02:08 / 30.07.2020\nМинск яқинида Россиянинг 32 фуқароси қўлга олинди, Беларусь республика давлат хавфсизлик қўмитаси (КГБ) раҳбари улар Россиядаги «Вагнер» хусусий ҳарбий компаниясининг ёлланма аскарлари экани ҳақида маълум қилди. Беларусь президенти Александр Лукашенко Москвадан бу борада изоҳ кутмоқда, ОАВ эса бу ҳолатни президентлик сайловларига боғламоқда.\nФото: «Беларусь 1» / youtube.com\n29 июль куни кундузи Беларусь нашрлари, хусусан, расмий давлат агентлиги бўлмиш БЕЛТА Минск тумани ҳудудида хусусий ҳарбий компания жангчилари бўлган ўттиздан ортиқ киши қўлга олингани ҳақида хабар берди. Кейинроқ нашр гап россияликларнинг «Вагнер» ХҲК жангчилари ҳақида кетаётганини ва уларнинг мақсади сайловлар вақтида вазиятни беқарорлаштириш эканини маълум қилди. Президент Александр Лукашенко эса буни «фавқулодда ҳодиса» деб атади ва Хавфсизлик кенгашини чақирди.\n«Тунда Беларусь ҳуқуқ-тартибот органлари ходимлари Минск яқинида Вагнер хусусий ҳарбий компаниясининг 32 жангарисини қўлга олишди. Бундан ташқари, мамлакат жанубида яна бир киши аниқланди ва қўлга олинди», дея ёзади БЕЛТА. Бу янгилик президентлик сайловларига 10 кун қолганда пайдо бўлмоқда.\nХабарда Тергов қўмитаси томонидан текширув ўтказилаётгани айтилган. Қўлга олинганлар «Вагнер» аъзолари экани ҳақидаги маълумотга ҳозирча асос келтирилмади. Агентлик қўлга олинганлар рўйхатини келтирган, уларнинг барчаси Россия фуқаролари.\nКун охирида президент Лукашенко вазият бўйича изоҳ берди ва кучишлатар тизим вакилларига воқеа юзасидан тушунтириш олиш учун Россиядаги тегишли тузилмаларга мурожаат қилишни топшириғини берди. Бунгача Тергов қўмитаси, Ички ишлар вазирлиги, Беларус хавфсизлик кенгаши котибияти ҳамда Давлат хавфсизлик қўмитаси (КГБ) матбуот хизмати ҳодиса юзасидан изоҳ бермаганди.\n«Спиртли ичимликлар истеъмол қилишмаган, кўнгилочар масканларга боришмаган»\nБЕЛТА агентлиги талқинига кўра, махсус хизматлар мамлакатга «сайлов кампанияси даврида вазиятни беқарорлаштириш учун 200дан ортиқ жангари» келгани ҳақида маълумот олишган.\n«Россияликлар юк билан юрган - уларнинг ҳар бирида учтадан катта оғир чамадонлар бўлган. Пойтахтга 24 июлдан 25 июлга ўтар кечаси келган гуруҳ Минскдаги меҳмонхонага жойлашган, улар аввалига бир кунга жой олишган, аммо 27 июлгача меҳмонхонада қолишган ва шундан кейин Минск районидаги санаторийлардан бирига кўчиб ўтишган», дейилади янгиликларда.\n«Улар россиялик туристларга хос бўлмаган хулқ-атвор намойиш қилган ва милитари услубида кийиниб юрган. Спиртли ичимликлар истеъмол қилмаган, кўнгилочар масканларга бормаган, омма олдига беҳуда чиқишдан тийилган. Гумонланувчилар кичик гуруҳларга бўлиниб ҳудудни ўрганган ва санаторий атрофини айланган. Бугун тунда Беларусь Давлат хавфсизлик қўмитасининг «А» гуруҳи ва ИИВнинг махсус бўлинмаси ОМОН гуруҳи ҳамкорлигида 32 кишини қўлга олди», дейилади хабар матнида.\n«Беларусь 1» телеканалида меҳмонхонада қўлга олиш жараёни тасвирлари намойиш этилди, кадрларда россияликлар паспорти, валюта ва араб тилидаги варақаларни кўриш мумкин.\nРоссиянинг Минскдаги элчихонаси мамлакат фуқаролари қўлга олингани ҳақида расман огоҳлантирилган. Беларусь ТИВ Россия ва Украина элчиларини ушбу масалада вазирликка таклиф қилган.\n«Қўлга олинганлардан сўроқ қилиш натижасида улардан 14 киши Донбассда бўлгани аниқланди. Шу туфайли Украина элчиси ҳам шу масалада таклиф этилди», деган хавфсизлик кенгаши давлат котиби Андрей Равков.\nКун охирида Лукашенко хавфсизлик кенгаши аъзолари иштирокида шошилинч мажлис чақирди. «Мен россияликларнинг реакциясини кузатдим. Улар ўзларини оқлашни бошлашди ва сал қолса уларни биз ўзимиз чақирганимиз ҳақида айтишмоқчи. Бу тушунарли, ўз нопок ниятларини қандайдир қилиб бўлмасин оқлаш керак. Шунинг учун, мен бу вазиятда барчадан очиқ ва виждонли бўлишни сўрайман», дея юзланди у КГБ раиси Валерий Вакульчикка.\n«Агар булар Россия фуқаролари бўлса, демак, зудлик билан Россия Федерациясининг тегишли тузилмаларига мурожаат қилиш керак, улар нималар бўлаётганини изоҳлашсин», - дея қўшимча қилган Лукашенко.\nРоссияликларнинг қўлга олинишини у «фавқулодда воқеа» деб атаган.\n«Тахминан соат 5:37да Минск яқинида Россия Федерациясининг 32 фуқароси қўлга олинди - улар ҳарбийлашган ташкилот бўлмиш Вагнер хусусий компанияси аъзоларидир», деди КГБ раиси. Лукашенко аниқлик киритиш учун «Бу чиндан ҳам ўша Вагнер компаниясими?», деб сўраганига жавобан Вакульчик тасдиқ ишорасини қилган.\nБеларусь давлат чегара қўмитаси чегаралар қўриқланишини кучайтирган.\nЛукашенко ўз матбуот котиби Наталья Эйсмонтдан Россиядаги нашрларга ва телеграм-каналларга мурожаат қилишни ва улар «Путин айтганидек, бўрон қўзғамаслиги»ни таъминлашни тайинлаган. «Агар айбдор бўлишса, вазиятдан муносиб чиқиб кетиш керак. Айбдор эмасларми - яхши, биз ўзимизга энг яқин давлат билан муносабатларни ёмонлаштириш ниятида эмасмиз», деган у.\n24 июль куни Александр Лукашенко Марьино Горкадаги 5-махсус бригада қисмига сафари вақтида ҳозирги вақтда урушлар кўчадаги намойишлардан бошланиши, унга хусусий ҳарбий компаниялар «жалб қилиниши» ҳақида гапирган эди.\n«Давлат котиби (Андрей Равков, Беларусь Хавфсизлик кенгашининг котиби) тўғри айтди, ҳозирги вақтда ҳар қандай урушлар кўчалардаги намойишлардан бошланяпти, кейин «Майдан»га айланмоқда. «Майдан»га агар ўзиники бўлмаса, четдан келтиришмоқда.\nУлар профессионал ҳарбийлар, босмачилар, хусусий ҳарбий компанияларнинг аъзолари. Улардан дунё бўйлаб, у ёки бу давлатлардаги фитналарда иштирок эттириб, пул ишлаш мақсадида фойдаланишади», - деганди Лукашенко.\nРоссияликларнинг «Вагнер» ХҲК жангчилари кўп йиллардан буён Яқин Шарқ ва Африкадаги давлатларнинг ички низоларида иштирок этиб келмоқда. Россиялик ҳарбийлар Сурияда ҳукумат кучларини қўллаб-қувватлайди, Украинада айирмачиларга кўмак кўрсатади, шунингдек, Ливияда ҳам Халифа Ҳафтар томонида уришади. Уларни «Вагнер» ХҲК ёллайди, бу ташкилот раҳбариятида асосан кучишлатар тизимларнинг собиқ вакиллари фаолият кўрсатади.\nМинскка ҳарбий техникалар олиб кирилди\nМинск атрофида, шунингдек пойтахт ҳудудида ҳарбийларнинг фаол ҳаракатлари кузатилган. Минскка ҳарбий хизматчилар колоннаси ва ҳарбий техника киритилган.\nNEXTA Live канали хабар қилишича, гувоҳлардан Минскка улкан колонналар ва ҳарбий машиналар киргани ҳақида ўнлаб хабарлар келиб тушган.\nҚайд этилишича, машиналар рақамлари Витебск областиники бўлиб, бу ҳудудда ҳарбий-десант бригадаси жойлаштирилган. Улар Беларусь пойтахтидаги Маяковский кўчасида жойлашган 5448-ҳарбий қисмга йўл олгани айтилган.\nШунингдек, М1 трассасида ҳарбийлар палаткалар тиклагани айтилган.\nЖурналистлар ҳозирда мамлакатнинг бутун ҳудуди бўйлаб ички қўшинлар, десантчилар ва чегарачилар ҳаракатга тушгани ҳақида ёзишган.\n«Минскдаги сувга ўлик каламуш ташлаш»\nТатьяна Мельничук, BBC’нинг Минскдаги мухбири\nМамлакатдаги кучишлатар тузилмалар аввал ҳам Лукашенконинг огоҳлантириши ортидан унинг рақибларига қарши ҳаракатларни амалга оширишганди. Масалан, Лукашанко сайловолди пикети вақтида бир ёш милиционерни хафа қилишгани ҳақида гапирганидан бир неча кун ўтиб Сергей Тихановский ва унинг сафдошлари Гроднодаги сайловолди чиқишда юз берган воқеа сабабли «жамоат тартибини қўпол равишда бузувчи ҳаракатлар» тайёрлаганлик ва ташкил этганлик айби билан ҳибсга олинди.\n2017 йил мартида «Ижтимоий текинхўрликнинг олдини олиш ҳақида»ги қонунга (текинхўрларни аниқлаш ва жазолаш кўзда тутилган қонун) қарши намойишлар авж олганида, Беларусь президенти Бобруйск ва Осиповичи яқинидаги машғулот лагерлари ҳақида гапирди - бир неча соат ўтиб аксари фаолияти тўхтаган ташкилотлардан бўлган мухолифат фаолларини ҳибсга олиш бошланди.\n«Оқ легион иши» ҳам шундай юзага келганди - оммавий тартибсизликлар тайёрлаш ва ноқонуний қуролли гуруҳларда алоқадорликда айбланиб 30дан ортиқ киши қўлга олинган: тарихчилар, дизайнерлар, ҳарбий хизматчилар, тадбиркорлар, Чехияда рўйхатдан ўтган «Ёш фронт» ташкилоти фаоллари ва қачондир ёшлар ташкилоти бўлган «Оқ легион»нинг эндиликда улғайган фаоллари.\nРасмий версияга кўра, бу иш Германияда яшайдиган қандайдир А. Беларусь элчихонасига қўнғироқ қилиб, тартибсизликларга тайёргарлик кўрилаётгани ҳақида айтганидан бошланган. Фуқаро А.ни ҳеч ким кўрмаган, гарчи бир неча давлатлардаги журналистлар уни излаб топишга уринишганди. Шунингдек, ўша кунларда КГБ ва телевидение томонидан айтилган хабарлардаги Украина билан чегарани бузиб ўтган қуролли жангарилар минган автомобиль излари ҳам топилмади. Украина томони ўшанда бундай бўлиши мумкин эмаслиги, украиналик чегарачилар бундай автомашинани қайд этишмаганини билдирганди.\nУндан аввалроқ, 2006 йилги сайловлар арафасида, КГБ каламуш мурдалари билан Минскдаги сувларни заҳарламоқчи бўлганини айтган шахсни намойиш этганди (экранда унинг юзи хиралаштирилиб, овози ўзгартириб кўрсатилганди).\n2010 йилда эса, сайлов куни ўтказилган митинг куч билан тарқатилган, расмий матбуот эса Ҳукумат уйи майдонида ётган болталар ва музўяр болталар тасвирларини намойиш этганди.\n9 август куни мамлакатда президентлик сайловлари ўтказилади. Кўп йиллардан буён илк марта сайловолди кампанияси кўплаб беларусларда қизиқиш уйғотган.\nБу лавозимга давогарлардан бири бўлган банкир, ОАВ ва экспертлар томонидан Лукашанконинг асосий рақиби сифатида қаралган Виктор Бабарико июнь ойида иқтисодий жиноятларда айбланиб, ҳибсга олинганди. У раҳбарлик қилган «Белгазпромбанк» акцияларининг 99 фоизи Россиянинг «Газпром» компанияси қошида очилган «Газпромбанк»га тегишли ҳисобланади. Беларусь давлат назорати раҳбари Иван Тертелнинг таъкидлашича, бундай ноқонуний ҳаракатлар ортида «Газпром» қўғирчоқлари ёки эҳтимол ундан ҳам юқорироқда ўтирган раҳбарлар турибди. «Биз буларни таниймиз, катта хўжайинлар эса «Газпром»да, балки ундан ҳам юқорироқда бўлиши мумкин», - деганди у.\nШу кунларда Лукашенко унинг учун сайловлардан кўра мамлакатни сақлаб қолиш муҳимроқлигини айтганди.\n«Мени ҳаммасидан ҳам кўпроқ ташвишлантирадиган масала - ҳар қандай ҳолатда ҳам мамлакатимизда вазиятни беқарорлаштиришга йўл қўймаслик. Бу сиз ва бизнинг биринчи галдаги вазифамиздир. Президент сайлови масаласи - иккинчи даражали масала. Энг биринчи, энг муҳим масала - мамлакатни сақлаб қолишдир», деганди Лукашенко Ички ишлар вазирлиги ички қўшинлари қисмига ташрифи вақтида. Ўша учрашувда у коронавирусга чалингани ва касалликни «оёқда юриб» ўтказгани ҳақида гапирганди.\nЛукашенкога ҳарбий қисмга ташрифи давомида кўча намойишлари водомётлар орқали қандай тарқатилиши кўрсатиб берилганди. «Йигитлар ўз уйида эканини тушунишлари ва ҳеч кимга тепкилашга йўл қўймасликлари керак», деганди беларуслар президенти.\nБеларус МСК президентликка 5 нафар номзодни рўйхатга олган, шу жумладан мамлакатни 25 йилдан буён бошқариб келаётган Лукашенкони ҳам. Президентликка номзодлар қаторида Светлана Тихановская ва унинг сафдошлари - Бабарико штабидан бўлган Мария Колесникова ва рўйхатдан ўтказилмаган Валерий Цепкалонинг рафиқаси Вероника Цепкало ҳам бор - улар кучларни бирлаштиришган. Цепкалонинг ўзи ўтган ҳафтада мамлакатни тарк этиб, Москвага жўнабкетганди. Унинг айтишича, ИИВ ва КГБдаги дўстлари уни ҳисобга олишлари мумкинлиги ҳақида огоҳлантиришган.\n«Сайловлардан кейин мамлакатга қайтмоқчиман. Бу натижаларга боғлиқ, агар Беларусда воқеалар қизиб кетса, 9 августдан олдин ҳам қайтишим мумкин», - деганди Цепкало tut.by учун интервьюсида.\nКремль ҳозирча бу янгиликка муносабат билдирмади, Давлат думасида эса уларга айблов қўйилишига шубҳа билан қарашмоқда.\n«Мен бу хабарларга ишонмаган бўлардим. Ишончим 99 фоизга комилки, бу ҳақиқат эмас», - деган Давлат думасининг халқаро масалалар бўйича қўмитаси раиси биринчи ўринбосари Леонид Калашников.\n«Мен ишонаманки, бу ҳақиқат эмас», деган Давлат думасининг мудофаа масалалари бўйича қўмитаси раиси ўринбосари Юрий Швиткин.\n«За правду» («Ҳақиқат учун») партияси етакчиси, ёзувчи Захар Прилепин қўлга олинганлар орасида ДХРдаги батальонининг собиқ жангарилари ҳам борлигини айтди. «У ердагиларнинг икки ёки учтаси менинг батальонимда бўлишган. ХҲКларда ўнлаб эмас, юзлаб ёлланма жангчилар ишлашади ва ҳарбий зиддиятларда иштирок этишади», — деган Прилепин Ura.ru нашрига.\nУ бу жангарилар Минскка мамлакатдаги вазиятни беқарорлаштириш учун келгани ҳақидаги талқинга шубҳа билан қараган. Унинг сўзларига кўра, улар Беларусдан дунёнинг бошқа нуқтасига йўл олмоқчи бўлишган.\n«Айнан қаерга учмоқчи бўлишган, билмайман... Аммо якуний нуқта - Беларусь эмас. Менга маълум бўлишича, улар эртага ўз манзилларига жўнаб кетиши керак бўлган», - деган Прилепин «Интерфакс» нашрига.\nҲарбий корреспондент Семён Пегов муаллифлигидаги WarGonzo телеграм-каналидаги маълумотга кўра ҳам, ҲХК жангчилари Беларусдан Африкага жўнаб кетишда дастлабки пункт сифатида фойдаланмоқчи бўлишган ва гўёки Беларусь ҳукумати ва махсус хизматлар бундан хабардор бўлишган.\n«Открытые медиа»нинг ёзишича, Минскда қўлга олинганларнинг бир қисми Астрахан областидан бўлиб, уларнинг номи Украинадаги «Миротворец» (Украина миллий хавфсизлиги, тинчлик, инсоният хавфсизлиги ва халқаро ҳуқуқ-тартиботга қарши жиноятлар белгиларини тадқиқ қилиш маркази) сайтида ҳам эълон қилинган.\nПентагон: БАА Ливиядаги «Вагнер» жангчиларини молиялаштирмоқда


ХОТИРА ТУРНИРИ БЎЛИБ ЎТДИ – Сирдарё вилояти касаба уюшмалари ташкилотлари бирлашмаси Кенгаши\n14/05/2018 14/05/2018 sirdaryo\nЯқинда Ўзбекистон давлат муассасалари ва жамоат хизмати ходимлари Гулистон туман Кенгаши бошланғич ташкилотлар ўртасида хотира турнири ўтказди.\n– Бошланғич ташкилотларимиз доим фаол. Уларнинг таклиф ва тавсияларини ҳамиша эътиборга оламан. Ташкил этган спорт тадбирларимизда аёлларимиз ҳам фаол иштирок этишади. Шу боис ҳам 9 Май – Хотира ва қадрлаш куни муносабати билан хотира турнири ўтказишга қарор қилдик, – дейди туман кенгаши раиси Жамила Ҳамроқулова.\nШу куни Спортнинг мини футбол, волейбол, стол тенниси ва енгил атлетика турлари бўйича жами 74 нафар спортсеварлар баҳс бойлашди.\nТадбирда ходимларнинг фарзандлари учун велопойгалар ташкил этилди. Натижаларга кўра барча турлар бўйича пешқадамлик қилган туман ҳокимияти жамоаси биринчи, фаол иштирок этган АТ “Халқ банк” туман филиали жамоаси иккинчи ва юқори завқ билан қатнашган туман Молия бўлими жамоалари учинчи ўринларни эгаллашди. Тадбир якунида ғолиблар диплом ва эсдалик совғалари билан тақдирланди.\n← ХОДИМ ҲУҚУҚИНИ БИЛСА\nҚАРИ БИЛГАНИНИ – ПАРИ БИЛМАЙДИ →\n05/11/2019 sirdaryo Қақраган чўл ўрнида матонатли меҳнат эвазига барпо этилган Сирдарё вилоятида кўп йиллар давомида асосан аграр соҳада меҳнат қилинди. Телевидение орқали Сирдарё тўғрисида намойиш этилган лавҳаларда ҳам чигит экиш бошлангани ва терим жараёнлари кўрсатилар эди, холос. Республикамизда вилоят имижи йўқ ҳисоби эди. Туман, шаҳар марказларида фойдаланишга топширилган иншоотлар сони ҳам сийрак бўлиб, булар инновацияга хизмат қилмасди.da fikr bildirishni o'chirish\n26/12/2018 sirdaryo СПОРТДА ЧИНИҚАМИЗda fikr bildirishni o'chirish


Тожикистон Божхона хизмати раиси Хуршед Каримзода\nТожикистон божхона хизмати расмийлари Ўзбекистон ва Тожикистондан маҳсулотлар олиб ўтишда чекловлар киритилганини рад этди.\nИюль ойи бошидан Тожикистондан Ўзбекистон ҳудудига бир кишига кунига фақат 10 килограмм ва Ўзбекистондан Тожикистонга 40 килограмм миқдорида озиқ-овқат ва саноат моллари ўтказишга изн берилани айтилганди.\n2 август куни Душанбеда матбуот йиғини ўтказган Тожикистон Божхона хизмати раиси Хуршед Каримзода Ўзбекистондан Тожикистонга маҳсулот олиб ўтишда бирон чеклов киритилмагани ва ҳар бир кишига кунига 50 кило миқдорида ёки 1000 АҚШ доллари тенг маҳсулот олиб ўтишга изн берилганини айтди.\n- Бу миқдордаги товарларга божхона тўловлари йўқ. Аммо тадбиркор Ўзбекистондан Тожикистонга 100 кило ёки ундан ортиқ маҳсулот олиб ўтса, 50 килодан ортиғига божхона тўловларини тўлайди. Ўзбекистондан Тожикистонга барча маҳсулотлар, жумладан тухум олиб келишга ҳам чекловлар йўқ, - деди Хуршед Каримзода.\nУнинг қўшимча қилишича, Ўзбекистондан тухум олиб ўтишда фақат тухумнинг ишлаб чиқарилган муддати қайд этилиши ва уларни рефрежераторларда етказилиши лозим.\nМарт ойида Тожикистон ва Ўзбекистонда визасиз борди-келди йўлга қўйилиши ортидан тожик ва ўзбек ватандошлари бир-бирларига катта миқдорда озиқ-овқат ва саноат моллари олиб ўта бошлашди.\nТожикистон божхона хизмати расмийларининг айтишича, натижада баъзи тадбиркорлар икки давлат ҳудудига жуда кўп миқдорда сифати паст бўлган маҳсулотларни олиб ўтган.\nШу боис Тожикистон ва Ўзбекистон божхона органлари чегарда олиб ўтадиган маҳсулотларга нисбатан назоратни кучайтирган.\nЎзбекистон Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 22 июндаги "Жисмоний шахслар томонидан Ўзбекистон Республикасига товарларни олиб ўтиш тартибини такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида"ги қарорига асосан эндиликда темир йўл ва дарё ўтказиш пунктлари орқали божхона чегарасини кесиб ўтганда – 1000 АҚШ доллари миқдорида ҳамда автомобиль йўли (пиёдалар йўли) ўтказиш пунктлари орқали божхона чегарасини кесиб ўтганда эса – 300 АҚШ доллари миқдоридаги қуйидаги товарларни 1 календарь ой давомида 1 донадан божхона тўловларисиз олиб кириш мумкин.\nБулар ҳар бир хонадон учун зарур бўлган совутгич, музлатгич, кондиционер, кир ювиш машинаси, чанг ютгич, газ плитаси, электр плита, телевизор, микротўлқинли печь, духовкали печь, электр гўшт қиймалагич, дазмол, фен, ошхона комбайни, телефон аппарати, шу жумладан қўл телефони, компьютер техникаси, принтер ва кўп функцияли офис қурилмаси, планшет компьютер, ноутбук, ошхона идиши каби товарлардир.\nШунингдек, бошқа ҳар бир номдаги товардан (масалан, озиқ-овқат, кийим кечак, канцелярия, хўжалик моллари) 2 кг, аммо умумий оғирлиги 10 килограмдан ошмайдиган товарлардан божхона тўловлари ундирилмайди.\nЖисмоний шахслар товарларни божхона тўловлари тўламасдан олиб ўтишнинг миқдорий нормалари жисмоний шахс Ўзбекистон Республикаси давлат чегарасидаги ўтказиш пунктларидан белгиланган даврда биринчи марта ўтишида қўлланилади.\nБунда божхоначилар чегара хизматлари органлари томонидан жисмоний шахснинг паспортига қўйиладиган белгидаги санага асосланишади.\nРўйхатда қайд этилган ҳар қандай товар белгиланган норма ва даврийликдан ортиқ олиб ўтилганда эса ўрнатилган тартибда божхона тўловлари ундирилади.\nТожикистон божхона хизматиг маълумотига биноан, Ўзбекистон билан визасиз борди-келди бошланиши икки давлат ўртасидаги товар айланишига ижобий таъсир кӯрсатиб, жорий йилнинг олти ойи давомида товар айланиши 117 миллион АҚШ долларини ташкил этган.\nБу рақам ўтган йилнинг олти ойига қараганда икки баравар кўпдир.


''Хайрия карвони'' танлови бошланди\nБу йил республикада тўртинчи марта ўтказилаётган ушбу танлов – савоб ишлар қилувчи, муҳтожларга ёрдам берувчи инсонларни топишга, жамиятда меҳр-муҳаббат, инсонпарварлик каби инсоний қадриятларни мустаҳкамлашга қаратилган.\nТанлов ҳар йили Қозоғистон тараққиётига ҳисса қўшаётган мурувватли инсонларни, меценат ва ватанпарварларни аниқлаб, мукофотлайди. Бу ҳақда Туркистон вилояти тадбиркор хотин-қизлар ҳамжамияти раисаси Инара Намазбаева маълум қилди.\nТанлов ташкилотчилари: Нурсултан Назарбаев Жамғармаси, Қозоғистон тадбиркор хотин-қизлар ҳамжамияти, “Оқжетпес” даволаш-соғломлаштириш мажмуаси, “Хабар” агентлиги ва “КТК” телеканали.\nТанловда ижтимоий масала, муаммоларни ҳал этишга ўз ҳиссасини қўшаётган ҳамда ўзгаларни ҳам хайрли ишларга рағбатлантираётган ҳуқуқий ва жисмоний шахслар иштирок этишлари мумкин.\nТанловда бир неча номинациялар бўйича ғолиблар аниқланади. “Асар” номинацияси халқ анъаналарини асраб-авайлашга қаратилган хайрия фаолияти учун берилади. “Туғилган юрт” номинацияси эса таълим, экология ва ободонлаштириш, маданий иншоотларни тиклаш, туғилган юртга эҳтиром тарзида хайрия ишларини амалга ошираётган фуқароларга берилади. “Жасур юрак” номинацияси – жасорат ва фидойилик кўрсатган инсонларники. “Меҳр-муҳаббат йўлида” номинацияси эса маълум вақт мобайнида доимий равишда муҳтож одамларга холис ёрдам кўрсатган кишиларга берилади.\nШунингдек, брифингда иштирок этган Туркистон вилоят тадбиркор хотин-қизлар ҳамжамияти “Ёш қанотлар” гуруҳи раисаси Насиба Отаева бошқа номинацияларга эътибор қаратди.\nУнинг айтишича, “Хайрия тарихи” номинацияси – ижтимоий масалаларни энг яхши ёритган журналистга ёки ижодий жамоага берилади. “Болалар юраги” номинацияси билан эса фавқулодда вазият пайтида мардлик кўрсатган 6 ёшдан 18 ёшгача бўлган болалар ва ўсмирлар тақдирланади.\n“Жониворларга меҳрибонлик” номинацияси теварак-атрофимиздаги жониворларга яхши муносабатда бўлиб, уларни асраб-авайлаш, табиатга меҳр кўрсатиш борасида тарғибот-ташвиқот ишларини юритадиган кишиларга мўлжалланган.\nТанловга аризалар 2021 йил 30 ноябргача қабул қилинади.\nБу ҳақдаги маълумот-ахборотларни www.fnn.kz, www.businesswomen.kz сайтларидан олиш мумкин.\nВилоят минтақавий алоқалар хизмати, 2021-10-07, 01:48 185\nҚозоғистон – Ўзбекистон: ҳамкорлик янги босқичда 78


Жек Лондон. Интиҳо (ҳикоя) — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиЖек Лондон (1876-1916; АҚШ)Жек Лондон. Интиҳо (ҳикоя)\nМоргансоннинг томоғидан сўнгги бекон* тишлами саримойдай ўтиб кетди. У ҳаётида бирор маротаба ошқозонини бундай сийламаганди. Ошқозон Моргансон учун эътибордан холи ва уни кам безовта қилувчи нарса эди, ўзи ҳам ошқозон масаласида кўпам қайғуравермасди. Лекин ҳозир узоқ очликдан сўнг тузланган бекон бўлаги нафсини қондирди.\nОчликдаги кўриниш Моргансоннинг юзини тарк эт адиганга ўхшамасди, афт-ангори сўлиб, ёноқ суяклари туртиб чиққанди. Нурсиз мовий кўзлари жавдирар; уларда ночорлик олдидаги қўрқув намоён эди. Нигоҳида ёқимсиз кўнгилсизликлар, иккиланиш, ваҳима сезилиб турарди. Табиатан юпқа лаблари яна бир қават пўст бойлаганди.\nМоргансон ўтириб олиб мундштугини чиқазди, ҳафсала билан кўрикдан ўтказиб, кафтига нуқиб-нуқиб кўрди, гарчи ичида тамаки бўлмаса-да. Сўнгра тюлен терисидан тикилган тамаки халтасини тескари ағдариб, тамаки қолдиқларини териб, астардан борини сидириб олди. Тўплаган тамакиси ангишвонача чиқмади; чўнтакларини титкилади, бармоқларига тамаки қолдиқлари аралаш бир чимдим қўқим илинди. Увоқдайини ҳам кўздан қочирмай тамаки зарраларини ажратиб олди, адоқсиз ойлар давомида чўнтак тубида яшириниб-чигалланиб ётган майда жун астар толалари ҳам уларга қўшилиб кетганди.\nНиҳоят, орадан ўн беш дақиқа ўтгач, Моргансон мундштукни ярмигача тўлдира олди, холос. Уни гулхандан тутатиб олиб, адёл устига ўтирди. Мокасин кийган оёқларини оловда тоблаб, ҳар бир ютум тутундан лаззатланганча тамаки бурқсита бошлади. Чекиб битиргач, заифлашиб ёнаётган гулхан алангасига ўйчан тикилиб қолди. Аста-секин кўзларидаги хавотир қатъият билан алмашди. Бошига тушган мусибатдан қутулиш йўлини ахийри топди. Лек бу осон йўллардан эмасди. Моргансоннинг башараси шафқатсиз ва ваҳший тус олди. Юпқа лаблари янада жипслашиб, қисилди.\nЭнди оёқни қўлга олиш лозим. Моргансон аранг қаддини ростлаб, чодирни йиғиштиришга тушди; ўралган адёлни, товани, милтиқ ва болтани чанага жойлаб, барини арқон билан боғлади; кейин қўлини оловга тутиб, қўлқопини кийди. Оёқлари зир қақшар, чананинг олд қисмига ўтаётганда оқсоқланаётганини сезди. Елкасига арқон ташлаб, чанани жойидан қўзғатиш учун бор кучи билан тортди-ю, беихтиёр оғриқдан букчайиб қолди: адоқсиз йўлда арқон елкаларини шилиб юборганди.\nЙўл Юконнинг муз ўзанидан ўтарди. Тўрт соатдан сўнг дарёнинг бурилишигача етиб олди, айланиб ўтиб, Минтога кириб келди. Моргансон чанани ташқарида қолдириб, қовоқхонага кирди.\n– Бир стаканга етадими? – сўради олтин қумлардан бўшаб қолган тўрвани пештахтага ташлаб.\nҚовоқхона эгаси аввал унга, кейин тўрвага тикилиб қаради ва пештахтага шиша билан стаканни олиб қўйди.\n– Қўявер, шундоғам келишиб кетамиз, – дея қовоқхона соҳиби.\n– Йўқ, олмаганингга қўймайман, – деди ўжарлик билан Моргансон.\nҚовоқхона эгаси тўрвани тарози устига олиб бориб, силкиб кўрди; атиги бир неча олтин қум заррасигина тўкилди, холос. Моргансон унинг қўлидан тўрвани олиб, тескари ағдарди. Эҳтиёткорлик билан олтин заррачаларни тарозига сидириб ташлади.\n– Ярим долларлик чиқар, деб ўйловдим.\n– Жиндай етмади, – деди қовоқхона эгаси. – Ҳечқиси йўқ! Бошқа бирортасидан ҳиссасини чиқариб оларман.\nМоргансон, хижолатомуз, стаканга бир қултум виски қуйди.\n– Қани, қуй, қуй, томоқни жизиллатсин, – деди қовоқхона эгаси унга далда берди.\nМоргансон стаканни лабигача тўлдирди. У виски тилини куйдириб, томоғини силаб-сийпаётганидан ва ёқимли илиқлик билан ошқозонига қуйилаётганидан ҳузурланиб, стакандагини майдалади.\n– Зангилами*, дейман? – сўради қовоқхона эгаси.\n– Ҳа, озроқ, – жавоб қилди Моргансон, – лекин ҳали очликдан ўлганимча йўқ. Дайига етиб олай, эт олиб, ўзимга келиб оламан.\n– Вой, бояқиш-ей, – деди хайрихоҳлик билан қовоқхона эгаси, – на итларинг, на ақчанг бор, бунинг устига зангила ҳам орттирволгансан. Сенинг ўрнингда бўлсам игнабарг дамламасидан босиб-босиб ичардим.\nЯрим соат ўтгач, Моргансон қовоқхона соҳиби билан хайр-хўшлашиб,йўлга чиқди. Қийилиб кетган елкасига арқонни ташлаб, дарё ўзани бўйлаб югургилаб чўзилган чана изидан жануб томон юрди. Бир соат ўтар-ўтмас тўхтади. Ўнгдан дарёга кичкина дара туташганди. Моргансон чаналарни тўхтатиб, оқсоқлана-оқсоқлана дара бўйлаб ярим милча юрди. Бу ердан дарёгача уч юз ярд бор экан. Олдинда тераклар қоплаган тубанлик.\nМоргансон теракзор оралаб Юкон дарёси томон юрди. Йўл қарийб дарё ёқасигача чўзилган экан. Моргансон у ёққа тушиб ўтирмади. Селкеркка кетаверишдаги қор босган жанубий йўл чаналар изига тўлиб кетган, олдинда яна бир чақиримча масофа кўзга ташланарди. Шимолий, Минто йўналишидаги йўлни эса тахминан чорак милгача ўрмон қоплаб олганди.\nМоргансон худди ўша айланма йўлдан ортига қайтди. Яна лаънати арқонни ортмоқлаб, дара бўйлаб чана тортди. Қорнинг намлигидан чана тортиш мушкул эди. Чанага қор ёпишавериб дам-бадам тўхташга тўғри келар ва ярим мил юрмай Моргансоннинг нафаси бўғзига тиқилиб қоларди. Тун қора кўрпасини ёйганда чоғроқ чодирини тиклаб, темир печини ўрнатиб, шох-шабба йиғишга улгурган эди. Шам ҳам тугаб битганди. Бир финжон чойга қаноатланиб, адёлини устига тортди.\nСубҳи содиқда Моргансон қўлқопини кийиб, қулоқчинини бостириб, Юкон томон йўл солди. Елкасида милтиқ. Бугун ҳам пастга тушмади. Нақ бир соат кимсасиз йўлни кузатди, қизиш мақсадида депсиниб, кафтини кафтига уриб турди. Кейин нонушта қилгани чодирга қайтиб келди. Тунука қутидаги қуруқ чой ҳам оз қолибди, беш дамламга етади. Декчасига бир чимдимгина чой ташлади. Бор-йўқ озиқ-овқат захираси ярим қопчиқ ун-у оғзи очилган қутидаги хамиртурушдан иборат эди. Моргансон печ устида нон пишириб, шошмасдан нонуштага ўтирди. Ҳар бир луқмадан лаззатланиб тановул қилди. Учта нонни паққос тушириб, тўртинчисига қўл чўзди-ю иккиланиб қолди; қопчиқни кўтариб салмоқлаб кўрди. “Икки ҳафтага етади”, – деди овоз чиқариб ўзига ўзи. Кулчаларни нарироқ суриб: “Балки, уч ҳафтага ҳам етар”, деб қўшиб қўйди.\nКейин яна қўлқопини кийиб, қулоқчинини тушириб, милтиқни елкасига осиб, қирғоқнинг юқори томонига кетди. Бировга кўринмайдиган панага ўтиб, атрофни кўздан кечирди. Баданига совуқ ўтмагунча бир неча дақиқа қимир этмай ўтирди; сўнг милтиқни тиззасига қўйиб, кафтларини бир-бирига ишқаб қизитган бўлди. Санчиқли оғриқларга оёқлари дош беролмай қолди. Энди қирғоқдан йироқлашиб, дарахтлар орасида у ёқдан-бу ёққа бориб кела бошлади. Бироқ бу тентирашлар узоққа чўзилмади. Ҳар беш-ўн дақиқа орасида Моргансон қирғоқ лабига келиб, одам қораси кўринармикан, деб диққат билан разм соларди. Қанчалик бениҳоя туюлмасин, қисқагина кун тун билан алмашарди. Йўл эса ўша- ўша хилватлигича қоларди.\nКундуз куни пойлоқчилик осон ўтди. Ҳаво илиқлашиб, қор ёғди. Қилт этган шабада йўқ. Қор парчалари юлдузчалар каби милтиллаб ерга қўнарди. Моргансон бошини тиззалари орасига олди ва бутун вужуди қулоққа айланди. На итларининг акиллаши, на чаналар ғичир-ғичири, на уларнинг ҳайдовчилари ҳайқириғи эшитиларди. Ғира-ширада Моргансон чодирига қайтди. Ўтин майдалаб, иккита кулчани паққос туширди-ю, кўрпа остига кириб кетди. Туни билан инқиллаб, алаҳсираб чиқди. Ярим кечаси туриб яна битта кулчани еб битирди.\nКундан-кун совуқ забтига ола бошлади. Гарчи Моргансон босиб-босиб игнабарг дамламасидан ичса-да, эндиликда тўрт дона кулча билан бўш қоп тик турмасди. Кунлик тановулдаги кулчаларни олтитага кўпайтиришига тўғри келди – учтаси саҳарликда, учтаси кечликда. Кундузи бир тишлам ҳам нон тишламасди. Суюқ, лекин қайноқ чой билан чекланарди, холос. Орада зангилага қарши игнабарг дамламасидан ичиб турди. Кунлар шу тарзда қувлашмачоқ ўйинини давом эттирарди.\nБешинчи куни йўл жонланди. Жануб томонда қора нуқта кўзга ташланди ва у борган сари катталашаверди. Моргансон ҳушёр тортди. Милтиқни шай ҳолатга келтиришга тушди: стволдан ўқни олиб, ўрнига янгисини жойлади. Тепкини сақлагичга тушириб, қўлқопини тортиб қўйди. Қора нуқта яқинлашавергач маълум бўлдики, у ҳинду экан. Моргансон тараддудланиб қолди. Тепкини кўтарди ва яна сақлагичга туширди. Моргансон ҳафсаласи пир бўлиб, милтиқни тиззасига қўйди. Ҳинду ёнгинасидан ўтиб кетди ва дарахтлар орасида ғойиб бўлди.\nМоргансоннинг хаёлига ялт этиб бир фикр келиб қолди. Дарахт шохлари ерга тегай-тегай деб турган жойга ўтди. Йўғон шохларни болта билан йўниб, тиргак учун иккита чуқур кертик ясади. Кейин милтиқни тиргакка қўйиб, йўлни кузата бошлади. Йўлнинг бир қисми унинг нишони остида эди. Моргансон милтиқни нариги тиргакка жойлади; бу вазиятда у ўрмон дўнглигигача бўлган сайҳонликни нишони остида кузата оларди.\nМоргансон сира пастга тушмасди. Йўлда кетаётган кишининг қирғоқ юқорисида аллаким беркиниб олиб, уни кузатаётгани хаёлига ҳам келмасди. Оппоқ қор кўрпаси ҳали юмшоққина эди. Чана излари ҳеч ерда йўлдан четга чиқмаганди.\nТунлар узайиб, Моргансоннинг кундузги навбатчилиги қисқарди. Бир сафар кечаси қўнғироқчаларини жаранглатиб йўлдан чаналар ўтиб қолди. Моргансон бу черков жоми монанд садоларга қулоқ берганча минг ўкинч билан нон чайнаб ўтирди. Содир бўлаётганларнинг бари унинг истак-хоҳишларининг чаппаси эди гўё. Изғириннинг дўзахий азобларига дош бериб ўн кун сабот-ла йўлдан кўзини узмади. Бироқ барчаси зое кетди. Фақатгина бир ҳинду ўтиб кетди, холос. Энди эса, кечаси, пойлаш зарур бўлмаган паллада одамлар, итлар, чаналар ғизиллаб ўтишмоқда ва улар жануб томон, денгиз, серқуёш ўлкалар, тамаддун ўчоғи томон йўл олишган эди.\nПистирмада кўзлари тўрт бўлиб кутганча чаналар борасида шундай хаёлларга борарди. Чаналарда ҳаёт деб аталмиш неъмат бор эди, унга аталган неъмат. Унинг вужудидаги ҳаёт сўниб бораётибди. Гоҳида чодирга ташриф буюрган ўлим аскарларини қувиб солмоқда. Чалақурсоқликдан мажолсизланиб борар, сафарни давом эттиролмасди. Кўпдан бери кутаётган чаналарда унинг тириклик шамига аланга бериши мумкин бўлган егулик бор эди. Чаналарда яна муллажиринг ҳам бор эдики, улар денгиз, қуёш, тараққиётни ваъда қиларди. Денгиз, қуёш, тараққиёт – буларнинг барчаси тирикликнинг манбаи. Бу фикр унга тинчлик бермай қўйди ва аста-секин ўзини ҳаётбахш неъматлар ортилган чаналарнинг хўжайинидай ҳис эта бошлади.\nУн ҳам охирлаб қолганди. Моргансон аввалги меъёрга ўтди – эрталаб иккита кулча, кечқурун икки кулча ерди. У тобора мадорсизланиб борар, изғирин ҳам чимдиб-чимдиб оларди. Шунга қарамай Моргансон кунба- кун йўлни, то ҳамон қасдма-қасдига ҳувиллаб жонсиз ҳолатда ётган йўлни кузатишда давом этарди. Ҳадемай касаллик кейинги босқичга ўтди: шиш энди товонигача етди. Тунлари соатлаб кўзига уйқу келмасди. Шиш тиззаларига ўтганда бутун бадани азият чека бошлади.\nАямажиз бирдан теварак-атрофни исканжага олди – ҳаво қирқ, эллик, олтмиш даража нолдан пастга тушиб кетди. Гарчи Моргансонда термометр бўлмаса-да, бу ўлкаларда муқим яшовчилар каби у ҳам ҳаво ҳароратини теваракдаги аломатларга қараб аниқлай оларди – сувни қорга сепганингда вишиллашидан, изғириннинг бутун баданингга ниш санчишидан ёхуд иланг-биланг ўрлаётган ҳовурнинг шитоб-ла музга айланишидан, баъзан қиров сингари чодирнинг дағал матодан тикилган деворларига инишидан. Қирғоқ юқорисидаги пойлоқчилигини ташламай у аёз билан бесамар олишарди. Совуқ унинг вужудига қилич тишларини ботириб олаётганди. Бурни ва ёноқлари совуқдан қорайиб кетди, сўл панжаси бошмалдоғининг биринчи бўғимидан воз кечавериш лозимлигини қўлқопни ечмаёқ тушуниб етди.\nАйни аёз уни чодирга ҳайдаб киргизган кунлари йўл мазах қилаётгандай жонланди. Биринчи кун учта, иккинчи кун иккита чана қорни ғарчиллатиб ўтиб кетди. Мана, икки кун мобайнида у пойлоқчиликка чиққан эса-да, совуқ билан жангда енгилганди. Икки сафар ҳам чодирга кириб кетгандан сўнг ярим соатлар чамаси вақт ўтиб чаналар йўлни жонлантирганди.\nШундан кейин аёзнинг попуги хийла пасайди. Лекин аҳвол ўша- ўша. Нақ бир ҳафта қўриқчилик қилган Моргансоннинг кўзи бирон мавжудотга тушмади. Моргансон кунлик тановулини тағин иккита кулчага камайтирди. Гоҳида бу сезилмасди ҳам. Туриб-туриб ҳалигача нафас олаётганидан ажибланарди. Бани башарнинг шунчалар заҳмату азобларга дош бериши мумкинлигини тасаввурига сиғдиролмасди.\nЙўлда яна тириклик нишоналари пайдо бўлганда уларни ишғол этиш Моргансоннинг қўлидан келмасди. Йигирма кишидан иборат шимолий- ғарб полиция отряди чаналарда, итларини аккилатишиб ўтиб кетишди. Моргансон тарашадай тиришиб сассиз ўтирар, азаматлар эса йўл четида яшириниб олган одамнинг ҳаёт шами сўнаётганидан бехабар эдилар.\nМоргансон совуқ олган бошмалдоғидан хавотирланарди. Қўлқопини ечиб қўлини қўлтиғига тиқиб олиш одат тусига кирди. Йўлда кўринди. Моргансон уни ўтказиб юборди: хат ташувчи анчайин таниқли шахс, ғойиб бўлганини билишса, Моргансонни дарров қўлга туширишади.\nОхирги ун-урпоқ сарфлаб бўлинган кун чор атрофга ёйилган ва увадаси чиққан оппоқ кўрпа устига момиққина янгиси тўшалди. Қор ёғаётган палла ҳаво илийди. Моргансон қимир этмай қирғоқ тепасида мисоли ўлжасини пойлаётган ўргимчакдек оч-наҳор ва сабот билан саккиз соат вақтини ҳавога учирди. Аммо ўлжадан дарак бўлмади. Кулбаи вайронасига қандай етиб олганини ҳам билмай, игнабарг дамламасидан бир-икки ҳўплади-да қийшайиб қолди.\nЭртасига тақдир унга мурувват кўрсатди. Тонг саҳар кулбадан чиқибоқ тўрт юз ярд нарида юрган буғуга кўзи тушди. Моргансон илкис томирларида қон тезоблик билан югургилаётганини ҳис этди. Кейин эса вужудини тушуниксиз мадорсизлик эгаллади, томоғи қақраб кетди. Ўзига келиб олиш учун бир зумга қорга ётиб олди. Кейин милтиқни тўғрилаб, буғуни аста мўлжалга олди. Биринчи ўқ нишонга тегди, бунга ишончи комил. Бироқ буғу юқорига, тепалик томон чопиб кетди. Моргансон ғазабланиб, дарахтлар орасида лип-лип кўзга ташланаётган ҳайвоннинг ортидан кетма-кет ўқ узаверди. Бу ҳол токи у ҳаёт-мамоти учун зарур бўлган ўқларни ҳавога учираётганини англамагунча давом этди.\nЗимдан кузата бошлади. Буғунинг йўналишини белгилаётиб, ўрмон ичидаги ялангликда қулаб ётган қарағайни пайқаб қолди. Хаёлан “қочоқ”нинг йўналиш чизиғини тортаётиб, буғу айнан шу қарағайнинг ён-веридан ўтади, деган тўхтамга келди. Яна битта ўқнинг баҳридан ўтса ўтибди-да. Қалтироқ қўллари билан милтиқни маҳкамроқ сиқиб, қарағай узра бўшлиқни нишонга олди. Буғу олд оёқларини кўтариб сакраган кез Моргансон варанглатиб ўқ узди. Буғу ҳаводаёқ жонсизланиб, қорга қулади.\nМоргансон тепалик томон отилди, тўғрироғи, отилмоқчи бўлди. Кўзини очганда ҳушидан кетганини тушунди. Минг азоб билан ўрнидан турди, секин-аста одимлай кетди. Вақти-вақти билан нафасини ростлаб, бироз ўзига келиш учун тўхтади. Ниҳоят, қулаб ётган қарағайгача аранг судралиб етиб келди. Унинг ёнида буғу жонсиз ётарди. Моргансон жасад устига оғир чўкди ва бутун бошли қўшинни ер тишлатган баҳодирдай оғзини йиғиштиролмай қолди.\nАсабий кулгусини босиб, ов пичоғини чиқарди ва дарҳол ишга киришди. У буғунинг терисини шилиб ўтирмади, тери-периси билан тўрт бўлак қилиб нимталади. Бу нақ Клондайк ўлкасини тўйдирадиган бир дунё гўшт эди.\nГўштни бир ёқлик қилгач, юз қадоқ вазнли бўлагини танлаб олиб, чодир томон судраб кетмоқчи бўлди. Аммо бунинг уддасидан чиқолмади. Шунда йигирма қадоқлигини танлаб олди-да, тўхтамасдан чодирга судраб олиб келди. Бир парча гўштни қовуриб, нафсини қондирди. Кейин эса беихтиёр оёқлари ўзининг постига бошлаб кетди. Қорда янги излар пайдо бўлибди: буғу билан андармонлигида чаналар ўтган кўринади.\nЛекин у аза тутиб ўтирмади. Чаналар аввалроқ ўтиб кетмаганидан хурсанд эди: буғу режаларини ўзгартириб юборди. Бир қадоқ гўшт эллик цент туради, Минтогача эса уч чақиримдан зиёдроқ йўлни босиб ўтиши керак. Энди ноз-неъматлар ортилган чаналарни кутиб ўтиришга ҳожат йўқ: буғу уларнинг ўрнини боса олади. У гўштни сотиб, Минтода бир нечта ит, егулик ва тамаки харид қилади ҳамда итлар уни жанубга – денгиз, серқуёш ўлкалар, тамаддун ўчоғи томон олиб кетади.\nОшқозони боз сурнай чала бошлади. Муттасил давом этаётган золим очлик чидаб бўлмас майлга айланди. Қўналғасига етиб келди-ю бир бўлак гўштни қовуриб еб олди, кейин қуруқшаган шамадан тўлдириб, нақ икки марта мундштук бурқситди ва яна бир парча гўштни паққос туширди. Сўнг ўзида ғайриоддий куч-қувватни ҳис қилди. Ташқарига чиқиб шох-шабба йиғиб келди. Шундан кейин яна гўшт бўлагидан баҳраманд бўлди. Гўшт нафсини қитиқлар, егани сари иштаҳаси очиларди. Моргансон ўзини тия олмас – дам-бадам гўштга қўл узатарди. Кичикроқ бўлакни кесмоқчи бўлар, лекин қўллари ўзига бўйсунмасди.\nКундузи унинг миясига йиртқич ҳайвонлар озуқа захирасини ғажиб ташлайдилар, деган ўй келиб қолди-ю болта ва арқонни олиб, тепалик томон одимлади. Гўштни яшириш учун ўра кавлашга мадори етмасди; бунга нақд бир кун кетади. Бир қанча дарахт ғўлаларини жипс боғлаб, баландгина тахтасупа ясади. Кўзлагани кўнглидагидек чиқмаган эса- да, бундан ортиғи қўлидан келмасди. Гўштни юқорига кўтариш учун ўлардек зўриқиш зарур эди. Шу ерда Моргансон ҳийла ишлатди: арқонни дарахтнинг баланд шохидан ошириб ирғитди-да, бир томонига залворли гўшт бўлагини боғлаб, нариги учига бор вазнини ташлаб, юқорига тортди.\nЧодирга қайтиб, ўзининг ёлғизликдаги базми жамшидини давом эттирди. Ҳамтовоқларга муҳтожлик сезмасди: ўзи-ю ошқозони – бор- йўқ улфатлар шугина. У гўштни бўлаклаб, қадоқлаб еб битирарди. Аччиққина қилиб чой дамлади. Бу сўнгги қуруқ чой эди. Ҳечқиси йўқ, эртага Минтодан сотиб олаверади. Сўнгги шамани ҳам чекиб тугатди. Нима бўпти! Эртага қўлида асл тамаки бўлади. Охирида бир парча гўштни тановул қилиб, ухлашга ётди. У шунчалар кам гўшт едики, гўё кўп еса, қорни ёрилиб кетадигандай эди. Аммо барибир устидаги адёлни ирғитиб ташлаб, яна кавшанишга тушди.\nЭрталаб уйғониш Моргансон учун дўзах азобига айланди: уйқуси ўлимдек қаттиқ эди. Қулоғига тушуниксиз товушлар эшитилди. Қаердалигини бир зумга унутиб, товадаги гўшт бурдаларига кўзи тушмагунча аланглайверди. Яна тушуниксиз товушлар қулоғига чалингандагина барчасига тушунди; бўралаб сўкинганча ўрнидан турди. Дармонсизликдан оёқлари чалишиб кетди. Оғриқ зўридан букчайиб қолди. Кескин ҳаракат қилмасликка тиришиб чодирдан чиқди.\nГўшт қолдирилган тепаликдан ора-чора увиллаётган бўриларнинг ириллаб ғажишаётгани қулоққа чалинди. Оғриқни ҳам писанд қилмай, Моргансон қадамини жадаллатди ва таҳдидли ҳай-ҳайлаб бақирди. Бўрилар кўздан йўқолди, улар бир гала экан. Тахтасупа қорда оёғи осмондан бўлиб ётарди. Йиртқичлар гўштни паққос тушурганларидан ва эгасига чайнаб-ғажиб ташланган сарқитларнигина қолдирганликларидан ўзларида йўқ шод бўлишса кераг-ов.\nМоргансон фалокат қандай юз берганинин тахмин қилди. Бўрилар гўшт исини олишган. Улардан бири тахтасупага ўзини отган. Моргансон бу сўйлоқтишлар шунчалик баландга сакрай олишини хаёлига ҳам келтирмаганди. Бўрилар бирин-кетин сакрайверишган ва натижада шундоғам омонот турган тахтасупа қулаб тушган.\nШуларни тасаввуридан ўтказган Моргансоннинг нигоҳи бир онга қаҳрли тус олди; кейин яна сабр-бардош ифодаси юзага қалқди. Қиртишлаб тозаланган ва ғажиб ташланган суякларни бир ерга тўплай бошлади: ҳартугул илиги бор-ку. Қорда тимирскиланиб, қоринлари қаппайгач, бўрилар менсимай қолдириб кетган озроқ гўштни топиб олди.\nТушгача қолган-қутган сарқит суякларни чодирга ташиди. Чодирда ҳам тунов куни олиб келган гўштдан ўн қадоқча қолганди. Озиқ-овқат захирасига назар ташлаб, ўзича: “Икки-уч ҳафтага етади”, деб қўйди.\nМоргансон очлик водийсида кун ўтказишга кўникиб қолди. Милтиқни артиб-тозалаб, бор ўқ-дорини санаб кўрди – еттита қолибди – ва ўзининг доимий постига борди. Тағин кун бўйи кимсасиз йўлга кўз тикиб, бесамар вақт ўтказди, наинки кун бўйи, балки бутун хафта мобайнида шу тарзда кунни кеч қилиб, ўзини овутиб юрди. Аксига олиб йўлда биронта тирик жон кўринмасди.\nГўшт уни оёққа турғизган бўлса-да, касаллик бутун вужудини сиқувга ола бошлаганди. Бундан кейин қуруқ суякнинг ўзидан қайнатма шўрва тайёрлаб, тирикчилик қилишни ўрганиб олди. Суякларни янчиб, яна ва яна қайнатаверди. Айниқса, гўштли қайнатма жонига оро кирди. Ўша, буғуни отган кундан буён анча-мунча эт олди.\nКейинги ҳафта Моргансоннинг ҳаётида янги ташвиш туғилди: бугун қандай сана эканлигини билгиси келиб қолди. Бу ўй хирапашшадай миясига ўрнашиб олди. У ўйлай-ўйлай, ҳисоблай-ҳисоблай ҳар сафар ҳисобдан адашиб кетаверди. Шу ўй билан уйғонар, уззукун шу ўй миясини пармалар ва кечаси ҳам шу ўй билан уйқуга кетарди. Баъзида тунлари мижжа қоқмай тонг оттирарди. Аслида бу унчалик аҳамиятга эга бўлмаса-да, Моргансоннинг очликдек, яшашга бўлган иштиёқдек хавотири алангаланаверди. Охир-оқибат бу ўз кучини кўрсатди ҳам. Моргансон шаҳарга тушишга жазм этди.\nМинтога кириб келганда қора тун ўз пардасини тортиб улгурганди. Лекин бу ҳам унинг фойдасига эди: қоронғуда биров уни таниб қолмайди. Қайтишда эса ой йўлини ёритиб туради. Ҳув ўша кунги қовоқхона эшигини очиб тўғри кираверди. Ичкарида атиги бир неча дона шам ёғду сочиб турса-да, хонадаги ёруғлик кўзини қамаштириб юборди. Моргансон ҳаддан ташқари узоқ муддат зим-зиё қўналғада яшаганди. Ниҳоят, кўзлари ёруғликка ўргангач, печ атрофида ўтирган уч эркакка кўзи тушди ва ўша ондаёқ ҳаммасига тушунди: учовлон чанада саёҳатга чиқишган, фақат бошқа тарафдан келишган. Эртага чодир ёнидан ўтишлари турган гап.\nҲайрон бўлган қовоқхона соҳиби ҳуштак чалиб юборди.\n– Аллақачон мурдага айлангансан, деб ўйловдим.\nМоргансон гапиришни унутиб қўйганди. Ҳозир ҳам ўзининг овози бегонадек ва хирилдоқ туюлди.\n– Икки ойдан зиёдроқ сендан бирон хат-хабар бўлмади, – тушунтирди қовоқхона эгаси. – Бу ердан жануб томон йўл солдинг-у, Селкеркка етиб бормадинг. Қаёқларда қолиб кетдинг, ўзи?\n– Кемалар ширкати учун ёғоч кесиб юрдим, – Моргансон тўқиган ёлғонига ўзи ҳам ишонқирамади.\nУ ҳануз овозини измига бўйсундиролмай ҳалак эди. Пештахтага яқинлашиб, тирсаги билан суянди. Обдон ўйлаб, кейин алдаш лозимлигини жуда яхши тушунарди; зоҳиран совуққон ва бепарво кўринса-да, юраги така-пука бўлар, ичида довул қўпган эди. Анов уч оға-инига еб қўйгудек қарашдан ўзини тиёлмади. Ахир, улар ҳаёт деб аталмиш неъматнинг соҳиблари.\n– Жин урсин сени, қай гўрга йўқолдинг? – сўроқни давом эттирди қовоқхоначи.\n– Нариги соҳилда эдим. Ўзиям бир дунё ўтин кесдим.\nҚовоқхоначи тушунгансимон бош силиб кулиб қўйди.\n– Ўша томонларда дарахт кесишяпти, деб эшитгандим. Демак, ўша сен экансан-да. Хўш, бирон нима ичасанми?\nМоргансон иккала қўли билан пештахтага чиппа ёпишди. Ичасанми,дейди-я! Моргансон сал қолса бу халоскорнинг оёқларини ялашгача борарди. У жавобга оғиз жуфтлаган эди, аммо қовоқхоначи унинг ройишини кутиб ўтирмай шиша узатди.\n– Нима еб тирикчилик қилдинг? Назаримда, ҳатто новда кесадиган аҳволда эмассан. Кўринишинг ҳам ҳавас қилгудек эмас, оғайни.\nМоргансон ташналик билан ўзига муштоқ қилган шишага қўл чўзиб, қулт этиб ютиниб олди.\n– Зангилага йўлиқишимдан аввал ўрмон кесишни бошлагандим. Ундан ташқари буғу овладим. Ана шунақа, яшашим чакки эмас. Фақат бу дард ўлгур бошга битган бало бўлди. – Стаканни тўлдириб, илова қилди: – Игнабарг дамламасидан ичиб турибман. Анча нафи тегди.\n– Қуй яна, – манзират қилди қовоқхона эгаси.\nОч қоринга ичилган икки стакан виски заиф танада шу заҳоти ўз ишини кўрсатди. Моргансон ҳушига келганда печ ёнидаги яшикда ўтирган эди. Орадан бир аср ўтиб кетгандай туюлди. Дароз, қорасоқол, яғриндор киши қовоқхона эгаси билан ҳисоб-китоб қилди. Моргансоннинг кўз ўнгини туман қоплаган бўлса-да, қорасоқол қалингина пул дастасидан биттасини ажратиб олганини кўрди.\nТуман бир зумга тарқади. Бу юз долларлик пуллар эди. Ҳаёт! Унинг ҳаёти! У пулларга чанг солиб, қоронғу бурчакка отилишдек енгиб бўлмас истакни туйди.\nҚорасоқол қўзғалди: ортидан жўраларидан бири ҳам ўрнидан турди.\n– Кетдик, Ольсон, – деди қорасоқол норғул, юзи қизил, малладан келган йўлдошларига.\nОльсон эснаб, керишганча ўрнидан қўзғалди.\n– Нима, дарров ётмоқчимисизлар? – деди ранжигансимон қовоқхона эгаси. –Ҳали эрта-ку.\n– Эртага Селкеркда бўлишимиз лозим.\n– Рождествонинг биринчи кунида-я!\n– Кундузи йўл юриш хийла осонроқ.\nУчовлон чиқиб кетишди. Ана шундагина Моргансоннинг онгига уларнинг сўзлари етиб борди. Мана бугун қандай кун экан – Рождество арафаси! Айни шуни билиш учун Минтога қадам қўймаганмиди, ахир. Лекин ҳозир хаёлини манави уч сиймою юз долларлик бир даста пул босиб кетди.\n– Бу Жон Томсон, – деди қовоқхоначи. – У Олтингугурт сойида ва Бонанзада икки миллионлик олтин қазиб олган. Пуллар унга шундоқ ҳам оқиб келаверади. Энди ётсам бўлаверади. Балки яна пича отволарсан?\nМоргансон бош чайқади.\n– Байрам учун, – оёқ тираб олди қовоқхона эгаси. – Ташвиш тортма. Ўтинларни сотиб бўлишинг заҳоти тўлайверасан.\nМоргансон мастлигини ошкор этмай хайрлашиб, йўлга чиқишга ўзида ирода топа билди. Ойдин кеча. У кумуш сукунат ичра юз долларлик даста пулга эврилган тириклик ва ҳаёт хаёлотида кетиб борарди.\nМоргансон уйғониб кетди. Ҳали тун қора пардасини йиғиштирмабди. У эгни-бошини ечмаёқ қотиб қолган экан. Дик этиб ўрнидан туриб, олов ёқиб, сув қайнатди. Декчага қарағай игнабаргидан сепаётиб субҳнинг илк оқиштоб шуълаларини пайқади-ю, милтиғини олиб, қирғоқ томон шошди. Пистирмага ўрнашиб олгандагина шифобахш дамламасидан ичмагани эсига тушди. Хаёлига, Жон Томсон Рождествонинг биринчи кунида йўлга чиқса керак, деган ўй келди.\nТонг отди. Ҳаво совуқ ва очиқ. Моргансон, аёз олтмиш даражадан паст бўлмаса керак, деб тахмин қилди. Оғир қутб сукунатини сассизгина эпкин ҳам бузишга журъат этгани йўқ. Туйқус Моргансон қаддини ростлади. Солқиган оёқларини оғриқ хиппа бўғди. Йироқдан аллакимларнинг ҳайқириғи, итларнинг акиллаши элас-элас яқинлашарди. Моргансон қўлларини бели-биқини аралаш ура бошлади. Олтмиш даража совуқда тепкини босиш учун қўлқопни ечишнинг ўзи бўладими?\nУлар ўрмон дўнглиги ортида кўринишди. Олдинда Моргансон исмини билмайдигани. Ортидан чанага қўшилган саккизта ит. Жон Томсон ёнбошда таёқ кўмагида уларни йўлга солиб келмоқда. Энг охирида швед Ольсон. “Хушрўй барзанги”, деб ўйлади Моргансон нигоҳлари бу девқоматнинг эгни-бошида сирпанар экан. Одамлар ва итлар қораси оқ гиламда аниқ-тиниқ намоён бўларкан. Улар сурат сингари ясси кўринар, турнақатор ҳаракатланишарди. Моргансон қуролни тиргакка қўйиб отишга чоғланган замон бармоқлари увишиб қолганини сезди. Одамлар ва итлар борган сари яқин келаверишди. Паға-паға буғ уларнинг оғзидан чиқаётган ҳовур эканлигини кўрди. Олдиндаги эллик ярдга яқинлашганда Моргансон кўрсатгич бармоғини тепкига қўйди.\nГумбурлаган товуш янгради; олдиндаги одам сулайиб, оёғи осмондан бўлди. Моргансон ҳовлиқиб, Жон Томсонни нишонга олди. Бироқ ўқ ҳато кетди. Жон гандираклаб, чанага минди. Моргансон нишонни юқорироқ олиб, яна ўқ узди. Жон Томсон чалқанчасига ағанади.\nМоргансон бор диққат-эътиборини Ольсонга қаратди. Ольсон Минто томон жидду жаҳд-ла югурарди. Итлар эса кўндалангига узала тушиб ётган ўлик ёнига келиб тўхташди. Моргансоннинг ўқи яна хато кетди; Ольсон кескин бурилиб, дам чапга, дам ўнгга ташланарди. Моргансон унинг ортидан иккита ўқни пайдар-пай қўйиб юборди. Тегмади. Тепкини таваккал босмоқчи бўлди, лекин ўзини қўлга олди. Атиги бир дона ўқ қолибди. Бу сафар янглишишга ҳаққи йўқ.\nМоргансон зўр диққат билан қочоқни кузатар эди. У олға силжиётган Ольсонга милтиғи милини тўғрилади. Бармоғи увушиб қолибди, тепкини сезмади.\n– Тангрим, ўзинг мадад бер! – нидо қилди ва тепкини босди.\nОльсон юзтубан йиқилди, заранг йўлда бир неча марта ўмбалоқ ошди. Қўллари ёрдамида туришга чиранди, бироздан кейин қимирламай қолди.\nМоргансон қуролни ташлади (сўнгги ўқ сарфлаб бўлингач, нимагаям ярарди) ва юмшоқ қор устида пастга тайғониб кетди. Иш битди, яширинишнинг зарурати йўқ. У оқсаб-тўқсаб, ёвузларча қўлларини мушт тугиб чаналарига отилди. Бироқ итларнинг ириллаши уни жойига михлади. Эшакдай йўлбошчи ит ҳурпайволиб, Моргансонга тишларини иржайтирганча йўлда кўндаланг ётган жасад устида бўй кўрсатди. Қолган еттитаси ҳам ҳурпайиб ириллашарди. Моргансон чанага бир қадам яқинлашишга уринмоқчи эди, бутун тўда унга ташланди. Дам таҳдид, дам эркалаш билан итларни тинчлантирмоқчи бўлди. Йўлбошчининг оёқлари орасида ўликнинг докадек оппоқ юзига кўзи тушиб, тириклик нишонаси аёзга осонгина жой бўшатганига танг қотди. Жон Томсоннинг танаси чанадаги юклар устида, боши эса лаш-лушлар орасида қийшайиб ётарди. Моргансон фақат диккайиб қолган қора соқолни кўра олди, холос.\nБу иблис малайлари яқин йўлатмаслигига амин бўлгач, Моргансон қалин қор кечиб, чаналарни айланиб ўтмоқчи бўлди. Йўлбошчи унга ташланди, бутун тўда ҳам шатак қайишга ўралашиб, раҳнамолари кетидан сапчишди. Оқсоқ оёқлари Моргансонга жадалроқ ҳаракатланишга имкон бермасди. Итлар ўраб олаётганини кўриб чекинмоқчи эди, йўлбошчи ит бир ҳамла билан оёғига тиш ботирди. Болдирини тишлаб узиб олай деса-да, барибир қутулиб кета олди.\nУ итларга ҳақоратлар ёғдирди, аммо ювошлантиролмади. Бутун тўда ириллаб, унга ташланишга чоғланарди. Шу чоқ Моргансон лоп этиб Ольсонни эслаб қолди. Қайрилиб, йўл бўйлаб кета бошлади. Ғажиб ташланган оёғи парвойига ҳам келмади. Ярадан қон шариллаб оқарди – қон томири жароҳатланибди, лекин ўзининг бундан хабари йўқ.\nҲаммасидан кўра Моргансонни шведнинг докадек оқарган афти ажаблантирди. Кечагина лоларзордек қип-қизил эди. Ҳозир эса мармар каби оппоқ. Оқ-сариқ сочлар ва киприклар мармар ҳайкалга муштараклик касб этмоқда. Бу одамни бир неча дақиқа илгари тирик юрганини тасаввур қилиш қийин. Моргансон жасадни тинтишга тушди. На пул чандилган белбоғ, на олтин тўла халта топилди. Парканинг* кўкрак чўнтагида чоғроқ кармон қаппайиб турибди. Ичидаги борини титкилаб кўрди – ажнабий муҳрли ва маркали мактуб, бир қанча квитанция, қандайдир ҳисоб- китоблар, маълумотномалар, саккиз юз долларга аккредитив… Бор-йўғи шу. Пулдан асар ҳам йўқ.\nМоргансон чаналари ёнига қайтиб бормоқчи бўлди-ю, бироқ ўрнидан жилолмади: оёғи ерга ёпишиб қолибди. Қараса, оёғи музлаган қизил кўлмакда турганини кўрди. Бир силташ билан бу алвон муз кишандан халос бўлди ва чаналар томон ошиқди. Баҳайбат йўлбошчи ириллаб олдинга талпинар, бутун тўда унга тақлид қиларди.\nМоргансон ночорликдан ўкириб юборди. Бу гўё қалтис ҳазилга ўхшарди. Қаттол қисмат унинг устидан мағзава тўкиб юборганди гўё. Ҳатто Жон Томсон ҳам соқолини ҳилпиллатиб, унинг устидан кулаётир.\nАқлдан озган Моргансон чаналар теграсида тентирарди. Гоҳ ўкиниб,гоҳ ҳўнграб чаналардаги ҳаёт неъматларини итлардан ялиниб-ёлвориб сўрарди. Кейин тинчиб қолди. Қандай аҳмоқгарчилик! Ҳозир чодирга бориб, болтани олиб келади-да, итларнинг бошини мажағлаб ташлайди. Ҳали кўрсатиб қўяди бу итдан тарқаганларга!\nЧодирга бориш учун қутурган итларни узоқдан айланиб ўтиш лозим эди. Моргансон юмшоқ қорда юра юбошлади-ю, боши айланиб, таққа тўхтади. Агар яна бир қадам қўйса, йиқилишидан қўрқди. Шу важдан оёқлари қалт-қалт титраб, узоқ туриб қолди. Пастга кўз ташлади – оёқ ости қирмизи гилам тус олибди. Ярасидан қон оқиши тўхтамаганди. Ит шунчалик чуқур тишлайди, деб ким ўйлабди дейсиз!\nБош айланиши ўтиб кетгач, жароҳатини текширмоқ учун энгашди. Оппоқ қор унга ташланаётгандай туюлди ва у мушт егандай орқага тисланди. Ваҳима бутун вужудини эгаллаб олди – қулаб тушмаса гўрга эди – у зўр бериб қаддини ростлади. Милт-милт йилтиллаётган оппоқ қор рангга кирди.\nЎзига келганда Моргансон қорда ётарди. Боши айланмас, кўз олдини қоплаган туман тарқалиб кетибди. Шундай эса-да, ўрнидан туролмади: мажоли етмади. Жисми жонсиз эди. Минг машаққат-ла ёнига ағдарилди. Чана ва серрайиб ётган қорасоқол Жон Томсонни кўрди. Йўл бошловчи кўппак кўндаланг ётган эгасининг юзини ялаб-юлқарди. Моргансон қизиқсиниб кузатаверди.\nИт бетоқат бўларди. Ора-сира ўликни уйғотмоқчидай вовулларди. Ахийри ўтириб, калласини кўкка чўзди-да, увиллади. Ортидан бутун гала мотам куйини бошлади.\nҚорда узала тушиб ётган Моргансон ортиқ ҳеч нарсадан қўрқмасди. У ўзининг ўлик танасини қай йўсинда топиб олишларини тасаввур қилди. Хўрлиги келиб кўзидан ёш оқди. Лекин ваҳима уни тарк этганди. Жанг тугади. Кўзини очмоқчи бўлди. Аммо музлаб қолган киприкларини бир-биридан ажратолмади. Қайтиб кўзини очишга уринмади. Энди барибир эмасми?! Жон таслим қилиш бунчалик енгил кечади, деб ўйламаган экан.\nАзоб-уқубатларга тўла шунча умрини кураш ва қийноқда ўтказганига ўзидан аччиқланди. Ўлимни рўкач қилиб, уни лақиллатишибди. Ўлим ҳеч нарса эмас экан. Барча тортган азоблари ўлим деб аталмиш неъматни бошлаб келди. Ҳаёт ўлимга туҳмат қилди. Қандай бедодлик!\nКейин эса қаҳр-ғазаб чекинди. Энди, ҳақиқат аён бўлгач, ёлғон ва мунофиқлик аҳамиятсиз эди. Уни мудроқ енга бошлади, ором ва озодликни ваъда қилиб, ширингина уйқу босди. Олислардан итларнинг улиши элас-элас қулоғига чалинди. Вужудини чирмаб олган аёз зиғирча-да оғриқ бермаяпти, деган ўй шууридан йилт этиб ўтди. Кейин шуури хира тортди, ортидан киприкларидаги дур оралаб қабоқларини ёриб ўтаётган нур ҳам сўнди. Сўнгги оғир хўрсиниқ ила руҳи енгиллашиб, абадий уйқу салтанатига кўчди.\nБекон – дудланган чўчқа гўшти\nЗангила – милк касаллиги.\nПарка – шимолий халқларнинг қишлик мўйнали кийими.\n← Аввалги Аввалги Жек Лондон. Бир кунлик қўналға (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Ҳерманн Кант. Жанубий денгиз нафаси (ҳикоя)


Азиз Несин. Устаси фаранглар (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиАзиз Несин (1915-1995; Туркия)Азиз Несин. Устаси фаранглар (ҳикоя)\nАзиз Несин. Устаси фаранглар (ҳикоя)\nЧоп этилган 09.06.2019 24.05.2019 МуаллифZiyouz.uz\nБиз олий ҳунар мактабида ўқиймиз. Ичимизда энг ёши йигирма учга чиққан. Мактабимизга янги директор тайинланганига икки ой бўлди. У ишни олдинги директор нималар қилганини ўрганишдан бошлади. Буни қарангки, олдинги директор анчагина ишлар қилиб қўйган экан. У мактаб ертўласини бир ярим метр чуқурлатиб, сувоқдан чиқарган, оқлатган ва ошхонани шу ерга кўчиртирган экан. Юқори қаватдаги ошхонани синфхонага айлантирган экан. Синфхонаси бўлмаган мактабни мактаб деб бўладими, ахир!\nОлдинги директор яна қандай кароматлар кўрсатган? Унинг буйруғи билан синфхона деворлари сариққа, ётоқхона эса пуштига бўятилган экан.\nХўш, иннайкейин-чи? Иннайкейин, илгари битта партада икки киши ўтирарди. Талабалар ёнма-ён ўтирганларида гапга тушиб кетиб, дарс мияларига кирмайди. Шунинг учун у парталарни бир кишилик қилиб ясаттирган.\nЯнги директор мана шуларнинг ҳаммасини билиб олгандан кейингина, астойдил ишга киришиб кетди. Олдинги директор қурувчи деб ном чиқарган бўлса, қурувчи қанақа бўлишини мана, энди биласиз!\n— Бу зимистон қанақа жой ўзи?\n— Ия, эсларинг жойидами, ертўлада ҳам ошхона бўладими? Ахир бунақа жойда иштаҳа деган нарса хиппа бўғилади-ку! Дарров текислаб ташланг бу ертўлани!\nОшхона илгариги жойига кўчди. Бир кишилик парталар синфхоналардан чиқариб ташланди. Эски парталар қайта жой-жойига қўйиб чиқилди.\n— Болалар ёнма-ён ўтирса, мияси яхши ишлайди.\nДеворларнинг бўёғи ҳам ўзгартирилди — пуштиси оққа, сариғи яшилга бўялди.\nОлдинги директорнинг бемаъни ишларини шу кўйда тузатиб чиққан янги директор ўзининг қурилиш бобидаги теша тегмаган планларини рўёбга чиқаришга киришиб кетди.\n— Бу қанақа гап — олий мактаб деб аталса-ю, ҳовузи бўлмаса!\nЯнги директор шу биргина гапи биланоқ ҳаммага ёқиб қолди.\n— Бу одам кетворган уста экан-ку!\nМактаб боғининг қоқ ўртасида ҳовуз қазиладиган бўлди. Қум, шағал, цемент ва ғишт келтирилди. Лекин… Иш авжи қизиган пайтда уста директор каттароқ ишга кетди-ю, ҳовуз қурилиши ўлда-жўлда қолди.\nУнинг ўрнига тайинланган янги директор ҳам серғайрат чиқиб қолди. Хона деворларига янги бўёқ берилди. Қадимги ертўлага яна ошхона кўчиб тушди. Ётоқхона кино залига айлантирилди. Икки ўринли парталар синфлардан улоқтирилди.\n— Бу нима деган гап, бу ер бошланғич мактаб эмас-ку!\nПарталар ўрнига бирпасда стол ва стуллар қўйилди.\nБиз бу ислоҳотларга унча парво қилмадик. Лекин олий ҳунар мактабининг бўлажак кўрки — ҳовузнинг тақдири нима бўларкин, деган ўй билан бандмиз.\n— Хўш, манави чуқур нима? Қум билан шағал нима қилиб ётибди бу ерда?— деб сўраб қолди директор.\n— Ҳовуз қилмоқчи эдик, афандим.\n— Нима, нима? Ҳовуз дейсизми? Бу қандай бемаънилик! Кўмиб ташланг бу чуқурни!\nҚазилган жой қум, шағал, ғишт ва цемент билан кўмиб ташланди.\nҚурилиш бобида буниси эски директорни бир чўқишда қочирадиганга ўхшайди.\n— Ҳозирги ёшлар европача рақс тушишни билмаганликлари учун кўпинча жамоатдан ажралиб қоладилар. Қолаверса, катта йиғинларда рақс билмай қизариб қолишади, — деди бир куни директор.\nҲовузга мўлжалланган жойда рақс майдончаси қилинадиган бўлди. Ерни яхшилаб текислаб, устидан бетон қуйишди. Бетонга авжи пардоз бериб турилганда директоримиз тўсатдан мактабдан олиниб, каттароқ ишга тайинланди.\nЯнги келган директор буларнинг ҳаммасидан ҳам ўтиб тушадиганга ўхшайди.\nУ синфлардаги столларни чиқариб ташлашдан иш бошлади.\n— Бу ер нима — мактабми ё қиморхонами? Йўқотинг бу столларни!\nСтоллар бир зумда икки ўринлик парталарга алмаштирилди.\nДеворларнинг ранги ҳам ўзгармай қолмади: сариғи пуштига, пуштиси пистоқига, оҳи кўкка, кўки оққа қайтадан бўяб чиқилди. Синфлар, ошхона ва ётоҳхоналарнинг жойи ўзгарди. Навбат рақс майдончасига келди.\n— Бу нима? — сўради уддабурон директор.\n— Рақс майдончаси… Олдинги директор буюрган эди, чала қолди.\n— Нима? Бу ер қиморхонами ўзи? Бу мактабдан чиққанлар нега чаламулла десам, гап бу ёқда экан-да. Ҳозир кўзимдан йўқ қилларинг бу ўйинхонани.\nМайдонча бирпасда бузиб ташланди.\n— Аввало, инсонга тан соғлиқ керак, — ҳикматли бир гапни айтиб қолди директор. — Ўқувчилар бадантарбия билан шуғулланишлари керак.\nРақс майдончасининг ўрнида қўлбола стадион қуриладиган, бир томонда теннис, иккинчи томонда волейбол ўйналадиган бўлди. Стадионга гимнастика билан шуғулланиш учун ҳар хил анжомлар келтирилди. Уларни ўрнатиш учун ер ковлаб, бетон чуқурлар қазилди. Иш айни тобига келай деб турганида, директор бошқа жойга кетиб қолди.\nУнинг ўрнига келган кишининг олдида эски директорлар чўт бўлмай қолди. Янги директор мактабга биринчи келган куниёқ, хўжаликни кўздан кечираётиб, сўраб қолди:\n— Бу анжомлар нимаси?\nКимдир «олдинги директор…» деб оғиз жуфтлаган ҳам эдики, гапни чўрт кесиб ўшқириб берди:\n— Йўқотинглар бу темир-терсакларни!\n— Хўп бўлади, тақсир.\n— Бу ер олий мактабми ё томошахонами? Мактаб деган жойда аввало боғ, қолаверса, фонтанли ҳовуз бўлиши шарт.\nҚурувчилик заковати сезилиб турган янги директор ўзидан олдингилар қилиб кетган ҳамма нарсаларни буздириб, синдириб ташлади. Қурилиш ишлари янгидан бошланди.\nЧала қолган спорт майдончаси яна ковлана бошланди. Лекин уни ковлаш жуда амри маҳол бўлди. Чунки бу ерда ҳовуз, рақс майдончаси, стадион қурмоқчи бўлиб иш бошланганида ҳар гал бетон ётқизилган. Устма-уст ётқизилган бетон чунонам метин бўлиб кетибдики! Ерни динамит билан портлатмоқчи бўлишган эди, бетон қолиб, уйларнинг ойналари чилпарчин бўлди. Ер ковлайдиган электр лом ҳам иш бермади. Ер ковлаш нефть қудуғи қазишдан ҳам қийин бўлди. Ниҳоят, ноиложликдан бетоннинг устига тупроқ ётқизиб, унга роса ўғит солишди. Шундан кейин бу ерга дарахт, гул кўчатлари ўтқазилди, чим ётқизилди. Қарабсизки, қулинг ўргилсин бир боғ бўлди-қўйди. Аммо боғимизнинг умри қисқа экан, директор яна ўзгарди.\nЯнги директор ғоят ишбилармон одам чиқиб қолди. У мактабга келган куниёқ ерда ётган қарағай ва хурмо ниҳолларини, ҳар хил ўғитлар билан қора тупроқни кўриб, жон-пони чиқиб кетди:\n— Бу қандай бефаросатлик! Бу ер олий мактабми ё ботаника боғи билан ўрмон хўжалигими?\nКейин сал ҳовуридан тушиб, буюрди:\n— Дарров гумдон қилинглар буни! Бу ерни яхмалак қиламиз!\nЯхмалак бўлса яхмалак-да, бизга нима. Бироқ яхмалак бўладиган ерга тош терилаётганида биз мактабни битирдик. Қўлга диплом олаётганимизда терилган тош устидан бетон ётқизишаётган эди. Ўшандан буён қайтиб мактаб бетини кўрмаганлигим учун унинг тақдири нима бўлганлигини, кейин келган директорлар нима ишлар қилишганини билмайман. Буни қаранг-а, ҳа-ҳу дегунча орадан йигирма йил ўтиб кетибди-я!\nМактабимизда бир одат бор эди: ҳар йили мактабни битирувчилар шарафига «Ловия куни» деган тантанали маросим ўтказиларди. Мактабни илгари битириб кетганлар ҳам бу байрамга таклиф этилади. Кекса ва ёш авлод шу тариқа бир-бири билан бу ерда танишиб олади.\nСинфдош ўртоқлардан бири мактабга директор булиб қолган экан, ўша барака топкур мени ҳам традицион кечага айттириб юборибди.\nБиз йигирма бир йилдан буён кўрмаганлигимиз учун мактабимизни зўр қизиқиш билан айланиб чиқдик. Бир пайтлари мен билан бир синфда ўқиган директор ўртоғим меҳмонларга изоҳ бериб турибди:\n— Шу мактабга директор бўлиб келганимда синфлар юқори қаватда, ошхона эса пастда экан. Бундоқ қарасам, ўқувчилар деразадан атрофга қараб, хаёлларини бузишар экан. Дарров синфларни қуйи қаватга кўчириб, ошхонани юқорига олиб чиқдим. Кейин лаборатория билан ётоқхоналарнинг ҳам ўрнини алмаштирдим. Ҳожатхоналар туркча экан, европача қилдирдим. Синф деворларини…\nТушлик маҳали бўлиб қолди. Йигирма бир йил илгаригидагига ўхшаб қўнғироқ чалинди. Бир зумда қий-чув кўтарилди. Мактабни турли йилларда битириб чиққан меҳмонлар зир югуриб, ошхона қидиришади, бири ётоқхонага, бошқаси эса синфхонага кириб қолади. Ўзимни айтмайсизми? Ошхона қолиб, ҳожатхонага кириб кетибман. Маълум бўлишича, биздан кейин келган директорлардан бири ошхонанинг ўрнини ҳожатхонага айлантирган экан. Бир амаллаб ошхонани топдик. Зиёфат тугагач, директор мактабни тамомлаётган ёшларга қарата нутқ сўзлади:\n— Менинг ёш ўртоқларим! Инсоният маданияти ижодкор кишиларнинг меҳнати билан ривож топади. Ҳар бир маърифатли одам ўзидан олдинги авлодлар бошлаб берган гўзал ва зарур нарсаларни эҳтиёткорлик билан асрайди, сўнгра буларни янада такомиллаштириб, кейинги наслларга топширади. Инсоният маданияти худди эстафетага ўхшайди — у авлоддан авлодга ўтиб боради. Мана бугун сизлар ҳаёт остонасига қадам қўймоқдасиз. Сизлар ҳам ўзингиздан илгари яратилган нарсаларни такомиллаштирасиз-да, сўнгра худди бизга ўхшаб кейинги наслларга узатасиз. Шу тариқа биз маданият тараққиётига ҳисса қўшган бўламиз. Мамлакатимизни тараққиёт йўлидан бошлаб борайлик! Менинг ёш ҳамкасбларим! Агар биз сизга қурувчилик завқини бахш этган бўлсак, ўз бурчимизни шараф билан бажарган бўламиз. Ижодкор қурувчи бўлинг! Ишингизда муваффақият тилайман.\nДиректорнинг нутқи гулдурос қарсаклар билан қарши олинди.\nСўнгра биз «Фахрий кишилар хонаси»ни томоша қилдик. Мактабимиз тарихида бирор арзигулик из қолдирган кишиларнинг расмлари шу хонага қўйилган экан. Бўйи баробар олинган бу суратларнинг остига эгаларининг қилган ишлари ёзиб қўйилибди.\nЁзувларни бирма-бир ўқиб чиққач, кимнинг нима қилиб кетгани бизга равшан бўлди:\nСаидбей: мактабимизда биринчи бўлиб ҳовуз қурдирди.\nЖалолбей афанди: мактаб ўқувчилари учун биринчи бўлиб рақс майдончаси очиб берди.\nМуҳтарам Руҳибей: мактабимизга биринчи бўлиб гимнастика майдончаси қурдириб берди.\nМуҳтарам Нажотибей: мактабимизда биринчи бўлиб боғ яратди.\nМуҳтарам Аҳмад Тенер: мактабимизга биринчи бўлиб яхмалак қурдирди.\nМактабга қанча директор келган бўлса, ҳаммаси тўғрисида шунақа гаплар ёзилган.\nДиректор ўртоғим мен билан хайрлашар экан, бир жойни кўрсатиб деди:\n— Омон бўлгур олдинги директор ҳов ўша жойни футбол майдони қилмоқчи бўлган экан. Ўзинг ўйлаб кўр, дўстим, шу ҳам гап бўптими! Ахир, бу ер олий мактабми ё футбол клубими?\n— Ўзинг нима қилмоқчисан у ерни? — сўрадим ундан.\n— Дарвоқе, билмай турибман, ҳали бирор фикрга келганим йўқ… Шундай бир нарса қуриш керакки… Сен нима деб маслаҳат берасан?\nГапимга кирсанг, сен ўша ерга, мактабимизга директорлик қилган ҳамма одамларнинг ҳайкалини ўрнатиб чиқ. Бу билан сен ҳам уларнинг ҳурматини ўрнига қўйган бўласан, ҳам ёш авлодга ибрат бўлади!\nУ билан хайр-маъзур қилиб, жўнаб қолдим. Ўртоғим менинг таклифимни тўғри маънода тушунган экан, ўша ерга ҳайкаллар ўрнатибди. Охирги директорнинг ҳайкалини ўрнатай деб турганида, бояқиш бошқа ишга ўтиб кетибди. Кейин эшитишимча, унинг ўрнига келган янги директор ҳайкалларни олдириб ташлаб, мачит қуришни буюрибди. Унинг буйруғи билан қурилаётган мачит битганми ё битай деб турганида у бошқа ишга ўтиб кетганми — азбаройи худо, бунисидан хабарим йўқ.\n← Аввалги Аввалги Али Қушчи (видео)\nКейинги → Кейинги: Дўстлик кутубхонаси. Поэзия (1979-1985)


Ҳиндистонда 50 минг аскар ХХР билан чегарага жойлаштирилди\n28 Iyun 11:18 / Published in Жаҳон\nХитой билан чегарадаги мавқеини мустаҳкамлаш учун Ҳиндистон ўз позитсиясини мустаҳкамлаш учун қўшимча 50 минг аскар жойлаштирди.\nМудофаа вазирлиги учта чегара ҳудудига қўшинлар ва ҳаво кучлари қисмларини жойлаштирди. Умуман олганда, ҳозирда 200 мингга яқин ҳинд ҳарбийлари Хитой билан чегарада тўпланган, бу газета манбаларига кўра ўтган йилга нисбатан 40% га кўпдир.\nНашр манбалари, шунингдек, ХХР яқинда Шимолий ҳарбий қўмондонлиги ихтиёрига Ҳималай тоғ етакларидаги Ҳиндистон билан чегарадаги баҳсли ҳудудларни қўриқлаш учун масъул бўлган қўшимча кучларни юборганлигини хабар қилди. Манбаларда айтилишича, Хитой чегараолди ҳудудларда бункерлар ва аэродромлар барпо этмоқда.\nҲозирча ушбу маълумотга расмий изоҳ берилмаган.\n2020 йил май ойида Ладах тоғли минтақасида икки мамлакат чегарасида қарама-қаршилик юзага келди, натижада тўқнашувлар юз берди ва ҳар икки томон ҳам ўлимга олиб келди. Ҳиндистон ва Хитой ушбу ҳудудга оғир артиллерия, танклар ва самолётларни тортиб олишди. Бироқ, ҳарбий ва дипломатик даражадаги қатор музокаралардан сўнг, 10 феврал куни Пекин ва Нью-Дели ўзаро қўшинларни чегара чизиғидан олиб чиқишни бошладилар.\nTagged under: АВИАЦИЯ, ХИТОЙ, ҲАРБИЙ, ҳарбий хизматчи, ҲИНДИСТОН\nУлуғ Ватан уруши пайтида 15 ёшли бола минада портлади


Лола: “Муаммо – менинг суратларимни томоша қилаётган инсонларнинг ўзида”\nХонанда Лола shok.uz сайтига берган интервьюсида мухлисларни қизиқтирган бир неча саволларга жавоб берди.\nСайт бошловчиси хонандага унинг Шахзода билан муносабати, собиқ турмуш ўртоғининг яқинда бўлиб ўтган никоҳ тўйи, катта танқидга учраган суратлари, “Ўзбекнаво”дан узр сўрагани ҳақида саволлар берган.\nЛола Шаҳзода билан бир вақтлар ёқалашгани ҳақидаги маълумот мутлақо нотўғри эканини қайд этди.\nУндан "Собиқ турмуш ўртоғингизга нечинчи хотин бўлгансиз?", деб ҳам савол беришган.\n"Билмадим. Мен фақат биринчи бўлганман", дея жавоб берган у. Лола яқинда янги оила қурган собиқ турмуш ўртоғига чин дилдан бахт тилаган.\nТомошабинларнинг катта эътирозига сабаб бўлган тармоқлардаги суратлари ҳақидаги саволга эса қуйидагича жавоб берилган: “Мен суратларимда ҳеч қандай ахлоқий жиҳатдан қарама-қаршиликларни кўрмаяпман. Менимча, муаммони суратларимни кўраётган инсонларнинг ўзлари яратишмоқда. Бу уларнинг қандай кўз билан қараётганига боғлиқ. Бу менинг юриш-туришим, менинг тарбиям, дунёқарашим – бунда қандайдир ёмон томонларни кўраётганим йўқ. Инстаграмдаги саҳифамда яна бошқа бир қанча тўғри маъноли, яхши суратларим бор, лекин негадир улар эътибордан четда қолиб кетади. Фикримча, мен кўнглим буюрган бирон ишни қилишдан олдин кимдандир рухсат сўрашим шарт эмас”.\nШунингдек, у бировни муҳокама ёки танқид қилмасликни ўрганиш кераклигини маслаҳат берди.\nЛола “Ўзбекнаво”дан кечирим сўраганини ҳам тан олди: “Мен фақатгина “Ўзбекнаво”дан эмас, балки менинг суратларим ёки хатти-ҳаракатим кимнидир безовта қилган бўлса, ёки кечалари уйқу бермаётган бўлса, барчангиздан узр сўрашга тайёрман!”.\nБундан ташқари, хонанда шахсий ҳаёти, режадаги яккахон концерти ва Райҳоннинг концертига нега бормагани ҳақидага саволларга ҳам жавоб берган.\nЛоланинг 1 март куни “Соғиндим” деб номланган қўшиғининг премьераси бўлиб ўтди.


2020 йил Beeline Uzbekistan учун осон бўлмади, аммо ишонч билан айтишимиз мумкин-ки, биз вақт талаблари ва фаолиятдаги қийинчиликларни енгдик. Ўтган йил давомида кўп ишлар қилинди, ҳали кўп ишлар қилиниши керак! Ва биз аллақачон бу йўналишдаги ишларни бошладик. Янги тарифлар, хизматлар, хизматларни такомиллаштириш ва бошқалар! Биз ўз абонентларимизни қадрлаймиз ва уларнинг оила аъзолари ва дўстлари билан доимо алоқада бўлишларини таъминлаш учун барча ишларни қилишда давом эттирмоқдамиз. Шунга қарамай, айниқса ҳозирда, ҳар доим Интернет майдонида бўлиш жуда муҳим, чунки мамлакатда ва дунёдаги сўнгги воқеалардан хабардор бўлиш, шунингдек, ижтимоий тармоқларда фаол бўлиш бугунги кунда одатий ҳолга айланган.\nБиз ҳар бир қўнғироқ қанчалик муҳимлигини тушунамиз ва шунинг учун янги йил байрамида ёқимли совға орқали абонентларимизни хурсанд қилишга қарор қилдик. Биз хушхабарни баҳам кўришга шошилмоқдамиз - 2021 йил 4-январдан бошлаб "Хабардор бўл" хизмати барча Beeline компанияси абонентлари учун тариф режалари доирасида алоҳида тўлов олинмасдан тақдим этилади!\nЭслатиб ўтамиз, "Хабардор бўл" хизмати - бу абонентга телефон зарядсизланганда ёки тармоқ қамровидан чиққанда, кирувчи қўнғироқлар тўғрисида SMS орқали хабар берадиган хизматдир. Хизмат абонентларга кириш қўнғироғига жавоб бера олмаган бўлсангиз, ким ва қачон сиз билан боғланмоқчи бўлганлиги тўғрисида тўлиқ маълумотни ўз вақтида олиш учун қўшимча қулайликни назарда тутади.\nХизматни ёқиш учун *110*051# қўнғироқ тугмасини босиш кифоя.\n"Хабардор бўл" хизмати билан сиз битта ҳам муҳим қўнғироқни ўтказиб юбормайсиз!


Саид Анвар. Сўлим (ҳажвия) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиСаид Анвар (1962)Саид Анвар. Сўлим (ҳажвия)\nХотинлар фронтида нималар бўляпти, биродарлар? Буларни тартибга чақирадиган, ҳеч бўлмаса икки оғиз панду насиҳат билан ўзига келтириб қўядиган жамият борми, йўқми?\nМана, Носирхон сўлим дўстимиз ишдан келди. Йиқилмай, бир жойи қашқа бўлмай, яна ўз оёғи билан! Хотин бўлса:\n— Сизам уйим-жойим дейсизми, йўқми? — деган дебоча билан сўз бошлаб, халқаро майдонларда рўй бераётган воқеалар, амалга оширилаётган ислоҳотлар ҳақида кенг тўхталиб, уйда уннинг тамом бўлганлигини гап орасида қистириб ўтди. Қишлоқ чеккасида Мунав-варжон ака яхши ун сотаётганини таъкидлади.\nДўстимиз унинг маърузасини тишини чўп билан ковлаганча ғиринг демай эшитди. Ҳатто яқин Шарқда кечаётган воқеалар ҳақида нотўғри позицияда туриб гапирганда ҳам, жанглар мавзуси жангга уланиб кетмасин деб сукут сақлади. Сўнг сўзсиз велосипедини олиб, рулига қопни ташлаб, эшик томон юрди.\nНосирхон серулфат, жа мулозаматли йигит-да! Чойхона олдидан салом бермай ўтиб кетолмади. Ўзлари билан ўзлари бўлиб қолган улфатлари алик олишмаганди, яна қайтиб ўтиб салом берди. Улфатлари ҳам одам — унга эътибор қаратишди.\n— Олиб келасан-да ўша унни, Мунаввар ўлиб қолгани йўқ. Олдин мановини ол! — дея мурувват ҳам қилишди.\nБу ёғига ўз-ўзидан гап қовушиб кетди. Велосипедда юрмай, Камолиддиннинг машинасида бориб, Мунаввар аканикидан ун олиб келадиган бўлишди. Шундай меҳрибончилик бўлгач, пулнинг юзига қараш инсофданми? Олишди, ичишди, велосипедни машинага юклаб, йўлга тушишди.\nШу жойда жиндай англашилмовчилик бўлди: Камолиддин Мунаввар аканикига деб машинасини Носирхонникига ҳайдади. Натижада, андаккина пинакка кетиб қолган Носирхон ўз уйини Мунаввар аканики деб ўйлади. Ҳайдовчи:\n— Носирхон, келдик! — деганди, сесканиб уйғонди.\n— Ҳозир, — деб машинадан тушди ва ўз уйининг дарвозасини очиб, чақира кетди: — Мунаввар ака, ҳов, Мунаввар ака!\nХотини чиқиб келди.\n— Ҳа, келдингизми, дадаси? — деди кўзларини бор бўйича, оғзини ҳам шу қатори очиб.\nДўстимиз хотинини ҳам, унинг гапини ҳам яхши англамай, давом этди:\n— Мунаввар акам борми? Ун керак эди?\n— Э, қанақа Мунаввар ака? Бу ерда нима қилади у? — хотиннинг негадир жаҳли чиқди.\n— Ҳа, бўлмаса бошқа куни келарман, — дея дўстимиз ортига бурилди.\n— Уйга киринг-э! — хотин ўдағайлади.\n— Йўқ, мен эркаги йўқ уйга кирмайман! — деб Носирхон ортига қайтди.\nШу! Арзимаган воқеа, тўғрими? Энди буни хотинлари бир достон қилишибди, бир достон қилишибди — қулочинг етмайди. Шуми инсоф, шуми эрга бўлган ҳурмат!\n← Аввалги Аввалги Саид Анвар. Оловиддин (ҳажвия)\nКейинги → Кейинги: Саид Анвар. «Вредност» (ҳажвия)


Путин Россия-Миср ўйинига бормайди\n18.06.2018 15:38 0 2053\nРоссия президенти Владимир Путин Россия – Миср ўйинини жонли эфирда томоша қила олмайди. Бу ҳақда «Gazeta.ru» хабар бермоқда.\n«Эртага Владимир Путин Минскда бўлади. У ўйинни жонли томоша қила олмаслиги мумкин. Лекин у ҳар қандай шароитда ҳам ўйин ҳақида хабардор бўлиб туради, ҳисобни кузатиб боришга қизиқади», – деган Россия президентининг матбуот котиби Дмитрий Песков.\nШунингдек, Песковнинг айтишича, Путин чемпионат ўйинини томоша қилишга бормайди.\n«Ҳозирча бундай режа йўқ, жадвалда кўрсатилмаган», – деган матбуот котиби.\nРоссия – Миср ўйини 19 июнь куни «Санкт-Петербург» стадионида бўлиб ўтади.\nАввалроқ Виктория Лопирёва (спорт телеканали бошловчиси) Путиндан Россия терма жамоасини қўллаб-қувватлаш учун стадионга келишини сўраган эди.\nСпорт 19/03, 14:13\nСпорт 19/03, 10:50\nСпорт 16/03, 21:09


Қизғин палла, 2020 йил III чорак учун Айланмадан олинадиган солиқ ҳисоб-китобини топширишнинг сўнгги куни! Buxgalter.uz бухгалтерлар томонидан солиқ ва бухгалтерия гуруҳларининг Телеграм-каналларида кўтариладиган саволларга жавобларни тайёрлади:\n- Ҳисобот даврида реализация қилишдан олинган даромад мавжуд бўлмаганда бошқа даромадларга қайси ставка бўйича солиқ солинади?\n- 2020 йилнинг биринчи ярим йиллигида воситачилик фаолиятидан олинган даромад 50 млн сўмни ташкил этди. III чоракда корхона ишламади ва асосий фаолиятдан даромадга эга бўлмади.\nБироқ бошқа даромадлар бўлди:\nбаланснинг валюта моддаларини қайта баҳолашда курсдаги ижобий фарқнинг салбий фарқдан ошиши – 2 млн сўм;\nмолиявий ёрдам (қайтариш асосида) – 20 млн сўм.\n9 ой учун Айланмадан олинадиган солиқ ҳисоб-китобини тўлдирамиз:\nКорхонанинг асосий фаолият турини танлаймиз – “Воситачилик хизматлари кўрсатиш”.\nҲисоб-китобнинг 010-сатри 3-устуни автоматик тарзда тўлдирилади ва 2020 йил биринчи ярим йиллик учун 010-сатрнинг қийматига тенг бўлади. 010-сатрнинг 4-9-устунларида фаолият турлари бўйича реализация қилишдан олинган даромадни тақсимлаймиз.\nБошқа даромадни 1-иловада – 0304, 0310-сатрларда кўрсатамиз. 1-илованинг 030-сатри қиймати Ҳисоб-китобнинг 030-сатрига ўтказилади.\n070-сатрни “Солиқ ставкаси” дастур автоматик тарзда тўлдиради. Бизнинг мисолимизда ставка 25%га тенг.\nКорхона томонидан асосий фаолиятдан ташқари олинган даромадларга ҳисобот (солиқ) даври якунлари бўйича умумий жами даромадларидаги улуши устунлик қиладиган фаолият тури учун белгиланган солиқ ставкалари бўйича солиқ солинади .\nҲисоб-китоб 9 ой учун тақдим этилади. Устунлик қиладиган фаолият тури ҳам 9 ой учун маълумотлар бўйича аниқланади. Ушбу даврда корхона фақат воситачилик фаолияти билан шуғулланганлиги боис, бошқа даромадларга ушбу фаолият тури ставкасини қўллаш лозим – 25%.\nАйланмадан олинадиган солиқ ҳисоб-китоби\nШу жумладан, фаолият турлари бўйича\nВоситачилик хизматлари кўрсатиш\nТоварлар (хизматлар)ни реализация қилишдан олинган даромад\nЭлектрон ҳисобварақ-фактураларни расмийлаштириш чоғида реализация сифатида қаралмайдиган даромадлар\nТоварларни (хизматларни) текинга беришдан кўрилган зарарлар\nРеализация сифатида қараладиган даромадлар (Ҳисоб-китобга 1-илованинг 020-сатри)\nФаолият турлари бўйича даромаднинг товарларни (хизматларни) реализация қилишдан жами даромадларидаги салмоғи, фоизда\nРеализация сифатида қаралмайдиган даромадлар (Ҳисоб-китобга 1-илова 030-сатр)- жами\nСолиқ солинадиган жами даромад (010-сатр + 011-сатр + 012-сатр + 030-сатр)\nулардан, жорий солиқ даврининг I чораги учун солиқ солинадиган жами даромад (I чорак учун Ҳисоб-китобнинг 040-сатри)\nСолиқ солинадиган жами даромаднинг камайтирилиши (Ҳисоб-китобнинг 2-иловасининг 010-сатри)\nСолиқ солинадиган база – жами (040-сатр – 050-сатр)\nТузатиш киритилган солиқ ставкаси, фоизда (Ҳисоб-китобнинг 4-иловасининг 040-сатри ёки 5-иловасининг 070-сатри)\nАйланмадан олинадиган солиқ суммаси – жами (060-сатр х 080-сатр), шу жумладан:\nСолиқ даврида (календарь йил) корхонада реализация қилишдан олинган даромад мавжуд бўлмаганда, вазиятда келтирилган бошқа даромадларга 4% ставка бўйича солиқ солинади .\nБунинг учун 4-устунда ИФУТ коди бўйича ўзингизнинг асосий фаолият турингизни танланг – “Воситачилик хизматлари кўрсатиш”. Ҳисоб-китобнинг 070-сатрида ушбу фаолият турига тўғри келадиган солиқ ставкаси акс эттирилади (25%). Ушбу фаолиятдан даромадлар мавжуд эмаслиги боис, 080-сатрда “Тузатиш киритилган солиқ ставкаси” автоматик тарзда акс эттирилади – 4%.\nРеализация сифатида қараладиган даромадлар (Ҳисоб-китобнинг 1-иловасининг 020-сатри)\n- Нима учун Ҳисоб-китобнинг 0401-сатрида I чорак учун даромадни кўрсатиш лозим?\n- Ҳа, ҳақиқатан, 0401-сатрда I чорак учун солиқ солинадиган жами даромад кўрсатилади (I чорак учун Ҳисоб-китобнинг 040-сатри). Ушбу қўшимча сатр фақат 2020 йилда керак, сабаби 2020 йил 1 апрелга қадар (I чорак) олдинги даврларнинг солиқ имтиёзлари амал қилган. Уларнинг тўғри қўлланилишини аниқлаш учун I чорак учун алоҳида ахборотга эга бўлиш зарурати пайдо бўлди.\n2020 йилда корхонада қуйидаги кўрсаткичлар мавжуд:\nБиринчи ярим йиллик\n300 млн сўм\n500 млн сўм\n20 млн сўм\n30 млн сўм\n50 млн сўм\n220 млн сўм\n330 млн сўм\n550 млн сўм


2-тур, 29 сентябрь, соат 23:45\nСерхи Роберто (80)\n25.Дарио Крешич (Д)\n90+4' Ўйин якунланди. "Барселона" - "Байер" - 2:1. Каталонияликлар 4 очко билан гуруҳ пешқадамлигини ўз қўлларига олишди\n85' Суарес-Неймар-Ҳаддодий комбинациясидан кейин Мунир "парашют" услубида зарба беришга қарор қилди. Тўп устун ёнидан ўтиб кетди\n82' ГООООЛ! Луис Суарееес, 2:1! Мунир ўнг қанотдан икки ҳимоячидан ўтиб кетди ва уругвайлик ҳужумчига узатма берди. Луис кучли зарба билан тўпни "Бавер" дарвозаси юқори бурчагига "михлади"!\n80' ГООООООЛ! Серхи Роберто, 1:1! Мезбонлар ниҳоят рақиб мудофаасини ёриб ўтишди. Альбанинг узатмасини Мунир дарвоза томон бурди. Лено тўпни қўлидан чиқариб юборди ва Роберто дарвозани ишғол қилди!\n76' Эҳҳҳ, Неймар! ЖАрима майдончаси ичида муваффақиятли зарба бера олмади. Тўп унинг оёғига "ўтирмади".\n76' "Байер"да ўзгариш: Донати ўрнига Роберт Хилберт тушди\n75' Хорди Альбага сариқ карточка берилди\n72' "Барселона"да учинчи ўзгариш: Ракитич майдонни тарк этди. Серхи Роберто ўйинни давом эттиради\n71' Бурчак зарбаси хавфли бўлди. Пике бош билан йўллаган зарбани Лено эгаллаб олди\n70' Хавфли вазият! Ракитичнинг узатмасидан кейин Суарес 11 метрли нукта атрофида тўпни қабул қилди ва зарба берди. Тўп ҳимоячига тегиб, майдонни тарк этди\n69' Суарес офсайдда қолди\n68' Пападопулос сариқ карточка олди. Неймарга нисбатан фол учун\n65' Карим Беларабий майдонни тарк этди. Унинг ўрнига Жулиан Брандт тушди\n65' Вууууҳ! Неймар томонидан йўлланган айланма зарба устун ёнидан ўтиб кетди!\n64' Ҳоқон Чолҳоноғлу сариқ карточкага лойиқ иш қилди. Тўпни қўли билан тўхтатди\n63' "Барселона"да ўзгариш: Сандро Рамирез ўрнига Мунир ал-Ҳаддодий туширилди\n61' "Барселона" бурчакдаги байроқча ёнидан жарима тўпини ўйинга киритди. Германияликлар тўпни майдон марказига қайтаришди\n60' Иньеста жароҳат олди. У майдонни тарк этмоқда. Унинг ўрнига Хорди Альба тушди\n57' Хавфли вазият! Иньестанинг узатмасидан кейин Ракитич 18 метрлардан зарба йўллади. Тўп ҳимоячига тегиб, Неймарга келиб тушди. Бразилиялик футболчининг зарбасидан сўнг тўп дарвоза устуни ёнидан ўтиб кетди!\n54' "Байер"да ўзгариш: Чичарито ўрнига Штефан Кисслинг туширилди\n52' Вууууҳ! ҲИмоячиларнинг хатосидан сўнг Ракитич Рамирезни яккама-якка вазиятга чиқариб юборди. Унинг зарбаси олис устун ёнидан ўтиб кетди\n51' Матьё чап қанотдан дарвоза яқинига узатма берди. Лено тўпни қабул қилиб олди\n50' Вууууҳ! Чичаритоооо! "Барселона"ни кечирди! Меҳмонлар майдон марказида прессинг эвазига тўпни эгаллаб олишди. Беларабий ўнг қанотдан жарима майдончасида очилган Эрнандесга аниқ узатма берди. Мексикалик футболчи деярли бирга бир вазиятда дарвозага аниқ зарба бера олмади!\n48' Иньеста жарима майдончасига узатма берди. Сандро ҳимоячилардан ўтиб кета олмади\n47' Каталонияликлар иккинчи бўлимни анча фаол бошлашди\n' "Барселона" ушбу мавсумда ўтказган 7та ўйиннинг бирортасида биринчи бўлимда гол ура олмай келмоқда\n45+2' Биринчи бўлим якунланди. Ҳозирча "Барселона" - "Байер" - 0:1. Танаффус\n43' Неймар чап қанотдан жарима майдончасига кирди ва икки ҳимоячини чалғитиб, жарима майдончасига узатма берди. Пападопулос тўпни қайтарди\n41' Ракитич йўллаган зарба хавфли бўлди. Лено тўпни эгаллади\n41' Ларс Бендер Неймарни тепиб йиқитди. Сариқ карточка. Дарвозагача 25 метр\n39' Вуууууҳ! Неймарнинг жарима майдончаси ичида йўллаган зарбасидан сўнг тўп рекошет ҳолатида дарвоза устунига тегиб қайтди. Деярли бўш қолган дарвозага Сандро зарба йўллади. Пападопулос чизиқ устидан зарбани қайтарди. Тўп юқорига кўтарилиб, тўр устига келиб тушди....\n37' Неймарга сариқ карточка, симуляция учун! У чап қанотдан икки футболчи орасидан ўтиб, жарима майдончасига кирмоқчи бўлганида йиқилди. Бу иши учун огоҳлантириш олди\n36' Вуууҳ! "Байер" иккинчи голни уриши мумкин эди. Беларабий чап қанотда Пикени алдаб жарима майдончасига кирди ва уни яна бир марта чалғитиб зарба йўллади. Тер Штеген зарбани қайтарди!\n33' "Байер" футболчиси жарима майдончасини ташлаб чиқиб, тўпни тепиб юбориш чоғида ўз ҳимоячисига оёғи билан зарба бериб юборди. Ҳимоячига тиббий ёрдам кўрсатилди\n32' Беларабий қарши ҳужумда олис масофадан зарба йўллади. Тўп устун ёнидан ўтиб кетди\n30' "Байер" футболчилари кучли прессинг уюштираётгани учун мезбонлар ўз ўйинларини йўлга қўя олишмаяпти\n28' Чичарито тўп билан олдинга ўтди ва жарима майдончасига яқинлашиш чоғида чап қанотдан ёрдамга келган шеригига узатма берди. Ноаниқ. Маскерано тўпни эгаллаб олди\n25' Ўтказиб юборилган голда Тер Штегеннинг айби катта. У ўз дарвозабон майдончасида ҳукмрон бўлиши керак\n22' ГООООЛ! Пападопулос, 0:1! Беларабий бурчак тўпи ишлади. Чалханоглу етказган узатмага Пападопулос дарвозабон майдончаси ичида бош билан зарба бериб, дарвозани ишғол қилди!\n19' Вууууҳ! "Байер" 2та ўта хавфли қарши ҳужум ташкил қилди. Ҳар иккала сафар Кампл жарима майдончаси ичида тўпни қабул қилди зарба йўллади. Дастлаб тўп олис устун олдидан ўтиб кетган бўлса, иккинчисида ҳимоячи зарба йўлига ғов бўлди\n18' Хавьер Эрнандес тўп билан ўнг қанотдан жарима майдончасига кириб келди ва шерикларига узатма берди. Мезбонлар тўпни эгаллаб олишди\n15' Иньеста Суаресни бирга бир вазиятга чиқаришга ҳаракат қилди. Лиус тўпга бироз ета олмади. Дарвозабон эгаллаб олди\n14' Нисбатан очиқ ўйин намойиш этилмоқда. Фақат жамоалар хатога кўп йўл қўйишмоқда\n10' Вуууҳ! Сандро Рамирез бирга бир вазиятга чиқиб, дарвозани ишғол қила олмади. Бернд Лено жамоасини қутқарди\n8' Олис масофадан белгиланган жарима зарбасини Чалханоглу ўйинга киритди. Майдон эгалари тўп ўйинга киритилаётган пайтда бараварига олдинга ҳаракат қилиб, сунъий офсайдни юзага келтиришди\n5' "Барса"нинг хавфли ҳужуми. Неймарнинг узатмасидан кейин Ракитич жарима майдончаси ичида бош билан зарба йўллади. Лено тўпни эгаллади\n2' Мезбонларнинг қарши ҳужуми. Ракитичнинг узатмасидан кейин Суарес офсайдда қолди. Акс ҳолда бирга бир вазиятга чиқаётганди Луис\n1' Вууууҳ! Биринчи дақиқадаёқ "Байер" хавфли вазиятни юзага келтирди. Ўнг қанотдан етказилган узатмага Чичарито дарвозага яқин масофадан зарба берди. Тер Штеген "Барса"ни қутқарди!\n' Жамоалар "Камп Ноу" майдонига чиқиб келишди. ЕЧЛ мадҳияси янгради\n' Европа чемпионлар лигасининг 2-тури старт олмоқда. "Е" гуруҳидан ўрин олган "Барселона" ва "Байер" жамоалари ўртасидаги ўйинни матнли онлайн трансляция шаклида эътиборингизга ҳавола қиламиз


Ð¡Ð°Ð²Ð¾Ð»-Ð¶Ð°Ð²Ð¾Ð± ( 105457 marta o'qilgan) Chop etish\nJaviK 29 Iyun 2010, 13:36:38\nAssalomu Alaykum Aziz forumdoshlar netda bir mavzu qidirayotib, bir saytda shifokorga savol berilgan va shifokor javob bergan, savollarni o`qib ko`pchiligimiz hayotimizda duch keladigon savollar ham bor ekan shunga qarshiliklar bo`lmasa shu mavzuda joylab boraman. Manbaa: doctor.uz\nJaviK 29 Iyun 2010, 13:38:24\nJaviK 29 Iyun 2010, 13:39:36\nЛарастамол таблеткаси тсғрисида маълумот беринг илтимос қайси касалликка қарши ишлатилади?\nЖавоб:Лараяетамол асосан оғриқни қолдирувчи ва ҳароратни туширувчи модда, сллиғланишга қарши десрли таъсир ксрсатмайди. Лараяетамол алоҳида модда сифатида ишлаб чиқарилади ва қслланади. Ледиатрлар ҳозирги кунда параяетамолни кенг қсллашади, улар бу моддани болалар учун снг зарарсиз деб ҳисоблашади, лекин давомли қслланганда жигарга салбий таъсир ксрсатиши, аллергик жараёнларни пайдо қилиши мумкин. Лараяетамол панадол , панадол солюбил номлар билан чиқарилади, ҳамда колдрекс таблеткаларини таркибига киради.\nShoxruh Mirzo 02 Iyul 2010, 16:43:34\nBismillohir rohmanir rohiym! As-salomu alaykum barchaga! Hullas savolim quyidagicha, (bu savolni salomatlik bo'limiga yozmoqchidim aslida) (dovleniya) qon bosimi 120/50 yoki 55 bo'lsa bu ko'rsatkich qanday? Agar tushgan bo'lsa ko'tarish uchun nima qilish kerak va nimalar tavsiya etiladi? Javoblar uchun oldindan rahmat!\nP/S: Aniqroq ma'lumot beringlar iloji bo'lsa...\nJaviK 02 Iyul 2010, 21:43:24\nҚон босими — хафақонлик\nТомирларда қон маълум бир куч билан оқади, бу қон босими деб аталади. Одатда қон босими 140 га 90 ксрсаткич атрофида ва ундан сал камроқ бслади. Қон босими турли хил сабабларга ксра кстарилиши ёки пасайиши мумкин, бу тана ҳолатига маълум даражада таъсир қилади.\nАгар киши ҳасжонланса, асабийлашса ёки хафа бслса, қон босими кстарилиши мумкин ва бироздан сснг сна асли ҳолига қайтади. Бу меъёр ҳисобланади. Лекин, баъзиларда қон босими аслига қайтмайди, узоқ вақт давомида меъёрдан юқори бслади, бу хафақон, съни гипертонис касаллигидан далолат беради.\nХафақон касаллиги ёши ва жинсидан қатъий назар, ҳар қандай одамда пайдо бслиши мумкин. Ксп ҳолларда (95%) хафақон касаллигининг келиб чиқиш сабаблари аниқ бслмайди ва белгилари кузатилмайди. Аши катта одамларда, буйрак ёки қанд касалликлари билан оғриган кишилар бу дардга дучор бслишлари сҳтимоли юқорироқ бслади.\nБаъзилар бош оғриғи, бош айланиши ва чарчоқни қон босимининг ошиши натижасида келиб чиқади деб сйлайдилар. Аслида бундай ҳолат тушкунликка тушиш, мушаклар зсриқиши, камқонлик, сувсизланиш, айни ёз фаслидаги жуда иссиқ ҳарорат ва бошқа сабаблар натижасида юзага келиши мумкин. Хафақон касаллиги назорат қилинмаса ва вақтида даволанмаса инсульт, юрак хуружи, юрак ёки буйрак фаолистининг бузилишига олиб келади. Қон томирларга ҳам зиён етказади. Буни автомобил ғилдирагидаги балонга схшатиш мумкин: балонни қанча ксп дамлаб, босимни оширсангиз, у шунчалик тез ейилади. Қон томирларда ҳам худди шундай: босим қанча юқори бслса, қон томирларга шунчалик ксп зиён етади.\nХафақон касаллиги ксп ҳолларда бир умр давом стади. Беморлар доим дори-дармонлар ичиб туришлари лозим бслади. Шунинг учун, снг схшиси, касалликнинг олдини олиш лозим, бунинг учун сса доим соғлом турмуш тарзига амал қилиб сшаш керак.\nJaviK 02 Iyul 2010, 21:45:42\nБош оғриғи хакида маълумот беринг\nБош оғриғи, яефалгис — калла сусги гумбази соҳасидаги оғриқ; турли касалликларнинг снг ксп учрайдиган белгиларидан бири. Мис пардалари ва томирлари, калла сусгининг юзадаги тсқималарида жойлашган оғриқ реяепторларига таъсир стиши натижасида рсй беради.\nJaviK 02 Iyul 2010, 21:47:32\nТиш оғриги даволари тсғрисида маълумот беринг маълумот учун раҳмат\nТиш чириши, кариес — тиш қаттиқ тсқималарининг зарарланиши; тиш смали ва (дентин)нинг аста-секин емирилиб, ковак ҳосил бслиши. Дастлаб тиш смали хиралашиб, ғадир-будирлашади, оқиш ёки сарғимтир доғ пайдо бслади, кейинчалик бу жой юмшаб қолади, бунга юза кариес дейилади. Бунда тиш чстка билан тозаланганда, ширин, нордон нарсалар ейилганда оғрийди. Кариес коваги секин-аста чуқурлашиб, смалдан дентинга стади, буни срта кариес деб аталади. Кариес жараёни дентин тсқимасининг ичига стиши натижасида чуқур кариес вужудга келади; бунда тиш ковагига овқат кириши, иссиқ, совуқ таъсир стиши билан кучли оғриқ пайдо бслади. Тишдаги нуқсонлар ва унда ҳосил бслган ковакларни махсус пломба материаллари қсйиб даволаш. Бу материаллар тиш шакли ва функяиссини тиклашдан ташқари, тиш ковагидаги микроорганизмларга антисептик таъсир ксрсатади. Т. Л. Бир неча босқичда олиб борилади; олдин тиш ковагига осонлик билан олинадиган вақтинчалик пломба ёки сунъий дентин, даволаш охирида сса доимий пломба қсйилади.\nJaviK 02 Iyul 2010, 22:00:08\nСавол 8 ойлик болани оғирлиги қанча бслиши керак? Кам бслса қандай ошириш мумкин?\n7-8 ойлик болани оғирлиги 9 кг. Бслиши керак. Бир кунлик овқатланиши. Соат 6.00 да — кскрак сути. Соат 10.00 да — 150 г - сзилган гуручли бстқа, 1/2 - тухум сариғи 50 г - мевали пюре Соат 14.00 да - 50 мл — шсрва, 150/20 г - қийма билан аралаш картошка пюреси 5 г — нон, 30 мл - кисел. Соат 18.00 да - 150 мл кефир, 30 г — творог, 5 г - печенье Соат 22.00да — кскрак сути. Бу тахминий меню, уни қсллашдан олдин педатр-шифокор билан маслаҳатлашишингиз лозим.\nJaviK 02 Iyul 2010, 22:04:22\nОйимларда қонлари қуйуқ ва танада қон босим бор. Қандай табиий усул билан қонни суюлтирса ҳамда ортиқча босимни нормалаштирса бслади?\nКатта ёшдаги одамларда қонни қуюқлашиш ва уни натижасида қон босимини ортиши хавфлидир. Ҳатто инсульт асоратларига олиб келиши мумкин. Шунинг учун Коагулограмма — қон таҳлилини стказиш зарур ва невропатолог шифокорига мурожаат қилиш зарур. Уй шароитида бу касалликни даволаш тавсис стилмайди.\nBelleQizcha 02 Iyul 2010, 22:23:25


Ислом тарихидаги энг буюк қайтариқ – oliymahad.uz\nИслом тарихидаги энг буюк қайтариқ\nАллоҳ таоло бандаларни бир-бирларига зулм қилишдан қайтарди. Зеро, зулмнинг ҳар қандай кўриниши ҳаромдир.\nЗулм икки хил бўлади:\n1. Ўзига зулм қилиш.\nМазкур зулмнинг энг даҳшатлиси Аллоҳ таолога ширк келтирмоқдир. “Албатта ширк энг катта зулмдир”. (Луқмон сураси, 13-оят). Чунки мушрик ҳар қандай шерикдан пок Аллоҳга бир махлуқни тенглаштириб, уни холиқ даражасига кўтарди.\nКатта-кичик гуноҳлар ширкдан кейин турадиган зулм саналади. Банда гуноҳ-маъсиятга қўл уриши билан ўзини дунё-ю охират бадбахтлигига гирифтор қилади ва бу нафсга нисбатан очиқ зулмдир.\n2. Инсоннинг бошқа бировга зулм ўтказиши.\nУшбу зулмнинг ҳаромлиги ҳақида бир қанча ҳадисларни келтириб ўтиш мумкин. Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Зулм Қиёмат кунида зулматларга айланади”. (Бухорий ва Муслим ривоятлари);\nАбу Мусо Ашъарий разияллоҳу анҳудан ривоят: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Аллоҳ таоло золимни маълум вақт қўйиб қўяди. Охири (бир куни) уни (азоб билан) ушлаганида, асло қутулиб кета олмайди”. Сўнг Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам қуйидаги оятни ўқидилар: “Парвардигорингиз (аҳли-эгалари) золим бўлган шаҳарларни ушлаганида, мана шундай ушлар. Унинг ушлаши-азоби аламли ва қаттиқдир”. (Ҳуд сураси, 102-оят; Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nОдамлар орасида адолат ўрнатиш ва зулм-зўравонликларга бутунлай барҳам бериш, шак-шубҳасиз, Исломнинг энг олий мақсадларидандир.\nКўкалдош» ўрта махсус ислом билим юрти талабаси\n606600cookie-checkИслом тарихидаги энг буюк қайтариқno\nОлдингиЁШЛАР ЎРТАСИДА ҲУҚУҚБУЗАРЛИК ВА ЖИНОЯТЧИЛИКНИНГ БАРВАҚТ ОЛДИНИ ОЛИШКейингиАраб тили граматикасини арабларга буюк бобомиз Маҳмуд аз-Замахшарий ўргатган


Бачабозлик фожеаси ёки Афғонистоннинг кундек равшан махфий сири - BBC News O'zbek\nБачабозлик фожеаси ёки Афғонистоннинг кундек равшан махфий сири\nТолибон тузуми қулатилиши ортидан бугунга келиб Афғонистонда бачабозлик кўлами кишининг ақлини шоширадиган даражага етибди.\nБундай хулосага ўтган ҳафта Washinton Post ва Foreign Policy каби қатор нуфузли халқаро нашрларда чоп этилган мақолаларда келинади.\nУларда ёзилишича, ўтган 10 йилдан ортиқроқ вақт бадалида бачабозлик кўлами Афғонистоннинг ушбу муаммо одатий тус олган жануби қолиб, шимоли ва ҳатто, пойтахт Кобулга қадар етиб келибди.\nБирлашган Миллатларнинг экспертлари эса, бачабозлик муаммосининг бугунги кўламини назарда тутишаркан, “Толибон тузуми даврида қонунлар яхшироқ ишлаши”ни эътироф этиш даражасига боришибди.\nУшбу муаммо, ҳаттоки, АҚШ Давлат департаментининг сўнгги йиллик ҳисоботларида ҳам тилга олинади.\nАммо, кишининг ақлини шошириш даражасида дейилганда ҳам, муаммонинг бор кўламига аниқлик киритиши мумкин бўлган ишончли маълумотлар йўқ.\nМаҳаллий инсон ҳуқуқлари фаоллари бунинг сабабини бачабозлик Афғонистоннинг очиқ сири эса-да, унинг “ўта ҳассос ва ошкора гапирилмайдиган” мавзу экани билан изоҳлашади.\nУлар бачабозлик билан кўп одам шуғулланиши, аммо очиқча айтишга келганда, чурқ этиб оғиз очадиганлар деярли топилмаслигини таъкидлашади.\n“Бачабозларнинг ертўлалари бор. Болаларни келтириб ташлайди, тақрибан 40-50 кун, ҳатто, бир йиллаб чиқармайди. Болалардан айримларининг ўлганларига ҳам гувоҳ бўлганмиз, уришган. Мана шу қўмондонларнинг вақтида...Масалан, бир қўмондоннинг иккита-учта бачаси бор эди”, - дейди шимолий тахорлик яшовчилардан бири Би-би-си Ўзбек Хизмати билан суҳбатида.\nАфғонистонда қадим бачабозлик анъанасининг авж олишига сабаб бўлаётган омиллар эса, бугун қонунсизлик, қашшоқлик ва қурол кучининг ҳукмронлиги каби уч сўзда жам бўлади.\nForeign Policy журнали, ҳаттоки, 2002 йилда чоп этилган айрим мақолаларга таяниб, 90-йиллар бошларида Толибоннинг қудратга келишига ҳам айнан бачабозлик ҳолларидан нафрат сабаб бўлгани ҳақида сўз юритади.\nАгар, ушбу журналда босилган сўнгги мақола тафсилотларига таянилса, бачабозлик бугунга келиб, Афғонистоннинг аксарият ҳудудларида маълум бир тартибга ҳам тушиб улгурибди.\nАксарият бачалар қудратли эркак ҳамроҳларининг ярим расмий ёрдамчиларига айланишган, деб ёзилади ушбу мақолада.\nАён бўлишича, бугун Афғонистонда салмоқли сондаги ҳукумат, полиция мулозимлари ва ҳарбийлар бача тутишади.\nЎтган ҳафта чоп этилган мақола муаллифларига кўра, бачабозлик минглаб қурбонларини бир умрга руҳан майиб қилиш билан бирга, Афғонистоннинг рисоладагидек бир давлатга айланишига ҳам имкон бермайдиган муаммо кўринишини олган.\nАммо, шунга қарамай, муаллифларнинг бирдек эътироф этишларича, бачабозликнинг олдини олиш йўлида на-да халқаро ҳамжамият ва на-да афғон ҳукумати деярли бир иш қилган.\nКатта сондаги афғон болалари эса, бачабозлик муаммоси қаршисида ожиз ва ҳимоясиз қолишмоқда.\nБи-би-си Ўзбек Хизмати ҳам Афғонистон учун ўзбек тилидаги махсус дастурининг бу ҳафталик “Сўз Сизга” барномасини ушбу муаммога қаратди.\nБарномани тўлиқ тинглаш учун плейерни ўйнанг.\nКатталарни боқаётган болалар\nИсломий юртда нега ўғил болалар жинсий таҳқирланмоқда?


ЎзА - Ўзбекистонда қорайтирилган ойнали автомашинада юришга рухсат этилдими?\n24.03.2018 18:36:22 Чоп этиш версияси\nЎзбекистонда қорайтирилган ойнали автомашинада юришга рухсат этилдими?\nСўнгги пайтларда Тошкент кўчаларида ойналари қорайтирилган автомобиллар тез-тез кўзга чалинмоқда. Бу ҳолатни кўрган ҳамшаҳарларимизда “Қорайтирилган ойнали уловда ҳаракатланиш мумкин бўлдими?” деган савол туғилмоқда.\nЙҲХБ ходимларининг www.uza.uz сайтига берган маълумотларига кўра Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодексининг 126-моддасида қорайтирилган ойнали автомобилда ҳаракатланиш тақиқлангани кўрсатилган ҳамда қоидани бузган ҳайдовчига нисбатан транспорт воситаси вақтинчалик сақлаш жарима майдонига эвакуация қилинади.\nҚоидани бузиш энг кам иш ҳақининг 1 баробари билан жазоланади. Агарда вазият яна такрорланса, жарима энг кам иш ҳақининг 2 баробарида белгиланади. Ушбу қоида Ўзбекистон ҳудудида ҳаракатланувчи барча автомобиль эгаларига тегишли. Жорий йилда 170 дан ортиқ мана шундай қоида бузиш ҳолатлари содир этилган.\nҚўшни давлатдан ўз машинасида ташриф буюрган сайёҳлар ҳам мазкур қоидага амал қилишлари лозим. Ўзбекистон Республикаси чегарасида мамлакатга кириб келаётган хорижий автомашина эгасига ушбу қоидалар биринчи галда огоҳлантирилади ва тушунтирилади. Агар қоида бузилган тақдирда ҳайдовчига нисбатан тегишли чора кўрилади.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон ҳудудидаги элчихоналарга тегишли уловлар мазкур қоида билан чекланмаган.