10:46 / 06.02.2015 | Meirzhanbek Abybullaev | 1797\nҚозоғистондаги кўплаб тариқат эгалари робита ёпишади. Уларнинг шубҳали нарсалари шулардан иборат:\n1. Робита ёпишнинг асосий ўзаги сифатида ўз шайҳлари “Трансфарматор” яъни Аллоҳ робита ёпишнинг эвазига муридга илоҳий нур беради. Бу нурни Аллоҳ тўғридан-тўғри эмас, балки шайх орқали беради. Агар нур бизга шайх орқали берилмаса, биз бу нурни кўтара олмас эканмиз. Бу эътиқод куфр эмасми?\n2. Шу турк устозлар: “Биз Имом Ғаззолийнинг ақидасини ушлаганмиз” дейишади. Бу тўғрими?\n3. Сулаймон Тунахон устозлари оламдан ўтган бўлса ҳам, “у кишинг ҳозирда руҳлари ҳаёт бизга материалний(моддий) жиҳатдан ёрдам беради” дейишади ва шуни исботлаш учун ҳар хил воқеалар айтадилар. Бу-чи?\n4. Робита ҳақлигини тушундик, аммо биз нима сабабдан Абу Бакр (р.а)га ёки Умар (р.а)га робита боғламаймиз?\n5. Биз ҳозирда шундай эътиқоддаги устозлардан таълим олиб, ётиб ўқиймиз. Биз нима қилайлик? Биз ҳам гуноҳкор эмасмизми?\nАммо бугунги кунда диёримизга четдан келган тасаввуф ўзи билан бу масалани ҳам олиб келди. Четдан келган шайхларга қўл берган муридлар айни шу масалани алоҳида эҳтимом билан сўзлаётганлари кўпчиликни ўйлантириб қўйди. Шу билан бирга, четдан келган тасаввуф китоблари таржималари орқали ҳам робита масаласи кишилар орасида озми-кўпми тарқалди. Шу боис, робита хусусида ҳам имкон қадар маълумот беришга интилдик.\nРобитаи мавт билан робитаи ҳузур ҳақида сўфийлар билан биров тортишмайди.\nАммо, робитаи шайхда сўфийлар билан бошқаларнинг ҳаммаси тортишади. Ҳатто, баъзи сўфийлар ҳам қарши тарафда бўлишади.\nДастлабки сўфийларда робитаи шайхнинг зикрини учратмадим. Аммо тарийқат ривож топган пайтдаги сўфийларнинг ҳаммаси робитани асосий омиллардан бири санайдилар. Улар: «Фано фишшайх» бўлмагунча «фано фиррасул» ва «фано филлаҳ» бўлмайди, яъни, шайхга фоний бўлмагунча, Расулга ва Аллоҳга фоний бўлмайди», дейдилар.\nДоктор Салжуқ Эройдин ўзининг «Тасаввуф ва тарийқатлар» деган китобида «Робита ҳақидаги рисола» китобидан фойдаланиб қуйидагиларни айтади:\n«Мавлоно Холид вафот этган муршиддан ҳам робита орқали файз олиш мумкинлигини айтади. Бу каби ҳолларда муршиднинг қабрига яқинлашиб салом берилади ва қабрнинг оёқ тарафида туриб бир марта «Фотиҳа» сурасини, ўн бир марта «Ихлос» сурасини ва бир марта «Оятул Курсий»ни ўқиб савобини маййитнинг руҳониятига ҳадя этилади. Сўнгра унинг маънавиятига таважжуҳ қилиниб, робита қилинади, деганлар».\nШу ерда биз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қабрларини зиёрат қилганда ҳам бу каби нарса йўқ эканлиги, балки саҳобаи киромдан бошлаб бугунги мўмин-мусулмонларгача ҳамма-ҳамма фақат салом бериш билан кифояланишини эслатиб ўтмоқчимиз.\nРобитаи шайх шариат ҳукмларига тўғрилигини исбот қилиш сўралганда, сўфийлар «Моида» сурасидаги «Ва Унга васийла изланг» оятини далил қиладилар ва: «Робитаи шайх қилиш айни Аллоҳга етишиш учун васийла излашдир», дейдилар.\nАлбатта, бу иқтибос бир оятнинг ичидан олингандир. Ояти каримани тўлалигича олинса, қуйидагича бўлади:\n«Эй, иймон келтирганлар! Аллоҳга тақво қилинглар ва Унга васийла ахтарингиз ҳамда Унинг йўлида жиҳод қилингиз. Шоядки, ютуққа эришсангиз» («Моида» сураси, 35-оят).\nАгар тафсирларни варақлайдиган бўлсак, уларнинг бирортасида ҳам ушбу оятдаги «васийла» сўзи робитаи шайх маъносида тафсир қилинмаганини кўрамиз.\nБошқа тафсирларни қўйиб туриб, сўфийларнинг тафсирларини олайлик. Энг катта сўфийлардан бўлмиш, тасаввуф ҳақида биринчилардан бўлиб китоб ёзган имом Абдулкарим Қушайрий раҳматуллоҳи алайҳи ўзларининг «Латоифул ишорот» номли тафсирларида мазкур оятнинг тафсирида «васийла»га етти хил маъно берганлар. Аммо бу маънолар ичида робитаи шайх маъноси йўқ.\nШунингдек, тасаввуф услубидаги энг машҳур тафсирлардан бири бўлмиш «Руҳул маъоний»нинг соҳиби имом Олусий раҳматуллоҳи алайҳи ҳам бу оятни узундан-узоқ тафсир қилганлар, аммо бу тафсирда «васийла»нинг маъноси робитаи шайх эканлиги мутлақо зикр этилмаган.\nРобитаи шайх масаласида катта жонбозлик кўрсатган нақшбандийлар мазкур оятнинг маъносидан робитаи шайхни англаш мумкинлигига хожа Убайдуллоҳ Аҳрор раҳматуллоҳи алайҳининг гапларини мисол келтирадилар. У киши бу гапни сўфийлар робитаи шайхнинг ҳаққ эканига далил сифатида келтирадиган «Тавба» сурасидаги «Ва содиқлар билан бирга бўлинг» оятининг маъносини тушунтириш борасида айтган эканлар.\nАммо, «Рашаҳот»да бу борада хожа Убайдуллоҳ Аҳрор раҳматуллоҳи алайҳидан нақл қилинган матнда содиқлар билан бирга бўлиш иккига бўлиниши: биринчиси, уларнинг суҳбатини лозим тутиш бўлса, иккинчиси, улар ила доимий равишда маънавий боғланиш бардавом бўлиши лозимлиги айтилган. Шайхнинг сувратини кўз олдига келтириб зикр қилиш айтилмаган.\nҲозирги кунимизда тасаввуфга даъват қилиб келаётган машҳур уламоларимиз робитаи шайх масаласини четлаб ўтадилар. Тасаввуф тарафдорлари бўлган кўпгина одамлар ўзаро суҳбатларда бу масалани ҳеч фикрларига жойлай олмаётганларини айтадилар.\nБу борада ўртача ечим топилиши мумкинми, деган савол мени кўп ўйлантириб келарди. Саволга жавобни Нақшбандия тарийқатининг машҳур шайхларидан бўлган Имоми Роббоний ва Мавлоно Холид раҳматуллоҳи алайҳимонинг робита ҳақидаги баёнотларидан топдим.\n«Комил муршиднинг бир назари қалб хасталикларининг шифосидир. Унинг бир таважжуҳи маънавий хасталикларни дафъ этади. Бу камолотнинг соҳиби бўлган зот вақтнинг имоми ва замоннинг халийфасидир. Қутблар унинг мақоми соясидан паноҳ топадилар. Мамлакатларнинг муршиди бўлган буюклар унинг уммонлар каби муаззам камолотидан тасалли олурлар».\nМавлоно Холид раҳматуллоҳи алайҳи: «Робита муриднинг муршиди комилнинг сувратини хаёлга олиб унинг руҳониятидан фойдаланишидан иборатдир», дейдилар. Ўша муршиди комил «шуҳуд мақоми»га етишган бўлиши шартлиги ҳам таъкидланган ҳақийқатдир.\n«Ўзига робита қилинадиган шайхнинг ҳоли ва ахлоқи Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳоллари ва ахлоқига тобеъ бўлмагунича, робитадан кутилган файз юзага чиқмайди. Робита қиладиган солик эса, шайхининг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ахлоқлари ила ахлоқланганлигини шариат ва тарийқат ўлчови ила таҳқиқ этиши фарздир. Акс ҳолда, робита қилувчи ҳам, қилинувчи ҳам паришон бўлади», дейдилар.\nАгар бу маъноларни бугунги кунга татбиқ қилмоқчи бўлсак, юқоридаги сатрларда васфи зикр қилинган, бир назари қалб хасталикларининг шифоси бўлган, бир таважжуҳи маънавий хасталикларни дафъ этадиган, вақтнинг имоми ва замоннинг халийфаси бўлган, қутблар унинг мақоми соясидан паноҳ топадиган, мамлакатларнинг муршиди бўлган буюклар унинг уммонлар каби муаззам камолотидан тасалли оладиган, ҳоли ва ахлоқи Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳоллари ва ахлоқига тобеъ бўлган ва шуҳуд мақомига эришган муршиди комилни топишимиз лозим бўлади.\nСизлар сўраган нарсаларнинг ҳаммаси тасаввуфни нотўғри талқин қилишдир. Бу илмни яхши билмаганларнинг гапидир.


«Ёниб битди: қирқ кун ёнган қирқинчи шам…» - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nЧоп этилган 03 Июл 2019\tКӯришлар: 652\nбилан кутмаётгандек эди. Ҳар йили болаларим хурсанд бўлишсин деб, 20 декабрдан арча безатиб, Янги йилга ҳозирлик кўрардим ўзимча. Бу йил негадир бу ишни қилгим келмади. Галга ташлаб ортга суравердим тадорикни. Ҳолбуки, бошқа тадорик бор экан...\nСаҳарги қўнғироқларга юрагим йўқ. Дадам вафотини телефон қўнғироғи билан эшитганман. Юрагим қалтирайди бу қўнғироқларни эшитгач. Сен оғир касалликка чалинибсанки, мен ўғлингга, қизингга "Доим тайёр туришимиз керак. Бу қазову кадар иши", дегич бўлдим. Қизинг, Гулрухсоринг қайсарлик билан касаллигинг билан олишаётганини кўриб, шундай қизим бўлса дердиму, аммо барибир унга тақдирнинг ишига чора йўқ, деб бот-бот айтиб қўйгич бўлдим. Уни йўқотишга руҳан тайёр бўлишини истадим. Аммо ўзим... ўзим тайёр эмасдим...\nКунларимнинг ранги - бир хил. Мотам рангида, кул рангида.. хазон рангида... айрилиқ рангида. Сен йўқ.\nОлти ой ўтди... Олти юз минг йил кечган каби орадан.\nОлти ойким, мен бир нарса ёза олмайман. Бир пайтлар Алижон Йўлдош кетганда, маънавий отам Шариф Нуриддин шундай ҳолатга тушганди. Ўшанда - ёмғирли баҳор кунида у дўстига бағишлаб ёзган шеърини йиғлаб ўқиганида, уни тушунган каби бўлсам ҳам, тушунмаган эдим. Фақат мен айрилиқни билгандим. Бугун уни тушуниб турибман. Воҳ, менинг тушунганим бўлсин...\nНеча бор сени хотирлашга сабоқдош дугонанг Зулайҳобону билан бирга борган бўлса, у шунча марта "Оҳ, мани қандоқ дугонам бор эди-я..." деб кўнгли тўлиб кетарди. У шундай дерди-ю мен сенинг беморлик тўшагига ётган кунингдан шу борганимизгача бўлган қиёфангни эсларман. Мардона қараш билан ўлимни қаршилаш ҳар кимнинг қўлидан келмайди\nҚизинг - Гулрухсоринг айтади: "Тобутим устига қизил гуллар соч, қизим". "Она, муллалар ижозат бермайди-да". Сен қайсарлик қиласан: "Унда қизил бахмал ёп". "Майли", дейди қизинг ҳазинлик билан. Оҳ, қизил гулларни севган гулгуним. Кўнглинг баҳорни севарди-да.\n"Ҳуснинисо бизга ўлимдан сабоқ бериб кетди", - дейди сен беҳад ҳурмат қиладиган Султонмурод ака(Ҳожибоев). Ҳа, дейман. Кафанлигини кўриб, охирги тахтиравонида қандай ётишини ҳис қилиш учун инсон камида Ҳуснинисо бўлиши керак, дейман ичимда.\nСенга бу касал қандоқ илашди билмай қолдик. Аммо бир нарса таскин берди менга. Яратган суйган қулига дард бериб, сабрини синаркан. Яна шу дард билан бу қулини билиб-билмай қилган гуноҳларидан поклаб, кейин ўзига оларкан. Сен каби покиза тийнатни янада поклаб олди ўзига. Чаманига, фирдавсига, ризвонига, гулшанига..\nМенинг мунис ва меҳрибон, туғишгандан яқинроғим, тутингандан қондошроғим - Ҳуснинисо опам вафот этганига етти ой бўлди. Етти ойдан буён хаёлим паришон. Унинг қўнғироқ овозини соғиниб яшаяпман. Унинг ҳақдаги илк хотира битикларимни сизга тақдим этаяпман. Дўстини йўқотганлар менинг оғриқларимни англайди, тушунади.\nМардоналик сендан мерос...\nАйни янги йил арафасида иккимиз Чкаловск(Бўстон)га - ҳарбий комендатурага икки кун қатнадик. "Ишингиздан қолдирмаяпманми, Мунавваржон?" дейсан минг бир хижолат чекиб. Ўша кунлари ишим йўқлиги учун бемалоллигимни айтаман. Сен оғир сўлиш оласан. Иккинчи куни қасдига олиб мен грипп бўлиб қолдим. Уйга зўрға етиб келдим. Сен уч кун жияним ва болаларимга қарадинг. Ўзим касалман демадинг. Болаларнинг инжиқлиги, шўхлигини кўтардинг. Ҳолбуки, сен на инжиқликка, на шўхликка тоқат қиладиган ҳолатда эдинг. Кўзимни очган куним "Уйимга борай", деб Ўртақўрғонга кетдинг. Бориб тўшак тортиб ётдингу аммо менга билдиргинг келмади. Билдим. Она шунақа бўлади. Боласи учун қойим турадиган. Дўст шунақа бўлади. Жони оғриб турсаям мардона турадиган. Матонатлигим.. шунча сабру тоқатни қаердан олдинг, азизам?!..\nИкки йўл орасида...\nЖанозага ўн беш дақиқа кечикиб бордик. Тобутингни олиб чиқиб кетишган экан. Юрагимдан сирқираб оққан қон кўзларимдан томди. "Бир марта Мунаввар десанг нима қиларди. Ҳамиша Мунавваржон, деб жонимни олиб кетганим..."\nЎша кундан буён қалбим йиғлайди...\nСенинг билан сўнгги марта синглинг Қандинисо опаникида бўлганингда, телефонда гаплашдик. Гаплашишга ҳолинг етмасди, аммо барибир бардам тутдинг ўзингни. "Қандижонникидаман", дединг. Тушундим. Ичимдан зил кетдим. Кўнглига сиққаним - имконим бўлмади, сени йўқ уйимга олиб келишга. Бировга малол келиш сенинг табиатингга ёт эди. "Келин уй ташвишлари билан, болалари ёш " дединг. Ҳа, дедим. Барибир ичим ичикиб кетди. Сенга ўша кунлар етолмадим. Етганимда эса.. сенинг на гапиришга ҳолинг бор эди, на кулишга. Шундаям "Румияхон, мени кўргани келдингми?!." дединг. Сабоқдошинг Зулайҳобону машинага чиққанимда оғир сўлиш олди-ю йиғлаб юборди. Олис ёшликни эслади. Тошкентни... журналистика факултети коридорларини жаранглаган кулгилари билан тўлдирган Ҳуснишкани эслади. "Одам шу экан-да, оқибат ", деди юрагидаги оғриқни дори билан тинчитган Солиҳа опа. Ҳа, деймиз Зулайҳобону билан бирга. Сукутга чўмамиз. Аммо мен башорат қилмасам-да, бу сени сўнгги марта кўришимиз эканини айтаман. Ҳуснинисо опа бу дунё билан иши бўлмай қолибди. Йўқ, дейди Зулайҳобону. Юраги бақувват, ҳали узоқ яшайди, дейди овози қалтираб. Ишонгим келади. Аммо сенинг шу охирги аёдатдаги ҳолатинг менга чегарада турганингни билдирган каби бўлади. Сен икки йўл орасида қаён боришни билмаган бола каби кўзларинг мунгли, жовдираб турибсан. Атрофдан нажот истаган болакай каби. Кўзларингда эса, ҳаёт жаранги, мен доим кўриб ҳавасланган ҳаёт жаранги сўнганди. Мен айни ўша жарангни кўрмаганлигим учун, бу сўнгги кўришув эканини сездим. Ўғлим ташқарида безовталанди. Сен билан хайрлаша олмай чиқдим. Орқага қайтганимда, опалар қўзғалган экан. Олдинга қайта киролмай машинага миндим. Аммо кўнглимни ярми сен ётган хонада қолган эди. Дийдор ва сўнгги хайрлашув қиёматда эди. Негадир шуни ҳис қилган сарим ортга қайтгим келаверди. Бирор кун ётгич бўлиб келаман, деб дилга тугдим. Аммо келолмадим... Орадан икки ҳафта ўтди. Сени сафарга, олис сафарга чиққанингни саҳар соат 6да қизинг Гулрухсор айтди. Мен - Мен эмас эдим, ўша онда. Мен ўша аёдатга борган кунда эдим...\nСенинг бори қўл ёзмаларинг қоғозларим ичида турибди. Менга ишонганинг учун, улар менинг мулкимга айланганди. Матбуот юзини кўрмаган ҳақиқат истаб ёзган номаларинг. Адабий холислик юзасидан ёзган эътирозу адабий асарга холис эътиборларинг қўл ёзмалари...\n"Пикас картошка-ю семеренко олмалар..."\nСенга қилган эркаликларимни мен қондошимга қилолмайман, рости.\nКузакнинг охирларида сен бехос телефон қиласан: "Мунавваржон, картошка сотиб олманг қишга. Қишлигингизни жўнатаман". Хўжанд - Ўртақўрғон йўлидаги маршрут таксилар сенинг тонг саҳарда юклаганинг- менинг қишлик картошкаларимни олиб келади. Маршрутка йўлга чиққан ҳамоно тонгги соат 5:30да сен сим қоқасан: "Мунавваржон, картошкани бериб юбордим. Сизга иш бўлди-да. Автовокзалга чиқиб оласиз". Мен ҳазиллашаман: "Биратўла такси пулини берворсангиз бўларди". Картошка солинган қопни уйга олиб келиб, очаман. Ичидан целлофанга ўраб, чирмаб солинган қоғоз чиқади. Бу сенинг ё мақоланг, ё янги ҳикоянг бўлади. Яна дилнома - мактуби бор. Мазмуни, шуни компютерда тердириб берсангиз. Яна териш пулиям бор ёнида. Сенга оғриниб телефон қиламан: "Ҳа, менда пул йўқми шунинг наборига беришга? Ё ўзимда компютер йўқми?" Сен шарақлаб куласан: "Сиз бесаводсиз. Хато терасиз". Вақтимни қизғанасан. Мумкин мен компютерда теришдан кўра, ёзиш осон деган бўлсам керак. Сен шунинг учун мени бу техник ишга жалб қилгинг келмас.\nБанда ношукр-да. Кейинги гал картошка жўнатиш гапингга мен шартакки дарров жавоб бераман: "Опа, пикас картошкангиз менга ёқмади. Қизил картошка бўлса, жўнатинг. Бўлмасам бозордан олавераман. Овора бўлманг". Сен куласан: "Шу йил олиб туринг. Кейинги йилга кўрамиз". Кейинги йил мен учун атай томорқангга қизил картошка эктирасан.\nКеч куздан аввали баҳоргача баъзан қопда, баъзан чиний сумкаларда келадиган олмалар ҳисобда йўқ. Бунгаям мен ношукр тақмоқ тақаман(айб топмоқ - шева), наҳ ураман(пастга уриш- шева): "Опа, қизил олмалар яхши-ю аммо менга семеренко олма ёқади. Анов нокларингиздан кўра, қизил олмангиз яхшироқ. Дилафрўз нок бўлмаса, бошқаси керакмас". Сен менинг қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари борасидаги билимимдан куласан: "Ўзи картошка нима-ю олма нима биласизми? Сиз адабий асарларни сараланг".\nХайрулла ака синглинг Қандинисонинг турмуш ўртоғи.\n2017 йил куз кунларидан бирида ўғлимни мактабга қўйиб уйга қайтаётсам телефон бўлиб қолди. Овозни танимадим "Мен Хайрулло..." деган овозни илғадиму устимдан биров сув қуйиб юборган каби бўлди. Чунки шу кунларда сен синглингникида эдинг. Шуурни ёриб дарров ёмон ўй келди: "Наҳот?!" "Шу..." телефонда узуқ-юлуқ овоз келди. Илғаганим сен болаларимга олма бердириб юборибсан. Э, қишлоқчасига айтганда, "гўр олма бўлсин". Юрагим қинидан чиқиб кетди-я. "Ҳуснинисо опам яхшими?" Овозимни ўзим ҳам танимадим. "Яхши". Жавоб сал кўнглим кўчасига сув урди. Шукур. Бу сўз ич-ичимни ёндириб чиқди...\nҚизим тилга кирган кезлар. Телефонда "Ҳа, Ҳуснинисо опа..." деб гап бошлардим қўнғироғингга. Буни эшитиб қизим "Ким?" деса, "Ҳуснинисо холанг" дердим. Қизим Муся холам деди бир марта. Тўғрилаб қўйдим: "Ҳуснинисо холанг". Ўзим каби қайсарим барибир Муся хола дейишда давом этди. Келдинг. "Ана, Муся холам" истиқболингга югурди қизим. Шарақлаган кулгуларинг ғариб уйимни нурга тўлдирди. "Ҳа, ҳа, ижара уйда турганимда, хозяйкамнинг чойнакдек кучукчаси бор эди. Лақаби Муся эди". Мен қизим учун хижолат чекдим. Аммо хотирамнинг қай ерида бир нарса милт этди: "Қаердадир ўқигандим Муся деган номни". Кейинги келишинггача топдим кимнинг Мусялигини. Марина Цветаевани ёшлигида оилада Муся деб эркалашган экан. Шуни сенга айтдим. Сен Румияхоннинг ўзингни Муся дейишидан хафа бўлмаганингни айтдинг: "Цветаева Муся бўлганда, нега мен Муся бўлмаслигим керак?! Айтавер Муся хола деб".\nСен беморлик тўшагида ётган кезларда ўғлимнинг қўли синди. Гулрухсор телефон қилди: "Опа, аямга ўғлингизни қўли азоб бермаётганини айтинг. Роса йиғлаяптилар, Мунавваржонга қийин бўлибди деб". Сенинг изтироб чекишингни истамадим. Ўғлим билан сени аёдатингга бордим. Ўртатепадаги қизингни ижара уйида эдинг. Оғриқлар жонингга азоб берган кезлар. Биз кирдик. Гапиришга ҳолинг йўқ. Кўзингдан милдир-милдир ёш оқаяпти. Сўз йўқ. Овутишгаям сўз йўқ. Аммо ўзимни бардам тутдим: "Опа, мана қаранг. Юрибди. Бемалол. Оғригани йўқ қўли. Оғриса ўйнайдими бола?!" Кўз ёши ювган юзингга ҳазин жилмайиш ярашди. Кулган бўлдинг. Баҳона топиб ошхонага чиқдим. Йиғладим. Гулрухсор йиғлади. Бир-биримизга таскин бўлдик. Олдингга чиқдик. Қандинисо опа ўзини бардам тутмоққа уринади. Ёши биздан катталиги қўл келади. Аммо Қандинисо опанинг ичидан қон сизиб оқаяпти. Билиб турибмиз. "Ишқилиб шу кўрганим сўнггиси бўлмасин" деб хайрлашаман. Йўқ бу сўнгги эмас эди. Уйга кела солиб Авлиёхон Эшонга, Шариф Нуриддинга сим қоқаман: "Опам оғир". А.Эшон ишонмайди: "Кеча гаплашдим. Шарақлаб кулди-ку. Гаплари дадил". Ш. Нуриддин ишонмайди: "Қўйинг, ваҳима қилманг, Мунаввара. Ўтган кун телефонда гаплашдик. Юраги бақувват. Ҳазиллашди".\nМенинг кўзимдан оққан ёшларни кўриб қизим сўрайди: "Муся холам касалми?" "Йўқ" дейман…\n"Беқасам тўнлар кийиб... мунча мани куйдирасан..."\n2017 йил 12 феврал - туғилган кунингга Зулайҳобону, Шарифжон ака(Нуриддин), Султонмурод ака(Ҳожибоев) билан боргандик. Шўх шаддод дугонанг рақсга тушади. Сени тортади рақсга. Сен ҳам хиром этасан. Аммо бу хиромлар бир вақтлар давраларда гуллаб-яшнаган Ҳуснинисо рақси эмасди. Барибир қувондик. Зора, тузалиб кетса умиди билан.\nСен жудаям чиройли рақсга тушасан. Ўзингни айтишингча, ТошДУда ўқиб юрган кезларингда университет рақс ансамблида Зулайҳобону билан бирга қатнашган экансан. Аммо сен қўшиқниям чиройли хиргойи қилишингни ҳамма билмайди.\nСен "Галдир"ни қойилмақом қилиб хиргойи қилардинг: "Беқасам тўнлар кийиб..." Мен эса, маст бўлиб эшитардим. Зулайҳобонуга бағишланган шеърингга ўзингча куй басталаб, куйлаганларинг ёдимга тушади.\nЗулайҳобону-ю Солиҳа Олимова билан борганимизда, суҳбат ораси Бону қулоғингга мобил телефонини тутди: "Ҳуснинисо, эшитинг". Телефон овози бирдан баланд чиқди: "Беқасам тўнлар кийиб..." Зулайҳо опа сен учун бу қўшиқни ўзича куйлаб, телефони хотирасига ёзган экан. Синиқ табассум қилдинг. Табассум синиб кетди. Сенинг бу дунё билан ишинг йўқ эди. Сен ўз оламингда эдинг.\nСен беқасам тўн киймай ҳам куйдириб кетдинг, опа.\n"Шўх даврамиз дўст тутарди дилраболар..."\nЎлим сени қўрқмас қилиб қўйди. Башоратгўй қилиб қўйди. Охирги шеърларингдан бирини келтирай.\nҚиш. Чиллада ёмғир ёғмоқда сим-сим,\nТахлаб тугиб қўйдим сарпо - сабримни.\nБуни яхшиликка йўйдим, азизим,\nЁмғир юмшатгандир тубжой - қабримни.\nМен тайёр, кўз юмсам бўлаверади,\nГўрковлар кенгашиб ишга шайланар.\nБиров сабри жамил тилайверади,\nТунда ёмғир тиниб қорга айланар.\nТонг. Қабрим бошига чиқар аёллар,\nҚорни ғарч-ғурч босиб йиғлашиб уввос.\nМенинг руҳим ичра ўзга хаёллар,\nҚабримда оқ гуллар очилмиш қийғос.\nҚор чойшаби узра ястанган гуллар.\n... Милодий Янги йил арафаси. Нақ қишнинг ўртаси. Сен ўз шеърингда айтганинг каби қиш чилласи.\nСен кирган давра шодликка тўларди. Не даврани тутиб кетдинг, опа?!\nОнанг кетганда ёзган азадорлик айтимларингни етти ойким хаёлан ўқийман. Аслан бу ўзингга ёзилган айтимдир, опа. Мен сен каби айтим айта олмайман. Аммо сен ҳақдаги хотираларим юрагимдаги хотир кулбаси қирқ шам ёруғида турибди. Бу қирқ шам ҳеч вақт ўчмайди. Бу шамлар пилиги менинг томирларимга уланиб кетган, опа.\nҚирқ шам ёниб битди. Аммо менинг сен ҳақдаги айтимлар битмади. Битмагай. Ўлгунимча ёзаман. Ҳуснинисо, деган опам бор деб. Ҳуснинисо деган ДЎСТим бор эди деб.\nҚизим тунов кун олмани кўриб, "Муся холам қачон келади энди", деди. "Бирор кун", дедим. Сен ўтгандан кейин, бозордан олма сотиб оламану болаларимга "Муся холанг бериб юборди", дейман. Бу сенинг, умуман, келмайди, деган сўзга тилим бормаганидан.\nТушларимга киришингни орзу қилиб ухлайман, опа.\nҚизинг - Гулрухсор билан телефонда гаплашиб туриб йиғлайман. Йиғиларимда яшаяпсан, опа.\nСоғинчим - қамчингул дарё мавжида...\nСен ажаб хиргойилар қилардинг. Биттаси - мана бу. Буни, ҳатто, Зулайҳобонунинг ўзи эшитмаган экан.\n(Дугонам Зулайҳо Бонуга)\nБеқасам тўнлар кийиб, мунча мени куйдирасан,\nҲар замонда бир қараб, воҳ, беажал ўлдирасан.\nСиймин ёмғирларнинг сим-сим авжида,\nМаҳзун қўшиғингни бошла, Зулайҳо.\nСоғинчим - қамчингул дарё мавжида,\nСен ҳам бир дона гул ташла, Зулайҳо.\nТегрангда рақс тушсин чилтор наволар,\nАнҳор ҳайратидан - Сайҳун, Зулайҳо.\nБеқасам тўнлига минг илтижолар,\nБизни ўлдиражак ҳар кун, Зулайҳо…\nСоғинчнинг, фироқнинг мангу сиймин ёмғирлари - хотиралар ҳар бир кунимни безаяпти. Сени таниган куним... Қизларинг тўйи... Эллик йиллик мавлуд кунинг тантаналари... ва ҳаммамизни қойил қилиб.. ўз башоратинг ортидан... нақ зимистон чилласидаги сафаринг...\nВа А. Ориповдан ошириб бир сўз айта олмадим:\n...Қаро тупроққа кирмоқдан энди мен не учун қўрқай,\nҚаро тупроқнинг тагида сен каби яхши дўст бордир.\nУмр дарё каби оқмоқда. Менинг умрим дарёсида сенинг хотираларинг мангу мавждир, Опа.\n2018 йил ёзи.\nШеър ҳаёт ҳақиқати ва юксак бадиийликдан яралади\nМуҳарририятимиз почтасига ҳар куни турли мавзу ва жанрлардаги мактублар келиб туради. Республикамиз турли гўшаларидан келаётган ушбу мактубларнинг айримлари соф журналистик бўлса, баъзилари наср ва назмни ташкил қилади. Барчасини ҳам у ёки бу сабаб билан чоп этиш имкони бўлмагани учун, бир қисмига шарҳ бериб ўтишни зарур билдик.\nСизнинг IPнгиз: 3.238.107.166\nБугун: 27-11-2020 14:16:19


Дубайдаги омбордан 15 йилдан буён минилмаган янги Ford Excursion моделининг партияси топилди - Daryo\n08:25, 19.03.2020 158059\nБирлашган Араб Амирликларида жойлашган омборда ўнлаб янги Ford Excursion моделларидан иборат партия топилди. Ушбу Ford йўлтанламасларига камида 15 йилдан буён ҳеч ким минмаган, чунки Excursion’ни ишлаб чиқариш 2005 йилда тўхтатилган, деб хабар беради Motor.\nФото: Facebook / Давид Чамберс\nГувоҳларнинг сўзларига кўра, Америка автомобилларининг номаълум ишқибози тўртта оқ, тўртта қора ва иккита қумранг Excursion’ни захирага олиб қўйган. Саккизта йўлтанламасга 6,8 литрли V10 қувватли 310 от кучига эга двигатель, қолган иккитаси 325 кучли V8 6.0 Power Stroke дизель мотори ўрнатилган.\nExcursion — Ford компаниясига тенгишли энг катта йўлтанламас ҳисобланади. Унинг узунлиги 5760 миллиметр. Моделнинг асосини уч секцияли F-250 пикапининг ўқи ташкил этади.\nFord компанияси олти йил давомида Excursion ишлаб чиқарилган бўласа-да, бирор марта расман Осиёда ушбу моделни сотмаган. 2005 йилда Ford Excursion нархи 40—50 минг доллар атрофида бўлган. Шундай экан, ушбу машиналар эгаси 15 йил олдин ярим миллион долларга яқин пул сарфлаган.\nМавзуга доир: Европанинг жорий йилдаги энг яхши автомобили номи маълум бўлди\n22:05, 03.06.2020 74935\n08:20, 29.05.2020 70465\n02:33, 14.07.2020 10\n02:19, 14.07.2020 291\n01:32, 14.07.2020 694\n00:31, 14.07.2020 4781\n00:06, 12.07.2020 149172\n00:05 Бугун 147839\n10:02, 12.07.2020 114732\n22:34, 12.07.2020 96668


Нур-Султонда Қозоғистон Миллий хавфсизлик қўмитаси полковниги ўлик ҳолда топилди. Таразда ИИВ генерали ўз жонига қасд қилди - Daryo\n14:26, 10.01.2022 76187\nҚозоғистон Миллий хавфсизлик қўмитаси (МХҚ) полковниги Азамат Ибраев Нур-Султондаги уйининг ҳовлисида ўлик ҳолда топилди. Бу ҳақда МХҚ матбуот хизмати хабар берди.\nИбраевнинг жасади 10 январь куни эрталаб топилган. Унинг жароҳатлари баландликдан йиқилишга хос, деб ёзади «РИА Новости». Ибраев ўз жонига қасд қилгани тахмин қилинмоқда. Ҳозирда мазкур ҳолат юзасидан судга қадар тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.\nАзамат Ибраев Миллий хавфсизлик қўмитасининг техник хизматини бошқарган, аввал эса қўмитанинг шахсий хавфсизлик бўлими раҳбари бўлган.\nШунингдек, Қозоғистон жанубидаги Тараз шаҳрида Жамбил вилояти полиция бошқармасининг бошлиғи генерал Жанат Сулейменов ўлик ҳолда топилган. У ўз жонига қасд қилган, дея маълум қилди Тараз маъмурияти «Интерфакс»га. Tengrinews Ички ишлар вазирлигига таяниб, ҳолат юзасидан тергов ҳаракатлари олиб борилаётганини хабар қилди.\nҚозоғистонлик журналист Михаил Козачков мамлакатдаги намойишлардан сўнг Сулайменовга қарши жиноий иш очилганини даъво қилмоқда. «Унга трибунал билан таҳдид қилишган», — дейди журналист. Жиноят иши ҳақида расмий хабар берилмаган.\nШавкат Мирзиёев Қозоғистон халқи ва президентига таъзия йўллади\nҚозоғистон ИИВ 4000 нафарга яқин террорчи ҳибсга олинганини маълум қилди\n07:50, 03.05.2022 78547\n10:47, 14.05.2022 44041\n13:50, 14.05.2022 43150\nУкраинада урушнинг янги даври бошланди, Харьков учун жангда Украина ғолиб бўлгани маълум қилинди\n17:44 Бугун 297\n17:35 Бугун 1040\nРоссия АҚШ туфайли ташқи қарз бўйича тўловларни рублда амалга оширади\n17:22 Бугун 829\n17:12 Бугун 1039\n15:52, 23.05.2022 89102\n10:49, 24.05.2022 57014\n21:33, 23.05.2022 46708\n20:08, 24.05.2022 39852


26 феврал 2021, Тошкент вақти: 05:40\nАндижон вилояти Андижон тумани фермерлари туман ҳокимининг оғзаки буйруғига кўра “экспорт учун” 300 минг сўмдан 150 АҚШ долларигача пул топширишга мажбурланмоқда.\nБу ҳақда Озодликка шикоят қилган фермерларнинг иддао қилишича, фермер хўжаликларини бирлаштирувчи массив раҳбарлари йиғилган пулни туман ҳокимлигига олиб бориб топширмоқда.\nФермерларга кўра, йиғилган пулга Жасур Саидов исмли хусусий тадбиркор бозордан мева-сабзавот сотиб олиб экспорт қилиш ва шу йўл билан президентнинг экспорт ҳажмини кўпайтириш топшириғини бажарилгандай қилиб кўрсатишга ҳаракат қилинмоқда.\nАндижон вилоятида экспорт масалалари билан шуғулланувчи тадбиркор бу иддаоларни инкор қилди.\nАндижон вилоятидаги фермерлардан Озодликка келиб тушган хабарда, фермерлардан экспорт ҳажмини кўпайтириш мақсадида пул йиғилаётгани ҳақида ёзилган:\n“Бугун Андижон вилоятининг деярлик барча туманларида юклатилган экспортни бажариш учун ноқонуний пул йиғиш авж олиб кетди. Туман ҳокимларининг оғзаки буйруғи билан массив раҳбарлари фермерлардан пул йиғиб олиб бориб, ҳокимиятга топширмоқда. Андижон туманида ҳар гектар ер майдони учун 300 минг сўмдан, Асака туманида ҳар бир фермер 500 АҚШ долларидан пул беришга мажбурланмоқда. Фермернинг айби ҳокимиятдан ер олганими? Бунга чек қўйилмаса¸ яна президентни алдаб саботаж қилиб юрилаверадику. Қачонгача ўзимизни ўзимиз алдаймиз?”\nАндижон туманидаги Ўзбекистон массивида ишлайдиган, ери олиб қўйилишидан чўчиб, исми сир қолишини сўраган фермерлардан бирининг Озодликка айтишича, массив раҳбари экспорт учун ҳар бир фермердан 150 АҚШ долларидан йиғиб олган:\n“Бизнинг массивда мақбуллаштиришдан кейин ўнтача фермер қолдик. Ҳаммамиз 150 доллардан қилиб, 1500 доллар йиғиб бердик. “Ҳақиқат” массиви 2000 доллар йиғиб берди. Массив раҳбарининг айтишича, туман ҳокими уларни чақириб, оғзаки буйруқ берибди. Бу пулга мева-сабзавот олиб, Россия, Қирғизистон ёки Қозоғистонга экспорт қилишар экан. Президентимизнинг экспортни кўпайтиринглар деганига жавоб экан. Аслида фермерларда ишлаб чиқарилган маҳсулот экспорт қилиниши керак, лекин булар бозордан сотиб олиб экспорт қилар экан. Бу навбатдаги кўзбўямачилик, бу президентнинг кўзига чўп суқиш”.\nФермернинг айтишича, пул олингани ҳақида ҳеч қандай ҳужжат берилмаган:\n“Массив раҳбари ҳокимликдаги қайсидир бир мулозимга олиб бориб берар экан, тамом. Бу пуллар ортга қайтмаслигини биз жуда яхши биламиз”.\nАндижон туманидаги Патиддинов массивида ишлайдиган, исми сир қолишини сўраган бошқа фермернинг айтишича, ҳар бир фермердан 300 минг сўмдан пул йиғиб олинган:\n“Экспорт учун дейишаяпти. Мен ҳам 300 минг сўм бердим. Биз ерлари бошқа фермерга қўшиб берилган собиқ фермерлармиз. Массив раҳбари Восилжон ака йиғиб олди. Нега десак, экспортга сизларнинг ҳиссангиз экан, деди. Жасур деган экспортчи бола ҳоким билан жуда ҳам қалин экан. У бола вилоятда биринчи “Туз” экан. Ҳамма экспорт маҳсулотлар шунинг қўлидан ўтар экан. Ўша йиғилган пулларга бозордан маҳсулот олиб экспорт қилар экан. Бир фермеримиз гаплашганда, “Туз” менда ака, менинг айтганим бўлади, деган экан. Ҳозир ҳамма карталар ўша “Туз”га ишлаяпти экан”.\nЎзини Патиддинов массиви раҳбари деб таништирган Восилжон Озодлик билан суҳбатда фермерларнинг пул йиғиб олингани ҳақидаги иддаосини инкор қилмади, аммо тадбирда эканлигини айтиб, алоқани узди.\nАндижон вилояти бўйича экспорт масалалари билан шуғулланувчи, Озодлик билан суҳбатда ўзини асосий “эскпортёр” деб таништирган Жасур Саидов фермерлардан пул йиғиб олинаётганидан хабари йўқлигини айтди:\n“Мен хусусий ташкилотман, бешта корхонам бор. Асосийси - “Андижонсабзавот”. Вилоятда мева-сабзавот экспорти билан асосан мен шуғулланаман. Бир ойлик оборотим 4 миллион доллар. Фермерларнинг пулига қараб қолган жойим йўқ. Ҳокимларимиз қўллаб-қувватлайди. Ҳокимлик менга ундай қил, бундай қил, деб топшириқ беролмайди. Президентнинг қарори бор, ҳар бир туманда экспортни ривожлантириш бўйича. Ҳокимиятларнинг ҳам экспорт плани бор ва улар буни бажариши керак. Улар фақат менга илтимос қилишадики, экспорт қилиб бер, деб. Мен қилиб бераман, эвазига менга холодильник ва бошқа нарсалар қуриш учун ер беришади. Агар, туманларда экспорт деб пул йиғишаётган бўлса, демак у ҳокимиятнинг шахсий манфаати ҳам бўлиши мумкин, мени ниқобим остида. Лекин менинг бу нарсага алоқам йўқ”.\nАндижон тумани ҳокими Улуғбек Исомиддиновнинг мобиль телефони ўчирилгани боис, у билан гаплашиш имкони бўлмади.\nТуман ҳокими қабулхонаси телефонларига кун давомида ҳеч ким жавоб бермади.


Ойнинг бўлиниши ҳақида\n15:05 / 04.07.2020 3460 pdf Ўқиш режими + -\nБир кўрсатувда забардаст мусулмон олимлардан, асли геолог бўлган Зағлул Нажжор билан суҳбат бўлаётган эди. Бошловчи олимга “Аллоҳ таоло Қуръони Каримда “Соат яқинлашди ва ой бўлинди” деб марҳамат қилган. Ушбу оятда ҳам илмий эъжоз борми?” деб сўрайди. Шунда олим “Бу оят билан боғлиқ бошимдан ўтган бир қисса бор. Бир қанча муддат Британия ғарбидаги Кардиф университетида лекция ўқирдим. Лекцияга келадиганлар аралаш эди: мусулмонлар ҳам, мусулмон бўлмаганлар ҳам бор эди. “Қуръони Каримдаги илмий эъжоз” мавзусида жонли суҳбат бўлаётганди. Суҳбат асносида бир мусулмон йигит ўрнидан туриб, “Жаноб, Аллоҳ таборака ва таолонинг “Соат яқинлашди ва ой бўлинди” деган оятида илмий эъжоздан бирор нарса кўрганмисиз?” деб сўраб қолди. Мен “Йўқ, чунки илмий эъжоз илм билан тафсир қилинади, шарҳланади, тушунтирилади. Мўъжизаларга келсак, уларни илм тафсир қилиб, тушунтириб беролмайди. Чунки мўъжиза одатдан ташқари иш бўлади. Борлиқ, табиат қонунлари уларни шарҳлаб беролмайди. Ойнинг бўлиниши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мўъжизалари бўлиб, у зоти бобаракотнинг Набий ва Расулликларига гувоҳлик беради… Биз Аллоҳ таолонинг Китоби ва Расули соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатлари орқали баён қилинган барча мўъжизаларга иймон келтирганмиз. Чунки Аллоҳ таоло барча нарсага, жумладан, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга мўъжизалар ато қилишга қодир Зотдир” деб жавоб бердим”.\nКейин Зағлул Нажжор ўша лекцияда ҳадис китобларида келган ой бўлиниши қиссасини баён қилишга ўтиб, шундай дейди “Суннат китобларида ривоят қилинишича, саййидимиз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Маккадан Мадинаи мунавварага ҳижрат қилишларидан беш йил олдин Қурайш қабиласидан бир гуруҳ кишилар келиб, “Эй Муҳаммад, агар ҳақиқатан ҳам набий ва расул бўлсанг, бизга сенинг набий ва расуллигингни тасдиқлайдиган мўъжиза кўрсат” дейишади. У зоти бобаракот улардан “Нима истайсизлар?” деб сўраганларида, улар “Ойни бўлиб мўъжиза кўрсат” дейишади. Мустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам бир муддат Роббиларига дуо қилиб, ушбу вазиятда ёрдам беришини сўрайдилар. Аллоҳ таоло у кишига бармоқлари билан ойга ишора қилишни буюради. Ишора қилишлари биланоқ ой иккига бўлиниб, бир неча соат бир-биридан узоқлашиб, кейин яна бирлашади. Шунда кофирлар “Муҳаммад бизни сеҳрлади” дейишади. Ораларидаги баъзилар “Сеҳр баъзан шу жойда ҳозир бўлганларга таъсир қилиши мумкин, лекин барча одамларга таъсир ўтказа олмайди. Сизлар карвоннинг сафардан келишини кутиб туринглар” дейишди. Кофирлар Макканинг чиқиш жойига бориб, сафардан келувчиларни кутиб туришди. Илк карвон кириб келганда, кофирлар улардан “Ой билан боғлиқ ғаройиб ҳодисани кўрдингларми?” деб сўрашди. Карвондагилар “Ҳа, фалон кечада ойнинг иккига бўлиниб, бир-биридан узоқлашиб, сўнгра яна бирлашганини кўрдик” дейишди. Шу воқеадан кейин иймон келтирганлар иймон келтирди, куфр келтирганлар куфр келтирди. Аллоҳ таоло бу ҳақида шундай деб марҳамат қилган:\n“Соат яқинлашди ва ой бўлинди. Агар бир оят(мўъжиза)ни кўрсалар, юз ўгирарлар ва: «Бу ўткинчи сеҳр», – дерлар. Ва ёлғонга чиқардилар ҳамда ҳавойи нафсларига эргашдилар. Ҳолбуки, ҳар бир иш ўз ўрнини топувчидир” (Қамар сураси, 1-3-оятлар).\nСўзимни тугатганимдан кейин британиялик мусулмон йигит ўрнидан туриб, “Мен Довуд Мусо Пидкок, Британия Ислом партиясининг етакчисиман” деб ўзини таништирди. Кейин “Жаноб, қўшимча қилишимга рухсат берасизми?” деди. “Марҳамат” дедим. У “Мен мусулмон бўлишимдан олдин кўп динларни ўргандим. Мусулмон талабалардан бири менга Қуръони Карим маъноларининг (инглизча) таржимасини берди. Унга ташаккур айтиб, китобни уйга олиб кетдим. Уйга келиб, маънолар таржимасини очганимда, кўзим тушган илк сура “Қамар” бўлди. “Соат яқинлашди ва ой бўлинди” оятини ўқидим. “Ушбу гап ақлга тўғри келадими? Ой бўлиниши, сўнгра бирлашиши мумкинми? Қайси куч бу ишни қила олади?” дедим. Ушбу оят менинг қироатни давом эттиришга бўлган иштиёқимни озайтириб қўйди. Китобни бир четга қўйиб, ишларим билан машғул бўлдим. Лекин Аллоҳ ҳақиқатни излашга бўлган ихлосимни билиб турарди. У Зот мени телевизор қаршисига ўтқизиб қўйди. Унда бошловчи билан уч нафар америкалик астрономлар ўртасида суҳбат борарди. Бошловчи астрономларни ерда очлик, фақирлик, касаллик, қолоқлик каби муаммолар турганда фазовий парвозлар учун кўп пул сарфлашда айблаб, “Агар шу пуллар ер юзини обод қилишга ишлатилганда муносиброқ ва фойдалироқ бўларди” деди. Уч нафар олим фазо соҳасидаги технологиялар ҳаётда турли соҳаларда, масалан тиббиёт, саноат, қишлоқ хўжалиги соҳаларида татбиқ этилаётганини, фазога сарфланаётган пуллар бекор кетмаётгани, парвозлар орқали янада ривожланган технологиялар ишлаб чиқаришга ўтилаётганини айтиб, ўзларининг қарашларини ҳимоя қилишди. Ушбу суҳбат асносида ойга парвозлар ҳам эслаб ўтилди ва ушбу парвозлар энг кўп пул сарфланган парвозлар экани зикр қилинди. Олимлар Америка ушбу миссия учун юз миллиард долларлаб пул ишлатганини айтишганда, бошловчи “Бу қандай аҳмоқлик. Наҳотки, Америка ойга ўз байроғини ўрнатиш учунгина юз миллиард доллар ишлатиб юборган бўлса?!” деб ҳайрон бўлди. Шунда олимлар “Йўқ, ойга парвоздан мақсад фақат Америка байроғини ўрнатиш эмас. Биз у ерда ойнинг ички тузилишин ўргандик ва бир ҳақиқатга дуч келдик. Агар бу ҳақиқатга одамларни ишонтириш учун бундан ҳам кўп пул сарф қилганимизда ҳам ҳеч ким бизга ишонмаган бўларди” дейишди. Бошловчи қизиқиб “Нима экан ўша ҳақиқат?” деб сўради. Олимлар “Бу ой қачонлардир бўлиниб, яна бирлашган” дедилар. Бошловчи дарҳол “Буни қаердан билдингиз?” деб сўради. Улар “Биз ойда сиртидан тубига қараб, тубидан сиртига қараб чўзилиб кетган тоғ жинсларини топдик. Ершунос олимлар ва геологлар билан бу ҳақида маслаҳатлашганимизда улар “Бундай ҳолат фақат ой бўлиниб, сўнгра яна бирлашгандагина юз беради. Чунки ушбу метаморфик тоғ жиснлари ой қайта бирлашаётган пайтдаги тўқнашув натижасида ҳосил бўлади” дейишди”.\nБу кўрсатувни кўриб, ўрнимдан сакраб турдим ва “Бундан бир минг тўрт юз йил олдин Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам томонларидан содир бўлган биргина мўъжизани мусулмонларга исботлаш учун Аллоҳ таоло Американи юз миллиард доллардан кўпроқ пул сарфлайдиган қилиб қўйди. Ҳақ дин шудир!” дедим ва Қуръон маънолари таржимасини қайта қўлимга олиб, Қамар сурасини тиловат қила бошладим. Ушбу сура Исломни қабул қилишимга сабаб бўлди”.\nАбдуллоҳ 20:51 / 07.09.2020\nСобир 05:26 / 26.07.2020\nЯна бир қойил қолдим\nBaxtiyor 21:07 / 08.07.2020\nАссалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва барокатуҳу Ажойиб Субҳаналлоҳ Буюк Аллоҳга ҳамд ва санолар бўлсин пайғамбар алайҳиссаломга саловот ва дурудлар бўлсин\n13:30 / 04.07.2020 2159\n17:06 / 04.07.2020 976\n2545 11:59 / 29.10.2018\n1502 20:00 / 29.08.2019\n4341 10:05 / 14.11.2019\n3595 20:10 / 26.03.2019


Қадар Аллоҳнинг сирридир | ukkosha.shosh.uz\nБош саҳифа » Илм » Қадар Аллоҳнинг сирридир\n“Айтинг: “Эй инсонлар, сизларга Парвардигорингиздан Ҳақ – Қуръон келди. Бас, ким ҳидоят йўлига юрса, фақат ўз фойдасига юрган бўлур. Ким (бу ҳидоят йўлидан) озса, фақат ўзининг зиёнига адашган бўлур. Мен сизларнинг устингизда қўриқчи эмасман” (Юнус, 108).\n“Улар ҳақидаги билим Парвардигорим ҳузуридаги Китобда – Лавҳул маҳфуздадир. Парвардигорим адашмас ва унутмас” (Тоҳа, 52).\n“Қасамки, Биз Қуръонни зикр – эслатма олиш учун осон қилиб қўйдик. Бас, бирон эслатма-ибрат олгувчи борми?” (Қамар, 17).\n“Бас, қачон улар (Ҳақ йўлидан) оғишгач, Аллоҳ уларнинг дилларини (ҳидоятдан) оғдириб қўйди. (Зотан) Аллоҳ фосиқ – итоатсиз қавмни ҳидоят қилмас” (Соф, 5).\n“(Эй Муҳаммад, уларга) айтинг: “Албатта, Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кимсаларни гумроҳ қилур ва (Аллоҳга) ижобат – тавба қилган кишиларни Ўз (динига) ҳидоят қилур. Улар имон келтирган ва қалблари Аллоҳни зикр қилиш – эслаш билан ором оладиган зотлардир. Огоҳ бўлингизким, Аллоҳни зикр қилиш билан қалблар ором олур” (Раъд, 27-28).\nДемак, Аллоҳ Ўзига ижобат – тавба қилган кишиларни ҳидоят қилур. “Зотан (Аллоҳ) фосиқ – итоатсиз қавмни ҳидоят қилмас”.\nАллоҳ бизга куч ва хоҳишни бериб, қодир ва мурид қилиб қўйибди. Хоҳлаганда ожиз, нотавон этиб қўярди. Сўнг бу иродани тасарруф этишни маҳзи ихтиёримизга ташлади. Икки томондан бирини – яхшилик ёки ёмонликни танлаш ўзимизнинг қўлимизда.\nАввалги: Жума мавъизалари (аудио). Оилада эрнинг мажбуриятлари\nКейинги: Жума мавъизалари (аудио). Ҳаж – бешинчи рукн


Давлат Назар: ПРЕЗИДЕНТ ТУҲМАТЧИМИ, ЖАНОБ ТОШХЎЖАЕВ? | Fayzbog.uz\nБу хабарларни ўқиб мен жаноб Тошҳўжаевга баъзи маслаҳатлар билан “ақл ўргатиш»га жазм қилдим:\nБошлаган ишингиз таҳсинга лойиқ. Менимча ташаббусингиз шубҳасиз Ўзбекистон тарихида қоладиган воқеа. Фақат жаноб Тошхўжаев сиз қонуннинг барча учун барабарлик принципидан келиб чиқиб ишни ПРЕЗИДЕНТИМИЗДАН БОШЛАНГ!\nСабаби Ўзбекистон Республикаси Президенти июл ойида Тошкент вилоятига ташрифи якунида «Дунёқарашингни ўзгартирмасанг, кеч бўлади. Сенга ўн кун муҳлат, қадамларинг барибир ёқмаяпти. Битта ўзинг қолдинг, ҳаммани ишдан олдим. Ман ўзи прокурор деганни, кечирасизлару, жудаям ёмон кўраман. Буни очиқча айтаяпман. Туман ҳокими, вилоят ҳокими бўлиб ишлаганимда кўрганман. Бу ноинсофлар прокурорча бўлиб, юриши ўзгариб қолишини, одамни менсимай қўйишини жуда яхши биламан. Жуда яхши биламан.\nДолзарб / Жамият / Ибрат / Мулоҳаза Изоҳ қолдиринг\nЎзбек милицияси раҳбарияти ҳар уч йилда алмашади – Мирзиёев янги қарорни имзолади


3 ноябрь, 2019, 16:00 336\nБугун ЎФА Биринчи вице-президенти Равшан Эрматов Отабек Ғуломхўжаев бошчилигидаги Ўзбекистон ёшлар терма жамоаси аъзолари билан учрашди ва терма жамоамизга саралаш баҳсларида омад тилади. Бу ҳақда ЎФА матбуот хизмати хабар берди.\n- 19 ёшгача бўлган футболчилар ўртасидаги Осиё чемпионати-2020 финал босқичи келаси йили юртимизда бўлиб ўтади. Лекин аввало ушбу ёш тоифасидаги терма жамоамиз олдида саралаш баҳсларини муваффақиятли ўтказиш вазифаси турибди. Ўзбекистоннинг ҳар бир ёшдаги терма жамоасидан мухлисларимиз юксак натижалар кутишади. Шу боисдан Ўзбекистон ёшлар терма жамоаси ҳам саралашдаги ҳар бир учрашувда ишончли ўйин намойиш этиб, халқимизга чиройли ғалабалар тақдим этишини кутамиз. Футболчилар ҳамда мураббийлар штабига олдиндаги мусобақада омад тилаймиз. Ишонамизки, юртимизга ёруғ юз билан қайтасизлар, - дея таъкидлади Равшан Эрматов.\nҚайд этиш жоиз, Ўзбекистон U-19 терма жамоаси саралашнинг “F” гуруҳидан ўрин олган ва гуруҳда Саудия Арабистони, Ҳиндистон ҳамда Афғонистон терма жамоалари билан баҳс олиб боради. U-19 Осиё Чемпионати-2020 саралаш баҳслари Саудия Арабистонидаги Хобар шаҳрида ўтказилади.\nЭлдор Шомуродовнинг акаси Сурхондарё футболи учун қандай ўзгаришларни амалга оширмоқчи?\nСиз Олимпиадага қайси боксчиларимиз боришини хоҳлардингиз ва нима учун? (Мухлислар фикри)


23 сентябрь куни Ўзбекистонда қандай об-ҳаво кутилмоқда? - Zamin.uz\nТошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли бўлади, вақти-вақти билан ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 9-11 даража илиқ, кундузи 22-24 даража иссиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 7-12 даража илиқ, кундузи 20-25 даража иссиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудларида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 7-12 даража, кундузи 12-17 даража илиқ бўлади. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nБугун, 17:01, Спорт


Аҳмаджонов Қатарга нега борди? | Qalampir.uz\nАҳмаджонов Қатарга нега борди?\nСпорт\t16 Май 2019 18:43 3842\nЎзбекистон футбол ассоциацияси биринчи вице-президенти Умид Аҳмаджонов айни кунларда Қатар пойтахти Доҳада бўлиб турибди.\nЎФА биринчи вице-президентининг нима сабабдан Қатарда эканлигини билиш мақсадида QALAMPIR.UZ Умид Аҳмаджонов билан боғланди.\nМаълум бўлишича, Аҳмаджонов Қатар футбол уюшмаси президенти таклифига биноан амалий ташриф билан Қатарга борган.\nАйни пайтда Қатарда маҳаллий клублар ўртасида “Қатар амири кубоги” мусобақаси бўлиб ўтмоқда. Шу муносабат билан пойтахт Доҳага бир қатор мамлакатларнинг футбол федерациялари ва нуфузли футбол ташкилотларининг раҳбарлари таклиф этилган.\nУмид Аҳмаджонов ташриф давомида Қатар футбол уюшмаси президенти Шайх Ҳамад бин Халифа Аҳмад ал Таний билан учрашди. Учрашув чоғида футбол борасида икки томонлама ҳамкорлик масалалари кўриб чиқилди.\nЎФА биринчи вице-президенти учрашув давомида кейинги пайтларда Қатарда футбол жадаллик билан ривож топаётганлигини алоҳида қайд этиб, турли ёшдаги ўсмирлар ва миллий терма жамоалари борасида ҳамкорлик қилишга тайёр эканлигини билдирди.\nМаълумот учун, “Қатар амири кубоги” финалида “Ал Саад” ва “Ал Дуҳаил” клублари ғолиблик учун майдонга чиқишади.\n24 Январь 23:14 27838\n23 Январь 15:24 25226


Совуқда саргардон пойтахтдаги олмазорликларни “кўп қаватли уйлар қачон исийди?” саволи қизиқтирмоқда. Шунга нима дейсиз, ҳурматли ўқувчиларимиз? - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n14:31 - Совуқда саргардон пойтахтдаги олмазорликларни “кўп қаватли уйлар қачон исийди?” саволи қизиқтирмоқда. Шунга нима дейсиз, ҳурматли ўқувчиларимиз?\nТошкент шаҳридаги Олмазор тумани Бешқўрғон 4-мавзедаги кўп қаватли уйларда 2020 йил 20 ноябрдан буён иситиш батареялари ишламаётгани туфайли, у ерда яшовчи аҳоли совуқдан ҳамон азият чекаётгани хабар қилинмоқда.\nМонополияга қарши курашиш қўмитаси ҳузуридаги Истеъмолчилар Ҳуқуқларини Ҳимоя Қилиш Агентлиги хабар қилишича, чорасиз қолган аҳоли кўплаб ташкилотларга мурожаат қилишга мажбур бўлмоқда. “Уйларимиз ўта совуқ. Хавфли бўлса-да, газ ёқяпмиз. Кондиционер, электрли иситиш мосламаларидан фойдаланяпмиз. Болалар жуда совқотишяпти. Уларнинг устидан қават-қават кўрпачалар ўраймиз. Иссиқлик ҳам, иссиқ сув ҳам норма бўйича берилмаяпти. Бу йил жуда қийналиб кетдик, азобда қолдик. Совуқда ўтирибмиз, уйимизнинг 4 та хонаси музлаб ётибди”, дейилмоқда аҳоли вакилларининг шикоятларида.\nОлмазор тумани иссиқлик таъминоти инспектори Дилшод Абдураҳмонов ушбу ҳолат юзасидан қуйидагича изоҳ берган: “Ҳозир бу ердаги муаммо босим етиб келмаслиги билан боғлиқ. Босимнинг меъёрдан паст келаётгани учун кўпгина уйлар исимаяпти. Бугунги кунда шунга чора қилиб бошқа жойдан трасса тортиш устида ишламоқдамз.”\nХонадонларда радиаторларнинг совуқ бўлишига бутун уйнинг иситиш тизимида циркуляция етишмаслиги ҳам сабаб бўлганлиги алоҳида таъкидланмоқда экан.\nМасалан, мазкур вазиятдаги ноқонуний асосга тўхталиб, қуйидагилар айтилмоқда:\n“Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 15 июлдаги 194-сонли қарори билан тасдиқланган кўп квартирали уйларда иссиқлик таъминоти хизматлари кўрсатиш қоидаларининг 75-бандида етказиб берувчи асосий камчиликларни йўқ қилолмаяпти. Шу сабабли, маълум қилинишича, Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги масъул ташкилот вакиллари билан тузилган далолатномага кўра, 20 ноябрдан бошлаб ушбу муаммо бартараф этилгунича аҳоли иссиқлик таъминоти бўйича кўрсатилмаган хизматлар учун ҳақ тўламайдиган бўлди.”\nХуллас, шунақа масхарабозлик ҳозиргача пойтахтда давом этмоқда. Айбдорлар ҳалигача тўла айбни бўйнига олмасдан, турли қилиқлар қилиш билан машғул. Қани, ҳурматли ўқувчиларимиз, шу каби масалалар бўйича сизнинг фикрингиз қандай? Келинг, шу масалаларни муҳокама қилиб, раҳбариятга етказайлик!\nБу расмлар шу Агентлик тарафидан берилганини ҳам унутмайлик.


25 сентябрь, шанба оқшомида Лондондаги «Тоттенҳэм» клуби уй аренасида бокс оқшоми ўтказилди.\nКечанинг асосий жанги супероғир вазн тоифасининг тўртта йўналиши WBA, WBO, IBF ва IBO чемпиони Энтони Жошуа ҳамда даъвогар Александр Усик ўртасида кечди.\nБританиялик 108,9 кг вазнли боксчи Энтони Жошуа жангдан аввал 100,3 кг тош босган Александр Усикка кутилмаганда мағлуб бўлди. Тўлиқ 12 раунд давом этган жангда украиналик чарм қўлқоп устаси 117-112, 116-112, 115-113 очколари ҳисобида рақибидан устун келди. Натижада Усик Жошуага имкон қолдирмай, ундан барча камарларини тортиб олди ва янги чемпионга айланди.\nМаълумот учун, 34 ёшли Олимпиада чемпиони Александр Усик 2013 йилдан буён профессионал боксда фаолиятини давом эттириб келмоқда. У охирги жангини 2020 йилнинг октябрь ойида британиялик Дерек Чисорага қарши ўтказиб, очколар ҳисобига кўра ғалаба қозонган эди. Александр ҳисобида 19 жангдан 19 ғалаба бор. Усик 13та жангда рақибларини нокаутга учратган.


Пахтачи туман ҳокими В.Раҳимовнинг Наврўз умумхалқ байрамида туман аҳолисига йўллаган байрам табриги | paxtachi.uz\nПахтачи туман ҳокими В.Раҳимовнинг Наврўз умумхалқ байрамида туман аҳолисига йўллаган байрам табриги\nТуманимизда ана шу қутлуғ кунни муносиб кутиб олиш учун баракали меҳнат қилинди. Бутун мамлакатимизда бўлгани сингари кенг кўламдаги ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш ишлари амалга оширилди. Туманимиз бўйича кўплаб мевали ва манзарали дарахт ҳамда гул кўчатлари ўтқазилди. Боғларда дарахтларга шакл бериш, кузги ғаллазорларни ўғитлаш, ғалла майсаларини маромида парваришлаш каби дала юмушлари қизғин олиб борилмоқда. Ариқ ва зовурлар қазилиб, сув йўллари тартибга келтирилди. Бу ишлар замирида эса, энг улуғ ва қадимий байрамимизни кутиб олишдек эзгу ният бор. Ўлкамизни яшилликка буркаш мақсадида ободонлаштириш ойлиги эълон қилиниб, у кўтаринки руҳда давом этмоқда.\nНаврўз табиатнинг уйғониш, яшариш даврига тўғри келади. Борлиқ уйғонар экан, инсон руҳияти ҳам янгиланади. Яшилликка бурканаётган қиру адирлар, гуллага кўмилаётган боғларни, баҳор қуёшининг илиқ тафтидан баҳра олиб ғимирлаб қолган жонзотларни кўриб инсон билагида куч, кўнглида Янги умид ва орзулар пайдо бўлади. Юракда яратиш, яшнатиш ҳисси жўш уради. Одамлар табиатдан олган ҳисларини, меҳр-муҳаббатини бир-бирларига изҳор қилишга шошиладилар.\nШу сабабли Наврўз арафасида ва байрам кунлари эски гина-кудуратлар унутилган, ёмонликлар эсдан чиқарилган. Ҳамжиҳатлик мустаҳкамланган.\nНаврўз – ҳаёт абадийлигининг, табиатнинг устувор қудрати ва чексиз саховатининг, шу билан бирга, бизнинг неча минг йиллик миллий қиёфамизнинг, урф-одатларимизнинг магулиги ифодасидир.\nАна шу қутлуғ кунларда, бева-бечоралар ҳолидан хабар олиш, ногиронлиги бўлган ва етим-есирлар кўнглини кўтариш каби эзгу ҳислатлар бизга ота-боболаримиздан қолган азалий мерос.\nЮртимиздаги ана шундай самимий дилкаш муносабатларни кўрганда, биз қандай саховатли ва меҳрибон, кўнгли очиқ халқнинг фарзандалари эканимизни яна бир бор чуқур англаймиз ва бундан қалбларимиз беихтиёр ғурур ва ифтихорга тўлади.\nБугун шуни алоҳида таъкидлаш керакки, Наврўзи олам мана шундай ёруғ кунларда юрагимизда кечаётган олижаноб ҳис-туйғуларни намоён этиб, бир-бримизга меҳр-оқибат кўрсатиш, кексаларни зиёрат қилиш, ногиронлар, беморлар ва кўмакка муҳтож одамларга беминнат ёрдам беришдек бетакрор фазилатлари билан Ватанимиздаги барча миллат ва элатлар учун азиздир.\nАйни кунларда бутун халқимиз ўз олдиларига қўйган юксак вазифа ва марраларни амалга ошириш йўлида эртанги кунга катта ишонч билан дала ишларини қизғин бошлаб юбордилар. Туманимизда олиб борилаётган кенг кўламли бунёдкорлик ва ободонлаштириш ишлари Наврўз айёмининг мана шундай шукроналик ва мамнунлик кайфиятида, хурсандчилик билан кутиб олаётганимиз – буларнинг барчаси кўзлаган юксак марраларимизга, орзу-ниятларимиз ва мақсадларимизга албатта эришамиз, – деган қатъий ишонч туғдиради. Чунки халқимизда қадимдан Янги йилнинг серҳосил ва омадли бўлиши Наврўзнинг қандай келишига, уни қандай кутиб олинишига боғлиқ, деб бежиз айтишмаган.\nЮртимизда 2019 йилни “Фаол инвестициялар ва ижтимоий ривожланиш йили” деб аталгани зиммамизга катта масъулият юклайди. Бир ёқадан бош чиқариб юртимизни янада обод қилиш, одамларимизнинг ҳаёт даражасини янги босқичга кўтариш, уларнинг ақл-заковати, куч-ғайрат ва салоҳиятини рўёбга чиқариш учун кенг имкониятлар яратиб бериш йўлида долзарб вазифаларни амалга оширишимиз керак. Ишонаманки, қатъиятли туманимиз меҳнат аҳли бу муҳим вазифаларни кўнгилдагидек адо этадилар.\nСиз азизларни яна бир бор Наврўзи айём билан чин қалбмдан табриклайман. Хонадонингиздан меҳр-оқибат, қут-барака аримасин. Барча орзу ниятларингиз рўёбга чиқсин. Юртимиз тинч, ҳаётимиз фаровон, халқимиз омон бўлсин. Барчангизга Наврўзи олам муборак.


“Жиззах ҳақиқати” газетаси биринчи оила таназзулини башорат қилди\nИслом Каримов ва Имомали Раҳмон ўртасидаги муносабатларнинг совуқлиги икки қўшни давлат ўртасидаги совуқликнинг бош омили сифатида кўрилади.\nЖиззах вилоят ҳокимлиги расмий нашри бўлган “Жиззах ҳақиқати” газетасининг сўнгги сонида босилган “Уруғ-аймоқчилик авж олганда...” сарлавҳали мақола¸ маҳаллий муштарийлар томонидан “сенсация” деб баҳоланди. Жиззахдаги расмий йиғинлару гуллаб-яшнаëтган тадбиркор-фермерлар ҳақида ëзиб келаëтган ҳокимлик газетаси тўсатдан қўшни Тожикистон президенти Раҳмоннинг ҳокимиятни ўз болалари ва “тракторчи” қариндошларига бўлиб бергани ҳақида ëзди.\n“Фуқароларнинг фаолиятсизлиги одатда ҳокимиятнинг зулмкорлигидан келиб чиқади. Тожикистон президенти И.Раҳмоннинг иш тутуми буни яққол исботлайди. У одатда билимли¸ ақлли кишиларни ëқтирмайди. Уларни иложи борича четлатишга¸ керак бўлса халос бўлишга интилади. И.Раҳмон бутун маҳоратини ўз уруғ-аймоғини давлат бошқарувига жалб этишга¸ бошқаларни эса бошқарувдан узоқроқ тутиб туришга ҳаракат қилади. Шунинг учун ҳам бугунги кунда мамлакат бошқарув аппаратини унинг яқинлари¸ аниқроғи¸ фарзандлари ëки муайян ҳудудларнинг одамлари ташкил этади. Мамлакатда президентнинг яқинлари “Кўлоб элитаси” деб ном олган.”\n(Мақоланинг биринчи бандидан иқтибос)\nМақола давоми Раҳмон ўз қизи¸ ўғли ва ҳатто тракторчи акасини юқори лавозимларга тайинлаганию¸ президент қариндош-уруғларию “ëғли жойлар”ни эгаллаган кўлоблик юртдошларининг порахўрлигига бағишланади.\nМуаллиф номи ўрнига “Интернет манбалари асосида тайëрланди” деган изоҳ билан ëзилган мақоланинг сўнгги банди¸ башорат билан тугайди:\n“Мамлакатнинг бир гуруҳ тўралар қўлида йиғилиб қолганлиги Тожикистоннинг иқтисодий инқироздан боши чиқмаслигига¸ аҳолининг кўпчилиги ўта фақирликда кун кечиришига олиб келмоқда. Эртанги кунга ишончи бўлмаган кишилар ўз юртларидаги уруғ-аймоқчилик иллатларидан безор бўлиб¸ норозилик билдиришмоқда. Натижада¸ ҳозиргача ҳақ-ҳуқуқини талаб қилмаëтган кишилар ақлан ва маънан уйғонмоқда. Бу эса ҳадемай “Кўлоб элитаси” таназзулга юз тутишини кўрсатади”, деб хотималанади “Жиззах ҳақиқати” газетасининг сўнгги сонида босилган мақола.\nЎзбек тилидаги нусхаси 7183 нусха¸ рус тилидаги “Джизакская правда” эса 1228 нусхада чиқадиган Жиззах вилоят ҳокимлиги газетасининг тўсатдан қўшни давлат биринчи оиласи кирдикорларини фош қилгани¸ бу мақолани ўқиган жиззахликлардан бирига кўра¸ ҳайратга сабаб бўлган.\n“Ўзи бу газетани бюджет ташкилотларига мажбуран ўткизишади. Биров хоҳиши билан ўқийдиган газета эмас¸ чунки ўқийдиган нарсанинг ўзи йўқ унда. Нуқул ҳокимлик мажлисларию¸ фалон фермернинг қандай қилиб муваффақиятга эришгани ҳақида сафсата сотишади. Газетанинг сўнгги сони қўлимга тасодифан тушиб қолдию¸ Раҳмон ҳақидаги мақоладан ҳайратга тушдим. Биринчи гапини қайта-қайта ўқидим. Тушунмадим. Газетани ҳокимликдаги¸ СНБдаги кураторлар неча марта ўқиб¸ кейин тиражга берса керак. Булар бунақа мақолани ë газетани сал ўқимишлироқ қилиш хаëлида¸ ë ўша қотиб қолган “қўшниларимизда аҳвол чатоқ¸ бизда зўр” деган ақидадан келиб чиқиб уюштиришган шекилли”¸ дейди Жиззах расмий идораларидан бирида ишловчи масъул ходим.\n“Жиззах ҳақиқати” газетасидаги манбанинг микрофонсиз суҳбатда айтишича¸ “Уруғ-аймоқчилик авж олганда...” мақоласи таҳририятга рус тилида туширилган матннинг таржимаси¸ холос. Бу манба рус тилидаги матннинг ким томонидан туширилганини айта олмаслигини билдирди. Айни пайтда қўшни давлат президенти оиласининг ҳокимиятни ўз оиласи ва ҳамюртлари ичида бўлишиб олгани ҳақидаги мақола "тепадан берилган заказ асосида чиқарилганини билвосита эътироф этди ва мақола керакли идоралар билан маслаҳатлашиб¸ чоп қилингани"ни билдирди.\nЎзбекистоннинг қўшни Тожикистон билан муносабатлари мустақилликдан бери мураккаблигича қолмоқда.\nМинтақадаги сув ресурсларини тақсимлаш¸ хусусан¸ Душанбе ҳукуматининг Роғун ГЭСи қуриш режаси икки ҳукумат орасига совуқчилик солаëтган асосий омиллардан бири сифатида кўрилади.\nАйни пайтда¸ кузатувчилар¸ қўшнилар ўртасидаги совуқчилик бош манбаси Ислом Каримов ва Имомали Раҳмон ўртасидаги шахсий зиддият¸ деган фикрни ҳам илгари суради.\nЎзбекистон президенти Тошкентда ўтказилган матбуот анжуманларидан бирида ҳокимиятга келгач¸ босар-тусарини билмай қолган Имомали Раҳмонга “кимнинг танкларида ҳукумат биносига кириб келганини унутмаслик”ни тавсия қилган эди.\nЖорий ой бошида Францияда чиқадиган “Le Point” журнали Тожикистон президенти Имомали Раҳмоннинг Самарқанд устида ўзбекистонлик ҳамкасби Ислом Каримов билан муштлашишгача боргани ҳақидаги бир неча йил олдин қилган очиқламасини эълон қилди.\nФранцуз нашрига кўра, 2009 йилда Раҳмон матбуот учун бўлмаган, лекин журналистлар ҳам таклиф этилган учрашувдаги чиқишида:\nТожикистон биринчи оиласи ва Раҳмон яқинлари-юртдошларининг халқни қашшоқлаштириб¸ мамлакатни таназзулга тортаëтгани ҳақидаги Жиззах газетасидаги мақола Имомали Раҳмон келаси ой Шанхай ҳамкорлик ташкилоти саммитида қатнашиши учун Тошкентга келиши арафасида чоп этилди.


Геология соҳасини халқаро талаблар асосида ривожлантириш бўйича вазифалар белгиланди - Халқ сўзи\n09:37 02 Июль 2019 Сиёсат\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 1 июль куни геология соҳасини янада ривожлантириш, геологик қидирув ва қазиб олишни кенгайтириш масалаларига бағишланган йиғилиш ўтказди.\nМамлакатимизда саноатлаштириш мумкин бўлган 73 турдаги фойдали қазилма захирасига эга 2 мингдан зиёд кон бор. Шундан 437 таси ўзлаштирилмаган. Янги истиқболли конларни ўрганиш етарли даражада эмас. Қидирув ишларига жалб қилинаётган техникаларнинг 70 фоизи эскирган.\nСоҳага инвестициялар жалб қилиб, қайта ишлашни йўлга қўйиш ишлари ҳам сустлиги қайд этилди. Бугунги кунда 111 та истиқболли коннинг атиги 14 тасида тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар иштирокида 39 миллион долларлик 6 та лойиҳа амалга оширилмоқда, холос.\nЙиғилишда геологоразведка ва қазиб олиш ишлари учун белгиланган солиқ ставкаларини оптималлаштириш, бюджет маблағлари самарадорлигини ошириш, тармоққа хусусий инвестицияларни кенг жалб қилиш бўйича вазифалар белгиланди.\nГеология-қидирув ишларини молиялаштириш тизимини ислоҳ қилиш, хорижий экспертларни жалб этиб, энг илғор тажрибаларни амалиётга жорий қилиш зарурлиги таъкидланди. 2020-2021 йилларга мўлжалланган мутлақо янги форматдаги қидирув ишлари дастурини шакллантириш, соҳанинг моддий-техник базасини янгилаш бўйича топшириқлар берилди.\nМинерал хомашё базасини халқаро стандартлар асосида баҳолаш, жумладан, конлар захираларини JORC кодекси талаблари асосида ҳисоблаш ва маълумотлар очиқлигини таъминлаш муҳимлиги қайд этилди.\nИнвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Давлат геология ва минерал ресурслар қўмитасига янги инвестиция лойиҳалари портфелини шакллантириш ҳамда уларни ўз веб-сайтларига жойлаштириш, хорижда бизнес тадбирлар ва роуд-шоулар ташкиллаштириш орқали салоҳиятли инвесторларни жалб қилиш вазифаси қўйилди.\nВолфьрам, графит каби талаб юқори хомашёлар бўйича инвестиция жалб қилиб, камида 20 та лойиҳани амалга ошириш юзасидан топшириқ берилди.\nСоҳадаги бугунги ҳолат ва йиғилишда қўйилган вазифалар юзасидан мутасаддилар ахборот берди.


Бош саҳифа Илм ва фанАдабиётЖаббор Эшонқул. Эпосдан романгача\nКейинги ўн йил ичида шунчалик кўп роман чоп этилдики, бу китобхонларни ҳам, адабиётшуносларни ҳам бир оз шошириб қўйди. Энг ачинарлиси, сохта кечинма, майда маиший масалаларни атайлаб шишириб, уч-тўрт юз бетга келтириб ёки кичик бир ҳикояга арзигулик кечинма тасвирланган тўрт-беш саҳифалик қораламани «роман» деб эълон қилаётганлар ҳам учрамоқда.\nТўғри, адабиётшуносларимиз бу «роман»ларга ҳам ўз муносабатини билдираяпти, ҳатто уларнинг айримларига “улкан воқеа” сифатида баҳо беришаяпти. Бироқ бу баҳолар қанчалик тўғри ва холис? Ваҳоланки, бу романларни ўқиганда қониқиш ёхуд оддийгина ҳаяжонланиш у ёқда турсин, уларни «роман» деб чоп этган ёзувчига ҳам, кўкка кўтариб мақтаб, тақриз ёзган адабиётшуносга ҳам таассуф қиласан, холос.\nБиз қайси асосга кўра насрий асарнинг жанрини белгилашимиз лозим? Ҳажмига кўрами ёки бошқа хусусиятларига қарабми?\nНега Николай Гоголь ўзининг машҳур “Ўлик жонлар”ини роман эмас, поэма деб атади? Ёки романнинг юки бўлган, унга қўйиладиган талабларга ҳар томонлама жавоб бера оладиган “Саодат соҳили” қиссасини муаллиф роман, катта бир қиссанинг юки бўлган “Дашту далаларда” ҳикоясини ёзувчи қисса деб чоп этмади? Таниқли адибларимизнинг бундай камтарлиги “роман”чи қаламкашлар учун ибрат бўлиши керак эмасми?!\nАдабиётшунос олимлар томонидан кўплаб изланишлар олиб борилганига қарамай, роман қандай жанр, деган саволга ҳануз тўла-тўкис жавоб берилгани йўҳ. Адабиёт назарияси билимдонлари А.Вселовский, М.Бахтин, М. Шродер ва бошқалар бу жанр Европа учун “ўгай”лигини урғулашади. Ортега и-Гассет эса романга ўз умрини яшаб бўлган жанр сифатида қарайди.\nАйрим адабиётшунос олимлар романнинг юзага келиш тарихи ҳақида фикр юритиб, эпос юқори табақа вакилларининг, роман эса қуйи табақа вакилларининг эстетик эҳтиёжлари асосида ёзилган, деган фикрни билдирадилар. Бошқача айтадиган бўлсак, «Алпомиш», «Гўрўғли» каби эпик ижод намуналари, романдан фарқли ўлароқ, бой-зодагонларнинг эстетик талабларини қондириш учун юзага келган ва бу асарларда уларнинг орзу-умидлари куйланган эмиш.\nБундай чалкашлик фикрларнинг илдизлари Ғарб адабиётшуносларининг қарашларига бориб тақалади. Ғарблик олимларнинг бу каби чалкаш фикрлари кейинчалик рус ва бошқа халқлар адабиётшуносларининг ишларига ҳам кўчиб ўтган. Оқибатда адабиётшуносликда романни эпосга қарама-қарши қўйиш, романни қуйи қатлам эҳтиёжи асосида пайдо бўлган бадиий жанр деб баҳолаш қатъий фикрга айланди.\nАслида «роман» атамаси ўрта асрларда юзага келди. Бунга қадар Ғарбда ҳар қандай санъат асари ўша пайтгача урф бўлган лотин тилида ёзилган. Дастлабки тажриба сифатида роман тилларида ёзилган бадиий асарлар “роман” номи билан машҳур бўла бошлаган. Лотин тилида илгари ёзилган бадиий асарлардан фарқлаш учун бу асарларни «conte roman» – роман тилида ёзилган қисса, ҳикоя деб аташган. Бу ўринда «conte» сўзига изоҳ бериб ўтиш зарур. Ушбу ўринда роман, яъни айнан бирор-бир эпик асар эмас, балки асарнинг роман тилидаги қисқа бир шакли, иккиламчи ҳолати ҳақида сўз кетаяпти. Изоҳда ҳам айнан роман эмас, балки унинг қисса, ҳикоя эканлиги ойдинлашаяпти. Кейинчалик эса бу сўзнинг асл маъноси унутилиб, насрда ёзилган ҳар қандай йирик бадиий асар роман деб атала бошланди. XVII-XIX асрга келиб эса роман энг етакчи жанрга айланди. Орадан шунча вақт ўтганига қарамай, бу жанрга берилаётган тавсифлар ягона хулосага, таърифга олиб келгани йўқ.\nҒарбда эпик санъат сўна бошлагани боис бу турдаги ижод намуналари фақат тарихий мавзуда бўлади, деб тушинилган. Ваҳоланки, туркий халқлар эпик ижод намуналари қаҳрамонлик, жанговор, тарихий ва китобий достонлардан иборат эканини яхши биламиз. Қаҳрамонлик достонларидаги сюжет, мотив ранг-баранглигини кузатамиз. Қолаверса, Ғарб эпик ижод намуналарининг якуни кўпинча фожеали бўлса, биздаги достонларнинг аксарияти яхшилик, эзгуликнинг тантанаси билан якун топади. Албатта, ҳар бир жанрнинг юзага келиши жамиятдаги ўзгаришлар ва бунинг натижасида инсонлар тафаккурида юз берадиган эврилишлар билан боғлиқ.\nУмуман, бадиий сўз санъати намуналари қадимдан учта катта: эпос, лирика, драма турларига ажратиб келинган. Буни Аристотелдан анча илгарироқ Суқрот урғулаган бўлса-да, «Поэтика»да бу фикр янада чуқур асосланиб, маълум бир тизим ҳолатига келтирилди ва орадан шунча вақт ўтганига қарамай адабиётшуносликда Аристотелнинг қарашларига суяниб келинмоқда. Шунингдек, тадқиқотчи олимлар, жумладан, А.Вселовский ҳам адабий турлар қадим замонларда маросим қўшиқларидан келиб чиққанини урғулайди. Демак, бадиий санъатнинг асоси фольклорда экан, кейинчалик юзага келган ҳар қандай жанрни фольклор намуналарига қарама-қарши қўйиш, умумхалққа тегишли маънавий мулкни муайян бир табақа эҳтиёжи билан боғлаш мантиқсизликдир.\nМаълум бир даврда устувор бўлган қонуниятлар бошқа бир даврда сусайиши, унутилиши, ўрнига янгилари келиши мумкин. Шундай экан, янги даврда эпос ижрочилари билан бир қаторда янги ижодкорларнинг майдонга келиши ҳаётий зарурат эди. Бироқ бу дегани эпик ижод тамоман унутилди, унинг ўрнини роман эгаллади, роман ўз-ўзидан пайдо бўлган, бадиий адабиётда эпоснинг инкори ўлароқ юзага келган мутлақо янги ҳодиса, дейиш тўғри эмас. Роман эпосдан андоза олган ҳолда, унга тақлид ўлароқ юзага келди. Бироқ энг муҳими, бу жанр биз учун тамомила бегона ёхуд том маънода кутилмаган бир янгилик эмас.\nРоманнинг эпосдан фарқли томони бу оғзаки эмас, ёзма қонуниятлар асосида яратилишида ҳамда урғу асар ёзилаётган замон воқелигига қаратилишидадир. Маълумки, ҳар қандай эпик ижоди намунаси ҳеч бўлмаганда бир ёки икки авлод томонидан оғзаки ижрода куйланган бўлиши шарт. Бироқ шундай эпос намуналари ҳам борки, улар фақат бир бахши репертуарида учрайди. Шундай экан, эпосда фақат олис ўтмиш воқелиги акс этган бўлиши шарт, деган тушунча ҳам ўзини оқламайди.\nМ.Бахтин фикрича, фақат романгагина хос деб урғулаган кўп қатламлилик, замон ва маконга муносабат масалаларини бемалол эпик ижод намуналарига ҳам тадбиқ этиш мумкин. Умуман, романнинг европа адабиёти учун «ўгай»лигини кўпгина адабиётшунослар тан олишади. Бу «ўгай»лик нималарда кўринади?\nРоман аслида Европада эпосга тақлид, унинг замонавий кўриниши сифатида юзага келган. Бироқ роман урф бўлганда Европада эпик ижод деярли сўниб бўлган эди. Бу масаланинг бир томони. Иккинчи томони эса, адабиётшунослар, хусусан, Ғарб адабиётшунослиги ўз қарашларини исботлаш учун биринчи навбатда юнон адабиётига, хусусан, Гомер ижодига суянган.\nЎтган асрнинг иккинчи ярмига келиб Гомернинг шоир эмас, бахши бўлгани, у яратган «Илиада» ва «Одиссия» достонлари оғзаки ижод намунаси экани фанда ойдинлашди. Бу янгилик хорижда қанчалик шов-шувларга сабаб бўлмасин, хорижлик адабиётшунослар Гомер ижодига суяниб чиқарган хулосаларини қайта кўриб чиққанлари йўқ. Бу, жумладан, роман жанрига ҳам тааллуқлидир.\nАтоқли адибимиз Абдулла Қодирий: «Модомики, биз янги даврга оёқ қўйдик, бас, биз ҳар қандай йўсинда ҳам шу янги даврнинг янгиликлари кетидан эргашишимиз ва шунга ўхшаш достончилик, рўмончилик ва ҳикоячиликларда ҳам янгаришға, халқимизни шу замоннинг «Тоҳир ва Зуҳра»лари, «Чор дарвеш»лари, «Фарҳод-Ширин» ва «Баҳромгўр»лари билан таништиришка ўзимизда мажбурият ҳис этамиз», деб ёзганди.\nБир қарашда адиб бу гапларни камтарлик маъносида айтгандай туюлади. Бироқ роман жанрининг келиб чиқиши тарихига назар ташлайдиган бўлсак, адиб сўзлари чин ҳақиқат экани англашилади.\nРоман жанри тарихида из қолдирган Ф.Рабленинг «Гаргантюа ва Пантагрюэл»ини оламизми ёки Ж.Свифтнинг «Гулливернинг саёҳатлари», Д.Дефонинг «Робинзон Крузо»сини оламизми — барчасида эпосга тақлидни кўрамиз. Зеро, Гегелнинг романда воқеликнинг эпик тасвири бўлиши шартлигини урғулаши, В.Белинский «роман шахс ҳаётининг эпоси»дир, деган хулосага келиши бежиз эмас. Роман жанри эпосга тақлид ўлароқ пайдо бўлиб, мустақил жанр сифатида шаклланиш жараёнида ҳамда бугунги ҳолатида ҳам (Жойс, Маркес асарларида мисолида) фольклордан узоқлашмаган, айниқса, янгича ижод тамойиллари асосида фольклорга яқинлашган. Шу боисдан ҳам бир қатор хорижлик олимлар халқ достонларига нисбатан “роман” атамасини қўллашади. Роман билан достоннинг фарқига боришмагани учун эмас, балки ҳар иккала жанр хусусиятларини ўрганиб, Европа ўқувчиларга тушунарли бўлиши учун айнан шу атамани ишлатишади.\nЮқоридаги фикрлардан келиб чиқиб, романга қисқача шундай таъриф бериш мумкин: роман — мотив ва сюжетлар талқинида кўп қатламлиликка эга, халқ достонларидаги каби воқелик кенг эпик кўлам касб этган, бироқ эпик ижоддан фарқли ўлароқ индивидуал ижодкор томонидан яратилган, турли мураккаб вазиятларда гавдалантирилган қаҳрамонлар характерининг шаклланиш жараёни тасвирланган, ранг-баранг образлар галереяси ҳамда наср ёки назмда ўзига хос услуб ҳамда бадиий тасвир воситалари билан ажралиб турувчи ёзма ижод намунаси. Албатта, бу ҳам сўнгги таъриф бўлолмайди. Энг муҳими, романга таъриф берилар экан, уни эпосга қарама-қарши қўймасдан, бадиийлик мезонларидан келиб чиққан ҳолда ёндошмоқ лозим.\nРоманни қисса ёки ҳикоядан фарқлантириб турадиган асосий жиҳат бу — халқ достонларига хос бўлган эпик кўлам. Мотив ва сюжетлар қурилиши, воқеа баёни, образлар талқинида ҳам ана шу эпик кўлам сезилиб туриши шарт. Бирор бир асарда ана шу яхлит эпик кўлам йўқ экан, ҳажми қанчалик катта бўлишидан қатъи назар, уни роман деб атай олмаймиз. Қиссада эса эпик кўлам маълум даражада чегараланган. Бу чегараланиш воқеалар талқини, қаҳрамонлар тавсифида ҳам ўз аксини топган бўлади. Ҳикояда эса қаҳрамоннинг маълум бир вақт ёхуд вазиятдаги ҳолати, кечинмалари ўз аксини топади. Эпик кўлам ҳикоядан талаб этилмайди.\nРоманга хос тафаккур, тил, услуб, қаҳрамон ва характерлар талқини ҳамда энг муҳими, воқеликни поэтик идрок этишда эпик кўлам бўлмас экан ҳар қандай «салмоқли» қоралама роман талабига жавоб бермайди. Роман жанри эпос каби халқнинг тарихи, тақдири, тафаккур тарихи билан бевосита алоқадордир.\nАлбатта, биргина мақолада роман жанри билан боғлиқ масалаларга тўла-тўкис ойдинлик киритиш мушкул. Шунинг учун кейинги мақолаларимизда романда эпик кўлам ва воқелик, характерлар талқини, мазкур жанрда услуб, замон ва макон муаммоси, тил ва бадиият масалаларини имкон қадар ёритишга ҳаракат қиламиз.\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетаси, 2014 йил 24-сон\n← Аввалги Аввалги Антон Чехов. Ионич (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Антон Чехов. Уйқу истаги (ҳикоя)


Онлайн аукционда сотиб олинган объект ҳокимликнинг даъвоси билан қайтариб олинадиган бўлиб турибди. Ҳокимлик ҳимоясидаги кўзга кўринмас “тадбиркор”лар масалани ҳал қилишда судларга таъсир ўтказаётган бўлиши мумкин.\nАсака туманлараро иқтисодий судининг 2020 йил 6 январдаги ҳал қилув қарорига асосан, “Асака парранда” МЧЖ банкрот деб эътироф этилиб, корхонани тугатишга доир иш юритув бошланади.\nСуд бошқарувчисининг сўровига жавобан Давлат активларини бошқариш агентлиги Андижон вилоят бошқармаси “Асака парранда” МЧЖ балансида инфратузилма объектлари мавжуд эмаслигини маълум қилади.\nШунга асосан, 2010 йилдан бери корхона мулки бўлиб келган “Ўқчи” сув олиш иншооти кредиторлар рухсати билан очиқ аукцион савдоларига жойлаштирилади ва сотилади.\n2020 йил 26 ноябрда ўтказилган онлайн аукционда Жасурбек Мамаюнусов жами 1 млрд 159 млн сўмга “Асака парранда” МЧЖ балансидаги объектларни сотиб олади. Шу куни унга OA 103-037526-сонли ва OA 103-037514-сонли ғолиблик баённомалари расмийлаштириб берилади.\nЎроқда йўқ, машоқда йўқ, хирмонда ҳозир ҳокимлик\nБанкротлик иши-ю, тугатилаётган корхонага умуман алоқаси бўлмаган Марҳамат туман ҳокимлиги аукционда сотилган сув иншоотини инфратузилма объекти деб ҳисоблаб, кредиторлар йиғилиши қарорини ҳамда “Е-ijro” аукцион ғолиблик баённомасини ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисида судга даъво аризаси киритади.\nФуқаролик ишлари бўйича Асака туманлараро суди 2021 йил 28 июндаги ҳал қилув қарори билан ҳокимлик аризасини тўлиқ қаноатлантириб, кредиторлар йиғилиш қарорини ҳамда “Е-ijro” аукцион ғолиблик баённомасини ҳақиқий эмас деб топади.\nҲал қилув қароридан норози бўлиб, жавобгарлар Мамаюнусов Жасурбек ва “Асака парранда” МЧЖ тугатиш бошқарувчиси апелляция шикояти келтиради. Андижон вилоят суди фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатининг 2021 йил 17 сентябр кунидаги ажрими билан апелляция шикояти қаноатлантиришдан рад этилади.\nЖавобгарлар Олий суднинг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатига кассация шикояти билан мурожаат қилиб, қуйи инстанция судлари қарорларини бекор қилишни сўрайди. Аммо иш олий Олий судда ҳам ўзгаришсиз қолади.\nСудлар нега далилларни инкор қилмоқда?\nСуд қарорларида 2018 йилда Андижон вилояти ҳокимлиги “Ягона буюртмачи хизмати” инжиниринг компанияси буюртмаси асосида Марҳамат тумани Истиқлол массивида жойлашган сув сақлаш иншооти орқали қиймати 3 млрд 108 млн сўм бўлган, 3,16 км узунликдаги ичимлик суви тармоғи қурилгани айтилади. Бу орқали гўёки сув олиш иншоотига давлат томонидан “ўтказиб қўйилгани”га шаъма қилинади.\nБироқ буни қарангки, инжиниринг компаниясининг 2021 йил 27 октябрдаги хатида Марҳамат тумани Истиқлол массивида компания томонидан қурилиш-монтаж ишлари амалга оширилмагани маълум қилинади.\nШунингдек, судлар “Ўқчи” сув олиш иншоотини “Банкротлик тўғрисида”ги қонуннинг 130-моддаси 8-қисмига асосан маҳаллий давлат ҳокимияти органларига топширилиши керак, деб топган. Қонунда қарздорнинг балансида белгиланганидан бошқа мақсадда, шу жумладан тижорат мақсадларида фойдаланиш мумкин бўлмаган ижтимоий ва коммунал инфратузилма объектлари бўлса, қарздор банкрот деб эълон қилинган пайтдан эътиборан бир ойлик муддат ичида улар қолдиқ қиймати бўйича тугатиш бошқарувчиси томонидан маҳаллий давлат ҳокимияти органларига топширилиши белгиланган.\nАммо сув иншооти “Асака парранда” МЧЖ томонидан паррандачилик мақсадида ишлатиб келингани инобатга олинса, уни тижорат мақсадларида фойдаланиш мумкин бўлмаган инфратузилма объекти, дейиш қанчалик тўғри?\nБундан ташқари, Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 18 апрелдаги 188-сонли қарорининг 1-бандида банкротлик тартиботи қўлланилган корхоналар ўз балансидаги инфратузилма объектларини – маҳаллий давлат ҳокимияти органларига Давлат активларини бошқариш агентлиги тақдимномасига кўра топшириши белгиланган. Бу қайси мулк инфратузилма объекти эканини Агентлик аниқлаши кераклигини назарда тутади.\nҚолаверса, Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 17 майдаги 291-сонли қарорида республикада ташкилотларга фойдаланиш учун берилган инфратузилма объектларининг рўйхати келтирилган бўлиб, уларда “Асака парранда” МЧЖга қарашли бўлган “Ўқчи” сув иншооти қайд этилмаган.\nДавлат активларини бошқариш агентлиги Андижон вилоят бошқармаси “Асака парранда” МЧЖ балансида инфратузилма объектлари мавжуд эмаслигини маълум қилганига қарамай, судлар ушбу объектни инфратузилма объекти, деб ҳисоблаётгани ўта баҳсли ва шу билан бирга ғоятда шубҳали масала.\nМурожаатчиларнинг айтишича, суд қарорларини бир томонлама, далилларни инкор қилган ҳолда қабул қилинишига мана шу мулкка эга чиқишни истаётган айрим шахслар ҳокимлик ва судлардан ғайриқонуний тарзда фойдаланмоқда.\nАукциондан мулк сотиб олган тадбиркорнинг судма-суд сарсон қилинаётгани Ўзбекистонда хусусий мулк дахлсизлиги оғриқли нуқталаридан бири бўлиб қолаётганини яна бир бор кўрсатиб турибди.\nҲозирда судларнинг мантиқсиз қарорлари ортидан аросатда қолган тадбиркор бор умидини Олий суднинг такрорий кассация инстанциясига қаратган. Улар албатта адолат қарор топишига умид қилишмоқда.


Виртуал “Фитна” - Fitrat.uz\nБош саҳифа / Мақолалар / Виртуал “Фитна”\nAvgust 23, 2019\tВиртуал “Фитна”da fikr bildirishni o'chirish 117 Кўришлар\nФитна сабабидан инсонлар бир бирлари билан душман бўлиши, унинг оқибатида беқарорликлар, қирғинбарот урушлар келиб чиқиши мумкин.\n“Фитна” сўзи луғатда синов, имтиҳон маъносида келади. Истилоҳда кишиларни диндан қайтариш, динга қарши ҳаракатга чорлаш фитна саналади. Фитна оғир гуноҳ. Инсоннинг имон – эътиқоди, ибодат қилиши, унинг инсоний фазилатларини рўёбга чиқаришга тўғаноқ ёки синов бўладиган нарсалар ҳам фитна ҳисобланади.\nҲозирги кунда бузғунчи гуруҳлар маълум доираларда дин ниқобидан фойдаланиб, ҳамма ерда фисқу-фасод уруғини сочмоқда. Мазкур фирқа ва оқимларнинг мусулмонлар бирлиги ва эътиқоди мусаффолигига қарши қаратилган ҳуружи авж олди, турли террорчилик ва бузғунчилик ҳаракатлари содир этилмоқда. Ўз мақсадлари йўлида усталик билан фойдаланмоқдалар.\nМаълумки, тунда ёритқич қаёқни кўрсатса, одамлар ўша ёққа қарайди. Одамларнинг қаёққа қараб, нимани кўришлари уни тутган кишининг хоҳишига боғлиқ бўлиб қолади.\nҲозирги кунда инсонларга ўрнашиб олган ижтимоий тармоқларга тобелик ёшларнинг кундузларини “беҳуда тафаккур тунларига” айлантирди. “Фасебоок”, “Тwиттер”, “Телеграм” ва бошқа минглаб ижтимоий тармоқлар ўз сегменти (қавми)ни ажратиб олгач, уларнинг хулқларига ҳам эгалик қилишга ўтади. Нимани кўриш, эшитиш, қандай кийиниш, ташқи кўринишда кимга тақлид қилиш, қачон ва қаерда шай бўлишни ўргатмоқда.\nТом маънода кимларнидир масофадан туриб бошқармоқда.\nГлобал тармоқларда инсон маънавияти ва ахлоқига бутунлай ёт бўлган ва энг хатарли иллатларни ўз ичига олган “Оммавий маданиятни” сингдиришга уриниш кучаймоқда. Ёшларни худбин ва лоқайд кимсаларга айлантириш, ахлоқий бузуқлик ва зўравонликни тарғиб қилиш, бир жинсли никоҳ, зино, гиёҳвандлик, оилани муқаддас деб билмаслик, кўнгил истаган ишларни қилиш орқали “эркин бўлиш” каби зарарли иллатларни ёйишни асосий мақсад қилиб олган бу “маданият” жамиятдаги маънавий ҳаётни издан чиқаради, ёшлар ахлоқига жиддий таъсир кўрсатади.\nБундан бир аср муқаддам атоқли ўзбек маърифатпарвари Абдурауф Фитрат: “Кимки болаларни бадахлоқ қилиб тарбия этса, инсониятга катта душманлик қилган бўлади”, деган эди.\nҲозир зулм ва истеъдод, террор ва бузғунчиликлар, ахлоқсизлик ва маънавий инқирозлар ҳар қачонгидан хатарли тус олмоқда. Ёшлар бундай шароитларда ҳар қачонгидан ҳушёр ва огоҳ бўлишлари, дўст киму, душман кимлигини яхши ажрата олишлари, ғанимлар фитнасига учрамасликлари, ёвуз кучлар қўлида қўғирчоқ бўлиб, диндошлари, миллатдошлари қотилига айланмасликлари зарур.\nХулоса ўрнида таъкидлаш зарурки, бугунги кунни интернетсиз тасавур қилиш қийин. Интернет узоғимизни яқин, оғиримизни енгил қилмоқда. Аммо аксарият ёшлар интернетни ҳамон беҳуда вақт сарфланадиган чексиз макон деб тушуниб, ўзининг гулдек умрини хазон қилмоқда. Ҳар бир нарсадан оқилона ва ўз меъёрида фойдаланайлик.\n“Облиқ“ жоме масжиди имом-хатиби Шарофхўжаев Х.\nАввалги 23.08.2019 й. ИЛМ – ИККИ ДУНЁ САОДАТИ\nКейинги Энг гўзал ва хуш МАНЗАРА…


Қашқадарё вилояти мактабгача таълим бошқармаси давлат мактабгача таълим ташкилотларида соғлом овқатлантиришни аутсорсинг усулида ташкил этиш бўйича танлов ғолиблари эълон қилинди. – Бош саҳифа\nБош саҳифа / Фаолият / Эълонлар / Қашқадарё вилояти мактабгача таълим бошқармаси давлат мактабгача таълим ташкилотларида соғлом овқатлантиришни аутсорсинг усулида ташкил этиш бўйича танлов ғолиблари эълон қилинди.\nЮқорида келтирилган топшириқлар ижросини таъминлаш мақсадида Мактабгача таълим вазирлиги томонидан республикада 1 694 та давлат мактабгача таълим ташкилотларида болаларни овқатлантиришни аутсорсинг усулида ташкил этиш учун 370 та лотлар бўйича, хусусан Қашқадарё вилоятида 31 та лотлар (67-97 лотлар) бўйича 165 та давлат мактабгача таълим ташкилотлари учун танлов эълон қилинган.\nТанловда иштирок этиш учун жорий йилнинг 27 август ҳолатига республика бўйича жами 334 нафар, хусусан Қашқадарё вилояти бўйича 21 нафар тадбиркорлар томонидан ҳужжатлар келиб тушган.\nҚашқадарё вилоятида танловга қўйилган 31 та лотлар (67-97 лотлар) бўйича 165 давлат мактабгача таълим ташкилотлари ҳамда танловда иштирок этиш учун ҳужжат тақдим этган 21 нафар тадбиркорлар тўғрисида маълумот берилди.\nҚашқадарё вилояти бўйича танловда қатнашиб ғолиб бо ълганлар билан қуйида танишишингиз мумкин.


Самарқандда ёшлар фестивали доирасида юздан ортиқ тадбир ташкил этилади » Самарқанд вилоят Ахборот ва оммавий коммуникациялар бошқармаси\nСамарқанд вилоят Ахборот ва оммавий коммуникациялар бошқармаси » Янгиликлар » Самарқандда ёшлар фестивали доирасида юздан ортиқ тадбир ташкил этилади\nЖорий йилнинг 11-13 июнь кунлари Самарқандда «Янги Ўзбекистон ёшлари, бирлашайлик!» шиори остида Ёшлар Фестивали бўлиб ўтади. Шу муносабат билан бугун мазкур тадбирни ёритиш масалаларига бағишланган матбуот анжумани ташкил этилди.\nАнжуманда мутасаддилар томонидан Фестиваль доирасида бўлиб ўтадиган барча тадбирлар ҳақида атрофлича маълумот берилди. Жумладан, уч кун давомида 106 та тадбир ўтказилиши режалаштирилгани қайд этилди.\nУч кун давом этадиган фестиваль эртага тонгда Соҳибқирон Амир Темур, Самарқанд тахтида 40 йил ҳукмронлик қилган Мирзо Улуғбек ҳамда ўзбек адабиёти асосчиси Алишер Навоий каби улуғларимиз ҳайкаллари пойига гул қўйиш билан бошланади. Сўнгра Регистон майдонидан бошлаб, университет хиёбони бўйлаб ёшларнинг байрамона юриши бўлади. Регистон майдони - Шоҳи Зинда мажмуаси йўналишида веломарафончилар ўзаро беллашади.\n“Нурафшон” ўйингоҳида футбол мусобақалари, “Ёшлар маркази”да “Қувноқлар ва зукколар” танлови, “Концерт зали”да миллий рақслар, Шарқ халқлари рақслари ва балет рақслари танлови ўтказилади.\nКиберспорт мусобақалари ТАТУ биносида, “Картинг”, “Боулинг” ва муз устида турли ўйинлар Самарқандда яқинда очилган Муз саройида бўлиб ўтади.\nСамарқанд шаҳридаги боғларда ҳаваскорлар ва профессонал санъаткорлар иштирокида концерт, “Ёшлик” истироҳат боғида болажонлар\nучун қўғирчоқ театрлари спектакллари намойиш этилади. Шу куни барча олий ўқув юртларида маданий-маърифий тадбирлар, спорт беллашувлари, турли кўрик-танловлар, концертлар ташкил этилади.\nРегистон майдонида ҳаво шарлари учирилади ва кечқурун Фестивалнинг расман очилиш маросими ҳамда тантанали концерт бўлади.\nФестивалнинг иккинчи кунини “Югуриш марафони” бошлаб беради. Сўнгра “Боғишамол гарден” базмгоҳида шаҳар ва туман ҳокимлари бош бўладиган ёшлар жамоалари ўртасида “Самарқанд тарихи”\nмавзусида “Заковат” интеллектуал ўйини, “Rеgal Palace” меҳмонхонасида Ўзбекистон ёшлари – кеча, бугун ва эртага” мавзусида вилоят ҳокими иштирокида ҳоким ва ёшлар учрашуви бўлиб ўтади.\nҚўшработда бахшилар кўрик-танлови, Нуробод тумани Жарқудуқ қишлоғида “Чўпон отарида суҳбат” деб номланган чорвадор-чўпонлар ва ёш чўпонларнинг гулхан атрофидаги давра суҳбати ўтказилади.\nФестивалнинг учинчи кунида Ургут иқтисодий ҳудудида “Бизнес марафон”, Бўш иш ўринлари ярмаркаси, “Urgaz” корхонасига саёҳат, банклар кўргазмаси ташкил этилади. Оқдарё туманида қўл жанги мусобақалари, Конигил туризм қишлоғида эса, ўша куни ижодий учрашувлар, спорт мусобақалари, хусусан, имконияти чекланган ёшлар иштирокида шахмат ва шашка мусобақалари бўлиб ўтади.\nСамарқанд Халқаро Аэропорти майдонида Ёшлар Фестивалининг тантанали ёпилиши ва гала-концерт дастури бўлиб ўтади.\nУч кун давомида Самарқанд шаҳридаги барча боғларда ва маданият масканларида Самарқандда ижод қилаётган ва таниқли санъаткорлар иштирокида концертлар, турли спорт мусобақалари, кўрик-танловлар, кўнгилочар ўйинлар ташкил этилади. Шаҳарнинг янги бунёд бўлган Қорасув масканининг очиқ майдонида ҳам “Замонавий қўшиқ ва рақс” шоу дастури бўлиб ўтади.\nАҳамиятлиси, барча спорт мусобақалари, кўрик-танловлар ғолиблари муносиб тақдирланади. Ёшлар фестивалини энг кўп ва қизиқарли ёритган ОАВ вакиллари учун ҳам махсус совринлар эълон қилинди.\nСамарқандда бошқарма ва ташкилотлар ишчи-ходимлари вилоят ҳокими кубоги учун беллашади\nAhadbek Safarov Гости 10 июня 2021 23:44\nMalades bizni Jarquduq qishlog'i ham chetda qolmabdi


КЕКСАЛАРДА СОҒЛОМ ОВҚАТЛАНИШ Шунингдек\nГлавная / Шунингдек / КЕКСАЛАРДА СОҒЛОМ ОВҚАТЛАНИШ\nКЕКСАЛАРДА СОҒЛОМ ОВҚАТЛАНИШ\nОила аъзолари томонидан кексаларни парваришлаш, уларга меҳр кўрсатиш ва соғлом турмуш тарзида яшашлари учун шароит яратишлари муҳим аҳамиятга эга. Қарилик даврида таом-ни чайнаш аъзоларида ўзгаришлар кузатилиши сабабли маҳсулотлар танлаш ва уларни кулинар қайта ишлаш усулларига талаб кучаяди.\nСабзавотлар қанд лавлаги, сабзи, ошқовоқ, гул карам, помидор, картошкани пюре ҳолида истеъмол қилиш фойдали. Ҳўл мевалар, жумладан, уларнинг ширин навлари, цитрус, олма ва бошқа мевалар тавсия этилади. Тайёр таомларга таъм бериш мақсадида хушбўй кўкатлардан фойдаланиш маъқул.\nКекса киши кунда 4 марта овқатланиши ва у қуйидагича бўлгани маъқул: нонушта ва кечки овқат оралиғидаги вақт 10 соатдан ошмаслиги керак.\nЁши улуғлар учун овқатланишдаги тавсиялар: гўшт ва балиқ таомларни етарли миқдорда истеъмол қилиш, ёғларнинг асосий қисмини куннинг биринчи ярмида қабул қилиш; меъёридан ортиқ тузли, гўштли ва балиқли таомлар юрак қон-томир ва нафас олиш тизимлари фаолиятига салбий таъсир этиши сабабли уларни кечқурунлари истеъмол қилмаслик; кечки овқатда сутли маҳсулотларни истеъмол қилиш мумкин, чунки уйқу пайтида инсон организмига салбий таъсир этмайди; кўпроқ димланган ва ёғсиз парранда гўштли шўрвалар истеъмол қилишлари мақ-садга мувофиқ.\nХива туман КТМП\n“Саломатлик маркази” олий тоифали валеолог шифокори.\nХива шаҳар КТМП


Пенсионерлардан “хизмат ҳақи” талаб қилаётган Халқ банки ходимлари ҳақми? - UzNews.uz\nПенсионерлардан “хизмат ҳақи” талаб қилаётган Халқ банки ходимлари ҳақми?\nҚарорга асосан, пенсия ва нафақалар етказиб берилганлиги учун Ҳалқ банкига тўланган сумманинг 1 фоизигача хизмат ҳақи тўланиши белгиланган.\nПенсия жамғармаси матбуот хизмати cўнгги вақтларда Халқ банки сайёр кассалар томонидан пенсионерлардан “хизмат ҳақи” талаб этилаётганлиги тўғрисида мурожаатларга муносабат билдирди.\nҚайд этилишича, Халқ банки Тойлоқ тумани филиали ходимлари томонидан “Қўрғонча” маҳалласида яшовчи фуқаро М.Д нинг пенсия миқдоридан ҳар ой “хизмат ҳақи” учун 4 000 сўм чегириб қолаётганлиги аниқланган.\nХудди шундай, Ургут тумани “Ўроқбойжар” маҳалласида яшовчи фуқаро О.О ҳам пенсия пулидан банк ходимлари ҳар ойда 3 000 - 5 000 сўм олиб қолишларини маълум қилган. Фуқаро банк ходимидан нима учун пул олиб қолишини сўраганда банк ходими бу пул “хизмат ҳақи” эканлиги ва уни бензин учун ишлатилишини айтганлиги билдирилган.\n“Албатта, иқтисодий муносабатларга асосланган ҳар қандай жамиятда бажарилган иш ёки сотиб олинган товар учун ҳақ тўланади. Бу қоидалардан ижтимоий таъминот, хусусан пенсия ва нафақаларни фуқароларга етказиш соҳаси ҳам мустасно эмас”, дейилади хабарда.\nЖумладан, Ўзбекистон Республикаси Президентинининг 2017 йил 13 мартдаги “Пенсиялар ва нафақалар тўлаш механизмини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-2826-сон қарорига асосан пенсия ва нафақаларни етказиб берилганлиги учун Ҳалқ банкига тўланган сумманинг 1 фоизигача хизмат ҳақи тўланиши белгиланган.\nЎз навбатида, Халқ банкининг фуқароларга пенсия ва нафақаларни етказиш бўйича кўрсатаётган хизматларига Пенсия жамғармаси томонидан ҳар ойда хизмат ҳақи тўлаб келинаётганлигини маълум қиламиз.\n“Юқоридагиларга мувофиқ, жойларда пенсия ва нафақаларни етказишда хизмат ҳақи талаб этиш, тўлиқ миқдорда берилмаслик ёки тўловлардан бошқа чегирмалар амалга ошириш таъқиқланганлигини маълум қилган ҳолда, бундай ҳолат аниқланса фуқаролардан Пенсия жамғармасининг 1140 рақамли “Ишонч телефони”га мурожаат қилишларини сўраймиз” дейилади муносабатда.


ДИННИ НИҚОБ ҚИЛГАНЛАРНИНГ ҚИСМАТИ — Zamaxshariy.uz\n11 октября, 2018 admin Без рубрики\nБугунги кунда Ислом ниқоби остида фаолият кўрсатаётган террорчилик ҳаракатларининг Ислом динига ҳеч қандай алоқаси йўқ. Чунки тинчлик, инсонпарварлик ва раҳм-шафқат дини бўлган ислом ҳеч қачон зўравонликни, бировлар жонига қасд қилишни, адолатсизликни тарғиб қилмаган, қилмайди ҳам. Қуръони каримда шундай дейилади: «Бирор жонни ўлдирмаган ёки Ерда (бузғунчилик ва қароқчилик каби) фасод ишларни қилмаган инсонни ўлдирган кимса худди бутун инсониятни ўлдирган кабидир» (Моида сураси, 32-оят), «Ким бир мўминни ўлдирса, унинг жазоси жаҳаннамда абадий қолишдир» (Нисо сураси, 93-оят). Ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Ким ўз биродарига темир парчаси ила ишора қилса ҳам, фаришталар (ўшани қўймагунча) уни лаънатлаб турадилар. Агар ўша ўзининг ота-она бир ака-укаси бўлса ҳам», деганлар (Имом Муслим ва Имом Термизий ривояти). Ислом дини ҳар қандай шароитда ҳам экстремистик ва террорчилик каби кескин ҳаракатларни амалга оширишга рухсат бермайди. Унинг таълимотига кўра, ноҳақ қон тўкилиши кимнинг қони бўлишидан қатъи назар, энг оғир гуноҳ ҳисобланиб, унинг жазоси ҳам оғир экани маълум.\nШуни алоҳида таъкидлаш лозимки, хозирги кунда юртимиздан ҳам кўп ёшлар илмсизлиги туфайли бундайлар сафига адашиб кириб қолмоқда. Динни ниқоб қилганлар уларнинг онгларига ўзларининг разил, ғаразли ғояларини сингдириб, жирканч ишларини амалга оширмоқда. Муқаддас динимиз арконларини аҳмақона фикрлари билан талқин қилмоқда. Ҳаттоки бу разил кимсалар бегуноҳ инсонларнинг умрига ҳам зомин бўлмоқда.\nАллоҳ таоло Қуръони каримда: “Шунингдек, ўзларингизни (бир-бирингизни) нохақ ўлдирманг! Албатта, Аллоҳ сизларга раҳм-шафқатлидир” деб марҳамат қилган (Нисо сураси, 29-оят).\nИслом динида, ҳатто ёв билан жанг қилиш асносида ҳам инсоф, адолат ва инсонпарварлик қоидаларига риоя қилишга буюрилади. Ҳаддан ошиш, тажовузкорлик ва зўровонлик қаттиқ қораланади.\n«Шаҳидлик камари» деган сўз бидъатчилар томонидан ишлаб чиқилган уйдирма сўз бўлиб, бундай атамага шариат таълимотида ҳеч қандай ўрин йўқ. Портловчи моддаларни ўз белига боғлаб, ваҳшиёна жиноятларни содир қилишга шайланган одам исломият ва инсониятга қарши жиноят воситасини белига боғлаган бўлади. Қотиллик қуроли ва жиноят воситаси бўлмиш портовчи белбоғини ҳеч қачон шаҳидлик аломати деб ҳисоблаш мумкин эмас. Жиноят қуроли жиноятчини азим ва кечириб бўлмайдиган гуноҳ ботқоғига чўктиради ва шаҳидликнинг олий исломий даражасига қарши туради.\nБу атама аввал таъкидлаганимиздек, бидъатчиларнинг ишлаб чиққан асоссиз, ёлғон, уйдирма, шариатга қарши атамалардан бошқа нарса эмас. Ваҳоланки, Пайғамбаримиз (алайҳиссалом): «Кимки бир мўмин-мусулмонни қасддан ўлдирса, ўз жойини жаҳаннамдан белгилаб қўйсин», дея марҳамат қилганлар.\nДин номидан иш кўраётган турли адашган оқим тарафдорлари кечириб бўлмайдиган ишлари билан бутун дунёдаги мусулмонлар номига доғ тушираётгани, муқаддас Ислом динимиз ҳақида ёмон тасаввур уйғотаётгани ҳеч кимга сир эмас. Улар шубҳасиз жоҳил кимсалардир.\nБиз илм аҳли халқимизга ёт ғояларнинг асл юзини, ғаразли мақсадларини очиб беришимиз, жаҳолатга қарши маърифат билан курашишда бардавом бўлишимиз лозим.\nХХ аср якуни инсоният тарихида терроризм, диний экстремизм, ақидапарастлик, мутаассиблик каби иллатлар билан алоҳида ўрин эгаллади. Терроризмни бирор миллат ёки динга нисбат бериш, талқин этиш мутлақо нотўғри. Зеро, терроризмни ҳеч қайси дин, ҳеч қайси миллат оқламайди. У кимнинг ва ниманинг номидан содир этилишидан қатъи назар, уни амалга оширувчи шахс жавобгар ҳисобланиб, тегишли жазога тортилиши шарт.\nАқидапарастлик, бузғунчилик бугунги кунда пайдо бўлган долзарб масала эмас, бу муаммога буюк алломалар ҳам кўп мурожаат этиб, унинг салбий оқибатларига ҳуқуқий жиҳатдан баҳо бериб келганлар. Жумладан, буюк аждодларимиздан бири бўлган Муҳаммад ибн Маҳмуд Уструшаний милодий 1228 (ҳижрий 625) йили ёзган “Китоб ал-фусул” асарида боғийлар, яъни бузғунчи, давлат ва жамиятга қарши чиққанлар хусусида кенг фикр юритган.\nБиринчи Президентимиз И.А.Каримов айтганларидек, бугунги кунда юртимизда яшаётган ҳар қайси инсон, ҳар бир мусулмон дунёда нима бўлаётганидан хабардор бўлиб, хавф-хатарлардан огоҳ бўлиб, уларнинг олдини олиш, бартараф этиш учун, тинчлик ва осойишталикни мустаҳкамлаш йўлида курашиб яшаши зарурлигини ҳаётнинг ўзи талаб этмоқда.\nШундай экан, ким бўлишимиз ва қандай мавқега эга бўлишимиздан қатъи назар, ҳар биримизнинг вазифамиз экстремизм ва терроризмнинг қабиҳ ва ғаразли мақсадини халқимиз, айниқса ёшларимиз орасида тинимсиз фош қилиш асосида огоҳликка чақиришдан иборат.


ГАНГА ДАРЁСИДАН ОМОН ҚОЛГАН ЗОТ - UzTV New York, Inc.\nГАНГА ДАРЁСИДАН ОМОН ҚОЛГАН ЗОТ\n02/07/2014 | Filed under: CULTURE,UZ TV NEWS | Posted by: "Uzbekny" muxbiri\nҲазрати Навоий бобомиз ўзининг асарларида таъкидлаганидек, ота-онанинг фарзанд олдидаги асосий бурчларидан бири уларга яхши ном, исм қўйишдир. Токи бола улғайиб, ўзининг исми билан чақиришларидан ҳижолат чекмасин, ранжимасин.\nШунинг учун шоҳ ва шоир, буюк саркарда Заҳириддин Муҳаммад Бобур ҳам исмига монанд шерюрак бўлиб улғайган. Подшоҳ ва саркарда сифатида бутун мамлакатлар ҳаётида юз берган шиддатли курашлар ва кескин бурилишларни бошдан кечирган. Бобур Мирзо ўз даври ва ўз муҳитидан баланд турган маърифатли сиймо ва ҳақиқат учун курашувчи ботир шахс бўлганлиги учун подшоҳлик унга роҳатдан кўра кўпроқ азоб-у уқубат келтирди. Буни Бобурнинг қуйидаги шеърида кўриш мумкин:\nЮз жавру ситам кўрган,\nМинг меҳнату ғам кўрган,\nОсойише кам кўрган\nМендек яна бир борму?!\nОлмос қирраларидай нур сочиб турган бу сўзлар Бобурнинг дунёга асрларда бир келадиган ноёб сиймо эканлигидан далолат беради. Чунки у шунча даҳшатларни, шунча кулфат-у фалокатларни бошдан кечирганига қарамай, ўзидаги энг яхши фазилатларни йўқотмади, унга табиат берган улуғ истеъдодни беҳуда ҳайф қилмади., балки тенгсиз меҳнатсеварлик ва фидокорлик билан улуғ давлат барпо этди ва ўлмас асарлар ёзиб қолдирди. Бобур Мирзонинг маънавий ва жисмоний жиҳатдан комил инсон бўлганини Уилям Эрскин жуда кўп ишонарли далиллар билан кўрсатиб беради:\n“Бобур ўткир мерган ва қиличбоз эди. Унинг гавдаси шу даражада бақувват эдики, баъзан ҳар иккала қўлтиғига икки навкарни қисиб олиб, Агра қалъаси девори устида юрарди ва шу аҳволда йўлида учраган тўсиқлардан ўтарди”.\nБу паҳлавонлик Бобур Мирзога бобокалони Амир Темурдан ирсий мерос бўлиб ўтган деб ҳисоблаш мумкин. Чунки ёшлигида Ҳиндикуш тоғининг Кўтали Заррин деган хатарли довонидан қиш кунида бир ҳафта тинимсиз қор тепиб йўл очган пайтларида кўпчилик беку навкарлар ҳолдан тойганда ҳам Бобур Мирзо чарчамас экан.\nУмрида кўп хатарли онларни бошдан кечирган Бобур Мирзо Ганга бўйида отаси Умаршайх Мирзога ўхшаб жардан дарёга қулаб тушиши мумкин бўлган ҳодисани “Бобурнома” асарида кундалик жўн ҳолатга ўхшатиб ҳикоя қилади. Жангларда отга ўқ тегиб йиқилган пайтлари кўп бўлади. Бундай пайтда йиқилган отнинг тагида қолиб майиб бўлмаслик учун яхши чавандоз от йиқилиб улгурмасдан олдин чаққонлик билан эгардан сакраб тушиб, ўзини бир четга олади. Мана шундай сакрашларда катта тажриба оширган Бобур Мирзо жар учган жойдан дарҳол ўзини четга олиб улгургани учун отни ҳам ўлимдан қутқаради, ўзини ҳам.\nПаҳлавонлик бундан ортиқ бўлмас! Унинг руҳидаги қудрат, қалбидаги куч, истеъдодига хос даҳо жисмидаги паҳлавонликка нисбатан неча карра зўр бўлганини ёзган асарларига ва умр бўйи кўрсатган маънавий жасоратларига қараб тасаввур этиш мумкин.


Тўғри, ҳар қандай киши истаган мавзуси юзасидан фикр билдиришга ҳақли. Аммо бу мавзу атрофида ёлғон, ҳақиқатга мутлақо тўғри келмайдиган ахборотлар ҳам тарқатилмоқда. Бу эса жамоатчиликда турли янглиш фикрлар уйғонишига сабаб бўлмоқда.\nБугун лотин алифбоси ислоҳоти ҳақида 10та миф ҳақида гаплашамиз. Маълумотлар сизга мавзу борасида тўғри хулоса чиқаришга ёрдам қилади.\n1-миф: «Яна янги алифбо қабул қилинмоқда...»\nБу борада атама ва талқинлар нотўғри қўлланмоқда. Масалан, лотин ёзуви атамаси ўрнида лотин тили, алифбо ислоҳи ифодаси ўрнида алифбони янгилаш каби.\nАслида алифбо янгиланмаяпти, фақат такомиллаштирилмоқда. Кимдир эмас, бу иш устида юздан ортиқ филолог-олимлар икки йилдан зиёд меҳнат қилишди. Олимлар жаҳон ва маҳаллий тажрибадан келиб чиқиб, алифбони қулайлаштирмоқда.\nАхир, шундоғам қулайлик учун «o‘» ҳарфи ўрнига «6» сонини, «sh» ҳарфи ўрнига «w» (даблю) ҳарфини, «ch» ҳарфи ўрнига «4» сонини ёзиб юрган ёшлар камми?\nҚолаверса, такомиллаштирилаётган ҳарфлар ҳатто алмаштирилмаяпти, диграфли ҳарфларнинг бир белгиси олиб ташланяпти, холос. «O‘» вa «G‘» ҳарфлари эса ёзма кўриниши қандай бўлса, босма шакли ҳам шу кўринишга келтирилмоқда. Қолган 25та ҳарф эса қандай бўлса, шундайлигича қолмоқда.\n2-миф: Алифбо ўзгарса, миллионлаб китоблар, дарсликлар ҳам қайтадан чоп этилади.\nЙўқ, барча китобларни қайта нашр этишга ҳожат йўқ.\nИслоҳ қилинаётган алифбода фақат янги чоп этиладиган китоб, газета ва журналлар нашр этилади. Чунки ислоҳ қилинаётган ҳарфлар таклиф этилаётганларидан тубдан фарқ қилмайди. Эскиларини ҳам бемалол ўқиш мумкин.\nҲозир онлайн китоблар тобора оммалашмоқда. Эски онлайн китобларни янги имлога ўтказиш эса унчалик қийин иш эмас.\n3-миф: Республика бўйлаб барча пешлавҳалар, жой номлари қайтадан ясалади.\nБарча жой номлари эмас, фақат Õ Ñ Ğ Ş Ç ҳарфлари иштирок этган жойларда ўзгаради. Масалан, Тошкент, Чирчиқ, Қашқадарё жой номларининг ёзилиши ўзгаради, Андижон, Наманган, Бухоро ва Самарқандда эса ўзгармайди.\nПешлавҳаларда ҳам шу. Фақат алмашаётган ҳарфлар иштирок этганлари ўзгартирилади.\n4-миф: Барча ҳужжатлар қайтадан чоп этилади ва алмаштирилади.\nФақат янги чоп этилаётган ҳужжатлар ўзгараётган имлода нашр қилинади. Эскилари муддати тугагунча амалда бўлаверади. Масалан, аввал берилган туғилганлик тўғрисидаги гувоҳнома, диплом каби ҳужжатларни ўзгартиришга асло ҳожат йўқ.\nКириллчадан лотинчага ўтилгач, барча ҳужжатлар дарҳол бекор бўлгани йўқ. Секин-аста муддати келганда босқичма-босқич янгиланиб борилди. Бунда ҳам худди шундай бўлади.\n5-миф: Пулни қайта чоп этишга тўғри келади.\nЙўқ, пулни қайта чоп этишга ҳожат йўқ. Фақат янги чоп этилиб, муомалага киритиладиган пуллар тузатилган имлода босилади. Эскилари яроқлилик муддатига қараб йиғиштириб олинаверади. Масалан, ёзувлари кириллчада бўлган 1000 сўмлик купюра ҳамон амалда-ку?\n6-миф: Алифбо ўзгариши жуда катта харажатларга сабаб бўлади. Одамларни қайта ўқитишга миллиардлар сарфланади.\nЎзгаришда албатта, харажатлар бўлади. Лекин бу харажатлар ҳар доимги харажатлардан фарқ қилмайди.\nЧунки ўзгариш энг аввало мактаблардан бошлаб босқичма-босқич амалга оширилади. Оммавий ахборот воситалари биринчилардан бўлиб тузатилган имлони қўллай бошлайди ва аҳоли ўртасида тарғиб қилади.\nИслоҳ қилинаётган алифбо жуда тежамкор бўлмоқда. Олимларга кўра, ёзилган матнлар кириллчадагидан кўра 15 фоизгача қисқаради.\nЎзМУ магистранти Садриддин Шамс ўтказган тажрибага қаранг.\nУ Теодор Драйзернинг «Америка фожиаси» китоби мисолида кирилл, амалдаги лотин ёзуви ва ҳарфлар ислоҳ қилинса, матн ҳажмида қандай ўзгаришлар бўлишини синаб кўрди.\nКирилл алифбосида китоб 450 варақдан иборат. Худди шу асар амалдаги лотин алифбосига ўтказилганда 420 вараққача қисқарди. Фарқ — 30 варақ.\nМуаллиф тажрибани давом эттириб, лотин алифбосидаги sh, g‘, o‘, ch ҳарфларини – таклиф қилинаётган ş, ğ, õ, ç ҳарфларига ҳам ўзгартириб кўради.\nНатижа эса 404 саҳифа. Кўряпсизми, биргина асарни ўзида 46 варақ тежаб қолинмоқда!\n7-миф: Ҳозирги лотинча алифбо қулайроқ.\nТўғри, амалдаги алифбога кўпчилик ёшларимизнинг кўзлари ўрганган, лекин ҳозирги алифбодан фойдаланиб компьютерда тўғри ва қоидали қилиб матн териш амалда имконсиз. Сиз матнни ё аввал кириллчада ёзиб оласиз, ёки матн терилгач сўнг уни тўғриловчи дастурлар ёрдамида тўғрилаб чиқишга мажбур бўласиз.\nАйни шу сабаб ҳозир ижтимоий тармоқларда ҳамма тўлиқ нотўғри символлардан фойдаланмоқда.\nСкептиклар ҳар қандай янгиликни нотўғри қарши олишади. Алифбони ислоҳ қилишдан ҳеч ким моддий манфаат кўзлаётгани йўқ. Бу бизнес эмас. Балки шунчаки тараққиёт ва такомиллашиш зарурати, эҳтиёжи.\n8-миф: Клавиатура муаммоси.\nИслоҳ қилинаётган алифбони стандарт QWERTY клавиатурага жойлаштиришнинг қийин жойи йўқ. Масалан, рус графикасидаги алифбомизнинг ҳарфлари кўпроқ, лекин уларнинг барчасига жой топилган-ку?\nКлавиатура ҳатто хитой иероглифларни ҳам бера олади. Қолаверса, ҳозирги ўзбек кирилл алифбоси клавиатурада қандай жойлашганига яна бир диққат қилиб кўринг. Ноутбукнинг лотин ҳарфли клавиатурасида 10 та бўш жой борлигини кузатганмисиз? Компьютерлар клавиатурасида бу имконият янада кенгроқ.\nАлбатта, ислоҳ қилинган алифбо қабул қилинса iOS, Android, Windows каби операцион тизимлар дарҳол янги ўзбекча имло учун клавиатура тақдим этишади.\n9-миф — ислоҳ қилинаётган ҳарфлар Туркиядан кўчирма.\nКўпчилик тузатилаётган имлодаги «Ş» ва «Ç», қолаверса, «Ğ» ҳарфларини кўриб, шундай хулосага боришмоқда.\nБиринчидан, алифбодан ўрин олиши кўзда тутилган «Õ» ва «Ñ» ҳарфларидан Туркия фойдаланмайди. Фақат ўзбек тилига хос ҳарфлар бўлади.\nИккинчидан, «Ş», «Ç» ҳарфларидан ўзбек халқи аввал ҳам 1940 йилгача бўлган лотинча алифбомизда ҳам фойдаланган. Биз учун улар бегона эмас.\nИслоҳ қилинаётган ҳарфлар орасида «G‘» ни ифодаловчи «Ğ» символидан эса фақат турклар эмас, бутун туркий халқлар: озар, қозоқлар, қримтатарлар ҳам фойдаланишади. Бу борада UNICODE символлар тизимида «Ğ»дан бўлак кенг тарқалган, мосроқ ва маъқулроқ символнинг ўзи йўқ.\nИслоҳ қилинаётган 3 тагина умумий ҳарф билан ўзбек алифбоси турк алифбоси бўлиб қолмайди. Аксинча, агар «H» ва «X» ҳарфлари бирлаштирилса, «NG» ва «Q» товушларини ифодаловчи ҳарфлардан воз кечилса, ёки турклардагидек қисқа «И» ва юмшоқ «Ў» ва «У» учун қўшимча ҳарфлар жорий этилганида бу иддао асосли бўлиши мумкин эди.\n10-миф: Кирилл алифбоси – дунё алифбоси\nАлифбо ислоҳотига қаршиларнинг айримлари кириллчага қайтиш таклифи билан чиқмоқда. Лекин аввало кирилл алифбоси дунё алифбоси эмас. Ундан жаҳондаги 12та давлат фойдаланади ва уларнинг барчаси Россия таъсири остидаги давлатлар. Қозоғистон лотинча имлога ўтса, бундай давлатлар 11та қолади. Лотин алифбосидан эса дунёнинг 100дан ортиқ давлатида фойдаланилади.\nШу жиҳатдан ҳам лотин имлоси кириллчадан ҳар жиҳатдан қулай. Ҳатто кирилл алифбосидан фойдаланиладиган халқларда ҳам дастурлаш ишлари, ҳатто сайт ва файллар номлари ҳам лотин ҳарфларида. Бу кирилл алифбоси дастурий алифбо, демакки ахборот асри ёзуви эмаслигини билдиради.\nШунингдек, рус графикасига асосланган алифбода миллатимизнинг асл товушларидан бўлган «нг» учун ҳарф белгиланмади. Рус тилида бу товуш бўлмагани учун биз ҳам алифбомизда унга ҳарф бермадик. Бу иллат дастлабки лотин алифбосига ҳам кўчиб ўтди.\nНатижада, нафақат ўқувчилар, балки катта ёшдаги зиёлилар ҳам НГ товуши қатнашган сўзларни ўқиш ва бўғин ажратиб ёзишда ҳамон адашиб келмоқда. Бу савод чиқаришга ҳам таъсир этиб келди.\nКириллчага қайтиш лотинчани ислоҳ қилишдан ҳам кўра кўпроқ харажатлар ва тушунмовчиликларга сабаб бўлади. Қолаверса, саводи кириллча алифбода чиққан кекса авлоддан уч баробар кўп бўлган лотинча ўқиган ёшлар бунга тиш-тирноғи билан қарши. Бизда имло барибир лотинча бўлади. Фақат уни қулай қилиб тузатиб олишимиз лозим.\nХулоса қиладиган бўлсак, озарлар, туркманлар бир деганда ўтиб кетган, қозоқлар эса тизимли равишда беш йилда амалга оширамиз деётган лотинлаштириш бизда 30 йилдирки «туя гўшти еб ётибди». Бешта ҳарфни ислоҳ қилолмай, лотинга тўлиқ ўтолмай, яна неча йил баҳслашиб юрамиз? Уят бўлмайдими?