Россиялик эксперт Ўзбекистонда гўшт нархи нега кўтарилаётгани сабабини айтди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nРоссиялик эксперт Ўзбекистонда гўшт нархи нега кўтарилаётгани сабабини айтди\n15 август 2019, 10:05\nРоссия Фанлар академияси ҳузуридаги V.М.Горбатов номидаги озиқ-овқат тизими, IT-технологиялар иқтисодий-тадқиқот маркази раҳбари Дмитрий Гордеев Ўзбекистонда гўшт нархи кўтарилишининг сабаблари ҳақида фикр билдирди, деб хабар беради Sputnik.\nЭксперт республикада гўшт нархи оширилишининг асосий мезонларидан бири сифатида ишлаб чиқариш ва истеъмол ўртасида мувозанат йўқлигига эътибор қаратди.\n«Ўзбекистонда бозорларга гўштни асосан фермерлар етказиб беради. Фермерлик хўжалик маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажми унча катта эмас, нархлар, масалан, дон, энергия ресурсларига кўтарилиши маҳсулот таннархига боғлиқ», — дейди Гордеев.\nЭксперт таъкидлашича, йирик корхоналар турли иқтисодий силкинишларни нисбатан енгилроқ сезади.\nБундан ташқари, Қозоғистондан гўшт импорти Ўзбекистон ички бозорига сезиларли таъсир қилади.\n«Шунга кўра, барча хатарлар ва нарх ўзгариши маҳаллий саноат етишмаслиги билан боғлиқ, шунинг учун биринчи навбатда йирик ишлаб чиқарувчиларни ривожлантириш зарур, улар ташқи бозорни ҳам таъминлай олади ва харидорлар учун сифатли ва паст нархларни кафолатлаши мумкин», — деб ҳисоблайди эксперт.\nГордеев иқтисодиётни давлат томонидан муваффақиятсиз тартибга солиш борасида Куба ва Венесуаэлани мисол сифатида келтирди.\n«Россияда гўшт нархлари талаб ва таклиф мувозанати ҳисобига амалга оширилади. Масалан, ички бозорни товуқ гўшти билан тўлдиришга эришилди ва компаниялар узоқ вақт давомида маҳсулотларни паст нархда ушлаб туришмоқда: бозор маҳсулотга тўлган ва нархни ошириш учун ҳеч қандай сабаб йўқ. Бундан ташқари, бу фирмаларни халқаро ташқи бозорларга чиқиш ва у ерда маҳсулотларни сотишга ундамоқда», — дейди эксперт.\nЯнгиликлар » Жамият » Россиялик эксперт Ўзбекистонда гўшт нархи нега кўтарилаётгани сабабини айтди\n11:57 Ўзбекистонда гўшт импорти ҚҚСдан озод этилди\n20:42 Ўзбекистонда гўшт йил бошидан буён ўртача 23 фоиз қимматлашди\n21:43 Ўзбекистонда гўшт нархи кўтарилишда давом этмоқда


ЎзА - Фарғонада 12 шаҳар посёлкасининг бош режаси ишлаб чиқилади\n21.02.2018 15:01 Чоп этиш версияси\nФарғонада 12 шаҳар посёлкасининг бош режаси ишлаб чиқилади\nФарғона вилоятида 2018-2022 йилларда республика шаҳар посёлкаларининг бош режаси лойиҳаларини ишлаб чиқиш дастури асосида 12 шаҳар посёлкасида бунёдкорлик ишлари амалга оширилади.\nБугун юртимизнинг қай ҳудудига борманг, улкан қурилиш ва бунёдкорлик ишларининг устидан чиқасиз. Замонавий турар жойлар, саноат корхоналари барпо этилмоқда. Албатта, бу ишларда шаҳарсозлик ва меъморий ечим алоҳида ўрин эгаллайди. Президентимизнинг 2018 йил 2 февралдаги “2018-2022 йилларда аҳоли пунктларини бош режалар билан таъминлаш, лойиҳа ташкилотлари фаолиятини яхшилаш, шунингдек, шаҳарсозлик соҳасида мутахассислар тайёрлаш сифатини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори бу борада муҳим дастуриламал бўлиб хизмат қилади.\nВилоятда шаҳарсозликни ривожлантириш учун нимага эътибор қаратиш керак?\nТабиийки, бу соҳани мутахассис бошқаради. Бинобарин, Фарғона политехника институтида айнан шу соҳага ихтисослашган факультетлар фаолият кўрсатиб, унда малакали мутахассислар тайёрлашга алоҳида эътибор қаратилмоқда.\n– Вилоятда 184 шаҳарча, 8 шаҳар ва 162 аҳоли яшаш пункти йиғинлари мавжуд, – дейди вилоят архитектура ва қурилиш бош бошқармаси бошлиғининг биринчи ўринбосари Баҳодир Хўжаматов. – Ҳозирча фақат 8 шаҳар ва 14 шаҳарчанинг бош режаси ишлаб чиқилган, холос. 162 қишлоқ аҳоли йиғинлари пунктидан 46 тасида меъморий режалаштиришни ташкил этиш лойиҳаси ишлаб чиқилган. Албатта, бунга лойиҳалаш ташкилотларининг янги инновацион технологиялар билан таъминланмагани, мутахассисларнинг етарли эмаслиги, шаҳарсозлик соҳасидаги қоида-меъёрларнинг мукаммал эмаслиги таъсир қилмасдан қолмайди. Ҳозирги кунда вилоятда 2 та етакчи лойиҳалаш ташкилоти – “Қўқон қурилиш лойиҳа” ва Фарғона шаҳрида “Фуқаро лойиҳа” ҳамда “ЎзшаҳарсозликЛИТИ”нинг вилоят филиаллари ташкил этилди.\n2018-2022 йилларда 12 шаҳарча ва 20 дан ортиқ маҳалла фуқаролар йиғинларининг меъморий режалаштириш топшириқларини тайёрлаб чиқиш белгиланган. Мақсад мазкур аҳоли пунктларини истиқболли ривожлантириш, турар жойлар қурилиши, ижтимоий-маиший соҳа иншоотлари, инфратузилма объектлари, муҳандислик-коммуникация тармоқлари ва йўл инфратузилмасини ривожлантиришдир. Бош режани ишлаб чиқишда аҳолининг соғлом турмуш тарзини ривожлантиришга ҳам алоҳида эътибор қаратилмоқда. Яъни, ҳудудларда истироҳат боғлари, хиёбонлар, сузиш ҳавзалари ташкил этиш, спорт иншоотларини янада ривожлантириш асосий мезонлардан бўлиб қолмоқда.\n– Мазкур қарор билан туманимиздаги "Қоратепа" шаҳарча фуқаролар йиғини дастурга киритилган, – дейди Ёзёвон тумани ҳокими ўринбосари Муҳиддин Жўраев. – Бу ҳудуддаги 4 маҳалла фуқаролар йиғинида 15 мингга яқин аҳоли истиқомат қилади. Бош режани ишлаб чиқишда қурилиш чизиғи эътиборга олинмасдан амалга оширилган ҳолатлар кўп. Ёзёвонда ҳам 53 кўп қаватли уй коммуникация тармоқлари ҳисобга олинмасдан қурилган. Мазкур лойиҳа ишлари учун 200 миллион сўмга яқин маблағ ажратилди. Айни пайтда коммуникация ишлари амалга оширилмоқда. Бундан ташқари, бош режани ишлаб чиқишда туман архитектураси ва кадастри вакиллари билан биргаликда ҳудудларда қайтадан йўқламалар ўтказилмоқда. Марказий боғ ва ободонлаштириш бўйича объектлар таклифи тайёрланмоқда. Қоратепа шаҳарча посёлкасини ривожлантириш бўйича кўплаб режалар бор.\nҲа, ҳудудларда шаҳарсозликни ривожлантириш борасидаги бу каби ишлар аҳоли учун қулай шароитлар яратиш, турмуш даражасини оширишга хизмат қилиши шубҳасиз.


«Локомотив» Стивен Жеррард жамоасига қарши ўйин ўтказади\nЯкшанба, 15 Декабр\nСуперлигани 2-ўринда якунлаган Тошкентнинг «Локомотив» клуби ОЧЛ саралаш босқичида иштирок этиши боис, янги мавсумга тайёргарликни нисбатан эрта бошлайди, дея хабар бермоқда клуби расмий сайти.\n«Темирйўлчилар» 21 январдан Осиё чемпионлар лигасига киришадилар. Шу куни Тошкентда Тожикистон чемпиони «Истиқлол» ОЧЛ плей-офф босқичи доирасида меҳмон бўлади. «Истиқлол» мағлуб этилса, «Локо» 28 январь куни сафарда Саудия Aрабистонининг «Aл-Aҳли» клубига қарши гуруҳга йўлланма берувчи плей-офф учрашувини ўтказади.\nУшбу баҳсларга тайёргарлик доирасида «Локомотив» Дубайда Хитой Суперлигаси\n«Жиангсу Сунин» ва Шотландиянинг энг номдор клубларидан бири «Глазго Рейнжерс»га қарши ўртоқлик учрашуви ўтказади. Бу клубни ҳозирда «Ливерпуль» собиқ сардори Стивен Жеррард бошқармоқда» - дейилади манбада.\nКлуб матбуот хизматининг хабар беришича, ҳар икки хориж клубига «Локомотив» клуби ўртоқлик ўйини масаласида таклиф билан чиққан ва улар розилик билдиришган. Тошкент клуби «Глазго Рейнжерс» билан 10 ёки 11 январь куни ўйин ўтказиши режалаштирилган.\nЭслатиб ўтамиз, «Глазго Рейнжерс» Шотландия чемпионати 17-туридан кейин 38 очко билан 2-ўринда бормоқда. Пешқадам «Селтик» ҳисобида 40 очко бор.\nЛокомотив Тошкент Стивен Жеррард


Машҳур футболчиларнинг ҳаётини ўзгартириб юборган 7 аёл – AllSportuz.com\nМашҳур футболчиларнинг ҳаётини ўзгартириб юборган 7 аёл\nPhoto © 2015 Target Press/The Grosby Group Barcelona, April 17, 2015. FC Barcelona's football player Gerard Pique with his girlfriend, the Colombian singer Shakira during the Turkish Airlines Euroleague playoffs round 2 basketball match between FC Barcelona and Olympiacos at Palau Blaugrana in Barcelona on April 17, 2015.\nФутболчиларнинг ҳаётида ижобий бурилишларга мажбур қилган аёллар ҳақида ҳикоя қиламиз.\nДенни Костер ва Ёхан Круифф\nКичик сабзавот дўкони эгасининг ўғли Ёхан жуда шўх бола бўлган. У мисс Голландия-67 ва шаҳарнинг энг бой кишиларидан бирининг қизини севиб қолганида бу кўпчилик учун ғалати кўринган. Ёхан масулиятсизлиги туфайли кийиниш хонасида чекарди ва оиласининг талабларига жавоб бермаган. Ўшанда Денни (қиз) футболчини тарбиялашга киришади. Бўлажак футболчининг севган ёри Ёханни ўз устида ишлашга мажбур қилади ва унинг барча молиявий ишларини бойвачча отасига топширади. Круиффнинг фаолиятини қайнотасининг назорати остида ўта бошлайди. Кўпчиликнинг фикрича, Ёханнинг хотини футболчининг ишларига хаддан ташқари кўп аралашган, аммо Круиффнинг ўзи бунга қарши бўлмаган.\nКлаудия Виляфаня ва Диего Марадона\nУлар танишганида Марадона хатто 18 ёшга ҳам кирмаган эди. Узоқ йиллар яхши бўлган муносабатни футболчи бир неча маротаба бузиб юбориши мумкин бўлган. Клаудия Марадонанинг тарихдаги ролига тўғри баҳо бериб, уни кўп маротаба кечирган ва футболчига чегараларни белгилаб берган. Аммо бу ҳақида кейинроқ.\nАввалига Клаудия Марадона машғулотлар ҳақида унутиб қўймаслиги учун футболчи билан кўп урушган: 70 йиллар охирида Диего ўз келажагига ишонч билан қарамаётган эди. Кейинроқ Эвропага кўчиб ўтди, Неаполда унинг хотини юлдузнинг матбуот-котибаси ролини ижро этар ва мухлислар орасидан чиқиб кетишга ёрдам берарди. Клаудия Марадонанинг бошқа аёллар билан кўнгилхушлик қилишига чидаб, оиласини сақлади. 1994 йилда ошкор бўлган героин машмашаси ҳам оиланинг бузилиб кетишига сабабчи бўла олмади. Муносабатлар яна 10 йил давом этди ва Марадонанинг ўзи кетди. Аммо Клаудиянинг тасири ҳеч ҳам йўқолгани йўқ: Улар дўст бўлиб қолишди, унинг хотини афсонавий аргентиналикнинг агентига айланди.\nХелен Сведин ва Луиш Фигу\nХелен — футбол дунёсига кирган биринчи топ-моделлардан ҳисобланади. У эрининг фаолияти билан жиддий шуғулланган. Улар учрашишни бошлаганида, Фигу “Барса”да бешинчи йилини ўтказаётган эди. Хелен эрининг “Реал”га ўтишига қарши бўлмади ва Фигу Испаниядаги энг ёмон инсонга айланди. Бошқа томондан, у ўзининг совринлар музейига 2 та Испания чемпионати олдин медали ва Чемпионлар кубогини қўшиб қўйди.\nХелен Англияга кўчиб ўтишга рози бўлмаган ва Луишни таклифни рад этишга кўндирган эди. Жуфтли ёмон об-ҳаво ва зерикарли инглиз ҳаётидан кўра Миланни танлашди. Хелен у эрда модель бўлиб ишлашни давом эттирди, Фигу эса “Интер” билан тўрт йилда эттита соврин қўлга киритди ва фаолиятини якунлаб, клуб элчисига айланди. Бу жуфтлик ҳозиргача мавжуд ва улар айни дамда Миланда истиқомат қилишмоқда.\nВиктория Бекхем ва Девид Бекхем\nМуҳокамали савол, Спиcэ Гирлс собиқ хонандасининг тасири Бекхемни қанчалик ўзгартирди. Сер Алекс Фергюсон бир куни, ОАВнинг хаддан ортиқ этибори ва имижга билан шуғулланиши Девиднинг ўйнашига ҳалақит қилишини айтган. Бутса улоқтирилган машҳур воқеа айнан шу сабаб туфайли юзага келган. Аммо Бекхем мураббий билан суҳбатлашмади ва “Реал”га сотилиб, поп-юлдузга айланди. У Испания чемпионатида ғолиб бўлди ва фаолиятининг охирида Франcия чемпионати ҳамда МЛСда бир нечта соврин қўлга киритиб, ўз кийимлари коллекcиясига асос солди. Лондонда Олимпиада ўтиши учун чиқиш қилди. Яқинда у кинода ҳам суратга тушишни бошлади. Футболда олиш мумкин бўлган барча нарсага эга бўлган Бекхем, футболдан кейин ҳам зерикиб қолмади ва машҳурликнинг янги даражагасига чиқди.\nХелена Сегер ва Златан Ибрагимович\nМодель ва молиячи. Хелен Сегер болалигидан бир нарсани аниқ биларди: Фақат ташқи кўриниш билан ҳеч нарсага эришиб бўлмайди. Шу сабабли фотосессиялар ўртасидаги танаффусда иқтисод дарсларига борди ва маркетинг соҳасида ишга кирди. У Златан билан кўчада танишиб қолган. Ўшанда Хелен машинасини нотўғри қўйган Ибрагимович билан уришиб кетади ва бошқариб бўлмас югослав у учун муносиб чақирувлигини ҳис қилади. Муносабатлар секин ва қийинчилик билан ривожланади, чунки Сегер Златандан доимо ўз устида ишлашни талаб қилади. Златан кийиниш услубини, севимли ресторанлари ва машиналарини ўзгартиради. У ўзини оммага қандай намойиш этишни ўрганди, матбуот билан мулоқот услубини ривожлантирди.\nШакира ва Херард Пике\nШакира футболчига қийинчиликларни энгиб ўтишни ўргатди. Аввалига улар муносабатларини яширишга уринишди ва папараccиянинг ов обектига айланишди. Пикега матбуот томонидан бўлган катта этибор унинг машғулотларига ҳалақит қиларди, у хатто “Барселона” асосий таркибидаги жойини йўқотиб қўяди. Гвардиола футболчидан шахсий ҳаётидаги муаммоларни ҳал қилишини айтганида, Шакира ва Пике муносабатларини яширмасликка қарор қилишади. Кейин болалигидан ОАВ этиборида бўлган хонанда футболчининг имижи устида ишлашни бошлайди. Футболчининг ҳазил туйғуси “Твиттер”да намоён бўлди. Пике медиа юлдузга айланди. Унинг ўқувчилари сони ҳозир ҳам Шакираникидан кам (14 млн. — 43 млн.), аммо фарқ борган сари камайиб бормоқда. Шакира спортга зарар этакзмай футболчига медиа шахс бўлишда ёрдам берган ягона аёл ҳисобланади.\nСофия Балби ва Луис Суарес\nЯхши таминланган оиланинг қизига камбағал йигит ошиқ бўлса, бу яхшиликка олиб бормаслиги мумкин. София Луисдан ўсишни талаб қилди ва футболчилик фаолиятини ривожлантириш учун Эвропага кўчиб ўтиш кераклигини айтади. Суаресни назорат қилиб туриш учун София ҳам бошқа қитага кўчиб ўтади. У Барселонада ишлаб, ўқиб, охири йўқ қўнғироқларга жавоб берди. Луис эса машғулотларда тер тўкиб, севган ёри билан бирга бўлишга интиларди. Бир йил ўтиб уни Голландиянинг “Гронинген” клуби сотиб олади. Барселонагача ҳали узоқ эди, аммо аввалгидан яқинроқ. Ҳозир Суарес деярли ҳар бир интервьюсида Софиядан қарздор эканлигини айтади.\nPrevious Футбол юлдузларининг болаликдаги сиз кўрмаган суратлари\nNext ФУТБОЛ АФСУНГАРИ КИМ? (видео)\nМашҳур футболчилар ҳақида трагик воқеалар (ТОП-10)


Асилбек Амонов: «Ёшлигимда ҳужумда тўп сурганман» | "NAVBAHOR" FUTBOL JAMOASINING RASMIY WEB SAHIFASI\nАсилбек Амонов: «Ёшлигимда ҳужумда тўп сурганман»\nЎзининг шонли тарих ва анъанасига эга Наманганнинг «Навбаҳор» жамоаси бу йилги мавсумни имкони қадар кучлилар сафида якунлаш ниятида. Шу мақсад йўлида иккинчи давра баҳсларига тайёргарлик кўриш ишларини бошлаб юборган жамоа аъзолари машғулотларда астойдил меҳнат қилишмоқда. Улар орасида дарвозабон Асилбек Амонов ҳам бор. Биз эса мухлисларнинг таклиф ва истакларини инобатга олиб футболчи билан суҳбатлашишга қарор қилдик.\n- Сиз «Навбаҳор» таркибида биринчи давранинг барча учрашувларида майдонга тушдингиз. Бу ўзингизга бўлган ишонч ва руҳий устунликни тақдим этгандир?\n- Албатта, бунга эришиш учун биринчи галда мураббийлар ишончини оқлаш ҳамда жамоадаги футболчилар билан тил топишиш муҳим аҳамият касб этади. Қолаверса мухлисларни, уларни алдаб бўлмайди. Ўйинда бор куч ва маҳоратингизни ишга солишингиз талаб этилади. Мухлислар кузатувчан бўлишади. Трибунадан майдондаги хатти-ҳаракатингиз шундоққина кўриниб туради.\n- Биринчи давранинг дастлабки турларида чемпионатда энг кам гол ўтказиб юборган дарвозабонлардан бири бўлдингиз. Бундай кўрсаткични қайд этишингизни кутганмидингиз?\n- Ҳа тўғри, мавсум бошида жуда яхши старт олдик. Ўзимга бўлган ишончим юқори эди. Тўғрисини айтсам, Наманганга келган жамоаларни мухлисларнинг бевосита ёрдамида билан мағлуб этдик. Шукрки олдимизда ҳали иккинчи давра баҳслари кутиб турибди. Ўша учрашувларда натижаларимизни янада яхшилай олишимизга ишонаман.\n- «Лочинлар»нинг сўнгги турлардаги омадсизликлар нима билан боғлиқ?\n- Биз жуда ҳам кўп дуранг қайд этиб юбордик. Ҳисобда олдинда бора туриб гол ўтказиб юборди. Аслидаку бир ҳар бир ўйинда ғалаба учун майдонга тушамиз. Бироқ, йўл қўйилган хатолар туфайли қимматли очколарни йўқотдик. Бу жуда аламли, албатта.\n- Илҳом Мўминжоновнинг иш услуби ҳақида фикр билдирсангиз.\n- Мураббийимиз олий лигадаги ёш мураббийлардан бир ҳисобланади. Жуда ҳам жонкуяр инсон. Агарда «Навбаҳор» жамоасининг ўйинларини ўйингоҳда томоша қилсангиз, унинг хатти-ҳаракатларига гувоҳ бўлишингиз мумкин. Ҳар бир вазият учун ўз фикрини билдириб туради. Ҳаммага тенг муомалада бўлиши ва фақат юқори мақсадларни кўзлаши таҳсинга лойиқ.\n- Жамоадаги ички муҳит қандай?\n- Жуда ҳам яхши. Барча ака-укадек бўлиб кетган. Тўғри бошида бироз келишмовчиликлар бўлди. Лекин, кейинчалик ҳамма бир оиладек бўлиб қолди. Буни мухлислар ҳам машғулотларга келиб гувоҳи бўлишади. Улар ҳам бундан завқланиб кетишади.\n- «Навбаҳор» таркибидаги энг яхши ҳимоячини айта оласизми?\n- Бу саволингизга жавоб бера олмайман. Очиғи ўзим ҳам баъзи вазиятларда ҳимоячи вазифасини бажараман. Умуман олганда жамоадаги ҳимоячиларнинг барчаси бир хил савиядаги ўйинчилар.\n- Жамоадаги қайси футболчининг майдонда бўлиши Сизга далда бўлади.\n- Жамоамизда ўн тўққиз нафар футболчи бор. Уларнинг ҳар бири майдонда яхши ўйнашга ҳаракат қилади. Азиз Турғунбоевни вақти келиб топ клублар сафида тўп тепишига умид қиламан. Унинг ўйинлари менга ёқади.\n- Иккинчи даврага тайёргарлик ишлар қандай кетяпти?\n- Яхши, ҳаммаси кўнгилдагидек бўляпти. Таркибимизда янги ўйинчилар ҳам бор. Машғулотларда биринчи даврада йўл қўйилган хатолар устида ишлаяпмиз.\n- Бу йил жамоа олдига қандай вазифа қўйилган?\n- Ҳар бир ўйинда ғалаба қозониш вазифаси қўйилган. Натижани мавсум сўнггида кўрамиз. Бу йилги жамоа тўқсон фоиз янги футболчилардан ташкил топган. Агарда раҳбарият ушбу ўйинчиларни сақлаб қолган тақдирда, бирдан тўртинчи ўрингача бўлган поғоналарни вазифа қилиб қўйишса бўлади. Ҳар йили янги таркиб билан совриндор бўлиш қийин бўлса керак.\n- Ёшлигингизда бошқа чизиқда ҳам ҳаракат қилганмисиз ёки ўшандаёқ дарвозабон бўлишни мақсад қилганмисиз?\n- Ёшлигимда ҳужумчи бўлганман. Маҳалламизда «Прогресс» деган жамоа бор эди. Бир куни дарвозабонимиз машғулотга келмаган ва унинг ўрнига дарвозадан турганман. Очиғи бу ўзимга ҳам ёқиб қолган. Шу сўнг дарвозабонлик фаолиятимни бошланган. 2012 йили «Пахтакор» дарвозасини қўриқлай бошладим. У ерда кўп вақт бўлмасамда, ўзига яраша обрў-эътиборга эришдим. Дарвозабон бўлганимдан афсусланмайман.\n- Сиз кичик мундиал иштирокчисисиз. Эҳтимол Сизни катта мундиалда ҳам кўрармиз?\n- Албатта, ҳамма нарсанинг ўз вақти соати бўлади. Вақти келиб жаҳон чемпионатида қатнашиш ҳам насиб этар.\n- Бу йилги олий лига савияси ҳақида фикр билдирсангиз.\n- Икки-уч жамоани ҳисобга олмагандан қолган барча жамоалар бир хил кучга эга. Шунинг учун чемпионат қизғин кечмоқда. Агарда битта ўйинда ютсак 5-поғонага кўтарилишимиз мумкин. Мухлисларни яна ўйингоҳга қайтишларини хоҳлаймиз. Иккинчи давра шиддатли ўтиши аниқ.\n- Дарвозабоннинг ўйинда амалга оширган чиройли сейвфи ёки пенальтини қайтариши табиийки ўзига бўлган ишончни ва руҳиятини кўтаради. Айтингчи чиройли гол ўтказиб юборганда қандай аҳволга тушасиз?\n- Гол ўтказишнинг ўзи ёқимсиз.\n- Наманганлик мухлислар Сизда қандай таассурот қолдиришяпти?\n- Ҳайратдаман. Ўтган йили Бухорода ўйингоҳ билан тўла мухлислар олдида ўйнаш ёқимли бўлганди. Биринчи давра учрашувларини охиригача ўз майдонимизда мухлислар тўла ўйингоҳда ўтказдик. Наманганда ишқибозлар ҳатто машғулотларга ҳам ташриф буюришади.\n- Уларнинг Сизга бўлган ишонч ва меҳри ўзингизга ҳам сезиляптими?\n- Албатта, мухлислар қаршисида ўйнаш ёқимли, улар Сизни яхши ўйнашга ундайдилар. Ишқибозларимиз янада кўпайишини хоҳлардим. Бизни қўллаб турган мухлисларимизга жамоа номидан катта раҳмат айтаман.\nХуршид Юсупов суҳбатлашди.\n“Навбаҳор” – “Металлург”: Учрашувдан сўнг - ( 16-09-2017)\nАъзам Алиев: «Пенальти йўқ эди» - ( 13-09-2017)\nАлександр Хомяков: "Олдимизга вазифа қўйилмаган" - ( 07-09-2017)\nИлҳом Мўминжонов: "Мағлубиятда мураббий айбдор" - ( 07-09-2017)


Моҳнишон тоғлари ёхуд Ала дағлар - Parstoday\nЭрон табиатининг жозибали манзаралари (6)\nМоҳнишон тоғлари ёхуд Ала дағлар\nапрел 15, 2020 17:05 Asia/Tashkent\nТабриз шаҳрининг яқинида Эрон табиатининг ҳайратланарли жозибаларидан бири “Моҳ нишон” рангли тоғлари мавжуд.\nМаҳалий тилда “Ала дағлар” деб аталувчи бу тоғлар Табриз шаҳридан 25 км узоқликда жойлашган. Туркча “Ала дағлар” бирикмаси “ранг-баранг тоғлар” маъносини билдиради. Ала дағлар минтақасида қизил, жигарранг, яшил, тӯқ сариқ, сариқ ва оқ рангли тепаларни учратиш мумкин. Бу тоғларнинг гӯзал манзарасига кӯз тиккан киши ӯзини бошқа сайёрага тушиб қолгандек ҳис қилади.\n70 км кв лик минтақада жойлашган бу тоғларнинг энг баланд нуқтаси денгиз сатҳидан 3200 баландликда жойлашган Билқис тоғидир. Бу тизма тоғлардаги Сосонийлар даврига тегишли Беҳистон ёхуд Куҳандиж каби қалъаларнинг мавжудлиги минтақанинг қадимий тарихга эга эканлигидан далолат беради.\nЗаминшунос олимларнинг фикрича бу нодир ҳодисанинг сабабини бундан 15 миллион йил олдинги замондан қидириш лозим. Гӯё минтақа тоғлари ва кӯлчаларининг шаклланиш жараёнида мис ва темир каби чӯкиндилар ҳам қатнашган. Уларнинг бошқа кимёвий моддалар билан реаксияга киришиши натижасида рангли тоғ теппаликлари вужудга келган. Ҳар бир ранг ӯша теппада қайси модданинг кӯплигини кӯрсатади. Масалан яшил ранг миснинг, қизил ранг эса темир моддасининг фаровонлиги нишонасидир.\nАла доғларнинг рангли тепалари\nМинтақада яшайдиган маҳаллий аҳолининг расм-русум ва маданиятига ҳам бу ғайри табиий рангли тоғлар ӯз таъсирини ӯтказган. Минтақа аҳолисининг навруз пайти амалга оширадиган расм-русумларидан бири яшаш манзилларининг деворларини Ала дағларнинг рангли тепалари тупроғи билан ранглашдир. Бу ишни асосан аёллар бажаришади. Улар бунинг учун аксари вақт навруз, баҳор ва шодлик ранги бӯлган қизил рангдан фойдаланишади. Аёллар рангли тупроқни сувга аралаштириб, ҳосил бӯлган рангли сув билан уйларининг ички деворларини ранглаб, навруз байрамини кутиб олишга ҳозирлик кӯришади.\nТабиатнинг бу нодир муъжизасини томоша қилишнинг энг муносиб пайти баҳор, ёз ва куз фаслларидир. Қишда эса минтақада ҳаво ҳарорати совуқ, қор ҳам кӯп ёғиши сабабли бу нодир гӯзалликларни кӯриш имконсиздир.\nАйниқса, бир оз ёмғир ёғиб тупроқ намланган пайти бу тепалар сайёҳларнинг суратга тушиш ва хотира учун тасвирга тушириш сюжетига айланади.\nЖозибали ранглардан ташқари Ала дағларда жуда кӯп диққатни тортадиган жойлар мавжуд. Табиий кӯл, доимий ва мавсумий дарёлар, тоғлар, булоқлар, боғлар ва экинзорларнинг дилкаш манзаралари шулар жумласидандир. Шунингдек, минтақада минерал сувли чашмалар, ширин сувли кӯл ва Пари кӯли ҳам сайёҳларнинг таважжуҳини ӯзига тортадиган масканлардир.\nМоҳнишон тизма тоғлари кӯплаб қазилма бойликларни ҳам ӯз бағрига ниҳон айлаган.\nМоҳнишон тоғлари Эрон Ислом жумҳурияти табиий обидалари руйхатига киритилган.\nЭрон табиатининг жозибали манзаралари (5)


Қоҳирада норозилик намойишлари давом этмоқда\nМинглаб норозилар ҳануз Қоҳира марказидаги Таҳрир майдонида қолиб, Миср президенти Ҳусни Муборакнинг истеъфосини талаб қилмоқда.\nМамлакат ҳукумати эса икки ҳафталик намойишларни тўхтатиш мақсадида конституцияга намойишчилар талаблари асосида ўзгартириш киритишни ваъда қилди. Аммо, бу жараёнлар президент Муборак назоратида амалга оширилишини билдирди.\nБундан норози бўлган мухолифат, жумладан, Мусулмонлар биродарлиги гуруҳи ваъда қилинган ўзгартишлар етарли эмас, деб ҳисоблашини билдирди.\nБу вазиятга муносабат билдирган АҚШ президенти Барак Обама Fox News телеканалига берган интервюсида: “Миср энди аввалги ҳолига қайтмайди. Миср аҳли озодликни, эркин ва холис сайловларни, халқ вакилларидан иборат ва масъулиятли ҳукуматни ҳоҳлайди”, деди.\nБироқ бироз муқаддам АҚШ Давлат департаменти Ҳусни Муборакнинг ҳокимиятдан кетиши мисрликлар иродасига боғлиқ экани, аммо, унинг эрта кетиши сайлов бобида мураккабликлар юзага келишига сабаб бўлади, деб ҳисоблашини билдирган эди.


“Хоразм” — “Динамо” ўйини бир кунга кечиктирилиши мумкин\nПро лига 3-туридан ўрин олган “Хоразм” ва “Динамо” ўйини бугун — 15 июль куни 18:30 да старт олиши керак эди. Мазкур учрашув камида бир кунга кечиктирилади.\n“Динамо” клуби кеча — 14 июль куни Хоразмга етиб келиб, меҳмонхонага жойлашди. Аммо бугун тонгда клуб футболчиларини тиббий текширувдан ўтказиш зарурияти пайдо бўлди. Футболчилар соғлиги масаласи биринчи ўринда эканидан келиб чиқиб, ЎзПФЛ учрашувни камида бир кунга қолдириш масаласини қўллаб-қувватлади.\nБугун “Динамо” футболчилари текширувдан ўтади. Эртага тушга қадар футболчиларнинг ҳолати барқарор деб топилса, Про лига 3-туридан ўрин олган учрашув ўтказилади. Вазият нисбатан кескинроқ бўлса, мазкур беллашув аввалдан белгилаб қўйилган захира кунларидан бирида бўлиб ўтади.\nЎзПФЛ мазкур иш бўйича барча янгиликларни ёритиб боради.


Олмаотада қарз олувчилар яна кредит амнистиясини талаб қилишди\n6 декабрь куни Олмаотадаги Молия бозорини тартибга солиш ва ривожлантириш агентлиги биносига юзга яқин одам йиғилди.\nИжтимоий аҳволи ёмонлашгани, ипотека кредитлари ва истеъмол эҳтиёжлари учун берилган кредитларга хизмат кўрсата олмаётганини айтган фуқаролар кредитларини кечиришларини ёки имтиёзлар беришларини сўрашади.\nПойтахтдан келган Жанагул Раҳметулқизининг айтишича, у ипотека кредитининг катта қисмини тўлаган ва ҳозир тахминан 10 миллион тенге (22,7 минг доллар) тўлаши керак.\n- Бу йил тўловни амалга ошира олмадим ва президентга ариза билан мурожаат қилдим. Суд уйимни мусодара қилиш тўғрисида қарор чиқарди», деди у.\nКредитларини кечиришни сўраганлар ўтган ой ўрталарида Олмаотага келган. 15 ноябрь куни Молия бозорини тартибга солиш ва ривожлантириш агентлигининг Молиявий хизматлар истеъмолчилари ҳуқуқларини ҳимоя қилиш департаменти директори Александр Терентев «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги қонуннинг 36-моддасига мувофиқ, қонунга ўзгартиришлар киритиш мумкинлигини айтди.\nАгентлик матбуот котиби Ернар Оразбаев Озодликка берган изоҳида 15 ноябрдан бери агентликка уч мингга яқин мурожаат келиб тушганини айтди.\nЙиғилганлар орасида қарз олувчилар ҳам бор, уларнинг сўзларига кўра, кредитларини қисман қайтаришга эришганлар.\n– Бешта кредитим бор эди, иккитасини қайтардим. Бири — 60 минг тенге, иккинчиси — 30 минг тенге, — деди исмини айтишни истамаган келган қарз олувчилардан бири.\nКредитларни ҳисобдан чиқариш масаласи фаол Жанболат Мамай бошчилигидаги Қозоғистон Демократик партиясини тузиш ташаббускор гуруҳи томонидан кўтарилмоқда. Ўтган йилнинг август ойида ташкилот вакиллари Қозоғистон президенти Қосим-Жомарт Токаев маъмуриятига кредит амнистиясини талаб қилиб, «100 мингга яқин ариза» топширганини маълум қилганди.\n– Биздаги маълумотларга кўра, бугун агентликка саккиз мингга яқин фуқаро мурожаат қилган. Баъзи муаммолар аллақачон ҳал қилинмоқда. Кимдир ҳисоб очди, кимдир микрокредит ёпди, кимдир учун қулай жадвал тузилди, бу ҳам натижа. Халқ талаб қилса, ҳокимият муаммони ҳал қилади, — дейди Мамай.\nМамлакат тарихидаги ягона кредит амнистияси 2019 йилда амалга оширилган. Ҳукумат 1,1 миллион қарз олувчининг умумий қиймати 33 миллиард 620 миллион тенгедан ортиқ таъминланмаган истеъмол кредитлари бўйича пеня ва жарималар ҳисобдан чиқарилишини эълон қилди.\nПандемия ва мамлакатдаги ижтимоий-иқтисодий вазият ёмонлашаётган бир шароитда кредит амнистияси талаблари кўпайди. 2020 йил кузида депутатлар ҳукуматга худди шундай таклиф юборган эди. Бироқ бош вазир Асқар Мамин бу таклифни маъқулламади ва бу банк тизимининг молиявий барқарорлиги ва банкларнинг омонатчилар олдидаги мажбуриятларини бажариш қобилиятига таҳдид солишини айтди.


ЎзА - Ёш тадбиркор ёшлар меҳнат гузари қурмоқчи\n05.02.2019 Чоп этиш версияси\nЁш тадбиркор ёшлар меҳнат гузари қурмоқчи\nЁшлар иттифоқи ва Ургут тумани ҳокимлиги уни қўллаб-қувватлайдими?\nПрезидент соврини учун анъанавий “Ташаббус” кўрик-танлови 2018 йилда янги мезонлар асосида ўтказилди. Танловни ўтказиш тартиби ўзгарди, асосий номинациялар иккитага кўпайди, қўшимча номинациялар қўшилди.\nУргут туманида уч йилдан буён фаолият олиб бораётган “Urgut sanoat servis” оилавий корхонаси бошлиғи, ёш тадбиркор Мажидхон Исломов ҳам катта тадбиркорлар ва тенгдошлари билан танишиш, тажриба алмашиш мақсадида ушбу танловда қатнашди. У ишлаб чиқараётган эркаклар кўйлаги кўпчиликнинг эътиборини тортди. Унинг иш услуби, мақсад ва режалари ҳакамларда қизиқиш уйғотди. Балки шу боис, танлов ғолиблари эълон қилинаётганда унинг номи ҳам айтилди, янги ташкил этилган номинация – “Йилнинг энг яхши ёш тадбиркори” йўналиши ғолиби бўлди.\nТанловнинг вилоят босқичида ҳам бу эътироф такрорланди ва Мажидхон “Ташаббус – 2018”нинг мамлакат босқичида иштирок этадиган бўлди.\n– Оиламизда тадбиркорликка қизиқиш катта, – дейди “Urgut sanoat servis” оилавий корхонаси бошлиғи, ёш тадбиркор Мажидхон Исломов. – Ака-укаларим – барчамиз шу соҳани танлаганмиз. Биргина фарқимиз – улар савдо-сотиқ билан шуғулланади, мен эса ишлаб чиқариш фаолиятига қизиқаман ва шунга интилганман. Шу сабабли Туркиядан тикув машиналари ва бошқа жиҳозлар келтириб, 2016 йилда кўйлак ишлаб чиқаришни бошладим. Чунки нафақат Ургутда, балки вилоятимиз, юртимизда ҳам ушбу фаолият билан шуғулланувчилар бармоқ билан санарли, агар иш тўғри йўлга қўйилса, яхши бизнес юритиш имконияти пайдо бўлишини билардим.\nДастлаб Туркиядан келган мутахассис иш ўргатди, асосан ёш йигит-қизларни ёнимга олдим. Улар мураккаб бўлмаган ускуналарни ишлатиш кўникмасини тез ўзлаштирди, қўллари келишиб қолди. Бежирим кўйлаклар ишлаб чиқара бошладик. Маҳсулотни асосан Ургут бозоридаги сотувчилар орқали савдога чиқардик. Кейин уларнинг ўзлари буюртма бера бошлади. Бозорда ўз ўрнимизни топгач, маҳсулот турини кўпайтиришга эътибор қаратдик. Корхонамизда ишловчилар ҳам 30 кишига яқинлашиб қолди. Самарқанд ва Тошкент шаҳарларидаги тадбиркорлар билан ҳамкорлик қила бошладик. Бу орада ISO-9001 сертификатини олиб, имкониятларимиз янада кенгайди.\nОдатда танлов ёки кўргазмага келган тадбиркорлар, ишлаб чиқарувчилар ўз маҳсулотлари намойиши билан чекланади. “Urgut sanoat servis” оилавий корхонаси вакиллари эса “Ташаббус”нинг мамлакат босқичида ҳам ўзлари ишлаб чиқараётган ва кўргазмага олиб келган кўйлакларни қайтариб олиб кетмади, сотиб кетди.\n– Хорижда ўтган кўргазмаларда ёки текстил корхоналари фаолияти билан танишганимда улар маҳсулот реализациясида ўзига хос услубдан фойдаланишига гувоҳ бўлганман, – деб сўзида давом этади М.Исломов. – Кўргазма давомида технология ёки маҳсулотни ўша ернинг ўзида сотиб олишингиз мумкин. Ёки корхонанинг ёнида савдо дўкони, мижозларни қабул қиладиган жойлар бор. Бу ерда сизнинг буюртмангизга қараб кийим-кечакни тайёрлаб беришади. Биз ҳам ана шундай йўл тутишга ҳаракат қиляпмиз. Аммо ҳозирча жой масаласида бироз муаммолар борлиги учун ўз савдо нуқтамизга эга эмасмиз. “Ташаббус”нинг мамлакат босқичида пойтахтимизда маҳсулотларни намойиш этиш билан бирга, ўша ернинг ўзида корхонамиздаги ишлаб чиқариш жараёнини кўрсатиб бердик. Тайёр маҳсулотни сотдик ва 30 га яқин тадбиркор билан келишувга эришдик.\nЎтган йили юртимизда “Yoshlar – kelajagimiz” Давлат дастури қабул қилиниб, ёшларга тадбиркорлик учун жуда катта имтиёз ва енгилликлар берилди. Ўзим ҳам Ёшлар иттифоқи фаолиятида қатнашиб туришим туфайли, айтишим мумкин, бу ёшларни тадбиркорликка ўргатишда муҳим ўрин тутади. Дастурда белгиланган чора-тадбирлар билан танишиб, Ургутда давлат-хусусий шериклик асосида ёшлар меҳнат гузари ташкил этишга аҳд қилдим. Ҳозир тегишли ҳужжатларни тўплаб, комиссияга тақдим этганман. Агар ижобий хулоса беришса, туманимиз ёшларини касб-ҳунарга ўргатиш, уларнинг бандлигини таъминлашга хизмат қиладиган замонавий маскан ташкил қилмоқчиман. Шу ерда ўзим ўйлаган, хориждан ўрганиб келган кўплаб янги режа ва лойиҳаларни ҳам амалга ошириш ниятим бор.\nДарвоқе, ёш тадбиркор йил бошида 20 та замонавий тикув машинаси ва бошқа жиҳозлар харид қилиб, фаолиятини кенгайтирмоқда. Бу яна қўшимча 30 га яқин иш ўрни дегани.\nЎнлаб ёшларни тадбиркорликка ўргатиш, уларни иш билан таъминлаш ва экспортбоп маҳсулот ишлаб чиқаришни ўз олдига мақсад қилган Мажидхоннинг лойиҳаларини Ўзбекистон ёшлар иттифоқи ва Ургут тумани ҳокимлиги қўллаб-қувватлайди, деб ишонамиз...\nҒолиб Ҳасанов, ЎзА


19:30 / 26 март 512 pdf Ўқиш режими + -\nThe New Arabia нашрининг ёзишича, 21 март якшанба куни Каутар Бушаллихт муслима аёл илк бора парламент аъзоси этиб сайланди.\nУ иқлимни ўрганиш ва атроф муҳитни ҳимоя қилиш бўйича фаол ва сиёсий арбоб бўлиб фаолият юритиб келмоқда.\nКаутар Бушаллихт парламент аъзоси этиб сайланганидан сўнг ўз Твиттер тармоғида: «Биз ғалаба қозониш учун барча тўсиқларни енгиб ўтдик. Ҳаммаси учун раҳмат!» - дея фикр ёзиб қолдирган.\nУзоқ вақт давомида у ўнг қанот партияси аъзолари томонидан нафрат ва камситишларга учраган.\n«Utrecht Data School va De Groin Amsterdam» журнали томонидан ўтказилган тадқиқотлар шуни кўрсатдики, 30% дан кўп сайловчилар твитларда унга қарши овоз берган.\nГолландия оммавий ахборот воситалари уни Фаластинни қўллаб-қувватлашдаги фаоллиги туфайли антисемитизмда айблаган.\nКейинчалик, иқлимни англаш ва атроф муҳитни асраш каби фаолликлари билан маҳаллий аҳолининг ишончи ва ҳурматига сазовор бўлган. Каутар ўз партияси мағлуб бўлганидан сўнг ҳам сайловларда ғолиб бўлган. Натижада, кўп одамлар Каутарга катта ишонч билан эътибор қарата бошлаган.\nЎтган йилнинг декабрь ойида Буюк Британиянинг юздан ортиқ сиёсатчилари, ижтимоий ҳодимлари, академиклари, жисмоний шахслар ва ташкилотлар ҳамда турли касб эгалари Каутарга бирдамлик билдиришган ва ирқчилик ҳамда исломофобияни қоралашган.\nКаутар Голландиянинг Гламоур оммавий ахборот воситаларига берган интервюсида: «Голландияда кўпчилик менинг динимни терроризм билан салбий боғлашни хоҳлайди. Мен каби мусулмонларнинг иқлим ўзгаришига алоқадорлигини кўриб ҳайрон қоламан. Ушбу замин бизга Аллоҳ томонидан берилганига ишонаман. Ерни яшашга яроқли сақлашимиз барчамизнинг бурчимиз ҳисобланади», дея таъкидлаган.\nҚалбимизнинг басийрат кўзини қандай очамиз?!\n17:30 / 26 март 855\n18:19 / 26 март 1793\n1221 17:07 / 12.12.2018\n1288 16:28 / 29.10.2018\nЯнги Зеландиядаги террор ҳужумлари мусулмонлар учун янги имкониятлар эшигини очмоқда\nХабарингиз бор ўтган йили Янги Зеландияда икки масжидга қилинган ҳужум оқибатида 51 мусулмон ҳалок бўлган эди. Айтиб ўтиш лозимки, машъум воқеадан сўнг давлатнинг давоми...\n1449 11:30 / 17.07.2019\n714 17:29 / 15.03.2019


"Манчестер Сити" клубига трансфер таъқиқи қўйилиши ва ЕЧЛ дан четлатилиши мумкин\n"Манчестер Сити" клуби Премьер-лигадаги ютуғини нишонлаб улгурмасидан уларга трансферлар таъқиқи ва Европа чемпионлар лигасидан четлатилиш хавфи пайдо бўлди.\nПремьер-лигадаги ғалаба ва Лига кубогидаги соврин билан бирга "шаҳарликлар" Англия кубогини ҳам ўз ҳисобига қўшиб олиши мумкин. Улар финалда "Уотфорд" билан тўқнаш келишади.\nБироқ "Сити"га УЕФА ва ФИФА томонидан жиддий чоралар кўрилиши мумкин.\nЭслатиб ўтамиз, жорий мавсум давомида "Манчестер Сити" клубининг УЕФА нинг фейр-плей қоидаларини бузганлиги ҳақидаги маълумотлар чоп этилиб борди.\nОхир-оқибат омма ва бошқа клубларнинг босими остида адолат истаб УЕФА катта миқёсдаги суриштирув ишларини бошлади.\nThe New York Times нашрининг маълумотига кўра, ҳали икки ҳафта илгари терговчилар ишларининг хулосасини тайёр қилишган. Ушбу ҳафта ва кейинги ҳафта УЕФА "Сити" клубини чемпионлар лигасидан камида бир мавсум четлатишни маслаҳат беради.\n"Сити" клуби айбдор деб топилганда ҳам улар Спорт арбитраж судига аппеляция бериш ҳуқуқига эга, шунинг учун ҳам УЕФА ушбу жазонинг 2020/21 мавсумдан бошлаб амал қилинишини кутишмоқда.\nПремьер-лига чемпионларининг иккинчи катта муаммоси ФИФА билан боғлиқ. Football Leaks интернет порталининг қўлига тушган ҳужжатларда "Сити"нинг нафақат молиявий фейр-плей қоидаларига боғлиқ, балким 18 ёшга тўлмаган футболчилар трансфери ҳақида ҳам маълумотлар мавжуд.\nҲудди шундай вазиятни ушбу мавсум "Челси" клуби мисолида кўришимиз мумкин ва улар икки трансфер мавсумида футболчи сотиб ололмайди.\nФИФА трансфер таъқиқи бўйича қарор ҳали қабул қилиниши вақт талаб қилса керак ва шунинг учун ҳам "шаҳарликлар" ёзги трансфер бозорида режадагидан ҳам фаолроқ бўлиши кутилмоқда.\nДисквалификация Манчестер Сити Трансферлар УЕФА фаолиятига доир ФИФА фаолиятига доир\n"Тоттенхэм" бугун Бэйлни сотиб олмоқчи. Клуб буни амалга ошишига ишонмоқда\nПедро: Таклифлар кўп, "Челси" билан янги шартнома муҳокама қилганимиз йўқ


Фуқароларнинг ИИББ ходимларининг байрам кунларида олиб борган хизматлари бўйича мулоҳазалари\nКеча байрам муносабати билан безатилган асосий арчада бўлиб, ўзимизни халқимизнинг ва байрамнинг бир қисмилигимизни ҳис этдик. Умумий хурсандчилик бизни бирлаштирганлиги ЙҲХБ ходимларининг пиёдаларга йўлни кесиб ўтишга кўмаклаша туриб байрам билан табриклашларидан билиниб турар эди.\nЯна бир қувонарли ҳолат: ИИББ ходимлари йигит ва қизларни байрам уюштирилаётган ҳудудга киритиш учун махсус темир воситаларини изловчи ускунадан алоҳида ўтказиб, табассум ила байрам билан табриклашарди.\nОдатда бўш бўладиган кенг кўча байрам кунлари миллионлаб турли хил ёритгичлар билан безалиб турганлиги кўзни қувонтирадиган ҳолат. Замонавий ашулалар янграб турар, тўпланган одамлар эса атрофдаги шароитлардан хурсанд эдилар. Улар хоҳлаган жойларида расмга тушиб, болалар толиққан бўлишса ижарага коляскалар олиб, иссиқ чой билан ўриндиқларда ҳордиқ чиқариб ўтиришарди. Ҳар бир ўриндиқ ёнида ахлатдонлар ўрнатилганлиги атроф-муҳитни тозаликда сақлашда алоҳида ўринга эга.\nБундай шароитларни кўрган одамлар кейинги кунларда фарзандларсиз, ўзлари алоҳида ҳордиқ чиқариш учун келишарди. Бу ажойиб манзара, шундай эмасми?\nШу билан бирга бу ерда текин Wi-Fi бор.\nАлбатта бориб кўринг. Байрам 8 январгача давом этади.\nИИББ ходимлари ёш болаларнинг саломларига хушмуомалалик билан алик олишлари жуда қуванарли ҳолат. Бундай мулойимликни гувоҳи бўлган болалар йўл-йўлакай кўрган ҳар бир ИИББ ходимига “ассалому алайкум!” дея салом беришар эди. Шу каби оддий бир илиқ салом ички ишлар ходимининг ижобий сиймосини шакллантира олади. ИИББга раҳмат!


Ислом ва Демократия: Алоқасиз муаммонинг фавқулодда ўсиши « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nИслом ва Демократия: Алоқасиз муаммонинг фавқулодда ўсиши\n26 April 2012 - 8:54\nXIX аср ижтимоий назариётчиларининг зеҳнларини машғул этган энг аҳамиятли нарса, диндор ва динсиз орасидаги фарқни йўқотишдан иборат бўлган эди. Бугун, модернлашишдан бир аср кечганидан сўнгра эса, диндор билан диндор орасидаги фарқни ажрата олиш вазиятига тушиб турибмиз. Фундаментализм, христианликда диний руҳни тирилтириш(ревизионизм), мутаассиблик (консерватизм), фанатизм ёки экстремизм каби исмлар билан номланган “пиетизм – ўта диндорлик(тақводорлик)” дунёдаги барча буюк динларни қамраб олганга ўхшаб кўринади. Бироқ бу “пиетизм – ўта диндорлик” каби иддаолар бугун фақат мусулмон оммасига нисбатан қўлланмоқдадир.\n2001 йил 11-сентябрида АҚШ содир этилган террористик ҳужумлар ва ундан кейинги воқеалар, Ғарбнинг “Ислом фундаментализми таҳдиди” деб аталадиган иддаоларини орттиришга шубҳасиз яхши баҳона бўлди. Мусулмонлар ҳам ҳар доимгидан яхшироқ ўзаро жипслашиб, ўзларига хосликларини кўрсата олдилар, дейиш мумкин. Мусулмонларнинг фарқли-ўзларига хосликлари янги бир нарса ҳам эмас, албатта\nБу, Эдвард Саид ва бошқаларнинг диққатни жалб этувчи ва танқидий бир шаклда тилга олинган “шарқшунослик“ нуқтаи назарининг фарқли бир кўринишидир. Куч воситаси бўлган маълумот(информация)ни, Саид ва бошқа танқидчилар шарқшунослик гегемонлигини қўришнинг бир йўли, бир воситаси ҳисоблайдилар. Бу эса, бир гуруҳ саёҳ(саёҳатчилар)нинг, романист (рўмон ёзувчилар)нинг, санъаткорнинг, дипломатнинг, олимнинг ва ҳозирда эса дунё антиислом матбуот воситаларининг мусулмон Ўрта Шарқини ўзига хос яхлит(бирбутун, бўлинмас), ўз моҳияти билан ўзгармайдиган ва шунинг учун булар махсус бир оммадир шаклида кўрсатишларининг бир ҳикоясидир. Умуман олганда бу кишилар, мусулмон жамоаларининг ‘’ўзига хос’’лигига диққатни жалб этиб, ўзгаришларнинг манбаи қилиб ташқий кучларни ёки аниқ бир танланган гуруҳни кўрсатиш ва тарихий даврларнинг боғланиши сифатида эса, тор кўришли турғун бир маданият ва дин фикри атрофида мунозара юритишга уринишмоқдалар. Натижада, ўзгаришларнинг қўшма манбалари бўлган гуруҳларнинг манфаатлари, ижтимоий ҳаракатлар ва ижтимоий-иқтисод кўпинча эътибордан четда қолиб кетмоқда.\nАгар ҳақиқатан ҳам шундай бир нарса бўлганида ҳам мусулмон оммаси қандай кўринишда “ўзига хос – бегона’’ бўлади? Уларнинг фарқлиликларини аниқлашда талаб этиладиган воситалар, шартлар жуда ҳам катта фарқ қиладиларми? “Мусулмон оммаси”нинг борлиги деб бирор нарсадан мунозара қила оламизми? Биз бунақа кенг тоифа(категория)ни ўз ичига олган таъриф қўллаш билан ҳаётда бўлмаган биржинсли оммани иншо этиб, мусулмон оммасини ва маданиятини “янгидан дунёга келтираётмаяпмизми?” Бу маданиятларнинг хусусиятларини таништиришда ‘’Мусулмон оммаси’’ тоифаси (категорияси)ни қўллашдан мақсад, аслида дин эмасми? Бундай тоифа(категория), аҳолининг мусулмонлар қисми кўпчиликни ташкил этадиган мамлакатларда фуқарони мусулмон ва ғайри мусулмонларга айириб, улар бир-бирига ‘’бегоналаштирилмаяптими’’? Бу саволлар ҳақли равишда маълум ташвишлар уйғотишига қарамасдан, “Мусулмон оммаси” аниқ бир тоифа(категория) вазифасини бажара оладилар.\nБошқа бир жойда ҳам таъкидлаганимдек, “Ислом дунёси” ва ‘’Исломий омма’’ каби атама(термин)ларни бирликда абстракт формада қўллашганларида, Исломни бу омманинг динамикасини шакллантирган марказий бир фактор ташунчаси ўлароқ қарайдилар. Шундай қилиб, ’Исломий омма’’, мусулмонларни ва уларнинг маданиятини таърифлаш учун бошқалар тарафидан тузилган бир ’’умумлашма’’ ҳолига келтирилган атама деб қабул қилса бўлади. Бу эса, бошқалар тарафидан мусулмонлар қандай тасаввур қилинишини ва ҳатто уларга кўра, мусулмонлар қандай бўлишлари кераклигини кўрсатадиган бир ўрнакдир. Бундай дунёқараш, қисман бўлса-да (аслида кўпчилиги Исломчи бўлишган) ўзларича унитар бир мусулмон давлати қуришган баъзи мусулмонлар тарафидан ҳам давом эттирилгандир. Бутунлай аксига ‘’Мусулмон оммаси’’, таърифи кўпликда ва конкрет кишилар оммаси шаклида тушунтирилганида, нима қилганлигини билган бир мусулмон, бирор кўпчиликнинг сўзсиз бир мунозарага очиқ, фарқли ва динамик тарзда ўз ҳақиқатининг танилишини истайди. Буерда урғу Исломга эмас, ўз ишлаб чиқарганларига бўлмаса ҳам, ўз жамоаларининг ва маданиятларининг вакиллари бўлишган мусулмонларга келиб тушади ва турғун(доимий) ’’маданий’’ қоидалар ва ҳаракатлар ўлароқ эмас, мунозара қилинадиган, доимо ўзгарувчан ва мослашувчан жараёнлар сифатида идрок этилиши мумкин. Булар фарқли шаклларда қабул қилинган ва изоҳланган Исломий қарашларнинг махсус ва халқ ҳаётининг баъзи тарафларига таъсири бўлган омма(жамоалар)дир. Бундай таъсир остида бўлган тарафлар, ахлоқ тушунчаси, оилавий муносабатлар, жинсият динамикаси, қонунлар ва баъзан сиёсат ҳамда давлат ишлари кабиларни ўз ичига олади. Бу фарқлилашган бутуннинг учрашув нуқтаси бўлиб, “ҳақиқий” Исломга, яъни муқаддас матнларга барча мусулмонларнинг (либерал, консерватив, фаол ёки оддий бир мусулмон киши ҳам бўлиши мумкин) бир-бирларига боғли нуқтадир.\nБироқ ҳақиқатда “Мусулмон оммаси” ўз моҳияти билан ҳеч бир вақт яхлит(бирбутун) диндор(тақводор) бўлишмаганлардир. Уларнинг маданиятлари ҳам фақатгина дин билан чегараланиб қолмагандир. Ҳақиқатида ҳам миллий маданиятлар,тарихий тажрибалар, сиёсий айланишлар, синфий факторларнинг турли хил диний идрок қилинишлари ва тушунтирилишлари фарқли маданият ва Исломга оид буюк маданиятлар юзага келтирганлардир. Бу англамда ҳар бир мусулмон, ўлка(яъни аҳолисининг кўпчилиги мусулмонлардан иборат бўлган ўлка), диний инончларининг даражалари фарқли бўлишига қарамай бир халқ оммасини ташкил этадилар. Булар, яъни ижтимоий исломчилар(илмий адабиётда шунақа атама ҳам мавжуд – таржимон изоҳи), ибодатларига кераклича эътибор қаратганлар, сўздагина диндор бўлганлар, замонавий(скуляр)лар ва ғайримуслимлар озчилик деб таърифланишлари мумкин. Бу гуруҳлар орасида ҳатто турли хил тарихий тўқнашув нуқталарида ҳам динга боғли бўлиш даражаларининг ўзгаришли эканликларини кўрсатмоқдалар. Бу кўринишда мусулмон оммаси ривожланган дунё ўрнакларига ўхшаб кетади. Бу ўхшашликлар айниқса шафқатсиз глобаллашиш жараёни билан бирга янада ортгандир. Чунки бу жараённи фақат фарқлиликлар келтириб чиқармай, айни вақтнинг ўзида динга боғли бўлмаган ва дунё мамлакатлари орасида параллел тизимларни ва этапларни майдонга чиқара оладиган хусусият ҳамдир.\nТизимий(структуравий) ўхшашликларга қарамай, инсонлар(айниқса ғарб кишилари), Мусулмон Ўрта Шарқини (ва шу сабабли мусулмон данёсини) баҳолаганларида бугунгача диний марказчилик асос олинган “истиночи” ўлчамлар қўллашмоқдалар. Шунинг учун бу минтақанинг дини бўлган Исломни, авторитар режимларнинг, “заиф, фуқаро жамоалар”ининг ёки сиёсий маданиятларнинг сабаби деб қарайдилар. “Истиночилик” мусулмон Ўрта Шарқи билан чегараланмаса-да (булар билан бирга Америка истиночилиги, Овропа истиночилиги ва Э.П. Томсон нинг таъбрича “Инглиз оригиналлиги(ўзига хослиги) ” каби тушунчалар ҳам мавзуга тегишлидир), сўз юритилаётган истиночилик, тез-тез учраб турадиган ҳукмрон илмий қарашлар оқибатида бу минтақанинг маргиналлашмасига йўл очгандир.\nМусулмон Ўрта Шарқи идрокида “истиночи” изларга энг камида учта фактор таъсир кўрсатади. Улардан биринчиси, Ғарбда, айниқса АҚШ – да юриб турган шарқшунолик тушунчасининг гегемонлигидир. Бу тушунча, Ўрта Шарқдаги зўравонлик ташқий сиёсатлар билан ғоят яхши бир шаклда қўшилиб кетмоқда. Иккинчи фактор, Ғарб давлатларининг, бу ерда ҳам айниқса АҚШ қўллаб-қувватлаган маҳаллий режимлар тарафидан идора этилган авторитар ҳокимият (йўнатувчилар) шаклларининг давом этиб туришидир [Мисоллар: Шоҳлик режимлар, Саддам замонидаги Ироқ режими, Саудия Арабистони, Иордания ва Мисрдаги режимлар (бу ёзилганлар 2007 йилга тегишлидир).]. Учинчи фактор эса, оммавий консерватив ва антидемократик исломий ҳаракатларнинг тарқалиши ва минтақовий шаклда ўртага чиқиши билан алоқадордир. Бу каби вазиятлар ва жараёнлар, Исломнинг демократия билан аралаша олиши ёки оралаша олмаслигига доир аҳамиятли масала (мазкур мақоланинг аслида мавзуси ҳам шудир) атрофида айланиб ётган сону саноғи йўқ иддаоларга ва қарши иддаоларга сабаб бўлмоқдадир.\nИслом, Демократия ва Ижтимоий Ҳаракатлар.\nҒарбнинг ҳукмрон матбуот воситалари ва таъбир жоиз бўлса уларнинг ақл-заковатли одамлари(ғарбнинг интеллектуал доиралари), Мусулмон Ўрта Шарқида авторитар режимларнинг сақланиб туришининг асосий сабаби Ислом деб кўрсатишга уринадилар. Уларнинг қарашларига кўра, Исломда ҳокимият Оллоҳу таолога оидлигига инонч борлиги сабабли, бу дин халқ ҳокимияти доирасини қисқартирадиган ва фуқаролик ва эрк, эркинликдан узоқ бўлган эски (патриархал) бир диндир. Бу қарашларга ишонч ҳосил қилиш учун мана бу материалларни ўқинг: Муҳаммаднинг дини, киши ва Оллоҳ орасидаги бир дин бўлиш ўрнига, ўз мазмун эътибори билан сиёсий бир диндир. Ислом, жуда кўплар иддао этишганлари каби “Инсон ҳаёти, Ғарбда бўлгани сингари бир қадриятга эга бўлмаган ва эрк, эркинлик, демократия, ошкоралик, кашфиётчи (ижодкор)лик каби қарашларга бегона бир дунё тузишга уринмоқдадир”.\nБу хил қарашларни ҳимоя қиладиган бир қанча ўзларини исомчилар деб аташадиганларни ҳам учратиш мумкин. Бундай “келишмовчилик“ тарафдорларига қарши бошқалар, Исломни сабр-тоқатли бўлишга тарғиб этувчи, кўп фикрлилик, адолат ва инсон ҳақу ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи дин сифатида қарайдилар. Рашид Ал-Ғаннушийга кўра, “Ислом, зарурий демократик табиий бир диндир“. Қуръони каримдаги суралар, мазмунан исломий принципларнинг бугунги демократик принциплар билан мос тушишини ифодалаб келади. Инсоннинг тақвоси устун дейилганда, яъни тақводор киши дейилганда, унинг ирқий, жинсий ва эркин ирода(фикр)да тенглик, тенг ҳуқуқлилиги кўзда тутилади. Оллоҳу таоло тарафидан умматга берилган ҳокимият, кўп фикрлиликка ва инсон ҳақу ҳуқуқлари ҳимоясига асосланган демократик ироданинг асосини келтириб чиқаради.\nМетодологик яқинлашишларда ҳам ’’шубҳачилар’’ ва ’’ҳимоячилар’’ўз қарашларини Қуръони карим ва Суннатни сўзма-сўз изоҳлашлар билан қўлга киритганлари сабабли ягона умумий махражга келишаяптилар ва бу матнлар парчаланиб кетишган мусулмонларнинг кунлик ҳаётларида нималарни ифода этиши улар учун ҳеч бир аҳамият касб этмайди. Бунинг устига бу тушунчаларнинг замон ўтиши билан қандай ўзгаришларга учрашишига доир фикр юритишлар амалда йўқ ҳисобидир.\nМазкур мақола, тарих бўйича диний амрларнинг Қуръон-Суннатни турли-турли тафсиру изоҳлар қилинишига ва жанжаллар чиқиб туришига доимий мавзу бўлганлигини кўрсатишга бағишланади. Кишилар ўзлари тўғри ҳисоблаган ҳақиқатларни ҳимоя қилишга мойилдирлар. Масалан, ижтимоий куч қўлида бўлган шахслар ва гуруҳлар, ҳақиқат деб билганларини ҳимоя қила оладилар ва у ҳақиқатларга ҳоким бўлишни хоҳлайдилар. Бу мақоладаги тарихий тушунтиришлар, оммавий кучларнинг, айниқса ижтимоий ҳаракатларнинг, муқаддас матнларнинг ҳақиқатини ўзгартиришда ва шакллантиришда қандай ҳал қилувчи рол ўйнаганлигини кўрсатишдир. Хилма-хил теологияларнинг кўплиги (масалан: қутулиш теологияси, феминистик теологяси, хунаса(гей)лар теологияси ва жумҳуриятчилар теологияси каби),фарқли ижтимоий гуруҳларнинг (масалан, камбағаллар, хунасалар, диний камситилганлар каби) ўз ижтимоий борликларига кўра, ўз диний тушунишларини умуман қандай танилишларини ўртага қўйишмоқдалар.\nИслом ва демократия бир-бирини ўз ичига сиғдира оладими? Мен, бу энг аввал сўраладиган энг тўғри савол эмас деб биламан. Бизнинг муаммомиз, Ислом ва демократия ёки шу сабабли модерн(замановий)лашиш билан ислом бир-бирини ўз ичига сиғдира оладими дейилишидан кўра, мусулмонлар қандай шартларда уларни ичига сиғдира олиши масаласи асосий муаммодир. Исломга махсус бўлган ҳеч бир нарса (ҳатто ҳар қандай бошқа бир динга махсус бўлган бирор нарса) уни табиатан керак бўлган демократик ёки антидемократик қила олмайди. Дин, давомли ҳақиқий маънони ва ’’янада юксак ҳақиқатни’’ излаган инончлар ва фикрлар бутунлигидан бошқа нарса бўлмаганлигидан, бизлар, яъни ижтимоий ўйинчилар(актёрлар), динларнинг авторитар жиҳати ёки қамрам йўналишларини била оламиз, холос. Диний инончларнинг ва тажрибаларнинг табиий борлиқдан ташқарими ёки йўқлигинини (илоҳийми ёки йўқлигини) кўз олдига келтирмасдан Жамейс Бекфорд, ’’Дин, кишиларнинг тушунчалари, символ(тамға)лари, туйғулари ва қабул этишлари бир жойга тўпланиши билан ифода этилади’’, дейди. Бир қарашга кўра, диний амрлар, бизнинг уларни англаш шаклимиздан бошқа бир нарса эмас, дейилса бўлади. Яъни улар, бизлар бўлишини таъмин этган нарсалардан бошқа бирор нарса эмасдир.\n50 йилча бундан муқаддам кўпчилик ижтимоий фан билимдон(олим)лари христианлик ва демократия бир-бириларини ифода эта олмасликларига ишонардилар. Бироқ черков асосига қурилган фашизм, христианлар яшашаётган тупроқларда юзага келишига қарамасдан, бугунги кунларда демократиянинг энг чуқур илдиз отган кўринишлари ҳам ўша тупроқларда юзага келганлигининг гувоҳимиз. Христианлик билан боғли бўлган авторитар ва уни қабул қилмаган мафкуравий(идеологик) қарашлар ҳар доим учраб турган эди. Даҳрий(атеист) бўлмаган ва инсонларга зарар бермаган авторитар режим(идорачи)ларга илк христианлик ўз садоқатларини кўрсатиб туришган эди. Христианликда маълум замонлар давомида идорачиларни тангрининг амри билан бошқараяпти каби тушунчалар ҳукм сурарди. Мартин Лютер, ’’Ҳоким курсисида ўтирганлар Тангрининг мақомида ўтирганлардир. Уларнинг чиқарган қарорлари, кўкдан Тангри тарафидан чиқарилган қарорлар кабидир. Агар мени бирор император чақирадиган бўлса, у чақириқни Тангри чақиргани каби қабул етишим лозим бўлади’’, каби сўзларни сўзлаган эди. Аслида христианликнинг авторитар кучни биринчи марта қабул қилиши, яҳудийларни Инжилдаги сингари чўқинишга маҳкум этилишлари билан антисемитизмга фожиали йўл очилган эди. Ҳатто бугун ҳам ўз қарашларига содиқ қолишаётган(консерватив) христианлар, демократияни ’’бутун дунёдаги салбий муаммоларнинг бош сабачиси’’ эканлигини таъкидлаб туришибдилар. Уларнинг қарашларига кўра, демократия шайтоннинг ижоди ва шунинг учун Тангрининг ҳукмлари эмас, балки ’’ҳамилани олдириш, ўлим жазосини бекор қилиш, бир жинсли никоҳларга ижозат бериш ва бошқа хил’’ қонунлар қабул қиладиган гуноҳкор кишилар ҳукмлари амал қилмоқдадир. Аммо 2000 йилнинг сентябрида Ватикан ўзининг жуда хато йўлда турганлигини очиқ иддао этиб, ’’диний кўпчилик’’ фикрини қаттиқ танқид остига олган бўлди ва христиан бўлмаганлар динларидаги иймон, хато ва уларнинг йўлдан озганликларини ошкора ифода этди. Шунга қарамасдан бугун кўпгина кишилар, христиан Лютернинг ва ’’Христикн Ҳайдутлар’’ кўзда тутган шаклда инжил ўқишади ва Ватикан каби айримчиликка соҳиб эканликларини иддао қиладилар. Бошқа бир хил айтилса, бир динни ягона овозли ёки кўпчилик билан демократик ёки авторитар кўрсатадиган биз ўзимиз, яъни ижтимоий ўйинчи(актёр)лардан бошқа ҳеч ким эмасдир. Бирор диннинг демократик ҳамласини билдириш учун муқаддас китобни калима-калима тафсирларига мурожаат қилишимиз бизни бирор жойга етиштирмайди. Бунинг сабаби, муқаддас манбалардаги икки маънолик, кўп маънолик ёки ихтилофларнинг(Носр Абу Зайд ва Холид Маъсуд каби олимларнинг асарлари мавжуд) кўп учраб туришида эмас, балки шу вақтнинг ўзида фарқли манфаатлари ва йўналишлари бўлишган шахслар ва гуруҳларнинг айни диний манбада фарқли ўз ҳақиқатларини топа олишларига бориб тақалади. Масалан, Усама бин Лодинни ёки умумий шаклда Исломий радикализмни тушуниш учун шариатга ёки Қуръони каримга мурожаат қилиш ўрнига бизнинг-ижтимоий актёрларнинг муқаддас матнларни гегемонлик бир шаклда изоҳлашларини ўз ичига олган шартларни таҳлил(анализ) қилишимиз керак бўлмоқда. Бу эса, уларнинг “ҳақиқатлари” атрофида фикр бирлигини ҳаракатга келтирадиган омманинг қобилиятига боғлидир. Муқаддас матнлардан фойдаланиш ҳам самарали ечимларга қурол сифатида хизмат қилиши мумкин. ”Исломий идорачилик ўз-ўзидан айнан демократикдир,” дейишни камида соддадилик дейиш лозим бўлади. Бу уринишни исломий идорачиликни демократлашитиришга қилинган ҳаракатнинг бир кўриниши деб қараш ҳам мумкин. Бир динни демократик шаклга келтиришга уриниш интеллектуал(ақл-заковат) бир савияда бошланади деб тушуниш лозим. Ишнинг энг қийин жойи, демократик изоҳларга натижани боғлайдиган таъсирларни юзага келтириш, халқ оммасининг билимдонлиги ва хабардорлиги орқали амалга ошади.\nЖ.Б.Леон Фуконинг калималар сўзнинг кучига урғу беришини кўрсатиши, йўл кўрсатувчи бир характеристикадир. Бироқ унинг етарли бўлмаган иддаоларини мунозара қилишимиз лозим бўлади. Чунки куч фақат калималарда ёки калималар билан ифода этиладиган “яширин ҳақиқат”да бўлмай, унинг ёнида, ўша калималарни ифода этганларда, ҳақиқатни ўртага қўйганларда ва шу шаклда бу калималарга куч берадиганларда бўлади. Бошқача айтганда, сўз, унга натижага таъсир қиладиган куч берилмагунича куч бўла олмайди. Балки фақат сўзнинг нима бўлишига эмас, шу вақтнинг ўзида кучнинг янада ифодалироқ бўлиб қаерда туришига ҳам қарамоғимиз лозимдир. ”Исломнинг демократия билан сиғиша олиши” фикри, уни ифода этган кишига боғли бўлган шаклда фарқли аҳамиятларга эга бўлади. Тўғри фикрларни ифода этиш бу ҳали етарли эмас. Бу фикрлар атрофида консенсус таъминлайдиган куч ҳам берилиши керак. Бу ҳисобга олинмаслиги мумкин бўлмаган ҳолат, бизни сўз ва куч; калима ва дунё орасида воситачилик вазифасини бажарадиган ижтимоий ҳаракат ва амалиёт оламига келтиради. Ислом ва демократия бир-бирини сиғдириши ёки сиғдира олмаслиги фалсафий бир мунозара эмас, балки сиёсий бир кураш муаммосидир. Бундай демократик бир дин истаганлар ва унинг автократиясини қабул этганлар орасида бир куч мувозанати қадар бир матнлар масаласи эмас, балки Исломий ва пост-Исломий фарқли ижтимоий кучлар ҳикоясини тушунтираяпти.\nИсломийлик: Ҳаракат ва Дунёқараш\nИсломийлик, катта бир нисбатда ўз жамоатларида эзувчи иқтисодий, сиёсий ёки маъруфий-маданий жараёнлар тарафидан ўзларини таъқиб ва тақиқ этилган ҳис этганларни (айниқса кўпчилик ҳолларда ўрта синфнинг мувоффақиятли қисмларини) ҳаракатга келтириш учун ўзини ҳимоя қилиш тили шаклида ўртага чиқди. Исломийликни ҳаракатга туширишни истаган яна бошқа бир қисм ҳам бор. Уларга кўра, капиталист модернлашиш ҳамда социалистик утопик идрокнинг мувоффақиятсизлиги, дин воситачилигида ахлоқ тилини сиёсатнинг ўрнига ўтказади. Бу бошқа тарафдан эса, мусулмон ўрта синфининг ўзларини ёдсираганларга (яъни халқаро элитларга, лаик ҳукуматларга ва у ҳукуматларнинг Ғарблик иттифоқчиларига) йўқ дейиш йўли ҳам эди. Улар Ғарбга махсус бўлган анчагина нарсаларни (масалан, галстук тақиш, ейиш-ичишдаги тартиб қоида, билим олиш ва техник-технологиядан фойдаланиш кабиларни) шериклашсалар-да, Ғарбга оид маданият гегемонликларини, уларнинг сиёсий мантиғини, ахлоқий тушунчаларини ва бошқа норматив символларини қабул қилмадилар ва рад этдилар. Буларнинг тўла тескари ўлароқ, глобаллашнинг ижтимоий-иқтисодий ва маъруфий-маданий шартлари остида ўзларини илгарида ҳисоблаган ва бундан хурсанд бўлганлар, жуда ҳам замановий (скуляр) бўлмасалар-да, Исломнинг фарқли бир турини маҳкам ушлаб олдилар. Яъни бу ёндашувни масаланинг ечими ёки бошқача айтганда илмли Ислом, янада тўғриси “пассив диндорлик”, дейишдилар.\nОригинал “маҳаллий (миллий)”12] мафкура(идеология) ичида ҳаракат қилиш ғояси билан Исломийлар ўз сиёсий, иқтисодий ва маданий-маъруфий камчиликларига жавоб бера оладиган янги бир исломий тил вужудга келтириш ҳаракатига кирдилар. Шу йўл билан Исломийликни, Исломни юксак бир сиёсий моделга, маъруфий-маданий савияга, қонуний бир тузилишга кўтарилган ва иқтисодий тузатилган система сифатида кўра бошладилар. Яъни бу системани барча инсоний муаммоларга жавоб бера оладиган система деб кўрсата бошладилар. Энг аҳамиятлиси, бу Ислом, мусулмонларнинг ўзларига ҳурмат, ишонч ва кенг бир доирада автономия олиш туйғуларига эга бўлгандек кўринарди. Кучли ва машҳур оммавий тили ва қувватли ижтимоий назорати бўлган бу тушунча албатта маргиналлашиши лозим эди ва ҳатто ўз оламида бўлмаганларни айбли ҳисоблаши керак бўлаётган эди. Шундай айбли ҳисобланганлар эса, ўша омма(жамоат) қоидаларига эргашмаганлар, лаиклар, ўзларини Исломий атаганларга қўшилмаган мусулмонлар, диний озчиликни ташкил этувчилар ва жуда кўп хотин-қизлардан иборат бўлганлар эди.\nИсломийлик дунёқараши марказида, кейинроқ марҳамат ва мажбурият масалалари, ўзини аташ ва вазифа чалкашликлари каби тушунчалар ҳам пайдо бўлди.\nЗамонавий Исломийлик, бир ҳаракат ва фикр ўлароқ 1970 – йиллардан сўнгра совуқ уруш сиёсатига қарши майдонга чиққан бир тарихий воқеа(ҳодиса)дир. Бир вақтда кечган, аммо икки қарама-қарши жараён, Исломийликни гегемон(ҳукмрон) бир вазиятга судради. Улар фурсат ва босқи(зулм) жараёнлари бўлган эди. Катта ўлчамда таълим-тарбиявий ташаббуслар, иқтисодий ривожланиш, бой-бадавлатлик ва ижтимоий ҳаракатлилик фурсати; давомли сиёсий зулм, маргиналлашма, уяладиган ҳоллар ва чуқурлашган тенгсизликлар бир жойда йиғилиб қолдилар. Масалан, 1950 йилларда бутун араб мамлакатларида ҳаммаси бўлиб 10-та университет бор эди. 2003 йилга келиб бу сон базўр 200-дан бироз ошди. Энг аҳамиятли жойи шундаки, бирор дурустроқ таълим – тарбия олишган, аммо янада маргинал сифатида қолган бу ўрта синф, ўз элитасига ва ҳукуматларига (бу ҳукуматлар, Ғарбли кучлар, айниқса бир вақтлар коммунизмга ҳам, замонавий миллатчиликка ҳам қарши Исломий мухолифатдан фойдаланган АҚШ билан келишувга киришган ҳукуматлар эди) қарши ичларида жуда кучли бир “ахлоқий нафрат” туйғу ҳис этиб, ўзларининг уларга бегона эканликларининг фарқига боришдилар. Араб дунёсида сиёсий синфлар, узоқ вақтдан буён давом этаётган, Фаластиннинг Исроил тарафидан (АҚШ қўллаб-қувватлаши оқибатида, албатта) истило қилиб туришини дунё миқёсида ўзларини бўйинсундиришга қаратилган сиёсатнинг исботи шаклида кўрдилар. Асосан Ликут партияси ҳокимиятда бўлганида ҳеч бир келишувга яқинлашмаган истилочи Исроил, мусулмон арабларнинг хассасиятларида биринчи ўринни олди ва шу сабабли араб тупроқларини озод қилиш шарафини қайтадан қозониш кураши, демократик курашларни ҳар доим сояда қолдириб келди. Бошқача айтганда, бегоналарнинг истилоси ва ундан қутулиш, уйдаги озодликдан аҳамиятли ва ундан олдинда тураётганди.\nБаъзи кузатувчилар, Исломий ҳаракатни, Лотин Америкасидаги қутулиш теологияси ва Ўрта Шарқ Исломий ҳаракатларининг бир-бирига боғли қарашни лозим кўрдилар. Дин элементи бу икки ҳаракатнинг ҳам синов тоши бўлган бўлса-да, уларнинг ҳар иккаласининг ҳам асил моҳияти эътибори жиҳатидан ўхшаш нуқталари жуда оз, оздир. Қутулиш теологияси, черковни ичидан ислоҳот қилиш учун бир уриниш шаклида бошланди ва камбағалларнинг муаммолари марказий ўрин тутадиган ижтимоий ҳаракатга айланди. Бу теология, Католик черковининг олигархик тизимини ва унинг камбағалларни ҳисобга олмаслик каби қарашларини ўзгартиришни мақсад қилишганди. Бундан кейинги социалистик ҳаракатлар (айниқса Куба инқилоби), ижтимоий шиорлар билан чиқишиб, черковни ижтимоий таъсирсизлик эшигига олиб бориб қўйди. Ижтимоий ўлароқ идрок этишган теологлар тарафидан бошқарилган қутулиш теологиясининг келажак мақсади ’’камбағалларни қутқаришдан’’ иборат эди. Мана шундай қилиб, Инжилнинг изоҳланган шаклидан бу келажак мақсад туғилганди.\nАксинча Исломийликнинг (бир қатор турли хил изоҳ шакли бўлса-да) эса, янада каттароқ ижтимоий ва сиёсий мақсадлари мавжуд эди. Унинг энг катта мақсади, ижтимоий ривожланиш ёки фақирларнинг қийинчиликлари ва бу қийинчиликлардан қутулиш йўллари кабилардан иборат бўлмай, исломий бир давлат системаси қуриш ёки исломий қонунларни, ахлоқий принципларни қабул қила оладиган жамият қуришдан иборат бўлган эди. Аммо камбағаллар Ислом ахлоқидан бу шаклда аста-аста фойдалана олардилар. Қисқача айтилганда, Ўрта Шарқ Исломий ҳаракатлари ва Лотин Америкасининг қутулиш теологияси иккита бир-биридан фарқ этадиган ижтимоий ва сиёсий йўналишни ифода этадилар. Борди-ю булар орасида бирор ўхшашлик изланадиган бўлса, шуларни айтиш мумкин: Исломий ҳаракатлар, айниқса радикал исломийлик, 1960 йилларнинг ва 1970 йилларнинг радикал Лотин Америкаси ҳаракатларини қандайдир даражада хотирлатади. Аммо бундай ўхшашлик, уларнинг мафкурвий(идеологик) яқинликларидан эмас, балки улар олган нажот шартлари ва ҳимоя қилишган унсурларнинг ижтимоий аҳволларининг ўхшашлигидан иборат бўлган эди. Бу ҳаракатларнинг ҳар иккаласининг ҳам риволаниши, ижтимоий ўзгаришларнинг бир даврда ва бир хил шартларда ҳам иқтисодий ҳаракатларнинг ижтимоий ва сиёсий тизимлар тарафидан адолатсиз парчаланишига суянар эди. Дунёвий ва минтақовий фарқлиликлар бу ҳаракатлар учун ўз мафкуравий ҳаракат майдонини вужудга келтирганди. Лотин Америкаси партизан ҳаракатларида замонавий сўлчилик ва Ўрта Шарқ Исломий ҳаракатлари орасида диний радикализм бу икки ҳаракатнинг моҳиятан склетларини ташкил этганди.\nМусулмон Ўрта Шарқида сиёсий синф, таълим-тарбияли ўрта табақадан ташкил топгандир. Улар давлат ходимлари, талаба – ўқувчилар, мутахассис(профиссионал)лар бўлиб, 1950-1960 йилларда ҳамма жойларни тўлдиришган ижтимоий адолат, социализм, баасчилик, милийятчилик мафкуралари билан кўчаларни тўлдирган зиёлилар эдилар. Исломийлик эса, бу буюк дунё қарашларининг энг кейингисидир. Турмуш даражаси паст бўлган қисмдан олинган дастак билан Исломий ҳаракатлар, арзон исломлаштириш воситасида инончини йўқотган халқ оммаси орасида бир мунча машҳур бўлдилар. Бу таъкидланган арзон исломлаштириш, ахлоқ ва маданий софлик шиорларига (яъни ахлоқнинг бузилиши ва ғайрий ахлоқий адабиётнинг тақиқланишига даъват ёки хотин-қизларнинг кўчаларда юриш-туришлари масаласини кун тартибига киритиш), кимлик сиёсатига мурожаат қилиш ва кичик-кичик доираларда хайр-эҳсон ишларини амалга ошириш каби ҳаракатларда ўзини кўрсатарди. Бироқ 1990-йилларнинг ўрталарига келиб, исломлаштириш кўзда тутганларидан янада қимматга тушаётганини кўришдилар. Бошқача айтганда Исломий сиёсат ва иқтисод таъсис қилиш ва ўз ватандошлари, чегара ташқарисидаги инсонлар билан алоқаларни идора этишда қийинчиликларга дуч келишган Исломийлар, ўзларининг жуда илгарилаб кетишмаганларига гувоҳ бўлдилар. Натижада Исломий идора амалий ишга дуч келганида чуқур бир инқироз билан қарама-қарши келди. Шу вақтнинг ўзида радикал исломчилар хоҳлашган куч ишлатиш стратегияси ва қуролли курашлари ҳам етарли даражада самарали бўлмади. Хуллас, Исломий ҳаракатлар авторитар давлатлар тарафидан бостирилдилар ёки илгарги қараш зарарларини янгидан кўздан кечиришга мажбур бўлдилар. Оқибатда, уларнинг кўпчилиги кескин сўзлар қилишдан ёки куч қўллаш сиёсатларидан чекиндилар ва ўз исломий лойиҳалари учун янада демократик бўлган позиция тутишга киришдилар.\nБу ўзгаришлар Исломнинг сиёсий вазиятини ёки унинг ролини тугатмади. Умумжаҳон (яъни ташқий) ва ички сиёсий ҳамда ижтимоий шартлар, айниқса ҳали исломийликни тажриба қилмаган миллатлар орасида жазибали диний ва ахлоқий сиёсат кўрсатишни давом қилди. 11-сентябр террористик ҳужумларидан сўнгра Ғарбдаги антиисломий хуруж ва унинг орқасидан бошланган терроризмга қарши уруш, Ислом ва мусулмонларнинг шиддатли ҳужум остида эканлигини кўрсатди. Буни тушуниб етишган мусулмонларнинг орасида ғарбга нисбатан нафрат ва ишончсизлик ҳиссияти анча ошиб кетди. Бу эса тақводорлик ва маҳаллийчилик(нативитизм)нинг жазибасини оширди ва 2002 йили Афғонистонда ўтказилган умумхалқ сайловларида Афғонистондаги АҚШ сиёсатига қарши бўлганларнинг муваффақият қозонишига олиб\nкелди. Марокашдаги Адолат ва ривожланиш партияси парламентдаги ўринларини 42 кишига чиқарди. 2002 йилнинг сентябрида Жозоирда ўтказилган маҳалий сайловларда Исломий ҳаракат учинчи ўринни олишга муяссар бўлди. Покистонда эса, 150 ўринли парламентнинг 53-тасини диний партиялар иттифоқи эгаллади. Ноябр ойида 40 ўринли парламентнинг 19-ни исломийлар эгалладилар. Туркияда ҳам Адолат ва Ривожланиш Партияси қонун чиқарувчи мажлисдаги ўринларнинг 66% -сига эга бўлишга эришди. Бироқ бу сайловлардаги зафарлар баъзиларнинг идрокига кўра, исломий қарашлар (исломийлик)ликнинг юксалиши деб идрок этилса-да, аслида унчалик эмас. Аслида бу ҳолат, сиёсий исломдан қайтиб, умумжаҳон антиислом таҳдиди ва инсоний марҳаматга алоқадор бўлинишларга қаратилган ўзгаришни кўрсатади. Масаланинг тўғриси, бугун жуда кўпчилик мусулмон ўлкалари пост-исломийликнинг останосига келиб турибди.\n Фундаментализм : Йигирманчи асрнинг бошларида муқаддас китобнинг аслида ҳокимият эканлигини қабул қилиб, модернистлар ва илмий танқидларга қарши бўлган христиан ҳаракатидир. Айниқса 1960 йиллардан сўнгра ғарблашмага, модернлашма (замонавийлашма)га ва лаиклашмага қарши бўлган соғлом, ишонарли ва қамраб олувчи асосли маълумотларнинг Ислом асосий манбаларида мавжуд бўлган ҳақиқатларни юзага чиқаришни ҳимоя қилиш каби ҳаракатларни ҳам Ислом фундаментализми дейишадилар.\nРевизионизм: Динни халқ орасида янада таъсирли ва машҳур қилишни мақсад қилиб олган ҳаракатнинг исмидир. Бу масалада кўпроқ маълумот олиш учун Истанбул университетининг Илоҳиёт факултети журнали 19 – сони (“Puritanizm, Dini Uyanış ve Devrim – Пуританизм(лотинча пуритас – соф, тоза маъноларига келади), диний уйғониш ва инқилоб”, Jerald C. Brauer; Mehmet Alıcı таржимаси)га қаралсин. Унинг интернет адреси: http://www.iudergi.com/tr/index.php/ilahiyat/article/viewFile/559/488 )\nКонсерватизм: Мавжуд вазиятни қўриш мақсадини кўзлаган тушунча тарзи ёки эскичасига давом этишни ёқлаш, мутаассиблик. Омманинг ўзгаришига қаршилик кўрсатадиган, мавжуд оммавий-маданий қадриядларнинг ҳимоя қилинишини ёқлаган ўнг қанот сиёсий мафкура(идеология)дир. Биринчи марта консерватизмни системали бир тушунча(фикр) сифатида ҳимоя қилиб чиққан киши инглиз файласуфи Эдмунд Буркадир. Бурка Франция инқилоби замонида яшаган бўлиб, ўша инқилобга қарши фикрда бўлган эди. Ўша замонларда Англия давлат одамлари орасида Франция инқилоби Англияга ҳам тарқалишидан қўрқаётган кишилар ҳам бор эди. Бурка эса, инқилобий курашга қарши системали бир идеология таклиф қилиш билан ғоявий майдонда Француз инқилобига қарши кураш бошлатди. Кўпроқ маълумот олиш учун мана бу адресга ҳам қаранг: http://www.koprudergisi.com/index.asp?Bolum=EskiSayilar&Goster=Yazi&YaziNo=822\nЭкстремизм: Бу ҳақида умумий бир таърифи йўқлиги билан бирга, янада умумийроқ қараганда мавжуд вазият, тузумни бузиш, вазиятга мослашмаслик, унга қарши чиқиш ёки уни(вазиятни) тинчсизлантириш-беқарорлаштириш, ҳузурсизликни келтириб чиқарувчи каби маънода таърифланади. Бугун мамлакатимизда ва дунёда ҳам экстремизм дейилганда, энг аввал фикрга дин ва террор боғланишидаги айрим ёки фарқли гуруҳлар, сўзлашмалар келади. 1980 йиллардан илгари марксистик мафкурага асосланган экстремистик бир вазият мавжуд эди. Бундан бирор йигирма йил кечганидан сўнгра эса, шамол тескари тарафдан кела бошлади. Экстремизм, ўз парадоксини ичида сақлаган қараш эканлигини ҳам таъкидлаш мумкин. 1965 йил 21 -февралида Америка Қўшма Штатларининг Нью Йорк шаҳрида Малколм Х (Malcolm X)га уюштирилган суиқасд экстремизмнинг бир кўриниши(элементи) эди. Малколм Х, “Ҳа, мен эстремизмга мойил кишиман. Бу ерда шимолий Америкадаги қора танли ирқ ўта ёмон шартлар ичида яашашмоқда. Менга экстремизмга мойил бўлмаган бирор қора танли кўрсатинг, мен ҳам сизга психиатрик ёрдам кўрсатиши керак бўлган бирисини кўрсатаман”, дея олади, албатта. Янада кўпроқ маълумот олиш учун ушбу адресга қаранг: http://www.beykent.edu.tr/WebProjects/Uploads/tunc-haziran.pdf (таржима.)\n Эдуард Вадия Саид(Edward Wadie Said) (1935-2003) : Қиёсий адабиёт профессори ва активист, назариятчи олим. Унинг отаси Фаластинли христиан, онаси ливанли хритиандир. Эдуард Вадия Саид эса, бу икки христиан кишисидан дунёга келган ягона ўғилдир. Бу мақолада сўз юритилган шарқшуносликни янада яхшироқ тушунишни истаганлар туркчага таржима қилинган Эдуард Саиднинг “Шарқшунослик” китобига қарашлари мумкин (таржима.)\n Истиночилик – ўзига хослик(exceptionalism – иксепшионализм): Бирор миллатнинг, минтақанинг ёки фикрнинг ўзига хос (истисно) бўлганлиги сабабли стандартларга, умумий принципларга мос бўлмаслигини ҳимоя қиладиган бир кўриш (таржима).\n Эдвард Палмар Томсон(Edward Palmer Thompson) (1924-1993): Инглиз тарихчиси, социалист ва тинчлик тарафдоридир. Унинг “Инглизларнинг ўзига хос хусусиятлари” (Peculiarities of the English) мақоласининг оригиналини тубандаги адресдан ўқиш мумкин: http://www.marxists.org/archive/thompson-ep/1965/english.htm (Çev.)\n Бу қарашни яхшироқ тушуниш учун Бернард Девиснинг “the Roots of Muslim Rage (Мусулмон нафратининг илдизлари)” номли мақоласига қаранг. Унинг интернет адреси: http://www.theatlantic.com/magazine/archive/1990/09/the-roots-of-muslim-rage/4643/\nБернард Девисни яхшироқ танишни истаганлар, қўшимча Шоҳин Алпайнинг “Бернард Девиснинг турк дўстлиги” номли газета бош мақоласига қарасинлар. Унинг адреси: http://www.zaman.com.tr/yazar.do?yazino=526578\n Бу сўзлар Исроилнинг таниқли ревизионист тарихчиларидан бири ҳисобланган Бенни Морриснинг “No More Tears (Бундан ортиқ кўз ёши бўлмайди)” номли мақоласининг 40-саҳифасидан олингандир. АҚШ-нинг бир неча олий ўқув юртлари ўқитувчилари, масалан, Жон Хопкинс университетидан Элиот Кохен(Eliot Cohen ) ва АҚШ мудофаа вазирлигидан Кеннет Адалман (Kenneth Adelman) Исломни, сабр-тоқатсиз, босқинчи ва зўравон бир дин эканлигини иддао қилишмоқдалар. Баъзи Евангелист Протестантлар Исломнинг ёмонлик дини эканлигини баён қилишадилар (Herald Tribune -Гералд Трибуна, декабр 2002). Бундай қарашлар баъзи тарафдан ўз-ўзларига тўсиқ бўлган теологиялар бўлиши мумкин. Чунки Ислом ўз эътибори билан демократияга тескари бўлса, бир инсон бу масалада нима ҳам қила олади? Демократлаштиришни, ё мусулмонларни “замонавийлаштириш-скулеярлаштириш” ёки уларни фарқли демократик динга қайтариш йўли билан амалга ошириш мумкиндир. Бу вазифа (ҳар ҳолда бу орзу қилинган бир нарса бўлса ҳам), мантиқан мўътадил Исломни ташвиқ ва тарғиб этишдан мураккаброқ бир жараёндир.\n Бу гуруҳга Жон Волл, Жон Эспосито ва Ҳолид Абу ал-Фазл сингари ёзувчилар киради. АҚШ “Ислом ва Демократия тадқиқотлари маркази“ ва Францияда “Мусулмон демократлар маркази” мазкур тушунчаларни ҳимоя қилувчи қурулишлар ҳисобланади.\n Ганнушининг 1998 йил декабр ойида “al-Ahram Weekly“ журнали билан ўтказилган суҳбатдан олинди.\n James Beckford, “Social Theory and Religion (Ижтимоий назария ва дин)“, Cambridge University Press, 2003, s. 2\n Баъзи христианлар ҳам демократия Оллоҳ иродасига қарши тузилган бир тартиб эканлигини, у шайтоний бир тартиб эканлигини иддао қиладилар. Бундай фикрлар билан танишиш учун мана бу адресдаги мақолани ўқинг:\n Христиан радикаллари (Christian Outlaws), АҚШ-ни тўғри Тангри инончи илдизларига қайтишга даъват қиладиган ва унинг ҳақиқий христиан қардошлигига қайтишини ҳимоя қиладиган қарашдир.\n Маҳаллийчилик (Нативизм): Бирор ўлка(мамлакат)нинг кўчманчи(муҳожир)лари ва озчиликни ташкил этадиганларга нисбатан ўша мамлакатнинг ўз фуқароси (ватандошлари)ни қўриқлашини ҳимоя қиладиган бир тушунчадир.


Амир Темур шеър битганми? – Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\nHome / МАҚОЛАЛАР / Амир Темур шеър битганми?\n09/04/2020\tМАҚОЛАЛАР 67 кўрилган\nЎша пайтларда Озарбайжон бошқаруви Амир Темурнинг иккинчи ўғли Мироншоҳ Мирзога топширилган. Бироқ, Мироншоҳнинг ичкиликка муккасидан кетиши давлат ишларига таъсир кўрсата бошлади. Унинг ғалати қилиқлари ҳақидаги гап-сўзлар Самарқандга ҳам етиб келади. Соҳибқиронга Мироншоҳнинг ичкиликка берилишига уч кишининг сабабчи экани етказилди. Амир Темур учовини ҳам жазолашни амр қилади. Мулозимлар улардан икки нафарини тутиб қатл қилишади. Аммо учинчиси – Хожа Абдулқодир ўзини девоналикка солиб дарбадарликни ихтиёр қилади.\nАмир Темурнинг ҳузурига олиб келишлари билан у қўрққанидан нима қиларини билмай, Қуръон оятларини тиловат қилишга тушади. Бу ҳолатни кўрган Соҳибқирон кулиб юборди ва ўша машҳур рубоийнинг охирги мисрасини айтади?\n…Қайтадур бир кун анга\nМаълумки, Соҳибқиронга иттифоқчи бўлган Амир Ҳусайн очиқчасига хиёнат қилган. Шу хиёнат сабаб Амир Темур 1365 йилда Чиноз яқинида юз берган “Лой жанги”дан мўғулларга енгилган эди. Чунки, Амир Ҳусайн ўз қўшини билан ёрдамга етиб келмаган, шу боис саркарда жуда катта талафотга дуч келган эди.\nБу Ҳусайннинг Амир Темурга ягона хиёнати эмасди. Соҳибқирон Амир Ҳусайн билан марказлашган давлат барпо этиш мақсадида юрган кезлари Амир Ҳусайннинг ҳийласи билан улар орасига нифоқ тушади. Шундай оғир бир вазиятда Амир Ҳусайн Амир Темурни ўлдиришни режалаштириб, унга “дўстлик ва қардошликни” таклиф этади ва Қуръонни қўлга олиб қасам ичади. Ва уни Темурга юбориб, элчи орқали “ўртадаги аҳду-паймолимизни янгиласак, худо хаққи дуруст бўлур эди”, деб Чакчек дарасида учрашишни таклиф этади.


Шомуродов: «Карпин тез-тез ҳазиллашарди, аммо ўта фойдали ва жиддий гапларни ҳам айтиб турарди»\nПайшанба, 07 Апрел\nРоссиянинг «Спорт-Экспресс» нашрида «Рома» ҳужумчиси Элдор Шомуродов ҳақида мақола эълон қилинди. Унда футболчи собиқ бош мураббийи Валерий Карпин билан муносабатлари ҳақида гапириб ўтди.\n— Карпиндан ўрганган энг муҳим нарсанг нима?\n— Футболга психологик жиҳатдан қандай ёндашиш. Машғулотларда яхши ишламасанг, Карпин нима бўлганини билиш учун шахсан қўнғироқ қиларди. Сабаблар билан қизиқарди, ҳатто масала футболдан ташқари, оилага тааллуқли бўлса ҳам. Кейинчалик бу ўйинда ҳам таъсир ўтказишини айтарди. Қандай машғулот ўтказсанг, шундай ўйнайсан. Ҳазил қилишни ёқтирарди, аммо жуда кўп жиддий ва фойдали гапларни ҳам айтарди.\n— Италияга мослашиб кетишингда Испаниядаги тажрибасига асосланиб тавсиялар бериб турдими?\n— Ҳа, мисол учун, тўғри овқатланишга жиддий эътибор беришим кераклигини доим таъкидлаб турди. Вақт ўтиши билан бу жиҳат футболчига қанчалик муҳим эканлигини тушуна бошлайсиз. Европада буни ҳамма билади ва овқатланишга профессионал ёндашади. У Европа футболи ҳақида кўп гапириб берган.\n— Миллий жамоада у шакар ва унни тақиқлаб қўйди, «Ростов»да ҳам шундай қилармиди?\n— Шакарни тўғридан тўғри тақиқлаб қўймаган. Лекин доим камроқ шакар истеъмол қилишни айтарди. Кофе ичганимизда икки қошиқ эмас, бир қошиқ шакар қўшардик. Палов? Базада палов ейишимга рухсат бермасди. Лекин ташқарида юрган вақтимда баъзида ош ейишга бориб турардим. Вазнимни меъёрда ушлаб туришга интилардим, барчаси жойида эди. Ҳозир ҳам Италияда кўп ея олмайман. Аёлим уйда тайёрласагина, палов ейман. Лекин маҳсулотлар бошқачалиги учун у қадар ўхшамайди», — дея Элдорнинг сўзларини келтирган «Спорт-Экспресс».\nРома Элдор Шомуродов Валерий Карпин\nДи Мария келгуси ҳафтада янги жамоаси билан шартнома имзолайди


2018 йил 25 январь куни диний идорада Ўзбекистон ёшлар иттифоқи ва Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳамкорлигида ўқувчи ёшлар иштирокида давра суҳбати ташкил этилди. Ушбу тадбирда Ўзбекистон ёшлар иттифоқининг 262- умумий ўрта таълим мактаби етакчиси Отабекхўжа Сафаров ҳамроҳлигида мактабнинг 45 нафар ўқувчиси иштирок этди.\nТадбирни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари шайх Абдулазиз Мансур ҳазратлари дуо билан очиб бердилар. Дастлаб, ўқувчиларга диний идоранинг мақсад ва вазифалари ҳақида батафсил маълумот берилди. Сўнгра, масжидлар бўлими ходими Исҳоқжон Бегматов сўзга чиқиб, таълим ва тарбия, одоб-ахлоқ, ёшлар ўртасида жиноятчиликни олдини олиш мавзусида маъруза қилди.\nТадбир якунида Ўзбекистон мусулмонлари идорасига Ўзбекистон ёшлар иттифонинг ташаккурномаси тақдим этилди.\nЭслатиб ўтамиз, 2017 йилнинг 1 декабрь куни ёшлар билан ишлаш борасидаги ишларни янги босқичга олиб чиқиш учун Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи билан Ўзбекистон мусулмонлари идораси ўртасида ҳамкорлик қилиш тўғрисидаги меморандум имзолаш таклифи қўллаб-қувватланган эди.\n2954 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Юртимиздан яна бухорийлар, термизийлар етишиб чиқади\tМуносабат: нотўғри ахборот тарқатиш – оғир гуноҳ »


28077 Ўқиш режими + -\n“ТУШЛИККА НИМА ЕЙМИЗ?”\nэнг ҳалол аравакаш\n(Ўн саккизинчи мактуб)\n“Тиланчининг тўрваси тўлмас”\nТурк халқ мақоли\nАссалому алайкум, азиз умр йўлдошим!\nСоғ-омонмисиз? Оиламиздагилар ҳам саломатми?\nСизга мактуб йўллаганимдан асло ҳайрон қолманг. Чунки шундай “вазифа”ни қабул қилиб олдим. Бу ҳақда фурсати бўлганда гаплашамиз.\nБиз ҳа-ам-мамиз, (яъни шерикларим) соғ-саломатмиз. Ҳатто кайфиятларимиз аъло даражада! Чунки бугун ажойиб бир ҳангоманинг гувоҳи бўлдик. Ўша арқон воқеасини айтиб берайми? Хуршида исмли келин уйидан икки қулоч арқон олиб келган. Арқон нимага керак, деган савол хаёлингизга келмайди, негаки жавобини биласиз.\nБалки тепадан туриб, эри келтирган нарсаларни арқонда тортиб олиш аёлларнинг тадбиркорлигига кирар?.. Аммо мен мана шу “тадбиркорлик”ка қаршиман. Негаки, бу жуда қалтис ва хавфли “операция”! Биринчидан, ҳомиладор ёхуд туққан аёл учун бу каби уринишлар зарарли. Иккинчидан, арқон узилиб кетса, тепадан тушган жисм пастда турган ёки ўтиб кетаётган одамлар саломатлигига хавф солади. Учинчидан, ташқи томондан қараганда жуда хунук манзарани ҳосил қилади, бир сўз билан айтсак, маънавиятга тўғри келмайди!\nХуллас, шеригимиз арқон туширгач, эри адашиб, бошқа бировнинг елимхалтасини бойлаб юборибди. Иккинчи қаватдаги жувон билан учинчи қаватдаги келиннинг нарсалари бир-бирига кетиб қолган. Хуршида ойнадан қараб: “Атала олиб келдим, деётгандингиз, қани?” деса, нариги келин: “Вой-вой, дадаси-ей! Аталадан бошқа овқатниям биласизми?” дея жиғибийрон. Эрлар эса ҳайрон...\nЭнди эркакларни аёлларимизнинг ўрнига қўйиб кўрсак, кўриниш буткул ўзгаради! Эркаклар шифохонада, дейлик. Улар уйдан келган озиқ-овқатларни арқон-парқонда тортиб, бошларини қотириб ўтирмасдан, шартта арава ёллайди: “Ҳой, арава! Мана бу лаш-лушларни иккинчи қаватдаги еттинчи палатага келтириб бериш қанча бўлади?” дейди-да, жавобини кутиб ҳам ўтирмасдан чўнтак ковлашга тушади. Дарвоқе, унақада туғруқхонами, шифохонами қаерда ушбу воқеалар содир бўлса, ўша ерга албатта, арава ҳамда аравакашлар керак бўлади... Кейин қарабсизки, худди бозордагидек аравакашлар у ёқдан-бу ёққа ғизиллаб қатнагани-қатнаган. Муҳтарам эркакларимизнинг ишбилармонликлари соясида янги иш ўринлари очилган! Аравакашларнинг бўлса эгниларида оппоқ халат!\n...Шунақа! Аёллар бир сўм бўлсаям, тежалсин, дейди. Эркаклар эса пул кетса-кетсин-у, мен уринмасам бўлгани, дейди! Ё гапим нотўғрими? Эркакларни ёмонлаганим ёқмай, дарров қошларингиз чимирилди шекилли-а? Шошилманг, қовоқ осишга улгурасиз. Чунки хунук хабарларим ҳам йўқ эмас. Аммо нима бўлгандаям оилам, уй-жойим, бола-чақам дейдиган эркакларнинг бошлари омон бўлсин. Бир сўз билан айтганда: “Йигит омон бўлса, мол (пул) топилади!”\nАравакашлар ҳақида ёзаётиб, бир нарсани ўйлаб қолдим. Аслида, ана шу оппоқ халатни ростдан ҳам аравакашларга кийдириш керакмикин, нима дедингиз? Чунки баъзи бир “шифокор”лар уларнинг ҳалолликларидан ибрат олсалар, ёмон бўлмасди!\nБир аравакаш ҳақида эшитганман. У Қўйлик деҳқон бозорида арава тортиб юриб, ердан бармоқ қалинлигидаги қимматбаҳо тилла занжирни топиб олади. Аравакаш йигитнинг танишлари унга ҳавас билан қарайдилар. Аммо йигит тақинчоқнинг эгасини топиб, то омонатини қайтармагунича ахтаришдан тўхтамайди. Ҳатто шериклари уни жиннига ҳам чиқаришади. Омонатдорлигини қарангки, пулга зориқиб қолган энг оғир кунларидаям тақинчоқни сотиб, пулини ишлатишни хаёлига ҳам келтирмайди. Қаноат билан барча эҳтиёжларини фақатгина ўзи топган ҳалол пуллар эвазига кетказади. Анча вақтдан сўнг тақинчоқнинг эгаси топилади. Йигитнинг ҳалоллигига қойил қолган аёл катта миқдорда унга суюнчи пули беради. Уни телбага чиқарганлар энди унга ҳавас билан қарай бошлайдилар. Сабаби, у ўз ҳалоллиги билан барчанинг қалбини забт этиб бўлганди!\nБу – ривоят эмас. Сизу биз яшаётган бугунги кунда аҳён-аҳёнда содир бўладиган ноёб воқеъликлардан бири...\nХунук хабарларим ҳам борлигини айтиб ўтганимдим-а? Қуйида ёзажакларим билан танишгач, куласизми, йиғлайсизми, ўзингиз биласиз...\nБир келин уч кун аввал ўғилчали бўлган эди. Эри бутун бошли туғруқхонани остин-устун қилди. Бўкиб ичиб олганидан оёғида туролмайдиган даражада маст, эшикда туриб олиб, на ўтганга йўл беради на қайтганга. На яхши гапга қулоқ солади на ёмон гапга. Кошки, “Бу ер катта холангизнинг уйи эмас, шифохона, аниқроғи туғруқхона! Бўкирганингизни эшитиб, тағин тўлғоқ тутаётган аёлларнинг дарди қочиб кетмасин”, деган гапларнинг бирортаси таъсир қилса. Гап уқавермагач, қаёқдандир вужудидан куч ёғилиб турган бир йигит келди-да яхшилаб туриб бир мушт туширди, қарабсизки, зўравон олдин “нокдаун”, бир-икки гандираклагач эса “нокаут” ҳолатида чўзилиб қолди.\nЭртаси куни азондан яна шу аҳвол... Чақалоққа жавоб берилгач, ота “Ы операцияси”даги Моргуновга ўхшаб, алпанг-талпанг қилганча “Қайдасан, ФҲДЁ!” дея йўлга тушибди. Эрталаб йўлга тушган ота адашиб-айланиб юриб, тушга яқин бир амаллаб етиб боргач: “Гувоҳномага ўғлимнинг исмини Билл Клинтон деб ёзасанлар!” дея у ердагиларниям обориб-обкелибди. “Яхшилаб ўйлаб кўринг, ҳеч замонда ўзбек миллатига мансуб боланинг исми Билл Клинтон бўладими? Ҳозир мастсиз, “трезвый” пайтингизда пушаймон бўласиз”, деган насиҳатлар қулоғига ҳам кирмабди. “Ким айтди сенларга мени маст деб? Трезвыйман!” дея оёқ тираб туриб олибди. Яхшики, бу ердаям унинг кўзини очадиган бир мард топилиб, боласига ўзбекча исм билан аталиш насиб қилибди. Акс ҳолда, ватанимизда битта Билл Клинтон яшаётган бўлармиди?!.\nМана сизга ичкиликнинг оқибати... Туппа-тузук ақлли одамни жинни қилиб қўйса! Агар ўша отага хаёли жойида пайти туғруқхона ҳамда ФҲДЁ бўлимида қилган ишкалларини кимдир айтса, ишонармикин? Менимча, ишонмайди.\nЭнди ФҲДЁ бўлимида ишловчи баъзи ходималарга келсак... Улар ҳақидаям ёзмасам бўлмас!..\n– Қизла-а-ар, вой тавба, бир пасда тушлик пайтиям бўлиб қолибди-ку? Бугун нима есак экан-а?\n– Кечаги ота келтирган норин умуман ёқмади. Гўшти кам экан! Қурумсоққа ўхшаб, қази-пазиям қўшиб келмаган!\n– Келинглар, бугун кабоб еймиз. Кўчанинг нариги бетида роса яхши кабоб пиширади-да! Ҳар биримиз тўрт сихдан есак тўярмикинмиз? – дея атайлаб, гувоҳнома ёздиришга келган оталарга эшиттириб гапирадиган ва егилари келган таомни емасдан қўймайдиган ФҲДЁ ходималарининг бу “ринг қироли”ни кўриб, тиллари айланмай қолгани аниқ. Худди Сойиб Хўжаев: “Сени кўрдиму хаёлим ёввойи кабутардек учди-ю кетди!” дегани сингари бўлимга циркдан қочган айиқдек кириб келаётган маст кишини кўриб, ходималарнинг ширин овқат ҳақидаги иштаҳали хаёллари тумандек тўзғиб кетган бўлса, не ажаб? Эсизгина, тайёр кабобни қўлдан чиқариб ўтиришса-я! Йў-ўқ, бунга йўл қўйиб бўлмайди. “Сен бўлмасанг, бошқаси!” деганларидек, шу маст-аласт бўлмаса, бошқаси-да! Нима кўп, туққан аёл кўп, нима кўп, фарзандли бўлган ота кўп. Шундай бўлгач, ФҲДЁ ходималарининг чегара билмас орзулари ушалмай қолиши мумкинми? Асло!\nМен бир нарсани ҳеч тушунолмайман. Нега энди айнан шифохонада ишловчилар билан ФҲДЁда ишловчиларнинг қоринлари тез очиб қоларкин-а? Ё улар тўйганини билмайдиган одамлар сирасиданмикин? Бу касб касаллигими йўқса нафс касаллиги?! Шахсан ўзим неча бор гувоҳ бўлганман, ҳамма одам бир кунда уч маҳал овқатланса, туғруқхонадагилар камида олти маҳал (у ёғи чегарасиз) овқатланишади. Шу жойда бир ҳажвия эсимга тушиб қолди:\n“Бир киши меҳмонга борибди. Мезбон мулозамат билан сўрабди:\nХуш келдингиз! Кўнглингиз қандай таомни хоҳлайди?\nМеҳмон қувроқ экан, салмоқлаб жавоб берибди:\nМен ҳавода учадиганлардан самолёт, қуруқликда юрадиганлардан танк, сувда сузадиганлардан эса пароходдан бошқасини еявераман!”\nИзоҳга ҳожат йўқ, дея мактубимга нуқта қўяман.\nХайр! Омон бўлинг!\n21:36 / 08.02.2017 1738\n07:38 / 05.12.2017 1109\n13:42 / 10.03.2018 1043\n09:24 / 11.03.2017 2972\n11:17 / 14.01.2020 135103


Қозоғистоннинг иккинчи президенти қасамёдга келтирилди. Остона номи Нурсултонга ўзгартириладиган бўлди « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nҚозоғистоннинг иккинчи президенти қасамёдга келтирилди. Остона номи Нурсултонга ўзгартириладиган бўлди\n20 March 2019 - 11:26\nНазарбоевнинг ишонган одами\nҚозоғистон Сенатининг раиси Қасимжўмарт Тўқаев 20 март куни вақтинча президент сифатида қасамёдга келтирилди. Конституцияга мувофиқ¸ Сенат раиси амалдаги президент ўз вазифасини бажаролмай қолганида ёки истеъфо берганида навбатдаги сайловга қадар президент ваколатини бажариб туради.\nҚасимжўмарт Тўқаев президент сифатида қасамёдга келтирилганидан сўнг сўзлаган нутқини Нурсултон Назарбоевни алқашга бағишлади.\n-Пойтахтимиз президентимиз номи билан Нурсултон деб аталиши лозим. Мамлакатимиз пойтахтида Қозоғистоннинг биринчи президенти шарафига монумент ўрнатилади. Барча шаҳар ва вилоят марказларининг асосий кўчаларига Нурсултон Абишевич Назарбоев номи берилади. Мен элбошимиз мамлакатимизнинг энг олий мукофоти -Халқ қаҳрамони унвонига муносиб деб ҳисоблайман. Унинг суратлари давлат ва бошқа барча муассасаларда давлат рамзи сифатида сақланиб қолинади. Парламент қабул қилган қонунга асосан Нурсултон Абишевич Назарбоев умрбод ва ягона элбоши-миллат отаси бўлиб қолади, -деди Қасимжўмарт Тўқаев ва нутқи сўнггида Назарбоевга Халқ қаҳрамони унвонини гулдурос қарсаклар остида топширди.\nНазарбоевга берилган кафолатлар\n2010 йили мамлакат парламенти Нурсултон Назарбоевга Элбоши мақоми берган ва бу мақомга кўра¸ Биринчи президент дахлсизлиги у президентликдан кетганидан кейин ҳам сақланади.\nБу ҳақдаги қонунга мувофиқ¸ Элбоши умрининг охиригача ҳибсга олинмайди, тинтув ва сўроқ қилинмайди¸ айни пайтда унинг оила аъзолари мол-мулки дахлсизлиги бир умр сақланади.\nҚасимжўмарт Тўқаев ким?\n65 ёшли Қасимжўмарт Тўқаев Қозоғистон ташқи ишлар вазири, Бош вазир лавозимларида ишлаган.\nМосква Халқаро алоқалар давлат институтини битирган Тўқаев БМТ Бош котибининг ўринбосари, БМТнинг Европа ваколатхонаси раҳбари бўлган.\nУ қозоқ, рус, инглиз, француз ва хитой тилларини билади. 65 ёшли Қосимжўмарт Тўқаев ҳаётининг 43 йилини сиёсатга бағишлаган. У 22 ёшида СССРнинг Индонезиядаги элчихонасида меҳнат фаолиятини бошлаган.\n2013 йилда у Қозоғистон Сенатининг раиси лавозимига сайланган эди. Қозоғистонда у Назарбоевнинг энг содиқ тарафдори сифатида тилга олинади.\nКейинги сайловда президентни Назарбоев сайлайди\nҚасимжўмарт Тўқаев Назарбоевнинг президентлик муддати якунланадиган 2020 йилга қадар президент вазифасини бажаради.\nҚозоғистонлик сиёсатчилар Назарбоев истеъфога кетган бўлса ҳам, Қозоғистон сиёсатида унинг таъсири сақланиб қолинишини айтмоқдалар.\nҚозоғистонлик сиёсатчи, узоқ йиллар ҳукумат ва Бош вазирларнинг матбуот котиби бўлиб ишлаган Эмиржан Тасанов 2020 йилда бўладиган сайловда янги президентни ҳам Назарбоев танлайди, янги президент Тўқаев бўлмаслиги ҳам мумкин, деб ҳисоблайди:\n-65 ёшли бу сиёсатчи сиёсатда, жумладан, халқаро даражада катта тажрибага эга. Бироқ Нурсултон Назарбоев ҳукумрон «Нур Отан» партияси лидерлигини ўзида сақлаб қолди. Кейинги сайловда президентликка номзодни айнан мана шу партия кўрсатади,-деди Эмиржан Тасанов.


Қирғиз ҳожилари хурсанд\n23 апрел 2021, Тошкент вақти: 12:48\nСаудия Арабистони расмийларига кўра, бу йил бир миллион етти юз ўттиз минг одам Ҳаж зиёратини адо этмоқда\nСаудия Арабистонида Ҳаж амалларини бажараётган 2 миллионга яқин мусулмон орасида 4700 нафар қирғизистонлик ҳам бор.\nҲаж ибодатини адо этиш бўйича Қирғизистоннинг Маккадаги штаби бошлиғи Мамбетасан Ибраевнинг айтишича, қирғизистонлик зиёратчилардан 30 нафари Судия Арабистони қиролининг таклифи билан Ҳажга келган..\nОлинган маълумотларга кўра, Саудия Арабистонида кундузи 30, кечқурун эса 20 даража иссиқ бўлмоқда. Лекин шунга қарамай зиёратчилар орасида касал бўлганлар ҳам анчагина экан. Шу кунгача бемор бўлган қирғизистонлик зиёратчилардан тўрт нафари оламдан ўтган эди. Мабетасан Ибраевга кўра, Ҳаж амаллари бошланиши арафасида Қирғизистоннинг яна бир фуқароси вафот этган.\n- Ўшдан келган зиёратчилар орасида бир қиз кўз юмди. Ўзи аввалдан касал экан. Ота-онаси Ҳажга борса, зам-зам сувидан ичса тузалиб кетар, деган ниятда олиб келган экан. Лекин Аллоҳнинг иродаси билан бу қизни ҳам бир неча кун аввал оламдан ўтган ҳамюртларимиз каби, Макка шаҳрига дафн этдик, - деди Мамбетасан Ибраев.\nШуни ҳам айтиб ўтиш лозимки, Ҳажга борган зиёратчилар бу муқаддас заминда дафн этилишини ўзлари учун шараф, деб биладилар. бундай воқеаларга қарамай, зиёратчилар Шунинг учун ҳам бундай воқеалар уларнинг кўтаринки кайфиятда бўлишларига тўсиқ бўлолмайди. Айниқса қирғизистонлик зиёратчиларнинг бу йилги уюштириш ишларидан кўнгиллари тўлган.\n- Бу йил зиёратчилар учун шароитлар жуда яхши яратилибди. Мен аввал ҳам Ҳажга келган эдим. Авваллари Қирғизистондан келган зиёратчилар жуда ёмон шароитларда яшар эдилар, улар билан ҳеч кимнинг иши бўлмас эди. Бу йил эса Қирғизистон ҳукумати Саудия Арабистонидаги элчихона орқали Ҳажга келган зиёратчиларга жуда гўзал шароитларни яратиб берган, - деди Абдураззоқ Болтабоев.


Инсоф сари барака ёхуд бозорда саримсоқнинг нархи нега кўтарилиб кетди? | AGRO-OLAM.UZ\nБош саҳифа Янгиликлар Инсоф сари барака ёхуд бозорда саримсоқнинг нархи нега кўтарилиб кетди?\nИнсоф сари барака ёхуд бозорда саримсоқнинг нархи нега кўтарилиб кетди?\n…Ул-бул харид қилгани бозорга тушган танишларимиздан бири “Саримсоқнинг донаси беш минг сўмдан” деган сўзни эшитиб қулоқларига ишонмади.”Гўдакнинг муштича ҳам келмайдиган бир дона саримсоқ шунча пул турса –я”,- таажжубланди харидор.\n— “Оптом” бозорда килосини кўтарасига 100 минг сўмдан олганмиз, ака,- ўзини оқлаган бўлди сотувчи.Сўнг шундан ҳам хабаринг йўқми, деган каби “Саримсоқнинг коронавирус балосига катта нафи бор эмиш”, деган гап чиқди-ю, харидори кўпайиб кетди,” дея қўшиб қўйди.\nТанишимизнинг таажжубланганича, сотувчининг айтганича бор. Баъзида таги пуч гап-сўзлар, миш-мишлар ҳам бозорда у ёки бу маҳсулотга бўлган талабнинг кескин ошиб кетишига олиб келяпти.\n— Бир пайтлар пиёз тақчил бўлармиш, деган миш-мишлар чиққани эсимда, — дейди Ғиждувон туманидаги Гаждумак қишлоғида яшовчи кекса педагог Ҳаким Ражабов. — Ўшанда айрим “учарлар” уни деҳқонлардан арзон-гаровга тонналаб сотиб олишганди. Уларнинг нияти пиёзнинг нархини осмонга кўтариб, чўнтакларини қаппайтириб олиш эди. Кейин нима бўлди, денг. Давлатимиз бозорларни бу маҳсулот билан тўкин этиш чора-тадбирини кўрди. Оқибатда деҳқондан пиёзнинг нархини ерга уриб олган кимсалар “чув” тушиб қолишди. Бозорлари касод бўлди. Уни вақтида сота билмай ахлатга ташлаб юборишганидан ҳам хабарим бор.\nШундай экан, эл бошига иш тушган шу кунларда инсофни бир чеккага йиғиштириб қўйганлар эсларини йиғиб олишсин, деган бўлар эдим. Чунки карантин кунлари бу — ҳаммамиз учун синов. Кимнинг ким эканлиги ана шундай дамларда яққол кўринади. Инсоф-диёнатни унутган, маҳсулотни деҳқондан сувтекинга олиб, бир неча баравар қиммат нархда сотиш пайида бўлганларга қарата “Қани сиздаги элпарварлик, ҳиммат, меҳру оқибат, инсофу диёнат” дегинг келади. Ахир, халқимиз “Инсоф сари барака” дея бежиз айтмаган. Қолаверса, синовли дамларда элга қайишмаган, жиғилдонидан бўлак нарсани ўйламаганлар эртага қўни-қўшнилари, маҳалладошлари кўзига қандай қарашади?\n— Саримсоқ юртимизда етиштириладиган хилма-хил ноз-неъматлар қатори меъёрида истеъмол қилиниб турилса саломатлик учун фойдали,— дейди Бухоро шаҳар кўп тармоқли тиббиёт маркази шифокори Ориф Латипов. — Бунга ишонч ҳосил қилиш учун буюк бобокалонимиз Абу Али ибн Синонинг ўсимликлар, резавор кўкатларнинг фойдали хусусиятлари тўғрисида ёзиб қолдирганларини ўқишнинг ўзи кифоя.\nШу ўринда масаланинг яна бир томонига эътиборни қаратишни истардик.\n— Биласиз, саримсоқ сентябрь ойи бошларида экилиб, ҳосили келаси йилнинг май –июнида йиғиштириб олинади, — дейди Ромитан туманидаги Боғча қишлоғида яшовчи Махфират Атоева. — Биз бошқа экинлар қаторида саримсоқдан ҳам мўл ҳосил олар, рўзғордан ортиқчасини сотардик. Очиғи, уни экиб кам бўлганимиз йўқ. Масалан, бундан ўн йилча муқаддам саримсоқнинг пулига сигир сотиб олганмиз. Чунки ўша пайтларда уни қабул пунктларига топшириш мумкин эди. Ўтган йилги ҳосилга эса харидор чиқмади.Бозорда ўтириб сотгани вақтимиз йўқ. Бу ҳам етмагандек, дўконларни четдан келтирилган саримсоқ билан тўлдириб юборишди. Саримсоқни узоқ муддат сақлаш мушкул.Таниш – билишларга тарқатдик. Шунга қарамай бир тоннача ҳосил уйда тура-тура нест-нобуд бўлди.\nСутдан оғзи куйган қатиғни ҳам пуфлаб ичади. Асл касби журналист бўлган Махфират опа шу боисдан ҳам ўтган мавсумда томорқасида оила эҳтиёжига етгулик саримсоқ экди, холос. ”Буёғини сўрасангиз, ҳозир уйимда 300 килограмм туршак турибди, — дейди у. — Шу пайтгача харидори топилмади. Бугун-эрта пишиқчилик бошланади. Ўрик пишгач, туршакка ҳожат қолмайди. Қилган меҳнатингга ачинасан, киши.\nРомитандан чамаси, 120 километрча олисдаги Олот туманига қарашли Баланд Масжид қишлоғи аҳолисини ҳам худди шу муаммо қийнаб келади. Бу ерда илгари 50-60 та хонадон саримсоқ етиштириш билан шуғулланарди. Аммо икки-уч йилдирки, улар фақат ўз эҳтиёжларига яраша саримсоқ экишмоқда. Хўш, сабаби нимада?\n— Ўттиз йил давомида томорқада саримсоқ етиштирдик, — дейди шу қишлоқда яшовчи Хосият Чўпонова. — Аммо 2018 йилги ҳосилга харидор чиқмади. Оқибатда 1,5 тонна саримсоқ ахлат уюмига айланди. Ерни обдан ўғитлаш, саримсоқни экиш, суғориш, экинни бегона ўтдан тозалаш, пишиб етилгач қазиб олиш буларнинг бари қора меҳнат. Эсласам, меҳнатимизга ачиниб кетаман.Бир пайтлар саримсоқни дала бошидан келиб кўтарасига олиб кетишарди.Нега энди шу ишни қайта йўлга қўйиш мумкин эмас?\nТоморқачи ҳақ. Гап шундаки, саримсоқ қазиб олингач, аста-секин қуриб боради. Вазн йўқотади. Уни жазирама иссиқда уй шароитида бир йил давомида асл ҳолича сақлашнинг амалда имкони йўқ. Лекин хориж, жумладан Хитой тажрибаси ўрганилса ва амалда татбиқ этилса олам гулистон. Гап шундаки, хорижда маҳсулот махсус препарат билан дориланади. Натижада у узоқ вақт давомида айнимай, чиримай, сифатини йўқотмай тоза ҳолда туради. ”Томорқа хизмати” ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қабул қилиш, сақлаш ишлари билан шуғулланадиган ташкилотлар шунга ўхшаш замонавий ёндашувларни ўзлаштиришса, томорқачилардан саримсоқ, туршак каби маҳсулотларни қабул қилиб, улар билан йилнинг исталган фаслида бозор расталарини тўкин этиб боришса, ички эҳтиёждан ортганини экспорт қилишса айни муддао бўларди. Ана шунда томорқачининг косаси оқарар, деҳқонларнинг ойлаб қилган меҳнатлари зое кетмас, маҳсулот тақчиллигидан фойдаланиб қолган айрим корчалонлар инсофни бир чеккага йиғиштириб қўйиб, нарх-навони кўтариб юбора олишмас эди.\nДарвоқе, халқ бошига иш тушган шу кезларда саримсоқнинг нархига отасининг баҳосини қўйиб,чўнтак қаппайтириш пайида юрган айрим кимсалар афсуски,орамизда учраб турибди. Бунга ўзимиз ҳам шоҳид бўлдик.\n— Саримсоқнинг килосини 90 минг сўмдан бераман, — дейди Бухоро шаҳридаги бозорлардан бирида пашша қўриб ўтирган сотувчилардан бири.\nҲайбатидан от ҳуркадиган бу сотувчи( балки чайқовчи, деса тўғрироқ бўлар)га қараб, беихтиёр “Ариқни ким қазару сувини ким ичар”, деган нақл ёдга тушади. У ҳақиқий деҳқоннинг меҳнатини кўрганида, инсофга келармиди, маҳсулотга отнинг калласидай нарх қўйиб сотмасмиди, деган хаёлга борасан, киши. Таажжубланарлиси шундаки, ундан нари борса йигирма қадам наридаги бошқа бир сотувчи айнан шундай саримсоқнинг килосини 55 минг сўмдан сотяпти.\nБуёғига хулоса ясаш ўзингизга ҳавола!\nИстам ИБРОҲИМОВ, “Халқ сўзи” xs.uz


Растворы для инъекций BFS system | Dentafil\nКальций препарати, нерв импульсларини ўтказилиши жараёнларини, скелет ва силлиқ мушакларни қисқаришини, миокард фаолятини, суяк тўқимасини шаклланишини, қон ивишини амалга оширилиши учун зарур бўлган...\nГлюкоза энергия сарфини субстратли тўлдирилишини таъминлайди. Вена ичига гипертоник эритмалар юборилганида, томир ички осмотик босим ошади, тўқималардан қонга суюқликни кириши кучаяди, моддалар...\nКАЛИЙ ХЛОРИД 4%\nКалий асосий ҳужайра ички ионидир. Препарат организмда сув-электролит мувозанатини меъёрлаштиради, калийнинг танқислигини тўлдиради. Кўпчилик цитоплазматик ферментларини фаоллаштиради, ҳужайра ички...\nЮқори юклама шароитида мельдоний ҳужайраларни кислородга эҳтиёжи...\nПрепарат метаболик жараёнларни мувофиқлаштирувчи дори воситалари гуруҳига киради. Магний натрий-калий-АТФазани фаоллаштиради, бунинг натижасида ҳужайра ичида натрий ионларининг концентрацияси камаяди...\nНАТРИЙ ТИОСУЛЬФАТ 30%\nНатрий тиосульфат антитоксик, яллиғланишга қарши ва десенсибилизация қилувчи таъсир кўрсатади. Олтингугурт ионларининг донатори ҳисобланади. Организмнинг роданид тизими томонидан токсик бўлмаган...\nФаол компоненти гамма-аминомой кислотасининг (ГАМК) циклик ҳосиласи бўлган пирацетамдир.\nПирацетам бош мияга бевосита таъсир қилиб, таълим олишга қобилияти, хотира, диққат, каби...\nПарентерал юборилганида седатив, ухлатувчи, умумий оғриқни қолдирувчи, тиришишга қарши, антиаритмик, гипотензив, спазмолитик ва токолитик таъсир кўрсатади.\nCув – универсал эритувчи бўлиб, одам организмида доимий алмашинув жараёнлари учун зарур. Нормал шароитда сув ахлат, сийдик, тер билан ва нафасда ажралади. Суюқликни тер билан, нафасда ва ахлат...\nНатрий ва хлор ионлари ҳужайрадан ташқари суюқликнинг асосий анорганик таркибий қисми бўлиб, қон плазмаси ва ҳужайрадан ташқари суюқликнинг осмотик босимини меъёрда тутиб туради.\nКенг терапевтик доирасига ва ўртача фаолликка эга бўлган маҳаллий оғриқсизлантирувчи восита. Оғриқсизлантирувчи таъсир механизми натрий каналларининг блокадаси, кальцийга рақобат билан бирга, калий...\nМанзил: С. Каримов кўчаси, 1 уй, Зангиота тумани, Тошкент вилояти, 111814 Узбекистон\nТелефон: ((99871) 231-78-00\nФакс: (99871) 231-78-00\n© 2013 - 2017 г. MCHJ “Dentafill Plyus”