26 ... 31 - qismlar SO'NGISI\nЭрта тонгда Нафиса уйқудан тиниқиб уйғонди. Онасининг бизнесни номига ўтказишга розилик бергани, бундан буён озгина бўлса-да, волидасига ёрдами тегиши мумкинлигини ўйлаб вужуди фахр туйғусига тўлди. Шундай жўшқин кайфиятда кийиниб, ташқарига йўл олди.\nНасиба ҳовлидаги сўрида ўтирганча негадир ўйга толганди. Қизининг ташқарига чиққанини кўрди-ю, шоша-пиша ўрнидан турди.\n— Хайрият-эй, кийиниб олибсиз, ойи, — деди Нафиса онасини қучиб. — Хўш, кетдикми?\n— Нонушта қилмайсанми? — сўради негадир ҳазин оҳангда Насиба. — Ҳарқалай…\n— Йўқ, иштаҳам бўлмаяпти, — деди Нафиса бош чайқаб. — Кафеда кофе ичволарман.\n— Менга қара, — деди Насиба отланишга шошилмай. — Ростданам бир қарорга келдингми ё шунчаки жаҳл устида гапирганмидинг?\n— Ростдан қўлингиздан ишингизни олишга аҳд қилдим, — деди Нафиса тоқати тоқ бўлиб. — Кеча гаплашдик-ку! Тағин айниб қолдингизми?\n— Нега айнийман? — деди Насиба кулимсираб. — Фақат ўқишинг бор, дарсларинг ўлда-жўлда қоп кетмасмикан деб қўрқаман-да! Ҳарқалай, буни университет деб қўйибди. Ўқишга кираётганингда олчоқ домлаларинг жонимни суғуриб олаёзган. Эсингдадир?\n— Мен… Кетаман ўқишдан, — деди Нафиса ер чизиб. — Керакмас. Ана, ўқиганларни кўряпман. Бола-чақасини боқолмасдан, арзимаган пулга эртадан кечгача тер тўкишади. Ҳеч ким ҳолинг қалай деб сўрамайди. Менам ўшаларнинг бири-да! Қуриб кетсин! Ундан кўра, сизни дам олдириб қўйсам, қўлингиздан ишингизни олсам, қариган чоғингизда чет элларга обориб айлантирсам, ўшанинг ўзи мен учун университетданам аъло!\n— Бекор ўйлабсан-да шуни, — деди Насиба асабий лаб тишлаб. — Олий маълумотли дегани жа катта гап, болам. Бекор ўйлабсан. Аммо… Қайсарлигингни билганим учун индамайман. Майли, ўқимасанг ўқимабсан. Онангам ўқимаган. Билганингни қил. Менинг бахтимга тўрт мучанг саломат юрсанг бўлди. Илойим доғингни кўрсатмасин! Худойимнинг ўзи тўйингни кўрсатиб, невараларимни тиззамда эркалати-иб ўтирадиган кунларга етказсин!\n— Ўтирасиз, ҳали эркалайвериб зерикасизам, ойи, — деди кулиб Нафиса ва онанинг қўлтиғидан олди. — Бўлди, кетдик энди! Тезроқ шу ишларни битирайлик!\nЭртаси куни Нафиса илк бор бизнес эгаси сифатида кўчага чиқди.\nТун бўйи ўйланавериб, ўйларининг охирига ета олмай қийналганди.\nУйқусининг ҳам мазаси бўлмади. Бир ҳаяжонланди, бир қўрқди. Онасининг насиҳатлари, маслаҳатлари ёдига тушгач, сал бўшашиб, енгил тортди. Қоқинса, хатоликларга йўл қўйса, барибир онаси қараб турмаслигини билгани боис кўнгли кўтарилди…\nУ биринчи бўлиб ўзи доим кофе ичиб чиқиб кетадиган кафега кирди. Эрта тонг эканига қарамай, сийракроқ бўлса-да, хўрандалар кафега файз киритиб ўтиришарди. Бар стойкалари қаршисида ўн нафарга яқин эркак ичкилик майдалаш баҳонасида ўзаро суҳбатлашар, официанткаларнинг қўли-қўлига тегмасди.\nНафиса яна бир карра ичкарига ҳиссиз қараб турди-да, ўзи учун ажратилган хона томон юрди. Аммо дарров тўхтади. Устунлардан бирининг орқасини кўрмаган экан. Стол қаршисида Билол ўтирар, сигарет тутатганча бар тарафдан, офицанткалардан кўз узмасди. Ора-орада норози бош чайқаганча ер чиза бошларди.\nНафисанинг кўнгли ғашланиб, сўнгги бор у томон қараб олди-ю, хонага кириш ўрнига овқатлар пишириладиган бурчакка йўл олди.\nБош ошпаз Тўхтасин ака Нафисани кўрди дегунча чопа келиб икки қўли кўксида салом берди.\n— Хўш, Тўхтасин амаки, ишлар бешми? — мажбуран бўлса-да, зўрма-зўраки жилмайиб сўради Нафиса. — Шикоят йўқми ишқилиб?\n— Нафисахон қизим, бизнинг кафеда ҳаётда шикоят бўлмаган, — деди Тўхтасин ошпаз бош қашиб. — Мана, ўзингиз бош бўлибсиз, насиб бўлса, ишларимиз бунданам юришиб кетади энди!\n— Худо хоҳласа, — деди Нафиса яна бир карра Билол ўтирган стол тарафга бош буриб. — Албатта юришади. Амаки, сизга бир топшириқ бор.\n— Хўп бўлади, қизим! Биз хизматда! Янги келган товуқ гўшти бор, озгина жиз-биз қилворайми? Агар…\n— Йўқ, шартмас, — деди Нафиса. — Ўша жиз-бизингизни қилинг-да, ҳов анави устун ёнидаги стол қаршисида ўтирган одамни кўряпсизми? Ўшанга обортириб беринг! Ҳа, кейин… Тўхтанг!..\nНафиса шоша-пиша сумкачасидан ручка-қоғоз олди-да, қоғозга «Ош бўлсин!» деган жумлани битиб, бош ошпазга узатди. — Мана шуни нон солинган идишга жойлаб қўясиз. Ҳа, ёнига бардан юз грамм ичкилик ҳам қўштиринг. Мен Тилаш акага тайинлаб қўяман!.. Мен… Ҳозир шошиб турибман. Дўконларни айланиб чиқишим керак. Тез обортиринг-да, натижасини тушдан кейин келганимда айтасиз!\n— Х-хўп бўлади!\n— Фақат пулини олманглар! Менинг номимга ёзиб қўйинг!..\nИш бошида туриш қанчалар қийинлигини Нафиса шу ернинг ўзидаёқ ҳис эта бошлади. Шошиб тургани етмагандек, ҳали униси, ҳали буниси келиб муаммолардан сўз очар, баъзиларига не жавоб беришни ҳам била олмай, ҳалак бўлди. Бироқ афсусланмади, жаҳли чиқмади. Жиғибийрон бўлмади. Аксинча, унга таъзим бажо айлаган ҳолда яқин келишлари, қўл остида шундай тарбияли, маданиятли, хуш феълли одамлар ишлаётганидан фахрланди. Шу кўйи дўкон айланишни ҳам кейинроққа суриб, хонасига кирди.\nКирди-ю, ўтиришга шошилмай, хонани бирма-бир кўздан ўтказа бошлади. Стол устидан жой олган онасининг суратига тикилди.\nБу суратда Насиба анча ёш, баркамол эди. Лекин барибир жилмайиши сўлғин тус олганди.\n— Ойижоним ўзимнинг, — дея овоз чиқариб қўлига суратни олди-да, қайта-қайта ўпди. — Ўзимнинг кенг феълли, метин иродали ойижонимдан ўргилай! Мен ажойиб онанинг фарзандиман-да! Худойим, ўзингга шукр! Мени шу аёл дунёга келтиришини амр қилганинг учун ўзингга беадад шукр!..\nЎз гапларидан кўнгли бўшаб Нафисанинг кўзларига ёш қўнди.\nЯна отаси Билол кўз ўнгида гавдаланди. У хаёлида жонланди дегунча сал қурса залга чиқиб отасини узоқдан томоша қилиб тургиси келиб кетди. Бироқ ўзини тийди. Аламми, армонми, йўл бермади.\nКўз ёшларини дастрўмолчасига арта-арта, юмшоқ курсига чўкди.\nШу тобда хона эшиги бир неча марта безовта тақиллаб, бармен Тилаш ичкарига кирди.\nКирди-ю, дарров эшикни ёпиб, ўнғайсизланганча бир жойда туриб қолди.\n— Ҳа, Тилаш ака, тинчликми? — унинг туси ўзгарганини кўриб, Нафиса ҳам даст ўрнидан қўзғалди. — Нима бўлди? Нега рангингиз оқариб кетди?\n— Анави… Ҳалиги… Прокуратурадан биттаси кепти, — деди Тилаш тутила-тутила.\n— Прокуратурадан? Нима иши боракан?\n— Э, синглим, уларнинг нимаям иши бўларди? Бизнес сизга ўтганини қулоқма-қулоқ эшитган бўлса, зипиллаган-да дарров!\n— Менга ўтса нима қипти?\nНафиса ҳаммасини англаб улгурганди. Прокурорнинг нияти ҳам унга аён эди. Аммо сир бой бермай, Тилашни атайин саволга тутди.\n— Ўша ернинг ўзидан кузатвора қолмабсизлар-да! Қани мудир? Раҳим ака қаёққа гумдоон бўлган? Нега мен келганимда шу ерда турмайди?\n— Раҳим ака бозорга тушиб кетувди, — деди Тилаш қўрқув аралаш Нафисага ер остидан боқиб. — Масаллиқлар тугай деб қолган экан. Шуларни…\n— Бўпти, — унинг гапини кесди Нафиса. — Прокурорни чақиринг буёққа!\nТилаш шу гапдан кейин сал енгил тортган кўйи юзига қизил югуриб, ташқарига йўналди. — Ҳозир бошлаб келаман!\nНафиса ҳали кўзи билан кўрмаган бўлса-да, прокурорнинг кимлигини аллақачон билиб улгурганди.\nҲа, ўша итсифатнинг қаршисида онаси, жондан азиз волидаси дағ-дағ титраганларини кўрган. Чунки прокурор унинг бошига маломат тошларини ёғдиришдан тийила олмаган. Мелиса, СЭС, солиқ ва шу каби ташкилотларни йўриғига солиб, онасининг қонини ичган. Катта-катта улуш олган. Аёл тадбиркорнинг қўлидан пул олаётганда ҳам бир туки сесканмаган.\n«Мен Насиба онам эмасман, — кўнглидан ўтказди у. — Сендақаларминан дангалига гаплаша оламан. Ойимни улушингни берсаям сотишни мўлжаллаганларингга тек қараб турмайман. Жонингни суғурволаман, олчоқлар! Ҳали менинг совунимга кир ювмабсан!..»\nҲали хаёлларини бир нуқтага жамлаб улгурмай, хона эшиги оҳиста тақиллади. Кейин очилди ва остонада ўрта бўйли, семирганидан бақбақаси иягидан пастроққа осилиб тушаёзган, юпқа лаблари учиб-учиб турувчи қирқ ёш атрофидаги башанг кийинган эркак пайдо бўлди. Нафиса уни жуда яхши танирди. Онаси билан дўконларни айланиб юрган вақтларида нуқул қаршиларидан чиқар, Насибанинг сиқиб сувини ичарди. То улушини бермагунча кўз очишга қўймасди.\n— Мумкинми? — йўлига рухсат сўраган бўлди прокурор.\n— Кираверинг! Келинг, ўтиринг! — Нафиса стол қаршисидан жой кўрсатди. — Сиз… Ким бўласиз, амаки?..\nАфтидан бу саволи ёқмади шекилли, прокурорнинг юпқа лаблари тезроқ уча бошлади.\n— Мен шаҳар прокуратураси ходими Асилбек Азизов бўламан! — деди қаддини ғоз тутиб прокурор. Шу аснода афтини бужмайтириб, норозилигини ошкор этган бўлди.\n— Танидим, — деди атайин Нафиса сир бой бермай. — Адашмасам, бизнинг томонларга биринчи келишингизмас! Топдимми?\n— Топдингиз, — деди Азизов кўрсатилган курсига чўкиб. — Насибахоннинг қизларисиз-ку! Тўғрими?\n— Тўғри. Хўш, қайси шамоллар учирди?\n— Шамол-ку учиргани йўқ, — шошилмай гап бошлади прокурор. — Локигин кафенгизда тартиб қолмабди! Нима, СЭС анчадан бери қадам босмаганмиди бу ерга? Ходимлар, бош ошпазингизнинг ишига разм солдим. Умуман талабга жавоб бермайди. Бунақада мижозлар касалга чалиниши мумкин-ку, синглим! Ҳатто, деразалар токчалари, ойналар ҳам худди минг йилдан бери нам латта кўрмагандай кирланиб ётибди.\n— Муддаонгиз нима ўзи? — гапни калта қилишга уринди Нафиса. — Мен ойим эмасман. Дангалига гаплашишни яхши кўраман. Айтаверинг дардингизни!\n— Шунақами? — бирдан сергак тортди Азизов. — Жуда яхши-и! Тушунган одамнинг садағаси кетсанг арзийди. Хў-ўш, унда эшитинг. Биринчидан, кафенгизнинг ўзида бир дунё камчилик бор. Тағинам ҳали ҳисоб-китоб ишларингизминан қизиққаним йўқ. Агар ковлаштирсам, у ерданам бир дунё камомат топаман. Иккинчидан, куни кеча шу ерда муштлашув бўпти деб эшитдим. Айтишларича, кафега кириб келган мижозларни дўппослаб ҳайдаганмишсиз. Агар ёмонликка олсам, мелиса босарди кафени. Лекин бу ишгаям кўз юмиб турибман!\n— Менга қаранг, амаки, — деди Нафиса тоқати тоқ бўлиб. — Муддаога ўтайлик.\n— У ҳолда менга ҳар ойда улуш бериб турасиз. Эвазига сизни ёмон кўзлардан ҳимоя қиламан. Маъқулми, ё…\n— Хўш, қанча сўрайсиз?\n— Ойига беш мингдан кўкида.\n— Шу холосми? — прокурорга қаттиқроқ тикилиб сўради Нафиса. — Ё ками борми ҳали?\n— Бу ой учун ҳозир берасиз. Қолган гапларни йўл-йўлакай гаплашаверамиз.\n— Шунақами? Яхши, ҳозир… Агар малол келмаса, ташқарига чиқиб турсангиз! Мен тадоригимни кўриб олдингизга чиқаман! Майлими?\n— Албатта, синглим, албатта!..\nПрокурор иш бу қадар осон кўчаётганидан қувониб кетдими, ясама мулозамат билан қўлини кўксига қўйганча хонани тарк этди.\nЁлғиз қолгач, Нафиса истамайгина темир қутини очди. Ичкаридаги пуллардан керагини олди-да, қутини яна қулфлаб, курсига чўкди.\n— Олчоқ, ҳаромхўрлар, — дея қарғанди бошини чангаллаб. — Ҳали бу бошланиши бўлса керак. Бироқ бу прокурор кимлигимни билмаскан. Ҳа-а, қайданам билсин!?. Ойим шўрликнинг қўрқоқлиги, соддалигидан фойдаланиб, роса «соғиб» ичишган-да кўплашиб. Мен бўлсам, унақанги қўрқоқлардан эмасман. Ҳозир чиқаман-у, қўлига мана шу сассиқ пуллар солинган конвертни тутқазаман. Ичини очмайди. Дарров киссага уради-ю, жўнаб қолади. Лекин…\nНафиса тезда компьютерни ёқди-ю, қўлидаги смартфонни сим орқали улади. Кейин керакли файлни кўчириб олиб, флэшкага жўнатди. Иши битгач, компьютерни ўчирди.\n— Мана шу флэшкани иш жойига боргач, кўради-ю, пайтавасига қурт тушади. Қўрқмай ҳам бўпти! Амалидан айрилиш, буям камдек қамалиш кимгаям ёқарди. Манаман деган зўриям типирчилаб қолади…\nНафиса қўлига оппоқ қоғоз олди ва шундай жумлаларни битди:\n«Бу флэшкани очиб ичидагини ўқиб кўришингизни сўрайман. Фақат беҳуда чиранманг! Асл нусхаси менинг ўзимда. Яхши қолинг, амаки!..»\nНафиса прокурорни кузатиб қўйгандан кейин ҳам кетишга шошилмади. Негаки, биларди, у албатта қайтади. Аммо бир ўзи эмас, ёнида ҳамтовоқлари билан қайтади. Хўш, нима бўпти қайтса? Қўрқади. Барибир қўрқиб қолади. Ҳойнаҳой, қонунни пеш қилишга ўтиб олса керак. Лекин Нафиса қонунни сув қилиб ичиб юборганидан бехабар. Юзига моддаларни айтиб-айтиб ташлагач, тинчланади…\nШу кўйи кафеда жуда узоқ вақт қолиб кетди…\nПрокурор негадир қайта қолмади…\nҚош ҳам қорая бошлади. Бу орада дўконларидан иш юритувчилар бир неча марталаб қўнғироқ қилишди ҳам. Охири тоқати тоқ бўлди.\n«Келишга қўрққан бўлса керак, қўнғироқ қилади барибир», деган хаёлда қўлига сумкачасини олди-ю, залга чиқди.\nКафе ичкарисида мизозлар деярли қолмабди.\nФақат ҳов ўша устун ортидаги стол қаршисида Билол ўтирар, қўлида Нафиса овқатга қўшиб бериб юборган қоғозни айлантирганча у томондан кўз узмас, кўзларидан дув-дув ёш қуйиларди.\n«Вой худойим-эй, — отасига узоқдан маъюс тикилганча ич-этини ерди Нафиса. — Мунчаям шафқатсиз бўлмаса бу дунё, худойим? Нега шу бандангга азоб бераверасан? Гуноҳлари бадалини тўлаб бўлди-ку! Раҳмини есанг бўлмайдими? Ё ўлса, тупроқ қаърига кирса бас қиласанми қийноқларингни? Шу одам ўлганиминан қаро ер тўйиб қолмайди-ку!.. Нима қипти асл ҳолига қайтса? Бошқаларга ўхшаб хорланмасдан, хотиржам, қорни овқатга тўйиб, ёруғ дунёдан лаззат топиб яшаса бўлмайдими? Шунчалар бешафқатмисан, худойим?..»\nШуларни кўнглидан кечираркан, беихтиёр Нафисанинг ўпкаси тўлиб келди. Лекин йиғлашга улгурмай қолди.\nДафъатан кафенинг кириш эшиги шарақлаб очилди-ю, ичкарига ўн чоғли, бўйи нақ икки метрли, ашанг кийинган эркаклар кириб келди…\nНафиса ҳеч нарсага фаҳми етмай, бир уларга, бир устун ортидаги стол қаршисида ҳануз ўзига тикилиб қолган Билолга қаради.\nБу орада эркаклар яқин келиб уни ўраб олди.\n«Худойим, — дея хаёлан зорлана бошлади Нафиса. — Бу тағин қандай синовинг бўлди? Шунчалар кўпми мен идрок этмаган синовларинг? Қачонгача синайсан? Қачонгача ўтмишнинг бадалини тўлайман? Худойим, нега бу одамни яна менга рўбарў қилдинг? Нимага у дуо қиляпти?.. Билиб турибман, у берган овқатларим учун миннатдорлигини изҳор этяпти. Ана, узоқдан бўлсаям аниқ кўриб турибман. Унинг кўзларидан дув-дув ёш қуйилиб келяпти.\nХудойим, шу банданг аллақачон тавбалар қилиб бўлган-ку! Нимага буёғига бошқалардай хотиржам яшаттирмайсан? Нимага унга азоб бераверасан? Уям хотиржам тортишга, бахт нелигини ҳис этишга ҳақли эмасми?.. Йўқ, мени шу одам ёрдамида хавфдан огоҳ этаётганингни қалбан ҳис этиб турибман. Ҳозир манави гўрсўхталар билан муштлашишимга қаршисан. Шу одамни дуога қўл очтириб мени инсофга чақирмоқдасан. Ташаккур! Мана, энди қўрқмасам ҳам бўлади. Негаки, сен барибир мени ташлаб қўймайсан. Демак, қаршилик кўрсатиб ўтирмайман. Кўнглимда сен борсан. Ҳақ бўлиб менинг ҳақлигимни ҳимоянгга оласан. Бунга ишонаман. Маразларнинг ҳам жазосини ўзинг берасан. Тавба қилдим, худо! Лекин… Худойим, ўзингга айтаман. Агар бўлимга обориб менга зуғум қила бошласалар, чидаб тура олмайман. Ҳақсизликка қарши курашга отланишга мажбур бўламан. Ўзинг кечир!..»\nИшонди. Худо барибир уни ташлаб қўймайди. Паноҳида асрайди.\nШундай экан, бошини баланд кўтариб бораверади. Ҳеч кимдан қўрқиб, ҳадиксираб ўтирмайди. Жиноятчи эмас-ку, ахир!..\nНафиса хаёлан худодан паноҳ сўраганча буйруққа бўйсуниб пастга тушди.\nТушгани ҳамоно барзангилардан иккитаси келиб икки қўлтиғидан олди-ю, ертўла томон судраб кетди.\nПрокурор яна бироз тикилиб тургач, ниҳоят ўрнидан қўзғалди.\nНафисага еб қўйгудек тикилганча гўё эгнидаги қимматбаҳо кийимларни кўз-кўз қилган каби гоҳ ёқаси, гоҳ енгини ушлаб-ушлаб олди.\nБу қилиғи вужуди алам ва ёввойи қўрқувга тўлиб турган Нафисанинг энсасини қотирди.\nИлгари бундай манзараларга дуч келиб кўрмагани учунми, лаб бурган кўйи юзини терс бурди.\n— Хўш, ойимқиз, — тилга кирди прокурор. — Нега юзингни терс буряпсан? Қилиб қўйган ишларингдан уяляпсанми? Номусинг, виждонинг қийналяптими? Ўзи виждон борми сенда қийналадиган? Мен негадир Насибадек ор-номусли, бир сўзли аёлнинг қизи эканинггаям ишонмай қолдим.\n— Ойимнинг номини тилга олмасангиз бўларди, — деди Нафиса аранг ўзини қарғанишдан, қичқиришдан тийиб. — Сиз у кишининг олиб ташлаган тирноғигаям арзимайсиз.\n— Балки арзимасман. Менам арзирмикинман деб ўлиб турганим йўқ, олифта қиз! Мен…\n— Муддаога ўтсангиз яхши бўларди, — гапни кесди Нафиса. — Ҳойнаҳой, бу ит оёғи етмаган ерларга бекорга чақиртирмагандирсиз? Айтсангиз, ўзим ҳам машинада ғиз этиб кела қолардим. Мелиса чақиришингиз шартмасийди.\n— Ў, қўрқиб кетдиларми мелисалардан? — масхараомуз, беўхшов кулиб Нафисага яқин келди прокурор. — Ёки орлари келдими? Боя кафедалик пайтларида жа ботир эдилар-ку! Ҳатто мендай прокурорни ҳам қўрқитишга жазм қилгандингиз. Қани ўша шаштингиз? Қочиб кетдими сизни ташлаб?\n— Менга қаранг, амаки, — деди сабр косаси тўлиб Нафиса. — Бунча чайналмасангиз? Дангалини айтинг, мен кетишим керак. Сиз ўйлаган бекорчилардан эмасман.\n— Биламиз бекорчи эмаслигингни, — деди прокурор бош қашиб. — Лекин энди ўша ишларингдан воз кечишингга тўғри келади. Сен… Бизнинг ишончимизни оқлай олмадинг.\n— Нима? Қанақа ишонч? Ким бўлибсизки, ишончингизни оқласам? Ё менинг ойим қийнала-сиқтала бир пайтлар мол ташиб, анҳорларнинг сувини кечиб пул топганда, ёрдам қип қўйган ерингиз бормиди?\n— Вей, ойимча, — прокурор жаҳли чиқиб, Нафисанинг иягини сиқимлашга тутинди. Лекин шу заҳоти қўлини қайтиб олди. Қўл теккизган тақдирда ҳам Нафиса қўлини силтаб ташлаши тайин эди. Афтидан шуни олдиндан сезиб, обрўйининг борида қўлини югуртирмасликка уринди. — Сен ўзингча зўрман, прокурори ким бўпти деб ҳисоблаганмидинг? Нима, прокуратурада лақмалар ўтирадими сенингча? Мана, пешонамга бош эгиб келиб турибсан-ку! Энди биздан қочиб қутулиб бўпсан! Сен-чи… Прокуратура ходимига, мендек ҳалол луқма еб ўрганган одамга пора таклиф қилдинг. Ўша сассиқ пулларни конвертга жойлаб, менга кўрсатмасдан машинамга қўйиб ҳам кетдинг. Майли, бунгаям кўз юмардим. Шантаж қилишингга бало бормиди? Мени қаёқдаги флэшкага ёзволган бўҳтонларингдан қўрқиб кетади, дарров келиб оёғимни ўпиб ялинади деб ўйлаганмидинг? Чучварани хом санабсан! Мана, ўзингни ўзинг тиғга урдинг. Тиғ эса жуда ўткир. Теккан жойингни шундай боплаб тиладики, дардингни ўша ойинггаям айта олмай қоласан.\n— Нима?.. Ифлос! — Нафиса прокурорнинг юзига тик боққан кўйи ёлғон ва бўҳтонлар ёғдираётганига бардош қилиб тура олмади. Овозини икки-уч парда баландлатиб аламдан чиқишга ошиқди. — Ҳали сен шунақамисан? Н-нега туҳмат қиласан, мараз? Ким машинангга пул беркитибди? Менинг ортиқча пулим бормидики, сендақаларнинг машинасига беркитсам!?. Ахир… Вой, товба қилдим худо!.. Ифлослар!.. Худодан қўрққин ҳеч бўлмаса!..\nПрокурор Нафиса каби куйиб-пишганларнинг кўпини кўрган. Ҳатто, бундан баттарларига рўбарў бўлганда ҳам бир туки сесканмаган. Нафисанинг типирчилаши, ҳимоячи қидириб аланглаши, аламига чидай олмай қарғаниши нима бўпти?!.\nУ парвойига-да келтирмади. Аксинча кулиб юборди. Бир неча ўн сония кулиб хумордан чиққач, яна жиддий тортди.\nҚайтадан курсига чўкиб оёқларини чалиштириб олди ва ер остидан йиғлагудек депсина бошлаган Нафисага боқди. Кейин эса бошини кафтлари орасига олди. Шу ҳолатда тағин гап бошлади.\n— Мана, энди гуноҳларнинг ажрини тўлайсан, — деди айёрона кўз қисиб. — Мени қўрқитганинг, шантаж қилганинг, менга пора тутқазганинг учун жавоб берасан…\nЙўқ, дарров камерага обормайман.\nОлдин мана шу ернинг ўзида менинг буйруғимни бажарасан. Айбингни ювиш учун мени хурсанд қиласан. Ишон, мен бир сўзли одамман. Агар кўнглимни ола билсанг, майли, ёшлигингни ҳисобга олиб қўйворишим ҳам мумкин. Буни ўйлаб кўраман. Фақат бунинг учун кўнглимни олишинг керак бўлади. Ҳарқалай, бокира бўлсанг керак-а? Ё…\n— Исқирт! — бу гапларни эшитиб прокурорга минг чандон нафрати ортган Нафиса нима қилишни, қандай йўл тутишни билмасди. Шунинг учун кучи тилига етди.\n— Худойим, нега ифлосларнинг жонини ола қолмайсан? — дея зорлана бошлади шифтга тикилиб. — Нимага бу маразларни ер кўтариб турибди, худойим? Нега қизиданам кичик қизга уятсиз гапларни гапиришяпти?..\n— Жазавага тушма! — беихтиёр қичқириб ўрнидан турди прокурор ва бир ҳатлаб Нафисанинг қаршисида ҳозир бўлди. — Дардингни ҳеч ким эшитмайди. Оҳинг ҳатто худогаям етмайди. Ундан кўра менинг шартимни ўйлаб кўр! Фақат тезроқ ўйла! Вақтим жуда кам қолди! Менминан ётасан, кўнглимни оласан! Ҳаммасини видеога ёзиб оламиз. Кейин эса ўша лавҳани интернетга жойлаштираман. Ана ундан кейин тўрт томонинг қибла! Кетавер! Ортингдан қувган одаммас, ишон! Хўш, нима дейсан?..\nОдам боласи кўнгли тоза бўлса, бундан баттар вазиятларга тушган тақдирда ҳам Яратганнинг ўзи тўғри йўл кўрсатади. Ёмонларнинг, ваҳшийларнинг жазосини беради. Нафиса ҳам энди-энди боши берк кўчада қолганини, мана-мана номуси поймол этилиши муқаррарлигини сўнгги лаҳзалардагина идрок эта бошлаганди. Прокурорнинг нигоҳлари тобора совуқлаша бораётганига, икки кўзи гўё қонга тўла бошлаганига гувоҳ бўлгани сари юрагини ваҳм чирмаб олганди. Аммо хаёлига келган сирли ва сеҳрли бир фикр дарров ўша ваҳмни ҳайдаб солди.\nУ кўрди, англади ва билди. Шу тобда худди қабристонни эслатаётган ертўлага ҳеч ким кирмаётганини кўргач, ниятини амалга ошириши мумкинлигига иқрор бўлди. Бақир-чақирдан, йиғлашдан, дод солишдан наф чиқмаслигини чуқурроқ тушуниб етди. Дарҳол ўзини қўлга олиб прокурорнинг кўзларига дадил боқа олди.\n— Майли, розиман, — деди Нафиса. — Фақат мениям бир шартим бор.\n— Хўш, — бирдан жонланиб, кўзларини чақчайтирганча Нафисага янада яқин келди прокурор. — Айт шартингни!\n— Кишандан қўлларимни бўшатиб қўясиз. Мен бу аҳволда сиз билан ётишни хоҳламайман.\n— Э, йў-ўқ, — деди прокурор бу гапидан сўнг қайта ортга тисланиб. — Каратэчилигингни яхши биламан. Яна мени аҳмоқ қилмоқчи бўляпсанми? Аҳмоқ қилиб бўпсан! Мана шу кишанланган ҳолингда ётасан! Мен шуни истайман.\n— Унда тошингизни теринг! — дея лаб бурди Нафиса. — Мен жинни бўлганим йўқ бу аҳволда сиз билан ётиб. Ишонинг, қўлингизниям теккиза олмайсиз менга. Йўл қўйиб бўпман!\n— Агар кишандан бўшатсам, тўполон кўтармайсанми? Айтмоқчи бўлганим… Тепкилаб ташламайсанми мени?..\n— Тепкиласам қўлим кишандалигидаям тепкилайверардим. Ҳали ақлдан озганим йўқ прокурорларга қўл кўтариб. Уларнинг кимлигини жуда яхши биламан. Қолаверса, ҳовлида югурдакларингиз шай тургандир ҳар ҳолда? Сизга садоқатли экан-ку жа!..\n— Тўғри, тўғри… Ҳақсан!.. Ҳақсан!..\nПрокурорнинг бу қадар ғалчалиги энди-энди намоён бўла бошлаганди.\nУ ёвуз нияти шу қадар осонликча ҳақиқатга айланишини сира кутмаганми, оёғи куйган товуқдек Нафисанинг атрофини бир неча ўн маротаба айланиб чиқишга-да, улгурди. Кейин эса…\nЗипиллаганча бориб ташқари эшикдан ҳовлига қулоқ тутди. Ҳеч ким кириб қолмаслигига амин бўлди чоғи, ортга қайтиб Нафисанинг қаршисида ҳозир бўлди.\n— Майли, кўндирдинг, — деди оғзининг таноби қочиб. — Локигин ўша гап — гап. Видеога ёзволамиз бирга ётганимизни. Бусиз сира иложи йўқ.\n— Менга деса ундан баттарроғига ёзмайсизми, — деди Нафиса прокурорга нафрат аралаш боқиб. — Менга барибир. Ҳеч кимдан қўрқадиган ерим йўқ…\nХудога ҳақ экан. Ҳали прокурорнинг чангалига тушиб улгурмай, ташқари эшикни кимдир тақиллатди. Бир неча марталик тақиллатишлардан сўнг эшик очилиб ичкарига Сарвар кирди. Шу паллада Азизов эндигина чўнтагидан калитча чиқариб, Нафисанинг қўлидаги кишанни ечиш пайига тушганди. Сарварни кўрди-ю, шоша-пиша калитчани қайтадан чўнтакка уриб, ўзини нари олди.\nУнинг юзлари тундлашган, шубҳасиз, халал берганлари сира ёқиб тушмагани ғазабнок нигоҳларидан аниқ сезилиб турарди.\n— Нима гап? — қичқирди Азизов. — Нега келдинг? Гапир, хонасалот!\n— Ҳалиги… Бирровга ташқарига чиқиб келмасангиз бўлмайди, — деди Сарвар эшик ёнида турганча бош қашиб. — Жуда зарил масала чиқиб қолди, ака! Илтимос…\n— Уф-ф! Бўпти, юр! Тез бўл!..\nҚисқа муддатга бўлса-да, Нафисани ёлғиз қолдиришди. Бу кўнглидаги ғашликларни баттар кучайтирди. Азбаройи алами келганидан на йиғлашни, на бор овозда дод солишни билди. Худди ҳавосиз бўшлиқда қолган банда каби нафас олиши қийинлашиб, вужудидаги безовталик забтига олди.\n«Ойи, кечиринг, — дея хаёлан зорлана бошлади охири. — Сизнинг маслаҳатларингизга қулоқ тутмадим. Ўз билганимча иш тутмоқчи бўлдим. Манавинақанги маразлардан ўчингизни олишга ошиқдим. Аммо сиз ҳақ экансиз. Бундай олчоқларда одамгарчилик, инсоф, диёнатдан асар ҳам йўқ экан. Афсуски, кеч англадим. Ҳозир эса чап ёнимга оғсам ҳам, ўнг ёнбошимга ўзимни ташласам ҳам барибир балолар домига тортадиган бўлиб турибди. Агар индамасдан бу ифлоснинг қўйнига кирсам, бир умрга бахтимни, аёллик орзуларимни, умид-у, эзгу ниятларимни бой бераман. Уни уриб ташласам, майиб қилсам, қамаб ташлашади. Яна балога гирифтор бўламан. Дўппослаб-дўппослаб қочсам, қочқин балоси қаърига тортиб кетади. Хор-у зорлик, таҳликалар чангалига тушаман. Нима қилай? Ойи, мен аросатда қолиб кетдим! Менга ҳатто худоям ёрдам беришни хоҳламаяпти шекилли. Манави нафси наҳанг балиқларникидан баттар юзсизнинг ихтиёрига топшириб қўйиб томоша қилишдан нарига ўтмаяпти. Нима қилай?..»\nЭнди-энди кўнгли бўшаб, алам ва надоматлар қуршовида қолган Нафисанинг кўзларига ёш қуйилиб кела бошлаганди. Эшик шарақлаб очилиб, ичкарига олдин Азизов, кетидан Сарвар кирди. Нафиса уларга йиғлаганини сездириб қўймаслик учун шоша-пиша кишанли қўлларига кўз ёшларини артиб олди ва қаршисида ҳозир бўлган прокурорга ҳиссиз тикилиб қолди.\nАзизов негадир бўшашиб қолганди. Гапиришга шошилмасди. Нимадандир безовталиги аланг-жаланг атрофга аланглашидан аниқ кўриниб турарди…\nУ шу кўйи бир неча ўнлаб сония тараддудланиб турди-да, аста Нафисага яқинлашди.\n— Синглим, мени кечир, — деди ниҳоят бошини сарак-сарак қилиб. — Ҳозир қўлларингни кишандан бўшатаман! Аммо олдин менинг гапларимга яхшилаб қулоқ тутасан! Шовқин кўтармайсан! Дод солмайсан! Йиғламайсан! Тек туриб мени эшитасан! Келишдикми?\n— Гапираверинг! — дея юзини терс бурди Нафиса Азизовнинг ўзи учун ёқимсиз башарасига қарашга жирканиб. — Истасам-истамасам, эшитишга маҳкумман. Айтаверинг! Яна нима қилиб берай?..\n— Биласанми… — гап бошлади Азизов. — Ҳозир хабар қилишди… Очиғи.. Бу хабарни сенга қандай етказишниям билмай қолдим… Ҳа, майли, айтаман… Хуллас, ойинг… Насибахон оламдан ўтиб қопти!..\nҲақиқатан, бу кутилмаган ва жуда-жуда совуқ хабар эди… Нафиса аввалига қулоқларига ишонмади. Азизов бошқа нарсани назарда тутган деб ўйлади. Шунинг учунми, ўзи сезмаган ҳолда қайта қичқириб юборди.\n— Ким??? Нима деяпсиз? Ким оламдан ўтди, ки-им?..\n— Синглим, ўзингни бос, — Азизов унинг елкасидан қучиб тинчлантиришга тутинди. Лекин шу заҳоти қўлларини тортиб олди. — Насибахон оламдан ўтиб қопти! Бандалик-да! Айтишларича, юраги хуруж қип қопти! Иссиқ жон-да!\n— Йў-ўқ!!! Бўлиши мумкинма-ас!!! Мумкинма-ас!!! Ёлғон гапиряпсанлар, ёлғон! Ниятинг нима ўзи-и, нима?.. Гапирларинг! Гапи-ир!!!\nНафиса шу лаҳзаларда телбадан-да баттарроқ тусга кириб қолганди. Ҳеч кимни эшитмасди. Ҳеч нарсани кўрмасди. Ўзини гоҳ чап, гоҳ ўнгга ташлаб дод солар, тинчлантиришга уринган икки зўравоннинг унга кучи етмасди. Уларни силтаб ташлар, аммо иккови ҳам қайтадан елкасига ёпишиб, хотиржам торттиришга уринарди…\nНа илож? Нафиса шу кўйи жазава исканжасида қичқира-қичқира, дод сола-сола, ниҳоят чарчади. Бўшашганча ерга ўтириб қолди. Аммо кўз ёшлари қуйилишдан тийилмасди. Ҳар нафас олганда, ҳаво етмай, азобда қолган бемор каби кўкси кўтарилиб-кўтарилиб тушарди…\nПрокурор Сарварга бир қараб олди-да, аста киссасидаги калитчани олиб унинг қўлига тутқазди.\n— Ҳозир яхши гапириб уйига оборасан, — дея Сарварнинг қулоғига шивирлади у. — Уйига етгандан кейин кишанни ечасан! Хуллас, бу қиз учун каллангминан жавоб берасан! Айтиб қўяй, урсаям, тирмалаб ташласаям миқ этмайсан! Мен учун шундай қиласан! Уқдингми?\n— Уқдим, — худди шундай шивирлаб жавоб қилди Сарвар. — Хотиржам бўлинг! Бундан баттарларини кўрганмиз. Буниси нима бўпти?!.\nНафисани авайлабгина машинага ўтқазишди. Нималардир дея юпатишди, тинчлантиришди. Кўнглини кўтармоққа тутинишди. Буларни Нафиса ё эшитди, ё эшитмади. Ё сезди, ё сезмади. Ё ҳис этди, ё ҳис этмади…\nШу тобда иродаси эркакларникидан-да метинроқ, кучлироқ бу қиз тирик мурда қиёфасига кириб қолгандек эди. Оёқ-қўллари қимирлаб, юраги уриб турганига қарамай, бағри музлик домида тош қотганди. Уйига кириб келди. Кимлардир, қайсидир аёллар, эркаклар унга ёпишиб қон йиғлади. Ҳовлини эркаг-у аёлнинг фарёди тутди. Бу фарёдлар шу қадар аччиқ чиқдики, еру-кўкни гумбирлатиб, момоқалдироқ аюҳаннос сола бошлади. Зум ўтмай, шариллаб ёмғир қуя бошлади. Лекин у ҳам Нафисанинг аламларини, афсус-у надоматлар денгизига ғарқ бўлган қалбини овута билмасди. Аччиқ кўз ёшларига қўшилиб, фарёдига фарёд қўшарди холос…\nЭрта тонгда ўзини кулибгина кузатиб қолган жондан азиз онасини қабргача ҳам кузатиб бора олмади.\nАёлларнинг қабристонга бориши одатларимизга тўғри келмас экан.\nУйи остонасигача тобутни қучоқлаб видолаша олди холос. Тобутни олиб чиқиб кетишгандан кейин эса…\nШундоқ ҳам чексиз бўшлиққа айланиб улгурган бағрига яна бир бўшлиқ чанг солди. Бу бўшлиқнинг забти олдингисидан ҳам кучлироқ, кескинроқ эди. Юзларга урилиб-урилиб кетаётган ёқимсиз ва совуқ шамоли олдингисидан-да кескирроқ эди. Айниқса, онасидан, ёруғ дунёдаги биттагина дўстидан, сирдошидан, суянчидан, ишончидан, номусидан, оридан айрилибгина қолган Нафисанинг кўксига урилган бу кескир шамол юраккинасини кесиб-кесиб ўтаётгандек азоб берарди…\nАфсуски, одамзод бундан-да хунукроқ, кучлироқ, шафқатсизроқ кўргиликларга чидашга маҳкум. Яратганнинг хоҳишига зўрлик қила олмайди.\nМажбуран сабр қилади, чидайди, бардош беради…\nНафиса ҳам ўшаларнинг бири-да. Кўз очиб юмгунча меҳрибонининг маъракалари, кетидан йигирмаси, кейин қирқи ҳам ўтди.\nҲайҳотдек ҳовлида бир ўзгинаси ҳувиллаганча қолиб кетаверди…\nИшқилиб, худонинг ўзи сабр, матонат берсин! Онажонининг охиратини берсин! Онажонидан худо раҳмат-мағфиратини дариғ тутмасин!\nАйрилиқ дарди ёмон бўларкан. У бандасини кеча-ю, кундуз тарк этмайди. Ҳатто, ухлаган пайтида ҳам миясига ўрлаб, турли балолар, кўнгилсиз вазиятлар, армон ва алам тошларини ирғитаверади.\nНафиса ҳам етти ухлаб тушида кўрмаган ташвишни елкасига илди. Онасидан айрилишни сира тасаввурига сиғдира олмасди. Бошига тушгандан кейин ҳам ҳануз бу айрилиқни тушида кўраётган каби карахтланаверди. Ўйлади, одамларга боқди. Бу кўргиликни тушга йўйгиси келаверди. Афсуски, ҳақиқатдан қочиб қутулиб бўлмайди. Насибадек метин ирода соҳибасининг ўлими ҳақ бўлиб чиқаверди.\nОхири аста-секинлик билан бўлса-да, тақдирга тан бера бошлади. Имкони борича ўзини ёлғиз ҳис этмасликка уринди. Ўпкаси тўлиб келган кезларда орқа-кетига қарамай, қабристонга чопди. Таниш қабр тепасида соатлаб ўтиришни, тўлиб кетганда айтиб-айтиб йиғлашни одат қилди. Шугина Нафисага тасалли бергандек бўлди. Қабристондан чиққач, ўзини ҳийла енгил ҳис эта олди ва яна ишга шўнғиди. Шу тахлит кунлар, соатлар, дақиқалар, сониялар ўтаверди.\nМана, қадрдони, волидасининг оламдан ўтганига эллик беш кун тўлибди. Ҳар кунгидек эрта тонгда уйқудан уйғонди-ю, Муниса деган хизматчи аёл тайёрлаб қўйган кофедан бир-икки ҳўплади. Таом ейишга иштаҳаси йўл бермади. Ҳар доимгидек бўғзига нимадир тиқилган-у, бир тишлам нон ҳам ўтмайдигандек бўлаверди.\nМунисага қилинажак ишларни тайинлагач, йўлга чиқиб, одатига кўра рулни қабристон тарафга бурди. Аммо бугун узоқ ўтириб қолмаслиги зарур эди. Дўконларда, тунги клубда ишлар қалашиб кетган, бу ишларни хизматчилар ёлғиз уддалай олишмайди.\nНафиса бирровга кириб чиқишни хаёл қилиб машинасини доимий жойга тўхтатди-да, пастга тушиб таниш қабр томон йўл олди.\n… Ҳали қабргача етиб бормаганди. Кутилмаган манзарага кўзи тушди-ю, таққа тўхтади.\nОнасининг қабри тепасида қандайдир эркак орқа ўгирганча ўтирар, боши эгик ҳолда сукут сақларди.\nНафиса ҳайрон бўлди-ю, яна уч-тўрт қадам олдинга юрди. Шундагина эркакнинг кимлигини илғади.\nУ Билол эди.\nҚабр тепасида ўтирганча фақат сукут сақларди…\nНафиса хаёллари тўзғиб кетгандек карахтланди. Юришни ҳам, тураверишни ҳам била олмай боши қотди.\nШу тобда Билол унга худди фариштадек туюлиб кетди. Отаси эканини билса-да, шу кунга қадар уни айблар, аҳён-аҳёнда Билол кўз ўнгида гавдаланди дегунча нафрати ҳам қўзғалиб қўярди. Аммо барибир унга раҳми келаверарди. Қалбининг туб-тубида бир учқун зоҳир эди. Учқун ҳадеганда кўксини куйдириб, ўзини танимас, билмас падари томон талпинишга ундаб турарди.\nҲозир Билолнинг тутаётган ишидан жуда-жуда таъсирланиб кетди. Онаси раҳматли айтмоқчи турфа хил найранглари ҳам, Фурқат деган укаси иккови кўрсатган қора кунлар ҳам ёдидан чиққандек туюлди.\nШундай ҳислар оғушида аста қабрга яқин борди. Билол эса ўрнидан қўзғала қолмади.\nНафиса ҳеч нарсага тушунмай, унинг олд тарафига ўтди…\nЎтди-ю, шунча дардига яна бир оғир дард қўшилгандек бўлди.\nБилол икки қўли билан Насибанинг портретини тутган кўйи кўксига босиб олган. Ўзи эса юм-юм йиғларди…\nҚабристонда кимдир йиғласа, ёнидагилар даҳшатга тушмайди. Одамлар шунга одатланишган. Агар уйда кимдир худди шундай йиғласа, дарддошлар албатта унга жўр бўлишади. Ҳовли қиёматга айланади. Йиғлайверишади, бир-бирларини қучганча фарёд чекаверишади.\nНафиса ҳам қўйиб беришса, ўзини отасининг бағрига отаёзди. Аммо ундай қила олмади. Журъати етмади. Қолаверса, болалик аламлари ҳам йўл берай демади.\n— Нега йиғлаяпсиз? — Нафиса охири бардоши етмай, отасига юзланиб сўз қотди. — Эркак киши ҳам йиғлайдими? Йиғламанг! Мен йиғлаяпман-ку, етар шуям!..\nБилол уни кўргач, даст ўрнидан туриб кетганди. Қўлларидаги суратни эса худди биров тортиб оладигандек кўксига янада маҳкамроқ босиб олганди…\nҲозир-ҳозир Нафисанинг саволига, гапларига жавоб қайтариши лозим эди. Жавоб қайтариши шарт эди. Шундай қилди ҳам. Жавоб берди. Фақат…\nБу манзара Нафиса учун кутилмаган, икки ҳисса кучлироқ, оғриқлироқ зарба бўлди.\nУ кар-соқовлар тилида нималардир деган каби бармоқлари ёрдамида Нафисага нималарнидир уқтирган бўлар, уқтиргани сайин кўзларидан янада кўпроқ ёш қуйиларди.\n— Бу… Нимаси тағин? — Нафиса отасининг кар-соқовлигига гувоҳ бўлгандаёқ адо бўлаёзганди. — Ким… Ахир… Сиз ундай эмасдингиз-ку! Қ-қачон?.. Нимага?..\nУ қалбида беркиниб олган дардларини тўкиб солишга уринар, аммо тилига тўмтоқ жумлаларгина кўчарди. Гўёки тили ҳам, онги ҳам ўзига бўйсунмасди. Шу тахлит Билолга аламли боққанча тураверди. Отаси эса анча вақтгача унга ўз тилида гапираверди. Охири толиқди чоғи, гапиришдан тийилиб, чуқур хўрсинди-ю, Насибанинг қабри тепасида тиз чўкди.\nУнинг ҳар бир ҳаракати Нафисанинг бекитиқ аламларини қайта-қайта қўзғар, энди товуш чиқариб, пиқиллаганча йиғлашга тушганди…\nБилол тиз чўккан кўйи бир муддат бошини эгган ҳолда сукут сақлагач, дафъатан қаддини ростлади-да, икки қўлини фотиҳага очди. Шу баҳонада нималардир дея ғўлдиради. Чамаси дуо қилди. Дуо якун топгач, юзларига фотиҳа тортди ва шошилмасдан ўрнидан қўзғалди-да, Нафисага маъюс тикилиб қолди. Нигоҳлари дардлидан дардли эди. Нафиса бу нигоҳларни ўқий олганди…\nЎқий олмаса яхшийди. Уларда Билолнинг армонларидан тортиб алам ва надоматгача балқиб турарди.\n— Йўқ, бунақаси кетмайди, — деди Нафиса кетишга чоғланиб. — Юринг, манзилингизга элтиб қўяман! Юринг!..\nБилол тушунди. Сўз қайтаришни ўзига эп кўрмадими, сал чеҳраси очилган бўлди-ю, Нафисага эргашди.\nНафиса юраги қонга тўлганиданми, кафега қандай етиб келганини ҳам пайқамабди.\nКелди-ю, Билолни эргаштирганча ичкарига кирди. Биларди, бу одам нонушта қилмаган. Қайданам нонушта қилсин. Кўражак кунларини онаси раҳматли ипидан игнасигача айтиб берган. Аммо қачон бу одам кар-соқовга айлана қолди? Бу ҳақда Насиба лом-мим демаганди. Ё у ҳам билмаганмикан? Қаёқдан ҳам билсин?!. Қанча йил ўтиб кетган орадан. Гаплашмаган, кўришмаган. Демак, билмаган. Лекин не сабаб бўлиб шу кўйга тушди бу одам?..\nСаволлар кўп эди. Ечимини топиш учун эса вақт керак. Ҳозир бундай ташвишларга ўрин бера олмайди. Ишларини битирмаса, олға юрмаса, кун кўриш, қаршисида ҳозир бўлажак ташвишлар, муаммолар, балки кўргиликларга қарши курашга отланмаса бўлмасди.\nТилашга Билолдан хабар олишни тайинлади-ю, дўконларни айланиш учун жўнаб кетди. Чиқиб кетаётиб ҳам бир неча марта ўша устун ортидаги стол томон кўз ташлади. Ҳар гал Билол икки қўлини баланд кўтариб дуо қилаётганига гувоҳ бўлди. Гувоҳ бўлиб жимгина кета қолса кошкийди. Бу манзарани ҳар кўрганда, юрагининг аллақаери узилиб кетаётгандек азобланаверди… Ўртанаверди… Тўлғонаверди…\nКелиб тўхтагани каттакон супермаркет эди. Дўконлари орасида шуниси катта ва ташвиши ҳам ўзига яраша. Миллионлаб сўм маблағ айланади. Сал сергак турмаса, чув тушиши, миллионлаб сўм пулдан айрилиб қолиши ҳеч гап эмас.\nБошқарувчиси ювошдан келган, ҳар гапини салмоқ билан гапиришга одатланган Мўмин ака деган одам. Нафиса бу одамга ўзига ишонгандек ишонса-да, барибир эҳтиёт шарт ҳар гал ҳамма нарсани ипидан игнасигача суриштиради. Мўмин ака ҳам эринмайди. Ҳар бир бўлиб ўтган ишни, сарфланган пулларни, кирим-чиқимни алоҳида дафтарга ёзиб қўяди. Нафиса сўраган заҳоти ўша дафтарини кўтарганча хонага киради-ю, яна эринмасдан бирма-бир ҳисоб беради. Топшириқлар олса, яна шу дафтарнинг бошқа бир саҳифасига ёзиб қўяди.\nЛекин бу сафар қўлида дафтари кўринмади. Нафиса сезган бўлса-да, эътибор бериб, суриштириб ўтиришни истамади. Ҳали бу ердан чиқиб тағин ўнлаб «точка»ларга бориши керак. Соатлаб ўтиришга вақти ҳам йўқ…\nБу ҳам етмаган каби ҳар келганда жилмайиб турадиган Мўмин ака бугун ғамгин тусда эди.\n— Нима бўлди сизга, Мўмин ака?\nАслида бу ҳақда ҳам суриштириб ўтиргиси йўқ эди. Негадир дўкон ичкарисига қадам қўйди дегунча юраги ғаш тортиб, суриштиришга мажбур бўлди.\n— Сиз мендан ниманидир яширяпсизми? Гапирсангиз-чи! Нима муаммо?\nМўмин ака атрофга аланг-жаланг қараб олди-да, Нафисага тегишли хона томон ишора қилди.\n— Анави… Азизов бориди-ку, — деди аста шивирлаб. — Прокурор-чи! Ўша яна пайдо бўлди.\nЯрамас худди ўз уйига киргандай хонангизга кириб ўтириб олган. Ҳали чой, ҳали кофе, ҳали кабоб буюравериб чарчатди.\n— Вой, нима иши боракан тағин маразнинг? — дея асабий лаб тишлади Нафиса. — Гум бўп кетувди-ку отинг ўчкур!\n— Жуда «сур», уятсиз одамакан ўзиям, — деди Мўмин ака. — Одамда сал уят, андиша, маданият бўлса-да, синглим! Бу ердагилар ўйнаб ўтиргани йўқ-ку! Тўғрими?\n— Ҳа, майли, қандай келган бўлса шундай кетади, — деди Нафиса хонаси томон юришга чоғланаркан. — Сиз менга кечагиминан бугун шу вақтгача бўлган тушумни, харажатлар рўйхатини тайёрлаб опкирарсиз кейинроқ. Кейин нима опкелиш керак, шуларниям ҳисоблаб чиқинг!\n— Хўп бўлади, Нафисахон! — қўлини кўксига қўйиб маъюс жилмайди Мўмин ака. — Илойим Насибахонни Оллоҳ раҳматига олсин! У кишининг руҳлари ҳаммамизни қўллаб турсин! Жудаям ажойиб аёл эдилар-да, минг афсус! Шундай яхши одамлар нега эрта оламдан ўтишаркин-а, Нафисахон? Уларнинг ўрнига анави гўрсўхта прокурорга ўхшаганлар ўлса бўлмайдими? Турган битгани зарар-ку бу исқиртларнинг!\n— Худоям зарари кўплиги учун ҳузурига чақирмаса керак-да, — деди Нафиса. — Худониям безор қилади бунақа юзсизлар! Майли, кирай-чи ҳазрати олийларининг ёнига! Тағин обориб қамаб қўймасин!..\nМўмин ака айтганича бор экан. Прокурор стол устига дастурхон ёздириб, устини ноз-неъматга тўлдириб олибди. Нафиса кириб келгани ҳамоно хижолатга тушдими, ё йўлига мулозамат учунми, даст ўрнидан туриб ўзини нари олди.\n— Ие, Нафисахон, келдингизми? — мулойимлашган кўйи ҳол сўраган бўлди. — Маросимларни яхши ўтказиб олдингизми? Насибахоннинг жойи жаннатда бўлсин!..\nНафиса қовоғини уйганча столнинг дастурхондан холи бир четига сумкачасини қўйиб қайтадан Азизовга юзланди.\n— Келинг, хуш кепсиз! — деди барибир аламини сир тута олмай кесатиқ аралаш. — Яна нима айб иш қипмиз? Тинчликми, амаки?\n— Нафисахон, келинг, шу… Айбдан гап очмайлик, — ялтоқланган оҳангда сўз қотди прокурор. — Мен сизнинг олдингизга яхши ниятда келганман. Агар… Манавилар ёқмаган бўлса, узр сўрайман. Очиғи, уйда нонушта қилишга улгурмовдим. Шунга… Ҳаддим сиғиб буюртировдим-да!\n— Биз остонамизни ҳатлаб ичкарига кирган меҳмонларни сира ранжитмаймиз, — деди Нафиса. — Сираям хижолат тортманг. Ундан кўра мақсадингизни айтинг, қўлдан келса албатта адо қиламиз!\n— Раҳмат-э, Нафисахон, — дея кафтларини бир-бирига ишқалаб қўйди прокурор. — Сизданам ёруғлик чиқаркан-ку!\n— Хўш, қандай яхши ниятда келгандингиз? Тезроқ гаплашсак яхши бўларди. Ишларим жудаям кўп!\n— Олдин манави омонатингизни олиб қўйинг! — Азизов қўйин чўнтагидан конверт чиқарди-да, шоша-пиша стол устига қўйди. — Мен сиздан пул олмайман. Флэшкангизам ичида турибди. Қўлимниям теккизганим йўқ.\n— Йўқ, нега? — дея конвертга кўз ташлаб қўйди Нафиса. — Олинг! Кўнгилдан чиқариб берганман бу пулларни! Ҳалолингиз бўлсин!\n— Ундай деб одамни хижолатга қўяверманг, Нафисахон! Ҳарқалай, сиз билан биз энди бир-биримизга бегона эмасмиз!\n— Киммиз унда? Ота-бола тутиндикми?\n— Нафисахо-он, — дея бош қашиб олиб ортга тисланди прокурор. — Жа ерга урманг-да энди одамни! Ёшим энди қирқдан сал ўтди холос-ку! Ҳеч бўлмаса ака-сингил денг, ярашади!\n— Майли, бунинг аҳамияти йўқ, — гапни калта қилишга уринди Нафиса. — Нима ишингиз бориди менда? Илтимос, мени тўғри тушунинг! Ишларим жудаям кўп!\n— Айтаверайми? Хафа бўлмайсизми ишқилиб?\n— Ҳар ҳолда мени хафа қиладиган гап айтмассиз!?.\n— Унда айтаман…\nПрокурор худди катта мажлисда нутқ сўзлашга шайланган нотиқ каби аввал қаддини обдон ростлаб олди-да, икки қадам олдинга юриб, оҳиста бош эгди ва сўз бошлади.\n— Мен… Сизни севиб қолдим, Нафисахон!\n— Нима? Нима дедингиз?\n— Сизни ёқтириб қолдим. Илтимос, менга турмушга чиқинг! Неча вақтлардан бери ёлғиз эдим. Аёлим хиёнат қилгандан кейин ҳаммасидан совигандим. Аёлларга ишонмай қўйгандим. Сизни кўрдим-у, қайта дунёга келгандай бўлдим. Ўтирсам ҳам, турсам ҳам сизни ўйлайдиган бўп қолдим. Ҳар куни тушимга кирасиз.\nҚийналиб кетдим, Нафисахон! Илтимос, мени рад қилманг! Ўлай агар, сизни бошимда кўтариб юраман! Пичоғингиз мой устида бўлади, ҳа!..\nНафиса бундай гапларни прокурордан эшитишни сира кутмаганди. Тўғри, у ҳам ёлғиз қолган пайтларида, юраги тушкунлик домида қолган лаҳзаларда қўллаб-қувватлайдиган, эркалаб овутадиган, кўнглини кўтарадиган бир инсон ёнида бўлишини жуда-жуда хоҳлай бошларди. Ҳатто, орзу қиларди. Лекин онасидан ҳам ёши улуғ, бунинг устига кимсан прокурорнинг муҳаббат изҳорига берилиши гоҳ кулгисини қистатиб, гоҳ жаҳдини қўзғай бошлаганди. У нима дейишни-да билмай карахтланиб қолди. Уришиб ташлай деса, бу юзсиз дарров тўнини тескари кияди. Тирноқ орасидан кир қидира бошлайди. Яхши гапирса, буни ризолик аломатига йўяди-ю, ҳаддини унутади. Хўш, нима десин? Бундай вазиятда тартибли, ҳаётнинг аччиқ-чучугини тотиб кўрган одамлар қандай йўл тутадилар? Нима қилса, бу одам уни тинч қўяди?..\nНафиса ўйга толганди…\nБилмаган экан. Кўнгли шу қадар нозик эканки, шу тобда унга-да бўйин эгмай, оғриб берди. Қалбининг аллақаерида яшириниб ётган туйғулар қўзғолон қилиб, прокурорни ҳайдаб солишга ундай бошлади. Қалби бу одамни сира-сира кўрмас бўлди. Қайсарларча типирчилаб, нафрат ва аламларга кенг йўл очиб қўйди…\nХайрият, яхшики тафаккур бор. Угина оғир вазиятда Нафисанинг ёнига кирди. Қандай жавоб қилишни, вазиятдан силлиқчасига чиқиб кетишни уқтира бошлади.\n— Мен… Сизни тушуна олмадим, — деди ниҳоят Нафиса ўзини сал қўлга олиб. — Қанақанги муҳаббат ҳақида гапиряпсиз? Ҳали бунақанги нарсаларга ишим тушиб кўрмаган. Кечирасиз-у, мен сиз ўйлаганчалик енгилтак қиз эмасман. Тартибли, ор-номусли хонадонда катта бўлганман. Қолаверса, Нормат тоғам эшитса борми, сизни жуда қаттиқ хафа қилади-да лекин!..\n— Мен ҳам сизни тушунаман, — деди бўш келмай прокурор. — Ҳозир жавобини айтасиз, эртагаёқ тўй қиламиз деётганим йўқ. Ўйлаб кўринг, танангизга кенгашинг. Бир тўхтамга келсангиз, айтарсиз жавобингизни. Аммо айтиб қўяй, мендан осонликча қутула олмайсиз. Ерга кирсангиз, қулоғингиздан, осмонга чиқсангиз, оёғингиздан тортиб оламан. Ҳа, мен шунақанги бир сўзли, чўрткесар одамман.\n— Ҳа, кўрдим қанақа одамлигингизни! — деди Нафиса баттар жаҳди қўзғалиб. — Ойим ўлмай туриб не кунларни бошимга солмадингиз.\n— У ишларни унутинг! Буёғига ҳаммаси яхши бўлади. Айтдим-ку, менга турмушга чиқсангиз, пичоғингиз мой устида бўлади, Нафисахон! Шаҳарнинг энг олди аёли бўлиб юрасиз. Миллионлаб пул келиб тушади ҳар куни қўлингизга! Ўйлаб кўринг! Яхшилаб ўйланг! Мен кутишдан чарчамайман! Керак бўлса, бир умр кутиб яшайман!.. Хўп, хайр унда! Қўнғироғингизни кутаман! Йўқ, уч-тўрт кундан кейин кириб ўзим хабарлашаман. Илтимос, раъйимни қайтарманг! Яхши қолинг!\nШундай деди-ю, прокурор ўқ урган каби хонадан чиқиб кетди.\nНафиса эса азбаройи алам қилганиданми, хўрлиги келганиданми, эшик ташқаридан шарақлаб ёпилган заҳоти ҳўнграб йиғлаб юборди.\n— Менми? Мен ҳам худди ўша Азизов деган прокурордан керагича жабр кўрганман. Кўряпман ҳам. Мениям худди сизга ўхшаб қўрқитади, улуш олиб кетади. Буям майлийди, ҳар икки-уч ойда оладиган улушини оширволади. Бермасам, ҳали СЭС, ҳали мелисаларни етаклаб келишни бошлайди. Биласиз, улар ўпқонга ўхшайди. Қанча оғзига тиқманг, барибир нафси тўймайди. Шунга… Агар йўқ демасангиз, биргаликда ўша маразга қарши курашсак девдим. Ҳарқалай, икки киши барибир икки киши-да. Балки келгусида яна кимлардир келиб қўшилар бизга.\nАхир… Қачонгача пешона теримиз эвазига топган пулимизни уларминан бўлишамиз? Алам қилади-да одамга! Ё сизга алам қилмайдими?..\nУнда кетдик, қиладиган ишларим ҳам кўп ҳали!\nУ то ўзини йиғиштириб, бир қарорга келгунча Тилаволди қўлига узун пичоқ олишга улгурганди.\nУ пичоқ ўқталганча Нафисага ташланди. Лекин улгурмади. Нафиса таваккал унга оёқ зарбаларини йўллади. Шу қадар усталик билан йўлладики, пичоқ бир тарафга, Тилаволди иккинчи тарафга учиб кетди.\n📝 БИР КЕЧАЛК КЕЛИНЧАК…\n3⃣1⃣ кисм! (Охири)\nОрадан икки соатча вақт ўтди. Нафиса ҳануз касалхона йўлаги четига ўрнатилган ўриндиқларнинг бирида ўтирар, афсуслар, аламлар туфайли ич-этини ерди. Бошига ҳадеб бало ёғилаверишидан куярди. Гоҳ хаёлан онаси Насибанинг руҳига мурожаат этар, кўмак сўраб ёлворарди. Икки ўйи эса палата ичкарисидаги йигитда эди. «Ишқилиб ўлиб қолмасайди, худойим», дея зорланарди.\nНиҳоят палата эшиги оҳиста очилиб, худди кинолардагидек олдин врач, кетидан дори-дармонлар солинган идиш кўтарган ҳамшира қиз чиқишди. Нафиса уларни кўргандаёқ илкис ўрнидан туриб улгурганди.\n— Хўш, дўхтир, йигитнинг аҳволи қалай? — сўради Нафиса врачнинг олдини тўсиб. — Оғир эмасми аҳволи?\n— Йўғ-э, нега оғир бўлсин? — деди врач кулимсираб. — У ер бу ери тирналибди. Жуда яхши. Истасангиз, уйга опкетишингиз мумкин.\n— Вой, раҳмат сизга, — Нафиса шоша-пиша сумкачасини очиб бир дона қоғоз пул чиқарди-да, врачнинг киссасига солиб қўйди. — Қилган хизматингизга рози бўлинг, дўхтир, — деди маъюсланиб. — Демак… Олиб кетсам бўлади-а?\n— Ҳа, ҳозир ҳамшира касаллик тарихидан кўчирмани опкириб беради. Омон бўлинг!\nНафиса жонини ҳовучлаганча палатага ўзини урди. Йигит бошидан жароҳатланган экан. Дока билан чиройли қилиб бойлаб қўйишибди. Ўзи эса астойдил ўтириб олганча сукут сақларди.\nЭшик очилганини эшитиб бошини шу томон бурди. Нафисани кўрибоқ аста ўрнидан туришга чоғланди.\n— Йўқ, турманг, — деди унинг елкасига қўлини босиб ўтиришга чорларкан. — Ўтирволинг! Хўш, аҳволингиз яхшими?\n— Зўр, — деди кулимсираб йигит. — Ўзи-чи, опа, бу ерга опкелмасангиз ҳам бўларди ўшанда. Секин етволардим манзилимга.\n— Бекорларни айтибсиз, — деди Нафиса норози бош чайқаб. — Айб менда. Шундай қўйиб юбормасдим барибир. Худога шукр, яхшийкансиз. Ҳозир кетаверсангиз ҳам бўларкан. Врач айтди. Ҳамшира бир ҳужжат опкелиши керак. Опкелиши билан чиқаверамиз бу ердан.\n— Яхши бўлди кетадиган бўлганим, — деди йигит. — Ростини айтсам, касалхонада ётишни жинимдан ёмон кўраман.\n— Кечирасиз, исмингиз нима? — сўради Нафиса каравотнинг бир четига чўкиб. — Ким деб чақиришниям билмай қолдим сизни.\n— Исмим Шароф, — деди йигит хижолат тортганиданми аста бошини эгиб. — Асли сурхон томонларданман.\n— Шунақами? Зўр-ку! Сурхонга бормаганман-у, аммо ўша ёқлик дугоналарим бор. Роса мақташади.\n— Ҳа, биз тарафлар ростданам зўр жойлар. Билмадим, ўша ерда туғилганим учунми, ҳеч бир вилоятни, ҳатто Тошканниям Сурхонга ўхшата олмайман…\nСуҳбат узилди. Эшик бир неча марта тақиллади-ю, ичкарига ҳамшира қўлида қоғоз билан кирди.\n— Мана, врач айтган кўчирма, — деди у мулойимлик билан. — Кетсангизлар яхши боринглар. Касал бўлманглар!..\n— Хўш, қай томонда турасиз? — сўради Нафиса машинага чиқиб ўтиришгач. — Уйингиз қаерда?\n— Вокзалда, — айбдорона бош эгиб жавоб қилди Шароф. — Ўша ергача обориб қўйсангиз бўлди.\n— Вокзалда? — Нафиса ҳайрон бўлиб Шарофга қаттиқроқ тикилди. — Нега? Ижарага квартира олмаганмисиз?\n— Камбағал одамга квартирани ким қўйибди? — норози ғудраниб қўйди Шароф. — Опа, очиғи, мардикорчилик қиламан. Кунлик ишларда ишлаган пайтим ўша вокзалга келиб тунайман. Ҳозир ёз бўлса, ҳаво иссиқ…\n— Қишда-чи? Қишда қаерда тунайсиз?\n— Қишдами? — Шароф бошини кўтармаган ҳолда беихтиёр жилмайиб чаккасини қашиган бўлди. — Қишда Тошкандан ташқарида бир одам бор. Фермерлик қилади. Ўшаникига бориб мол-қўйларини боқаман. Ётар-турарга жой беради, қорнимни тўйдиради. Яна… Ишимга қараб пул ҳам тўлайди.\n— Ота-онангиз биладими шу юришларингизни?\n— Ота-онам аллақачон оламдан ўтиб кетган, — деди Шароф бирдан жиддий тортиб. — Қондошлар бор, аммо мени уйига киритишмайди.\n— Ота-онангиздан уй ҳам қолмаганми? Ўша уйда яшаб юраверсангиз бўлади-ку!\n— Уй йўқ-да, опа, — деди Шароф. — Отам раҳматли ичувчи одам эди. Мен 15 яшарлигимда уйимизни сотиб ичворган. Онам шундан кейин куя-куя ўлиб кетди. Отам ҳам… Отамни қиш чилласида кўчада маст ҳолда ухлаб қолиб ўлган дейишади. Лекин мен кўрмаганман. Онам ўлгандан кейин қишлоқдан чиқиб Тошканга келгандим. Отамнинг… Жанозасигаям бормадим.\nҲалиям у одамдан нафратланаман. Нуқул ичиб келиб онамни ур калтак қиларди. Мени кичкиналигимда оғилхонадаги буқанинг ёнига арқонлаб қўярди. Нуқул «Сен ярамасни семиртириб сўйиб ейман», дерди…\n— Ҳа-а, ачинарли ўтмишингиз боракан, Шароф, — дея оғир хўрсинди Нафиса юраги ачишиб. — Лекин сиз хафа бўлманг, Шароф! Дунёда ҳар хил одам, ҳар хил тақдир бор. Агар ҳар бир ўтган ёмон кунимиз учун хафа бўлаверсак, ер юзида тирик одамнинг ўзи қолмайди. Биласизми, мен сизга вокзалда тунашга рухсат бермайман. Вокзалда алкашлар тунайди. Сиз алкаш эмассиз. Меникига борамиз. Эртадан бошлаб бошқача ҳаёт бошлайсиз. Мардикор-пардикорга чиқмайсиз. Тушунтира олдимми?\n— Қандай бўларкин? — деди Шароф ўнғайсизланиб. — Мен сизга ортиқча юк бўлишни хоҳламасдим, опа. Шундоғам мени деб қоронғига қолиб кетдингиз.\n— Сизни деб қолганим йўқ, — деди Нафиса. — Ўзим йўл қўйган айбни ювиш учун қолдим. Сизни ўша аҳволда ташлаб кета олмасдим-ку кўчада! Хуллас, нима дейсиз?\n— Майли, сизга малол келмаса бўлди-да, опа!\n— Малол келадиган бўлса, таклиф қилиб ўтирмасдим. Ўша вокзалингизда қолдириб кетаверардим. Бўпти, келишдик! Кетдик унда!\nШу кеча туш кўрибди. Тушида онаси Насиба ҳовлига кириб келганмиш. Куппа-кундузи бўлишига қарамай, ҳовли ҳувиллармиш. Фақат қур-қур чанг-тўзон аралаш шамол кўтарилиб, ҳовли қумга тўлармиш. Яна шамол бирпас тўхтаб турармиш-да, қайта кўтарилиб, йиғилган қумларни кўчага учириб кетармиш. Охирги бор шамол кўтарилганда, чанг-тўзон ўрнига оппоқ ҳарир либос кийган Насиба учиб кирибди-да, ҳовли ўртасида тўхтабди. Шу тобда Нафиса ёлғизлик азбаройи жонига текканидан алами келиб ҳўнг-ҳўнг йиғлар, чанг-тўзонга қоришиқ шамолдан қўрқиб бир бурчакка биқиниб олганмиш.\n— Қўрқма, қизалоғим, овунчим, — дея унга яқинлашиб икки юзини кафтлари орасига олибди Насиба.\nУнинг кафтлари шу қадар қайноқ эмишки, Нафисага бу тафт хуш ёқиб кафтларни маҳкам ушлаб олибди. — Мен ёнингдаман-ку ҳар доим! Нега йиғлайсан? Нега қўрқасан?\n— Шамол қўрқитяпти, ойи, — дебди Нафиса онанинг кўзларига жавдираб боқаркан. — Мени учириб кетмоқчи бўляпти.\n— Учириб бўпти! Мен йўл қўярканманми? Адабини бериб қўярман учирса! Сен менинг ягона орзуимсан! Икки дунёда фақат ўзингга суянаман. Бироқ нотўғри йўл тутиб қўйдинг. Сот дўконларни! Ҳаммасини сот! Тўй қиламиз! Сени эрга берамиз!..\nНасиба шундай деб ўнг кафтини олдинга чўзган экан, худди эртаклардаги каби мўъжиза юз берибди. Онасининг қўлида оппоқ келин кўйлак пайдо бўлибди. Кўйлак ўзидан шу қадар ёрқин нур таратарканки, Нафисанинг кўзлари қамаша бошлабди.\n— Мана сенинг бахтинг, — дея унга кўйлакни тутқазибди Насиба. — Ичкарида куёвинг беркинволди-а менинг келганимни эшитиб? Айт, қўрқмасин мендан! У шўрлик ҳам ўзимизга ўхшаб қийналган. Кўнгли жуда тоза. Сен унга турмушга чиқасан! Мен келиб албатта тўйларингнинг бошида тураман. Мана шу уйниям сотиб юборинглар! Бу ҳовлини ажиналар макон тутган. Сизларга зиён етказавериб безор қилади. Мен Шарофга тайинладим қаерга боришни…\nШундай дебди-ю, Насиба икки қўлини юқорига кўтарибди. Шу заҳоти бор бўйи билан ердан узилиб, кўз очиб юмгунча осмон-у фалакка кўтарилибди-ю, ғойиб бўлибди..\nНафиса кеч ухлашга ётганига қарамай, уйқудан эрта тонгда тиниқиб уйғонди. Уйғонди-ю, даст ўрнидан туриб деразадан ташқарига қаради. Чамаси, ҳануз кўрган туши таъсиридан чиқа олмай, ҳовлидан онасини қидирган бўлди. Ташқарида шамол эсмаётганига қарамай, у ер бу ерга қум аралаш шох-шаббалар йиғилиб қолибди. Хизматчилар супур-сидир қилмаётганидан жаҳли чиққан бўлиб деразадан бошини чиқариб ҳовлига яхшироқ разм солди. Йўқ, хизматчиси ҳовлининг нариги бурчидан супуришни бошлаган экан.\nСал кўнгли тинчланиб, ичкарига назар ташлади. Икки ёнига кресло қўйилган шишали столча устига қоғоз қўйилибди. Хатга ўхшади. Нафиса ҳайрон бўлганча шоша-пиша қоғозни қўлига олиб хатни ўқий бошлади.\nХатда шундай дейилганди:\n«Опа, мен шу кеча умримда биринчи марта тинч ухлабман. Танимайман-у, аммо бир аёл тушимга кирибди.\n«Нафисанинг онасиман, сенинг тақдиринг у билан боғланган, яхши, тинч яшанглар! Сизлар бахтли бўласиз. Уни ранжитмагин, насиб бўлса, серфарзанд, сердавлат бўласизлар! Тез Тошкандан кетиб олис бир чўлга боринглар! У ерда сизларни қайноқ ва осуда ҳаёт кутяпти.» — деб тайинлабди. Мен уйғониб кетдим. Шундан кейин шу хатни ёздим сизга. Фақат жаҳлингиз чиқмасин, илтимос, опа! Туя ҳаммомни орзулабди-да деб ўйламанг. Мен шунчаки… Кўрган тушимни қоғозга туширдим холос… Сизга ҳурмат билан: Шароф!..»\nНафиса хатдан шу қадар қаттиқ таъсирландики, югурганча Шароф ётган хонага кирди.\nУ ҳам аллақачон уйғонибди. Деразадан ташқарига қараганча, сукут сақларди. Нафисанинг кириб келганини пайқаб шоша-пиша ўрнидан турди ва айбдорона бош эгди.\nНафиса гапни нимадан бошлашни билмай, бирпас иккиланиб турди. Шу баҳонада Шарофга зимдан назар солди.\nАфтидан, унинг юзларидан, кўз қарашларидан самимийлик балқиб турарди. Нафиса бу соддадил йигит самимий, кўнглида ғараз йўқлигига сира шубҳа қила олмади. Тағин бир муддат унга тикилиб тургач, сўз қотди.\n— Бу нима ўзи? Мўъжизами? Наҳотки, иккимиз ҳам бир хил туш кўрган бўлсак? Нима бу, Шароф?\n— Билмадим, опа, — дея олди зўрға шивирлаб Шароф. — Илгари умуман туш кўрмасдим. Бугун эса… У аёл жуда чиройли, басавлат экан. Ҳатто, тушимдаям роса ўнғайсизландим.\n— Нега ўнғайсизланасиз? — сўради Нафиса вужудининг қаеридадир титроқ туйиб. — Шунчалик тортинчоқмисиз?\n— Билмадим… Олдин ундай чиройли аёлларга дуч келиб кўрмаганман-да. Мардикорда юрсам ҳам шундай аёлларга дуч келсам, негадир гапирадиган гапимниям унутиб қўярдим.\n— Хўш, энди нима қиламиз? — сўради Нафиса баттар тўкилай деб. — Тушда кўрганимиз менинг ойим эди. У киши жуда хавотирда.\n— Билмадим, опа, — деди Шароф елка қисиб. — Ахир… Сиз бадавлат, худди ойингиз каби чиройлисиз. Менга ким қўйибди?..\n— Ундай деманг. Менам фаришта эмасман. Худди сизга ўхшаб бу ёруғ дунёда ёлғиз қоли-иб кетаверганман. Ёш бошимга керагича балолар ёғилиб улгурди. Ростини айтсам, жуда жонимдан тўйгандим. Ўша… Сизни машинамда уриб кетган пайтим ҳам бир мараз билан уришиб қолиб аччиқ устида тез кетаётгандим. Хайрият, сизга ҳеч нима қилмади. Йўқса, бу зарбани сира кўтара олмасдим. Менга қаранг, неча ёшдасиз ўзи?\n— Сиздан икки ёш кичикман холос, — деди Шароф ҳамон бош эгган кўйи жилмайиб.\n— Вой, менинг неча ёшдалигимни қаердан биласиз?\n— Хонадаги онангиз билан тушган суратингизни кўриб қолувдим. Ўша ерда ёзиб қўйилган экан.\n— Ҳа-а, шундай демайсизми? Ҳа майли, хўш, буёғига нима қиламиз энди? Ўтираверамизми шундай?\n— Ойингизнинг қабрига боришимиз керак шекилли. Тиловат қилиш керак. Кексалар шундай дейишарди…\n— Хўп, кейин-чи?\nШароф бирпас сукут сақлаб турди-да, ҳарқалай бошини кўтарди. Бу галги товуши дадилроқ ҳам чиқди.\n— У кишининг васиятларини адо қилиш зарур бўлса керак. Ҳар ҳолда… Айтдингиз-ку, сизам шундай туш кўрибсиз… Тағин… Билмадим…\n— Хўп, кетдик унда! Қолган гапларни йўл-йўлакай гаплашаверамиз! Фақат илтимос, шустрий бўлинг! Тортинчоқликни ташланг! Ҳайронман, шундай катта шаҳарда тортинчоқлик билан қандай кун кўрган экансиз! Одам сал дадил, тезкор бўлмаса, бу шаҳар ютворади-ку!..\n— Менга қолса, бу шаҳарда бир дақиқаям қолмасдим, — деди Шароф. — Жонга теккан шаҳарлари.\n— Буни мендан сўрасангиз яхши бўларди. Шундай уйим, пулим бўлсаям барибир шаҳарда яшаш жонимга текканди.\n— Унда бир зўр жойни биламан, — деди Шароф янада жонланиб. — Чўл ер. Агар мол-қўй сотволиб фермерлик қилсак, зўр яшашимиз мумкин. Уй қурамиз. Мен мол-қўй боқишни биламан.\n— Йўғ-э, — дея кулди Нафиса. — Наҳотки? Мен сизни…\nНафиса айтмоқчи бўлган гапини тилига кўчиришни хоҳламади. Шарофни ранжитиб қўйишдан чўчиди…\nИндамайгина ташқарига чиқди-ю, хизматчиларга қилинадиган ишларни тайинлагач, машинага ўтириб моторга ўт қўйди.\nҚабристон, барибир қабристон-да. Чин кўнгилдан дуо қилган бандасига Оллоҳнинг ўзи мададкор бўлади. Оллоҳнинг каромати билан бу масканда абадий уйқуга кетган жасадларга тегишли руҳлар дуогўйларнинг қўлтиғига кириб, уларни йиқилишдан, қоқинишдан асрайди.\nЯна Яратган эгамнинг иродаси билан яқинларининг кўнглига хотиржамлик ҳадя этади. Агар мазлумга айланган бўлса, мазлумлик қаъридан халос бўлишда кўмаклашади.\nНафиса ҳам онаси раҳматлининг қабри тепасида узоқ ўтириб қолди. Шарофнинг қаршисида ноқулай бўлдими, овоз чиқармай, хаёлан онаси билан тиллашди.\n«Ойи, тинч ётинг энди буёғига, — деди хаёлан. — Мен сизсиз ёруғ дунёда қолиб кетиб жуда ёмон қоқиндим. Кўксим парчаланиб адо бўлаёздим. Энди сиз васият қилганингиздек йўл тутаман. Шунга қарор қилдим. Фақат ўзингиз қўллаб туринг! Қизингиз узоқ бир қишлоққа кетиб қолишга аҳд қилди. Ёнимда ўтирган мана бу камсуқум йигитни худонинг ўзи юборган шекилли. Акс ҳолда иккимиз ҳам бир хил туш кўрмасдик. Демак, худойимнинг ўзи сизга тайинлаган. Шу йўл тўғрилигини айтган. Мен васиятингизга амал қиламан. Ишонаман, шу йигит мени балолардан ҳимоя қилади. Менга тиргак бўлади… Айтганча, ойи, нима десангиз денг-у, аммо отамниям опкетаман ўзим билан. Мен у одамни катта шаҳарда тақдирнинг ихтиёрига ташлаб кета олмайман. Шундоғам шўрлик тилидан айрилиб тамом бўлган. Қабрингиз тепасида ўтириб сўзсиз дуо қилишларини бир кўрсангиз эди… Менинг ёнимда бўлса, яхши-да. Ҳар ҳолда фарзандиман. Кексайган чоғида хор қилиб қўя олмайман! Кечиринг! Тез-тез келиб сиздан хабар олиб туришга ваъда бераман! Ҳозирча хайр, ойижон! Тинч ётинг!..»\nАгар Оллоҳнинг ўзи бандаси тақдирини белгилаб қўйган бўлса, у чизилган чизиқдан четга чиқа олмайди.\nНафиса дастлаб онаси каби тадбиркор бўлиб катта давлат ортиришни орзулаганди. Бу орзуси унга эш бўла олмади. Оллоҳ шуни истади…\nУ онадан қолган бизнесни сотиб пулларни банкка жойлади-ю, Шароф билан бирга олис бир қишлоққа жўнаб кетди. Отаси Билолни ҳам ташлаб қўймади. У ҳам қизининг қистови билан йўлга отланди…\nАжойиб кунларнинг бирида худди ўша олис қишлоқда данғиллама тўй бўлди.\nНафиса худди ўша тушида онаси қўлига тутқазгандек оппоқ ҳарир тўй кўйлагини кийиб Шарофнинг қўлтиғига кирди. Билол уларни ғўлдирай-ғўлдирай узоқ дуо қилди. Товушсиз қон йиғлай-йиғлай икки ёшни табриклади…\nТўйга таниган-танимаганларнинг барчасини чақиришганди.\nҚишлоқнинг бир четида қад кўтарган каттакон ва ҳашаматли ҳовли меҳмон деганига тўлди.\nКелганларнинг ҳамма-ҳаммаси Нафиса ва Шарофнинг тақдиридан қулоқма-қулоқма хабар топганди. Билол дуо қила бошлаган пайт барчалари йиғлаб-йиғлаб олқишлашди…\nЯқинда эшитиб қолдим. Орадан йиллар ўтиб, Нафиса ва Шароф тўрт ўғил кўришибди.\nШароф ўзи айтганидек фермерликни қойиллатибди.\nДавлатдан 50 гектар ерни ижарага олиб катта оғилхона қуришган, қолган ерга экин экишган экан.\nМол-қўйлар ўзидан кўпайиб оғилхонага сиғмас бўлибди. Билол ҳам кексайганига қарамай, шу мол-қўйларни боқаркан. Қачон қарасангиз, нигоҳларидан бахт, шукроналик балқиб тураркан. Ҳар куни кечалари сўзсиз бўлса-да, фарзандларини, невараларини узоқ-узоқ вақт дуо қиларкан. Ҳар дуога қўл очганда, тўйиб-тўйиб йиғларкан. Аммо бу бахт, шукроналик кўз ёшлари эканига сира шубҳа йўқ.


Қибрайда 450 миллион долларлик иккита иссиқлик электр станцияси ишга туширилади - Review.uz\nНурафшон шаҳрида бўлиб ўтаётган халқ депутатлари Тошкент вилояти кенгашининг навбатдан ташқари сессиясида Шавкат Мирзиёев аҳоли бандлигини таъминлаш, камбағалликни қисқартириш масалаларига эътибор қаратди.\n2021-2022 йилларда саноат, хизмат кўрсатиш ва қишлоқ хўжалиги соҳаларида жами қиймати қарийб 120 триллион сўм бўлган 1 минг 108 та инвестиция лойиҳаси амалга оширилиши таъкидланди. Уларнинг 1 минг 60 таси ҳудудий, 48 таси йирик тармоқлар лойиҳаларидир. Буларнинг натижасида 52 мингта янги иш ўрни яратиш мақсад қилинган.\nДавлатимиз раҳбари кон-металлургия, энергетика, тўқимачилик, кимё, электротехника, фармацевтика, қурилиш материаллари саноати, қишлоқ хўжалиги ва туризм вилоят иқтисодиётида асосий драйвер бўлиши кераклигини таъкидлади.\nЖумладан, жорий йилда Туркия компанияларининг 450 миллион доллар тўғридан-тўғри инвестицияси ҳисобига Қибрай туманида умумий қуввати 710 Мегаватт бўлган иккита иссиқлик электр станцияси ишга туширилади. Шунингдек, Бўстонлиқда 1 миллиард 48 миллион доллар сармоя эвазига, жами қуввати 540 Мегаватт бўлган иккита гидро электр станцияси қурилиши режалаштирилган.\nМутасаддиларга вилоятда 14 та янги кичик саноат зонаси ташкил этиш, фойдаланилмаётган 18 норуда конлар негизида қурилиш материаллари ишлаб чиқариш бўйича кўрсатмалар берилди.\nИжтимоий соҳаларга ҳам алоҳида эътибор қаратилди. Хусусан, мактабгача таълим қамровини кенгайтириш, мактабларни таъмирлаш, 4 та туманлараро тиббиёт маркази ташкил этиб, гемодиализ хизматларини йўлга қўйиш вазифалари кўрсатиб ўтилди.\nКўп қаватли уйлар, йўллар, ичимилик суви тармоқлари қуриб, қишлоқ ва маҳаллалардаги турмуш шароитларини яхшилашга қаратилган чора-тадбирлар маълум қилинди.\nДавлатимиз раҳбари шаҳар ва туман студияларидаги аҳоли билан суҳбатлашиб, улар билдирган таклифларни қўллаб-қувватлади.


Анъанавий ХХ-аср гилам тўқимачилиги. — O'zbekiston Amaliy San'at Muzeyi\nЎзбекистон Амалий санъат музейида XIX-XX асрларда Бухоро, Хива, Самарқанд, Қашқадарё ва Сурхондарёда тайёрланган гиламлар ва палослар бўлими мавжуд. Ўзбекистонда гиламдўзлик азал-азалдан машҳурдир, гиламлар ва улардаги нақшларнинг турлари дунёнинг ҳеч қаерида бунчалар бой эмас. Гилам тўқишни аёллар жундан ип йигиришни ўрганган пайтдан бошлабоқ бошлашган. Гилам учун калава тайёрлаш учун текисликларда боқилган қўйнинг энг яхши баҳорги жуни саралаб олинган. Нурота, Жиззах ва Андижонда айиқ терисига ўхшаш узун жунли гиламлар – “жулхир”-айиқ пўстини маъносини англатувчи гиламлар тўқилган. Жулхирслар зич тўқилмайди, аммо уларнинг сирти юмшоқ ва бароқ бўлади, архаик нақш эса уларнинг келиб чиқиши қадимийлигини эслатиб туради. Гиламнинг марказини кўпинча йўл-йўл нақшлар эгаллайди, ҳошиясидаги ромбсимон занжира ва учбурчаклар расмнинг ҳандасавий салобатини таъминлайди.\nФабрикада ишлаб чиқарилган калава ёки аёлларнинг ўзи томонидан уйда йигирилган ва бўялган туксиз жун гилам-палослар ишлаб чиқариш учун ишлатилади. Кўп ҳолларда палосларни пахта ипидан тўқишади. Палос тўқиш техникаси ўта рангбарангдир. Уларнинг силлиқ усти асос ва арқоқ ипларини чоғиштириб тўқиш орқали ҳосил қилинади. Мамлакатнинг турли минтақаларидаги палослар ўзининг фактураси, нақшлари ва колорити билан бир-биридан фарқ қилади.\nМузей коллекцисидан урин олган Зоминнинг «бешкашта» тўй палослари айниқса чиройлидир. Палосларнинг кўп рангли, бироз бўртиқ нақши асос ва арқоқ ипларини чоғиштириш асосида ҳосил қилинад��, у фон устида бироз кўтарилиб туради, кўрган одам уни кашта деб ўйлайди.\nАммо ўзбек патли гиламлари ҳақиқий шуҳрат қозонгандир. Ўз асосий йўналишларида барқарор бўлган Ўзбекистон гиламдўзлиги маҳаллий ўзига хосликка ва услубларнинг тафовутига эгадир. Масалан, Бухоро гиламлари қизил рангдагиг барча тусларнинг қўлланилиши билан фарқланади. Самарқандда гиламлар мухтасар ёрқин қизил-қора-кўк гамма расмли қилиб тўқилади. Уларнинг марказий қисми бир типдаги медаленли қийшиқ ромбларга бўлинади, ҳошияси эса ромблар занжири билан нақшланади. Пати қирқилган зич гиламлар ҳам қизиқиш уйғотади, уларнинг композицион марказида кўпинча «қалқон нақши» деб аталувчи медаленлар жойлаштирилади.\nАндижон вилоятида “Хидирша” гиламлари қизил-кўк ранглар гаммасида тўқилади. Йўл-йўл кўринишдаги марказий майдон ва нақшли ҳошия уларнинг композициясини ташкил қилади. Хива гиламлари ўсимликсимон нақшлар билан безатилади, хивалик гиламдўз аёллар гилам нақшларида шохларни ва нажоткор туморларни ифодалашни хуш кўришади.


Жонли эфирдасиз, чалғиманг! — 21asr.uz\nАвваллари кўникмаганимиз учунми, телевидениедаги “жонли” (балки “Тўғридан тўғри” десак афзалдир) узатилаётган кўрсатувларни кўриб, кузатиб, гоҳ кўнгил тўляпти, гоҳ...\nБу табиий, айниқса, телестудияда иштирокчиларни танланган мавзуга йўналтириш осон кечмаётганини “Ўзбекистон-24”, “Муносабат” ва бошқа тезкор кўрсатувлар орқали кузатяпмиз. Бири тоғдан, бири боғдан айтилаётган савол-жавобларниям эшитяпмиз. Асосийси, одамлар бундай чиқишларга ташна эканлиги қувонарли ҳол. Лекин...\nКимлигимиздан қатъи назар, у телестудияда бўладими ёки бирор йиғин-машваратдами, барибир, сергак бўлишимиз кераклигини унутмайлик. Чунки кўряпмиз-да, нуфузли йиғилишларда бемалол ухлаётган ёки телефонда ўйин ўйнаб, интернетда ёзишиб ўтирган тепса тебранмасларни.\nОгоҳ бўлайлик, ҳаммамиз “жонли эфир”дан ташқари, ҳаёт йўлларида ҳам чалғимайлик!\nтаймерли светофорлар кам?”\n– Алло, таҳририятми?\n– Худди шундай, эшитамиз.\n– Бир саволим бор эди.\n– Жондор туманида яшайман, исмим Бахтиёр, ўқитувчиман.Ўғлим Миллий университетга тест топширувди. Шу баҳона оиламиз билан пойтахтни бир томоша қилиб келамиз деб бордик. Сешанба куни биз учун ҳам унутилмас байрам бўлиб кетди ўзиям. Бу ёғини сўрасангиз, уч йилдан бери ўқишга киролмаётган фарзандим грант асосида ўқишга кирди.\n– Раҳмат. Мен сизларга бошқа бир масалада қўнғироқ қиляпман.\n– Хўш, хўш!\n– Ўз машинамда уч кунча айландим. Тошкентдай катта бир шаҳарда рақамли светофорлар йўқлиги мени ҳайрон қолдирди. Бизни Бухорога боринглар, ҳар бир чорраҳада замонавий светофорлар кечаю кундуз ишлаб ётибди. Пиёдагаям қулай, ҳайдовчигаям, қоиданиям бузмайсиз. Бунисиям майли, ишонсангиз, бу ёқда ўнта жойда кузатдим, авваллари “яшил”дан “қизил”га ўтишда тўрт марта огоҳлантирувчи чироқ ёниб ўчарди. Бу ёқда санадим, учинчисига ўтар-ўтмас, “қизил” ёниб қоляпти. Салгина тез келаётган шофёр улгуролмайди, ахир, яна денг, камера кузатиб турибди.\n– Бу борада таклифингиз борми?\n– Шунинг учун телефон қиляпман-да. Йил бошларида эди шекилли, худди шу масала юзасидан Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси Йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармаси вакиллари пойтахтда рақамли таблоси бўлган светофорларни ўрнатиб бўлмаслигини айрим сабаблар билан изоҳлашган ва кўп вақт ўтмасдан ушбу муаммога ойдинлик киритилиб, илк синов тариқасида бундай светофор иккита чорраҳада ўрнатилганини маълум қилишган эди. Мен ушбу тест режимида ишлаётган светофорлар ўзини оқлашига ишонаман. Нега десангиз, ҳозир техника асри, мамлакатимизнинг турли вилоятлари марказларида кўпдан бери вақт белгиланган йўл чироқлари намунали тарзда ишлаяпти-ку!\nМенинг таклифим, энг аввало, ўз юртдошларимиз, қолаверса, хориждан\nЎзбекистонни бир кўрмоқ умидида оқиб келаётган меҳмону зиёратчиларнинг ҳаракатланишига қулайлик яратиш учун таймерли светофорларни кўпайтириш вақти келди. Ана шунда дуч келган жойда “хато қилишимизни кутаётган” ЙПХ ходимларига эҳтиёж қолмасмиди?\nдеб ёзиш шартми?


Huawei Google иловалари бўлмаган биринчи смартфонини тақдим қилди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n, 05 2020, 19:40\n21 сен, 07:07 1 561 Технология\nHuawei Google иловалари бўлмаган Mate 30 смартфонини тақдим қилди. Мобил телефонлар бозорида иккинчи ўринни эгаллаган компания АҚШ ҳукумати тақиқлари натижасида Google хизматларидан фойдалана олмайди. Mate 30 ва Mate 30 Pro телефонларининг тақдимоти Германияда бўлиб ўтди. Бу ҳақида Sof.uz хабар бермоқда.\nЭнг яхши камерага эга смартфон маълум қилинди 20 янв, 16:39\nЎзбекистон бўйлаб БЕПУЛ етказиб бериладиган Huawei смартфонлари нархлари (2018 йил 7 апрель) 09 апр, 07:04\nAndroid 8.0 Oreo'га янгилаш мумкин бўлган смартфонлар 23 авг, 01:17\n«Малика» савдо марказида сотилаётган Huawei смартфонлари нархи 20 мая, 23:47\nHuawei ён экранли Mate 9 Pro моделини намойиш қилди 15 ноя, 14:12\nIFA 2015: Huawei электрон тарози сифатида фойдаланиш мумкин бўлган смартфон тақдим этди 03 сен, 00:11\nМутахассислар қаришни секинлаштирувчи маҳсулот номини маълум қилишди 05 июл, 19:18 0\nАтамбоев ва бошқалар — панжара ортига равона бўлган президентлар (фото) 05 июл, 18:55 1\nТуркияда янги қанотли ракета синовлари якунланди (видео) 05 июл, 18:30 0\nЎзбекистонда коронавирусдан зарарланиш ҳолатлари сони 10 мингга яқинлашмоқда 05 июл, 18:10 0\nШифокор коронавируснинг иккинчи тўлқини қачон юз бериши мумкинлигини айтди 05 июл, 17:46 106\nКоронавирус: Эронда аянчли рекорд янгиланди 05 июл, 17:00 467\nҲиндистонлик эркак коронавирусдан ҳимояланиш учун ўзига 4 минг долларга тилла ниқоб ясаттирди 05 июл, 16:10 221\nТошкентда яна бир бемор коронавирусдан вафот этди 05 июл, 15:00 472


ЎзА - Табиий газ электрон ҳисоблагичлар бепул ўрнатилади\n12.07.2019 18:10 Чоп этиш версияси\nТабиий газ электрон ҳисоблагичлар бепул ўрнатилади\nИлгари табиий газ билан таъминланган баъзи ҳудудларга бугунги кунда суюлтирилган газ етказиб берилмоқда. Ана шундай ҳудудлар қаторига кирувчи Муборак туманидаги 17 та қишлоқни яна табиий газ билан таъминлаш имкони борлиги аниқланди. Бунинг учун ўша ҳудуддаги тўхтаб қолган конлардан фойдаланилади.\nБу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлигида ташкил этилган матбуот анжуманида маълум қилинди.\n– Республикамизда 6 миллион 800 минг истеъмолчи бўлса, шунинг 51 фоизи табиий газ, қолган 49 фоизи суюлтирилган газ билан таъминланган, – деди “Ўзтрансгаз” АЖ бошқарма бошлиғи Акмал Эшонқулов. – 87 минг километр узунликдаги газ қувури ва 70 минг газ тақсимлаш пункти истеъмолчиларга табиий газ етказиб бермоқда. Дастлабки газлаштириш жараёнида айрим ҳудудларда талабга жавоб бермайдиган қувурлардан фойдаланилган. Шунинг учун ҳам 87 минг километр қувурнинг 41 минг километри яроқсиз ҳолга келган. Президентимизнинг 2019 йил 9 июлдаги “Аҳоли ва иқтисодиётни энергия ресурслари билан барқарор таъминлаш, нефть-газ тармоғини молиявий соғломлаштириш ва унинг бошқарув тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори билан “Ўзтрансгаз” АЖ ва “Ҳудудгазтаъминот” АЖ вазифалари белгилаб берилди. “Ҳудудгазтаъминот” АЖ фаолият кўрсатаётган газ тақсимлаш пунктлари ҳамда тармоқларини модернизация ва реконструкция қилади.\nМутахассисларнинг таъкидлашича, қарорда 2022 йилга қадар табиий газни назорат қилиш ва ҳисобга олишнинг автоматлаштирилган тизимини барча турдаги истеъмолчилар учун тўлиқ жорий этиш белгиланган. 2020 йилнинг 1 январидан бошлаб бир йил давомида абонентларга электрон ҳисоблагичлар ўрнатилади. Мамлакатимизда ишлаб чиқарилиши кутилаётган электрон ҳисоблагични ойига 300 мингта хонадонга ўрнатиш кўзда тутилган.\nТабиий газ электрон ҳисоблагичлар “Ҳудудгазтаъминот” АЖ томонидан бепул ўрнатилади. Шундан сўнг истеъмолчиларда табиий газдан қарздорлик ҳолати қайд этилмайди. Агарда абонентлар тўловни амалга оширмаса, электрон ҳисоблагич ўз-ўзидан ўша хонадонга газ ўтказмайди.


"Арсенал" собиқ футболчиси: "Ливерпул" бу йил совринсин қолса ҳайрон бўлмайман" » Футбол янгиликлари 2021\nGoal24.uz » Европа жамоалари » Англия » "Арсенал" собиқ футболчиси: "Ливерпул" бу йил совринсин қолса ҳайрон бўлмайман"\n"Арсенал" собиқ футболчиси: "Ливерпул" бу йил совринсин қолса ҳайрон бўлмайман"\nЛондоннинг «Арсенал» клуби Пол Мерсон «Ливерпул» ҳақида фикр билдирди. Унинг фикрича, агар Клопп жамоаси янги чемпионтда чемпион бўла олмаса, Мерсон ҳайрон бўлмайди.\n«Ливерпул»га янги футболчилар керак. Агар «Ливерпул» чемпионатда медал ололмаса, бундан ҳайрон бўлмайман. Улар чемпионатни тўртинчи ўринда ҳам тугатиши мумкин. Таркибига қаранг, ўтган йилги таркиб умуман ўзгармаган. Клопп қўл остида ҳар дам олиш кунлари майдонга тушиши мумкин бўлган кўплаб футболчилар бор. Уларда алтернативлар йўқ.\nВан Дейкни жароҳат олишга ҳаққи йўқ, бошқа ҳимоячиларини ҳам. Шунингдек, алмаштириб бўлмас ҳужум учлигини ҳам.\nМен «Ливерпул» учун хавотирдаман. Уларнинг ҳар ҳафта майдонга тушадиган 5 ёки 6 нафар алмаштириб бўлмас футболчиси бор. АПЛ - жаҳондаги энг қийин чемпионат, бу ерда жисмоний тайёргарлик жуда муҳим. «Ливерпул» қаттиқ ишлашга маҳкум. «Манчестер Сити» яхши томонга ўзгариши мумкин, чунки уларнинг таркиби катта. Клоппга ўйинни кучайтириш учун, ротасия қилиши учун кўпроқ имкониятлар керак», - деди Мерсон.


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари iPhone 6 энг арзон ва энг қиммат сотилаётган мамлакатлар санаб ўтилди\t16:36, 20 май\tБутун дунёда сотилаётган маҳсулотлар нархини таҳлил қилувчи Deutsche Bank ўзининг навбатдаги ҳисоботини чоп этди. Бу ҳақда “Вести” хабар бермоқда. Мазкур ҳисоботда iPhone 6 смартфони қайси мамлакатда қанчага сотилаётгани ҳақидаги маълумотлар ҳам ўрин олди. Шунга кўра, iPhone 6 смартфонининг энг қиммат нархи Бразилияда қайд этилди. Маълум бўлишича Бразилияда iPhone 6`нинг нархи 931 долларни ташкил этади. Бу эса смартфоннинг АҚШдаги нархидан 1,5 баравар қиммат дегани.\nЎтган йили iPhone 6 Бразилия миллий валютасининг долларга нисбатан арзонроқлиги ҳисобига 1254 доллардан сотилган эди. iPhone 6 сотиб олиш учун қиммат мамлакатлар қаторида Индонезия иккинчи ўринни забт этди. Бу ерда смартфоннинг нархи 865 доллар. Швеция(796), Ҳиндистон(786) ва Италия(766) каби мамлакатлардан ҳам iPhone 6 сотиб олиш тавсия этилмайди. iPhone 6 смартфонини АҚШда энг арзон нархда сотиб олиш мумкин. Мазкур мамлакатда iPhone 6`нинг нархи—596 доллар. Шунингдек Гонгконг(604 доллар) ва Япония(637 доллар)да ҳам iPhone 6 смартфонини нисбатан арзонроқ нархларда сотиб олиш мумкин.\nСалкам 1 йил кўл тубида ётган iPhone 4 ишлаб кетди\tХитойлик қиз ошиқлари совға қилган айфонларни сотиб, ўрнига уй олди\tЯнги iPhone 7: Афзаллик ва камчиликлари\tХитойда янги iPhone 7 эгасининг қўлида портлаб кетди\tПутиннинг 64 ёшига 64 та махсус смартфон чиқарилди\tХитойнинг энг бадавлат фуқаросининг ўғли итига 8 та iPhone 7 сотиб олди\tОтправить


Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёевнинг ҳар бир хонадонни 100 тадан товуқ билан таъминлаш ҳақидаги гапларидан сўнг, Тошкент вилоятида бу топшириқни ҳал қилиш чора-тадбирлари изланмоқда. Агробанк Тошкент вилояти ҳокимлигида 100 та товуқ учун кредитлар бериш лойиҳаси тақдимотини ўтказди. Айни пайтда маҳаллий ҳокимият ҳар бир паррандачилик хўжалиги раҳбаридан 5 тадан кам таъминланган оилага 50 тадан, ҳаммаси бўлиб 250 та товуқни текинга беришни талаб қилаётгани тўғрисида тадбиркорлар Озодликка айтди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёевнинг ҳар бир хонадон 100 тадан товуқ боқиши лозимлиги борасидаги кўрсатмасидан сўнг, аҳолини товуқ билан таъминлаш масаласи ҳокимликларнинг асосий кун тартибига чиқди.\nКун тартибида товуқ, товуқ ва яна товуқ\nТошкент вилояти ҳокимлигида икки кун давом этган йиғилишда аҳолини қандай қилиб 100 тадан товуқ билан таъминлаш чора-тадбирлари муҳокама қилинди.\nБу ҳақда ана шу йиғилишда иштирок этган фермерлардан бирининг Озодликка айтишича, Агробанк 100 та товуқни паррандачик хўжаликларидан сотиб олиш учун аҳолига кредит вариантларини таклиф қилмоқда:\n“Йиғилиш семинар шаклида бўлди. Аҳолига лимонарийлар барпо этиш ва 100 тадан товуқ боқиши учун кредитлар ажратиш лойиҳасини Агробанк презентация қилди. Товуқ олмоқчи бўлган одам банк билан шартнома тузади, банк пулини паррандачилик хўжалигига ташлаб беради ва у одам 100 та товуқни олади экан”, деди фермер.\nЖўжани куз келмай санамоқ\nТошкент вилоятидаги паррандачилик хўжаликларидан бири раҳбарининг Озодликка айтишича, уларга 100 тадан жўжани 90 кунлик қилиб боқиб, сўнгра аҳолига сотиш талаби қўйилган:\n“Ҳокимликдаги йиғилишда агрофирма очилади, аҳоли банкдан кредит олади, кейин товуқ сотиб олади, деган гаплар бўлди. Лекин ҳали аниқ бир дастур қабул қилингани йўқ. Бизга жўжани 90 кунлик қилиб боқиб, аҳолига берасизлар деяпти. Аҳоли уни олганидан сўнг яна 2 ой боқиши керак. Товуқ 150 кунда тухумга киради. Лекин одамларнинг товуқ боқишга имкони етадими, йўқми, бу ҳисобга олинмаяпти. Мабодо, одамлар биз етиштирган жўжаларни олмаса, биз уни қаерга сиғдирамиз, бу билан ҳам ҳеч кимнинг иши йўқ. Менимча, бу ишни ура-ура қилмасдан, тартиб билан, эҳтиёж ва талабга қараб амалга ошириш керак”, деди паррандачилик хўжалиги раҳбари.\nАммо, ўртачирчиқлик тадбиркорнинг Озодликка айтишича, паррандачилик билан шуғулланадиган тадбиркорлар кам таъминланган оилаларга текин товуқ беришга мажбурланмоқда:\n“Бизда ҳокимликда мажлис бўлиб, товуқ боқиш билан шуғулланадиган тадбиркорларнинг ҳар бирига, кам таъминланган бешта оилани 50 тадан товуқ билан таъминлаш вазифаси юклатилди. Маҳалла раислари бизга чиқиб, кимга товуқ беришимизни айтар экан. Президентимиз аҳолини товуқ билан таъминланглар деганда, тадбиркорларни шилинглар деб айтмаганку?!” дейди тадбиркор.\nТовуқ ва стресс\nУнинг айтишича, ферма шароитига ўрганган товуқларнинг жойи бирданига ўзгартирилса, улар тухум бермай қўйиши ва ҳатто нобуд бўлиши мумкин:\n“Фабрикада турган товуққа тегиб бўлмайди. Агар уни безовта қилса, стрессга тушиб тухум беришдан тўхтайди ёки ичидаги тухуми синиб, товуқ ўлади. Бундай товуқлар маҳаллий шароитга ўрганолмай ўлиб кетади. Ҳокимиятдагиларга ана шу томонларини айтсак, эътиборга олишмаяпти. Оқибатда ижобий натижа бўлмайди. Товуқ ўлиб, тадбиркорнинг куйгани қолади”, деди тадбиркор.\n"Кўнгилдан чиқаришсин товуқни"\nЎртачирчиқ тумани ҳокимлигининг ўзини таништирмаган мулозими тадбиркорнинг бу иддаоларини тасдиқламади. Унинг айтишича, тадбиркорларга фақат кам таъминланган оилаларга кўнгилдан чиқариб хайрия қилиш таклиф қилинган.


Ажоибот – Ўзбекистон\nГлавная / Жаҳон / Ажоибот\n15.02.2018\tАжоибот, Гузаллик, Маданият, Саломатлик Comments Off on Зиғир – ёғи ӯсимлиги уруғи ва унинг фойдаси\nЗиғир ӯсимлиги. Ўсимликнинг номи. Зиғир – Льняное масло; зиғирдошлар – оиласига киради. Бир йиллик ўт ўсимлик. Пояси тик ўсувчи, ингичка, цилиндрсимон, юқори қисми шохланган. Барги ланцетсимон ёки чизиксимон, ўткир учли, текис қирралибўлиб, пояда бандсиз кетма-кет ўрнашган. Гуллари поя ва шохлари учида бўлади. Косача барги, тожбарги ҳамда чангчиси (оталиги) бештадан, оналик …\n02.12.2017\tАжоибот, Маданият Comments Off on Жинсий алоқа хохламайдигон аёллар қониқишининг 5 усули\nАёлларнинг деярли 94 фоизи машқ қилиш вақтида клиторисни рағбатлантирадилар, лекин жинсий алоқада бўлганда улар бу соҳадан ҳис-туйғуларга эга эмаслар. Муаммо шундаки, фақат, клиториснинг жойлашуви ва эркаги панкреати тўғри келмайди, шунинг учун одамнинг ҳаракатлари клиторис секинлашувига олиб келмайди. Аёлнинг пастки қисмида “бўшлик” туйғуси бор, унга “зарарли” нарса мастурбатсия бўлганлиги қўрқуви. Аёллар …\n27.11.2017\tАжоибот Comments Off on “Мен молға кетувдим. Илтимос, насияга 20 цент ташлаб юбаринг” — “Билайн” абоненти билан энг кулгили суҳбат\nЯқинда интернетда ажойиб видео пайдо бўлди. Унда абонентлардан бири “Билайн” операторига қўнғироқ қилган ва абонент ҳамда оператор ўртасида ажойиб суҳбат юзага келган. Эҳтимол, бу шунчаки ҳазил учун уюштирилгандир, эҳтимол, абонент оператор билан ҳазиллашгандир, хуллас, нима бўлган тақдирда ҳам, кайфиятни кўтарувчи суҳбат юзага келган. Яхшиси, видеони томоша қилиб, бунга ўзингиз ишонч …\n25.11.2017\tАжоибот Comments Off on Энди нонлар ҳашаротлардан тайёрланади…\n24 ноябрдан Финляндиянинг Хельсинки супермаркетларида ҳашаротлардан тайёрланган нон сотуви бошланади. Бу ҳақда “Helsingin Sanomat” нашри хабар бермоқда. Бундай турдаги нонларни ишлаб чиқарувчи компаниядан берилган маълумотларга кўра, бир дона нон тайёрлаш учун 70 та қуритилган чигиртка зарур бўлади. Ҳашаротлар майдаланган ҳолда унга қўшилади. Чигирткаларнинг нондаги улуши ўртача 3 фоизни ташкил қилади. Ҳозирча Финляндиядаги …\n23.11.2017\tАжоибот Comments Off on Онлайн аукцион орқали “95 А 777 АА” ҳам ўз эгасини топди! 100 миллион сўм?!\nХабарингиз бор, 2017 йилнинг 20 сентябридан бошлаб “олтин рақамлар” савдога қўйилган эди. Биржанинг “Avtoraqam.uzex.uz” сайтида автотранспорт воситалари учун биринчи тоифали рўйхатдан ўтказиш давлат рақами белгиларини сотувга қўйилиши бошланган эди. Ушбу сотилган рақамларнинг умумий қиймати бугунги келиб 3 миллард сўм атрофида бўлиб турибди. Бу ҳафтада яна бир чиройли рақам ўз эгасини топиб улгурди. …\nНаҳотки! Хонанда Райҳоннинг эгизаги топилди\n22.11.2017\tАжоибот Comments Off on Наҳотки! Хонанда Райҳоннинг эгизаги топилди\ninstagram ижтимоий тармоғининг саҳифаларидан бирида тарқалган ушбу расм кўпчиликнинг эътиборини тортди ва муҳокамаларга сабаб бўлмоқда. Фотосуратдагилар орасида бир қарашда хонанда Райҳонни кўриш мумкин, бироқ диққат билан кузатсангиз у эмас. Яна ким билади дейсиз! Савол туғилади бир бирига шу даражада ўхшаш чеҳралар бўлиши мумкинми? Ижтимоий тармоқнинг фаол фойдаланувчилари бу борада хилма-хил …\n13.11.2017\tАжоибот, Жаҳон Comments Off on Ўзбекистондаги албатта бориш керак бўлган 20 та ажойиб жой\nЎзбекистон аҳолиси ажойиб манзаралар ва археологик ёдгорликларни фақатгина хорижда топиш мумкин, деган фикрга ўрганиб қолишган. Ҳа, хорижий туризм маҳаллийга қараганда бир неча бора яхши ривожланган. Бироқ ажойиб йўналишлар ва сирли жойларга саёҳат қилиш учун мамлакатдан чиқиш шарт эмас. Ўзбекистонда ҳам асрлар оша сақланиб келаётган ва халқ афсоналарига узвий боғланган жойлар …\n20.04.2017\tАжоибот, Маданият Comments Off on Прикол қизиқарли антиқа кулгили расмлар тӯплами.\nДунёдаги эн ажойиб чиройли уйлар расмлари: Дунёдаги энг қизиқарли антиқа ва кулгили расмлар тӯплами. “Эхтиёт бўлинг, ховлида жахлдор ит бор” деган огохлантиришни инкор қилган кўринади 😳😳😳 жуда гамхур хужайин эканми???\n14.04.2017\tАжоибот, Латифалар, Маданият Comments Off on Латифалар ӯзбекча\nЛатифалар ӯзбекча Ўқитувчилар хонасига муаллималардан бири кириб ҳамкасбига деди: — Донохон, чарчадим! Ҳали бир дунё ёзма ишни текшириб баҳолашим керак. Балки ёрдам берарсиз? — Майли. — Келинг унда, бошлаймиз! Қани, орқа ӯгириб туринг! Ўгирилдингизми? — Ҳа. — Хӯш, унда манави дафтарга неча баҳо қӯямиз? Қизикарли латифалар — Дӯхтир, тушимда мен …\n06.04.2017\tАжоибот, Жамият, Маданият Comments Off on Биринчи ҳижобли соқчи\nБиринчи ҳижобли соқчи Бундан аввал аёлларга хос бўлмаган касблар ҳақида ёзган эдик. Аммо сўнгги пайтларда муслималар орасида ноанъанавий касб танлаш урфга айланмоқда. Бунга мисол Канаданинг Торонто шаҳрида яшайдиган ёш муслима бўлди. Mississauga университети талабаси бўлмиш Юсра Сайид фуқаролар ҳуқуқини муҳофаза қилиш органларида ишлашга қарор қилди. Ўқишни якунлаганидан сўнг Торонтонинг Муҳожирлик …\nПрезидент — ИИВ ходимлари: Одамлар ишончини қайтариш керак\nМЮ – Саутгемптон. Ўйин статистикаси\nНасафнинг собиқ устози Украинага ЖЧ-2018га бормасликни тавсия қилди\nАдвокатларга тергов ҳибсхоналарида мобил телефондан фойдаланишга рухсат берилади