Газета Норма маслахатчи / 2016 год / № 08 / Пенсия иши\nАгар сиз экспертларимиздан бирон нарса хусусида сўрамоқчи бўлсангиз, norma.uz сайтидаги «Жавоб берамиз» хизматидан ёки газетамизнинг gazeta@norma.uz ва sbx@norma.uz электрон манзилларидан фойдаланинг.\nСўровга дастурий мажмуа жавоб беради\nАхборот-коммуникация технологиялари ҳар бир вазирлик, идора ёки муассаса ишининг ажралмас қисмига айланяпти. Бунга Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси томонидан «Пенсия» дастурий мажмуасининг жорий этилиши мисол бўла олади. Ҳозирги вақтда ушбу тизим жамғарманинг барча 195 туман ва шаҳар бўлимларида муваффақият билан қўлланмоқда. Унинг ишлаши хусусида бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси мутахассиси Зафаржон Хўжаев ҳикоя қилади.\n– «Пенсия» дастурий мажмуасининг мақсад-моҳияти нималардан иборат?\n– «Пенсия» дастурий мажмуаси пенсия ва ижтимоий нафақалар оладиган фуқаролар тўғрисидаги барча ахборот тўпланган маълумотлар ягона базасидир. У пенсиялар ва ижтимоий нафақаларни тайинлаш, ҳисоб-китоб қилиш, қайта ҳисоб-китоб қилиш, шунингдек ҳар ойда ҳисоблаш ва тўлаш жараёнларини автоматлаштиришни таъминлайди.\nҲозирги вақтда унда 3 млн нафардан ошадиган пенсионерлар ва нафақа олувчилар тўғрисидаги маълумотлар: уларнинг шахсий паспорт маълумотлари, яшаш жойлари, СТИР ва ШЖБПҲлари, ногиронлик ва навбатдаги қайта шаҳодатлаш, меҳнат стажи ва иш ҳақи, пенсия ёки нафақа миқдори, компенсация ва бошқа тўловлар, боқувчининг қарамоғидагилар сони тўғрисидаги ахборот ва уларнинг паспорт маълумотлари жамланган.\n– Дастурий мажмуанинг иши исталган вақтда муайян давр учун муҳим бўлган ахборотни олиш имкониятини яратади. «Пенсия» ДМ бошқа идораларнинг тизимлари билан боғлиқми?\n– Идоралараро «Нафақа» ягона ахборот тизими Пенсия жамғармаси, вазирлик ва идораларнинг электрон базалари ўртасидаги ахборот алмашинувини таъминлайди. Ушбу лойиҳани рўёбга чиқариш Вазирлар Маҳкамасининг «2015–2017 йилларда пенсия таъминотининг ягона идоралараро интеграциялаштирилган ахборот тизимини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Қарорига (19.10.2015 йилдаги 297-сон) мувофиқ амалга ошириляпти.\nМаълумотларнинг электрон алмашинуви аллақачон йўлга қўйилган. Чунончи, Тошкент шаҳри ва вилоятида фуқароларнинг ҳисобланган суғурта бадаллари тўғрисидаги маълумотлар 2015 йилнинг I ярмидан бошлаб Давлат солиқ қўмитаси маълумотлар базасида шакллантирила бошланди. 2016 йил I чорагидан ушбу амалиёт Ўзбекистоннинг бутун ҳудудига татбиқ этилди (Вазирлар Маҳкамасининг 14.04.2015 йилдаги «Фуқароларнинг Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига ўтказилган суғурта бадаллари тўғрисидаги маълумотларни якка тартибда ҳисобга олишни жорий этиш чора-тадбирлари ҳақида»ги 90-сон Қарори).\n2015–2017 йилларда Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси пенсия таъминотининг ягона идоралараро интеграциялаштирилган ахборот тизимини жорий этиш режа-жадвалига (ВМнинг 297-сон Қарори билан тасдиқланган) мувофиқ Адлия вазирлиги, Давлат солиқ қўмитаси ва тижорат банклари ўртасида Марказий банк орқали ахборот алмашинуви амалга ошириляпти. Босқичма-босқич унга олий ва ўрта махсус таълим, меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирликлари, Молия вазирлиги Ғазначилиги, Олий суднинг электрон маълумотлар базалари уланади. Бу эса бизга пенсионер ҳаётининг барча жабҳалари – маълумоти, меҳнат фаолияти, солиқлари, ижтимоий аҳволи, қонун ҳужжатларининг талабларига риоя этиши ва ҳоказолар тўғрисида зарур ахборотга эга бўлиш имконини беради.\nРежа-жадвални тўлиқ рўёбга чиқариш 2017 йил охирида якунланади.\n– Пенсия жамғармаси бўлимларининг ходимлари эндиликда уларга мурожаат қилган фуқароларнинг пенсия ва тўловларини тайинлаш ёки қайта ҳисоблаш учун зарур ҳужжатларни ўзлари бевосита талаб қила оладиларми?\n– У ёки бу вазирликнинг ахборот тизимига киритилган, уларга пенсия ёки нафақалар тайинлаш учун зарур бўлган фуқаролар тўғрисидаги маълумотлар Пенсия жағармасининг электрон сўрови асосида электрон шаклда тақдим этилади. Ушбу механизмни ишга тушириш учун фуқароларга тегишли ариза билан Пенсия жамғармаси бўлимига мурожаат қилиш етарлидир. Шу тариқа, пенсия ва нафақаларни тайинлаш учун зарур қоғоз шаклидаги маълумотномалар ва тасдиқловчи ҳужжатларни олиш зарурати йўқолади.\nМасалан, бугунги кунда пенсионер иш стажини тасдиқлаш учун архив муассасалардан тегишли архив маълумотномаларини тақдим этиши керак. Агар минтақада уларни бир нечта архив берса ёки улар пенсияга талабгор яшайдиган жойдан узоқда жойлашган бўлса-чи? Уларни тўплашга қанча пул ва вақт сарфланишини тасаввур қилинг!\nПенсия жамғармаси бўлими билан «Ўзархив» агентлиги муассасалари ўртасида электрон ахборот алмашинуви эса ариза берувчига ушбу муаммони тез ва моддий харажатларсиз ҳал этиш имконини беради.\nБироқ шуни таъкидлаш лозимки, электрон шаклга эга бўлмаган ва пенсия таъминотининг ягона идоралараро интеграцияланган ахборот тизимига уланган идоравий базаларда мавжуд бўлмаган айрим маълумотлар қоғоз шаклида тақдим этилиши керак. Фикримизча, ҳужжатлар айланишини электронлаштириш вақт ўтиши билан қоғозли ҳужжатлар сонини анча камайтиради, кейинчалик эса уларни умуман муомаладан чиқариб юборади.\nМустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги иштирокчилари ва СССР таркибига кирган давлатлар ҳудудида берилган ёки 1991 йил 1 декабрга қадар берилган пенсия таъминоти учун ҲУЖЖАТЛАР Ҳамдўстлик иштирокчилари бўлган давлатлар ҳудудида легализациясиз қабул қилинади.\n*Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигининг бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасининг ахборот кўмагида тайёрланди.\nСаволларга жавобларда сиз ҳар доим «Ўзбекистон пенсия таъминоти тўғрисида шартнома тузган давлатлардан ташқари» деб ёзасиз.\nҚандай мамлакатлар билан бундай шартномалар тузилган? Улар пенсия муносабатларини қандай тартибга солади?\n– Ўзбекистон Республикаси собиқ СССРнинг баъзи бир мамлакатлари билан пенсия таъминоти бобида шартномалар тузган. Россия Федерацияси, Қирғизистон, Қозоғистон, Туркманистон, Молдова, Беларусь, Украина, Тожикистон ва Арманистон билан имзолаган, пенсия таъминоти бобида Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги иштирокчи давлатлари фуқаролари ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисида битим (бундан кейин – 13.03.1992 йилдаги Битим) 1992 йил 13 мартдан кучга кирган.\nБундай битимлар Озарбайжон билан 1996 йил 27 майда ва Грузия билан 1996 йил 28 майда имзоланган.\nМазкур ҳужжатларда асосан қуйидаги қоидалар келтирилган:\nу ёки бу давлат ҳудудида, шу жумладан собиқ СССР ҳудудида, ҳосил қилинган иш стажи пенсия тайинлашда мазкур битимлар кучга кирган санагача ёки муайян санагача (масалан, 1992 йил 13 мартгача) ҳисобга олинади;\nпенсия янги иш жойида фуқаро яшаётган давлатнинг қонун ҳужжатлари бўйича тайинланади ва тўланади;\nбитимлар иштирокчилари бўлган давлатлар ўртасида пенсия тўлаш бўйича ўзаро ҳисоб-китоблар амалга оширилмайди.\n1992 йил 13 мартдан кейинги иш даврлари фуқаро яшаётган мамлакатнинг миллий қонун ҳужжатлари нормалари бўйича ҳисобга олинади.\nЧунончи, «Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги Қонуннинг (3.09.1993 йилдаги 938-XII-сон) 40-моддасига кўра, Ўзбекистон фуқароларига нисбатан чет элда ишланган даврлар Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига белгиланган суғурта бадаллари тўланган тақдирда меҳнат стажига қўшиб ҳисобланади.\nМИСОЛ. Ўзбекистон фуқароси Грузияда 1998 йил 1 майга қадар ишлади. Унга пенсия тайинлашда ушбу мамлакатда 1992 йил 1 январгача бўлган иш стажи ҳисобга олинади (Грузия Республикаси билан Ўзбекистон Республикаси ўртасидаги битимга кўра).\nЧет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга келсак, уларнинг чет элдаги иши Ўзбекистон Республикасида ишланганига тўғри келадиган стажнинг 1/3 ҳиссасидан ошмаган миқдорда стажга қўшилади.\nМИСОЛ. Тожикистон фуқароси Тожикистонда 2000 йилнинг 13 мартигача ишлаган. Кейин 9 йил Ўзбекистонда ишлаган. 1992 йил 13 мартгача бўлган иш стажи (13.03.1992 йилдаги Битимга кўра) пенсияни ҳисоблаб чиқариш учун тўлиқ ҳисобга олинади. 1992 йил 13 мартдан 2000 йил 13 мартгача (9 йил) бўлган стажни Ўзбекистонда иш стажининг 1/3 миқдорида, яъни 3 йил (9/3) ҳисобга олинади.\nБир йил икки йил ҳисобида\nСоветлар вақтида муайян шароитларда ёки алоҳида минтақаларда (масалан, чекка шимолда) ишланган бир йил икки йилга ҳисобланган. Пенсия тўғрисидаги қонун ҳужжатларида шундай қоидалар мавжудми?\n– Бундай қоидалар мавжуд. Иш стажини имтиёзли ҳисоблаш «Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги Қонунда назарда тутилган. Чунончи, унинг 38-моддасига кўра стажга қуйидагилар имтиёзли тарзда қўшиб ҳисобланади:\nа) ҳаракатдаги армия таркибига кирувчи ҳарбий қисмлар, штаблар ва муассасалардаги, жанговар ҳаракатлар даврида партизан отрядлари ва қўшилмаларидаги хизмат ва эркин ёлланганлар таркибидаги иш, байналмилал бурчни бажаришда жанговар ҳаракатларда иштирок этиш – уч ҳисса баробарида;\nб) 1941–1945 йиллардаги уруш даврида мамлакат ичкарисида ишлаш, шу жумладан ҳарбий қисмлардаги эркин ёлланганлар таркибидаги иш ва ушбу модданинг «а» бандида назарда тутилган хизматдан ташқари ҳарбий хизмат – икки ҳисса баробарида;\nв) Қонун 10-моддасининг «а» ва «б» бандларига ҳамда 11-моддасининг «а» бандига мувофиқ имтиёзли шартларда пенсия олиш ҳуқуқини берадиган – эркакларда 10 йилдан ортиқ ва аёлларда 7 йилу 6 ойдан ортиқ ишланган ҳар бир тўлиқ йил – икки ҳисса баробарида*;\nг) моховхоналарда, вабога қарши муассасаларда, иммунодефицит вируси билан касалланган шахслар даволанадиган юқумли касалликлар муассасаларида ишлаш – икки ҳисса баробарида;\nд) патологоанатомия муассасалари ва суд-тиббий экспертиза муассасаларининг тиббий ходимларидан айрим тоифаларининг иши – бир ярим ҳисса баробарида;\nе) асоссиз равишда жиноий жавобгарликка тортилган, асоссиз равишда қатағон қилинган ва кейинчалик оқланган фуқароларнинг қамоқда бўлиш ва ҳибсда сақлаш жойларида турган вақти – бир ярим ҳисса баробарида.\nБунда шуни назарда тутиш лозимки, Давлат пенсияларини тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисида низомнинг (ВМнинг 8.09.2011 йилдаги 252-сон Қарорига 1-илова) 40-бандига кўра, пенсияга бўлган ҳуқуқни белгилашда иш стажи уни имтиёзли тарзда ҳисоблаш қоидаларини қўлламасдан аниқланади. Яъни аввал пенсия олиш ҳуқуқини берадиган махсус стаж аниқланади, сўнгра, мазкур фуқарода пенсияга доир ҳуқуқ бўлса, иш стажи имтиёзли тарзда аниқланади. Мазкур нормани мисолларда кўриб чиқамиз.\nI МИСОЛ. Киши моховхонада 15 йил шифокор бўлиб ишлади. Қонун 12-моддасининг «л» бандига кўра моховхона шифокорлари, қишлоқ жойда камида 25 йил ва шаҳарларда 30 йил махсус иш стажи бўлган тақдирда, лавозимининг номланишидан қатъи назар, умумбелгиланган ёшни 5 йилга камайтирган ҳолда (эркаклар – 55 ва аёллар – 50 ёшда) пенсияга чиқиш ҳуқуқига эгадирлар. Тегишинча, юқоридаги шифокор имтиёзли пенсия таъминотига ҳақли эмас, чунки унинг имтиёзли ҳисоблаб чиқариш қоидалари қўлланмасдан махсус иш стажи 25 ёки 30 йилни ташкил этмайди.\nУ умумбелгиланган ёшга (эркаклар – 60 ва аёллар – 55 ёш) етганидан кейин мурожаат қилганда моховхонадаги иш стажи имтиёзли тартибда ҳисобланади, яъни 30 йилни ташкил этади.\nАгар моховхона шифокори қишлоқ жойда 25 йил ишлаганда эди, у Қонун 12-моддасининг «л» бандига кўра имтиёзли пенсия таъминотига ҳақли бўларди, моховхонадаги иш эса имтиёзли ҳисоблаш қўлланган, у 50 йилга (25 йил х 2) тенг бўлар эди.\nII МИСОЛ. Шифокор судмедэксперт суд-тиббий экспертиза бюросининг туман бўлимида 4 йил ишлади. Ишдан бўшагандан кейин унда иш стажи мавжуд эмас. Қонуннинг 8-моддасига кўра пенсия тайинланиши учун етарли иш стажига эга бўлмаган (7-модда) шахсларга, ёшга доир пенсия мавжуд стажга мутаносиб миқдорда тўланади (29-модда), бунда Қонун 37-моддаси 1-қисмининг «а», «б», «в» ва «г» бандларида назарда тутилган камида 5 йиллик иш стажи бўлиши керак. Тегишинча, 5 йиллик иш стажига эга бўлмаган киши ёшга доир пенсия олиш ҳуқуқига эга эмас.\nПенсия унга фақат у қўшимча равишда камида 1 йиллик стажга эга бўлган тақдирда тайинланиши мумкин. Бунда унинг суд-тиббий экспертизадаги иш стажига имтиёзли ҳисоблаш қўлланади ва у 6 йилни (4 йил х 1,5) ташкил этади. Шахснинг мазкур мисол бўйича умумий иш стажи 7 йилни ташкил этади.\nбюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси мутахассиси.\n*Имтиёзлиларнинг ушбу тоифасига кон саноати ходимлари, шунингдек ер ости ишларида, меҳнат шароити ўта зарарли ва ўта оғир ишларда тўлиқ иш куни давомида банд бўлган ходимлар башарти, муайян иш стажига эга бўлсалар, (ВМнинг 12.05.1994 йилдаги 250-сон Қарори 1, 2-сонли рўйхати), кирадилар.\nПенсионернинг бармоқ излари\n2016 йил январида пенсия олиш чоғида Халқ банкининг Юнусобод туман бўлимларида пенсионерлардан бармоқ излари олинди. Банк ходимларининг тушунтиришларича, пенсионерларга тегишли тўловларни бошқалар ололмасликлари учун шундай қилинган. Бироқ бунинг учун ҳар биримизда шахсни тасдиқлайдиган ҳужжатлар – паспорт, пенсия гувоҳномалари бор.\nХодимларнинг ҳаракатлари тўғрими? Қандай ҳужжатлар асосида Халқ банкида пенсионерларни дактилоскопик рўйхатдан ўтказишди?\nбир гуруҳ пенсионерлар.\nБанкнинг позицияси: Омонатчини қўлидан билиб оламиз\nПенсионерларнинг мурожаати Интерактив давлат хизматларининг ягона портали (my.gov.uz) орқали Ўзбекистон Марказий банкига юборилган. Таҳририят АТ «Халқ банки» бошқарувининг раис ўринбосари Ш.Отабоевнинг ушбу савол бўйича тушунтиришини олди.\n– Дунёдаги етакчи банклар мисолида депозит операциялари хавфсизлигини ошириш мақсадида банк омонатчиларни билиб олиш тизимини такомиллаштиришда ёрдам бериши учун ўз мижозларига мурожаат қилишга қарор қилди.\nБанк омонатчиларнинг манфаатлари ҳимоя қилинишини таъминлаш ва омонатчиларнинг рухсатисиз (ёки иштирокисиз) омонат шахсий ҳисобварақлари бўйича фирибгарлик содир этилишининг олдини олиш учун уларни бармоқлар излари бўйича билиб олишга доир дастурларни тест синовидан ўтказмоқда.\nБармоқ излари банк маълумотлари базасида мижоз тўғрисидаги бошқа ахборот билан бирга сақланади ва энг янги биометрик технологияларга мувофиқ шахснинг қўшимча идентификатори ҳисобланади.\nБундай идентификация банк операцияларини ўтказиш чоғида ёки паспорт ёхуд банкда кучга эга бўлган бошқа ҳужжатлар йўқолган тақдирда шахсни тасдиқлаш учун қўлланиши мумкин.\nБармоқ изларини олиш таомили қарийб 1 дақиқа вақтни олади. Идентификация маълумотлари банк сири тушунчасига киради. Ахборот махфий сақланади ва ошкор этилмайди.\nМазкур тадбир банкнинг ахборот тизимларини ривожлантириш стратегиясига киради.\nАгар ушбу тажрибанинг якунлари муваффақиятли деб топилса, ушбу технологияни фаол жорий этиш мумкин. Шахсни билиб олишнинг бундай услубияти банкдаги бошқа операциялар учун ҳам қўлланиши мумкин.\nТехнологияни тест синовидан ўтказиш бўйича материаллар уни Ўзбекистон Республикасининг бошқа банкларида жорий этишни кўриб чиқиш учун Ўзбекистон Республикасининг Марказий банкига тақдим этилади.\nПенсионерлар тажрибага жалб этилмайди\n– Амалдаги қонун ҳужжатларига мувофиқ бармоқ изларини олиш қуйидаги ҳолларда амалга оширилади:\n1) қуйидагиларни расмийлаштириш чоғида электрон шаклда қўл бармоқлари изларини олишда:\nЎзбекистон Республикаси фуқаросининг биометрик паспортини (Ўзбекистон Республикасида паспорт тизими тўғрисидаги низомнинг 21-банди, Президентнинг 5.01.2011 йилдаги ПФ-4262-сон Фармонига 1-илова);\nЎзбекистон Республикаси фуқароси бўлмаган шахснинг биометрик ҳаракатланиш ҳужжатини (Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги бўлмаган шахсларининг биометрик ҳаракатланиш ҳужжати тўғрисидаги низомнинг 14-банди, Президентнинг 5.01.2011 йилдаги ПФ-4262-сон Фармонига 2-илова);\nЎзбекистон Республикаси фуқаросининг биометрик паспорти ва 16 ёшга тўлмаган шахслар* учун Ўзбекистон Республикаси фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг биометрик ҳаракатланиш ҳужжатини (ВМнинг 7.07.2011 йилдаги 200-сон Қарорига 1-илованинг 17-банди);\n2) ушлаб турилганлар ва (ёки) қамоққа олинганларни уларни қамоқда сақлаш жойларида қўриқлаш ва (ёки) қамоқда сақлашда (29.09.2011 йилдаги ЎРҚ-298-сон Қонуннинг 42-моддаси 2-қисми);\n3) озодликдан маҳрум этиш жазосини ўтагандан кейин тузалиш йўлига кирмаган ва шу муносабат билан ички ишлар органларида маъмурий назорат остида бўлган шахсларга нисбатан зарурат юзага келганда (9.12.1992 йилдаги 750-XII-сон Қонуннинг 14-моддаси);\n4) таниб олинмаган мурдалар аниқланганда (Жиноят-процессуал кодексининг (ЖПК) 138-моддаси 3-қисми);\n5) жиноят ишини юритиш чоғида тирик одамдан (гумон қилинувчи, айбланувчи, судланувчи, жабрланувчи, тиббий йўсиндаги мажбурлов чораларини қўллаш бўйича устидан иш юритилаётган шахс ва бошқа шахслардан), шунингдек мурдадан унинг анатомик хусусиятларини – тери нақшининг чизиқларини олиш заруратида, агар уларнинг эксперт текшируви (дактилоскопик экспертиза) эксперт олдига қўйилган саволларни ҳал этиш учун зарур бўлса (ЖПКнинг 188-моддаси 1 ва 2-қисми; 190-моддаси);\n6) фуқаролик, хўжалик ва маъмурий ҳуқуқбузарликларни кўриш чоғида дактилоскопик экспертиза тайинланишида, бундан, табиийки, одам тери нақшининг чизиқлари намуналарини олиш зарурати келиб чиқади (Фуқаролик процессуал кодексининг 84-моддаси 1-қисми; Хўжалик процессуал кодексининг 47-моддаси; Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 299-моддаси; 1.06.2010 йилдаги «Суд экспертизаси тўғрисида»ги ЎРҚ-249-сон Қонуннинг 3-моддаси 3 ва 6-хатбошилари, 9-моддаси 1 ва 2-қисмлари).\nБошқа ҳолларда, шу жумладан банкларда депозит операцияларининг хавфсизлигини ошириш ва, бинобарин, омонатчилар ва бошқа мижозларнинг, улар жумласида пенсионерлар ҳам бўлиши мумкин, манфаатлари ҳимоя қилинишини таъминлаш мақсадида бармоқ изларини олиш меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларда назарда тутилмаган. Бошқача айтганда, қонун ҳужжатлари банк мижозлари бўлган фуқаролар ёки уларнинг вакиллари зиммасига банкларга ўз бармоқ изларини тақдим этиш мажбуриятини юкламайди. Пенсиялар, нафақалар ва бошқа тўловларни бериш ёхуд бошқа банк операцияларини амалга оширишни мижозлар ёки улар вакиллари томонидан бармоқ излари тақдим этилишига боғлиқ қилиб қўйиш тўғри бўлмайди.\nТижорат банкларида жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларининг (АВ томонидан 21.11.2013 йилда 2528-сон билан рўйхатдан ўтказилган) 1-банди 21-хатбошиси мазмунига қараганда мижозни идентификациялаш чоғида тижорат банки мижозни лозим даражада текшириш мақсадида мижозлар ҳақидаги маълумотларни улар томонидан тақдим этилган ҳужжатлар асосида аниқлайди. Қоидаларнинг 26-бандига кўра тижорат банки томонидан жисмоний шахс – мижозни идентификациялаш шахсни тасдиқловчи ҳужжат (паспорт ёки унинг ўрнини босадиган ҳужжат) асосида амалга оширилади. Бунда, тижорат банки мустақил равишда бундай ҳужжатнинг асли билан танишиб чиқиши лозим. Мижозни ва операциянинг бошқа иштирокчиларини идентификациялаш имконини берувчи барча ҳужжатлар улар тақдим этилган санада амалда бўлиши шарт (Қоидаларнинг 30-банди).\n*Бунда 15 ёшдан катта шахслардан қўл бармоқ излари олиниши мумкин.\nФермер хўжаликлари, қишлоқ хўжалиги ширкатлари ходимларининг СТАЖИ улар томонидан Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига суғурта бадаллари тўланиши даври бўйича белгиланади.\nҚоплаш миқдори камаяди, бироқ муддати ортади\nПенсия жамғармаси томонидан мендан 10 йил учун ортиқча тўланган пенсияни ушлаб қолиняпти. Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг пулга муҳтожлигимни тасдиқлайдиган ҳужжатини тақдим этиб, ҳар ойлик ушлаб қолинадиган суммани камайтириш мумкинми? Шундай қилинса, қоплаш даври ортадими?\n– Пенсиядан ушланмалар Бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасининг туман (шаҳар) бўлими ҳал қилув қарорлари асосида қилинади. Пенсионерга у томонидан қилинган суиистеъмолликлар (қасддан нотўғри ҳужжатларни тақдим этиш, боқувчисини йўқотганлик пенсияси тайинланган оила аъзолари таркибидаги ўзгаришлар ҳақида маълумотлар тақдим этмаганлиги) натижасида ёхуд ҳисоблашдаги ёки бошқа техник хато оқибатида пенсия миқдоридан ортиқча пуллар тўланган тақдирда, ушбу чора қўлланади. Пенсиядан ҳар ойлик ушланма миқдори пенсионерга тўланиши лозим бўлган пенсия суммасидан ҳисоблаб чиқарилади. Унинг миқдори пенсиянинг 50%идан ошиши мумкин эмас (3.09.1993 йилдаги «Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги 938-XII-сон Қонуннинг 65-моддаси «б» кичик банди; Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси томонидан пенсия, нафақа ва бошқа тўловларни тўлашни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги йўриқноманинг 43-банди, АВ томонидан 5.03.2015 йилда 2657-сон билан рўйхатдан ўтказилган).\nБюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси бизнинг сўровимизга жавобан шуни маълум қилдики, фуқаролар ўзи яшаб турган жойдаги Пенсия жамғармаси бўлимига ўзларининг молиявий ва оилавий аҳволига қараб ушланма миқдорини 10, 20. 30 ва 40% этиб белгилаш тўғрисида ариза билан мурожаат қилишлари мумкин. Илтимоснома қаноатлантирилган тақдирда пенсиядан ушланмаларни амалга ошириш даври қарз тўлиқ сўндирилгунга қадар автоматик тарзда ортади.\nПенсия ҳисоб-китобида хатоликка йўл қўйилганда\nМенинг рафиқам ўқитувчи, уч фарзанднинг онаси, таълим соҳасида 30 йиллик меҳнат стажига эга ва болани парваришлаш бўйича 6 йил ҳам стажга киритилган. Умумий стажи – 36 йил. 2005 йилда 53 ёшида унга ўртача иш ҳақининг 66%и ҳисобида имтиёзли пенсия тайинланди. 2006 йилда 54 ёшга тўлганида, «Хотин-қизларга қўшимча имтиёзлар тўғрисида»ги Қонунга (14.04.1999 йилдаги 760-I-сон) мувофиқ пенсия қайта ҳисоб-китоб қилинди ва у ўртача ойлик иш ҳақининг 71%ини ташкил қилди. 2015 йилнинг сентябридан эса пенсия бўлими томонидан 5% олиб ташланди ва ўртача ойлик иш ҳақининг 66%и миқдорида пенсия тайинланди. 2006–2015 йиллар оралиғида ортиқча тўланган пенсия ҳисоб-китоби 2 394 822 сўмни ташкил қилди ва ҳозирга қадар мазкур сумма ушлаб қолиняпти. Қайси қонунга асосан пенсиянинг 5%и олиб ташланди?\n– Мазкур вазиятда қонун ҳужжатлари меъёрларига таянган ҳолда, қуйидагиларни таъкидлаш мумкин. «Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги Қонуннинг (кейинги ўринларда – Қонун) 12-моддасига мувофиқ 2011 йилга қадар ўқитувчилар ва маориф соҳасининг бошқа ходимлари махсус иш стажи камида 25 йил бўлган тақдирда, умумбелгиланган ёшни 5 йилга қисқартирган ҳолда пенсия олиш ҳуқуқига эга бўлардилар.\nҚонуннинг 26, 27-моддалари, Давлат пенсияларини тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисида низомнинг (8.09.2011 йилдаги ВМҚга 1-илова, кейинги ўринларда – 252-сон Низом) 106-108-бандларига мувофиқ пенсия миқдори иш стажи даврига боғлиқ бўлади. У қуйидагилардан шаклланади:\nиш стажи учун пенсия оширилиши;\nпенсияга устама ҳақлар.\nЁшга доир пенсиялар учун базавий миқдор ўртача ойлик иш ҳақининг 55%ини ташкил қилади. Пенсия тайинлаш учун талаб қилинадигандан ортиқча иш стажининг ҳар бир тўлиқ йили учун базавий миқдор 1%га оширилади.\n36 йиллик стажга эга бўлган рафиқангизга 25 йил учун ўртача ойлик иш ҳақининг 55%идан (базавий) ва базавий миқдордан ортиқча 11% (стажнинг ҳар бир тўлиқ йили учун 1%) келиб чиқиб ҳисоб-китоб амалга оширилган.\nПенсияни қайта ҳисоб-китоб қилишда асос учун базавий 20 йилга 55% ва базавий миқдордан ошган 16 йил учун 16% олинган. Бунда Пенсия жамғармаси томонидан қуйидаги хатога йўл қўйилган: ёшга доир пенсия тайинлангандан кейин ишланган вақт пенсия тайинлаш учун стажга қўшиб ҳисобланмайди. Имтиёзли пенсия оладиган кишига эртароқ муддатдан бошлаб ёшга доир пенсия тайинлашда стаж пенсия тайинланган кунгача ҳисобга олинади (Қонуннинг 37-моддаси 5-қисми; 252-сон Низомнинг 37-банди 4-хатбошиси).\nАгар умумий белгиланган ёш камайтирилган ҳолда ёшга доир пенсия тайинланган бўлса, у умумий белгиланган ёшга тўлганлиги муносабати билан пенсия миқдори қайта ҳисоблаб чиқилмайди (252-сон Низомнинг 155-банди). Шу боис рафиқангизнинг пенсияси қайта ҳисоб-китоб қилинмаслиги ва имтиёзли пенсия тайинлангандан кейин 5% қўшилмаслиги керак эди.\nСизнинг ҳолатингизда Пенсия жамғармасининг ҳаракати қонунийдир. Қонуннинг 65-моддасига мувофиқ пенсиядан ушланмалар Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси туман (шаҳар) бўлимининг қарорига биноан ҳисоблашдаги ёки бошқа техник хато оқибатида пенсия миқдоридан ортиқча пуллар тўланган тақдирда қилиниши мумкин. Уларнинг миқдори пенсионерга тўланиши лозим бўлган суммадан ҳисоблаб чиқарилади. Ҳар ойлик ушланмалар миқдори пенсиянинг 50%идан ошиши мумкин эмас.\nМеҳнат стажида узилиш бўлганда\nОхирги 10 йиллик меҳнат фаолиятида танаффусларсиз 5 йиллик фаолият мавжуд бўлмаган тақдирда, пенсияни ҳисоблаш учун мазкур даврдан исталган тўлиқ ишланган йиллар олинса бўладими?\n– «Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги Қонуннинг 31-моддаси 1-қисмига мувофиқ пенсияни ҳисоблаб чиқариш учун, ишдаги мавжуд танаффуслардан қатъи назар, охирги 10 йиллик меҳнат фаолияти давомидаги исталган кетма-кет 5 йилдаги (пенсия сўраб мурожаат этган кишининг танлови бўйича) иш ҳақи олинади.\nБизга ёзган эдингиз\nҚайта ҳисоб-китоб қилиш ҳуқуқи\nПенсияни тайинлаш чоғида 8 йиллик стажимни ҳисобга олишмади. Мен суд орқали уларни тикладим. Ижтимоий таъминот миқдори қайта ҳисоб-китоб қилинадими ва қанча даврга?\n– Ҳа, сиз пенсияни қайта ҳисоб-китоб қилишлари учун мурожаат этишингиз мумкин. Бунинг учун яшайдиган жойингиз бўйича Пенсия жамғармаси бўлимига ариза бериш лозим. Ариза рўйхатга олинганидан кейин сизга ариза қабул қилинган сана кўрсатилган тилхат, шунингдек олинган ва етишмайдиган ҳужжатлар рўйхати берилади. Пенсия жамғармаси бўлими томонидан барча зарур ҳужжатлар билан бирга пенсия миқдорини қайта ҳисоблаш тўғрисидаги ариза қабул қилинган сана пенсия миқдорини қайта ҳисоблаш учун мурожаат қилинган кун ҳисобланади (252-сон Низомнинг 145, 146-бандлари).\nЕтишмайдиган ҳужжатларни сиз ариза қабул қилинган кундан эътиборан 3 ой ичида тақдим этишингиз керак («Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги Қонуннинг 46-моддаси, бундан кейин – Қонун). Шунда ушбу ойлар қайта ҳисоблашда инобатга олинади. Акс ҳолда тайинланган пенсияни қайта ҳисоблаш пенсионер барча зарур ҳужжатлар билан бирга тегишли ариза билан Пенсия жамғармаси бўлимига мурожаат этган ойдан кейинги ойнинг биринчи кунидан бошлаб амалга оширилади (Қонуннинг 51-моддаси; 252-сон Низомнинг 152-банди).\nПенсияни расмийлаштириш учун ҳужжатларнинг тўғрилигига қуйидагилар ЖАВОБГАР бўлади:\nуларни тақдим этган ташкилотнинг мансабдор шахси;\nҚайта ҳисоблайдилар ва тўлайдилар\nМен ишдан ой ўртасида бўшадим. Пенсияни менга 50% тўлашди. Менга ушбу ой учун пенсияни ишламайдиган пенсионер сифатида қўшимча тўлашлари керакми ёки йўқми?\n– Ҳа, сизга пенсияни ишламайдиган пенсионер сифатида қайта ҳисоб-китоб қилишади ва тўлашади. Бунинг учун сиз яшайдиган жойингиз бўйича Пенсия жамғармаси бўлимига зарур ҳужжатлар (топшириқ, ишдан бўшатиш тўғрисидаги буйруқ нусхаси) билан мурожаат қилишингиз лозим. Ишловчи пенсионерларга пенсия тўлаш тартиби тўғрисидаги низомнинг (АВ томонидан 30.04.2011 йилда 2222-сон билан рўйхатдан ўтказилган) 26-бандига кўра ишловчи пенсионерларга уларга тайинланган пенсиянинг 50 фоиз миқдорида пенсиялар фақат пенсионер шартнома бўйича ишлаган кунлар учун тўланади. Пенсионер шартнома тузмаган қолган кунларда пенсиялар қонун ҳужжатларида ўрнатилган тартибда тўлиқ миқдорда тўланади.\nКўчиб келганлар учун пенсия\nМенинг холам Россиядан кўчиб келди, у ерда пенсия олар эди. Ҳозир у яшаш гувоҳномасига эга. Пенсия ҳисоб-китоб қилинганда Пенсия жамғармасида унинг Россияда олган пенсияси миқдори ҳисобга олинадими ёки ҳаммаси янгидан ҳисобланадими?\n– Йўқ, бошқа давлатдан келган шахснинг, шу жумладан, илгари Ўзбекистон Республикасидан кетган шахснинг пенсия миқдори ҳисобга олинмайди. Уларга пенсия миқдори ҳисобга қабул қилиш тўғрисида мурожаат қилинган вақтда амалда бўлган қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ ҳисобланади (252-сон Низомнинг 115-банди).\nПенсия тўғрисида ёшликдан ўйланг\nМен якка тартибдаги тадбиркорман. Пенсияга чиқишимга ҳали кўп вақт бор. Бироқ менга айтишларича, кексайганда пенсия олиш учун албатта Пенсия жамғармасига суғурта бадаллари тўлаш керак экан. Бу талаб менинг қўлимда ишлаётган ходимларга ҳам тааллуқли эмиш. Шундайми?\n– Ҳақиқатан ҳам шундай. Сиз солиқ органларида ҳисобга қўйилиш билан бир пайтда бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига бадал тўловчи сифатида давлат томонидан ижтимоий суғурталанадиган шахсга айланасиз (ВМнинг 24.08.2001 йилдаги 351-сон Қарорига 1-илованинг 2-банди, бундан кейин – Илова).\nТадбиркорнинг пенсия олишга бўлган ҳуқуқи у пенсия ёшига тўлганда ёки қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳолларда бошланади. Ижтимоий суғурта бўйича нафақа, агар ушбу нафақани олиш ҳуқуқи тадбиркор томонидан суғурта бадаллари тўлаш даврида бошланган бўлса, берилади (Илованинг 4-банди).\nЎзингиздаги мавжуд имкониятлардан ва пенсия билан таъминланиш ва ижтимоий суғурта бўйича нафақанинг ўзингиз истайдиган миқдоридан келиб чиқиб, сиз суғурта бадаллари миқдорини мустақил равишда белгилайсиз, бироқ у Солиқ кодексининг 311-моддасида белгиланган энг кам миқдор – ЭКИҲнинг 1 бараваридан кам бўлмаслиги керак. Сиз меҳнат шартномаси бўйича ёллаган ҳар бир ходим учун ҳар ойда ЭКИҲнинг 50 фоизи миқдорида бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига суғурта бадали тўлайсиз. Тайинланадиган пенсиянинг, шунингдек ижтимоий суғурта бўйича нафақаларнинг миқдори бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига суғурта бадалларининг ва меҳнат стажингиз қанча давом этганлигига боғлиқ бўлади (Илованинг 5-банди).\n2016-02-23 21:17:20, Гость_:\nэнг кам и/хнинг 8 баробари деган сузни олиб ташлаш вакти келмадими?\n2017-09-29 11:56:36, Гость_:


03.06.2018 10:42 2 490\nМишель Жерар Жозеф Колюччи — Колюш.\nФранцияда Колюш деган одам ўтган. У одамни Франциянинг Ҳожибой Тожибоеви деса ҳам бўлади. У ўзининг ичакузди ҳангомалари билан французларнинг қалбидан мангу жой олган. Ўзбеклар гап орасида Ҳожибойдан иқтибослар келтирса французлар одатда Колющдан мисол келтирадилар.\nКолюш қизиқчиликдан ташқари актёрлик ва баъзан журналистлик ҳам қилган. У халққа яқин санъаткор бўлгани сабабли борган сари халқнинг дардига таъсирчан бўлиб боради. Бир томондан ўз чиқишларида ижтимоий ва маиший кулги орқали халқнинг дардини олиб чиққан бўлса, бошқа томондан у Франциядаги иқтисодий ва ижтимоий муаммоларга қарши очиқдан-очиқ курашга киришади. Мен ҳозир унинг санъати ёки сиёсий курашлари ҳақида ёзмоқчи эмасман. Бу гаплар фақат Колюшнинг ким эканлигини тушуниб олиш учун эди. Мен Колюшнинг қисқа умрида амалга ошириб кетган буюк бир иши ҳақида ёзмоқчиман...\nКолюш камбағаллар ва халқнинг дардини гапиргани билан унинг ўзи жуда яхши пул топган. Бир куни топган даромадлари учун тўлаши керак бўлган 3 миллион франк пул учун чекка қўл қўя туриб у шундай дейди: «Тасаввур қилаяпсанми, агар мен каби пули кўпларнинг барчаси худди мана шунча пулни берадиган бўлсак, муаммолар ҳал бўлиб кетган бўларди». Шунда унинг ошпази Анита унга бир овқат 15 франк туришини айтади ва Колюш ҳисоблаб кўриб, битта ўзи тўлаган солиқнинг пулига 200 000 та овқат ҳадя қилиш мумкин эканлигини тушуниб етади.\n1983 йилда Даниел Балавуан деган санъаткор радио орқали кулгига олиб, ҳукуматни ва супермаркетлар бошлиқларини «Озиқ-овқатлар банки» ташкил қилишга чақиради. Лекин радио унчалик машҳур бўлмагани учун бу ғояга ҳеч ким эътибор бермайди.\nОрадан икки йил ўтиб, мазкур ғояни Колюш қайта жонлантиради ва биринчи донатор Даниел Балавуаннинг ўзи булади. Колюш «Истеъмолчилар жамиятида»даги исрофгарчиликларни танқид қилиб шундай дейди:\n— Озиқ-овқатлар ортиб қолганда нархларни ушлаб туриш учун уларни йўқ қилиб ташлашади. Ундан кўра шу озиқ-овқатларни бизга берсангизлар биз уларни муҳтожларга, оч-наҳорларга тарқатамиз.\nМана шу ғоя асосида 1985 йил 21 декабрда Парижда «Юрак ресторани» деб номланган муҳтожларга бепул овқат тарқатадиган «ресторан» очилади. Орадан 15 кун ўтиб Франциянинг турли ҳудудларида 20 га яқин шундай ресторан очилади ва уч ой ичида 60 000 та (порция) овқат тарқатилади.\nЎша йили бельгиялик депутат Жозе Хаппартнинг ташаббуси билан Колюш Европа парламентида ортиб қолган ва кейинчалик йўқ қилиб ташланадиган озиқ-овқатларни муҳтожларга бердирадиган дастурни қабул қилдиришга эришади. Натижада супермаркетлар ва озиқ-овқат тарқатувчи дўконлар йиғилиб қолган яроқли ва сифатли озиқ-овқатларни йўқ қилиб ташламасдан «Юрак ресторанлари» ва бошқа уюшмаларга беришга мажбур бўладилар. Озиқ-овқатларни берувчилар норози бўлмаслиги учун давлат уларга камбағалларга озиқ-овқат берганлари учун солиқдан енгилликлар беради. Натижада пул кетказиб, маҳсулотларни йўқ қилиб ташлагандан кўра озиқ-овқат тармоқлари уларни ихтиёрий равишда камбағалларга бера бошлайдилар.\nЎзбеклар «касал қўй қурбонликка ярамас» деганларидай, камбағалларга бериладиган озиқ-овқатлар истеъмол қилиш муддати ўтган ёки яқинлашиб қолган, синган, чириган маҳсулотлар бўлмаслиги керак. Улар мижозларга қандай маҳсулот сотадиган бўлса камбағалларга ҳам шундай маҳсулотларни беришлари керак бўлади.\n«Юрак ресторанлари»нинг юридик статуси 1901 йил қонуни доирасидаги ассоциация, яъни уюшма бўлиб, у ўз олдига тижорий йўллар билан пул топишни мақсад қилмайди. Аксинча, унинг мақсадлари хайрия ва савоб ишлар бўлиб, бунинг учун уларга давлат, Европа иттифоқи, тадбиркорлар, истаган сахий инсонлар моддий ва молиявий ёрдам беришлари мумкин. Уюшманинг маош тўланадиган ходимлари бор, лекин озиқ-овқатлар асосан кўнгиллилар томонидан тарқатилади.\nҚуйидаги натижалар «Юрак ресторанлари»нинг самарасини кўрсатади:\n1986 йили 5000 кўнгилли томонидан 8,5 миллионта овқат тарқатилган;\n1988 — 1989-йиллари 9000 кўнгилли томонидан 25 миллионта овқат тарқатилган;\n2008 — 2009-йиллари 103 миллионта овқат тарқатилган ва ресторанлар очилгандан бери тарқатилган овқатларнинг сони 1 миллиарддан ошган;\n2015 — 2016-йиллари ресторанлар очилгандан бери тарқатилган овқатларнинг сони 2 миллиарддан ошган.\nБундан ташқари, Франциянинг машҳур инсонлари ва санъаткорлари хайрия концертлари ташкил қилиб, «Юрак ресторанлари»га молиявий ёрдам берадилар.\nФранция санъат оламида Колюш ўлмаслар қаторидан жой олган бўлса, унинг ўлимидан бир неча ой олдин ташкил қилиб кетган «Юрак ресторанлари» ҳозирга қадар муҳтожларнинг қорнини тўйдириб, камбағалларга кун кўришларига ва асосийси миллионлаб тонна яроқли озиқ-овқатлар исроф қилинмаслигига сабаб бўлиб келаяпти.\nКолюш 1986 йил 16 июнда, 41 ёшида йўл ҳалокати оқибатида вафот этади...\nДима Қаюм номини ижтимоий тармоқларда яхши биладилар. Унинг ҳажвий постлари ва таржималари аллақачон ўз мухлисларини топиб улгурган. Мазкур постлар ва таржималар яқинда бир китобга жамланиб чоп этилди. Аммо бу гаплар ўз йўлига. Мен ҳозир ҳажвий муаллиф Дима Қаюм ҳақида эмас, балки саховатли ва хайрия ишлари ташаббускори Дима Қаюм ҳақида ёзмоқчиман.\nДима Қаюм Риштонда кутубхона ташкил қилиш фикрини илгари суриб, ижтимоий тармоқ аҳлидан китоблар жўнатишларини сўраган пайтида бу ғоя ижтимоий тармоқдаги илмли инсонлар томонидан қўллаб-қувватланди ва кетма-кет китоблар жўнатиш бошланди. Мен ўшанда муаммонинг икки томонига хавотир билдирган эдим. Бу кутубхонанинг юридик мақоми ва китоблар кўпайиб кетганида кутубхонани бошқариш ҳамда унинг фаолиятини йўлга қўйиш масалалари эди. Бу ҳақда ўша пайтларда изоҳларда ҳам айтган эдим.\nКутубхонанинг мақоми масаласидаги хавотирим Дима Қаюмнинг кутубхона режаси яхши эмаслигидан эмас эди. Аксинча. Хавотирим Ўзбекистонда бундай режаларни амалга ошириш учун юридик асосларнинг етарли эмаслиги ва мураккаб эканлиги билан боғлиқ эди.\nШу ўринда Колюш очган «Юрак ресторанлари»нинг юридик мақоми ҳақида қисқача маълумот бериб кетсам. Бу ресторанлар «1901 йил қонуни» номи билан машҳур қонун асосида осонлик билан очилган ва жуда осонлик билан фаолият олиб боради.\n1901 йил қонунига асосан «Ассоциация» очиш учун камида икки киши тижорий бўлмаган мақсадларни асос қилиб, битта низом ёзиб, шуни префектурага (ҳокимиятга) топширади. Агар сўралган 2-3 та ҳужжат жойида бўлса ва ассоциациянинг мақсади конституция ва қонунларга зид бўлмаса, префектура бир неча кун ичида ассоциациянинг очилишига рухсат беради ва ўша кундан бошлаб ассоциация расман юридик шахс сифатида фаолият олиб бораверади.\nУ ўз мақсадлари йўлида банкда ҳисоб очиши, аъзолардан бадал пули олиши, сахийлардан пул йиғиши, олди-берди муносабатларига киришиши мумкин. Агар ассоциацияга келадиган пулларнинг миқдори маълум суммадан ортадиган бўлса, бу суммадан давлатга солиқ тўланади. Агар ассоциациянинг фаолияти кенгайиб, унга келадиган пуллар имкон берадиган бўлса, ассоциация бу пуллар ҳисобига ходимлар олишга ва компанияларга ўхшаб уларга маош тўлашга ҳақли.\nЭнди яна Дима Қаюмга қайтамиз. У кутубхонани очмоқчи бўлганида барча юридик масалалар савол остида эди. Кутубхона қандай мақомда очилиши керак? Бунинг учун нималар қилиш ва қандай ҳужжатларни қаерга топшириш керак? Бу қанча вақт олади? Ва кутубхона қандай фаолият олиб боради? Ва ҳоказо. Шахсан мен бу саволларга жавоб топа олмадим.\nДима Қаюмга фақат ҳамма тегишли одамлар оғзаки ваъдалар берди холос. Темирни иссиғида босишни хоҳлаган Дима Қаюм одамларнинг эҳтиросли қўллови ва оғзаки ваъдаларга асосланиб, кутубхонани ташкил қилиб юборди.\nКутубхона ташкил бўлиб, унинг овозаси юртга таралгач, табиийки, китоблар оқими ортди ва мен юқорида айтган иккинчи масала — кутубхонани бошқариш ва унинг фаолиятини ташкил қилиш масаласи пайдо бўлди. Дима Қаюм ўз вақтидан, ўз энергиясидан, ўзининг бозордаги тадбиркорлик ишларидан иқтисод қилиб бўлса ҳам бу ишларни имкони қадар ташкил қилди.\nКелган китобларнинг сони ортгач, кутубхонани катталаштириш масаласи кўндаланг турди. «Кутубхона қилмоқчиман, ер беринг» деса кимдир текинга Дима Қаюмга ер берармиди? Менимча, йўқ. Дима Қаюм бозордаги ўз ерининг бир қисмини кутубхона учун ажратиб, ижтимоий тармоқдаги дўстлар ва бошқа сахий инсонларнинг ёрдами билан каттароқ кутубхона қурди. Натижада яна мен юқорида айтган юридик муаммоларга дуч келди.\nЮридик муаммолар, уларнинг нима билан тугаганига тўхталиб ўтирмайман. Кутубхона неча марта бузиладиган бўлиб, ниҳоят бузилмайдиган бўлганини воқеаларни кузатиб борган барча билади.\nХайрия ишларига хайрихоҳ инсон бу ишни ташлаб қўя олмайди. Мусулмонлар учун муқаддас ой, Рамазон ойида Дима Қаюм бева-бечораларга, муҳтожларга ёрдам бериш учун хайрия ишларини ташкил қила бошлади. Тўғри, у чўнтагидан бермаяпти, лекин у инсонларнинг кўнгилларидан хайрия учун пул чиқартириб, уларни муҳтожларга етказиб бераяпти. Бу иш чўнтагидан бергандан кўра 100 маротаба савоблидир. Зеро, чўнтакдан 10 минг сўм бергандан, кўпчиликдан 10 миллион сўм хайрия қилдириш савоблироқдир.\nДима Қаюм худди кутубхонадаги каби ўз болаларига ёки тадбиркорлик ишига сарфлаши мумкин бўлган вақтини, энергиясини яна ўзгаларнинг дардларини енгиллатишга сарфлаяпти. Энг асосийси, у инсонлардан йиғилган пуллар кимларга берилганининг ҳисоботини эринмасдан бериб бораяпти. Бермаслиги ҳам мумкин эди, лекин бериб бораётгани яхши бўлаяпти. Чунки пул сабабли одам бир зумда ёмонотлиққа чиқиб қолиши ва ҳатто туҳматга қолиб кетиши ҳеч гап эмас.\nСолиштириб кўрилса, Дима Қаюм моҳиятан Колюш Францияда қилган ишларни қилаяпти. Фарқи шундаки, Франция давлати Колюшга хайрия ишларини амалга ошириши учун осон тизим яратиб бериб, ундан кейин фаолияти давомида қўллаб-қувватлаган. Францияда 2017 йилда 1,3 миллионта ассоциация фаолият олиб борган ва улар 1,8 миллион кишини иш билан таъминлаган. Уларнинг беминнат келтирган фойдалари ва уларнинг фаолиятига ҳисса қўшган кўнгиллиларнинг сони бу рақамларга киритилмаган.\nДима Қаюм эса ўз фаолиятининг юридик мақомини топа олмай ўз имконияти доирасида одамлардан пул йиғиб, муҳтожларга тарқатиб, устига устак балога қолиб кетмаслик учун ҳисобот ҳам бериб юрибди.\nИжтимоий тармоқларда бемор болаларга ёрдам беришни ташкил қиладиган бир инсондан «Жуда фойдали ва хайрли ишларни қилаяпсизлар, Ўзбекистонда бирон юридик мақом билан расман ишласангизлар бўлмайдими? Ҳам фаолиятингиз осон бўларди, ҳам одамларнинг дашномларига қолиб юрмас эдингизлар» деб сўраганимда, у менга «Биз бунга ҳаракат қилиб кўрганмиз. Очиш учун қилинадиган бошоғриқларни ва очилгандан кейинги ташвишларни кўрганимиздан сўнг тинчгина ижтимоий тармоқлар орқали ёрдам беришда давом этишга қарор қилганмиз» деб айтган эди.\nТан оламан, мен Ўзбекистондаги бундай фаолиятлар қандай ташкил қилиниши ва айтиб ўтилган бошоғриқлар нималардан иборатлигини билмайман. Ишончим комилки, Ўзбекистонда ҳам хайрия ишларини ташкил қилишнинг юридик асослари ва шакллари мавжуд. Бироқ, менимча, улар кенг амалиётга татбиқ этилмаганлиги сабабли уларнинг мавжудлигини инсонлар билмайдилар. Билганларида ҳам бюрократик қийинчиликлар сабабли уларнинг амалиётга қўлланиши самарасизликка юз тутган бўлса керак. Мен саволнинг жавобини мутасадди ташкилотларга қолдираман...\n«Фейсбук»да бир киши Дима Қаюмга «Ака, шунча муҳтожларни қаердан топяпсиз?» деб ҳазиломуз савол берганини ўқиб қолдим. Аслида бу савол энг жиддий ва энг долзарб савол ҳисобланади.\n«Бизда камбағаллар йўқ», «Ўзбекистонда ҳеч ким кўчада қолмайди» ва ҳоказо деган гапларнинг бари сафсата. Камбағаллар, муҳтожлар бутун дунёда, ҳатто АҚШ, Франция ва Хитойда ҳам бор. Фақат боргина эмас, улар сероб. Фақат дунё аҳли икки тоифага — камбағалларнинг борлигини тан оладиганлар ва уларнинг борлигини яширгиси келадиганларга бўлинади.\nКасални яширган билан иситмаси ошкор қилади. «Бизда камбағаллар йўқ» дейдиган жамиятда Дима Қаюм 15 кун ичида 15 та аянчли ҳолатни оммага олиб чиқиб кўрсатди. Бу фақат Риштон туманидаги ҳолат холос. Республикамиздаги барча туман ва қишлоқлар қараб чиқилса, бундай ҳолатлар сон-саноқсиз эканлигини кўрамиз. Уларни мансабдорлар ва ҳатто оддий одамлар пайқамайдилар. Уларни Дима Қаюм ва унга ўхшаган инсонларгина кўра оладилар.\nШу сабабдан Ўзбекистонда хайрия ва саховат ишлари расмий ва қонуний йўллар билан осонликча амалга оширилишини таъминлаш учун давлат махсус тизимни йўлга қўйиши керак деб ўйлайман. Агар бундай тизим аллақачон мавжуд бўлса, уни осонлаштириб, бу ҳақда инсонларга маълумотлар бериш керак.\nДима Қаюмлар жамиятнинг давлат ва мансабдорларнинг нигоҳлари кириб бормаган жойларини кўра оладиган дастёрлардир. Шу боис давлатимиз уларни қўллаб-қувватлаши ҳамда уларга ўз фаолиятини қонуний йўллар билан осон олиб боришлари учун йўл очиб бериши керак деб ўйлайман.\nЯна бир гап. Исрофгарчиликнинг олдини олиш ва шу билан бирга муҳтожларга ёрдам кўрсатувчи тизим сифатида менга Колюшнинг ғояси жуда маъқул бўлган. У қандайдир мафкуравий ёки ғаразли мақсадлар устига эмас, балки айнан инсоний тамойиллар асосига қурилган ва у фақатгина эзгу мақсадларни кўзлайди. Шундай экан, бизлар дунёнинг бирон нуқтасида эзгу мақсадларни кўзлайдиган тизимларни кўриб қолсак, улардан ўрнак олишдан уялмаслигимиз керак. Шу сабабдан мен Ўзбекистонда ҳам супермаркетлар ва озиқ-овқат тарқатувчи тармоқларга солиқлардан имтиёзлар бериш эвазига муҳтожларга маҳсулотлар бериш тизимини йўлга қўйишимиз керак деб ўйлайман. Тадбиркорлар муҳтожларга қанча кўп нарса берса, уларнинг солиқдан енгилликлари кўпаяверадиган бўлсин. Чунки уларнинг бу амаллари давлатнинг ижтимоий таъминот борасидаги сиёсатига кўмаклашади.\nАгар юртимизда юқорида айтилгани каби ижтимоий ҳимоя тизимлари йўлга қўйиладиган бўлса ва бундай мақсадларда давлатга кўмакчи бўладиган инсонларга енгилликлар яратиладиган бўлса, давлат ва жамиятнинг айрим қатламлари ўртасида узилишлар бўлмайди ва давлатимизнинг пойдевори мустаҳкам бўлади.\nДима Қаюм Колюш


Индонезияда 300дан ортиқ ер силкиниши қайд этилди\n15:16 / 09.12.2016\nМаълумки, 7 декабрь куни Индонезиянинг Ачех провинциясида кучли зилзила рўй берди. У ердаги қутқарув операциясида 1,5 мингдан ортиқ ҳарбий хизматчилар, полиция ходимлари ва қутқарувчилар иштирок этмоқда. "Омон қолганларни топиш имкони у қадар катта эмас", - дейди табиий офатларнинг олдини олиш миллий агентлиги расмий вакили Сутопо Пурво Нугрохо. The Straits Times шу ҳақида маълум қилди.\nРасмий маълумотларга кўра, унда 102 киши ҳалок бўлган, 750дан ортиғи жароҳат олган, булардан 136 нафарининг аҳволи оғир. Бироқ қутқарувчиларнинг тахминларига кўра, вайроналар остида яна одамлар бўлиши мумкин. Агентлик вакилининг таъкидлашича, "қидирув ишлари етти кун давом этади". Унинг сўзларига кўра, операция вақтида махсус техника, ҳусусан иссиқлик датчиклари қўлланилади.\nҲозирги вақтда тахминан 3,2 минг маҳаллий аҳоли вақтинчалик эвакуация марказларида бўлиб, ҳукумат озиқ-овқат, сув ва чодир етишмовчилигини ҳис қилмоқда. Сўнгги маълумотларга кўра, 6,4 магнитудали асосий зилзиладан кейин 300дан ортиқ ер силкиниши қайд этилган. Натижада 10 мингдаг ортиқ бино, шу жумладан турар жойлар, мактаблар, масжидлар ва дўконлар вайрон бўлган.\nИндонезия президенти Жоко Видодо куни кеча Банда-Ачехга ташриф буюрди, бугун давлат раҳбари энг кўп вайрон бўлган жойларга қутқарув операцияси ва қочқинларга яратилган шароитларни ўрганиш учун йўл олади.\n2004 йилда Ачех провинцияси яқинида 9,1-9,3 магнитудали зилзилалар содир бўлган. Манбага кўра, ўшанда 280 мингдан ортиқ киши ҳалок бўлган.\nИндонезия зилзила Ачех вайронлар қутқарув операциялари


Тунгус тилидаги «шаман» сўзининг ўзбек тилидаги маъноси сеҳргарликдир. Сеҳргарлик (афсун, магия) – реал натижалар олиш учун илоҳий кучларга таъсир этиш мақсадида бажариладиган амал. У тотемизм ва анимизм билан бир вақтда пайдо бўлиб, у орқали кишилар ўз тотемлари, ота-боболарининг руҳлари билан хаёлан боғланишни амалга ошириб келганлар.\nСеҳргарлик қадим замонда пайдо бўлиб, минглаб йиллар давомида ривожланиб келган. Одатда, афсунгарлик билан махсус одамлар – шаманлар, афсунгарлар шуғулланганлар. Улар орасида, айниқса, узоқ ўтмишда аёллар кўп ўринни эгаллаган. Шаманлар ва афсунгарлар жазавали ва асабий кишилар бўлиб, одамлар уларнинг руҳлар билан мулоқотда бўлишларига, уларга жамоанинг умид ва ниятларини етказиш, уларнинг иродасини талқин қилиш қобилиятига эга эканига ишонганлар. Шаманлар, одатда, маълум ритуал ҳаракатлар орқали – овоз чиқариш, ашула айтиш, рақсга тушиш, сакраш йўли билан ноғоралар ва қўнғироқлар овозлари остида ўзларини жазавага солиб, ўзини йўқотиш, жазаванинг юқори нуқтасига етказиш билан афсунгарлик қилган. Томошабинлар ҳам баъзан ўзини йўқотиш даражасига етиб, маросимлар иштирокчиларига айланиб қолган.\nОдатда, шаман маросим охирида бир ҳолатга келиб ҳеч нарсани эшитмай, кўрмай қолган. Шунинг учун унинг руҳлар дунёси билан мулоқоти худди шу ҳолатда амалга ошади деб ҳисобланган. Умуман олганда, маросимлар қисмлардан иборат бўлган. Афсунгарлик жамият талабларидан келиб чиққан ҳолда амалга оширилган. Илоҳий кучлар дунёси билан бундай боғланиш йўли ҳаётда номаълум, олдиндан билиб бўлмайдиган шароитлардан келиб чиққан.\nШу билан бирга, афсунгарлик одамларнинг фикр юритиш, онгини мустаҳкамлашда катта роль ўйнаган. Бу эса диний онгнинг шаклланиш жараёнида муҳим ўрин тутган. Афсунгарлик фикр юритиш ривожланган сари одамга ўз-ўзидан бўладиган, мақсадли йўналишдаги ҳаракатлар натижасида олинадиган эмас, балки илоҳий кучлар афсуни билан боғлиқ бўлган шароитлардан келиб чиқадиган кўриниш деб ҳисобланган. Натижада кўпчилик аниқ ҳодисалар, ҳаттоки алоҳида буюмлар сеҳрли куч эгаси сифатида қабул қилина бошланган.\nСеҳргарлик маросимлари якка ҳолда ёки жамоа бўлиб амалга оширилган. Афсунгарлик мақсадга кўра қуйидагиларга бўлинади:\n5) Об-ҳаво афсунгарлиги. Бу сеҳргарлик туридан ёмғир чақириш ёки шунга ўхшаш об-ҳавони ўзгартириш мақсадларида фойдаланилган. Сеҳргарлик ҳозирда ҳам айрим динларда ва турли халқлар урф-одатларида сақланиб қолган.\nДругие материалы в этой категории: « Майхўрликка қарши курашнинг ноёб услуби\tОлимлар юлдузларга ўхшайди »


Ифтор | HikmatNuri\nCategory Archives: Ифтор\nБу категорияда ифторга тааллуқли фатволар билан танишасиз.\nОғизни хурмо билан очиш – мустаҳабдир\nAvgust 16, 2011 Hikmat Nuri\tLeave a comment\nСавол: Рўзадор одам бир шаҳардан бошқасига сафар қилса ва у ерда сувдан бошқа нарса бўлмаса, оғзини нима билан очиши керак?\nИлмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси жавоб беради (Фатво № 11803-5):\nАгар банда рўзадор бўлиб кун ботганида сувдан бошқа оғзини очадиган нарса топа олмаса, сув билан рўзасини очаверади. Чунки хурмо ғўраси (рутаб) ва пишган хурмо билан оғиз очиш фарз эмас, мустаҳабдир.\nОрадаги фарққа қараб рўзасини очди …\nСавол: Биров рамазон ойида Саудия Арабистони Қироллигидаги Заҳрон шаҳридан Лондонга учоқда саёҳат қилди. Учоқ Лондондан 200 км олисдаги Бермт шаҳрига етиб боргунча, мазкур киши рўзасини очмади. Бермтда биронта ҳам мусулмонга дуч келмагани учун, бу шаҳар соатининг ўзи келган шаҳар вақтидан 2 соат фарқ қилишини ўрганди. У, эҳтиёт нуқтаи назаридан яна ярим соат қўшиб, икки ярим соатни мўлжаллаб оғзини очди. Бундан ташқари у етиб келган пайтда Бермтда ҳаво булутли бўлиб, қуёш қачон ботишини ҳам била олмади. У ердаги маҳаллий одамлардан қуёшнинг ботиши ҳақида маълумот сўраган эди, улар бердилар. Бироқ, улар берган маълумот хато экани беш кундан сўнгра юзага чиқди. Чунки у, осмон мусаффо бўлганида бир ярим соат илгари ифтор қилганини ўрганди. Аллоҳ таоло устингиздан мукофотлар ёғдирсин, менга тушунтириб берсангизлар: Мазкур одам рўзасининг қазосини тутиб бериши керакми ёки йўқми? Ҳолбуки у, ифтор вақтини ўрганиш учун кўп ҳаракат қилди, соатлардан фойдаланди, соатлар орасидаги фарқни сўради. Одамлар, гарчи ёлғон гапирган бўлсаларда, унга: Тўғри,– деб жавоб беришди. Осмон эса, айтиб ўтганимдек, булутли бўлиб, беш кундан кейингина булутлар тарқалиб кетди. Хўш, у, рўзасининг қазосини тутиб бериши керакми ёки йўқми?\nИлмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси жавоб беради (Фатво № 3473):\nОғзини кун ботишидан илгари очгани маълум бўлган рўзадор, ўша кунги рўзасининг қазосини тутиб беради. Чунки у, ифтор маҳалидан бошқа пайтда оғзини очган. У пайтдаги асос – кундузнинг давом этишидир. Бу асосдан шаръий омил – кунниг ботиши билангина чиқиш мумкин. Илм аҳлларининг барчаси рўза субҳи содиқдан то куннинг ботишигача давом этишига ижмоъ қилганлар. Чунки Аллоҳ таоло:\n﴿وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ﴾\n«Ва то тонгдан оқ ип қора ипдан ажраладиган пайтгача еб-ичаверинглар. Сўнгра кечгача рўзани бенуқсон қилиб тутинглар!»– деган бўлса (Бақара: 187), Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан: «Агар кеча анави жойдан келса ва кундуз анави жойдан кетиб қуёш ботса, рўзадор оғзини очади»– деганлари ривоят қилинган (Муттафақун алайҳ. Имом Бухорий 2/237, 240, 241; Имом Муслим 2/772, 773 (1100, 1101); Имом Аҳмад 1/28, 35, 48, 54; 4/380, 381, 382; Абу Довуд 2/762, 763 (2351, 2352); Термизий 3/81 (698); Доримий 2/7; Абдурраззоқ 4/226, 227 (7594, 7596); Абу Шайба 3/11, 12; Ибн Хузайма 3/274 (2058); Ибн Ҳиббон 8/279, 280 (3511, 3513); Абу Яъло 1/206 (240); Ибн Жоруд 2/42 (393); Байҳақий 4/216, 237, 238).\nШунга кўра мазкур шахс кун ботишидан илгари ифтор қилгани аниқ бўлган беш кун рўзасининг қазосини тутиб беради ва у, ўша беш кун давомида рўзасини қасддан эмас, билмагани ва хато очгани учун гуноҳкор ҳисобланмайди.\nОғзини очгач кун ботмаганини ўрганди …\nСавол: Бир одам рамазон ойида саҳрода рўза тутди ва аср вақтидан кейин осмонда қора булутлар кўпайди. У, кун ботганини гумон қилиб оғзини очди. Бироқ бир оз вақт ўтганидан кейин кун ботмагани аён бўлди. У тутган рўзанинг ҳукми нима? У, рўзасини давом эттириши керакми ёки рўзаси бузилдими? У қазосини тутиши керакми ёки каффорот берсинми?\nИлмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси жавоб беради (Фатво № 9541-2):\nАгар ҳолат айтилганидек бўлса, унинг рўзаси бузилган. У, қуёш ботгунича ейиш ва ичишдан тийилиб туради ҳамда уламоларнинг икки қавлининг қувватлисига кўра ўша кунги рўзасининг қазосини тутиб беради. Бу ҳақда Ҳишом ибн Урва раҳимаҳуллоҳ рафиқаси Фотимадан, у эса Асмоънинг: «Биз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам замонида булутли кунда рўзамизни очганимиздан кейин (осмонда) қуёш кўринган»– деганини ривоят қилган. Ҳишомдан: Уларни қазосини тутиб беришга буюрилганмиди?,– деб сўралганида: «Албатта, қазосини тутиш зарурдир»– деб жавоб берди (Имом Бухорий 2/241; Имом Аҳмад 6/346; Абу Довуд 2/765, 766 (2359); Ибн Можа 1/535 (1647); Ибн Абу Шайба 3/24; Ибн Хузайма 3/239 (10991); Абд ибн Ҳумайд «Мунтахаб» 3/264 (1572); Байҳақий 4/217).\nМазкур одам каффорат бермайди.\nРовийлар ичидаги Ҳишом – ибн Урва ибн Зубайр бўлиб, энг ишончли тобиинлардан биридир.\nМакка вақтидан 11 дақиқа кейин рўзамни очдим …\nAvgust 11, 2011 Hikmat Nuri\tLeave a comment\nСавол: Мен Жавф минтақасида рамазон рўзасини тутдим ва маҳаллий аҳолидан ифтор маҳали ҳақида маълумот сўрадим. Улар оғизларини маккаликлардан 11 дақиқа кейин очишларини айтдилар. Мен ўн бир кун мобайнида улар айтганидек оғзимни очдим, бироқ, бир қарасам у пайтда қуёш ботмаган экан. (Мен нима қилишим керак?).\nИлмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси жавоб беради (Фатво № 13268):\nАгар оғзингизни ифторнинг шаръий вақти – қуёш ботишидан олдин очган бўлсангиз, ўша пайтда оғиз очган кунларингизнинг қазосини тутиб берасиз.\nРўзани очганимда масжидда азон айтилмаган экан …\nСавол (мазмуни): Фараз қилингки, рамазон кунларининг бирида қизингизнинг: Шом азони айтилди,– деган гапига ишониб рўзангизни очдингиз ва масжидга чиққанингиздан кейин муаззин азон айтди. Сиз рўзангизнинг қазосини тутишингиз керакми?\nИлмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси жавоб беради (Фатво № 297):\nАгар рўзангизни қуёш ботганидан кейин очган бўлсангиз, ўша куннинг қазосини тутмайсиз. Агар рўзангизни қуёш ботишидан илгари очган эканингиз аниқ ёки шуҳангиз ортиқроқ бўлса, сиз ва сиз билан бирга оғиз очганларнинг барчаси ўша куннинг қазосини тутиб беришлари керак. Чунки бу пайтдаги асос кундузнинг ҳали давом этишидир. Бу ҳолатдан шаръий ҳужжат – қуёшнинг ботиши билангина чиқиш мумкин.


САМО СИРЛАРИНИ ОЧГАН ИНСОН » ПастДарғом ҳақиқати\nБош сахифа » ЯНГИЛИКЛАР » САМО СИРЛАРИНИ ОЧГАН ИНСОН\n| 7-04-2018, 15:05 |\nСоҳибқирон Амир Темурнинг набираси Шоҳрух ва Гавҳаршодбегимнинг ўғли Муҳаммад Тарағай Улуғбек 1394-1449 йилларда яшаб, ижод қилган. Сарой анъаналарига кўра, болалигидан шайх Озарийнинг қўлида тарбия топган Улуғбек йигирма ёшга кирмасдан ўз даврининг машҳур олими ва давлат арбоби сифатида дунёга танилган. У ўн етти ёшидан бошлаб то умрининг охиригача Мовароуннаҳрга ҳокимлик қилган. Буюк табиатшунос олим, мунажжим ва математик Самарқанд астрономия обсерваториясини яратиб, ўз замонасининг йирик академиясини ташкил қилади. Шунингдек, тарих, мусиқа, шеърият сирларини пухта эгаллаган Улуғбек "Зижи Курагоний", "Тўрт улус тарихи" номли китобларини ёзган ва бир қанча мадраса, маърифат масканлари қурдирган. Унинг илмий меросини биринчи бўлиб поляклар, итальянлар, француз астрономлари ва бошқа европалик олимлар атрофлича ўрганиб, ўз тилларида нашр қилдирган. Мирзо Улуғбек даврида Шоҳи Зиндага кириш йўли жануб томондан очилади. 1434-1435 йиллар унинг ўғли Абдулазиз кириш пештоқининг чап томонидан кичикроқ хонакоҳ қуради. Самарқанднинг юраги ҳисобланган Регистон меъморий мажмуаси шаҳарнинг марказида жойлашган. Мирзо Улуғбек бу ерда мадраса, хонакоҳ, масжид, карвонсарой, ҳаммом ва бошқа бинолар қурдирган. 1420 йилда оби Раҳмат ариғининг ёқасида Улуғбек томонидан расадхона қурилиши бошланади. Цилиндр шаклида қад ростлаган уч қаватли бу иншоот 9 йил давомида қуриб битказилади. Расадхонада Мирзо Улуғбек бошчилигида Қозизода Румий, Али Қушчи, ўиёсиддин Жамшид Коший каби машҳур олимлар кечаю кундуз юлдузлар илмини ўрганган. Узоқ ва машаққатли илмий изланишлар натижасида "Кўрагонийнинг янги жадвали" номли асар ёзиб тугалланади. Тарихий манбаларда айтилишича, Мирзо Улуғбек мактабида юздан зиёд етук олимлар илм-фаннинг турли соҳалари бўйича илмий ишлар олиб борган.\nМирзо Улуғбек ҳукмронлик қилган даврда Самарқанд пойтахт бўлиб, Мовароуннаҳр аҳлининг иқтисодий аҳволи анча яхшиланди. У 40 йил подшолик даврида адолатли сиёсат юргизиб, бобоси А.Темур каби солиқларни енгиллаштиради. Шунинг учун бирор марта халқ қўзолон кўтармайди. Шу йиллар ирригация ишлари ривожланиб, даштларга сув чиқарилади, янги ер майдонлари ўзлаштирилиб, катта-катта боғлар барпо қилинади.\n1994 йил бутун дунёда фалакиёт илмининг султони, дея тан олинган Улуғбек таваллудининг 600 йиллигини ЮНЕСКО жаҳон миқёсида ўтказди. Тошкент астрономия институти, Китобдаги халқаро кенглик станцияси, Самарқанд архитектура-қурилиш институти, Тошкент вилоятидаги туманлардан бири, Тошкент метро станциялардан бири, шаҳарчалар, кўчаларга буюк олим номи берилган.\n114-умумтаълим мактаб ўқитувчиси.


Эътибор — ғалабалар омили\nЎзбекистон мудофаасига кўмаклашувчи "Ватанпарвар" ташкилотининг вилоят техник ва амалий спорт турлари марказида ёзги биатлон, триатлон, автоспортни ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.\nИқтидорли спортчилар мактаби\nЮрт нуфузини халқаро майдонларда муносиб ҳимоя қиладиган спортчиларни тайёрлашда болалар ва ўсмирлар спорт мактаблари муҳим ўрин тутади.\n"Ғунча" ғолиблари аниқланди\nБокс саройида 2004-2005 ва 2006-2007 йилларда туғилган ёшлар ўртасида бокс бўйича "Ғунча" болалар спорт клубининг вилоят очиқ кубоги беллашувлари бўлиб ўтди.\nТурнир в Турции стартовал в Самарканде\nВ Самарканде, на площади Регистан, состоялось символическое открытие международного турнира по традиционной стрельбе из лука на Кубок Мехмета Фотеха, который пройдет с 26 по 29 мая в Турции.\nХалқаро турнир ниҳоясига етди\nШаҳримиз мезбонлик қилган теннис бўйича халқаро "Челленжер" мусобақаси ниҳоясига етди.\nЧим устида хоккейга ихтисослашган спорт мажмуасида 1999-2000 йилларда туғилган қизлар ўртасида мазкур спорт тури бўйича Ўзбекистон чемпионати беллашувлари бўлиб ўтди.\nCпорт якка кураши бўйича ихтисослаштирилган болалар-ўсмирлар спорт мактабида дзюдо бўйича "Олимпия келажаги" жамоавий мусобақаси ўтказилди.\n"Афросиёб" спорт мажмуасида "Инсон қадри улуғ, хотира муқаддас" шиори остида фахрийлар ўртасида соғломлаштирувчи спорт мусобақаси ўтказилди.\nЮКСАК ҒАЛАБАЛАР ПОЙДЕВОРИ\nЖамиятда соғлом турмуш тарзини шакллантириш ҳамда келажак авлодни ҳар томонлама баркамол қилиб вояга етказиш давлатимиз сиёсатининг устувор вазифаларидан бири сифатида белгиланган.\n"HUMO" JAMOASI G'OLIB\n"Vatanparvar" mahallasida akademik litsey va kasb-hunar kollejlari o‘quvchilari o‘rtasida tashkil etilgan "Burgut" harbiy-sport musobaqasining viloyat bosqichi bo‘lib o‘tdi. Musobaqada 16 ta jamoa ishtirok etdi.\nБокс саройида 2000-2001 йилларда туғилган ёшлар ўртасида спортнинг яккакураш турлари бўйича ихтисослаштирилган болалар ва ўсмирлар спорт мактаби очиқ чемпионати ўтказилди.\nЧиллак "counter-strike"дан афзал\nХалқ ўйинлари асрлар давомида авлоддан-авлодга ўтиб, халқимиз орасида юксак аҳамиятга эга бўлиб келаётган қадриятлардандир.\nНаманган шаҳрида қўл тўпи бўйича 1999-2000 йилларда туғилган ўсмирлар ва қизлар ўртасида Ўзбекистон чемпионати ўтказилди.\nЖорий йилнинг 9-18 апрель кунлари Тошкентда шахмат бўйича мактаб ўқувчилари ўртасида Ўзбекистон чемпионати бўлиб ўтди.\nЎзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Самарқанд академик лицейида енгил атлетика бўйича мусобақа бўлиб ўтди.\n"Сартепа" спорт мажмуасида бадиий гимнастика бўйича вилоят очиқ биринчилиги ўтказилди.\nШаҳримизнинг "Шердор" жамоаси Ўзбекистон кубоги 1/32 финали доирасида Бухоронинг "Лабса" жамоасини мағлуб этиб, мусобақанинг кейинги бос¬қичига йўл олди.


«Пахтакор» фан-клуби ва мухлислари учун қизиқ...\n01.03.2018 22:04 0 1212\n«Facebook»даги «Maslahat.uz» гуруҳида гуруҳ аъзоси Мурод Холмирзаев «Пахтакор» клуби фан-клуби ҳамда ашаддий мухлисларига ўзига хос мурожаат ва таклиф билан чиқди. Қуйида ушбу таклифни жузъий таҳрир билан эътиборингизга ҳавола этамиз.\n«Куни кеча Испания чемпионатидаги «Эспаньол» ва «Реал» клублари ўйинини томоша қилаётган пайтимда, бир ҳолатга эътибор бердим: учрашувнинг 21 дақиқасида «Эспаньол» мухлислари ўрниларидан туриб, 1 дақиқа тинмай чапак чала бошлашди. Шарҳловчи буни қуйидагича изоҳлади: «2009 йилнинг 8 август куни мавсумолди йиғинларда «Эспаньол» клуби сардори, ҳимоячи ва 21-рақам эгаси – Дани Харке юрак ҳуружидан вафот этди. Ишқибозлар ўзларининг севимли футболчисини шу тариқа ёдга олмоқда. Бу «Эспаньол»нинг ўз майдонидаги ҳар бир ўйинида кузатиладиган ҳолат»...\nСўзимни нима учун айнан шу воқеа билан бошлаганимни пайқагандирсиз?..\nЖуда бой тарихга эга «Пахтакор» футбол клубида ҳам ана шундай ёд олишга арзигулик сабаб бор. Бу 1979 йилнинг 11 август кунида Днепродержинск осмонида содир бўлган фожиадир.\nБутун ўзбек халқининг аза тутишига сабаб бўлган ўша машъум ҳодисани ҳар бир футбол ишқибози яхши эслайди. «Пахтакор»нинг 17 нафар футболчиси диспетчернинг хатоси туфайли ҳаётдан кўз юмган эди. Шундан буён халқимизга олам-олам қувонч ва шодликлар олиб келган бу йигитларни ҳар йили 11 август куни эслаймиз, уларнинг ҳақларига дуолар ўқиймиз.\nТаклифим шуки, биз ҳам худди Европа футбол клублари ишқибозлари сингари эртага, 2 март кунидан бошлаб «Пахтакор» жамоасининг уй майдонидаги ҳар бир ўйини 79-дақиқасида «Пахтакор-79»ни ёдга олиб, ўрнимиздан туриб, 1 дақиқа олқишлайлик! Зеро, бу ҳолат марҳум футболчиларимизни эслаб, уларга бўлган чексиз ҳурматимизнинг ифодаси бўлсин!»\n«Xabar.uz» мухбири Мурод Холмирзаев билан боғланиб, нега айнан чапак чалишни таклиф қилаётганини сўради. У бунга жавобан «аслида бу чапак чалиш оддий бир таклиф экани, буни бошқа бир ҳаракатга алмаштириш мумкинлигини ёхуд ўзбек футболининг шонли ўтмишини эслатиб турувчи футболчиларни бошқа бир шаклда хотирлаш мумкин»лигини билдирди.\nТаҳририятдан: Қадрли «Пахтакор» мухлислари! Сиз қандай фикрдасиз? «Пахтакор-79» хотираси учун билдирилган ушбу таклиф ҳақидаги мулоҳазаларингизни билдиринг. Мактубларингизни [email protected] ёки «Telegram»даги (90) 357-97-00 рақамига юборишингиз мумкин.


Guardian: Могерини Россияни Сурияда бўлиши мумкин бўлган “афғон сценарийси”дан огоҳлантирди\n20:06 / 29.10.2015\nЕвропа Иттифоқининг ташқи ишлар ва хавфсизлик сиёсати бўйича олий вакили Федерика Могерини Россия агар Сурияда ўтиш даврини амалга ошира олмаса, унинг учун “афғон сценарийси” такроланиши мумкинлиги ҳақида маълум қилди. Бу ҳақда The Guardian газетаси ёзмоқда.\n“Ўйлайманки, Россия барини тушуниб, ҳаракат қиляпти. Агар у Сурия ҳукуматининг ўтиш даврида барча хатти-ҳаракатларини аниқ амалга оширмаса, бу унинг учун тузоқ вазифасини ўтайди ва натижада Россия учун “афғон сценарийси” такрорланиши мумкин”, — деди Могерини нашрга берган интервьюсида.\n“Ўйлайманки, руслар ўзларининг ҳарбий салоҳиятларига қарамай, Сурия ҳукуматининг ўтиш даврини амалга ошириш учун турли манфаатлар ётганини тушунишади”, – деб таъкидлаган Федерика Могерини.\nУ шунингдек, жиҳодчилар ичида Россия фуқаролари ҳам борлигини, агар улар ўз мамлакатларига қайтадиган бўлса, бу Россия учун жиддий хавф бўлиши мумкинлигини таъкидалаган.


Apple iPhone 6S ва iPhone 6S Plus смартфонларини намойиш қилди » Muzlik.uz - O‘zbekiston yangiliklari\n15:02, 05 апрель 2020\nРИА Новости — Apple компанияси 9 сентябрь куни Сан-Францискода iPhone 6S ва iPhone 6S Plus смартфонларини намойиш қилди. Янги қурилмалар тўртта рангда чиқарилади, мавжудларига «пушти тилларанг» ҳам қўшилди.«Эҳтимол улар олдингиларига ўхшаб кўринар, лекин биз ҳамма нарсани ўзгартирдик», — деди компания бош директори Тим Кук янги моделларни намойиш қилар экан. Сенсорли экраннинг янги 3D-Touch технологияси уни янада юқори аниқлик билан бошқариш имконини беради ва экран босим кучини аниқлай олади. Энди смартфон юзасидан бармоқни кўтариб олмай туриб ҳам менюнинг бир жойидан иккинчи жойига ўтиш мумкин. Янги А9 процессори олдингисидан 70 фоиз тез ишлайди. Биометрик сенсор ҳам янгиланди, Touch ID 2 тезроқ ва аниқроқ ишлайдиган бўлди. "Газета.uz"да реклама Смартфонларнинг камераси қоронғида ҳам расмга олади ва рангни ўта тиниқ узатиш билан ажралиб туради. У 4К тиниқлигида видеотасвир ҳам олиши мумкин. Энди нафақат асосий 12 мегапикселли камера, балки 5 мегапикселли олд камера ҳам чақмоқ билан таъминланди. Фотосуратларнинг Live Photo янги формати экранга бармоқ теккизилганда сурат олинган пайтдаги объектни ҳаракатланаётган ҳолатда кўриш имконини беради. Phone 6S билан iPhone 6S Plus 12 та мамлакатда 25 сентябрь куни, қолганларида эса йил охиригача сотувга чиқарилади. Янги iOS 9 операцион тизимини 16 сентябрдан бошлаб юклаб олиш мумкин. Apple компанияси ўша тадбирда Apple Watch электрон соатининг янги «тиббий» илова дастури, экраннинг диагонал ўлчами 12,9 дюймлик (32 см) iPad Pro профессионал планшет компьютерини (Pencil стилуси билан), шунингдек, Apple TV телевизорга қўшимча қурилмани ҳам намойиш қилди.


Ahlisunnat.uz | Мисвокнинг аҳамияти\nБош саҳифа / Таҳорат – Ғусл / Мисвокнинг аҳамияти\nТаҳорат – Ғусл 139\nЖавоб: Бугунги кунда замонавий тиббиётнинг тиш соғлиги борасида энди ўйлаб топаётган даволаш усулларини исломият 14 аср аввал билдирган. Тиш соғлигига катта фойда берадиган мисвок жуда оддий ва энг яхши тиш тозалаш воситасидир. Тиш чиришининг олдини олиш учун мисвок ишлатиш жуда фойдалидир. “Larousse İllustre Medical” номли тиббиёт китобида айтиладики: “Бутун тиш пасталари ва порошоклари тишга зарар беради. Энг яхшиси қаттиқ тиш чўткасидир. Бошида тишларни қонатса ҳам қўрқмаслик керак. Милкларни қувватлантирганидан кейин қонамайдиган бўлади.”\nТаърифланган тарзда тиш тозалигини таъминлайдиган энг яхши восита мисвокдир. Тиш пасталари оғиздаги фойдали ва зарарли бутун микробларни ўлдирса, мисвок фақатгина зарарли микробларнигина ўлдиради. Мисвок таҳоратнинг суннати, Шофеъийда эса намознинг суннатидир. Ҳадиси шарифларда марҳамат қилиндики:\n“Мисвок ишлатилиб, ўқилган намоз, мисвоксиз ўқилган намоздан 70 марта устундир.” (И.Нажжор)\n“Жаброил алайҳиссалом мисвок ишлатишни шунчалик кўп тавсия қилдики, мисвокнинг фарз бўлишидан қўрқдим.”(Ибни Можа)\n“Агар умматимга қийинлик туғдирмаслигини билганимда, ҳар намоз учун алоҳида таҳорат олишларини ва ҳар таҳоратда мисвок ишлатишларини амр қилардим.” (Бухорий, Муслим)\n“Кечаси намоз учун турганингизда оғзингизни мисвок билан тозаланг! Чунки бир фаришта намозда Қуръон ўқиган кишининг оғзига яқинлашиб тинглайди.” (Дайламий)\n“Оғзингиз Қуръон йўлидир, уни мисвок билан тозаланг.” (Абу Нуайм)\n“Пайғамбарларнинг беш суннати: Ҳаё, ҳилм, ҳажомат, мисвок, хушбўй ифор.” (Табароний)\n“Мисвок эркак кишининг фасоҳатини (гапириш гўзаллигини) орттиради.” (Ибн Адий, Хатиб)\n“Мисвок оғизни тозалайди, кўришни яхшилайди, милкларни қувватлантиради, тишларни оқартади ва чиришининг олдини олади, ҳазм қилишни осонлаштиради, ошқозонни соғлом қилади, балғамни кетказади, ҳасанотни орттиради. Мисвок ишлатган киши Аллоҳу таолони рози қилади, фаришталарни севинтиради.” (Абу Нуайм)\nМисвокнинг фойдалари 30 дан ортиқ. Улардан энг кичиги ғам-ташвишни кетказади, энг яхшиси эса, ўлим олдида шаҳодат келтиришни хотирлатади. Мисвок ўлимдан бошқа барча нарсага шифодир. Сиротдан ўтишни ҳам осонлаштиради, қаришни ҳам секинлаштиради.\nМисвок оғизни тозалайди, кўзни жилолантиради, оғиз ҳидини ва кирини кетказади, тишларни оқартади. Милкларни қувватлантиради. Таомни ҳазм қилишни осонлаштиради, балғамни тўхтатади. Намознинг савобини орттиради. Қуръони каримнинг йўли бўлган оғизни тозалайди. Оғиз ҳидини гўзаллаштиради, кишининг фасоҳатни орттиради, меъдани соғломлаштиради, шайтонни ранжитади, савобларни кўпайтиради, сафрони ажралишини тўхтатади. Бош томирларни тинчлантиради, оғриғини қолдиради ва руҳнинг чиқишини осонлаштиради.\nЖаноби Пайғамбаримиз ҳар доим ёнида кўзгу, тароқ ва мисвок олиб юрардилар. Асҳоби киром жангларда ҳам мисвок ишлатишни канда қилишмасди. Мисвокни тишлар сарғайганида, оғизнинг ҳиди ўзгарганида, уйқудан уйғонганида, уйга кирганида, йиғилишга кетаётганида, Қуръон ўқишни бошлашдан аввал ва таҳорат олаётганда ишлатиш мустаҳабдир.\nИмом-и Аъзам ҳазратлари “Мисвок ишлатиш диннинг суннатларидандир” деб айтганлар. Мисвок ишлатишнинг энг кам миқдори устки тишларга уч марта, пастки тишларга уч марта суртишдир. Мисвок ишлатаётганда тишларнинг ички, ташқи, уст ва ост қисмлари ишқаланади. Мисвокни ўнг қўл билан ишлатиш керак. Мисвокни ҳовучнинг ичига чангаллаб олмаслик ва шиммаслик керак. Мисвок ўнг қўлнинг кичик ва бош бармоғи пастда, қолган уч бармоқ устида бўлган ҳолда тутилади.\n“Мисвок ишлатишни бошлаганда оғиздаги сўлакни ютиш баъзи хасталикларга фойдалидир. Ундан кейин пайдо бўлган сўлак ютилмайди. Ютадиган бўлса, бу васвасага сабаб бўлади. Ишлатиб бўлганидан кейин мисвокни ювиб қўйиш керак. Агар ювиб қўймаса, уни шайтон ишлатади. Мисвокни ётқизиб қўймаслик керак, бош тарафи пастга қаратиб, тикка қилиб қўйилади. Мисвок жуда ёш ҳам, жуда қуруқ ҳам ва бир қаричдан узун бўлмаслиги керак. Қалинлиги синчалоқ қалинлигида бўлиши лозим.” (Радд-ул мухтор)\nСавол: Мисвок арок дарахтидан ясалади экан. Бу дарахт ҳамма жойда ҳам ўсмайди. Бошқа дарахтлардан мисвок ясашга бўлмайдими?\nЖавоб: Арок дарахтидан ясалган мисвок бошқа дарахтлардан ясалган мисвоклардан устунроқ. Арок дарахтини тополмаган вақтда зайтун дарахтидан ясалади. Анор дарахтидан мисвок бўлмайди.\nҲадиси шарифда марҳамат қилиндики: “Муборак дарахт бўлган зайтундан ясалган мисвок қандай гўзалдир. У менинг ва мендан аввалги пайғамбарларнинг мисвокидир.” (Табароний)\n“Зайтундан ясалган бўлса ҳам мисвок ишлатишни канда қилмаслик керак. Чунки мисвок қаришни секинлаштиради, кўзнинг кўриш қувватини орттиради, оғиз ҳидини кетказади. Яна кўплаб фойдалари бор.” (Радд-ул мухтор)\nСавол: “Намоз китоби”да таҳорат олаётганда тишларни мисвок билан тозалаш мустаҳаб дейилган. Таҳоратнинг суннатлари мавзусида эса мисвок муҳим суннат дейилмоқда. Қайси бири тўғри?\nЖавоб: Таҳорат олаётганда тишларни тозалаш, чўткалаш суннатдир. Буни мисвок билан тозалаш мустаҳабдир. Яъни мисвок ишлатганида ҳам суннат бажарилади, ҳам мустаҳаб. Бармоқ билан ёки тиш чўткаси билан тишлар тозаланганда фақатгина суннат бажарилади. Бу суннатни мисвок билан амалга оширса, бундан ташқари мустаҳаб савоби ҳам берилади.\nСавол: Мисвокларнинг учини юмшатаётганда тола-тола ҳолига келтира олмайман. Қанчалик ишлатсам ҳам йўғон-йўғон бўлиб туради. Нима қилсам бўлади?\nЖавоб: Янги олинган мисвокнинг учи болғача билан енгилгина урилса, тола-тола бўлиб қолади. Сувга солишнинг кераги йўқ.\nСавол: Мисвок фақат таҳоратдагина суннатми?\nЖавоб: Мисвок ҳар доим ишлатилади. Айниқса, уйқудан турганида, овқатланиб бўлгандан кейин ва таҳоратни бошлаётганда кўп ишлатилади.\nСавол: Таҳорат олаётганида мисвок қайси пайт ишлатилади?\nЖавоб: Таҳоратни бошлашдан аввал.\nСавол: Мисвок тишларга уч мартадан кўп сурилса, суннатга зид бўладими?\nЖавоб: Йўқ, зид эмас.\nСавол: Протез тишга мисвок суриш билан суннат бажарилган бўладими?\nСавол: Тиши йўқ киши мисвокни милкига сурса, суннат савобини оладими?\nСавол: Мисвок калта бўлиб қолганида ҳам ишлатиладими?\nЖавоб: Ҳа, ишлатилади.\nСавол: Аёлларнинг мисвок ишлатишлари жоизми?\nЖавоб: Ҳа. Уларнинг сақич чайнашлари ҳам мисвок ўрнига ўтади.\nСавол: Таҳорат олаётганида мисвок бўлмаса, нима қилиш керак?\nЖавоб: “Тишларни таомдан кейин ва таҳорат олаётганда тозалаш суннатдир. Бу суннатни мисвок воситаси билан бажариш алоҳида мустаҳабдир. Мисвок топилмаса, тиш чўткаси билан, чўтка ҳам топилмаса, бармоқлари билан тозаланади. Ўнг қўлнинг бош бармоғи ўнг тарафдаги тишлар устига, кўрсаткич бармоғи эса чап тарафдаги тишлар устига уч марта суриш билан тозаланади.” (Саодати абадия)\nСавол: Мисвокдан ажралган парчаларини ютишнинг зарари борми?\nЖавоб: Атайлаб ютиш керак эмас. Ўзи истамай ютса, зарари йўқ.\nСавол: Мисвок қандай ишлатилади?\nЖавоб: Юқоридан пастга ва пастдан юқорига қараб ёки энига ҳам сурилади.\nСавол: Мисвок ишлатишнинг кўплаб фойдалари борлигини эшитдим. Буларнинг ичида ўлаётганида калима-и шаҳодатни хотирлашига сабаб бўлиши тўғрими?\nЖавоб: Ҳа, ўлаётганида калима-и шаҳодатни хотирлашига, имон билан вафот этишига сабаб бўлади. (Дурр-ул-мухтор, Мароқил фалоҳ ҳошияси, Сирожул-ваҳҳож, Мифтоҳ-ул-жаннат)


Бугун республикада матбуот хизматларига эътибор қаратилмоқда, урра, урра билан президент қарори асосида барча шаҳар, туман ташкилотларида, ҳокимликларида янгидан ахборот хизматлари ташкил қилинди.\n4 октябрь куни Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлигида Комил Алламжонов раҳбарлигида йиғилиш бўлиб ўтди.\nАлламжонов томонидан матбуот хизматлари фаолияти кескин танқид остига олинди.\n“Раҳбарлар жон-жаҳди билан ишлашяпти-ю, аммо ахборот хизматлари уларнинг ишини кўрсатиб бера олмаяпти… Сизлар президент қарори остида ишлашингиз керак. Сизнинг мақомингиз раҳбар ўринбосарига тенглаштирилган”, – дея хулоса қилди Алламжонов.\nПрезидентнинг 2019 йил 27 июндаги “Ахборот воситалари мустақиллигини таъминлаш ҳамда давлат органлари ташкилотлари ахборот хизматлари фаолиятини ривожлантириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарорининг 4-қисми “б” бандида “Давлат органлари ва ташкилотлари ахборот хизматлари раҳбарлари бир вақтнинг ўзида давлат органи ва ташкилот раҳбарининг матбуот котиби ҳисобланиб, ахборот сиёсати масалалари бўйича раҳбарнинг маслаҳатчиси мақомига эга бўлади ҳамда меҳнатга ҳақ тўлаш, тиббий ва транспорт хизмати кўрсатиш шартларига кўра давлат органи ва ташкилот раҳбарининг ўринбосарига тенглаштирилади”, дейилган.\nМазкур қарор ижросини таъминлаш мақсадида барча вилоятларда маҳаллий ҳокимликлар ҳузурида ахборот хизматларини ташкил қилиш ишлари бошлаб юборилди.\nКадрлар масаласида анча қийинчиликларга дуч келинди. Лавозимга тайинлаш мақсадида ҳокимларнинг фармойишлари чиқарилди.\nАммо икки ой бўляптики, Алламжонов айтганидек, бу лавозимдагилар ҳақиқатдан ҳам ҳоким ўринбосарига тенглаштирилганмикин?\nЁки керакли имкониятлар, шароитлар яратилдими, инвентарлар билан таъминландими?\nЭнг ачинарлиси, уларга ҳали ойлик маош тайинлангани йўқ. Туман ҳокимликларида фаолият юрита бошлаган ахборот хизматлари икки ойдан бери маошсиз ва уларга яратиб берилиши шарт бўлган шароитсиз ишлашмоқда.\nВилоят ҳокимликларида, ташкилотларида ҳам бу масала ҳалигача ойдинлашгани йўқ. Ишни талаб қилишни билган раҳбар лозим бўлган имкониятларни ҳам ўрнига қўйиш керак наздимизда.\nБу кўзбўямачиликларнинг нима кераги бор? Яна шуни таъкидлаш лозимки, эндиликда туман ҳокимликлари матбуот хизматларини ойлик билан таъминлаш учун ҳокимликдаги исталган бир штат ўрнига матбуот хизмати раҳбарини ишга олади.\nҚоғозда туман ҳокимлигида етакчи мутахассис, амалда ва оғизда туман ҳокимлиги ахборот хизмати раҳбари. Энг ачинарлиси, ахборот хизмати раҳбарига ўрнини бўшатиб берган ходим ишсиз қолади.\nУнга штатлар қисқариши, дея жавоб беришади. Фикримизча, штатлар жадвали тасдиқлангандан кейин ходимларни ишга олиш лозим эди. Ахборот хизматлари бугун ана шундай ачинарли аҳволда экан, Алламжоновнинг уларни бундай танқид остига олиши нотўғри.\nМасаланинг туб моҳиятидан хабардор Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги бу муаммоларни бартараф этиш чоарларни излайди, деган умиддамиз.\nМақола муаллифи туман ҳокимликларидан бирида ишловчи, исми сир қолишини истаган матбуот котиби\ndata-title="Янги матбуот хизматини яратиш баҳонасидаги кўзбўямачиликлар" data-description="<!-- wp:paragraph --> <p>Бугун республикада матбуот хизматларига эътибор қаратилмоқда, урра, урра билан президент қарори асосида барча шаҳар, туман ташкилотларида, ҳокимликларида ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2019/10/rasm42662.jpg" data-url="https://eltuz.com/asosiy-mavzular/211645/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\nЖиззахлик олти нафар фаол 21 февраль куни итларга қарши террорни тўхтатишни талаб қилиб, жамоатчиликка ва ҳукуматга мурожаат қилди. Жониворлар ...


Россиянинг нефтдан даромади кейинги 12 йилдаги энг паст кўрсаткични қайд этди\n2016 йилнинг январь-март ойларида Россиянинг нефть экспортидан олган даромади ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 1,6 баравар камайди ва 14,093 млрд долларни ташкил этди. Бу ҳақда Федерал Бажхона хизмати маълумотларига асосланиб РИА «Новости» хабар тарқатган.\nАниқлик киритилишича, бу вақтдаги экспорт ҳажмининг 13,076 млрд долларлик қисми узоқ мамлакатлар ҳиссасига, 1,016 млрд долларлик қисми эса МДҲ мамлакатлари ҳиссасига тўғри келади.\nНефть маҳсулотлари экспорти ҳажми ҳам январь — март ойларида камайган ва 38,526 млн тоннани ташкил этган(9,533 млрд доллар). Бу 2015 йилнинг шу даврига нисбатан 15,9 фоизга кам демакдир.\nНефть ва нефть маҳсулотларидан олинган даромад кўрсаткичлари 2004 йилдан буён энг паст даражани қайд этди.\nБундан ташқари, Urals маркасидаги нефть (Россия экспортидаги асосий маҳсулот) нархи 2016 йилнинг январь — февраль ойларида ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 42,7 фоизга арзонлаган ва 1 баррелига 29,69 долларни ташкил қилган.\nБундан олдинроқ, Россиянинг газ экспортидан даромади 25 фоизга камайгани тўғрисида хабар берилганди.


Ота турк маданият маркази қайтадан очилди. - Nurzamon.uz\nОта турк маданият маркази қайтадан очилди.\n29 октябрь – Туркия Республикасининг 98 йиллиги муносабати билан Истанбулдаги Отатурк маданият маркази санъат ихлосмандлари учун ўз эшикларини қайта очди. Маҳаллий аҳоли орасида “Ataturk Kültür Merkezi” (қисқача АКМ) номи билан танилган маданият маскани янгидан қуриб фойдаланишга топширилди.\nИстанбулнинг машҳур Тақсим майдонида жойлашган муҳташам санъат ва маданият саройининг расмий очилиши маросимида Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон, вице-президент Фуат Октай, Маданият ва туризм вазири Меҳмет Нури Эрсой, ҳукумат ҳамда парламент вакиллари иштирок этди. Маросимда, шунингдек, бизнес, санъат ва академик соҳанинг таниқли намояндалари, нодавлат нотижорат ташкилотлари вакиллари, маҳаллий ва хорижий журналистлар қатнашди.\nМаданият марказининг очилиши доирасида президент Р.Т.Эрдўғон таклифига биноан яратилган буюк меъмор Синан ҳақидаги опера премьераси бўлиб ўтди.\nОтатурк маданият маркази Туркия маданият ва туризм вазирлигининг бугунга қадар амалга оширган энг йирик санъат ва маданият лойиҳаларидан бири саналади. Мазкур ҳодиса Маданият ва туризм вазирлиги томонидан таъсис этилган Халқаро Beyogʻlu маданият фестивалига ҳам ўзига хос дебоча бўлди.\nМаданият маркази 2 миллиард лира маблағ сарфланиб, 2,5 йил давомида тўлиқ реконструкция қилинди. Мажмуа энг сўнгги технологиялар билан жиҳозланган 49000 квадрат метр, 2040 ўринли опера театри, 16300 квадрат метр, 802 кишига мўлжалланган театр зали, 410 квадрат метр галерея ҳамда кўп мақсадли залдан иборат. Бундан ташқари, марказ тахминан 100 000 квадрат метр ёпиқ майдонга ҳам эга. Ушбу ёпиқ майдон мусиқа, санъат, архитектура ва дизайн каби ихтисослаштирилган галереялар, болалар ижодиёти маркази, мусиқа платформаси, овоз ёзиш студияси ва ахборот маркази кабиларни ўз ичига олади. Муаззам маданият масканида кинотеатр, дўконлар, машғулот майдончалари, солист ва оркестрхоналар, ресторанлар, китоб кафелари, устахоналар, маъмурий ва техник бўлимлар ҳам мавжуд.


28.11.2020 13:49 0 2261\nPfizer фармацевтика компаниясининг коронавирусга қарши вакциналари АҚШ ва Европадаги омборларга етказиб берила бошланди. Бу ҳақда The Wall Street Journal хабар берди.\nНашрнинг қайд этишича, назорат органларидан тегишли рухсат олгандан сўнг, аҳолини эмлашни дарҳол бошлаш учун жойларда захира яратишга қарор қилинган. United Airlines авиакомпанияси аллақачон вакцинани чартер рейсларда Мичиган ва Белгиядаги омборларга етказиб беришни бошлади. Кейинроқ Висконсин ва Германияга рейслар бошланади.\nМаълумотларга кўра, АҚШда аҳолини коронавирусга қарши эмлаш 11 ёки 12 декабрдан бошланиши мумкин.\nвакцина пандемия Pfizer\nКоронавирус 18/01, 13:01


Қирғиз парламенти депутатлари Хитой- Қирғизистон-Ўзбекистон темир йўли қурилишини молиялаштириш учун Хитой томони Қирғизистондан бир қатор конлар берилишини талаб қилаётганини билдирмоқда.\nҚирғизистон ҳукумати Хитой-Қирғизистон –Ўзбекистон темир йўли жорий йилда қурила бошланишини эълон қилди. Ҳукумат расмийларининг билдиришича, айни пайтда бу борада Хитой билан музокаралар олиб борилмоқда.\nБироқ қирғиз парламенти депутатлари тузилган шартномага мувофиқ темир йўл қуриб бергани учун Хитойга Қирғизистондаги айрим конлар бериб юборилиши мумкинлигидан ташвишланишмоқда. Депутатлар фикрича, агар темир йўл тоғ кон бойликларига алмаштирилса, Қирғизистон яна зиёнда қолади холос.\n- Хитой Сандиқдаги алюминий конини, Жалолобод ва Мингқушдаги конларни, Ўзган бассейнидаги кўмир конларини ва Етимтоғдаги темир конини талаб қилмоқда. Ҳукумат бу борада қандай қарорга келинганини биздан яшираяпти, -деди депутат Райкан Тологонов.\nДепутат фикрича, темир йўл қурилиши лойиҳасида бир қатор ҳаражатлар ошириб кўрсатилган бўлиши эҳтимол.\n- Масалан, лойиҳада 70 километрлик масофада кўприк ва тоннеллар қуриш учун 660 миллион доллар сарфланиши кўрсатилган. Лойиҳанинг “Бошқа чиқимлар” деб номланган қисмида ҳам мана шунча ҳаражат ишлатилиши белгиланган. Лекин “Бошқа чиқимлар дегани нима ўзи, бу маблағ нимага сарфланади ва нималар қилинади?” деган саволга жавоб йўқ. –дейди депутат Райкан Тологонов.\nҚирғизистон ҳукумати эса Хитой билан тузилаётган шартномада конлар ҳақидаги модда йўқлигини билдирмоқда. Аммо айни пайтда шартнома матнини жамоатчилик эътиборига ҳавола қилишдан ҳам бош тортмоқда. Хитой-Қирғизистон-Ўзбекистон темир йўлини қуриш ва лойиҳалаш дирекцияси раҳбари Канат Абдикеримов ҳам Хитой томони билан темир йўл ўрнига конлар берилиши ҳақида музокаралар олиб борилмаганини айтди.Унга кўра, депутатлар турли баҳоналар билан мазкур темир йўл қурилишига ҳалақит бермасликлари керак.\n- Темир йўл қурилса Хитойдан Қирғизистонга, ундан Қозоғистон, Ўзбекистон, Эрон ва Европага юклар олиб ўтилади. Мазкур йўлнинг биргина транзит потенциали Қирғизистонга жуда катта фойда келтиради. Иккинчидан, Қирғизистон ҳудудида қуриладиган биргина юк станциясидан бюджетга йилига 200-210 миллион доллар даромад тушади, -дейди Канат Абдикеримов.\nҚирғиз ҳукумати Хитой-Қирғизистон Ўзбекистон темир йўли 2018 йилда тўла ишга туширилишини билдирмоқда.


Эл-класикони ёмон кўриш учун 10 сабаб\n15:47 / 23.12.2017\nБугун барча даврларнинг энг кўп муҳокамада бўладиган учрашуви бўлиб ўтади. «Реал» «Барселона»га қарши, Мадрид Каталония қарама-қаршилиги. Аммо бу фақатгина шу билан тугамайди. Бутун дунё бу ўйин куни иккига бўлинади. Бутун дунё кўрадиган ўйинда кимдир бир томон, кимдир бошқа томонда бўлади.\nЛекин шу ўйинни ҳам ёқтирмаслик, ёмон кўриш мумкин. Tribuna.Uz «эл-класико»ни ёмон кўриш учун 10та сабабни санаб ўтади.\n1. ФУТБОЛДАН КЎРА БИЗНЕС\nБу қандайдир шиширилган пўкакка ўхшайди. Бўлади-ку, масалан, терма жамоамиз бирор турнирда қатнашса, то ютқазиб чиқиб кетмагунча, ҳамма ўша турнир ҳақида гапиради. Гўёки, футбол мана шу ўйиндан олдинги ва кейинги даврларга бўлингандек. Месси нима қиларкин, Суарес гол урармикин, Роналду майдонга тушармикин, қаерга қараманг, қайси мухлис билан гаплашманг, кимнинг мухлиси бўлсангиз ҳам шу савол - сиз кимдан чиқасиз?\nИспанларнинг ўзи ҳам бу ўйиндан маст ҳолатда, миллий чемпионат қандай муаммолар ботқоғига ботмасин, улар дунёга намойиш қилиш учун, дунёга сотиш учун ягона сифатли маҳсулот шу ўйин эканини яхши биладилар. Энг ёмони, футболдаги глобализация жамоаларнинг хусусиятларини ҳам ўлдирди, энди биз Классикода Кастилья ва Каталония футболини эмас, дунёнинг икки терма жамоаси ўртасидаги ўйинни кўрамиз.\nЁзда охирги 30 йилда биринчи марта Эл Классико ўртоқлик ўйини мақомида бўлса ҳам, Испаниядан ташқарида ташкил этилди. Бугунги ўйин шу қадар эрта бўлиб ўтадики, Осиё бозорини ҳам ҳисобга олиш ният қилинган. Яқин келажакда бу ўйинларнинг балки АҚШда бўлиб ўтиши ҳам у қадар аҳмоқона кўринмаяпти, нимаям дердик, Овертон туйнуги ишга тушган.\n2. «ИСПАНИЯДА ФАҚАТ ИККИ ЎЙИН БОР» ДЕЯВЕРИШАДИ\nДеярли ҳар мавсум, тақвим эълон қилинадими, бошқа пайтдами, бу гаплар кўп янграйди. Ҳар йили турнир жадвалининг юқорисида мана шу икки жамоа тургандан кейин, ўз-ўзидан Испания чемпионатидаги бошқа жамоаларни томоша қилишдан нима наф?\nАслида, ҳатто Европада ҳам «Реал» ва «Барселона»га тенглашиш осон эмаслигини, бошқа испан жамоалари ҳам тез-тез еврокубокларда ўзини кўрсатиб келишлари ҳам фикрни ўзгартирмайди, негадир. Яхшиямки Симеоне ва унинг «Атлетико»си чиқди, Лигада катта ўйинлар бир неча баробарга ошгандек бўлди.\n3. СИМУЛЯЦИЯЛАРГА ТЎЛА КЎЧА ФУТБОЛИ\nЎйиннинг аҳамияти ва масъулияти шу қадар каттаки, баъзида футбол юлдузлари ҳам дош бера олмай қоладилар.\nЭътибор берсангиз, бу ўйиндан кейин қандайдир тактик жиҳатлар, қандай қилиб бир тренер иккинчисини енггани ҳақида фикрлар деярли бўлмайди — бу ўйин маҳорат эмас, асаблар баҳсига ўхшаб кетади. Топ футболчилар учун умуман хос бўлмаган хатоларни кўрамиз. Нафақат хато, ўнлаб камералар суратга олаётган ўйинда, бутун дунёга намуна бўлиши керак бўлган юлдузларнинг ўзига ярашмаган қилиқлар, симуляциялар қилаётганини кўриш кўнгилни айнитади.\n4. БУ ТУРДА БОШҚА ЎЙИН ЙЎҚДЕК\nБу турда Испания чемпионатида яна қандай ўйинлар бор, биласизми? «Валенсия» ким билан ўйнайди? «Атлетико» кеча ютқазди, эшитдингизми? Йўқ.\nҲатто Испания футболи шайдолари учун ҳам Эл-Класико бўлиб ўтадиган турда бошқа ўйинлар кўринмас мақомига кириб қолади. Аввалига нима бўлиши, кейин эса, нима бўлгани ҳақида муҳокамалар бўлаверади, бўлаверади.\nКўпинча, бунинг соясида Испан футболи характерига яқинроқ бўлган Андалус ёки Галисия дербилари ҳам сояда қолиб кетади. Афсус.\n5. КЎП НАРСА КУТИБ ЮБОРИШ\nБирор байрам ёки учрашувни интизорлик билан кутсангиз, ўша воқеа нақадар ажойиб ўтиши ҳақида турли ўйлар бўлади-а сизда? Аксарият ҳолатда, кейин, хафсала пир бўлади.\nМухлислар Эл-Класикодан шу даражада катта воқеалар кутишадики, ўйин сценарийсидаги кутилмаганлик ва ҳайрат ҳиссидан маҳрум бўлишади. Тўғри, баъзида 4:3 ёки 3.:3 ҳисобидаги ажойиб ўйинларни кўрганмиз, аммо агар одатий 1:1 ўйини бўлса, ҳеч кимнинг кўнгли тўлмайди. Худдики, ҳар бир класико пайтида «Даҳшат!» деб икки-уч марта қичқириб олиш шартдек.\nВа ҳамма Месси ва Роналдунинг азалий тўқнашуви ҳақида совун кўпиртираётган бир пайтда ўйин қаҳрамони Варан ёки Вермален бўлиб қолса, қандайдир ноқулай. Матьёнинг голи эсингиздами?\n6. ФАҚАТ УЧ ОЧКО БЕРИЛИШИ\nЎйин атрофидаги гап-сўзлар ва муҳимлик даражаси ҳақида фикрларни ўқисангиз, гўёки, бу ўйинда бирор турнир масаласи ҳал бўляптими ёки Чемпионлар Лигаси финалимикин, деб ўйлаб қоласиз.\nАфсуски, ундай эмас. Бу ўйин аслида оддий уч очколик ўйин ва деярли ҳеч нарсани ҳал қилмайди. Чемпионат фақат класикода эмас, «Малага» ёки «Хетафе»даги ғалабалар эвазига қўлга киритилишини яхши биламиз. Аммо нега бу ўйинга шунча энергия, ғалаба учун хурсандчиликлар, муҳокамалар, мунозаралар?\nЖамоалар учун худдики очко жуда муҳим бўлиб қолади, ғалаба учун жонларини беришади, бир ҳафта байрам қилишади. Бир ҳафта ўтиб эса, қандайдир ўртамиёна жамоа билан ўйинда очко йўқотилгач, маъно йўқолади гўё. Ана, Месси гол уриб футболкасини ечиб нишонлади, барибир «Реал» чемпион бўлди-ку, тўғрими?\n7. ҲАММА ЖОЙНИ КЛАСИКО БОСИБ КЕТДИ\nБошқа чемпионатларда ҳам, масалан, бир шаҳар жамоалари ўйинини дерби деб аталишини тушунса бўлади. Хўп.\nАммо «Пахтакор» билан «Нефтчи»нинг ўйинини «Ўзбек Класикоси» ёки Украинада ҳам ўз «Класико»си борлигини эшитганда, беихтиёр сўкингингиз келади. Қанақа класико?\nШу билан бирга, аслида Бильбаонинг «Атлетик» жамоасининг «Реал» ва «Барселона» билан ўйинлари ҳам «Класико» деб аталишига эътибор ҳам бермаймиз.\n8. КЛАСИКО БОСИБ КЕТДИ\nБир мавсумда икки марта Эл Класико бўлиши - норма. Кутасиз, томоша қиласиз, муҳимлик даражаси ҳам ошади. Ҳа, майли, Қироллик кубоги финалини ҳам қўшсак, учта бўла қолсин.\nЛекин Испания Суперкубогида ҳам эл класико (тағин икки марта), Чемпионлар Лигасида ҳам класико, АҚШдаги қанақадир турнирдаям класико — меъдага тегади очиғи.\nХуддики, «Ёвузлик ва яхшиликнинг ҳал қилувчи тўқнашуви, ҳар ҳафта телеканалимизда!» деб сериални реклама қилинишига ўхшаб кетади, тўғрими?\n9. ҲАКАМЛАР ЭПЛАЙ ОЛМАЙДИ\nШу йилнинг ўзида Испания чемпионатида бир неча аниқ голлар ҳисобга олинмади. Видеотехнология? Нима кераги бор, ахир ҳакам хатолари ҳам ўйиннинг бир қисми-ку, дейишади футбол амалдорлари.\nАйниқса, Эл Класикода, масъулият бир неча баробар кўп бўлганда, буни кўтара оладиган ҳакамларни Испанияда топиш қийин. Доим нимадир қилишади, қандайдир қовун туширишади. Ўйиндан кейин ҳакамнинг қарорларини муҳокама қилиш ҳам мухлисларнинг муҳим машғулотига айланади.\n10. ЖУРНАЛИСТЛАР МУХЛИСГА АЙЛАНАДИ\nҲар қандай испан мутахассиси ёки журналисти студияда ўтириб олиб, «Алавес» ва «Малага» ўртасидаги ўйинни тактик жиҳатдан ажойиб таҳлил қилиб бериши мумкин. Журналистлар «Атлетико»нинг қаҳрамонликларини, «Валенсия»нинг муаммоларини куюниб сўзлаб беришлари мумкин.\nАммо гап Эл-Класикога келганда, дунё иккига бўлингандек бўлади. У ёқда Marca, бу ёқда El Mundo Deportivo ўзига жамоа танлаб олиб, ҳимоя қилишга киришади. Бири офсайд дейди, иккинчиси қарши исботини тақдим қилади, униси қизил карточка бор эди, дейди, иккинчиси сариқ ҳам йўқ эди дейди.\nБу тўполонда тўғри фикрни ахтариб овора бўлманг, ўз фикрингизга мосини танлаб олаверинг. Асослар ҳам етарлича топиб берилади.\nSports.ru материали асосида Қаҳрамон Асланов тайёрлади.\nЕЧЛ. Мендининг сўнгги дақиқалардаги голи «Реал»га ғалаба келтирди, «Манчестер Сити» меҳмонда «Гладбах»ни мағлуб этди


«ДИНАМО» - «АНДИЖОН» - 1:1\nМавсумга тайёргарликнинг иккинчи босқичини ҳам Тошкентда давом эттираётган «Динамо» жамоаси бугун «Андижон» жамоаси билан назорат учрашувини ўтказди.\nУшбу ўйинга самарқандликлар бош мураббийи Аҳмад Убайдуллаев ҳам, андижонликлар устози Александр Аверьянов ҳам бир қатор футболчиларни синовдан ўтказишди.\nЎйинда ҳисобни кўҳна шаҳар жамоаси футболчилари очишди. Сирожиддин Сайфиевнинг зарбасини водийликларнинг легионер дарвозабони Александр Петухов қайтара олмади. Кўп ўтмай водийликлар мувозанатни тиклашди. Андижонликлар ҳужумчиси Лочин Солиев жавоб тўпини киритди, 1:1.\nГоллар: Сирожиддин Сайфиев – Лочин Солиев.\n«Динамо»: Андрей Мельничук, Аҳрол Рисқуллаев, Александр Хвостунов, Жамол Отақулов, Никита Свиридов, Мурад Хамроев, Жаводулла Ибрагимов, Дилявер Абибуллаев, Сирожиддин Сайфиев, Жасур Бобоев, Зафар Полвонов.\nЗаҳирадан майдонга тушганлар: Игорь Михайлов, Жавлон Гусейнов, Искандар Холмирзаев, Баҳодир Муртазоев.\n«Андижон»: Александр Петухов, Икром Ибрагимов, Даврон Турсунов, Александр Половков, Алексей Касьян, Баҳром Абдураҳимов, Иброҳим Отахонов, Санжар Тўрақулов, Бекзод Ғозиев, Рустам Аъзамов, Лочин Солиев.\nЗахирадан майдонга тушганлар: Азамат Исаев, Ислом Аҳмедов, Илдар Маматказин, Акмал Жўрабоев, Анвар Абдуқодиров, Акбар Ходжаев, Тимур Акчурин.\nУшбу учрашувда «Динамо»дан жароҳатлари сабаб Умид Абдураҳмонов, Акмал Бозоров, Суннатилла Мамадалиевлар майдонга туша олишмади.\nЎқилди (марта): 1467. Киритилган сана: 2012-01-25 15:57:02.


Гунохни ўлдириш — Dilkashradio.com\n“Шундай қилиб ерга хос нафсингизни тийиб, фахшбозлик, нопоклик, ёмон хирсу-хаваслар хамда бутпарастлик билан тенг бўлган таъмагирликни ўлдиринглар.” (Колосаликларга 3:5)\nМуқаддас бўлиш учун жавобгарлик ўз зиммамизда эканлигига Янги Ахд китоби хеч қандай шубха қо лдирмайди. Агар биз муқаддасликка эришишни хохласак, зудлик билан харакат қилишимиз керак. Бир куни мен гунохни енга олмай юрган бир киши билан сухбатлашиб қолдим. У менга Худога шундай деб илтижо қилганини айтди: “Эй,Худойим бу гунох йўлдан Ўзинг мени қайтар”. Тавба, одам деган хам шундай илтижо қиладими?! Бу кишининг илтижоси Худонинг мукаммал ишига шубха туғдиради-ку! Худодан бирор нарсани керагидан ортиқ сўраб, илтижо қилиш ва шу билан жавобгарликни ўз зиммасидан соқит қилишга уриниш қанчалик осон. Бизнинг вазифамиз – башарий табиатнинг қилмишларини Рух кучи билан ўлдиришдан иборат. Хаворий Павлус худди шу хақда бошқа мактубида хам ёзади. Юқоридаги оятда берилган «Ўлдиринглар” сўзи қандай маънони англатади?\nЛуғатга кўра “ўлдирмоқ” сўзининг маъноси: сезмайдиган, хис қилмайдиган қилиб қўймоқ, жонини олмоқ, хаётига чек қўймоқ демакдир. Бундан келиб чиқадики, башарий табиатнинг ёвуз қилмишларини ўлдириш – гунох табиатимиз устидан хукмронлик қилишга харакат қилган вақтда, унинг куч-қудратини ва хаётий қувватини барбод қилиш, деганидир. Аммо биз гунохли эхтиросларимизни ўз кучимиз билан ўлдира олмаймиз. Гунохни бўйсундириш Муқаддас Рухнинг кучи ёрдамида хамда Худонинг рахбарлиги остида амалга оширилиши лозим. Бу иш фақатгина Муқаддас Рухнинг қўлидан келади. Унинг ёрдамисиз барча йўллар ва воситалар бефойдадир. Гунохни ўлдириш Муқаддас Рухнинг кучи ва рахбарлиги остида амалга оширилишига қарамасдан, бу иш учун биз жавобгармиз. Муқаддас Рухнинг кучисиз биз гунохни бўйсундира олмаймиз. Бундай холда: Гунохнинг куч-қудрати ва яшовчанлигини қандай қилиб барбод қилиш мумкин? – деган савол туғилади.\nАгар биз Ушбу машаққатли ишга бел боғласак, бизга биринчи навбатда ишонч зарур бўлади. Хар бир имонли киши Худонинг иродасига кўра муқаддас хаёт кечириши шарт ва биз бунга ишонишимиз керак. Муқаддасликка эришиш учун биз кўп қийинчиликлар орқали башарий табиатнинг ёвуз қилмишларини ўлдиришимиз керак. Чунки «Муқаддасликка эга бўлмасдан хеч ким Раббимизни кўра олмаймиз”. Муқаддас хаёт кечириш қанчалик зарур эканлигига биз ишонч хосил қилиш билан бир қаторда хаётимизнинг турли вазиятларида итоаткорликни хам тарбия қилишимиз керак бўлади. Биздаги бундай ишонч Худо Каломи таъсири остида ривожланади. Узоқ йиллар давомида гунохкор дунёнинг маънавияти онгимизнинг мезони бўлиб келган эди. Хатто имонга келганимиздан кейин хам атрофимиздаги дунё бизга ўз қадр-қимматларини ўтказишга харакат қилади.\nБизни хар томонлама йўлдан оздиришга тайёр турган васвасалар ўраб турибди. Шу сабабли хам хаворий Павлус: «Бу дунёга уйғунлашманглар. Худонинг яхши, манзур, комил иродасининг нима эканини фахмламоқ учун фикрингизни янгилаш орқали тубдан ўзгаринглар” – деб, бизни муқаддасликка даъват этган эди. ФАқат Худонинг Каломи орқали бизнинг онгимиз ўзгаради ва қадриятлар янгиланади. Худо Исроил шохларига йўл-йўриқ кўрсата туриб уларга Ўз Қонунларининг рўйхатини сақлашни буюрди: « бу қонун унинг ёнида бўлсин. Шох уни бир умр ўқисин ва Эгаси Худодан қўрқишни, мана шу қонуннинг сўзларига ва фармонларига риоя этишни ўргансин”. Шох Худодан қўрқишни ўрганиши учун, Худо берган қонунларни хар куни ўқиши керак эди. Исо Масих хам шундай деган: «Ким Менинг амрларимни билсаю, уларга амал қилса, у Мени севади”. Итоаткорлик – муқаддаслик сари йўлдир.\nУзоқни кўриб иш тутиш


Ҳамду санолар бўлсин шундай зотгаки, аёлни аёл қилиб, ҳаёли-иболи қилиб яратганига. Ҳамду санолар бўлсин шундай зотгаки, аёлни азиз қилиб, латиф қилиб эри учун оромбахш жуфт, фарзандлари учун меҳрибон она қилганига. Ҳамду санолар бўлсин шундай зотгаки, исломни дин қилиб юбориб аёлларни шаънини, қадр қимматини кўтариш учун уларга очиқ сочиқ юришни ман қилганига.\nҲадиси шарифда “Меърож кечасида менга жаннат ва дўзах кўрсатилди – қарасам дўзах аҳлининг аксари аёллар экан” деб марҳамат қилган зот пайғамбаримиз Муҳаммад мустафо саллоллоҳу алайҳи васалламга то қиёматга қадар тўҳтовсиз равишда энг гўзал “Дуруду саловотлар” ёғилиб турсин.\nМуҳтарама аёлларимиз, мўмина қизларимиз, муслима опа-сингилларимиз. Аввало Аллоҳ таоло бу дунёни яратиб ва унда Одам атони яратди ва таскин топиши учун уни қовурғасидан аёлини, жуфтини яъни Ҳавво онамизни яратди ва уларни наслини кўпайтирди. Ҳамда Одамизотни ўзига ибодат қилишлигини ҳоҳлади ва буюрди.\nАёлларни яратганда уларга чирой бериб латиф қилганининг сабаби эри ундан ором олсин, таскин топсин ва насли то қиёматга қадар давом этсин деди. Қайси аёл қанчалик чиройли бўлса, қанчалик ҳушбичим бўлса, бу аёл ўзини кўз-кўз қилиши яъни кўчаларда очиқ-сочиқ юриши керак дегани эмас. Аёлнинг бу гўзаллиги фақат унинг эри учун бўлиши шарт. Агар эрларингиз ё оталарингиз ёки ака-укаларингиз сизларни шундай очиқ-сочиқ юришларингизга рози бўлаётган бўлсалар билингларки улар ўз бурчларини тўла тўкис адо этмаяптилар. Чунки аёл ўзини бор чиройини намоён қилиб кўчага чиқадиган бўлса унга кўчада кўзи тушадиган эркакларга худди мени яхшилаб бир тамоша қилиб, лаззатланинг деган маъно чиқади. Агар аёл бошқаларни лаззатланишини истамаса нима учун шундай кўчага чиқиши керак деган саволга жавоблари йўқ албатта. Дарҳақиқат Аллоҳ таоло ислом динини туширишидан олдин аёллар шундай бўлган кўчада қайси бир эркакни кўзига тушса у аёлни ишини битириб яъни лаззатланиб ташлаб кетаверган. Ислом дини келиб Аллоҳ таоло Қуръонда мўминаларни ўзларини номаҳрамларнинг кўзларидан сақланишини шунинг учун фарз қилди.\n2004 йилда Вилоят иқтисодиёт ва статистика бош бошқармасида ишлар эдим, ёз кунларида 3 қаватни деразасидан Эркин исмли ҳамкасбим билан бирга, қараб турган эдик. Эркинбой ўзи замонавий бола эди яъни динни унча тушунмайди. Ўйин-кулги маишатга берилган, ичадиган чекадиган бир бола. Кўчада йўлни четидан бир қиз соябонни тагида келаётган эди у қизни ҳам таниймиз, биз билан бирга ишлайдиган аёлни қизи Шахноза эди. Шахноза ўзига оро-бериб очиқ сочиқ кийиниб олган эди. Шунда мени деразадан қараб турганимизда Эркинбойни айтган сўзлари ҳайратга солди: Мана бу келаётган Шахнозами деди, мен ҳа десам буни юришини қара ким олади буни шундай кийинса деди. Қаранг ўзи маишатга берилган болани мен бу болаларга шундай қизлар ёқади деб ўйлар эдим. Бундай ҳолатлар ҳаётимизда кўп бўлди ҳозир буларни бирин-кетин келтирамиз десак гапимиз чўзилиб кетишидан сақландик. Мен ҳаётимда шундай хулосага келдимки эркаклар барибир оила қуришда ўзига жуфти ҳалол танлашда ҳаёли – иболи аёлларни танлар эканлар. Кўчаларда ўзини реклама қилиб очиқ – сочиқ юрадиган аёллар бу дунёда ҳам қадрсиз охиратда ҳам аянчли аҳволда қолишлари мумкин экан. Аёллар шайтонни васвасаси билан ўзларини кўз-кўз қилишни ёқтиришади, лекин даюс (рашксиз) эрлари, оталари ёки ака-укалари уларни кўриб бошқалар ҳам бир кўриб гуноҳга ботишлари учун бемалол қўйиб берадилар. Аёлларнинг кўча-куйларда очиқ-сочиқ юришидан Аллоҳ таолонинг ҳам ғазаби келади, барча мўмин-мусулмон ҳатто муслим-муслималарнинг ҳам ғазаби келади. Сабаби бундай аҳволда юриш нафақат ўзларини гуноҳкор қилади балки уларга кўзи тушган эркакларни ҳам гуноҳга ботириб ҳам уларнинг зеҳнларини ўтмаслаштириб, хотирасининг сусайишига олиб келади. Шунинг учун ҳам бундай аёллардан ҳеч қачон боболаримиз имом Бухорийдек, Термизийдек, ибн Сино, Берунийдек олим уламолар, қори Қуръонлар етишиб чиқмайди.\nИслом билим юрти АРМ ходимлари:


Вакцинадан кейин ножўя таъсирлар, ҳатто ўлим ҳолати кузатилиши мумкин — Sof.uz\nВакцинадан кейин ножўя таъсирлар, ҳатто ўлим ҳолати кузатилиши мумкин\n6.09 18:33 354 Ўзбекистон\nКоронавирусга қарши курашиш штаби аъзоси Севара Убайдуллаева COVID-19 билан боғлиқ саволларга жавоб берди. Мутахассис эмлашдан кейин бир соат ичида ўлим ҳолатлари кузатилиши мумкинлигини айтди.\n“Вакцинадан кейин ножўя таъсирлар ёки ўлим ҳолати кузатилиши мумкин, бу ҳақда вакцина ишлаб чиқувчилар томонидан йўриқномада ёзилган. Бироқ вакцинадан сўнг кузатиладиган ўлим ҳолати вакцина олгандан кейинги 1 соат оралиғида кузатилиши мумкин.\nЎтиб кетувчи ножўя таъсирлар эса, вакцина олгандан кейинги 3 кунлик давомида кузатилиши мумкин, лекин улар кейин ўтиб кетади. Шуни унутмаслик керакки, бундай ҳолатлар инсон организмининг индивидуал хусусиятидан келиб чиқиб кузатилади.\nТурли ножўя оқибатлар келиб чиқмаслиги учун вакцина олгандан кейинги кунларда ўз саломатлигингизни муҳофаза қилинг”, - деди Севара Убайдуллаева.


давлат-хусусий шериклик – давлат шериги ва хусусий шерикнинг муайян муддатга юридик жиҳатдан расмийлаштирилган, давлат-хусусий шериклик лойиҳасини амалга ошириш учун ўз ресурсларини бирлаштиришига асосланган ҳамкорлигидир;\nдавлат-хусусий шериклик лойиҳаларининг реестрини юритади ва бошқалар.\nДавлат шериги ва хусусий шерик давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги битимнинг тарафларидир. Давлат-хусусий шериклик лойиҳасини молиялаштирувчи молиявий ташкилотлар ва бошқа ташкилотлар ҳам давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги битимнинг тарафлари бўлиши мумкин.\nДавлат-хусусий шериклик лойиҳасини ташаббус қилиш қуйидагиларни ўз ичига олади\nТарафлар битимни давлат шеригининг қарорига кўра қуйидаги ҳолларда музокара ўтказиш асосида тендер ўтказмасдан тузилиши мумкин:\nдавлат-хусусий шериклик лойиҳасини амалга оширишнинг зарурий шарти ҳисобланган интелектуал фаолият натижаларига доир мутлақ ҳуқуқлар, бошқа мутлақ ҳуқуқлар, ер участкаси, бошқа кўчмас мол-мулк объекти ва ўзга мол-мулк муайян шахсга тегишли бўлганда;\nЎзбекистон Речспубликаси Президентининг фармонлари ва қарорлари билан белгиланган ҳоллларда.\nдавлат-хусусий шериклик тўғрисидаги битимнинг муддати, бу муддатни белгилаш тартиби ва бошқалар.\n«Давлат-хусусий шериклик тўғрисида»ги қонун


Молдова президентлигига сайловнинг иккинчи босқичида ғарбпараст номзод ғолиб бўлди\n16 май 2022, Тошкент вақти: 09:53\nСанду сайловчиларнинг 57 фоиз овозига эга бўлган.\nМолдовада 15 ноябрь куни бўлиб ўтган президентлик сайловининг иккинчи босқичида Жаҳон банкининг собиқ ходими, Европа Иттифоқи билан муносабатларни мустаҳкамлаш тарафдори бўлган Майя Санду ғолиб бўлгани хабар қилинди.\n16 ноябрь куни эрталаб эълон қилинган дастлабки натижаларга қараганда, Санду сайловчиларнинг 57 фоиз овозига эга бўлган. Амалдаги президент, россияпараст Игор Додон эса 43 фоиз овоз олган.\nСанду тарафдорлари ғалабани Ҳаракат ва бирдамлик партияси штаб-квартирасида нишонладилар.\nМазкур сайловда овоз бериш ҳуқуқига эга бўлганларнинг 52 фоизи иштирок этди. Бу президентлик сайловининг 1 ноябрда ўтган биринчи босқичида иштирок этганларга қараганда 10 фоизга кўпдир.