07:56 / 06.02.2017 | shuhrat | 5129\nАссалому алайкум! Бир жавобда “суннати муаккада вожибдан кейинги даражада туради. Масалан, жамоат билан намоз ўқиш. Бунга амал қилмаса гуноҳкор бўлади” дейилган. Мен кўпинча номозларни ёлғиз ўқийман, шунга гуноҳкор бўлишим мумкинми?\nعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِي اللهُ عَنْهُ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَي الله عَلَيْهِ وَسَلَّم قَالَ: مَنْ غَدَا إِلَى الْمَسْجِدِ أَوْ رَاحَ أَعَدَّ اللهُ لَهُ فِي الْجَنَّةِ نُزُلًا كُلَّمَا غَدَا أَوْ رَاحَ. رَوَاهُ الشَّيْخَانِ\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким эртами-кечми, масжид томон борса, Аллоҳ таоло унга ҳар эрта ва кеч юрганида жаннатдан манзил тайёрлайди», дедилар».\nШарҳ: Демак, инсоннинг жаннатдаги манзили, мартабаси масжидга боришига қараб бўлади. Мўмин банда ҳар сафар масжидга боргани сабабидан Аллоҳ таоло унга жаннатда манзил тайёрлайди. Қанча кўп борса, жаннатдаги мартабаси шунча ортиб бораверади. Шундан аён бўладики, масжидга оз борган одамнинг жаннатдаги мартабаси ҳам оз бўлади. Энди масжидга бормаган одамнинг мартабаси қай даражада бўлиши мумкин? Шунинг учун эртаю кеч масжидга қатнаб, у ерда жамоат билан намоз ўқишга ҳаракат қилаверишимиз лозим.\nوَعَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَي الله عَلَيْهِ وَسَلَّم قَالَ: سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللهُ فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ: الْإِمَامُ الْعَادِلُ، وَشَابٌّ نَشَأَ فِي عِبَادَةِ رَبِّهِ، وَرَجُلٌ قَلْبُهُ مُعَلَّقٌ فِي الْمَسَاجِدِ، وَرَجُلَانِ تَحَابَّا فِي اللهِ اجْتَمَعَا عَلَيْهِ وَتَفَرَّقَا عَلَيْهِ، وَرَجُلٌ طَلَبَتْهُ امْرَأَةٌ ذَاتُ مَنْصِبٍ وَجَمَالٍ فَقَالَ إِنِّي أَخَافُ اللهَ، وَرَجُلٌ تَصَدَّقَ فَأَخْفَى حَتَّى لَا تَعْلَمَ شِمَالُهُ مَا تُنْفِقُ يَمِينُهُ، وَرَجُلٌ ذَكَرَ اللهَ خَالِيًا فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ. رَوَاهُ الْخَمْسَةُ إِلَّا أبَا دَاوُدَ\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ таоло етти кишини Ўз соясидан бошқа соя йўқ Кунда соясига олур: одил имом, ўз Роббиси ибодатида ўсган ёш, қалби масжидларга боғлиқ киши, Аллоҳ йўлида бир-бирини яхши кўриб, Аллоҳ учун жам бўлиб, Аллоҳ учун ажрашадиган икки киши, мансаб ва ҳусн-жамол эгаси бўлган аёл ўзига чақирганда «Мен Аллоҳдан қўрқаман» деган одам, садақани махфий қилиб, ҳатто ўнг қўли қилган садақани чап қўли билмай қолган одам ва холи қолиб, Аллоҳни эслаганда кўзидан ёш оққан одам», дедилар».\nШарҳ: Аллоҳнинг соясидан ўзга соя йўқ Кун – Қиёмат кунидир. Қиёмат кунида иссиқ шиддатли бўлиб, ҳамма ўзи учун соя излаб қолади. Ўшанда Аллоҳнинг соясидан ўзга соя бўлмайди. Аллоҳнинг соясига эса ҳамма ҳам ўзини ололмайди. У Зот Ўзи хоҳлаган бандаларинигина Ўз соясига олур. Ушбу ҳадисда ана шу даҳшатли Қиёмат кунида Аллоҳ Ўз соясига оладиганлардан етти тоифанинг зикри келмоқда:\n1. «Одил имом». Намозда имом бўладиган киши имом деб аталиши ҳаммага маълум. Исломий истилоҳда намознинг имомлиги «кичик имомлик» дейилади. Ислом давлати бошлиғи эса «катта имомлик» ҳисобланади. Ўз навбатида Ислом динида имомнинг ҳам, ҳокимнинг ҳам адолатли бўлиши талаб қилинади. Айниқса ҳукмдорлар ҳар бир ишда адолатли бўлишга тарғиб этиладилар. Ушбу ҳадис ҳам ана шу тарғиблардан бир намунадир. Унда адолат билан ҳукм юритган мусулмон ҳукмдор Қиёмат куни, Аллоҳнинг соясидан бошқа соя бўлмаган пайтда Аллоҳ Ўз соясига оладиган бахтиёр кишилардан бўлиши таъкидланмоқда. Бу давлат бошлиғидан ташқари, ҳар бир мусулмон жамоага бошлиқ бўлган шахсга ҳам тегишлидир. Кишилар ҳаётида раҳбарнинг тутган ўрни муҳим эканлиги учун ҳам одил имом етти тоифа ичида биринчи бўлиб зикр қилинмоқда. Ҳукмдор одил бўлса, табиийки, жамиятда золимлар, жиноятчилар, ёмонларга ўрин қолмайди. Имоми одил бўлган жамиятда тинчлик, омонлик, яхшилик ҳукм суради.\n2. «Ўз Роббиси ибодатида ўсган ёш». Инсоннинг ёшлигида қилган тоат-ибодати алоҳида таҳсинга сазовордир. Қариб, ҳеч нарсага ярамай қолганида ноилож ўзини ибодатга уриш бир бошқа, ёшлик ғурурини енгиб, турли орзу-ҳавас ва шаҳватларни, ҳавойи нафсни енгиб, тоат-ибодатни мукаммал қилиш бир бошқа! Ҳақиқий қаҳрамонлик аслида мана шудир. Асл тақводор, асл парҳезкор киши ёшликдан ҳалол ва тоат-ибодат ила ўсган одамдир. Ёшлигида қилганини қилиб олиб, қариганда сўфи бўлиб олганларнинг тақвоси ямоқ тушган чопонга ўхшайди. Шунинг учун ҳам Исломда ёшликдан тоат-ибодат билан улғайишга катта аҳамият берилади, болаларни балоғатга етмай туриб, ибодатга ўргатишга тарғиб қилинади. Ушбу ҳадиси шарифда ёшлигидан Аллоҳнинг ибодати ила вояга етган кишиларга қиёмат куни Аллоҳнинг соясидан жой ваъда қилиниши ҳам бежиз эмас. Демак, Қиёмат куни – Аллоҳнинг соясидан бошқа соя йўқ куни Аллоҳ таолонинг соясидан жой олишни хоҳлаганлар ёшлик чоғлариданоқ Аллоҳнинг ибодатини канда қилмай борсинлар. Ота-оналар фарзандларига яхшиликни раво кўрсалар, уларни ёшликдан Аллоҳнинг ибодатида ўстирсинлар.\n3. «Қалби масжидга боғлиқ киши». Ушбу ҳадиси шарифнинг мана шу бобда келтирилишининг асл сабаби ҳам унда ушбу жумланинг борлигидир. Унда инсонларнинг қалби масжидларга боғлиқ бўлиши қанчалар фазилатли эканлиги баён қилинмоқда. Яъни кўнгилнинг масжидларга боғлиқ бўлиши аслида унда масжидларга бўлган муҳаббатнинг кучлилигидандир. Бундай одам ҳеч қачон масжиддан қолмайди, ҳаётини, ибодатини масжидларсиз тасаввур қила олмайди. Бир марта масжидга бориб, намозини ўқиб чиққанидан кейин янаги намозга интизор бўлиб туради. Бундай одам катта шарафга эга бўлади. Қиёмат куни – Аллоҳнинг соясидан бошқа соя қолмаган Кунда Аллоҳ таолонинг соясидан паноҳ топиш бахтига муяссар бўлади! Ана шундай бахтга эришиш учун қалб масжидларга боғланса, бас! Доимо жамоат намозларига қатнаб турилса, бас! Ушбу ҳадиси шарифга биноан, Аллоҳ таоло ундай кишини Қиёмат куни албатта Ўз соясига олади.\n4. «Аллоҳ йўлида бир-бирига муҳаббат қўйиб, Аллоҳ учун жам бўлиб, Аллоҳ учун ажрашадиган икки киши». Дунёда кишилар турли нарсалар, мақсадлар юзасидан ўзаро муҳаббат, дўстлик-биродарлик ришталарини боғлайдилар. Кимлардир шахсий манфаат юзасидан, кимлардир иш, ҳизб, мол-дунё юзасидан дўстлашадилар. Аммо Исломда ҳақиқий биродарлик, ўзаро муҳаббат Аллоҳ учун бўлади. Мусулмон киши ўз биродарига Аллоҳ учун муҳаббат қўяди. Аллоҳ розилигини истаб, унга кўмак беради, яхшилик соғинади, биродар тутинади. Мусулмон киши ўз биродарини Аллоҳ учун севади, Аллоҳ учун ҳурмат қилади, Аллоҳ учун қадрлайди. У билан бўладиган ҳар бир иш Аллоҳ учун бўлади. У ўз биродари билан Аллоҳ учун жам бўлиб, Аллоҳ учун ажрашади. Агар икки мусулмон ана шу ҳолатда бир-бирига муҳаббат қилса, бу муҳаббатлари уларни охиратда улкан бахтга эриштиради. Қиёмат куни уларнинг ҳар иккиси ҳам Аллоҳ таоло соясида паноҳ топишга муяссар бўладилар. Шунинг учун ҳам биз, мусулмонлар ўзаро Аллоҳ учун муҳаббат қилишга одатланишимиз, бир-биримиз билан Аллоҳ учун жам бўлиб, Аллоҳ учун ажрашишимиз лозим.\n5. «Мансаб ва ҳусн-жамол эгаси бўлган аёл ўзига чақирганида «Мен Аллоҳдан қўрқаман», деган одам». Аллоҳ таолодан қўрқиб, ўз шаҳватидан кечиш улкан фазилатдир. Гуноҳ ишдан қўрқиб, ўзини четга олиш, охират азобидан чўчиб, ўзининг оний лаззатидан кечиш катта жасорат. Аллоҳ таоло бундай бандани муносиб тақдирлайди. Мансаб ва ҳусн-жамол эгаси бўлган аёл ўзи чақириб турганида, фақат Аллоҳ таолодан қўрқиб, уни рад этиш улкан қаҳрамонликдир. Аллоҳ таоло аввало мазкур қаҳрамонликни қилган одамни қиёмат куни Ўз соясига олади. Қолаверса, Ўзи учун кечилган оний лаззатни жаннатдаги абадий ҳалол лаззат билан алмаштиради. Биз, мусулмонлар бундай мардликка ҳамиша тайёр туришимиз, ёшларимизни ҳам шу руҳда тарбиялашимиз лозим.\n6. «Садақани махфий қилиб, ҳатто ўнг қўли қилган садақани чап қўли билмай қолган одам». Исломда хайр-садақа қилишга, шу йўл билан бева-бечора, етим-есирларга иқтисодий ёрдам беришга қаттиқ тарғиб қилинади. Шу билан бирга, садақанинг махфий бўлиши марғуб саналади. Ана ўшанда садақа риёдан холи бўлади. Энг муҳими, садақани олаётган киши хижолат бўлмайди, садақа Аллоҳ таолонинг розилиги учунгина бўлади. Ҳадиси шарифда бу маъно ажойиб услубда баён қилинмоқда – садақани махфий қилган киши «ўнг қўли қилган садақани чап қўли билмай қолган одам» деб васф қилинмоқда. Бу эса садақа қанчалик махфий бўлса, шунчалик яхши эканлигига далолатдир. Аввалги пайтларда мусулмонлар шундай қилганлар. Мискинлар, камбағаллар, бева-бечоралар ўзларига қилинган хайр-садақадан хурсанд бўлиб, Аллоҳга шукр айтганлар, «Аллоҳ садақа берганларнинг ажрини берсин», деб дуо қилганлар. Чунки садақа қилган одам кимлигини била олмас эдилар. Биз ҳам шундай бўлишга ҳаракат қилишимиз лозим. Хайр-садақа Аллоҳнинг розилиги учун бўлганидан кейин, у ҳар қанча махфий қилинса ҳам Аллоҳ билиб олаверади. Ушбу ҳадиси шарифдан маълум бўладики, Аллоҳ таоло садақанинг махфийсини яхши кўради. Махфий садақанинг мукофоти ҳам улкан бўлади – Қиёмат куни Аллоҳ таолонинг соясидан паноҳ топилади. Ана шу бахтга муяссар бўлишни истаган киши садақани ўта махфий қилишга интилсин. Бу махфийлик ўнг қўли қилган садақани чап қўли билмай қоладиган даражада бўлса, яна ҳам яхши.\n7. «Аллоҳни холи қолиб эслаганида кўзидан ёш оққан одам». Бу ерда тақводорлик риёкорликдан холи бўлиши ҳақида сўз бормоқда. Кишиларнинг кўзига тақводор бўлиб кўриниш жуда ҳам осон. Кўпчилик олдида Аллоҳни эслаб, кўзидан дув-дув ёш тўкадиганлар оз эмас. Лекин ҳақиқий тақводор ёлғиз ўзи қолганда Аллоҳдан қўрқиб, кўзидан ёш тўкадиган одамдир. Ана шундай даражага етган одамгина ҳақиқий тақводор ҳисобланади. Ана шундай даражага етган одамгина Қиёмат куни Аллоҳ таолонинг соясидан паноҳ топиш бахтига муяссар бўлади. Аллоҳ таоло бизларни ҳам ўшандай бандалар қаторида қилсин ва ҳадиси шарифда зикр этилган сифатларга соҳиб бўлишимизни насиб айласин.\nوَعَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَي الله عَلَيْهِ وَسَلَّم قَالَ: الْأَبْعَدُ فَالْأَبْعَدُ مِنَ الْمَسْجِدِ أَعْظَمُ أَجْرًا. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَمُسْلِمٌ\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:«Масжиддан қанча узоқ бўлганнинг ажри шунча улуғ бўлур», дедилар».\nШарҳ: Ушбу ҳадис уйи масжиддан узоқ эканлигини баҳона қилиб, масжидга қатнамай юрадиган кишиларнинг мутлақо хато қилишларини кўрсатади. Уйи масжиддан узоқ одам ўзига берилган фурсатдан фойдаланиб, кўпроқ ажр-савобга эга бўлиши лозим. Масжидга жамоат намозига ёхуд бошқа хайрли ишлар учун келган одамлар ичида кўпроқ савобга эришадигани уйи масжиддан энг узоқ бўлганидир.\nوَعَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَي الله عَلَيْهِ وَسَلَّم قَالَ: مَنْ تَطَهَّرَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ مَشَى إِلَى بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ اللهِ لِيَقْضِيَ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اللهِ كَـانَتْ خَطْوَتَـاهُ إِحْدَاهُمَا تَحُطُّ خَطِيئَةً وَالْأُخْرَى تَرْفَعُ دَرَجَةً. رَوَاهُ مُسْلِمٌ وَالنَّسَائِيُّ وَالتِّرْمِذِيُّ\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким ўз уйида таҳорат қилиб, Аллоҳнинг уйларидан бирига Аллоҳнинг фарзларидан бирини адо этиш учун юриб борса, унинг икки қадамидан бири ила хатоси ўчади, бошқаси ила даражаси кўтарилади», дедилар».\nШарҳ: Бу ҳадиси шарифда яхши ният билан масжид томон босилган ҳар бир қадам беҳуда кетмаслиги ажойиб услубда васф қилинмоқда. Эҳтимол, масжидга жамоат намозига қатнайдиган ҳар бир киши ҳам ўзининг қилаётган амали нақадар улканлигини тасаввур эта олмас. Агар ҳақиқатда тасаввур эта олмаса, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ушбу ҳадиси шарифлари ила яхшилаб танишиб олсин. Ундай одам масжидга жамоат намози ўқиш учун бориш ниятида таҳорат қилиб, биринчи қадамини босиши билан бир гуноҳи ювилади, иккинчи қадамини босиши билан даражаси бир поғона кўтарилади. Масжидга етиб боргунича ҳар қадамда даражаси кўтарилиб бораверади. Таҳорат ва намоз учун бериладиган савоблар, кечириладиган гуноҳлар алоҳида бўлади. Шунингдек, даражалар масаласи ҳам ўзига яраша бўлади. Демак, фарз намозларни доимо масжидда, жамоат ила адо қилишга уринишимиз, иложи борича масжид томон босадиган қадамларимизни кўпайтиришимиз лозим. ("Ҳадис ва Ҳаёт" китобидан). Валлоҳу аълам!\nҚўлни икки рамзи қилиб расмга тушиш\nСурани тасғир қилиш\nшайҳ мақоми қандай инсонга берилади


АҚШда фаоллар қора танли йигитнинг полициячилар томонидан ўлдирилиши сабабли халқаро аэропортни тўсиб қўйишди\n22:46 / 24.12.2015\nАҚШнинг Миннеаполис халқаро аэропорти терминали қора танли фуқароларнинг ҳуқуқларини ҳимояловчи Black Lives Matters ташкилотининг бир неча юз фаоллари томонидан тўсиб қўйилди, деб хабар бермоқда USA Today нашри.\nНорозилар ўтган ойда полициячилар томонидан отиб ўлдирилган, Миннеаполисда яшаган 24 ёшли қора танли Жамар Кларкнинг иши бўйича тергов ўтказилишини талаб қилдилар. Фаоллар дастлаб йирик савдо марказларидан бирида йиғила бошладилар, бироқ марказ раҳбарияти намойишни ноқонуний деб топиб, одамларни ҳудудни тарк этишга чақирди. Оломон темир йўл излари бўйлаб аэропорт томонга йўл олиб, у ердаги терминаллардан бирини тўсиб қўйди.\nПолиция бир соат давомида намойишчиларни тарқата олмади, 15 га яқин киши ҳибсга олинди. Тўполон пайтида ҳеч ким жабрланмаган.\nАввалроқ Миннеаполис мэри Бетси Хожес АҚШ адлия департаментининг фуқаролик ҳуқуқлари бўйича бўлимига “очиқ-ойдинлик ва жамоатчилик ишончи йўлида” ушбу воқеа юзасидан федерал тергов ўтказиш илтимоси билан мактуб йўллаганини айтган.\nЖамар Кларк босқинчиликда айбланиб ҳибсга олинган. Бир қатор гувоҳлар, шунингдек, Кларкнинг отаси полициячи унинг ўғлини отиб ташлаганда у қўлкишанларда бўлганини таъкидламоқдалар.


Италияда U-21 Европа чемпионати бўлиб ўтаётганидан хабарингиз борми? / CHAMPIONAT.asia\nИталияда U-21 Европа чемпионати бўлиб ўтаётганидан хабарингиз борми?\nТеглар : U-21 Европа чемпионати\nШу кунларда Италиянинг 6та шаҳрида 21 ёшгача бўлган футболчилар орасида Европа чемпионати бўлиб ўтяпти.\nУшбу мусобақада 12та жамоа қатнашмоқда. Жамоалар тўрттадан уч гуруҳга бўлинган:\n"A" гуруҳи - Италия, Испания, Польша, Бельгия.\n"B" гуруҳи - Германия, Дания, Сербия, Австрия.\n"C" гуруҳи - Англия, Франция, Руминия, Хорватия.\nМусобақага 16 июнь куни старт берилди ва 30 июнга қадар давом этади. Мусобақа низомига кўра, ҳар бир гуруҳ пешқадами ҳамда битта энг яхши кўрсаткич қайд этган иккинчи ўрин соҳиби кейинги босқичга йўл олади. Финал 30 июнь куни Удине шаҳридаги "Дачиа Арена" стадионида бўлиб ўтади.\nҲозирча қуйидаги учрашувлар бўлиб ўтди:\nПольша - Бельгия 3:2\nИталия - Польша 0:1\nСербия - Австрия 0:2\nГермания - Дания 3:1\nРуминия - Хорватия 4:1\nЯхши биласиз, бу ёшдаги Европа чемпионати кўплаб иқтидор эгаларини кашф этиб беради. Шунга қарамай, ҳозир ҳам U-21 қитъа биринчилигида бир нечта номи чиққан футболчилар ҳаракат қилмоқда.\nМасалан, мезбон жамоа Италия таркибида шундай ўйинчилардан Жанлука Манчини ("Аталанта"), Алессандро Бастони ("Парма"), Лоренцо Пеллегрини ("Рома"), Федерико Кьеза ("Фиорентина"), Мойзе Кин ("Ювентус"), Николо Заниола ("Рома") кабилар бор. Федерико Кьеза аллақачон ўз ҳисобига иккита гол ёзиб қўйишга улгурди.\nИспания ёшлар термаси таркибида Фабиан Руиз ("Наполи"), Дани Себальос ("Реал"), Микел Ойарзабал ("Реал Сосьедад"), Пабло Форналс ("Вест Хэм") каби футболчилар ҳаракат қилмоқда.\nШунингдек, Сербия термаси сафида Никола Миленкович ("Фиорентина"), Саша Лукич ("Торино") ҳамда яқинда "Реал" билан шартнома имзолаган Лука Йович тўп тепяпти. Англия таркибидаги Доминик Соланкени ҳам мухлислар яхши билишса керак, у "Борнмут" ҳужумчиси ҳисобланади. Бундан ташқари 2013 йил Ўзбекистон ўсмирлар термасига қарши ўйнаган Ален Халилович Хорватия ёшлар термаси сардори сифатида ҳаракат қиляпти.\nU-21 Европа чемпионати ҳар икки йилда бир марта ўтказиб келинади. Мусобақанинг амалдаги ғолиби Германия ҳисобланади. Бу йилги қитъа биринчилигида кучли тўртликдан жой олган жамоалар келаси йил Токидо ўтказиладиган Олимпиада ўйинлари йўлланмасига эга чиқади.\nРасман: "Эл Класико" номаълум муддатга қолдирилди 29


Гуноҳлар асорати | Ислом Нури\n2689 марта кўрилган\nМўмин биродарлар! Одамлар кечаю кундуз қўл ураётган гуноҳ ва маъсиятлар шахс ва жамият ҳаётида жуда катта асоратлар қолдиради. Зотан, ҳаётнинг тиргаги ва салоҳияти фақат тоатда, Аллоҳнинг амрларига бўйсунишда ва Унинг покиза шариатига муқайяд бўлишдадир. Унинг амридан ҳар қандай бурилиш, Унинг динидан ҳар қандай четланиш ва шайтоннинг чақириғига ҳар қандай эргашиш фақат сароб ортидан кетишдир, бахтсизлик биёбонида саргардон кезишдир. Шундай экан, инсон гуноҳларнинг шу бугун ҳам, шунингдек охиратда Парвардигорига йўлиқадиган кунда ҳам унинг шахсига ва ҳаётига кўрсатадиган таъсирларидан огоҳ бўлмоғи даркор.\nМаъсиятларнинг асоратлари ҳақида сўз юритишдан мақсад уларга шўнғиб кетиш ва Аллоҳ белгилаб қўйган чегараларни бузиб ўтиш оқибатидан огоҳлантиришдир. Аввалгилар айтганидек: «Ёмонликни унга қўл уриш учун эмас, балки ундан сақланиш учун танидим, ёмонликни яхшиликдан ажрата олмаган киши унга тушиб қолади».\nМўмин биродарлар! Қуйида осий ва гуноҳкорлар ўз гуноҳу исёнлари самараси ўлароқ қўлга киритадиган оқибатлардан баъзиларини айтиб ўтамиз:\nБиринчи: Илмнинг унутилиши ва ҳофиза қувватининг сусайиши. Илм аҳли ва толиби илмлар учун бундан кўра оғирроқ ва ёмонроқ жазо бўлмаса керак. Зеро, илм Аллоҳ таоло Унинг тоати билан обод бўлган қалбларга солиб қўядиган нурдир, маъсият эса қалбни ўраб оладиган зулматдир. Нур билан зулмат қандай бириксин?!\nШунинг учун ҳам, ривоят қилишларича, Имом Шофеий раҳимаҳуллоҳ Дорул-ҳижра имоми бўлмиш Имом Моликнинг хузурида ўқиган пайтларида Имом Молик раҳимаҳуллоҳ Шофеийдаги зийраклик, ўткир зеҳнлилик, етук зукколикни кўриб, ғоятда ажабланиб, унга шундай насиҳат қилган эканлар: «Шубҳасиз, мен сизнинг қалбингизга Аллоҳ нурни солиб қўйганини кўраяпман. Энди сиз уни гуноҳлар зулмати билан сўндириб қўйманг».\nИмом Шофеий раҳимаҳуллоҳ толиби илмлар ўртасида ғоят машҳур бўлган қуйидаги байтларида айтадилар:\nКимдир, фалончи фожирлик билан танилганига қарамасдан унинг зеҳн ва ҳофизаси жуда ўткир-ку!, деб айтиши ҳам мумкин.\nУнга айтамизки, сиз Аллоҳ таолонинг Китобини ўқинг, жавобни бериб қўйибди. Аллоҳ азза ва жалла айтади: «(Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам), уларга бир кимсанинг хабарини тиловат қилинг — у кимсага оятларимизни билдирган эдик. Бас, у ўша оятларимиздан четлангач (яъни уларга амал қилмагач), уни шайтон эргаштириб кетиб, йўлдан озувчилардан бўлиб қолди. Агар хоҳласак уни ўша оятлар сабабли (юқори даражаларга) кўтарган бўлур эдик. Лекин у Ерга (яъни молу дунёга) берилди ва ҳавойи-нафсига эргашди. Бас, унинг мисоли худди бир итга ўхшайдики, уни ҳайдасанг ҳам тилини осилтириб тураверади ёки (ўз ҳолига) қўйсанг ҳам тилини осилтириб тураверади» (Аъроф: 175, 176).\nИбнул Қаййим раҳимаҳуллоҳ айтади: «Ушбу оят далилки, Аллоҳ Ўзи берган илми билан ҳамма одамни ҳам юксалтириб қўявермайди. Илм сабабли юксалиш илм берилишидан бошқа алоҳида мартабадир».\nҲар фожирлар бўладики, илм билан довруғи кетган бўлади, лекин унинг илми Аллоҳ ҳузурида ўзига қарши ҳужжат бўлади.\nАзиз толиби илмлар! Умрнинг илм талаб қилиш билан ўтадиган энг азиз кунларида Аллоҳдан тақво қилайлик, бу кунларимизни маъсиятлар гирдобига ташлаб қўймайлик. Билайликки, азоб қамчиси фурсат кутиб турибди.\nИккинчи: Маъсиятларнинг энг катта ва банда учун энг хатарли оқибатларидан бири шуки, улар банда билан Парвардигори ўртасида ваҳшат (узоқлашиш) пайдо қилади, бандани тоатларга ялқов қилиб қўяди, фаҳшу мункар ишларга одатлантиради. Ҳидоят ва раҳмат эпкинларидан баҳраманд бўлмаган қалбни гуноҳлар мастлиги кўр қилиб қўяди. Бундай қалб соҳиби бахтсизлик ва азоб чоҳларига қулаши чорасиздир.\nМўмин биродарлар! Инсоннинг ҳақиқий ҳаёти тоатда ўтказган ҳаётидир, унинг халқларга қуллик қилиш бўйинбоғини бўйнидан ечиб ташлаганини, ернинг жозибадор тортиш кучини енгиб ҳақиқий убудият-бандалик сари юксалганини ҳис қилишидир. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло кофирни ўлик деб атади: «(Улар) жонсиз ўликлардир» (Наҳл: 21). Бунинг муқобилида тоат ва инобат бахтига эришган баъзи обид ва солиҳ зотларнинг сўзларига қулоқ тутинг: «Қалбда шундай лаҳзалар кечадики, мен у лаҳзаларда: «Агар жаннат аҳли мана шундай ҳолатда бўлса, улар жуда катта яхшилик устида эканлар» деб юбораман». Дунёда бир жаннат борки, у жаннатга кирмаганлар охиратдаги жаннатга киролмайдилар. У осий ва фожирлар ундан маҳрум бўлган тоат ва убудият жаннатидир.\nУчинчи: Маъсиятнинг нохуш асоратларидан яна бири – у гангиш ва бахтсизликдир, қалбнинг дунёга берилиб кетишидир, сароб ортидан ҳакиллаб чопишдир, йўл бошида туриб олиб, ҳақ йўлдан оздирадиган шайтонларнинг йўлларига эргашиб кетишдир.\nИмом Бухорий «Саҳиҳ»ида Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бизга бир чизиқ чизиб: «Бу Аллоҳнинг йўли», дедилар. Кейин унинг ўнг ва чап томонига бир неча чизиқлар чизиб: «Булар турли-туман йўллар, улардан ҳар бирининг бошида унга чорлаб турадиган бир шайтон бор», дедилар, сўнг: «Албатта, мана шу Менинг Тўғри Йўлимдир. Бас, шу йўлга эргашинглар! (Бошқа) йўлларга эргашмангизки, улар сизларни Унинг йўлидан узиб қўяр» (Анъом: 153) оятини ўқидилар.\nЗеро, ҳидоят фақат Аллоҳнинг Ўзидандир, «Кимни Аллоҳ ҳидоят қилса, бас, ўшагина ҳидоят топувчидир. Кимни йўлдан оздирса, бас, унинг учун тўғри йўлга йўлловчи бирон дўст топа олмассан» (Каҳф: 17). Аллоҳ таолонинг ҳидоят йўли қилиб қўйган манҳажидан ҳар қандай бурилиш фақат адашиш саҳроларида йўл йўқотишдир, ҳақдан юз ўгирган кофир халқлар дучор бўлган аччиқ самараларни теришдир.\nУламолар сўзларига кўра, инсонга тўртта савол кўндаланг келади. Улар: «Қаердан келгансан?», «Қаерга борасан?», «Нега?» ва «Қандай?» деган саволлардир. Ушбу саволларнинг жавобида ҳар қандай адашиш – инсон ҳаётидаги бахтсизлик ва вайроналикдир. Уларнинг тўғри жавоби эса фақат ҳақ диндадир.\nКофир ғарбнинг воқелигига бир назар солиш, улар яшаб турган мафкуравий бўшлиқ ва ахлоқий таназзулни, инсоннинг ҳайвонийлик даражасига тубанлашиб кетганини кўришнинг ўзи бор ҳақиқатдан хабар беради. Зеро, уларнинг машҳур файласуфларидан бири даъво қилганидек, инсоннинг вужудга келишидан ҳеч қандай мақсад ҳам, ғоя ҳам йўқ экан. Ана шу фалсафа таъсирида ҳозирда Европада кўча-кўйларда ҳам эшакдан фарқсиз, ҳушига келганини қилиб кетаверадиган, худди ҳайвонлардек кун кечирадиган жамоалар пайдо бўлган. Аллоҳ таолонинг мана бу оятлари уларга нақадар мос келади: «Ким Менинг эслатмамдан юз ўгирса, бас, албатта унинг учун танг – бахтсиз ҳаёт бўлур ва Биз уни қиёмат кунида кўр ҳолда тирилтирурмиз» (Тоҳа: 124).\nТўртинчи: Куч-қудратнинг кетиши, душманларнинг ғолиб келиши ва душманлар қалбидан ҳайбатнинг йўқолиши.\nИмом Аҳмад «Муснад»ида Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганлар: «Мен қиёмат олдидан Аллоҳнинг Ўзига шериксиз ибодат қилиниши учун қилич билан юборилдим. Ризқим найзам сояси остида қилинди. Менинг ишимга мухолиф бўлганлар учун хорлик ва хўрлик битилди. Ким бир қавмга ўхшашга уринса, у ўшалардандир».\nМўмин биродарлар! Тарих саҳифалари маъсиятларнинг халқларга таъсири ҳақида энг яхши гувоҳдир. Мана, ислом уммати ўтмишда ғолиб ва азиз уммат эди, куч-қудрати чексиз ва шон-шавкати адоқсиз уммат эди. Лекин, бу уммат Аллоҳнинг амрини зое қилгач, ўз ҳаётидан унинг шариатини четлатгач ва ислом оламида ширк бозори ривож топгач, тавҳид уммати бўлган бу умматнинг иши орқага кетди, азизлиги хорликка алмашди, ёруғ куни кофир мустамлаканинг узун тунига айланди. Агар у Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло томонидан сўнгги уммат бўлиши эълон қилинмаганида, эҳтимол, авлодлар тилидагина кўчиб юрувчи ва ўзи аллақачон йўқ бўлиб кетган ўтмишга айланиб қолса керак эди. Бизнинг бошимизга тушган ва тушаётган мусибат ва кўргиликларни асло Раббимизнинг бизга зулми деб билмаслик керак. Асло ундай эмас! У зот саҳиҳ ҳадиси қудсийда марҳамат қилганки: «Эй бандаларим, Мен зулмни Ўзимга ҳаром қилдим. Уни сизларнинг ўртангизда ҳам ҳаром этдим. Бас, бир-бирларингизга зулм қилмангиз!». Бизга тушаётган бу кўргиликлар ҳеч кимга тарафкашлик қилмайдиган ва ҳаммага баробар бўлган раббоний қонуниятдан бошқа нарса эмас! «Аниқки, то бирон қавм ўзларини ўзгартирмагунларича Аллоҳ уларнинг аҳволини ўзгартирмас» (Раъд: 11), «Бунга (яъни, уларнинг азобга гирифтор бўлишларига) сабаб — Аллоҳ бир қавмга инъом қилган неъматини то улар ўзларини ўзгартирмагунларича ўзгартирувчи эмаслиги ва Аллоҳ эшитувчи, билувчи эканлигидир» (Анъом: 53).\nИмом Аҳмад «Муснад»ида Савбон розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда айтилишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Ҳали устингизга ҳар тарафдан халқлар худди очофатлар лаганига ёпирилганидек ёпирилиб келади», дедилар. Биз: «Ё Расулуллоҳ, ўша куни озчилик бўлганимизданми?», деб сўрадик. «Сизлар у куни кўпчилик бўласизлар, лекин худди селнинг кўпиги каби кўпик бўласизлар, душманларингиз қалбидан маҳобат (қўрқув) олиб қўйилади ва қалбларингизга ваҳн (заифлик) солиб қўйилади», дедилар. «Ваҳн нима?», дедик. «Дунёга муҳаббат ва ўлимни ёмон кўриш», дедилар.\nМусулмон биродарлар, биз бугунги кунда ўзимизни эзиб ётган хорлик остида инграмоқдамиз. Жуда кўп мусулмонлар бу балонинг сабабидан ҳануз ғофил қолмоқдалар. Ваҳоланки, бу ҳақда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам бир неча ҳадисларида огоҳлантирганлар. Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Агар ийна (рибонинг бир тури) билан савдо-сотиқ қилсангиз, сигирларнинг думини тутсангиз ва фақат экин-тикин билан машғул бўлиб, жиҳодни тарк қилсангиз, Аллоҳ сизларга хорликни келтириб қўяди ва то динингизга қайтмагунларингизча, уни устингиздан кўтармайди» (Абу Довуд ривояти).\nАмирул муъминийн Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу айтганлар: «Биз хор бир қавм эдик, Аллоҳ бизни шу дин билан азиз қилди. Агар энди азизликни ундан бошқасида изласак, Аллоҳ бизни хор қилади».\nМўмин биродарлар! Бошланиш нуқтамиз ана шу эди. Яна ана шу нуқтадан бошлашимиз лозим бўлади. Ислом уммати тарихидаги хорлик ва зоеликнинг бошланиши динимизни тарк қилишимиздан бўлди. Агар яна азизликка ва қўлдан берган шарафимизни қайтариб олишга бел боғламоқчи бўлсак, бунинг бошланиши динимизга қайтиш ва Раббимизга тавба қилиш билан бўлади.\nЎз маъсиятларидан тавба қилувчи ҳар бир киши билсинки, у бу билан тавҳид умматининг олийлик китобига бир сатр ёзаётган бўлади.\nБешинчи: Гуноҳу маъсиятларнинг машъум асоратларидан яна бири шуки, улар сабабли ҳалокатли касалликлар пайдо бўлади, ризқлардан қут-барака кўтарилади.\nАбдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Эй муҳожирлар жамоаси! Беш нарса борки, улар билан мубтало бўлсангизлар – улар сизларга етишидан Аллоҳдан паноҳ тилайман: – қайси бир қавмда фаҳш пайдо бўлиб, улар у билан очиқдан очиқ шуғуллансалар, ораларида ўлат ҳамда ота-боболари даврида бўлмаган бошқа касалликлар тарқалади. Ўлчов ва тарозидан уриб қоларканлар, қурғоқчилик, қаттиқ етишмовчилик ва подшоҳнинг зулмига дучор этиладилар. Молларининг закотини бермас эканлар, уларга самодан ёмғирни тўсиб қўйилади, агар чорва ҳайвонлари бўлмаса эди, умуман ёмғирсиз қолишарди. Аллоҳга беришган аҳдни ва Расулига беришган аҳдни бузишаркан, Аллоҳ улар устига душманларини ҳукмрон қилиб қўяди ва улар буларнинг қўлларидаги баъзи нарсаларни тортиб олишади. Раҳбарлари Аллоҳнинг Китоби билан ҳукм қилмас эканлар ва яхшиликни Аллоҳ нозил қилган нарсада деб билмас эканлар, Аллоҳ уларнинг жабр-зулмларини ўз ўрталарида қилади» (Ибн Можа ва бошқалар ривояти, Ас-силсилатус-саҳиҳа: 106).\nМўмин биродарлар! Юқорида айтиб ўтилганлар маъсиятларнинг вайрон қилувчи асоратларидан ва аччиқ меваларидан айримлари эди. Қани, тавбага енг шимарувчилар борми?! Аллоҳ таоло марҳамат қилади: «(Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам, Менинг турли гуноҳ-маъсиятлар қилиш билан ўз жонларига жиноят қилган бандаларимга) айтинг: «Аллоҳнинг раҳмат-марҳаматидан ноумид бўлмангиз! Албатта Аллоҳ (Ўзи хоҳлаган бандаларининг) барча гуноҳларини мағфират қилур. Албатта Унинг Ўзигина мағфиратли, меҳрибондир»» (Зумар: 53).


Туркиядаги давлат тўнтарувига уринишдан кейин 130 дан кўпроқ оммавий ахборот воситаси ёпилди\n10:01 / 28.07.2016\nТуркия ҳукумати мамлакатда давлат тўнтарувига уринишдан кейин қуролли кучлардан 2400 дан кўпроқ ҳарбий бўшатилгани ҳамда 130 дан кўпроқ ОАВ ёпилганини эълон қилди. Бу ҳақда CNN Turk’га иқтибос келтирган ҳолда Reuters ахборот агентлиги хабар бермоқда.\nТаъкидланишича, давлат тўнтарувига уринишдан кейин 726 зобит ва 1684 аскар хизматдан бўшатилган. Ёпилган ОАВ орасида 3 та янгиликлар агентлиги, 16 та телеканал, 45 та газета бор. Шунингдек, бошқа медиаресурслар ҳам ёпилган.\nАввалроқ Туркия ҳукумати давлат тўнтарувига уринишдан кейин 42 журналистнинг ҳибсга олинишига ордер бергани маълум қилинганди.\nТуркия ОАВ давлат тўнтаруви


Катталар учун музқаймоқ: Тошкентдаги "Muzzday 2019" фестивалидан репортаж\n11:25 02 Июл 2020\n23:53 02.08.2019 (Янгиланган 00:01 03.08.2019) Ҳавола олиш\nЎзбекистон пойтахти Тошкент шаҳрида тарихда биринчи марта музқаймоқлар фестивалига старт берилди. Тадбир меҳмонлари ҳатто ўзлари кутмаган турдаги музқаймоқлардан таътиб кўришга муваффақ бўлдилар\nТОШКЕНТ, 2 авг - Sputnik, Дилшода Раҳматова. Тошкент шаҳрида илк бор музқаймоқлар фестивалига старт берилди. Бунда меҳмонлар эксклюзив турдаги яхна десертлардан таътиб кўришга муваффақ бўлдилар.\nМузқаймоқ шинавандаларини тўплаётган Бродвей сари бораётиб, олдинда кетиб бораётган икки қизнинг ўзаро суҳбати эътиборимни тортди. Улардан бири "Тошкент ўзгармоқда" дея дугонасига шаҳардаги ўзгаришларга фахр билан баҳо бериб борарди. Суҳбатни охиригача эшитиш учун қадамимни тезлаштирдим. "Биласанми, бир йил олдин келганимда ҳам бундай фестиваллардан ном-нишон йўқ эди. Энди эса кўпайган. Жуда хурсандман"...\nВ Ташкенте проходит фестиваль мороженого\nАйтганча, бошқа давлатларни билмайман, лекин Ўзбекистонда жазирама кунлар давом этмоқда. Демак, музқаймоқхўрлик "мавсуми" ўлган эмас. Шу боисми, Сайлгоҳ кўчаси ҳар қачонгидан-да одамларга гавжум.\nУч юз турдаги музқаймоқлар тақдим этилишини эшитган борки, бугун бу ерга шошилган. Улар орасида фарзандлари билан ва оилавий келганлар, хусусан ёшлар кўпчиликни ташкил этади.\nТошкент музқаймоқ фестивалига чорламоқда >>>\nОдамлар нигоҳида аввал кўпроқ енгил саросима ва қизиқиш сезилган бўлса, аммо меҳмонлар қаршисига аниматорлар чиқиши билан бу кайфият ўз ўрнини қувончга бўшатиб берди.\nВыход аниматоров очень понравился гостям фестиваля\n"Зарафшон" ресторанидан Ғазначилик биносигача жойлашган музқаймоқ расталари олдида одамлар гавжум. Атрофдагилар фақат музқаймоқ ҳақида гапиришади. "Ойи, музқаймоқ олиб беринг". "Қайсинисидан оламиз?". "Юр, ана у ерда музқаймоқни фокус кўрсатиб, сотишаётган экан"... Одамлар бугун бу ерда нафақат музқаймоқ еяпти, балки ушбу десерт савдосини юксак маҳорат даражасигача кўтара олган савдо усталари томошасидан ҳам баҳраманд бўлишмоқда.\nПродавец мороженого показал фокус\nФестивалда 300 турдаги музқаймоқлар тақдим этилгани билан, Россияда ишлаб чиқарилган музқаймоқлар сотиладиган расталарда одам ниҳоятда гавжум эди. Ундан баҳраманд бўлишни истаганларга навбатда туришларига тўғри келарди.\nЗа московским мороженым стояла огромная очередь\nАлбатта, бошқа расталардаги музқаймоқ турлари кўзни қувонтиради. Қаймоқли, мевали, бананли, шоколадли.\nЛюди с семьями сегодня спешили на фестиваль, чтобы попробовать новые вкусы мороженого\nИстасангиз стаканда, истасангиз рожокда ёки хоҳишингизга қараб қуйма музқаймоқларни харид қилишингиз мумкин.\nМороженое требовали даже малютки\nҲатто энг жажжи кичикинтойлар ҳам, музқаймоқ беришни талаб қилишарди.\nНа фестивале гостям было предложено трехсот видов мороженого\nФестивал меҳмонларига анъанавий турдаги музқаймоқлар билан бирга тамомила янги таъмга эга яхна десертлар ҳам тақдим этилди. Мисол учун "Катта ёшдагилар учун" деб ёзилган музқаймоқ растасида спиртли ичимликлар таъмига эга бўлган музқаймоқлар сотилар эди. Бу музқаймоқдан таътиб кўрганларни кўрмадик, лекин қизиқувчанлар эътиборини тортгани гувоҳи бўлдик.\nФестиваль мороженого в Ташкенте продлится всего лишь три дня\nФестивал эстрада юлдузлари чиқишлари билан якун топди. Музқаймоқнинг янги-янги турларидан баҳраманд бўлишни истовчилар учун фестивал яна икки кун давом этишини эслатиб ўтамиз.\nШунингдек, бу ерда энг мазали музқаймоқ танлаш қоидалари билан танишиб чиқишингиз мумкин.\nЎзбекистонда аниқланган коронавирус ҳолати 8900 тадан ошиб кетди\nСўнгги тун давомида яна 123 та янги коронавирус ҳолати аниқланди. Шулардан 6 таси Наманганда аҳоли орасида аниқланган.\nАфғонистоннинг ва Марказий Осиё билан яқинлашуви эҳтимоли кам - Куртов\nМарказий Осиё ва Афғонистон ҳеч қачон яхлит бўлмаган. Айниқса совет даврида МО республикалари ижтимоий ва иқтисодий жиҳатдан илдам ривожланиб кетган.\nРоссия, Эрон ва Туркия президентлари Владимир Путин, Ҳасан Руҳоний ва Тойиб Эрдўғон Сурия бўйича мувофиқлаштиришни кучайтиришга келишиб олдилар.\n10:20 Афғонистоннинг ва Марказий Осиё билан яқинлашуви эҳтимоли кам - Куртов\n10:16 Илк бор Хитойда учрашишган: Токаев Назарбоев билан қандай танишгани ҳақида гапирди\n10:09 Ўзбекистонда аниқланган коронавирус ҳолати 8900 тадан ошиб кетди\n09:14 Биринчи синфга қабул жараёни қачондан бошланади - ХТВ жавоби\n19:12 Хушнуд Худойбердиев "ЎзА" директори ўринбосари этиб тайинланди


Ризқингиз баракали бўлишини истайсизми?\n16:16 / 02.05.2020\nАллоҳ таоло Ерда Одам болаларини Ўзига ўринбосар қилишни ирода қилар экан, уларнинг бахтиёр, фаровон ҳаёт кечиришлари учун кўрсатмаларни ҳам бериб қўйдики, уларга амал қилган одам албатта бу дунёда хотиржам ва бахтли яшаши шубҳасиз. Абадий охират диёрида эса, жаннатга ҳам эришади.\nБу дунё ҳаётида кўпчилигимизни энг кўп қизиқтирадиган ва ташвишга соладиган нарса, шубҳасиз, ризқ масаласидир. Одамларнинг аксари ризқ дея, ҳалол ёки ҳаром йўлнинг қай бири орқали бўлсин, унга эришиш ва уни кўпайтириш қайғуси билан яшайдиган бўлиб қолган. Ҳатто, ризқ талашган яқинлар, ака-укалар, қариндош-уруғлар ўртасида низолар чиқиб, юз кўрмас бўлиб кетаётганларини эшитмоқдамиз.\nАллоҳ таоло Қуръони каримда, ҳар бир жонзот борки, ризқи Ўзининг зиммасида эканлигини таъкидлайди. Шу билан бирга, биз ризқ тушунчасини ҳам яхши англаб етмоғимиз даркор. Ризқ бу фақатгина пул ва молу дунёни англатмайди, балки одамзоднинг бошига келадиган барча яхши ва ёмон нарсаларнинг ҳаммаси ризқдир.\nМисол учун турмуш қуриш, фарзандли бўлиш, яхши соғлиққа ва хотиржам ҳаётга эга бўлиш, ёки аксинча бирор бир хасталикка чалиниш, бир қийинчилик-мусибатни бошдан кечириш, буларнинг ҳаммаси Аллоҳ томонидан берилган ризқдир.\nҲадисларда келганидек, одамзод она қорнида 120 кунлик бўлганида фаришталар унинг бу дунёда қандай ризққа эга бўлишини ёзиб қўйишар экан. Шу билан, баъзи бир инсонлар бахтли ва хотиржам ҳаётга кўп пулга, бойликка эга бўлиш орқали эришиш мумкин, деб ўйлайдилар. Лекин инсон пули қанчалик кўпайгани сари, унинг ғамлари ҳам кўпайиш эҳтимолини ҳам унутмаслик лозим.\nРизқнинг кўп бўлиши унинг баракали эканлигини, ёки аксинча, барака ризқнинг мўл-кўллигида эмас. Ризқнинг баракали ёки баракасиз бўлиши бир хил миқдордаги ризқдан олинадиган манфаатнинг давомий ва кўп бўлиши ёхуд бўлмаслиги билан белгиланади.\nАллоҳ таоло Раъд сураси 26-оятида:\n«Аллоҳ хоҳлаган кишисининг ризқини кенг қилур ва (хоҳлаганиникини) тор қилур. Улар бу дунё ҳаёти ила шод бўлдилар. Ҳолбуки, бу дунё ҳаёти охират олдида арзимас матоҳ, холос», - дея, истаган бандасининг ризқини кенг қилишини, хоҳлаган бандасининг ризқини тор қилиши билдирар экан, инсонларга ризқни кўп ва баракали бўлиш йўлларини Қуръони Карим ва ҳадислар орқали таълим беради.\nРизқнинг баракали бўлишига эришиш мумкинми?\nАллоҳга тақво қилиш, яъни Унинг буюрган амалларини бажариш ва қайтарган нарсалардан йироқ бўлиш.\nКўп истиғфор айтишлик ва тавба қилишлик билан ризқнинг баракали бўлишига эришилади;\nСилаи раҳим, яъни қариндош-уруғчилик ришталарини боғлаш, уни давом эттириш кишининг умри ва ризқи барокатли бўлиши омилларидир;\nДоимий садақа қилиш, чунки оз бўлса-да давомли солиҳ амал Аллоҳга мақбул бўлган амаллардан ҳисобланади;\nАллоҳнинг берган неъматларига шукр қилишлик ва ҳар бир неъмат Аллоҳ тарафидан эканлигини эътироф этишлик;\nБошқаларга меҳрибонлик кўрсатиш ва қўлдан келганча ёрдам беришлик.\nҲар бир ишни бошлашда Аллоҳ номи билан, яъни Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм деб бошлаш;\nҲадисларда келтирилган зикрларни доимий айтиб юришлик (эрталаб ва кечқурун ўқиладиган зикрлар ҳам шулар жумласидан).\n16:09 / 09.01.2017\nХаридорга нисбатан зулм ва хиёнат\n20:58 / 10.12.2016\nТижорат ва тадбиркорликдаги ҳалол ризқ ҳақида


Талабалар сони: 160 нафар\nUWC Pearson College – бу Канадада энг глобал йўналтирилган мактабдир. Бу ерга 150 га яқин мамлакат ва Канаданинг барча қисмларидан қобилиятли ёш етакчилар ўқишга келади. UWC Pearson College коллежининг икки йиллик курси Халқаро бакалавриат дипломлар дастурига асосланган бўлиб, бу ерда тажриба асосида ўқишга алоҳида эътибор берилади. Мактаб Ванкувер оролининг жанубий нуқтасидан узоқ бўлмаган, Педдер-Бей кўрфази қирғоғида жойлашган.\nЛестер Пирсон – Pearson College UWC мамлакатлар ўртасида ҳамкорлик ва тинчлик ишига катта ҳисса қўшган Канада собиқ бош вазири, Нобел мукофоти совриндори Лестер Пирсон шарафига қўйилган. 1957 йили Лестер Пирсон БМТнинг дастлабки халқаро тинчлик кучларини ташкил қилгани учун тақдирланган ва унинг бу фаолияти коллеж ташкилотчиларини руҳлантирган.\nМуҳим географик муҳит - коллеж Канаданинг ғарбий қирғоқлари, маҳаллий чиану (бичер-бей) халқи яшаган тарихий ҳудудда жойлашган. Коллежнинг ўрмонларга яқинлиги ва денгизолди иқлимнинг мўътадиллиги талабаларга йил давомида синфхоналар ҳамда табиат қўйнида қунт билан ўқиш имконини беради.\nЭкологик қўриқхона - Pearson College UWC халқаро миқёсда машҳур Рeйс-Рокс (Race Rocks) экология қўриқхонасини экологик нуқтаи назардан қўриқлаш кафилларидан биридир. Қўриқхона ҳудудида талабалар денгига оид фанлар, сув остига шўнғиш ва волонтерлик машғулотларини ўтказадилар.\nPearson College UWC да Халқаро бакалавриат дипломлар дастури (IBDP) асосида таълим берилади. Бу ерда стандарт фанлардан ташқари, фалсафа, денгизни ўрганувчи фанлар, француз ва испан тиллари, тасвирий санъат ва театр соҳаларига оид билимларни ўрганиш мумкин.\nPearson College UWC мактабида талабалар амалиёт машғулотларида асосан “Ижод, фаоллик, хизмат қилиш” (CAS) дастури доирасидаги таълим оладилар. Мазкур курсни муваффақиятли тугатиш учун талабалар таълимнинг биринчи ва иккинчи йили оралиғида 80 соатлик ижтимоий фойдали билан шуғулланишлари, шу тариқа ўзлари яшайдиган шаҳар жамоатчилигига фойда келтиришлари керак.\nСеместр давомида талабалар бир маротаба алоҳида ёки кичик гуруҳ таркибида лойиҳани ўйлаб топади, ишлаб чиқади ва амалга оширади.\nТалабалар Викторияда ҳар йили ўтказиладиган One World тадбирлари доирасида ўз юртларининг мусиқа, рақс санъати ва ўзи хос тарихини Виктория шаҳрининг маҳаллий аҳолиси билан баҳам кўради. Бундай тадбирлар коллежда доим ўтказилади. Унда талабалар дунёвий масалалар, тематик кунлар, минтақавий кунлар, коллеж аҳлининг (village meetings) йиғилишини ўтказадилар. Талабалар, шунингдек, кампусда тез ёрдам гуруҳи таркибида волонтерлик ҳам қилишлари мумкин.\nТалабалар кампусдаги “Талабалар шаҳарчасида иш” номли фан доирасида ошхонада навбатчиликда, чиқиндиларни қайта ишлашни ташкил қилишда, кутубхонада ишлаш ва коллеж ҳаётидаги бошқа ишларда иштирок этадилар.\nШунингдек талабалар ҳар куни ёлғиз ва ҳафтада бир марта гуруҳлар таркибида спорт билан шуғулланадилар.\nДунёнинг чеккаларидан ёшлар ҳар йили Pearson College UWC мактабига ташриф буюриб, Пирсон (Person Seminar on Youth Leadership, PSYL) Ёш етакчиларнинг уч ҳафталик амалий семинарида қатнашади. Семинар давомида халқаро ёшлар ҳаркатини ташкил қилишга қаратилган UWC ҳаракати фаолиятини чуқур ўрганадилар, мазкур ҳаракатнинг ҳар бир аъзоси дунёни яхшилик томон ўзгартириш иштиёқи билан фаолият юритади.\nАксарият ўқитувчилар ва уларнинг оила аъзолари коллеж кампусида талабалар билан бирга яшайди. Бу ерда 5 та талабалар ётоқхонаси бўлиб, уларнинг ҳар бирида устозлар яшайдиган алоҳида квартира бор. Ҳар бир хонада 4 талаба яшайди, ҳар бир ётоқхонада эса 40 га яқин талаба истиқомат қилади.\nКампуснинг меъморий кўриниши Шимолий Американинг Ғарбий соҳилига хос замонавий услубда бўлиб, у ернинг табиати билан уйғундир. Бу ерда соҳилга яқин жойлашган ошхона, охирги замонавий техника билан жиҳозланган лаборатория, синфхоналар, 300 кишига мўлжалланган театр, кичик маърузахоналар, тасвирий санъат билан шуғулланадиган жой, кутубхона ва маънавият марказидан иборат Таълим ресурс маркази мавжуд. Кампусда ноёб иккита маъморий иншоот бор. Улардан бири – кўрфаз қирғоғида жойлашган сузувчи Денгиз фанлари марказидир. Марказда денгизни ўрганиш учун керакли жиҳозлар билан таъминланган лаборатория ҳам бор. Иккинчи иншоот – бу тепаликда жойлашган обсерватория бўлиб, унда астрономик тадқиқотлар ва тунги осмонни кузатиш ишлари олиб борилади.\nТалабалар Рейс-Рокс экологик қўриқхонадан узоқ бўлмаган ҳудудда сув усти ва сув остида ҳам тадқиқотлар олиб борадилар. Кампуснинг спорт машғулотлари ўтказиладиган ҳамда дам олиш инфраструктураси 25 метрлик бассейндан иборат спорт зали, очиқ теннис майдончалари, баскетбол ва волейбол майдонлари, футбол майдони, талабалар учун умумий уйлар ҳамда туристик йўлаклар ва велосипед трассасини ўз ичига олади.\nКампус Канаданинг ғарбий соҳилидаги Ванкувер оролининг жанубий нуқтасига яқин Педдер-Бей кўрфази соҳилидаги ўрмонзор масканда жойлашган. Коллеж Британия Калумбияси провинцияси пойтахти - Ванкувер шаҳридан тахминан 30 км масофададир.\nНомзодлар ўқишга кириш учун ўз давлатларида жойлашган миллий қўмиталар орқали ариза беришлари мумкин. Аризалар қочоқлардан, фуқаролиги йўқ шахслардан ва бошқа жиддий ҳолатларда истисно тариқасида қабул қилинади.


Партиядош шифокор маслаҳати: Эрталабки бадантарбия – организмнинг нонуштаси | "Адолат" СДП\nУйқудан кўзини очиб, ўзини ланж ва кайфиятсиз хис этиш кўпчиликка хос муаммо. Бу уйқуга тўймаслик, уйқу эхтиёжининг етарлича қондирилмаслигидан келиб чиқади. Жамиятда фаол инсон кам ухлашга мажбур, ягона чора эса ноқулайликни бартараф этиш. Эрталабки бадантарбия бу борадаги оқилона қарордир.\nОрганизмни чиниқтиришнинг энг осон усули\nУйқингизни ўчириш учун бир финжон қаҳвага ёпишманг, оч қоринга қаҳва ичиш соғлиқ учун зарарли. Бадантарибия эса:\n- соғломлаштиради, организмни фаоллаштиради ва мустаҳамлайди;\n- айниқса бош мия, ички органлар, бўғимлар, нафас йўллари, юрак қон-томир фаолияти, моддалар алмашинуви учун фойдали;\n- қон айланишини яхшилайди;\n- чиниқиш учун энг осон ва қулай танлов;\n- сколиоз, умуртқа чурраси, остеохондроздан ҳимоялайди;\n- рухий зўриқишни бартараф этади;\n- кун бўйи ўтирган ҳолда ва компьютерда ишловчилар учун айни муддао;\n- чиройли қомат, тери ва сочлар жилокорлиги, ёш кўринишга интилган аёллар учун ўта зарур;\n- иштахани очади, кайфиятни кўтаради, меҳнат унумдорлигини оширади.\nАввало бу ўзингиз, соғлиғингиз учун кераклилигини хис этинг. Уйқингизни имкон қадар тартибга келтиринг, кечки уйқуга барвақт ётсангиз, эрталабки бадантарбия учун куч топасиз. Дангасалик қилманг. Бадантарбия доимий равишда, ҳар куни амалга оширилгандагина фойдасини кўрсатади. Агар шу пайтгача бадантарбия билан умуман шуғулланмаган бўлсангиз, аста-секинликка риоя қилинг. Илк кунлар учун тўшакда, ётган ҳолингизда машқлар бажаринг. Уйқудан уйғонган заҳотингиз машқ қилишни бошламанг. Организм янги кунга киришиб олиши учун 10-15 дақиқа имкон беринг.\nЛекин бадантарбия нонуштадан аввал бажарилишини ҳам унуманг, акс ҳолда кўнгил айнаши безовта қилиши мумкин. Бадантарбиягача бўлган 10-15 дақиқа давомида душ қабул қилишингиз, майин мусиқа тинглашингиз мумкин. Ёки вақтингизни бошқача режалаштирган ҳолда нонуштадан 30 дақиқа ўтгач, машқларни бошланг.\n10 та машқ, 10 марта такрор, 10 дақиқа – соғлиғингизга 10 балл!\nЭрталабки бадантарбияда 5-10 та оддий машқлар бажарилиб, буларнинг ҳар бири 7-10 мартадан такрорланади. Бунга атиги 5-10 дақиқа кетади. Машқлар шошмасдан, нозиклик билан, хотиржамликда бажарилади. Кийимингиз ҳам қулай бўлсин. Оёғингизга пойабзал киймасдан, ялангоёқ турганингиз маъқул. Эрталабки бадантарбияни иложи борича очиқ ҳавода амалга оширишга ҳаракат қилинг. Бу фойдани икки хисса кўпайтиради. Агар ташқарига чиқишнинг имкони бўлмаса, эшик, деразаларни очиб, хона ичини елвизак қилиб қўйинг. Дарвоқъе, мусиқа садолари остида бажарилган машқлар самарани янада оширади.\nМашқларда аниқ қолип мавжуд эмас. Эгилинг, кўприк хосил қилинг, ўтириб туринг, бошингизни айлантиринг, югуринг, қўлингизни тамонлар бўйлаб ҳаракатлантиринг – фарқи йўқ. Эрталабки бадантарбиянинг бош қоидаси ҳам шу – енгиллик ва қисқалик. Асосийси, ўзингизга ёққан машқни кўпроқ такрорланг. Тезкор ҳаракатлар, мураккаб машқлар билан бўғимларни зўриқтириб қўйманг. Ахир сиз спортсменликка эмас, соғломликка даъвогарсиз-ку.\nТонгда кундуз учун қувват ғамлаймиз\nЭрталабки бадантарбияни канда қилмайдиганлар ёшлигида кучли, қариганида тетик ва соғлом бўладилар. Бадантарбия билан шуғулланмайдиганлар эса баҳона топишга ҳаракат қиладилар. Эрталаб ўқишга, ишга шошиб турганда бу ортиқчадек туюлади, беш дақиқани ҳам қизғанадилар. Бунга жавобан қадимий хитойликларнинг мақолини келтириш мумкин: “Эрталабки 10 дақиқалик бадантарбия кундузги 30 дақиқалик машқнинг фойдаси билан тенг”. Демак, кун бўйи меҳнат унумдорлиги ва муваффақиятга эришиш учун эрталабки 5-10 дақиқани тикишингиз лозим. Бу орқали сиз ўзинизни кун давомидаги босимга тайёрлайсиз, қувват заҳиралайсиз.\nАқлий қобилиятни ривожлантиради\nБадантарбия билан шуғулланувчилар жароҳатларга чидамли, суяк синиши, чиқиши каби нохуш ҳолатлардан узоқ юришлари аниқланган. Бадантарбия учун муддат ва танаффуслар белгиланмаган. У билан умрингизнинг охиригача дўст тутинишингиз мақсадга мувофиқ. Фақат вақт ва ёш ўтиши билан боғлиқ ҳолатлар (хасталик, ётоқ тартиби, ҳомиладорлик, қарилик)га кўра уларни қисқартириб, янада енгиллик киритиб борасиз.\nМашқлар бажариш вақти қон айланиши фаоллашгани боис тўқималар кислород билан тўлиқ таъминланади. Бош миядаги етарлича кислород диққатни жамлаш, хотира, тафаккур қобилиятларини рағбатлантиради. Тонгда бадантарбияга одатланган болалар соғлом, касалликларга чидамли, тунда яхши ухлайдиган, мактабда аъло баҳоларга ўқийдиган бўладилар.\n- Бадантарбияга киришишдан аввал бир стакан сув ичсангиз, организмдаги электролитлар баланси мувофиқлашади.\n- Тонгги бадантарбияни чақалоқликдан бошлаш ва умрининг охиригача давом эттириш мумкин.\nАндижон вилояти Бош тиббий меҳнат\nэкспертиза комиссияси раиси


Россиядаги оммавий намойишлар Путинга босим кўрсатмоқда - BBC News O'zbek\nРоссиядаги оммавий намойишлар Путинга босим кўрсатмоқда\nImage caption Путин ўз ҳукуматини яна қанча сақлаб қола олади?\nВладимир Путин келгуси йил бўлиб ўтажак президентлик сайловида ютқазиши мумкинми?\nСаволнинг бу шаклда қўйилиши Россиянинг жуда қисқа фурсат ичида қанчалар ўзгарганини кўрсатади.\nУч ой аввал ҳам жаноб Путин мамлакатни тўлиқ назорат қилаётгандек эди.\nҲатто 24-сентябрда ҳам, Россия бош вазири яна президентликка ўз номзодини илгари суришини эълон қилар экан, унинг ғалабасига саноқли одамларгина шубҳа қилганди.\nКремлнинг "идора этилувчи демократия" тизими жаноб Путин рақибларини сиёсатдан четга суриб ташлади; у ҳақидаги ТВ кўрсатувлар эса фақат ижобий эди; декабр ойида бўлиб ўтган парламент сайловлари жаноб Путиннинг Кремлда эҳтимол яна 12 йил ҳукмронлик қилиши учун навбатдаги босқич эди, холос.\nАммо, энди Владимир Путин ўз сиёсий фаолиятидаги энг оғир дамларни бошдан кечирмоқда.\nУнинг обрўйи тушиб бораётгани парламент сайловларидан сал аввалроқ сезила бошлади.\nЎтган ой спорт кечаларидан бирига тўпланган одамлар унга фахрий меҳмон сифатида келган жаноб Путинни ҳуштак чалиб, норозилик билан кутиб олишди.\nБош вазир маслаҳатчилари унинг обрўйи тушиб кетаётгани ҳақидаги фикрлар асоссиз эканини айтишди.\nАммо энди улар Владимир Путин ўтган ҳафтани жуда ёмон ўтказганини инкор эта олишмайди.\nАввалига, унинг партияси - "Ягона Россия" парламент сайловларида, унинг фойдасига сохталаштиришлар бўлганига оид ҳисоботлар кўп янграган эса-да, зўрға ғалаба қозонди.\nРоссиялик ва халқаро кузатувчилар сайловлар на эркин ва на адолатли ўтганини айтишди.\nАҚШ Давлат котиби Ҳиллари Клинтон сайловларни "камчиликларга тўла" дея таърифлади.\nАна ундан кейин кўча намойишлари бошланди.\nЎтган душанба куни минглаб москваликлар сайлов натижаларини бекор қилиш ва янги сайловларни ўтказишни талаб қилишди. Улар орасида "Путин истеъфога чиқ!" - деган қичқириқлар янгради.\nДам олиш кунлари эса ўн минглаб одамлар Москва марказига тўпланиб, айни талабларни қўйишди. Бу Совет Иттифоқи қулаганидан буён Москвада кузатилаётган энг йирик намойишлар эди. Мамлакат бўйлаб яна ўнлаб шаҳарларда кичикроқ ҳажмдаги норозилик чиқишлари бўлиб ўтди.\nЭнг мураккаб вазифа\nImage caption Владимир Путин президент сайловидан олдин ўзини барқарорлаштирувчи куч сифатида тақдим этиши мумкин\nДастлабки тартибсизликларга эътибор бермаган давлат телевидение каналлари шанба кунги намойишларни номига ёритишди.\nБироқ кўпчилик россияликлар сайловлар ҳақида якуний хулосага келиб бўлиши аниқ.\nУлар кремл томонидан ташкиллаштирилган мазкур тадбирни "қаллоблик" дея баҳолашади.\nШундай эсада Владимир Путин март ойида бўлажак сайловда ғалаба қиладиганга ўхшайди.\nҲозирда унга муқобил сиёсатчи йўқ. У барпо этган сиёсий тузум ҳар қандай жиддий рақибнинг чиқишига монеълик қилади.\nКоммунистлар раҳбари Геннадий Зюганов, либераллар етакчиси Григорий Явлинский ва социал-демократ Сергей Миронов кабилар каби 2012 йилда президентликка ўз номзодини сиёсатчилар аввал ҳам жаноб Путинга мағлуб бўлишган.\nВладимир Путин ўнгида турган энг мураккаб вазифа эндиликда президент сайловининг биринчи даврасидаёқ ғалаба қилиш ва унинг қонунийлигини кафолатлаш бўлади.\nХўш, Владимир Путин қандай йўл тутиши мумкин?\nКремл вақтдан фойдаланиб вазиятни юмшатишга ҳаракат қилиши мумкин.\nБош вазир тузган партия бугунда мухолифат томонидан "муттаҳамлар ва ўғрилар партияси" номини олган.\n'Ягона Россия' сайловларида катта сонли овозларини бой берди'


Навоий вилоятининг иккита ҳудудида ер сотиш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари аниқланди - Ishonch.uz\nБош саҳифа Жамият Навоий вилоятининг иккита ҳудудида ер сотиш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари аниқланди\nНавоий вилоятининг иккита ҳудудида ер сотиш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари аниқланди\nБош прокуратура ҳузуридаги Департамент ҳамда ДХХнинг Навоий вилояти бошқармалари томонидан ўтказилган тезкор тадбирда, Навоий шаҳарда истиқомат қилувчи фуқаро Ш.Э. бошқа бир фуқаро Ж.нинг ишончига кириб, унга 20 000 АҚШ доллари эвазига танишлари орқали Конимех тумани ҳудудида тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш учун 1 гектар ер майдони олиб беришни ваъда қилиб, олдиндан 1 000 АҚШ долларини олган вақтида ашёвий далиллар билан ушланган.\nХудди шундай, Навбаҳор туманидаги «Ш.С.» фермер хўжалиги раҳбари М.Ш. фуқаро Б.га хўжаликка тегишли бўлган 6 гектар ер майдонини 90 млн сўм эвазига танишлари орқали унинг номига ўтказиб беришни ваъда қилиб, шундан 50 млн сўмни олган вақтида Департамент ҳамда ДХХ ходимлари томонидан қўлга олинган.\nМазкур ҳолатлар юзасидан Жиноят кодексининг 168-моддаси (фирибгарлик) 28, 211-моддаси (пора бериш) билан жиноят ишлари қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари ўтказилмоқда.\nНавоий ер сотиш\nАввалги саҳифа«Тошкент — Истанбул» йўналишидаги авиақатновлар 10 июндан бошлаб босқичма-босқич тикланади\nКейинги мақолаТДЮУ қошидаги академик лицей битирувчилари университетга суҳбат асосида қабул қилиниши мумкин


ИнтерФУТБОЛ :: Бош ролга ҳакамлар чиққан «уик-энд» қандай ўтди?\nБош ролга ҳакамлар чиққан «уик-энд» қандай ўтди?\nБу галги «уик-энд» нафақат муросасиз олишувлар, балки ҳакамликдаги хатоларга ҳам бой бўлди.\nХосеп билан Конте тақдир тақозоси билан 11-тур Лондон ва Манчестер грандларининг ўзига хос «дуэл»и кўринишини олди - пойтахтда «Челси» «МЮ»ни қабул қилган бўлса, «Сити» ва «Арсенал» Манчестерда ўзаро ҳисоб-китоб қилишди.\nАйниқса, «шаҳарликлар» ва «тўпчилар» ўртасидаги баҳснинг биринчи ярми ҳаяжонли лаҳзаларга бой бўлди. Марказда мезбонлар томонидан ташкил этилган ҳужумкор уч бурчак меҳмонлар ҳимоя чизиғини қиймалаб ташлади.\nАгуэро ўта қулай вазиятда тўпни яқин бурчакка йўллай олмади, Стерлинг эса Саненинг ажойиб узатмасини йўққа чиқарди. Шу боис, танаффусга йирик ҳисоб билан чиқиб кетиши мумкин бўлган майдон эгалари Кевин де Брюйнениг ягона голи билан кифояланишга мажбур бўлдилар. Иккинчи бўлим янада қизиқарлироқ лаҳзаларни ҳадя этди.\nЖумладан, учрашув ҳаками Начо Монреални Раҳим Стерлингга нисбатан ўйин қоидасини бузган деб топиб, «Арсенал» дарвозасига пенальти белгилади. Унинг бу қарори «тўпчилар» бош мураббийига ёқмагани турган гап. Ўйиндан кейин Венгер Стерлингни «моҳир шўнғувчи» сифатида эътироф этди. Раҳимнинг онгли равишда тўқнашувга интилгани - факт.\nЛекин Монреаль нафисроқ, эҳтиёткорлик билан ҳаракат қилганида пенальти бўлмаслиги аниқ эди. Кейинроқ Стерлинг ажойиб имкониятни йўққа чиқарди: икки ҳужумчи бир ҳимоячига қарши қолган вазиятда тўпни Санега аниқ узата олмади. Лавҳани диққат билан кузатиб турган Гвардиола ғазабдан қўлидаги сув идишини улоқтириб ташлади.\nУчрашувнинг якуний қисмида қанот ҳаками Стюарт Барт бош қаҳрамонга айланди. У яққол «офсайд» ҳолатида турган Давид Сильва ҳамда Габриэль Жезусни пайқамай қолди. Ҳолат шу қадар аниқ эдики, жамоалар икки сонияга тўхтаб қолишди.\nКейин «шаҳарликлар» учинчи голни уришди. Ўйин тақдири ҳал бўлган паллада ҳам Арсен асабини жиловлай олмади. У «Арсенал» мағлубияти ҳаққоний эмаслигини таъкидлаб, ҳакамлардан нолиди.\nХосеп эса ўз навбатида ҳакамликдаги хатолар футболнинг бир қисми эканига урғу бериб, «тўпчилар»нинг «Бернли» дарвозасига урган ноҳақ голларини эслатди. Хуллас, мазкур ғалабадан кейин «Сити» 31 очко тўплаган ҳолда етакчилик мавқеини янада мустаҳкамлаб олди.\n«Стэмфорд Бридж»даги баҳс арафасида Жозе Моуриньо бошқаларга ўрнак бўлишга интилганди: «Менинг ўрнимда мураббийлар аллақачон Погбанинг жароҳати хусусида бонг ўрган бўлишарди. У анчадан буён сафда эмас. Бу бизга халал беряпти.\nБироқ мен бу борада оғиз очмадим. Балки, гапирсам яхшироқ бўлармиди?». Нима ҳам дердик, балки бу «Беназир»нинг ўзига хос муҳофаза қалқонидир? Нима бўлганда ҳам, «МЮ» бу учрашувга кучли жамоаларга қарши қўллайдиган услуби - нурсиз дурангни кўзлаган ҳолда келди. Бироқ ҳар қандай мукаммал режада ҳам қандайдир заифлик бўлиши мумкин.\n«Қизил иблислар»нинг мазкур баҳсдаги заиф жиҳатлари - Н~Голо Кантенинг сафга қайтганлигини ҳисобга олмаганликлари. Франциялик ярим ҳимоячи йўқлигида «кўклар»нинг ҳужумларига кескинлик етишмаётганди.\nЭнди у ўз ўрнига қайтгач, Фабрегаснинг ҳужум ташкил этиш имконияти сезиларли даражада ошди. Албатта, асосий эътибор ҳимояга қаратиладиган ёпиқ ўйинларда ҳар икки томонда ҳам ғалаба қозониш имконияти бўлади.\nМезбонлар бутун ўйин давомида, айниқса иккинчи бўлимнинг бошларида фаолроқ бўлишди ва ҳисобда олдинга чиқиб олишди. Баҳсдан кейин Моу Антонио Контенинг қўл бериб хайрлашмагани ва изсиз ғойиб бўлганини маълум қилди.\n«Твиттер»да эса асосан статистик маълумотлар жой олган: «Стэмфорд Бриж»даги 3 учрашувда Моуриньонинг «МЮ»си бирорта гол уролмаган, уч марта ҳам мағлубиятга учради.\nКучли олтиликдаги жамоаларга қарши ўтказилган 11та ўйиннинг 6тасида «МЮ» имкониятни бой берган, 5та учрашув дуранг натижа билан якунланган.\nАйтганча, Антони Конте португалиялик касбдошига жавоб қайтарди. Очиғи, у нима демоқчи бўлганини тушунмадик: «Ўзаро ҳурматни майдон ташқарисида эмас, балки унинг ичида намойиш этиш керак». Қизиқ, балки Конте бошқачароқ фикр билдиргандир?\nЛа-лига. Месси «0», Суарес «0» Ҳозирча қўрқинчли эмас\nЛуис Суареснинг голсиз серияси бештага етди. Лекин бу уругвайлик ҳужумчининг ўйин услубидан чиқиб қолганлиги ёки ўз вақтида очилмай қолаётганини англатмайди.\nЛуис ҳаракат қиляпти, вазиятлар етарли. Лекин улардан фойдаланиш даражаси пасайиб кетган. «Севилья» билан бўлган баҳсда дарвозабон билан бирга-бир ҳолатдан фойдалана олмади, кейинги вазиятда оёғи остидаги тўпни ҳимоячи тепиб юборишига имкон берди.\nТўғри, авваллари Суареснинг камчиликлари Леонинг сермаҳсуллиги соясида унчалик сезилмасди. Бироқ Месси ҳам сустлашиб қолди. Сўнгги бир ой ичида у «Олимпиакос» ва «Атлетик» дарвозаларини забт этди. Атиги, 2та гол!\nВаҳоланки, бу ҳужумчи ҳам ўзгариб қолган эмас. Шунчаки, аввалги ўнлаб устунлар, тўсинлар ёнига ноаниқ зарбалар ҳам қўшилди. Хайриятки, «Барса» олдинги чизиқдаги сусткашликни марказдаги фаоллик эвазига қоплашга эришмоқда.\nПако Алькасер ва Жерард Деулофеу гоҳ қанотда, гоҳ марказга ўтган ҳолда кутилмаган комбинацияларни уюштириб, голлар, пенальтиларни вужудга келтиришмоқда. Инсоф билан айтганда, 2:1 кўринишидаги камтарона ғалаба каталонияликлар устунлигини тўлиқ ифода этолмайди.\nҲисоб биринчи бўлимнинг ўзидаёқ 3:0 бўлиши мумкин эди. Факт шуки, худди «Ман. Сити» каби «Барса» ҳам дастлабки 11та учрашувнинг 10тасида зафар қучди, атиги бир дуранг!\nДарвоқе, анчадан буён дуранглар кўчасига кириб қолган «Атлетико» ҳам ниҳоят, ғалабага эришди. Ажабмаски, ҳакам томонидан қўшиб берилган вақтда «Депортиво» дарвозасига урилган ягона гол Диего Симеоне жамоасидаги мудроқни тарқатиб юборса.\nБундеслига. Ёрқин ўйин ва мағлубият\nТаажжубки, Дортмунднинг «Боруссия»си бутун ой давомидаги энг ёрқин ўйинини намойиш этди. Лекин якунда мағлубиятни тан олди ва «РБ Лейпциг»ни олдинга ўтказиб юборди.\nВаҳоланки, жамоа «Бавария»га муносиб қаршилик кўрсатди, прессинг эвазига тўпни Хави Мартинесдан тортиб олиб, Ярмоленкони яккама-якка ҳолатга олиб чиқди.\nКейинчалик, худди Клопп давридагидек, ўз дарвозаси олдидаги стандартдан сўнг тезкор ҳужум уюштирди. Лекин бу уринишларнинг барчаси зое кетди. Боз устига, 70-дақиқага келиб 0:3 ҳисобида ортда қолиб кетди.\nУчрашувдан кейин Петер Бош мюнхенликларни қувиб етиш учун жамоаси етарли имкониятларга эгалигини таъкидлади. Бироқ мураббий эътирофини ишончсизлик билан қарши олишди.\nАслида, «Бавария» билан Анчелотти ўртасидаги можаро юзага келган даврдан «Боруссия» фойдаланиб қолиши керак эди. Қолаверса, ўзаро баҳсда ҳам мезбонлар қулай вазиятлардан фойдалана олишмади, меҳмонлар эса 3та гол урдилар.\nБундеслидаги дастлабки аёл ҳакам - Бибиана Штайнхаус «Сигнал Идуна Парк»да майдонга тушиши мумкин эди - бош ҳакам Тобиас Штилер чиндан ҳам ўйин пайтида оёғидан жароҳатланди. Лекин шифокор ёрдамидан кейин учрашувни давом эттирди.\n«А» серия. Чемпион пешқадамга яқинлашди\nИталия чемпионатининг 12-турида «Ювентус» Туринда катта қийинчилик билан «Беневенто»дан қимматли 3 очкони тортиб олди. Қизиғи шундаки, сўнгги поғонани эгаллаб турган дебютант номдор рақибга муносиб қаршилик кўрсатди.\nЧичиреттининг аниқ зарбасидан сўнг ҳисобда олдинга чиқиб олди. Фақат танаффусдан кейин «кекса синьора» ташаббусга эга бўлиб, ўйин тақдирини ўз фойдасига ҳал қилди.\n«Наполи» эса Веронада «Кьево» билан сулҳга имзо чекди. Шу тариқа, «Ювентус» пешқадамга максимал даражада яқинлашиб олди. Назарий жиҳатдан туринликларга етиб олиши мумкин бўлган «Лацио»нинг «Удинезе»га қарши беллашуви айрим сабабларга кўра бошқа кунга қолдирилди.\n1-дивизион. «Монако» аламини олмоқда\nФранцияда «ПСЖ» «Анже» устидан енгил ва йирик ҳисобда ғалабага эришди, Килиан Мбаппе «дубль» ҳисобига ўз голлари ҳисобини очди. Лекин «Монако»нинг зафари пойтахт клуби тантанаси ёғдусини хиралаштириб қўйди.\nМаълумки, Леонарду Жардим ёш жамоадаги муаммоларни мавсум давомида бартараф этишга мажбур. Жамоа доимо кучли босим остида, айниқса ЕЧЛда ишончли ўйин кўрсата олмаяпти.\nОқибатда, ўз гуруҳида сўнгги поғонани банд этиб турибди. Лекин «Генгам» устидан эришилган йирик ғалаба (6:0), голларни 5 нафар футболчи ургани жамоанинг ўзига бўлган ишончи ва концентрация талаб даражасида эканлигидан далолат.\nМазкур баҳсдан кейин ҳар бир мухлис Бальде Кейта Мбаппе ўрнига харид қилингани, Адам Траоре икки йил аввал икки гранд ўртасида талаш бўлгани, Гвидо Карриьо эса ўз вақтида Фалькаонинг ўринбосари сифатида эътироф этилганини дилидан ўтказган бўлса ажабмас.\nХуллас, чемпион қувлашмачоқни давом эттирмоқда.


ЎзА - Бу йил пилладан уч маротаба ҳосил олиш бошланди. Қашқадарёлик пиллакорлар бунга тайёрми?\n26.04.2018 12:11 Чоп этиш версияси\nБу йил пилладан уч маротаба ҳосил олиш бошланди. Қашқадарёлик пиллакорлар бунга тайёрми?\nИлк мавсумда қашқадарёлик пиллакорлар 33 минг қути ипак қуртини парваришлаб, 1 минг 800 тонна “кумуш тола” олишни режалаштирган.\nЎтган йили вилоятда 50 минг қутидан ошиқ пилла боқилиб, 3 минг тоннадан зиёд ҳосилни йиғиб олиш мақсад қилинганди. Якунда эса олинган ҳосил соҳа мутахассисларини қониқтирмади.\nВилоят “Агропилла” МЧЖ раиси Ражабали Мейлиев соҳа мутасаддилари олдига ипак қурти учун мавжуд озуқа захираларини, шарт-шароитларни аниқ ҳисоб-китоб қилган ҳолда, баландпарвоз рақамлар эмас, реал вазиятга қараб иш кўриш талаби қўйилаётганини таъкидлайди. Шундан келиб чиқиб, ҳудудлардаги шарт-шароит, озуқа базаси миқдорини ўрганиб чиқилган ва мавжуд имкониятларга асосан ипак қурти тарқатилган. Эндиликда босқичма-босқич тарзда имконият оширилиб, шунга мувофиқ ипак тола етиштириш миқдори ҳам кўпайтирилиб борилади.\nЖорий йилдан бошлаб вилоятда ҳам пилладан уч маротаба ҳосил олиш бошланди. Биринчи мавсум айни вақтда давом этаётган бўлса, иккинчи мавсум июль-август, учинчи мавсум эса октябрь-ноябрь ойларига мўлжалланган.\nАлбатта, бу ўз-ўзидан бўладиган иш эмас. Бунинг учун етарли шарт-шароит, озуқа захиралари керак. Хўш, вилоятда бу борада қандай амалий ишлар қилинмоқда?\nВилоят “Агропилла” МЧЖ маълум қилишича, ҳудудда 12 та инновацион пилла боқиш маскани бунёд этилади. Қарши, Косон, Қамаши, Чироқчи туманларида биттадан, Китоб, Касби, Шаҳрисабз ҳамда Яккабоғ туманларида эса иккитадан замонавий пиллахоналар қурилади. Ушбу масканлар ҳар йили камида 3 марта ипак қурти боқиш имконини беради.\nШунингдек, янги тутзорларни барпо этиш эвазига жорий йилда мавжуд тут плантациялари 3 минг 23 гектарга етади.\n2021 йилга бориб 6 минг 300 гектардан ошиқ тутзорлар пайдо бўлади. Бу дегани, айни вақтдаги ҳолатга нисбатан ипак қурти боқиш учун озуқа захиралари қарийб 210 фоизга ошади.


Эрасмус + – Европа Иттифоқи дастури, таълим, касб-ҳунар таълими, ёшлар билан ишлаш ва спорт соҳаларида лойиҳалар, ҳамкорлик, тадбирлар ва ҳаракатчанликни қўллаб-қувватлайди. 2014 йилдан 2020 йилгача давом этадиган ушбу дастур Европа давлатлари ўртасида ҳам, Европа давлатлари билан ва дунёдаги ҳамкор мамлакатлар ўртасидаги ушбу соҳаларнинг барчасини ривожлантириш учун маблағ ажратади.\n2020/2021 ўқув йили учун сўнгги танлов доирасида Ўзбекистон университетлари, ўқитувчилари, талабаларининг жамоавий ва индивидуал иштироки учун дастурнинг қуйидаги йўналишлари очиқ еди: Олий таълим салоҳиятни ошириш oshirish (Capacity Building in Higher Education), Халқаро Кредит Мобиллиги (International Credit Mobility), Ерасмус Мундус Қўшма магистерлик дастурлари (Erasmus Mundus Joint Master Degrees) ва Жеан Моннет дастури.\nАмалдаги Ерасмус+ дастурининг давоми сифатида 2021-2027 йиллардаги янги Ерасмус дастури учун уч баравар бюджет аллақачон тасдиқланган. Янги танловлар ҳақида маълумот 2020 йил охирида кутилмоқда.\nЭРАСМУС+ Ҳафталигининг вазифалари 12-17 октябр 2020\nЎзбекистон олий ўқув юртлари ва қизиқувчи томонлар учун Ерасмус+ лойиҳа гуруҳларининг доимий ҳамкорлиги ва тажрибаси ҳақида маълумотлар билан алмашиш.\nЕвропадаги ҳамкор-университетларида қисқа муддатли таълим олиш имкониятлари, Эрасмус Мундус қўшма магистерлик дастурлари стипендиялар, Йевропа университетларида профессор-ўқитувчилар учун ўқитиш ва тадқиқот олиб бориш имкониятлари тўғрисида маълумот бериш.\nЭрасмус Мундус ва Эрасмус+ дастурлари битирувчиларининг ноёб халқаро тажрибалари билан таништириш.\nТалабномаларни топшириш бўйича амалий маслаҳатлар бериш ва маълумотларни қидириш ва грантни олиш учун ҳужжатларни тайёрлаш бўйича маслаҳатлар бериш.\n2020 йил 15-17 октябр кунлари бутун дунё бўйлаб Ерасмус кунларининг (Erasmusday) нишонланиши билан бирга Эрасмус+ ҳафталиги ҳам ташкил қилинмоқда. Ушбу кунлар давомида дастурнинг ҳаракатчанлик афзалликлари ва Эрасмус+ лойиҳалари натижалари тўғрисида турли хил ахборот тадбирларини ўтказишга қаратилган. Масалан, ўтган йили #ErasmusDay кунлари доирасида 53 мамлакатда 3 995 та тадбир ташкил қилинган, шулардан 5 таси Ўзбекистонда ўтказилди.\n#ErasmusDay – 15, 16, 17 октябр 2020\nБу йил тўртинчи марта турли мамлакатларда Ерасмус кунларини ўтказиш ташаббуси қўллаб-қувватланмоқда.\nБарча Эрасмус+ бенефициарлари ушбу 3 кун давомида тадбирларни ташкил етишга ёки Европада ва ундан ташқарида ўтказиладиган турли тадбирларда қатнашишга таклиф қилинади.\nБу дастурнинг барча иштирокчилари учун ўз лойиҳалари ҳақида айтиб бериш, ўз тажрибалари билан ўртоқлашиш ва натижаларни намойиш қилиш учун ажойиб имкониятдир.\nХалқаро кунлар дастури билан #ErasmusDays веб-сайтида https://www.erasmusdays.eu/organize-event/ орқали танишиш ва Сизни қизиқтирган тадбирни танлашингиз мумкин. 12-17 октябр кунлари Ўзбекистондаги Эрасмус+ ҳафталиги дастури НЕО веб-сайтида ва барча ижтимоий тармоқларда жойлаштирилган.\nБу йил COVID-19 пандемияси туфайли Эрасмус+ ҳафталиги ва #ErasmusDays 2020 онлайн тарзда бўлиб ўтади, тегишли манбалар қуйида келтирилган.\nЎзбекистондаги Эрасмус+ миллий офиси, Ўзбекистондаги Европа Иттифоқи Делегацияси, Европа Иттифоқига аъзо давлатларнинг Ўзбекистондаги елчихоналари, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Таълим сифатини назорат қилиш давлат Инспекцияси, Олий таълим бўйича експертлар миллий гуруҳи, Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети, Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети, Урганч давлат университети, Самарқанд ветеринария тиббиёт институти, Қарши муҳандислик иқтисодиёт институти.\n467 | 2020-10-08 09:45


Ален Делон: «Мен кетяпман, барчага раҳмат!» (видео) - xabar.uz\nАлен Делон: «Мен кетяпман, барчага раҳмат!»...\n20.05.2019 16:33 0 1799\n«Euronews» хабар беришича, Канн кинофестивалида француз киноюлдузи, 83 ёшли Ален Делонга кинематографга қўшган ҳиссаси учун «Олтин палма шохи» топширилди. Актёр мукофотни ўз қизи, актриса Анушкадан қабул қилиб оларкан, кўз ёшларини тўхтатиб қола олмади.\nДелон 90 дан ортиқ фильмларда суратга тушган, бироқ Каннда уни биронта мукофотга лойиқ топишмаганди.\n«Энди иш бошлаганимда ўзингга ёққан иш билан шуғулланиш қийин бўлади, дейишганди. Аммо бундай эмас. Чин машаққат — эътибордан қолмаслик. Мен 62 йил мобайнида буни уддаладим. Энди яна бир оғир иш қилмоқчиман — кетиш. Мен кетяпман, барчага раҳмат!», — деди актёр.\nКанн фестивали ташкилий қўмитаси раҳбари Тьерри Фремо Ален Делонга «сайёравий кўламдаги тирик афсона» дея таъриф берди.\nМаълумот учун: Ален Делон «Тутилиш» (реж.: Микеланжело Антониони, 1962), «Қизил доира» (реж.: Жан-Пьер Мельвилл, 1970), «Бассейн» (Жак Дере, 1968), «Ёрқин қуёшда» (реж.: Рене Клеман, 1960) фильмларида суратга тушган.\nАлен Делон Канн кинофестивали


ЕЧЛ финали олдидан: мутахассислар кимни фаворит деб билишмоқда?\n18:10 / 03.06.2017\nБугун Кардиффдаги «Миллениум» стадионида Италиянинг «Ювентус» ва Испаниянинг «Реал» (Мадрид) клублари ўртасида финал учрашуви бўлиб ўтади. Финал ўйини Тошкент вақти билан 23:45 да бошланади ва юртимизда Uzreport-TV орқали жонли эфирда намойиш этилади.\nГерманиялик ҳакам Феликс Брих томонидан бошқарилиб борувчи, Европада йилнинг энг муҳим ўйини жуда кўпчиликнинг диққат марказида бўлиб турибди. Мухлислар ва мутахассислар ҳар икки жамоанинг финалда ғғалаба қозониш имкониятларини баб-барава санашмоқда.\nУшбу финалнинг бошқа йилдагиларидан ажратиб турувчи интригалик жиҳатлари ҳам кўпроқ:\nЗидан собиқ жамоаси «Ювентус»га қарши.\nИгуаинми ёки Бензема?\nБуффон, ниҳоят, шу совринини юта оладими?\n«Ювентус» сўнгги 4 ЕЧЛ финални бой берган, «Реал» эса ҳеч қачон финалларда ютқазмаган — анъана бузилармикан?\nБирдан ортиқ жамоа билан 4 марта ЕЧЛ ғолиблиги биринчи марта кимга насиб этади: Роналдугами ё Дани Алвешга?\n«Реал» ЕЧЛни кетма-кет 2 марта ютган илк жамоа бўла оладими?\nКриштиану Роналду ЕЧЛнинг уч финалида гол урган илк футболчи бўла оладими?\nКелинг, жаҳон тан олган мутахассисларнинг фикрлари билан ҳам танишайлик.\nМаттеус: «Реал» кучли, лекин «Ювентус» янада кучлироқ\nМюнхеннинг «Бавария» клуби ва ГФР терма жамоаси собиқ футболчиси Лотар Маттеус ўзининг «The Sun» газетасидаги колонкасида бугунги финалда нега «Ювентус» фаворит ҳисобланишини тушунтириб ўтган.\n«Ювентус»–«Реал» ЕЧЛ финалига хос ва мос ўйинлардан бири, икки буюк клуб учрашувидир. Менга «Ювентус» фаворит бўлиб кўринмоқда, чунки туринликлар «Реал»га нисбатан анча уддабурон жамоа.\n«Барселона» ва «Монако»га қарши ўйинларда туринликлар ўйинга нисбатан ёндашувни ўзгартира олишларини исботалган эди. Боз устига, Кьеллини, Бонуччи, Барцальи ва ҳукмдор Буффондан иборат уларнинг ҳимоя чизиғи турнирдаги энг яхшиси ҳисобланади. «Ювентус» 12 учрашувда 3 гол ўтказган холос, бу феноменал натижа!\n«Ювентус» нафақат ҳимояси билан матанса арзийди. Бу жамоа ҳужумни ҳам уюшқоқлик билан ташкиллаштиради. Туринликлар мадридликларга нисбатан анча ихчам ҳаракат қилишади. «Ювентус» майдонда битта организмдек ўйлайди ва ўйнайди. Албатта, «Реал» кучли, лекин «Ювентус» янада кучлироқ, — деб ёзган Маттеус.\nШевченко: Буффондек футболчи ЕЧЛни ютишини истардим\n2003 йили «Милан» таркибида ЕЧЛни қўлга киритган собиқ футболчи ва айни дамда Украина миллий терма жамоаси мураббийи Андрей Шевченко финал борасида қуйидагича фикрларни билдириб ўтди:\n«Чемпионлар лигаси финалини албатта кўраман. Кўнглимнинг туб-тубидан Буффондек буюк футболчи ЕЧЛни қўлга киритишини истар эдим. Шу сабабли кўпроқ «Ювентус»га мухлислик қилсам керак».\nЗеедорф: Финалда шода-шода голларни кутиш ярамайди\nЧемпионлар лигасининг тўрт карра соҳиби бўлган бу собиқ юлдуз ҳам ўз фикрларини билдириб ўтди:\n«Қандайдир мушакбозликни кутмаяпман. Бу финал, ҳар икки жамоа ҳам биладики, бундай ўйинларда биргина вазият учрашув тақдирини ҳал қилиб қўйиши мумкин. Ҳеч ким таваккал қилишни истамайди. Фикримча, бу тактик ва мураккаб ўйин бўлади, шода-шода голларни кутиш ярамайди. Ҳар икки жамоа бири бирини эркин ҳудудлар ва қарши ҳужум уюштириш имкониятидан маҳрум этишни эплай олишади, шунингдек ўша, юқорида тилга олинган, ҳамма нарсани ҳал қилувчи ягона вазиятдан ҳам фойдалана олишади», дея Зеедорфнинг сўзларини келтиради УЕФА расмий сайти.\nСальгадо: «Реал» ЕЧЛни кетма-кет икки бор ютган илк жамоа бўлади\n«Реал»нинг собиқ ҳимоячиси Мичель Сальгадо ҳам ўйин борасидаги ўз тахмини билан ўртоқлашди.\n«Менинг тахминимча, ҳисоб «Реал» фойдасига 2:1 бўлади. Ўйин мураккаб бўлади, лекин алал-оқбиатда «Реал» ғалаба қозонишига ишонаман ва бу турнирни икки марта кетма-кет ютган илк жамоага айланади», — деган Сальгадо УЕФА матбуот хизматига.


Ўшлик аëллар юз берган зўрлашлардан ҳикоя қилмоқда\nЎтган ҳафта давомида нафақат уйлар ëнди¸ одамлар қирилди¸ балки гўдак ëшда бўлган болаларгача зўрланди.\nЎтган ҳафта Ўшнинг ўзбек маҳаллаларига ëпирилган қуролли¸ маст-алас оломон нафақат одамларни ўлдириб¸ уларнинг уйларига ўт қўйди. Гувоҳларнинг айтишича¸ Фурқат қишлоғи¸ Ўн адир ва Мажримтол каби маҳаллаларда ҳатто 5 яшар қизалоқлар ҳам зўрланиб¸ ўлдирилди.\nШу кунларда Қирғизистон жанубида фаолият олиб бораëтган Халқаро Қизил хоч қўмитаси миллий асосдаги зўравонликлар давомида хотин-қизларни зўрлаш ҳоллари кўп содир бўлгани ва ҳозирда бу жиноятлар рўйхатини тузиш ҳаракатлари бошланганини айтади.\n-Ҳа, шундай фактлар бор. Аммо бу ҳақда ҳали гапириш эрта. Чунки Қирғизистон жанубининг турли туманларида ходимларимиз маълумот йиғмоқда. Буларни тўплаб умумийлаштириш керак, дейди Озодлик билан суҳбатда қўмитанинг Қирғизистондаги матбуот котиби Пьер-Эммануэль Дюкруэ.\nЎн адирлик Дилором Қанатова 11 июн кунги бошланган миллий низога қадар Ўшдаги университетларнинг бирида дарс берган. У кейинги кунлар ичида зўрланиб¸ ақлдан озган ўзбек қизларидан анчасини билишини айтади.\n- Қизларни зўрлади. Мана отаси билан келаëтган қизни отасининг олдида зўрлаб ҳозир ақлидан озди. Қайси бирини гапирай?\nОзодлик: Қайси қиз ақлдан озди?\n- Кўчада ўтирибди ана ақлдан озиб¸ сочини саппайтириб отасининг олдида.\nОзодлик: Дадаси қаерда?\n- Дадаси бизнинг адирда. Улар фурқатлик бўлади. Ҳаммаси фурқатлик¸ модилик¸ бизда кассеталари бор. Болаларни ўлдириб¸ ëқиб¸ тириклайин изнасиловат қилган ўғил болаларни. Эшитганмисиз шунақани?\nОзодлик: Ўғил болаларни ҳам зўрлашганми?\n- Бизда кассеталари бор¸ жўнатдик¸ бутун дунëга жўнатдик, дейди ўзбек қиз ва йигитларнинг зўрланганига оид факт ва далиллар кўплигини айта туриб Дилором Қанатова.\nЎш шаҳрининг Мажримтол маҳалласига яқин турувчи Муҳаббат Маҳмудова ўз атрофида ҳам 11 июндан бошлаб хотин-қизларни тутиб зўрлаш ҳолатлари кўп содир бўлганини иддао қилади:\n- Турмушга чиқмаган ëш қизларни яланғоч қилиб ечинтириб маҳаллаларда судраб олиб юришди булар Мажримтолда. Студент қиз. Шу қизни яланғоч қилиб думбалари шилиниб кетди¸ деб эшитдим, дейди Муҳаббат Маҳмудова.\nЎшнинг Амир Темур шаҳарчаси, ўшликлар орасида Ўн адир дея аталувчи мавзенинг хотин-қизлар ишлари бўйича масъули Гулбаҳор Жўраева айни кунларда ўз мавзеидаги зўрлаш қайди билан шуғулланаëтганини айтади:\n- 11-12-13 июн куни Мажримтолда бўлган. 13 яшар ва беш яшар қиз. Битта аëлнинг опа-сингил иккита қизи бўлганда.\nОзодлик: Аëлнинг ўзи қаерда бўлган?\n- Мажримтоллик ўзлари.\nОзодлик: У аëлнинг кўзи олдида қизларини зўрлаганми?\n- Йўқ¸ у аëлни ëқиб юборишди. Теракка боғлаб тириклайин ëқиб юборишди.\nОзодлик: Иккита қиз нима бўлди?\n- Иккита қиз Суратошда ўтирган ерида ўтирибди. 13 яшар қиз ақлдан озди. Она только улыбается. Сабаби бошига нима тушди¸ энди ëш болаку. Унақани умрида кўрмаган.\nОзодлик: Беш яшар қизчи?\n- Беш яшар қиз вафот этган. От насилия¸ "внутре-маточный кровотечение" бўлиб¸ энди маткаси йўқ унақа ëшда¸ лекин унақа зўравон кучни¸ фақатгина насилие бўлмаганда¸ уриб¸ тепиб¸ ичак-човоқлари йиртилиб ўлиб қолган.\nОзодлик: Мана шу иккита қизни нечта эркак зўрлаганини биласизми?\n- Булар биттадан¸ иккитадан бўлмаган. Булар ҳужум қилаëтганда беш-олти-ўнгача бўлган. Кейин аëллар билан бўлган. Аëл қизларни аëллар ушлаган, дейди ўнадирлик Гулбаҳор Жўраева.\nЎшлик зўрланган аёллар орасида уч опа-сингил Бердиқуловалар ҳам бор. 23 ёшли Ирода, 21 ёшли Умида ҳамда уларнинг 16 ёшли вояга етмаган синглиси Ўш шаҳрининг Қорасув кўчасидаги кўп қаватли уйда туришган.\nЎшда бўлган ваҳшийликлардан дунë хабар топсин¸ деган мақсадда уларнинг ўзлари зўрланганлари ҳақида гапиришга рухсат беришди, дейди айни пайтда Ўш вилоятининг ўзбек-қирғиз чегарасидаги ВЛКСМ қишлоғида паноҳ топган Зоҳида Мўминова.\n-Улар бўлди уже, бизнинг ҳаётимиз тугади, этикани йиғиштириб қўямиз деб ҳаммага интервью бераяпти.Фамилиямиз, даннийларимиз билан бераверамиз, юзимизни ҳам ёпмай кўрсатамиз дейишди, дея гапиради Зоҳидахон Мўминова.\nУнга кўра, 14 июн куни Ўшнинг “Носталжи” кафесини штаб қилиб олганлар уларни шу кафени ертўласига олиб тушган ҳамда учала қизни зўрлашган.\n-Зўрлашгандаям изврашенний формада зўрлашган. Катта қизни кўпчилик қийнаб-қийнаб бутилка тиқиб қўйишган. Орқа тешовига қилишган. Иккинчи қизни отасининг кўз олдида зўрлашган, дейди воқеа тафсилотларини зўрланган қизлардан рухшунос сифатида эшитган Зоҳида Мўминова.\nГаровдаги қизларни қирғиз миллатига мансуб шахслар қўлидан беш нафар гаровга олинган қирғизларни бериб алмаштириб олишган, дейди ўшлик Зоҳида Мўминова.\n- Кейин ўзбек-қирғиз чегарасига қизларни ВЛКСМ қишлоғига етказилган яланғоч аҳволда.Ўш районининг болалари усти бош топиб кийдиришган эплашиб у қизларга бир нарсаларни. Шу аҳволда ҳаммаёғи қон бўлиб келишган. Биз буларни Ўзбекистон чегараси билан гаплашиб ўтказдирдик учала қизни олиб кетишди. Булар қизлар шокда келган. Умуман гапиришгаям нимаси йўқ. Биз зўрланмадик, йиқилиб тушдик¸ деб йиғлаб келди. Лекин буларни ўтиришга ҳам ҳоли йўқ эди. Биқинлаб, ёнбошлаб, ҳаммаёғи разрывли, ҳаттоки гинекологга кўринадиган ҳоли ҳам йўқ. Стресс ситуацияда келишдида улар, дейди Зоҳида Мўминова.\nЗўрланган опа-сингиллардан бири 23 ёшли Иродахон ҳуқуқшунос, яқин кунларда тўйи бўлиши керак эди. Айни пайтда уч опа-сингил Андижон вилоятининг Жалолқудуқ марказий касалхонасида онаси билан даволанмоқда. Қизларнинг отаси эса Ўшда, ўз маҳалласини ҳимоя қилишда қолган.\nЎшнинг “Носталжи” кафесида зўрланганлар орасида уч опа-сингилдан ташқари яна бир қиз ҳам бўлган. Аммо зўрланган қизнинг онаси номус қиламан айтишга¸ дея исм-фамилияси ва қизининг зўрланганини яширган.\nТурли хил вахшийликлар ва хусусан аёллар ва ёш қизларни зўрлаш ҳолатлари деярли барча этник низолар давомида кузатилган.\nЯқин тарихда бундай жиноятлар 1998-2004 йилларда Конго, 2003 йил Дарфур можаролари давомида қайд этилган. (1992–1995) Босния ва (1996–1999) Косово урушлари давомида Серб ҳарбийлари томонидан содир этилган ўн минглаб зўрлаш ҳолатларига оид далиллар Халқаро трибунал томонидан кўриб чиқилганди.\nИнсон ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи ташкилотларга кўра, кўпинча этник зиддиятлар давомида аёлларнинг зўрланганлиги ҳақидаги иддаолар иккала томондан ҳам янграйди. Этник зиддиятларни ўрганувчи тахлилчилар фикрича, аёлларни зўрлаш ва ақл бовар қилмайдиган бошқа вахшийликларни уюштириш ғаламислар қўлидаги энг самарали “провокация” воситаси бўлиб қолмоқда.


Такаси КАВАМУРА: Ўзбекистон нафақат бой ўтмиши, балки замонавий (...)\nТакаси КАВАМУРА: Ўзбекистон нафақат бой ўтмиши, балки замонавий тараққиёти билан японларни ҳайратга солмоқда\nЎзбекистон делегациясининг Японияга расмий ташрифи арафасида Нагоя шаҳри мэри Такаси Кавамура юртимизда бўлиб, Кунчиқар мамлакат билан ўзаро манфаатли ҳамкорликнинг истиқболли йўналишлари бўйича музокаралар ўтказгани ҳақида хабар берган эдик.\n16 декабрь куни Такаси Кавамура мамлакатимизга ташрифини якунлаб, Нагояга қайтиб келди. Тюбу халқаро аэропортида Нагоя шаҳри мэри сафар таассуротлари ҳақида ЎзА мухбирига қуйидагиларни сўзлаб берди:\n– Ўзбекистонга ташрифим жуда самарали бўлди. Шахсан Президент Шавкат Мирзиёев билан учрашиб, Япония билан Ўзбекистон ўртасидаги ўзаро манфаатли ҳамкорлик истиқболларини муҳокама қилдик. Учрашувда қатор йўналишларда, жумладан, таълим, туризм, шаҳарсозлик соҳаларида ҳамкорликни кенгайтириш масалалари ҳақида атрофлича фикр алмашдик.\nИнвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Савдо-саноат палатаси, Тошкент шаҳар ҳокимлигида ўтказилган музокараларда ўзбекистонлик талабаларни Японияда ўқитиш, юртингизга япониялик сайёҳлар оқимини кўпайтириш мақсадида чартер рейслар ташкил этиш, Нагоя ва Тошкент ўртасида ҳамкор шаҳарлар битимини имзолаш, Тошкентда Нагоя боғини очишга келишилди.\nНагоя саноат, индустрия маркази бўлгани боис бизнес, иқтисодий ҳамкорликни ривожлантириш, япон компанияларининг Ўзбекистон билан алоқаларини мустаҳкамлаш истиқболли саналади. Ўзбекистон раҳбарининг Японияга расмий ташрифи доирасида Нагояда ҳам бўлиши биз учун катта шараф. Ташриф давомида икки мамлакат илмий ва академик доиралари вакилларининг учрашувлари, Нагоя ва Тошкент ўртасида ҳамкор шаҳарлар битимини имзолаш, бошқа қатор тадбирлар кўзда тутилган. Булар мамлакатларимизнинг ўзаро манфаатли ҳамкорлигида муҳим ўрин тутади.\nЎзбекистонга сафарим давомида Самарқанд ва Хива шаҳарларида ҳам бўлдим. Бу шаҳарлар қадимда савдо-сотиқ ва маданий мулоқот марказлари сифатида бутун Шарқни қизиқтириб келган. Мени ҳайратлантирган жиҳати, бу кентлар бугунги кунда ҳам жозибасини йўқотмаган. Ушбу шаҳарларга борган киши ўзини қадимги даврларга бориб қолгандай ҳис қилади.\nТўғри, Нагояда ҳам тарихий обидалар кўп. Аммо улар ёғочдан бунёд этилгани учун кўпи ёнғинлардан омон чиқмаган. Сизларда иморатлар тош ва лойдан қурилгани учун бир неча юз ва минг йиллик обидалар кўп. Бу ҳам халқингизнинг шаҳарсозликда бой анъаналарга эга эканидан далолат.\nМашҳур япон рассоми Икуо Хираяманинг “Саҳродаги ой” номли картинаси бор. Ушбу асарга атаб қўшиқ ҳам басталанган. Унда қадимий Буюк ипак йўли марказидаги Ўзбекистон, сафар қилаётган туялар ҳақида куйланади. Мен ҳам юртингизга сафарим давомида жаннатмакон Ўзбекистонга берилган таърифлар бежиз эмаслигига гувоҳ бўлдим. Хивада очиқ осмон остида сақланаётган бетакрор музей шаҳар – Ичан қалъадаги обидаларни кўриб, Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси Хоразм вилояти ҳокимлиги кўмагида тайёрлаган маданий дастурларни томоша қилиб Ўзбекистон бугунги кунда ҳам Шарқ гавҳари, деган хулосага келдим.\nЎзбекистон нафақат бой ўтмиши, балки замонавий тараққиёти билан японларни ҳайратга солмоқда. Мамлакатларимизни кўп асрлик дўстлик ришталари боғлаб турибди. Президентингизнинг Японияга ташрифи ана шу дўстликни мустаҳкамлаб, янада юқори босқичга олиб чиқиши муқаррар.


Тош Мияшев. Биринчи муҳаббат (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиТош Мияшев (1931-2007; Қирғизистон)Тош Мияшев. Биринчи муҳаббат (ҳикоя)\nЧоп этилган 22.07.2021 10.01.2021 МуаллифZiyouz.uz\nТроллейбус гувиллаганича мен учун қадрдон бекатга етиб келиб, оҳиста тўхтайди.\nЙўлакдаги одамлар оқимига қўшилиб, шошилганча юриб кетаман. Нақ қаршимда, баландда осмон бағрига санчилган игна сингари телеминора юксалиб туради. Унинг олдидаги икки қаватли бинога бирпасда етиб бораман. Сўнг сухандонлар хонасига кириб, кўзгу олдида бир оз куймалангач, студияга ошиқаман. Рўпарага ўрнатилган экранда ўз қиёфамни кўриб, юрагим бир ҳапқириб кетади. Дақиқалар соатларга чўзилаётганга ўхшайди.\nРежиссёр ишора қилиши билан:\n– Ассалому алайкум, азиз телетомошабин дўстлар! – дейман. Бироқ қалбимнинг энг қаърида “Ассалому алайкум, азиз оғажон!” – деган бир нидо бор. Шу дамдаги майин, оҳангдор, латиф овозимни сиз эшитсангиз, мийиғимдаги ним табассумни сиз кўрсангиз эди, – дейман. Ҳамиша шундай қиламан, шуни ўйлайман.\nСиз-чи, қимматли оғажон, шу тобда қаерда бўлсангиз экан?\nБалки одатингиз-чи, креслога ястаниб, менинг экранда пайдо бўлишимни кутаётгандирсиз? Ёки ўша, иккимиз учрашадиган кўприк бошида сувнинг оқишига қараб хаёлчан турибсизми? Эҳтимол, ўзингиз севган Дзержинск хиёбонида оҳиста сайр этаётгандирсиз? Ё бўлмаса, баайни симёғочга тортилган уч қатор симга ўнг-терс – қўниб ололган қалдирғочларга ўхшатиб нота чизиб, янги оҳанглар, янги мусиқа қидириб, мени ҳам тамоман унутганча ўлтирибсизми?\nҚайда бўлсангиз ҳам майли…\nМовий экранга чиқиб айтадиган дастлабки сўзим, илк табассумим сизга аталган, қимматли оғажон. Мана, Сиз билан кўришмаганимизга ҳам бир йилча бўлиб қолди. Бир шаҳарда яшаб туриб, бундай қилишимиз, албатта, жуда ғалати. Мен ҳар замонда телефон гўшагини қўлга олиб, рақамингизни тераман. Бирпасдан сўнг бу ёруғ оламда фақат мен учун яралгандай ёқимли овозингиз эшитилади. Шу бир лаҳзалик товушингизни эшитиш учун атайлаб қўнғироқ қиламан.\n– Алло! Алло, ким бу? – дейсиз.\nМен товуш чиқармайман. Ҳа, товуш чиқара олмайман ҳам. Сизни қаттиқ ранжитганман. Балким ранжимаган ҳамдирсиз. Бироқ юрак ютиб овоз бериш мен учун маҳол.\nШундай қилиб, бироз вақтдан сўнг гўшакни қўясиз. Мен бўлсам, “дуд-дуд”лаган товушни тинглаб, узоқ туриб қоламан. О, биз илгари шундаймидик? Сизга телефон қилаверардим. Жавоб беришингиз билан:\n– Менман, – дердим.\nСиз суюниб кетардингиз, товушингиздан билардим.\n– Сўзла, Аноржон, гапир, – дердингиз.\n– Нимани сўзлай, оғажон?\n– Нима тўғрисида бўлса ҳам сен сўзлайвер…\n– Мен шундай, иш орасида бир…\n– Аноржон, қўйсанг-чи ишингни. Гапир… Ахир, битмаган иш борми? Қулоғим сенда. Сўзла, Аноржон!\n– Автомат-телефондаман… бошқалар кутиб қолди, – дердим. Бу гапим гоҳо ёлғон бўларди.\n– Ҳа-а, – дердингиз бўшашиб. – Аноржон, яна телефон қиласанми?\n– Бугун учрашамизми?\n– Билмасам, – деб туриб олар эдим. Кўнглимда яна бир нарсаларни сўраса эди дейман.\n– Ҳалиги жойда учрашайлик… соат…\n– Бугунми, майли оғажон…\n– О, қимматли оғажон! Ўша кунлар мен учун қандай бахтли кунлар эди. Йўқ! Тиллога тортиб олса бўладиган дамлар эмасмиди? Ростдан ҳам биз ундай кунларга энди етиша олмаймизми? Бунга ким айбдор? Менми?\nЎша йили сиз янги ишга келгандингиз. Дарров исмингизни, кимлигингизни, уйланганмисиз-йўқми – билишга ошиқдим. Биз аёл зоти шундаймиз, оғажон. Қарангки, мен сизнинг айрим асарларингизни билар эканман. Ўзингизни ҳеч кўрмаган эканман. Муҳаббатга бағишланган бир куйингиз менга жудаям ёқади. Ўрта мактабда ўқиб юрганимиздаёқ уни тинглаганман. Шаҳарга келгач, у кўпчилик ёшларнинг суюкли асари эканини билдим. Ўша, қалбимни жунбушга келтирган асарнинг муаллифи сиз экансиз, оғажон!\nОдатда бизнинг ишхонага одамлар кўп келади. Кўп одам ишлайди. Ғала-ғовур орасида сизни бот-бот кўриб турардим. Сиз ҳам менга бир-икки қур зимдан қараб қўйганингиз билан, ҳеч нарсадан хабарсиз эдингиз. Гоҳо даҳлизда учрашиб қолсак, бош ирғаб саломлашамиз.\nБир куни ишга эртароқ келсам, бизникилар суратга тушишаётган экан. Орада сиз ҳам турибсиз. Аммо сизнинг ёнингизда бошқа сухандон қиз турибди. Билмадим, негадир ғашим келди. Мени чақирсалар ҳам бормадим. Сураткаш йигит ўзи чақириб, тўп турганлар орасига қўшиб, расмга олди. Чимирилиб тушдим суратга. Ҳозир мен уйда ёлғиз қолиб, сизни эсласам, ўша суратга қарайман. Сиз ҳеч нарсадан бехабар турасиз. Эгнингизда жигарранг енгил плашингиз, бошингизда чет эл шляпаси. Оқ-сариқдан келган юзингиз ҳам ўйчан, ҳам сирли. Гўё бошқа одамлардан ҳеч фарқингиз йўқдай. Бироқ мен фақат кейингина сизнинг кимлигингизни англадим. Ахир менинг сиз билан икки йилга яқин сирдош бўлишим менинг учун икки асрга татийдиган таъсир қолдирмадими? Адолат, ҳақиқат тўғрисида, инсонийлик, ҳаёт, давр, эртанги кун ҳақида тушунчаларим авваллари чалкаш, чалакам-чатти бўлса, энди фикрим равшанлашди. Муҳаббат тўғрисида энг юксак сўзларни тингладим.\nАслида кичкина бир жилға бўлсам, сиз билан ёнма-ён юриб тўлиқдим, кўнглимдаги мавжлар теранлашди. Нима бўлса ҳам, қимматли оғажон, сиз мен учун бир мактаб бўлдингиз.\nМен сизга учрай олмай бир четда яшайман. Бироқ умр бўйи жон-танимга бир нур бўлиб сингган, бундан кейин ҳаётимнинг қайси палласида бўлмасин, қулоғимда қайта-қайта сасланиб, янграб турувчи сўзларингизни асло унутмайман. Улар менинг умр йўлимдаги бир маёқ, юрагимга бир қувват бўлиб туюлади. Менга қилган насиҳатларингизни, иффат ва одоб, покликка ундовчи сўзларингизни эслаб, ҳозир ўзимдан-ўзим уяламан. Ҳа, шундай, оғажон! Мен сиз айтган ўша офтобли боғда етилиб пишган нуқрадай тоза анор бўла олмадим-ку? Шунинг учун ҳам ўзимдан ўзим уяламан, оғажон. Ёдингиздами, бир вақт сиз менга “меваларнинг ичида энг асили қуёшли боғда етилиб пишган анор бўлади. Унинг сирти қўполгина кўрингани билан ичи нуқрадай тоза, биллурдай мағиз. Анорни олтинга тенг баҳоласа бўлади. Шунга ўхшаб, биз одамлар ҳам гоҳо асил нарсаларни кўролмаймиз, қадригаям етмаймиз. Мана, сен менинг учун асил ҳақиқдай Анорсан, демак, олтинсан. Менинг олтинимсан!” – деб айтган эдингиз. Бу сўзларингизга муносиб бўла олмаганга ўхшайман. Сиз бу гапларни бир менга айтгансиз. Қайтиб бошқа бировга тиш ёриб сўзламайсиз ҳам. Сиз унақа кишилардан эмассиз. Бунга ишонаман. Бутун борлиғим билан ишонаман, менинг қимматли оғажоним!\nШундай қилиб, бир-биримизга унча қаттиқ тегмай, кўнглимизни оғритмайгина узоқлашиб, кўришмай қолганимизга ҳам мана, бир йилча бўлиб қолди. Умрга қиёслаганда – қисқа, бироқ мен учун ўта узоқ туюлган шу бир йил ичида юз-кўзларимга унча-мунча чизиқ туша бошлаганини бугун эрталаб кўзгу ортида кўриб қолдим. Муҳаббат одамни ёшартиради, деган гапни эшитган эдим. Муҳаббат одамни қаритиши ҳам мумкинлигини энди билиб турибман…\nЎзи, сиз қандай қилиб мен учун энг қимматли киши бўлиб қолдингиз?\nСизни қандай севиб қолдим? Баъзи бир қизлар одамнинг ташқи кўринишига мафтун бўлишса, бошқалари кишининг шуҳратига, бойлиги ёки амалига ошиқ бўлишаркан. Ростини айта қолай, оғажон, сизда ундай хусусиятлар мана мен деб кўзга ташланмайди, ижодингиз ҳам жуда юксалиб кетган эмас, яхши дейилганлар қаторида холос-ку. Суйганингни гоҳо кўзинг билан эмас, кўнглинг билан кўрасан, дердилар. Балки менинг юрагим сизни авваллари ҳам кўргандир…\nСиз бизнинг телестудияга хизматга келганингиздан бошлаб мен ҳам ишга боғландим-қолдим. Кўпинча, эшиттириш бошланишига анча эрта бўлса ҳам, барвақт келиб, хийла кейин кетадиган бўлдим. Гоҳо эса, дам оладиган кунларимни ҳам шу ерда ўтказаман. Сиз бўлсангиз, менга унча эьтибор бермагандай юрардингиз. Бошқа йигитларга ўхшаб, йўлимни тўсиб, кинога қистаб, ё бўлар-бўлмас гапларни сўзлаб бош оғритмадингиз. “Қандай қилиб, ахир қандай қилиб, менга бир оғиз сўз айтмайди? Гўзалликка завқланмаган бу қандай йигит ўзи? Қадди-қоматим келишган, сулув деса сулувман-ку. Сухандонлик танловидан беҳуда ўтказишмаган-ку! Нега мени пайқамади?” – деб ўйлаб кутиб юрдим. Бироқ кутишимдан натижа чиқмади.\nКунларнинг бирида атай хонангизга кириб борсам, ёлғиз ўтирган экансиз.\n– Э, келинг, келинг, – деб ўрнингиздан ирғиб турдингиз.\n– Йўқ, мен шунчаки бир кирувдим, – дедим шошиб, – Сиз шу ерда экансиз-да?\n– Ҳа, ҳа шу ердаман. Ўтиринг бундай.\nБир дақиқа жимиб қолдик. Нимага кирганимни, ё нима деяримни билмай, ўзимни йўқотиб, сизнинг муҳаббат ҳақидаги бир асарингиз тўғрисида сўзлай бошладим. Сиз жимгина менга қараб турардингиз. Ўшанда, кўзларингизда қандайдир сирли учқунлар чақнаб, улар менинг ҳиссиётимни жунбушга келтириб, тушунарсиз тортинчоқлик пайдо бўлиб, қалбимга илгари менга нотаниш бўлган илиқ бир оқим “шир” этиб қуюлиб кетди. Икки юзим қип қизариб, ловуллади. Сиз бўлсангиз, менинг сўзларимни унчалик уқмай, сал кулимсираб, нимадандир мафтун бўлгандай яйраб, хумор боқиб турар эдингиз. Шу тикилишингиз менга ёққандан-ёқар эди.\nСевгига бағишланган асарингиз ҳақидаги гапларимни айтиб битирдим ҳамки сиз боягидай кулимсирабми, хуморланибми ўтиравердингиз. Энди нима қилдим? Шошиб қолдим.\n– Мен бора қолай – дедим ўрнимдан туриб. “Ия, нима учун келувдим ўзи бу ерга? Тағин нималар деб жавраб қаёққа боряпман?” – деган ўй бошимга келди.\n– Ишдан кейин бир учрашсак майлими? –дедингиз бошқача қилиб.\n– Қўйсангиз-чи, – деб ерга боқдим – нега учрашамиз?\nЎзимни йўқотиб, нима деяётганимни ҳам англамасдим. Қуриб кетгур, тортинчоқлигим панд бериб қолди. Шундай бўлса ҳам қишлоқда йигитларга берган жавобимни эслаб ўшаларни такрорладим.\n– Нимага бўларди? – деб сочингизни силаганингизча жовдирадингиз, гаплашамиз, сирлашамиз дегандай …\n– Бировлар нима дейди?\n– Яхши бўпти, дейишади-да.\n– Қандай қилиб.\n– Шундай икковлари бирга юришибди дейишади-да. Бунинг нимаси ёмон, бирга ишласак, бирга юрсак нима бўлибди? Ахир ўз бошимизга ўзимиз хўжайин эмасмизми?\n“Рост айтасиз, оғажон”, деган гап хаёлимга келди. Бироқ боягидай ўзимни йўқотиб, бир қувониб, бир уялиб турардим.\n– Тўғри, сухандонларни ҳамма танийди, – дедингиз яна ўзингиз, – гап-сўз қилишлари ҳам мумкин. Аммо биласизми, менинг шаҳарда уйим йўқ, ҳозирча ётоқхонада турибман. Агар рози бўлсангиз, ҳордиқ куни ўша ерда учрашсак.\nМен индамадим. Бирор нарса дейишга ожиз эдим, фақат ётоқхона шаҳар четроғида эканини эсладим. У ерда бўлганман – ям-яшил боғ. Сувлари тип-тиниқ, муздай. Кўнглим “бор-борақол”, деб қистайди. Қизлик нозим билан анча таранг қилдим. Бироқ қимматли оғажон, сизнинг оҳанрабодек кўзларингиз мени ўзига тортарди. Охири мен у ерга бордим.\nБиз жуда яқинлашиб кетдик. Бирга ишлайдиган айрим ўртоқларимиз кўз қарашларимиздан дарров пайқаб, гап-сўз қила бошлашди. Ҳаммасидан ҳам анови, сизга ёндашиб расмга тушган сухандон қиз қизғонганини сездириб қўйди. У ҳозир бошқа ёққа ўтиб кетди. Ўзи икки марта эрга тегиб чиққан нарса эди. Ёлғонниям ямламай ютарди.\n– Анов янги ходимнинг оиласи бор дейишади. Ростмикан? – деди у сизни кўрсатиб, – сўнг сир бой бермай тикилди. – У туришидан анча-мунча қизларнинг бошига сув қуйган одамга ўхшайди ўзиям…\nМен индамадим. Унинг ёлғон гапираётганини фаҳмладим. У яна сўз улади:\n– Анорхон! Бу дейман, шу йигит келгандан бери сен ҳам ўзгариброқ қолдингми? – дейди кулгуга олган бўлиб.\n– Билмадим. Энди шу, киймаганингни кийиб, ясаниб дейман-да, кейин… Икковларинг кўчада бирга юриб қоласизлар?\n– Бирга ишлагандан кейин бирга юриб қолсак керак-да.\n– Ия, бу кўйлагингни кўрмаган эканман. Роса ярашибди ўзиям, – деди.\nБу гапларда жон бор эди, оғажон. Сизга кўриниш, ё ёқиш учунми, билмадим, туфлиларгача янгилаб, ҳар куни бир бошқасини кийиб келар эдим. Аммо сиз бунга эътибор бермасдингиз. Ростини айтсам, ўша вақтларда мода бўлган бирор кўйлакдан қолган эмасман. Ҳамма тишларимга тилла қоплатсаммикин деб ўйлардим. Олтин балдоққа, олтин билагузукка етсам дердим. Кичикроқ тилла сирғам бор эди, унгаям кўнглим тўлмай қолди.\nБир сафар сиз шифохонага ётиб қолдингиз. Узлуксиз қатнаб турдим. Ўша кунларда шаҳарда яна бир янги кўйлак ўлгур пайдо бўлди. Майин ҳилвираган бу кўйлакни кийиб юрганларни кўрсам, суқланиб, улардан уялмай, қаердан топишганини, қанчага олишганини сўрар эдим. Япониядан келадиган бу кўйлак тушларимга ҳам кириб юрди. Кунларнинг бирида бояги диктор қиз кийиб келса бўладими? Уни кўриб, куймаган жойимда кул бўлиб кетдим. У бўлса, олдимдан ҳали у ёққа, ҳали бу ёққа шох ташлаб ўтади, десангиз. Ахийри чидай олмай, қаердан топганини сўрадим.\n– Керак бўлса топиб бераман, – деб бурнини кўтарди у. – бир омбор мудири бор. У етти қават ернинг тагидан бўлса ҳам топади. Ўзиям келишган йигит. Машинаси бор. Қуриб кетгур, бирам шўхки…\n– Таништириб қўйинг, барака топгур.\nОмбор мудири Алим деган йигит экан. Худди айтганидай бир жойда тинч туролмайдиган, одамнинг ёқасидан кириб, енгидан чиқадиган уддабурон кўринади. Мени кўрганда нақ бир қошиқ мойдай эриб кетди ўзиям.\n– Бўпти-да, – деди у дарров, – Сизга топиб бермаган кўйлакни кимга топиб берамиз?\nЎша куни у мени яп-янги машинасига ўтқазиб икки-учта омборга олиб борди. Борган жойида дарров менинг пинжимга тиқилиб, бошқаларга шу тақлид кўриниб мақтанаётганга ўхшади. Гоҳо сўзлашаётиб, гап орасида кўзини қисиб, имо-ишоралар қилаётганини пайқадим. Ҳайтовур, кўйлакни осонликча топиб бергани йўқ. Ана-мана деб юриб ахир бир куни қўлимга тутди. Бироқ елимдай ёпишиб олди. Ресторанга, меҳмонхонага олиб борди. Бойлик, шон-шавкат мени ўз домига торта бошлади. Гоҳо кўнглим юмшаб Алимнинг айтганларига кўндим…\n– Бугун театрга борсак, – ялиниб туриб олди. – Ўзи бу кўйлак фақат сизга ярашаркан.\nБир ёғи бу кўйлакни кийиб, театрдагиларнинг кўзини ўйнатгим келиб иккиландим. Бироқ шифохонага бормай қолганимга бир неча кунлар бўлганини эслаб, сиз томонга жўнадим.\nАлимнинг машинаси билан ғизиллаб етиб бориб, йўл четида тўхтадик. Алим аллақанча вақт маҳкам ёпишиб, юз-кўзларимни ўпиб олди. Театрда кўришгунча соғиниб қолишини айтиб, билетларни сумкачамга солиб қўйди. Шундан сўнг машинадан тушиб қолдим. Буларнинг барини сиз ичкаридан кўриб турган экансиз. Анчагача билдирмадингиз. Илгаригидай самимий, илиқ сўзлашдингиз. Мен ҳам ҳеч нарса бўлмагандай эркаланиб, ёнингизда ўтирдим. Кўйлагимни кўриб табриклайди, деб кутдим. Унга қараб ҳам қўймадингиз. Охири ўзим айтдим.\n– Кўйлагим ярашибдими?\n– Жуда ярашибди, чиройли экан, – дедингиз қадди-бастимга қараб ҳам қўймай. – Бунақа кўйлак ҳақида шифохонада ётган аёллар ҳам гапиришиб, хўжайинлари кўргани келса, шундан топасиз, деб тайинлашаётибди. Кўпчилик тополмаганини айтиб келса, аччиқ қилганлариям бор. Ўзинг қаердан топдинг?\n– Бир танишим топиб берди…\n– Бояги, сени машинада олиб келган йигитми?\nНима дейишимни билмай, қотиб қолдим. Вой менинг сезгир оғажоним-ей… Қанақа қилиб кўриб қолдингиз экан? Ё сизнинг ҳам юрагингиз мени узоқлардан кўриб турармикан? Иккаламизнинг ўртамизга оғир сукут тушди. Чаккамдан муздай тер чиқиб, ўзимни бироз йўқотиб қўйдим.\n– Қани гулзорни бир оралаб келайлик-чи, – дедингиз тирсагимдан тутганча ўриндиқдан турғазиб, – Анорхон, сенга ҳар қандай кийим ярашади. Икковимиз танишгандан бери хилма-хил модадаги ўндан ортиқ кўйлакларингни кўрдим. Ҳаммаси сенга жуда боп. “Ярашади ёлғиз сенинг ўзингга, қайси куни қандай либос кийсанг ҳам…” деган шоирнинг сўзи қандай теран-а. Узр, Анорхон! Бу менинг ўзимча ўйлаган ўйим-да. Наҳот одам ҳар турли тусдаги латта-путта билан гўзал бўлса? Ё олтин сирға, олтин балдоқ, тилла тиш билан чиройлими? Айт менга, Аноржон, гўзаллик нимада?\nИкковимиз гулзор орасидаги йўлак бўйлаб боряпмиз. Йўқ, мен текис йўлакдан эмас, жар бўйидаги тойғоқ сўқмоқдан юриб бораётгандай, рўпарамнигина кўриб, қўққисдан бошимни ўнг ёки чап томонга бурсам, қулаб кетадигандай аранг юриб боряпман. Бугун тушдан бери танимни яйратиб, ҳилвираб турган, янгилигидан ёқимли ҳид таратаётган енгил ҳавойи кўйлагим энди сизнинг олдингизда ўхшовсиздай туюлиб, бутун баданим сесканиб кетди. Сиз яна айтдингиз:\n– Ҳар бир одамнинг бутун борлиғи гўзал. Ҳар бир инсон ўзича бир дунё! Кўнгли мавжланган кўл, фикри – қирғоқларга тўлқин уриб сапчиган дарё, умр йўли – минг-минг оҳангли мусиқанинг ўзи! Инсон боласи табиатан жимитдай бўлгани билан, еру осмоннинг борлиғини кўра била оладиган зийрак, бошига тушган тоғдай зил қайғуни кўтара оладиган алп! Яхшилигига чегара йўқ! Муҳаббати қуёш каби оташ! О, инсон, инсон, сен нақадар хислатларга бойсан! – дея ҳаяжонланиб кетдингиз. Мен бу сўзларни сизнинг оғзингиздан эшитдим. Балки илгариям уққандирман, аммо маънисини билмаганман. Ҳозир бўлса ҳар бир сўзингиз ҳиссиётимни жўш урдириб, бир уялиб, бир ичимдан фахрланиб боряпман. Бора-бора олдимдаги йўл ёришиб, кенгайиб кетгандай туюлди. Танимга қандайдир яшириниб ётган, илгари ўзимга белгисиз бир куч уйғонгандай. Энди мен бошқача яшаб, бошқача феъл-атворга ўтадигандай руҳланиб, дадилланиб кетдим. Наҳот буларнинг бари сизнинг шу сўзларингиз туфайли бўлса? Алимдан рашк қилиб, қўполлик билан ёки аччиқланиб пўписага ўтмай, аксинча, менга насиҳат қилганингиз учунми? Нима учун мени тергамайсиз, қаттиқ койимайсиз? Дилимга озор берадиган сўзлар айтиш керак эди-ку! Нега мени аядингиз экан ўшанда?\nҚимматли оғажон! Ўшанда ўзим билан ўзим бўлиб, сизнинг бошқа сўзларингиз қулоғимга кирмай қолди. Хайрлашар пайтимиз ҳам бўлди. Сиз қўлларимни кафтингизга олиб, узоқ турдингиз. Мен ана шундагина тушундим. “Мен ардоқлаган қўлларингни, менга кун сайин телефон рақамини терган бармоқларингни анави, машинасида олиб келган йигитга ушлатдинг-а!”, деган дилингиздаги сўзларингизни ҳис этдим. Сиз мени аяб турар эдингиз. Ҳа, менинг турмушга, ҳаётга енгил-елпи қараганимни, илк муҳаббатим қадрига етмаганимни, ҳаммасидан ҳам қуёшли боғдаги анордай нуқра соф Анор бўлолмаганимни юзимга солмай, мени аяб турдингиз, қимматли оғажоним! Мунчаям бағрингиз кенг бўлмаса!\nМен шифохонадан чиқиб, йиғлаб жўнадим. Бир-бир қадам босиб, йўл четида бировлардан пана бўлиб қадам ташладим. Икки юзимни ювган ёшнинг шўрига қўшилиб, мендаги бетайинлик, ташқи гўзаллигимга ҳаволаниш, яна бир қанча иллатларим ювилиб оқиб кетгандай бўлди. Алим берган театр билетини майда-майда қилиб йиртиб, сувга отдим. Эртасига эса унинг омборига бордим. Мени кўрибоқ кеча роса кутганини айтиб сайрашга тушди.\n– Мана, кўйлагингиз, – деб қоғозга ўралган ўша чиройли, ўзим қачонлардан бери ҳавас қилиб юрган япон кўйлагини қўлига тутқаздим.\n– Ия, сизга ёқмадими?\n– Ёқмади, – деб қисқа жавоб бердим-да, чиқиб кетдим.\nЎша, шифохонадан қайтиб келган кунимдан бошлаб, сизга бўлган ҳурматим янаям ошиб кетди, оғажон! Сизнинг кўп сўзларингиз юрагимдан жой олиб, мени ҳамиша тўғри йўлга соладиган бўлиб қолди. Анча оғир, сермулоҳаза бўлиб кетдим. Одамзод ёшлигингда ақл-ҳушни ота-онангдан, тарбияни мактабдан олар экансан. Улар кифоя қилмайди, шекилли. Одамнинг ёшига ёш қўшилгани сайин унга яна ақл, яна тарбия керак бўлавераркан. Хом сут эмган бандамиз-да. Бир қуриб, бир тошиб, бир камайиб, бир ошиб тураркан киши. Бугунги кунга келиб, бир одам қатори нимаики фазилатим бўлса, буларни сиздан ўрганганим учун минг марта бахтлиман!\nСиз шифохонадан чиқибоқ бошқа ишга ўтиб кетдингиз, шу шаҳарнинг ўзида яшаб, ишлаб юрибсиз. Мен эса, ҳар бир янги асарингизни орзиқиб кутаман, қимматли оғажон. Балким, бир кун учрашиб ҳам қолармиз! Иккимиз илгаригидай ёнма-ён суҳбатлашармиз ҳам кўпдан бери бизни кутаётган дам олиш уйининг боғига ё бўлмаса анави кўприк бошига тағин яёв борармиз. Эҳтимол бир-биримизни тушунармиз… Ҳеч кимга айтилмаган, айтилмайдиган гапларимизни айтишармиз.\nЯна ким билади, балки шу тариқа умуман юз кўришмай ўтиб ҳам кетармиз. Шундай бўлганда ҳам сиз менинг энг азиз одамим бўлиб, мангу юрагимда қоласиз… Менинг илк муҳаббатимсиз.\n… Мана, тролейбус гувиллаганича келиб, қадрдон бекатда тўхтайди. Мен телестудияга шошиб боряпман. Бир пасда етаман ҳам. Кўзгу олдида бироз куймалангач студияга кириб, режиссёр белги беришини кутаман.\n– Ассалому алайкум, азиз телетомошабин дўстлар! – дейман. Ичимда эса “Ассалом алайкум оғажон”, дея хитоб қиламан.\nҲа, ҳар доим шундай қиламан. Агар умр бўйи шу жойда ишласам, умр бўйи…\nҚирғиз тилидан Зуҳриддин Исомиддинов таржимаси\n«Жаҳон адабиёти» журнали, 2018 йил, 10-сон\nРукнларТош Мияшев (1931-2007; Қирғизистон)\n← Аввалги Аввалги Бертольт Брехт. Сичуандан чиққан меҳрибон (пьеса-парабола)\nКейинги → Кейинги: Исматулла Абдуллаев. Маърифат ва тарбия (1989)