Фейсбилдинг — юз учун фитнесс - 13 Марта 2018 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nСреда, 21.11.2018, 19:51\nГлавная » 2018 » Март » 13 » Фейсбилдинг — юз учун фитнесс\nФейсбилдинг — юз учун фитнесс\nБугун замонавий хонимлар чиройли ва расо қадди-қоматга эга бўлиш учун нималар қилишмайди, дейсиз. Фитнесс, шейпинг, йога, аэробика машғулотларига ўзларини уришади, америкача, японча, французча ва яна алламбало парҳезлар ҳақидаги қўлланмалар, семиртирмайдиган таомлар рецептларини эса ҳар икки аёлдан бирининг телефонида учратиш мумкин. Чиройли қомат учун ҳар қандай жисмоний зўриқишга, кези келганда фақат сабзавот чайнашга ҳам тайёр эканмиз бор гап. Аммо қоматни асраш йўлида ўзимизни ҳар қанча қийнашга тайёр турсак-да, юз парваришини кўпинча эътиборсиз қолдирамиз. Йўқ, қимматбаҳо кремлар, пардоз воситалари, турли органик ниқоблар, косметологик муолажаларни канда қилмаймиз, албатта. Аммо юз териси таранглигини узоқроқ муддат сақлаб туриш учун буларнинг ўзи камлик қилади. Қолаверса, юқорида эсланган зормандаларнинг нархи ҳам баъзан чиндан «чақиб кетади». Қуйида ботокс уколлари ва қимматбаҳо муолажаларсиз юз таранглигини сақлашнинг жуда қулай ва осон усули билан бўлишмоқчимиз.\nҚарши олинг, ҳамёнбоп усул!\nБу нима ўзи? Қисқа қилиб айтганда, фейсбилдинг юз териси салқишининг олдини олиш учун махсус машғулотлардир. Кун давомида ушбу муолажага атиги 30 дақиқа вақт сарфлаш орқали ажойиб натижаларга эришиш мумкинлигига кафолат берамиз.\nБақбақани йўқотиш учун\nИягингизни муштингиз билан тиранг (1-расм). Сўнг оғзингизни очиб, пастки жағингизни иложи борича пастроққа, то жағ қисмидатортилиш сезмагунингизга қадар туширинг ва шу ҳолатда бир неча сония туринг (2-расм). Шундан кейин тилингизни чиқариб, уни иякка қадар чўзишга ҳаракат қилинг. Юз мушаклари максимал даражада тортилганини ҳис қилганингиздан сўнг шу ҳолатни 2 сония ушлаб туринг.\nМуҳим! Машқни бажараётганингизда кескин ҳаракат қилмаслик ва оғриқлар бўлмаслиги керак.\nНеча марта бажарилади? Узлуксиз 30 марта ёки ҳар 10 машқдан сўнг қисқа танаффус билан бажаришингиз мумкин.\nЮз овали ва иякни таранглаштириш, шаклга солиш учун\nКўрсаткич ва бош бармоқларингизни юз периметрига олиб келинг (1-расм). Юз терисини енгил ҳаракат билан қулоққа қадар тортинг. Бош бармоқларингиз ияк остида бир-бирига тегиб туриши керак. Оғзингизни очинг ва бунда жағингизнинг пастга ҳаракатланишига бош бармоқларингиз қаршилик кўрсатиши лозим (2-расм). Шу ҳолатни бир неча сония тутиб тургач, оғзингизни юминг.\nЭслатма: максимал натижага тезроқ эришиш учун машқларни кунига камида икки марта бажариш лозим.\nКўзларнинг ташқи бурчагидаги «ғоз панжалари»ни йўқотиш учун\nНомсиз бармоқлар ёки жимжилоқларни кўзларингизнинг ташқи бурчакларига олиб келинг (1-расм). Кўзларингизни юминг (2-расм) ва бармоқларингизнинг қовоқ сатҳига сурилишига йўл беринг. Қовоқ мушаклари ҳаракатланишига тўсқинлик қилманг. Шундай ҳолатда бир неча сония тургач, кўзларингизни очинг. Бу машқни бажаришда бармоқлар кўз доирасимон мускулини енгил зўриқтиради ва керакли натижага тезроқ етишишни таъминлайди.\nПастки қовоқ шишиши ва юқориги қовоқ салқишининг олдини олиш учун\nЎрта ва кўрсаткич бармоқлар кўзлар бурчакларига олиб борилади (1-расм). Пастки қовоқларни гўё қуёшга қарагандек тириштиринг. Юқориги қовоқни юммаган ҳолда пастки қовоқларни бўш қўйинг. Машқнинг кейинги қисми: бошланғич ҳолатга қайтинг ва кўзларингизни қаттиқ юминг (2-расм). Сўнг кўзларингиз юмуқ ҳолда қовоқларингизни бўш тутинг.\nНеча марта бажарилади? Машқнинг ҳар бир қисми 30 мартадан такрорланади.\nБурун терисини таранглаштириш учун\nКўрсаткич бармоқ бурун учи остига қўйилади (суратдаги каби). Бурун билан бармоғингизни итаришга ҳаракат қилинг. Шу ҳолатда бир неча сония туринг.\nКафтнинг орқа томони билан ияк остини енгил шапатилаб бошланг (расмда кўрсатилгани каби).\nҚошлар орасидаги ажинларга қарши\nЎрта ёки номсиз бармоқларни қошлар устига қўйинг (суратга қаранг). Қош усти териси ҳаракатланмаслиги керак. Тери қанча тарангроқ тортилиб турса, машқ самарадорлиги ҳам шунча юқори бўлади. Ана шу ҳолатда секин қовоғингизни уйинг. Бир неч сония қаттиқ қовоқ уйгач, бошланғич ҳолатга қайтинг.\nЁноқлар таранглигини сақлаш ва лаблар ҳажмини ошириш учун\nЛабларни бирлаштириб, лунж мушаклари билан уларни тишларга яқинлаштириб тортинг (юмуқ оғиз билан зўраки табассум қилган каби). Кўрсаткич бармоқлар билан лаб учларини тортинг. Бармоқлар оғиз чизиғига перпендикуляр жойлашиши керак (суратдаги каби). Шу ҳолатда бир неча сония туриб, бошланғич ҳолатга қайтинг.\nЭслатма: Mашқларни бажаришда юзтерисини қаттиқ сиқиш, босиш мумкин эмас\nМуҳим: машқларни кўзгу қаршисида бажарсангиз, юзингида ажинлар пайдо бўлаётган қисмларни назорат қила оласиз.\nКатегория: Foydali maslahatlar / Полезны советы | Просмотров: 208 | Добавил: Sherlaruz.CoM | Рейтинг: 0.0/0


Моҳир табиб қандай бўлиши керак? - Mehrob.uz\nМақолалар access_time6-июнь 2017, 05:15\nРамазон ойи фазилатларга бойдир. Унинг фазилатларидан бири ой давомида хуфтон…\naccess_time2-июль 2018, 11:39 visibility495\nИслом динида ҳар бир инсон ўз саломатлигини сақлаши вожиб ҳисобланади. Худди шунингдек, касалликка йўлиққанда дардига шифо бўладиган омиллардан фойдаланиб ўзига муолажа қилиши ҳам вожибдир. Агар инсон ўз саломатлигига эътибор бермаслиги туфайли жисми ва руҳига зарар етадиган бўлса, қаттиқ гуноҳкор бўлади.\nМоҳир табиб ёки мутахассисга мурожаат қилиш беморнинг асосий масъулияти ҳисобланади\nБас, Агар билмайдиган бўлсангиз, зикр аҳлидан сўрангиз! (Анбиё, 7.)\nМуфассир уламолар кшбу оятни кенг маънода тушуниш яъни, турли соҳа ва илмларда ҳам билимдон, мутахассислардан ёрдам сўраш зарурлигини айтганлар. Бу фақат фиқҳий, ақидавий масалалар билангина чегараланиб қолмайди. Хусусан, жисмоний саломатликни сақлаш, касалликларга муолажа қилишда ҳам ушбу оятга амал қилиш лозимлиги таъкидланади.\nАлбатта, бемор дардига шифо топишда тиббиёт мутахассиси кўмагига муҳтож бўлади. Бу пайтда у муолажа қилиш учун моҳир, ўз ишининг билимдони бўлган табиб ёки шифокорга мурожаат этиши ва унинг кўрсатмаси билан муолажа қилишлари зарур. Зеро, бу Ислом дининг тавсиясидир. Бемор иложи борича мусулмон моҳир табибни топиб унинг тавсияси билан иш тутади. Агар бунинг имкони йўқ бўлса, бошқа дин вакили бўлган моҳир табибнинг хизматидан фойдаланиш жоиз. Чунки илм маълум бир макон ва дин вакилларигагина хосланмаган. Бунга мисол, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бир саҳобаларини Ҳорис ибн Калданинг олдига бориб даволанишга тавсия қилганлар. Калда бошқа дин вакили бўлган. Ҳадисда “Ҳикмат мўмин кишининг йўқотган нарсасидир. Қаерда топса, уни олишга ҳақлидир” дейилган. Лекин бошқа дин вакили бўлган табибнинг кўрсатмаси билан дин амалларини тарк этилмайди ва истеъмоли ҳаром нарсалардан фойдаланилмайди.\nШунингдек, табиб бировларни даволашлик учун етарли билим ва малакага эга бўлиши, ўз соҳасини яхши билиши ва беморларга керакли ташхисни қўйиб, шариатга мувофиқ тарзда даволаши талаб этилади.\nИслом таълимотига кўра, ҳар бир қавмда моҳир табиб бўлиши фарзи кифоя ҳисобланади. Агар табиб, мутахассис шифокор бўлмаса, ўша атрофдаги барча бирдек гуноҳкор бўлади. Шунинг учун, табибларга алоҳида эътибор кўрсатилган. Ўз навбатида табиблик қилувчи масъулиятли бўлиши, доимий тарзда устида ишлаб, тажрибасини ошириб бориши керак. Чунки унинг ҳар бир ҳаракати бемор ҳаётига ижобий ёки салбий таъсир кўрсатади.\nАмр ибн Шуайб отасидан у бобосидан ривоят қилади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: “Кимки тиб (илми)ни билмай туриб табиблик қилса, у зоминдир” (Имом Абу Довуд ривояти).\nАбу Саид ал-Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Зарар кўриш ҳам, зарар етказиш ҳам йўқ” деганлар” (Имом Бухорий ривояти).\nУшбу ҳадисларда беморларни муолажа қилувчи киши зиммасига улкан масъулият юкланади. У ўзида маълум сифатларни ҳосил қилиб, етарли билим ва малакага эга бўлсагина муолажага киришиши зарур.\nМоҳир (ҳозиқ) табибнинг сифатлари ҳақида Доктор Шавкат Шаттий қуйидагиларни санаб ўтган:\n1. Моҳир табиб касалликнинг бошланиш сабаблари, қандай пайдо бўлгани ва касалликнинг босқичларини ўрганиши.\n2. Касални куч-қувватига эътибор бериши лозим.\n3. Табибнинг мақсади фақат касалликни кеткизиш бўлиб қолмаслиги керак. Балки, унинг ортидан рўй бериши мумкин бўлган асоратларини ҳам бартараф этиб, қайта қўзғалмаслигига ишонч ҳосил қилиши даркор. Шунингдек, у беморга хушмуомалалик билан муносабатда бўлиши вожибдир.\n4. Муолажани енгил тарзда, босқичма-босқич олиб бориб, аввал оддий маҳсулотлар билан бошлайди. Эҳтиёж бўлганда дори-дармонларни, иложсиз қолганда эса мураккаб дори воситаларини қўллайди.\n5. Дориларнинг кучи билан касалликнинг даражаси ўртасидаги мувозанатга эътибор бериши зарур.\n6. Оғир касалликни тузатиш имкони бўлмаса, моддий манфаат умидида муолажага уринмайди.\n7. Қалб ва руҳиятдаги иллатларни даволашда ҳам кўникмага эга бўлиши керак. Бу баданни муолажа қилишда асосий жиҳат ҳисобланади. Чунки, қалб ва нафс тана аъзоларининг ўз вазифасини бажариши ва унинг табиатида асосий таъсирга эга.\n8. Табиб беморига мулойим ва самимий муомалада бўлиши ва уни хотиржам қилиши лозим.\n9. Муолажа жараёнида ишлатадиган барча асбобларни яхши билиши ва ундан унумли фойдалана олиши шарт. Чунки баъзи дориларни махсус асбобларсиз етказиб бўлмайди.\n10. Табиб муолажасини беш рукн асосида олиб бориши лозим. Улар: 1) Мавжуд саломатликни сақлаб туриш 2) Йўқотилган соғлиқни тиклаш 3) Касалликни кетказиш ёки унинг таъсирини камайтириш 4) Катта зарарни даф қилиш учун кичикроғини олиш. 5) икки манфаатли ишдан кўпроқ фойда берадиганини танлаш.\nДемак, барча табиблар мазкур сифатларни ўзида мужассам қилишга интилиши лозим. Бемор ўз вақтида моҳир табиб, касбининг устаси бўлган шифокорга мурожаат қилиши ва унинг муолажасини олиши, табиб эса беморини диққат эътибор ва сидқидилдан даволаши даркор. Шундагина, шифохоналар бироз бўшаб, жамият ҳар томонлама соғлом бўлади.\nМуҳаммад Зариф Дадамирзаев тайёрлади.\nМанба: Ассиҳатул баданияту лил инсан байна таъалимил ислам ва тавжиҳати муназзамитис сиҳҳатил аъламия. Саййид Муҳаммад Муҳаммад Абдуннабий. – Қоҳира.: Дарус салом. 2013 й.\n#Биласизми Шариатимизда даволанишга оид ..


АПЛ клубидан таклиф, Қатардан жавоб кутаётган «ПСЖ» ва «Бернабеу»даги дебют. Килиан Мбаппе трансферига оид энг сўнгги янгиликлар – AllSportuz.com\nАПЛ клубидан таклиф, Қатардан жавоб кутаётган «ПСЖ» ва «Бернабеу»даги дебют. Килиан Мбаппе трансферига оид энг сўнгги янгиликлар\n«ПСЖ» ҳужумчиси Килиан Мбаппе август ойидаёқ Мадриднинг «Реал» клубига ўтишга яқин турибди. Парижликлар клуби франциялик футболчини мўмай пул эвазига қўйиб юборадими ёки 2022 йилда текинга кетишига қўйиб берадими? «Дарё» Мбаппе атрофидаги энг сўнгги инсайдларни бир жойга жамлади.\nRМC Sport’га кўра, «ПСЖ» Мбаппега «5+1» кўринишидаги шартнома таклиф қилган. Унга кўра маош сезиларли даражада оширилган (ҳозирда йилига 30 млн евро атрофида), бироқ миқдор Месси ва Неймарникидан камроқ. Бу вариантни Мбаппе рад этган.\nНашрнинг қўшимча қилишича, «ПСЖ» уни ушлаб қолиш ва келаси йил текинга қўйиб юбориш вариантидан воз кечиш арафасида. Мбаппе борасида «ПСЖ» ҳозирча фақат АПЛ клубидан (номи ошкор қилинмаган) таклиф олган. «Реал» расмий таклиф билан чиқмаган.\nПарижда «B режа» ҳам бор. Агар Мбаппе кетадиган бўлса, жамоа унинг ўрнини «Эвертон» форварди Ришарлисон билан тўлдирмоқчи.\nMarca ва АS хабарига кўра, «ПСЖ» 31 августга қадар Мбаппени сотиб юбориш вариантини инкор этмаяпти, асосий вариант — «Реал». Париж клуби Қатардан жавоб кутмоқда, сўнгги маълумотларга қараганда у ердан жавоб келган. Аввалроқ Мбаппенинг «ПСЖ»даги келажагини Қатар амири ва «ПСЖ»нинг эгаси Тамим бин Ҳамад ат-Тани ҳал қилиши айтилганди.\nМадрид нашрларининг қўшимча қилишича, Килианнинг «Реал»га трансфери Криштиану Роналдунинг «ПСЖ»га ўтишини тезлаштиради.\nDirectоGol Мбаппе «Реал»га ўтишини айтмоқда. Унга кўра, Килиан мадридликлар сафидаги дебют ўйинини 11 сентябрь куни «Сантьяго Бернабеу»га кечадиган «Сельта»га қарши баҳсда ўтказади.\nCаrpiо Marca: «Реал» Мбаппе учун 150 миллион евро таклиф қиладиган бўлса, «ПСЖ»да уни келаси йили текинга қўйиб юбормаслик учун рози бўлишдан бошқа илож йўқ. Мадридликлар ҳам буни яхши тушуниб турибди.\nИспаниялик журналист Хосеп Педреролга кўра, «Реал» 2022 йилга қадар кутиб ўтирмоқчи эмас ва Мбаппени шу ёзда қўлга киритмоқчи. «Мадридликлар Мбаппедан фахрланиши керак, у камроқ пул эвазига бўлса-да «Реал» учун ўйнаш истагида. Мбаппедан бундан ортиғини талаб қилиб бўлмайди. У Мадридга келиш учун барча ишни қилди», — дейди Педрерол.\nCаdenа COPE эса бу трансферга пессимистик руҳда қарамоқда. Радио журналисти Пако Гонсалеснинг қайд этишича, Мбаппенинг «Реал»га трансферини бу ёзда амалга ошириш деярли имконсиз. Мбаппенинг хоҳиши ва ҳаракатлари ҳеч нарса бермайди. Ҳаммасини Қатардан келадиган «хат» ҳал қилади.\nКўплаб нашрлар бу ҳафта «қайноқ» бўлиши қайд этмоқда. Катта эҳтимол билан Мбаппе Мадридга келади. Ой бошида Мессидек супер юлдузидан айрилган лигада янги таниқли ном пайдо бўлиши катта эҳтимол. Воқеалар ривожини кузатишда давом этамиз.\nPrevious Шомуродов: «Римга ёрқин ўйинлар кўрсатиш ва жамоа билан совринлар ютиш учун келдим…»\nNext Хабиб: “Мени аёлларга қарши деб ўйламанг, ҳамма нарсанинг ўз ўрни бор”


Почеттино: Бу мураббийлик фаолиятимдаги энг муҳим ўйинлардан бири бўлади\n"Тоттенхэм" клуби бош мураббийи Маурисио Почеттино Европа чемпионлар лигаси 1/4 финал "Манчестер Сити" жамоасига қарши ўйин олдидан ўз фикрларини билдириб ўтди.\n"Манчестер Сити" – Европа ва Англиядаги энг зўр жамоалардан бири, шунинг учун ҳам жуда қийин бўлади.\nБиз рақибни яхши биламиз, тайёргарлик кўриш учун вақт бўлди. Биз эртага ўйинни шиддат билан юқори суратда бошламоқчимиз. Кўрамиз, қандай уддалаймиз.\nЎйлашимча, бу ўйин менинг мураббийлик фаолиятимдаги энг муҳимларидан бири бўлади.\n"Манчестер Сити" сўнгги сўнгги бир неча йил давомида ҳамма нарсани ютадиган жамоа ташкил қилди. Агар ҳозир барча совринларни ютиши мумкин бўлган жамоа бўлса, бугунга келиб бу "Манчестер Сити" деб ҳисоблайман.\nГвардиола билан рақобатлашиш? Биз бир-биримиз билан Испанияда ўйинчи бўлган пайтларимиз тўқнаш келганмиз ва бир нечта учрашувларда иштирок этганмиз (Гвардиола "Барселона" сафида, Почеттино эса "Эспаньол" таркибида ўйнаган). "Барселона"га қарши ўйнаш доим қийин бўлган.\nЎйлайманки, "Ман Сити" бизнинг футболни дадил ўйнашимизни яхши билади, олдинга борамиз, ўзимизни шиддатли тутамиз ва ўйинда асосий қаҳрамон бўлишга интиламиз. Эртага биз уларни ютишга ҳаракат қиламиз", - дейди Маурисио.\nЕвропа Чемпионлар лигаси Манчестер Сити Маурисио Почеттино Тоттенхэм\n"Ливерпуль" – "Порту": Таркиблар!\nНагелсманн – жамоасини ЕЧЛ плей-офф босқичига олиб чиққан энг ёш мураббий\nСон Ҳин Мин ЕЧЛда Шацкихнинг рекордини янгилади


Таълим — Боғот Садоси\nТаълим Декабр 25, 2020\nСавол: Мен олий ўқув юртини тугатиб яқинда туманимиз мактабларининг бирида иш бошладим. Ўқувчиларга тарих фанидан дарс бериб келмоқдаман. Ҳали ёш, тажрибам етарли бўлмаганлиги боисми дарс соатларини ўтишда айрим қийинчиликлар дуч келяпман. Саволим шундан иборатки, тарих…\nТаълим Декабр 10, 2020\nМАТЕМАТИКА ФАНИНИ КУНДАЛИК ҲАЁТГА БОҒЛАБ ЎҚИТИШ – ЗАМОН ТАЛАБИ\nҲаётимизни математик ҳисоб-китобларсиз тасаввур қилиш имконсиз. Математика – барча фанларнинг асоси. Ҳар бир кашфиёт, хоҳ у мураккаб технология, хоҳ дори-дармон воситаси бўлсин, математикасиз амалга ошмас эди. Мутахассисларнинг таъкидлашларича, математикани яхши ўзлаштирган ўқувчининг таҳлилий ва мантиқий…\nТаълим, Янгиликлар Декабр 3, 2020\nМамлакатимизда ўсиб келаётган ёш авлодни баркамол инсон қилиб тарбиялаш давлат сиёсатининг устувор вазифаларидан ҳисобланади. Таълим-тарбияни тўғри йўлга қўйиш, ўқувчилар сифатли ва узлуксиз таълим олиши йўлида мактабларнинг ўқув ва моддий-техник базаси мустаҳкамланиб бормоқда. Деҳқонбозор қишлоғида жойлашган…\n«ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН — ЯНГИЧА ДУНЁҚАРАШ» маънавий-маърифий тадбирлари бўлиб ўтди\nЎтган ноябр ойида мамлакатимиз бўйлаб «Янги Ўзбекистон – янгича дунёқараш» маънавий-маърифий тадбирлари бошланган эди. Туманимизда ҳам кўтаринки кайфиятда бўлиб ўтган мазкур тадбирларда таниқли олимлар, элимиз эътиборидаги санъаткорлар, ёшлар, нуронийлар, ижтимоий ҳимояга муҳтож оила вакиллари ва…


09:46 / 06.05.2020\nKun.uz мухбири Қирғизистонда коронавирус кенг тарқалишига қарши қандай кураш олиб борилаётгани, бу борада ҳукуматлар томонидан кўрилаётган чоралар, пандемия шароитидаги журналистика ҳақида қирғизистонлик журналист Даврон Ҳотамов билан суҳбатлашди.\n– Қирғизистонда Марказий Осиё давлатлари орасида учинчи бўлиб коронавирус аниқланди. Ҳозир вазият қандай? Касаллик жиловландими? Марказий Осиёда фақатгина иккита давлатда, жумладан, Қирғизистонда фавқулодда ҳолат эълон қилинди, бу самара беряптими?\n– Қирғизистонда коронавирус қайд этилган ҳудудларда фавқулодда ҳолат ва фавқулодда вазият режими жорий қилинди. Aйтайлик, Талас вилоятида умуман коронавирус аниқланган эмас. Энг кўп Ўш ва Бишкек вилоятида аниқланган. Қолган вилоятларнинг баъзиларида кўп, баъзиларида эса кам.\n24-25 март кунлари коронавирус юқишининг чўққиси бўлади, деб кутилганди, лекин бундай бўлмади. Бунинг ўрнига тенглашиш, яъни даволанаётганлар билан шифо топганларнинг кўрсаткичи тенглашаётгани статистикаларда кўрсатилди.\nАчинарли жиҳати – энг кўп касалланаётганлар шифокорлар экани. Яъни 1 май ҳолатига (интервью шу куни ёзиб олинган – таҳр.) 756 киши юқтириб келган бўлса, уларнинг 198 нафари – тиббиёт ходимларидир.\nУларнинг ичида шифокорлар, ҳамширалар ва беморлар билан бевосита алоқада бўлган тиббий персонал вакиллари бор. Бунга тиббий ниқобларнинг, ҳимоя воситаларининг камлиги, уларнинг сифатсизлиги сабаб бўлаётгани айтиляпти.\nШифокорлар ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларда ҳам ҳимоя воситалари етарли эмаслиги, шунинг учун улар орасида коронавирусдан зарарланиш ҳолатлари кўп бўлаётганини айтиб чиқишди. Лекин бу баёнотларнинг орқасидан кечирим сўраб чиқиш ҳолатларини ҳам кўрдик. Лекин вазият кўрсатиб турибдики, мана шу шифокорларнинг ишлаш тартибида, ўзини касалликдан ҳимоялашида қандайдир камчиликлар бор ва балки шунинг учун жуда кўп тиббиёт ходимларининг коронавирусни юқтириб олиши кузатилаяпти.\n– Қирғизистондаги карантин чекловларини халқ қандай қабул қиляпти? Амал қилишяптими?\n– Коронавирус қайд этилгунга қадар «бизга бу касаллик келмайди, биз ундан ҳолимиз», деган тушунча бор эди ва энг асосий муаммо – савдо қандай бўлади, товарлар қандай келади ёки эртага нимани сотамиз ва сотиб оламиз ёки қимматлашиб кетадими, деган саволлар ҳам ўйлантирди. Бу касаллик чет элга бориб келганларда аниқлангани сабабли ҳам баъзи бир инсонларда тушунмовчиликлар бўлди. Инсонлар ваҳимага тушгандек, яъни коронавирус билан ваҳимани ҳисобга оладиган бўлсангиз, ваҳима кучлироқ бўлаётган эди ўша пайт.\nАввалига қимматчилик муаммоси аҳолини қийнаган бўлса, кейинроқ ҳар хил гап-сўзлар оқибатида ун талашувлари, уйларига маҳсулотларни олиб келиш ваҳимаси ва ундан кейин ҳеч ким уйидан чиқиши керакмаслиги, комендантлик соати эълон қилингани, одамларнинг ишга боролмаётгани ва ҳозирги кунда тўплаган маблағларининг ҳам тугагани ва бу чекловлар юмшатилиши кераклиги аҳоли томонидан айтиляпти.\nОдамлар иложсизликдан кўникаётган бўлса ҳам, муаммолар бор. Лекин бошидаги, яъни касаллик расман қайд этилган пайтдаги ваҳимадан кўра одамларда кўникиш ва тезроқ мана шу дарддан, вазиятдан қутулиш илинжи бор.\n– Четдан қараганда Қирғизистон анча қаттиқ карантин чоралари ва чекловларни жорий этди. Шунинг самараси бўлса керак. Одамлар буни тан оляптими?\n– Aлбатта, ҳамма тезроқ ҳал бўлишини истайди. Биласиз, Қирғизистон Хитой билан чегарадош. Ўртадаги қатнов даражаси юқори.\nЭнди энг қизиғи, бир масалани айтиб ўтиш керакки, Қирғизистонда журналистларнинг иши чекланган эди, яъни фақатгина расмий икки телеканал иш олиб боришига рухсат берилган. Қолган журналистларга рухсат йўқ эди.\nФақатгина уйда ўтирдик. Онлайн брифинглар, матбуот анжуманлари ўтди ва биз бир томонлама маълумотлар билан чекланяпмиз. Тўғриси, нима бўлаётганини билмаймиз. Ижтимоий тармоқда тарқалаётган хабарлар ва онлайн брифинглардан бошқа маълумот йўқ бизда.\nЖурналистлар ҳамжамияти президентга, парламентга, ҳукуматга қайта- қайта мурожаат билан чиқишди. Бу мумкин эмаслиги, Конституцияга зидлиги, фавқулодда ҳолатда ҳам журналистларни чеклаш ва бир томонлама ахборотнинг ўзи етарли эмаслигини айтиш билан мана энди 2 ёки 3 кун бўлдики, маълум бир журналистларга ишлашига рухсат бериляпти. Унда ҳам чеклаган ҳолда. Биз ҳали бунга эришганимиз йўқ.\nAслида қандай бўляпти ҳаёт? Одамлар қандай шароитда яшамоқда? Биз буни билмаймиз. Фақатгина ойналардан қараб кузатишга мажбурмиз.\n– Аҳоли ўртасида кунлик ёки мавсумий меҳнат қилиб кун кўрадиганлар бор. Карантин пайтида уларнинг ҳимояси таъминландими? Ҳеч бўлмаса, озиқ-овқат етказиб бериш, нафақалар бериш йўлга қўйилдими?\n– Қирғизистон Жаҳон банки ва шунга ўхшаш ташкилотлардан ёрдам пуллари олгани ҳақида маълумотлар бор. Aйримлари қарз, яъни кредит сифатида, баъзи бирлари эса шунчаки ёрдам сифатида, хусусан Ўзбекистондан ҳам инсонпарварлик ёрдами келди. Шифокорлар учун ҳимоя кийимлари ва бошқа озиқ-овқатлар етиб келди ва аҳолига ҳам тарқатилгани тўғрисида маълумотлар бор.\nЛекин мен кўпроқ гувоҳи бўлганим – аҳолининг ичидан хайрия қилиш илинжида имкони бор инсонлардан озиқ-овқат маҳсулотларини тўплаб, нодавлат ташкилотлар томонидан одамларга беғараз ёрдам кўрсатиляпти. Аммо махсус, айтайлик, AҚШ каби ёки Қозоғистон каби давлатлар томонидан қанчадир миқдорда маблағ ажратилгани ёки ёрдам кўрсатилгани йўқ. Менда бундай хабар ҳам йўқ.\nОзиқ-овқат маҳсулотлари қийналган инсонларга етказиб берилмоқда. Бу кўпроқ саховатпеша инсонлар томонидан амалга оширилмоқда. Бироқ инсонлар қийналиб қолишган тақдирда ҳукуматнинг маълум бир рақамига мурожаат қилишлари учун бирор рақам эълон қилингани ҳақида эшитганим йўқ. Балки бордир, лекин мен эшитмадим.\nЯқинда парламент ҳукуматдан депутатлар ҳам, бошқа бир қатор ташкилотлар ҳам четдан келаётган ёрдам пулларининг ҳисоботини беришни талаб қилишди. Қанча пул борлиги ва нималарга сарфланаётганини билиб олишмоқчи. Лекин ҳозирча ҳисобот берилмади. Лекин талаб қилинмоқда.\n– Карантин чекловлари жорий этилиб, чегаралар ёпилгандан кейин бошқа мамлакатда қолиб кетган қирғизистонликларнинг тақдири қандай бўлди? Улар чартер рейслар билан мамлакатга олиб келиняптими ёки қачон юртга қайтарилишини кутишяптими?\n– Туркияда бир гуруҳ қирғизистонликлар бор эди. Россияда ҳам қолиб кетган қирғизистонликлар бор. Шунингдек, Францияда ҳам кам сонли бўлса-да, қирғизистонликлар бор. Рейслар ташкил қилинди ва олиб келинди ва яна режалаштириляпти, яна қайтадиганлар бор.\n– Пандемиядан кейин Қирғизистон иқтисодиётида қандай ўзгаришлар бўлиши керак, деб ҳисоблайсиз?\n– Ҳозир масалан, шахсан ўзимда ҳам ёки кўпчиликнинг назарида ҳам бу ҳолат карантин вақти тугаса, яъни бизда 10 майгача деб кўрсатилган, шу вақтдан кейин бу нарсалар тамом тугайди, биз эски бир ҳолатга қайтамиз, деган тушунча бор қандайдир. Лекин афсуски бундай эмас. Ҳали бу ҳолат қачонгача давом этади, йиллаб давом этадими, ана шунда дунё қандай ўзгаради.\nҚирғизистонда, Марказий Осиёда нималар содир бўлишини билиш учун солиштириладиган бирор асос йўқ. Aввал ҳам бундай пандемиялар тарқалгани ҳақида эшитганмиз, буни журналист сифатида айтадиган бўлсам, чуқурроқ ўрганган эмасмиз. Чунки уларнинг бизга таъсири бўлмаган. Шахсий фикримча, ҳар бир давлат халқининг ишончини қозона олиши керак. Халқ президент айтаётган фикрларга ишониши ва уни қўллаб-қувватлаши керак.\nҲукумат нима қилаётганини биладими, бу чораларни билиб туриб киргазяптими, деган фикр ва қарама-қаршиликлар муаммоларни келтириб чиқаради. Шунинг учун айтмоқчиманки, ҳукумат нима иш қилаётганини тушунадиган даражада сиёсий онги, сиёсий эрки бўлиши зарур ва бундай ҳолатларга тайёргарликни олдиндан режалаштириши керак.\nБундан ташқари, Қирғизистон ҳам кўп маҳсулотлар ишлаб чиқармайди. Ташқаридан сотиб олади. Бугунги кунда ҳеч қандай маҳсулот етишмовчилиги кузатилгани йўқ. Лекин нарх-навонинг қимматлаганини кўришимиз мумкин. Кунлик даромад топадиган инсонларда эса пул қолмаяпти. Ўз-ўзидан эса муаммолар келиб чиқишини бошлайди. Aгар бу узоқроқ давом этадиган бўлса, ҳозирдан кўра анча қийинлашиб қолади.\nҲукуматнинг олдидаги вазифа ҳам, аҳолининг яшаши ҳам қийинлашади. Шу билан биргаликда, Қирғизистонда ялпи ички маҳсулотдан ҳам кўпроқ муҳожирлар томонидан келаётган пул миқдори катта эди. Яъни четдан келаётган, мигрантлар жўнатаётган пул асосида катта даромадга эга бўлар эди. Ҳар бир давлат ўзини боқа оладиган даражага эга бўлиши керак. Балки онлайн савдога ҳам ўтиш даври келди.


Маълумотларга қараганда, XXI асрда жаҳонда юз бераётган глобал иқлим -ўзгаришлари, ерларнинг яроқсиз ҳолатга келиши, биологик хилмахилликнинг камайиб бориши нафақат иқтисодиёт тармоқлари ривожи, балки инсониятнинг фаровон -келажагига ҳам жиддий хавф солмоқда.\nСўнгги бир неча ўн йилликларда кўпгина мамлакатлар чўлланиш ва ерларнинг деградацияга учраши муаммоларини бошидан кечираётгани, оқибатда дунё бўйича қарийб 2 миллиард гектар ер майдони яроқсиз аҳволга келгани масаланинг нечоғли долзарб эканлигини кўрсатиб турибди.\nАна шундай мураккаб вазиятда юртимизда ер ресурсларини асраш, ундан самарали фойдаланиш борасида кенг кўламли ислоҳотлар олиб борилаётгани диққатга сазовордир. Ўзбекистон иқлим ўзгаришлари, чўлланишга қарши курашиш, биологик хилмахилликни сақлаш, бутунжаҳон маданий меросни муҳофаза қилишга доир конвенциялар ҳамда бошқа экологик йўналишдаги халқаро шартномаларга қўшилганки, бу мамлакатимизда мазкур йўналишда салмоқли ишлар олиб борилаётганидан далолат беради.\nАслида, республикамизда ердан оқилона фойдаланишга Юртбошимиз ташаббуси билан ҳали собиқ иттифоқ мавжуд бўлган даврдаёқ эътибор қаратила бошланган эди. Яъни 1989 йилда қишлоқ аҳолисининг шахсий ёрдамчи хўжаликларини ҳамда якка тартибда уй-жой қурилишини янада ривожлантиришга доир қабул қилинган Фармон асосида 400 минг гектар суғориладиган ер участкаси 2,5 миллиондан ортиқ оилага томорқа сифатида ажратиб берилди. Бу эса соҳадаги ислоҳотларнинг тамал тоши бўлди, аҳолининг руҳини кўтариб, келажакка умид ва ишончини уйғотди.\nБу ҳақда фикр юритганда, Президентимизнинг қуйидаги сўзларини келтириб ўтиш ўринли: “Шу нарса барчамизга яхши маълум бўлиши керакки, биздаги ўта оғир сув тақчиллиги шароитида Ўзбекистон ерларининг фақатгина 10 фоизидан қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш мақсадларида фойдаланиш мумкин. Мамлакатимиз аҳолиси асосий қисмининг даромади ва фаровонлиги мана шу ердан самарали фойдалана олишимизга, унинг ҳосилдорлигини қай даражада сақлаб туришимизга боғлиқ эканини англаган ҳолда бу муаммо нақадар муҳим эканини тушунишимиз қийин эмас”.\nДарҳақиқат, истиқлолнинг дастлабки йилларида соҳанинг ҳуқуқий асоси яратилиб, унинг ривожига янада жиддий эътибор қаратила бошланди. Жумладан, Ўзбекистон Республикасининг Ер кодекси, “Фермер хўжалиги тўғрисида”, “Деҳқон хўжалиги тўғрисида” ҳамда “Давлат ер кадастри тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси қонунлари, Президент фармонлари ва ҳукуматнинг бир қатор қарорлари қабул қилинди.\nЕрдан фойдаланиш, геодезия ҳамда картография соҳасидаги бошқарув тизимини янада такомиллаштириш, ер муносабатларини тартибга солиш, Давлат кадастрлари ягона тизимини юритиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2004 йил 15 октябрдаги Фармонига асосан, Ер ресурслари давлат қўмитаси ҳамда Геодезия, картография ва давлат кадастри Бош бошқармаси тугатилиб, уларнинг негизида Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси ташкил қилинди.\nАйтиш жоизки, соҳа мутахассислари томонидан ерга оид қонун ва меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларнинг изчил ижросини таъминлаш, уларнинг мазмун-моҳиятини кенгроқ тушунтириш бўйича жойларда тарғибот-ташвиқот тадбирларини ўтказиш анъанага айланди. Натижада аҳолининг ер ресурсларига бўлган муносабати тубдан ўзгарди. Энг муҳими, деҳқон ва фермер хўжаликларида ердан самарали фойдаланиш, уларни муҳофаза қилишга бўлган масъулияти янада ошди.\nАлбатта, бугунги ижобий натижаларга осонликча эришилгани йўқ. Сабаби, мустабид тузум даврида экин майдонларимизнинг 90 фоизида ғўза парваришланиб, алмашлаб экиш деган қоидага мутлақо амал қилинмаган. Фақат битта мақсадда бешафқат фойдаланилгани оқибатида тупроқ кучсизланиб, она-заминнинг “тинкаси қуриб” бораверган. Энг ачинарлиси, қишлоқ хўжалигига бундай номақбул ёндашув туфайли унумдор ерлар ва ажойиб табиий-иқлим шароитига эга бўлган Ўзбекистонда аҳоли гўшт ҳамда сут маҳсулотлари, ғалла ва ҳатто мева-сабзавот, картошка билан тўлиқ -таъминланмаган.\nМамлакатимиз истиқлолга эришгач, қишлоқ хўжалигида ишлаб чиқариш тубдан ислоҳ қилиниб, маъмурий ҳамда режали-тақсимот тизимидан воз кечилди ва бозор муносабатларига ўтиш йўлидан борилди.\nМустақиллигимизнинг дастлабки йилларида деҳқон ва фермер хўжаликларига қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш учун ер участкалари 10 йилга ижарага берилар эди. Қишлоқ хўжалигида изчиллик билан олиб борилган кенг қамровли ислоҳотлар хўжалик юритиш, фермер ҳамда деҳқон хўжаликларини бошқариш тизимининг янгича босқичини тақозо этарди. 1998 йилда қабул қилинган “Фермер хўжалиги тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни бу борада муҳим омил бўлди. Унга кўра, фермер хўжаликларига ер участкалари узоқ муддатга, яъни 50 йилгача, бироқ 30 йилдан кам бўлмаган муддатга ижарага берилиши белгиланди.\nБугунги кунда фермерлик ҳаракати хақли равишда соҳанинг етакчи бўғинига айланиб, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштирувчи асосий куч мақомини олди. Натижада фермер хўжаликларининг тўлиқ иқтисодий ва молиявий мустақиллиги таъминланди. Шубҳасиз, бу узоқ муддатга ижарага берилган ер ресурсларидан мақсадли, оқилона ҳамда самарали фойдаланишни рағбатлантириш бўйича яратилган ҳуқуқий шарт-шароит ва кафолатлар шарофатидир.\nҲозирги вақтда фермерлик ҳаракати ўз таркибида 160 мингдан зиёд фермер хўжалигини бирлаштирмоқда. Мамлакатимиздаги жами ҳайдаладиган ерларнинг\n90 фоизидан ортиғи, етиштириладиган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг асосий қисми фермерлар ҳиссасига тўғри келмоқда. Давлатимиз раҳбари таъкидлаганидек, кун сайин мустаҳкамланиб, ҳал қилувчи кучга айланиб бораётган фермерлик ҳаракати Ўзбекистонда ўзини тўла оқлади ҳамда бунга ҳеч қандай шубҳа бўлиши мумкин эмас.\nЭнг асосийси, ишга, ерга бўлган муносабатнинг ўзгариши, деҳқонларнинг моддий манфаатдорлиги ортиши, фермер хўжаликларига давлат томонидан зарур имтиёз ва преференциялар берилиши туфайли экин майдонлари чинакам саховат манбаига айланди. Буни кейинги йилларда қишлоқ хўжалиги экин ерларининг балл бонитети ошаётганлиги мисолида ҳам кўриш мумкин.\nГап шундаки, қисқа давр ичида суғориладиган қишлоқ хўжалиги ерларининг ўртача балл бонитети Наманган, Навоий ҳамда Хоразм вилоятларида ширкат хўжаликлари давридаги кўрсаткичга нисбатан 1, Қашқадарё вилоятида 1,5, Самарқанд вилоятида 2,3, Сирдарё вилоятида эса 2,5 балл ошди.\nЭътиборлиси, бугунги кунда ҳар бир фермер ўзи фойдаланаётган ер майдонида тупроқларнинг хосса-хусусиятлари ва табиий унумдорлик даражаси тўғрисидаги муҳим кадастр маълумотларига эга. Шу маълумотлар асосида қишлоқ хўжалиги экинлари илмий асосланган ҳолда жойлаштирилмоқда. Натижада маҳсулот етиштириш ҳажми йил сайин кўпайиб, аҳолининг муҳим озиқ-овқат маҳсулотларига бўлган эҳтиёжи тўлиқ қондирилаяпти. Айни чоғда кўп миқдорда боғ ҳамда дала неъматлари экспорт қилиниб, соҳада самарадорлик ошиб бораётир.\nЮртимизда тупроқ унумдорлигини пасайтирувчи омилларни аниқлаш, уларнинг олдини олиш ва оқибатларини бартараф этишга қаратилган чора-тадбирлар жорий йилда ҳам изчил давом эттирилаётир. Президентимиз мамлакатимизни 2015 йилда ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш якунлари ва 2016 йилга мўлжалланган иқтисодий дастурнинг энг муҳим устувор йўналишларига бағишланган Вазирлар Маҳкамасининг кенгайтирилган мажлисидаги маърузасида ушбу масалага алоҳида тўхталиб, қишлоқ хўжалиги соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотлар ҳамда таркибий ўзгаришларни янада чуқурлаштириш, ер ва сув ресурсларидан самарали фойдаланиш 2016 йил ҳамда яқин истиқболга мўлжалланган иқтисодий дастуримизнинг принципиал муҳим йўналиши эканлигини алоҳида таъкидлади. Зеро, ҳамма вақт тириклик манбаи бўлиб келган ердан оқилона фойдаланиш қишлоқ хўжалигини барқарор ривожлантиришнинг зарурий шарти, фаровон ҳаётимизнинг мустаҳкам пойдеворидир.\nкартография ва давлат кадастри давлат қўмитаси раиси.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Шифобахш зираворлар — экспортга\tАдирлар боғларга бурканади »


Академия талабалар турар жойи фаолиятига оид асосий меъёрий ҳужжат “Талабалар турар жойи” тўғрисидаги Низом ҳисобланади. У Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2017 йил 23 августдаги 600-сонли буйруғи асосида ишлаб чиқилган ва Ўзбекистон халқаро ислом академияси Кенгашининг 2018 йил 30 августдаги 1-сон мажлиси қарори билан тасдиқланган. Шунингдек, ТТЖ Академиянинг ички тартиб қоидалари Низоми, ТТЖ “Талабалар кенгаши” иш режаси асосида фаолият юритади.\nАкадемия ҳовлисида жойлашган 1 та бинодан иборат Талабалар турар жойи (ТТЖ) 242 нафар талаба ўринга мўлжалланган.\nТТЖнинг биринчи қаватида ўқув зали, маънавият ва маърифат хонаси, тиббиёт ҳамда тарбиячилар хоналари жойлашган. Бундан ташқари, барча этажларда ўқув хонаси, ошхона, ҳожатхона, ювиниш хонаси, душ ҳам мавжуд. Талабалар яшаш хоналари дарс қилиш ва яшаш учун керакли бўлган мебель ва бошқа жиҳозлар билан таъминланган.\nҲар бир қаватда замонавий телевизорлар ва WiFi қурилмалари ўрнатилган бўлиб, талабалар юртимизда ва жаҳонда юз бераётган сўнги ўзгаришлар, мамлакатимизда олиб борилаётган ислоҳотлар билан танишиб борадилар ҳамда маданий ҳордиқ чиқарадилар.\nТТЖда талабалар ўзини-ўзи бошқарув тизимини жорий этиш мақсадида, шу ерда истиқомат қилувчи фаол ва жамоатчи талабалар орасидан танлов асосида ТТЖ ва қаватлар сардорлари тайинланади. Улар ТТЖдаги шарт-шароитлар, талабаларнинг ички тартиб-интизомга риоя этиши, талабалар навбатчилиги, шу ерда ўтказиладиган маънавий-марифий тадбирлар ва турли байрамларга тайёргарлик каби масалалар муҳокама қиладилар.\nАкадемия талабалар турар жойида тарбиявий ишларга Ёшлар билан ишлаш бўйича проректор бошчилигида факультет деканлари, Ёшлар билан ишлаш, маънавият ва маърифат бўлими, ёшлар билан ишлаш бўйича декан ўринбосарлари, профессор-ўқитувчилар ва мураббийлар жалб этилган.\nШунингдек, Талабалар турар жойида фаолият олиб борадиган тарбиячи-педагог талабаларнинг маънавий-ахлоқий тарбияси бўйича масъул этиб тайинланган бўлиб, мунтазам равишда талабалар билан тарбиявий ишлар амалга ошириб боради.\nАкадемия раҳбарияти, талабалар турар жойи маъмурияти, Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Академия бошланғич ташкилоти ҳамда кафедра профессор-ўқитувчилари талабаларнинг истак ва хоҳишларидан келиб чиқиб, турли маънавий-маърифий, тарбиявий тадбирлар, учрашувлар, давра суҳбатлари ташкил этади.\nАкадемия талабалар турар жойида яшовчи талабалар бўш вақтларини мазмунли ўтказиш ва улар орасида соғлом турмуш тарзини тарғиб этиш мақсадида олийгоҳнинг спорт залида турли спорт, тил ўрганиш тўгараклари, компьютер саводхонлиги, тўқувчилик тўгараклари фаолият юритмоқда. Пазандачилик, уй ҳамширалиги, бадиий ҳаваскорлик каби тўгараклар ташкил этилиши режалаштирилган.\nИжара шартнома НАМУНАСИ\nТалабалар турар жойи НИЗОМИ


Фармацевтика тармоғидаги кўрсаткичлар таҳлил қилиниб, қўшимча вазифалар белгиланди – Қонунчилик муаммолари институти\nФармацевтика тармоғидаги кўрсаткичлар таҳлил қилиниб, қўшимча вазифалар белгиланди\nПрезидент Шавкат Мирзиёев 12 апрель куни фармацевтика тармоғини ривожлантириш масалалари бўйича йиғилиш ўтказди.\nЖорий йил 21 январда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022-2026 йилларда фармацевтика тармоғини жадал ривожлантиришга оид фармони қабул қилинган эди. Унга кўра, маҳаллий дори воситалари ишлаб чиқариш ҳажмини 3 баробарга ошириш, ички бозорни таъминлаш даражасини натурал ҳажмда 80 фоизга етказиш вазифаси қўйилган.\nЙиғилишда шу борада бошланган ишлар, тармоқдаги лойиҳалар ҳолати танқидий таҳлил қилинди.\nМамлакатимизда йилига 1 миллиард 600 миллион долларлик фармацевтика маҳсулотлари истеъмол қилинади. Шундан катта қисми – қарийб 1 миллиард 200 миллион долларлик маҳсулотлар импорт қилинмоқда.\nҲудудлар кесимида олганда, маҳаллийлаштириш даражаси мутлақо қониқарсиз. Қашқадарё, Сурхондарё, Хоразм, Бухоро ва Фарғона вилоятларида истеъмол қилинадиган дорининг атиги 2-5 фоизи маҳаллий ишлаб чиқарувчилар ҳиссасига тўғри келади.\nШу боис, Фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлигида лойиҳалар билан ишлаш тизимини янгидан қилиш вазифаси қўйилди. Дори воситаларига талабни ўрганиб, уларни маҳаллийлаштириш чора-тадбирлари белгиланди.\nХусусан, жорий йилнинг ўзида 80 миллион долларлик 34 та лойиҳа режалаштирилган. Мутасаддиларга бу борада тадбиркорларга кўмаклашиб, лойиҳаларни ўз вақтида ишга тушириш бўйича топшириқлар берилди. Йирик хорижий компаниялар билан музокаралар ўтказиб, уларнинг брендларни жалб қилиш муҳимлиги таъкидланди.\nШунингдек, Инвестициялар лойиҳа маркази томонидан яна 18 та истиқболли лойиҳа ишлаб чиқилган. Давлатимиз раҳбари уларни Ҳиндистон, Германия, Туркия, Хитой, Жанубий Корея каби давлатлар компаниялари билан ҳамкорликда ташкил этиш бўйича тавсиялар берди. Янги лойиҳаларни молиялаштириш ҳамда айланма маблағлар учун 200 миллион доллар кредит ресурслари жалб қилинадиган бўлди.\nТармоқдаги экспорт масаласи муҳокама қилинар экан, унинг катта қисми Тошкент шаҳри, Тошкент ва Сирдарё вилоятларидан бўлаётгани, қолган ҳудудларда бу кўрсаткич анчада паст экани кўрсатиб ўтилди. Янги лойиҳалар натижасида фармацевтика маҳсулотлари экспортини кескин ошириш мумкинлиги қайд этилди.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги ҳамда Молия вазирлигига юртимизда талаб юқори бўлган 120 турдаги дори воситаларини маҳаллий ишлаб чиқарувчилардан 3 йил муддатга кафолатли харид қилиш бўйича кўрсатма берилди. Бунда, айниқса, онкология, гематология, эндокринология ва вирусли касалликлар учун дорилар нархини арзонлаштириш кераклиги таъкидланди.\nЙиғилишда маҳаллий ишлаб чиқарувчиларни қўллаб-қувватлаш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.\nБугунги кунгача дори ва тиббий воситалар ишлаб чиқариш учун қўшилган қиймат солиғидан озод этиладиган хомашёлар рўйхати бешта идора томонидан тасдиқланар эди. Эндиликда бу рўйхат учта – Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Божхона қўмитаси ва Фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлиги томонидан тасдиқланиши белгиланди.\nШунингдек, энди маҳаллий корхоналарнинг “GMP” сертификатини олиш билан боғлиқ харажатлари Фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлиги томонидан қоплаб берилади. Корхоналарни модернизация қилишни молиялаштириш Тўғридан-тўғридан инвестициялар жамғармаси иштирокида амалга оширилади.\nҚишлоқ хўжалиги вазирлиги ва вилоят ҳокимларига 80 та туманни доривор ўсимликларни етиштиришга мослаштириб, плантациялар ташкил этиш топширилди.\nБу тажрибани кенгайтиришда кооперация ва оилавий тадбиркорлик учун назарда тутилган барча имтиёз ва молиялаштириш тартиблари татбиқ этилади.\nҚайд этилганидек, доривор ўсимликларни қайта ишлайдиган корхоналар 2025 йил 1 январга қадар ускуна ва эҳтиёт қисмлар, хомашё импортида божхона божидан озод қилинади. Уларга тайёр маҳсулотлар экспорти учун транспорт харажатларининг 50 фоизигача қисми қоплаб берилади, ҳар 10 гектар плантацияларга сув чиқариш учун 600 минг сўмдан субсидия ажратилади, доривор ўсимликлар плантацияларига бошқа турдаги қишлоқ хўжалиги экинларини жойлаштиришга йўл қўйилмайди.\nДавлатимиз раҳбари доривор ўсимликлар кластерлари ташкил этиш, ҳудудлардаги олий таълим муассасаларида фармацевтика бўйича факультетлар очиш таклифларини қўллаб-қувватлади.\nЙиғилишда муҳокама қилинган масалалар юзасидан мутасаддилар, соҳадаги етакчи корхоналар раҳбарлари ва доривор ўсимлик етиштирувчи тадбиркорлар сўзга чиқди. Президентимиз уларнинг таклиф ва ташаббусларини амалга ошириш бўйича кўрсатмалар берди.\nЎзбекистонда халқаро тижорат арбитражининг ривожланиш истиқболлари


25 Декабрь 13:28\nҚорақалпоғистоннинг Нукус шаҳридаги президент мактаби Ўзбекистан Президенти Ш. Мирзиёев ташаббуси билан 2019 йил 11 декабрда очилган. Ўшандан бери мактабда иқтидорли болалар таълим олмоқда. Яқинда мактабнинг 11-синф ўқувчиси Арислан Қалбаев Дрексел университетининг - 169 200 АҚШ доллари, Ҳалт халқаро бизнес мактабининг - 40 000 АҚШ доллари, Майами университетининг - 88 000 АҚШ доллари, жами 297 000 АҚШ доллари миқдоридаги грантни қўлга киритди.\nАрислан Қалбаев 2004 йил 9 августда Нукус шаҳрида туғилган. Унинг ота-онаси санъат соҳасида ишлайди. Отаси Бозорбай Ерниязов Нукус шаҳридаги ихтисослаштирилган маданият билим юртининг халқ мусиқаси бўлимида қашқар рубоб-прима фанидан, онаси Тамара Тожимуратова ушбу мактабда хор ва солфежиодан дарс беради.\nА. Қалбаев инглиз тилига қизиқади. Мактабда фан олимпиадаларида қатнашган, 2017 йилда шаҳар, 2018 йилда республика ғолиби бўлган.\n9 синфгача Нукус шаҳридаги 37-сонли махсус мактабда таҳсил олган. Синф раҳбари Мухаббат Тлеуова, инглиз тили ўқитувчилари Қарлиғаш Алиева ва Гулнара Ережепова А. Қалбаевга таълим йўлида тўғри йўл-йўриқ бериб, кучайишига ёрдам берди. 2019 йилда Нукус шаҳридаги Президент мактабига ўқишга қабул қилинган. Ушбу мактабда илмий изланишларини давом эттириш учун кўплаб имкониятлар мавжудлигини билиб, 10 синфда IELTS имтиҳонини топшириб, C-1 даражасига эга бўлди.\n«Арисланбек ибратли шогирдларимдан. Келажаги ёрқин бўлсин деп тилайман. Бошқа ўқувчиларга йўлини берсин!», – дейди қорақалпоқ тили ва адабиёти ўқитувчиси, филология фанлари номзоди (PhD) Гулбаҳар Бегмуратова.\n297 минг доллар грант ютиб олган А. Қалбаев АҚШ университетида иқтисод бўйича тахсил олишни ва халқаро бизнесни ривожлантиришни орзу қилади.\nМуаллиф: Бекобод Узоқов.


Алишер Усмоновнинг бойлиги бир йилда 1,5 миллиард долларга камайди\n10:55 / 30.12.2015\n2015 йилнинг 28 декабрь ҳолатига кўра, келиб чиқиши ўзбекистонлик бўлган миллиардер Алишер Усмоновнинг бойлиги 1,5 миллиард долларга камайиб, жами 12 млрд долларни ташкил этди. Бу ҳақда Bloomberg Billionaires Index ҳисоботида сўз кетади.\nBloomberg агентлигининг маълум қилишича, дунёнинг 400 нафар энг бадавлат инсони рўйхатидан ўрин олган 19 нафар россиялик миллиардернинг даромадлари поёнига етаётган йилда жами бўлиб 8 миллиард долларга қисқарган. Ушбу рўйхатнинг биринчи поғонасидан 1,6 миллиардлик йўқотиш билан йилни якунлаётган “Роенова” директорлар кенгаши раиси Виктор Вексельберг ўрин олган. Унинг бойлиги 12,6 миллиардни ташкил этиб, дунё рейтингида 69-ўринни банд этди.\nИккинчи бўлиб эса дунё бадавлатлари рўйхатининг 80-поғонасини эгаллаган 62 ёшли Алишер Усмонов тилга олинган.\n2015 йил якунларига кўра, дунёдаги 400 миллардернинг даромадлари 19 миллард долларга камайган. Нашрнинг қайд этишича, индекс тузиб келинаётган сўнгги уч йил ичидаги энг юқори кўрсаткич ҳисобланади. Энг кўп йўқотиш эса мексикалик телекоммуникация магнати Карлос Слимга тегишли бўлди.\n2013 йил май ойида дунёнинг энг бой инсони бўлган миллиардернинг маблағлари 2015 йил охиригача 20 миллард долларга камайиб, 53 миллард долларни ташкил этди. Бунга унинг асосий активлари жойлаштирилган America Movil SAB компанияси даромадларининг 25 фоизга камайгани сабаб бўлди.


Калифорниядаги тўғондан тўғридан-тўғри трансляция узатилмоқда\n21:30 / 13.02.2017\nYouTube'да АҚШдаги энг катта тўғондан тўғридан-тўғри видеотрансляция йўлга қўйилди. Тўғон Оровилл шаҳри яқинида жойлашган. FOX40 шу ҳақида хабар берди.\nМанбага кўра, штат губернатори Жерри Браун уч округ - Саттер, Бьютт ва Юба округларида фавқулодда вазият режимини эълон қилган. "Мен дам олиш кунлари давомида Оровиллдаги вазиятни кузатган фавқулодда-қутқарув хизматлар вакиллари билан узвий алоқада бўлдим. Айтиш жоизки, вазият мунтазам равишда ўзгармоқда ва мураккаблашмоқда", - дея таъкидлади амалдор.\nБундан аввал деярли 200 минг кишининг эвакауцияси ҳақида хабар берилган эди.\n11 февраль куни кучли ёмғирлардан кейин сув тўғоннинг аввал захира, кейин асосий ҳавзасидан тоша бошлади. Шундан сўнг эрозия туфайли тўғонга зиён етгани маълум бўлди. Оровилл кўлидаги сув сатҳи сезиларли даражада кўтарилди. Ҳукумат тўғоннинг зиён етган қисми қулаб, сув оқимининг назоратдан чиқишидан хавфсирамоқда.\nКалифорния хавф тўғон Оровилл


Ўзбек-испан ширкати ишчиси мажбурий меҳнат қурбони бўлди\nОлмалиқдаги “Аммофос-Максам” ширкати ишчиси, 2018 йилги пахта мавсумида мажбурий теримга олиб чиқилган 24 ёшли Соҳибжон Муталибов Жиззах вилоятининг Дўстлик тумани шифохонасида оламдан ўтди. Маҳаллий йигит билан муштлашувда унинг бош чаноғи уриб ёрилган эди.\nТошкент вилоятининг Олмалиқ туманида жойлашган “Аммофос-Максам” минерал ўғит ишлаб чиқаришга ихтисослашган Ўзбекистондаги йирик ширкатдир.\nМуталибовлар оиласи яшайдиган Олмалиқ шу ягона иш берувчи корхона мавжуд бўлган анчагина қашшоқ бир шаҳардир. Соҳибжон “Аммофос-Максам” кимё заводида ўлимига қадар беш йил ишлади ва ҳар йили кузда пахтага олиб чиқилди.\nУнинг оиласи муштлашувга нима сабаб бўлганини билмайди, ҳозирги пайтда бу юзадан суд тергови давом этмоқда.\nСоҳибжоннинг ўлимидан сўнг унинг отаси Иброҳим ширкат раҳбарлари билан учрашишга уринди, бироқ бунга йўл берилмади. Оила завод касаба уюшмасидан фақат 600 доллар олди.\nСоҳибжон Муталибов ўз иш берувчисининг пахта теришга чиқариш талабини рад қила олмасди, чунки у оиласининг ягона боқувчиси бўлароқ, ишдан бўшатишларини истамасди.\nЎзбекистонда 2018 йилги пахта мавсумида мамлакат бўйлаб давлат ва хусусий секторда ишловчи юз минглаб ходимлар ишдан бўшатиш таҳдиди остида мажбурий меҳнатга жалб қилинди.\nЎзбекистон-Германия инсон ҳуқуқлари форуми (UGF) тайёрлаган видеони “Элтуз” таҳририяти ўзбек тилига ўгирди.\ndata-title="Ўзбек-испан ширкати ишчиси мажбурий меҳнат қурбони бўлди" data-description="<!-- wp:paragraph --> <p>Олмалиқдаги "Аммофос-Максам" ширкати ишчиси, 2018 йилги пахта мавсумида мажбурий теримга олиб чиқилган  24 ёшли Соҳибжон Муталибов Жиззах вилоятининг ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2019/01/r6246937.jpg" data-url="https://eltuz.com/dokument/208402/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\nАсосий ўқув қоидалари эслатилади…\nҲар бир ўқув йили, чораги Ўзбекистон мактабларининг эски анъанаси бўлган макулатура, темир-терсак, обуна, турли жамғармалардан ташқари, туғилган кун, арча, ...


Туркманистонда мактаб ўқувчилари «хавфсизлик стикерлари» учун пул тўлашмоқда\nАшхобод мактаблари ижтимоий масофа зарурлиги ҳақида огоҳлантирувчи «хавфсизлик стикерлари»ни сотиб олиш учун ўқувчилардан пул йиғишни ташкил қилмоқда, деб хабар берди «Озодлик» радиосининг туркман хизмати.\nНашрнинг таъкидлашича, маблағ йиғиш ҳар йили президент портретлари учун қўшиладиган бадалларга қўшимча бўлиб келган. Туркманистон раҳбари Гурбангули Бердимуҳамедов портретларини мактаб синфларида алмаштириш ҳар бир ўқувчига 50 манатдан (тахминан 14 доллар) тушади.\n«Ўғлим мактабдан эндигина қайтди. Синф раҳбари ҳар бир ўқувчидан 50 манатдан топширишни талаб қилади. Пуллар президент портретларини алмаштириш ва вирусга қарши дезинфекцияловчи воситаларни сотиб олиш учун йиғилади», — дейди Ашхобод мактабларидан бирининг ўқувчиси. Уларнинг сўзларига кўра, йиғилган пулга директор хонаси учун дезинфекцияловчи спрейи сотиб олиш ҳам режалаштирилган.\nСинф хоналарида талабалар ижтимоий масофа билан ўтиришади. Ушбу қоидага риоя қилиш учун иш столига огоҳлантириш стикерлари ёпиштирилган. Стикерлар ҳам ўқувчилар ҳисобидан сотиб олинади, деб ёзади нашр. Бу мақсадлар учун ҳар бир талаба қўшимча 5 манат (тахминан $ 1,5) топшириши шарт.\nCOVID-19 пандемияси муносабати билан, мамлакатда бир неча маротаба аҳолидан дезинфекцияловчи воситалар ва асбоб-ускуналар, иссиқлик ўлчагичлар, биринчи тиббий ёрдам тўплами, шунингдек, президент Гурбангули Бердимуҳамедов айтганидек, малала ва қизилмия илдизи сотиб олиш учун маблағ йиғиш ташкил этилди.\nТуркманистон расмийлари мамлакатда коронавирус йўқлигини таъкидлашда давом этмоқда. Ўз навбатида, мустақил ОАВ мамлакатда узоқ вақтдан бери COVID-19 борлигини ва ундан кўп одамлар ўлганини ёзади. Туркманистонда коронавирус борлиги билвосита белгилар билан ҳам кўрсатилади. Масалан, пневмониядан вафот этганларнинг жасадлари қора сумкаларда шифохоналардан қариндошларига топширилади ва очилишига рухсат берилмайди.\nШу билан бирга, Туркманистонда қатъий чекловлар амал қилади ва одамлар ниқоб тақишга мажбур. Расмийлар буни Орол денгизидан чиқадиган «зарарли чанг» хавфи билан боғлайдилар. Туркманистонда коронавирусга тест бор, лекин COVID-19 борлиги ҳақида ижобий натижа берган сертификатлар топширилмаяпти.


Нилуфар Усмонова билан эксклюзив интервью - Darakchi\nНилуфар Усмонова билан эксклюзив интервью\nШОУ-БИЗНЕС 13.02.2017, 16:03\nТеги: Шоу-бизнес, Нилуфар Усмонова\nГалдаги суҳбатдошимиз ижод ва оилани “тарози палласи”да тенг ушлай олишни уддасидан чиқадиган, айни дамда тўртинчи бор оналик бахтига эришиш остонасидаги хонанда Нилуфар УСМОНОВА...\n— Нилуфар, насиб этса, тўртинчи бор оналик бахтига эришиш арафасидасиз. Жудаям қиз фарзанд кўришни ният қилардингиз, қизиқишингиз устунлик қилиб, жинсини аниқлаштиргандирсиз?\n— Албатта! Лекин барибир текширув натижасига тўла ишонч ҳосил қилмадим. Чунки баъзи танишларимда текширув натижасининг акси кузатилган. Бироқ таъкидлаганингиздек, қизлик бўлишни жудаям истаяпман.\n— "Қиз ва ўғил фарзандга ҳомиладорлик ҳар хил кечади", дейишади-ку…\n— Тўғри, "ўғил бўлса, онанинг ҳуснига ҳусн қўшилади, қизда эса аксинча", дейишади. Ташқи кўриниш, овқатланишда ўзгариш сезмадим. Лекин дангаса бўлиб қолганман (кулади).\n— Насиб бўлса, онангизни бой қиларкансиз. Яна бир карра буви бўлишдан севинчи ичига сиғмаётган бўлса керак? Ахир "данагидан мағзи ширин", деб бежиз айтишмайди-ку!\n— Хурсанд бўлишдан ҳам кўра аввало соғлигимни ўйлайдилар. Хавотирланганларидан "Кўзинг ёриб бўлганидан кейин айт, унгача лом-мим, дема", деяверадилар.\n— Ўғилларингиз туғилгунига қадар ҳам онангизга айтмаганмисиз?\n— Аввало, биринчи бўлиб онамдан суюнчи олиб, хурсанд қилгим келади. Ва албатта онамни соғлигини ўйлаб, ўғилларим дунёга келгунга қадар айтмаганман. Онам "Бир маротаба она бўлиш азобини тотиб кўрганман, етади", дейдилар. Қайғуриб, юраги ёмон бўлиб қолишидан жуда қўрқаман.\n— Cиз бувингизнинг боласи бўлгансиз. Фарзандларингиз ҳам "бувисининг боласи" бўлишини истайсизми ё ота-онасининг?\n— Ўғилларим "бувисининг боласи", бунга қаршилигим йўқ. Уйда буви, бува, отаси, қисқаси мендан бошқа ҳамма эркалатади. "Онангга айтиб берамиз", дейишса, шўхликлари бирдан ёдидан чиқади, ахир кимдандир қўрқиши керак-ку. Жаҳлимни чиқаришса, урмайман, уришмайман, хафа бўлиб насиҳат қиламан, кейин юрагим ёмон бўлиб қолади, йиғлаб ҳам бераман. Сиримни очаман, бунинг ҳаммаси саҳналаштирилган "томоша" бўлади. Ўғилларимга шу "томоша"мнинг ўзи етади (кулади).\n— Интернет сайтларига берган интервьюнгиздан бирида туғилмаган фарзандингиз нобуд бўлганини айтгандингиз. Кўпчилик эса бу маълумотни энди туғилажак фарзандингиз билан боғлади, кўнглингизга оғир ботгандир?\n— Нимасини айтасиз, худди шундай бўлишини тилаётгандек туюларкан одамга. Ўқиганимда жуда қаттиқ ранжидим, кейин барини орқага ташладим. Гапларимни бошқача талқин қилганликлари учун ҳам интервью бермайдиган бўлиб қолдим.\n— Инстаграм тармоғидаги шахсий саҳифангизга қўяётган расмларингиздан маълумки, аввалгига нисбатан эътиборингизни фарзандларингизга қаратгансиз. Бунинг гашти ижодникидан тотлироқдир-а?\n— Ҳақсиз, гашти ўзгача. Ўғилларим ҳозир ақлини таниган, вояга етганида, "онам вақтини биз билан ўтказарди", деб эслаб юришади. Ўзим ўғилларимнинг ёшида бўлган пайтимни эслайман, ҳар бир воқеа кинотасмасидек кўз олдимда қолган. Бор эътиборимни ўғилларимга қаратишимнинг яна бир сабаби, кўзим ёригач, чақалоқ билан овора бўлиб қоламан. Фарзандларимнинг қайтариб бўлмас онларидан завқланиб яшагим келяпти. Улғайишганидан кейин истасам ҳам уларнинг вақтини тополмайман. Ўғилларим онасининг бахтли аёл эканини кўриб улғаяётганидан ҳам хурсандман. Онанинг бахтини кўрмай улғайган ўғиллар эртага рафиқасини қандай бахтли қилади? Бу жиҳатларни ҳам унутмаслик керак!\n— Шахсий ҳаётда юз фоиз бахтлиман, деёласизми?\n— Шубҳасиз! Ота-онам, турмуш ўртоғим, фарзандларим ёнимда. Ҳар бир куним ва берган неъматларига шукр қиламан. Нолисам, ношукрлик бўлиб қолади. Назаримда, халқнинг дуоси билан шу кунларга етиб келдим.\n— Онангиз Юлдуз Усмонова, сиз ва яна бир қатор хонандалар ТВ, радиодаги рекламаларсиз ҳам рейтингни бир маромда ушлаб туриш мумкинлигини исботладингиз. Нима деб ўйлайсиз, ҳақиқий ижодкорга "прома" керакми ўзи?\n— Ҳақсиз, Юлдуз Усмонова 10 йиллик танаффусга, Озодбек Назарбеков тинмай клип суратга олмаганига қарамай, ҳануз севимли. Лекин ўзимни сира бу рўйхатга қўшмаган эканман. Агар шундай бўлса, шукр ва бениҳоя хурсандман. Аслида мендек кайфият ва кўнгил амрига қараб ишлаш керак эмас. Лекин кўнгилингизда кечаётган туғёнларни шоирга айтиб, ҳамкорликда ишлаш ҳам яхши натижа беради. Масалан, Якзон, Шуҳрат Нуралиев билан шу тарзда ишлаган жуда кўп қўшиқларимиз юракларга етиб борган. Шуҳрат Нуралиев ҳам "Унутгин", "Кел иккимиз" каби кўплаб қўшиқларимнинг муаллифи. Аслида тўртта альбомим деярли тайёр, лекин ҳозир ишни ниҳоялашга имконим йўқлиги сабаб, тўхтаб турибди. Саволингизга аниқ жавоб берсам, севимли ижодкорга "прома" керакмас!\n— "Кел иккимиз" қўшиғини клипи билан тақдим этганингизга ҳеч қанча вақт бўлмай, ўз мухлисларини топиб улгурди. Тан олиш керак, қўшиқ дард билан куйланган, кимнинг дарди экани эса барчага бирдек қизиқ?\n— Аслида бу қўшиқ 10 йиллик севгимиз тарихи эгаси — турмуш ўртоғимга романтик совға сифатида ёзилганди. Клип сценарийсини ёзиш учун қўшиқни Ёлқин Тўйчиевга бергандим, клип воқеаларини шу тарзда тасаввур қилибди. Меҳнатини қадрлаганим учун сценарийни ўзгартирмай суратга олдик. Тўғри, клипда қисман менинг ҳам ҳаётим акс этган, лекин тўлиқ эмас.\n— Ўғлингиз Саидаъзамхон ҳам бу қўшиғингизни кўп тинглар экан, сабаби билан қизиққанмисиз?\n— Қизиқмаган эканман. Очиғи, ўзбек тилини яхши тушунмайди. Саидаъзамхон "қўшиқ чиройли куйланган", дейди холос. Ижроим ёққани учун тингласа керак. Иброҳимхон арабча қўшиқларни яхши кўради. Сулаймонхон бувисининг мухлиси.\n— "Gipsy Kings" билан "Baila soledad" қўшиғини тақдим этдингиз. Ҳамкорлик таклифи кимдан чиқди?\n— Ҳамкорликни "Gipsy Kings" таклиф қилди. Аввалига йўналишимга мутлақо тескари-ку, деган иккиланиш билан рози бўлгандим, натижа ёмон чиқмади. Аслида мазкур испан тилидаги қўшиқ маҳзун эди, биз шўх қилиб ижро этдик. Клип ҳам табиий ҳолатда суратга олинган. Ҳамкорликдаги яна бир қўшиғимиз деярли тайёр. Улар янги альбомига киритиладиган олтита қўшиқни мен билан ижро этишмоқчи. Ҳозирча ўйлаяпман, аниқ жавоб бермадим. Сабаби, барчага маълум (кулади).\n— "Юлдуз Усмонова санъатга қайтди, ана энди анча хонандалар "элакдан ўтади", деган гаплар қулоққа чалинганди. Бу фикрларга қўшиласизми?\n— Тўғри, ҳақиқий санъатни энди кўришади. Юлдуз Усмоновада Аллоҳ берган истеъдод бор, бу эътирофни онам бўлгани учун айтаётганим йўқ. Хонандаларнинг "элакдан ўтиши" ҳам табиий. Хонандалар ҳеч бўлмаса, юқори поғоналарга чиқиш учун ҳаракат қилади, натижада янги қирралари очилади. Чўққига интилиш фақат ижобий натижа беради. Акси бўлса, "элак"дан тушиб қолаверади.\n— Кўпчилик хонандалар "мухлис ва санъаткор ўртасида чегара бўлиши керак, йўқса қадринг қолмайди", деган фикрда. Сиз эса мухлислар билан тўғридан-тўғри боғланиб, мулоқот қилишни канда қилмайсиз.\n— Қадрли бўлиш тушунчаси мухлислар билан чегара сақлаш билан ўлчанмайди, назаримда. Лекин тўғри, жонли мулоқот жараёнида ғашимга тегадиган ҳолатлар ҳам бўлади. "Тишингизни оқартирганмисиз?", "Лабингизга нима бўлган, тишлаб олганмисиз?" деб қайта-қайта сўрайверишади. Лабимдаги қора нуқта табиий ҳол, деб тушунтириб ўтираман (кулади). Баъзилар "Саволимга жавоб бермадингиз", дейишади, аслида эса "салом", деган сўздан бошқа нарса ёзмаган бўлади.\n— 2014 йилнинг кузида концерт бериш ниятида эдингиз, бироқ…\n— Тўғри, ҳалигача концерт бермадим. Ҳақиқатан концерт дастуримни тақдим қилишнинг вақти келди. Насиб бўлса, концертимни жонли ижрода тақдим этаман.\n— Интизорлик билан кутамиз!\n— Ишончингизни қозониш учун…\n— Илк кўришганимда кўнглимга ёқдими, ўша одамга доимий ишонаман.\n— Жаҳлингиз чиққанида…\n— Ўғилларим билан ўйнайман, севимли сериалларимни кўраман.\n— Қайси одатингизни ўзгартирган бўлардингиз?\n— Одамларга боғланиб қолишимни. Шу жиҳатим панд беради.\n— Дўстларингиздаги қадрлайдиган жиҳатингиз?\n— Мени дўстим бўлгани учун қадрли. Уларни бошқалар сариқ чақага илмаслиги мумкин, лекин мен улардан кечмайман.\n— Севимли машғулотингиз…\n— Дам олиш (кулади).\n— Ўзига хослигингиз?\n— Ҳамма нарсани четга суриб, қадрли инсонларимга боримни бераман.\n— Ўзингизга қолса…\n— Худбин бўлардим.\n— Қаршингиздан Ҳизр чиқса…\n— Ҳамма яқинимга соғлиқ, имонимизни мустаҳкам бўлишини сўрардим. Учинчи тилагимни айтмайман (кулади).


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Юрагимда сақлаганларим: “УМИДЛАРИМ САРОБГА АЙЛАНДИ...”\t16:04, 08 декабрь 2015\tҲаммаси ойим мени огоҳлантирмай аммам билан бир қизникига совчиликка борган кундан бошланди, — деди таҳририятга қўнғироқ қилган исмини сир тутишимизни истаган йигит. — Тўғриси, бунақа учрашувларга чиқавериб, юрагимни “жиз” эттирган қизни тополмагандим. Ёшим йигирма еттига қараб кетган бўлсада, бирорта қизни кўз остимга олиб қўймаганимдан хафа бўлдим. Яхши ўқишим, зўр мутахассис бўлишим керак, ундан кейин қизлар масаласини кўриб чиқсам бўлади, дердим.\n- Севинч тур! Ваъда бергандинг-ку! Нега яна ухлаб қолдинг! Тур, турақолсангчи, - дея синглисини шапатилай кетди. Синглим опани аранг ушлаб қолди. Ота-онам қайнотам билан меҳмонхонага кириб кетишди. Бу гал қайнотамнинг боши хам. Отам “сиқилманг, кўргулик” дедилар холос. Онам қандай қилиб бу дарддан қутулиш чорасини топиш мумкинлигини маслаҳат солдилар. Қайнотам тўйдан аввал ҳам бу ҳолат икки марта бўлгани, бироқ докторлар соғлом дея хулоса берганини айтди. Биз барибир ишонқирамай эртаси кун доктирга кўрсатишни режалаштирдик.


Samsung Galaxy S21 ва Galaxy S20 смартфонлари ўртасидаги фарқлар билан танишамиз - Terabayt.Uz\nSamsung ҳафта ўртасида Galaxy S21 линейкасини тақдим қилди. Биз бу ҳақда мана бу ва мана бу мақолаларимизда хабар бергандик.\nЯнги флагман смартфонлар орасида стандарт Galaxy S21 смартфони, стандарт модель билан деярли бир хил бўлган Plus модели ҳамда энг зўр камерафонликка ҳақиқий номзод бўлиши мумкин бўлган Ultra моделлари бор. Агар тақдимот маросимини ўтказиб юборган бўлсангиз, мана бу мақоламиз орқали 14 январь куни тақдим қилинган барча қурилмалар анонсини томоша қилишингиз мумкин.\nКелинг, энди ҳар учала смартфонни ўтган йилги Galaxy S20 моделлари билан таққослаб, қандай апгрейдлар бўлганини кўриб чиқамиз.\nНима ўзгарди? Стандарт модель бутунлай янгича дизайнга эга бўлди. Смартфон экрани ясси қилиб ишланди — бу кимлар учундир яхши ўзгариш бўлса, бошқаларга ёқмаслиги мумкин. Янги чипсет унумдорликнинг сезиларли даражада ошишини та'минлаши керак, бироқ экран резолюцияси 1080p'га туширилди. Аммо панель адаптив янгиланиш частотасига эгалиги боис қувват сарфини оптималлаштиришга эришилади.\n•Арзонроқ бошланғич нарх (€850 vs €999);\n•256ГБ хотира опцияси;\n•Кучлироқ бўлган Gorilla Glass Victus ҳимояси;\n•Экран QHD+ дан FullHD+ га туширилган;\n•Бироз енглироқ ва оғирроқ;\n•microSD карта слоти йўқ;\n•Қадоқ ичида қулоқчин ва қувватлагичлар йўқ (аксарият бозорларда);\n•Орқа панель пластикдан.\nНима ўзгаради? S20+ ва S21+ лар ўртасидаги фарқ худди S20 ва S21'лардаги тафовут билан бир хил нисбатда. Смартфон янгича кўринишга, корпус эса кенгроқ ранглар палитрасига эга. Ясси экран ва асосий камераларнинг техник жиҳатлари ўзгармаган. S21+ дан ToF датчиги олиб ташланган, лекин бу датчикнинг кўпчилик учун амалий аҳамияти ҳам йўқ эди, аслида.\n•Арзонроқ бошланғич нарх (€1,050 vs €1,099);\n•ToF камераси йўқ;\n•Қадоқ ичида қулоқчин ва қувватлагичлар йўқ (аксарият бозорларда).\nНима ўзгарди? Янги Ultra энг катта ўзгаришларни бошдан ўтказган. Ҳаракатланмайдиган контент томошасида экраннинг янгиланиш частотаси 10Hz'гача пасаяди.\nЎтган йилги Ultra билан бу йилгисининг энг катта фарқи, шубҳасиз, орқа панелда намоён бўлади. S20 Ultra'га бир дона 5х телефото камера қўйилган эди. Янги Ultra'га эса битта 3х, битта 10х лик линза қўйилган. Ультракенг бурчакли камера автофокусга эга бўлди. Асосий камера эса паст ёруғликда яхшироқ тасвирлар оладиган қилиб ишланган.\n•10х оптик зум камера;\n•Иккинчи 3х телефото камера;\n•Samsung'нинг 1440p+ 120Hz'лик илк дисплейи, 1,500 нит;\n•Янгича дизайн, корпус ранглари опцияси кўпроқ.\n•Тезкор қувватланиш 45 Вт дан 25 Вт га туширилган;


30-06-2016 | 12:22\nZAMIN.UZ / Спорт / 30 Июн 2016 года1 032\nАргентина терма жамоаси Америка кубоги финалида пенальтилар сериясига кўра Чили термасига мағлубиятга учраб, чемпионликдан қуруқ қолди. Ҳаммадан ҳам ҳужумчи Лионель Мессига қийин бўлди, деб ёзади "Telegraf.uz" сайти.Ҳа, афсонавий футболчи клубдаги фаолиятидан фарқли ўлароқ, ватани терма жамоаси билан айтарли ютуққа эришолмади. Балки омад етишмагандир, эҳтимол жамоавий ўйин ва муҳитда муаммолар бордир. Бир нима дейиш қийин. Аммо финалдан кейин Месси ростмона йиғлади. Ватанига наф келтиролмагани учун куюнди. Шахсий манфаатларини устун қўймади, байроғининг баланд кўтарилишини истагани сезилди.Омад Мессига кулиб боқмади. Марадона билан солиштириш керак эмас. Унинг замони ҳам, футболи ҳам бошқа эди. Лекин Леонинг кўз ёшлари ҳар қандай қалбларни ларзага келтирди. У ватан учун нимадир қила олиш ва ёки ҳеч нима қила олмаслик орасидаги фарқни кўрсатиб берди. Кимсан Лео Месси ўз ватани учун фойда келтиролмаганидан афсусланиб йиғлади.Буни Мессига ачиниш деб қабул қилманг. У бизнинг ачинишимизга муҳтож эмас. Ички ҳиссиётини ҳис этинг. Қанийди футболчиларимиз ҳам финалгача боролмаган пайтда шу қадар ватанпарварлик билан йиғласа... У ватанимни севаман, унинг учун ҳамма нарсага тайёрман, деб жар солмади асло. Индамади ҳатто. Ёрдам ҳам беролмади. Бироқ ватани учун тўкилган кўз ёшлари орқали миллионлаб аргентиналиклар, миллиардлаб инсонлар қалбини яна бир карра ларзага солди ва таъбир жоиз бўлса, забт этди.Евро-2016 мусобақасини олайлик. Мадҳияни қойиллатиб ижро этишда итальянларга тенг келадигани ҳалигача топилмайди. Кечаги Испанияга қарши ўйинда ҳам бутун стадион фақат мадҳияни куйлади. Уларни ҳеч ким мажбурламади, ҳаммаси ватанпарварликдан, ватан учун наф келтиришга қилинаётган ҳаракатлардан дарак бериб турибди.Яна Мессига қайтамиз ва унинг ҳам терма жамоага қайтишини истаймиз. У ҳали ватани учун керак. Ҳиссиётлар ва жаҳл чиққандаги қарор ҳисобга ўтмайди. Унинг кўз ёшлари энди фақат хурсандчиликдан тўкилишини тилаймиз. Омад сенга, Лео!


ОАВ: Оқ уй ўз вакилларини CNN дастурларига юборишдан бош тортди\n09:10 / 01.02.2017\nОқ уй раҳбарияти ўз вакилларини CNN телеканали дастурларига юборишдан бош тортмоқда. У шу тариқа Америкадаги энг йирик телеканални ўз эфирида АҚШ президенти Дональд Трамп маъмурияти овозидан маҳрум этаяпти, деб ёзади Politico.\n«Биз вакилларимизни ўзимизнинг дастуримизни илгари суриш қулай бўлган жойга юбормоқдамиз», - дея маълум қилди Оқ уй амалдорларидан бири. Шу билан бир қаторда, унинг таъкидлашича, CNN телеканали бундай жой эмас экан.\nГазетанинг таъкидлашича, президент маъмурияти вакиллари бунга қарамай ҳали-ҳамон телеканал мухбирлари саволларига жавоб беришмоқда.\nАввалроқ Дональд Трамп CNN телеканалини «ёлғон хабарлар» тарқатувчи оммавий ахборот воситаси деб атаганди.


Маълум қилинишича, сўнгги икки йилда тизимдаги 581 нафар ходимлар турли жиноятларни содир қилганлиги учун жиноий жавобгарликка тортилган.\nТОШКЕНТ, 25 дек — Sputnik. Ўзбекистон бош прокурори Ниғматилла Йўлдошев соғлиқни сақлаш соҳасида коррупция кўпайганини маълум қилди. Бу Коррупцияга қарши курашиш бўйича Республика Идоралараро комиссиясининг кенгайтирилган йиғилишида айтилди.\nБош прокурор соғлиқни сақлаш соҳасидаги тамагирлик ва суиистеъмолчилик, тизимнинг барча бўғинларида коррупциянинг кенг илдиз отгани хавотирли эканини қайд этди.\nУларнинг 114 нафари ёки ҳар тўртинчисининг содир қилган қилмиши коррупциявий жиноят ҳисобланади.\n“Эътибор беринг! 2018 йилда “Ижтимоий фикр” жамоатчилик Маркази ўтказган сўровда иштирок этганларнинг 34 фоизи соғлиқни сақлаш тизимида коррупция кенг тарқалган деган фикрни билдирган бўлса, 2019 йилда бу салбий кўрсаткич 43 фоизни ташкил этган”, - деди бош прокурор.\nМаълум бўлишича, ҳамшираликка қабул қилиш эвазига 500 доллар ёки кичик тиббий ходим сифатида ишга қабул қилиш эвазига 200 доллар тиббиёт ходимлари жиноиб жавобгарликка тортилган.\nЙўлдошевнинг сўзларига қараганда, кадрлар билан ишлашдаги бундай вазият, ходимларнинг ижтимоий ҳимояси заифлиги нафақат кадрлар қўнимсизлигига, балки тажрибали ва етук мутахассисларнинг хусусий секторга ёки чет давлатларга ишга ўтиб кетишига олиб келмоқда.\nБиргина, республика шошилинч тез тиббий ёрдам илмий марказидан сўнгги уч йилда 242 нафар моҳир шифокор хусусий клиникаларга ишга ўтган ёки хорижий давлатларга ишлаш учун чиқиб кетган.


“Хайрли ишни ҳар ким ҳар куни қилиш керак” — Teletype\n“Хайрли ишни ҳар ким ҳар куни қилиш керак”\nЎзбекистон халқининг бошига бирин-кетин тушган қийинчиликлар барчани саросимага тушишига сабабчи бўлди. Айни пандемияга қарши кураш кетаётган бир вақтда Сардоба сув омборида юзага келган талофат туфайли ҳамюртларимиз оғир аҳволда қолди.\nХалқимизга ёрдам беришни ўзига шиор қилган Ўзбекистон Экологик партияси Тошкент шаҳар Кенгаши депутати Васила Алимова бошчилигида Республика болалар ижтимоий мослашуви маркази ва унинг минтақавий филиаллари жамоалари бирдамлик кўрсатиб, юртдошларига кўмак қўлини узатишди.\nМарказ ижтимоий ходимлари кўнгиллилар қаторида оилалар вазиятини ўрганса, қолган жамоа холисона тарзда Сардобалик хамюртларимизга кийим кечак, ичимлик суви, кўрпа-ёстиқ, чойшаблар ва бир қатор бошқа хўжалик моллари билан кўмак юборишди.\nКуни кеча партиянинг Тошкент шахар Кенгаши депутати Васила Алимова ташаббуси билан Республика болалар ижтимоий мослашуви маркази автобусда саховат ва кўмак Сардобага йўл олди.\nЎзбекистон Экологик партияси Тошкент шахар\nКенгаши депутати Алимова Васила


Вабо пайтидаги байрам\n«Эзгулик» жамияти раҳбари Васила Иноятова\n“Народное слово” ҳукумат газетасининг хабар беришича, 28 октябрда Ўзбекистон Олий Судида бўлиб ўтган конференцияда Ўзбекистон Президентининг «Инсон ҳуқуқлари бўйича умумжаҳон декларациясининг 60 йиллигига бағишлаб ўтказиладиган тадбирлар программаси ҳақида»ги фармонининг қандай бажарилаётгани муҳокама қилинган.\nКонференция қатнашчилари Ўзбекистонда инсон ҳуқуқларининг тўла таъминлангани ва бу ҳукумат ташқи ва ички сиёсатининг устивор йўналишларидан бири бўлиб қолаётганини таъкидлаганлар.\nҚирғизларда: “Мен не дейману, қўбизим не дейди?” деган мақол бор. Ўзбекистонлик инсон ҳуқуқи ҳимоячилари расмийлар бу борада ёлғон гапираётганликлари, аксинча Ўзбекистонда инсон ҳуқуқлари ҳаддан ташқари поймол бўлаётганини айтмоқдалар.\nЎзбекистон Олий Суди ва инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ ташкил қилган бу конференцияда Ўзбекистон Омбудсмани, Бош Прокуратура, ички ишлар, адлия вазирликлари, Тошкент давлат юридик институти вакиллари қатнашдилар.\n“Народное слово” газетасининг ёзишича, Ўзбекистон Олий Суди раиси Бўритош Мустафоев ва Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари Миллий маркази директори Акмал Саидовлар мамлакатда инсон ҳуқуқлари ва манфаатлари жамият ривожланишининг, давлат қурилишининг ҳамда ички ва ташқи сиёсатнинг устувор йўналиши бўлиб қолаётганини таъкидлаганлар. Улар фикрича, мамлакатда, инсон ҳуқуқлари ва эркинлигини таъминлашнинг ҳуқуқий асослари яратилган. Ўзбекистонлик инсон ҳуқуқи ҳимоячилари бу ҳуқуқий асослар яратилганини рад этмайдилар.\nФарғоналик инсон ҳуқуқи фаоли Абдусалом Эргашев фикрича, ҳамма гап ана шу ҳуқуқий асосларнинг ишламаётганидадир:\n“Бу гаплар амалда эмас¸ фақат декларация шаклида бўлиб қолаяпти-да. Инсон ҳуқуқлари устувор йўналиш эканлигини амалда кўрсатиш керак. Ҳеч кимга сир эмас¸ Ўзбекистонда бошқа муаммоларни бир четга қўйиб турсангиз¸ прописка деган система¸ чет элга чиқиш ҳуқуқини бериш системаси¸ яъни ОВИР ҳалигача бор. Умумжаҳон декларациясида битилган ҳуқуқларни поймол қиладиган қонунлар бекор қилинганда¸ ҳақиқатан Ўзбекистонда инсон ҳуқуқлари устувор йўналишга айланаяпти деган умид ҳам¸ ишонч ҳам бўлар эди”.\nРасмий қайддан ўтган инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш «Эзгулик» жамияти раҳбари Васила Иноятова фикрича, бундай конференциялар халқаро жамоатчиликни чалғитиш, Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқларининг қўпол равишда поймол қилинаётганини яшириш учун ташкил қилинади:\n“Умужаҳон инсон ҳуқуқлари декларацияси бўйича бирон-бир пункти бажарилмаган Ўзбекистондай диктатура режими амал қилган давлатда бундай йиғинларни ўтказиш ва баландпарвоз гапларни гапириш¸ тарихий ҳужжатнинг устидан кулиш демакдир. Мен мана шу ўтган давр мобайнида Ўзбекистондай инсон ҳуқуқлари топталган¸ Ўзбекистондай инсон қадр-қиймати оëқости бўлган давлатни кўрганим йўқ. Ҳатто бирор-бир аризанинг давлат идораларида ижобий ҳал бўлганини кўрганим йўқ. Бу ҳал бўлиши учун кимдир таниш бўлиши керак¸ кимгадир пора бериш керак”.\nВасила Иноятова яқинда Европарламентда бўлиб ўтган бир йиғилишда, Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқларига берилган баҳони шундай таърифлайди:\n“Ўзбекистонда ҳозирги ҳолатда бундай тадбир ўтказилишини вабо пайтидаги байрам деб баҳолашди”.\nЎзбекистонлик инсон ҳуқуқи ҳимоячиси Суҳроб Исмоилов Ўзбекистон Олий судида ўтказилган бундай тадбирнинг икки томони борлиги ҳақида гапиради.\n“Биринчи томони¸ бу конференция популизмдан бошқа нарса эмас. Яъни давлат идоралари ўтказадиган кўзбўямачилик. Кейинги пайтларда ўзи Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари¸ фуқаролик жамиятининг ролини ошириш мавзусида тадбирлар ўтказиладиган маконга айланиб қолди. Ваҳоланки¸ ҳамма тадбирларда ўзбек ҳукумати номидан гапираëтган мутасадди ташкилотлар вакиллари у ëқда турсин¸ ҳатто ўзларини мустақил¸ нодавлат деб таништираëтган маҳаллий ташкилотлар вакиллари ҳам муаммолар бир ëқда қолиб¸ шу кунгача қилинган ишларни гапириш билан чекланиб қолишмоқда”.\nИккинчи томони¸ дейди Суҳроб Исмоилов, бундай қарорлардан мустақил ҳуқуқ ҳимоячилари фойдаланиб олишлари керак.\n“Ўзбекистонда ҳамма нарса қора рангда¸ шунақа аянчли ҳолда деб ўтирсак ўтираверамиз. Мана шу қарорларнинг бир пункти бўйича мутасадди давлат ташкилотларининг инсон ҳуқуқлари бўлимлари ëки фуқаролар шикоятлари билан ишлайдиган бўлимларнинг ишини қайта ўрганиб чиқиш керак. Нега биз инсон ҳуқуқлари ташкилотлари бирлашиб¸ мана шу бўлимларнинг қандай ишлаëтганини текшириб кучли бир мониторинг чиқара олмаймиз?”


Нурали Қобул. Катта ҳақиқат нури (1988) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҚайта қуриш даври матбуотиНурали Қобул. Катта ҳақиқат нури (1988)\nНурали Қобул. Катта ҳақиқат нури (1988)\nЁзмоққа ўтирдим дегунча беихтиёр асабийлаша бошлайман. Ўйлаб кўрсам бунинг икки сабаби бор экан. Биринчидан, жамиятимизда, ҳаётимиздаги муаммо, нуқсон охиригача ўйланмаган ва номақбул ишларнинг кўплиги бўлса, иккинчидан оқ қоғозга тўкилган дардларингни ўзинг истагандек матбуот юзини кўрмаслиги, гапингни халққа ярим овозда етиб боришидир. Иттифоқ миқёсида қайта қуриш ғоят қийинчилик билан бўлса-да одимламоқда. Ҳали катта ишларни амалга ошира олмаётган бўлсак-да, одамлар даражаларига қараб ичларида йиллар давомида йиғилиб қолган дардларини айтмоқдалар. Беш-ўн йил бурун бугунги кундагидек кўнглингдагини айтиш мумкин бўлишини кўпчилигимиз тасаввур ҳам эта олмас эдик.\nПриморье ўлкасидан, ҳамюрт солдатдан олган мактубни ўқиб, янада асабийлашаман… «Нима қилишни билмай аламимдан сизга хат ёзяпман. Мени партия аъзолигига номзодликка қабул қилмай, ҳужжатларимни қўлимга қайтариб беришди… Бошланғич ташкилотдан, полкдан ўтгандим. Дивизияда қайтаришди. «Ўзбеклар иши… рашидовшина, одиловшина… Сизларга ишониш қийин. Ўз юртингга бориб ўт, деди формасига зўрға сиғадиган ароқхўр генерал. Индамай бошимни эгиб чиқиб кетдим. Хўрлигим келди. Агар бизда ўша шина-шиналар бўлган бўлса, у брежневизмдан бошланганини, бу нарса, ўша давр учун типик воқеа эканлигини, менга нисбатан қилинган муносабат шовинизмнинг бир кўриниши эканллгини айта олмадим. Акс ҳолда ҳужжатларимни булғаб, ёмонотлиққа чиқаришар эди. Бироқ, мени ожиз йигит экан деб ўйламанг. Тирик эканман ҳақиқат учун курашаман…»\n— Дада, коммунизмда шакар емаймизми? — магазиндан қуруқ нон кўтариб қайтиб келган ўғлим ҳайратланиб, катта-катта кўзларини менга қадайди. — Магазинчи опа айттила…\nҲа, бола сотувчининг заҳархандасини тушунмаган албатта. Лекин биз — ёши улуғлар шу пайтгача юз берган ва бераётган катта-катта жиноят ҳамда нуқсонлар олдида мана шу боладек алданиб келмадикми? Алданаётганимизни сезганда ҳам виждонимиз овозига қулоқ солишдан ўзимизни олиб қочмадикми?\nҲа, айрим жойларда қайта қуриш шиори остида кўз кўриб, қулоқ эшитмаган номаъқул ишлар ҳам қилинмоқда. Ҳар қандай тегирмоннинг дўлига тушса бутун чиқа оладиган кишилар эса ўзларининг шарти кетиб парти қолган қиёфаларини қайта қуриш шиори остида пардозламоқдалар. Ҳозирча уларнинг кўпчилиги бу ишнинг уддасидан чиқа олишяпти. Чортоқ сари улоқни элтаётган тулпорлар тўдасида улар минган қирчанғи байталнинг ҳам шалқоқ ёпишган паҳмоқ думи кўриниб турибди. Байтал ҳолдан тойиб йиқилгач, балки у оёқяланг бўлиб чопар. Бу эса хавфли. Тулпорлар оёғи остида қолиб кетиши мумкин…\nБир қур одамларимиз эса одатдагидек сукут сақлаб, қорнилари тўқлиги-ю, устилари бутлигига мағрур бўлиб, томошабинлик қилмоқдалар. Албатта буларни ҳам батамом қоралаб бўлмайди. Савоб иш қиламан деб бировнинг кўзини чиқариб қўйгандан кўра тек турган маъқулдир балки. Узоқ йиллар мобайнида бизнинг алдовларимизни эшитавериб, уларнинг терилари қотиб кетган чамаси. Шу боис айримлар қайта қуришга навбатдаги яна бир тарғибот ва ташвиқот мавсуми деб қарамоқда. Уларнинг бундай хаёлга боришларига эса яна ўзимиз сабабчи бўляпмиз. Агар худди илгаригидек ён-веримизга қарамай яна байроқни кўтариб чопишга зўр берсак, қайта қуришни қайта қуритишга айлантиришимиз ҳеч гап эмас. Москва матбуоти таъкидлаётганидек, агар қайта қуриш муваффақиятсизликка учрар экан, бунга унга қаршилар эмас, унинг тепасида турганлар айбдордир. Халқ бугун кечқурун «Время» программаси орқали М. С. Горбачевнинг оғзидан бир гапни эшитса, у яшаётган районда мутлақо бу гапнинг тескариси қилинаётган бўлади. Бизда ҳали жуда кўп раҳбарлар (барча бўғинда) қайта қуришни амалга ошириш нари турсин, ҳатто бу ғояни англаб етганлари йўқ ва англаб етолмасликлари ҳам мумкин. Партия, давлат ва ҳукумат органларини ҳали замон жамиятни бугунги аҳволга олиб келган кишилардан тозалаб бўлмайди ва бунинг иложи ҳам йўқдир балки. Ёш авлод ҳам бирданига масъулиятни бўйнига олишга тайёрмикан?\nХўш, дўппини ёнга олиб қўйиб, ўйлаб кўрайликчи, бугунги инқилобий жараёнда қандай шахслар яловбардор бўлиши керак? Олий маълумотли, турли раҳбарлик лавозимларида ишлаб келган ва Олий партия мактабини битирган киши халқни ортидан эргаштира оладиган раҳбар эканлигига ким кафиллик бера олади? Буларнинг бир қисми бугун бизга қўшилиб Сталиннинг гўрига ғишт қалаб турган бўлса-да (улар буни қайта қуриш деб ўйласалар керак) унинг руҳи кўпчилигининг қон-қонига сингиб кетган. Улар эсларини танигандан бошлаб бу эътиқод онгларига қарийб худо шаклида ўрнашиб қолган. Уларни бу ихлосдан мосуво этиш оёқ-қўлларини кесиш билан баробардир балки. У бу кўр-кўрона сиғинишдан халос бўлмоғи учун балки қайта туғилмоғи керакдир. У қайтадан туғилди ҳам дейлик, лекин унга ким сабоқ беради. Чала мулла мураббийларимизнинг ўзи сабоққа муҳтож бўлсалар-чи?! Шунинг учун ҳам буюклардан бири «халқ орзу қилган ҳокимиятга эмас, ўзи муносиб ҳокимиятга эга бўлади», деган экан. Халқ бефарқ бўлди. Совет Иттифоқидек йирик давлат тепасига инқилоб қилганларни қиличдан ўтказиб, Сталин чиқиб олди. Сталиннинг қонхўрликларини очганлиги (гарчи бунга ўзи ҳам дахлдор бўлса-да) учун одамларнинг кўтар-кўтаридан эси оққан довдир Хрушчев (аслида унинг даражаси узоқ билан оближроқўм раислиги эди) халқни яна тентиратди. Ундан сўнг эса «Литературная газета» таъкидлаганидек аравани бир ўзи олиб қочмайдиган раҳбар керак бўлди ва бу барчанинг айтганига хўп деб, билганидан қолмайдиган Л. И. Брежневнинг чекига тушди. Биз эса мажлис залларини тўлдириб, гулдурос қарсаклар остида яшайвердик. (Кўпчилигимиз бу мажлисларда ухлаб ўтирардик. Ўзкомпартия Марказий Комитетининг ўша вақтдаги пленумларидан бирида райком секретарларидан бири хурракни баралла қўйиб юбориб, олдинги қаторга ағанаб тушган эди. Кечаси билан «Тошкент» ресторанини танг қилиб ароқ ичиб чиққандан кейин аҳвол шу-да). Республикамизда эса аҳвол юқоридагидан беш баттар эди. Мен ўша пайтда бизга ақл ўргатиб, раҳнамолик қилганларнинг деярли аксарини оддий бир қаламкаш сифатида ўрганганман ва кўпчилиги узоғи билан райижроқўм ёки хўжалик ишчилар комитетининг раислиги лавозимида ишлашга лойиқ эканлигига ишонч ҳосил қилганман.\nФожиа шундан иборат эдики, ўша давр раҳбарларининг бирортасидан катта бир гап ёки ҳайратланарли фикрни эшитиш мумкин эмас эди. Уларнинг барчаси тўтиқушдек газетанинг сийқаси чиққан жумлаларини такрорлар эдилар. Биз ақл-идрокимизни, дунёқараш ва фаҳм-фаросатимизни уларникига мослашга, улардан андоза олишга мажбур эдик. Акс ҳолда эса ўйиндан чиқиб кетиб, бола-чақани боқиш ҳам мушкуллашиб қоларди. Янада фожиалироқ томони шундаки, ҳар қандай шароитда яхши кун кўришга ўрганган ва бунга жон-жаҳди билан тиришувчи оломон эса соғлом фикрлай олмайдиган, сиёсий нодон раҳбарлардан бир зумда «пайғамбар» ясаб қўяди. Шу боис ҳам М. С. Горбачев Тошкентда бежизга «Доҳийбозликка чек қўяйлик!» дея таъкидламади.\nЯқинда Жиззах области раҳбарларидан бири (одамлар унинг кимлигини айтишдан чўчишди) каттакон йиғинда «ўртоқлар, юқоридан кўрсатма бор. Энди тўрттадан ортиқ фарзанд кўриш мумкин эмас. Озиқ-овқат, боғча, мактаб ва касалхона етишмаётир!» дебди. Ҳар бир масалага қўзилатиш кампаниясига қарагандек ёндашадиган бундай калла оларлардан халқ аллақачон чарчаган. Хайриятки бир онахон чиқиб, бу калтабиннинг оғзига боплаб урибди. Оилани планлаштириш деган маданиятсиз иборани ўйлаб топиб, эр-хотин ёки узоғи билан гинеколог катбинетида ҳал бўладиган ғоят нозик ахлоқий ишни ахлоқсизларча газета саҳифаларига ва мажлисларга олиб чиқиб, билиб-билмай ота-оналаримизнинг иззат-нафсига тегиб қўйдик. Халқимизда ит бўл, қуш бўл кўп бўл деган гап бор. Кўпчилик бўлиш, ҳеч қачон ва ҳеч бир замонда, ҳеч бир элга ва халққа зиён келтирмаган. Дейлик Совет халқи йигирма миллион кишидан иборат бўлганида эди, Улуғ Ватан урушида ҳаммаси қирилиб битган бўларди. Иттифоқ бўйича ишчи кучи доимий етишмай турса-да, биз одамларга оилангни планлаштир деб турсак. Ёки мамлакатнинг бир бурчагида кўп болалик рағбатлантирилса-ю, иккинчи бурчагида бунинг акси бўлса. Бу диёнатдан эмас ахир. Бунинг ўрнига халқнинг маданиятини юксалтириш, айниқса санитария маданиятига алоҳида эътибор бериш, акушерлик-гинекология хизматини яхшироқ йўлга қўйиш керак эмасми?! Оби-ёвғон билан тирикчилик қилувчи камбағал оилаларга кўпроқ моддий ёрдам берсак бўлмайдими? Ҳаммамизга маълумки, бугунги кунда республикамизда 600 та туғруқхона етишмас экан, бу масалани зудлик билан ҳал қилмоқ керак. Шу соҳага мутасадди ўртоқлар бу фожиавий аҳволни тўғрилай олмас эканлар, бир зум ҳам кечиктирмай истеъфо бермоқлари даркор. (Хайҳотдек кабинетлардан иборат райқўм ва райижроқўмларнинг ҳашаматли бинолари туғруқхоналар учун бўшатиб берилса, республиканинг деярли барча районларида бу масала ҳал этилармиди).\nБугунги кунда партия Марказий Комитетининг қатор қарорлари реал имконият ва шароитлар ҳисобга олинмай қабул қилинганини, қабул қилинганлари ҳам бажарилмаганини бир овоздан (илгари ҳам бир овоздан ура-ура қилиб маъқуллаганмиз) эътироф этмоқдамиз. Хўш, шу каби нуқсонлар бугунги кунда такрорланмаяптими? Қарорлар ва юқоридан айтилаётган гаплар халқнинг юрагига етиб боряптими? Энг муҳими бу тадбирлар халқнинг оғирини енгил қиляптими? Кўп гапириб юбормаяпмизми? Бу аҳволда яхши ва ҳақ гапларимиз ҳам ўз қийматини йўқотиб қўймайдими? Мажлисбозлик, ҳали бери тугатилмайдиган қоғозбозлик ва узундан узоқ маърузалар билан ҳамон одамларнинг ҳафсаласини пир қилмаяпмизми? Бошқариш услубимизда сезиларли ўзгаришлар бўлаяптими? Шу аҳволда ишласак қайта қуриш томир отмаслигини айтаётган ҳалол кишиларни қайта қуриш муҳолифларига айлантириб, яна жазоламаймизми?\nКПСС Марказий Комитетининг меҳнатсиз даромадларга қарши қабул қилган қарорини олиб кўрайлик. Бундай қарорни қабул қилмоқ учун энг аввало ана шу даромаднинг ўзи бўлиши керак эди. Агар бўлса кимда? Бу қарорни юксак суръатларда «ҳаётга татбиқ этиш»га киришган Тошкент шаҳар партия комитетининг биринчи секретари ўртоқ Сатин бетакрор, шарқ обинони тайёрловчиларни қувғинга олди. Оқибатда бутун Тошкент ҳафта ўн кўн ярим нонсиз қолди. Яхшиямки бу хато шаҳар шароитини яхши билувчи кишилар аралашуви билан тузатилди. Жойларда ҳам бунга ўхшаш юзлаб бульдозерчилик ҳаракатлари юз берди. Бу қарор билан партия аслида ўзининг келгусидаги асосий ғоялари — оилавий пудрат, якка тартибда меҳнат қилиш ва кооперацияни ривожлантирилишига қарши фаолият бошлаб қўйган эди. Биз эски, даққиюнусдан қолган одатимиз бўйича ишни одамларни зиқновга олиш ва асоссиз талаб қилишдан бошлаган эдик. Талаб қилиш осон. Бироқ аввал халққа эркин ҳаракат учун имконият ва шароит яратиб бериш керак. Бизда яна бир ёмон одат бор. Ҳар қандай янги ишга қандай бўлмасин ўз манфаатимиз ва тор ақлий фикрлашимиздан келиб чиқиб ёндошамиз. У ёки бу ишнинг биз ўйлаганимиздан мутлақо бошқача бўлишини, тасаввуримиздагидан ўн баробар яхшироқ амалга ошириш мумкинлиги ҳақида астойдил бош қотириб ўтирмаймиз.\nШу ўринда кооперативлар хусусида бир оғиз сўз.\nШу кетишда ҳадемай давлат корхоналарини ҳам синдириб ташлайдиган бу ташкилотлар яқин ўн йилликларда халқимизни ҳам шип-шийдон қилади шекилли. Кооперативлардан ўрнак олган давлат умумий овқатланиш корхоналари ҳам халқ чўнтагини қоқиштиришнинг турли йўлларини ўйлаб топмоқдалар (Масалан «Зарафшон» ресторанининг ҳожатхонасига кириш ўн тийин туради). Яқинда бир қулай жойда кооператив ошхона очиш учун талашган икки «уддабурро» кишининг «жанги»дан хабар топдик. Мутахассисларнинг фикрича бу ерда ойига чорак миллион сўмлик савдо қилиш мумкин экан. Охири улардан бири иккинчисига «шу жойдан кеч, қирқ минг берай» дебди. «Эллик минг бераман, сен воз кеча қол» дея жавоб қилибди иккинчиси. Масала кимнинг «томири» бақувват бўлса шунинг фойдасига ҳал бўлар экан…\nКишиларимиздаги лоқайдлик, ортиқча ўзини уринтирмаслик касали аслида бизни бугунги мушкул кунларга олиб келди. Бироқ феълимиздаги бу қусурлардан хали бери халос бўладиганга ўхшамаймиз. Халқимиз М. С. Горбачевнинг республика кишилари билан мулоқотини диққат билан кузатиб турди, Бош секретарь «Альгоритм» заводида бўлганида тўпланганларга «Менга қандай истак ва илтимосларингиз бор?» дея мурожаат қилди. «Йўқ!», «Раҳмат!», «Ҳаммаси яхши!» дея жавоб қилишди ишчилар. Эшитяпсизми? йигирма миллионлик Ўзбекистонда, икки миллионлик Тошкентда ҳеч қандай муаммо йўқ экан!.. Наҳотки одамларимизни партиянинг етакчи раҳбарига айтадиган, бирор оғиз таплари бўлмаса?! Наҳотки бирор кишининг тилига «Орол!» деган сўз келмаса?!\n(Эски вақтлардагига ўхшаб, раҳбарлар билан учрашувдан олдин ишчилар чиғириқдан ўтказилганмикан дея хаёлга борасан беихтиёр).\nБу ярим андиша, ярим қўрқув ва журъатсизликнинг орқасида бошқа нарса ҳам бор. Биз барча соҳалар бўйича ишлаб чиқариш планлари бажарилса, ижтимоий-сиёсий, маънавий-маърифий ишларимиз ҳам қойилмақом дея ўйлаб ўз-ўзимизни алдашга ўрганиб қолганмиз. Қаерда ёпиғлиқ қозонлар ёпиғлигича сақланса, ўша ерда иш яхши кетаяпти деб ўйлаймиз (Ҳатто ҳозир ҳам). Бир кун келиб бу қозонлар бир йўла портлаб кетишини, Ўзбекистондаги монокультура, Қирғизистон яйловларининг оғир аҳволи, Байкал ва Ороллар пайдо бўлишини ўйлаб ўтирмаймиз. Биз ўткинчи ҳақиқатларни деб, кўп ҳолларда дунёвий ҳақиқатларга зиён-заҳмат етказамиз. Ва минг афсуслар бўлсинким калта ўй ва ноқобиллигимиз орқасида йўл қўйган хато ва жиноятларимиздан виждонимиз унчалик азоб ҳам чекмайди.\nИчкиликбозликка қарши курашни ва бу ҳақдаги қарорни олиб кўрайлик. Ахир маълум бир давлат ҳужжатини қабул қилишдан олдин халқ шу нарсага тайёрми йўқми, ўйлаб кўриш керак эмасми? Қарор бошқа нарса ҳақида эди, кураш эса ўзга томонга бурилиб кетди. Ҳатто ҳушёрликка чақирувчи масхараомуз бир жамият ҳам тузиб, яна юзлаб нафар нонхўракни кўпайтирдик. Евтушенко таъкидллганидек ичкиликбозлик қолиб кетиб, шишага тармашдик. Илгари ҳам ичувчи одам тўйгунича ичарди. Ҳозир ҳам топган тўйгунича, айримлар эса ўлгунича ичаётир. Бу орада халқнинг маданиятли ва тартиб-интизомли гуруҳига оғирлик тушди. Булар ичимлик учун навбатга туришга уяладилар, самогон тайёрлаш эса етти ухлаб тушларига кирмайди. Шуниси хайратланарлики, умрида ароқни оғзига олмайдиган, уни кўрса юзини тескари бурадиган кишилар ҳам бир кунимга яраб қолар деган ўйда иккита шишани олиб қўйиб, уч баробарига пуллаётир. Биз бу билан юз минглаб одамларга бойлик тўплаш ва маълум муддатдан сўнг жиноий жавобгарликка тортидиш имкониятини яратиб бердик.\n— Битта новвоснинг пулига зўрға бир яшик ароқ олдим-а! Ўлсинки шуям тирикчилик бўлса! — дейди жиғибийрон бўлиб бир ҳамқишлоғим.\nБиз шишадаги оғугаки халқнинг кўзини оч қилиб қўйсак!.. Бу нарса олиб келадиган маънавий зиённи ва тартибсизликларни ўйлаб кўрдикмикан? Биз уни ичишни суиистеъмол қилган, ичиб кўчада ағанаб «ётадиган ва ҳеч қачон одам бўлмайдиган, хуллас ичкиликбозларга қарши қаттиқ курашишимиз, қўлимиздан келса тарбиялашимиз керак эди деб ўйлайман. Бундайларга қарши ҳар қандай жазо қўлланишига ҳам халқ рози эди. Пухта ўйланмаган бу ишимизнинг замиридан шундай маъно чиқиб қолди: бу халқ шунақа, олдидаги емишини олиб қўймасанг еяверади!… Бундай қилмоқликка эса бизнинг ҳақимиз йўқ эди. Табиатан халқ болага ўхшайди. Болага ниманики қилма десанг, аксини қилади. Агар ҳозир ароқни кўпайтириб қўйсангиз ҳам энди — одамлар ўзлари ўрганган арзонгаров қўлбола ароқларидан воз кечмасликлари мумкин. Биз ўзимиз сезмаган ҳолда халқни қарийб унутаёзган тирикчилиги билан шуғулланишга мажбур қилдик. Энди эса охир-оқибатда турли ичимликлар ичишдан ҳалок бўлганларнинг ҳисоб-китобини қилиб ўтирибмиз. Нисбатан спиртли-ичкиликлар кам истеъмол қилинадиган Ўзбекистонда ўтган йил мобайнида шу сабаб билан 600 нафар киши ҳалок бўлибди. Ахир бу одамларнинг оиласи, бола-чақаси бор-ку!.. Усиз ҳам ҳар йили Иттифоқ бўйича 40 минг нафар боланинг етим қолиши (бунинг кўпчилиги тирик етимлар) бизга, етиб ортади-ку! (Етим ўсган болада ватан туйғуси суст ривожланади ёки умуман бўлмайди).\nБахмал ва Булунғур районида юзлаб гектар узумзорларни йўқ қилиб ташлашганини ўз кўзим билан кўриб, тепанинг буйруғи билан ишлайдиган механизм ҳали ҳануз бақувват эканлигига менда ҳеч бир шубҳа қолмади. Бу механизмни синдирмоқ учун қайта қуришнинг неча йили кетишини тасаввур эта олмайман.\n— Бир ҳафтадан бери юқорининг кўрсатмаси билан XIX партия конференциясига делегат излаймиз. Отасиям, ўзиям коммунист, оилавий пудратда ишлайдиган одам бўлснн дейишяпти. Мана бизнинг демократия! Жойлардан кўрсатилган муносиб одамлар эса анкета кўрсаткичлари бўйича ўтмаяпти, — дейди собиқ ҳамкасбим, Бахмал район партия комитети партиявий-ташкилий ишлар бўлимининг мудири Худойберди Эсонов, — Илгариям шундай эди, ҳозир ҳам шундай бўляпти. Шунинг учун одамлар бизга ишонмайдилар.\nНеча ўн йилликлар мобайнида бизда барча соҳаларда жумладан раҳбарликда ҳам антидемократик услуб ва методлар пайдо бўлдиким, билмадим бунга чек қўймоқ учун нима қилиш керак? Кечаси соат ўн иккигача ҳашаматли кабинетини тарк этмай қоғозбозлик ва қўнғироқбозлик билан машғул бўладиган масъул раҳбарлар ҳали-ҳануз ўзларини халқ учун жон фидо қиляпман дея ўйласалар керак. Республика миқёсидаги битта раҳбар кечаси билан кабинетида ўтирса унга таассуб қилиб, ўзини кечаю кундуз ишлаётган кўрсатиб, область, район ва хўжаликларда қанча одамлар столга қадалиб ўтириши, телефондан узоқлашмаслиги керак. Антигуманистик бу аҳволга барҳам беришнинг аллақачон вақти етган. Иш вақтида функциясини эплай олмаган одам, ишдан кейин ҳам тегирмон тошини жойидан жилдирмайди. Кечаю-кундуз одамлар орасида бўлиш ва уларнинг дардини эшитиш, яхши-ёмон кунидан хабардор бўлишининг эса йўриғи бошқа. Кабинетида узоқ ўтирадиган одам буйруқбоз ва маъмуриятчи бўлиб қолганини, ўзиям сезмай қолади. Бу нарса эса беихтиёр бюрократик иш услубини шакллантиради. Улуғлардан бири эса бежизга: «дунёни икки нарса — атом бомбаси ёки бюрократик идора услуби йўқ қилиши мумкин» демаган.\nҚачонки одамлар бизнинг ҳатти-ҳаракатимизда ўз орзу умидларининг аксини кўрсагина, биз уларнинг истакларига қанот бахш эта олсакгина гапимизга ишониб, ортимиздан эргашади. Биз узоқ йиллар мобайиида кишиларни Амударёга олиб борсак ҳам сувсиз қайтариб олиб келди! Энди у унча-бунча гапга ишонмайди. Буни ҳисобга олмаслик омманинг онгли фикрига таянмай туриб, халқ кучини эзгу ишларга йўналтириб, катта ишларни амалга ошириб бўлмайди.\nХалқда дунё кўрган одам деган гап бор. «Мусофир бўлмасанг мусулмон бўлмайсан» — дегани эса юрт кезиб, одам танимаганинг, одам бўлмаганинг дегани эканлигини изоҳлаб ўтириш шарт эмас. Демак, элга бош бўлмоқ учун эл кўрган, дунё айланган бўлиш даркор. Биз эса неча ўн йилликлар мобайнида ўз қобиғимизга ўралавериб, бурнимиздан нарини кўрмайдиган бўлиб қолганмиз. Умр бўйи қишлоғидан чиқмай, юмалоқ ёстиқ қилиб олий ўқув юртини битирган, гўштни катта-катта чайнаб, ароқни симириб ётган қориндор раисни ўйламай-нетмай райкомнинг биринчи котиблигига тавсия этамиз. Илгари колхозни еб ётган (ҳаммаси эмас албатта) бу одам энди бутун бошли районни ётқизиб турғазади.\nЧет элларда эса кишиларни муддат давомида, қунт билан раҳбарликка тайёрлайднлар. Керак бўлса бу соҳа бўйича у ўнлаб мамлакатлардаги иш услубларини ўрганиб, ўнлаб курсларда ўқийди. Бизда эса давлат иши юзасидан Ҳиндистонга бориб келишдан кўра космосга учиш осонроқдир. Мен бу гапларни ўз тажрибамдан келиб чиқиб ёзмоқдаман. Аллақачоноқ шарқ мамлакатларига бир ой сарсону-саргардон бўлиб Москва орқали эмас, Тошкентдан учса бўлади. Москвага бир марта бориб келгунча Деҳлига уч марта бориб келиш мумкин-ку ахир. Жамиятимизда инсонни инсонга ишончи мутлақо йўқолганда эди, бу бошқа гап… Лекин ҳозирча ҳеч ким бу нарсалар ҳақида ўйлаб кўрмаётир чоғи. Бугунги куннинг раҳбари (нафақат раҳбарлар, ҳаммамиз ҳам) жаҳон иқтисоди, маданияти, ижтимоий-сиёсий аҳволининг барча қирраларидан хабардор, етакчи давлатлар турмуш тарзи ва ишлаб чиқаришини мукаммал биладиган, бир сўз билан айтганда том маънода маърифатли, комил ва фозил инсон бўлмоғи керак эмасми?\nИшлаб чиқариш кишиларини қўя турайлик, дунё кезмаган, одамнинг яхши-ёмонидан бохабар бўлмаган ёзувчи ва рассомнинг аҳволини ҳам бир ўйлаб кўринг-а?! Дунё кўрмаган, дунёни билмаган одам дунёвий асар ярата оладими? (Маркес ёки Айтматовни олиб кўринг; бормаган ерлари қолмаган). Лекин биз ёзувчиларга ҳам ташқи мулоқот учун йўллар берк. Москвалик шоир танишим бир йил мобайнида олти капиталистик мамлакатга бориб келди. У борганларини эмас, энди қайсилари қолганини ҳисоблайди (Кўп жойларга бир неча мартаба бориб келган). Биздаги ёзувчиларнинг аризалари эса тегишли бюрократик идораларда, биринчи галда СССР Ёзувчилар союзида йиллаб ётади. Бир неча йил бурун Ўзбекистон халқ ёзувчиси унвонига сазовор бўлган таниқли шоирни чет элга чиқаришмади. Айби қатоғон (репрессия) йиллари қамалган эмиш… Менимча, бу инсон ҳуқуқи ва ғурурини худди ўттиз еттинчи йиллардагидек оёқ ости қилиш, усиз ҳам хор бўлган одамнинг ярасига туз сепишдан бўлак нарса эмас. Бу кишининг халқ ёзувчилиги қаерда қолди денг?\nРаҳбарликнинг барча бўғинларида кадрларни (кадр сўзи асли арабча қодир сўзидан келиб чиққан бўлиб, бирор ишга қодир одам дегани) ёшартириш керак деб ўйлайман. Одам ёшлигида қанчалик ташаббускор ва ишчан бўлмасин, умр бир жойга бориб қолгач, ўзи сезиб-сезмай консерватор ва педантлик сари юз тутади. Ҳатто жазога муносиб кишиларнинг ҳам бурнини қонатгиси келмайди. Дунёда учта энг ёш ҳукумат (Темур, Наполеон ва Ленин тузган) бўлиб, булар, тарихда из қолдира олган. Шу боис ёш кучларни партия ва давлат ишларига жалб этиш, уларга ишонч билдириш ва энг оғир участкаларни уларга топшириш ишимизда бурилиш ясаши мумкин.\nБироқ ҳамон ўзимиз билган, кўрсатмаларимизни қош қайирмай бажарадиган, шов-шувсиз тинчгина ишлайдиган силлиққина кишиларни танлаб, масъул лавозимларга тавсия этяпмиз.\nБизда ҳали жуда кўп, илгарилари гапириш ва ёзиш мумкин бўлмаган тармоқлардаги муаммолар ўз ечимини кутиб ётибди. Турма ва лагерлардаги инсон ҳуқуқларининг оёқ ости қилиниши, у ерлардаги порахўрлик, зўравонлик ва ноинсоний муносабатларни кўплар эшитган. Бу ерда бўлган тўқсон тўққиз фоиз кишилар тузалиш ўрнига янада бешбаттар бузилиб, жамиятга душман бўлиб чиқади. Яқинда ноҳақ қамалиб чиққан раҳбарлардан бири билан суҳбатлашдим.\n— Калтафаҳмлик ва виждонсизлигимиз учун бу кунлар ҳам камлик қилади бизга ука! У ерда кўз кўриб қулоқ эшитмаган, айтишга тил ожизлик қиладиган номаъқулчиликларнинг шоҳиди бўлдим. Қариндош уруғингиз билан учрашиш учун юз сўм беришингиз керак. Подвалдаги камерадан биринчи этажга чиқиш ҳам юз сўм. Чўнтагингизда лезвия олиб юришга ҳам эллик сўм беришингиз керак. Бунинг ҳаммаси у ерда очиқ савдо. Йўлини топган киши миллионер бўлиши ҳеч гап эмас. Ҳақиқатчи, тўғри бўламан деган эса ўлиб кетиши мумкин. Қаёққа бораётганимизга ақлим етмайди. Ноиложликдан ўзимга етти маротаба суиқасд қилдим, ўз хоҳишинг билан эртароқ ўлганингга ҳам қўйишмайди…\nБир нарса хусусида доим ўйлайман. Наҳотки дефицит (камёблик) деган ғайриинсоний ҳолат мангуга социализмнинг йўлдоши бўлса, «09—Жигулининг олд ойнасини 1600 сўмга сотиб олдим. Машина минмай ўлиб кетган маъқул экан. Бу пулга озгина қўшса яна битта машина беради-я» дейди қўшнимиз йиғламоқдан бери бўлиб. «Волга»нинг баҳоси чайқовда 50 минг эканлигини ҳамма билади, бироқ нега шундайлигини ҳеч биримиз чуқурроқ ўйлаб кўриб, ташвиш чекмаймиз. Ҳатто кап-катта академик ва ёзувчиларимиз ветеран ва пенсионерларимиз «Волга» билан чайқовчиликни одат қилиб олганлар. Юқори ташкилотларда сўзларига қулоқ солганлари учун ҳеч бўлмаганда эски «Волга»сини ўғли ёки куёвига совға қилиб, ўзи янгисини олади. Қарабсизки, шу алпозда бир оилада учта «Волга» бўлса, унинг қўшнисида шалпангқулоқ эшак ҳам йўқ. Шунинг учун қайта қуришни энг аввало оқ қорани тушунадиган, ўзини халқнинг виждони санаб юрган зиёли ва раҳбарлардан бошламоқ керак. Бу борада Москва Тошкентга, Тошкент эса Самарқандға ўрнак бўлмоғи лозим. Минг афсуски ҳалигача биз буни кўраётганимиз йўқ. Биз қанчалик юқорилашганимиз сари социал адолат шунчалик топталиб бораётир.\nҲеч қачон ва ҳеч бир раҳбарлик пайтида аптекаларимизда дори-дармонлар тақчиллиги, шифохоналарда жой етишмаслиги, бу соҳадаги давлат жиноятчилиги даражасидаги чайқовчилик барҳам топмаётир. Ахир қачондир ва кимдир бу ярим қотилликдан иборат номзъқулчиликларга барҳам бериши керак эмасми? Ўнгланмаётган ва ўнгланиши ҳали-бери сезилмаётган бу каби ўнлаб соҳаларни кўриб туриб, қайта қуришга байроқдор бўлиш учун курашаётган жуда кўп ва йирик раҳбарларнинг ўзи унга тайёр эмас шекилли, деган хаёлга борасан киши.\nЖуда катта фожиалар одатда оддий воқеа ва ҳодисалардан бошланади. Дейлик тушлик қилиш учун «Тошкент» ёки «Зарафшон» ресторанига бир кириб кўринг. Эшик олдидаги оддий инсоний, маданиятдан йироқ швейцар отасининг томорқасига киритаётгандек ҳўмрайиб, қўлингизга қарайди. Жой бўлса-бўлмаса нафсониятингизни ерга уриб, куттириб қўяди. Чет эллик меҳмонларга эса уй итларидек пилдираб бориб жой кўрсатади. Худонинг олдида ялангоёқ қочган официанткаларнинг юзи ижирғанишдан тузланган теридай буришади. Сиздан беш-ўн сўм ундиришга кўзи етмагунча еб ташлагудек бўлаверади. Кафанлигига ярагур шу суммани олганига яраша кўнгилдагидек хизмат қилса ҳам майли эди. Сизнинг бу ердан қорнингиз тўлиб (тўйиб эмас) бироқ дилингиз хуфтон бўлиб, инсоний ғурурингиз топталиб чиқасиз (Кечқурунги музика шовқинида эса кун бўйи улоқ чопган отдек адойи тамом бўласиз. Шу боис маърифатли одамлар бизда ресторанларга боришмайди). Энг ёмони қай бир соҳага бош урманг, мана шу аҳволга дуч келасиз. Бўладиган гапни айтганда, одамларимизнинг Москвага командировкага боришга юраги безиллаб қолган. Самолётга ўтиришдан тортиб, таксигача, хулласи меҳмонхонага жойлашгунга қадар нафсониятингиз ерга урилишга чидаш керак (Жой буюриб қўймаган бўлсангиз, вокзал ёки аэропортда тунайсиз). Оддий одам учун анчайин тирикчилик ҳам осонликча битмайдиган бўлиб қолган. Камдан-кам одамлар бугунги кунда ҳам талабаларнинг олий ўқув юртларига пулсиз кирганига ишонади. (Аниқ маълумотларга қараганда республикада институтларга киришнинг «баҳоси» ошган). Порасиз тузукроқ квартира олганингизга ҳам кўпларни ишонтира олмайсиз. Бунинг сабаби нимада? Ёлғончининг рости ҳам ёлғон дегандек, ўтмишдаги қилмишларимиз, ярим ҳақиқат ва алдоқчи ҳақиқатчаларимиз бугунги кунда йўл қўяётган хатолар ва шошма-шошарлигимиз эндиликдаги яхши ишларимизга ҳам соя солмоқда. Бу сояларни йўқотмоқ учун эса катта, дунёвий ҳақиқатларнинг ёрқин нури керак. Бунинг учун эса бизга, ана шу ҳақиқатни кўра оладиган ўткир кўзлар, том маънода зиёли ва маърифатли шахслар керак. Акс ҳолда биз яна издан чиқиб кетишимиз мумкин…\nЮқорида айтганимдек, Афғонистон, Чернобил, Адмирал Нахимов, Орол, Қорабоғ ва Сумгаит… Булар бизнинг калта ўйлашимиз туфайли узоқ вақт сақлаган аҳмоқона сукутимиз, пухта ўйланмаган чала ҳақиқатларимиздир. Ярим ҳақиқатлар эса инсоният тарихида доимо фожеавий оқибатларга олиб келган.\nСталиннинг хато ва жиноятларини бутун жаҳон бундан эллик йил бурун миллион маротабалаб айтган ҳамда ёзган. (Биз эса ҳамон баҳслашиб юрибмиз). Бироқ унинг бедодликларини фош этган шахс — Хрушчёвнинг ўзи ҳам бебурд одам бўлиб чиқди. (Халқ буни одатдагидек кеч билди). Шу боис халқ унинг Сталин ҳақидаги гапларига ҳам ишониб-ишонмади ва бу хато туфайли «доҳий» ҳақидаги гапларга ҳозир ҳам ишонқирамай турибди.\nЕтмиш йилдан буён халқ бир нарсага тушунмайди ва бизнинг энг катта фожиаларимиз ҳам аслида мана шунга бориб тақалади. Неажабки, барча бўғинларда тўқсон фоиз қодирларимизнинг фаолияти салбий якун топади. Ҳуқуқ-тартибот органларида эса обрў эътибор билан пенсияга чиққан одамни камдан-кам учратасиз. Нима, бизда умуман элга ақл бўла оладиган, бутунроқ одамлар йўқми ёки нуқул иш билмас, халққа тўғри йўл кўрсата олмайдиганларни танлаб раҳбар қиламизми? Узлуксиз такрорланадиган бу аҳволга қараб туриб, қадимий халқ қўшиғида катта маъно борлигига ишонч ҳосил қиласан киши.\nЎсал бўлсанг босарлар,\nЎсар бўлсанг осарлар,\nЎрта бўлғил, ўрта бўлсанг,\nЭл оғаси ясарлар…\nШу пайтгача бизнинг сўзимизни халқимизга ярим овозда етказиб келган матбуот нашриётларимиздаги ўртоқлар инсофга эниб, (улар одамларни фикрини қирқиш ёки силлиқлаш билан демократия ва қайта қуришга хизмат қилаяпмиз дея ўйласалар керак) инсон сўзига виждонан муносабатда бўладилар деб ўйлайман. Арз-додимизга қулоқ солишлари керак бўлган кўпчилик раҳбарларимиз ҳамон долзарб мавзулардаги муҳим мақолаларни ўқишга вақт тополмайдилар. Бир қисм арбобларимиз эса она тилида камдан-кам ўқийдилар ёки умуман ўқимайдилар.\nИмони бутун одам учун Ватан ҳам, ҳақиқат ҳам биттадир. Бу илоҳий туйғуларни оёқ ости қилган инсон эса авлодлар қаҳри ва лаънатига сазовордир.\n“Ёш ленинчи” газетаси, 1988 йил 15 июнь\n Ўсал — бу ерда камтар маъносида Н. Қ.\n← Аввалги Аввалги Бобомурод Эралиев. Тўрт тимсол шарҳи\nКейинги → Кейинги: Абдулла Қаҳҳор. Шакл ва мундарижа ҳақида (1963)


Ўзбекистон ҳунармандларининг экспорт фаолияти рағбатлантириладиHaqida.net\nHome Dunyo Ўзбекистон ҳунармандларининг экспорт фаолияти рағбатлантирилади\nТОШКЕНТ, 6 ноя — Sputnik. Бундан буёғига Ўзбекистонда ҳунармандларнинг экспорт фаолияти рағбатлантирилади. Уларга ўз маҳсулотларини экспорт қилишдан тушган хорижий валютани эркин тасарруф этиш, жумладан, банк ҳисобрақамларидан хорижий валютани нақд ҳолда олиш ҳуқуқи берилади. Бу ҳақда Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев раислигида ўтказилган ҳунармандчиликни янада ривожлантириш, ҳунармандларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, аҳоли бандлигини ошириш масалаларига бағишланган йиғилишда таъкидланди.\nFacebook / Islam Karimov FoundationИслом Каримов Фонди ўзбек ҳунармандлигига бағишланган китобни нашр этдиЙиғилишда халқ ҳунармандлиги ва амалий санъатини ривожлантириш, улар томонидан маҳсулотлар ишлаб чиқаришни кенгайтириш, шу асосда янги иш ўринлари яратиш масалалари муҳокама қилинди.\nТехасда собиқ аскар черковга келган 27 кишини отиб ташлади