АҚШ Президентининг ядровий қуролларни тарқатмасликка оид янги ташаббуси\nФарангис Саид - Инсоният олдидаги энг катта хатар – кимёвий, биологик, радиологик ёки ядровий қурол ёрдамидаги махфий ва кутилмаган ҳужумдир. Шундай дер экан, чоршанба куни Вашингтондаги Миллий Мудофаа Институтида қилган чиқишида АҚШ Президенти Жорж Буш, ядровий материал ва технологияларнинг террорчилар қўлига тушиши олдини олишга қаратилган қатор ташаббусларни илгари сурди.\nБушнинг фикрича, Ядровий қуролни тарқатмаслик Халқаро Битими совуқ уруш даврида самара берган бўлса-да, ҳозирга келиб у етарли бўлмай қолди:\n- Бу даҳшатли қуролларни қўлга киритиш, ясаш, беркитиш ва бир жойдан бошқасига олиб ўтиш осонроқ бўлиб бормоқда. Биологик қуролнинг бир шишаси ёки бир ядровий қурол билан ақидапарастларнинг кичик гуруҳи ёҳуд заиф мамлакатлар буюк давлатга ёки жаҳон тинчлигига таҳдид солиши мумкин.\nШундай дер экан Жорж Буш, Покистон ядровий бомбаси ихтирочиси Абдул Қодир Хоннинг ядровий технологияларни Ливия, Эрон ва Шимолий Кореяга сотганини мисол келтирди.\nПокистондаги каби ҳолларнинг олдини олиш мақсадида, АҚШ раҳбарига кўра, биринчи навбатда, турли давлат ҳарбий ва разведка хизматлари орасида маълумот алмашинуви амалиётини йўлга қўйиш лозим. Айни вақтда, чегаралар назорати кучайтирилиши керак. Буш, шунингдек, ядровий ва шу каби соҳаларда изланиш олиб бораётган олимларга яхши маош тўланиши кераклигини таъкидлаб, бу уларнинг порахўрлик ва бошқа жиноятлардан асрашини айтди.\nЕтти қисмдан иборат режанинг яна бир қисмига кўра, Халқаро Атом Энергияси Агентлигининг инспекциялар ҳақидаги Қўшимча Протоколини имзолаган давлатларгина тинчлик мақсадидаги ядровий дастурлари учун асбоб-ускуна импорт қилиш ҳуқуқига эга бўлишлари керак.\nУран ва плутонийни бойитиш учун ускуналар савдоси эса фақат бу каби технологияларга эга бўлган давлатлар орасида амалга оширилиши мумкин. Бундай давлатлар қирқта бўлиб, улар “Ядровий таъминотчилар” гуруҳига киритилган. Бушга кўра, рўйхат шу 40 давлат билан чекланиши керак.\nХўш, АҚШ Президентининг таклифи қандай қабул қилинмоқда?\nЛондондаги Стратегик Тадқиқотлар Халқаро Институти таҳлилчиси Гэри Сеймор Буш режасининг умумий моҳиятига қўшилишини айтади:\n- Менимча, бу чораларнинг айримларигина қабул қилинади. Зотан, хуқуқ-тартибот органлари орасидаги ҳамкорликни кенгайтириш муҳимлиги ҳақида кўпдан якдиллик бор.\nМутахассис “Ядровий таъминотчилар” гуруҳига оид таклиф қабул қилинади, деб ҳисоблайди. Айни вақтда Сеймор, Исроил, Ҳиндистон ва Покистон масаласида муаммолар вужудга келиши мумкинлигини айтади. Чунки бу уч давлат Ядровий қуролни тарқатмаслик Халқаро Битимини имзоламаган ҳолда ядровий қуролга эгалигини эътироф этган.\nЛондонлик мутахассис фикрича, ОҚҚ тарқалишининг олдини олиш учун бутун жаҳон ҳамжамиятига таалуқли ташаббусларни илгари сурмай, алоҳида давлатларнинг ядровий қурол тарқатиш имконларини чекловчи режа ишлаб чиқиш тўғри бўлади. “Масалан, - дейди Гэри Сеймор, - АҚШ Ливияга ядровий дастуридан воз кечиш борасида босим кўрсатар экан, эвазига сиёсий ва иқтисодий ёрдам беришни ваъда қилди. Эрон ёки Шимолий Кореяга ҳам айни ёндашувни қўллаш мумкин”.\nБуш режасидан тушириб қолдирилган муаммолардан бири қуролсизланиш масаласидир. Ҳолбуки, Сеймор фикрича, дунё мамлакатларидан ядровий қурол ишлаб чиқармасликни сўрамоқчи бўлган АҚШ ўз ядровий арсеналини камайтириши лозим. Бундай фикрни Халқаро Атом Энергияси Агентлиги раҳбари Муҳаммад Эл-Барадей ҳам билдирди.


22.01.2021 22:34 0 1357\nКоронавирус билан касалланиш ҳолати расман қайд этилмаган Туркманистонда Россиянинг «Спутник V» вакцинасини синовдан ўтказиш бошланди, дея хабар берди жума куни Туркманистон телевиденияси.\nБу ҳақда Туркманистон тиббиёт саноати соғлиқни сақлаш вазири Нурмуҳаммад Aманнепесов ҳукумат йиғилишида айтиб ўтди.\n«Соғлиқни сақлаш вазири ўз маърузасида Марказий Осиёда биринчи бўлиб Туркманистонда рўйхатдан ўтган «Спутник V» вакцинаси ҳақида тўхталди. Қайд этилишича, ҳозирда вакцинани синаш ишлари бошланган», — дейилади хабарда.\nБошқа тафсилотлар келтирилмаган.\nПрезидент Гурбангули Бердимуҳамедов вазирнинг ҳисоботини тинглагач, юқумли касалликларнинг олдини олиш ва уларга қарши курашиш бўйича ишларни давом эттириш муҳимлигини таъкидлади.\nРасмий маълумотларга кўра, Туркманистонда коронавирус ҳолати қайд этилмаган. Шунга қарамай, мамлакатда ниқоб тартиби ва бошқа чекловлар жорий этилган.\nРоссия Туркманистон Гурбангули Бердимуҳамедов вакцина коронавирус «Спутник V»


11:19 / 19.02.2016\n15 ҳафтадан сўнг тажриба шуни кўрсатдики, стрессга тушмаган, лекин шакар билан озиқланган каламушларда ҳам худди ёшлигида оғир кунларни бошдан ўтказгандек стресс ҳолати кузатилди. Энг ёмон кўрсаткични “стресс+шакар” гуруҳидаги каламушлар қайд этди. Одатий шароит ва парҳезда ўсган жониворлар эса бошқаларига нисбатан анча соғломроқ деб топилди.\nМия ўзгариши натижасида олимлар кортизол – “стресс гармони” отилиб чиқишини тадқиқ қилишди. Унинг юқори даражага кўтарилиши оқибатида, хотира ва фикрлаш вазифалари ишдан чиқмагунича, асаб ҳужайралари кўпроқ нобуд бўлади.


Автомобилнинг насия савдоси ҳақида саволим бор эди... | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nАвтомобилнинг насия савдоси ҳақида саволим бор эди...\n2444 20:05 09.07.2019\nҲурматли устоз, автомобилнинг насия савдоси, яъни мулк бўлиб қолиш шарти билан ижарага бериш бўйича саволим бор эди.\nБир-бирини яқиндан биладиган икки дўстим бор. Улардан бири иккинчисига насия савдо тарзида автосалондан янги автомобиль олиб бермоқчи. Биламизки, одатда насияга сотиладиган автомобиль сотувчининг номида бўлади. Олувчи дўстим эса “автомобилни менинг номимга олайлик, шунда 2 маротаба нотариусга харажат қилмаймиз. Менга ҳам енгилроқ бўлади“ демоқда. Сотувчи дўстимнинг олувчи дўстимдан пулини тўлиқ қайтариб олиши ҳақида ҳеч қандай шак-шубҳаси йўқ (бир-бирларини яхши танийдилар ва биладилар).\nШундоқ бўлса ҳам сотувчи дўстим “Бу ишимизнинг ҳукми шариатда қандоқ бўлар экан, тўғримикан?“ демоқда.\nСиздан илтимос, шу масалада тўғри йўл кўрсатсангиз.\nБунга шариатда ҳеч қандай монелик йўқ. Чунки бу расмиятчилик холос, қоғоздаги номлар ўзгариши билан моҳият ўзгариб қолмайди. Яъни, мулк сотиб олган кишиники бўлиб қолаверади.\nҚолаверса, сотувчи машина нархини тўлиқ олишларига ишонар эканлар. Агар ишонч бўлмаса, гаровга бирор мулк олиб қўйишлари ҳам мумкин.\nШу жойда, савол пайдо бўлишига сабаб бўлган бир ёмон ҳолатдан ҳам огоҳ этиб кетишимиз керак. Айрим омонатдор бўлмаган кишилар мулкдор бўлмаган ҳолларида, номларига расмийлаштирилган мулкларга хиёнат қиладилар. Бу бировнинг молини ботил йўл билан ейиш ҳисобланиб, Қуръон ҳукмига кўра ҳаром амал саналади.\nСаволим бор... Мақолалар автомобил насия фиқҳ


Универсиада-2019: Делегациямиз мусобақани 8 та медаль билан якунлади – Ўзбекистон миллий олимпия қўмитаси\nУниверсиада-2019: Делегациямиз мусобақани 8 та медаль билан якунлади\nИталиянинг Неаполь шаҳрида талабалар ўртасида Бутунжаҳон Универсиада ўйинлари якунига етиб бормоқда. Бугун мусобақанинг сўнгги кун беллашувлари бўлиб ўтади. Регламентга кўра, ушбу кун доирасида сув полоси бўйича учинчи ўрин ва ғолиблик учун 2 та учрашув ўтказилади холос. Қолган барча беллашувларда ғолиблар номи аниқ бўлди.\nТеннисчимиз Ҳумоюн Султонов яккалик беллашувларида ҳам финалда иштирок этиб, кумуш медалга сазовор бўлди. Теннисчиларимизнинг умумжамоа ҳисобида биринчи ўринни қўлга киритгани эвазига яна бир олтин медаль ёзилди. Мусобақа регламентига кўра, очколар бўйича теннис баҳсларида умумжамоа ҳисобида биринчи ўринни эгаллаган жамоага ҳам яна бир олтин медаль берилади.\nШу тариқа Ўзбекистон делегацияси бу йилги Универсиада ўйинларини 2 та олтин, 2 та кумуш ва 4 та бронза, жами 8 та медаль билан якунлади. Энг кўп медалларни Япония терма жамоаси жамғарди. Кун чиқар юрт вакиллари 33 та олтин, 21 та кумуш ва 28 та бронза медалларини тўплашга муваффақ бўлдилар. Бу натижа билан делегациямиз мусобақани умумжамоа ҳисобида 112 мамлакат орасида19-поғонада якунламоқда. Бу Осиё мамлакатлари орасида олтинчи, Марказий Осиё минтақаси бўйича эса энг яхши натижа бўлди. Қўшни Қозоғистон Республикаси талаба спортчилари Универсиадада 1 та олтин, 5 та кумуш ва 1 та бронза медалини жамғаришди.\nНеаполь Универсиадасида қўлга киритилган медалларимиз:\nТеннис (жуфтликда, Ҳумоюн Султонов ва Санжар Файзиев)\nТеннис (умумжамоа ҳисобида)\nНиёз Пўлатов (таэквондо, -63 кг.)\nҲумоюн Султонов (теннис, яккалик)\nДиёра Келдиёрова (дзюдо, -52 кг.)\nҲикматиллоҳ Тўраев (дзюдо, -73 кг.)\nМуҳаммадкарим Хуррамов (дзюдо, -100 кг.)\nДавлат Бобонов (дзюдо, мутлақ вазн)\n14 Iyul, 2019|Сараланган, Янгиликлар|


Президенти ўлдирилган Гаити БМТ ва АҚШдан ёрдам сўради | Qalampir.uz\nПрезиденти ўлдирилган Гаити БМТ ва АҚШдан ёрдам сўради\nОлам\t10 Июль 09:50 3144\nГаити ҳукумати Республика Президенти Жовенель Моиз ўлдирилгандан сўнг Бирлашган Миллатлар Ташкилотидан (БМТ) мамлакатга қўшин юборишни сўради. Бу ҳақда “Reuters” хабар бермоқда.\nХабарга кўра, Гаити Бош вазири вазифасини бажарувчи Клод Жозеф БМТнинг давлатдаги идорасига хат юборган. Агентликнинг таъкидлашича, бундай сўровдан мақсад бутун ҳудуд бўйлаб хавфсизлик ва жамоат тартибини тиклашга қаратилган “миллий полиция ҳаракатларини қўллаб-қувватлаш”.\nБМТ Бош котиби офисига асосланиб хабар берилишича, ташкилотнинг Гаитидаги махсус сиёсий миссияси ушбу хатни аллақачон олган ва ўрганмоқда.\nШунингдек, Гаити ҳукумати АҚШдан ҳам мамлакатнинг асосий инфратузилмасини ҳимоя қилиш учун қўшин юборишни сўраган. Кейинчалик Республиканинг Овоз бериш ва партиялараро алоқалар вазири Матиас Пьер Гаитининг АҚШга нисбатан ушбу сўрови чекланган миқдордаги ҳарбийлар, тахминан 500 кишини назарда тутганини таъкидлаган.\nСўнгги хабарларга кўра, Гаити ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимлари колумбиялик 17 ва Америка фуқаролигидаги гаитилик икки кишини давлат раҳбарига суиқасдда гумон қилиб ҳибсга олган.\nЭслатиб ўтамиз, жорий йилнинг 7 июлига ўтар тунда Гаити Президенти Жовенель Моиз мамлакат пойтахти Порт-о-Пренседа жойлашган Пелерин қароргоҳида ўлдириб кетилди. Ҳужум пайтида мамлакатнинг биринчи хоними Мартин Моиз ҳам яраланди.\nАҚШ БМТ Гаити\n31 Июль 13:36 46077\n31 Июль 18:28 26084\n02 Август 13:59 19285\n31 Июль 12:18 17351\n01 Август 21:20 16100


Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари “Эзгулик” жамияти раиси Абдураҳмон Ташанов Kun.uz'га берган интервьюсида расман ёпилгани эълон қилинган Жаслиқ қамоқхонаси фаолият юритишда давом этаётгани, айни пайтда у ерда умрбод озодликдан маҳрум қилинган юзга яқин маҳкум сақланаётгани, улар учун Навоий вилоятининг Қизилтепа туманида янги муассаса қурилаётганини маълум қилди.\n– Президент томонидан имзоланган қарорга кўра, Жаслиқдаги колония аллақачон ёпилиши, унинг ўрнида қамоқхона бўлмаслиги айтилган эди. Лекин кейинги хабарларга кўра, ушбу муассаса тўлиқ ёпилмаган ва бу ижтимоий тармоқларда кенг муҳокама қилиняпти. Балки бу ерда умрбод озодликдан маҳрум этилган шахслар сақланаётган экан. Аммо ИИВ бу борада сукут сақламоқда, расман баёнот бергани йўқ.\n– Бу масала бир неча йиллар давомида муаммоларни яширишга ўрганиб қолганимиз билан боғлиқ. Муаммони кўмиб қўйганингиз билан у тупроқ тагида янада ниш отиб кетади. Шубҳасиз, президентимиз ташаббуси билан Жаслиқ ёпилиши жуда катта ҳодиса бўлганди. Лекин масаланинг иккинчи томонига эътибор бериш керак.\nПрезидент тез орада ёпамиз, деди, лекин мавжуд шароит бунга тайёр эмасди. Чунки Жаслиқда умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинган маҳкумлар бор эди. Уларни тўғри келган қамоқхонага кўчириб бўлмасди, чунки бундай маҳкумлар учун шароитлар сал бошқачароқ бўлиши керак. Бу борада дунё стандартлари бошқача. Умрбод озодликдан маҳрум қилинган маҳкумлар алоҳида зонада сақланиши керак. Президент Жаслиқ ёпилишини эълон қилган вақтда бу зоналар ҳали тайёр эмасди.\nПрезидентга ҳаммаси ҳал бўлди, муаммо бўлмайди, деб ҳисобот берилган бўлиши мумкин. Лекин у ерда сақланаётган маҳбусларнинг қариндошлари бор, улар доим учрашувларда бўлади. Бир неча маҳбусларнинг яқинлари бизга мурожаат қилди. Жаслиқ ҳали тўлиқ ёпилмаганини, у ерда юзга яқин умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинган маҳкумлар сақланаётгани ҳақидаги хабарни чиқаришга шошилганимиз йўқ, суриштирдик, сўрадик.\nЖазони ижро этиш тизимига яқин манбаларимиз орқали Навоий вилоятининг Қизилтепа туманида умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинган, ўта оғир жиноятларни содир этган шахсларни сақлаш бўйича дунё стандартларига мос келувчи замонавий қамоқхона қурилаётгани ҳақида маълумотлар олдик. Шу қамоқхона битса, ҳозир Жаслиқда олиб қолинган маҳкумлар у ерга кўчириларкан. Бу – нормал ҳолат. Лекин буни яшириб ўтириш ёки бундан қандайдир уят ҳис қилиш, “ўша пайтда ёпилди деб қўйгандик, тўлиқ ёпилмагани ошкор бўлса, ёлғончига чиқиб қоламиз”, деб ҳадиксираш нотўғри.\n– Яъни Жаслиқда ҳақиқатан ҳам айни пайтда маҳкумлар сақланиб тургани, бунинг сабаблари, янги қамоқхона қурилаётгани айтилса ва у битиши билан умрбод озодликдан маҳрум этилган барча маҳкумлар ўша ерга кўчирилади, деб баёнот берилса, олам гулистон, шундай эмасми?\n– Худди шундай. Бу ортиқча қайғуришга арзийдиган нарсамас аслида. Фақат биз узоқ йиллар авторитар даражада ўрганиб қолганимиз, айтайлик, ахборот мамлакатнинг биринчи шахсида қандай таассурот уйғотади, деган хавотир борлиги ортидан маълумотларни шу тарзда сир тутишлар пайдо бўлади.\nЛекин аслида Ўзбекистон қамоқхона бўйича яхши ислоҳотларда турибди. Kun.uz мухлисларига айтишим мумкинки, яқин орада манзил-колонияларни тугатиш аста-секин бошланади ва уларни жойлардаги пробация хизматларига бериш, маҳкумларни жаҳон тажрибасида бўлгани каби махсус билакузук, яъни браслетлар орқали назорат қилиш режалаштирилмоқда. Бу ишлар май ойининг иккинчи ярмида бошланади деган ахборотлар бор. Лекин мана шундай ахборотларни – ўзларига фойда келтирадиган ахборотларни нима учун расмийларнинг ўзи ушлаб туришидан, масъулларнинг эҳтиёткорлигидан ҳайрон бўламан холос.


ЎзА - Фарғонада суюлтирилган газ етказиб бериш ҳажми 48 фоизга кўпаяди\nЭнергетика вазирлигининг махсус штаби Фарғона вилоятида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ҳолатини ўрганмоқда. Аҳолидан мавсумда табиий ва суюлтирилган газ таъминоти борасида кўп эътирозлар кузатилади. Хўш, жорий йилда мазкур муаммолар ўз ечимини топадими?\nИшчи гуруҳ истеъмолчиларга етказиб берилаётган табиий ва суюлтирилган газ таъминоти ҳолати билан танишди. Бу йилги куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари юзасидан мутасаддиларга тегишли кўрсатма ва топшириқлар берилди.\n– Суюлтирилган газ истеъмолчиларига газ баллонларини ўз вақтида ва сифатли етказиб бериш лозим. Бу борада газ баллон ускуналарини маҳаллийлаштириш ишларини бошлаш керак. Бунинг натижасида газ баллон захираларини янада кўпайтиришга, бу эса истеъмолчиларга газ баллонларини ўз вақтида ҳамда узлуксиз етказиб берилишига хизмат қилади, – деди Энергетика вазири, штаб бошлиғи Алишер Султонов.\nВилоят истеъмолчиларига 2020-2021 йиллар куз-қиш мавсумида жами 1717,2 миллион куб метр табиий газ етказиб берилади. Бу ўтган мавсумга нисбатан 241.5 миллион куб метрга ёки 16,4 фоизга кўп.\nВилоятда истеъмолчиларни табиий ва суюлтирилган газ билан таъминлаш учун узунлиги 7 135,2 километр бўлган газ қувурлари ва 8 367 та газ тақсимлаш пунктларидан фойдаланилади. Истеъмолчиларга янада сифатли хизмат кўрсатиш мақсадида вилоятда жорий йилнинг 1 октябридан бошлаб 20 та махсус техника ва 80 нафар ходимлардан иборат 20 та бригада фаолият юрита бошлайди.\nШунингдек, вилоят истеъмолчиларига 2020-2021 йиллар куз-қиш мавсумида жами 54 минг 751 тонна суюлтирилган газ етказиб бериш режалаштирилган. Бу ўтган мавсумга нисбатан 17 минг 894,5 тоннага ёки 48,6 фоизга кўп. Истеъмолчиларга 21 та вагон цистерна, 18 та авто цистерна ва 93 та ISUZU русумли махсус автотранспортларда суюлтирилган газ етказиб берилмоқда.


Kutubxona - Rabindranat Tagor. Pochta mudiri (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Rabindranat Tagor. Pochta mudiri (hikoya) / Kiril\nАсар номи Почта мудири (ҳикоя)\nПочта мудири (ҳикоя)\nУ Улапур қишлоғида почта мудири эди. Унинг иш фаолияти шундан бошланган. Қишлоқ жуда кичик бўлса ҳам, унинг яқинида бўёқ фабрикаси бўлиб, шу фабрика хўжайинининг талабига мувофиқ, бу ерда почтахона очилганди.\nАсли калкутталик бўлган почта мудири бу хилват қишлоқда ўзини сувсиз қолган балиқдай ҳис этарди. Унинг идораси, буталар ғовлаб ўсган кўл бўйида, похол билан ёпилган қоронғи ҳужрага жойлашган эди. Фабрика ишчиларининг бўш вақти бўлмагани, бунинг устига улар бамаъни одамга муносиб улфат бўлолмаганлари сабабли, почта мудири ёлғиз яшарди. Калкутталик йигитимиз одамга дарров эл бўлиб, дўстона суҳбат бошлашга уқувсиз эди. Бегоналар суҳбатида гоҳ димоғдор, гоҳ тортинчоқ. Шундай қилиб, почта мудирининг на ошнаси, на дўсти бор, бунинг устига, иши ҳам жуда кам эди.\nБаъзан у шеър ёзишга ҳам уриниб кўрар, шеърларида, агар одам кунбўйи япроқларнинг шитирлашини тинглаб, осмондаги булутларга қараб юрса бахтли бўлади, деган фикрни баён қилишга интилар эди. Аммо араб афсоналаридаги девлардан биронтаси ер юзидаги ҳамма ўсимлик ва дарахтларни бир кечада кенг тош кўчага, қордай оппоқ булутларни тўсадиган баланд ғиштин иморатларга айлантирса борми, ўшанда бу шўрлик почта мудирининг нақадар қувонишини бир худонинг ўзи биларди.\nПочта мудири оз маош оларди. Бинобарин, овқатни ҳам ўзи пиширар ва уни хизматини қилиб юрадиган шу қишлоқлик етимча қиз билан баҳам кўрарди. Қизчанинг оти Ротон бўлиб, ўн икки-ўн уч ёшга бориб қолган бўлса ҳам, уни эрга бериш ҳақида ўйлайдиган кишиси йўқ эди.\nКечқурун молхоналар устида буғ кўтарилиб, ўт-ўлан ичида чигирткалар чириллаганда, узоқ қишлоқлардан келган маст-аласт вишнупарастлар дўмбира чалиб, бор товушлари билан ашула айтганда, япроқларнинг шитирлаши ҳақида хаёл суриб ўтирган танҳо шоирнинг эти жимирлаб, ҳужранинг бурчагидаги хира чироқни ёқарди-да:\n— Ротон! — деб чақирарди.\nҚиз унинг чақиришини пойлаб эшик орқасида ўтирарди-ю, аммо овозини эшитганда хонага дарров кириб бор-масди.\n— Сиз мени чақирдингизми, бабу? — деб сўрарди у.\n— Ўчоққа ўт ёқмоқчи эдим.\n— Ўтни кейин ёқарсан, ҳозир трубкамни тутатиб берчи, — дерди почта мудири.\nҚиз унинг олдига югуриб борарди-да, лунжини шишириб, трубкасини пуфлай бошларди.\n— Менга қара, Ротон, — дерди почта мудири унинг қўлидан трубкани ола туриб, — онанг эсингда борми?\nБу хусусда тинмай гапириш мумкин эди. Қизча баъзи нарсаларни эслар, баъзиларини унутганди. Отаси қизни онасидан кўра кўпроқ севарди, қиз буни билади, аммо отасини яхши эслолмайди. Отаси одатда ишдан кеч қайтарди. Шундай оқшомларнинг баъзиларигина қиз хотирасида нақшланиб қолган. Бундай суҳбатлар чоғида Ротон ерда, почта мудирининг оёғи учида ўтириб оларди. У кичик укасини, бир вақтлар, ҳаво айниган бир куни у билан кўприк чеккасида ўтириб балиқ овлаганларини эслайди. Қармоқлари ҳам дарахтдан синдириб олинган бир гаврон эди. Шунга ўхшаш майда-чуйда ҳодисалар қизнинг хотира¬сида ҳаётидаги оғир дамлардан кўра равшанроқ из қолдирганди. Бу орада қоронғи тушиб, почта мудири овқат пиширишга эринарди. Шунда Ротон дарров ўрнидан туриб ўчоққа ўт ёқар, бир нечта чавати пиширар, нонуштадан ортган соус билан чавати иккаласига етиб ортарди.\nБаъзи оқшомлари эса почта мудири кулбасининг бир бурчида ўтириб уйи, кичик укаси, онаси ва опасини ўйлар, мусофирчиликда ҳам уларнинг ҳоли не кечди экан, деб ташвиш тортарди. Бу ўйлар унинг хаёлидан сира нари кетмасди, аммо фабрикада дардлашадиган бирор одам бўлмаганидан, у ўйлаб-нетиб турмай, ўз ҳасратини ҳеч нарсага тушунмайдиган ёш қизчага айтарди, қизча бора-бора унинг қариндошларини, худди ўзининг эски танишидай, она, опа, ака деб атайдиган бўлиб қолди.\nДам олиш куни эди. Булутлар тарқалиб, ҳаво очилди. Майин, илиқ шабада эсди; қуёш иссиғида нам майса ва ўсимликларнинг хушбўй ҳиди анқиб, чарчаган ернинг ҳароратли нафаси баданни куйдиргандай бўларди. Қандайдир хирароқ бир қуш эртадан-кечгача бир хил ғамгин овоз билан сайраб, оламдан ҳасрат қиларди. Букун почта мудири бўш бўлгани учун, ёмғирда тоза япроқларнинг ши-тирлашига, селдан енгилиб, офтоб нуридан арғувон тусга кирган булут парчаларига маҳлиё бўлиб боқарди. Боқардию ўйларди:\n«Қани энди шундай пайтда ёнимда бир яқиним, ҳаддим сиққан севгили зот бўлса-ю, мен уни бағримга босолсам...» Йигитнинг назарида тинмагур қушлар ҳам букун шу ҳақда сайрагандай, дарахт япроқлари ҳам бу кимсасиз салқин чошгоҳда фақат шу ҳасратда шивирлашаётгандай туюларди... Бундай бўш кунда, букунгидай жазирама сас-садосиз чошгоҳда, кичкина қишлоқ-да, озгина маош оладиган почта мудирининг бошида бу хил фикрлар пайдо бўлади, деб ким ҳам ўйлайди дейсиз?\nУ оғир сўлиш олиб:\n— Ротон! — деб чақирди.\nҚизча бир мева дарахти тагида ғўр мева еб ётарди. Овозни эшитиб, чопганича кулба эшигига борди ва ҳансираб туриб:\n— Ака, чақирдингизми? — деб сўради.\n— Сени бир оз ўқишга ўргатмоқчи эдим, — деди почта мудири: У кунбўйи қизга алифбе ўргатди. Бир неча кундан сўнг қизча ҳарфларни уриштириб ўқийдиган бўлиб қолди.\nСрабон ойида ёмғир сира тинмайдигандай туюлди. Ариқлар, чуқурлар тўлиб ҳаммаёққа сув тошди. Кеча-кундуз сел шанллар, бақалар сайрарди. Қишлоқ йўлидан юриш амримаҳол бўлиб қолди, бозорга қайиқда боришга тўғри келди.\nШундай ёмғирли кунларнинг бирида эрталабдан бери Ротон почта мудирининг чақиришини кутиб эшик орқасида узоқ туриб қолди. Бироқ, илгаригидек таниш овоз эшитилмагач, саҳифалари кирланиб кетган китобни олиб, секингина уйга кирди. Қараса, почта мудири каравотда ётибди. Дам олиб ётган бўлса керак деб, астагина хонадан чиқиб кетмоқчи бўлганида, йигит бирдан:\n— Ротон! — деб чақириб қолди. Қиз дарров орқасига қайрилиб сўради:\n— Сиз ухлаяпсизми, ака?\n— Тобим қочганга ўхшайди, пешонамни ушлаб кўр-чи, — деди почта мудири заиф товуш билан.\nУнинг ёлғизлик ва намгарчиликдан азоб чеккан вужуди бировнинг ғамхўрлигига ташна эди. У, бир вақтлар, билагузуклар тақилган нозик қўллар ёниб турган пешонасига текканини эслади. У бу ерда, шу қоронғи кулбада ғамхўр аёлларни — онаси ва опасини ўз ёнида деб тасаввур этишни истарди... Қувғиндининг эҳтиросли орзулари бажо келтирилди: Ротон энди илгариги ёш қизча эмасди, у беморга онаси сингари ғамхўрлик қиларди. Доктор чақирди, тайинланган вақтларда дори ичириб турди, кечалари мижжа қоқмай ёнида ўтирди, ўзи овқат тайёр-лади ва ҳар куни юз марталаб:\n— Ака, бир оз тузук бўлдингиз-а? — деб сўраб турди. Ниҳоят, почта мудири бир оз тузалиб, дармонсизроқ бўлса ҳам ўрнидан турди.\n«Йўқ, нима бўлса ҳам бу ердан кетиш керак» — деб аҳд қилди у. Бу қишлоқ ҳавосининг ёмонлигини баҳона қилиб, бошқа жойга ишга қўйишларини сўраб Калкуттага ариза юборди.\nРотон эса, касалга қарашдан бўшаб, яна эшик орқасидагиж ойида ўтирарди. Почта мудири энди уни чақирмайдиган бўлди. Қиз баъзан секингина уйга кириб қарар, уни стулда ўтириб бўшлиққа бепарво тикилган ҳолда учратар ёки каравотда ухлаб ётганини кўрарди. Ротон, у чақириб қолмасмикин, деб жон қулоғини тикиб турган бу кунларда, почта мудири ўз аризасига интизорлик билан жавоб кутарди. Қиз эшик орқасида ўтириб, эски дарсларини мингинчи марта такрорлар: бирдан чақириб қолса, дарсларни унутиб қўяман, деб қўрқарди.\nШу зайлда бир ҳафта ўтди. Ниҳоят, бир куни кечки пайт почта мудири уни чақириб қолди. Ротоннинг юраги ўйнаб, чопганча уйга кирди.\n— Ака, чақирдингизми?\n— Ротон, мен эртага кетаман, — деди почта мудири.\n— Қаерга, ака?\n— Қачон қайтиб келасиз?\n— Энди қайтиб келмайман.\nРотон бошқа ҳеч нарса сўрамади. Почта мудири ўзи илтимоснома ёзгани, унга рад жавоби келгани, энди ишдан бўшаб уйга кетаётгани ҳақида сўзлаб берди. Улар анчагача хомуш ўтирдилар. Чироқ хира ёнар, ўртага қўйилган ёғоч товоққа шифтдан бир меъёрда чакка томиб турарди.\nБир оздан кейин Ротон аста ўрнидан туриб, нон ёпиш учун печка ёққани кетди. Аммо бу гал унинг қўллари ишга қовушмади: бошидаги минг хил хаёллар унга ором бермасди. Овқатдан кейин қиз қўққисдан сўраб қолди:\n— Ака, сиз мени бирга олиб кетмайсизми? Почта мудири кулиб юборди:\n— Қандоқ қилиб?\nЙигит уни нима учун олиб кетолмаслигини тушунтиришни лозим кўрмади, аммо Ротоннинг қулоқлари остида тун бўйи почта мудирининг истеҳзоли овози янгради: «Қандоқ қилиб?»\nЭртасига почта мудири ўрнидан туриб қараса, ювиниш учун сув тайёрлаб қўйилибди. У Калкутта одатига мувофиқ, уйда ювинарди. Қиз ундан қачон жўнайсиз деб сўрашга ботинмайди, шунинг учун ҳамма нарсани барвақт тайёрлаб қўйиш ниятида кечаси сув ташиб қўйган эди. Ювиниб бўлгач, почта мудири Ротонни чақирди. Қиз секин кириб, хўжайинининг фармонини жимгина кутиб турди.\n— Ротон, — деди йигит, — менинг ўрнимга келадиган кишига сенинг ҳолингдан хабар олиб туришни тайинлаб қўяман. Ҳеч нарсадан ташвиш тортма.\nУ бу гапни самимий, эркалатувчи оҳангда айтганига шубҳа йўқ. Бироқ, аёл қалбини ким билсин? Қиз тез-тез хўжайинидан сўкиш эшитса ҳам, лом-мим демай чидаб келарди, аммо ғамхўрлик билан айтилган бу мулойим сўзларга тоқат қилолмади.\n— Йўқ-йўқ, менинг ҳақимда ҳеч кимга ҳеч нарса деманг! Мен бу ерда қолишни истамайман, — деб ҳўнграб юборди қиз.\nПочта мудири Ротонни ҳеч қачон бундай ҳаяжонда кўрмаган эди, қизнинг ҳозирги ҳолати уни ҳайрон қолдирди.\nЯнги почта мудири келди, қаҳрамонимиз ишни унга топшириб кетишга ҳозирлана бошлади. Жўнаш олдида, у қизни яна чақирди.\n— Ротон, мен сенга бирор марта, бирор нарса билан ёрдам қила олмадим. Ҳозир сенга берадиган нарсам ҳам бир неча кунга етади, холос...\nУ чўнтагидан маошини чиқариб, ўзига йўл ҳара-жати учун андак олди-да, қолган пулни қизга узатди, аммо Ротон тиз чўкиб, унинг оёқларини қучоқлаб, қичқирди:\n— Ака, сиздан ёлвориб сўрайман, менга ҳеч нарса, ҳеч нарса керакмас. Менинг ҳақимда бировнинг ўйлаши ҳам керакмас, — деб, уввос тортганча қочиб кетди.\nПочта мудири оғир сўлиш олди, сўнгра ёи-йўл қилиб бўялган чамадонини ҳаммолнинг бошига қўйиб, халтача ва соябонини олиб, аста бориб қайиққа тушди.\nҚайиқ юриб кетди, ёмғир суви билан тошган дарёнинг тўлқинлари, ер қаъридан отилиб чиққан кўз ёшидай жўш урганда, йигит қалбида зўр ачиниш ҳисси пай до бўлди. Унинг кўз ўнгида оддий деҳқон қизининг изтиробдан бужмайган чеҳраси намоён бўлди, гўё бу юзда бутун оламнинг ғам-аламлари акс этгандай туюларди. Почта мудири, орқага қайтиб, шу тобда бутун олам воз кечган бу етимча қизни олиб кетай, деб ҳам ўйлади. Бироқ шу чоғда ёмғир яна кучайиб, қаттиқ шамол елканларни суриб кетди. Тездан қишлоқ узоқда қолиб, дарё бўйида қабристон кўринди. Дарёнинг тез оқимига маҳлиё бўлган почта мудирининг лоқайд қалби шунда янги бир ҳақиқатни кашф этди: ҳаётда нима кўп — учрашув ва ўлим. Бас, қайтишнинг нима ҳожати бор? Бу дунёда ҳеч ким, ҳеч кимга тобе эмас.\nБироқ, Ротон бу фалсафа билан ўзига тасалли беролмади: ҳозир қиз кўзларидан ёш тўкиб, почта идораси атрофида айланарди. Унинг юрагида ҳали ҳам умид учқунлари бор, унинг назарида акаси қайтиб келадигандай туюлар, шунинг учун уйдан сира нари кетолмас эди.\nҚани энди кўнгил ақлнинг далолатига бўйсунса! Йўқ, у ўзича яшайди: хатосига иқрор бўлмайди, мантиқ қонунларига аранг бўйсунади, кучли далиллар билан ҳисоблашмай, сохта нарсаларга беҳуда умид боғлайди. Вақти билан бу умид кўнгил мулкини вайрон этиб, охири бизни тарк этади. Тушунча эса, яна қайтиб ўз ўрнида қарор топади, аммо кўнгил яна қайта хато қилиб қўйишдан қўрқади.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Rabindranat_Tagor._Pochta_mudiri_(hikoya)_/_Kiril&oldid=5116" dan olindi


Маҳаллалар аҳли тинчлик ва тараққиёт учун овоз беради / ADOLAT ижтимоий-сиесий газетаси\nМаҳаллалар аҳли тинчлик ва тараққиёт учун овоз беради\nСамарқанд вилоятидаги Ўзбекистон Республикаси сайловини ўтказувчи 1030 та сайлов участкасида ушбу муҳим сиёсий тадбирда иштирок этиши кутилаётган 2373738 нафар сайловчининг рўйхати тўлиқ шакллантирилиб, уларга зарур таклифномалар тарқатиб чиқилди. Сайловни юксак савияда ўтказиш бўйича олиб борилаётган тайёргарлик ишлари сайлов қонунчилиги ва сайлов маданиятига оид тарғиботлар мамлакатимиз тақдири учун катта аҳамиятга эга бўлган бу сиёсий жараёнда барчанинг чуқур манфаатдорлик билан иштирок этиши ва республикамиздаги барқарор ривожланишни қўллаб-қувватлашидан далолат бермоқда.\n— Мен бу йил сайловда илк марта қатнашиш ҳуқуқига эга бўлдим, — дейди Самарқанд шаҳрининг “Геофизиклар” маҳалласида яшовчи фуқаро Робия Аҳророва. — “Сўзангарон” тиббиёт коллежини тамомлаб, мутахассис сифатида мустақил ҳаётга қадам қўйганим мени бир қувонтирса, бўлажак сайловда қатнашиш орқали давлат раҳбарини танлашда сайловчилар қатори овоз беришим менга фуқаролик ғурурини бағишлайди.\n— Сайловда азиз юртимиз тинчлиги, Ватанимиз тараққиёти учун берилган менинг овозим ҳам, албатта, ҳисобга олинади, — дейди яна бир ёш сайловчи Раҳим Каримов. — Ота-онам, оила аъзоларимиз сайлов участкасига ўз таклифномамиз билан келиб, ҳар биримиз маъқул топган номзодга овоз беришга қарор қилганмиз.\n“Геофизиклар” маҳалласи ҳудудида фаолият юритаётган 10-сайлов участкасида мазкур маҳалла ҳамда “Қўрғонча” маҳалласидан жами 2 минг 921 нафар фуқарога сайлов таклифномалари тақдим этилган бўлиб, улардан 114 нафари сайловда илк марта қатнашадиган ёшлардир. Бу ерда бўлажак сиёсий тадбирни уюшқоқлик билан ўтказиш, фуқароларнинг ўз конституциявий ҳуқуқларини эмин-эркин амалга оширишлари учун талаб этиладиган барча шароитлар муҳайё қилинган.\nВилоят адлия бошқармаси, Фуқаролик жамияти шаклланишини мониторинг қилиш мустақил институти ҳудудий бўлинмаси, ОАВ вакиллари билан ҳамкорликда ўтказилган мавзуга оид мулоқотлар, давра суҳбатлари сайлов маданиятини янада кенг тарғиб этишга хизмат қилди.\n— Иккала маҳалладаги ҳар бир хонадонга бориб, сайлов участкаси ҳудудидаги сайловчиларнинг 24 нафари соғлиғи ва жисмоний имкониятига кўра уйда овоз беришини аниқладик, — дейди участка сайлов комиссияси раиси Зархол Раимқулова. — Улар ҳузурига сайлов бюллетенларини олиб борадиган комиссия аъзоларини тайинладик. Турли асосли сабабларга кўра сайловда муддатидан олдин иштирок этишни истаган беш нафар фуқаронинг ҳам талаби қондирилди. Фуқароларнинг сайловни ўтказиш ва унинг ташкилий жараёнлари бўйича ҳар бир мурожаати участка сайлов комиссияси аъзолари томонидан ана шундай ҳозиржавоблик билан ўрганилиб, асосли тарзда ҳал этиб борилмоқда.\nТаъкидлаш лозимки, мазкур комиссия аъзоларидан Олим Одилов, Суръат Ҳамидов, Фотима Шарипова, Элвира Муслиддинова, Қизлархон Очилова сайловга оид зарур ҳуқуқий кўникмаларга ва сайловчилар билан муносабат ўрнатиш қобилиятига эга кишилардир. Шу боис уларнинг фуқаролар билан ҳар бир мулоқоти ўз ижобий натижасини бериши аниқ\nСамарқанд шаҳридаги “Геофизиклар” ҳамда “Қўрғонча” маҳаллаларидаги салкам уч минг нафар сайловчи ўз фуқаролик масъулиятини чуқур идрок этган ҳолда 4 декабрь куни Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловида фаол қатнашади ва обод Ватан, янада фаровонлик, тараққиёт учун овоз беради, деб ишонамиз.\nЎЗБЕКИСТОН — РОССИЯ ҲУДУДЛАРАРО ҲАМКОРЛИК ФОРУМИ...\n«Ўзэкспомарказ»да 18 октябрь куни Ўзбекистон Республикаси билан Россия Федерацияси ўртасидаги биринчи ҳудудлараро ҳамкорлик форуми ўз и...


Намунали ибодатга мувофиқ яшанг. 1- қисм | Тадқиқ сони\nИсминг муқаддас бўлсин. МАТ. 6:9\n«Отамиз» сўзидан нимани билиб оляпмиз?\nНега Худонинг исми муқаддас бўлиши ҳақида ибодат қилишимиз керак?\nҚандай қилиб Худонинг иродаси ерда ҳам бажо бўлиши тўғрисидаги тилакка мувофиқ яшашимиз мумкин?\n1. Матто 6:9–13 даги ибодатни хизматимизда одатда қандай қўллаймиз?\nКЎП ОДАМЛАР намунали ибодатни ёддан айтиб беришлари мумкин. Хизмат қилаётиб, Худонинг Шоҳлиги мавжуд ҳукумат эканини ва у ер юзида ажойиб ўзгаришлар қилишини одамлар тушунишлари учун кўпинча бу ибодатни келтирамиз. Ёки Худонинг муқаддас бўлиши керак бўлган Ўз исми борлигини кўрсатиш ниятида, бу ибодатнинг биринчи гапини ўқиб берамиз (Мат. 6:9).\n2. Исо намунали ибодатни ҳар гал сўзма-сўз такрорлашимизни истамаганини қаердан биламиз?\n2 Христиан оламининг аксар вакиллари одатланганидай, Исо бу ибодатни ҳар гал сўзма-сўз такрорлашимизни истаганми? Йўқ. Чунки, бу ибодатни намуна сифатида келтиришдан сал аввал у қуйидагиларни айтган: «Ибодат қилаётганингизда... ўша-ўша сўзларни такрорлайверманг» (Мат. 6:7). Бошқа сафар эса, Исо ушбу ибодатни яна айтганида ўзгача сўзларни қўллаган (Луқо 11:1–4). Бу билан Исо, нималар ҳақида сўрашимиз кераклигини ва нима муҳим эканини тушунишимизга ёрдам берган. Шу боис у, намунали ибодат деб аталгани бежиз эмас.\n3. Намунали ибодатни муҳокама қилаётиб, қайси саволлар устида мулоҳаза юритсак бўлади?\n3 Бу ва келаси мақолаларда намунали ибодатни батафсил муҳокама қиламиз. Шундай экан, ўзингизга шу саволларни беринг: «Ушбу намуна, ибодатларимни яхшилашимда қандай ёрдам бера олади? Янада муҳимроғи, бу ибодатга мувофиқ ҳаёт кечиряпманми?»\n4. «Отамиз» сўзи бизга нимани эслатиб туради ва ер юзида яшашга умид қилаётганлар Яҳовага қайси маънода «Ота» деб мурожаат қила олишади?\n4 «Отам» эмас, «Отамиз» сўзи қўлланилгани, бир-бирини ака-укалардай чин дилдан севадиган «имондошларимиз» орасида эканимизни эслатиб туради (1 Бутр. 2:17). Бу нақадар катта шараф! Самода яшашга умидвор бўлган мойланган масиҳийлар Аллоҳ томонидан ўғилликка қабул қилиниб, ҳақли равишда Яҳовага «Ота» деб мурожаат эта олишади (Рим. 8:15–17). Ер юзида абадий яшашга умид қилаётган масиҳийлар ҳам Яҳовани «Ота» дея олишади. Яҳова уларга ҳаёт ато этган ва севги ила барча ҳақ топинувчиларини керакли нарсалар билан таъминламоқда. Ер юзида яшашга умид қилаётганлар мукаммалликка эришиб, сўнгги синовда ўз садоқатини исботлагач, тўла маънода Худонинг фарзандлари бўлишади (Рим. 8:21; Ваҳ. 20:7, 8).\n5, 6. Ота-оналар фарзандига қандай аъло ҳадя бера олишади ва ҳар бир бола уни нима қилиши керак? (Очқич оятнинг юқорисидаги расмга қ.)\n5 Ота-она фарзандини ибодат қилишга ўргатса ҳамда Яҳовани ғамхўр самовий Ота сифатида кўришга кўмаклашса, аъло ҳадя бергандай бўлади. Ҳозир Жанубий Африкада кўчма нозир бўлиб хизмат қилаётган биродаримиз, қуйидагиларни эслайди: «Қизларимиз туғилганидан бошлаб, уйда бўлмай қолган кунларимдан ташқари ҳар оқшом улар билан ибодат қилардим. Улар ўша кечки ибодатларда аниқ қайси сўзлар айтилганини эслай олмасликларини тез-тез гапиришади. Бироқ улар қандай муҳит ҳукм сурганини, Отамиз Яҳова билан суҳбатлашиш қанчалик қадрли эканини ва хотиржамлигу хавфсизликни ҳис қилишганини эслашади. Қизалоқларимиз улғайгани сайин, уларни овоз чиқариб ибодат қилишга ундардим. Шунда, Яҳовага изҳор этаётган фикрларию туйғуларини эшита олардим. Бу оз бўлса-да, уларнинг қалбида нима борлигини билиб олиш учун ажойиб имкон эди. Кейин, Яҳовага мурожаатлари янада мазмунли бўлиши учун намунали ибодатдаги муҳим фикрларни киритишларига мулойимлик ила ўргатардим».\n6 Биродаримизнинг иккала қизалоғи кичиклигидан маънавий қадамлар қўя бошлагани ажабланарли эмас. Ҳозир улар бахтли никоҳ қуришган ва эрлари билан тўла вақтли хизматда иштирок этиб, Аллоҳнинг иродасини бажаришяпти. Ота-оналар боласига Яҳова билан илиқ ва яқин муносабатларни ривожлантиришга ёрдам бериши, у учун юксак ҳадядир! Шубҳасизки, ушбу қимматбаҳо муносабатларни ҳар ким ўзи асраши керак. Бу, Худонинг исмини севишга ўрганиб, унга чуқур ҳурмат ила ёндашишни ўз ичига олади (Заб. 5:12, 13; 90:14).\n7. Биз қандай шарафга эгамиз, бироқ нима қилишимиз керак?\n7 Биз учун, Худонинг шахсий исмини билишдан ташқари, Унинг «исми билан аталадиган халқ» бўлиш ҳам улкан шараф (Ҳавор. 15:14; Ишаё 43:10). Самовий Отамизга: «Исминг муқаддас бўлсин»,— деб илтижо қиламиз. Илойим, бундай илтижо қилиш, муқаддас исмга доғ тушурадиган ҳар қандай иш ёки гапдан қочиш учун Яҳовадан ёрдам сўрашга ундасин. Биз, ваъз қилганларига мувофиқ йўл тутмаган биринчи асрдаги айрим кишиларга ўхшаб қолишни истамаймиз. Ҳаворий Павлус уларга шундай деб ёзган: «Сизларнинг дастингиздан бошқа халқлар орасида Худонинг исми куфр қилинмоқда» (Рим. 2:21–24).\n8, 9. Яҳова, Унинг исми муқаддас бўлишига қайғурадиганларга қандай баракалар бериши ҳақида мисол келтиринг.\n8 Биз Аллоҳнинг исми муқаддас бўлишини истаймиз. Норвегияда яшовчи бир опамизнинг турмуш ўртоғи бевақт оламдан ўтганида, у икки яшар ўғли билан ёлғиз қолган. У шундай деб тушунтирди: «Бу, ҳаётимдаги энг оғир дамлар бўлган. Шайтон, Яҳовани танқид қилишига сабаб бўладиган нотўғри қарор чиқаришни ёки садоқатсизлик қилишни хоҳламасдим. Шу боис, ҳиссий мувозанатни сақлай олишим учун ҳар куни, деярли ҳар соатда куч сўраб ибодат қилардим. Мен Яҳованинг исми муқаддас бўлишини ва ўғлим жаннатда отасини қайта кўришини истардим» (Ҳик. 27:11).\n9 Яҳова унинг холис ибодатларига жавоб берганми? Албатта. Опамиз ғамхўр имондошларимиз билан мунтазам вақт ўтказиб, далда олган. Беш йилдан кейин у оқсоқолга турмушга чиққан. Ҳозир, унинг ўғли 20 ёшда ва сувга чўмган. «Умр йўлдошим ўғлимни катта қилишга кўмаклашганидан жуда бахтиёрман»,— деб бўлишди опамиз.\n10. Худонинг исми бутунлай муқаддас бўлиши учун нима қилиниши керак?\n10 Худонинг исми бутунлай муқаддас бўлиши ва барча исноддан покланиши учун нима қилиш керак? Бунинг учун, Яҳова Унинг ҳукмронлигига ўжарлик билан қарши чиқаётганларнинг ҳаммасини йўқ қилиши лозим (Ҳизқиё 38:22, 23 ни ўқинг). Ўшанда, инсоният аста-секин мукаммалликка эришади. Жамики одамзод ва фаришталар Яҳованинг муқаддас исмига шараф келтирадиган вақтни интизор бўлиб кутяпмиз! Шунда, меҳрибон самовий Отамиз «барча нарсанинг ягона Эгаси бўлади» (1 Кор. 15:28).\n11, 12. Яҳова, 19 асрнинг охирларида масиҳийлар нимани тушунишларига кўмаклашган?\n11 Исо самога кўтарилишидан олдин, ҳаворийлар ундан: «Ҳазрат, ахир сиз Исроилда шоҳликни шу пайтда тикламайсизми?» — деб сўрашган эди. Исонинг жавоби, Худонинг Шоҳлиги қачон ҳукм сура бошлашини билишнинг вақти ҳали келмаганини кўрсатган. У, шогирдлари эътиборини муҳимроқ бўлган шоҳидлик бериш вазифасига қаратишлари кераклигини айтган (Ҳаворийлар 1:6–8 ни ўқинг). Шундай бўлса-да, Исо издошларини Худонинг Шоҳлиги келишини кутишга ундаган. Шу боис масиҳийлар, ҳаворийлар давридан буён унинг келиши ҳақида ибодат қилишдан тўхташмаяпти.\n12 Исо бошчилигида Худонинг Шоҳлиги осмонда ҳукм сура бошлайдиган вақт яқинлашганида, Яҳова хизматчилари бу қачон юз беришини тушунишларига кўмаклашган. 1876 йили «Муқаддас Китоб тадқиқотчиси» номли журналда Чарлз Тейз Расселл томонидан ёзилган мақола чоп этилган эди. «Ёт халқларнинг даврони: у қачон тугайди?» деб номланган бу мақолада 1914 йил ўзгача бўлиши таъкидланган. У ерда, Дониёр пайғамбарнинг «етти йил» ҳақидаги башорати, Исо айтган «ўзга халқлар даври» тўғрисидаги сўзлари билан ўзаро боғлиқ экани ёзилган * (Дон. 4:16; Луқо 21:24).\n13. Айтинг-чи, 1914 йили нима содир бўлди ва буни дунёдаги қайси воқеалар тасдиқламоқда?\n13 Шундай қилиб, 1914 йили Европа мамлакатлари ўртасида уруш юзага келди ва борган сари тарқалиб, бутун дунёни қамраб олди. 1918 йили уруш тугади, бироқ даҳшатли очарчилик бошланди ва грипп эпидемияси кенг қулоч ёзиб, урушда ўлгандан ҳам кўпроқ одамнинг ҳаётини олиб кетди. Буларнинг ҳаммаси Исо айтгандай, унинг кўринмас ҳозир бўлишининг «белгиси» бўлиб, 1914 йили самода Шоҳ бўлганини тасдиқларди (Мат. 24:3–8; Луқо 21:10, 11). Кўпдан-кўп воқеалардан, Ҳазрати Исо Масиҳга айнан ўша йили «тож берилгани» кўриняпти. «У зафар қозониб, мутлақ ғалабага эришиш учун чиқди» (Ваҳ. 6:2). Исо самони тозалаш мақсадида Шайтон ва жинлари билан жанг қилиб, уларни ер юзига улоқтирди. Ўшандан бери одамзод қуйидаги илоҳий сўзларнинг чинлигига амин бўлмоқда: «Ер ва денгизнинг ҳолига вой! Зеро Иблис вақти оз қолганини билиб, мудҳиш қаҳр-ғазаб ила сизнинг олдингизга тушди» (Ваҳ. 12:7–12).\n14. а) Нега Худонинг Шоҳлиги келишини сўраб ибодат қилиш ҳали ҳам муҳим? б) Бугунги кунда қандай иш билан банд бўлишимиз керак?\n14 Ваҳий 12:7–12 даги башорат, нега Худонинг Шоҳлиги самода ҳукм сура бошлаган пайтда инсониятни қийнаб келаётган фожиалар ҳам бошланганини тушунишимизга ёрдам беради. Самовий Шоҳликнинг Подшоҳи бўлмиш Исо душманлари орасида ҳукм сура бошлади. У буткул зафар қозониб, ер юзида ёвузликка чек қўймагунича, Худонинг Шоҳлиги келиши ҳақида ибодат қилаверамиз. Шу билан бирга, «белгининг» энг ажойиб қисми амалга ошишида иштирок этаётиб, ибодатларимизга мувофиқ ҳаёт кечиришимиз лозим. Исо шундай башорат қилган: «Шоҳлик ҳақидаги хушхабар ҳамма халқларга шаҳодат берилиши учун бутун дунё бўйлаб ваъз қилинади. Ана ўшандагина охират бўлади» (Мат. 24:14).\n«ЕРДА ҲАМ СЕНИНГ ИРОДАНГ БАЖО БЎЛСИН»\n15, 16. Қандай қилиб Худонинг иродаси ер юзида бажо бўлиши ҳақидаги ибодатимизга яраша ҳаёт кечира оламиз?\n15 Деярли 6 000 йил аввал ер юзида Худонинг иродаси мукаммал тарзда бажарилар эди. Шу боис, Яҳова барча нарсага қараб: «Булар жуда ажойиб»,— дея олган (Ибт. 1:31). Кейин Шайтон исён кўтарди ва шундан бери кам одамлар Аллоҳнинг иродасини бажарган. Аммо бугун, тахминан саккиз миллион киши Яҳовага хизмат қилаётган даврда яшаш шарафига эгамиз. Улар нафақат Худонинг иродаси ер юзида бажо бўлсин деб ибодат қилишяпти, балки сўраганларига яраша ҳаёт кечиришга интилишяпти. Улар буни, яшаш тарзи ва шогирд тайёрлаш ишида ғайрат ила қатнашиш орқали намоён этишяпти.\nФарзандингиз, Худонинг иродаси ерда ҳам бажо бўлиши ҳақидаги тилакка мувофиқ яшашига кўмаклашяпсизми? (16- хатбошига қ.)\n16 Масалан, 1948 йили сувга чўмган ва Африкада тўла вақтли махсус ваъзгўй бўлиб хизмат қилган бир опамиз шундай деди: «Намунали ибодатнинг шу қисмига мувофиқ, барча самимий кишилар хушхабарни эшитиб, кеч бўлмасидан Яҳовани таниб-билишлари учун тез-тез ибодат қилиб тураман. Шунингдек, кимгадир ваъз қилмоқчи бўлганимда, унинг қалбини забт эта олай деб донолик сўрайман. Топилган самимий кишилар тўғрисида эса, Яҳова уларга ёрдам бериш учун қилаётган ҳаракатларимизга барака беришини тилаб ибодат қиламан». Ушбу 80 ёшлардаги опамиз, хизматида муваффақиятли экани ва бошқаларнинг ёрдами билан кўпчиликка Яҳованинг Шоҳиди бўлишга кўмаклашгани ажабланарли эмас. Шубҳасизки, сиз ҳам кекса ёшнинг чекловларига қарамай Худонинг иродасини бажариш учун «гўё ичимлик назридай қуйилаётган» кишиларнинг яхши ўрнагини биласиз (Филиппиликларга 2:17 ни ўқинг).\n17. Яҳова келажакда инсоният ва ер учун қиладиган ишлари борасида қандай фикрдасиз?\n17 Худо Шоҳлигининг душманлари ер юзидан бартараф қилинмагунича, Аллоҳнинг иродаси бажо бўлишини сўраб қоламиз. Унинг иродаси тўла равишда амалга ошганида эса, ер юзидаги жаннатда миллиардлаб одамлар тирилганини кўрамиз. Исо: «Бунга таажжубланманглар, чунки шундай вақт келяптики, мозорларда бўлган ҳамма, унинг [Исонинг] овозини эшитиб чиқадилар»,— деб айтган (Юҳан. 5:28, 29). Севимли кишиларимизни қайта кутиб оладиган пайтда яшаш нақадар ажойиб бўлади-а?! Худо кўзимиздаги «ҳар қандай ёшни артиб олади» (Ваҳ. 21:4). Тириладиганларнинг кўпчилиги «адолатсиз», деб номланган кишилар қаторига киришади. Боиси улар, Аллоҳ Яҳова ҳамда Унинг Ўғли тўғрисидаги ҳақиқатни билмай, ҳаётдан кўз юмишган. Тирилганлар Худонинг иродаси ва нияти ҳақида билишларига кўмаклашиб, «абадий ҳаётга» муносиб бўлишларига ёрдамлашиш катта шарафдир (Ҳавор. 24:15; Юҳан. 17:3).\n18. Инсониятнинг асосий эҳтиёжлари нималардан иборат?\n18 Умумжаҳон тинчлик ва уйғунлик, Шоҳлик воситасида Яҳованинг исми муқаддас қилинишига боғлиқ. Шу сабабли, намунали ибодатдаги илк учта тилак тўлалигича амалга ошганида, инсониятнинг асосий эҳтиёжлари қондирилади. Ҳозирча эса, бошқа муҳим эҳтиёжларимиз ҳам бор. Исо уларни намунали ибодатининг давомида эслатиб ўтган. Уларни келаси мақолада муҳокама қиламиз.\n^ 12- х.б. Бу башорат ҳақида кўпроқ маълумот олиш учун «Муқаддас Китоб таълимотлари» китобининг 215–218- саҳ. қ.


Психологик соғлом одамнинг 5 та умумий хусусияти\nПсихологик соғлом одам ҳақида ҳар бир инсоннинг ўз фикри бор. Бироқ, психологик соғлом одамларнинг ўзига хос хусусиятлари мавжуд. Factinteres онлайн-журнали озчилик биладиган 5 та хусусиятни тўплади.\nСуҳбат давомида ўз ҳис-туйғуларингизни бошқаришингиз мумкин.\nТуйғулар ҳақиқий психологик ҳолатингизни фош қилиши мумкин. Aгар уларни қандай бошқаришни билсангиз, унда ҳамма нарса психологик соғлиғингизга мос келади. Инсон ўз ғазабини, қўрқувини, нафрат ва бошқа ҳолатларини назорат қила олиши керак.\nЎз олдингизда поксиз\nҲар бир инсон маълум даражада ўзини билади. Бироқ, қанчалик яхши билади? Менга ишонинг, ҳамма ҳам ўзини эҳтиёткорлик билан ва тўғри баҳолай олмайди. Ўзингизни қанчалик яхши тушунсангиз, психологик соғлиғингиз шунчалик кучли бўлади. Бундай вазиятда ўзингиз билан бўлган ҳар қандай можарони осонгина ечишингиз ва ҳаётдаги тўғри йўналишни танлашингиз мумкин.\nОнгингизда иккита зиддиятни ёдда тутасиз\nҲар бир вазиятда камида иккита нуқтаи назар мавжуд. Aгар инсон уларни ёдда тутишга қодир бўлса, демак, бу психологик жиҳатдан соғлом одамнинг белгисидир. Ҳар бир одам ҳар хил вазиятларда ҳеч бўлмаганда битта томонни кўра олмайди.\nУ ёки бу вазиятнинг қарама-қарши томонларини кўриш қобилияти одамга дунёга эҳтиёткорлик билан қараш ва объектив қарор қабул қилишга имкон беради.\nСиз ўзингиз бўлишга қулайсиз\nAгар ўзингизга нисбатан узоқ вақт давом этадиган норозилигингиз бўлса, демак, психологик соғлигингиз яхши эмас. Психологик соғлом одам ўз терисида қулай ҳис қилади ва ўзини борича тўғри қабул қилади.\nСиз хавф-хатарга тайёрмисиз?\nХатар – бу ҳаракатланиш нуқтаси. Бироқ, бу одамни силкитиб, ўзини топишига имкон берадиган хавфдир. Қулай зонада узоқ вақт қолиш, одамнинг ўзи билан алоқасини бузади. Aгар ўзингизга ишонч ҳосил қилсангиз ва ўз «мен»ингизга ишонсангиз, унда хавф оқланади.\nХавф ва йўқотишларни қабул қилиш кучи, албатта, психологик жиҳатдан соғлом одамнинг белгисидир. Aйнан у одамга дадил мақсадлар қўйиш ва уларга эришишга имкон беради.\nМақола Николай Мерзляков томонидан танланган.


«ОТМларда чет тиллари йўналишидаги факультетларда қабул квоталари оширилади» - Zamin.uz\n12:37 / 14.05.2021\nОлий таълим муассасаларида чет тиллари йўналишидаги факультетларда қабул квоталари икки бараварга, грант ўринлар сони уч бараварга оширилади. Бу ҳақда халқаро пресс-клубнинг «Хорижий тилларни ўргатиш бўйича янги тизим — келажак учун мустаҳкам пойдевор» номли сессиясида Ёшлар ишлари агентлиги директори ўринбосари Фаррух Омонов маълум қилди.\nДиректор ўринбосарининг қайд этишича, шу даврга қадар 25та олий таълим муассасасида чет тили мутахассислари учун 8000та квота ажратилган бўлса, эндиликда уларнинг сони икки бараварга оширилади. Яъни қабул квоталари 16000тага етказилади ва грант ўринлар сони 3 бараварга оширилади. Инглиз тилидан дарс берувчи мутахассислар учун методикани ўргатиш мақсадида «Эл-юрт умиди» жамғармаси томонидан ҳам алоҳида квоталар ажратилмоқда.\nШунингдек, олий таълим муассасасига кириш истагида бўлган ёшлар учун тил ўрганадиган хусусий ўқув марказларининг камлиги ва уларда нархларнинг анча қиммат эканлиги ҳам таҳлил қилинди.\n«Республикадаги тил ўрганиш марказларини, яъни нодавлат таълим муассасаларини таҳлил қилганимизда улар асосан шаҳар ва вилоят марказларида жойлашгани маълум бўлди. Бундай ҳудудлардан узоқлашилгани сари бундай марказлар сони камайиб бораверади. Давлат раҳбари томонидан ҳам фақатгина давлат таълим ресурслари билан чекланиб қолмасдан, нодавлат таълим муассасалари кучидан ҳам фойдаланиш, уларни кўпайтириш ҳақида топшириқ берилди», деди Фаррух Омонов.\nЯқинда ташкил этилган Хорижий тилларни оммалаштириш агентлиги томонидан 10та тилни оммалаштириш бўйича иш олиб бориши йўлга қўйилади. Бу орқали давлат ва нодавлат секторидаги ўқув курсларида хорижий тилларни ўргатиш қўллаб-қувватланади ва пулли ўқув курсларига бўлган талаб қондирилади.\nЭслатиб ўтамиз, 6 май куни президент бошчилигида ўтказилган чет тилларини ўқитиш тизимини такомиллаштириш чора-тадбирларига бағишланган видеоселектор йиғилишида Хорижий тилларни ўрганишни оммалаштириш агентлиги ташкил этилиши маълум қилинган эди.\nБу агентлик дунёда самарали натижа берган ўқитиш методикалари, дастур ва дарсликларини таълим тизимида жорий этиб, хорижий тилларни мукаммал ўзлаштиришга кўмаклашади. Таълим муассасалари, тармоқлар ва ҳудудларнинг эҳтиёжидан келиб чиқиб, камида 10та (инглиз, рус, немис, француз, хитой, корейс, япон, турк, араб, форс) чет тилини ўргатишни ташкиллаштиради.\nБундан ташқари, мазкур йиғилишда ҳар бир туман ҳокимларига мактаблардаги чет тили хоналарини керакли жиҳозлар билан таъминлаш учун 1 млрд сўмдан маблағ ажратиш ҳақида кўрсатма берилди. “Замин” янгиликларини “Twitter”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Жамият » «ОТМларда чет тиллари йўналишидаги факультетларда қабул квоталари оширилади»


Александр Мочинов: “Чемпионлик вазифаси қўйилмаган эди” / CHAMPIONAT.asia\n19:29Испания. "Реал" - "Депортиво". Бошланғич таркиблар маълум 1 19:16“Локомотив” Дубайдаги сўнгги назорат ўйинини “Краснодар”га қарши ўтказади 2 19:06Насри АПЛга қайтиши мумкин 3 19:00“Келажагимиз умидлари” фестивали Фарғонада қандай кечмоқда? 5 18:52АГМК Землянухин ва Тандирга жавоб берди 6 18:46"Бавария" - "Вердер". Асосий таркиблар билан танишинг 3 18:38А Серия. Мертенс "Наполи"га 3 очко олиб берди 3 18:19ЛаЛига. "Алавес" 15 дақиқа ичида ғалабадан айрилди 0 18:16Olamsport: Анвар Бойназаров Хитойдаги турнирда рингга чиқди, яна бир дзюдочимиз Гран-При совриндори ва бошқа хабарлар 0 18:09УЕФА молиявий фэйр-плей қоидаларини такомиллаштирмоқчи 6 18:00Катта можаро. Қатар канали ЖЧ-2022 учун ФИФАга 100 млн. евро тўлаган 17 17:12"Челси" Жекодан ташқари яна бир ҳужумчига даъвогарлик қилмоқда 8 16:43Умид Аҳмаджонов "Реал" собиқ футболчиси билан учрашди (+ФОТО) 38 16:33Футбол юлдузларининг имзоларини кўрганмисиз? (+ФОТО) 83 16:04Испанияда дарвозабон ўз туғилган кунида ҳужумга ўтмай гол урди (ВИДЕО) 8\n14 ноя 11:46\nФутболимиздаги энг катта муаммолардан бири – мактабни тугатган ёшларни асосий таркибгача бўлган оралиқда сақлаб қола олмаслик.\nСабаби, футбол мактабини битирган ўсмирлар учун шаҳар ва республика биринчиликлари ниҳоясига етади ва уларни мусобақаларсиз ушлаб туриш мушкул, катта футболгача эса хали 3-4 йил оралиқда вақт бор. Айнан шу ҳолларда футболимиз кўплаб иқтидорларни йўқотади. “Бунёдкор” футбол клуби томонидан академия битирувчилари ва бош жамоа ўртасида узвий боғлиқликни сақлаб қолиш мақсадида махсус дастури ишлаб чиқилган ва у ҳаётга тадбиқ этилмоқда. Унга кўра футбол мактаби битирувчилари 2-лига – 1-лига – ёшлар таркиби – бош жамоа узвийлиги орқали катта футболгача бўлган йўлни босиб ўтадилар. Яъни битирувчилардан 50-60 нафари 3-4 йил давомида доимий ўйин амалиётига эга бўладилар ва ўз малакаларини ошириб борадилар. Шуниси қувончлики, бу тизим орқали нафақат футболчилар, балки маҳаллий мураббийлар ҳам катта футболга дадил кириб бормоқдалар. Улардан бири – ёш бўлишига қарамай ПРО дипломига эга бўлишга улгурган ва ушбу мавсумда “Бунёдкор” ёшлари билан ўринбосарлар мусобақасида ғолибликни қўлга киритган мутахассис Александр Мочинов.


Galaxy M ҳамда Galaxy A туркумининг олтита моделида ишкал – «Hard reset» ҳам иш бермаяпти! - Terabayt.Uz\nҲиндистондаги айрим Samsung смартфонлари фойдаланувчилари ўз қурилмаларининг носоз ишлай бошлаганидан шикоят қилишмоқда. Гаджетлар кутилмаганда қотиб қолиши, ўз-ўзидан ўчиб-ёниши каби ҳолатлар кузатилмоқда.\nЎҚИНГ: Samsung флагманларида янги ишкал: улар «очлик эълон қилди»!\nSamsung ҳозирча бу вазият юзасидан бирор расмий изоҳ бергани йўқ. Муаммоли смартфонларнинг аксарияти 10 нанометрлик Exynos 9611 процессори, фақат Galaxy A50 модели Exynos 9610 чипсети базасига қурилган.\nМуаммолар қуйидаги моделларда учрамоқда:\nЭнг ёмони – смартфонларни дастлабки созламаларга қайтариш – «Hard reset» усули ҳам фойда бермаяпти. Мазкур ҳолат юзасидан Samsung сервис марказларига мурожаат этилганида, смартфонларнинг она платасини алмаштириб беришни таклиф қилишяпти. Кафолатли қурилмалар учун бу хизмат бепул тақдим этилади, кафолати бўлмаган девайслар учун эса ўртача 6000 рупий (тахминан 81 АҚШ доллари) миқдорида тўлов қилишга тўғри келади.\nДарвоқе, Samsung компаниясининг Ўзбекистондаги ваколатли сервис марказларининг рўйхати ҳамда у ерларда кафолат бўйича қандай хизматлар бепул кўрсатилиши ҳам сизни қизиқтирса керак.\nЎҚИНГ: Хизмат кўрсатиш марказларида сизни қандай қилиб лақиллатишади?\n#Samsung #Samsung Electronics #Samsung Galaxy #Samsung Galaxy A50 #Samsung Galaxy M30s #Samsung Galaxy M31 #Samsung Galaxy A50s #Samsung Galaxy A51 #Samsung Galaxy A51 5G #Samsung Galaxy M31s


Табиий ядро реактори\n08 - апрель 2021 / 16:42 217\n1972 йили Африкада жойлашган (Окло, Габон) уран кони рудаларининг таркиби ўрганилганда тадқиқотчилар ғаройиб ҳодисага дуч келишди. Ураннинг табиий изотопи бўлмиш уран-235 нинг миқдорининг меъёрдан оғиши кузатилган, яъни U-235 нинг концентрацияси стандарт ҳолатдан 0,31% га кам бўлган. Ушбу тадқиқот натижаларини турли хил йўллар билан асослашга уринишди: табиий моддадан - U-235 ўғирлаш эҳтимоли, ёки гўёки бу топилма ўзга сайёраликлардан қолган мерос деган қарашлар ҳам бўлди.\nБироқ кўпгина баҳс-мунозаралардан сўнг, олимлар аниқ бир хулосага келишди: U-235 концентрациясининг пасайиши фақатгина ядровий реакциялар натижасида амалга ошади. Окло кони 2 млрд йил олдин пайдо бўлган, бу реактор ягона бўлмаган деган эҳтимоллар ҳам мавжуд.\nШунингдек, Ерда жонзотларнинг яшаши ва уларнинг тарқалишига радиоактивликнинг ўзига хос таъсири бўлган, - деган гипотезалар ҳам мавжуд. ХХ асрнинг ўрталарида ядро реакторининг яратилиши инсонлар учун оламшумул янгилик бўлди, аммо маълум бўлишича бу ихтиро табиат учун янгилик эмас экан. Инсон илмий-техник фикр ва мулоҳазаларнинг бирлаштириб, нойоб қурилма – ядро реакторини яратгани, аслида бир неча миллион йиллар аввал табиат яратган конструкцияни такрорлаган бўлиб чиқди.\nОкло уран кони майдони атрофи манзараси\nЯнварь ойида ташриф


Марказий Осиё – илм-маърифат ўчоғи. У дунё цивилизациясига ҳисса қўшган буюк алломалар бешиги ҳамдир.\nБу заминда азалдан комил инсон тарбиясига устувор аҳамият қаратилган. Бунга ушбу заминда туғилиб вояга етган буюк алломалар ижодию жаҳонгир саркардаларнинг бунёдкорлик фаолияти ёрқин мисол.\nЎзбекистон халқаро ислом академиясида IRCICA–Ислом тарихи, санъати ва маданиятини тадқиқ қилиш халқаро маркази ҳамда “Ислом тарихи ва манбашунослиги –IRCICA” кафедраси ҳамкорлигида “Марказий Осиё халқлари маданияти, диний анъана ва урф-одатлари” мавзусида ўтган республика илмий-амалий онлайн конференцияда шу ҳақда сўз борди.\nКонференцияда Ислом тарихи, санъати ва маданиятини тадқиқ этиш халқаро маркази мутасаддилари, тарихчилар, санъатшунослар, шарқшунослар, турли давлат ва жамоат ташкилотлари, ҳамкор муассасалар раҳбарлари, илмий-тадқиқотчилар, ўқитувчи ва талаба-ёшлари иштирок этди.\nАнжуманда Ўзбекистон халқаро ислом академияси диний-маърифий фаолиятни мувофиқлаштириш бўйича биринчи проректори, профессор Шуҳрат Ёвқочев, “Ислом тарихи ва манбашунослиги–IRCICA” кафедраси мудири, тарих фанлари доктори Неъматулло Муҳамедов ва бошқалар Президентимиз раҳнамолигида мамлакатимизда муқаддас динимизнинг асл тинчлик, бағрикенглик, инсонпарварлик моҳиятини тарғиб қилиш, уни турли хуружлардан асраш, илмий-маданий меросни ўрганиш ва тарғиб қилиш, жаҳолатга қарши маърифат билан курашиш тамойили асосида кенг қамровли ишлар олиб борилаётганини таъкидлади.Ўтган қисқа вақт ичида Имом Бухорий ва Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот марказлари, Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази, Ўзбекистон халқаро ислом академияси ташкил этилгани мазкур соҳага кўрсатилаётган эътибор натижасидир.\nIRCICA – Ислом тарихи, санъати ва маданиятини тадқиқ этиш халқаро маркази бош директори, Ўзбекистон халқаро ислом академиясининг “Фахрий доктори” Халит Эрен Марказий Осиё халқларининг жаҳон тамаддунига қўшган ҳиссаси ўзига хос эканини таъкидлади.\n– Ислом динининг Марказий Осиёга кириб келиши натижасида минтақада санъат, маданият ва илм-фан янада ривожланди, – дейди Халит Эрен. – Минтақа турли хил эътиқод ва маданий ўзига хос халқларни қабул қилди ва кўп маданиятли ҳаёт тажрибасига эга бўлиб келмоқда. Марказий Осиёда камолга етган алломалар бугунги замонавий фанлар – архитектура, илоҳиёт, астрономия, тиббиёт, фалсафа, геометрия, география, ҳуқуқшунослик, тасаввуф фанлари ривожига катта ҳисса қўшди.\nДарҳақиқат, ўша даврда ҳудудда кўплаб кутубхоналар, расадхоналар қурилди. Хусусан, Юсуф Хос Ҳожибнинг Марказий Осиё халқлари учун беқиёс аҳамиятга эга, адолатли бошқарув ҳақидаги “Қутадғу билиг” китоби ёзилди. Ал-Фарғонийнинг астрономияга оид китоби кўп йиллар мобайнида Европа таълим муассасаларида асосий манба бўлиб хизмат қилди. Форобий Аристотелдан сўнг “Иккинчи муаллим” сифатида эътироф этилди. Ибн Сино тиббиёт илмини, ал-Хоразмий алгебра фанини янги босқичга олиб чиқди. Форобий, Амир Темур, Мирзо Улуғбек, Алишер Навоий каби сиймолар жаҳонга танилди.\nҚувонарлиси, бугун ҳам мазкур жараён давом этмоқда. IRCICA – Ислом тарихи, санъати ва маданиятини тадқиқ этиш халқаро маркази барқарор ривожланиб боряпти.\nКонференция турли мавзуларда маърузалар тингланди. Шунингдек, Ўзбекистондаги ислом цивилизацияси маркази директори Шоазим Миноваров “Ислом цивилизацияси маркази музейи экспозициясининг таркибий тузилиши” мавзусида маъруза қилди.\n– Президентимизнинг 2017 йил 23 июндаги қарорига мувофиқ, мамлакатимиз асрлар давомида жаҳон цивилизациясининг ажралмас қисми, ислом маданияти марказларидан бири бўлиб келганини акс эттирадиган илмий-тарихий концепция ишлаб чиқилди, – дейди Шоазим Миноваров. – Марказ учун Тошкент шаҳрида маҳобатли иншоот қурилиши бошланган бўлиб, шаклан ва мазмунан тенги йўқ мазкур мажмуада юртимизда ва чет элларда сақланаётган қадимий қўлёзма, тарихий далил ва ҳужжатлар, археологик топилмалар, осор-атиқалар, замонавий ахборот-коммуникация технологиялари асосида намойиш этиладиган “Ислом санъати музейи”, улкан фондга эга кутубхона, йирик илмий тадқиқотлар маркази, энг замонавий усулларда реставрация қилиш, тиклаш ва кўпайтириш бўлимлари, нашриёт ҳамда замонавий конференция зали ташкил этиш режалаштирилган.\nКонференцияда Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази директори Шовосил Зиёдов “Марказий Осиё маданияти тарихига оид манбаларда кутубхоналар ҳақида маълумотлар” мавзусида батафсил маълумот берди.\n– Ўрта асрларда минтақа шаҳарларида кўплаб кутубхоналар фаолият кўрсатган, – дейди Ш. Зиёдов. – Кутубхоналар асос эътибори билан уч хил – сарой, масжид ва мадрасалар ҳамда сулолавий-хусусий кутубхоналарга ажратилган. Ушбу зиё даргоҳларида китоблар уйга берилган ёки кутубхонанинг ўзида фойдаланилган. Китобларни бошқа шаҳарга олиб чиқиш ёки сотиш қатъиян ман қилинган. Кутубхоналарда сақланаётган Абу Райҳон Беруний, Ибн Сино каби кўплаб алломаларнинг қўлёзма асарлари минтақа халқларининг илм олиши, маданияти шаклланишига катта таъсир кўрсатган.\nМарказий Осиё минтақаси жаҳон цивилизацияси марказларидан бири саналади. Минтақа халқлари тарихи, маданияти, диний анъана ва урф-одатлари, аллома ва олимлар ҳаёт йўлларини ўрганиш, уларнинг меросини тадқиқ этиш долзарб масалага айланган.\nКонференцияда Марказий Осиё халқлари тарихи ва маданияти ҳамда ёзма ёдгорликлари ва илмий меросига оид мавзулар ҳам муҳокама қилинди.\nҚизғин мунозара, савол-жавоблар остида ўтган онлайн-анжуман йиғилганларда катта таассурот қолдирди. Ҳамкор ташкилотлар билан илмий-амалий алоқаларни янада давом эттиришга келишиб олинди.\nКиритилган вақти: 17/10/2020 14:51; Кўрилганлиги: 56\nМатериал манзили: http://sammuslim.uz/press/news/ilm-marifat-beshigi\nЧоп этилган вақт: 31/10/2020 20:27


Эрон озарбайжонлари ТВ орқали янграган ҳақоратга жавобан кўчаларга чиқишди\n16:40 / 11.11.2015\nЭроннинг шимолий остонларида истиқомат қилувчи этник озарбайжонлар уларга нисбатан ТВ орқали янграган ҳақоратларга жавоб тариқасида норозилик намойишлари ўтказмоқда. Бу ҳақда АҚШнинг The Washington Post нашри хабар берди.\nАйтилишича, Эрон давлат телеканалларидан биридаги Fitileh номли болалар дастури чоғида озарбайжон тили масхара қилинган. Бунга жавобан душанба куни Табризда ўн минглаб одамлар норозилик акциялари уюштирган. Тартибсизликлар Урму, Сулдуз, Кум, Теҳрон шаҳарларига ҳам кўчган.\nЭрон давлат телекомпанияси директори Муҳаммад Сарафроз фуқаролар олдида узр сўраб, кўрсатув бошловчисини ишдан бўшатганлигини маълум қилди. Шунингдек, у кўрсатувни бутунлай тугатишни ёқлаб чиқди.\nЭрон аҳолисининг камида 16 фоизини (13 млн киши) этник озарбайжонлар ташкил қилади. Эронда улар турк деб аталади. Форс миллатчиларининг уларга нисбатан агрессив сўзлари ва хатти-ҳаракатлари тез-тез икки томон ўртасида кескин тўқнашувларни келтириб чиқаради. Эрон озарбайжонлари ҳуқуқлари поймол қилинаётганини таъкидлаб келадилар.


Мучалингизни биласизми?.. | Ekobarqaror\n25.01.2018 Nargis Qosimova\tФикр билдиринг\nМучал — йил ҳисобини юритишнинг ўзига хос тизими. Унга кўра, ҳар қайси янги йил 22 мартдан бошланади ҳамда сичқон, сигир, йўлбарс, қуён, балиқ, илон, от, қўй, маймун, товуқ, ит ва тўнғиз каби ўн икки ҳайвондан бирининг номи билан аталади. Шунга мутаносиб равишда ҳар ўн икки йилда янгидан такрорланади.\nМозийшунослар фикрича, Мучалнинг туб негизида аслида бундан қирқ асрча бурун хитойликлар тузган, йил номлари ҳар олтмиш йилда мунтазам такрорланиб туришига асосланган тақвим ётади. Унинг вужудга келишига ўша кезлардаги олам сув, олов, тупроқ, металл ва ёғочдан ташкил топган ҳамда улар ўзида ижобий ва салбий хусусиятларни мужассамлантиради, деган тушунча туртки бўлган. Бу беш унсур “осмон шохобчаси” деб номланган. Самонинг энг ёруғ ёритқичларидан Муштарийнинг 12 йиллик ҳаракати йўли эса шунча бўлакка бўлинган ва ҳар бирига “ер шохобчаси” деб аталувчи 12 ой белгилари қўйиб чиқилган. Милоднинг бошларида уларга каламуш, сигир, йўлбарс, қуён, аждаҳо, илон, от, қўй, маймун, товуқ, ит, чўчқа каби ҳайвонлар номи қўшилган. Бу белгилар Қуёшнинг йиллик кўринма ҳаракати йўлида жойлашган Ҳамал, Савр, Жавзо, Саратон, Асад, Сунбула, Мезон, Ақраб, Қавс, Жадий, Далв ва Ҳут юлдуз туркумлари эгаллаган ҳудудларга мос келган.\nШу зайл қадимги хитойликлар беш белгили “осмон шохобчаси” ва 12 белгили “ер шохобчаси”дан ташкил топган ҳамда уларнинг кўпайтмаси бўйича олтмиш йилни қамраб олувчи, ҳозир ҳам Хитой, Япония, Корея, Вьетнам ва Монголияда қўлланилувчи циклик жадвал тақвимини яратишган. Моҳиятан ёндошганда, бу аслида шамсий-қамарий тақвим бўлган. Чунки унда Ойнинг Ер атрофида айланиш даври, илмий тилда айтганда, синодик ой 29 кеча-кундуз 12 соат 44 дақиқа 3 сония, Қуёш ясси доираси марказининг 21 мартда рўй берадиган баҳорги тенг кунлик нуқтасидан кетма-кет икки марта ўтиши учун зарур вақт 365 кеча-кундуз 5 соат 48 дақиқа 46 сония деб олинган. Шундан келиб чиққан ҳолда, йилнинг узунлиги оддий йилларда 12 ойлик қилиб 354 кунга, кабиса йилларда 13 ойлик қилиб 384 кунга тенглаштирилган. Тақвимдаги йиллардан қай бири 12 ойлик, қай бири 13 ойлик бўлиши маълум Ой фазаси, масалан, янги ойнинг йилнинг аниқ бир санасига тўғри келиши даврига қараб белгиланади. Бу давр 19 йилга тенг бўлиб, шундан еттитасига, яъни 2, 5, 7, 10, 13, 15- ва 18-йилларга 13-ой қўшилади, қолганлари 12 ойдан иборат бўлади. Ўтган асрда ушбу тақвимнинг 19-йиллик цикллари боши 1924, 1943, 1962, 1981, 2000 йилларга тўғри келган.\nБаъзи қадимий ёзма манбаларга қараганда, Мучал дастлаб милоддан аввалги III-II асрларда ёхуд Юнон – Бақтрия подшолиги даврида кўчманчи чорвадор халқлар, айрим далилларга кўра, мисрликлар ва хитойликлар томонидан жорий этилган. Бошқа маълумотлар бўйича эса, мазкур йил ҳисоби барча туркий, форсий-қобулий халқлар, шунингдек, мўғул, хитой, тува, олтой, хакас, бурят, қалмоқ ва ўзга миллату элатлар орасида қадимдан амалда бўлган. Қандайлигидан қатъи назар, у кейинчалик Мўғулистон, Хитой, Япония, Ҳиндистон, Миср, Ироқ, Эрон, Афғонистон, Марказий Осиё мамлакатларига кенг тapқалган. Ўтмищдошларимиз одамнинг ёшини, туғилган ва вафот этган вақтини, тарихий жанглар ва буюк воқеаларни, йил ва фаслларнинг нечоғли келишини шу тақвим асосида “йил ағдариб” аниқлашган.\nШубҳасиз, инсон ёруғ дунёга кўз очган йилни ҳайвонлар номи билан аташ одати ўтмишда айрим маҳлуқларга сиғиниш оқибати ўлароқ келиб чиққан. Қайси юртда қайси жонзотларга кўпроқ сажда қилинса, улар Мучал йили ҳисобига киритилган. Macалан, Хитойда биздаги балиқ ўрнига афсонавий аждаҳо, Африкадаги баъзи халқларда тимсоҳ, Мисрда сичқон ўрнига мушук, от ўрнига эшак танланган. Бора-бора айрим жойларда, жумладан, Марказий Осиё, Мўғулистон ва Хитойда ҳам турли қимматбаҳо буюм-жиҳозларни Мучал йилларига номи берилган ҳайвонлар расми билан безаш урф бўлган. Натижада олтин ва кумушдан илон шаклида ясалган билагузуклар, балиқ ва бошқа ҳайвонлар тасвири ўйиб ишланган мис идишлар кўпайган.\nАлбатта, Мучал йиллари тўғрисида турли миллатлар турлича фикр-хулосага эга бўлишган. Шу боис бир халқнинг муайян йил тўғрисидаги тасаввури гоҳида иккинчи халқникига мос келмаган. Аммо барчасида Мучал ҳисобига киритилган ҳайвонлар хосиятли ва муқаддас саналган. Ўз навбатида, йилларнинг баъзилари қут-баракали, баъзилари қутсиз-баракасиз деб таърифланган ва ҳар бирида кўпйиллик ҳаётий кузатувларга таянган ҳолда олдиндан башорат қилинган қандайдир воқеа-ҳодисалар содир бўлиши кутилган. Бу ўринда кўпинча об-ҳавонинг қулай ё ноқулай келиши, қайси йил кишиларга қувонч, омад ва бахт ато этиши, қай бири ғам-ташвиш, омадсизлик ва кулфат келтириши назарда тутилган. Айтайлик, Балиқ йили серёғин келади ва экинлардан мўл ҳосил кўтарилади. Негаки, бу “луқмаи ҳалол” сувда яшайди. Товуқ йилида ҳам озиқ-овқат сероблашади, лекин одамларнинг ташвиши ортади. Сабаби, бу парранда асосий озиғи бўлмиш донни топиб ейиш учун ҳаммаёқни оёғи ва тумшуғи билан обдон титкилаб ташлайди. Худди шунингдек, Тўнғиз йилида ёғингарчилик кўпайиб, нарх-наво арзонлашса-да, тез-тез қор ёғиб, совуқ забтига олади, боз устига, фитналар авжига чиқади. Илон йилида эса қишнинг қаҳри қаттиқлашиб, қурғоқчилик ва қимматчилик рўй беради. Сигир йили кирса, уруш кўпаяди, чунки бу забонсиз жониворлар бир-бири билан тез-тез сузишиб туради.\nМаҳмуд Кошғарийнинг “Девону луғотит турк” асарида ёзилишича, бунга ўхшаш эътиқодий тушунчалар туркий халқлар орасида анча оммавийлашган. Улар йилларнинг ҳар бирида ўзига яраша бетакрор ҳикмат бор деб ҳисоблашган ва шунга тааллуқли тахминларни илгари суришган. Этнограф T.Потаповнинг аниқлашига кўра, қадимги туваликлар сичқон, от, қўй, ит ва тўнғиз йилларини қутли, сигир, балиқ (маҳаллий аҳоли талқинида — аждаҳо), илон, маймун, товуқ йилларини қутсиз, йўлбарс ва қуён йилларини мўътадил деб билишган.\nБулардан ташқари, аждодларимиз инсоннинг тақдири ва феъл-атвори ҳам кўп жиҳатдан унинг мучалига боғлиқ бўлишини мудом эслатиб келишган. Чунончи, Қуён йилида дунёга келган ўғил бола яхши одам бўлиб вояга етади, жамият учун фойдали ишлар қилади, тўкин-фаровон ҳаёт кечириб, узоқ умр кўради, деган фикрни авлодлар қулоғига қуйишган.\nТабиийки, Мучал йиллари тўғрисидаги тасаввурлар ва ибратли башоратлар турли миллатларнинг халқ оғзаки ижоди намуналарида ҳам ўз ифодасини топган. Адашмасак, асрлар оша сайқал топган “Барс (яъни, йўлбарс ёки илвирс) йили — бойлик, Қуён йили – қаҳатлик”, “Барс йилида боринг соч, ҳеч бўлмаса тариқ соч”, “Сигир йили — тўқлик, Қўй йили — йўқлик”, “Ит йилида бўрон бўлар”, “Ит йилида экканингни тўнғиз йилида ўрасан”, “Барс йилида боринг ўсар, Ит йилида молинг ўсар”, “Сичқон йили — тўқлик, Қуён йили — очлик”, “Қуён йилида ют бўлади” сингари ўзбек мақоллари бунга ёрқин мисол бўла олади. Заҳматкаш тадқиқотчилар Шотурсун Шомақсудов ва Шуҳрат Шораҳмедовнинг 2001 йили “Ўзбекистон Миллий энциклопедияси” нашриёти томонидан чоп этилган ”Маънолар махзани” китобида минглаб бошқа сўз дурдоналари қатори ушбу нақлларнинг ҳам чўнг маъно-мазмуни теран очиб берилган. Шунингдек, моҳиятан Мучалга дахлдор “Туя бўйига ишониб, йилдан қуруқ қолибди” деган мақолнинг халқ афсоналарига уйқашиб кетган яратилиш тарихи ҳақида сўз юритилган.\nБу ривоятнинг мухтасар тафсилоти қуйидагича: қадимги одамлар Мучални ўйлаб топиб, унга киритилган ўн икки йилнинг ҳар бирига бирор жонивор номини қўймоқчи бўлибдилар. Айни мақсадда ҳамма турдаги ҳайвонларга дарё бўйига тўпланишни буюрибдилар. Шунинг баробарида “Қайси бирингиз олдин кўринсангиз, мучалнинг дастлабки йили сизнинг номингиз билан аталади”, деб эълон қилибдилар. Бу хабардан огоҳ топган дароз бўйли туя ўзида йўқ қувониб кетибди. ”Биринчи йилга барибир менинг номим лойиқ қўрилади” деган хомхаёлга бориб, бўйнини ғурур ила олға чўзганча, лўкиллаб йўлга тушибди.\nҲайвонларнинг энг миттиси сичқон бояқиш бундоқ қараса, бошқа маҳлуқлар оёғи остида қолиб кетиб, ҳакамлар назарига тушмаслиги тайин. Шунда у ўзи учун ниҳоятда фойдали ақлли бир иш қилибди. Чаққон сакраб, ёнидан ўтиб бораётган туянинг устига чиқибди-да, унинг қулоғи учига ўтириб олибди. Қарабсизки, ҳайвонлар айтилган манзилга яқинлашганларида ҳаммадан илгари сичқон кўзга ташланибди. Шартга биноан, мучалнинг биринчи йилига унинг номи берилибди. Бўйига ишонган лақма туя эса йилдан қуруқ қолибди.\nАлбатта, бу нақлнинг маъжозий маъноси ҳам бор. Айрим кишилар қилдай амалга ўтирса, бамисоли филдай ақлга эга чиққандай, манманликка берилиб, ён-атрофидагиларни менсимай қўядилар. Айримлари ўз ўткинчи мол-дунёси ёки сохта обрў-эътиборига маҳлиё бўлиб, “Фалон нарса менга тегмай, кимга тегарди?” ёки “Пистон жойга мендан бўлак ким ҳам айтиларди?” дея катта кетадилар. Алқисса, амалда тескариси бўлади. Улар ўша жойга айтилмайдилар ёки бериладиган нарсадан қуруқ қоладилар. Охир-оқибат шарманда бўлиб, қаттиқ пушаймон чекадилар. Табиийки, “Бўйига ишонган қамиш бўйра бўлибди” деган мақол ҳам истеҳзо тариқасида мана шундай кимсаларга нисбатан ишлатилади.\nҚуйида мучал йилининг милодий тақвим бўйича қайси йилларга тўғри келишини кўрсатувчи жадвални эътиборингизга ҳавола қилаётирмиз\n№ Мучал йили Мучал йилига мос келадиган милодий йиллар\n1 Сичқон 1924 1936 1948 1960 1972 1984 1996 2008\n2 Сигир 1925 1937 1949 1961 1973 1985 1997 2009\n3 Йўлбарс 1926 1938 1950 1962 1974 1986 1998 2010\n4 Қуён 1927 1939 1951 1963 1975 1987 1999 2011\n5 Балиқ 1928 1940 1952 1964 1976 1988 2000 2012\n6 Илон 1929 1941 1953 1965 1977 1989 2001 2013\n7 От 1930 1942 1954 1966 1978 1990 2002 2014\n8 Қўй 1931 1943 1955 1967 1979 1991 2003 2015\n9 Маймун 1932 1944 1956 1968 1980 1992 2004 2016\n10 Товуқ 1933 1945 1957 1969 1981 1993 2005 2017\n11 Ит 1934 1946 1958 1970 1982 1994 2006 2018\n12 Тўнғиз 1935 1947 1959 1971 1983 1995 2007 2019\nАгар сиз мучалингизни топмоқчи бўлсангиз, аввал таваллуд йилингизга 9 сонини қўшинг, сўнгра йиғиндини 12 га бўлинг. Қолдиқ сонни эса мучалингиз деб билинг. Айтайлик, сиз 1972 йили туғилгансиз. Бу санага 9 ни қўшсак, 1981 га айланади. Уни 12 га бўлсак, 165 сони келиб чиқади ва қолдиқ сифатида 1 қолади. Жадвалда эса ушбу рақам қаршисида “Сичқон” ёзуви турибди. У сизнинг мучалингиздир. Борди-ю, амаллар натижаси “ноль”га тенг бўлса, 12-мучал йилида дунёга келган ҳисобланасиз. Мисол учун, сиз 1959 йили туғилган бўлсангиз, бу сонга 9 қўшилганда, йиғинди 1968 га тенглашади. У 12 га тақсимланса, ҳеч қандай қолдиқ чиқмайди, аниқроғи, “ноль” пайдо бўлади. 1959 рақами эса жадвалнинг ўн иккинчи қаторидан ўрин олган. Демак, мучалингиз тўнғиз эканлиги ўз-ўзидан аён бўлади.\nСиз оила аъзоларингиз ва қариндош-уруғларингиз мучалларини ҳам шу асосда бемалол аниқлашингиз мумкин.\nАввалги мақолаКЛАСТЕРЛАР ФАОЛИЯТИНИ БОШЛАДИКейинги мақолаҚАДИМГИ ИНСОН ИСРОИЛДА ЯШАГАНМИ?


Aфғонистон: Қозоғистон - нотинч минтақанинг барқарорлик ташкилотчиси\n13 Сентябрь 10:58\nNUR-SULTAN. Kazinform - Франциянинг La Revue des transinions ахборот -таҳлилий портали Қозоғистоннинг Aфғонистон муаммосини ҳал қилишдаги конструктив ролига бағишланган мақоласини чоп этди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nМинтақавий кучлар AҚШнинг Aфғонистондан чиқиб кетишидан фойдаланиб, эски можаро қайта бошланишига қарамай Марказий Осиёда ўз таъсирини кучайтирмоқда. Қозоғистон дипломатияси Сурия ва Украина инқирози пайтида баъзи воситачилигининг самарали тажрибасидан фойдаланиб, ўзини яна бир бор барқарорлаштирувчи элемент сифатида кўрсатиши мумкин эди.\n«Толибон» Кобулни қайтариб олганига икки ҳафтадан ошди. Мусулмон фундаменталистларининг кучли тарғиботига қарамай, зўравонлик аломатлари бутун Aфғонистон бўйлаб тарқалиб, ҳар куни тартибсизликни келтириб чиқармоқда.\nКобулнинг янги эгалари маълум даражада тартиб ва хавфсизликни таъминлаганига қарамай, мамлакат қулаш ҳолатида. Давлат хизматчиларига маош тўланмайди. Кўпинча ҳаётий инфратузилмалар ишламай қолади, натижада бутун провинциялар электрсиз қолади. Қурғоқчилик ва очарчилик авж олди. Натижада, ўн миллионлаб афғонларнинг ҳаёти хавф остида. Уларнинг учдан бир қисми овқатга муҳтож. БМТ бош котиби Aнтониу Гутерриш мамлакатда «гуманитар ҳалокат» юз беришидан хавотирини расман билдирди.\nҚўшнилар Aфғонистонда инқироз кучайиб бораётганидан фойдаланмоқчи. Aмерика қўшинларининг олиб кетилиши Марказий Осиё давлатларига геосиёсий мавқеини мустаҳкамлаш ва иттифоқчилик ва дипломатик раҳбарлик қилиш учун тарихий имкониятни тақдим этади.\nПокистон, Эрон, Хитой, Россия, Ҳиндистон ва Туркия каби давлатлар бир неча бор оловга ёқилғи қуйиб, AҚШнинг чиқиб кетишидан максимал даражада фойдаланишга ҳаракат қилишди. Бундан ташқари, бу тоғли Кашмир вилояти Деҳли ва Исломободда ядровий тўқнашувнинг қайта бошланишига олиб келиши мумкинлиги хавфи мавжуд.\nБу йирик геосиёсий ғалаёнлар ўйинида, минтақадаги фақат бир мамлакат кескинликни юмшатмоқчи, афтидан бошқалар Aфғонистон даштидаги оловга ёқилғи қуяётганга ўхшайди. Қозоғистон – бешта Франция ер майдонига эга бўлган улкан давлат. Дарҳақиқат, бу мамлакат ҳозирги қийин пайтларда ўзини барқарорлик омили сифатида кўрсатиши мумкин эди.\nФранциянинг минтақадаги биринчи ва ягона ҳамкори Қозоғистон Европани ҳимоя қиладиган «хавфсизлик камари» лойиҳасига катта ҳисса қўшмоқда. Эммануэль Макроннинг ҳамкасби Қасим-Жомарт Тоқаевга қўнғироқ қилгани бунинг далилидир.\n«Президентлар Aфғонистондаги вазият ва унинг Марказий Осиёга таъсирини муҳокама қилишди. Улар минтақада хавфсизлик ва барқарорлик учун биргаликда ишлашга тайёр эканликларини билдиришди «, - дейилади Елисей саройи сайтида.\nБунга БМТнинг Aфғонистондаги гуманитар миссияси ходимларининг Қозоғистоннинг энг йирик шаҳри - Алматига кўчирилиши гувоҳлик беради. Бу ердан улар муҳтож бўлган миллионлаб одамларга ҳаётий ёрдам кўрсатишда давом этишлари мумкин.\nAгар Қозоғистон Aфғонистон бўйича ҳозирги мавқеини сақлаб қолса, у аввалги халқаро инқирозларнинг ёрдамчиси сифатида ўз обрўсини оқлаган бўларди. 2013 йилда Алматида музокараларнинг икки раунди бўлиб ўтди, бу Эрон, Германия ва Европа Иттифоқининг ядровий дастури бўйича тарихий битимни имзолашга йўл очди. Россия Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров ўша пайтда музокаралар учун замин яратган Қозоғистон, Aвстрия ва Швейцария муросага келишида муҳим рол ўйнаганини айтганди.\n2017 йилда Қозоғистон пойтахтида Сурия бўйича тинчлик музокаралари бошланди. Собиқ Президент Нурсултон Назарбоев бу масалани 2011 йилда Сурияда фуқаролар уруши бошланганидан бери кўтарган. Мамлакатнинг ўша пайтдаги раҳбари нуфузли қўшнилар Владимир Путин ва Ражаб Тоййиб Эрдоғанни музокара столига олиб келиш учун кўп ҳаракат қилди. Бу қадам Астананинг жаҳон миқёсидаги обрўсини мустаҳкамлади.\nҚозоғистоннинг Сурия инқирозини ҳал қилишдаги иштироки 2014 йилда Украинадаги можарони ҳал қилишда Франция билан биргаликда иш олиб боришда давом этди. Собиқ Совет Иттифоқи Президенти Минск музокараларида етакчилик қилди ва Франсуа Олланд, Aнгела Меркель, Пётр Порошенко ва Владимир Путинга Москвага қарши санкцияларни бекор қилиш бўйича муросага келишида ёрдам берди. Бу ҳаракатлар Қозоғистоннинг кўп векторли дипломатия концепциясини ҳаётга татбиқ этди.\nЯқинда «Толибон» Aфғонистонда ғалаба қозонганини инобатга олсак, Қозоғистон яна минтақада барқарорлаштирувчи агент ролини кучайтиради деб тахмин қилиш мумкин.\nҚозоғистон Aфғонистон барқарор, мустақил, аҳолисининг тинч ва қўшнилари дўст бўлган давлатга айланиши керак деб ҳисоблайди. Биз кўп зарар кўрган бу мамлакатнинг янги ҳокимияти билан, биринчи навбатда, гуманитар муаммоларни ҳал қилиш учун конструктив ишбилармонлик алоқаларини ўрнатишга тайёрмиз «, деди Қ.Тоқаев 8 сентябрда.


Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти миссияси Туркманистон бўйлаб 10 кунлик сафари якунига бағишланган брифингда мамлакатда коронавирус билан касалланиш ҳолати аниқлангани ҳақида маълум қилмади.\nТОШКЕНТ, 16 июл — Sputnik. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) миссияси раҳбари Катарина Смолвуд миссиянинг Туркманистон бўйлаб 10 кунлик сафари якунига бағишланган брифингда мамлакатда коронавирус билан касалланиш ҳолати аниқлангани ҳақида маълум қилмади. Бу ҳақда РИА Новости хабар қилмоқда.\n“Бугунги кунда Туркманистон мамлакатда бирор бир тасдиқланган коронавирус билан касалланиш ҳолати ҳақида хабар қилмади. Бу ҳақда ЖССТга маълум қилмаган”, - деди у.\nШунингдек, у ЖССТ бундан кейин ҳам Туркманистон миллий соғлиқни сақлаш органлари ишлашда давом этиш ниятида эканини таъкидлаган.\nШу билан бирга, ЖССТ миссияси раҳбари Туркманистон ҳукуматига инфекциянинг мамлакатга кириб келишининг олдини олиш ва унинг аҳоли орасида тарқалиб кетмаслигига қаратилган саъй-ҳаракатларни давом эттиришни тавсия қилган.\nКатарина Смолвуд мамлакат ҳукумати томонидан қабул қилинган юқумли касалликлар тарқалишига қарши чораларни маъқуллаган.\nШу кунларда Туркманистонда коронавирус йўқлиги ҳақидаги хабарларига қарамасдан мамлакатда ниқоб тақиб юриш мажбурий қилинди, бозорлар ва савдо марказлари вақтинча ёпилди.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ ЖССТ миссияси Туркманистонга сафарини бошлангани хабар қилинган эди.


Франциянинг денгиз бўйидаги Ницца шаҳри ўзининг сўлим соҳиллари, шинам кафелари ҳамда кўркам ҳаёти билан ном чиқарган.\nАммо шаҳар исломчи жангарилар ўрнашиб олган ўчоқ сифатида ҳам маълум. Шаҳарда 14 июль – Бастилия куни муносабати билан уюштирилган мушакбозликни томоша қилиш учун келган оломонга катта тезликдаги юк машинаси воситасида ҳужум қилинди. Ҳужум ортидан 80 дан ошиқ ҳалок бўлди, юзлаб одам жароҳатланди.\nФранция ҳукумати тарқатган маълумотларга кўра, Ницца радикал мусулмонлар сони бўйича Парижнинг Сен-Сен-Дени районидан кейин иккинчи ўринда туради. 343 мингдан ошиқ одам яшайдиган Ницца аҳоли сонига солиштирганда Франциянинг энг радикаллашган шаҳридир.\n15 июль куни Париж прокурори ҳужум учун масъулиятни ҳали ҳеч ким ўз зиммасига олмаганини, лекин ҳужум “террор ташкилоти” ишига ўхшашини айтди. Расмийлар ҳужумни амалга оширган шахс Муҳаммад Лаҳуаеж Булел (Mohamed Lahouaiej Bouhlel) эканини айтишди. Хабарларга кўра, 31 ёшли Булелнинг келиб чиқиши Тунисдан бўлиб, у Ницца шаҳарида яшаган. 16 июль куни эса, ҳужум учун масъулиятни “Ислом давлати” террор гуруҳи ўз зиммасига олгани тўғрисида Ассошиэйтед Пресс агентлиги хабар қилди.\nНиццалик психология профессори ҳамда исломий экстремизм бўйича мутахассис Патрик Амоелнинг таъкидлашича, шаҳар узоқ йиллардан бери жиҳодчи радикалларнинг ўчоғи бўлиб келади.\n“Бу исломий ҳарбий гуруҳлар ҳамда тармоқларнинг яратилиши тарихи 1995-97 йилларда Франция Ривьерасига келган Исломий қутқарув фронтига бориб тарқалади. Шундай экан, бу ерда мўътадил экани айтиладиган исломий кучлар кўп бўлиб, улар аслида [радикал ислом] ўчоғидир”, дейди Амоель.\nКейинги йилларда Ниццада бир неча шахс исломий радикализмда гумон қилиниб қўлга олинди.\n2014 йилнинг кузида бир оиланинг 11 аъзоси, жумладан, ёш болалар, аёллар Сурияда жанг қилиш учун Ниццани тарк этганидан кейин шаҳар мери Кристиан Эстрози исломий радикализмга дучор бўлган шахслар ва оилалар учун 24 соат ишловчи ишонч рақами ишга тушганини эълон қилган эди.\nРадикализация билан курашиш\nФранцияда радикализм билан курашиш учун ҳукумат қўллаган бир неча ташаббус ишлай бошлаган.\nМутахассисларнинг айтишича, Францияда, хусусан, Ницца ҳудудида радикал ислом тобора кенг тарқалмоқда. Ёлловчилар масжидларда, спорт иншоотларида, мактаблар ташқарисида ҳамда ижтимоий тармоқларда фаоллашган.\nАмоель Ниццада ёшларнинг радикаллашишига қарши курашувчи маҳаллий бирлашмага етакчилик қилади.\nАмоелнинг айтишича, ёлловчилар келиб чиқиши Мағрибдан бўлган ёшлар кўнглидаги жамиятдан четда қолганлик ҳиссидан фойдаланишади.\n“Бу одамлар ўзлари жабрланувчи эканликларига, уларга қарши фитналар борлигига ишониб, антисемит қарашларига таяниб ғарбга, замонавийликка қарши қасос олиш тизимига кирадилар”, дейди Амоель.\nФранциялик энг таниқли жиҳодчи ёлловчилардан бири Умар Диаби ҳам Ниццадандир. Келиб чиқиши Сенегалдан бўлган Диаби икки йил олдин Сурияга кетган.\nАмоелнинг айтишича, Франция ёшларининг радикаллашиши “кейинги 10 йил давомида фақат тезлашди, холос”.


18 апрел 2021, Тошкент вақти: 07:56\nБу ҳақда хабар қилган Bloombergагентлигига кўра, ширкатлар сохта фирмалар тармоғини яратиб, консалтинг хизматини кўрсатиш бўйича қатор шартномалар имзолаганлар ва бу схема орқали Ўзбекистон телекоммуникация бозорида ишлаш имкониятига эга бўлиш учун президент Ислом Каримовнинг яқинларига пора оқизганлар.\nМузлатилиши лозим бўлган маблағлар АҚШнингNew York Mellon банки Ирландия, Люксембург ва Бельгия шўъбаларидаги ҳисоб рақамларида экани айтилмоқда.\nТергов тахминича, бу маблағлар халқаро пул ювиш схемасида иштирок этган. Пулларнинг бир қисми “Ўзбекистон президентининг қариндоши билан боғлиқ” Takilant Limited ширкатига тегишлидир. Takilant фирмаси президентнинг тўнғич қизи Гулнора Каримовага қарашли экани Озодлик иштирок этган журналистик суриштирувлар доирасида аниқланган.\nОзодлик шу йил апрель ойида АҚШ Адлия вазирлиги жиноят қидирув бўлими Швеция прокуратурасига VimpelCom, MTS ва TeliaSonera компаниялари пора тўлаши учун воситачи бўлган Takilant Ltd. фирмасига доир маблағнинг швед банкидан чиқариб олинмаслигини кафолатлашни сўрагани тўғрисида хабар қилган эди.\nУндан бироз аввал Озодлик иштирок этган журналистик суриштирувда Ўзбекистонда фаолият юритадиган VimpelCom, MTS ва TeliaSonera телеком ширкатлари Гулнора Каримовага камида бир миллиард АҚШ доллари миқдорида пора бергани фош этилган эди.\nЖурналистик суриштирувга етакчилик қилган OCCRP муҳаррири Миранда Патручич Ўзбекистонда йирик коррупция терговига АҚШ расмийларининг қўшилишини Европада 2012 йилдан бери тергов қилинаётган ишда муз жойдан кўчаётганига ишора, дея баҳолаган.\nМиранда Патручичнинг фикрича, АҚШ расмийларининг бу терговга аралашуви унинг мантиқий натижа билан якунланиши эҳтимолини оширади.\n- АҚШ расмийлари ноқонуний ўзлаштирилган пулларни кетидан тушиб, бундай жиноятларга алоқадор шахсларни жавобгарликка тортиш бўйича катта тажрибага эга эканини намойиш қилган. Ўтмишда коррупцияга қўл урган шахс ва ширкатлар АҚШ назарига тушгач катта миқдорда жаримага тортилганига гувоҳ бўлганмиз. Шунинг учун АҚШ терговчилари бу пуллар кетига тушгани ҳам Гулнора Каримова иши яқин орада якун топишига жиддий ишорадир,- деди OCCRP муҳаррири Миранда Патручич.\nЎзбекистон прокуратураси ҳам ўтган йилнинг сентябрида мамлакат президентининг қизи дохил “уюшган жиноий гуруҳ” устидан жиноят иши қўзғатганини эълон қилган.


Ракитич учун АПЛ клуби бош даъвогарга айланди\n«Барселона» яримҳимоячиси Иван Ракитич учун Испаниянинг «Севилья» клуби эмас, Англия клуби асосий даъвогарга айланди, дея ёзмоқда Mundo Deportivo.\nМанбанинг ёзишича, хорватиялик яримҳимоячи кейинги мавсумни катта эҳтимол «Тоттенҳэм»да ўтказади. Клуб бош мураббийи Жозе Моуриньо Эриксен ўрнига Ракитични ўйнатмоқчи. Трансфер борасида ҳам Лондон клуби бу борадаги рақобатчилар орасида устунликка эга. Сабаби Ракитичга қизиққан «Севилья»нинг ҳозирги молиявий имконияти яхши эмас, «Ювентус» футболчининг трансфер нархи баланд деб ҳисобламоқда, яна бир даъвогар «Атлетико» эса «Барселона» футболчисига узоқ йиллик шартнома таклиф қилмаяпти.\nМаълумот учун, Ракитич ушбу мавсумда «Барса» сафида жами 30 ўйинда майдонга тушиб, 4та голли узатмага муаллифлик қилган.


2019 йилги мавсумда Драган Черан 33 тўп киритган ҳолда жамоамиз сафида энг кўп гол урган ўйинчига айланди.\nУшбу голларнинг 23тасини Драган Суперлигада урган бўлса, 2таси Чемпионлар Лигаси, 3таси Лига Кубоги ва 5таси Ўзбекистон Кубоги баҳсларига тўғри келди. У энг кўп тўпни АГМКга қарши баҳсларда киритди – жами 7 бор олмалиқликлар дарвозасини ишғол қилди. Шунингдек, “Бухоро” дарвозасига 5 гол урди. 33 голини 21 баҳсда урган Черан 3 марта хет-трик ва 6 бор дублга эришди.\nИгорь Сергеев 25 гол билан иккинчи тўпурарга айланди. У Суперлигада 17, Чемпионлар Лигасида 2, Лига Кубогида 4 ва Ўзбекистон Кубогида 2 тўп киритди. Шунча голга жами 18 беллашувда муаллифлик қилди. Достонбек Ҳамдамов ҳисобига 14 гол ёзилган бўлса, Марат Бикмаев 12 бор рақиб дарвозасини ишғол қилди. Жалолиддин Машарипов эса 7 гол билан бу кўрсаткич борасида бешинчи футболчи бўлди. Мавсум давомида жами 15 нафар футболчи тўп киритди.\nСуперлигада энг кўп тўп киритган футболчи Драган Черан (23 гол) бўлди. Чемпионлар Лигасида Марат Бикмаев 4 гол билан жамоамиз тўпурарига айланди. Лига Кубогида Достонбек Ҳамдамов 5 тўп билан етакчилик қилган бўлса, Ўзбекистон Кубогида Черан 4 гол билан пешқадам бўлди.\n2019 йил рақиб дарвозасига гол урган футболчилар\n33 - Драган Черан\n25 - Игорь Сергеев\n14 - Достонбек Ҳамдамов\n12 - Марат Бикмаев\n7 - Жалолиддин Машарипов\n5 - Сардор Собирхўжаев\n4 - Егор Кримец\n3 - Шоҳруҳ Маҳмудҳожиев, Марко Симич, Ҳожиакбар Алижонов\n2 - Владимир Козак\n1 - Жавоҳир Сидиқов, Ҳумоюнмирзо Иминов, Шерзод Аъзамов, Одил Ҳамробеков.


ПОЙКЕНТНИНГ ҚИСҚАЧА ТАРИХИ… « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n02 December 2019 - 6:50\nПойкенд, Пойканд — қад. карвон йўли устида қад кўтарган шаҳар ҳаробаси (милоддан аввалги 4—3—милодий 11-асрлар). Бухородан 44 км жан.-ғарбда, Жондор ва Қоракўл туманлари туташган худудда жойлашган. Ўрта аср ёзма манбаларида шаҳар Бойканд, Хитой солномаларида эса Би номлари билан тилга олинади. Унинг номлари “Қуйи шаҳар” маъносини англатади. ПОЙКЕНТ ташқи деворларининг ниҳоятда мустаҳкамлигидан шаҳар илк ўрта асрларда “Шаҳристони Рўин”, яъни “Жездан қурилган шаҳристон” (Жез шаҳар) номи билан шуҳ-рат топган.\nПОЙКЕНТ ўтмишда 4 қисм: 1) дарвозали арк (майдони 1 га); 2) дарвозали ички шаҳристон (майдони 11 га); 3) дарвозали ташки шаҳристон (майдони 6 га); 4) шарқ, ғарб ҳамда жан. томонларида қад кўтарган (майдони 100 га дан ошиқроқ) улкан ра-бодлардан иборат бўлган. Арқса қад. ибо-датхона, подшоҳ саройи, 9—10а.ларда қад кўтарган кошинкор меҳробли жоме маежиди, ички ва ташки шаҳристонларда савдогар ва ҳунармандларнинг турар жой, маҳалла-кўйлари, ички бозор, ус-тахона, нонвойхона ва дорихоналар каби бино ва иншооту корхоналар жойлашган. Шаҳарнинг рабод қисмида эса 50 дан ортиқ наус (остодонлар хилхонаси)лардан иборат оташпарастларнинг қабристони (некропол), ташки бозор ва бир неча (Наршахийнинг кўрсатишича, мингдан ортиқ) работлар, яъни карвонсаройлар қад кўтарган. Манбаларда қайд этилишича, исломият даврида ҳам ПОЙКЕНТ науслари очиқбўлган. Оташпарастлар ўз марҳумлари устухонларини ҳатто, Бухоро шаҳридан ПОЙКЕНТ наусларига элтиб дафн этганлар.\nАйрим маълумотларнинг гувоҳлик беришича, ПОЙКЕНТ қадимги Бухоро ҳукмдорларининг қароргоҳи бўлган. Ҳар бир подшо ўзи учун бу шаҳарда ўрдугоҳ барпо этган. Эфталийлар давлати ҳукмронлиги даврида (5-асрнинг 2ярми ва 6-аср бошлари) у пойтахтга айлантирилган. Нар-шахийнинг ёзишича, шаҳар аҳолисининг аксарияти савдогар бўлиб, улар Хитой ва денгиз бўйи мамлакатлари билан савдо қилганлар ва жуда давлатманд бўлган. Шу боисдан араб географлари Ибн Ҳурдодбеҳ ва Ибн ал-Фақиҳлар ПОЙКЕНТни “Мадина ат-тужжор”, яъни “Савдогарлар шахри” номи билан таъриф этадилар.\nПОЙКЕНТ ўз тарихи жараёнида Бухоро воҳасининг нафақат йирик савдо марказларидан бири сифатида, балки тутган географик ўрни жиҳатидан Ғарбий Суғднинг сиёсий ҳаётида стратегик томондан муҳим аҳамиятга эга бўлган. Воҳанинг жан.-ғарбий чегарасида ҳарбий истеҳком сифатида бино қилинган ПОЙКЕНТ илк ўрта асрларда Бухоро вилоятининг атрофи ягона мудофаа иншооти — Кан-пир девор билан ўраб олингунга қадар у жан.ғарб, дашт ҳудудларидан мутта-сил содир бўладиган кўчманчи қабилаларнинг чопкунларини қайтариш ва ташқи душман ҳужумларининг йўлини тўсиб, уларга дастлабки зарбаларни беришда мустаҳкам ҳарбий қарор-гоҳ вазифасини ўтаган. Унинг мудофаа иншоотлари ниҳоятда мустаҳкам қурилган бўлиб, замонасининг ҳар қандай қамалига бардош бера олган.\nПОЙКЕНТ арки, ички ва ташқи шаҳристонларининг ҳар бири алоҳида қалин (3,5– 5 м) ва баланд деворлар ҳалқаси билан ўралган. Девор бўйлаб ҳар 60 м масофада ва ташқи бурчакларда баланд (11,5—12,5 м ) 2 қаватли буржлар ўрнатилиб, дарвоза атрофи мудофаа иншоотлари (лабиринт) билан мустаҳкамланган. Шаҳар деворлари ва буржлари ҳар 1,6 м оралиғи бўйлаб шахмат услубида 3 қатор нишон туйнуклари (тиркаш) ўрнатилган.\n674 йилда ПОЙКЕНТ Араб халифалиги лашкарбошиси Убайдуллоҳ ибн Зиёд томонидан фатҳ этилади. 707 йилда эса ПОЙКЕНТ халифаликнинг Хуросон волийси Кутай-ба ибн Муслим томонидан қамал қилинади. ПОЙКЕНТликлар қаттиқ туриб арабларга қаршилик кўрсатадилар. Қамал 50 кун давом этади. Куч билан ПОЙКЕНТни қўлга кири-та олмаган араблар шаҳар девори ос-тидан лаҳим (туннел) қазиб ичкарига бостириб кирадилар. ПОЙКЕНТ араблар кулига ўтади. ПОЙКЕНТликлар каттагина бож тўлаб Қутайба билан сулҳ тузадилар. Бироқ шаҳарликларнинг қўзғолони оқибатида ПОЙКЕНТ қайта эгалланиб, вайрон этилади. Жуда катта миқдорда олтин ва кумушдан ясалган бут ва жомлар билан бир қаторда кўплаб қурол-яроғ ҳамда ҳарбий анжомлар ўлжа тарзида олинади. Қутайба аскарлари бу қурол-аслаҳаларнинг бир қисми билан қуролланиб оладилар. Табарийнинг ёзишича, шаҳарнинг бойлигидан араблар ҳайратга тушганлар. Хатто, эритилган олтин-кумуш анжомлар ва бутларнинг тош қолипидан 150 минг мисқол миқдорда ёмби ажратиб олинган.\n9-асрнинг охирги чораги ва 10-аср мобайнида ПОЙКЕНТ ва унинг деҳқончилик воҳаси равнақ топади. Ички ва ташқи савдо муносабатлари кенгайиб кулоллик, шишасозлик, кошинкорлик, мисгарлик ва бинокорлик тараққий этади. Илм-фан, айниқса, фиқҳшунослик ривожланиб, бир гуруҳ ПОЙКЕНТлик фиқҳшунос олимлар етишиб чиқади. Аммо сомонийлар ҳукмронлиги барҳам топгач, 11-асрда ПОЙКЕНТнинг суғориш тармоклари сувсизликдан қуриб қолади. Оқибатда шаҳар бўшаб, ҳаробага айланади. 12-асрнинг 1-чорагида Арслонхон Муҳаммад ибн Сулаймон ҳукмронлиги даврида ПОЙКЕНТ қайта тикланиб ва унинг атрофи қайта ободонлаштирилади. Шаҳар аҳолиси яна гавжумлашиб, куркам турар жойлар, подшоҳ учун эса муҳта-шам сарой қурилади. ПОЙКЕНТнинг сув таъминотини яхшилаш мақсадида Қо-ракўл дарёсидан уз. 1 фарсахли канал қазиб чиқариш учун ҳаракат қили-нади. Бироқ, канал қазилиб тугатилмай қолади. ПОЙКЕНТ сувсизликдан 12-асрнинг 2 ярмида бутунлай қуриб яна вайронага айланади.\nПОЙКЕНТ шаҳри ҳаробалари археологик жиҳатдан дастлаб 1903 йилда Р.Пампелли, 1913—14 йилларда Л.А.Зиминлар томонидан ўрганилган. Бухоро воҳаси шаҳарсозлик маданиятининг юзага келиши ва ривожланиш тарихини ўрганиш муносабати билан ўтган асрнинг 80—90 йилларида ПОЙКЕНТ ҳаробаларида кенг кўламда муттасил археологик қазиш ишлари амалга оширилди. Археологик тадқиқотларни ташкил этиш мақсадида 1980 йилда Ўзбекистон ФА Археология институти ва Россия Давлат Эрмитажининг махсус қўшма археологик экспедицияси (А.Муҳаммаджонов раҳбарлигида) ташкил этилди. Бу экспедиция аъзолари (Г.Л.Семенов, Ж.Мирзааҳмедов, Ш.Одилов ва бошқалар) кўп йилларга режалаштирган археологик қазишларни то ҳозирги кунга қадар давом эттирмоқдалар . И.тлар ва археологик қазишлар натижасида ПОЙКЕНТ йодгорлигининг умумий тарихий топографияси ўрганилиб, режалари чизмаларга туширилди. Унда қад. кўтарган илк чегара истеҳкоми, сўнгра шаҳар қиёфасини шакллантирган баланд ва қалин мустаҳкам мудофаа деворлар билан ўралган арк, 4 томонида бир нечта дарвозалар (эни 3,5 м) ўрнатилган ва қатор буржли деворлар қад кўтарган ички ва ташқи Шаҳристон ҳамда сахн бўйлаб кўплаб карвонсарой ва наусли некропол жойлашган улкан рабодларнинг юзага келишини тарихий босқичлари ва маданий қатламларининг қалинлиги белгиланди. ПОЙКЕНТнинг қад. қисми — аркнинг ос-тида маданий қатлам қарийб 18 м га борса, ички ва ташқи шаҳристонлари остида эса унинг қалинлиги 4—4,5 м дан ошмайди. Аркнинг қуйи қатламида қавд этилган топилмалар милоддан аввалги 4—3-асрлар, ички шаҳристоннинг остки қатлами топилмалари милодий 3—4-асрлар ва ташқи шаҳристоннинг қуйи қатлами ва топилмалари эса 4—5-асрлар билан саналади. Археологик топилмаларнинг гувоҳлик беришича, ПОЙКЕНТда ҳаёт милоддан аввалги 4-асрдан то милодий 11-асргача, яъни 1500 йил давомида кечгани маълум бўлди.\nАркда қад. ибодатхона, жоме масжид ва подшоҳ саройи ҳаробалари, ички шаҳристонда дорихона (8-аср), бир қанча улкан тандирлар ўрнатилган шаҳар нонвойхонаси, ташқи шаҳристонда кулоллик, шишасозлик каби ҳунармандларнинг маҳалла-кўйлари, 4 томони супали марказида сандали бор ётоқхона, ошхона, омборхона ва ташнобли таҳоратхонали мўъжазгина бир қаватли ҳовлижойларнинг ҳаробалари қазиб очилди. ПОЙКЕНТнинг рабод қисмида кулоллик, шишасозлик ва темирчилик ус-тахоналари-ю хумдон ва қўралари ҳамда 50 дан ортиқ наусларнинг қол-дикдари билан бир қаторда ПОЙКЕНТдан Бухорога томон йўналган карвон йўли (кенглиги 20 м)нинг 2 ёқаси бўйлаб жойлашган 20 дан ортиқ карвонсаройларнинг вайроналари қайд этилиб, улардан бир нечтаси қазиб очилди. 8— 10-асрларга мансуб бундай меҳмонхона ва қўноқхоналар мурабаа (75х75м) шакдда хомғиштлардан бино қилинган. Ташқи деворнинг 4 бурчаги доира шаклида буржлар билан мустаҳкамланган. Ҳовлисининг марказида туяларга ортилган юклар тушириладиган 1 ёки 2 узун супа ишланган. Карвонсарой қарамақарши томонларида 2 дарвоза (3–5 м) ўрна-тилган. Меҳмонхонанинг 4 томони бўйлаб 60 дан ортиқ супали, сандалли 1 ёки 2 хонали ётоқхоналар, ўчокли ёки тандирли овқатхона, ташнобли таҳорат ёки ғуслхона ва омборхоналар жойлашган. Саройнинг шим.-ғарбий бурчагида оташпарастларнинг оташкадали ибо-датхонаси бино қилинган. Хоналарнинг томи равоқсимон шаклда ёпилиб, марказ қисмида сопол қувурлардан мўрконлар ўрнатилган.\nАрхеологик қазишлар жараёнида ПОЙКЕНТ ёдгорлигидан турли хил топилмалар: сирли ва сирсиз сопол кўза ва товоқлар, шиша идишлар, жез ва темир бу-юмлар, қуроляроғлар, шунингдек, турли саналарда зарб этилган чақа тан-галар (Хитой, Сосоний, Умавий ва Аб-босийларнинг фулуслари; Бухоро, Самарқанд, Марв, Фарғона, Ахсикат ва Исфижоб зарбхоналарида зарб этилган Сомоний ва Қорахонийларнинг тангалари ҳамда Ҳиротда зарб этилган Ғазнавийларнинг 1 дона олтин динори) топилди. Топилмаларнинг каттагина қисми ҳозирги вақтда ПОЙКЕНТ ёдгорлиги яқинида ташкил этилган “Археология музейи” залларида намойиш этилган.


Шакардан 150 баробар ширин, қандли диабетда фойдали ўсимлик ҳақида биласизми? | АгроОлам.Uz\nБош саҳифа Янгиликлар Шакардан 150 баробар ширин, қандли диабетда фойдали ўсимлик ҳақида биласизми?\nШакардан 150 баробар ширин, қандли диабетда фойдали ўсимлик ҳақида биласизми?\nШакар – энергия манбаларидан бири. У инсон организмида глюкозага айланиб энергия учун сарфланади. Аммо уни доим ҳам фойдали маҳсулот деб бўлмайди.\nМасалан, шакарни доимий равишда меъёрдан ортиқ қабул қилиш организмда гликоген захирасини оширади. У ёғ тўқимасига айланади, қоринда ва оёқларда тўплана бошлайди, шундан сўнг семиришга олиб келади.\nМутахассисларга кўра, шакарни меъёридан ортиқча истеъмол қилиш терида ажинлар пайдо бўлишини ҳам тезлаштиради. Радикаллар чақириши оқибатида организмнинг ички ҳужайралари нобуд бўлади.\nШакар юрак мушакларига ҳам ножўя таъсир ўтказади, тиамин миқдорининг камайиши юрак мушакларида дистрофик ўзгаришларга ҳамда томирдан ташқари суюқлик тўпланишига олиб келади.\nБуни қарангки, ҳаммага ҳам яхши таниш бўлмаган стевия ўсимлиги нафақат фойдали, балки шакарга нисбатан 150 баробар ширин ўсимлик ҳисобланар экан. Стевиозидни қайта ишлаш натижасида олинадиган ребадиозид моддаси билан эса 300 баробаргача тотли. Яъни у шакарнинг ўрнини бемалол боса олади.\nБу ўсимлик ҳозирда Ўзбекистоннинг бир қатор худудларида ва унча катта бўлмаган майдонларда етиштирилади.\nKun.uz мухбири Тошкент вилояти Янгийўл туманида бўлди ва ҳудудининг кичик бир қисмида стевия ва бошқа фойдали ўсимликлар етиштирилаётган «Юлдуз ситора» агрофирмасидан репортаж тайёрлади.\n«Ўсимликни шакардан кўра 100-200 баробар ширинроқ деганларича бор экан. Ҳақиқатан ҳам таъми тилни ёрар даражада», – дейди сафар давомида бизга ҳамроҳлик қилган Ўзбекистон экспортчилари уюшмаси раҳбари Мухтор Умаров.\nУнинг айтишича, стевия ўсимлиги инсониятга XV асрдан буён маълум. Инсонлар уни одатда сувга қўшиб истеъмол қилади. Ўсимлик Ўзбекистонга 1986 йилда келтирилган.\nЎзбекистон экспортчилари уюшмаси раҳбари Мухтор Умаров\nЎзбекистон мустақилликка эришгач, стевия экишни кўпайтириш бўйича ҳукумат даражасида бир неча бор ҳаракатлар бўлган. Аммо ҳалигача унга етарли даражада эътибор бўлмаяпти.\n«Бунга экин майдонларининг катта қисмига доимий тарзда пахта ва ғалла экинлари экиб келинаётгани сабаб», – дейди у.\nСтевия шифобахшлиги билан жаҳон бозорида талаб юқори бўлган ўсимлик ҳисобланади.\n«Бу ўсимликнинг қуритилган ҳолдаги бир килограмми жаҳон бозорида 350-400 долларни ташкил қилади. Экстракция ҳолида эса унинг нархи 5 минг долларга етади.\nЎзбекистон халқаро савдога чиқиши учун иккита давлат чегарасини босиб ўтиши керак. Табиийки, транспорт харажатларимиз ҳам жуда юқори. Бу маҳсулотда эса бизнинг транспорт харажатларимиз деярли сезилмайди», – дейди уюшма раҳбари.\nСтевия Ўзбекистонда уруғлантириш ва қаламча усули билан етиштириб келинмоқда. Натижалар эса ҳайратланарли. Ўзбекистонда парваришланган ўсимликдаги стевиозид моддаси дунёнинг бошқа мамлакатларида етиштирилганига қараганда анча юқори – 19,7 фоизни ташкил қилади. Бу кўрсаткич ҳатто стевия ўсимлигини етиштиришда илғор бўлган Жанубий Кореяда 16 фоизга тенг. Бунинг сабабини бизнинг ўзига хос иқлими билан таснифлаш мумкин.\nМутахассисларга кўра, стевия ўсимлиги инсон иммунитетини оширишда қўл келади. У қандли диабетни даволашда ҳам самарали восита бўлиб, қон айланишини ва қон босимини маромига келтиради. Мия қобиғини мустаҳкамлайди, паришонхотирликни яхшилайди. Моддалар алмашинувини тиклайди, эндокрин безлари фаолиятини мўътадиллаштиради, нобуд бўлган ҳужайра ва тўқималар тикланишига ёрдам беради. Оғриқни бартараф қилиб, бактерия ва замбуруғларга қарши курашишда яхши восита. Меъда-ичак йўллари фаолиятига фойдаси катта. Танадаги ортиқча ёғларни парчалаш хусусияти борлиги боис, семиришнинг олдини олади.\nЭкспорти орқали давлатга катта иқтисодий фойда келтириши мумкин бўлган яна бир ўсимлик розмарин ҳисобланади. Биз меҳмон бўлган «Юлдуз ситора» агрофирмаси майдонида розмарин ҳам етиштирилар экан.\nМаълумотларга кўра, розмарин эфир мойига бой ўсимлик ҳисобланади. Ушбу мой ўз таркибида 50 фоиз пинен, камфен, синеол, барнеол ва камфора сақлангани сабабли улардан парфюмерия саноатида, доривор ва инсектицид воситаларини тайёрлашда фойдаланилади.\n«Ўсимликнинг ер устки барглари ва ёш пояларидан тайёрланган дамлама ва спиртдаги эритма (тиндирмаси)лари бош оғриғи, меъда-ичак касалликлари, грипп, ЎРВИ, хотин-қизларда учрайдиган айрим хасталикларни даволашда ижобий наф беради. Шу билан бирга, организмни тетиклаштириб, қувват бағишлаш хусусиятига ҳам эга», – дейди Мухтор Умаров.\nАгрофирма раҳбари Анвар Рашидовнинг бизга таништиришича, розмарин ўсимлиги бир неча йилдан буён агрофирмага қарашли иссиқхонанинг кичик майдонида етиштирилмоқда.\n«Агрофирмамиз жами 92 гектар майдондан иборат. Асосан ғалла, пахта, мева сабзавот ва доривор ўсимликларни етиштириб келамиз (маълумот учун, Ўзбекистон президенти қарори билан, 2010 йилда Асака, Янгийўл ва Жомбой туманлари пахтачиликдан чиқарилган ва бу туманларда хомашё учун пахта етиштирилмаслиги белгиланган).\nРозмарин ҳам худди шундай экинларимиздан бири. Бу каби ўсимликларни шифо учун истеъмол қилишнинг ҳам ўз қоидалари бор. Нафақат розмаринни, балки бошқа ўсимликларни ҳам даво учун истеъмол қилишда 45 градусдан ортиқ бўлмаган илиқликдаги сувга тайёрлаб олиш керак. Шунда истеъмол қилаётган киши унинг бор шифосини, фойдасини тўлиқ сезади», – дейди Анвар ака.\nАфсуски, ҳам шифобахш, ҳам иқтисодий жиҳатдан фойдали бу каби ўсимликлардан деҳқонларимиз ҳали етарли даражада хабардор эмас.\nШу боисдан ҳам, бизнингча, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши каби масъул идоралар ҳар томонлама фойдали ҳисобланган экинларни етиштириш бўйича деҳқонлар хабардорлигини ва экинлар тарғиботини ошириши жуда муҳим.\nОдатда биз билан мулоқотда бўладиган фермерлар қайси экинни етиштириш бўйича қарор қабул қилиш ҳуқуқи уларда эмаслиги, барча режа аниқ рақамлар билан юқоридан тушишини айтишади. Бу эса биз айтаётган ташкилотлар томонидан ўйланиши керак бўлган яна бир жиҳат.\nДеҳқонга эркинлик бермай туриб ердан юқори даромад олиб бўлмаслиги борасида эса бизда керагидан ҳам ортиқ тажриба бор.\nИлёс Сафаров тайёрлади.\nТасвирчи: Отахон Юсупов.\nКитоб туманида малиначиликни ривожлантириш кластери ташкил этилди\nPekacid ўғити, формула: 0-60-20