Усмонийлар бошқарувининг даври\nТарихнинг саҳнасида Усмонийлар:\nАна ўша пайтда тарих саҳнасида усмонли турклар пайдо бўлишди. Муроднинг ўғли бўлган Муҳаммад иккинчи йигирма тўрт ёшида 753 ҳижрий йили (1453 м.) Византия давлатининг мустаҳкам пойтахти бўлмиш буюк Константинополни фатҳ қилди. Натижада Исломнинг умиди янгиланди. Мусулмонларнинг дилларида умид уйғонди. Турклар Усмон аҳли бошчилигида Ислом умматига раҳбарлик қилишни ишониб топширса бўладиган, мусулмонларга дунёдаги ўз мавқелари ва куч- қудратларини қайтариб беришига ишонса бўладиган эдилар. Саккиз аср давомида мусулмонларга бўйинсунмай келаётган Константинополни фатҳ этишлари (арабларнинг ҳарбий флоти милодий 664, ҳижрий 44 санада Буср ибн Артоа бошчилигида Константинополга юриш қилган. Язид ибн Муовия милодий 672, ҳижрий 52 санада Константинополни қамал қилган. Ана ўшандан сўнг араблар уни энг камида тўрт марта қамал қилишган. Унинг мустаҳкам бўлганлиги учун фатҳ қилиша олмаганлар.) уларнинг куч- қудратлари ва етукликларининг, ҳарбий соҳада ижтиҳод қилиш даражасига етганликларининг, ҳарбий соҳада гўзал етакчиликларининг, ҳарбий қурол- яроқлар ва уларни илм ва амал кучи билан ўз мақсадлари йўлида ишлатиш борасида ўзларига замондош бўлган халқлардан илгарилаб кетганларининг далил- исботи эди. Ана шу ишларнинг барчаси бу уммат учун жуда муҳим эди.\nМуҳаммад Фотиҳнинг ҳарбий санъатдаги устунлиги:\nМуҳаммад Фотиҳ –Драбир айтганидек, - риёзиёт илмларидан хабардор бўлган ва уни ҳарбий санъатда усталик билан татбиқ қиган. У ана шу юриш учун бор тайёргарлигини кўрган, ўз давридаги ҳарбий асбоб- ускуналар ва қурол- яроғларнинг барчасидан фойдаланган.\nБарон “Карадфур” (Barron Carra de vaux) ўзининг “Исломдаги мутафаккирлар” номли китобининг биринчи жузида Муҳаммад Фотиҳнинг ҳаёт йўли ҳақида гапириб шундай ёзган:\n“Дарҳақиқат, Муҳаммад Фотиҳнинг ушбу ғалабаси тўсатдан бўлиб қолган эмас. Византия давлатининг заифлашувининг ўзи билан ҳам эришган эмас. Балки ушбу Султон ўзи учун лозим бўлган тайёргарликларни олдиндан кўриб қўяр эди. Бунинг учун ўзи яшаб турган даврда мавжуд бўлган барча илмнинг кучидан фойдаланар эди. Ўша пайтларда тўплар эндигина ихтиро қилинган бўлиб Султон ўша вақтда яратиш мумкин бўлган энг катта тўпларни яратиш устида иш олиб борди. Шунинг учун ҳам отадиган ўқининг вазни 300 кг лик бўлган ва бир милдан узоқроққа отадиган тўпни яратган муҳандисни шу ишга жалб қилди. Айтишларича ана шу тўпни ўз ўрнидан силжитиш учун етти юз киши, уни ўқлаш учун икки соатга яқин вақт керак бўлар экан. Муҳаммад Фотиҳ Константинополни фатҳ этиш учун юриш бошлаганида унинг қўли остида уч юз минг аскари ва жуда катта артиллерияси бўлган. Шаҳарни денгиз тарафидан қамал қилиб турувчи денгиз флотида 120та ҳарбий кемаси бўлган. У – ўзининг қобилияти билан- флотнинг бир томонини қуруқликдан кўрфазга олиб чиқишни ўйлаган ва ёғ- мой суртилган ёғочлар ёрдамида етмишта кемани денгизнинг Қосим пошшо тарафидан сувга туширган”. (Амир Шукайб Арслоннинг “Ислом оламининг бугуни” китобига ёзган иловаларидан).\nТуркий халқларнинг ўзига хос томонлари:\nОли Усмоннинг бошчилиги остида мусулмон турк халқлари ўша вақтдаги исломий умматлар орасидан ўзига хос хусусиятлари билан ажралиб турган ва бу билан мусулмонларга бошчилик қилишга ҳақли бўлганлар:\nБиринчидан: ичида жиҳод руҳи бўлган бу халқ фаол, ғайратли интилувчан бўлган. –Келиб чиқиши, фитратга яқинлиги ва ҳаётдаги оддийлиги сабабли ҳам- шарқдаги исломий умматларнинг нақд жон томирига теккан ижтимоий ва маънавий иллатлардан соғлом бўлишган.\nИккинчидан: Исломнинг моддий ва маънавий ҳукмронлигини кенг тарқатишга, адоват ва рақобатда бўлган халқларнинг зулмини қайтаришга, оламга йўлбошчилик қилишга имкон берадиган ҳарбий куч- қудрат уларда етарли бўлган. Усмонийлар ўз ҳукмронликларининг аввалидаёқ ҳарбий қурол-яроғлардан, айниқса, ўқ отар қуроллардан фойдаланиш пайида бўлганлар. Улар артиллерияга диққат қаратиб ҳарбий анжомларнинг энг замонавийларини қабул қилганлар. Ҳарбий санъатга, қўшинни тартибга солиш ва уларни сафарбар этишга эътибор қаратганлар. Ҳатто улар ҳарбий синоат борасида Оврўпо учун ҳеч бир шубҳасиз етакчига, баркамол намуна ва йўлбошчига айланишган эдилар.\nУлар учта қитъада: Оврўпо, Осиё ва Африқода ҳукмронлик қилар, Форсдан то Марокашга қадар Ислом шарқига эгалик қилар эдилар. Кичик Осиёни ўзларига бўйсундириб Оврўпогача кириб бордилар. Ҳатто “Вена” деворларига қадар етиб бордилар. Улар, шубҳасиз, ўрта ер денгизининг ҳам хожалари эдилар. Уни ҳам атрофларида бошқалар учун ҳеч бир таъсир бўлмаган усмонлиларга тегишли деб билар эдилар. Пётр I нинг ишонган одамининг унга ёзишича Султон Қора денгизни ўзининг шахсий саройи сифатида билади ва бошқаларнинг унга киришига ижозат берилмайди. Улар Оврўпо қаршилик қила олмайдиган даражада улкан флотни тузганлар. Ҳатто 945 ҳижрий- 1547 милодий йилда уни бу ердан қувиб чиқариш учун Рим, Венеция, Испания, Португалия ва Малта давлатларининг флотлари бирлашган. Бироқ, уларнинг кўпликлари уларга ҳеч бир фойда бермади.\nУсмонийлар салтанати Сулаймоннинг бошқаруви даврида ҳам қуруқлик ва ҳам сувдаги хожаликнинг, сиёсат ва диндаги ҳукмронликнинг ўртасини ўзида жамлаган эди.\nСулаймон шоҳнинг даврида усмонийлар давлатининг ҳудудлари шимолда Туна ва Сава дарёларигача, жанубда Нилнинг боши ва Ҳинд океанигача, шарқда Кавказ тоғ тизмаларигача, ғарбда Атлас тоғларигача етиб бориб 400 минг мил км. дан зиёда келар эди.\nУсмонлиларнинг флоти 2000 мингдан ошиқ ҳарбий кемадан ташкил топган эди. Сефид денгизи, Адриатик денгизи, Мармара, Азақ, Қора ва Қизил денгизлари ҳам Форснинг шарқий қисми унинг тасарруфи ва ҳукмронлиги остида эди.\nБиргина Римдан ташқари кўҳна дунёнинг барча машҳур шаҳарлари усмонийлар империясининг ҳудудига кирди. (Фалсафатут-тарихил- усмоний: 280-281саҳ.). Бутун Оврўпо улардан қалтираб турар, катта- катта шоҳлари усмонли шоҳларнинг ҳимоясига кирар, юртларига турклар ташриф буюрадиган бўлсалар уларнинг ҳурматлари учун черковларининг қўнғироқларини жаранглатмасдан турар эдилар. Муҳаммад Фотиҳнинг вафот этгани хабари қулоғига етганида Папа уч кун давомида шукрона ибодатларини адо этишни ва байрам қилишни буюрган.\nУчинчидан: улар халқаро бошқарув учун энг муносиб ўринда жойлашган эдилар. Осиё ва Оврўпога қараб турган томонлари билан Болқон ярим оролига ўхшаб кетар эдилар. Уларнинг пойтахтлари икки денгизлар- Қора ва Қизил денгизлар ўртасида жойлашган, икки қуруқлик- Осиё ва Оврўпонинг ўртасини боғлаб турар эди. Осиё, Оврўпо ва Африқога ҳукмронлик қиладиган энг буюк давлатнинг энг яхши пойтахти эди. Ҳатто Наполеон: “Агар ягона давлат бўладиган бўлса, унинг пойтахти бўлиш учун энг муносиб шаҳар Константинополь бўлар эди”, деган.\nОврўпони яқин келажакда улкан хатар ва буюк бир шаън кутар эди. Унда Оврўпода ҳаётийлик кучлари жўш урадиган, қалбида тараққиёт омиллари уйғонадиган эди. Шунинг учун ҳам турклар – агар Аллоҳ муваффақият берганида эди- илм ва ақл майдонида илгарилаб кетишлари, Оврўпонинг насроний халқларидан ўзишлари, оламнинг пешволарига айланиб дунёнинг тизгинини оврўполиклар ўз қўлларига олиб дўзахга ва харобга сари етаклашларидан олдинроқ уни ҳақиқат ва ҳидоятга сари етаклашлари мумкин эди.\nТуркларнинг ахлоқан тубан кетишлари, илм ва ҳарбий синоат борасида музлаб қолишлари:\nБироқ, -туркларнинг бахтларига қаршилигидан ташқари- мусулмонларнинг бахтига қарши турклар таназзулга юз тутиб пастлашишни бошладилар. Уларга ҳам ўзларидан олдинги умматларнинг касали: ҳасад, буғзу- адоват, подоларнинг зулму истибдоди, жабру жафолари, бузуқ тарбия, ахлоқсизлик, амирларнинг хоинлиги, халқни алдаш, халқнинг роҳат- фароғатга берилиши ва булардан бошқа таназзулга юз тутган халқларнинг ахлоқларидан турклар билан боғлиқ тарих китобларида баён қилинган нарсалар секин- аста кириб борди. Ҳозир у гаплардан батафсил сўзлашиладиган маврид эмас. Уларга етган энг ёмон нарса уларнинг илмда, ҳарбий синоатда ва қўшинларни сафарбар этишда қотиб қолишларидир. Улар Аллоҳ таолонинг: “Улар учун қўлингиздан келганича куч-қувват ва эгарланган отларни тайёр қўйингиз, бу билан Аллоҳнинг душманини, ўз душманингизни ва улардан бошқа ўзингиз билмайдиганларни қўрқитасиз. Уларни Аллоҳ биладир. Аллоҳ йўлида нимани сарф қилсангиз, сизга тўлиқ қайтарилур. Сизга зулм қилинмас”, деган сўзини, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг: “Ҳикмат Мўминнинг излаб юрган нарсасидир. Уни қаерда топса, бас, у ўша нарсага энг ҳақли кимсадир”, сўзларини ёддан чиқариб қўйган эдилар. Улар – ўзларини Оврўпо давлатлари билакдаги билакузукдек ўраб турган ҳолларида ўзларининг сиёсий ва жўғрофий жойлашувларидан келиб чиқиб ҳам, -Исломнинг буюк саркардаси Амр ибн Ос розияллоҳу анҳунинг Мисрда мусулмонларга қилган ушбу васиятини доимо ёдда тутмоқлари лозим эди:\n“Хабарингиз бўлсинким, атрофингиздаги душманларнинг кўплиги, уларнинг диллари сизга ва сизнинг юртингизга талпиниб тургани туфайлидан Қиёмат кунига қадар хавфу хатарда бўласизлар”. Аммо турклар қотиб қолиб замон илгарилаб кетди. Улар орта қолиб Оврўпо халқлари ўзиб кетдилар.\nТуркиядаги илмий турғунлик:\nЁзувчи Холида Адиб хоним Туркиядаги ушбу илмий турғунликни шундай тавсифлаб берганки, шу жойда уни нақл қилсак мақсадга мувофиқ бўлур эди. У шундай дейди:\n“Дунёни мутакаллимларнинг фалсафаси назорат қилиб турар экан Туркиядаги Ислом уламолари ўзларининг вазифаларини жуда ҳам чиройли қилиб бажариб юрдилар. Илм даргоҳларидан “Сулаймония” ва “Фотиҳ”лар ўша замондаги етакчи илм- фанларнинг маркази бўлган. Лекин Ғарб илоҳий фалсафанинг ва диндаги каломга доир баҳс- мунозараларнинг чангалидан халос бўлганларида янгича илм- фан ва янгича ҳикматга асос солиб дунёда инқилоб яратдилар. Уламолар жамоаси таълимнинг қийинчиликларини ўз зиммаларига олиш ва муаллимларнинг мажбуриятларини адо этишнинг уддасидан чиқа олмадилар. Уларнинг эътиқод қилишларича илм милодий ўн учинчи асрда бўлгани каби ҳозирги мавқеидан ўтиб илгарилаб кета олмас эди. Ана шу нотўғри фикр милодий ўн тўққизинчи асрга қадар улардаги таълим тизимида ҳукмрон бўлиб келди”.\n“Зотан, Туркия ва бошқа мусулмон юртлардаги уламоларнинг ушбу фикрларининг динга умуман алоқаси йўқдир. Илоҳий фалсафа ёки мусулмонларда ёхуд насронийларда мавжуд бўлган илми калом шубҳасиз грекларнинг фалсафасига асосланган эди. Унда мажусий файласуф бўлмиш Арастунинг фикрлари кўпчиликни ташкил қилар эди. Шу жойда мен масиҳий уламолар билан мусулмон уламоларнинг ақлий даражалари ўртасини қисқача қилиб солиштирсам яхши бўлар эди”.\n“Қуръони Карим оламнинг табиий яралиши масаласига батафсил тўхталмаган. Ундаги таълимотнинг кўпроқ қисми ва энг катта эътибор ҳаётнинг маънавий- ижтимоий тарафларига қаратилган. Унинг энг катта мақсади гўзаллик билан қабоҳатнинг, яхши билан ёмоннинг ўртасини ажратиб беришдир. У оламга шариатни олиб келган. У ҳар қачон метафизика ёхуд маънавий билимлардан бирор бир масалани зикр қилар экан биз унда чигаллик ёки мушкулликни жуда ҳам оз учратамиз. Албатта, ундаги асосий таълимот тавҳиддир. Бинобарин Ислом оддийлик ва бағрикенглик динидир. У бошқа динлардан кўра табиий олам ҳақидаги янги назариялар учун бағри очиқроқдир. Лекин янги илмий таҳқиқларда кўмак берадиган ана шу бағрикенглик ва ана шу оддийликнинг умри мусулмонларнинг ҳаётида кўп ҳам узоққа чўзилмади. Ҳижрий тўққизинчи асрга келиб уламолар ва мутакаллимлар – фиқҳ у ёқда турсин – илоҳиётни занжирлар ва кишанлар билан қайдлаб ташладилар. Ижтиҳод ва таҳқиқлар эшигини маҳкам қилиб ёпиб ташладилар. Ана ўша вақтда Арастунинг фикрлари исломий фалсафага қўшилиб аралашиб кетди”.\n“- Роҳиб Павлнинг дини деб номланса яхшироқ бўладиган- масиҳий динида иш тамоман бошқача эди. Чунки, “Яратишнинг бошланиши” китобида табиий олам ҳақида батафсил сўз юритилади. Насронийлар уни Аллоҳнинг каломи деб имон келтирар эканлар унинг тўғри эканлигини ҳам эътироф этишлари керак эди. Қачонки кузатувлар уларнинг ушбу таъвилларини тасдиқламагач улар далил излашга мажбур бўлдилар ва Арастуга ёпишиб олдилар. Чунки унинг нутқи сеҳрнинг ишини бажарар эди”.\n“Ғарбликлар табиатни мушоҳада, тажриба, анализ ва қисмларга ажратишлар ёрдамида ўрганишни бошлаганларида иш черков вакилларининг қўлларига тушди. Уламолар амалий йўллар ёрдамида муҳим кашфиётларга эришганларида насронийликнинг уламолари черковнинг ҳукмронлиги инқирозга юз тутишидан хавфсираб қолдилар. Натижада дин билан илмнинг орасида қақшатқич кураш бошланди. Ўз ўрганишлари ва таҳқиқотларига берилиб кетган табиат уламоларининг улуғлари ўз илмларининг қурбонларига айландилар”.\n“Насроний ибодатхонаси дин билан илмнинг ўртасидаги қонли урушлардан сўнг воқеълик билан рўбарў келишга мажбур бўлиб табиат илмларини ўз илм даргоҳлари ва куллиётларининг дастурларига киритди. Кечагина мусулмонларнинг билим даргоҳларидан фарқ қилмай турган дорулфунунлари табиий фанлар ва янги илмларнинг марказига айланди. Шу билан бирга ўз фалсафасидан воз кечмади. Бунинг оқибати шу бўлдики, черковнинг бошқаруви бир гуруҳ зиёли табақанинг қўлига ўтди. Католик ва протестантларнинг руҳонийлари янги илмларда шерик эдилар. Улар ҳар бир мавзуда янгилик излашга қодир эдилар”.\n“Усмонли Туркиядаги уламолар эса бунинг акси эдилар. Зеро улар янги илмларни эгаллашга аҳамият бермадилар. Ҳатто янги фикрларнинг ўз минтақаларига кириб келишига қаршилик қилдилар. Улар мусулмон умматнинг таълим бошқарувини ўз тасарруфларида сақлар эканлар янги нарсаларни ўзларига яқин келишига ижозат бермас эдилар. Чунки, турғунлик улардаги таълим тизимида устунлик қилар эди. Уларнинг сиёсат билан боғлиқ ишлари таназзул даврида ҳаддидан ошиб кетган эди. Кузатув ва тажриба машаққатларини ўз зиммаларига олиш учун уларга ижозат берилган эди. Улар эса Арастунинг фалсафасига осилишдан нарига ўтмадилар ва ўз билимларини дедукция асосига барпо этдилар. Шунинг учун милодий ўн тўққизинчи асрдаги мусулмон билим даргоҳлари милодий ўн учинчи асрдаги ҳолатича қолиб кетаверди”.(Шарқ ва Ғарбнинг Туркия учун кураши: 40-43бетлар).\nТафаккур ва илмнинг оммавий таназзулга юз тутиши:\nИлмдаги турғунлик ва тафаккурдаги хорғинлик Туркия ва унинг илмий- диний соҳаларидагина чекланиб қолган эмас эди. Балки Ислом дунёси шарқидан тортиб ғарбигача илмий томондан қурғоқчиликка ва бир оз фикрий фалажликка мубтало бўлган эди. Уни ҳолсизлик ва мадорсизлик ушлаган ва мудроқ босган эди. Эҳтимол тўққизинчи аср- агар саккизинчи аср демасак – дин ва илмда, адабиёт ва шеъриятда ҳамда ҳикматда фаоллик, яратувчилик ва ижодкорликнинг сўнги асрлари бўлган бўлса, ўнинчи аср ҳаракатсизлик, тақлидчилик ва ўхшатишликнинг сўнги асри бўлган бўлса ажаб эмас. Ана шу ҳаракатсизлик диний билимлар, адабий фанлар, шеърий маънолар, ижод, тарих ва таълим системаларининг барча- барчаларини кенг қамраб олганлигини кўришингиз мумкин. Зеро сиз кейинги асрларда ёзилган биографик асарларда жуда иқтидорли, даҳо ёки ҳеч бўлмаганда муҳаққиқ каби унвонлар берилган шахсларни топмайсиз. Ёки шариат ва илоҳий билимлар борасида ўлмас рисола соҳиби шайх Аҳмад ибн Абдул Аҳад Сарҳандий (1024 милодий), “Ҳужжатуллоҳил болиға”, “Изолатул- хафо”, “ал- Фавзул- Кабир” ва “Рисолатул- Инсоф” китоблари муаллифи шайх Валиюллоҳ ибн Абдур Раҳим Деҳлавий (1176 милод.) ва унинг ўғли “Таквийнул- Азҳон”, “Асрорул- Маҳаббати” ларнинг муаллифи шайх Рафийъуддин (1233 милод), “Мансабул- имомати вал- абақот” ва “Сиротул- Мустақийм”лар муаллифи шайх Исмоил ибн Абдул Ғаний ибн Валиюллоҳ Деҳлавий каби Ислом дунёсининг қайсидир тарафларида яшаб ўтган айрим шахсларни истисно қилганда бирор бир илмда янгилик яратган ёхуд яхши қўшимчалар киритган кимсаларни учратмайсиз.\nБиз ана шу сўнги асрларнинг шеъриятида агарчи кўплаб шеърлар битилган бўлсада хотирага ўрнашиб қоладиган бирор бир табиий шеърни ёки кўнгилга сурур берадиган ижодий асарни ўқимаймиз. Сўзни безашдаги нозиктаблик, лафз ва маънолардаги бўрттириш ва муболаға, ҳаддидан ошириб мақташ, шеърда эркакка нисбатан ошиқона муносабатда бўлиш, ҳатто биродарлар ўртасидаги ёзишмалар ва табиий мақсадларда ҳам такаллуф ҳамда аҳмоқона қофияли насрлар бузиб юборган маза- матраси йўқ бўлган адабиётни кўрасиз. Бундай ишлар ҳатто тарих ва биографик асарларда ҳам кўп учрайди.\nХудди шунга ўхшаб таълим соҳасидан ҳам мутақаддиминларнинг китоблари олиб ташланган ва уларнинг ўрнига сохтакор мутааххиринларнинг китоблари киритилган эди. Муаллифлари қоғозни қизғониб атайлаб чигал ва ноаниқ қилиб ёзган ҳошиялар, қарорлар, хулоса ва матнлар билан тўлиб тошган эди. Улар ўша асарлари худди стенография йўли билан ёзилганга ўхшаб кетар эди. Ана шуларнинг барчаси Ислом дунёси бошидан кечираётган илмий- ғоявий таназзулдан дарак бериб турар эди.\nУсмонлиларнинг шарқдаги замондошлари:\nУсмонийлар империяси шарқда иккита кучли давлат билан бир замонда яшар эди. Биринчиси темурийлардан бўлган Бобур (933 ҳижр.- 1546 милод.) асос солган мўғуллар салтанатидир. Бу салтанат султон Салим I билан замондош бўлган. Уни мусулмонларнинг энг кучли, энг мағрур, ҳарбий салоҳияти кучли ва мамлакати кенг бўлган подшолар кетма –кет бошқариб келдилар. Уларнинг энг улуғи Аврангзеб бўлиб у қудратли темурий шоҳларнинг энг сўнгиси, салтанати энг каттаси, энг кўп ғалаба қозонгани, энг мустаҳкам диёнатлиси Китоб ва Суннатни энг яхши билгувчироғи эди. У тўқсон йилдан кўпроқ умр кечирган ва эллик йил подшолик қилиб 1118 йилда вафот этган. Яъни милодий ўн саккизинчи асрнинг аввалида. Бу аср Оврўпонинг тарихида жуда ҳам муҳимдир. Бироқ у ҳам, ундан олдин ўтганлари ҳам Оврўпода кечаётган жараёнлар, унда пайдо бўлаётган улкан янгиликлар, унинг кўксида қайнаётган тараққиёт ва тикланиш омиллари билан мутлақо алоқаси бўлмаган. Улар ўз юртларига қатнайдиган оврўполик савдогарлар ва табибларга ёки – ана шу олис юртлардан келадиган оз сонли бўлганлари ҳолда - Оврўпо давлатларининг элчиларига паст ва менсимаслик назари билан қараганлар.\nУлар Афғонистонда сафавийлар давлати билан яқин муносабатда бўлганлар. Бу давлат маданийлашган ва илғор эди. Бироқ ўзининг шийъапарастлиги билан, гоҳ усмонлилар империясига ҳужум қилиш гоҳида эса ўзини ҳимоя қилиш билан машғул бўлиб қолган эди.\nБу икки империя ўзи тарафлари билан чекланиб қолган, ғарб у ёқда турсин ҳатто яқин шарқда, бегона ўлкалар у ёқда турсин ҳатто мусулмон ўлкаларда бўладиган воқеалардан узоқда эди. Ўзаро бирлашиш ва жипслашиш ҳақида тўхталадиган бўлсак улардан ҳеч кимнинг хаёлига бу нарсалар келмас эди. Бу нарса шарқда жойлашган давлатларнинг ва шахсий ҳукуматларнинг табиатида бор бўлган ва ота- боболари васият қилиб кетган ишлардан эди. Худди шунингдек Оврўподаги илмий ва ҳарбий вазиятларни ўрганиш, хориждан илму фанларни ва саноатни ўзлаштиришлик ўша асрда ҳеч бир инсоннинг ақлига келмас эди.\nИлмсиз Оврўпонинг уйғониши ва табиий фанлар ҳамда саноат борасида жадаллашуви:\nМилодий ўн олти- ўн еттинчи асрлар келажаги бор бўлган инсоният тарихининг энг муҳим даври бўлди. Бу пайтда Оврўпо ўзининг узоқ муддат давом этган уйқусидан уйғонди. Ғафлат ва илмсизликда ўтган замонини ўзлаштириб олиш ва ўз мақсадига тез фурсатда балки унга томон бор қанотлари билан учиш учун ўз уйқусидан қутурган ҳолда турди. Табиат кучларини бўсундириб, коинотдаги сирларни аниқлаб, авваллари номаълум бўлган қитъалар ва денгизларни кашф қилиб, ҳар бир илм- фанда ва ҳаётнинг барча жабҳаларида янгича ғалабаларга эриша бошладилар. Ана шу қисқа муддат ичида барча илм ва иқтидор борасида Коперник, Бруней, Галилео, Кеплир ва Нютон кабилар ва бошқалар етишиб чиқиб эски низомни бекор қилиб янгисига асос солдилар. Илм билан оламларни кашф этдилар. Кашфиётчи кимсалар Колумб, Васко Дагама ва Меглин кабилар эдилар. Ушбу даврда халқларнинг тарихи қолибларга солиб қуйилаётган эди. Халқлару элатларнинг юлдузлари баъзиси чиқаётган бўлса яна баъзилари ботиб бораётган эди. Уларнинг ботаётганлари чиқаётган ва чиқаётганлари ботиб бораётган эди. Ўша вақтда бир соат бир кунга ҳатто бир неча кунга баробар келар, бир кун бир йилга ҳатто бир неча йиллар билан баробар эди. Шунинг учун ҳам бир соатни зое қилган киши бутун бир замонни зое қилган бўлар эди.\nМусулмонларнинг ҳаётдаги қулайликлар борасида ортда қолишлари:\nАммо мусулмонлар нафақат соат ва кунларни балки асрлар ва авлодларни зое қилдиларки унда оврўполиклар ҳар бир дақиқа ва ҳар бир сонияни ғанимат билдилар, ҳаётнинг барча жабҳасида жадаллик билан ҳаракат қилиб бир неча йилда бир неча асрлик масофани босиб ўтдилар.\nТуркиянинг илм- фан ва саноат майдонида қанчалик турғунликда қолганини кемасозлик саноатининг Туркияга фақатгина милодий ўн олтинчи асрда кириб келгани кўрсатиб беради. Фақатгина ўн саккизинчи асрга келиб босмахоналар пойтахтга ва шифохоналар бу давлатга кириб келган. Шунингдек ҳарбий билим юртлар ҳам Оврўпоча услубда бўлган. Ана шу асрнинг охирига келиб Туркия саноатсозлик ва кашфиётлардан узоқда қолиб кетди. Ҳатто пойтахтнинг тепасида учиб юрган ҳаво шари- аэростатни кўриб сеҳргарлик ва кимёгарликнинг ишларидан бири деб ўйлаганлар. Фаровон турмуш ва маданият қулайликлари борасида Оврўпонинг энг кичик давлатлари ҳам Туркиядан илгарилаб кетган бўлган. Ҳатто Миср ҳам темир йўллардан фойдаланиш ва поездларни йўлга қўйишда ундан тўрт йилга, почта маркаларини ишлатишда бир неча ойга илгарилаган бўлган.\nУларнинг ҳарбий саноат борасида ортда қолишлари:\nМусулмонлар нафақат назарий, ҳуқуқий ва маданий фанларда таназзулга юз тутдилар балки бу таназзул кенгқамровли эди. Ҳатто улар кейинги замонларда турклар муаллифи ва манбаи бўлган ҳарбий саноат борасида ҳам Оврўподан ортда қолиб кетдилар. Уларнинг бу борадаги фазллари ва машҳурликларини дунё эътироф этган эди. Бироқ Оврўпо ўз ихтиролари, ишлаб- чиқариш кучи ва яхши йўлга қўйилганлиги билан улардан ўзиб кетди. Ҳатто уларнинг қўшинлари 1774 милодий санада усмонлилар қўшинини қақшатқич мағлубиятга учратиб, ўзининг жанг майдонидаги пешқадамлигини яна бир бор намоён қилганида усмонлилар империяси сал- пал ўзига келган эди. Қўшинни тартибга солиш ва аскарларни тайёрлаш учун Оврўполик моҳирларни чақириб ишга солган эди. Ўн тўққизинчи асрнинг бошларида султон Салим учинчи ислоҳотларни бошлаб юборади. У –ўзидан аввалгилардан фарқли ўлароқ- сарой ташқарисида униб- ўсган ва таълим олган катта иқтидор эгаси эди. У янги билим даргоҳлари барпо этади. Унинг ўзи ҳам ҳандаса (геометрия) фанлари билим даргоҳида таълим берган. У янгича услубда бир қўшин тузади. Сиёсий тузумга ўзгартиришлар ва такомиллаштиришларни киритади. Халқ ҳамма нарсада чўққи даражада қотиб қолган ва эскиликни жуда ҳам асраб- авайлар эди. Охири аввалги қўшинлар унга қарши қўзғолон қилиб хоинлик билан уни қатл қилишади. Унинг ўрнига милодий 1807 дан 1839 га қадар ҳукмронлик қилган Маҳмуд Иккинчи ўтиради. Ундан кейин Абдулмажид Биринчи 1839- 1851 йилларда раҳбарлик қилади. Шундай қилиб бу иккаласи Салим Учинчининг мақсад ва вазифасини давом этдирадилар ва Туркия бир оз тараққийлашади.\nТараққиёт ва юксалиш майдонида мусулмон Туркия босиб ўтган ушбу қадамлар билан ўн саккиз- ўн тўққизинчи асрларда Оврўпо босиб ўтган қадамларни муқояса қилиб кўрсангиз каттагина фарқни кўрасиз. Унинг бу майдондаги ҳатти- ҳаракати тошбақа билан қуённинг беллашувидан бошқа нарса эмасди. Бироқ қуён ўз иши учун хушёр ҳаракат қилса тошбақани уйқу босиб пинакка кетиб қолади.\nҚабрдан бир мактуб олдик ёронлар, Унда қизиқ сўзл..\nНотоб бўлма жисмим эгаси кўнгил Ўзгалардан қидирм..\nМусулмонлар пайдо бўлиб оламнинг бошқарувини қўлла..


Жиноятчининг кўзига қараб кечириш мумкинми ёхуд пушаймонлик қандай аниқланади? | Qalampir.uz\nЖиноятчининг кўзига қараб кечириш мумкинми ёхуд пушаймонлик қандай аниқланади?\nЖамият\t20 Апрель 18:16 3518\nЎзбекистонда содир этган жиноятидан пушаймон бўлаётган шахсларнинг самимийлигини аниқлаш бўйича аниқ критериялар белгиланмаган. Психолог Шоира Исоқовага кўра, жиноят содир этган шахснинг афсусда эканини билишда судья унинг ўзини тутиши, хусусан кўзларига эътибор беради. Бу ҳақда мутахассис кеча, 19 апрель куни Судьялар олий кенгаши ҳузуридаги Судьялар олий мактабида ўтказилган “Судья дахлсизлиги ва сўз эркинлиги: муаммо ва ечимлар” мавзусидаги семинар-тренингда айтиб ўтди.\nТренингда “QALAMPIR.UZ” таҳририяти юрисконсульти психолог Шоира Исоқовага қуйидаги савол билан юзланди: “Жиноят кодексининг 55-моддасида жазони енгиллаштирувчи ҳолатлар келтирилган бўлиб, ушбу модданинг тегишли бандида жиноят содир этган шахснинг содир этган қилмишидан чин кўнгилдан пушаймон бўлганлиги ҳолати келтирилган. Ушбу ҳолатни яъни жиноят содир этган шахс ўзининг содир этган қилмишидан ҳақиқатан ҳам чин кўнгилдан пушаймон эканлиги фақат судья ва шахс ўртасидаги мулоқот натижасида аниқланади. Шунинг учун судьялар шахснинг пушаймонлик ҳолатини аниқлашда қандай психологик критерияларга амал қилишлари керак?”\nПсихолог Шоира Исоқова саволга жавоб бераркан айбдорнинг пушаймонлигини аниқлашда унинг кўзларига эътибор бериш кераклигини, самимийликни новербал мулоқотдан билиш мумкинлигини таъкидлади.\n“Агар шахс ҳақиқатан ҳам содир этган қилмишидан пушаймон бўлса, у сизнинг кўзингизга тик қараб гапира олади, агар ёлғон пушаймонлик бўладиган бўлса, шахс сизнинг кўзингизга қарай олмайди ва кўзини олиб қочади. Агар шундай ҳолатни кузатсангиз, демак шахс содир этган қилмишидан пушаймон эмас. Чунки инсоннинг кўзи гапиради, кўз бошқа нарсани онг эса бошқа нарса ҳақида ўйлайди. Шахснинг ёлғон гапираётганлигини аниқлашда психологик категориялар мавжуд бўлиб, бу новербал мулоқотда яъни кўз қарашларида намоён бўлади”, дея жавоб берди Исоқова.\nШунингдек, юқорида келтириб ўтилган савол юзасидан таҳририятимиз юрисконсульти Судьялар олий кенгаши раиси Холмўмин Ёдгоровга қуйидаги таклифни билдириб ўтди:\n“Юқорида психолог Шоира Исоқова шахснинг ҳақиқатдан ҳам пушаймон эканлигини аниқлашда унинг кўз қарашларига эътибор бериш лозимлигини таъкидлаб ўтди. Шахснинг содир этган қилмишидан ҳақиқатдан ҳам пушаймон эканлигини аниқлашнинг самардорлигини ошириш мақсадида суд процессида доимий қатнашчи сифатида судья маслаҳатчиларининг бири профессионал психолог бўлиши керак. Шахснинг содир этган қилмишидан чин кўнгилдан пушаймон эканлигини аниқлашда психологнинг хулосаси муҳим аҳамиятга эга. Аксарият жиноят содир этган шахсларда тергов жараёнининг ўзидаёқ чин кўнгилдан пушаймонлик ҳисси пайдо бўлади. Шунинг учун суд процессида доимий қатнашчи сифатида психологнинг иштироки муҳим аҳамиятга эга. Чунки шахсга нисбатан жазо тайинлашдан мақсад уни қайта тарбиялаш, келажакда жамиятнинг юриш-туриш қоидаларига риоя қилиши, қонунларга бўйсуниши, содир этган жиноятини қайта такрорламаслиги, содир этган қилмишидан пушаймонлик руҳини шакллантиришдан ибортдир”.\n03 Декабрь 14:30 61151\n03 Декабрь 15:41 45341\n03 Декабрь 20:24 41265\n03 Декабрь 17:49 34662\n04 Декабрь 11:13 28200


Амалдаги қонунчилликка кўра жисмоний шахсларнинг жамғариб бориладиган пенсия фондига ҳисобот - реестр тақдим этиш муддати ой учун кейинги ойнинг 15 санасигача белгиланган. Корхона банкдаги ҳисоб ракамида пул маблағи мавжуд бўлмасада, тўлов топшириқномасини кейинги ойнинг 15-санасигача тақдим этган. Пул маблағи бўлмаганлиги учун ҳисобланган ажратма тўлови кейинги ойнинг 20-ёки 28 кунларида амалга оширилган.\nРедакция от 14.11.2016\n1. ШЖБПҲга мажбурий бадаллар тўланмаганлиги учун жарима чоралари қўлланилмайди. Чунки жарима солиқ ва бошқа тўловлардан атайлаб бўйин товлаганда қўлланилади.\nСолиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни тўлаш бўйича бажарилмаган мажбуриятлари бўлган солиқ тўловчи ўзининг банк ҳисобварағида пул маблағлари мавжуд бўлишидан қатъи назар, солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни ушбу Кодексда белгиланган тўлаш муддатидан кечиктирмай уларни хизмат кўрсатаётган банкка тўлаш учун тўлов топшириқномасини тақдим этиши шарт (СК 59-моддаси).\nСолиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар тўлашдан қасддан бўйин товлаш мансабдор шахсларга жарима солишга сабаб бўлади (МЖтК 174-моддаси).\nКорхона ШЖБПҲ мажбурий бадаллар суммасига белгиланган муддатларда банкка тўлов талабномасини (картотека-2) тақдим этган. Бу корхона мансабдор шахсларининг уларни тўлашдан бўйин товламаганликларини исботлайди.\nШундан келиб чиқиб, ШЖБПҲ мажбурий бадаллар тўланмаганлиги учун жарима чоралари қўлланилмайди.\n2. Ҳар бир иш берувчи ҳисобот ойидан кейинги ойининг 15-кунигача ҳар ойда шахсий жамғариб бориладиган пенсия тизимида иштирок этаётган ходимлар реестрини жамғариб бориладиган пенсия тизими ягона маълумотлар электрон базаси форматида электрон ҳужжат сифатида шакллантириши Халқ банки филиалига электрон манбаларда тақдим этиши ёки уни Интерактив давлат хизматлари ягона порталидаги шахсий "тадбиркорлик субъекти кабинети" орқали бевосита жамғариб бориладиган пенсия тизими ягона маълумотлар электрон базасига юбориши шарт (ВМҚ 21.12.2007й. 595-сон 1-Илова 16-банди).\nЭлектрон реестрни Ягона базага олдиндан тўлов суммасисиз киритишнинг имкони йўқлигини ҳисобга олиб, Халқ банкига реестрни электрон манбаларда (масалан, флешкаларда) банк муҳри туширилган тўлов талабномасининг нусхасини илова қилган ҳолда топширишни маслаҳат берамиз.\nРеестр ўз вақтида тақдим этилмаган ҳолларда банс солиқ органларини тегишли чоралар кўрилиши учун бу ҳақида огоҳлантириши мумкин.\nСолиқларни, бошқа мажбурий тўловларни ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш учун зарур бўлган солиқ ҳисоботларини, ҳисоб-китобларини ҳамда бошқа ҳужжатларни ўз вақтида тақдим этмаслик энг кам иш ҳақининг 1 бараваридан 3 бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.\nХудди шундай ҳуқуқбузарлик маъмурий жазо чораси қўлланилганидан кейин бир йил давомида такрор содир этилган бўлса, энг кам иш ҳақининг 3 бараваридан 10 бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади (МЖтК 175-моддаси).


Президент Карзай НАТО ҳаво ҳужумларини тақиқлаган - BBC Uzbek - Dunyo\nСўнгги янгиланиш 17 феврал 2013 - 10:53 GMT\nПрезидент Карзай тинч афғонлар ўлимига олиб келган НАТО ҳаво ҳужумларидан ғазабини бир неча марта изҳор этган.\nПрезидент Ҳомид Карзай Афғонистон хавфсизлик кучларига аҳоли истиқомат қиладиган ҳудудларда ўтказадиган жанговор амалиётлари чоғи НАТО қўшинларидан ҳаводан мадад сўрашларини тақиқлаган.\nАфғонистондаги НАТО етакчилигидаги халқаро қўшинлар қўмондони генерал Жозеф Данфорд ҳам Президент Карзайнинг ушбу тақиқини қўллаб-қувватлашини билдирган.\nМамлакатдаги хорижий кучлар уюштирадиган ҳаво ҳужумларидан тинч фуқаролар ҳалок бўлган ҳодисалар кўп марта рўй берган, Президент Ҳомид Карзай бу ҳужумлардан ўз ғазабини бир неча марта изҳор этган.\nПрезидент Карзайнинг сўнгги қарорига тўрт кун олдин юз берган ҳодиса сабаб бўлган.\n13 феврал тунида НАТО учоғидан уюштирилган ҳаво ҳужуми оқибатида Кўнар вилоятида 10 тинч фуқаро ҳаётдан кўз юмган.\nУларнинг аксари болалар ва аёллар бўлганлар.\nАфғонистон Миллий ҳарбий академиясида гапирган Президент Ҳомид Карзайнинг айтишича, Афғон хавфсизлик кучлари НАТО қўшинларидан ҳаводан ёрдам сўраганларидан кейин Кўнардаги болалар ва аёллар бўлган жой ҳаво ҳужумига тутилган.\n"Мен Афғонистон хавфсизлик кучлари ҳеч қачон хорижий учоқлардан ёрдам сўрамасликлари мақсадидаги қонунни имзолайман. Хорижий учоқлар бизнинг уйларимиз ва бизнинг қишлоқларимизга қарши амалиёт ўтказмасинлар", деб айтган Президент Карзай.\nЖаноб Карзай сўзларига кўра, янги қонун 17 феврал кунидан кучга киради.\nАфғонистондан хорижий қўшинларни олиб чиқиб кетиш 2014 йилга мўлжалланган.\nХавфсизлик назорати босқичма-босқич Афғон хавфсизлик кучлари ихтиёрига ўтказиб келинмоқда.\nБи-би-сининг Кобулдаги мухбири Карен Аллен хабар қилишича, ҳозирги пайтда мамлакатдаги хавфсизликн таъминлаш амалиётларининг 90 фоизини Афғон хавфсизлик кучлари ўтказмоқда.\nБироқ, Би-би-си мухбирига кўра, ҳамон бу амалиётларда НАТО кучларининг ҳаводан мадади ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлмоқда.\nФеврал ойида Бирлашган Миллатлар Ташкилоти янги ҳисобот эълон қилди.\nБу ҳисоботга кўра, 2010-2011 йилларда НАТО ҳаво ҳужумлари оқибатида тинч фуқаролар ҳалок бўлиши ҳоллари янада кўпайган.\nБунинг сабаби ҳаво ҳужумлари пайти НАТО томонидан эҳтиёт чораларининг кўрилмагани ва пала-партиш куч ишлатиш бўлгани айтилган.\nАфғонистондаги хорижий қўшинлар вакиллари БМТ ҳисоботини буткул асоссиз ва ёлғон деб аташди.


Навоийда ИИБ тизимида фаолият юритаётган хотин-қизлар ўртасида беллашув ташкил этилди - Darakchi\nЖАМИЯТ 07.03.2020, 10:41\nНавоий вилояти ИИБ тизимида фаолият юритаётган аёллар ўртасида 8-март Халқаро хотин-қизлар байрами муносабати билан ўтказилган эстофета 4 шартдан иборат бўлди. 1- шарт миллий таом ҳисобланган ошни тайёрлаш , 2 шарт қуролни нотўлиқ қисмларга ажратиб, йиғиш ва ПМ қуролида ўқ отиш, 3 шарт эса ақл чархи шарти бўлиб, иштирокчилар шашка ўйинида ўзаро баҳслашдилар. Сўнги 4 шарт эса таъасуротларга бой бўлди, эстофета қатнашчилари миллий ўйинлардан бири арқон тортиш шартида куч синашдилар.\nМуросасиз бўлиб ўтган мусобақада 3 та жамоа бор махоратларини кўрсатишди. “ Арқон тортиш шарти биз учун қийин кечди, бу шартда бизнинг “Фемида” жамоаси енгилди, бироқ бундан хафа эмасмиз, кейиги сафар албатта ғолиб бўламиз. Биз жуда ҳам хурсандмиз. Бугунги каби байрам олди эстофеда бахслашувлари хали бўлмаган эди. Барча ташкилотчиларга жамоамиз номидан рахмат айтиб қоламан” дейди катта лейтенант Феруза Султонова.


Путин йиллик матбуот анжуманини ўтказди\n17 январ 2022, Тошкент вақти: 02:47\nБугун Россия президенти Владимир Путин йиллик матбуот анжуманини ўтказди.\nАнжуман Россия Украина яқинига кўп сонли ҳарбий юбориши ортидан хавотир кучаяётган бир пайтга тўғри келди.\nАнжуман давомида Путин ўз ҳукуматининг COVID-19 пандемиясига қарши курашда ҳамда мамлакат иқтисодини ривожлантиришда эришган ютуқларини олқишлади.\nПутин пандемияга қарши саъй-ҳаракатларга тўхталар экан, россияликларни эмланишга чорлади.\nКўпгина мамлакат каби, Россия ҳам коронавирус билан боғлиқ вазиятни тўлиқ назорат остига ололмаяпти. Бунга қисман аҳолининг эмланишга ошиқмаётгани сабаб бўлмоқда.\nРоссия дунёда биринчи бўлиб коронавирусга қарши вакцинани маъқуллаган бўлишига қарамасдан, мамлакатдаги 146 миллион аҳолининг 50 фоиздан камроғи бугунга қадар тўлиқ эмланган. 23 декабрь ҳолатига кўра, Россияда коронавирусга чалинганлар сони 10,2 миллион кишига етган, уларнинг 300 мингга яқини касаллик туфайли нобуд бўлган.\nПутин Кремль COVID-19 пандемиясининг иқтисодий оқибатларини муваффақиятли бартараф этганини таъкидлади.\n“Коронавирус инфекцияси билан боғлиқ муаммолар ва у туфайли иқтисодиётда, шунингдек, ижтимоий соҳада жорий қилинган чекловларга қарамай, иқтисодиётимиз дунёнинг бошқа ривожланган иқтисодиётларига солиштирганда янада жонлироқ ҳамда бу каби шокларга ҳозирроқ бўлиб чиқди”, деди Россия президенти.\nАйрим йилларда матбуот анжумани уч соатдан ошиқ вақт давом этади. Ўтган йилги анжуман 4 1/2 соатга чўзилган эди.\nПандемия чекловлари туфайли журналистлардан учта салбий COVID-19 тести натижасини тақдим этиш талаб қилинди.\nАнжуман Украина билан чегара яқинига ҳамда Қримга 100 мингга яқин Россия қўшини сафарбар қилинган бир паллада бўлиб ўтди.\nЎтган ҳафта Москва НАТОга хавфсизлик бўйича ўз талабларини эълон қилди. Россия қўйган талаблар НАТОнинг шарққа томон кенгайишини тўхтатиш ва альянснинг Шарқий Европадаги ҳарбий фаолияти, жумладан, Украина ва Грузия билан ҳамкорлигини чеклашни назарда тутади.\nАҚШ расмийларининг айтишича, Москва эҳтимолий ҳарбий ҳужумни режалаштирмоқда. Уларга кўра, Россия бир неча ҳафта ичида бундай ҳужумни амалга ошириши мумкин.\n2014 йил бошидан бери Украина шарқидаги айрим ҳудудларда Киев ва Россия дастаклаётган жангчилар ўртасидаги тўқнашувларда 13 200 дан ортиқ одам ҳалок бўлди.\nПутин уруш бошлашни хоҳламаслигини айтиб келади, аммо унинг иддао қилишича, агар янги жанглар бошланадиган бўлса, бу Киев ва Ғарбнинг айби бўлади.\nБу орада Кремль ва АҚШ маъмурияти келаси ой хавфсизлик масалалари бўйича икки томонлама музокара ўтказиш режалаштирилаётганини маълум қилди.\nЖорий йилги Тинчлик бўйича Нобель мукофоти билан тақдирланган “Новая газета” бош муҳаррири Дмитрий Муратов 22 декабрь куни “Настояшчее время” нашрига берган интервьюсида 2021 йил россиялик журналистлар учун “даҳшатли йил” бўлганини айтди.\nПутиннинг матбуот анжуманига “Новая газета” нашрининг бирорта ҳам журналисти таклиф қилинмади.


Россияда Ravon янги R2 хэтчбеки нархлари эълон қилинди\n10:06 / 28.02.2016\nРоссия бозорида фаолият юритаётган Ravon компанияси R2 хэтчбеки (Ўзбекистондаги Chevrolet Spark)нинг нархлари эълон қилинди. Автодилерлар Россия бозорида автомат узатиш қутили энг арзон автомобиль ҳисобланадиган Ravon R2 учун 10 март кунидан бошлаб буюртмалар қабул қилиши кутилмоқда.\nАвтомобилнинг 1,25 литр сиғимли тўрт цилиндрли двигателга эга, агрегатнинг узатиш тизими 85 от кучига тенг минимал комплектациядаги Comfort AT версияси баҳоси 369 минг рубл (тахминан 4920 доллар)дан бошланади.\nOptimum AT версиясида тўртта хавфсизлик ёстиқчаси бор. Эшикларни қулфлаш тугмаси, пассив сигнализацияга эга. Асбоблар панели кумуш рангида. Борт компьютери, кондиционери бор, ён кўзгулари иситилади, олд ойнасида қуёшдан ҳимоя учун қорайтирилган тасма бор. Радиатор панжараси хромланган, ён кўзгулар электрда ростланади, 14 дюймли пўлат дисклари бор. Шунингдек, эшиклар тутқичи ва ён кўзгу кузов рангида. Бундай машина нархи 439 минг рублдан (5850 доллар атрофида) бошланади.\nЭнг сара комплектация бўлмиш Elegant’да олдинги версияларга қўшимча олтита хавфсизлик ёстиқчаси бор (Optimumда тўртта хавфсизлик ёстиқчаси). Олд ўриндиқлар иситилиши, 6та колонкасидаги аудиотайёргарлик, тўрт эшигининг ойнакўтаргичлари электрлашгани, аудиотизимнинг бошқарув пульти рулдалиги унинг афзаллик жиҳатларидир. Elegant турдаги машина учун 469 минг рубль (6250 доллар атрофида) ва ундан юқори нарх белгиланган.


00:45 / 08.04.2020\n7 апрель кунги якуний ҳолатга кўра, Ўзбекистонда коронавирусдан зарарланиш ҳолатлари сони 520тани ташкил этмоқда, деб маълум қилди Соғлиқни сақлаш вазирлиги.\n7 апрелда жами 63та янги ҳолат қайд этилди.\nЖами 520та ҳолатнинг ярмидан кўпи – 293таси сўнгги тўрт кун ичида аниқланди.\nАйни пайтгача 30 киши соғайди. Қурбонлар – 2 нафар: 72 ёшли наманганлик аёл (27 март) ва Тошкентда яшаган 39 ёшли эркак (28 март).\nТашқи ишлар вазирлиги 7 апрель куни берган маълумотга кўра, дунёнинг 9 мамлакатида 23 нафар Ўзбекистон фуқаросида коронавирус ташхиси қўйилган, улардан 3 нафари вафот этган. Учала ҳолат ҳам Нью-Йорк шаҳрида кузатилди.\nТошкент вақти билан 8 апрелга ўтар кечаси ҳолатига кўра, дунёда коронавирусдан зарарланиш ҳолатлари сони 1 млн 400 мингдан ошди. 300 мингдан кўпроқ бемор тузалди. Вирус 80 мингдан ортиқ кишини ҳаётдан олиб кетди.\nБеморларнинг 390 мингдан ортиғи АҚШда – 21 мингдан зиёд киши соғайган, 12 мингдан ортиқ ўлим қайд этилди. Испанияда 140 минг аҳоли вирус юқтириб олди, улардан 43 минг киши тузалиб, 13 мингдан ортиғи вафот этди. Италияда 135 мингга яқин беморнинг 24 мингдан ортиғи соғайди, қурбонлар сони 17 мингдан зиёд.\nРоссияда – жами ҳолатлар 7500га яқинлашмоқда (494 киши соғайди, 58 киши вафот этди). Қозоғистонда – жами ҳолатлар 697та (51 киши соғайди, 6 киши вафот этди). Қирғизистонда – жами ҳолатлар 228та (33 киши соғайди, 4 киши вафот этди). Афғонистонда – жами ҳолатлар 423та (18 киши соғайди, 14 киши вафот этди).\nДунё миқёсида вирус юқтириб олганларнинг ўртача 5,7 фоизи вафот этмоқда. Бу – икки кун олдинги кўрсаткичдан 0,3 фоизга юқори.


15:38 / 26.04.2018 | Руслан | 2591\nАссалому алайкум! Ман 2 йилдан буён чет элдаман. Ман намоз ўқишни кўпдан буён хавас қиламан. Яқинда 4-5 ой олдин масджидга бориб намоз ўқишни ўргандим, лекин чет элга чиққанларни намоз ўқиб ёмон йўлга кириб кетаётганларини ота-онам эшитишган фақат ота-онам эмас кўпчилик эшитган. Шунинг учун ман намоз ўқишимни ота-онамдан яшираман. Намоз ўқишни бошлаганимдан сўнг тилимда ўз-ўзидан Алҳамдуллаҳ, ИншаАллоҳ, Астаҳфируллоҳ деган сўзларни ишлатадиган бўлиб қолганман. Уйдагиларга тел қилганимда хам шу гапларни гапирсам “гапирма, намоз ўқима, соқол қўйма” дейишади. Чунки мани ёмон йўлга кириб кетишимдан қўрқишади. Улар бу намозга қаршиликлари билан гунохкор бўлиб қолмайдиларми? Улар ахир фарзандларини ўйламоқдалар тўғрими? Ота-онам гунохкор саналиб қолмайдиларми? Минг қилса хам ота-онам уларга ақл ўргатолмайман.\nВаалайкум ассалом! Гуноҳкор бўлиб қолмасликлари учун айтишингиз шарт эмас. Албатта четга чиққан кишилар таши ялтироқ ичи қалтироқ сўзларга алданиб қолишлар бор. Шунинг учун ишончли устозлар билан алоқада бўлинг. Валлоҳу аълам!\nТакбир ҳам совийдими?\nНомоз пайтида ҳаракатланиш\nБетахорат жамоат билан намоз ўқилса\nСафарда намоз оқиш тартиби


Таржимонсиз тушуниладиган икки халқ – HURRIYAT\n8 oy oldin behzod 53\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёев саъй-ҳаракатлари билан қўшни мамлакатлар ўртасидаги дўстлик алоқалари кун сайин мустаҳкамланиб бормоқда. Жумладан, Ўзбекистон ва Қозоғистон халқи ўртасидаги алоқалар, биродарлик муҳити дўстона руҳда давом этмоқда.\nБу жараёнда адабий алоқалар мустаҳкамланаётгани, айниқса, эътиборлидир. Яқинда Қозоғистон Республикасининг Чимкент шаҳрига хизмат сафари билан борганимизда ана шу дўстона муҳит, адабий дўстлик алоқалари ҳақида Қозоғистон Республикаси Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, “Дўстлик” этномаданият ўзбек ҳамжамияти марказлари қошидаги “Ижодкор” адабий бирлашмаси раҳбари Абдираҳим Пратов билан суҳбатлашдик.\n– Абдираҳим ака, дастлаб ўзбек–қозоқ адабий дўстлигининг тарихий илдизлари ҳақида сўзлаб берсангиз?\n– Ўтган асрнинг ўттизинчи йилларигача барча туркий халқлар, хусусан, ўзбек ва қозоқлар хам бир-бирини ўқишганда таржимонларга эҳтиёж сезишмаган. Чунки араб имлосидан фойдаланганмиз. Табиийки адабий алоқаларимиз ўз-ўзидан давом этаверган. Имломиз қисқа вақт ичида икки марта, аввал лотин имлосига, кўп ўтмай кириллчага кўчирилди. Ёзувчи Носир Фозиловнинг таъбирича ушбу “ислоҳотлар”дан кейин туркий халқлар маънавий узоқлашиб, бир-бирининг адабиётини ўқиёлмай қолди. Бу эса бардавом бўлиб келаётган адабий аралашувимизни издан чиқарди. Натижада таржимонларга эҳтиёж юзага келди.\nМухтор Авезов 1923-1928 йилларда Санкт-Петербург университетида тил ва адабиёт факультетини битириб, Тошкентдаги Ўрта Осиё университети (ҳозирги ЎзМУ)нинг шарқ халқлари фольклори йўналишида таҳсил олади. Бир-неча йил Тошкентда яшаган кезида, дунё халқлари адабиётида ўзбек романчилигига асос солган Абдулла Қодирий билан яқиндан танишади ва ижодий ҳамкорлик ўрнатади. Кейинчалик у қозоқ халқининг мутафаккир оқини Абай Қўнонбоев ҳақида тўрт томдан иборат эпопея яратади. Абдулла Қодирий ҳақида ҳам мақолалар ёзган экан.\nАйнан ўша пайтларда икки қардош, қондош халқлар буюк намоёндаларининг адабий муносабатлардан қозоқ-ўзбек адабий ва абадий алоқаларининг тарихий илдизлари бошланган бўлса ажаб эмас.\nОйбек, Миртемир, Абилда Тажибаев, Ғабиден Мустафин, Ғабит Мусирепов, Одил Ёқубов, Қоловбек Турсунқулов ва бошқа адабиёт вакиллари ўзаро дўст бўлишган, оилавий борди-келди қилишган. Айниқса, Ғафур Ғулом ва Собит Муқон ўртасидаги самимий инсоний муносабатлар ҳақиқий дўстлик рамзига айланиб, тилларда достон бўлиб келмоқда.\nБу ҳақда Носир Фозиловнинг хотиралари асосида Музаффар Аҳмад “Икки дўст достони” номли асар ҳам яратган. Уларнинг дўстлиги бизлар учун ибрат мактабидир.\nЎша пайтдаги алоқаларимиз мустаҳкам пойдеворга эга эди. Шу даражага етган эдики, иккала мамлакатда чоп этилган яхши китоблар кўп ўтмаёқ таржима этилиб, нашр қилинарди. Икки қўш адабиёт бир-биридан куч олиб, илҳомланиб дунё даражасидаги, забардаст ижодкорларни ярата олди.\nБугун Қозоғистон ўзбеклари “Дўстлик” ҳамжамияти қошидаги “Ижодкор” адабий бирлашмаси ҳам ўз ижодий фаолиятида таржима масаласига алоҳида эътибор қаратмоқда. Яқинда бир гуруҳ чимкентлик ўзбек ижодкорлари, таниқли қозоқ шоири Улуғбек Эсдаулетнинг шеърларини ўзбек тилига таржима қилди ва бу “Қарағай” номи остида Тошкентда чоп этилди.\n– Ҳар қандай ижод маҳсулининг онаси халқ оғзаки ижоди, халқнинг ўзидир. Яқинда Қозоғистон – Ўзбекистон фольклорининг туб негизлари ҳақида “Ҳай–ҳай ўлан, жон ўлан” китоби чоп этилди. Ва сиз бевосита ушбу китобга масъул бўлдингиз. Китобнинг дунёга келишига қандай эҳтиёж сабаб бўлди?\n– Дарҳақиқат ҳар қандай ижод маҳсулининг онаси халқ оғзаки ижодидир. Ҳар бир халқнинг халқ бўлиб шаклланишида, яъни ибтидосида ушбу жараённинг рўй бериши табиийдир. Халқ оғзаки ижоди маънавий бойлигимиз ва ўзлигимиздир. Урф-одат, бой анъаналаримиз, ҳар бир даврга мос бўлган, асрлар бўйи шаклланиб келган қадриятларимизнинг ифодасидир. Қозоғистондаги ўзбеклар азалдан қозоқ халқи билан аралашиб, қуда-анда бўлиб, тотувликда яшаб келишади.\n– Маълумки, кейинги йилларда Ўзбекистон ва Қозоғистонда адабиётга бўлган эътибор ва эҳтиром юксак даражага кўтарилди. Бу қизғин жараён Чимкент адабий муҳитида қандай янгиланишлар, ўзгаришларга сабаб бўлмоқда?\n– Қозоғистондаги ўзбек адабий муҳити сўнгги йилларда ривожланиш палласида, десак муболаға бўлмайди. Ҳозирда Чимкент вилоятида “Сайрам”, “Чашма”, “Туркистон”, “Чимкент”, “Исфижоб”, “Кўк қиё илҳомлари”, “Қорамурт” ижодий уюшмалари фаолият юритаяпти. Уларнинг ижодий салоҳияти турли даражада бўлса-да, жойлардаги ижод аҳли бирлашиб асарларини китоб ҳолида ва вақтли матбуотда баҳолиқудрат ёритиб бормоқда.\nШоир, ёзувчилар изланишларини қўллаб-қувватлаш, асарларнинг бадиийлиги, услубий тиниқлиги, мазмун-моҳияти, самарадорлигини, бир сўз билан айтганда ижодий етуклигини ошириш, уюшмалар фаолиятини ўзаро мувофиқлаштириш мақсадида 2012 йилда Қозоғистон ўзбеклари “Дўстлик” ҳамжамияти ҳузурида “Ижодкор” адабий бирлашмасини ташкил этдик. Уюшмалардан иқтидорли ижодкорлар жалб қилинди. Шу тариқа яхши асарлар яратишни ният қилганмиз. Аллоҳга шукр, янгиланиш туфайли кутилган ижобий натижаларга эриша бошладик.\n2012 йилда Мухтор Авезов номидаги Адабиёт ва санъат институтида нашрга тайёрланиб, қозоқ ва рус тилларида чоп этилган “Современная литература народа Казахстана” жамоавий монография тўпламига қирқдан ортиқ қозоғистонлик ўзбек ижодкорларининг асарлари, ўзлари ҳақидаги маълумотлар киритилди.\nҚозоғистон Республикаси мустақиллигининг 25 йиллигига бағишланиб, 2016 йилда Қозоғистон Ёзувчилар уюшмаси томонидан тайёрланган, қозоқ ва рус тилларида чоп этилган “Мангулик Элим менинг – Вечная Страна моя” шеърият антологиясидан ҳам олти нафар ўзбек шоирининг асарлари ўрин олгани қувонарли ҳол, албатта.\nЎша китоблар орқали Қозоғистонда шаклланган ўзбек адабиёти нафақат ўзимизда, балки қўшни мамлакатларда ҳам танилиб, эътироф этилди. Бу, албатта, биз учун катта рағбат ва муваффақиятдир. 2018 йилда Қозоғистон Парламент Мажлиси депутати Фахриддин Қоратаев кўмагида мактаб ўқувчиларига аталган “Болаларга туҳфа” номли хрестоматия китоби болажонларимизни хушнуд этди.\nСоатой Камолова таниқли қозоқ шоираси Хонбиби Эсонқораеванинг “Жибек”, Умриой Каримова Баян Тиленшинанинг “Қиёмат қоим”, Долимжон Сайфуллаев қозоқ классик ёзувчиси Марҳабат Бойғутнинг “Мосуво Журноқ” асарларини муваффақиятли таржима қилди. Таржима асарларимиз икки халқ ўртасидаги адабий алоқаларимиз ривожига ҳам сезиларли ҳисса қўша олди, деб ўйлайман.\n– 2019 йилда Қозоғистон ва Ўзбекистон ўртасидаги нафақат сиёсий иқтисодий, ижтимоий, маданий, балки адабиёт йўналишида ҳам салмоқли ишлар амалга оширилди. Адабиёт икки қардош халқ ўртасидаги муҳим маънавий кўприк вазифасини ҳам ўтади. Ўтган йилда кўнглингиз тўлган ишлар ҳақида ҳам гапириб ўтинг.\n– Кейинги йилларда икки мамлакат ўртасида ҳар томонлама алоқалар ўрнатилиб, ривожланиб бормоқда. Айниқса, ўтган йилда Ўзбекистонда Қозоғистон йили муносабати билан кўплаб тармоқ, соҳалар бўйича алоқалар қарор топиб меморандумлар имзоланди. Иқтисодий алоқалар иқтисодларимизни, туризм бўйича ҳамкорлигимиз туризм соҳасини, маданий алоқаларимиз маданиятларимиз ривожига ҳисса қўшаётган бўлса, адабий алоқаларимиз эса сиз айтмоқчи маънавиятимиз, руҳиятимизни уйғунлаштириб юракларимизни туташтириб, меҳр-оқибатли бўлишимизга мустаҳкам замин яратди.\nОзода Бекмуродова суҳбатлашди.\nPrevious Китоб — жамият қайиғи\nNext Ўзбек ҳамширалари Японияга боради


Хизмат: Почта декларацияси\nХалқаро почта ва курьерлик жўнатмаларига тегишли ҳужжат маълумотларини (CN22, CN23 божхона декларациялари ва тижорат ҳужжатлари) электрон шаклда тақдим этиш\nПочта алоқаси операторлари ва провайдерлари (юридик ва жисмоний шахслар)\n1. Ўзбекимтон Республикаси Божхона кодекси 2. Халқаро почта ва курьерлик жўнатмалари устидан божхона назоратининг қоидалари.\nМаълумот жўнатилганидан кейин фойдаланувчи 15 дақиқа ичида тизим томонидан автоматик тасдиқланган идентификация кодини олади.\nТизимга хатолик билан ёки тўлиқ бўлмаган маълумотларни юборган ҳолда\nАризачи Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали кўрсатилаётган хизмат сифати бўйича шикоят қилиши мумкин.\nХалқаро почта ва курьерлик жўнатмаларига тегишли ҳужжат (CN22, CN23 божхона декларациялари ва тижорат ҳужжатлари) маълумотларини тақдим этиш учун фойдаланувчи: 1. Махсус “е-Почта” дастуридан фойдаланиб ҳужжатнинг “xml” форматдаги электрон нусхасини тайёрлайди; 2. Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали божхона органларининг ахборот тизимига жўнатади; 3. Агар маълумот муваффақиятли (хатоликсиз) юборилса, тизим томонидан божхона органларига тақдим этиш учун махсус идентификация рақам олинади; 4. Агар маълумот муваффақиятсиз (хатолик билан) юборилса, жўнатилган маълумотлардаги хатолик ҳақида хабар олади ва барча хатоликларни тўғрилаб 2-банддаги ҳатти-ҳаракатларни амалга оширади.


Маҳорат мактаби — ёш ижодкорларга бахш этар қанот - Уч илдиз\nby Тўлқин Эшбек · 25.04.2020\nБўлғуси журналистлар кимлардан ибрат олиб камолга етиши керак?\nМирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университетида Илмий мактаб яратган улуғ академиклар тегишли йўналишда Ибрат мактаби сифатида ҳам кўрсатилади. Масалан, Кимё факультетида академик Обид Содиқов, Математика факультетида академиклар Қори Ниёзий, Тошмуҳаммад Саримсоқовлар, География факультетида улкан глобус яратган профессор Ҳамидулла Ҳасанов билан бир қаторда бугунги кунда ўша соҳаларда фаолият кўрсатишаётган академикларнинг ҳам Ибрат мактаблари яратилган.\nЎзбекистон Қаҳрамони, атоқли шоир, узоқ йиллар «Гулхан» журнали бош муҳаррири лавозимида фаолият кўрсатган Абдулла Орипов, атоқли адиб, узоқ йиллар «Тошкент оқшоми» газетасида, «Шарқ юлдузи», «Театр» журналларида фаоият кўрсатган Ўткир Ҳошимовларнинг ўрни атоқли академикларникидан кам эмас. Демак, журналист-кадрлар тайёрлашда биринчи галда шундай даҳо Устозларнинг Ибрат мактабини яратишимиз зарур.\nЎзМУ Журналистика факультетида ҳам бу борада хайрли ишлар бошланди. Янги ўқув йилидан бошлаб бўлғуси журналистлар учун шу даргоҳда таҳсил олиб, ижодий фаолияти ибратли бўлган Устоз адиблар, шоиру публицистларнинг «Маҳорат мактаблари» ривожлантирилади.\nОддий ҳақиқат: Журналистика факультетининг фахрига айланган Аҳмаджон Мелибоев, Хуршид Дўстмуҳаммад, Хайриддин Султонов, Абдусаид Кўчимов, Сирожиддин Саййид, Шарифа Салимова, Умида Абдуазимова каби Устозлардек камолга етмоқ учун уларнинг «Маҳорат мактаблари»дан сабоқ олмоқ керак.\nШуни қувонч ва эҳтиром ила айтиш жоизки, факультетимизда «Маҳорат мактаблари»ни ташкил этишга муносиб Устозлар жуда кўп! Демакки, бундай Ибрат мактаблари келгусида кенг қулоч ёяверади. Мақсад — талабаларимизни ҳам келгусида ана шундай улуғ устозлар даражасига етказиш. Қолаверса, Устозидан ўзмаган шогирд — шогирд эмас, нақлига амал қилиб, уларни янада юксаклик сари парвоз қилдириш асл ниятимиздир.\nЭндигина онги шаклланаётган, маънан камол топаётган талаба-ёшларимиз қайси Ибрат мактабидан сабоқ олсалар, шунга яраша келгусида етук Инсонлар бўлиб улғаядилар. Шундай Устозлардан бири — атоқли адиб, давлат ва жамоат арбоби Хайриддин Султоновдир.\nУстоз адиб 1978 йилда ТошДУ (ҳозирги ЎзМУ) Журналистика факультетини тамомлаган. Унинг «Қуёш барчага баробар» (1980), «Бир оқшом эртаги» (1983), «Онамнинг юрти» (1987), «Умр эса ўтмоқда» (1988), «Бобурнинг тушлари» (1992), «Бобурийнома» (1997), «Саодат соҳили» (2005) каби насрий китобларини адабиёт ихлосмандлари катта қизиқиш билан кутиб олганлар. Адибнинг «Чангак», «Мозийдан бир саҳифа», «Меҳробдан чаён» каби видеофильмлари ҳамда «Тушларимда кўриб йиғлайман», «Ёзнинг ёлғиз ёдгори» сценарийлари асосида бадиий фильмлар суратга олинган. «Сарҳовузнинг бўйларида» (1992) номли драмаси саҳналарда катта эътибор қозонган. А. Сент-Экзюпери, И. Нагибин, В. Шукшин каби адибларнинг қатор асарларини моҳир таржимон сифатида Хайриддин Султонов она тилимизда тақдим этган.\nАдибнинг 1997 йилда “Шарқ” нашриёт-матбаа концерни Бош таҳририяти томонидан чоп этилган “Бобурийнома” маърифий романи адабиётимизда катта воқелик бўлди. 2019 йилда “Маънавият” нашриёти томонидан чоп этилган романнинг иккинчи нашрини ҳам адабиёт ихлосмандлари катта қизиқиш билан кутиб олдилар. Мазкур асарни ўз вақтида Устозимиз Пиримқул Қодиров юксак баҳолаган. Филология фанлари доктори, профессор Умарали Норматов таъбири билан айтганда, “устоз адиб Пиримқул Қодировдан кейин Бобур ва бобурийлар ҳақида энг “кўп ва хўб” ёзган ижодкор Хайриддин Султон” буюк аждодимизнинг нафис қирраларини кашф этди. Маълумки, туғилиб ўсган диёри – Андижонни тақдир тақозоси билан тарк этган Заҳириддин Муҳаммад Бобур ҳозирги Афғонистон, Покистон, Ҳиндистон, Бангладеш ўлкаларининг аксарият қисмини эгаллаб, улкан салтанатга асос солгани, унинг бетакрор сиёсати, ҳарб илми асрлар давомида жаҳон ҳукмдорлари учун ибрат мактаби бўлиб хизмат қилгани асарда ёрқин бадиий бўёқлар воситасида тасвирланган асар китобхонни маънан бойитади. “Бобурийнома” жанр хусусияти, мазмун мундарижаси, воқеалар ривожи, бадиий-эстетик тасвир усуллари ва тарихий-фалсафий аҳамиятига кўра, ўзбек адабиётида ўзига хос ўрин эгаллайди. Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг мураккаб тақдири, унинг ноёб шахсияти, муаллифнинг бу зотга бўлган меҳр-муҳаббати асарнинг бош мавзусини ташкил этади. Асарда шахсий хотиралар эссе ва ҳикояга, сафар таассуротлари, ҳаётий ҳангомалар бадиий-фалсафий мулоҳазаларга, бугунги кун воқеалари тарихий лавҳаларга, тарихий шахслар бадиий образларга уйғун бўлиб, мазкур китобнинг ҳам тарихий, ҳам бадиий-фалсафий қимматини оширади.\n2019 йилда “Mashhur-press” нашриёти Хайриддин Султоновнинг “Ҳақиқат жамоли“ деб номланган китобини чоп этди. Китобга адибнинг қирқ йиллик ижодий фаолияти давомида ёзилган юзлаб мақола, бадиа ва суҳбатларидан ўттиз битта намуна танлаб олинган.\nТўпламнинг биринчи бўлими – “Адабий мақолалар“ ёниқ қалб, теран нигоҳ ва мушоҳадалар маҳсулидан иборат. Улардан бири Қуръони каримнинг илк ўзбекча таржимони ва муфассири атоқли олим Алоуддин Мансурнинг улуғ хизматлари хусусида.\n“Ҳақиқат жамоли“да жамланган мақолалар тарих мулки эмас, балки бугуннинг ҳам қалбларни уйғотадиган акс-садоси“ дея янги китобга таъриф беради “Ўзбеккино” Миллий агентлиги бош директори биринчи ўринбосари Шуҳрат Ризаев. Тўпламдан муаллифнинг Абдулла Қодирий номи ва асарлари билан боғлиқ учта мақоласи ҳам ўрин олган.\nМазкур китоб ўқувчини маънан юксаликка чорлайди.\nИжтимоий-сиёсий ҳаётда фаол адиб айни пайтда Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси – Спичрайтер лавозимида фаолият кўрсатмоқда.\nХайриддин Султоновнинг 2019 йилнинг декабрь ойида Абдулла Қодирий уй-музейи очилиш маросимида сўзлаган нутқи “Шарқ юлдузи” журнали 2020 йил 1-сонида ёритилгани жуда хайрли ишлардан бири бўлган. Уни бўлғуси ижодкор-талабаларимиз қунт билан ўқиб, мавзуни ёритиш маҳоратини ўрганадилар.\nЎзМУ Журналистика факультети “Уч илдиз” маҳорат мактаби раҳбари\n2019 йилнинг декабрь ойида халқимизнинг улуғ намояндаси, бетакрор сўз санъаткори Абдулла Қодирий таваллудининг 125 йиллиги юртимизда ва халқаро миқёсда кенг нишонланди. Юбилей муносабати билан пойтахтимизда жойлашган Абдулла Қодирий номидаги маданият ва истироҳат боғида, шунингдек, Самарқанд дарвоза маҳалласидаги адиб яшаб ижод этган хонадонда катта ҳажмдаги қурилиш- ободонлаштириш ишлари амалга оширилиб, замонавий музейлар, кутубхона, ижод мактаби, муаззам ҳайкаллар бунёд этилди.\nҚуйида таниқли адиб Хайриддин Султоновнинг Абдулла Қодирий уй-музейининг очилиш маросимида сўзлаган нутқи эълон қилинмоқда.\nБугун эл-юртимиз халқимизнинг буюк фарзанди, улкан сўз санъаткори Абдулла Қодирий таваллудининг 125 йиллик тўйи шукуҳи билан яшамоқда.\nКуни кеча Ўзбекистон Республикаси Президенти муҳтарам Шавкат Миромонович Мирзиёев раҳбарлигида Абдулла Қодирий номидаги маданият ва истироҳат боғида бошланган ушбу қутлуғ тантана бугун адибнинг табаррук хонадонида, янги бунёд этилган обод ва чароғон уй-музейида давом этмоқда.\nБарчамизга маълумки, бундан 82 йил муқаддам, мана шундай қиш кунларида, 31 декабрь – Янги йил оқшомида кўҳна Тошкентнинг Самарқанд дарвоза мавзесида, бугун биз тўпланиб турган ушбу хонадонда мудҳиш бир воқеа юз берди – ёвуз кучлар ўзбек миллатининг оташин фарзанди Абдулла Қодирийни ўз уйидан, халқимиз бағридан юлиб олиб кетди.\nБу пайтда адибнинг катта ўғли, кейинчалик таниқли шифокор ва ёзувчи бўлиб етишган Ҳабибулла оғир бетоб бўлиб, тепа қаватдаги хонада ўрнидан туролмасдан ётар эди. Абдулла Қодирийни ҳибсга олиш учун келган НКВД ходимлари уни бемор ўғли билан хайрлашувига, очиғини айтганда, видолашувига ҳам йўл қўймасдан, қамоққа олиб кетдилар.\nХонадоннинг оғир кунлари бошланди. Ёмон одамлар бу хонадонни “Халқ душманининг уйи” деб кўрсата бошлади.\nОрадан салкам бир йил ўтди. 1938 йил 4 октябрда СССР Ҳарбий коллегиясининг трибунали – “Тройка” деб мудҳиш ном олган махсус суд ҳайъатининг бор-йўғи 10 минут давом этган мажлиси ҳукмига биноан Абдулла Қодирий антисовет унсур сифатида шаҳарнинг Алвастикўприк деган чекка бир ҳудудида, ҳозирги вақтда Қатағон қурбонлари мажмуаси бунёд этилган мавзеда отиб ташланди.\nЯна бир машъум ҳақиқат, бедодлик шундаки, 4 октябрда ижро этилган ҳукм аслида 5 октябрда чиқарилган эди.\nМустабид тузум жаллодлари буюк адибимизни жисман қатл этиб, ўз қабиҳ ниятларига етгандек хотиржам бўлдилар. Уларнинг назарида Абдулла Қодирий халқимиз хотирасидан абадий ўчирилган эди. Лекин қанчалар маккор, устамон бўлмасин, бу қора кучлар янглишган эдилар: ҳар қандай қатағонларга қарамасдан, Қодирий тирик эди – у она халқининг қалбида, юрагида яшаётган эди ва ҳануз безавол яшамоқда.\nЯратганнинг қудрати ва марҳаматини қарангки, мана бугун шу илоҳий ҳақиқатга барчамиз яна бир бор амин бўлиб турибмиз.\nБу барҳаёт сиймо гўёки қадрдон хонадонига қайтиб, барчамизга бағрини очиб: “Ўз қўлим билан яратган боғимга, шийпонимга хуш келибсиз!” деб тургандай, назаримизда.\nҲурматли Президентимиз кечаги учрашувда айтганидек, Абдулла Қодирий бугун Янги йил арафасида, декабрь ойининг мана шундай сўнгги кунларида, лекин чароғон ва мунаввар бир айёмда қалбларимизни қувонч ва армонга тўлдириб, яна ўз хонадонига қайтди.\nБу улуғ зот бор-йўғи 44 йил умр кўрди. Унинг машаққат ва қийинчилик, меҳнат ва азоблар билан, таъқиб ва тазйиқлар билан кечган қисқагина умрида ноёб истеъдоди билан қанчалик буюк ишларни амалга оширгани ҳар қандай инсонни ҳайратга солади.\nУ айни навқирон йигитлик чоғида, атоқли қозоқ адиби Мухтор Авезов таъбири билан айтганда, теп-текис саҳрода тўсатдан Помир тоғларидай пайдо бўлган, нафақат Ўзбекистон, балки Ўрта Осиё ва Қозоғистон минтақасида роман жанрига асос солган, жаҳон адабиётининг нодир феномени – дурдонасига айланган машҳур “Ўткан кунлар” асарини яратишга муяссар бўлган эди.\nМаълумки, миллий тарихимизда жадидчилик ҳаракати ҳақли равишда Туркистон халқларининг уйғониш даври деб эътироф этилади.\nАбдулла Қодирий ва унинг сафдошлари бўлган жадид боболаримизнинг ягона ва муқаддас аъмоли, орзу-маслаги Ватанимизни мустақил давлат, миллатимизни эркин ва озод халқ сифатида кўришдан иборат эди. Улар мана шундай оғир ва машаққатли йўлда мардона курашиб, беқиёс матонат, маънавий жасорат намунасини кўрсатдилар. Ўзларининг онгли умрини, бутун фаолиятини ана шу буюк мақсадга бағишладилар.\nБир умр миллат қайғуси, унинг дарду ташвиши билан нафас олган бу улуғ инсонлар ўз фаолиятларини бошлар эканлар, мудом икки ўт орасида яшадилар. Бир томондан, Чор ҳукумати айғоқчилари – чор охранкаси, иккинчи томондан, маҳаллий мутаассиб кучлар уларга қанчалар зулм ва зўравонлик, тазйиқ ўтказди, азиз бошларига не-не мусибатларни солди.\nЎша мудҳиш даврларда, айниқса, мустабид шўро тузуми йилларида Абдулла Қодирий таъбири билан айтганда: “Жасорат биткан эди, тил кесилган эди… Юраклардаги бир оз умидни истисно қилғанда, бошқа нарсалар юлинуб-юлқинған эди”.\nЎтган асрнинг 17-йилида юз берган ўзгаришлар жадид боболаримиз қалбида бир муддат заиф умид уйғотган бўлса-да, улар ёмғирдан қочиб дўлга тутилганларини тез орада англаб етдилар.\nАбдулла Қодирийнинг: “Дард кўп – давоси йўқ, ҳасрат узоқ – кечалар қисқа, манзил узоқ – роҳила оз, осмон узоқ – ер қаттиқ”, деган фарёд тўла сўзлари айни шу давр ҳақида айтилган эмасми?\nМана шундай ўта хавфли ва қалтис, деярли имконсиз замонларда ҳам улар имкон топишга интилдилар. Китоблар, газета-журналлар нашр этиш, театр ва мактаблар, кутубхоналар очиш, ёшларни, халқни жаҳолат ва ғафлат ботқоғидан қутқариб, илм-маърифат сари бошлаш учун бу инсонларга нақадар буюк куч, сабр-бардош ва матонат зарур бўлганини, очиғи, биз баъзан ҳатто тасаввур ҳам қилолмаймиз.\nЎзингиз ўйланг, қиличнинг дамидек кескир, оғир ва таҳликали шароитда ҳам ижод қилиш, ижод қилганда ҳам буюк мумтоз асарларни яратиш учун адиб қанчалар маънавий юксакликка кўтарилган бўлиши керак.\nАбдулла Қодирий, ёзувчининг кимлигини асарларига қараб билиб олиш мумкин, дея таъкидлаганида минг карра ҳақ эди. Бугун бу табаррук зотнинг ўлмас асарлари орқали тасаввуримизда аввало улуғ мутафаккир, чинакам Шарқ отаси, беқиёс сўз санъаткори, ҳазрати инсон сиймоси жонланади.\nБиз “Ўткан кунлар”, “Меҳробдан чаён” романларини, адибнинг такрорланмас қиссаларини ўқир эканмиз, халқимизнинг минг йиллар давомида шаклланган турмушини, миллий табиатини ҳеч ким Абдулла Қодирий каби теран ва ёрқин очиб бермаганига яна бир бор амин бўламиз.\nXVI асрда назири йўқ аждодимиз Заҳириддин Муҳаммад Бобур “Бобурнома” деган қомусий асарни яратган эди. Орадан тўрт юз йил ўтиб, адабиётимиз, тарихимизда яна шундай буюк бир асар дунёга келди. Бу, ҳеч шубҳасиз, Абдулла Қодирийнинг “Ўткан кунлар” романидир.\n“Ўткан кунлар” – том маънода ўзбек халқи ҳаётининг миллий қомусидир. Агарки, Ўзбекистонга умрида бирон марта ҳам келмаган, бирорта ўзбек билан учрашмаган, гаплашмаган – дунёнинг нариги чеккасида яшайдиган киши ҳам шу асарни ўқиб чиқса, халқимизнинг миллий табиати, урф-одатлари, сурати ва сийрати ҳақида тўла ва яққол, унутилмас ва завқли тасаввурга эга бўлиши муқаррар, десак, ўйлайманки, адашмаган бўламиз.\nБугун улуғ бобомиз хотирасини ёд этар эканмиз, беихтиёр адабий силсила деган тушунча хаёлимизга келади.\nМаълумки, Абдулла Қодирий нафақат ўзбек юрти, балки бугунги Ўрта Осиё ва Қозоғистон давлатларини ўз ичига олган, Туркистон деб аталмиш мана шу бепоён минтақа адабиётида ҳам том маънода реалистик прозанинг тамал тошини қўйган, чексиз ҳаётбахш таъсир кучига эга бўлган ёзувчидир.\nУ ўз вақтида минтақа адибларининг устози, маънавий пири сифатида майдонга чиққан эди. Қўшни ва қардош халқлар адабиётининг кўплаб улуғ намояндалари, хусусан, Мухтор Авезов, Берди Кербобоев, Хидир Деряев, Жалол Икромий сингари ўнлаб адиблар Қодирий мактабидан етишиб чиққан ижодкорлар эди.\nБугун ўша даврлар адабий манзарасини кузата туриб, айтиш мумкинки, агар Абдулла Қодирий бўлмаганида – балки Мухтор Авезов ҳам бўлмас эди. Ўз навбатида, Мухтор Авезов бўлмаганида – туркий дунёнинг фахрига айланган Чингиз Айтматов ҳам, эҳтимол, бўлмас эди.\nАгарки муаллифлари Қодирий даҳосидан баҳра олмаганларида, балки “Кеча ва кундуз”, “Навоий” ва “Сароб”, “Улуғбек хазинаси” ва “Юлдузли тунлар” каби дурдона асарларимиз дунёга келмаган бўларди.\nБу сирли-синоатли адабий силсилани таҳлил қилар эканмиз, беихтиёр унинг бош бўғини, олтин ҳалқаси бўлган, шундай буюк халафларни тарбиялаган Абдулла Қодирий даҳосига қалбимизда яна бир бор ҳайрат ва эҳтиром туйғулари уйғонади.\nФурсатдан фойдаланиб, Қодирий номи қораланган, асарлари тақиқланган ўша мустабид тузум даврида ҳам унинг асарларини йўқотмаган, керак бўлса, яшириб ўқиган маърифатпарвар халқимизга, энг оғир дамларда ҳам падари бузруквори хотирасини юракларининг тўрида авайлаб-асраган фарзандларига, қарийб бир аср мобайнида мана шу табаррук хонадоннинг чироғини ёқиб келган улуғ адибимизнинг авлодларига чуқур ҳурмат ва ташаккуримизни билдирамиз.\nЎз вақтида Абдулла Қодирий номини оқлаш ва асарларини халқимизга қайтаришда бемисл хизматлар қилган атоқли арбобларимиз, олим ва зиёлиларимиз, шоир ва ёзувчиларимизни, театр ва кино арбобларини мана шундай қутлуғ кунларда миннатдорлик билан эслашни барчамиз ҳам қарз, ҳам фарз, деб биламиз.\nЮртимизда Абдулла Қодирий номи тўлиқ оқланиб, унинг асарларини оммалаштириш ва руҳини шод қилиш борасида жуда кўп ишлар амалга оширилаётганидан барчамиз яхши хабардормиз.\nМустақиллигимизнинг илк йилларида улуғ адибимиз Алишер Навоий номидаги Давлат мукофоти, “Мустақиллик” ордени билан мукофотланди.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг ташаббуси билан мамлакатимизда Абдулла Қодирий таваллудининг 125 йиллиги кенг нишонланмоқда.\nАбдулла Қодирий хонадонида, адиб номидаги маданият ва истироҳат боғида катта ҳажмдаги қурилиш ва реставрация ишлари амалга оширилди. Замонавий музейлар, кутубхона, ижод мактаби бунёд этилди. Муаззам ҳайкаллар қад ростлади.\nҚутлуғ сана муносабати билан амалга оширилаётган бундай эзгу ва хайрли ишлар, айниқса, муҳтарам Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг Абдулла Қодирий номидаги маданият ва истироҳат боғига ташрифи жамиятимизда ҳақиқий маънода маънавият байрамига айланиб кетди.\nДавлатимиз раҳбари жамоатчилик билан учрашувларидан бирида жуда муҳим бир фикрни билдириб, жумладан, шундай деган эди: “Агар ҳар бир халқ, ҳар бир давлат мустақил бўлмаса, бошқалар унинг нафақат деҳқонини, нафақат ишчисини, ҳаттоки шоиру олимини ҳам, давлат арбобини ҳам истаганча таҳқирлаши, инсоний шаънини тупроққа қориши мумкин экан. Биз яқин тарихимизда кечган аянчли воқеалар мисолида мустақиллигимизнинг аҳамияти ва моҳиятини, қадр-қимматини янада теран англаб етишимиз, уни ҳар қандай ёвуз кучлардан ҳимоя қилишга доимо тайёр туришимиз шарт”.\nБугун биз қутлуғ таваллуд айёмини нишонлаётган Абдулла Қодирий бобомизнинг бутун ҳаёти, адабий, ижтимоий-сиёсий феноменининг моҳияти, ижодининг туб фалсафаси ҳам бизга худди шу ҳақиқатни уқтиради.\nБизни мозийга қайтиб иш кўришга, тарихдан тўғри хулоса чиқариб, мустақиллигимизни мустаҳкамлаш, уни кўз қорачиғидай асраш ва эъзозлаш, керак бўлса, жонимизни бериб ҳимоя қилишга ўргатади.\nБугунги қутлуғ айём – Абдулла Қодирий бобомизнинг табаррук тўйи барчамизга муборак бўлсин.\nДунёга Абдулла Қодирийдек буюк зотларни берган халқимиз доимо омон бўлсин!\n«Шарқ юлдузи» журналининг 2020 йил 1-сонидан олинди\n«Тарихий савол»га мухтасар жавоблар\nБоғчадан бошлаб коррупцияга йўл қўймаслигимиз керак\nNext story “Ўзбекистон мўъжизаси”\nPrevious story Масс-медиа фондидан журналистиканинг Олтин фондига


Ёлғиз японияликлар турмуш қуриш истагидан воз кечмоқда\nДобавлено: 22.06.2016, 11:42\nЯпонияда оила қуриш истагида бўлган эркак ва аёллар сони камайиб бормоқда, деб хабар берди “Gazeta.ru” нашри.\nТадқиқотлар натижасида япониялик йигирма ёшли бўйдоқлар орасида сўровнома ўтказилганда уларнинг 38,7 % гина уйланиш истаги борлигини билдирган, бундан уч йил илгари бу кўрсаткич 67,1 % ни ташкил этган.\nЙигирма ёшли қизларнинг 59 % и турмушга чиқиш истаги борлигини билдирган (уч йил илгари 82,2 % бўлган) .\nҚизларнинг ярмидан кўпи, турмуш ўртоқлари ўрта ҳисобда йилига 4 миллион япон иенасини (38 минг доллар) пул ишлаб топиши кераклигини билдиришган. Бу миқдордаги пулни япониялик йигитларнинг 15,2 % гина ишлаб топиш имконига эга эканлиги аниқланган. Шу туфайли бўлса керак, япониялик йигит-қизлар оила қуришни кейинга сурмоқдалар.\nМаълумотларга кўра, 2060 йилга бориб, Япония аҳолиси камайиб, 87 миллион кишига тушиш эҳтимоли мавжуд.


Иқбол Мирзо асарлари, китоблари\nИқбол Мирзо *\nМен 1967 йилнинг биринчи майида Фарғонанинг Бағдод туманидаги Қўштегирмон қишлоғида туғилганман. Қишлоғимдан учта ариқ оқиб ўтади. Шу ариқларда чўмилиб, балиқ овлаб улғайганман.\nҲамқишлоқларим деҳқончилик, дурадгорлик, темирчилик ва қисман чорва билан машғул. “Қўштегирмон” номи “Бобурнома”да бир неча жойда учрайди. Шу билан ҳам мақтанишим мумкин.\nЎқитувчилар оиласи бўлганидан, табиий, китобга, адабиётга алоҳида эътибор қаратиларди. Эсимда, бешинчида ўқиётганимда Сергей Есениннинг “Замин дарғаси” (Устоз Эркин Воҳидов таржималарида) китобини ёд олганим учун дадам мукофот тариқасида Қўқон шаҳрига томошага олиб борганди.\nЎша даврдаги ваҳимали ҳикоялар таъсиридами, ҳар қалай, хон Ўрдаси менга жуда совуқ ва омонат туюлган эди. Кейин мавлоно Муқимий уй музейига кириб, тасодифан Чархий домла билан учрашганимиз, у кишининг баъзи сўзлари, жумладан, “шеър нондай табаррук” деганларини аниқ-тиниқ эслайман.\nМен илк бор тирик шоир билан юзма-юз турардим, ҳаяжоним зўрлигидан дудуқланиб, гапиролмай қолганим, дадамнинг хижолат бўлиб кулгани, кейин эркалатиб, сиз ҳаммадан зўр шоир бўласиз, деб пешонамдан ўпгани, кафтининг ҳарорати ҳам ёдимда.\nҲозир ҳам яхши шоирлар олдида ҳаяжоним бор, бунинг сабаби, азбаройи адабиётга ҳурмат-эътиқодимдан. Болалигим пахтанинг қора меҳнатида кечган. Бугун ўйласам, нақадар шафқатсиз, адолатсиз кунлар бўлган экан. Ўша рангсиз кунларда ҳам шеър билан овуниб, китоб билан андармон бўлиб кулфатларни сезмаган эканман… Илк машқларимни 7-8 ёшларда тоғам Ғулом Абдулла таъсирида ёза бошлаганман. Лекин улар шунчаки машқлар эди, холос. Ростакамига, кейинроқ, 20 ёшларимда шеър ёзадиган бўлдим. Бу жисмоний балоғат билан ҳам боғлиқ экан-да…\nМенга муҳаббат қалам тутқазган. Кейинроқ бу туйғу юрт ишқига, ватан севгисига айланди. Бир пайтлар ватан мавзусида ёзсанг, кимдандир нимадир таъма қилаётгандек туюлардинг. У кунлар ҳам ўтди. Тушундимки, шоир миллат тақдири учун энг масъул шахс экан. Шоир ўз халқисиз ҳеч ким эмас, ҳеч нарса эмас. Шоир ўз ихтиёри билан ўзига дард юқтирадиган табибга ўхшайди.\nҲамма яхши шоир-адибларни ва Муҳаммад Юсуфни устоз деб биламан. Унинг самимийлиги, чапанилиги ёқади. Ўзи ҳам шеърларига ўхшарди: бировга ёмонлиги йўқ, содда одам эди. Агар шоир ўз асарларига ўхшамаса, чинакам фожиа, аслида, шу…\nКим нима деса, оғзи ўзида, Муҳаммад акачалик миллатни, шу тупроқни севган одамни кўрмаганман.\nМен шоирлар орасида ёмон одамни учратмадим. Улар ичида кайфият ва муҳит кишилари бор. Лекин яқинроқ бориб, самимийроқ бўлсангиз, шоирнинг гўзал қалбини кўришингиз мумкин.\nОдам улғайгани сари муаммолари, саволлари ҳам улканлашиб бораркан. Шу саволлар курашга, масъулиятга, ижод ва яшашга ундайди.\nМен ҳам шу қоракўз, бағрикенг, оқибатли халқни, яъни Сизни яхши кўраман. Худо умр берса, Сизнинг хизматингиздаман.\nЭҳтиром билан Иқбол Мирзо\nКўнглингда нима бор, билмайман, 2 жилд (2020)\nКўзларингга термулсайдим..., биринчи жилд (2020)\nБону, учинчи жилд (2020)\nСизни куйлайман (2018)\nСени бугун кўрмасам бўлмас (2018)\nАйтгил, дўстим, нима қилдик Ватан учун?! (2017)\nСизни куйлайман (2007)


ИСРОИЛ МАДРИМОВ РОССИЯДАГИ ТУРНИРДА ЭНГ ЯХШИ БОКСЧИ ДЕБ ТОПИЛДИ\nБоксчиларимиз Россиянинг Санкт-Петербург шаҳрида бўлиб ўтган турнирда иштирок этиб, совриндорлар сафидан жой эгаллашди.\nЖумладан, турнирда иштирок этган уч нафар боксчимизнинг барчаси финал жангларини ўтказди. Раҳматжон Рўзиохунов бошчилигидаги уч нафар чарм қўлқоп устамиз —Исроил Мадримов (-75 кг), Санжар Турсунов (-91 кг) ва Шунқор Абдурасулов (-60 кг) ярим финал жангларида рақибларини мағлубиятга учратиб, финалга йўл олишганди.\nҲал қилувчи жангларда Исроил Мадримов ва Шунқор Абдурасулов мезбон рақибларини мағлубиятга учратиб, турнирнинг олтин медалини қўлга киритдилар.\nСанжар Турсунов эса бошқа бир россиялик спортчига имкониятни бой бериб қўйди ва якунда кумуш медаль билан кифояланди. Олтин медални қўлга киритган Исроил Мадримов (-75кг) якунда турнирнинг энг яхши боксчиси, деб топилди.


30 март, 2021, 20:33\nБугун про-лиганинг иккинчи туридан ўрин олган “Шўртан” ҳамда “Бухоро” жамоалари ўртасидаги учрашув бўлиб ўтди ва унда меҳмонлар томонидан киритилган ягона гол ўйин тақдирини ҳал қилди.\nШу тариқа, “Шўртан” кетма-кет иккинчи учрашувда мағлубиятга учради. “Бухоро”га қарши баҳсдан кейин “Шўртан” бош мураббийи Асрор Алиқулов матбуот анжуманида иштирок этди.\n- Биринчи навбатда “Бухоро” жамоасидаги футболчиларнинг савиясини эътироф этишим керак. Улар Суперлига ва про-лигада анча вақтдан бери тўп суриб келишган. Бугун вазиятлар яратдик, афсуски, гол ура олмадик. Бўйдор футболчиларимизни ҳам стандарт вазиятлар учун тайёрлагандик. Барибир стандартдан гол ўтказиб юбордик. Ачинарли гол! Йигитларимизга мувозанат етмаганидан дарвозамиздан тўп олиб чиқдик. Иккинчи тарафдан қараганда, бизнинг захирамизда ўйинни кучайтирадиган футболчилар йўқ. Бор-йўғи 13 та ўйинчимиз бор. Жуда қийин ҳолатдамиз. Ҳужум чизиғимизда тўп сурган йигитлар ҳам 18 ва 19 ёшли футболчилардир. Улардан борини бериб ўйнашларини талаб қиляпмиз. Барибир нотўғри фикрлашлари, оддий вазиятларда тўпни йўқотишлари кўп учради.\nЖамоани шакллантириш жараёнида бизда вариантимиз ҳам йўқ эди. Чунки таъқиқ борлиги учун асосан ёш ўйинчилар – U-18, U-19даги йигитларни жалб қила олдик холос. 9 нафар ўйинчи билан шартномалар тузмоқчи эдик, ўша таъқиқ туфайли бунга эриша олмадик.\nБизда малакали, бутун жамоани бошқара оладиган футболчи йўқ. Ёшларимизнинг ўйин малакалари йўқ. Биринчи турда “Арал” билан учрашувда ҳам ҳимоячиларнинг хатолари кузатилганди, - деди Алиқулов.


Покистон Толибони учувчисиз учоқлар ҳужумларидан зарар кўраётганини тан олди - BBC O'zbek\nПокистон Толибони учувчисиз учоқлар ҳужумларидан зарар кўраётганини тан олди\nПокистондаги Толибон ҳаракати Американинг учувчисиз учоқлари воситасида амалга ошираётган ҳужумларидан зарар кўраётганини эътироф этган.\nБи-би-сининг Урду хизмати томонидан ўтказилган тадқиқотга кўра, бу каби ҳужумлар Барак Обама қудратга келганидан бери уч баробар кўпайган.\nҚўшма Штатлар расмийлари Покистон осмони узра парвоз қиладиган ушбу учувчисиз учоқлар "уруш тарихидаги нишонни энг аниқ оладиган қурол тизими" эканини айтишади.\nУчувчисиз учоқларнинг қанчалар самара бераётгани ҳақида ҳақида турли баҳслар келиб чиққан.\nАммо Толибон Би-би-сига гапираркан, мазкур ҳужумлар уларнинг фаолиятларига таъсир қилганини тан олди.\nБироқ, дейди улар, Толиблар барибир урушда ғалаба қозонади.\nШимолий Вазиристондаги Толибон раҳбарларидан бири Муфти Ҳолид ҳаракат ўз хавфсизлик чораларини кучайтирганини айтади.\n"Биз катта зиён кўраяпмиз, аммо бегуноҳ инсонлар ўлимидан афсусдамиз. Натижада биз ўз хавфсизлигимизни кучайтирдик. Толибон ҳеч кимни кўздан қочиргани йўқ. Ҳаммага - ўз одамларига ҳам ва бошқаларга ҳам ҳушёр турибди. Ҳар бир киши, айниқса, ҳарбий жамлоқлар ва ё ҳукумат идораларига борадиган одамлар кузатилмоқда", дейди Толибон раҳбари.\nШимолий Вазиристондан Пешоварга келган тиббиёт талабаси Саиднинг айтишича, АҚШнинг учувчисиз учоқлари кўпроқ хорижий исёнкорларни нишонга олади.\nБироқ Покистоннинг Афғонистонга чегарадош ҳудудларининг аксари қавмлар назорати остидаги ҳудудлар бўлиб, бу минтақаларга журналистлар бора олмасликлари боис, у ерларда аслида нималар юз бераётганини аниқлаш қийин.\nСўнгги ўрганиш хулосаларига кўра, минтақа аҳолисининг аксари учувчисиз учоқлар отган ракеталарда ҳалок бўлганлар оддий халқ эмас, балки қуролли исёнчилар бўлганига ишонади.\nАммо бу аҳолининг учувчисиз учоқлар ҳужумларини қўллаб-қувватлаишини англатмайди.\nАйрим кузатувчиларга кўра, учувчисиз учоқлар ҳужумлари салбий оқибатларни келтириб чиқарган.\nБи-би-си Урду хизмати тадқиқотларига кўра, учувчисиз учоқлар ҳужумлари ўтган 18 ой асносида мисли кўрилмаган даражада кўпайган ва 700 дан ортиқ инсоннинг умрига зомин бўлган.\nАмерикаликлар 20 нафарга яқин одам оддий фуқаролар бўлганини айтишади.\nАммо маҳаллий одамлар ва инсон ҳуқуқлари гуруҳлари бу рақамлар айтилаётганидан анча баланд эканини айтишади.


16-мактабда IT билимдонлар ўқитилади – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Таълим / 16-мактабда IT билимдонлар ўқитилади\nЯнвар 15, 2021\tТаълим Изоҳ қолдириш 204 Кўрилди\nАхборот технологиялари ривожланиб бораётган айни пайтда ким ҳам фарзандини замонавий билимлар эгаси бўлиб улғайишини хойламайди, дейсиз. Чунки бугун компьютер дастурларини яхши биладиган, билимли мутахассисларга ҳар соҳада эҳтиёж бор.\nЭнг қизиғи, энди Сурхондарёда ҳам умумтаълим мактабларида информатика ва ахборот технологияларини чуқурлаштириб ўтиладиган мактаб очилмоқда.\nБу эса Президентимизнинг “Ахборот технологиялари соҳасида таьлим тизимини янада такомиллаштириш, илмий тадқиқотларни ривожлантириш ва уларни IT-индустрия билан интеграция қилиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 2020 йил 6 октябрдаги ПҚ-4851-сон қарори ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг “Айрим фанлар чуқур ўрганиладиган давлат ихтисослаштирилган умумтаълим муассасалари фаолиятини такомиллаштириш тўғрисида”ги 2008 йил 7 августдаги 173-сон қарори талаблари асосида ташкил этилди.\nҚарорга кўра, информатика ва ахборот технологияларига ихтисослашган мактаб сифатида Термиз шаҳридаги 16-умумтаълим мактаби танлаб олинди. Куни кеча мазкур таълим муассасасида информатика ва ахборот технологияларини чуқурлаштириб ўқитишга ихтисослашган синфга ўқишга қабул қилиш бўйича тест синови ўтказилди. Имтиҳон 5-синфлар учун ТТА Термиз филиали ахборот ресурслар марказининг ўқув залида бўлиб ўтди.\n— 84 нафар ўқувчи ушбу синфда ўқиш истагини билдириб, талабгор бўлди, — дейди Давлат тест маркази вилоят бўлими бошлиғи Ёқубжон Каримов. — Тест синовлари 3 гуруҳда ўтказилди, унда 76 нафар талабгор математика, она тили ва адабиёт фанларидан тест топширди. 8 нафари эса келмади. Синов жараёнларига 2 нафар тиббиёт ходими жалб этилиб, талабгорларнинг тана ҳароратлари ўлчаниб, махсус текширувдан ўтказилди. Антисептик воситалари орқали дезинфекция қилингандан сўнг тест синовлари ўтказиладиган ҳудудга киритилди. Талабгорлар орасидан юқори балл тўплаган 30 нафар ўқувчи танлаб олинади.\n— Энди 5-синфдан бошлаб фақат имтиҳон асосида ўқувчиларни қабул қиламиз, — дейди мактаб директори Анвар Ибрагимов. — Айни кунларда 4 та синфхонамиз тўлиқ қайта таъмирланиб, нано технологиялар асосида жиҳозланмоқда. Яъни, интерактив доскадан тортиб, проектр, замонавий компьютерларгача келтирилади. Бу эса ўтиладиган дарсларнинг сифатли, ҳам қизиқарли бўлишини таъминлайди. Таъмир ишлари 10 кун ичида якунланса, 5-синф ўқувчилари учун дарслар бошланади.\nЯна бир гап, бундай синфлар келгуси ўқув йилидан яна 6 та мактабда очилиши кутилмоқда. Уларнинг айримлари туманларда ҳам бўлади, албатта.\nОлдинги 101 нуроний хонадонида\nКейинги Сариосиёдаги олис тоғли ҳудуд — “Чош”ликлар ҳаётидан ҳикоя


Kutubxona | Парҳез фойда бермайдиган 9 та сабаб...\n“Парҳез тутаётганимга анча-мунча вақт бўлди. Лекин негадир сира натижаси билинмаяпти. Ҳар кунги югуриш, спорт машғулотлари, қатъий ўрнатилган парҳезли ҳаёт… Аммо барчаси бекордек…”\nҲа, сизнинг ҳам ҳаёлингиздан шу каби ўй-фикрлар ўтаётган бўлса ажаб эмас. Ҳўш, озишга қаратилган бу каби қоидаларга тўлиқ амал қилишинигизга қарамасдан нега ҳануз оғирлигинигизда ҳеч қандай ўзгариш сезилмаяпти?\nБунинг сабаби оддий. Қандай дейсизми? Сизга ушбу ҳолатнинг тўққизта сабабини келтириб ўтамиз.\nСиз олдингидан кўпроқ овқат тановул қилаяпсиз.\nҲа, ҳа. Ишонаверинг, ҳайрон ҳам қолманг. Гарчи бу ғалати туюлса-да, парҳезли таомларни истеъмол қилишни бошлаганингиздан бери, сиз кўп овқат тановул қилаяпсиз.\nБиринчидан, гарчи семиртирадиган, кўп ёғли таомлар ва буғдойли маҳсулотлардан воз кечган бўлсангиз-да, сиз парҳезли таомларни керагидан ортиқ истеъмол қиляпсиз. “Нима фарқи бор, ахир бу маҳсулотлар семиртирмайдику”, деган хато фикрни миянгиздан чиқариб ташланг. Унутманг, калорияси кам таом бўлса-да, унинг миқдорига доимо эътиборли бўлинг.\nИккинчидан, спорт билан шуғулланиш киши иштаҳасини очади, ўз-ўзидан қарабсизки, бу керагидан ортиқ таом истеъмол қилишга олиб келади.\nСизнинг руҳий ҳолатингизда камчиликлар бор\nБалки бу гап сизга ғалати эшитилиши мумкин, аммо аслида шундай. Ўзингиз учун севимли таомлардан воз кечганингиздан сўнг, ошқозон доимо сиздан ушбу маҳсулотларни ейишингизни кутади. Қарабсизки, бу мияга тўғридан-тўғри тўлқинларни узатади. Бундан ташқари озиш учун тинмай машғулотларда қатнашиб, нафақат жисмоний балки, руҳий жиҳатдан ҳам толиқасиз. Ўз-ўзидан сизда стресс ҳолати пайдо бўлади.\nБу тавсия балки хатодир, аммо бир кун, минг кун эмас. Бундан ташқари йога ва иссиқ ванна қилиш ҳам тушкунликни енгади. Аммо тушкунлик кайфиятингизга ишдаги муаммолар, оилавий келишмовчиликлар, иқтисодий беқарорликлар сабаб бўлса, унда бу муаммоларга ечим топилмагунча, стресс ҳолатидан чиқиб кетолмайсиз.\nОзишни ҳаддан ортиқ истайсиз\nГапларим балки яна ғалати туйилиши мумкин. Тан оламан, аммо жуда кучли истак ҳам, орзуни амалга ошишига баъзан ҳалақит беради…\nЖуда кам ухлайсиз\nҲар қандай машғулот, ҳар қандай овқатланиш тартибида ҳам инсон организми ўртача уйқуни олиши кераклиги белгиланган. Агар кам ухласангиз, бу яна сиздаги стресс ҳолатига сабаб бўлади, бундан ташқари кам уйқу иштаҳани очади ва сизда жуда ёғли ёки жуда ширин нарсаларни еб қўйиш истаги пайдо бўлади.\nУчинчидан, парҳезни вақтида амалга ошириш ва машғулотларни ўтказиб юбормаслик учун ўзингиздаги кучни айнан тўйинган уйқудан оласиз, буни унутманг.\nОрганизмда ортиқча нарсалар йиғилган\nБуни ҳеч ҳайратланарли жойи йўқ. Тўғрида, замон билан ҳамнафаслик, дейилади бу. Аммо бу сиз учун жуда зарар эканлигини биласизми? Кунлик косметика воситалари, газли ва турли бўёқдор ичимликлар, тамаки воситалари, спиртли ичимликлар, турли кимёвий моддалари бор маҳсулотлар тановул қиласиз, шуларнинг барчаси инсон организми учун зарар. Энди, тасаввур қилинг, танангиз шунча оғир юкни кўтариши керак.\nТоза ичимлик сувини кам миқдорда ичасиз\nОрганизмингизни доимо тоза сув билан таъминланг. Сувсизланган организмда модда алмашинуви қийин кечади. Бунинг устига организмдаги ортиқча ёғ ва кераксиз моддалар айнан сув орқали чиқиб кетиши барчага маълум.\nСиз жуда тез овқат ейсиз\nСизга шундай савол, “Бир кунда неча маҳал овқатланасиз?” Ҳа, албатта, доимий жавоб битта: кунига 5-6 марта овқатланиш керак. Тўғри аммо сиз мана шу 5-6 маҳалда жуда кўп овқат ейсиз. Биласизки, таомга қўл урганда иштаҳа янада очилади, демак сиз тушликда ҳам яхши овқатланасиз, куннинг иккинчи ярмида ҳам ошқозонингизни хафа қилиб қўймайсиз.\nСизда озиш учун арзирли сабаб йўқ\n“Чиройли кўйлак сиғиши учун” ёки кимгадир ўхшаш учун озишга ҳаракат қилиш сизга тўғри келмайди. Сиз учун энг яқин дўстингиз мазали ширинлик таклиф этса, қай бирини танлаган бўлардингиз? Дўстингизни меҳмондўстлиги ёки чиройли кўйлак? Албатта, бу вазиятда дўстингизни сахийлигини қабул қилинг. Ўша чиройли кўйлакка сиғмасангиз, сиғмабсиз.\nАммо арзигули сабаб бўлса, бу йўлда чин кўнгилдан ҳаракат қилинг. Аммо шунча килограммга озишим керак, деган фикрни ҳаёлингиздан ўчириб ташланг. Агар сизга озиш эмас, озиш йўлидаги ҳаракатлар ёқса ва бу жараёндан завқ олсангиз, ишонинг, қандай қилиб ортиқча вазндан халос бўлганингизни сезмай қоласиз.\n“Энди озишдан бошқа иложим йўқ!”, деган хато фикр борлиги!\nҲа, ҳа! Ҳамма нарсанинг ҳам чегараси бор. Агар сизнинг дугонангиз 180 см. бўй узунлиги билан 50 килограмм оғирликка эга экан, бу сиз ҳам айнан мана шунча оғирликка эга бўлишингиз керак дегани эмас. Чунки айрим кўриниши яхши инсонлар ҳам озишга ҳаракат қилишидан одамнинг кулгиси қистайди. Аксинча, улар орасида семириши керак бўлганлари ҳам бор.\nJon Rokfeller hozirgi eng boy odamdan 4-5 marta badavlatroq bo‘lgan.\nTezlik: 0.065 sekund


Тошкентда Чингиз Айтматов кўчаси ва ҳайкали...\n12.12.2018 12:44 0 693\nБугун 12 декабрь куни Тошкент шаҳри Юнусобод туманида атоқли қирғиз адиби Чингиз Айтматовнинг 90 йиллик юбилейи муносабати билан ижодкор ҳайкали очилиши бўлиб ўтди. Шунингдек, шаҳарда ёзувчи номида кўча ҳам очилди. Мазкур тадбирда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, Республика Хотин-қизлар қўмитаси, Ёзувчилар уюшмаси, Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги ва бошқа ташкилотлар вакиллари иштирок этишди.\nЭслатиб ўтамиз, Чингиз Айтматов кўчаси аввал Бодомзор йўли кўчаси деб аталган. «Xabar.uz» ахборот-таҳлилий портали ушбу тадбирдан фотолавҳалар тайёрлади.\nТошкент Чингиз Айтматов ҳайкал кўча


60 ёшингиз муборак! Устоз\n2018 12 24 736 Адвокатлар ижодидан\nХалқимизда «Устоз – отангдай улуғ», «Устоз кўрмаган шогирд ҳар мақомга йўрғалар», деган мақол ва нақллар бор. Чиндан ҳам инсон қандай касбнинг бошини тутмасин, аввало устоз кўмагига муҳтожлик сезади, ундан билмаганини сўрашдан ийманмайди, ўгитларига қулоқ...\nОқлов ҳукми - Адолат кўзгуси\n2018 12 24 854 Адвокат амалиёти\nМамлакатимизда суд-ҳуқуқ тизимини янада ислоҳ қилишнинг устувор йўналишлари борасида, халқимиз ҳамма нарсадан устун қўядиган адолатни ҳаётимизда том маънода қарор топтириш энг асосий вазифага айланиши шартлиги ва бу борада суд ҳокимияти соҳасида ҳам ўзига...\nЖамиятда ҳуқуқий маданият ва ҳуқуқий онгнинг ривожланишида нодавлат нотижорат ташкилотларнинг ўрни\n2018 12 10 900 Юридик мақолалар\nУшбу мақоламизда мамлакатимизда ижтимоий ҳуқуқий онгни орттиришда ўрни беқиёс бўлган нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳисобланган адвокатура ва бошқа тузилмалар аҳамияти ҳақида сўз юритилади.\nПенсияга чиқиш мумкинми?\n2018 12 10 790 Адвокат тавсияси\nУмрим давомида ҳеч қаерда ишламаганман, уй бекаси бўлганман. Яқинда пенсия ёшига етаман. Айтингчи, мен ҳам пенсияга чиқишим мумкинми? “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига кўра, иш стажига эга бўлмаган фуқ...\nЎқитувчига имтиёз борми?\n2018 12 7 844 Адвокат тавсияси\n25 йиллик иш стажига эга педагоман. Ҳозир ҳам мактабда рус тилидан дарс бераман. Айтингчи, биз каби ўқитувчиларга коммунал тўловлар бўйича қонуний имтиёзлар мавжудми?\nИшончли юридик ёрдам фуқарога ёрдам берди\n2018 10 25 848 Юридик мақолалар\nДастлабки тергов органи томонидан Л.М. Ўзбекистон Республикасининг Жиноят Кодекси 127-моддасининг 3-қисми, 169-моддаси 3-қисми “а” банди, 166-моддаси 3-қисми “а” банди, 165-моддаси 1-қисми, 171-моддаси 1-қисми ва 241-моддаси 2-қисми билан айбланган.


"Челси" вингери "Ювентус"га эмас "Бавария"га ўтмоқчи\n8 январь, 2019, 14:34\nТеглар:Челси | Ювентус | Бавария\nТуринликлар унинг агенти билан боғланишди.\nТуриннинг "Ювентус" клуби ҳам "Челси" вингери Каллум Хадсон-Одои учун курашга қўшилди. Бу ҳақда Tribalfootball хабар бермоқда.\nЮқоридаги манбаага кўра “кекса синьора” вакиллари 18 ёшли англиялик футболчининг "Альянц Стадиум"га кўчиб ўтиши борасида унинг агенти билан гаплашишган. Бироқ, суҳбат давомида Хадсон-Одои ўзининг келажаги борасида бир қарорга келгани ва ёзда “Бавария”га ўтиши ҳақида айтилган. Қайд этиш лозимки, “Юве”дан аввал унга айнан мюнхенликлар таклиф билан чиқишган эди.\nМаълумот учун, Хадсон-Одои “Челси” тарбияланувчиси ҳисобланади. У жорий мавсум асосий жамоада 7та ўйинда иштирок этди ва ўз ҳисобига 1та гол ҳамда 3та голли узатма ёздириб қўйишга эришган. Лондонликлар уни 40 млн евродан камига қўйиб юборишмоқчи эмас.\nРоналду бу борада Мессидан анча кучлироқ! Грандларнинг ЕЧЛдаги энг омадсиз ўйинларини ёдга оламиз!\n“Бавария” Тухелнинг шогирдини кутяпти\n"Милан" ва "Ювентус" Ҳаким Зиеш учун кураш олиб боради


Россия ва Қирғизистон ГЭСлар қурилишини ёпиқ эшиклар ортида муҳокама қилмоқда\n28 июн 2022, Тошкент вақти: 04:31\nЮқори Норин ГЭСи барпо этилиши режалаштирилган ҳудуд.\nҚирғизистон-Россия ҳукуматлараро комиссияси Бишкекда Қамбарота-1 ва Юқори Норин ГЭС каскадларини барпо этиш масаласини ёпиқ эшиклар ортида муҳокама қилмоқда.Кеча бошланган сўзлашувга журналистлар киритилмаяпти.\nХабарларга қараганда, учрашувда ГЭСлардан ташқари иқтисодий алоқаларга боғлиқ 18 масала кўриб чиқилади.\nБундан аввалроқ “РусГидро” ширкати Юқори Норин ГЭС каскадларини қуриш юзасидан ўз мажбуриятларини бажармаётгани расман маълум қилинган эди.\nРоссия ҳамкорлигида барпо этилиши режалаштирилган Юқори Норин ГЭСини қуриш ҳақидаги шартнома Москва билан 2012 йилда имзоланган. ГЭСнинг биринчи гидроагрегати 2016 йилда ишга туширилиши режалаштирилган эди.\nРоссия Қамбарота -1 ГЭСи қурилишига ҳам 2 миллиард доллардан ортиқроқ маблағ ажратишини билдирган, бироқ ҳозиргача бу маблағ берилмаган.\nЎзбекистон Қирғизистонда янги гидроиншоотлар қурилишига қаршилик қилиб келмоқда.


21. Қўшимча маълумотлар\nСовет давлатининг ёмон томонлари кўп бўлган. Миллий республикаларни бўғиб олган эди, уларга асло эрк бермасди.\nМарказқўмнинг биринчи котиблари Кремлда обдон чиғириқдан ўтсагина лавозимга тайинланарди. Кремл хоҳлаган пайтида маҳаллий республиканинг қўғирчоқ раҳбарини бир пуфлаб учириб юборарди. Учиб кетишдан қўрққан раҳбар ҳаддидан ошмасди, ўзбошимчалик қилмасди, ўйлаб қадам ташларди.\nБир ёмоннинг бир яхшиси бўлади дегандек, баъзи бир ижобий томонлари ҳам аҳён-аҳён кўзга ташланиб қоларди. Ўзаро адабий алоқалар шулар жумласидан. Тошкентда вақти-вақти билан «Осиё, Африка ва Лотин Америкаси прогрессив адабиёт намояндалари анжумани» ташкил этиларди. Адабиёт компартиянинг дастёри бўлса-да, у пропаганда ва агитация воситаси ҳисобланса-да, лекин гуманизм ғояларидан батамом юз ўгирилмасди.\nПароканд қисман ҳақ экан: Қаламкаш ижодининг моҳият-негизи гуманизмдан иборат бўлиб, таъсирчан бадиий воситалардан талантли фойдаланган. Аммо ҳар тўкисда бир қусур бўлмаслиги мумкин эмас. Ўша қусурни малакали адабиётшунослар топиб, пашшадан фил ясаши лозим. Қаламкаш арман адиби Грант Матевосян асарларини ўзбекчага ўгирган; ўз-ўзидан равшанки, таржима жараёнида аслиятдан чекинган ўринлар бирталай топилади, сўнгра ўзининг оригинал ижодида Г.М. қўллаган приёмларни усталик билан ишлатади. Қаламкашнинг усталиги шундан иборатки, у ҳар қандай приёмни умумий концепцияга бўйсундириб ишлата олади, ишлатади. Бирорта приём ишсиз қолмайди, ҳаммасига ўзига яраша иш топиб беради. Гуржи ёзувчиси Нодар Думбадзе, классик ёзувчи Николай Гогол ижоди ҳам Қаламкашни илҳомлантиради. Ўзимиздан Неъмат Аминов асарларини Қаламкаш заррабин остига қўйиб қунт билан ўрганган кўринади.\nҚаламкашни тўғридан-тўғри уриб бўлмайди, уни айлантириб уриш керак. Ўзи ҳам айлантириб уриш приёмини мукаммал эгаллаган. Демак, уни ўз майдонида мағлубиятга учратмоқ даркор. Бемалол тақлидчи ёки кўчирмачи деб айблаш мумкин. Шу пайтгача ўарб адабиётшунослари Алишер Навоийни форс адабиётининг «яхши таржимони» деб таърифлайди. Низомий, Деҳлавий яратган «Хамса»лар гўё Навоий томонидан турк тилига эркин таржима қилинган эмиш. Ҳазрат Навоийни ҳам тақлидчи сифатида айблаш мумкин бўлган бир замонда нима учун Қаламкашнинг курагини ерга теккизиб бўлмас экан?!\nАксарият тарихий асарларда темурийлар «ўзбаклар»нинг додини бергани қайд этилади. «Бобурнома»да ҳам Шайбоқхон «ўзбак» деб камситилади. Дашти Қипчоқ чўлларидан Туркистонга чигирткадек ёпирилиб келган кўчманчи қабила вакиллари «ўзбак» ҳисобланган. XIX аср ўрталарида Туркистон ўлкаси Русия томонидан забт этилгач, чамамда, ўзбаклар ҳам сартларга қўшилиб кетади. Умуман, сартлар билан ўзбаклар ўртасида қандай фарқ бор? Шу масалага ойдинлик киритиб, ўзбакларнинг сартларга ҳам, қадимий туркларга ҳам ҳеч қандай алоқаси йўқлиги илмий асосда исботлаб берилиши лозим. Академик рутбаси билан сарафроз этиласиз дейилса, бу ишга А.А. ва Б.А. каби ўйинқароқ тарихчи олимлар жон-жон деб рози бўлади. Ёшлардан Қаҳ. Р. сингари ўзига бино қўйган чаламуллалар ҳам маъракадан четда қолмаслиги керак.\nҲамма нарсанинг сопини ўзидан чиқариш лозим.\nЖазони, қамоқхоналарни либераллаштириш мумкин. Аммо матбуотни либераллаштириб бўлмайди. Занжиридан бўшатиб юборилган қопағон ит биринчи бўлиб эгасига ташланиб қолса, ҳеч ким ажабланмайди. Аксинча, ўша ит кучуклик чоғидан бошлаб — 20 йилдан буён боғловда сақланаётган бўлса, қаҳр-ғазаби ичига тўпланиб қолади. Аввало, бировнинг итидан эмас, ўз итингдан эҳтиёт бўлишинг керак. Бировнинг итига кесак ёки тош отсанг нари кетади, ўз итинг эса калтак еган заҳоти уйингни ағдар-тўнтар этиб юборади.\nТелерадио ходимлари ёлғон гапиришга батамом кўникма ҳосил қилди. Тингловчиларда ҳам ёлғон гапларни эшитишга кўникма ҳосил бўлди. Йиллар давомида ижтимоий онгда мувозанат — конценсус барпо этилди. Онгдаги конценсус ижтимоий барқарорлик гаровидир. Айрим ғаламис кимсалар бизнинг ютуқларимизга ғайирлик кўзи билан қараяпти. Улар барқарорликни издан чиқариб, имкон топган пайтда ижтимоий онг «концентрацион лагерда сақланяпти» деб жар соляпти. Хорижда бақир-чақир тобора авжга чиқяпти. Интернет сайтларида ҳам тинимсиз бўҳтон тарқатиляпти. Халқимизнинг «онгли» қатламини икки дунёда ҳам ўша бўҳтонларга ишонтириб бўлмайди. Уларда аллақачон иммунитет ҳосил бўлган. Зеро, онгни ўзгартириш бағоят мушкул. Исо алайҳиссалом бекорга ўз қавмини қирқ йил орқасидан эргаштириб юрмаган: қирқ йил давомида эски онг вакиллари ўз ажали билан вафот этиб, янги авлод дунёга келганидан кейингина илоҳий ғоялар ёшлар онгига сингдирилади.\nҚирқ йилгача ё Раззоқ! Унгача ё подшо ўлади, ё эшак...


Ердан Фойдаланиш ҳақида — У ким, бу нима — QOMUS.INFO\nQOMUS.INFO > Е ҳарфи > ЕРДАН ФОЙДАЛАНИШ\nЕРДАН ФОЙДАЛАНИШ — ердан фойдаланиш тартиби, шартлари ва шакллари. Турли мамлакатларда турлича бўлиши мумкин. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида яшайдиган халқларнинг ерга мулкчилик ҳуқуқи давлат томонидан амалга оширилади. Ер қ. х. ва ўрмон хўжалигини юритиш учун ширкат (жамоа) хўжаликларига, давлат, кооператив, жамоат корхоналарига, муассасалар ва ташкилотларга, диний ташкилотларга, Ўзбекистон Республикаси фуқароларига, қўшма корхоналарга, халқаро бирлашмалар ва б. га доимий ёки вақтинча фойдаланиш учун берилади. Ердан фойдаланиш тартиб ва шартлари Ер кодекси билан белгиланади. Ерни фойдаланишга бериш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Мақкамаси, вилоят ва туман (шаҳар) ҳокимликлари қарорлари асосида амалга оширилади. Одатда, ерга эгалик қилиш ва ердан фойдаланиш ҳуқуқига эга бўлган корхона, муассаса, ташкилот ва фуқаролар ердан доимий фойдаланувчилар деб ҳисобланади.\nЕрдан вақтинча фойдаланиш қисқа (3 й. гача) ва узок. (3 й. дан 10 й. гача) бўлиши мумкин. Фермер хўжаликлари учун 50 й. гача, яйлов чорвачилиги учун ер майдонлари 25 й. гача муддатга берилиши мумкин. Қишлоқ ва ўрмон хўжалиги корхона, ташкилот ва муассасаларига, деҳқон ва фермер хўжаликларига ердан доимий фойдаланиш ҳуқуқи давлат далолатномаси билан гувоҳланади ҳамда ерга эгалик қилиш ҳуқуқининг ҳимоя қилиниши давлат томонидан таъминланади. Ер эгаликларига қарашли ерларни вақтинча фойдаланишга берилганда белгиланган муддатдан сўнг тупроқнинг унумдорлигини дастлабки ҳолатига келтириб қўйилиши шарт (қ. Ер рекультивацияси).\nҚ. х. да ердан оқилона фойдаланиш мақсадида бошқа ёрдамчи тармоқларни ҳам мутаносиб ривожлантириш учун экинзор ерлар ажратилади. Бунда алмашлаб экишни жорий этиш чорвачилик, сабзавотчилик, пиллачилик, боғдорчилик каби қўшимча тармоқлар талаби ҳам ҳисобга олинади.


Қўшма Штатлар Тожикистонга 115 минг доза Pfizer вакцинасини совға қилди\nҚўшма Штатлар COVID-19 билан курашиш учун Тожикистонга 115 минг дозага яқин Pfizer вакцинасини юборди. Вакциналар жўнатилиши 20 сентябрь куни Душанбеда АҚШнинг Халқаро тараққиёт агентлиги (USAID) орқали етказиб берилди, дея хабар беради АҚШнинг Тожикистондаги элчихонаси.\n«Тожикистонга Pfizer вакцинасини етказиб бериш АҚШ ҳукумати томонидан бутун дунё бўйлаб фойдаланиш учун COVID-19 вакциналарига глобал кириш марказига (VOVAX) берилган 500 миллион дозали хавфсиз ва самарали COVID-19 вакцинасининг бир қисмидир», дейилади АҚШ элчихонаси хабарида.\nДипломатик ваколатхонанинг хабар беришича, қолган дозалар шу ҳафта охирида келади ва дозаларнинг умумий сони 325,260 ни ташкил қилади.\nАҚШнинг Тожикистондаги элчиси Жон Марк Поммерсхаймнинг таъкидлашича, Америка Қўшма Штатлари Тожикистонга 2 миллион 100 минг дозадаги коронавирусга қарши вакцина етказиб берган. 26 июль куни АҚШ ҳукумати COVAX дастури бўйича Тожикистон Соғлиқни сақлаш ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлигига 1,5 миллион дозалик Модерна вакцинасини ўтказди, бу 750 минг кишини ёки Тожикистон фуқароларининг тахминан 13 фоизини тўлиқ эмлаш учун етарли.\nБундан ташқари, Тожикистон Миллий Эмлаш Марказига ҳар бири 258 литр ҳажмли саккизта ультра-музлатгич етказиб берилди ва уларнинг бештаси UNICEFнинг саъй-ҳаракатлари билан уланган.\nТожикистон аллақачон Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг COVAX дастури доирасида Ҳиндистондан 192 минг доз AstraZeneca вакцинасини олган. Озарбайжон ҳукумати Тожикистонга бу вакцинанинг 40 минг дозасини топширди. Июнь охирида Хитойдан CоронаВаc вакцинасининг 300 минг дозаси Хитойдан Душанбеда етказиб берилди. Август ойида Россия Тожикистонга гуманитар ёрдам сифатида Спутник В коронавирусига қарши 50 минг дозалик маҳаллий вакцинани юборди. Бугунги кунга келиб, COVAX дастури бўйича Тожикистонга 4,8 миллиондан ортиқ дозада вакцина юборилган.\nЭслатиб ўтамиз, Тожикистон ўтган ой 18 ёшдан ошган фуқаролар учун мажбурий коронавирус эмлашини эълон қилди. Тожикистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги маълумотларига кўра, мамлакатда COVID-19 га қарши эмланганлар сони 2 миллиондан ошган.\nСоғлиқни сақлаш вазирлигининг маълумотларига кўра, эпидемия бошланганидан буён мамлакатда 17 мингдан ортиқ COVID-19 ҳолатлари қайд этилган, 124 киши ушбу касалликдан вафот этган. Статистик маълумотларга кўра, ҳамма ҳам ишонмайди, чунки коронавирусдан касалланганлар ва ўлганлар сони бир неча баравар кўп.


30.03.20 10:41\tmsk\nЎзбекистон Қурилиш вазирлиги фотосурати\nТошкент вилоятининг Юқори Чирчиқ туманида коронавирусга қарши кураш олиб бориш учун қурилган янги карантин зонасига 650 киши жойлаштирилди. Бу ҳақда “Газета.uz” нашри Ўзбекистон Қурилиши вазирлигининг матбуот хизматига таянган ҳолда хабар беради.\nГап чартер рейслари билан хорижий мамлакатлардан келган Ўзбекистон фуқаролари ҳақида кетмоқда (аниқлик киритилишича, бу рейслар Москва ва Дубайдан келган).\nКарантин зонасида бир неча кишига мўлжалланган унчалик катта бўлмаган контейнер уйлар монтаж қилинмоқда. Улар конденционер, санузел ва телевизорлар билан жиҳозланиши кўзда тутилган.\n55 гектар майдонга карантин зонаси қурилишида 110 нафар қурувчи жалб қилинган ҳамда 100 дан ортиқ оғир техника воситалари қўлланмоқда, дея хабар беради Kun.uz.\nКейинроқ бу ерда 21 минг киши жойлаштирилиши мумкин бўлади.\nЎзбекистонда 144 та коронавирусга чалиниш ҳолати қайд этилган. Инфекция юқтириб олган беморларнинг иккитаси вафот этган. Биринчи бемор сурункали касаллиги бор эди, у инфарктдан вафот этди. Вафот этган иккинчи бемор 39 ёшли эркак шифокор бўлиб, у Франциядан қайтган биринчи бемор билан мулоқотда бўлган. У ўз касаллигини дастлаб билган бўлса-да, уйида яширинча даволанишга уринган. Касалликнинг оғир даври бошлангандан сўнг 26 март куни Тошкент шаҳридаги Эпидемиология, микробиология ва юқумли касалликлар илмий текшириш институти клиникасига тез ёрдам хизмати орқали ётқизилган. 27 март куни эса Вирусология илмий текшириш институтига ўтказилган.\nЎзбекистонда коронавирус инфекциясига чалинишнинг биринчи ҳолати 15 март куни қайд этилган. Мамлакатда карантин эълон қилинган. Барча таълим муассасалари, кинотеатрлар, болалар ўйнайдиган хоналар, буюм бозорлари ёпиб қўйилди, масжидларда жамоат намозларини ўқиш тўхтатиб қўйилди. 27 мартдан бошлаб юк ташувчи машиналардан ташқари барча турдаги транспортларнинг қатнови тўхтатиб қўйилди. 30 мартдан бошлаб 20 апрелга қадар Ўзбекистон бўйича барча автомобиль транспортларнинг махсус рухсатномасиз ҳаракатланиши тўхтатиб қўйилди.\nБундан ташқари, бошқа чекловлар ҳам киритилди.\nАҳолига фақат ўта зарур ҳолатлардагина уйдан кўчага чиқиш тавсия қилиниб, жамоат жойларида учтадан ортиқ одамнинг тўпланиб туриши тақиқланди. Кўчада медицина ниқобларини тақиш мажбурий қилиб қўйилди, қоидани бузганлар жаримага тортила бошланди.