Хақиқий хаёт — Dilkashradio.com\nАссалому алайкум қадрдон биродарлар. Павлус ўзининг ибодатларида бир нечта шахарлардаги биродарлари учун сўраган. У жамоатларга мактуб ёзар экан ўзининг улар олдидаги мажбуриятини хам унутмайди. Масихга келиб унинг мақсади ўзгаргани хақида сухбатлашгандик. Биз хам имонга келган кунимиздан бошлаб, яшашдан мақсадимиз нима эканини англаганмиз. Павлус шундай мақсади янгиланганларга ўз мактубида: «Ана шу сабабдан мен самовий Отамиз олдида тиз чўкяпман. Ер юзидаги хар қандай сулола самовий Отадан ном олган. У Ўзининг улуғвор бойлиги билан сизларни куч қудратли қилсин, Ўз Рухи билан ички борлиғингизни бақувват қилсин. Масихни имон билан дилингизга жо қилинглар. Масихнинг севгиси қалбингизда илдиз отиб, махкаб ўрнашсин, токи сизлар барча Худонинг азизлари билан биргаликда бу севгининг кенглиги, узунлиги, баландлиги ва теранлигини тўла англашга кучингиз етсин. Ха, сизлар Масихнинг ақл бовар қилмас севгисини фахмлаб бориб, ХУдонинг бутун камолотига эришинглар.”\nҚандай ажойиб тилаклар. Булар шунчаки оддий тилаклар эмас. Бу сўзлар Худонинг бошқаруви билан битилган.\nБиз хар куни тонгда ибодат учун Раббимиз олдида тиз чўкар эканмиз, У бизни Ўзининг улуғвор бойлиги билан қуч қудратли қилишини, Муқаддас Рух билан борлиғимизни бақувват қилишини сўрашимиз керак. Биз Унинг улуғвор бойлиги билан кучли бўлсак ва Рухи билан бақувват бўлсаккина Худони улуғлайдиган даражада яшай оламиз. Аммо бунинг акси бўлса, биз Муқаддас Рухдан ва Масихдан алохида хаёт кечирсак, биз самарасиз ва кучсиз бўлиб қоламиз. Буни РАббимиз яхши билади. 2 Бутрус китоби 1 боб 3-4 оятларда шундай ёзилган: “Раббимиз Исо МАсихнинг Отаси Худога хамду санолар бўлсин! У бизга бехад рахм-шафқат кўрсатди, Исо Масихнинг тирилиши асосида бизни янгидан туғилтириб, тирик бир умидга эга қилди. Самода сақланаётган беғубор, чиримас, сўлмас бир мерос сизларни кутмоқда.” У ўзининг чексиз мехр шафқати билан бизларни абадий хаётга эга қилди. Нафақат абадий хаётга балки самода ажойиб бир мерос тайёрлаб қўйди. Унинг илохий қудрати бизнинг юракларимизни ўзгартирди ва нажоти орқали бизни Ўзи билан яраштирди.\nБизнинг Масихдаги ўрнимиз бизга кечирим беради ва янги ижодлигимизни тасдиқлайди. Агар биз шубхада қолсак Худонинг Каломи бизга ажойиб ваъдалар беради. Итоат билан яшашнинг қудратини кўрсатади. Хеч ўйлаб кўрганмисиз Масихга итоатда яшаш билан ўз холимизча яшаш ўртасида қандай фарқлар бор? Мен бу хақида жуда кўп ўйлайман. Агар Худодан бир озгина узоқлашсам хам, юрагимда нотинчлик пайдо бўлади. Арзимас нарсалар мени тушкунликка туширади. Сизни нима кўпроқ тушкунликка туширади? Бунга сабаблар анчагина. Масих сизни севишини, гунохларингизни кечирганини, Худонинг оиласига олинганингизни, У сизни баракалаганини, Унга яқинлигингизни билиб ва хис қилиб яшасангиз, ўзингизни қандай тутасиз? ХАр қандай қийин холатларда хам ўзингизни йўқотиб қўймайсиз, Худога ишончингиз баланд бўлади, ташвишланмайсиз, Орқангизда катта тоғ борлигини хис қиласиз. Хамма муаммолар ва ташвишларга соғлом фикр билан, Худонинг кўзи билан қарайсиз. Тўғрими?\nЭнди бошқаларга қарасак, аниқроғи яқинларингиз хаётига. Уларнинг Худовандга яқин эмасликлари туфайли турли хил муаммолар билан қийналаётганини кўриб, сезиб турибсиз. Бундай пайтда уларга қандай ёрдам Бера оласиз. Сизнинг насихатларингиздан кўра, чин дилдан қилинган ибодат кўпроқ самара беради. Уларнинг нима учун қийналаётганларини ўзларидан сўранг, агар бунинг иложи бўлмаса, Худодан сўранг. Унинг хаётида қандай муаммолар бор. Ундаги қайси зарарли сифатлар йўқолиши керак? У қайси бемаъни сифати учун шунчалик қийналаяпти? Шу саволлар билан Худога мурожаат қилсангиз, У сизга албатта жавоб беради. Шундагина ўша муаммолар учун аниқ ибодат қилишингиз мумкин. СИзнинг ибодатларингиз орқали, у яна Худога элтадиган йўлни топиб олади. Сиз Худованд билан яқин муносабатингиз орқали нафақат ўзингизга балки бошқаларга хам ёрдам Бера оласиз. Худога томон яна бир қадам босинг!


Тошкент давлат циркининг биноси(Сурат daryo.uz дан олинди)\nТошкент Циркида 11 декабрь куни ўтказилиши лозим бўлган ўзбек хонандалари иштирокидаги гала-концертга чипта сотиб олган томошабинлар пулига куйиб қолди.\nБу ҳақда Озодликка хабар берган ўқитувчилардан бирининг айтишича, томошабинлар икки марта лақиллатилган:\n- Мен Олмазор туманидаги мактаблардан бирида ўқитувчи бўлиб ишлайман. Халқ таълими бўлимидан бизга билет сотишди. Ҳар дона билетни 18 минг сўмдан сотиб олдик. Айтишдики, гала-концерт бўлади. 11 декабрь куни келсак, концерт 15 декабрга қолдирилди дейишди. Қайтиб кетдик. 15 декабрь куни яна келдик. Концерт бўлмайди, кетинглар дедилар. Одамлар нега бизларни алдайсизлар, деб тўполон қилишганда, мелисаларни чақириб тарқатиб юборди,- деди ўқитувчи.\nОлмазор туманидаги бошқа бир мактабнинг ўқитувчиси ҳам икки марта сарсон бўлиб концертга боришганини айтади:\n- Холам ҳам мактабда ўқитувчи, болларинг бориб кўрсин деб, иккита билет совға қилди. Лекин икки марта сарсон бўлдик, концерт-понцерт бўлмади. Аксинча, такси пулимиз билетдан қиммат тушиб кетди,- дейди ўқитувчи.\nТошкент шаҳридаги халқ таълими бўлимларидан бирида ишлайдиган мулозимнинг Озодликка ёзган мактубида улар чипталарни сотиб олишга мажбур бўлганликларини айтади:\n“Бизларда ҳар ой профсоюздан концертларга билет беришади. Бундайроқ концертларни билетларини ҳеч ким олмайди. Кейин ўқитувчиларга, метод бирлашма раисларига бўлиб беришади. Мен ҳам метод бирлашма раисиман. Менга ҳам иккита билет беришди. Кейин мен уни бир ўқитувчига бериб, бу сафар сиз борасиз, билет пулиниям сиз берасиз дедим. У икки марта бориб қуруқ қайтиб келди,- деди мулозим.\nОлмазор тумани халқ таълими бўлимининг ўзини таништирмаган мулозимларидан бири, ҳақиқатан ҳам бу гала-концертга чипталар ўқитувчиларга тарқатилганини тасдиқлар экан, бундай буйруқ ҳокимиятдан бўлганини айтади:\n- Концертнинг қолдирилганини ва отмена бўлгани (қолдирилгани-таҳр.) ҳақида мен билет олган ўқитувчиларни огоҳлантириб чиққан эдим. Бу билетлар ўқитувчиларга туман ҳокимининг хати асосида берилган. Бу муаммолар чиққандан кейин биз бу хатларни тегишли жойларга топшириб бўлдик. Концерт ташкилотчиларнинг айби билан қолдирилган. Ўқитувчилар нақд пулга билет олмаган, одатда бундай ҳолатларда билет пули ойликдан ушлаб қолинади,- деди мулозим.\nХалқ таълими бўлими мулозими концерт ташкилотчилари ким эканлигидан хабари йўқлигини айтди.\nОлмазор тумани ҳокимлигидан Озодлик бу воқеага муносабат ололмади.\nОдатда бундай концертларга рухсат берадиган “Ўзбекнаво” ижодий бирлашмасининг Озодлик суҳбатлашган ходими ҳам циркда бўладиган гала-концертдан хабари йўқлигини айтди.\nОзодлик шундан сўнг бу концертда иштирок этиши назарда тутилган санъаткорлар билан боғланишга ҳаракат қилди.\nХонанда Райҳоннинг маъмурига кўра, улар концерт бўлиши ҳақида фақат бир марта огоҳлантирилган:\n- 11 декабрда биз Қўқонда, тўйда эдик. Биз уларга, бу кун биз бўлолмаймиз деб айтдик. Кейин 15га кўчирдик, дейишди. Биз майли дедик. Кейин бизга бошқа чиқишмади,- деди маъмур.\nМаъмур концерт ташкилотчилари ким эканлигини очиқлашни истамади.\nОзодликнинг концерт ташкилотчиларини аниқлаш борасидаги уринишлари натижасиз бўлди.\nАсосан халқ таълими бўлимларига ва соғлиқни сақлаш муассасаларига тарқатилган чипталарнинг пули қайтариб бериладими ёки йўқ, бу ҳам номаълум қолмоқда.\nОзодлик билан суҳбатлашган томошабинлар ўша куни аччиғидан чипталарни йиртиб ташлаганликларини айтдилар.\nЖорий йилнинг 14 июль куни Ўзбекистон халқ артисти Озодбек Назарбековнинг Термиздаги “Алпомиш” ўйингоҳида аввалдан роса реклама қилинган концерти бекор қилингани мухлислар ғалаëнига сабаб бўлган эди.


Оилада фарзанд тарбияси: ҲАҚЛАРГА РИОЯ ҚИЛИШ: ҚАРИНДОШЛАР, ҚЎШНИ, УСТОЗ ВА ДЎСТ ҲАҚИ\n- Дек 25, 2019\nҚариндошлар бир-бирларига насаб ва насл билан боғланадиган кишилардир. Улар қуйидагилар: оталар, оналар, болалар, буви ва бувалар, ака-укалар, опа-сингиллар, амакилар, аммалар, аканинг болалари, опанинг болалари, тоғалар ва холалар, аммалар, сўнгра уларга яқин бўлган қариндошлар.\nШариатимиз уларни икки сабабга кўра “раҳм” қариндошлар деб атайди. Биринчиси: “Раҳм” Аллоҳнинг роҳман сифатидан олинган. Абдураҳмон ибн Афвдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): «Аллоҳ таоло: “Мен Аллоҳ, Мен роҳман... раҳмни (бачадон) яратдим ва унга исмимдан исм бердим, ким унга боғланса, уни (исмимга) боғлайман, ким ундан узилса, Мен (исмимдан) уни кесаман”, деди», дейдилар.\nМаълумки, “раҳм” – раҳмат, меҳрибонлик, мулойимлик, ҳалимлик каби сифатларнинг йиғиндисидир. Шунинг учун ҳам насаб жиҳатидан яқин бўлган кишиларга меҳрибон бўлиш, силаи раҳм қилиш вожибдир.\nИккинчиси: “Қаробат” – яқинлик, қариндошлик алоқаларини боғлашдан келиб чиққан. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) фақат қариндошликни боғлашга чақириб, кесилишдан эса қайтарганлар. Шубҳасиз, бу кўрсатмалар туғишганлар ўртасида қондошлик, биродарликни мустаҳкамлашга ўргатади, ўзаро меҳр-муҳаббат туйғуларини орттириб, инсонийлик фазилатларини юқори поғоналарга кўтаради. Жамият аъзоларида қон-қариндошлик, атрофидагиларга ҳавас ва меҳр билан қараш болаликданоқ шаклланиши ва у қалбларга чуқур илдиз отиши зарур. Токи бола улғайганида қариндошларга силаи раҳм қиладиган, бошларига мусибат етганида далда берадиган бўлсин. Шундагина биз тарбияда чиройли мақсадга эришган бўламиз.\nҚуръони каримда қариндошларга силаи раҳм қилишга буюрилган оятлар кўп. Масалан:\nوَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِي تَسَآءَلُونَ بِهِۦ وَٱلۡأَرۡحَامَۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَيۡكُمۡ رَقِيبٗا١\n«...Ўрталарингиздаги ўзаро муомалада номи келтирилувчи Аллоҳдан ва қариндошлар (алоқасини узиш)дан қўрқингиз! Албатта, Аллоҳ сизларни кузатиб турувчидир» (Нисо, 1).\nوَءَاتِ ذَا ٱلۡقُرۡبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلۡمِسۡكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرۡ تَبۡذِيرًا٢٦\n۞وَٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَلَا تُشۡرِكُواْ بِهِۦ شَيۡ‍ٔٗاۖ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنٗا وَبِذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱلۡجَارِ ذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡجَارِ ٱلۡجُنُبِ\n«Аллоҳга ибодат қилингиз ва Унга ҳеч нарсани шерик қилмангиз! Ота-оналарга эса яхшилик қилингиз! Шунингдек, қариндошлар, етимлар, мискинлар, қариндош қўшнию бегона қўшнига ҳам (яхшилик қилинг)!» (Нисо, 36).\nوَٱلَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهۡدَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مِيثَٰقِهِۦ وَيَقۡطَعُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمُ ٱللَّعۡنَةُ وَلَهُمۡ سُوٓءُ ٱلدَّارِ٢٥\n«Аллоҳ билан аҳд боғлаганларидан кейин уни бузадиган, Аллоҳ боғланишига буюрган нарсаларни узадиган ва Ер юзида бузғунчилик қилиб юрадиган кимсалар ҳам борки, улар учун (Аллоҳдан) лаънат бўлур ва улар учун нохуш диёр (жаҳаннам) бордир» (Раъд, 25).\nفَهَلۡ عَسَيۡتُمۡ إِن تَوَلَّيۡتُمۡ أَن تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَتُقَطِّعُوٓاْ أَرۡحَامَكُمۡ٢٢ أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَعَنَهُمُ ٱللَّهُ فَأَصَمَّهُمۡ وَأَعۡمَىٰٓ أَبۡصَٰرَهُمۡ٢٣\n«Агар (имондан) бош тортсангиз, аниқки, сизлар ерда бузғунчилик қиларсизлар ва қариндошларингиз (билан ҳам алоқаларингиз)ни узасиз, албатта.\nҚариндошчиликдан узилишнинг оқибати бу дунёда ҳам, у дунёда ҳам вой бўлишини болаларимиз билсинлар.\nҚон-қариндошлик Аллоҳга ва охират кунига имон келтиришнинг шиорларидандир. Икки шайх Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади:\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Ким Аллоҳга ва охират куни қиёматга имон келтирган бўлса, меҳмонни ҳурмат қилсин. Ким Аллоҳга ва охират кунига имон келтирган бўлса, қариндошлар билан боғлансин. Ким Аллоҳга ва охират кунига имон келтирган бўлса, яхшиликни (яхши сўз) айтсин ёки сукут сақласин”, дедилар.\nҚон-қариндошликни мустаҳкамлаш умрни узайтиради ва ризқни кўпайтиради. Икки шайх Анасдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади:\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Ким ризқи кенг ва умри зиёда бўлишини хоҳласа, қариндошлар билан боғлансин”, дедилар. Демак, қариндошлар билан алоқаларни яхшилаш ризқни кенг ва умрни зиёда қилар экан. Яна қариндошлар билан аҳил-иноқлик бошга тушадиган турли мусибатлардан сақлайди, қийинчиликларни осон енгишга ёрдам беради. Анасдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинади: Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) “Садақа (силаи раҳм) ва қариндошларга боғланиш Аллоҳ таоло унинг умрини зиёда қилишига ва бевақт ўлимдан сақлашига сабаб бўлади”, дедилар.\nАҳолиси қон-қариндошликни қадрлаган мамлакат бой ва обод бўлади. Табароний ва Ҳоким Ибн Аббосдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам):\n“Албатта, Аллоҳ бир мамлакатни обод этади ва одамларини бой қилади. Уларни яратганидан бошлаб уларга ғазаб билан боқмайди”, дедилар. Шунда: “Эй Аллоҳнинг расули, бунинг сабаби нима?”, деб сўралди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Мамлакатда яшовчилар қариндошликни узмаганидан”, дедилар.\nДемак, юрт ободлиги ва кишиларнинг бекаму кўст яшаши қариндошлар билан алоқани маҳкам боғлашга ҳам боғлиқ экан. Афсус, баъзи қариндошлар бир-бирлари билан келиша олмайдилар. Улар Ислом таълимотига амал қилсалар, жуда яхши бўларди.\nҚон-қариндошчилик гуноҳнинг кечирилишига ва хатоларга каффорат бўлади. Ибн Ҳиббон ва Ҳоким Абдуллоҳ ибн Умардан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади:\nБир киши Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳузурларига келиб: “Мен катта гуноҳ иш қилдим, тавба қилишим керакми?” деди. Шунда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Онанг ҳаётми?” дедилар. У: “Йўқ”, деди. Шунда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Холанг ҳаётми?” дедилар. У: “Ҳа”, деди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Унга меҳрибонлик қил”, дедилар.\nҚон-қариндошлик (қиёматда) ҳисоб-китобни енгил қилади ва жаннатга киргизади. Баззоз, Табароний ва Ҳоким Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Кимда уч нарса топилса, Аллоҳ унинг ҳисоб-китобини енгил қилади ва Ўз раҳмати ила жаннатга киргизади”, дедилар. Шунда: “Ота-онам сизга фидо бўлсин, ё Аллоҳнинг расули, улар нималар?” деб сўрашди.\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Йўқсил кишига ҳадя беришинг, узилган қариндошлар билан боғланишинг, жаҳл қилганни кечиришинг, агар шуларни қилсанг, Аллоҳ сени жаннатга киргизади”, дедилар.\nИкки Шайх Жубайр ибн Мутъамдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. У киши: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Қариндошларидан узилган киши жаннатга кирмайди”, деганларини эшитдим», деди.\nҚон-қариндошлар билан боғланувчини Аллоҳ таоло қиёмат куни юқори даражага кўтаради. Баззоз ва Табароний Убода ибн Сомитдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Сизларга Аллоҳ даражаларга кўтарадиган нарсани айтайми?” дедилар. Улар: “Ҳа, ё Аллоҳнинг расули”, дейишди.\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Нодонлик қилган кишига ҳалим бўлишинг, сенга зулм қилганни кечиришинг, сендан маҳрум қилган кишига беришинг ва сендан узилган қариндошлар билан боғланишинг”, дедилар.\nҲаёт тажрибаси ҳадис ва ривоятлар руҳида тарбия кўрган болалар қон-қариндошлик ипларини боғловчи, уларнинг ҳақларини адо қилувчи, хурсандчилик ва маҳзун дамларда шерик бўлишларини кўрсатади.\nОта-оналар, мураббийларимиз эътибор берадиган масалалардан яна бири қўшнилар ҳақидир. Хўш, қўшнилар ким?\nУлар сизга тўрт тарафдан туташган ҳовлиларда яшайдиган маҳалладошларингиздир. Ўнгдан қирқта, чапдан қирқта, олд тарафдан қирқта, орқа тарафдан қирқта ҳовли сизга қўшни бўлади. Чегараси борми? Бор! Унутманг, зиммангизда уларнинг ҳақлари бор. Буни қуйидаги ҳадисдан англаш мумкин.\nИмом Табароний Каъб ибн Моликдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Бир киши Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳузурларига келиб: “Ё Аллоҳнинг расули, мен фалон маҳаллага жойлашдим. Менга яқин қўшнилар қаттиқ азоб беряпти”, деди.\nШунда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Абу Бакр, Умар ва Алини (розияллоҳу анҳум) жўнатдилар. Улар масжид эшиги ёнида туриб: “Огоҳ бўлинглар, сизларга тўрт тарафдан қирқтадан ҳовли қўшни бўлади. Ким қўшнисини ёмонликлари билан қўрқитса, жаннатга кирмайди”, деб огоҳлантиришди.\nИслом таълимотида қўшни ҳақи тўртта қоида билан ифодаланади:\nҚўшнисига озор етказмаслик.\nҚўшнисига ёмонлик етадиган бўлса, ҳимоя қилиш.\nЯхши муомалада бўлиш.\nҚўшнидан етадиган азиятларга сабрли бўлиш, ҳалимлик билан кечириш.\nҚўшнига азият беришдан сақланиш. Азият бир неча кўринишда бўлади. Зино, ўғрилик, ҳақорат, ифлос нарсаларни қўшни томонга ташлаш ва ҳаказо.\nИмом Аҳмад ва Табароний Миқдод ибн Асваддан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) саҳобаларига: “Зино ҳақида нима дейсизлар?” дедилар.\nУлар: “Ҳаром иш, уни Аллоҳ ва Унинг расули ҳаром қилган. У қиёматгача ҳаромдир”, дедилар.\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Аллоҳга қасам, имон келтирмабди, Аллоҳга қасам, имон келтирмабди, Аллоҳга қасам, имон келтирмабди”, дедилар.\n“Ким, ё Аллоҳнинг расули?” дейилди.\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Қўшнисини ёмонликлардан омон сақламаган киши”, дедилар.\nҲассон ибн Собит (розияллоҳу анҳу) айтади:\n“Биронтамиз қўшнига озор бермаймиз, уни хўрламаймиз, ҳолбуки, зулм бизга қайтади. Чунки биз қўшни ҳақини омонат деб биламиз, омонатга хиёнат қилишдан Аллоҳ бизни сақласин”.\nҚўшнини ҳимоя қилиш. Ислом динида қўшнини ҳимоя қилиш, уни балою офатлардан сақлаш имондан нишона, мақтовга лойиқ мўминлик хулқларидандир. Абу Ҳанифанинг (розияллоҳу анҳу) Куфада бир қўшниси бор эди. Ҳар вақт ишдан қайтиб келса, у баланд овозда:\n“Зое қилдилар. Қандай йигитни зое қилдилар.\nОғир кунда керакли ҳимоячини зое қилдилар”, деб қўшиқ айтарди. Унинг овози кечаси билан Абу Ҳанифанинг оромини бузарди. Бир кеча бу қўшнисини миршаб олиб кетди. Ўша кеча Абу Ҳанифа унинг овозини эшитмади. Тонг отганда Абу Ҳанифа суриштириб, унинг қамалиб қолганини билди. Шунда Абу Ҳанифа амир Исо ибн Мусога бориб, уни озод қилишини сўради. Уни озод қилдилар. Йигит чиққач, Абу Ҳанифа секин қулоғига деди:\n“Эй йигит! Сени зое қилдикми?”\n“Йўқ. Яхшилик ва ҳурмат қилдингиз. Аллоҳ сизга яхши мукофот берсин!” деди ва:\n“Мен кўп зарар бердим азиз қўшнимга,\nВаҳоланки, кўпларнинг қўшниси пасткашдир”, деб қўшиқ айтди.\nҚўшнини ҳимоя қилиш, ундан зулмни кўтариш ва уни хорламаслик ҳақида қуйидаги ҳадисда баён қилинади:\nИкки Шайх Ибн Умардан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Мусулмон мусулмоннинг биродари, унга зулм қилмайди ва уни хорламайди. Ким биродарининг ҳожатини раво қилса, Аллоҳ унинг ҳожатини раво қилади. Ким мусулмондан бир ғамни кеткизса, қиёмат куни Аллоҳ унинг ғамларидан бирини кеткизади. Ким бир мусулмоннинг айбини беркитса, Аллоҳ унинг айбини қиёмат куни беркитади”, дедилар.\nҚўшнига яхши муомалада бўлиш. Яхши қўшни бўлиш учун киши яхши муносабатни йўлга қўйиши керак. Масалан, мусибат етганида таъзия билдириш, хурсандчилик куни муборакбод қилиш, касал бўлганида бориб кўриш, учрашганида салом бериш, динига ва дунёсига фойда берадиган йўлга бошлаш, қурби етганча эҳтиром кўрсатиш кабилар.\nХароитий, Табароний Амр ибн Шуайбдан ривоят қилади. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “...Қўшни ҳақи нима эканини биласанми? Агар ёрдам сўраса, ёрдам бериш, қарз сўраса, қарз бериш, фақир (муҳтож) бўлиб қолса, егулик бериш, касал бўлса, бориб кўриш, унга яхшилик етса, қутлаш, мусибат етса, таскин бериш, вафот этса, жанозасида иштирок этиш, унинг изнисиз ўз уйини баланд қилиб қурмаслик, қозонда қовурилаётган гўшт ҳиди билан озор бермаслик (гўштдан унга ҳам бериш)...” деб марҳамат қилдилар.\nАбу Довуд агар қўшнисининг туяси ёки қўйи ўлса, ўрнига ўзиникини олиб чиқиб берарди. Хоразмийнинг “Муфидул улум” китобида келтирилишича, Абдуллоҳ ибн Муборакнинг яҳудий қўшниси бор эди. Бир куни у уйини сотмоқчи бўлди. Унга: “Қанчага сотасан?” дедилар. У: “Икки мингга”, деди. Унга: “Уйингнинг нархи минг”, дедилар. Яҳудий: “Тўғри, лекин қўшним Абдуллоҳ ибн Муборак учун ҳам яна минг қўшасизлар”, деди. Бу хабар Абдуллоҳ ибн Муборакка етказилганида, у киши яҳудийни чақириб, ҳовлининг пулини берди ва: “Уйни сотма”, деди. Агар яҳудийга Ибн Муборакдек чиройли хулқли инсон йўлиқмаганида, у уйни сотишдан қайтмасди.\nҚўшнининг озори (азияти)ни кўтариш. Инсон қўшнисидан етажак озорларга сабр қилиши, унга эътиборли ва кечиримли бўлмоғи, иложи борича меҳрибонлик қилиши ҳам фазилатдир.\nҲаририй айтадилар: “Қўшнини ҳурмат қил, гарчи зулм қилса ҳам”. Шубҳасиз, нодонлик қилганга меҳрибонлик, ёмонлик қилганга яхшилик қилган ва зулм ўтказганни кечирган киши қиёмат кунида олий мартабада бўлади.\nБаззоз ва Табароний Уббода ибн Сомитдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади.\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Сизларга Аллоҳ унинг сабаби билан юксак даражаларга кўтарадиган нарсанинг хабарини берайми?” – дедилар. “Ҳа, Аллоҳнинг расули”, дедилар. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Сенга нодонлик қилганга меҳрибон бўл, сенга зулм қилганни кечир, сени маҳрум қилганга (сенга бермаганга) бергин ва сендан узилганга (сендан қариндошлик алоқасини узганга) боғлан”, дедилар.\nГуноҳкорни кечириш ва хатокорни афв этиш кўпинча уни тўғри йўлга солади. Шундан жафо – халимликка, тўсқинлик – равонликка, ғазаб – муҳаббатга айланади. Қуръони каримда:\nوَلَا تَسۡتَوِي ٱلۡحَسَنَةُ وَلَا ٱلسَّيِّئَةُۚ ٱدۡفَعۡ بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ فَإِذَا ٱلَّذِي بَيۡنَكَ وَبَيۡنَهُۥ عَدَٰوَةٞ كَأَنَّهُۥ وَلِيٌّ حَمِيمٞ٣٤\n«Яхшилик билан ёмонлик баробар бўлмас. Сиз (ёмонликни) гўзалроқ (муомала) билан даф этинг! (Шунда) бирдан сиз билан ўрталарингизда адоват бўлган кимса қайноқ (қалин) дўстдек бўлиб қолур» (Фуссилат, 34), деб марҳамат қилинган.\nШундай экан, болаларни ёшлигиданоқ чиройли қўшничилик руҳида тарбиялаш муҳимдир. Токи бола уйланиш ёшига етиб, мустақил оила қурганида ҳам қўшничилик муомала ва одобларига амал қилсин. Бировга озор беришдан тийилсин, аксинча, кучсизларни озор берувчилардан ҳимоя қилсин. Уларга меҳрибонлик ва ҳалимлик билан боғланишга ҳаракат қилсин. Бу орзу ва ниятларимиз икки йўл билан, яъни, болага қўшничилик одобларини тушунтириш ва қўшни болаларни бир-бири билан дўстлаштириш, ўзаро ҳамжиҳатликни пайдо қилиш орқали амалга ошади.\nШубҳасиз, бола ёшлигидан мана шу яхши хислатлар билан хулқланса, жамият учун энг керакли инсонлардан бўлиб етишади. Қаерда бўлса ҳам, фазлини зоҳир қилиб туради.\nУстоз жамиятни олға бошловчи ва унинг эртанги кунини таъминловчи, таъбир жоиз бўлса, бир йўлчи юлдуздир. Устозсиз ҳеч бир жамият камолга етмаган, аксинча, инқирозга юз тутган. Шунинг учун ҳам халқимизда “Устоз отангдек улуғ”, “Устоз кўрмаган шогирд ҳар мақомга йўрғалар” деган чиройли иборалар бор. Шундоқ экан, устознинг ҳам ота-онадек ҳақлари бор.\nБолаларни устозни ҳурмат қилишга, уларнинг ҳақини адо этишга ўргатиш лозим. Шунла улар билим ўргатган, тўғри йўлга солган, ёмон йўллардан қайтарган кишининг қадр-қимматига етадилар. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) мураббийларга олимларни ҳурматлаш, мураббий ва устозларни улуғлаш борасида кўпгина қимматли кшрсатмалар берганлар.\nИмом Аҳмад, Табароний ва Ҳоким Убода ибн Сомитдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Кексаларимизни улуғламаган, кичикларимизга меҳрибон бўлмаган ва олимлармизни (ҳақини) билмаган менинг умматимдан эмас”, дедилар.\nТабароний “Авсат” деб номланган китобида Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: “Илм ўрганинглар ва билинглар, илмда хотиржамлик ва салобат бор, ўргатувчига тавозеда бўлинглар”, дедилар.\nТабароний “Кабир” деб номланган китобида Абу Умомадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам): “Мунофиқлар уч тоифа кишини: Исломда сочи оқарган кишини, илмли кишини ва одил имом (раҳбар)ни қадрламайди”, дедилар.\nИмом Аҳмад Саҳл ибн Саъд Соидийдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Ё Аллоҳ, олимнинг орқасидан юрилмайдиган, ҳалим (беозор, ювош) кишилар тирик қолдирилмайдиган, қалблари ажамларники ва тиллари араб бўладиган замон келмасин”, дедилар.\nИмом Бухорий Жобирдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) Уҳуд жангида шаҳид бўлганларни (қабрга қўйишда) жамлаб: “Буларнинг қайси бири Қуръонни ёд олган?!” деб сўрадилар. Қайси бирига ишора қилинса, ўшани олдин лаҳад (қабр)га қўярдилар.\nЮқоридагилардан қуйидагиларни хулоса қилса бўлади: шогирд устозига тавозели бўлиши, унинг кўрсатмасидан чиқмаслиги, ҳар бир ишда ундан маслаҳат олиш лозим. Яна устози олдида ўзини хокисор тутади, мағрурланмайди, кибрдан узоқ бўлади. Устоз хизматини қилишга ҳамиша шай туради. Шофиъий (раҳимаҳуллоҳ) олимларга тавозели бўлгани учун шарафландилар. У киши: “Уларга нафсимни хорлайман, шунда улар нафсимни инкор этадилар, хорланмаган нафс ҳеч вақт инкор этилмас”, дер эди.\nИбн Аббос (розияллоҳу анҳу) мартабаси баланд ва қадри улуғ бўлатуриб, Зайд ибн Собит ансорийнинг уловларини ушлаб етаклади ва: “Бу бизларнинг олимларимизга қиладиган икромимиз”, деди. Яъни, Ибн Аббос (розияллоҳу анҳу) Зайд ибн Собит минган уловни етаклаб олимга эҳтиром кўрсатди.\nИмом Аҳмад ибн Ҳанбал (Халаф Аҳмарга): “Фақат рўпарангизда ўтираман (сизга юзланиб), устозга тавозе қилишга буюрилганмиз”, деди.\nИмом Шофиъий (раҳимаҳуллоҳ): “Моликнинг ҳузурида у кишини ҳурматлаб, қоғознинг шитирлашини эшитмасин деб, китобни секин (нафис) варақлардим”, деди. Робеъ: “Аллоҳга қасам, Шофиъий менга боқиб тураганларида, у кишининг салобатидан сув ичишга журъат қила олмадим”, деди.\nХалифалардан бирининг ўғли Шурайкнинг ҳузурига келди ва деворга суяниб турганча ҳадис айтиб беришини сўради. Шурайк унга қайрилиб ҳам қарамади. Шунда у яна сўради. Шурайк авалгидек қайрилиб қарамади. Шунда у: “Халифаларнинг ўғлини паст санаш (менсимаслик) эмасми?” деди. Шурайк: “Йўқ, илм Аллоҳ ҳузурида буюкдир, мен уни зое қилишдан қўрқдим”, деди.\nШогирд устозига: “ё устоз”, “ё муаллим”, “жаноб муаллим”, “жаноб домла” деб мурожаат қилсин. Устозининг исмини устоз борлигида ҳам, йўқлигида ҳам айтмасин. Агарда айтиш жудаям керак бўлса, “фазилатли устозим бундай дедилар” ёки “устозим фалончи бундай дедилар” ёки “йўлбошчим фалоний бундай дедилар”, деб айтсин.\nШўъба: “Агар биронтадан бир ҳадис эшитсам, унга қул бўлардим ва унинг ҳузурига тез-теў бориб турардим”, деди.\nТаълим олувчи бола устози тирик вақтида ҳақига дуо қилиши, устоз вафот этганидан сўнг авлодлари, қариндошлари ва дўстларидан хабар олиши, қабрини зиёрат қилиши, устозга истиғфор айтиши, унинг номидан эҳсион қилиши, динда, илмда, хулқда унинг ўргатганларига риоя қилиши, илмига эргашиши (иқтидо қилиши), одоби билан одобланиши лозимдир.\nШогирд устозидан етаётган баъзи азиятларга сабр қилмоғи, бу ҳол устоздан илм олишига монелик қилмаслиги керак. Албатта, устоз шогирдини бекордан-бекор койимайди. Шогирд бундай пайтда ўзини тафтиш қилсин, устозидан узр сўрасин. Шундай қилса, устоз ва шогирд узоқлашмайди, қайтага яқинлашади. Шогирд хато қилса, устоз уни йўлга солади.\nУлуғ салафларимиз айтадилар: “Ким илм олишда сабр қилмаса, нодонлигича қолади. Сабр қилса, дунё ва охират саодатига эришади”. Ибн Аббос (розияллоҳу анҳу): “Толиб бўлиб хорландим ва матлуб бўлиб азиз бўлдим”, деди.\nШофиъий (раҳимаҳуллоҳ) айтади: “Суфён ибн Уяйнага: “Сизга одамлар ернинг турли бурчагидан таълим олгани келадилар, сиз уларга қаттиқ гапирасиз. Улардан сиздан кетиб қолишлари ва сизни тарк этишларидан қўрқмайсизми?” дейилганида, у киши: “Шунинг учун улар мени тарк этсалар, улар аҳмоқдир”, дедилар”.\nЯна у киши дейдилар:\nУстоз ва табиб ҳар иккиси\nАгар ҳурматланмаса, насиҳат қилмас.\nДардингга чидар агар табибга жафо қилсанг,\nНодонлигингга чидар агар устозга жафо қилсанг.\nШогирд устози ҳузурида одоб, тавозе билан ўтириши, чалғимаслиги, бутун эътиборини у кишига қаратиши лозим. Ўтирганида бармоқларини қисирлатиш, ҳуда-беҳуда йўталиш, томоқ қириш, бурин тортиш, пишиллаб нафас олиш, у ер-бу ерини қашиш, ёнидагилар билан гаплашиш кабилар устозга ҳурматсизлик саналади. Чунки устоз рўпарасида қанча толиби илм ўтирса, барини кўриб, нима билан машғуллигини билиб туради. Шогирднинг битта ноўрин ҳаракати уни ранжитиши, фикридан чалғитиши мумкин. Натижада дарс маромига етмай қолади.\nОлимнинг шогирд устидаги ҳақларини баён қилишда ҳазрат Али (розияллоҳу анҳу) бундай дедилар: “Олим (устоз)нинг сендаги ҳақи: ҳаммага умумий салом берсанг, устозга саломни хос қил, унинг ҳузурида қўлинг ва кўзинг билан ишоралар қилма, “фалончи бу сўзнинг аксини айтди” дема, бировни ғийбат қилма, унинг хатосини қидирма, агар алашса, узрини қабул қил, уни Аллоҳ учун улуғла, агар иши (ҳожати) бўлса, уни қилишга шошил, ҳузурида бирон киши билан шивирлаб гаплашма, кийимидан ушлама, агар дарс беришни кечиктирадиган бўлса, ундан талаб қилма, суҳбатидан тўйиб қолма, чунки у хурмо дарахтига ўхшайди, ундан қачон бир нарса тушади деб кутгин (интизор бўл)”.\nШогирд устози ўтирган синфга ёки хос жойга киришда изн сўрайди, устоз бир ўзи бўладими ёки бошқалар билан бўладими, барибир. Агар рухсат бермаса, қайта сўрамаслик керак. Устоз ҳузурида чиройли кийинмоқ, ўзига қарамоқ, хўшбўйликлар сурмоқ керак. Илм ўрганишга, масжидга шундай борадилар. Чунки илм ўрганиш ҳам ибодатдир.\nОвқатланаётган идишингиз қанча чиройли, покиза бўлса, иштаҳам ҳам шунча яхши, нонушта кўнгилли бўлади. Устоз ҳузурида ҳам шогирднинг қалби чиройли, покиза бўлиши керак. Бундай қалбга илм ўтиради, самараси кутилганидек бўлади.\nШогирд устозидан бир ҳукмни ёки қимматли фикрни, ёки бир ҳикоя, шеърни эшитса, уни ёд олсин ёки эсда сақлаб қолсин. Тинглаётганида ҳайрати юз-кўзларидан сезилиб турсин.\nАто: “Мен ҳадисин бир кишидан эшитаман, ваҳоланки, мен бу ҳадисни ундан яхшироқ биламан, шундай бўлса ҳам ўзимни билмагандек тутаман”, деган.\nЯна у: “Мен бир ҳадисни бирон бир ёш йигитдан аввал эшитмаганимдек эшитаман, ваҳоланки, мен у туғилмасидан олдин ҳадисни эшитганман”, деган.\nШогирд дарс пайтида ҳафсаласизлик қилмасин, балки зеҳнини ўткирласин, саволларга жавоб бериш билан машғул бўлсин. Устоз айтган дарсни албатта тайёрласин. Агар устознинг сўзини англамай қолса, узр айтиб, сўраб билиб олсин. Бундай ҳолатдан устоз ранжимайди, балки шогирдининг талабчанлигидан, лоқайд эмаслигидан хурсанд бўлади. “Сўраб ўрганган олим, орланиб сўрамаган ўзига золим”, дейдилар ҳазрат Навоий. Албатта, биз айтаётган талаблар бола мактабга ёки мадрасага борганида ўз-ўзидан пайдо бўлиб қолмайди. У ўқув даргоҳига боргунча, устозга рўпара бўлгунча, оила даврасида бу ҳақда тушунча шаклланиши керак. Бу ишга хусусан ота-она, бобо ва бувилар, амма-холалар масъулдирлар. Токи бола мактаб, устоз ҳақидаги тушунчаларга олдинроқ эга бўлсин, бирданига нотаниш оламга тушиб қолгандек бўлмасин. Албатта, бола ўқишга қатнаётган ака-опаларини кўриб илк кўникмани олади. Лекин бу кўникма ота-онанинг, катталарнинг таъкидлаши, тушунтириши билан мукаммал бўлади.\nҲабиб ибн Шаҳид: “Эй ўғлим, фақиҳларга ва олимларга эргаш, улардан илм ўрган ва одобларидан олгин, чунки бу менга кўп ҳадисдан маҳбуброқ”, деди.\nМухаллад ибн Ҳусайн бир куни Ибн Муборакка: “Биз кўп ҳадисдан кўра кўп одобга муҳтожроқмиз”, деди. Баъзи салафлар фарзандларига: “Одобдан бир боб ўрганиш етмиш боб илм ўрганишдан яхшироқдир”, деб таълим берган.\nСуфён ибн Уйайна: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) катта мезондирлар. Нарсаларнинг у киши хулқига, сийратига ва йўлига мувофиқ келгани ҳақ ва уларга мувофиқ келмагани ботилдир”, деди. Ибн Сирин: “Улар илм ўрганган каби Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) йўлларини ҳам ўрганадилар”, деди.\nАлбатта, биз зикр этаётган одоблар устозлар ҳақини адо қилиш, тақволи бўлиш, Исломга содиқ қолиш, Аллоҳ учун виқорни умид қилиш, Исломни ақида ва шариат деб, Қуръони каримни дастур деб имон келтиришни талаб қилади.\nБола тарбиясида яхши дўст ва ҳумсуҳбат танлашни ўргатиш ҳам муҳим саналади. Чунки унинг вояга етишида ва ҳаёт йўлларида ўртоғининг, дўстининг таъсири катта бўлади. “Дўстингни айт, сенинг кимлигингни айтиб бераман”, деган гап бежиз айтилмаган. Мева-мевадан ранг олганидек, бола-боладан одоб ёки бўлмағур қилиқларни ўрганади. Яна халқимиз: “Қозонга яқин юрсанг, қораси юқади”, дейди.\nИмом Бухорий ва Имом Муслим Абу Мусо Ашъарийдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Яхши ҳамсуҳбат ва ёмон ҳамсуҳбатнинг мисоли мушк (хушбўй нарса) сотувчи ва темирчининг қўрасини пуфловчи босқонга ўхшашдир. Бас, мушк сотувчи ё сенга мушк ҳадя қилади, ё сотиб оласан, модомики, олмаганингда ҳам ундан ёқимли ҳид қолади. Темирчининг босқонидан эса ё кийиминг куяди ёки ёқимсиз ҳид қолади”, дедилар.\nИмом Абу Довуд ва Имом Термизий ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Фақат мўминни дўст қил ва таомингдан фақат тақводор есин”, дедилар.\nИмом Термизий ва Имом Абу Довуд ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Киши дўстининг динидадур, шундай экан, бас, сизлар кимни дўст тутганига қаранглар”, дедилар.\nБола ўсмирлик ёшига етганидагина оқ билан қорани ажрата бошлайди. Яхши дўст ким-у, нобоп дўст ким, кимни яқин олиш кераг-у, кимдан узоқ бўлиш кераклигини фарқлай бошлайди. Ўзаро борди-келди алоқалар, давра қуриб катта-кичик ўтиришлар урфга киради. Бу пайтда ота-оналар, устозлар жудаям зийрак бўлишлари зарур. Бола ўзига яхши дўст топганига ишонч ҳосил қилгач, дўстини вақти-вақти билан зиёрат қилиш, бемор бўлса бориб кўриш, ҳадялар бериш, муҳтож бўлганда қарашиш каби фазилатлардан уни огоҳ қилиш зарур. Бу чиройли одатлар болада ижтимоий онгни пайдо қилади ва келажакда жамият ҳақини адо қиладиган кишилардан бўлиб улғайишига ёрдам беради.\nУчрашиб қолганида саломлашишга шошилмоқ. Икки шайх Абдулло ибн Амр ибн Осдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Расулуллоҳдан (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Исломда қайси амал яхши?” деб сўралди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Овқат бериш ва таниган, танимаганга салом бериш”, дедилар.\nИмом Муслим Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Имон келтирмагунингизча жаннатга кирмайсизлар ва бир-бирингиз билан ўзаро муҳаббатли бўлмагунингизча имон келтирмайсизлар. Сизларга ўзаро муҳаббатли қиладиган нарсани кўрсатайми? Ораларингизда саломни ошкор (кенг тарқатинг) қилинглар”, дедилар.\nИкки дўстдан қай бири аввал салом берса, кўп савоб олади ва дўстига алик олишни фарз қилади. Чунки салом бериш суннат, алик олиш фарздир. Шу тариқа жамият аъзолари ўртасида ўзаро муҳаббат ва бирдамлик ривожланади.\nДўст касал бўлганда бориб кўриш. Имом Бухорий Абу Мусодан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Беморни бориб кўринглар, очга таом беринглар ва қулларни озод қилинглар”, дедилар.\nИкки шайх Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Мусулмоннинг мусулмондаги ҳақи бештадир: саломга алик олиш, беморни бориб кўриш, жанозага ҳозир бўлиш, даъват (чақириқ)га жавоб бериш ва акса урса, унга яхшилик тилаш”, дедилар.\nИслом таълимотида касал дўстини бориб кўриш мусулмоннинг биродари устидаги ҳақи ҳисобланади. Бу амаллар ҳам кишилар ўртасида ўзаро алоқаларни мустаҳкамлашга омил бўлади.\nАкса урса, унга яхшилик тилаш. Имом Бухорий Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): «Сизларнинг бирортангиз акса урса, “Алҳамдулиллаҳ” десин. (Уни эшитган) дўсти ёки биродари унга: “Ярҳамукаллоҳ” десин. Агар унга (акса урган кишига) “Ярҳамукаллоҳ” деса, у “Яҳдийкумуллоҳу ва юслиҳ балакум” десин», дедилар.\nСиртдан қарашда, арзимагандек кўринган бу одоб қоидалари инсонлар ўртасида ўзаро муҳаббат ва бирдамлик алоқаларини мустаҳкамлайди.\nАллоҳ йўлида дўстни зиёрат қилиш. Ибн Можа ва Имом Термизий Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Ким касални бориб кўрса ёки Аллоҳ йўлида биродари (дўсти)ни зиёрат қилса, Нидо қилувчи унга: Сен ўзинг ва юришингни яхши қилдинг ва жаннатда ўзинг учун ўрин тайёрладинг, дейди”, дедилар.\nИмом Муслим Пайғамбаримиздан (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ривоят қилади. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Бир киши ўзининг бошқа қишлоқдаги биродарини зиёрат қиладиган бўлди. Аллоҳ унинг йўлига инсон қиёфасидаги бир фариштани қўйди. Унинг олдига келганида: “Қаёққа боряпсан?” деб сўради фаришта. “Ушбу қишлоқдаги биродаримни кўрмоқчиман”, деди киши. “Унда сен кўзлаган бирор мақсадинг борми?” “Йўқ. Фақат мен унга Аллоҳ таоло учун муҳаббат қилганман, холос”, деди. “Мен фариштаман, батаҳқиқ, сен унга муҳаббат қилганингдек, Аллоҳ ҳам сенга муҳаббат қилди”, деди.\nҚийналганда ёрдам бериш. Икки шайх Ибн Умардан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Мусулмон мусулмоннинг биродари, унга зулм қилмайди ва уни хорламайди. Ким биродарининг ҳожатини раво қилишда бўлса, Аллоҳ унинг ҳожатини раво қилишда бўлади. Ким мусулмондан бир ғамни кетказса, қиёмат куни Аллоҳ унинг бир ғамини кетказади. Ким бир мусулмоннинг айбини беркитса, Аллоҳ унинг айбини қиёмат куни беркитади”, дедилар.\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтган жойга бориш, айтмаган жойга бормасликни уқтирадилар. Халқимизда тўй, маърака, аза билан боғлиқ издиҳомлар бўлади. Ушбу издиҳомларнинг эгалари имкониятларига қараб одам айтадилар. Ўша айтган одамларига қараб тайёргарлик кўрадилар. Таклиф этилган жойга борган киши биродарининг кўнглини олган, бормаса, ранжитган бўлади. Айтмаса ҳам бориладиган бўлса, хижолатпазлик бўлиб қолиши мумкин. Энди жаноза масаласига келсак, унга қўни-қўшнидан эшитиб ҳам борилаверади, чунки жаноза одамларга номма-ном айтилмайди. Бошига мусибат тушган биродарининг кўнглини сўраш, марҳумнинг жанозасида иштирок этиш вожиб амаллардандир.\nИнсонлар одат қилган ва урф бўлган байрамлар билан қутлаш. Дайламий Ибн Аббосдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. «Ким биродарига жума (намози)дан қайтаётганида йўлиқса: “Аллоҳ биздан ва сиздан (ибодатларимизни) қабул қилсин”, десин». “Саҳиҳ” китобида келтирилишича, Талҳа Каъб ибн Моликни Аллоҳ тавбасини қабул қилгани билан қутлади.\nДўст ва қадрдонларга байрамларда ҳадя (совға) улашиш. Имом Табароний “Авсат” китобида Пайғамбаримиздан (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ривоят қилади. У киши: “Ўзаро ҳадя (совға) улашинглар, бир-бирингизга муҳаббатли бўласиз”, дедилар. Яна Табароний “Авсат” китобида Ойша онамиздан (розияллоҳу анҳо) ривоят қилади: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Эй мўминларнинг аёллари, ўзаро ҳадя улашинглар, гарчи қўйнинг бир оёғини бўлса ҳам. Чунки у дўстлик (муҳаббат)ни пайдо қилади ва гина-кудурат (нафрат)ни кеткизади”, дедилар.\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Ўзаро қўл ушлаб кўришинглар, нафрат кетади, ўзаро ҳадя улашинглар, бир-бирингизга муҳаббат пайдо бўлур ва ғазаб (нафрат) кетади”, дедилар.\nДўстлик иплари ўзаро қўшничиликда, сафарда, иш жойида, мактабда, маҳаллада, талабалик йилларида, ҳатто кутилмаган воқеа-ҳодисалар туфайли боғланиши мумкин. Ҳамма гап дўстликни қадрлаш ва сақлаб қолишда.\nИмом Табароний ривоят қилади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) билан бир саҳоба иккалалари уловда кетаётиб (чакалакзор) дарахтзорга кирдилар. Ва у ердан иккита ёғоч кесиб олдилар. Бири эгри, бири тўғри. Шунда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) тўғрисини ҳамроҳларига бердилар. У: “Ё Аллоҳнинг расули, сиз тўғриси (яхшисига) ҳақлисиз”, деди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Йўқ, эй фалончи, ҳар бир дўст (ҳамроҳ) дўстига масъулдир, гарчи бир кун, бир соат ҳамроҳ бўлса ҳам”, дедилар.\n“Юз марта эшитишдан бир марта кўрган афзал”, деган мақол бор. Дўст танлаш, дўстлик одобини сақлашда, дўсту биродар қадр-қимматини жойига қўйишда ота-она ва катталарнинг ибрати ҳам ёшларга намуна бўлади.\nБола оқ-қорани таний бошлаганиданоқ унга дўст ҳақидаги тушунчаларни сингдириб бориш муҳимдир. “Дўстсиз бошим – тузсиз ошим”, дейди халқимиз. Қабилалар, жамиятлар, давлатлар дўстлик билан камол топган, енгилмас кучга, қудратга эга бўлган. Дўстлик ўзаро меҳр-муҳаббатдан, бир-бирига ихлос ва вафодан, фақат ўзини эмас, ўзгаларни ҳам меҳрибонлик, ғамхўрлик билан ўйлашдан қоим бўлади.\nЯхшиликка буюриш ва ёмонликдан қайтариш;\nАмали сўзига мос бўлсин;\nЁмонликдан қайтариш босқичма-босқич бўлиши;\nЁмонликдан қайтарувчининг яхши хулқли бўлиши;\nЁмонликдан қайтаришда азиятга сабр қилиш;\nСабр билан насиҳат қилиш;\n2036 марта ўқилди\nОилада фарзанд тарбияси,\nДругие материалы в этой категории: « Нурул изоҳ: ИМОМАТГА ЭНГ ЛОЙИҚ КИШИ. САФНИНГ ТАРТИБИ. СУТРА ҚЎЙИШ.\tҚуръон илмлари: ВАҲИЙНИ ТУШУНИБ ЕТМАСЛИК (давоми) »


БААда миллионер 200 дирҳамлик телефонни ўғирлаш устида қўлга тушди\n19:26 / 11.02.2016\nБААлик миллионер Шаржа шаҳридаги савдо марказида бир қизнинг 200 дирҳам турадиган телефонини ўғирлаётгани кузатув камераларида қайд қилинди. Полиция томонидан қўлга олинган эркак бу ишни нега қилганини ўзи ҳам тушунмаганини тан олди.\nШаржадаги савдо марказларида бой инсонлар томонидан ўғирлик содир этилиши кўп бора кузатилган. Жумладан, бир бой аёл нон ўғирлагани шов-шувга сабаб бўлганди. Лекин бундай масалаларнинг кўпчилиги воқеа жойида, полициянинг аралашувисиз ҳал қилинади.\n"Бундай ҳодисаларнинг аксарияти майда ўғирликлар бўлиб, олдиндан режалаштирилмаган бўлади. Лекин, бундай майда ўғриликлар содир бўлиши савдо мавсуми бошланган вақтда ортади ва ҳатто ҳар куни рўй бериши ҳам мумкин", дейди ҳудуд полицияси бошлиғи Халифа Абдуллоҳ.\n"Бир сафар шунга ўхшаш ҳодиса жуда ҳайрон қоларли эди. Ўшанда бир қиз 200 дирҳамлик телефонни ўмарганида қўлга тушганди. Ҳолбуки, у дўконга 500 000 дирҳамлик автомобилда келган", дея эслайди у.\nПолиция раҳбари яна бир шундай ҳолатни эслаб ўтган.\n"Бир сафар бир тадбиркор аёл маҳаллий супермаркетдан қора нон солинган пакетни ўғирлаган. Уни тутишганида ҳам у бу ишни беихиёр амалга оширганини айтган. Бундай ҳолатларнинг аксарида рисоладагидек, бирон нарсага зориқмаган кишилар ўғирликни амалга оширишади. Буни руҳий эҳтиёж деб изоҳлаш мумкиндир. Балки, ундайлар шу ишни амалга оширганларидан кейин ички қониқиш ҳосил қилишар", дейди полиция бошлиғи.


“ПАРДОН”, ... “ПАРДОН” АКА...\nЧоп этилди: 29 июль 2017\nOldingi maqola ОЛИЙ ЎҚУВ ЮРТЛАРИДА ТЕСТ СИНОВЛАРИ ЎТКАЗИЛДИ\nKeyingi maqola ҲАРБИЙ ХИЗМАТ - ЮКСАК ШАРАФ\nЁхуд “Ажойиб хаёлпараст” фильмидаги фаранг тили ўқитувчиси Ваҳоб Исмоиловга конвертсиз мактуб\nСалом, э кечирасиз, “бонжур”, “Пардон” ака!\nМенинг хаёлимда Сиз асло қаримайсиз. Ўша-ўша чекка қишлоқ болаларини олифта машиналарга миндириб, антиқа сигналини “бабиллатиб”, гардиши кенг шляпангизни қийшайтирганча гердайиб, кўчаларни чангитиб кезиб юргандексиз. Қулоғимга қишлоқ болаларининг сиз ўргатган “жак-жак-жак...” деган фарангча хиргойилари эшитилиб кетади...\nАслида орзуга айб йўқ, қуён боқиш билан шаҳарлик қайнотасига нималарга қодирлигини кўрсатиб, бир вагон совға-салом билан бир пайтлар ўзини назар-писанд этмаган “хотин уруғи”нинг оғзини ланг очиб қўймоқчи бўлган жўрангиз Ҳасан дўхтир ҳам, “Интурист”даги оғайниларингиз кўмагида шаҳарда сайёҳларга гид бўлиб ишлашни хаёл қилган Сиз ҳам ўзингизча ҳақсиз.\nНафсиламрини айтганда, нима қипти, дўхтир одам қуён боқса – пешана тери билан пул топмоқчи бўпти, ўғирлик қилмапти, беморининг қўлига қарамапти, Сойиб буванинг чипқонига малҳам босишу гаровга ишқибоз мижоз Турсунбойга бонка қўйишдан ортиб, аслида диссертация учун тажрибага деб олинган, кейин “фаровон ҳаёт” орзусида кўпайтирилган “шалпангқулоқ”ларининг олдига ҳаллослаб югурипти, ишлатса, шундоқ ҳам таътилда бекорчиликдан зерикиб, Санобар билан кинома-кино, кўлма-кўл “лақиллаб” юрган талаба жияни Каримни ишлатибди, қайтага унда замонавий тил билан айтганда “тадбиркорлик кўникмаларини шакллантирибди”, шунга ҳам “ота гўри қозихона”ми?! Шундоқ одам фильмда Карим таъна қилганидек “олибсотар, бадном, юлғич, виждонсиз, худбин, нобакор” бўладими?\nАслида иккалангиз ҳам сал илгарироқ туғилиб қўйгансизларми, дейман-да, “оҳ, сенинг ёшлигинг менда бўлсайди” деб армон қилиб юрмасдингиз, ўша ғайрат-шижоатингизни бугун енг шимариб сарфлаганингизда сизлардай ишбилармон одамларни елкангизга қоқиб, “отангизга раҳмат!”, деб тўрдан-тўрга ўтказишармиди?\nҚанийди, ўша Ҳасан дўхтирнинг “эчки қасам” ичган айрим ҳамкасблари ўзи шундоқ ҳам дард исканжасида тутдай тўкилиб турган хаста мардумнинг “нарху наво”сини эмас, малҳаму давосини ўйласаю, нафс доғидан кирланган оқ халатини ечган кезлари рўзғорининг кам-кўстини жўрангиз сингари эчкими, товуқми боқиш, ажриқ босиб ётган томорқасида бодрингми-шолғомми етиштириш орқали тўлдириш ҳақида бош қотирса...\nҚанийди, “Пардон” ака, бугун Сиз каби устаси фаранг “тил билгич”лар туризм борасидаги имкониятлари бой жаннатмонанд ўлкамизга сайёҳларни жалб қилиш ишига ҳисса қўшиш, шу орқали юртига ҳам, чўнтагига ҳам валюта олиб кириш орзусида ёнса...\nУзр, Устоз, бир оз чалғиб кетдим. Аслида бошқа баҳона билан Сизга мактуб ёзишга чоғлангандим. Боиси, “бошдан ўтказган табиб”, деганларидек, Сиз бу борада менга яхши дардкаш бўласиз, деб ўйладим.\nШаҳарга кетишга отланган пайтингиз, Ҳасан жўрангизнинг хонадонида, ўчоқбошида “қизишиб” олганингиздан кейин айтган гапларингиз ёдингиздами? Ҳамон бу сўзлар қулоқларим остида жаранглаб турибди: “Энди илм-маърифат йўлида қандай фойдали иш қилдим – билмайман, талабаларим эртага Мопассанни француз тилида ўқишадими-йўқми, лекин “Пардон ака” деган унвонга ҳалол эга бўлдим”.\nҲа, бу УНВОНни ҳалоллаб олдингиз. Болаларни тоққа обчиқиб, сайр қилдириб, кўлда чўмилтириб, машинада айлантириб, қирдаги ҳар бир гулнинг фарангча номини бўғинлаб, ҳижжалаб ўргатиб... уларни ҳар дам соғиниб, минг бир фароғат ичидаги ҳаётингизни мактабдаги “оддий муаллим”ликка алмашиб олдингиз. “Кетишингиз тантанаю қайтишингиз шалдироқ арава” бўлса-да, “бундоқ мазза яна қайда бор?”, – дея ўзингизни мана шу оддийгина ҳаёт оқимига отдингиз.\nБу мактубимга кўзи тушганлар “бу мухбир алжиб қопти, соғ бўлса, йўқ одамга ҳам хат ёзадими”, дейиши тайин. Бироқ Сиз мен учун шунчаки кинодаги Мурод Ражабов яратган образ эмассиз.\nМен Сизни болалигимда... кўрганман. Тўғриси, Сиздай фидойи “Пардон” акаларни кўп кўрганман. Қишлоқнинг энг бообрў одамлари эди улар. Давраларнинг тўри уларники эди. Тўй-маъракаларда раису “биргад”лар қаторида эъзозланарди. Кийинишдан тортиб, рўзғор тутишгача ҳаммага ибрат, хуллас, турган-битгани маданият эди улар. Биз мурғак болалар наздида улар шундай улуғ одам эдиларки, айтсам, куласиз, бир гал тўйда шўрва ичаётганларини кўрганимда анча пайтгача ҳайратланиб юрганим эсимда: “Тавба, маълим ҳам овқат ер экан-да...”.\nИшонсангиз, “Синф бурчаги”нинг “Ким бўлсам экан?” деган жойига ҳар икки ўқувчининг бири “ўқитувчи” деб ёздирардик. Ҳа, ҳар биримизнинг қалбимизга бир қатим бўлса-да, нур олиб кира олган муаллимларимиз бизнинг ИДЕАЛларимиз эди. Биз ҳам улардек катта шаҳарларда ўқиб, ҳамма ҳавас қиладиган КАТТА ОДАМлар бўлиб етишишни орзу қилардик. Назаримизда дунёда муаллимдан зўр одам йўқ эди...\nЛекин... Кўнглингизга келмасину яқинда бир ўсмирдан эшитдим: синфдошлари олдида устозига катта бўлсам, ўқитувчи бўламан, деган экан, оғайнилари оғзига уришибди: “Э, бу аёлларнинг иши-ку...”\nСиз билмайсизми, Пардон ака, қачон муаллимликдай улуғ мартаба шу даражага тушиб қолди?\nМана бу рақамларга бир диққат қилинг-а: маълумотларга қараганда, биргина вилоятимизнинг кўпгина туманларида халқ таълими тизимида фаолият кўрсатаётган ходимларнинг 80-85 фоизи... аёллар экан. Ҳатто пойтахтимизда ҳам бу борадаги статистика юрагингизни ўртаб юборадиган аҳволда. Хўш, мактабларимиздаги шогирдларининг келажаги учун ёниб ишлайдиган “Пардон” акаларимиз қаерга кетди?\nМен фидойи муаллималаримиз меҳнатини асло камситмоқчи эмасман. Улар ҳар қанча таҳсину эҳтиромга муносиб. Бироқ тарбиядек энг оғир юмушни уларнинг зиммасига ташлаб қўйиш ҳам адолатдан эмас-ку. Ахир миллатнинг асл бекларини, белида белбоғи бор, ор-номусни жон қадар авайлайдиган, Ватани учун кўксини қалқон қилишга қодир эркакларни тарбиялаш фақат “аёлларнинг иши” эмас-ку...\nЭзмаликка йўймасангиз, улуғларнинг шу мавзудаги фикрларидан икки оғиз келтирсам. “Шўро ҳокимияти ҳукм сурган кейинги 15-20 йил давомида мактаблару олий ўқув юртларида аёл ўқитувчиларнинг миқдори кескин кўпайиб кетди, – дея куюниб айтган эди “Чўққида қолган овчининг оҳи-зори” китобида буюк адиб Чингиз Айтматов. - Ҳозирги ёшлар болалар боғчаларида, мактабларда, олий ўқув юртларида асосан хотинлар қўлида тарбия олишаяпти. Эркак таъсирини сезмаган болалар, ўсмирлар беихтиёр аёл мураббийларнинг айрим сифатларига тақлид қила бошлайдилар. Ўз лафзидан қайтгандан кўра, ўлимни афзал деб биладиган ор-номусли эркаклар ўрнига тинимсиз маҳмадоналик қиладиган, фақат ўзининг ҳузур-ҳаловатини ўйлайдиган беномус эркаклар бемаза қовуннинг уруғидай кўпайиб кетди. Бу масала жамиятимиз учун жиддий муаммога айланди. Оқибат шундай бўлдики, ўзимиз истамаган ҳолда эркак билан аёлнинг асл вазифаси тўғрисида чўлтоқ тасаввурга эга бўлган авлодни вояга етказиб қўйдик.\nЭркаклар нима учун ўқитувчи бўлишдан ор қиладилар? Бу саволнинг жавоби кундай равшан: биринчидан, бу касб эгалари эътибордан қолган; иккинчидан, маоши кам. Мисол учун, айтайлик, Олмония билан Францияда (ўйлайманки, Ғарбдаги бошқа тараққий этган мамлакатларда ҳам шундай) энг обрў-эътиборли касб эгалари деб ўқитувчилар, дўхтирлар, полициячилар ҳисобланади. Масалан, Англияда болалар боғчасига тарбиячи ёки мактабга ўқитувчи бўлиб ишга кириш учун жуда катта кўрик-танловда ғолиб чиқиш керак. Ниҳоятда адолатли йўл шу: бошқа иш қўлидан келмагани учун таълим-тарбия соҳасига тасодифан кириб қолган беғам кимсалар болаларнинг тарбияси билан шуғулланишини ота-оналар мутлақо истамайдилар.\nНафсиламрини айтганда, бир пайтлари Шарқда ҳам домла-муаллимлар бениҳоя ҳурматли зотлар каби эъзозланарди. Ҳозир-чи?!”\nАфсуски, ҳозир ҳам бу мартаба билан тўрга чиқиб бўлмайди (агар собиқ синфдошлар учрашувларидаги хуш-нохуш базмларни ҳисобга олмаганда). Шу ўринда беихтиёр раҳматли Ҳожибой қизиқнинг “Ўқитувчиларми, чиқар меҳмонхонадан, тракторчилар келаяпти” деган аччиқ заҳархандаси ёдингизга тушаверади...\nБеш қўлдай аён-ку бу ҳақиқат, аслида ўша тракторчилару фермерлар, тадбиркору банкирлар, мансабдору мансабсизлар, нишондору нишонсизлар... ҳамма-ҳаммасига “минг ранж ила” ҳаёт ҳарфларини ўргатган Сизлар “оддий муаллим” деб камситилиб келинган “Пардон ака”лар эмасми? Дарвоқе, оддий деган “олий мақом” нега доим Сизнинг мартабангизга ҳуда-беҳуда ёпиштирилаверади ўзи? “Оддий прокурор”, “оддий банкир”, “оддий солиқчи” деб кўринг, қани, ақалли тилингиз қовушармикан?!\nҚизиқ, негадир энг яхши тадбиркор, фермер, ҳунарманд, спортчи, ҳатто ҳамширалар танловларига олий соврин сифатида машина қўйиладию, энг яхши ўқитувчига келганда бу ҳиммат унутилади?\nМашинаниям қўя туринг, елкасига ўзининг минг бир ташвишидан ташқари яна “бепул тасаддуқ” минг бир вазифа юклаб ташлангани боис ҳам севимли ишини ташлаб кетмаяптимикан муаллимларимиз?\n“Кетишим тантанаю қайтишим шалдироқ арава бўлди” девдингизми, “Пардон” ака? (Ўшанда ҳам Ҳасан дўхтир ортингиздан қулоғингизни “қизитиб” қўйганди: “Шунча йил юриб-юриб, топгани чемоданига ёпиштирган тўртта расм бўпти-да”, деб). Сизники ҳали ҳолва экан. Бу ёғини эшитинг.\nРоссияда ишлаб қайтган бир қишлоқ муаллимининг (дарвоқе, у институтни ҳам ўша томонларда тугатиб келганди) ҳасрати ёдимга тушиб кетди: “Э, у томонларда топган пулингиз ҳам, кўрган кунингиз ҳам қуриб кетсин, – зорланганди у. – Бир бойваччанинг ўрмондаги дачасида қоровул бўлиб ишладим. Бу дача деганларига ойлаб ҳам инсон зоти қадам қўймас экан. Ҳайҳотдек ҳовлида бир ўзим. Робинзондан сира фарқим йўқ. Мактабда болаларнинг чуғур-чуғурига ўрганган эмасманми, портлаб кетишимга сал қолди. Ҳали ёнимдаги овчарка ит билан, ҳали ўрмондаги қушлар билан гаплашаман...”\nИлму заковатда академикларни-да доғда қолдирадиган салоҳиятга эга бўлиб туриб, севимли касбини ташлаб, устачилик, қассоблик, таксичилик, мол бозорида даллоллик... қилиб юрган устозларимни кўрганимда негадир юрагим зирқирайди...\nБугун Юрт раҳбари қайта-қайта жон куйдириб уқтираяпти: “Ўз болангни ўзинг асра” деб.\nБугун қуш учса оёғи куядиган Шом саҳроларида нима қилаётганини ўзи ҳам билмай, қурол кўтариб юрган манқуртлар сафида ўзимизнинг болаларимиз ҳам борлиги юракларимизни ёмон ачиштираяпти. “Нега улар шу манфур йўлга кирди, уларга нима етмади?” каби саволларимиз билан минг бир жойимизни узиб олсак-да, юрак дардимизга малҳам топишимиз мушкул.\nИч-ичимиздан Президентимиз уқтираётган аччиқ ҳақиқатни эътироф этамиз: “тарбия, тарбия ва фақат тарбия...”\n“Ўқув даргоҳларида қизларимиз учун махсус тўгараклар ишлаб турибди, аммо ўғил болаларга-чи? – дейди Ўзбекистон халқ ўқитувчиси Бўстон Раҳмонова. – Ахир жуда кўп иллатлар аксарият ҳолларда ўғил болалардан чиқаяпти-ку. Уларнинг тарбиясида фақат спорт машғулотлари етарлимикин? “Белбоғли йигитлар”, “Мард ўғлонлар” сингари тўгараклар очиш вақти етмадими? Машғулотларни (бошқа кўпгина дарсларни ҳам) эса албатта эркак ўқитувчилар олиб бориши шарт. Оилада отанинг ўрни қандай бўлса, таълим даргоҳида эркак ўқитувчиларнинг ўрни шундай. Афсуски, бугун кўплаб мактабларимиз асл эркакча таълим-тарбия нималигини кўрсатиб қўядиган эркак муаллимларга муҳтож...”\nҲа, “Пардон” ака, бугун мактабларимизга Сизлар кераксиз. Жуда-жуда кераксиз! “Кўзимни юмсам, қулоқларимга мана шу чурвақаларимнинг “Пардон” ака, “Пардон” ака, деб чуғурлаб юрганлари эшитилади”, “Қочоққа ўхшаб қолмадиммикан?!”, дейдиган ФИДОЙИЛАР керак!\n“Пардон ака” деган унвонга ҳалол эга бўлган, муқаддас касби масъулиятини теран англайдиган, бу табаррук бурчни тирикчилик йўлига асло қурбон қилмайдиган, юрагида ўти бор, асл зиёли МУРАББИЙЛАР сув билан ҳаводек зарур!\nКўзимизнинг оқу қораларига Ватан нималигини, эрку озодлик нелигини, ор-номус ва бурч, мардлик, садоқат ва жасорат, эркакчилик нималигини эркакча қилиб уқтиришга қодир МУАЛЛИМЛАР зарур!\nСизни соғиндик, Устоз!\nГапларим бир оз оғирроқ ботган бўлса, минг бор узр, э, кечирасиз, “пардон”, “Пардон” ака...\n№ 090 (15315) 29.07.2017


Тошкент Кобулга тортган электр симини толиблар узди. Ажаб бўлсинми? (Блог)\nБир оғайним бор. Янгилик ўқишни яхши кўради. Лекин сал ғалатироқ. Ўзининг тили билан айтганда “ментлар" тўғрисидаги янгиликларни ўқишни яхши кўради. Яйраб ўқийди. Айниқса, ўша янгиликда “милиционер қўлга тушди”, “милиционер қамалди”, деган сўзлар бўлса. Бир яйрайди, бир яйрайди.\nҚандайдир хусумати бор оғайнимнинг ментларда. Ўтириб чиққанда у...\nЯқин-яқингача мен ўзимни адекват ҳисоблардим: хушхабардан хуш, нохуш хабардан нохуш бўлардим.\nЛекин ўтган йили “бузилдим ўхшайди”.\nМасалан, украиналиклар Қримга тўк элтувчи линияни портлатворувди портлатганларни “маладес”, демадиму лекин қоронғида қолган қримликларгаям раҳмим келмади.\nРаҳмим келмаганидан уялдим.\nЎшанда ўзимни тафтиш қилиб ичимда қандайдир бир алам борлигини сездим: нима учун ўзбеклар светсиз қолган қримликлардай йиллардан бери яшайдию қримликлар ўзбеклардай бир-икки ой светсиз яшамасин?!\nНима учун қримликлар чироқсиз қолганини бутун дунё гапиради, бутун дунёга бу ҳақда жар солинадию ўзбеклар сутканинг 22 соатнини электрсиз ўтказишини ҳеч ким гапирмайди?\nЎзбеклар йиллардан бери қоронғида яшаса, қримликларда нима айб, деманг. Кайфимни бузманг: қримликнинг чироқсиз қолгани сув бўлди чанқоғимни босган, тутун бўлди хуморимни босган.\nҚрим ҳануз қоронғида. Украинлар ўзлари портлатган линияни бир марта ўзлари тиклаб, кейин яна портлатишди...\nМана энди бугунги хабарни кўринг: Афғонистонда “Толибон” жангарилари Ўзбекистондан ўтувчи электр линиясини 27 январда портлатиши оқибатида пойтахт Кобул ва Афғонистоннинг бир қатор вилоятлари аҳолиси электрсиз қолди.\nЛинияни портлатган жангариларни, албатта, “маладес”, демадим. Лекин қоронғида қолган кобулликларгаям раҳмим келмади.\nАксинча, яқиндан бери баъзи масалаларда ноадекват бўлиб қолган нотовон кўнглимнинг қайси бир пучмоғида “ажаб бўсин”, деган чироқ йилт этиб ёниб-ўчди.\nЁниб-ўчган ўша чироқ фикр эди: ахир ўзбекнинг ўзи чироқсиз ўтирган бир пайтда нима учун афғонларнинг чироғини Ўзбекистоннинг электри ёндириши керак?!\nБу фикр ноадекватлигимни кучайтира бошлаган эди, дарҳол масаланинг иккинчи томонини ўйлай бошладим: линия портлагач, Афғонистонга ўтаётган электр Ўзбекистоннинг ўзида қолади, ўзбеклар бир-икки кун кечқурунлари керосин тутатмай лампичка ёқади. Ахир электр - кўмир эмас, нефть эмас омборга қамаб тургани. Уни ишлатиш лозим.\nХуллас, шунақа гаплар. Афғонистонга ўтмагани ҳисобига ўзбеклар чироқ ёққани яхшию лекин барибир бу чироқ қоронғу кўнглумни унчалик ёритмагандай.\nБировнинг кулфати эвазига бошқанинг бахти татимайди ўхшайди. Яхши гап бўлдими? Вазирлар Маҳкамасиям ўйлаб кўрса бўларди шу гапни. Хусусан, афғонларга электр сотиш масаласида.\nМен эса, яна адекватликка қайтишга уриниб кўраман. Ментларни ёмон кўрадиган оғайним билан бирга чой ичишни тўхтатаман.\nҲар ҳолда хушхабардан хуш, нохуш хабардан нохуш бўлган яхши.


DataLife Engine > Версия для печати > Грузия менен Өзбекстан вино жетистириўде де бирге ислесиўди жолға қойды\nDataLife Engine > Publitsistika > Грузия менен Өзбекстан вино жетистириўде де бирге ислесиўди жолға қойды\n1-03-2018, 18:40. Разместил: zlixa Мәмлекетлер менен халықлар арасында бирге ислесиў мәмлекеттиң сыртқы ҳәм ишки экономикасын ҳәр тәреплеме раўажланыдырыўға тийкар болары сөзсиз. Сонлықтан да Өзбекстан менен Грузия мәмлекети бир қатар тараўлар бойынша қарым-қатнасық ҳәм бирге ислесиўди жолға қоймақта. Атап өтетуғын болсақ мийўе ¬ҳәм палыз өнимлерин жетилистириў, олардың сортларын көбейтиў, халықтың ден-саўлығын беккемлеўге тийкар болатуғын өнимлерди жетистириў бойынша келисимге келмекте. Мәселен жүзимгершиликти раўажландырыў бойынша еки мәмлекет арасында келисимге қол қойылды. Бул ҳаққында Сыртқы саўда министлигиниң баспасөз хызмети хабар береди.


Экспертлар Туркий тилли давлатларнинг кўп томонлама ҳамкорлигини қўллаб-қувватлашда Туркий Кенгашнинг рoли ортиб бораётганини таъкидладилар | Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти\nЭкспертлар Туркий тилли давлатларнинг кўп томонлама ҳамкорлигини қўллаб-қувватлашда Туркий Кенгашнинг рoли ортиб бораётганини таъкидладилар\nЖорий йилнинг 1 апрел куни «Туркий тилли давлатлар ҳамкорлик кенгаши мамлакатлари ўртасида янги шароитда ўзаро алоқаларни ривожлантириш истиқболлари» мавзусида онлайн конференция бўлиб ўтди.\nЎзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти томонидан ташкил этилган мазкур учрашувда Кенгаш котибияти раҳбарияти, шунингдек, Озарбайжон, Туркия ва Марказий Осиё давлатлари етакчи таҳлил марказларининг таниқли вакиллари иштирок этишди.\nТадбир иштирокчилари 31 март куни бўлиб ўтган Туркий Кенгаш давлат раҳбарларининг норасмий саммити натижаларини ҳамда ташкилот доирасидаги ҳамкорликни янада кенгайтириш масалаларини муҳокама қилдилар.\nАнжуманни Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти директори ўринбосари Санжар Валиев очиб берди. Ўз нутқида ўзбек эксперти Туркий Кенгашнинг ўтган саммити ўзининг норасмий мақомига қарамай, якуний Туркистон декларациясида ўрин олган муҳим қарорлар қабул қилиниши билан якунланганини ва юқори маҳсулдорликни намойиш этганини таъкидлади. Давлат раҳбарлари 2021 йилдаги Туркий Кенгаш ички тузилмалари фаолиятининг дастурий кўрсатмаларини ишлаб чиқдилар – деб қўшимча қилди С.Валиев.\nЭкспертнинг сўзларига кўра, бу жуда муҳимдир, чунки ҳозирда туркий тилли давлатлар олдида пандемияни енгиш, миллий иқтисодиётни тиклаш ва кенг гуманитар алоқаларни ривожлантириш бўйича долзарб вазифалар турибди. Шу муносабат билан, Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ўз нутқида биринчи навбатда иқтисодий алоқаларни ривожлантириш, саноат кооперацияси, инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш ва мамлакатлар транзит салоҳиятини ошириш масалаларига тўхталиши бежиз эмас.\nУшбу нуқтаи назарни қўллаб-қувватлаган ҳолда, Туркий Кенгаш Бош котибининг ўринбосари Гисмат Госалов дунёда давом этаётган қийин вазиятда Ўзбекистон саъй-ҳаракатлари ҳамкорликнинг иқтисодий таркибий қисмини кенгайтиришга йўналтирилгани билан муҳимлигини таъкидлаб ўтди.\nШу билан бирга, эксперт туркийзабон давлатлар кўплаб соҳалардаги имкониятларини бирлаштириш барқарор тинчлик, хавфсизлик ва фаровонликни таъминлашга, шунингдек стратегик аҳамиятга эга минтақавий лойиҳаларни жадал амалга оширишга улкан ҳисса қўшишини қайд этди.\nЎз навбатида, Озарбайжон Халқаро алоқаларни таҳлил қилиш маркази кенгаши раиси Фарид Шафиев ушбу ташкилотнинг кўп томонлама ҳамкорликни қўллаб-қувватлашда Туркий Кенгашнинг роли ортиб бораётганига ишора қилди.\nУнинг сўзларига кўра, ташкилотга аъзо давлатларнинг пандемиядан кейинги даврда ўзаро ҳамкорликнинг барқарор модели асосларини яратишга бўлган умумий интилишлари алоқаларнинг маданий-гуманитар йўналиш билан чекланиб қолмаслиги учун ёрдам беради.\nТуркий Кенгашнинг яқин тарихидаги муҳим воқеалардан бири сифатида эксперт Кенгашнинг фаоллашишига сабаблардан бири бўлган Ўзбекистоннинг ушбу ташкилотга тўлақонли аъзо сифатида қўшилишини таъкидлади.\nШу билан бирга, озарбайжонлик сиёсатшунос транспорт ва коммуникация соҳасига Туркий Кенгаш мамлакатларини янада жипслаштирувчи омил сифатида баҳо берди. Шу нуқтаи назардан, Озарбайжоннинг Марказий Осиё давлатларини Туркия билан боғлайдиган «Транс-Каспий транспорт йўлаги» транзит имкониятларини кенгайтириш бўйича режаларини амалга оширишга бўлган эҳтиёж ортаётганлигига урғу берилди. Шу мақсадда у яқин истиқболда Озарбайжонда таҳлилий марказларнинг навбатдаги учрашувини ўтказишни таклиф қилди ва уни туркийзабон давлатлар ўртасидаги транспорт-коммуникация алоқаларини янада мустаҳкамлаш масалаларига бағишланишини амълум қилди.\nТуркийзабон давлатларнинг ҳамкорлик кенгаши доирасидаги ўзаро ҳамкорлигининг яна бир истиқболли йўналиши сифатида эса илм-таълим соҳаси деб қайд этилди. Ушбу йўналишдаги алоқаларни ривожлантириш масалаларига Туркия ташқи сиёсат институти президенти Хусейн Багджи алоҳида тўхталиб ўтди. Унинг фикрларига кўра, илм-фанни биргаликда тарғиб қилиш ва академик алмашинувни кенгайтириш туркий ҳамжамиятнинг умумий ривожланишини таъминлаш учун асос бўлиб, ёш авлодга ягона умумтарихий илдизларга эга эканлигимизни англашда муҳим восита бўлиб хизмат қилиши мумкин.\nШу билан бирга, туркиялик мутахассис ташкилотдаги ўзаро алоқаларнинг ҳозирги даражасини мамнуният билан қайд этди. Унга кўра, бу ҳолат Туркий Кенгаш давлатлари қариндошлик ва этник алоқаларини ўзаро манфаатли иқтисодий ҳамкорликка ўзгартира олганлигини намойиш этади. Эксперт сўзлари билан айтганда, сўнгги йилларда Кенгаш ўзини кўп қиррали ўзаро алоқаларни ривожлантиришнинг самарали механизмларига эга минтақавий тузилма сифатида намоён этди.\nБу фикрни Венгрия Ташқи ишлар вазирлиги ҳузуридаги Ташқи ишлар ва савдо институти директори Мартон Угрошди тўлиқ қўллаб-қувватлади. Венгрия «ақл маркази» директори яна Будапешт Туркий Кенгаш мамлакатлари билан савдо-иқтисодий ҳамкорликни ривожлантиришга катта қизиқиш билдиришини айтиб ўтди.\nВенгрия Бош вазири В.Орбаннинг Ўзбекистонга ташрифи якунларига кўра имзоланган муҳим шартномалар тўплами бунга ёрқин мисол бўла олади.\nШунингдек, эксперт туризмни ривожлантириш мамлакатлар ўртасида умумий қизиқиш туғдирадиган яна бир масала эканлигини таъкидлади. Унинг фикрига кўра, халқаро туризм соҳасида ҳамкорлик катта салоҳиятга эга, чунки Кенгаш мамлакатлари умумий тарих ва маданиятга эга. Шу ўринда эксперт Будапешт туркийзабон мамлакатларнинг сайёҳлик салоҳиятини ривожлантириш учун ўзаро яқин ҳамкорлик қилиш ва ўз тажрибаси билан ўртоқлашишга тайёрлигини таъкидлади.\nҚозоғистон стратегик тадқиқотлар институти мутахассиси Асел Абен ҳам ушбу мавзуга алоҳида тўхталиб ўтди. Мутахассис тиббий туризмни ривожлантиришга эътибор қаратиш зарур деб ҳисоблайди. Таъкидланишича, бу нафақат одамлар саломатлигини яхшилашга ижобий таъсир кўрсатади, балки аъзо давлатларнинг миллий иқтисодиётини ривожлантиришга катта ҳисса қўшади. Экспертнинг ҳисоб-китобларига кўра, 2020 йилда тиббий туризм бозори 10,1 миллиард долларни ташкил этган бўлса, 2021-2027 йилларда бу кўрсаткич уч баравар ошиб, 37 миллиард долларни ташкил этади.\nҚолаверса, 2020-2021 йиллардаги глобал тиббий туризм индексига кўра 46 мамлакат орасида Венгрия 23-ўринни, Туркия эса 30-поғонани эгаллаб турибди. Шуни инобатга олган ҳолда, ушбу давлатларнинг (Венгрия ва Туркия) тиббий туризм тажрибаси Туркий Кенгашга аъзо бошқа давлатлар учун фойдали ва зарур бўлиши таъкидланди.\nЎз навбатида, СМТИнинг етакчи тадқиқотчиси Азиз Каримов транспорт-коммуникация алоқаларини ривожлантириш устувор мақсадлардан бири бўлиб қолишини қайд этди. Хусусан, у юқори даражада ривожланган ва барқарор транспорт тармоқларини яратиш минтақавий иқтисодий интеграцияни мустаҳкамлаш, туркий тилли давлатлар иқтисодиётининг рақобатбардошлигини ошириш, уларнинг барқарор ўсишини таъминлаш ва барча аъзо давлатларнинг инвестиция жозибадорлигини ошириш учун муҳим аҳамиятга эга эканлигини ҳам қўшимча қилди. Шу билан бир қаторда, ушбу мақсадларнинг рўёбга оширилиши ташкилотга аъзо давлатларнинг халқаро савдо тизимидаги ва шаклланаётган глобал таъминот занжири янги моделидаги ўрнини мустаҳкамлайди.\nУчрашув якунида иштирокчилар бир овоздан ташкилот кун тартибидаги долзарб масалаларни батафсил ва атрофлича муҳокама қилиш учун бундай эксперт учрашувларини доимий равишда ўтказиб туриш зарурлигини қўллаб- қувватладилар.


5 март, 2021, 19:30\nТеглар:Суперкубок | Насаф | Пахтакор\nМатбуот анжумани тўлиқ шаклда.\nБугун Ўзбекистон Суперкубоги олдидан матбуот анжумани бўлиб ўтди. Анжуманнинг иккинчи қисмида “Насаф” жамоаси мураббийи Шухрат Тошпўлатов бўлажак ўйин ҳақидаги фикрларини билдириб ўтди. Унга жамоа етакчилари Ҳусниддин Алиқулов ва Абдувоҳид Неъматов ҳамроҳлик қилди.\nШухрат Тошпўлатов: - Эртанги ўйин олдидан жамоамиз кайфияти аъло даражада. Тайёргарлик жараёни режа асосида ўтди. Эртага иккинчи марта Суперкубокни қўлга киритиш учун ҳаракат қиламиз. 2016 йил айнан “Пахтакор”ни мағлуб этиб, Суперкубокда зафар қучган эдик. Эртага ҳам ушбу натижани такрорлаб, кубокни Қаршига олиб кетишни ният қилганмиз.\nБиласиз, бош мураббий Рўзиқул Бердиев жарроҳлик столига ётган ва реабилитация жараёнини ўтамоқда. Рўзиқул Саъдуллаевич машғулотларда доим биз билан бирга. Майдонга чиқмасада, доим керакли маслаҳатларни бериб турибди. Бош мураббийнинг йўқлиги йигитларга салбий таъсир қилмайди.\nТўғри, таркибда йўқотишлар бўлди, аммо захирада хам ўз навбатини кутиб турган иқтидорлар етарли. Ўқув-машғулот йиғинлари давомида айнан ушбу футболчилар ўйин амалиётига эга бўлишди ва ўйлайманки, улар назорат баҳсларида ўзларини кўрсатишди.\n“Пахтакор”нинг ҳужум чизиғида ҳам йўқотишлар бор. Жамоа етакчилари Машарипов, Ҳамдамов ва Сергеев клубни тарк этди. “Шерлар” доим ҳужумкор ўйин намойиш этишган. Ўйлашимча, янги мураббий ҳам ўтган йилги тактикани ўзгартирмайди. Албатта, биз “Пахтакор”ни яхши ўргандик, жамоанинг кучли ва заиф жиҳатларини кўрдик.\nҲусниддин Алиқулов: - Жамоадаги руҳият аъло даражада. Ўйинга яхши тайёргарлик кўрдик. Бўлажак учрашувда ғалаба қозониб, мухлисларни хурсанд қилишга ҳаракат қиламиз.\nАбдувоҳид Неъматов: - Бўлажак баҳсга 100 фоиз тайёрмиз. Эртага ҳар икки жамоа учун ҳам тарихий ўйин бўлади. 5 йил олдин ҳам ушбу рақиб устидан ғалаба қозонган эдик ва буни яна такрорлаб, Суперкубокни Қашқадарёга олиб кетишга ҳаракат қиламиз.\nСуперкубок битта учрашувдан иборат. Ўйиннинг асосий ва қўшимча бўлимларида ғолиб аниқланмаса, пенальтилар сериясига мурожаат этилади. Шу боис, машғулотлардан сўнг пенальтилар сериясига ҳам алоҳида тайёргарлик кўрдик.\nАГМК янги тарих яратди


27 май 2020, Тошкент вақти: 08:15\nПотловчи почта жўнатмалари Дубай ва Британиядаги аэропортларда ушлаб қолинди.\n29 октябр куни АҚШга жўнатилган икки жўнатма ичидан портловчи мослама топилган эди.\nЯман хавфсизлик хизмати Қўшма Штатларга почта орқали портловчи модда солинган жўнатмани юборганликда гумон қилинган аёлни озод қилди.\nРасмий маълумотларга кўра, мамлакатдаги тиббиёт олийгоҳида таҳсил оладиган 22 ёшли Ҳанан ал-Самовий юк жўнатмаларини ташувчи компанияда қолдирилмиш телефон рақамлари орқали топилган.\nҲанан ал-Самовий сўроқ қилингач, шаҳарни тарк этмаслик шарти билан қўйиб юборилди. Унинг 45 ёшли онаси ҳам қўлга олиниб, сўроқ қилинганидан кейин қўйиб юборилди.\nЭслатиб ўтамиз, 29 октябр куни АҚШга жўнатилган икки жўнатма ичидан UPS ва FedEx тезкор почта хизматлари портловчи мосаламаларни топган эди. Бу жўнатмалар Дубай ва Британиядаги аэропортларда тутиб қолинди.\nХабарларга кўра, бу жўнатмалар АҚШнинг Чикаго штатидаги икки синагог манзилига йўлланган.\nҲозирда Яман расмийлари бу жўнатмаларни жўнатишга алоқадор ва уни уюштирган жиноятчиларни топиш учун кенг кўламли амалиёт бошлаганини айтмоқда. Асосий гумонланганлар орасида Ал-Қоида гуруҳи уюштирган кўпчилик портлашларнинг ташкилотчиси саналган 28 ёшли Ҳассан ал-Асирий борлиги айтилмоқда.\nАслида Саудия Арабистонида туғилган бу террорчи ҳозирда Яманда яшириниб юргани тахмин қилинади.\nUPS ва FedEx курьерлик хизматларининг Ямандаги маҳаллий бюролари эса вақтинча ёпилди. Ҳар икки фирма барча жўнатмалар тўхтатилгани ва терговларда ҳукумат билан ҳамкорлик қилишга тайёрлигини билдирди.\nЯман ва АҚШ расмийлари амалга ошмай қолган террор фитнаси ортида Ал-Қоида тармоғи турганини гумон қилмоқда.\nХусусан, АҚШ президенти Барак Обама фитнани Ал-Қоиданинг Яманда жойлашган тармоғи уюштирган бўлиши мумкинлигига оид тахминларни илгари сурди. Маълумотларга кўра, ушбу тармоқ мамлакатнинг Шабва вилоятига ўрнашган.\nБритания бош вазири Дэвид Камерон Британиядаги аэропортдан топилган мосламани самолётда портлатиш режалаштирилганини айтди.\n- Ямандан Америкага жўнатилган ва ўз йўлида Германияда тўхтаб ўтган, кейин Британияда аниқланган бу жўнатма террорчиликка қарши курашда бирга ҳаракат қилишимиз ва қатъий бўлишимиз зарур эканини кўрсатиб турибди. Мен АҚШ президенти Барак Обама билан суҳбатлашдим ва бу курашда ҳамкорлик зарурлигини урғуладим. Шунингдек, Яман президенти Али Абдуллоҳ Солиҳ билан ҳам суҳбатлашдим ва Ямандаги Ал-Қоида отлиқ дардни томири билан суғуриб олиш учун бор имкониятимизни сарфлашимиз кераклигини таъкидладим. Биз Британияга тўғридан-тўғри ёхуд бошқа давлатлар орқали Ямандан жўнатилган жўнатмаларни қабул қилишни тўхтатдик ва биз кейинги ҳаракатларимизда эҳтиёт чораларини кўрамиз, деди Британия бош вазири.\nЯман раҳбарияти АҚШ ва Бирлашган Араб Амирликлари жўнатмаларни юборишга алоқадорликда гумон қилинган шахсларни аниқлашда ёрдам берганини маълум қилди.\nЯман президенти Али Абдулла Солиҳ ўз давлати Ал-Қоидага қарши ҳамкорлари билан курашни давом эттириши, аммо террорчи тармоғи ортидан ов баҳона бошқа давлатларнинг Яман ички ишларига аралашишини истамаслигини таъкидлади.\nБритания билан бирга Франция ҳукумати ҳам Ямандан келувчи барча турдаги эгасиз юкларга таъқиқ жорий этди. АҚШ ҳукумати эса Ямандан келадиган барча турдаги почта жўнатмаларини қабул қилишни тўхтатди.


Ўзбекистон глобал террорчилик рейтингида 124-ўринни эгаллади\n12:19 / 17.11.2015\nЛондонда жойлашган Иқтисодиёт ва тинчлик институти (The Institute for Economics and Peace) томонидан ҳозирланган Глобал террорчилик рейтингида Ўзбекистон 162 давлат ичида 124-ўринни эгаллади. Тадқиқот натижалари институтнинг сайтида эълон қилинди.\nБир қанча индикаторлар асосида тузиб чиқилган индексда давлат қанча паст ўринни эгалласа, унда террорчилик хавфи ҳам шунча паст бўлади.\nМинтақанинг бошқа давлатлари қайд қилган натижаларга келсак, қўшни Туркманистон Ўзбекистон билан 124-ўринни бўлишиб олди. Қозоғистон, Тожикистон ва Қирғизистонда эса вазият бироз ёмонроқ экан – улар мувофиқ равишда 83, 84 ва 86-ўринларни эгаллашди.\nШу билан бирга, 2014 йилда террорчилик қурбонлари сони ўтган йилдагига нисбатан 80 фоизга ошгани қайд қилинди.\nТеррорчилик хавфи энг юқори бўлган 5 давлат Ироқ, Нигерия, Афғонистон, Покистон ва Суриядир. Бу давлатларга теракт қурбонларининг 78 фоизи тўғри келди. Ўнликка, шунингдек, Ҳиндистон, Яман, Сомали, Ливия ва Таиланд кирди.\nИндексда Хитойга 22, Туркияга 27, Буюк Британияга 28, Россияга 23, АҚШга 35-ўринлар берилди.


Ким Чен Иннинг “ўлими”: Шимолий Кореяни нима кутяпти, меросхўрлар қаторида кимлар бор? | Qalampir.uz\nТаҳлил\t28 Апрель 03:30 46592\nСўнгги кунларда бутун дунё эътибори Корея Халқ Демократик Республикасига қаратилган. Негаки дунё матбуоти яна бир бор Шимолий Корея етакчиси Ким Чен Инни “дафн қилди”. Турли казо-казо нашрларнинг ёзишича, КХДР Давлат кенгаши раиси аллақачон вафот этган ёки кома ҳолатига тушган. Тилга олинаётган яна бир вариант Ким Чен Иннинг жарроҳлик амалиётидан кейин “вегетатив” ҳолатга тушиб қолгани бўляпти.\nҲали ҳеч қандай расмий маълумот берилмасидан “ўлган” Ким Чен Инга халаф ҳам топиб қўйилди. Бу – унинг синглиси Ким Ё Жон. Бундай хулосага келинишига КХДР етакчисининг узоқ вақт халққа кўринмагани, миллий байрамни ўтказиб юборгани ва маҳаллий давлат матбуотининг сукут сақлаши сабаб бўлди. Кейинроқ маҳаллий ОАВ “уйғонди” ва мамлакат лидерининг баёнотини эълон қилди. Россиялик кореяшунос Константин Асмолов Ким Чен Иннинг вафоти қанчалик ҳақиқатга яқинлиги, Шимолий Кореяда илк аёл раҳбар бўлиши эҳтимоли ҳақида фикр билдирди.\nСанамай саккиз дема\nШимолий Корея етакчиси вафот этгани ёки кома ҳолатида эканини айтаётган манбаларга ишониш қийин. Ҳозирча улар тасдиқловчи манбага кирмайди. “Аноним, аммо яхши хабардор манба” журналистика стандартларига кўра, яна нимагадир таяниши керак. “Аноним” манба ортида номи зикр этилишини истамаган мутахассис ёки амалдор бўлиши ҳам мумкин, аммо у муаллиф ўзи ёзаётган матнни хаспўшлаш ва қайсидир даражада қонунийлаштириш учун ўйлаб топган уйдирма бўлиши ҳам мумкин.\nМутахассиснинг фикрича, “миш-мишларга кўра” дея тарқатилган хабарларга ишониш керак эмас. Билхусус, КХДР каби давлатлар ҳақида сўз борганда икки нарсани унутмаслик керак. Биринчидан, мамлакатнинг ёпиқлиги уни хайп учун яхши нишонга айлантиради ва Шимол ҳақидаги ҳар қандай “қайноқ” хабар тезда тарқалади. Иккинчидан, аксилпхеньян пропагандаси иллюзия эмас ва турли миш-мишлар унда муҳим роль ўйнайди.\nЭксперт Шимолий Корея масаласида яна бир жиҳатга эътибор бериш кераклигини таъкидлаган. У ёки бу ОАВ КХДРнинг янги етакчиси ким бўлиши ҳақидаги ахборотни қаердан олади? Шимолий Кореядек давлатда бундай маълумотларга жудаям тор доирадаги шахслар воқиф бўлади ва бу тўғридаги аниқ ахборотни олиш, бошқа давлатларда ким раҳбарликдан кетиб, ким келиши ҳақида ахборот олишдан анча мушкул. Аммо япон журналистлари шу кунларда КХДРдаги кадрлар ўзгариши ҳақида хабар тарқатди. Уларнинг янгилигини мавжуд баъзи фактларга таяниб, бир “аноним” манбага тиркаб эълон қилишга ўхшатиш мумкин.\nАммо аноним бўлмаган манбага асосланган нашрлар ё Кимнинг вафотини инкор қилди, ё ахборот текширилаётганини билдирди.\nБир неча ҳафта сукунат\nАгарда Ким Чен Ин ҳақида мавжуд ахборотга қарасак, КХДР етакчиси 11 апрелдан бери оммага кўриниш бермагани, илк бор 15 апрель куни бобосининг туғилган куни муносабати билан миллий байрамда иштирок этмагани маълум бўлади. Шимолий Кореянинг КМТА (Корея марказий телеграф агентлиги) Ким 11 апрелдан кейин телеграмма ва табриклар юборганини маълум қилди.\n2014 йилда Ким Чен Ин бир ярим ой оммага кўринмаганди. Кейин эса у оёғидан жароҳат олгани маълум бўлганди. Аммо ўшанда ҳам КХДР етакчисини “кўмиш”га улгуришганди.\nМаълумки, Ким кўп тамаки чекади, унинг семизлиги эса наслий қанд диабети касаллиги билан боғлиқ. Бу икки омил юрак-қон томир тизимидаги муаммоларнинг хавфини орттиради. Шунинг учун, Ким навбатдаги сафари давомида бетоб бўлиб қолгани ҳақидаги хабарни буткул рад қилиб бўлмайди. Бироқ юрак ҳуружи қаерда-ю, комага тушиш қаерда.\nМутахассиснинг сўзларига кўра, бундай вазиятда Ким Чен Иннинг давомчиси ким бўлиши масаласи мавҳумлик назариясига асосланяпти. Биринчи даражали номзод сифатида Ким Чен Иннинг синглиси Ким Ё Жон кўриляпти. У акасидан уч ё тўрт ёш кичик деб ҳисобланади.\nСинглиси акасининг мамлакат бўйлаб ва ҳатто хорижий сафарларида ҳам унга ҳамроҳлик қилади. Ким Ё Жон ташқи оламда ташвиқот олиб бориш масалаларига жавоб беради, деб ҳисобланади. У 2020 йилдан эса ОАВга расмий баёнотлар бера бошлади. Ё Жон шимолликларнинг олимпия делегациясига раҳбарлик қилган мусобақадан кейин икки корейс давлати ўртасида илиқлик юзага келди. Албатта, унда ҳозирча расмий меросхўр мақоми йўқ. Умуман КХДРдек ёпиқ ва ҳарбийлашган давлатда аёл раҳбар бўлиши эҳтимолдан йироқ.\nКим Чен Иннинг синглисидан ташқари акаси Чон Чхол ҳам бор. У 1981 йил туғилган ва 2009 йилгача айнан у меросхўр сифатида кўрилган. Ким Чен Ин ҳарбий соҳада каръера қилган бўлса, акаси Коммунистик партиянинг ташкилий бўлимида фаолият юритган. Чон Чхол укаси ҳокимиятга келгач, сиёсий майдондан йўқолиб қолган. Ука вафот этса, сингилдан кўра аканинг ҳокимиятга келиши мантиқлироқдек кўринади.\nКимлар сулоласига мансуб бўлган Ким Пхён Ир ҳам бор. У Ким Чен Ирнинг ота бир она бошқа укаси. Балки шунинг учун, кўп вақтини Шарқий Европа давлатларида элчилик билан ўтказган. Аммо у яқинда Ватанига қайтган.\nКимлар оиласидан бўлмаган бирининг ҳокимиятга келиши каби сценарий ҳам йўқ эмас. Аммо бунинг имкониятлари жуда оз.\nОрзу ва башоратлар\nНималарни унутмаслик керак? Биринчидан, Шимолий Кореяда ҳар галги ҳокимият алмашинуви КХДРнинг “умри оз қолгани” ҳақидаги тахминлар билан бўлган. Раҳбар алмашганида диктаторлик 2-3 йилда тугаши, Жануб Шимолни харитадан “супуриб” ташлаши каби фикрлар илгари сурилган. Ким Чен Ир эса ҳатто енгил ҳаётга ўрганган Президент сифатида кўрилган. Бироқ у 1994-2011 йиллар давомида ҳокимиятда туриб, мамлакатни таназзулдан сақлаб қолган ва ҳозирги ядро дастурининг асосини яратган.\nКим Чен Инни эса жуда ёш эканини айтиб, тажрибали сиёсатчилар уни йўриғига солиб олиши тахмин қилинганди. Аммо Ким Чен Ир вафотидан бир йил ўтиб, унинг дафн маросимида тобутини кўтарган 8 кишидан фақатгина ўғли тирик қолди. Шу билан бирга, у “ёпиқлик” шароитида ислоҳотлар олиб боришини ва мамлакатга ядровий қалқон қуришини эълон қилди.\nИккинчидан, КХДРнинг ҳар бир раҳбари тизимни ўзига мослаштириб олган. Натижада КХДРда “абадий президент” ва “абадий бош котиб” шаклланган. Катта эҳтимол билан Ким Чен Индан кейинги раҳбар ҳам тизимда ўзгаришлар қилади.\nЎзгариш деганда, кескин ташқи сиёсий ва иқтисодий ўзгаришларни кутиш хомҳаёл. Шимолий Кореядаги вазият кўп томондан ташқи омиллар натижасида шаклланган ва радикал геосиёсий муҳит ўзгармасидан мамлакатда бирор нарса ўзгаришини кутиб бўлмайди. Бундан ташқари, Жанубий Корея Конституцияси бутун яриморолга амал қилиши белгиланган ва Корея Республикасининг миллий хавфсизлиги тўғрисидаги қонуни КХДРни давлатга қарши ташкилот сифатида кўради. Содда қилиб айтганда, расмий Сеул Пхеньянга ўз ҳудуди сифатида қарайди.\nКим Чен Ин КХДР Ким Ё Жон Ким Чон Чхол Ким Пхён Ир\n23 Май 00:56 31910\n23 Май 10:39 31834\n22 Май 08:41 25219\n23 Май 10:17 22903\n22 Май 23:13 19525


ИЛК НАМОЗ, ИЛК САЖДА (Ибратли ҳикоя) - Mehrob.uz\nВАЛИЙЛАР ВА УЛАРНИНГ МАРТАБАЛАРИ\nМақолалар access_time24-сентябр 2020, 15:05\nكَرَامَتُ الْوَليِّ بِدَارِ دُنْيَا لَهَا كَوْنٌ فَهُمْ اَهْلُ النَّوَالِ…\nКим хизмат қилса унга ҳам хизмат қилинади\nМақолалар access_time10-октябрь 2020, 13:43\nБиродарлар, ҳар бир яхшиликнинг мукофоти олинади, ҳеч кимнинг яхшилиги мукофотсиз…\nСиновлар бизга нима учун берилади?\nМақолалар access_time7-январ 2020, 11:00\nСиновлар бизга улкан тажриба ато қилади. Синовлар бизга…\nИЛК НАМОЗ, ИЛК САЖДА (Ибратли ҳикоя)\naccess_time25-июль, 19:32 visibility3922\nБу ҳикоя АҚШдаги Канзас университети математика ўқитувчиси, профессор Жефри Лангнинг “Мен мусулмон бўлган кун” номли китобидан олинди. Унда профессор Ислом динини қабул қилгач, биринчи ўқиган намози ҳақида ёзади:\n“Мусулмон бўлган куним масжид имоми менга намоз ўқиш тартиб қоидалари ҳақидаги китобча ҳадя қилди. Буни кўрган баъзи мусулмон ўқувчилар: “Нафсингизга оғир келадиган ишларда шошилманг, секин-аста ўрганиб оласиз”, дейишди. Мен эса ҳайрон бўлдим: намоз ўқиш шунчалик қийин ишми? Шу ўй билан бир нарсага қарор қилдим – беш вақт намозни ўрганиб, бугунданоқ ўқишга киришаман!\nЎша куни ним қоронғи хонамда ўтириб олиб, китобчадаги суратларни, дуоларни ўқиб чиқдим, намоздаги амалларни ўзлаштиришга, сураларнинг арабча ўқилиши билан бирга инглизча маъноларини тушунишга ҳаракат қилдим. Намозга тайёр эканимга ишонч ҳосил қилганимда тун яримлаб қолганди. Демак, хуфтон намозидан бошлайман.\nТаҳорат олиш учун ювиниш хонасига кирдим, китобга қараб-қараб тартиб бўйича шошилмай таҳорат олдим. Кейин хонага кирдим. Қиблани тахмин қилиб, хона ўртасига жойнамоз солдим. Лекин шу пайт эшик очиқмасмикан, деган хавотир хаёлимдан ўтди. Бориб қарадим, ёпган эканман. Намозга турдим, чуқур нафас олдим. Кейин қўлларимни кўтардим. “Аллоҳу акбар” деб такбир айтдим-у, овозимни ҳеч ким эшитмаяптими, деган хаёл билан деразага қарадим. Парда очиқ эди. Ўша заҳоти дераза олдига бордим, мени кузатишмаяптимикан, деб ташқарига қарадим, ҳеч ким йўқ. Пардани яхшилаб ёпиб, намозга қайтдим. Аввал Фотиҳани, ортидан қисқа суралардан бирини ўқидим (Арабча ўқишга жуда қийналдим. Агар ўшанда бирон араб мени эшитса, ҳеч нарсани тушунмасди). Сўнг паст овоз билан такбир айтдим, рукуъ қилдим, қўлимни тиззам устига қўйдим. Шу пайтгача белим ҳеч кимнинг қаршисида бунчалик қайишмаганди. Уч марта “Субҳаана роббиял азийм”, кейин қаддимни тиклаб, “Самиаллоҳу лиман ҳамидаҳ, роббанаа лакал ҳамд”, дедим. Юрагим уриши тезлашди, ҳаяжоним ортди. Энди саждага навбат келганди. Безовта нигоҳларим саждагоҳга қадалди: “Наҳотки мен хожаси ҳузуридаги қулдай қўлларимни, тиззамни ерга қўйсам?! Наҳотки ўзимни ўзим хор қилиб, бурнимни ерга ишқасам?! Йўқ, бундай қилолмайман!” Шу ўйлар билан жойимда михлангандек ўтириб қолдим. Туриб кетай десам, оёқларим қотиб қолгандек эди. Вужудим ўзимга бўйсунмади. Хўжайини олдида бош эгган хизматкордек пешонамни саждага қўя олмасдим. Чунки бундай қилишни хорлик деб билардим. Бу ҳолатимни кўрса, яқинларим мени масхаралашини ўйладим, қулоқларим остида дўстларимнинг қаҳқаҳалари эшитилаётгандек бўлди: “Сан-Франсискода араблар кўпайиб, шўрлик шу аҳволга тушиб қолибди” деганга ўхшаш сўзларни ўйлаб, ночор ҳолатда турардим. Бироз тараддудлангач, пароканда хаёлларни бир четга суриб, “Йўқ!” дедим ўзимга, “Бошладимми, ортга қайтмайман! Ёрдам бер, Аллоҳ!” дея ўзимни мажбурлаб эгилдим, бошимни саждага қўйдим, бурним ерга тегди. Уч марта “Субҳаана роббиял аълаа” дедим. Саждадан бошимни кўтариб ўтирдим. Кейин яна саждага бордим. “Аллоҳу акбар” дея ўрнимдан турарканман, ғурурим билан тинмай баҳслашардим...\nКейинги ракатлар, саждалар анча осон кечди. Икки ёнимга салом бераётганимда вужудимда қаттиқ ҳорғинлик ҳис этдим. Воажаб, намоз ўқиш шунчалик мушкул ишми? Ўтирган жойимда нафсим билан кечган жангни ўйладим. Ўзимни гўё катта бир жанггоҳда ғолиб чиққан паҳлавондек тасаввур қилдим. Шу ўйлар хаёлимга келиши билан борлиғимни уят, пушаймонлик ҳислари қамраб олди, бошим эгилди. Кейин йиғлай бошладим: “Ё Аллоҳ, жоҳиллигимни, манманлигимни авф эт. Ўзингга маълум, мен узоқ йўл босиб келдим. Бу ёруғ йўл бошидаман. Олдимда яна босиб ўтишим зарур узоқ йўл турибди. Ўзинг мададкор бўл...”\nШу тариқа титроқ ичида қолган танамга ёйилган роҳатбахш ҳаловат виждонимгача етиб келди, гўё Аллоҳ таолонинг раҳмати танамдаги кичик зарраларгача қамраб олди. Қалб тубидан чиққан, васф этиш қийин бир эпкин вужудимни эгаллади. Сесканиб кетдим. Кўз ўнгимда гўё чексиз раҳмат уммони мавж урарди. Шунда ўзим билмаган ҳолда кўзларимдан ёш оқа бошлади. Жуда тотли йиғи эди бу. Кўзёшларим оққани сари ичимга сизиб кираётган раҳмат уммонига ғарқ бўлаётгандек сезардим ўзимни. Гўё баланд бир тўсиқ очилиб, ичимдаги ғам-қайғу сел каби оқиб кетарди. Ўша пайтдаги ҳиссиётларим изоҳини энди топгандекман: биз чин дилдан тавба қилганимизда Аллоҳ азза ва жалла гуноҳларимизни кечирар, қалбимизга шифо берар экан...\nБошим эгик ҳолда узоқ ўтирдим. Бутун танамда ажиб бир тароват ҳукм сурарди. Шу дамда Аллоҳ таолога, намозга жуда муҳтожлигимни, энди уларсиз яшаш имконсизлигини тушундим.\nЎрнимдан турарканман, дуога қўл очдим: “Эй Аллоҳ, агар мен Сенга яна куфр келтиришга журъат этсам, жонимни ол, токи ҳузурингга имоним билан борай. Хато-камчиликсиз яшаш жуда қийинлигини биламан. Шу дақиқалардан ишондимки, Сенинг борлигингни инкор этадиган бўлсам, ҳаётнинг менга кераги йўқ. Сенсиз ҳатто бир кун ҳам яшай олмайман!”\n“Намозда хушуъ” китобидан.\nИККИ РАКАТЛИ НАМОЗ\nСАОДАТЛИ ИНТИҲО ЁҲУД ҲАВАС ЙИҒИСИ\nЮнус сураси, 31-оят тафсири\nВитр намози вожибми? Унинг вақти қачон ва қандай ўқилади?\nСаҳв саждаси нима?\nНамознинг макруҳлари нималар?\nНамозни фосид қилувчи (бузувчи) амаллар қайсилар?\nНамознинг одоблари ва суннатда ворид бўлган зикрлар\nНАМОЗНИНГ СУННАТЛАРИ НИМАЛАР?\nНамознинг вожиблари қайсилар?\nНАМОЗНИНГ КАЙФИЯТИ ҲАҚИДА 3\nРИЗҚ КЕЛАЁТГАН ЭШИКНИ БЕРКИТМАНГ!\nАЛЛОҲГА НИСБАТАН САМИМИЙ БЎЛИШ