макон ва замондаги ўрнини англаш, идрок этишга уриниш, бу борадаги фикрларни бадиий-фалсафий талқин қилиш фалсафий-интеллектуал лириканинг асосий хусусиятларидан ҳисобланади. Асқад Мухтор шеърларида эса бу жиҳат бўртиб кўринади.\nДақиқа ва абадийлик, кун ва тун, ёруғлик ва зулмат, ҳаёт ва ўлим тазод-жуфтлиги Асқад Мухтор лирикасида алоҳида мазмун-моҳиятга эга. Ўтган, ўтаётган кунни сарҳисоб қилиш, ўз-ўзини мунтазам тафтиш этиш унинг қаҳрамонига хос хислатлардан\nОрифу фозиллар инсон кун парчаларидан иборатлиги, ҳар куни унинг вужудидан бир парча кетиши, ҳар лаҳза ҳисобли экани ҳақида айтиб ўтадилар. Асқад Мухтор шеърлари инсон умрининг лаҳзаларга сочилиб ётган моҳияти ҳақида баҳс этади. Бу «Йилларим», «Сирли нидо», «Қайтаман кечирган куним…» каби шеърларида, айниқса, равшанроқ кўринади.\nЁш ўтгани сайин инсон феъли нозиклашиб, туйғулари ингичкалашиб боради. Чунки ортда қолган умри ҳақида ўйга толган киши учун «йил кузатиш – ғам». «Янги йил сарҳадини бузиб ўтган нафис қор учқуни» эса уни баттар хавотирга солади. Ахир, умр ўтмоқда. Бу ҳолатни шоир, мана, қандай образли ифодалайди: «Қилт этиб узилган битта япроқ ҳам Нақ қалбимга тегиб ўтади…» («Қалбим нозиклашди»). Шоирнинг бу туркумдаги шеърларида ижтимоий-фалсафий залворга эга жиддий фикр туйғулар ипини тортиб туради.\n«Ярим тундан кейин ўрнимга ётсам…» деб бошланувчи шеърида реал воқелик билан шоирнинг тасаввур олами, ўй-изтироблари тарозига қўйилади. Лирик қаҳрамон «Ярим тундан кейин ўрнига ётса, Қонининг уриши бермайди уйқу». Эътибор қилинг-а, ўзи, шоир ярим тундан кейин ухламоқчи бўлди. Бунгача не-не ўй-хаёллар, безовта фикрлар банд этган экан уни. Кун бўйи турли ташвишлар, яхши-ёмон ҳислар оғушида юрган қаҳрамоннинг ўйлари марказида умр ва вақт, давр ва замон ҳақидаги мулоҳазалар, ўтмиш ва келажак хаёли бўлганини сезиш қийин эмас. Хўш, унга қон уриши нега тинчлик бермай қолди? Нима экан шоирни бу қадар туғёнга солаётган?\nШеърни ўқишда давом этамиз:\nУзоқ аждодимнинг овозидир бу.\nУшбу даъваткор овоз шоирни ором чоғи ҳам тинч қўймайди:\nМана унинг бизга бераётган саволлари:\n– Борми ҳақиқатга ҳамон ташналар?\n– Одам юлдузини кўкдан уздими?\n– Боғлар кўкми?\n– Тиниқми чашмалар?\n– Қизларнинг ибоси эзгуми?\nСаволларнинг салмоғи оғир. Шу ўринда маяковскийча зинапояли шеър шакли ўзини оқлайди. Таъкидни кучайтириш билан бирга бу саволларнинг ҳар бири ўз ҳолича улкан ва жавоби оғир эканини англатади.\nАммо сўнгги саволга яна бир эътибор қилайлик. Биламизки, ибонинг ўзи эзгу фазилат. У «эзгу»сиз ҳам керакли маънони бера олади. Унда нега шоир бу сўз ёнига яна «эзгу» сўзини қўшиб тилга олаяпти? Бу билан нима демоқчи бўлган экан? «Қизларнинг ибоси беғаразми?», соддароқ қилиб айтганда, «Гўзаллик сохталашиб кетмаяптими?» дегандай туюлмаяптими? Шеърдаги оригинал қофиялар (уздими – эзгуми) фикрнинг таъсир кучини оширишга хизмат қилган. Шеър бағридаги оҳангдор фикр, фикр қалбидаги туйғу-чи? Шоирнинг фикр ва туйғу уйғунлигидаги шу каби назмий намуналари унинг фалсафий-интеллектуал лирикаси даражасини белгилаб турибди.\nАсқад Мухтор инсонни «кашфиёт ёлқини», «асрий зулматларда бир ёруғ нуқта» деб атайди («Инсон»). Шоир тасаввуридаги инсон маънавий-интеллектуал жиҳатдан етук бўлиш билан бирга, замон ва давр дарду ташвишлари билан яшаши, ижтимоий фаол бўлиши шарт. Аммо бунинг учун ушоқдай жонга метиндай бардош, катта матонат керак. Булар йилларни йилларга улаб топиладиган неъматлар. Шу боис кўзни каттароқ очиш, ён-атрофга, дунёга идрок назари билан боқиш даркор. Асқад Мухтор шеърларидаги инсон «дамларни мисқол тарозида ўлчаётган», кун, ойу йилларнинг пучу сарасини ҳисоблаётган, «Розилари борми йиллар орасида?» дея тинимсиз ўзини саволга тутаётган бедор ўйли одам; «руҳий долғалардан безиллаб қолган», устига-устак, «янги дўзахлар» барпо этилаётганидан саросимага тушган, «қўл чўзиб илтижо қилаётган келажак»ни сақлаб қолишга бутун башариятни даъват этаётган замин кишиси; давр дардларидан мажруҳ бўлган қалб эгаси; дардим сукунатни чўчитмасин деб сокин боғларни айланиб ўтадиган, ширин тушларни ҳуркитмасин, жонлар оромини бузмасин, тунни уйғотмасин дея дардини ичига ютиб, оламнинг беғубор тонгини кутаётган нуроний; тун бўйи бешик узра бош эгиб, уйқунинг баҳридан кечиб гўдаги камоли учун жон куйдираётган муштипар она; ҳамма мўъжизалар ўрнини босадиган аёл; ортидан қоладиган гулу ниҳоли истиқболини ўйлаб, қалбини оғир ўй бурдалаётган бобо… Шоир шу йўналишдаги шеърларида инсон камолоти, башарият саодати, курраи замин тинчлиги, элатлар бирлиги учун қайғуради ва бу пафос ўйчан, донишмандона, шу билан бирга, ички туғёнли сатрларида зуҳурланади.\nАсқад Мухтор шеърларида некбинлик – оптимистик руҳ кучли. Ҳаётсеварлик – шоир лирик қаҳрамонининг асосий фазилатларидан. У ҳаётнинг безавол эканига ишонч билан шундай дейди: борлиқдаги барча чиройни «ҳаёт қалби»га қайтиб чиқмас қилиб киритиш керак. Шоир кўплаб шеърларида ҳаётнинг ёруғ томонларини кўрсатишга, умрнинг бебаҳо инъом эканини бадиий-фалсафий акс эттиришга эришади. Ёрқин, характерли деталлар топади.\nҚор тагидан дадил бош сузар.\nУмри қисқалигин яхши билади.\nАммо кўзи тиниқ, чунки дили сезар:\nБаҳорга сўқмоқлар очиб ўлади.\n«Бойчечак» деб аталган ушбу шеърдаги рамз ҳаётнинг нечоғлик беназир мўъжиза эканини англатиб турибди. Бойчечак – кўкламнинг умри бир тутам чечаги. Қор остидан дадил бош чиқариб, Қуёшга юз тутиш фақат шу гулнинг унча-мунча киши илғамайдиган жасорати. Аммо мақсад фақат кун ўтказиш эмас. Яшаш керак! Умрнинг қисқа ёки узунлиги – Яратганнинг тақдири. «Баҳорга сўқмоқлар очиб» – эзгуликларга йўл очиб ҳаёт кечириш лозим. Шоир танлаган рамз остидаги яширин маъно шуларга ишора қилаётир.\n«Асқад Мухтор ижодиёти кўзгусида авлиё Зардўштий, Конфуций, Дао, Муҳаммад алайҳиссалом, Исо алайҳиссалом, Баҳовуддин Нақшбанд таълимотларининг бадиий савлати юз кўрсатади, – деб ёзади шоир Рауф Парфи. – Бу инъикос у ёки бу даражада бўлишидан қатъи назар, Инсон ва инсонийлик, Инсон бахти учун кураш ғояси билан суғорилгандир». «Адабиёт фан-техника инқилоби даврида ҳам инсон билан иш кўриши керак, – дейди Асқад Мухторнинг ўзи. – Экзюпери мақтаган самолётлар ҳозир ҳеч нарсага ярамай қолди. Лекин Митти Шаҳзодаси ҳали узоқ яшайди».\nАсқад Мухтор қаҳрамони авлодлар, ворислар, уларнинг келажаги ҳақида кўп ўйга толади. Авлодлар тақдирига масъуллик ва жиндек хавотир шоир шеърларига ўзига хос тарзда кўчиб ўтади:\nҚўрқсак, биз бегуноҳ норасидалар,\nУруш кўрмаганлар учун қўрқамиз.\nАччиқ ёш томмаган кўзи осудалар,\nЎлик кўммаганлар учун қўрқамиз.\nШоир баъзан даҳшатли йиллар суронидан анча олисда яшаётган авлодлар орасида эканини ҳис қилиб, улардан беозор узр сўраб ҳам қўяди:\nКечиринг, тунд бўлиб қолсам бир зумга,\nБу менга на одат, на ҳунар.\nШунчаки сарғайиб қалқар юзимга\nЎша йиллардаги уйқусиз тунлар…\nБу мисралар шоир умрининг сўнгги дамларида “Тундаликлар”ида ёзган «Шундай йилларни кўрдикки, бахтли бўлиш уят эди» деган сўзларига уйғундир.\nАсқад Мухторнинг шеърлари анча сокин, шоирнинг ўзи каби оғир-вазмин. Аммо мана шу босиқлик замиридаги туғён, ноҳақлик, адолатсизлик, лоқайдликка исён пўртанаси юракларни тўлқинлантиради. Унинг шеърларида шавқ (экстаз) ҳолати ҳис-туйғуларда эмас, кўпроқ онгу шуурда рўй беради. Ушбу фалсафий-интеллектуал шеърлар маънавий бедор шахснинг онгу шуури, зеҳну идрокидаги туғёнлар ҳосиласидир. Шу ўринда Миртемирнинг шоир ижоди ҳақидаги мана бу фикрларини келтириб ўтиш жоиз: «Асқад шеърлари тинч ва лиммо-лим, лекин таги туғёнли кўклам сойларидек табиий, пурҳикмат, кучли ва жозибали. Асқад шеърларида образлар сийқалик иллатидан холи, Асқад тили чинакам поэзия тили… Чертиб-чертиб, чиннидай жаранг берган сўзлардан силлиқ ва ҳар қайсиси ўз ўрнида зарур ғишт қўя олади».\nБилгир шоирнинг оригинал қофиялари (эшикдан – эшитган, худди – ўтди, ўнғай – кунгай, ҳамон мен – ёмонми, хислатинг – эслатдинг, соҳилга – соғинган) шеърларига ўзгача оҳор беради. Ҳатто поэзия тилига кўп ҳам уйқаш келавермайдиган сўзларни учратамиз: материалист, планета, спутник, неандертал, орбита, радар, озон… Аммо шоир уларни мисраларга шундай сингдириб юборадики, натижада шеърдан бу термин-сўзларни «узиб» олиб бўлмайди. Ёки «кўнгил радарлари» деган чиройли ибора топади. Шу тарзда Асқад Мухторнинг фалсафий-интеллектуал шеърларида олим, ёзувчи, шоир, санъаткор, умуман, зиёли шахснинг нигоҳи синтези акс этади.\nШеърда муаллиф-шоирнинг характери, ботиний-зоҳирий дунёси аксланиши бор гап. Асқад Мухтор айтмоқчи, ҳақиқий шеърларга шоир шахсининг муҳри босилган бўлади. Шу боисдан ҳам унинг шеъриятига хос фалсафий-интеллектуаллик, донишмандлик сифатларини, давр ва объектив сабабларни инкор этмаган ҳолда, кўпроқ шоир шахсияти билан боғлиқ ҳолда тушуниш мумкин.\nДаврдаги ўзгаришлар, замонасининг муаммолари Асқад Мухтор ижодини ҳам четлаб ўтмади. Агар сиёсий-ғоявий жиҳатдан таҳлил этиладиган бўлса, шоирнинг кўп шеърлари «ғалвирдан тушиб қолиши» аниқ. Шоир ижодига кўчиб ўтган “умумманфаатлар, ижтимоий мотивлар, замон чақириқлари, миллионлар онгини банд этган порлоқ ғоялар” узоқ умр кўрмади. Йилларнинг ўзи унинг бундай асарлари ҳақида ҳукм чиқариб бўлди. Бироқ адабиётда бош мезон асар бадиияти, тили ва услуби эканини инобатга оладиган бўлсак, унинг ҳали узоқ яшайдиган шеърлари оз эмас. Хусусан, бир пайтлар шоирнинг ўзи писанд қилмагандек бўлган “шахсий руҳий ҳолатларни кавлаштираверадиган интим мунглар”, “қантарилган кўнгил созлари”дан таралган сатрлар ҳамон умргузаронлик қилмоқда.\n«Ёшлик» журнали, 2016 йил 9-сон.\n← Чоршамъ. Абадият қўшиғи: Рауф Парфи ҳақида хотиралар\nУсмон Носир. Лирика →


Халқ депутатлари Учқудуқ туман Кенгаши » Учкудуқ туман ҳокимлиги расмий веб-сайти\nБош саҳифа / Маҳаллий кенгаш / Депутатлар фаолияти / Халқ депутатлари Учқудуқ туман Кенгаши\n26-04-2018, 15:12, admin\nХалқ депутатлари Учқудуқ туман Кенгаши депутати Тилавов Шукурулло Муҳаммадиевич 23-Ақтау сайлов округи ЎзЛиДеП дан сайланган депутат Ш.Тилавов ўзининг депутатлик фаолияти давомида амалга оширган ишлари ҳақида ҳисобот берди:\nЖумладан: 2017 йил ҳисобига назар ташласак; жойларга, корхона ва ташкилотларга депутатлик сўровлари 15 дан ортиқ юборилди, ушбу сўровларнинг 8 таси -қонунлар ва давлат қарорлари ижросининг депутатлик назорати тартибида бўлиб, 7 таси эса фуқаролар мурожаатларидаги масалаларни ечиш тартибида. Депутатлик сўровларига ўз вақтида жавоб олиниб, фуқороларга етказилди. Шунингдек Депутатлик гуруҳи ташаббуслари билан халқ депутатлари кенгашлари мажлисларида 8 нафар мансабдор шахслар ҳисоботларининг эшитуви бўлиб ўтди. Халқ депутатлари кенгашлари доимий комиссиялари йиғилишларига киритилган таклифлар сони 2 та бўлиб, улар юзасидан халқ депутатлари кенгашлари доимий комиссиялари2 та қарор қабул қилинган. Сессияга эса 1 та масала киритилган. Шунингдек йил давомидатуман Кенгашларининг иштирок этган тадбир, йиғилиш ва учрашувлари 38 тани ташкил этади, фуқаролар қабуллари эса 65 та. Оммавий ахборот воситаларида чиқишлар ва матбуотда чоп этилган мақолалари сони 6 та.\nУшбу кўрсаткичлар 2018 йилда қуйидагича бўлган: жойларга, корхона ва ташкилотларга депутатлик сўровлари 13 дан ортиқ юборилди, ушбу сўровларнинг 13 таси ҳам -қонунлар ва давлат қарорлари ижросининг депутатлик назорати тартибида. Депутатлик сўровларига ўз вақтида жавоб олиниб, тегишли тартибда таҳлил қилинмоқда. Шунингдек Депутатлик гуруҳи ташаббуслари билан халқ депутатлари кенгашлари мажлисларида 9 нафар мансабдор шахслар ҳисоботларининг эшитуви бўлиб ўтди. Шунингдек чорак давомида туман Кенгашларининг иштирок этган тадбир, йиғилиш ва учрашувлари 14 тани ташкил этади, фуқаролар қабуллари эса 20 та. Оммавий ахборот воситаларида чиқишлар ва матбуотда чоп этилган мақолалари сони 2 та.\nШунингдек 23-ақтау сайлов округи ҳудуди аҳолиси орасида ижтимоий ҳимояга муҳтож, кам таъминланган оилалар, ногиронлар, ҳамда ёлғиз кексалар ҳолидан доимий хабар олиб келинмоқда. Шу кунгаса 100 дан ортиқ оилалар холидан хабар олинган.\nЙиғилиш сўнгида депутат Абай МФЙ раиси К.Турдиев сўзга чиқиб депутатга алоҳида миннаддорчилик билдирди.


9 октябрь куни куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти - Zamin.uz\n17:21 / 08.10.2020\n9 октябрь куни куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти\n«Ўзгидромет» 9 октябрь куни куни кутилаётган об-ҳаво маълумотини тақдим этди.\nТошкент шаҳрида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол ғарбдан 7-12 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 5-7 даража илиқ, кундузи 15-17 даража бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Ғарбий шамол йўналишини ўзгартириб, шимоли-шарқдан 7-12 метр/секунд тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 метр/секундгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 3 даража совуқ-2 даража илиқ, кундузи 10-15 даража бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Ғарбий шамол йўналишини ўзгартириб, шимоли-шарқдан 7-12 метр/секунд тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 метр/секундгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 2-7 даража илиқ, кундузи 12-17 даража бўлади.\nТошкент, Сирдарё, Самарқанд, Жиззах вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Ғарбий шамол йўналишини ўзгартириб, шимоли-шарқдан 7-12 метр/секунд тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 метр/секундгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 3-8 даража илиқ, кундузи 13-18 даража бўлади.\nҚашқадарё, Сурхондарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғиши мумкин. Ғарбий шамол йўналишини ўзгартириб, шимоли-шарқдан 7-12 метр/секунд тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 метр/секундгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 8-13 даража илиқ, кундузи 13-18 даража бўлади.\nАндижон, Наманган, Фарғона вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғиши мумкин. Ғарбий шамол йўналишини ўзгартириб, шимоли-шарқдан 7-12 метр/секунд тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 метр/секундгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 3-8 даража илиқ, кундузи 10-15 даража бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади, баланд тоғ ҳудудларда қорга айланиши мумкин. Ғарбий шамол йўналишини ўзгартириб, шимоли-шарқдан 7-12 метр/секунд тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 метр/секундгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 3 даража совуқ-2 даража илиқ, кундузи 6-11 даража илиқ бўлади. “Замин” янгиликларини “Telegram”да кузатиб боринг\n14-08-2020, 21:47, Ўзбекистон\n11-07-2020, 23:05, Ўзбекистон\n9-07-2020, 23:53, Ўзбекистон\n6-06-2020, 19:30, Ўзбекистон\n1-04-2020, 22:25, Ўзбекистон\n25-01-2020, 06:00, Ўзбекистон


Хитой олимларининг фикрича, болалар коронавирус инфекциясини махфий ташувчилари бўлиши мумкин экан. Чунки уларда бу касаллик аломатларсиз ўтади ва атрофдагиларга юқиш эҳтимоли юқори бўлади. Бу ҳақда MedicalXpress нашри хабар бермоқда.\nХитойнинг Гуанжоу шаҳридаги болалар маркази мутахассислари коронавирус аниқланган оилаларга мансуб бўлган 2 ойликдан 15 ёшгача бўлган 745 нафар болани текширувдан ўтказган.\nТаҳлил натижаларига кўра, улардан 10 нафари касалликка чалингани маълум бўлган. Бироқ болаларнинг биронтасида ҳам касалликнинг очиқ белгилари кузатилмаган. Уларда кучли иситима бўлмаган, бўғимларида оғриқ турмаган ва қувватсизликни ҳис қилишмаган. Шунингдек, катталардан фарқли равишда болаларда нафас олиш қийинлашмаган. Зотилжамнинг оғир кўриниши ҳам бирорта болада кузатилмаган.\nМутахассисларнинг фикрига кўра, вирус касалликка чалингани яширин қолган боладан катталарга ўтиши мумкин.


XIX аср охири-XXаср бошларида ҳаж зиёрати билан боғлиқ йўл тармоқлари ва муҳим йўналишлари « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nXIX аср охири-XXаср бошларида ҳаж зиёрати билан боғлиқ йўл тармоқлари ва муҳим йўналишлари\n05 April 2019 - 8:08\nЎрта Осиёда узоқ асрлардан буён истиқомат қилиб келаётган мусулмонларнинг ҳаётида муқаддас шаҳарлар ҳисобланган: Маккаи-Мукаррама ва Мадинаи-Мунаввара шаҳарларига аҳоли ҳаж зиёрати нафақат мусулмончилик фарзи, қолаверса маданиятлараро, динлараро коммуникациялараро муносабатларда ҳам муҳим ўрин эгаллайди. Бу жараён Ўрта Осиё, Россия, Араб мамлакатлари ва бутун Шарқ халқлари тарихида ягона бирлик контекстида ҳанузгача кам ўрганилган тадқиқот соҳаси бўлиб қолмаётганлиги диссертация кириш қисмида баён этилади.\nАйниқса, XIX асрнинг 2-ярмида Россия империяси Ўрта Осиё хонликларини босиб олиниши ва мустамлака, ярим мустамлака тартибларининг ўрнатилиши билан исломга муносабат ва мусулмон аҳоли яшайдиган ҳудудлардаги қонун-қоидалар ўзгарди. Қўқон хонлиги бўйсундирилди, шунингдек, Бухоро амирлиги ва Хива хонлиги ярим мустамлака бўлса-да, ташқи алоқаларда Россия империяси ҳукумати назорат органлари таъсирида эди. Бухоро амирлиги Россия империяси сиёсий агентлиги, Хива хонлиги фаолияти эса Амударё бўлими томонидан қатъий назоратга олинган, ҳатто ҳукуматлар бошқарувидаги мансаблар ҳам улар тавсияси билан амалга ошириларди. Бу хонликларнинг ташқи сиёсати Россия давлати ихтиёрисиз мустақил йўлга қўйилмаганди. Қолаверса, XIX аср охирида мусулмон аҳоли Россия империясида яшовчи умумий аҳолининг 15 фоизини ташкил этарди, ёхуд мусулмон аҳолининг умумий сони тахминан 19 миллион киши атрофида эди.1 Ўрта Осиёда 1897 йилда ўтказилган аҳоли рўйхати бўйича, салкам 10 миллион сонли аҳолининг 95 фоизи маҳаллий мусулмон миллати аҳолиси эди. Қрим ярим ороли, Шимолий Кавказ, Кавказорти, Волгабўйи,(бошқирд ва татарлар) Сибирь, Уралбўйи халқлари олдинроқ Россия империяси таркибига киритилган бўлиб, бу минтақалардаги мусулмон аҳоли муқаддас ҳаж зиёратини – мусулмончиликнинг беш фарзидан бири сифатида империя қонунларига бўйсунган ҳолда бажариб келаётган эди. Империя ҳукумати ҳаж зиёрати ва зиёратчиларга эътибор қаратиши, ўз сиёсатининг энг муҳим йўналишларидан бири сифатида қараши табиий ҳол эди. XIX – ХХ асрлар чегарасида зиёратчи мусулмонлар сони Ўрта Осиё аҳолиси орасида кескин ўсиб бораётган эди. Империя маъмурияти зиёратчилар устидан назорат ўрнатиш учун махсус идораларни ишга солди. Бу борада давлат кенгаши, Ички Ишлар Вазирлиги, Молия вазирлиги каби идораларининг мутассадилари ўзларининг дастур ва хулосаларини император Николай II га юбордилар. 1903 йилда Николай II мусулмонларнинг ҳаж зиёрати ҳақида махсус бир буйруқ чиқариб, ушбу буйруқда Туркистон генерал – губернаторлиги ҳудудида яшовчи мусулмон зиёратчиларга тааллуқли бандлар бор эди . Туркистон генерал – губернаторлиги ҳам бу масалада турлича позицияларда туришган.\nИмператор буйруғида мусулмон зиёратчиларга нисбатан ҳукуматнинг сиёсати белгиланиб, дастлаб мусулмонларга ҳаж фарзини бажаришга кескин қаршилик қилинмади. Мусулмон зиёратчилар ўзларининг моддий аҳволларидан келиб чиқиб, турли-туман транспорт воситалари билан (темир йўл, пороход) ҳаж зиёратини адо этиб ўз юртларига кейин, қайтишлари мумкин эди. Умуман бу борада юритилган сиёсат, тўлқинсимон, зиддиятли характерга эга бўлиб, Россия империясида мазлум халқлар устидан юритилаётган сиёсатга дахл етказмаслиги эътиборга олинганди.\nXIX асрнинг охирги чорагида Туркистон минтақасида халқ озодлик ҳаракатлари кучайиб, империяга душманлик кайфияти ошгани сари, мусулмон аҳоли айниқса, таъсирчан кучга эга бўлган руҳоний ва уламолар устидан назорат кучайтирилди. Айниқса, 1878 йилда Етимхон қўзғолони вақтида Қўқон хонлигидан йўлга чиқадиган зиёратчилар ўтказилмай қўйилган. Кейинги босқичларда зиёратчиларга нисбатан очиқдан-очиқ қарши сиёсат юритилди, айрим ҳолларда маълум бир муддат ҳаж зиёратини адо этиш, зиёратга бориш таъқиқлаб қўйилди. Жумладан, 1898 йилда Мадали Эшон (Дукчи Эшон 1846-1898 йй.) қўзғолонидан сўнг 1900 йилгача зиёртачилар икки йил давомида муқаддас шаҳарларга томон йўлга чиқиша олмаган .\nИккинчи томондан, Россия империяси ҳукумати зиёратчиларни назоратда тутиш учун ҳажга борувчиларга қулайликлар яратиб бериш йўлидан ҳам борди. Аввало, транспорт муаммоларини ҳал этиш, Россия – Жидда – Бомбей (Мумбай) йўналишида кема қатновини йўлга қўйиш, ҳожилар сонини кўпайтириш, давлат ташкилотлари, хусусий компаниялар, мусулмон жамиятлари орқали ҳожиларни моддий таъминлаш, йўл харажатларини енгиллатиш чоралари ҳам кўрилди. Жиддадаги Россия ваколатхонасига зиёратчиларга шарт-шароитлар яратиб бериш, Маккага уларни соғ – омон етиб бориб ортга қайтишини таъминлаш билан боғлиқ амалий кўрсатмалар берилган. Европа ва маҳаллий тилларда чоп этилган матбуот органларидан: “Туркестанский голос” (Андижон), “Закаспийское обозрение” (Ашхобод); “Кавказ и Средняя Азия” (Боку); “Окраина” (Самарқанд); “Среднеазиатский вестник” (Тошкент); “Средняя Азия” (Тошкент); “Хуршид”, “Самарқанд”, “Садои Туркистон”, “Садои Фарғона”, газеталари ва “Ойна” (Самарқанд) журналларида ҳаж зиёрати, зиёратчилар ва уларнинг хотиралари кенг миқёсда босила бошланди. Масалан, 1890 – 1898 йилларда Самарқанд шаҳрида чоп этиб турилган “Окраина” газетасида туркистонлик мусулмон зиёратчиларнинг босиб ўтган йўллари ҳақида муқаддас ҳаж сафари билан боғлиқ маълумотлар эълон қилинди .\nXIX аср охири – ХХ аср бошларида мусулмон зиёратчилари учун мураккабликлар вужудга келиб, уларнинг зиёратга бориши қатъий рухсат билан мустамлака маъмурияти назоратида амалга ошиши тўла расмийлаштирилди. Шунга қарамай Туркистон мусулмонлари орасидан кўп сонли кишилар мустамлака ҳукуматига ҳаж зиёратига бориш учун ўз аризалари билан мурожаат қилардилар. Ҳаж зиёрати сув йўллари ва темир йўл транспорти воситалари орқали амалга ошираларди. Россия империяси учун учта йўл маршурути бор эди: Шимолий, Транскавказ ва Жанубий йўналишлар мавжудлиги адабиётларда қайд этилади. ХХ аср бошларида Каспийорти темир йўлининг қурилиши билан Каспий денгизи қирғоқларидаги шаҳарларни Тошкент шаҳри билан боғлаш имконияти туғилди. Бу эса Туркистон генерал – губернаторлиги вилоятларидан зиёратчилар сони ошишига сабаб бўлди .\nШимолий йўналиш: Ўрта Осиё – Кавказ – Красноводск – Бокуни бирлаштириш орқали Қора денгиздан Батуми ва Поти портлари орқали боғланарди.\nЖанубий маршут: Самарқанд шаҳридан бошланиб, Афғонистон шаҳарларидан Мозори – Шариф, Кобул – Ҳайбар ўтиш жойи – Пешовар – Бомбей (Ҳиндистон) – Жидда ва Ҳижоз орқали ўтарди. Бу қуруқлик йўли хавфли эди. Йўлдаги ҳар бир постда зиёратчилар бож тўлар, улар йўлни асосан туя ва отларда босиб ўтарди, айрим жойлардан пиёда ўтиларди.\nЖиддадаги рус консулининг афғонлар мусулмон зиёратчилардан кўп миқдорда бож олганлиги, улар мол – мулкларини мусодара қилганлиги, асирга олишлари, ҳатто кўплар тутқунликда пул ва мулкларидан ажралиб ўлиб кетиши билан боғлиқ маьлумотлари сақланган. Айрим маълумотларга кўра 1896 йилда Макка ва Мадина ҳажига Афғонистон ва Британия Ҳидистони орқали борганлар сони 1370 нафарни ташкил этган .\nЗиёратчилар учун деярли тиббий хизмат йўлга қўйилмаганлиги туфайли улар орасида терлама, шамоллаш, вабо, куйдирги каби кассалликлар кенг тарқалган. Айрим маълумотларга кўра зиёратчиларнинг 20 фоизидан 50 фоизигача йўлдаёқ кассаликдан вафот этишган. 1896 – 1897 йилларда империянинг Жанубий вилоятларида юқумли касалликларнинг кенг тарқалганлиги учун зиёратчилар сони кескин камайган. Россиянинг Батуми, Феодосия, Боку, Красноводск каби портларида тиббий назорат пунктлари ташкил этилиб, бироқ бу пунктлар замонавий тиббий хизмат кўрсатиш имкониятига эга эмасди. Зиёратчилар пороходларга ўтиришдан олдин шаҳар врачи кўригидан ўтиши керак эди. Пароходда ҳам ҳожихоналарга тиббий хизмат кўрсатилган. Тиббий назоратдан ўтишдан бўйин товлаганлар ҳибсга олинар, ёхуд 3000 рубль миқдорида жаримага тортилган. Қандай тўсиқлар қўйилмасин ҳожилар сони йилдан – йилга кўпайиб борган. 1886 йилда Туркистон генерал – губернаторлиги вилоятларидан жами 274 киши ҳаж зиёратига борган бўлса, 10 йил ўтиб (1896 йил) улар сони 2 баробар кўпайган. Кўрсатилган йилларда Бухоро амирлигидан 235 нафар мусулмон зиёратчи, Хива хонлигидан 17 нафар мусулмон зиёратчи Макка ва Мадинада бўлишган . XIX аср охиридан бошлаб ҳаж зиёратига бориш расмий рухсат билан амалга оширилар, йўлга чиққанлар чет эл паспортини олиши керак эди. Чет эл паспортини олиш учун ҳар бир зиёратчи полиция участкасига ҳужжатларини тавсия этиши, уларга ҳеч қандай тўсиқлар бўлмаслиги кўрсатилиши ваколатига эга бўлиши керак эди. Тасодифан чет эл паспортисиз йўлга чиққан зиёратчилар, Одесса ва Севастополь портларида ўзларига телеграмма орқали рухсат берилишини кутишарди. Жанубий маршрут бўйича йўлга чиққанлар учун бу ҳолат деярли қийинчилик туғдирмасди. Шунинг учун ўз ихтиёрича йўлга чиққан зиёратчилар бу йўналишда кўп сонли эди. Туркистон генерал – губернаторининг 1901 йил 23 январдаги буйруғи билан чет эл паспортини оладиган зиёратчилар ҳаж йўлида Феодосия ва Батуми портлари орқали ўтиб қайтишларига ваъда берувчи тушунтириш хати ёзиб берардилар. Улар сафари Ҳижоз орқали ўтиши керак эди .\nШунга қарамай зиёратчилар ҳаж арконларини бажариб ортга қайтганларида Жидда – Бомбей йўналиши билан боғлиқ инглиз пороходларига чиқишарди. Биринчидан, бу йўл хавфсиз, иккинчидан эса арзон эди. Жанубий йўл орқали қайтган зиёратчилардан ҳужжат суриштиришар, ўтиш транспортларини узоқ кутиб туришарди. Маълумотларга кўра Жидда – Бомбей йўналишида ортга қайтганлар бир йилда 4 минг нафардан 7 минг нафаргача бўлган зиёратчиларни ташкил қилган.\nҚуйида келтириладиган жадвалда Туркистон генерал – губернаторлиги вилоятларидан 1906 – 1908 йилларда ҳаж зиёратида бўлганлар сонини аниқлаб олиш мумкин.\nОбласт Зиёратчилар сони (областлар бўйича)\nСирдарё 625 801 439\nСамарқанд 539 329 365\nФарғона 4154 4204 2271\nКаспийорти 444 405 635\nЮқорилаги жадвалдан шу аён бўладики, мусулмон зиёрчиларининг асосий қисми Фарғона вилоятиддан бўлиб, улар сони ҳам йиллар бўйича ўзгариб турган. Америкалик олим А.Брауэр бундай ўзгаришини Фарғона водийсида пахта ҳосилининг кўпайиши ва камайиши билан боғлиқлигини таъкидлайди. Пахта ҳосили мўл бўлган йилларда зиёратчилар сони 5 – 6 минг нафаргача етган .\nЎша давр даврий матбуот материаллари маълумотича йўлга чиққан ва кўп сонли зиёратчилар Бухоро ва Фарғонадан бўлиб, 1913 йилда Маккага бориш учун улар 42.000.000 рубль маблағ тўлаганлар. Россия мусулмонлари зиёратида ҳар бир зиёратчидан 300 рубль (450 АҚШ долларидан ортиқроқ) Саудия Арабистони хазинасига тушган. Россия империясида пулнинг қадри бўлиб, Шарқ мамлакатларида рус рубли валюта ўрнида юрган. Шундай далилни Дукчи-Эшон ҳам ўзининг тергов материалларида тасдиқлайди. Бомбейдан Жиддага жўнаб кетган пороходлар ўзининг қулайлиги ва замонавийлигига қараб юқори-паст нархларда, тўловларда зиёратчиларни олиб кетдилар .\nЗиёратчилар орасида хотин – қизлар ҳам оз сонли бўлсада бор эди. 1897 йилда Бухоро амирлигидан зиёратга борганлар 175 киши бўлса, улардан 10 нафари аёллар эди. 1903 йилда Краснаводскдан қайтган зиёратчиларнинг 15 нафари аёллар бўлган .\nХуллас, Россия империяси ҳукумати мусулмон зиёратчилар масаласига эҳтиёткорлик билан муносабатда бўлган ва зиёрат йўллари ва йўналишларини назоратда ушлаган. Зиёратчилар ҳаж зиёрати арконларини бажариб юртларига қайтиши ҳам қатъий назорат остига олинганди.


10 апрель куни Ўзбекистон ва Қозоғистон бош вазирлари икки мамлакат чегараси ҳудудида «Марказий Осиё» халқаро савдо иқтисодий ҳамкорлик маркази қурилишига старт берди. Бу ҳақда Ўзбекистон бош вазири матбуот хизматига асосланиб, «Газета.уз» хабар берди.\nХабарга кўра, марказ орқали суткасига икки томонга 35 минг киши ва 5000 дона юк машиналари ўтиши мумкин бўлади ва марказ «Ғишткўприк» («Жибек Жолы») ўтказиш пункти ҳудудида қурилади.\nҚайд этилишича, йиғилишда томонлар савдо-иқтисодий, транспорт-логистика, қишлоқ хўжалиги, туризм, космик соҳа, саноат, трансчегаравий сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш ва уларни асраш, минтақалараро ва чегаравий ҳамкорлик ҳамда бошқа соҳалардаги ҳамкорлик масалаларини муҳокама қилган.\nТаъкидланишича, марказ Ўзбекистон ва Қозоғистон иштирокидаги қўшма инвестицион лойиҳаларни амалга ошириш учун йирик саноат ва савдо-логистика майдони бўлиши кутилмоқда. Саноат кооперациясининг энг истиқболли йўналишлари сифатида ишлов бериш сектори, қишлоқ хўжалиги саноати ва енгил саноат кўрилмоқда.\n«Қозоғистон ва Ўзбекистон ҳукуматлари ўзаро савдо миқёсини 10 миллиард долларга етказиш масаласи устида ишламоқда. Бугун бошланаётган лойиҳа ушбу мақсадга эришишда ёрдам беради ва иккала мамлакатнинг ҳар томонлама стратегик ҳамкорлигини мустаҳкамлашда кўмаклашади», — деди Қозоғистон бош вазири Аскар Мамин.\nШунингдек, Қозоғистон томони икки мамлакат ўртасида ягона товар ўтказиш тизимини ташкил этишдан манфаатдор эканлигини билдирди. Буни Ўзбекистоннинг Сурхандарё ва Фарғона вилоятларида йилига 67 минг тонна ўтказиш қувватига эга бўлган улгуржи-тарқатиш марказларини очиш орқали амалга ошириш таклиф этилган. Инвестицияларнинг умумий ҳажми 22,5 миллион долларни ташкил этади.


Анри МЮни ван Гални ишдан бўшатиб, Моуриньюни олишга чақирди - Спорт UZ - Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\n“Арсенал” жамоасининг собиқ ҳужумчиси, Британия телевидениесида эксперт бўлиб ишлаётган Тьерри Анри “Манчестер Юнайтед” клубини бош мураббий Луи ван Гални ишдан бўшатиб, “Челси”нинг собиқ бош мураббийи Жозе Моуриньюни ёллашга чақирди. “МЮ муваффақият учун ҳар нарсага тайёр, ва Моуринью буни таъминлаб беради, - деб ҳисоблайди собиқ футболчи. – Унинг “Челси”даги муваффақиятсизлигини тўғри тушуниш керак, ахир Жозе ажойиб мураббийлигича қолмоқда. Агар “Сити” Гвардиолани, “Челси” Симеонени ололса, МЮ бунга жавоб бериши шарт. Улар ҳаммаси жойда деб ўзларини алдашда давом этмаслиги керак”. - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


COVID-19 пандемиясида «Рутан» препаратини қўллаш мумкинлиги ҳақида\nБугунги кунда вирусли инфекцияларга қарши курашиш бўйича қўлланилаётган чора-тадбирлар орасида COVID-19 пандемияси таъсирини камайтириш учун дори-дармонлар билан даволаш салмоқли ўрин эгаллайди. Афсуски, ҳозирда дунёда коронавирус инфекцияси қўзғатувчисининг нафас йўллари орқали ҳужайрага кириб боришини камайтирадиган, вирус кўпайишини сусайтирадиган ёки соғлом ҳужайраларга киришининг олдини оладиган ўзига хос антивирус препаратлар етарли даражада эмас. Бу ҳол беморларда коронавируснинг ёндош касалликлар билан бирга келиши билан кузатилади, дори-дармон орқали даволашни янада қийинлаштиради. 25 фоизгача беморларда COVID-19нинг оғир шакли орқали юзага келиши даволаш самарадорлигини янада пасайтиради. Шуни ҳисобга олган ҳолда янги вирусга қарши кашф қилинадиган препаратлар бир пайтнинг ўзида ёндош касалликларга ҳам самарали таъсир кўрсатиши муҳим аҳамиятга эга.\nЎзбекистон Республикаси Фанлар Академиясининг акад. А.С. Содиқов номидаги Биоорганик кимё институти директори, академик Ш.И. Салихов раҳбарлигидаги бир гуруҳ олимлар томонидан ишлаб чиқилган «Рутан» препарати интерферон индукторларини фаоллаштирувчи таъсирига эга бўлиб, гриппга қарши восита сифатида 2015 йилда клиник синовдан муваффақиятли ўтган ва тиббиёт амалиётида бугунги кунгача қўлланилиб келинмоқда.\n«Рутан» Rhus coriaria (Тотум) ўсимлигидан ажратиб олинган препарат бўлиб, грипп вирусининг турли штаммларига жумладан SARS-Cov-2га самарали таъсир кўрсатган.\nКоронавирус пандемияси туфайли «Рутан» препарати Хитой Фанлар Академиясининг Шинжон техник физик-кимё институти ёрдамида Шанхай Материя Медика институтида in vitro усулида тажрибалар олиб борилган. Препаратнинг заҳарлилик даражаси IV синфга мансублиги бошқа вирусга қарши препаратларга нисбатан кам заҳарлилигини намоён қилган. Шу билан бир қаторда унинг in vitro усулида SARS-Cov-2 вирусини 3CL гидролазаларини ингибирлаш даражаси 78,3 % тенглиги аниқланган.\nЎзбекистон Республикаси Соғлиқни Сақлаш Вазирлиги Вирусология илмий-текшириш институти клиникасида коронавирус инфекцияси ва бошқа нафас йўли касалликларининг енгил турлари билан оғриган, тор доирадаги беморларда клиник тадқиқотлар ўтказилганда назорат гуруҳи беморларига Полиоксидоний, Спирулин, Сермин ва Иммун препаратлари ҳамда «Рутан» препаратини қабул қилган беморларда касалликнинг 5-кунига келиб, мос равишда 57,1% ва 73,3% га ижобий таъсир кўрсатган. Олинган натижаларга асосланиб, Рутан препарати ҳозирги кунда қўлланилиб келинаётган юқоридаги препаратларга нисбатан 16,2 % га самарали таъсир кўрсатган. Бу хулосалар интерферон индуктори фаоллаштирувчи препарат сифатида коронавирус инфекциясига қарши профилактик мақсадда қўллаш имконини бериши мумкин.\nБутун дунёда COVID-19 янги вирус сифатида тан олинган. Ушбу вирусга қарши янги дори воситаларини яратиш устида илмий изланишлар олиб борилмоқда. Бироқ, ҳозирги кунгача вирусга тўғридан–тўғри таъсир қилиб, фаолиятини батамом тўхтатувчи препарат кашф қилингани йўқ. Бир қатор олимларнинг фикрига кўра, COVID-19 оғир шакли бўлган беморларда C-реактив оқсил, α-ўсма некроз омили, интерлейкинлар ва бошқа бир қатор биологик фаол моддалар, гиперкоагуляция ва қон томир зарарланиши аниқланган. Турли цитокинларнинг активланиши цитокин «бўрони» юзага келиши билан бирга кечади. Касалликнинг намоён бўлиши, COVID-19 билан оғриган беморда ўткир респиратор дистрес синдромининг шаклланишига сабаб бўлади. Ушбу вазиятда COVID-19 билан оғриган беморларга иммунодепрессантларни буюриши керак деган хулосани беради.\nКелажакда Рутан препаратини COVID-19 нинг енгил ва оғир даражасидаги вирусга қарши таъсири бўйича, тўлиқ ҳажмда, илмий изланишлар ва клиник синовларни олиб борилиши натижаси кенг миқёсида қўлланилишига асос бўла олади.\nРутан препаратининг субстанцияси ЎзР ФА акад. А.С. Содиқов номидаги Биоорганик кимё институти ҳамда дори шакли Хитой-Ўзбекистон Илмий маркази томонидан ишлаб чиқарилмоқда. Ишланма Биоорганик кимё институтининг амалиётга татбиқ қилаётган навбатдаги препарати. Биз жамоани қўлга киритган ютуқлари билан табриклаймиз.\nЎзР Инновацион ривожланиш вазирлиги ҳузуридаги\n«Фармакология ва фармацевтика фанлари»\nбўйича Илмий-техник кенгаш раиси\nЎзРФА акад. С.Ю.Юнусов номли\nЎсимлик моддалари кимёси\nтех.ф.д., профессор Шомансур Шохсаидович Сагдуллаев


ЎзА - Қашқадарёда ёш кадрларга муносабат қандай?\n18.07.2018 15:56 Чоп этиш версияси\nҚашқадарёда ёш кадрларга муносабат қандай?\nҚашқадарё вилояти давлат солиқ хизмати органларида 271 нафар 30 ёшгача бўлган ёш меҳнат қилмоқда.\nЁшлар ҳақида қайғуриш, уларнинг муаммоларини бартараф этиш мамлакатимиз келажагини ўйлаш, унинг пойдеворини мустаҳкамлаш деганидир.\nПрезидентимиз раислигида жорий йил 4 июль куни ёшлар билан манзилли ва тизимли ишлаш, улар учун муносиб шароитлар яратиш, бандлигини таъминлаш масалаларига бағишлаб ўтказилган видеоселектор йиғилишида ёшлар ўртасида учраётган муаммолар ва уни келтириб чиқараётган сабаблар танқид қилинган эди. Хусусан, жойларда ёшлар билан етарлича иш олиб борилмаётгани натижасида улар ўртасида жиноятчиликнинг олдини олишда оқсоқликка йўл қўйилаётгани, жумладан, Қашқадарё вилоятида жиноят содир этган ёшларнинг 70 фоизи ўқимайдиган ва ишламайдиганлардан иборат экани қайд этилди.\nДарҳақиқат, бугун жамиятнинг барча жабҳаларида – оилада, таълим муассасасида, ташкилот ва корхоналарда ёшларнинг орзу-интилишлари билан қизиқиш, дарду ташвишларига қулоқ тутиш долзарб масала ҳисобланади. Қашқадарё вилояти давлат солиқ хизмати органларида ҳам 271 нафар 30 ёшгача бўлган ёшлар меҳнат қилмоқда. Улардан 160 нафари олий, 106 нафари ўрта махсус, 5 нафари ўрта маълумотлидир.\n– Ўз навбатида, тизимда фаолият кўрсатаётган ёшларнинг билим ва малакасини ошириш, фидойилик билан ишлаётган мутахассисларни раҳбарлик лавозимларига тайёрлаш ва тайинлаш масаласига ҳам алоҳида эътибор қаратилмоқда, – дейди вилоят давлат солиқ бошқармаси бошлиғи вазифасини вақтинча бажарувчи С.Эшматов. – Бугунги кунда Қарши шаҳри ва туман давлат солиқ инспекцияларида 13 нафар 30 ёшгача бўлган ёшлар турли даражадаги раҳбарлик лавозимларида меҳнат қилмоқда. Бу ҳали чегара эмас. Муносиб кадрларни ёш бўлса ҳам раҳбарлик лавозимларига тайинлашга тайёрмиз. Ватанимиз равнақи йўлида садоқат билан хизмат қилса бўлди. Президентимиз таъкидлаганидек, тажрибани уларга ўзимиз ўргатамиз.\n– Солиқ тизимида ишлаётганимга уч йил бўлди, – дейди Юсуф Тожиев. – Жуда масъулиятли вазифа. Ёш бўлсам-да, камтарона меҳнатларим инобатга олиниб, бўлим бошлиғи лавозимига тайинландим. Бу ишончни оқлашга, ўз вазифамга сидқидилдан ёндашишга ваъда бераман.\nҚашқадарё вилояти давлат солиқ бошқармаси ва шаҳар-туман давлат солиқ инспекцияларида Ўзбекистон ёшлар иттифоқининг бошланғич ташкилотлари тузилиб, уларнинг муаммо ва таклифлари ўрганиб борилмоқда.\nСоҳада фаолият кўрсатаётган ёшларни ижтимоий ҳимоя қилиш мақсадида Давлат солиқ қўмитаси раиси тавсияномасига асосан 8 нафар ёш Ўзбекистон ёшлар иттифоқининг бошланғич бадалисиз уй билан таъминланди.\nМамлакатимизда истеъдодли ёшларни қўллаб-қувватлаш ва рағбатлантириш мақсадида “Солиқ билимдонлари”, “Солиқ билимлари болаларга” кўрик-танловлари ўтказиб келинмоқда.\n– Икки йил аввал “Солиқ билимдонлари” республика кўрик-танловида совринли ўринлардан бирини қўлга киритган эдим, – дейди Муҳаммад Холиёров. – Олий ўқув юртини битиргач Ғузор тумани давлат солиқ инспекциясига ишга қабул қилиндим. Айни пайтда шундай масъулиятли ва шарафли касбда меҳнат қилаётганимдан фахрланаман.\nСамарали меҳнати билан жамоада ўрнак бўлаётган тизимнинг бир гуруҳ ходимлари Қашқадарё вилояти давлат солиқ бошқармаси ташаккурномаси билан тақдирланди, хизматда кўрсатган фидойилиги учун 2 нафар ходимга муддатидан аввал навбатдаги махсус унвон берилди.\nЎтган давр мобайнида Қашқадарё вилояти давлат солиқ хизмати органларида хизмат қилаётган 97 нафар ёш ходимларга нисбатан қўлланилган 174 интизомий жазо чоралари муддатидан олдин олиб ташланди. Шу билан бирга, 74 нафар ёш мутахассисга навбатдаги махсус унвон берилди.


Анхор оқшоми: 11 январ янгиликлари / Янгиликлар, фикрлар, воқеалар | Ўзбекистон\n11 янвuary 2019 294 0\nАнхор оқшоми: 11 январ янгиликлари\nАввал маълум қилинганидек, ИИТБ ходими аёлни ечинишга мажбур қилган ва видео учун суратга олган Каттақўрғонда бошпана очилди. Бу панагоҳ хотин-қизлар Қўмитасида ташкил қилинди. Шунингдек тадбиркор аёл туфайли шаҳарда биринчи меҳмонхона пайдо бўлди. Унинг қиймати 1,7 миллиард сўмга баҳоланмоқда.\nМактабгача таълим Вазирлигининг аудити мактабгача таълим муассасаларида 11 миллиард сўмлик молиявий қонунбузарликларни аниқлашга муваффақ бўлди. Жами аниқланган молиявий қонунбузилишлардан 47,6 фоизини биринчи ва иккинчи ўринда камомад ва ноқонуний харажатлар, 27,6 фоизини давлат хариди қонунчилигининг бузилиши, 3-4 ўринда эса 17,2 фоизини бюджет маблағларини нотўғри режалаштириш ва 7,7 фоизини моддий бойликлар ортиқчалиги ва бошқа ҳолатлар ташкил этган.\nОАВ Наврўз байрамига Ўзбекистонда 100 минг сўмлик қийматдаги янги купюра чиқарилиши ҳақида маълум қилмоқда. Марказий банк вакиллари эса янги пул купюраси ишлаб чиқилаётганини айтиб, аниқ номинали ва муддатлари ҳақида маълум қилмаяптилар. Марказий банк матбуот хизмати 100 минг сўмлик пул бирлиги чиқарилиши тўғрисидаги маълумотни инкор қилмоқда.\nЎзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев Самарқанд вилоятига йўл олди. У ерда Президент янги ҳамда амалга оширилаётган лойиҳалар, янги турар-жойлар қурилиши ва объектлар билан танишади.\nРоссиянинг «Татнефть» нефть компанияси Ўзбекистонда автомобилларга ёқилғи қуйиш станциялари тармоғини очишни режалаштирмоқда. Дастлабки босқичда Тошкент вилояти ҳудудларида 22 та АЁҚШ очилади. «Татнефть» ёқилғини ўзи олиб киради. Лойиҳани амалга ошириш март ойидан бошланади.


Украина миллий банки зиғирпоя толали 500 гривналик купюрани муомалага чиқарди\n14:50 / 11.04.2016\nУкраина миллий банки 500 гривнали купюрани яна такомиллашган ҳимоя тизимида муомалага чиқармоқда.\nЯнги пул муомаласининг энг асосий хусусияти - уни босиб чиқаришда четдан келувчи қимматлашган пахтадан кўра маҳаллий арзон зиғирпоя толалари ишлатилади.\nУМБ матбуот хизматидан маълум қилишларича, банкнотанинг ташқи кўриниши деярли ўзгармаган, фақат шоир ва рус диний фалсафасининг отаси Григорий Сковороданинг портрети олд тараф марказига сурилган, аммо энди ҳимоя белгиларини сохталаштириш қийин бўлади. Янги нусхада SPARK белгиси бўлиб, у муайян қисмида бир рангдан бошқасига ўтадиган тасвирдир.\nЯнги банкноталар 2006 йилда чиқарилган эски 500 гривналарнинг ўрнини босади. Бироқ бу дегани эски банкноталар ўтмайди дегани эмас. Бир вақтнинг ўзида эски ва янги 500 гривнали банкноталар муомалада бўлади.


Ўзбекистон амалдорлари ЮНЕСКОда нима ҳақида оғиз очмадилар - Anhor\nAnhor Все посты Ўзбекистон амалдорлари ЮНЕСКОда нима ҳақида оғиз очмадилар\nБоку шаҳрида ЮНЕСКОнинг Жаҳон мероси қўмитасининг 43-сессияси бўлиб ўтмоқда. Ўзбекистон учун бу тадбир кўплаб сабабларга кўра муҳим: бугунги кунда биз глобал маданий ландшафтнинг ҳақиқий, самарали қисмига айланяпмиз ва жамоатчиликнинг маданий меросни сақлаб қолишга қаратилган саъй-ҳаракатлари тушунилмоқда ва қўллаб-қувватланмоқда. Мамлакатга бўлган ҳурматдан ташқари, бу туризм ва иқтисодиятнинг бошқа соҳаларига салмоқли фойда келтирмоқда. Бироқ, фақат биз ҳалол ва очиқ бўлганимизда. Ўзбекистон расмийлари Бокуга олиб келган хужжатлари эса, бу доимо шундай эмас экан деб, ўйлантириб қўйяди…\nҲийлакорликми ёки алдовми?\nШаҳрисабз, Буҳоро ва Самарқанд ЮНЕСКОнинг Жаҳон мероси қўмитасининг (ЖМҚ) 43-сессияси кун тартибида Осиё ва Тинч океан минтақасидаги объектлар рўйҳатига киритилган эди. Бу учта шаҳар – цивилизация тарихи. Уларнинг сақланиши – инсоният ташвиши.\nБокуда 180 давлатдан уч минг эксперт айнан шуни намойиш қилишга ҳаракат қилдилар. Нуфузли амалдорлардан иборат Ўзбекистон делегацияси сессияга учта объектлар бўйича ҳисоботларни олиб келди. Барча хужжатлар – юксак маҳоратнинг юксак намуналари. Шубҳасиз, ушбу ажойиб қоғозбозлик маҳорати ҳалқаро экспертлар томонидан муносиб баҳоланишига тўлиқ ишонч бор эди, шекилли.\nЖМҚ сессияси 10 июлгача ишини олиб боради, лекин 5 июлнинг ўзидаёқ Ташқи ишлар вазирлиги (ТИВ) пресс-хизмати ижобий хулоса ясади: «Буҳоро шаҳри бўйича резолюцияда ЮНЕСКО Жаҳон мероси объекти бўйича Бошқарув қўмитасини ва пайдо бўлаётган муаммоларни бартараф этиш учун Идоралараро мақсадли гуруҳини тузилиши фактини мамнуният билан таъкидлади. Самарқандга бағишланган хужжатда ЖМҚ Жаҳон мероси маркази ва ИКОМОСни 2022 йилда бўлиб ўтадиган Шанхай ташкилоти саммити учун инфраструктурани ривожлантиришга қаратилган узбекистонликларнинг лойиҳаларини «устиворлик асосда» кўриб чиқишни буюрган. Резоляцияда Самарқандни хавф остидаги Жаҳон мероси Рўйхатига киритиш ҳақида ҳеч қандай гап йўқ».\nЭнди, ЮНЕСКОнинг миллий қўмитаси, Маданият вазирлиги раҳбарлари, Самарқанд ва Буҳоро ҳокимликлари бундан буён ҳам тинч яшашлари мумкин, уларга ҳеч қандай эътироз йўқ ва кутилмайди деб ўйлаш мумкин…\nАслида ҳаммаси бунинг тескариси…\nБитта аламли, лекин муҳим тафсилот мавжуд – ТИВ пресс-хизмати ва сессиянинг расмий хужжатлари ўртасида тафовут мавжуд. . Асл хужжатда – Бухоро тўғрисидаги қарорда шундай дейилган: «ЖМҚ ҳисоботида таъкидланишича тарихий Бухоро шаҳрининг ҳақиқийлиги, яхлитлигини ҳимоя қилиш, бошқариш ва асраш жиддий ташвишлар солмоқда. ИКОМОС ваколатхонаси минтақанинг Машҳур ва умумжаҳон қиймати (МУҚ) обидаларининг бузилиши ҳақида хабар берди. Янги лойиҳалар катта ўлчамли қурилиш лойиҳаларини қамраб олади, бироқ улар архитектура обидаларини бузилишига ва шаҳар топографиясини ўзгаришига олиб келмоқди. 2018 йил миссияси таъкидлашича, лойиҳаларни давом эттирилиши, ва, гуёки, шикастланган объектларда тўғри келмайдиган усуллар ва материаллар ёрдамида олиб борилаётган тиклаш ишлари МУҚ объектлари учун тузатиб бўлмайдиган салбий оқибатларга олиб келади. 2018 йил миссияси объект бошқариш тизими бесамара деган хулосага келди. Қўмита таъкидлашича, объектни асраш ва реставрация қилиш тамойилларини ишлаб чиқиш ва МУҚ объектини ҳимоя қилиш учун пухта ҳуқуқий асосни таъминлаш долзарб масала бўлиб қолмоқда».\nЖМҚ қарор қабул қилиб, (43 COM 7B.78) унда «Жаҳон меросининг буфер зонасида ҳокимият томонидан қурилиш ишларига нисбатан эълон қилинган мораторий таъсирини (агар унга риоя қилинаётган бўлса) кенгайтиришни сўрайди. Ва шу билан бирга объектга кўрсатилган таъсирни баҳолаш ҳамда унга таҳдид қилаётган факторларни таҳлил этиш учун Жаҳон мероси Маркази/ИКОМОС қўшма миссиясини таклиф этишни сўрайди. Оҳирида эса ўта муҳим: «Бухоро тарихий маркази» сақланилиш ҳолати Жаҳон мероси қўмитасининг 2020 йилдаги 44-чи сессиясида кўриб чиқилади. Бу сўзлар ташвишланишдан ташқари яна бир нарсадан далолат беради: бизнинг қоғозларга ишонч қолмаган. Бизни энди текширишади..\nНима учун Шаҳрисабз тўғрисидаги ҳақиқат беркитилмоқда?\nТИВ пресс-хизмати хабарида Шаҳрисабз тўғрисида бир оғиз ҳам гап йўқ, ваҳоланки шаҳар ЖМҚ сессиясида муҳокама қилинган. ЖМҚ Ўзбекистонни, икки йил мобайнида Шаҳрисабзнинг тарихий марказини реабилитация қилиш (тиклаш) ва Жаҳон мероси объекти ҳудудида қурилишга тўлиқ мораторий эълон қилишга даъват қилди. Бундан ташқари, ЮНЕСКО Ўзбекистонга мерос рўйхатига Темуридлар даври тарихий обидаларни киритишга талабнома беришни таклиф қилди, «Чунки Шаҳрисабз – шаҳарнинг унинг Амир Темур ва унинг сулоласи қўл остида енг юқори дунёвий ривожланишининг нуфузли обидаси».\nХудди шундай, ЖМҚ «2016 йилда Шаҳрисабз, унинг тарихий қисмида улкан бузилишлар натижсида, хавф остидаги Жаҳон мероси объектлар рўйхатига киритилганлигини» таъкидлади. 2018 йилда ЮНЕСКО Шаҳрисабзни Жаҳон мероси объектлар рўйхатидан олиб ташлашг масаласини кўриб чиқди, бироқ унда ҳукумат чоралар кўрилади, деб ишонтирган эди.\n2019 йилнигг январида ЖМҚ миссияси ҳеч қандай чоралар кўрилмаганлигини аниқлади ва Шаҳрисабз «Йўқотилиш хавфи остидаги объектлар» рўйхатида қолдирилди. Бу уятли рўйхатда биз Афғонистоннинг Бамиён воҳасида толибонлар томонидан отиб портлатиган Будда ҳайкаллари билан бир қаторда жойлашганмиз.\nСамарқанд ҳақида. «Биз сизлар ақл билан иш қилишингизга умид қиламиз»\nСамарқандинг аҳволи ЖМҚ 43-чи сессиясида жиддий муҳокама қилинди. Бу шаҳарнинг тақдири дунё ривожланиши билан чамбарчас, шу сабабдан ҳалқаро жамоа ўз масъулиятини сезмоқда. ТИВ пресс-хизматининг шаҳар «йўқотиш хавфи остида»ги шаҳарлар рўйхатига киритилмаган», деган хабари – бизларнинг хизматимиз эмас. ЮНЕСКО Жаҳон мероси Маркази директори Метилд Ресслер Ўзбекистон делегациясига қаратиб: «Биз сизлар ақл билан иш тутишингизга умид қиламиз …», – деди.\nСамарқанднинг мерос Рўйхатидаги карточка-паспортидан кўчирма: «Оҳирги йилларда, хусусан 2018 йил июнь ойида Жаҳон мероси маркази бир неча ташвишли хабар олди: Машҳур ва умумжаҳон қиймати бевосита яқинида амалга оширилаётган қурилиш лойиҳалари унга нисбатан аниқ таҳдид туғдирмоқда. Хусусан, бу хусусий секторда анъанавий уйларни оммвавий қирғин қилиниши».\n2019 йил январида Жаҳон мероси маркази Ўзбекистондан махсус ҳисобот топширишни талаб қилган ва у, ЖМҚ хабарига кўра, уни тайёрлаб топширмаган. 2019 йилнинг март ойида Ўзбекистон бошқа ҳисобот топширган ва унга мувофиқ Самарқанднинг янги Бош режаси ва ўз ичига ҳаракатланишнинг янги схемасини қамраб олган тарихий марказ ва буфер зонасининг батафсил режалаштириш лойиҳаси тайёрланмоқда эмиш. ЖМҚ хужжатига мувофиқ эса бу иш амалда қилинмаган, ва худудни комплекс картографияси, буфер зоналари ва уларни жиҳозлаш 2022 йил Шанхай ташкилоти саммитига 16 отель қуриш нуқтаи назаридан қайта кўриб чиқилмоқда.\nСаммитга шаҳарнинг асосий кўчалари ёнидаги уйлар қайта тикланади, канал, Registon Plaza ва Afrosiyob меҳмонхоналари модернизация қилинади. Буфер ҳудудлар чегарасида иккита саноат зоналарини ободонлаштириш режалаштирилган. Шаҳар деворларига улашган турар-жойлар атрофи кўкаламзорлаштирилади. Аэропортдан келадиган йўл атрофида турар-жой уйлар бузилади.Буфер зоналари чегараси ташқарисидаги хусусий қурилмалар бузилади ёки Темуридлар даври андозаларида қайта қурилади, «ишламаётган завод эса шаҳар эҳтиёжлари учун қайта ташкиллаштирилади».\nЎзбекистон «Устивор лойиҳаларни лойиҳалаштиришнинг етакчи тамойиллари» деб номланган хужжат тақдим этган, лекин ЖМҚ ҳисоботида таъкидланганидек, хужжат назарий жиҳатдан яроқли, лекин унинг амалий йўналишлари номаълум.\nЖМҚ ахборотига мувофиқ Самарқанд ЮНЕСКОдан оҳирги 20 йил ичида тарихий ландшафтни сақлаш учун 130 минг АҚШ долларини олган. Ҳокимият фаолиятининг натижаси тескари: тарихий ландшафт хавф остида.\n«Таклиф этилаётган лойиҳаларни асосларини таъминловчи хужжатларни назорат қилиш даркор. Юқорида кўрсатилган воситалар хусусий қурувчининг манфаатларини эмас, балки «тирик шаҳар»ни асраб қолиш асосида ишлаб чиқилиши керак, унинг аҳолиси эҳтиёжларини ва мерос қадриятларини сақлашни инобатга олган ҳолда», – бу Жаҳон мероси Марказининг хулосаси.\nЖаҳон мероси Қўмитаси Ўзбекистон ўзининг ҳисоботида Самарқанда содир этилган вайронагарчилик ҳақида ҳеч қандай батафсил тафсилот келтирмаганлигини таъкидлайди. «Ҳанузгача бузилган қурилмалар ёки тозалаб қўйилган ҳудудлар тўғрисида хужжатлар йўқ. Битказилган, қурилаётган, режалаштирилган янги қурилмалар режалари ва чизмалари тақдим этилмаган. Шаҳарда амалга оширилаётган катта қурилиш лойиҳалари сони ва турлари кўп, ва улар 2022 йилгача тугатиш учун шиддат билан ҳаракатланмоқда. Шахсий мулк доирасида бир неча участкаларни бузилишини кўзда тутган «Самарканд шаҳри туристик зонаси» куп мақсадли лойиҳа ҳалқаро саммит, ҳатто Бош режа лойиҳаларига алоқаси йўқ. Бу шахсий ташаббус», – дейилади ЖМҚ комиссияси хужжатида.\n2018 йил Самарқанд вилояти ҳокимлиги учун жанжалли ва фош этувчи бўлди. Самарқанд вилояти собиқ ҳокими Туробжон Джураев шаҳар ер участкаларини сотишни кенг йўлга қўйган. Жиноий иш материалларида таъкидланишича Джураев пора сифатида 1 850 000 АҚШ доллари олган, ва бу пуллар ашёвий далил сифатида унинг сейфидан мусодара қилинган. Ўнлаб қурилиш фирмалар раҳбарлари ўтган йилнинг июлида шошилинч ҳолатда Ўзбекистонни тарк этган. Ўша пайтларда Ўзбекистон маданият вазири Бахтиёр Сайфуллаев Самарқанднинг тарихий қисмидаги курилишлар атрофидаги вазият республика учун бош оғриғига айланади деб, таъкидлаган эди. Фурсат келди….\nРахим Авазов: Самарканд теряет свою архитектурную самобытность https://anhor.uz/vzglyad-iznutri/rahim-avazov-samarkand-teryaet-svoyu-arhitekturnuyu-samobitnosty\nЎзбекистон Президенти Душанбега ташриф буюрди\n102 қилинган қўнғироқ нимага айланиши мумкин


Тошкент Юридик институти ректори ишдан олинди\nТошкент марказидаги Сквер - Амир Темур хиëбонида жойлашган Тошкент Юридик институтибиносига кириш.\nТошкент Давлат Юридик институтини 12 йил давомида бошқарган профессор Мирзаюсуф Рустамбоев олий ўқув юртларига навбатдаги имтиҳонлар бошланиши арафасида ректорлик лавозимидан бўшатилди.\nЎзбекистонда хизмат кўрсатган юрист, 57 яшар профессор Мирзаюсуф Рустамбоев айни қабул жараёни кетаётган пайти кутилмаганда Тошкент Давлат Юридик институти ректорлигидан олинди.\nТошкент Юридик институтининг ўзини таништирмаган ходимига кўра, Рустамбоев 2 июл куни Ўзбекистон Адлия вазирлиги томонидан ишдан олиниб, унинг ўрнига мазкур институтда маънавият ишлари бўйича ректор ўринбосари лавозимида ишлаб келган юридик фанлари доктори Омонулла Муҳаммаджонов тайинланган.\n- Бизда душанба куни ректор ўзгарди. Рустамбоев ўрнига Омонулла Муҳаммаджонов ректор бўлди. Сабабларини биз билмаймиз. Юридик институти Адлия вазирлигига қарайди. Улар ўзгартирди ректорни, деди Юридик институти ходими.\nСуҳбатдошимиз¸ қабул кетаётган пайтда ректорнинг ўзгартирилиши институт ходимлари учун кутилмаган воқеа бўлганини қўшимча қилиб қўйди.\nЮридик институтининг бошқа бир ходими Озодлик билан микрофонсиз суҳбатда Рустамбоевнинг ишдан олинишига бироз ойдинлик киритди.\nИсмини ошкор қилмаётганимиз суҳбатдошга кўра, Рустамбоев Юридик институтда ўтказилган текшириш натижасида ишдан олинган.\n- Адлия вазирлиги институтимизда текшириш ўтказди. Шундан кейин Рустамбоев ишдан олинди. Ҳозирча текшириш натижалари маълум эмас. Бироқ Рустамбоевни Адлия вазирлиги олди ишдан, дейди Юридик институти Қабул бўлимида ишлаëтган расмий манба.\nРеспублика ҳуқуқ идораларига яқин 12.uz сайти Юридик институтда ректор алмашиши Ўзбекистон президенти қарорига кўра амалга оширилгани ҳақида ёзди.\nUzmetronom.com сайти эса Мирзаюсуф Рустамбоев “ўз хоҳишига кўра ишдан олингани”нини хабар қилди. Айни пайтда мазкур сайт Рустамбоевнинг ишдан кетишига “институтда авж олган коррупцияга алоқадорлиги” сабаб бўлиши мумкинлигини тахмин қилади.\nЮридик институтда коррупциянинг ниҳоятда авж олгани¸ институтга кириш учун Ўзбекистонда ўзига хос рекорд ўрнатиб келаëтган миқдорда пора бериш шартлиги айтиб келинади.\nХусусан¸ Тошкентдаги Эксперт ишчи гуруҳининг Ўзбекистон олий ўқув юртларига кириш учун тўланадиган пора нархига оид ўтказган мониторинг натижаларига кўра, Тошкент Юридик институти пора нархининг юқорилиги бўйича республикада биринчи ўринни эгаллайди.\nЖорий йилда Юридик институтга “кириш нархи”нинг 35 мингдан 40 минг АҚШ доллари атрофида экани айтилаяпти.\n2010 йилда Юридик институт ректорининг биринчи ўринбосари, юридик фанлари доктори Даврон Аҳмедов имтиҳонлар пайти пора олаётганида махсус хизмат томонидан ушланган эди.\nЎша пайтда бу воқеага Мирзаюсуф Рустамбековнинг ҳам алоқадорлиги, унинг ҳам порахўрликда гумон қилинаётганига оид хабарлар пайдо бўлган эди.\nБу воқеадан кейин юрак хуружи ташхиси билан касалхонага ётқизилган Рустамбоевнинг ҳатто ишдан кетиш ҳақида ариза ёзгани ҳам айтилган эди.\nЛекин Даврон Аҳмедов маҳкамага тортилиб, қамоққа ташланди, Рустамбоев эса яна икки йил ректорлик курсида қолди.\nСобиқ иттифоқ даврида қисқа муддат Ўзбекистон Бош прокуратурасида фаолият кўрсатган Мирзаюсуф Рустамбоев мустақиллик даврида Юридик институтда оддий методистликдан ректорлик даражасигача кўтарилди.\nЎзбекистонда хизмат кўрсатган юрист Рустамбоев 2000 йилдан то жорий йилнинг 2 июлигача мамлакатдаги энг обрўли олийгоҳлардан бири Тошкент Юридик институти ректори лавозимида ишлаб келди.\n2005 йилдан Ўзбекистон Олий Мажлиси депутати бўлган Рустамбоев Олий Мажлиснинг қонунчилик ва суд-ҳуқуқ масалалари бўйича раис ўринбосари ҳам эди.\nҲозирда Ўзбекистон Олий Мажлиси Сенатининг расмий сайтида Қонунчилик ва суд-ҳуқуқ масалалари қўмитасининг раис ўринбосари лавозими вакант тарзида кўрсатилган.


Гидрометеорология хизмати маркази эртага, 21 октябрь куни қандай об-ҳаво кутилаётганини маълум қилди.\nТошкент шаҳри. Ҳаво бироз булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 9-11 даража илиқ, кундузи 22-24 даража иссиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси, Хоразм вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, кечга томон баъзи жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 6-11 даража, кундузи 12-17 даража илиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятлари. Ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 7-12 даража илиқ, кундузи 20-25 даража иссиқ бўлади.\nТошкент, Сирдарё, Самарқанд ва Жиззах вилоятлари. Ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 7-12 даража илиқ, кундузи 20-25 даража иссиқ бўлади.\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилоятлари. Ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 7-12 даража илиқ, кундузи 23-28 даража иссиқ бўлади.


Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси жамоаси Уюшма раиси ўринбосари Салимов Холмурод Хўжаевични таваллуд топган куни билан муборакбод этади – Jurnalist\nЎзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси жамоаси Уюшма раиси ўринбосари Салимов Холмурод Хўжаевични таваллуд топган куни билан муборакбод этади\nR S2020-06-20T05:27:18+05:0020 Iyun, 2020|Қутловлар|\nХолмурод Салимов 1974 йил 20 июнда Навоий вилоятининг Хатирчи туманида туғилган. Миллати – ўзбек, партиясиз. Маълумоти – олий.\n1998 йилда Алишер Навоий номидаги Самарқанд давлат университетининг ўзбек филология факультети қошида очилган журналистика бўлимини тамомлаган. Рус тилини билади.\nМеҳнат фаолиятини 1998 йилда Самарқанд шаҳридаги 53-мактабда (ўзбек тили ва адабиёти фани бўйича) ўқитувчиликдан бошлаган.\n1999 йили Навоий вилояти телерадиокомпаниясида мухбир бўлиб ишлаган. 1999-2003 йиллари муддатли ва шартнома асосида ҳарбий хизматни ўтаган.\n2003-2015 йиллари Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги – ЎзАда мухбир, шарҳловчи, махсус мухбир, етакчи муҳаррир, бўлим мудири, бош муҳаррир ўринбосари лавозимларида фаолият олиб борган.\n2015-2016 йиллари Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Madaniyat va ma’rifat” телеканали ҳузуридаги “Diyor” телеканалининг Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар катта муҳаррирлари бўлими бошлиғи лавозимида ишлаган.\n2011 йили ўтказилган “Ватан азиз, жасорат мангу” республика кўрик-танлови ғолиби. Ижодий ишлари марказий газета ва журналларда чоп этиб келинмоқда, шунингдек, турли тўпламларга, хусусан, 2019 йилнинг май ойида нашрдан чиққан “Оммавий ахборот воситаларида тил, услуб ва таҳрир масалалари” тўпламига киритилган.\n2016-2018 йиллари «Тошкент ҳақиқати» газетасининг ижтимоий-иқтисодий ҳаёт бўлими мудири, «Тошкент ҳақиқати» ва “Ташкентская правда” газеталари бош муҳаррир 1- ўринбосари лавозимларида фаолият юритган.\n2018 йил 14 майдан буён Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси раиси ўринбосари лавозимида ишлаб келмоқда.\n10 Avgust, 2021


Журналист Бабаянни қалам билан ўққа тутди\nKo'rildi: 245 Qo'shildi: 16-02-17\nЎзбекистон миллий терма жамоаси бош мураббийи Самвел Бабаяннинг интервьюсини ўқиб қолдим. Яқин орада қандайдир мақола ўқиб, бундай мазза қилмагандим.\nСамвел ака терма жамоа ҳақидаги гаплар чуқур таҳлилга эга эмаслигидан ранжиганлар. Тўғри, ҳар кимга ҳам алам қилган бўларди. Сиз ҳам ишни комментларни ўқиш ва уларни кимгадир етказиб туришдан бошласангиз, даҳшатли вазиятга тушасиз. Ишонтириб айтаман, ранжиган бўлардингиз. Масалан мен газеталарни ҳам варақлаб кўрган бўлардим. Тўғри, бизда матбуотнинг кучи йўқдир, балки. Денисов жуда тўғри гапларни айтганди. Нима қилайлик, боримиз шу бўлса? Миллий терма жамоа мураббийидек савияли одам қаноат ҳосил қиладиган мақола ёзиш ҳар кимга ҳам эмас. Бироқ ваъда берамиз, вақти келиб ўсишга эришамиз.\nСафарларга кўп борганлари, футболчилар хатти-ҳаракатларини доимий равишда кузатганлари учун журналистлар билан учрашишга вақт топа олмас эканлар. Ҳақиқий феномен! Активист, комсомол ва шунчаки меҳнаткаш инсон. Агар Моуриньо ҳам шундай ишлаганида, бугун «Юнайтед» 6-ўринда юрмасди. Луис Энрикеда шу ҳислатлар бўлганида, балки «Барселона» Мадрид клубидан олдинда бўларди. Афсуски, улар журналистларга интервью бериб, мухлисларга вазиятни тушунтириб, вақтни зое кетказиш билан банд. Бу мутахассислар давлат пулига яшаб, унинг бюджетидан кун кўриб юрганида биларди вақт қадрини.\nФутболни бир неча йиллардан буён кузатаман. Мен сизга айтаётган интервьюни ўқибгина аввалги мураббийлар нима сабабдан муваффақиятсиз натижалар қайд этганини тушуниб етдим. Браво, деб юбордим. Бўлар экан-ку ишласа?! Ишонмасангиз, Бабаян терма футболчилари олдига қўядиган талаблар билан танишинг:\n«Ҳар бир ўйин — алоҳида тарих, яшаб ўтилган умр. Ана шу шиддатли замон футболида бизнинг танлаган йўлимиз, футбол фалсафамиз бор.\nБиринчи тамойил — агрессив, яъни, тажовузкор, шунингдек, тезкор, вертикал, ҳужумкор ҳамда прессингга асосланган футбол намойиш қилиш.\nИккинчи тамойил — юқори интеллектуал футбол. Унинг ичига ўйинни ташкил қилиш, футболчиларнинг бир-бирини юқори даражада тушуниши, ўйиннинг боришига қараб тактикаларни ўзгартириш киради.\nУчинчи тамойил — миллий терма жамоа манфаати. Яъни, футболчи ўз клуби билан қандай шартномага эга бўлмасин, терма йиғини ва ўйинига келганида терма манфаатларини устун қўйиши шарт. Клуб манфаати ҳеч қачон термадан устун бўлмаслиги керак!\nТўртинчи тамойил — инсоний сифатлар. Бу фақат футболчиларга тааллуқли талаб эмас. Терма жамоа лагерига қадам босган ҳар бир инсон бу талаб ва мажбуриятларга қатъий тарзда амал қилиши шарт. Терма жамоа — бу бир оила».\nШундай сўзларни учратдим интервьюда. Тасаввур қиляпсизми? Агрессив, тезкор, вертикал, горизонтал, ҳужумкор, прессингга асосланган, юқори интеллектуал футбол. Шундан сўнг яқин орада миллий терма жамоа «Барселона»дан яхшироқ ўйнашига шубҳам қолмади. Ишонинг, тез орада чиқиб оламиз шу чўққига. Фақатгина вақт бериш керак, имкон бериш керак. Яна қайси мутахассис жамоага шундай ғояларни сингдира олади, қайси бири буни футболчилар онгига қуя олади? Менимча ҳеч ким! Ва ҳеч қачон!\nҲа, Бабаянда инсонийлик етарлича. «Локомотив» ва «Пахтакор»га ёрдам бериш учун терма йиғинини Туркияга кўчирдими? Кўчирди. «Амкар» билан ўйинни 12 февралдан 10 февралга сурдими? Сурди. Унинг фикрича, кўрпани ҳамма ўз томонига тортиши керак эмас. Бу эса мураббийда ўрнак олиш мумкин бўлган фазилатлар ҳам етарли эканини кўрсатади. На Қосимов ва на Абрамов шундай қилди. Бири у томонга тортди, бири бу томонга. «Пахтакор»га ёрдам беришни хаёлига ҳам келтирмаганди улар. Бабаян эса ундай эмас. У меҳрибон.\nЯна у камтар ҳам. Йиғин ташкил қилиб бергани учун ЎФФга неча марталаб раҳмат айтди. Бу унинг вазифаси, ташкил қилиб беришга мажбур дейиши ҳам мумкин эди. Йўқ, ундай қилмади. Масалан Грузия ва «Амкар»га қарши ўйинларни шахсий муносабатлари туфайли ташкил этганди. Вайс билан яхши алоқада, шахсан ўзи гаплашган телефон орқали. Демак, марказга раҳмат айтмаса ҳам бўларди, бироқ айтди. Катта кетмади.\nБабаянга 2016 йил ички чемпионатдаги 2 та ўйин ёққан: «Локомотив» — «Пахтакор» ва «Пахтакор» — «Бунёдкор». Бошқа ўйинлар чиндан ҳам мақташга арзигулик эмас. У шуни билгани учун ҳам асосан «Пахтакор» иштирокидаги ўйинларни кузатади. Бу ҳам ўз навбатида вақтни зое кетказмаслик учун сабаб бўлади. Унинг ўрнида бошқаси бу қадар аниқ прогноз қила олмаган бўларди.\nМураббий танқиддан қўрқмаслигини рўй-рост айтди. Шундай бўлиш керак. Бу мардлик, бу жасурлик. «Соккер клуб» танқид қиладими, uff.uz ми, фарқи йўқ, туриб беради ҳаммасига. Унинг ўрнида бошқаси бўлганида «дод» деб юборган бўларди. Лекин у ҳақиқий эркак кишиларга ўхшаб чидайди. Чунки ишлаяпти, ишлаётганларни эса танқид қилишади.\nСергеевга ҳам қойил қолиш керак. Бабаяннинг илтимосига кўра «Пахтакор»га қайтиб келган экан. Терма жамоа бир оила бўлгач, мухлислар уни ичига киролмагач, шунча нарсадан бехабар қолганмиз. Бир оғиз сўз билан қайтарган, қойилмисиз? Нега кетаётганида олиб қолмагани ҳақида айтмаган. Ҳафа бўлади, деб ўйлагандир балки. Йўқса «Бейцзин Гоан» қолишини роса сўради. Аэропортга чиқиб, тиз чўкиб ялинди. Бошқа клублардан ҳам яхшигина таклифлар бўлса-да, ортга қайтарди Бабаян. Олдинги ҳолатига қайтариш учун. Кўряпсизми, ҳаммаси терма манфаатлари учун. Умид қиляпти, аввалги формасини тиклаб, яна голлар уришига. Тикламаган ҳолатидаки шунча таклифлар бўлмоқдами, демак биз бундай ҳужумчини асрашимиз керак.\nМашариповни айтмайсизми? «Пахтакор» энг асосий футболчисини ашаддий рақибига бериб юборди. Бабаян шу ерда ҳам жамоасини ўйлади, «бу фақатгина терма жамоа манфаатлари учун хизмат қилади. Чунки «Локомотив» Осиё Чемпионлар лигасида ўйнайди-да», деди. Менимча Машариповни Қатар ёки бошқа мамлакат клублари сотиб олса, пулини ҳам терма жамоа марказига ўтказтириб берса керак. Аҳир ватан манфаати ҳар нарсадан устун.\nАйтайлик, Бабаян Сергеев, Ҳошимов, Соҳибов, Лобанов, Андреев каби футболчиларни ҳам терма манфаатлари учун «Локомотив»га жон деб бериши мумкин эди. Бироқ афсуски, ўз манфаатларини устун қўйган «темирйўлчилар» фақатгина Машариповни сўради.\nОдил Аҳмедов ҳақида савол берилганида Бабаян қўрқмасдан жавоб берди — «Одил янада кучли бўлади». Мана ҳақиқий ишонч, ҳақиқий далда. Икки-уч ҳафта олдин унинг номидан кимдир Одил ҳеч қаерга кетмайди, «Краснодар»да қолади деб ёзиб юборибди. Яхшими энди шу? Нима кераги бор бировнинг номидан гапириб, фикр билдириб?\nСуҳбат уюштирган журналист ҳам сеҳрланиб қолди Бабаяннинг гапларидан. Охири сўради, балки сизнинг даврингизда Эрон ва Жанубий Кореяни мағлуб этармиз деб. Мана шу онда Самвел ака бироз ўкинч билан айтган: «бизда ўша савиядаги ўйинчилар йўқ. Лекин ўйинни ташкил қилиш борасида биз номдор рақибларга ютказмадик». Тўғри айтган, ўйин тенг бўлган. Шунчаки эронликлар дарвозасига битта ҳам аниқ зарба беролмаганмиз холос. Қолган ҳамма жабҳада тенг ўйнаганмиз. Мардонавор тўп сурганмиз.\nҲаётда шундай инсонлар бўлади, улар шунчаки даҳо. Балки шунинг учун бўлса керак, на одамлар уни тушунади ва на у одамларни. Жордано Бруно Қуёш Ер атрофида эмас, Ер Қуёш атрофида айланади дегани учун уни кўра олишмаганди.\nБабаян ҳам шундай. Унинг фикрлаши, дунёқараши, IQ’сига етиб боришга анча қовун пишиғи бор ва биз уни тушуна олмаяпмиз. Бунда уни айблаш адолатдан эмас. Вақти келиб унинг фикрлари ва асарлари келажак авлод учун ҳам хизмат қилажак.\n«Эрудит СПОРТ» газетаси


25 май 2022, Тошкент вақти: 16:15\nCOVID-19 пандемияси инсонлар аввал учратмаган вирус туфайли юзага келди. Инсон организмида ҳозирча унга қарши иммунитет шаклланмаган.\nГрипп пандемиялари ҳамда мавсумий грипп эпидемияларига таянган ҳолда муҳим хулосаларни чиқариш мумкин бўлса-да, коронавирус пандемияси янги касаллик бўлгани учун уни олдинги эпидемия ва пандемиялар билан солиштириб бўлмайди. Шу сабаб пандемия келажагини башорат қилиш ҳамда унга қарши самарали курашиш анча мушкул кечмоқда.\nКасалликларни назорат қилиш ва олдини олиш марказлари маълумотларига кўра, 2019-2020 йилги мавсумий грипп вируси камида 38 миллион одамга юқди, уларнинг 390 минг нафари шифохонага ётқизилди, 23 минг нафари эса вафот этди.\nАҚШ Аллергиялар ва юқумли касалликлар миллий институти директори Энтони Фаучи карьераси давомида кўплаб юқумли касалликларни учратгани, аммо COVID-19 кўлами уларнинг барчасидан катталигини айтди.\nЎтган ҳафта Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти коронавирусни оғир грипп эпидемияси холос, дея менсимаслик оқибатлари ёмон бўлиши ҳақида огоҳлантирди. Ташкилот беморлар сони тез суратда ўсиб бораётгани туфайли дунё бўйлаб соғлиқни сақлаш тизимлари уни назоратга олишга улгурмаëтганини билдирди.\nТашкилот директори Майк Раян:\n- Бу оддий ҳолат эмас. Шунчаки ёмон грипп мавсуми эмас, — деди.\nМавсумий грипп вируси ҳам, коронавирус ҳам ўхшаш касалликларни келтириб чиқарса-да, уларнинг ўртасида муҳим фарқлар бор.\nХусусан, грипп вируси инкубация даври 2-3 кунни ташкил қилади. Коронавирус танага юққанидан кейин касаллик аломатлари пайдо бўлгунича ўртача 5-6 кун вақт ўтади. Яъни, коронавирусни юқтирган одам аломатлар пайдо бўлгунича анча одамга вирусни юқтириши мумкин.\nШунингдек, гриппни қўзғовчи аксар вирусга қарши вакциналар, уни даволаш йўллари ишлаб чиқилган. Аммо COVID-19 учун ҳали тасдиқланган вакцина йўқ. Муҳими, COVID-19 сабаб бўлаётган ўртача ўлим сони гриппникига солиштирганда 10-40 баробарга юқоридир.\nБу орада Хитой каби пандемиядан олдинроқ азият чеккан давлатлар тажрибасини кўриб чиқиб, қандай чоралар самара бериши ҳақида ҳақида хулоса чиқариш мумкин.\nМасалан, олимларнинг айтишича, Жанубий Кореяда анализлар тез суратда ўтказилгани ҳамда беморларга зудлик билан тиббий ёрдам кўрсатилгани касаллик юқтирганлар эрта аниқланишига ëрдам берган. Италияда эса ижтимоий масофа сақлаш кампанияси ўтказилди, аммо вирусни юқтирганларни карантинга олиш чоралари ўз вақтида ва етарлича кўламда бажарилмагани учун мамлакатнинг кўплаб ҳудудларида тиббий бўҳрон юзага келди.\nЖоржтаун университетининг Глобал соғлиқни сақлаш ва хавфсизлик маркази ходими Жулие Фишер 1918 йилги испан гриппи каби пандемиялардан ҳам айрим хулосалар чиқариш мумкинлигини айтди. Хусусан, Фишер пандемия давомида аҳоли руҳини кўтариш мақсадида парад ўтказилган Филадельфияда касаллик тез тарқалгани, аммо карантин жорий қилинган Сент-Луисда эпидемия кўлами кичикроқ бўлганини айтади.\nШунингдек, Фишер испан гриппи пандемияси давомида ўз вақтида мактабларни ёпиш катта самара берганини қўшимча қилди.