Бундай рольдан воз кечаман! » MUZAFFAR.UZ\nБугунги суҳбатдошимиз, кўпгина фильм ва телесериллардаги ўзига хос роллари телетомошабинлар қалбидан ўрин олаётган ёш актрисалардан бири, “Ўзбекистон давлат ёш томошабинлар театри” актирисаси Умида Норбоева билан бўлди. Биз у билан ижод, ҳаёт, театр, кино ва бугунги телесериаллар ҳақида суҳбатлашдик.\n- Умида, янги йил байрамидаги Қорқиз образингиз ўзгача бўлди... Болажонларга ҳам маъқул келдими?\n- Албатта, қорқизни яхши кўрмайдиган бола борми. Сир эмаски, болалар янги йил арафасида қорқиз ва қорбобони жуда интизорлик билан кутишади, мўъжизаларга ишонишади. Улар учун ҳаммаси ҳақиқий. Шунинг учун саҳнага қандай образда чиқманг болажонлар ўзгача завқ-шавқ билан кутиб олишади эртак қаҳрамонларини. Мен ҳам болалигимда янги йил эртакларига жуда ишонардим. Янги йил арафасида қорқиз ва қорбобони интизорлик билан кутардим. Менга айниқса, қорқиз жуда ёқарди. Унинг ўрнида бўлиб қолишни жуда-жуда истаганман. Ўзимни қорқиз ўрнида тасаввур қилганимда бахтдан бошим айланиб кетарди. Катта бўлгач буларнинг бари эртак эканлигини билганман ва қорқиз ва қорбобо ҳақидаги тасаввурлар болалигимнинг энг гўзал дамлари бўлиб қолган. Байрамда қорқиз қиёфасида саҳнага чиққанимда ана шу беғубор болалигим ёдимга тушди ва болаларга қўшилиб ўзим ҳам боладек қувнадим.\n- Янги йилда ижод борасида қандай режалар туздингиз?\n- Жудаям кўп. Янги йилда режалар тузмайдиган инсон бўлмаса керак. Асосий режам театр, кино ва дубляж борасида бўлди. Худо хоҳласа, бу йил янги сериалларда рол ижро этишни мақсад қилганман. Кейин дубляж соҳасини мукаммал ўрганиш режам бор.\n- Сериалларга овоз бераяпсиз шекилли?\n- Ҳа, фақат ўзим ўйнаган образларга ва кичик эпизод ролларга овоз беряпман.\n- Нега дубляжда доимий ишритрок этмаяпсиз? Адабий тилда яхши гапирасиз ва овозингиз ҳам чиройли.\n- Тўғри, овозим чиройли бўлиши мумкин. Лекин энди дубляжга кириб келаётган актёр билан профессионал актёрларнинг фарқи катта. Мен каби энди бошлаётганлар билан режиссёр ишлаши, ўргатиши, овозини сайқаллашда ёрдам бериши керак. Лекин минг афсуски, кўпчилик режиссёрлар энди дубляжга кириб келаётган актёрлар билан ишлашни хоҳлашмайди.\n- Нега? Дубляжда янги овозларни ҳам кашф қилиш керак-ку!\n- Тўғри, аммо режиссёрлар вақтларини қизғанишади. Чунки “янгилар”билан ишлагандан кўра дубляжда тажрибаси бор “тайёрларни” таклиф қилиш осонроқ улар учун. Иш тез битади. Албатта, ҳаммамизда ҳам вақт масаласи қийин. Бир эмас, бир нечта жойда ишлаймиз. Уй-рўзғор ташвишлари, дегандек... Айниқса, режиссёрларнинг кўпчилиги ҳам кино ҳам телевидениеда фаолият юритишади. Шундай бўлгач, ҳамма ишга улгуришга ҳаракат қилишади.\n- Шунинг учун ҳам бугун ҳамма фильмларимиз бир хил бўлиб қолаётгандек. Баъзан телевидениеда намойиш этилаётган сериалларни кўрганимизда дастлаб қайси сериал эканлигини англолмай қоламиз гоҳида. Овоз бир хил, қиёфа бир хил. Сизнингча, бу томошабиннинг меъдасига тегмайдими?\n-Албатта, дубляжда бир хил овоздан томошабин зерикади . Айниқса, қиёфалар ҳам такрор бўлса. Баъзи актрисаларнинг овозини жуда кўп фильмларда учратамиз. Ҳатто битта актёрнинг бир фильмда ўнтагача қаҳрамонга овоз бериш ҳолатлари ҳам бўлади. Томошабин битта сериалдаги баъзи овозларга ўрганиб қолади. Худди шу овозни бошқа бир фильмда эшитса ҳазм қилолмайди. Қабул қилиши қийин кечади. Чунки айнан шу ролни шу қиёфани бошқа бир фильмда ҳам кўргандек бўласиз. Ўша руҳият сезилиб туради барибир. Шунинг учун мен овоз режиссёрларидан илтимос қилган бўлардим. Агар дубляжга қизиқадиган ва овози тўғри келадиган актёр ва актрисаларга озгинагина вақт ажратиб, йўл-йўриқ кўрсатишса бу томошабин учун ҳам актёрлар учун ҳам яхши бўларди. Мен ҳам дубляжда ўз ўрнимга эга бўлишни жуда хоҳлардим, албатта.\n- Бугунги кунда қайси телесериалларда суратга тушяпсиз, спектаклларда қандай ролларни ижро этяпсиз?\n- Бугунги кунда ижод билан бандмиз. Театр саҳнасида ҳам, телевидениеда ҳам ижодга шўнғиган пайтимиз ҳозир. Жумладан, “Оталар сўзи - ақлнинг кўзи”, “Ҳикматли дунё”, “Буни ҳаёт дейдилар” каби теленовеллаларда турли ролларни ижро этяпман. Янги йил арафасида театр саҳнасида “Золушка” номли спектаклни саҳналаштирдик. Томошабинлар жуда яхши қабул қилишди. Бунда мен Золушканинг ўгай опаси Анна ролини ижро этдим. Бундан ташқари, театримизда Чингиз Айтматовнинг “Биринчи муаллим” асари асосида саҳналаштирилган спектаклда ҳам рол ижро этдим. Театримиз режиссёри Зафар Асқаров томонидан катталар учун саҳналаштирилган “Орзулар қаноти” номли спектакльда ҳам рол ижро этдим.\n- “Биринчи муаллим”ни болажонлар қандай қабул қилишди?\n- Жудаям яхши қабул қилишди. Мириқиб томоша қилишди. Баъзан спектаклларда болажонларнинг зерикиб қолиш ҳолатлари бўларди. Аммо “Биринчи муаллим”да бу сезилмади. Баъзи спектакллар учун бир нафасда кўрилди, деган ибора ишлатилади. “Биринчи муаллим” худди шундай – болажонлар томонидан бир нафасда кўрилди, десам хато бўлмайди.\n- Байрам куни телеэкранларда намойиш этилган “Ёш оила” ва “Бобомни уйлантирамиз” номли комедияларда ҳам бош ролларни ижро этдингиз? Комедияда роль ижро этиш қийин кечмадими?\n- Асло. Чунки ўзим комик фильмларни севиб томоша қиламан ва табиатимда ҳам қувноқлик бор. Айниқса, “Севимли” телеканалида намойиш этилган “Бобомни уйлантирамиз” фильмидаги Моҳида образи менга жуда маъқул келди. Мазза қилиб ўйнадим, десам бўлади.\n- Сизни жуда кўп сериалларга таклиф этишаётган экан. Сценарийларни саралаб қабул қиляпсизми ёки...\n- Албатта, саралаб. Чунки баъзи сценарийлар жуда саёз ва ғояси мавҳум. Шунинг учун танлашга мажбурман. Баъзилар буни кибр, дейиши мумкин. Лекин актриса дуч келган фильмларда суратга тушаверса унинг томошабин олдида ҳурмати қолмайди. Актриса ўзининг барча қирраларини намойиш этиши учун аввало яхши сценарий бўлиши керак. Шундагина унинг маҳорати намоён бўлади. Актрисани актриса сифатида кашф қилмайдиган фильмларда яхшиси рол ижро этмаган маъқул. Шунинг учун мен ҳам таклифни қабул қилишдан олдин сценарийни яхшилаб ўқиб кўряпман. Тўғрироғи, сценарийни энг аввал қайнонам Онабиби Қўшжанова ўқиб кўрадилар. Чунки ижодимга жуда қизиқадилар. Ҳар бир ролим ҳақида эринмай фикр билдирадиган инсон ҳам, аввалло, қайнонам. Қолаверса, сценарий масаласида турмуш ўртоғим Бекзод Исмоилов билан ҳам маслаҳатлашаман. Негаки, ўзбекман ва оила мен учун ҳамма нарсадан азиз. Агар ўйнайдиган ролим турмуш ўртоғим ёки қайнонамга маъқул келмаса - мен бундай ролдан воз кечаман.\n- Эшитишимизча, турмуш ўртоғингиз билан синфдош экансизлар. У киши сизнинг танлаган соҳангизга қандай муносабат билдирган?\n- Ҳа, хўжайиним билан ёшликдан битта синфда ўқиб катта бўлганмиз. Вояга етгач, ўртамизда муҳаббат пайдо бўлди ва аҳду паймон қилиб, турмуш қурдик. Соҳамга келадиган бўлсак, турмуш ўртоғим тўғри қабул қилганлар. Ҳеч қандай эътироз билдирмаганлар. Менимча, икки инсон бир-бирини чин дилдан севса бир-бирининг орзу ва мақсадларини ҳам ҳурмат қилади, деб ўйлайман. Ахир айтишади-ку, муҳаббат бу икки кишининг бир-бирига қараши эмас, аксинча икки кишининг бир томонга қарашидир, деб. Назаримда биз турмуш ўртоғимиз билан шундаймиз – қарашларимиз бир хил.\n- Бу касбнинг машаққатларидан чарчаган кезларингиз бошқа соҳани танласам бўларкан, деб ҳеч афсус чекканмисиз?\n- Йўқ, ҳечам афсусланмаганман. Чунки ҳамма соҳанинг ҳам ўзига яраша машаққатлари бўлишини яхши биламан. Агар танлаган соҳангизни чин юракдан севсангиз унинг машаққатлари ҳам роҳатли. Ана шу машаққатлардан сўнг енгил тин олишнинг гашти ўзгача. Мен Тошкентга ўқишга келганимда бошқа институтга ҳужжат топшириш нияти билан келганман. Аммо тақдир тақозоси билан мана шу соҳани танладим. Ўқишга кирганимда ота-онам ўқитишмаса керак, деб қўрққанман. Аммо кутилмаганда дадам мени қўллаб-қувватлаганлар. Шу соҳа бўйича ўқишга кирдингми, энди ўқийсан, деганлар. Айниқса, онам Дилбар Қурбонова шу соҳани танлаганимдан жудаям севинганлар. Чунки актриса бўлиш онамнинг ёшликдаги орзулари бўлган экан. Мен онамнинг бу орзусини шу соҳа бўйича ўқишга кирганимдан сўнг билганман. Балки бу тақдирдир. Зеро, инсоннинг чин дилдан қилган орзуси қайси кўринишда бўлмасин, албатта, амалга ошади, деган гап бор. Онамнинг ҳеч кимга айтолмаган ана шу орзуси менинг қалбимга кўчгандир балки.\n“Юлдуз”ни ушлаб олган футболчилар


Линекс форте – Meducate.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Линекс форте\nПрепаратнинг савдо номи: Линекс® форте\nБир капсула қуйидаги лиофилизация қилинган сут кислотаси ҳосил қилувчи бактерияларни:\nLactobacillusacidophilus нинг камида 1х109 колония ҳосил қилувчи бирликларини ва\nBifidobacteriumanimalis subsp. lactis. нинг камида 1х109 колония ҳосил қилувчи бирликларини сақлайди.\nёрдамчи моддалар: олигофруктозали инулин (глюкоза+фруктоза+сахароза), сувсиз глюкоза, микрокристалл целлюлоза, картошка крахмали, магний стеарати, титан диоксиди (E171), гидроксипропилметилцеллюлоза, темир (II) оксиди (E172).\nТаърифи: капсулаларнинг ташқи кўриниши: оқ корпус, сариқ қопқоқ.\nКапсуланинг ичидагиси – сариқ доғлари бўлган оч сарғиш кукун.\nФармакотерапевтик гуруҳи: диареяга қарши таъсирга эга микроорганизмлар, сут кислотаси ҳосил қилувчи бактериялар.\nАТХ коди: A07FA01.\nЛинекс форте одам ичаги нормал микрофлораси вакиллари бўлган иккита Lactobacillus acidophilus ва Bifidobacterium animalis subsp. lactis пробиотик сут кислотаси ҳосил қиладиган бактериялар штаммларини сақлайди.\nБир нечта потенциал механизмлар мавжуд бўлиб, улар ёрдамида Lactobacillus acidophilus ва Bifidobacterium animalis subsp. lactis ҳимоя ва даволаш таъсирини кўрсатади.\nУлар қуйидагилар ҳисобига патоген бактериялар ўсишини ингибиция қилади:\nичакда рН даражасини пасайтириш (Lactobacillus acidophilus нинг сут кислотасини, Bifidobacterium animalis subsp. lactis нинг эса сут кислотасидан ташқари сирка ва қаҳрабо кислоталарини ҳам ишлаб чиқишга қодирлиги натижасида);\nпатоген бактериялар (H2O2 маҳсулоти) учун токсик бўлган метаболитларни ишлаб чиқиш;\nмикробга қарши моддаларни, бактериоцинларни ишлаб чиқиш (Lactobacillus acidophilus бактериялар (жумладан Helicobacter pylori) ва замбуруғлар) ўсишини ингибиция қилувчи кенг таъсир доирасига эга бактериоцин бўлган ацидоцинни ишлаб чиқаради);\nпатоген бактериялар билан озуқа моддалари учун рақобатлашиш;\nэнтероцитларда адгезив рецепторларни блокада қилиш, бу бошқа потенциал патоген микроорганизмлар томонидан эгаллаб олинишига тўсқинлик қилади.\nУшбу икки бактерия штамми ичак моторикасини рағбатлантиради, унинг ўтказувчанлик хусусиятини ва шиллиқ ажралишини яхшилайди.\nУлар шунингдек иммун тизимининг специфик ва носпецифик бўғинини ҳам рағбатлантиради.\nИчак микрофлораси мувозанатини бузилиши (масалан, вирусли ва бактериал меъда-ичак инфекцияларида, кенг таъсир доирасидаги антибиотиклар ва бошқа синтетик микробга қарши препаратлар қўлланганида, қорин бўшлиғи ва тос аъзоларини нурлантиришда, узоқ саёҳатларда) ёки гўдакларда доимий флора ривожланишининг кечикиб қолиши овқат ҳазм қилишни бузилишларини (метеоризм, диарея ва қабзият каби) келтириб чиқариши мумкин.\nLactobacillus acidophilus ва Bifidobacterium animalis subsp. lactis ни мунтазам қабул қилиш ичак микрофлораси дисбаланси билан боғлиқ бўлган овқат ҳазм қилишни бузилишининг енгил ва ўртача симптомлари намоён бўлиши тез-тезлигини ва оғирлигини самарали пасайтиради, ичакнинг мунтазам равишда бўшатилишини қўллаб-қувватлайди, шунингдек Helicobacter pylori инфекциясини стандарт эрадикацияли даволаш натижаларини яхшилайди.\nLactobacillus acidophilus ва Bifidobacterium animalis subsp. lactis пробиотик бактериялари меъда-ичак йўлига маҳаллий таъсир кўрсатади. Перорал қўлланганида препаратни тизимли сўрилиши юз бермайди. Lactobacillus acidophilus ва Bifidobacterium animalis subsp. lactis ни меъда шираси кислотасига ва сафрога барқарорлиги меъда ва ўн икки бармоқ ичак орқали ўтганида ушбу бактерияларнинг катта қисми тирик қолишига имкон беради. Ҳар иккала штамм ичакнинг шиллиқ қаватига ўрнашади. Мазкур бактериялар перистальтика ва дефекация ҳисобига босқичма-босқич чиқарилади.\nЛинекс форте ичак микрофлораси фаолиятини ва мувозанатни ўрнатишга ва бир маромда сақлашга ёрдам беради.\nЛинекс форте катталар, ўсмирлар ва болаларда:\nболаларда ва катталарда меъда-ичак йўлларининг вирусли ва бактерияли инфекциялари (ротавирусли инфекциялар, сайёҳлар диареяси каби);\nмикробга қарши препаратлар (антибиотиклар ва бошқа синтетик микробга қарши препаратлар) билан даволаш;\nқорин бўшлиғи ва тос аъзоларини нурлантириш келтириб чиқарган диареяда, метеоризмда ва овқат ҳазм қилишнинг бошқа бузилишларида қўлланилади.\nЛинекс фортедан катталарда ва 12 ёшдан катта ўсмирларда:\nHelicobacter pylori инфекциясини стандарт эрадикацияли даволаш вақтида қўллаб-қувватловчи восита сифатида;\nқабзиятда ҳолатни яхшилаш учун фойдаланилади.\nДиареяда, қорин дам бўлишида ва меъда-ичак йўлларидаги бошқа бузилишларда профилактик ва самарани бир маромда сақловчи восита сифатида фойдаланиш\nКатталар ва 12 ёшдан катта ўсмирларда: кунига бир-уч марта (симптомларнинг оғирлигига боғлиқ равишда) битта капсула.\n2 ёшдан 12 ёшгача бўлган болаларда: кунига бир-икки марта (симптомларнинг оғирлигига боғлиқ равишда) битта капсула.\n1 ёшдан 2 ёшгача бўлган болаларда: кунига бир марта битта капсула.\nЛинекс форте капсулаларини симптомлар йўқолишига қадар қабул қилиш мумкин.\nАгар диарея икки кундан ортиқ давом этса ёки ҳолат яхшиланмаса, шифокорга мурожаат қилиш зарур.\nДиареяни пациентнинг ўзи томонидан даволанганида йўқотилган суюқлик ва электролитларни ўрнини тўлдириш жуда муҳим ҳисобланади.\n6 ёшдан кичик бўлган болаларда диареяни даволаш тиббий назорат остида ўтказилади.\n1 ёшдан кичик бўлган болаларга Линекс форте капсулаларини қабул қилиш тавсия этилмайди. Ушбу ёш гуруҳи учун препаратни мақбул шаклларини қабул қилиш тавсия этилади.\nHelicobacter pylori инфекциясини стандарт эрадикацияли даволаш вақтида самарани бир маромда сақловчи восита сифатида ва қабзиятда ҳолатни яхшилаш учун фойдаланиш\nКатталар ва 12 ёшдан катта ўсмирларда: кунига уч марта бир капсула.\nАгар қабзият билан боғлиқ муаммолар етти кундан ошса, шифокорга мурожаат қилиш зарур.\nҚабзиятда етарли миқдорда озиқ-овқат толаларини сақловчи мувозанатланган соғлом озиқ-овқатларни истеъмол қилиш, етарли миқдорда суюқликни ичиш, жисмоний фаол турмуш тарзини олиб бориш ва сутканинг айнан бир вақтида ич келиши одатига ўрганиш тавсия этилади.\nОвқатланиш вақтида қабул қилиш лозим. Бу препаратнинг максимал самарадорлигини таъминлайди.\nЛинекс фортени антибиотик қабул қилинганидан кейин камида 3 соат ўтгач қабул қилиш тавсия этилади.\nАлкоголь ва иссиқ ичимликлар билан бир вақтда қабул қилиш мумкин эмас.\nКапсулани ютишни билмайдиган ёки юта олмайдиганлар учун капсула очилади, унинг ичидаги модда қошиққа солинади ва кам миқдордаги суюқлик билан аралаштирилади.\nПрепаратни қабул қилиш ўтказиб юборилган тақдирда ўтказиб юборилган дозани ўрнини қоплаш учун препаратнинг икки дозасини қабул қилманг.\nНожўя реакцияларнинг тез-тезлиги MedDRA мезонларига мувофиқ аниқланади: жуда тез-тез (≥1/10), тез-тез (≥1/100 ва <1/10), тез-тез эмас (≥1/1000 ва <1/100), кам ҳолларда (≥1/10000 ва <1/1000), жуда кам ҳолларда (<1/10000), тез-тезлиги номаълум (мавжуд маълумотлар асосида аниқлаш мумкин эмас).\nЖуда кам ҳолларда: юқори сезувчанлик реакциялари.\nПрепаратнинг таъсир этувчи ёки ёрдамчи моддаларига юқори сезувчанликда.\nОвқат ҳазм қилиш йўлларини тутилиб қолиши.\nОвқат ҳазм қилиш йўлларини тешилишида ёки тешилиш ривожланиши хавфида қўллаш мумкин эмас.\nПробиотик бактериялар антибиотикларга таъсирчан бўлади. Шу сабабли Линекс форте капсулаларини антибиотиклар қабул қилинганидан кейин камида 3 соат ўтгач қабул қилиш тавсия қилинади.\nПрепаратни қабул қилиш бошланишига қадар қуйидаги ҳолларда:\nдиарея оғир характерга эга бўлганида ҳамда сувсизланиш ва тана вазнини йўқотиш билан кечганида;\nдиарея қоринда кучли оғриқ билан кечганида;\nбошқа сурункали касалликларда (масалан, қандли диабет, юрак-қон томир касалликларида) ёки иммун танқислиги ҳолатларида (масалан, ОИВ инфекциясида);\nқоринда келиб чиқиши номаълум бўлган оғриқ мавжуд бўлганида шифокор билан маслаҳатлашинг.\n12 ёшгача бўлган болаларга Helicobacter pylori инфекциясини стандарт эрадикацияли даволаш вақтида самарани бир маромда сақловчи восита сифатида ва қабзиятда ҳолатни яхшилаш учун Линекс форте капсулаларини қабул қилиш мумкин эмас.\nБошқа махсус кўрсатмалар «Қўллаш усули ва дозалари» бўлимида келтирилган.\nЁрдамчи моддаларга тааллуқли эҳтиёткорлик чоралари\nЛинекс форте глюкоза, фруктоза ва сахарозани сақлайди. Фруктоза таъсирини ўзлаштираолмаслик, глюкоза-галактоза сўрилишини бузилиши синдроми ёки сахароза-изомальтоза етишмовчилиги каби кам учрайдиган наслий патологияси бўлган шахслар мазкур препаратни қабул қилмасликлари лозим.\nЛинекс форте аллергик реакцияларни келтириб чиқариши мумкин бўлган сут оқсиллари қолдиқларини сақлаши мумкин.\nҲомиладорлик ва лактация даврида Линекс фортени қўллаш оқибатида келиб чиқадиган номақбул реакциялар ҳақида хабар берилмаган. Шунга қарамай, ҳомиладорлик ва лактация даврида ўткир диарея юз берганида суюқлик ва электролитларнинг етишмовчилиги, шунингдек она қорнида болага ёки ҳомиладор аёлга хавф туғдириши мумкин бўлган бошқа номақбул реакциялар юзага келишига йўл қўймаслик учун алоҳида эҳтиёткорликка риоя қилиш зарур.\nҲомиладорлик ва лактация даврида диарея ҳолатида қўлланилиши тиббий назорат остида ўтказилиши керак.\nДозани ошириб юборилиши ҳоллари баён қилинмаган.\nЎрамида 14 ёки 28 капсуладан алюминийли блистерларда.\n25°C дан юқори бўлмаган ҳароратда оригинал ўрамида сақлансин.


Шуҳрат Содиқов: «Яқин икки йилда ижтимоий соҳадаги 12 мингта объект юқори тезликдаги интернетга уланади» – Jurnalist\nШуҳрат Содиқов: «Яқин икки йилда ижтимоий соҳадаги 12 мингта объект юқори тезликдаги интернетга уланади»\nR S2020-03-18T07:18:45+05:0018 Mart, 2020|Умумий янгиликлар|\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев парламентга Мурожаатномасида АКТни ривожлантириш республикани ривожлантиришнинг муҳим йўналишлардан бири эканини таъкидлади.\nЖамоатчиликка тақдим қилинган кенг кўламдаги “Рақамли Ўзбекистон – 2030” дастури мамлакат иқтисодиётини тўлиқ ўзгартириш ва унинг халқаро майдондаги рақобатбардошлилигини оширишга йўналтирилган.\nБу ҳақда Ўзбекистон Республикаси ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазири Шуҳрат Содиқов батафсил тўхталиб ўтди.\n– Ахборот технологиялари ишни нафақат осонлаштириш ва тезлаштиришга кўмаклашади, балки иштирокчилар ўртасида ноёб муҳитни ва алоқа тизимини шакллантиради. Бугунги кунда давлат органлари ва аҳоли ўртасидаги IT-муносабат қай даражада?\n– 2020 йилда электрон портал ва мобил иловани ўз ичига олган “Электрон парламент” тизимини амалиётга жорий қилиш режалаштирилмоқда. Бу фуқароларни ижтимоий масалаларга янада кўпроқ жалб қилиш, сайловчилар билан мулоқот ўрнатиш имконини беради. Улар халқ депутатларига тўғридан тўғри мурожаат қилиши мумкин. Ўз навбатида, бу ҳолат депутатларнинг масъулиятини янада оширади. Сўровлар ўтказиш, муҳокамаларда ҳақиқатдан ҳам долзарб ва муҳим муаммоларни кўтаришни талаб қилади. Шунга мос равишда улар фаолиятини баҳолаш самарадорлиги ошади.\nАлоҳида умумтаълим муассасаларида электрон таълимнинг информацион тизими бўйича яна бир муҳим лойиҳа ишлаб чиқилмоқда. У 2020 йил 1 сентябрдан амалиётга татбиқ этилади. Ҳужжатларни электрон юритиш нафақат маблағ ва вақтни тежайди, балки таълим соҳасида шаффофликни ҳам оширади. Энди ота-оналар фарзандлари қандай ўқиётганидан хабардор бўлиб туради. Ўқитувчи ва ўқувчилар исталган пайтда электрон кутубхонадаги дарсликлар, видеодарслар ва бошқа материаллардан фойдаланиши мумкин.\nКучли пойдевор яратиш\n– Зарур инфраструктурани яратмасдан туриб, АКТни ривожлантиришнинг имкони йўқ. Вазирлик томонидан мана шу йўналишда қандай ишлар амалга оширилмоқда?\n– Режага кўра, яқин икки йилда ижтимоий соҳадаги 12 мингта объектнинг юқори тезликдаги интернетга уланиши таъминланади (соғлиқ сақлаш муассасалари, мактабгача таълим ташкилотлари ва умумтаълим мактаблари).\n2019 йилда 3433 та мактаб, 1 минг 836 та болалар боғчаси ва 1 минг 127 та соғлиқ сақлаш объектига 4 минг 150 километрлик оптик-толали линия ўтказиш бўйича ишлар амалга оширилади. Жорий йилда эса 95 фоиз тиббиёт муассасалари, 86 фоиз мактаблар юқори тезликдаги интернетга уланади. Бундан ташқари, шу йили барча мактабгача таълим ташкилотлари, 2021 йилда эса барча ижтимоий соҳа объектлари юқори тезликдаги интернет билан таъминланади.\nТошкентда дастурий маҳсулотлар ва информацион технологиялар технопарки (IT-Park) ташкил қилинди. Резидентлар учун жиддий имтиёзлар яратилган. Улар 2028 йилнинг 1 январига қадар барча солиқлар ва давлатнинг мақсадли жамғармаларига мажбурий ажратмалардан, шунингдек, бир марталик ижтимоий тўловлардан озод қилинган. Айни пайтда 4 минг нафар мутахассис фаолият юритаётган 350 маҳаллий ташкилотлар IT-Parkнинг резидентлари ҳисобланади.\nПрезидентимиз парламентга Мурожаатномасида таъкидлаганидек, IT-Park ўз натижасини бермоқда. Уни янада ривожлантириш мақсадида ҳудудни кенгайтириш ва инфратузилма объектларини қуриш концепцияси ишлаб чиқилган. 400 минг квадрат метрдан каттароқ майдонда IT-академия ва лаборатория, коворинг маркази, мобил иловалар ҳамда масофавий ахборот технологияларини ишлаб чиқиш маркази, конференц-зал, меҳмонхона ва бошқалар бунёд этилади. Натижада дастурий маҳсулотлар ишлаб чиқарувчи мингдан ортиқ корхоналар ташкил қилинади, 14 мингдан ортиқ иш ўринлари яратилади.\n2020-2024 йилларда республиканинг 14 ҳудудида, биринчи навбатда, Нукус, Бухоро, Наманган, Самарқанд, Гулистон ва Урганч шаҳарларида, шу жумладан, Тошкент шаҳрида ал-Хоразмий номидаги мактаб қошида IT-Parkлар ташкил қилинади. Айни пайтда ушбу йўналишда кенг қамровли ишлар амалга оширилмоқда.\n– Бугунги кунда интернет тезлиги масаласидаги савол муҳим бўлиб қолмоқда…\n– Бу йўналишда Вазирлик томонидан жиддий ишлар олиб борилмоқда. Ўзбекистон интернет тезлиги ошиши бўйича дунёда мобил ва симли интернет тезлиги бўйича Speedtest Global Indexнинг ойлик рейтингида 2020 йилнинг январь ойида яхши натижа кўрсатди. Ўтган йилнинг декабрь ойига қараганда 4 поғона юқорига кўтарилди.\nТелекоммуникация тармоқларининг ўтказувчанлик имкониятини ошириш орқали аҳолига ўртача 10 дан 100 Мбит/сгача, корхона ва ташкилотларга эса 100 дан 1000 Мбит/сгача уланиш тезлигини тақдим этиш бўйича қатор чоралар кўриш режалаштирилмоқда.\nШундай қилиб, халқаро коммутация марказларининг ўтказувчанлик имконияти 2.5 бараварга оширилади (1200 дан 3 000 Гбит/сгача). Маҳаллий миқёсда вилоят марказлари учун магистрал транспорт алоқа каналларининг ўтказувчанлик имконияти 200 дан 400 Гбит/сгача, туман марказлари учун эса 40 дан 30 Гбит/сгача оширилади.\nРеспублика бўйлаб аҳоли яшаш пунктларини юқори тезликдаги интернет билан таъминлаш мақсадида 12 минг километрлик оптик-толали алоқа линиялари ўтказилади. Шунингдек, кенг полосали симли интернетга уланишни яхшилаш учун қўшимча 800 мингта порт ўрнатилади, натижада уларнинг умумий сони 2,6 миллионтага етади.\nМобил алоқани яхшилаш мақсадида ҳам кенг қамровли ишлар амалга оширилмоқда. Кейинги икки йил мобайнида ҳудудларда тўрт мингдан ортиқ мобил алоқа тармоқларининг янги базавий станциялари ўрнатилади. Бунда асосий эътибор олис аҳоли пунктларига қаратилади ва бу йили кенг полосали мобил интернет қамрови 70 дан 85 фоизгача кўтарилади.\nБарчасини кадрлар ҳал қилади!\n– Бу вазифаларни бажариш учун IT соҳасида малакали кадрлар зарур. Улар етарлими?\n– Ёшлар ўртасида IT-асосларини кенг ўқитиш, уларнинг ушбу йўналишда таълим олиши учун зарур шароит яратишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.\nВазирлик томонидан “Беш ташаббус” дастури доирасида аҳоли ва ёшларнинг компьютер технологиялари ва интернетдан самарали фойдаланишини ташкил қилиш йўналишида тизимли ишлар амалга оширилди.\nБугунги кунда республика бўйлаб 25 та рақамли технология ўқув маркази ташкил қилинган. Уларнинг 22 таси 2019 йилда, 3 таси жорий йилда фаолият бошлади (Қашқадарё вилояти Касби тумани, Хоразм вилояти Янгибозор ва Гурлан туманларида). 2020 йилнинг охиригача уларнинг сонини 80 тага етказиш мўлжалланган.\nАхборот технологиялари, дастурлаш, робототехника, киберспорт ва электрон тижорат асослари ўқитилган марказлар аллақачон беш мингдан ортиқ тингловчиларни чиқарди. Муассасалар компьютер ва бошқа зурар техникалар, Wi-Fi ҳудудлар билан жиҳозланган. 14-30 ёшдаги ёшларни самарали ўқитишни таъминлаш мақсадида 19 та махсус дастурлар ишлаб чиқилган.\n2019 йилда Муҳаммад ал-Хоразмий номидаги АКТ йўналишига оид фанларни чуқурлаштириб ўқитишга ихтисослашган мактабнинг замонавий биноси фойдаланишга топширилди. Айни пайтда математика ва хорижий тиллардан муваффақиятли имтиҳон топширган мактабда 680 нафар бола 5-11 синфларда таълим олмоқда. Педагоглар жамоаси таркибига Буюк Британия, Жанубий Корея ва Ҳиндистондан келган ўқитувчилар киритилган.\n2019 йилда Тошкент шаҳрида “Ахборот технологиялари”, “Муҳандислик ва компьютер технологиялари”, “Иқтисодиёт”, “Туризмни бошқариш ва бизнес-менежмент” каби муҳим йўналишларни қамраб олган Амити университети филиали очилди. Олий ўқув юртиниинг профессор-ўқитувчилар таркиби Ҳиндистон ва Ўзбекистонлик мутахассислардан ташкил топган.\nБирлашган Араб Амирликлари билан ҳамкорликда аҳолининг кенг қатламини дастурлашга масофавий ўқитишда қамраб олиш, ушбу соҳага зарур кадрларни тайёрлаш имконини берувчи “Бир миллион дастурчи” кенг қамровли лойиҳаси амалга оширилмоқда. Лойиҳа доирасида www.uzbekcoders.uz портали ва udacity.com платформасида ўзбек тилидаги таълим контенти ишга туширилган.\nБугунги кунда бутун республика бўйлаб мактаб, олий ўқув юртлари, ўқув марказларида “Бир миллион дастурчи” дастури доирасида машғулотлар ташкил қилинмоқда.\nМуҳаммад ал-Хоразмий номидаги Тошкент ахборот технологиялари университетида 2020-2021 ўқув йилида ўқитишнинг масофавий кўриниши жорий қилинади. 2020 йил 1 августгача масофавий ўқитиш платформасини яратиш вазифаси қўйилган.\nРақамли технологиялар жамиятга мавҳум эмас, энг аввало чинакам фойда келтиради. Уларнинг ҳаётга жорий этилиши ижтимоий ва иқтисодий жараёнларни шунчаки такомиллаштирмайди, балки тубдан ўзгартиради.\nМанба: “Правда Востока” газетаси


Бугун Россия ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Юрий Федотовнинг таъкидлашича, агар Қўшма Штатлар БМТнинг тасдиғисиз, Ироққа қарши ҳужум қилса, халқаро қонунни бузади.\n15 январ 2021, Тошкент вақти: 23:25\nноябр 13, 2002\n8 ноябр куни БМТ Хавфсизлик кенгаши томонидан қабул қилинган резолюция Ироқдан ўзининг оммавий қирғин қуролларидан воз кечишини талаб қилади.\nКеча АҚШ президенти Жорж Буш Ироқнинг резолюцияга тўсқинлик қилишига “заррача” ҳам тоқат қилинмаслиги ҳақда яна огоҳлантирди. Бушга кўра, Ироқ президенти Саддам Ҳусайн урушнинг олдини олиш учун резолюция шартларига тўлиқ риоя қилиши керак.\nБугун БМТ бош котиби Кофи Аннан Оқ уйда Буш билан учрашиб, Ироқ масаласини муҳокама қилади.


Ҳар жума кунлари www.uzcard.uz сайтида бизга келаётган саволларга жавобларни тақдим этамиз. Йўллаётган саволларингиз учун миннатдормиз. Ҳар бир савол, ўз навбатида, бизга камчиликларни бартараф этиш ҳамда хизмат кўрсатиш даражаси ва сифатини оширишга ёрдам бермоқда.\n1. Қуйидаги ҳолатда қандай тўғри йўл тутиш мумкин: 2016 йилнинг август ойида DUET картани Online режимида ишлайдиганига алмаштириб бериш ҳақидаги ариза ёзганмиз. Ўтган давр мобайнида вақти-вақти билан банкка бориб турганмиз ва бизга Ўзбекистон Республикаси Марказий Банкида Online карталар йўқлигини айтиб келишганига қарамай, жорий йилнинг декабрь ойида банк ходими ариза йўқолганини маълум қилди.\nСизнинг аризангиз йўқолгани ҳақидаги масала юзасидан Сизга хизмат кўрсатувчи банкнинг бош офиси ва Ўзбекистон Республикаси Марказий Банки ишонч телефонларига мурожаат қилишингиз, шунингдек, қайтадан DUET картангизни алмаштириш бўйича ариза ёзишингиз мумкин.\n2.Пастик карта ПИН-кодини қандай алмаштириш мумкин?\nПИН-кодни хизмат кўрсатувчи банкда ёки ахборот киоскалари ва терминаллар орқали экрандаги йўриқномага амал қилган ҳолда алмаштириш мумкин.\n3. Пластик карточка эгаси доимий равишда унинг картаси билан амалга оширилган барча операциялар ҳақида маълумот олиб туриш имкониятига эгами?\nБугунги кунда пластик карточкалар эгаларига қулайлик яратиш мақсадида қуйидаги хизматлар тақдим этилмоқда:\n- ахборот киоскаси кўмагида карта бўйича кўчирманинг қоғозда чоп қилинган шакли\n- UZCARD, WOY-WO’, Upay, Payme, Click мобил иловалари\nШунингдек, WOY-WO’ тўлов порталининг мобил USSD хизмати ишга тушган бўлиб, удан *899# қисқа рақами орқали фойдаланиш мумкин. Қолаверса, мазкур хизматда дастлабки рўйхатдан ўтгач ва менюнинг Карталар/Кўчирма интерактив пунктларидан ўтгандан сўнг, карта операциялари бўйича кўчирма ҳам олиш мумкин.


Теги:Баходир Джалолов | Токио-2020 | Бокс | Олимпиада\nТоррес нокаут учун реванш олишга ҳаракат қилиб кўради.\nБаҳодир Жалоловнинг финалдаги рақиби маълум бўлгач, унинг имкониятларини тўлиқ чамалаб олишга қарор қилдим. Деярли ярим кун давомида Торрес Ричард иштирокидаги жангларни кўриб чиқдим. Хулосаларимни сизлар билан ўртоқлашмоқчиман.\nРақибнинг устунлик томонлари\nБиринчи навбатда, кучли босим уюштиради. Ўз вазнидаги аксарият боксчилардан бўй ва қўлнинг узунлиги борасида орқада қолгани учун бошқача бўлиши ҳам мумкин эмас. Торрес имкон қадар яқин масофада ишлабгина қолмай, оёқ ҳаракатлари орқали рингда енгил ҳаракатланади. У ўз камчиликлари ва устунликларидан келиб чиқиб жанг қилишга мажбур.\nТоррес иштирокидаги жангларни кўрар эканман, биринчи навбатда, масофани қисқартириб чап қўлда хук зарбасини қойилмақом ижро этиши эътиборимни тортди. Aйнан шу зарба унинг аллақачон “фишка”сига айланиб улгурди. Қозоғистонлик боксчи Қамшибек Конкабаев ҳам айнан шундай зарба сабабли нокдаун ҳолатига тушиб қолгани сўзимизга исбот бўлади.\nAҚШ вакилини биргина чап қўл зарбасига суянган ҳолда рингга кўтарилади, демоқчи эмасман. У канатларга сиқилган ҳолда яқин масофада кучли зарбаларни икки қўлда ҳам йўллашга қодир. Боз устига, кардио борасида ҳам яхши тайёргарликка эга. Бу унга бутун жанг давомида темпни юқори нотада ушлаб туриши ва баланд бўйли рақибларини чарчатишида қўл келади. Шунингдек, у қарши ҳужумда зарбага тутилмаслик учун бошини бироз эгиб, ҳужумга кириб боради.\nЭътибор қилган бўлсангиз, Конкабаев ҳам 2-раунд охирида босимга дош бера олмади. Енгилаётганини сезгани боис, очиқ боксга ўтиб кетди. Бу эса, Торрес учун айни муддао! У яқин масофада ўзини “сувда юрган балиқ”дек ҳис қилади. Уни бежизга “танк”ка қиёслашмайди. Ричард рингда оёқ ҳаракатларига таянган ҳолда рақс тушишдан кўра, фақат олдинга қадам ташлашни афзал кўради. Бундан ташқари, иккилик зарбаларига кўпроқ мурожаат этади. Бу оғир вазн тоифаси бўлгани боис, лакипанч эҳтимоли юқори.\nУнинг бокс тушиш услуби ҳаваскорларникидан кўра, профессионалларникига яқинроқ. Торрес очко тақдим этувчи енгил аниқ зарбалардан кўра, рақибни мувозанатдан чиқаришга қодир иккилик зарбаларни афзал кўради. Бу омил жорий олимпиадада унга жуда қўл келмоқда. Умуман олганда, финалга хос ва мос боксчи.\nБаҳодирга жангда нима қўл келиши мумкин?\n“Big Uzbek” бу финал учун йиллар давомида тайёрланди. Aввалига Осиё, кейин жаҳон биринчилиги олтин медалларини ватанимизга олиб келди. Энди улар орасида Олимпиада чемпионлик титули ҳам пайдо бўлиши мумкин. Бунинг учун юртдошимизда барча имкониятлар мавжуд.\nРақиби - Торреснинг имкониятларига баҳо берар эканмиз, Жалоловнинг қўлидан нималар келиши борасига ҳам тўхталиб ўтишимиз шарт. Биринчи навбатда, Баҳодирнинг бўйи рақибидан 12 см баландроқ. Қўлларининг узунлиги борасида ҳам фарқ ҳамюртимиз фойдасига. Бу омил финалда Жалолов ўзи учун рақиби яқинлаш олмайдиган зонада туриб ҳам бемалол зарбалар йўллашига имкон яратади.\nТўғри, Ричард енгил ҳаракатлар билан масофани қисқартиришга ва ўзи учун қулай бўлган яқин масофада жангни олиб боришга уринади, бироқ Баҳодир ўз жеблари билан воқеалар ривожини бошқариб туриши мумкин. Қўлларнинг нисбатан калтароқлиги боис, Торрес имкон қадар тезлик билан Жалоловга босиб уюштиришга уриниши турган гап. Бу вазиятда Жалолов шунчаки оёқ харакатлари билан рақиб босимини енгиб ўтишга ва қарши ҳужумда “жазолаш” имконига эга.\nБундан ташқари, Ричард Жуниор ҳимояда муаммоларга эга. У асосан очиқ боксда ва зарбалар алмашинувида яхши ишлайди. Жалолов мураббийлари томонидан берилган кўрсатмаларни тўғри бажарса, тактик жиҳатдан рақибидан бир бош баланд бокс намойиши эта олади. Сабаби, у ҳимояда ҳам ҳужумда ҳам бирдек яхши ишлай олишини кўрсатиб берди. Ричард бундай имкониятга эга эмас. Унинг бокс услуби фақат олдинга қадам, босим ва кучли зарбаларга қурилган.\nШунингдек, финалда ҳамюртимизга қўл келиши мумкин бўлган энг катта омиллардан бири унинг рақибидан анча тажрибалироқ эканлигида. Торрес 22 ёшда. Бу унинг фаолиятидаги илк катта мусобақа финали. Жалолов бунга қадар, ҳаваскор боксдаги деярли барча катта мусобақалар финалида рингга кўтарилган. Ҳал қилувчи 3-раундда тажриба биринчи планга кўтарилса, Торрес амалдаги жаҳон чемпионини олдида ожиз қолади.\nБугунги Баҳодир Жалолов ўзининг юқори спорт формасига кўтарилган. Ҳам тактик ҳам жисмонан “қўшган” ҳамюртимиз Токио олтин медалига эга чиқиш учун қулай имкониятга эга. Бундан 2 йил аввал улар ўртасидаги тўқнашув ёдингиздами?\n2019 йил Россиянинг Екатеринбург шаҳрида ўтказган жаҳон биринчилиги чорак финалида Баҳодир Торресни чап қўл билан тўғридан йўллаган зарбаси билан чуқур нокаутга учратган эди. Ўтган вақт мобайнида финалчиларда яхшигина ўсиш кузатилди. Финал жуда ҳаяжонли ўтиши аниқ. Шундай бўлсада, бу жанг олдидан Жалоловнинг имкониятлари рақибиникидан бир мунча баландроқдек туюлмоқда. Рақибни ҳурматни сақлаган ҳолда, айтиш жоизки Баҳодир финалда ғалаба қозониш учун жуда яхши имкониятга эга.\nВоқеалар ривожидан илгарилаб кетиш яхши эмас, бироқ имкониятлардан келиб чиқиб Баҳодирни финалдаги фаворит, деб кўрсатиш мумкин. Жалолов AҚШ вакилини ўз жеблари ва оёқ ҳаракатлари билан бошқариши, вазиятни ўз назоратида ушлаб туриши мумкин. Жалолов шунчаки, ўз ишини бехато бажарса бўлгани. Яқин масофада ишлашга имкон қолдирмаслиги ва техникасини ишга солиши шарт.\nЭнг муҳими шундаки, руҳий устунлик Баҳодир томонида. У бу рақиб билан аввал тўқнаш келган ва мағлубиятга учратган. Бу услубдаги боксчилар билан ишлаш бобидаги Баҳодирнинг улкан тажрибаси рингда қўл келиши турган гап. Тўғри, жангдан олдин тахмин қилиш ноўрин. Ҳар ҳолда оғир вазндаги боксчилар ўртасида тўқнашувларда биргина аниқ зарба ҳаммасини ҳал этиб қўйиши мумкин. Умид қиламизки, ўша зарбани ҳамюртимиз йўллайди. Яқинлашиб келаётган финал олдидан Баҳодир Жалоловга омад ёр бўлишини тилаб қоламиз!\nБаходир Жалолов бу сафар ҳам албатта ютади.


ҒАЛАБА ҲАМ ЧИРОЙ ОЧМОҚДА\nOldingi maqola “ДЕҲҚОН”НИНГ ЭКИНИ ПИШМАЙ ҚОЛДИ\nKeyingi maqola 2018 ЙИЛ – ФАОЛ ТАДБИРКОРЛИК, ИННОВАЦИОН ҒОЯЛАР ВА ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ҚЎЛЛАБ-ҚУВВАТЛАШ ЙИЛИ\nМустақиллик йилларида мамлакатимизда кенг кўламли ободонлаштириш, қурилиш, бунёдкорлик ишлари олиб борилди. Равон йўллар, кўприклар қурилди, янги-янги бинолар қад ростлади. Лекин бу ишлар асосан вилоят ва туман марказлари ёхуд марказга ёндош ҳудудларда кечди. Чекка қишлоқ ва маҳаллаларда эса аҳолини қийнаб келаётган муаммолар, ўз ечимини кутиб турган масалалар йиллар давомида тўпланиб қолган эди.\nПрезидентимизнинг “Обод қишлоқ” дастури тўғрисида”ги фармони ва “Обод қишлоқ” дастурини 2018 йилда амалга ошириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори чекка ҳудудлардаги ана шундай кўпдан-кўп масалаларга ечим бўлди. Дастур асосида жорий йилда вилоятимизнинг ўзида 26 та, ички имкониятлардан келиб чиқиб яна иккита қишлоқда ҳам ободонлаштириш ишлари бошланганини инобатга олсак, 28 та чекка қишлоқ ва маҳаллада ободлик насимлари эсмоқда. Бу кичкина рақам эмас, албатта. Дастур асосида олиб бориладиган кенг кўламли ишлар доирасида ана шу маҳаллаларда истиқомат қилаётган қарийб 50 минг хонадон, 262 мингдан ошиқ аҳолининг ижтимоий ҳаётида, яшаш шароитида катта ўзгаришлар бўлади, деганидир.\nКасби туманидаги Ғалаба маҳалласи ҳам тумандаги энг катта аҳоли яшаш манзилларидан бири саналади. Бугунги кунда ушбу маҳаллада 955 хонадонда 5 минг 225 нафар аҳоли истиқомат қилаяпти. Маҳалла аҳолисининг катта қисми ҳовли уйларда истиқомат қилса, яна бир қисми 14 та икки қаватли уйда яшаб келмоқда. Якка тартибдаги турар жойларда яшаётган оилалар шарт-шароитни ўзлари ҳаракат қилиб, имкон даражасида тўғрилаган бўлиши мумкин, аммо кўп қаватли уйлардаги аҳвол чинданда ачинарли эди.\nАввало, уларнинг ўзи ҳар томонлама таъмирталаб ҳолга келиб қолган. Бунинг устига уй атрофи шу жойда яшовчи аҳоли томонидан қуриб олинган тандирхона, оғилхона, товуқ катаги, сомонхона каби “биноча”лар билан тўлиб кетган, билмаган одамнинг улар орасидан яшаш уйи эшигини топиб бориши ҳам амримаҳол эди. Қолаверса, кўпчилик манзил тутган объект ёнида бундай ноқонуний хўжалик биноларининг бўлиши, улардаги антисанитар ҳолат биринчи навбатда шу ерда яшовчи аҳоли, айниқса, ёш болалар саломатлигига жиддий хавф туғдираётганди.\nАйни вақтда “Обод қишлоқ” дастури доирасидаги ишларнинг дастлабки босқичида маҳалла ҳудудидаги шу каби ноқонуний қурилишлар бузилиб, атроф ободонлаштирилмоқда. Натижада уйлар, йўллар олди очилиб, маҳалланинг асл қиёфаси кўзга ташланаяпти.\n– Бузиш ишлари тугаганидан сўнг уй ва ҳовли деворларининг ташқи фасадини намунавий асосда бўяш, йўл бўйларини ободонлаштириш ишларини амалга оширамиз, - дейди Ғалаба МФЙ раиси Худойберди Сойибназаров. - Шунингдек, дастур доирасида маҳалламиз ҳудудидаги кўп қаватли уйлар тўлиқ таъмирланиб, улардаги шарт-шароит тубдан яхшиланади. Бу ишларда маҳалла аҳли билан бир қаторда, тумандаги қурилиш ташкилотлари, кенг жамоатчилик вакиллари фаол иштирок этмоқда.\nТаъкидлаб ўтиш жоизки, “Обод қишлоқ” дастурининг асосий мақсади нафақат муайян ҳудудни ободонлаштириш, шу билан бир қаторда, у ердаги коммуникация тизимларини янгилаш, маиший хизмат кўрсатиш тармоқларини барпо этиш, янги иш ўринларини яратиш, аҳолининг саломатлигини назорат қилиш, бир сўз билан айтганда, фаровон ҳаёт учун зарур барча шарт-шароитларни таъминлашга қаратилган.\nШу нуқтаи назар билан маҳалла ҳудудидаги 1,5 километр ички хўжалик йўли, 2,8 километр пиёдалар йўлакчаси маҳаллий бюджет маблағлари асосида таъмирланаётган бўлса, вилоят “Сувоқова” корхонаси томонидан 4 километр узунликдаги ичимлик суви қувурларини янгилаш режалаштирилган. 280 миллион сўм маблағ эвазига амалга оширилиши кўзда тутилган ушбу лойиҳа асосида маҳалланинг ичимлик суви таъминоти тубдан яхшиланади.\nШунингдек, маҳалла ҳудудида электр таъминоти воситалари ҳам қониқарсиз даражада эди. Мавжуд кабеллар анча эскириб қолган, натижада уларда тез-тез узилишлар юзага келиб, муаммога сабаб бўлаётганди. Дастур доирасида ишчи гуруҳ томонидан ҳудуддаги 4,8 километр электр линияси таъмирга муҳтож ҳолатга келиб қолгани аниқланиб, уларни тўлиқ алмаштириш белгиланди.\nБундан ташқари, маҳаллада аҳолига маиший хизмат кўрсатиш тармоқларининг бутун бошли бир комплекси барпо этилади. Ижтимоий дорихона, савдо шохобчалари, новвойхона, меҳмонхона, чойхона, автомобиллар тўхташ жойи, спорт майдончалари, болалар майдончаси каби йигирмага яқин янги объектлар қурилиб, фойдаланишга топширилиши белгиланган бўлса, уларнинг айримлари ҳозирданоқ аҳоли ихтиёрида.\nМисол учун, тадбиркор Бўритош Болтаева томонидан қисқа фурсатда қуриб битказилган сунъий қопламали футбол майдончаси бугун маҳалла ёшларининг севимли масканларидан бирига айланган. Шунингдек, маҳалла марказида барпо этилган “Ижтимоий дорихона” ва бир нечта савдо нуқталарининг қурилиш ишлари тўлиқ якунланиб, фаолият бошлаш арафасида.\nАйтиб ўтиш жоизки, аҳолининг саломатлигини яхшилаш, тиббий маданиятини ошириш ҳам “Обод қишлоқ” дастурида кўзда тутилган энг устувор вазифалардан бири саналади. Бу борада ҳам маҳаллада масъул ташкилотлар томонидан кенг қамровли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.\n- Шу кунга қадар Ғалаба маҳалласида истиқомат қилаётган 3 минг 613 нафар аҳолини тўлиқ тиббий кўрикдан ўтказдик, - дейди Касби тумани тиббиёт бирлашмасига қарашли кўп тармоқли марказий поликлиника мудири Аббос Ҳасанов. – Кўрикда республика миқёсидаги муассасаларнинг 9 нафар юқори малакали мутахассиси ҳамда вилоят ва туманимизда фаолият олиб бораётган шифокорлар иштирок этишмоқда. Айтиш ўринлики, олинаётган натижа аҳолининг ўз саломатлигига анча бефарқ бўлганини кўрсатади. Мисол учун, айни вақтга қадар тиббий кўрикдан ўтганлар ичидан 1245 нафар фуқарода саломатлиги билан боғлиқ турли муаммолар борлиги аниқланди. 9 нафар фуқарога вилоят ихтисослаштирилган тиббиёт муассасаларига, 44 нафар фуқарога эса туман марказий шифохонасига ётиб даволаниш учун йўлланмалар берилди. Мутахассисларимиз томонидан аҳоли орасида соғлом турмуш тарзига амал қилиш борасида тарғибот, тушунтириш ишлари олиб борилмоқда.\nҒалабада амалга оширилаётган ишларни кузатар экансиз, “Обод қишлоқ” дастури чекка ҳудудлар аҳолиси ҳаётида нақадар катта аҳамият касб этаётганини англаб олиш қийин эмас. Олиб борилаётган кенг кўламли бунёдкорлик, қурилиш ва ободонлаштириш ишлари аҳолининг турмуш маданиятини юксалтиришга хизмат қилиши баробарида қишлоқларни янгилаш ва ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришда муҳим асос бўлмоқда.


00:00 / 12.07.2010 | eski savollar | 4106\n1. Идда утирган аёлнинг қандай ҳақ-ҳуқуқлари бор, нималар жоиз ва нималар жоиз эмас?2. Идда утирган аёлни келажакда турмушга чиқадиган эр билан бевосита ёки восита орқали(ҳат, фарзандлар,..) ҳабарлашишлиги жоизми?3. Идда утирган аёл жоиз булмаган бирор-бир амални қилинган тақдирда нима қилади? иддани бошқаттан тутадими ёки тавба қилиб давом эттирадими ёки иддасига зарар этмайдими?\n«Идда» сўзи луғатда «санаш», «ҳисоблаш» маъноларини билдиради. Шариатда эса, аёл киши эрининг вафотидан кейин ёки эри билан ажрашгандан кейин сақлаши лозим бўлган муддатга айтилади.Бу ҳукмни шариатга киритилиши бир неча ҳикматларга эгадир:Биринчиси эридан ажраган аёл ҳомиладорми, йўқми эканлиги аниқланади. Шу билан насл-насаб аралаш-қуралаш бўлиб кетишининг олди олинади. Иккинчиси ўлган эрнинг ҳурмати бажо келтирилади. Учинчиси эр билан бирга ўтказилган оилавий ҳаётнинг ҳурмати юзасидан ҳам дарров бошқа эрга тегиб кетмай, идда ўтирилади. Яна бошқа ҳикматлари ҳам бор.Иддадага аёлга совчи қўйилмайди. Фақат ишора йўли билан бўлса майли.Чунки Аллоҳ таоло «Бақара» сурасида: «Идда ўз муддатига етмагунча, никоҳ боғлашни қасд қилманг», деган (235-оят). Жумладаги «қасд» сўзига алоҳида урғу бериляпти. Бу дегани, идда ичида никоҳ қилиш у ёқда турсин, уни қасд қилишга ҳам рухсат йўқ, деганидир. Ким идда вақтида никоҳ қилса, унинг никоҳи бузилади. Оралари ажратиб юборилади.Вафотдан кейин идда ўтирган аёлларга ишора йўли билан совчи қўйса бўлади.Боин ва ражъий талоқнинг иддасида ўтирган аёл уйидан асло чиқмайди.Бу ҳукм «Талоқ» сурасида олинган: «Уларни уйларидан чиқарманглар ва ўзлари ҳам чиқмасинлар, илло, очиқ-ойдин фоҳиша иш қилган бўлсалар (чиқарилурлар) ва ана шулар Аллоҳнинг чегараларидир. Ким Аллоҳнинг чегарасидан чиқса, ҳақиқатда ўзи ўзига зулм қилибди» (1-оят).Одатда, эр киши аёли билан келишмай қолса, уни уйдан чиқариб юборишга шошилади. Аслида, унинг бунга ҳаққи йўқ, ҳатто талоқ қилгандан сўнг ҳам иддаси чиқмагунча аёлни уйдан чиқариб бўлмайди. Худди шу маънони таъкидлаш учун Аллоҳ таоло: «Уларни уйларидан чиқарманглар» демоқда, «уйларингиздан» эмас. Аёл киши ўзи чиқиб кетса бўладими? Ҳозир бизда шунақа: сал гап сўз ўтиши билан аёл тугунини кўтариб, ота-онасиникига жўнайди. Бу ҳам нотўғри. Қуръони Карим: «ва ўзлари ҳам чиқмасинлар», деяпти. Қайси аёл талоқдан сўнг иддаси чиқмай туриб, эрининг уйидан чиқиб кетса, гуноҳкор бўлади. Шариатнинг бу ҳукми ҳам ўзга ҳукмлари каби ҳикматлидир. Иддада ўтирган аёл, эрининг кўзига чиройли бўлиб кўриниб турса, эр аччиғидан тушиб, кўнгли эриб, қайта ярашишга мойил бўлиб қолади. Уйдан чиқиб кетганда эса бунинг акси бўлади. Яъни, келин бориб, эридан шикоят қилади, оқибатда унинг қариндошларининг жаҳли чиқади. Келиб куёв ва унинг яқинлари билан уришадилар, шундай қилиб юз кўрмас бўлиб кетишлари мумкин. Бундай ҳолда аёлнинг уйдан чиқишига бирдан-бир сабаб бор, у ҳам бўлса, «илло, очиқ-ойдин фоҳиша иш қилган бўлсалар (чиқариладилар)». Уламоларимиз уни «зино» деб айтадилар, баъзилари зинодан ташқари қаттиқ озор беришлик, хафа қилишликни ҳам айтадилар. Вафотнинг иддасида ўтирган аёл кеча-кундуз чиқиши мумкин. Аммо манзилида ётади.Чунки эри ўлган аёл талоқ қилинган аёлдан фарқли ўлароқ ўзини ўзи нафақа билан таминлашга муҳтож. Шунинг учун, уйидан чиқишга мажбур бўлади. Талоқ қилинган аёлнинг нафақаси эса уни талоқ қилган эрига вожиб бўлади.Аёл ажрашгандан кейин ҳам, вафотдан кейин ҳам ўз манзилида идда ўтиради. Илло уни бошқалар томонидан чиқарилса ёки молининг талофатга учрашидан ва уйнинг йиқилишидан қўрқса ёхуд уйнинг кирасини топа олмаса чиқади.Бу ҳукмнинг далили қуйидаги ҳадисдир.ал-Фурайъата бинти Молик ал-Худрий розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «У киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига Бани Худрадаги ўз аҳлига қайтишни сўраб келди. Чунки эри қочиб кетган қулларини қувиб бориб Қаддум томонда уларга етиб олганда улар томонидан қатл этилган эди. Шунда мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ўз аҳлимга қайтишимни сўрадим. Чунки у менга маскан ҳам, нафақа ҳам қолдирмаган эди. Бас, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам «Ҳа» дедилар. Мен чиқиб ҳужрага ёки масжидга етганимда у зот мени чақирдилар ёки (чақириб келишга) амр қилдилар. Мен у зот ҳузурларига чақирилдим. У зот менга:«Қандоқ дединг?» дедилар. Мен у зотга эрим ҳақидаги қиссани қайтариб айтдим. Шунда у зот: «Токи китоб - ёзилган нарса - белгиланган муддат етгунча уйингда тур», дедилар. Мен у ерда тўрт ойу ўн кун идда ўтирдим. Бу ҳақда Усмонга хабар бердим. У ҳам шунга эргашди ва шунча биноан ҳукм чиқарди». Сунан эгалари ривоят қилишган.Боин талоқда икковлари ўртасида парда бўлиши лозим.Агар боин уч талоқ ва хулуъдан кейинги иддада ўтирган аёл ундан ажраган эр билан бир хонада турадиган бўлса, ажнабийга ўхшаб ораларига парда тутишлари лозим. Эрнинг кўзи унга тушмаслиги керак.Манзил иккиси учун торлик қилса эрнинг чиққани яхшироқ. Эрнинг фосиқлиги учун ҳам шундай қилинади.Чунки идда ўтирган аёлнинг уйдан чиқмаслиги Қуръонда келган амр. Эрнинг чиқмаслиги ҳақида амр йўқ.Ораларини тўсишга қодир бир аёлнинг қўйилиши яхшидир.Шунда икки ажнабийнинг холий қолмаслиги каби буларнинг ҳам холий қолмасликлари таминланган бўлади. Агар эр уни сафарда боин талоқ қилса ёки ўлиб қолса ва аёл билан шаҳарининг ораси бир кунликдан оз йўл бўлса, ўз шаҳрига қайтади. Агар ўша масофа ҳар томонга баробар бўлса ва аёл очиқлик жойда бўлса, ихтиёр ўзида. Қайтиш афзал. Агар ўша пайтда аёл шаҳарда бўлса, ўша ерда идда ўтиради. Сўнгра маҳрами билан чиқади.Маҳрами билан қароргоҳига етиб олиб иддани давом этдиради.Иддадаги аёл мазкур қоидаларни бузганда тавба қилади.\nКўчага сўрамасдан чиқсанг хотини эмассан дейиш\nТалоқ, гуноҳ, тавба\nАзимжон исмини қўйиш\nБу исроф эмасми?\nҚиз танларш хақида\nИкки томоннинг розилиги билан никоҳ\nуништирилган йигит ва қиз\nОПЕРАЦИЯ ЙУЛИ БИЛАН БОЛАЛАР ДУНЕНИ КЎРИШИ


ГУНОҲКОРЛАР ВА ЖАБРДИЙДАЛАР - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nГУНОҲКОРЛАР ВА ЖАБРДИЙДАЛАР\nЧоп этилган 13 Март 2015\tКӯришлар: 1170\n-Сиз мендан Тожикистонни нега тарк этганлигим сабабини сўраяпсизми? Ўринли савол. Аммо, сиз буни ўша давр жангари демократлари-ю, тўполончи муллоларидан сўрасангиз, янада тўғрироқ бўларди. Менда ҳеч қачон Тожикистонни тарк этиш нияти бўлмаган. Ўз фаолиятимни Норакда оддий прораб сифатида бошлаб, мазкур ГЭС директори вазифасигача, сўнгра эса Роғун қурилиши бошлиғи сифатида давом эттирдим. Одамларга зиё тарқатишдек касбни эгаллаганимдан фахрланардим.\nШубҳасиз, Роғун ГЭСи арзон электр манбаи сифатида дунёдаги ноёб энергетик иншоотлардан бири ҳисобланади. Менинг тасаввуримча, бу буюк иншоот қурилиши теварак-атроф ободлиги билан бирга, табиат фусункорлигини ҳам оширарди. Шу сабабдан, турмуш ўртоғим билан бўлажак Роғун денгизи соҳилларида қарилик гаштини суриб, асаларичилик билан шуғулланишни орзу қилардик. Лекин…\nНиколай Григоревич Савченков бошини эгади. Хонани сукунат чулғаб олгандек эди гўё. Турмуш ўртоғи узатган чойни оларкан, менга юзланади:\n- Роғунда яшаган охирги кунларимиз ҳақида сўраш ярага туз сепиш билан баравар, - дейди пиёладаги чойни ҳўпларкан.\nНиколай Григоревич менга қараб:\n-Менда Роғунни тарк этиш фикри йўқ эди. Аммо бошқа йўл қолмаганди. Бу мусибат нафақат мен ва «Роғун» қурилиши ишчиларию мутахассислари, балки тожик халқи бошига ёғдирилган мусибат эди. Ички низолар бошланган илк кунларнинг бирида, туннел қазувчилар бригадири Юрий Кузмич Шулга келиб (1992 йил) менга:\n- Зудлик билан бу ердан қочмоқ керак,- деб қолди.\n-Тинчлан! Ҳеч гап йўқ, Душанбеда митинг қилишади-ю, яна тинчланишади. Бу фикрни бошингдан чиқариб ташла. Яқин кунларда Роғун ишга тушса ажабмас,- дедим.\nҲақиқатдан ҳам, бу эски дунёнинг демократия, деб аталмиш ўйинлари ишчилар ўртасида ваҳима қўзғатганди ўшанда. Мен ишчиларни баҳоли қудрат тинчлантирардим. Бундай ваҳималардан менинг хонадоним ҳам мосуво эмас эди. Эсимда, 1992 йилнинг май ойи охирлари эди чамамда. Эрталаб ишга бориш мақсадида уйдан чиқиб, қўшни уйда яшайдиган ҳайдовчим Сайфиддиннинг ҳовлисига қараб юра бошладим. «УАЗ-469» русумли автомашина тезлик билан келиб, олдимга тўхтади. Машинадан бир соқолли киши ва ўзларини демократлар ҳисобловчи Кличко ва Қиёмиддинов деб таништирган шахслар чиқиб, қўлларидаги тўппонча ва автоматлари билан менга пўписа қилишди ва машинага ўтиришимни сўрашди. Мен уларга ишга боришим кераклигини айтдим. Улар эса Душанбега боришим кераклигини айтиб, таҳдид қилишди. Улардан менга нисбатан бундай қўполликлари сабабини сўраганимда: «Бу ерда сени ўлдиришади»,- дейишди.\n- Роғунда ўн уч йил ишладим ўлдиришмади-ю, энди ўлдиришадими?- дедим уларга жавобан.\nУлар мени зўравонлик билан машина ичкарисига тортишди. Эрта тонг, ҳали кўчада ҳеч ким йўқ эди. Бақиришни ўзимга раво кўрмадим. Бир силтаниб уларнинг қўлидан ўзимни халос қилдим ва йўл четидаги дарахтни маҳкам қучоқлаб олдим. Кўчадаги шовқин-суронни эшитиб, ҳайдовчим Сайфиддин ва яна бир неча киши пайдо бўлишди. Уларни кўриб, келгиндиларнинг ҳовури бироз пасайди. Кейинчалик ҳайдовчимнинг айтишича, қуроллиларни кўрган заҳоти қўрққанидан қўл-оёғи ишдан қолганмиш. Улар ўз мақсадларидан қайтишмади. «Машинага ўтир, ноҳия ижрокомига борамиз», дейишди. Мени ноҳия ижроия комитетига олиб келишди. Мақсадлари одамлар орасидан узоқлаштириш эди. Ижроком олдида улар билан Душанбега боришга мажбур қилишди. Уларга бу ишни қилмасликларини, эртаю кеч тошқин бўлаётгани, бусиз ҳам кўплаб мутахассислар кетишаётганликлари, ҳамма жойни сув ювиб кетиши мумкинлиги ва сувнинг олдини тўсиш учун қилган бир неча йиллик меҳнатимиз кўкка совурилишини айтдим. Роғун учун тўғон олди бузилиши фожиа эди. Агар менинг хавфсизлигимни ўйлаётган бўлсангиз, қабулхонага одам қўйинг, мени ҳимоя қилсин. Бу вақтда автобус ишчиларни иншоот томон олиб борарди. Одамлар мени икки қуролланган киши автомату тўппончани тираб иш жойимга олиб кетишаётганини кўриб турарди. Одамлар бу тақводорлару маҳаллий демократларни яхши танишарди. Барча ғазабга тушди. Улар одамларнинг ғазаби таъсирида ўзларига келгандек бўлишди. Амрулло исмли бир маҳаллий демократни менинг ёнимга қўйишди ва ўзлари топшириқ олиш учун Душанбега кетишди. Шомда қайтишларини айтдилар. Участка бошлиғу ўринбосарлари, бригадирларини тўплаб, энди нима қилиш кераклиги тўғрисида маслаҳатлашдим. Шунда баъзи бирлари бу соқолли ва қуролли демократлар ҳазилни тушунмаслиги ва улар билан муносабатда эҳтиёткор бўлиш зарурлигини айтишди. Ҳаммани бирдек тушуниб бўлмасди, ҳеч ким бировнинг бошида қандай фикр борлигини билмасди. Бахир номли бир ходимим иш жойимдан ташқарига чиқди. Бир неча лаҳзадан кейин телефон овози жиринглади:\n-Шеф, тезроқ бу ердан қорангни ўчир! Тоғда яширинишинг керак.\nБу Бахирнинг овози эди. У бош инженернинг кабинетидан қўнғироқ қилмоқда эди. У бир нарсани билишини тушундим. Барчага жавоб бердим. Кабинетда Сияҳмардов, Бахир ва мен тўпландик. Яшириниш керак, деган хулосага келдик. Вазиятдан келиб чиққан ҳолда, қуролли кишилардан мени қўриқлашга топшириқ олган ишчим Амруллони чақириб:\n-Амрулло, ростини айтсам, кетишим керак,- дедим.\nУ жойидан сапчиб турди:\n-Бекор гапларни айтманг, агар сизга жавоб берсам, мени ўлдиришади.\n- Йўли бор. Чошгоҳ пайти иккаламиз гўёки овқатланишга кетамиз. Сен эса менинг кетганимни сезмай қоласан. Хўжайинларингга шундай дейсан.\nУни рози қилдик. Биз Бахирнинг машинасига ўтирдик ва 15-рақамли очиқ кон томон жўнадик. У ердан Сичароғга ўтиб, Хоруғ йўлига чиқдик. Сияҳмардов мени Комсомолобод аэропортигача бошлаб борди. Тинчлик ўрнатилган замон у бизнинг олдимизга қайтадиган бўлди. Биз Бахир билан Камарон дарасига, Аҳмад дўстимнинг ёнига йўл олдик. У қоровул эди. Унга вазиятни тушунтирдик. «Ўз уйингдасан, қанча хоҳласанг яшашинг мумкин», деди у. «Мен туфайли мабодо, сенга зарар етказмасинлар тағин», - дея таъкидладим.\n- Сапчинкуф, қўрқма, сенга ўхшаш одамлар учун жонимни ҳам бераман,-деди.\nКейинчалик бу лаҳзаларни кўп эсга олардим. Тожиклар ўртасида сохта ватанпарвар демократлару соқоллилар қаторида оддий дўстлик ва ватанпарварликка содиқ кишилар жуда кўп учрайди. Мен бу борада Москвада тожикларни ёмонотлиқ қилишни истаганларга бир неча бор таъкидлаганман. Хуллас, Камарон дарасида бир кун зўрға чидадим. Олдинда тошқин. Сел йўли тўсиғини мустаҳкамлашимиз керак эди. Ҳар соат ғанимат. Эртаси куни Роғунга қайтдим. Комсомолободда Сияҳмардов билан учрашдим. Ундан тўполончилар вазияти Душанбеда қийинлашгани, шунинг учун бизнинг орқамиздан келишмаганликларини билдим. Роғундаги ишни давом эттирдик. Барчаси яхши бўлишига ишонгандим.\n1992 йилнинг 4 августида турмуш ўртоғим Элеонора Дмитриевна билан бирга «УАЗ -469» русумли автомашинага ўтирдигу Душанбе томон йўлга чиқдик. Машинада бир неча боғлам китоб бор эди. Роғундан чиқишимизда пассажирга тўла «Волга» русумли автомашина бизнинг ортимиздан тушди. Ҳайдовчимиз Сайфиддин машина суръатини оширди. «Волга» ортда қолди. Тахминан Файзобод ноҳияси яқинида бир «Жигули» биздан ўтиб, йўлимизни тўсди. Ундан камуфляжли, қўлларида автомат ва гранатомёт кўтарган соқолли кишилар тушишди. Сайфиддинни машинадан тушириб, «Волга»га ўтқазишди. Машина рулига автоматли бир соқолли ва ёнига гранатомётли бошқа бир соқолли, учинчиси эса менинг ёнимга ўтирди.\n-Мендан нима истайсиз, мени қаерга олиб кетаяпсиз?- деган саволимга жавобан ҳақорат ва таҳдид эшитдим.\n-Агар эркак бўлсанг, сен билан эркакчасига гаплашамиз. Сен тожик халқига етказган бунча зиёну заҳматларинг жавобини беришинг керак,- дейишди.\n-Нораку Роғунни қуриш тожик халқига зиён келтиришми?- дедим уларга юзланиб.\nЖазавага тушганлар мени олдингидан-да ёмонроқ ҳақоратлар билан сийлашди.\nТурмуш ўртоғимга юзландим. Унинг ранги оқариб кетганди. Бундай вазиятда сукут сақлаш яхшироқ эканлигини сезиб турардим.\nФайзободдан чиқишда тўрт нафар қуролланган ГАИ ходимлари туришарди. Улар хизмат машинамни танишарди, шу боис, тўхтатишмади. Лекин ортимиздан келаётган «Волга»ни тўхтатишди. Кейинроқ ҳайдовчим Сайфиддиннинг айтишича, «Волга» ГАИ ходимларининг ишорасига қарамасдан тўхтамаган. Улар ўқ узишган. Қуролланган кишилар машинадан тушиб, қарши томонга ўт очишиб, яна йўлларида давом этишган.\nОржоникидзеободда мени қуролланган кишилар тўпланган жойга олиб боришди. Кеч тушиб қолганди. Улар намоз ўқишди ва кейин биз томон келишди. Узун бўйли соқолли киши бармоғини Душанбе томон кўрсатиб, бир нарсалар деди. Кейин, бизни «Тез ёрдам» машинаси ёнига олиб келишди. Ҳайдовчиси йўқ эди. Машинани зўрлик билан очмоқчи бўлишганида, бир киши қарши чиқди. Оқ иштон-кўйлак кийиб олган қуролли бир киши улар ёнига келиб, нималарнидир шивирлади. Кейинроқ билишимча, улар «Тез ёрдам» машинаси ёрдамида мени Душанбедаги штабига олиб бормоқчи бўлишган экан. Душанбе шаҳрига киришдаги постлардан қўрқишиб, мени пойтахтга олиб бориш фикридан қайтганликлари маълум бўлди. Шунда улардан бири мен ва аёлим ёнига келиб:\n-Сизларга жавоб,- деди.\nМендан нима исташларини сўраганимда:\n-Пул, пулларинг қаерда?- дейишди.\nПулим йўқлигини айтдим.\n-Пулинг бор, ҳали ўз қўлларинг билан олиб келасан, - дейишди.\nБиз Роғунга қайтдик. Эртаю кеч ҳовлимиз атрофида қуролланган кишилар юришарди. Энди Роғунда қолиш мен ва оила аъзоларим учун хатарли эканлигини тушуниб етдим. Ўша пайтлари Роғунда авиакасса бор эди. 1992 йилнинг 10 августи куни Москва йўналиши бўйлаб парвоз қиладиган рейсни мўлжаллаб, билет сотиб олдим. Баъзи сабабларга кўра, чиптани қайтаришимга тўғри келди. Бу ҳол бир неча бор такрорланди. Чунки соқолли демократлар кетишимга тўсқинлик қилишарди. Хуллас, 15 август куни Душанбеда қандайдир мажлис бор эди. Фурсатдан фойдаланиб, олдиндан 16 август куни Москвага учиш учун билет сотиб олгандим. Билет сотувчи қиз таниш эди, бу ҳақда ҳеч кимга айтмаслигини тайинладим. 15 август куни мажлис баҳонасида Душанбега келдим. 16 август куни тонгда турмуш ўртоғим ва фарзандларим билан Душанбе аэропортига келдик. Самолётга чиқдик. Ҳамма жойлашиб бўлгандан сўнг трап олинди. Хурсандчилигимизнинг чеки йўқ эди. Бир пайт стюардесса йўловчилардан билет ва паспортларини текшириш учун тайёрлашни сўради. Самолёт эшиклари қайтадан очилиб, тўрт нафар соқолли ва камуфляжли кишилар самолёт ичкарисига кирди. Назаримда, улардан бирини кўрган эдим. У қаршимга келиб, паспортимни талаб қилди. Азбаройи қўрққанимдан қўлларим қалтираб, унга паспортимни узатдим….\nБир лаҳза жойимда қотиб қолдим. «Майли мени олиб кетишсин, лекин турмуш ўртоғиму фарзандларимни эмас», - ичимда илтижо қилардим.\n-Паспорт!- дағал оҳангда менга юзланди қуролланган ўша киши.\nҚалтираётган қўлларим билан паспортим ва самолёт билетини унга узатдим. Шу пайт кўз-кўзга тўқнашди. Унинг нигоҳлари ғазаб ва нафратга тўлалигини кўрдим. Юрагим орқага тортиб кетди, яшашдан умидимни уздим. Лекин қаердандир менга омад кулиб боқди. Самолётга кираверишда турган яна бир қуролли шериклари ташқарига қарадию, таҳликага тушиб, бақирди:\nРўпарамда турган киши ҳужжатларимни юзимга отиб, ташқарига югуриб кетди. Қолган қуролли шериклари ҳам зудлик билан ташқарига отилишди.\nСтюардессанинг «Камарларни тақинг», деган овозидан ўзимга келдим. Ўрнимдан туриб, турмуш ўртоғим ва фарзандларимга назар солишни истадим. Лекин қўзғалишга мадорим йўқ эди. Тожикистонда яшаган 31 йиллик ҳаётим давомида биринчи марта кўзларимдан ёш оқди. Бироқ бу ёшлар нима учун оқаётганлигини билмасдим: қуролланганлар қўлидан озод бўлганимиздан хурсандчилик кўз ёшлари эдими ёки тожик халқига неча йиллик қилган меҳнатларим учун ўкинч кўз ёшлари эдими? Бошимни юқори кўтариб, самолётдаги йўловчиларга юзландим, барчасининг кўзларидан ўкинч кўз ёшлари оқаётган эди. Қисмати меникига ўхшаш бўлганлиги уларни ҳам бу самолётга йўловчи қилган эди.\nБу мен ва турмуш ўртоғим Элеонора Дмитриевнанинг Тожикистонда чеккан заҳматларимиз оқибати эди. Талош ва орзуларимиз охири эди бу. Норакка келган чоғим 29 яшар эдим ва нафақага чиқадиган бир пайтда эса, Тожикистон билан хайрлашмоқда эдим. Биз Тожикистонда эканлигимизда ҳозир Москванинг таниқли шифокорларидан бири бўлган қизим ва Россиянинг энг катта энергетик иншоотларидан бири «ЛЕНГАС»да бош директор лавозимида ишлаётган ўғлим туғилиб, ўрта таълим ва олий ўқув юртини битиришган эди. Агар Тожикистонни иккинчи Ватаним десам, хато қилмаган бўламан. Агар мен каби бу Ватан учун ватандор йўқ десам, адашмаган бўламан. Бу қуруқ бир гап эмас, балки ҳақиқатдир. Қариган пайтимизда турмуш ўртоғим билан тоғларда, Роғун денгизи соҳилларида сайр этиш, асаларичилик билан шуғулланишни орзу қилган эдик. Лекин буларнинг барчаси орзулигича қолиб кетди. Аммо қўлимдан нима ҳам келарди, тақдир шу экан.\nБўлиб ўтган бунча ишдан кейин ҳам, Тожикистон халқига нисбатан кўнглимда гина эмас, муҳаббатни сақлаб келдим. Яра битиб кетади, лекин ундан қолган чандиқ абадий қолади. Хотираларим мени андишага бошлайди: бу маданиятли ва узоқни кўзлайдиган халққа нима бўлди? Нима уларни бу йўлга бошлади? Бугунги кунгача бу саволларга жавоб тополмайман. Шояд «нима» эмас, «ким» уларни бу йўлга бошлади, десам тўғрироқ бўлар. Ҳозиргача тасаввур қила олмайман, Роғун ва Комсомолободнинг меҳнаткаш халқлари қандай қилиб қудрат истовчилар, мансабпарастлар, маҳалчилик касалига йўлиққанларнинг кўприклар, техникалар, тўғон олдига бомба қўйиш, иншоотларни талон-тарож қилиш каби бузғунчи ақидалари таъсирида қолишди? Ахир, Роғун қурилиши уларга хурсандчилик олиб келарди. Мева берадиган дарахтлари томирига болта уришди ва бугун оғир муҳожирлик азобини тортишмоқда. Уларнинг бошини гаранг қилишди.\nҚани энди ўша Шодмон Юсуф, ширин уйқудан турган зиёлилар бошлиқлари, файласуфлар, иқтисодиётдан бехабар иқтисоддонлар, демократиядан бехабар демократлар, «Оллоҳу акбар» шиори остида одамларни йўлдан оздирган асл Исломдан йироқ исломчилар?\nРоғун ГЭСнинг ишга тушишига атига икки-уч йил қолган эди, холос. Роғун ГЭСнинг муаммосини ўртага ташлаган улар эди. Ўша кимсалар қурилишнинг охирига етмаслигига сабабчи бўлишди. Улар барча оғирликни бугунги Тожикистон Ҳукуматининг елкасига юклашди. Узоқ андишадан кейин шундай хулосага келдим: ўтмишни титкилашга зарурат йўқ, лекин бутунлай унутиб қўйиш ҳам яхши эмас. Бу нарсаларни билиш бизнинг наслимизга керак эмас, лекин ёш авлод вакиллари бу хатоларни такрорламасликлари учун ҳам билишлари зарур. Бу Роғун ГЭСининг аянчли фожиаси эмас, балки Тожикистон халқининг фожиаси. Бу кулфат ҳеч қачон такрорланмаслиги керак.\nЁлғон тарғиботлар халқни йўлдан оздирган эди. Бугун ҳам бу ёлғон тарғиботларни тожик халқи турмушида кузатиш мумкин. Бошидаги рўмолчада «Оллоҳу акбар» ёзуви бўлган 18-20 ёшлардаги ўсмирнинг бошимга автомат тираганини унутишим мумкин. Чунки бола эдию тарғибот таъсирида йўлдан чалғитишган эдилар ва бугунги кунда ҳам йўлдан оздиришмоқда. Лекин рўзғор тажрибасидан баҳраманд бўлган қарияларга нима бўлганлигини ҳалигача билолмайман. Бир лаҳзани эсга оламан: Оби Гармдан Комсомолобод томон борадиган йўлнинг четида тоғ этагида икки қишлоқ бор эди. Пайраҳа уларни катта йўлга туташтирарди. Электр токи йўқ эди. Роғун ГЭСнинг шарофати билан автомобил йўли қурдик, электр токи ўтказдик. Мен бу халқ вакили сифатида Олий Совет вакиллигига кўрсатилган эдим. Сайфиддин билан бу қишлоққа кирдик. Қишлоқ аҳлининг барчаси Роғун қурилишида ишлашарди. Мени яхши танишарди. Сайлов маъракасидан чарчаганлигим ва улар билан суҳбат қуриб чарчоғимни чиқаришимни айтдим. Қишлоқнинг қариялари меҳмонхонада тўпланишган эди. Узоқ суҳбатлашдик: ГЭС ҳақида, халқнинг эртанги турмуши ҳақида. Узоқ давом этган суҳбатдан кейин мен йўлга чиқдим. Хайрлашув пайти меҳмонхона эгаси шундай деди:\n-Ўғлим, биз сенинг нима учун келганлигингни биламиз. Парво қилма, қишлоқда қирқ сайловчи яшайди, биз барчамиз бир тану жон бўлиб сенинг тарафдорлигингга овоз берамиз. Биз сенинг халқ учун қилган хизматларинг қадрини биламиз, бошқа истагимиз ҳам йўқ. Қишлоқдан бир километр узоқликда чашма бор, агар қўлингдан келса унинг сувини қишлоққа олиб келишга ёрдамлаш, қўлингдан келмаса ҳам ҳеч гап эмас.\nЙўлда ҳайдовчим Сайфиддинга дедим:\n-Қара, қишлоқ халқи қандай оддий, самимий ва тўғри сўзлайдилар-а.\nДушанба куни эди. Сайлов маъракаси тугаганидан кейин сайлов комиссияси раисига телефон қилиб, қанча овоз олганлигимни сўрадим. У рақибимдан 500 овоз кўп олганлигим ва сайловдан ўтганлигимни айтди. Гап келганда, ўша иккита қишлоқдан қанча овоз олганлигимни сўрадим. Қирқ нафар сайловчидан бирор киши ҳам сенинг тарафдорлигингга овоз бермаган, деди. Ишонмадим ва қайтадан сўрадим:\n-Қирқ нафар сайловчи эканлигини қаердан биласиз?\n-Сайлов қутисини олиб боргандик. Ишонмасанг, кел, ўзинг кўр!\nМаълум бўлишича, мен кетгандан кейин қишлоққа рақибим Ашуров ҳам ташриф буюрган экан. У қишлоқ аҳлига яхшилаб ўйлаб кўринг, кимнинг тарафдорлигига овоз берасиз, Савченков кофир, сизу биз мусулмонмиз. Савченков қурилиш тамом бўлгандан кейин кетади, сизу биз қоламиз…\nСўз таъсири, ҳақиқатни кўришдан ва тарғибот қилишдан кўра устунроқдир. Билмадим, қай бир сир қишлоқ аҳлини бундай амал қилишга мажбур қилди…\n-Самолёт оёқларининг Душанбе аэропортидан узилиши билан сиз ҳам Тожикистондан узилдингизми?- Савченковга юзландим.\n-Жисман ҳа, лекин руҳан йўқ. Норагу Роғун қурилишидаги тожик дўстларим, ҳамкасбларим ва ҳамкорларим кўп келишарди. Уларга Россияда иш топишлари учун йўл кўрсатардим, ёрдам берардим.\n-Кўнглингизда Тожикистонга қайтиш истаги пайдо бўлмадими?\n-Бир марта ўғлимга айтдим: «Барчаси тинчиди, мен Роғунга кетаман»,- дедим.\n«Энди жойингизда ўтиринг! Агар қочмаганингизда, қачонлардир қирқингизни берардик»,- деди.\nАччиқ сўзлади, лекин гапнинг тўғрисини айтди.\nКейинчалик дўстларимнинг айтишларича, қатл эттирилувчи қирқ нафарлик демократлар ва исломчилар рўйхатида мен ҳам бўлган эканман.\n13 йил давомида атиги бир марта бўлса ҳам Роғунни кўришни истадим. Қулай фурсат пайдо бўлмади. Неварам Энергетика университетида инженер-гидротехник ихтисослиги бўйича таҳсил оларди. У бу соҳанинг мутахассиси бўлишни хоҳларди. Кўнглимда уни Норакка олиб бораман, дердим. Агар кўзидан олов чақнаса, мутахассис бўлади, бўлмаса йўқ. 2007 йилнинг апрел ойи эди. У билан Душанбега бордик ва у ердан Норакка жўнадик. Умри Норак ГЭС қурилишида ўтган дўстим –Ҳамроқул Ёров бу шаҳар раиси эди. У хизмат машинасини бизга берди. ГЭСнинг барча иншоотларини кўздан кечирдик. Дунёнинг ноёб марвариди – Норак ГЭСини кўриш билан неварамнинг кўзларидан нафақат олов чақнади, балки ўзини қўярга жой тополмай қолди. У билан кемага ўтириб, Норак денгизини айлантиришни истадим. Кемаларни республиканинг сайёҳлик соҳасини ўстириш учун Россиядан сотиб олиб, Норакка олиб келгандик. Унда 100 та ўриндиқ бор эди. Афсуслар бўлсинки, уни қайтадан Россияга сотишибди.\nКейин Роғунни ҳам кўздан кечирдик. Бу дафъа, ҳақиқатдан ҳам, кўзларимда шодлик ёшлари қалқиди. Мен ва ҳамкасбларим меҳнатлари шамолга учмаганди. Мен кўрган у манзара кутилмаган ҳолат эди. Қаторда турган Япония-ю Америкада чиқарилган булдозеру экскаваторлар, «БеЛАЗ»лар кишини ҳайратга соларди. Биз шундай техникаларимиз бўлишини орзу қилардик. Роғун ГЭСида иш қайнарди. Бу ҳам бўлса Президентингиз Эмомали Раҳмоннинг заҳматлари самараси. У сулҳ келтирди, халқни тўплади, оғир тўсиқларга қарамасдан, Роғун ГЭСнинг қурилишини давом эттирди. Унинг ҳаракатлари Роғунни яна жонлантирди.\n-Халқ Роғун ГЭСи қурилиши чўзилишининг бир сабабини Россия, деб билади. Бу фикр қай даражада тўғри?\n-Менинг хабарим бор, Роғун ГЭСининг қурилиши тўғрисида тавсиялар жуда кўп эди. Американинг «Хайрок холдинг лимитид» ширкати, Покистон Ҳукуматлари Роғун ГЭС қурилишига диққат қаратишганди. Тожикистон Афғонистоннинг чегарасигача 250 километр, Покистонга Афғонистон орқали 450 километр электр токи симини тортиш керак эди. Покистон қурилиш учун бир миллиард АҚШ доллари ажратишга тайёр эди. Битим лойиҳаси тасдиқ учун Олий Советга юборилганди. Лекин фуқаролик уруши бу лойиҳанинг амалга ошишига тўсиқ бўлди.\n1994 йил Тожикистон ва Россия Ҳукуматлари ўртасида Роғун қурилиши учун битим имзоланди. Унинг ижро этилиши «РусАл» зиммасига юкланди. Мен бундан хурсанд бўлгандим. «РусАл» 1997 йилнинг бошида «Роғунсервис» акционерлик жамиятини ташкил қилди. Лекин Дерипаска бу иншоотга манфаатталаб муносабатда эмасди. Унинг режасига кўра, Данғара яқинида алюминий ишлаб чиқарувчи корхона бунёд этилиши керак эди. Уни электр токи билан таъминлаш учун Роғунда 200 метрлик сув омбори кифоя эди. Сув тўғонини режадагидек эмас, балки бетондан бунёд этмоқчи бўлди. Бу, умуман, нотўғри эди.\nСизнинг Президентингиз – Эмомали Раҳмоннинг Дерипаска билан яхши муносабатда бўлишига қарамай, у миллий манфаатларни юқори қўйиб, Дерипасканинг тавсиясига қатъий қарши чиқди. Ҳақиқатдан ҳам, кейинроқ Эмомали Раҳмон билан бўлган мулоқотимизда унинг учун давлат ва миллий манфаатлар юқори туришини англадим. Ҳар қандай раҳбар Роғун қурилиши учун бундай босим ва азобларга дош бера олмайди. Бу нарсани эътироф этмаслик, кўриб туриб оқни қора дейиш билан баробар.\nДерипаска яқинни кўзлади, Россия Ҳукумати исрофкорлик қилмади. Мен Норак ГЭСи бош инженери ва Роғун қурилиши бошлиғи сифатида В.В.Путин номига мактуб ёздим. Роғун ГЭСи моҳияти ва унинг иқтисодий-стратегик аҳамиятини шарҳладим. Владимир Владимировичнинг бу мактубни ўқигандан кейин Россиянинг Роғун ГЭСи қурилиши ҳақидаги фикрлари тубдан ўзгаришини ўйлагандим. Лекин афсуски, мен Россия Саноат ва энергетика вазирлигининг энергетика департаменти бошлиғи ўринбосари С. Михайловдан ёмон мактуб олдим. Унда яхши тавсиялар, эътиборга оламиз, деб ёзилган эди.\nҲозирги кунда дунёнинг нодир иншоотларидан бўлган бу иншоот бунёдкорлигига талабгор кўп. Мендаги маълумотларга кўра, Хитой ҳам бу қурилишга мойиллигини билдирган.\n-Лекин Роғунга қаршилар ҳам бор. Уларда қурилишга монелик қилиш учун гўёки асос бор.\n-Роғун ГЭСи эртами-кечми, бутун иқтидори билан қурилади. Роғун ГЭСига қаршиларнинг далиллари эса, Норак денгизи соҳилидаги қумга ёзилган режага ўхшайди ва сув келиши билан ювилиб кетади.\nДастлаб уларнинг далиллари бўйича Роғун ГЭС қурилиши Орол денгизининг қуришига олиб келарди. Бугун Роғун ГЭСи эмас, балки Орол денгизи қуришига олиб келишди. Орол денгизи суви сатҳининг пасайиши, Ўзбекистон томонидан Амударё яқинидаги сувсиз ерларни ўзлаштиришдан бошланганди. Лекин донолик қилиб, бирор жойда бу ҳақда гапиришмади. Агар Норак ГЭСи бўлмаганда, Туркманистоннинг чўлларини гулистонга айлантирган Қароқурум канали бунёд этилмасди. Мен бу канал қурилишида иштирок этганман ва барчасини яхши биламан.\n-Шояд уларни ер қимирлаши натижасида сув тўғонининг бузилиши шундай амал қилишга ундагандир?\n-Бу уйдирма. Ер қимирлашига нисбатан чидамлилик масаласи анча олдин ташхис қилинган эди. Норак ГЭСи тўғрисида ҳам бундай гаплар бор эди. Норак сув омбори баландлиги 300 метр. Роғун ундан атиги 35 метр баландроқ. Норак 45 йилдан буён мустаҳкам ва бир неча юз йиллар ҳам мустаҳкам қолади. Шўролар даврида ҳам кўпгина институтлар бу масала юзасидан иш олиб борганди. Норак ГЭСи сув омборининг устуворлиги 1:50 масштаб билан сунъий 6 дан 10 баллик ер қимирлаши таъсирига устуворлиги текширилган эди. Охирги текширув 11 баллик Рихтер жадвали билан ўтказилганди. Бироқ, сув омборига умуман таъсир кўрсатмади. Бу тўғридаги барча материаллар Тожикистон ер қимирлашини ўлчовчи институтида бор. Шунга ўхшаш бир тадқиқот Роғунда ҳам ўтказилганди. Барча гаплар беҳуда. Жаҳон банкининг Роғун ГЭСи сув омборининг устуворлиги тўғрисидаги хулосаси ҳам бундан дарак беради.\n-Бундай бўлса, қарши томонлар нимага асосланади?\n-Мен ҳам улар нимага асосланганликларини тушунмайман. Роғун ГЭСи қурилиши Ўзбекистон, Тожикистон ва Туркманистон бош раҳбарларининг биргаликда КМ ПК Шўровий сиёсий бюросига юборилган мактублари асосида бошланганди. Бу ГЭСнинг Тожикистонга нисбатан Ўзбекистон ва Туркманистонга кўпроқ манфаати бор. Агар у қуриб битказилса, Ўзбекистонда 320 минг гектар ер суғорилади, 1 миллион гектар ернинг суғориш ҳолати яхшиланади.\nЎзбекистонда электр токи иссиқлик ишлаб чиқариш станциялари ҳисобидан ишлаб чиқарилади, бу эса Норак ГЭСида ишлаб чиқариладиган электр токидан 8-9 марта қимматроқдир. Шўролар даврида қишда Ўзбекистон Тожикистонга, ёзда эса Тожикистон Ўзбекистонга арзон электр токи берарди. Ёзда Ўзбекистон электр станциялари таъмирталаб бўлганлиги учун тўхтатиларди ва таъмирланарди. Афсуски, Ўзбекистон томон Тожикистон ва Ўзбекистон чегарасидаги электр токи симларини узиш билан икки халқнинг манфаатларини ҳам узди.\nАгар далил сўрамоқчи бўлсангиз, Роғун ГЭСининг қурилишига на техник, на иқтисодий ва на сиёсий жиҳатдан бирор-бир далил мавжуд эмас. Роғун ГЭСи нафақат Тожикистон, балки бутун Марказий Осиё учун оғир юк вагонларини судраш учун паровоз саналади…\nТун ярмидан ўтган эди. Лекин ҳали ҳам бизнинг қизғин суҳбатимиз давом этарди. Николай Григоревич ҳар замон дори ичарди. Қон босими бор эди. Охирги марта уни 2010 йили шифокорлар ёрдамида Роғундан аравачага ўтқазиб, Душанбе аэропортига олиб келишган эди. Элеонора Дмитриевна эрининг чарчаганлигини сездими, бизнинг суҳбатимизга қўшилди:\n-Чарчадингиз, дастурхонга ўтинглар!\nБиз дастурхон атрофига ўтирдик. Суҳбатни эса кейинроқ давом эттиришга келишдик.\n-Чой ичасизми?- мурожаат тариқасида Николай Григоревичга юзланди турмуш ўртоғи.\n-Мен тожик, албатта кўк чой!\n-Сиз-чи?- менга қаради Элеонора Дмитриевна.\n-Нима, мен тожик эмасманми?\nМустақиллик йилларида Тожикистон Республикасининг дунё давлатлари ўртасида тутган ўрни бир неча баравар юқорилаб, иқтисодиёти тараққиёт сари юз бурди. Тожикистоннинг халқаро ташкилотларда ўзига хос ўрни бор. Ушбу ютуқларнинг барчасини озодлик ва ободлик самараси сифатида муҳрлаш мумкин.\nДарёнинг қуйи қисмидаги мамлакатлар Тожикистондаги «Роғун» ГЭСи қурилса, сувдан танқислик сезишларини асоссиз даъво қилиб келади.\nБугун: 02-10-2020 02:17:00


ИнтерФУТБОЛ :: Лука Модрич: «Роналдусиз ҳам зафар қучишимизни билардим...»\nЛука Модрич: «Роналдусиз ҳам зафар қучишимизни билардим...»\n«Реал»нинг Испания чемпионати рестартидан кейинги ғолибона юришида ҳал қилувчи роллардан бирини ижро этган хорватиялик ярим ҳимоячи Лука Модрич машаққатли меҳнатдан кейин қисқа муддат ҳақли равишда ватанида ҳордиқ чиқарди. Нега қисқа муддат? Чунки «Қироллик клуби»ни олдинда «Манчестер Сити»га қарши ўйин (ЕЧЛ нимчорак финали жавоб учрашуви) кутиб турганди. Хуллас, Хорватиянинг Sportske Novosti газетаси юзага келган имкониятдан фойдаланиб, Лукани суҳбатга чорлади. Ярим ҳимоячи «Реал» ихтиёрига қайтишидан олдин саволларга қандай жавоб бергани билан қизиқсангиз, марҳамат, қуйидаги интервьюни ўқиб чиқинг.\n- «Реал» ҳисоб бўйича 34-чемпионлик унвонини қўлга киритди, албатта, сизнинг иштирокингиз билан. Айни пайт ўзингизни қандай ҳис этяпсиз?\n- Аъло даражада! Мен учун иккинчи олтин медалнинг шукуҳи шунчалик кучли бўлдики, ҳалигача хурсандчиликдан теримга сиғмай кетяпман. «Мадрид» таркибида 16та соврин, жумладан, 4та ЧЛ кубогини ютдим, лекин охирги «олтин» бебаҳодек...\n- Балки 8 йил бадалига 2-марта тахтга кўтарилганинглар учун шундайдир?\n- Эҳтимол, лекин бошқа сабаблари ҳам йўқ эмас. Аслида жамоамиз янада кўпроқ миллий совринларга лойиқ, аммо доимий равишда ғолибликка эришишнинг иложи йўқ. Ишончим комил, ушбу чемпионлик кейинги мусобақалардаги иштирокимизга ижобий таъсир кўрсатиши аниқ.\n- Пандемия туфайли мавсум ғайритабиий тус олди. Умумий таассуротларингиз қандай?\n- Менимча, бутун мавсум давомида савияли футбол кўрсатдик. Айниқса, мажбурий танаффусдан кейин айнан ўзимиз истаган ўйинни намойиш этишга тушдик: 10та ғалаба ва 1та дуранг. Бундан ташқари, январда Испания суперкубогини ютдик, ЕЧЛда курашни давом эттиряпмиз (мадридликлар «Сити»га қарши жавоб ўйинида ҳам мағлубиятга учраб, турнирдан чиқиб кетишди).\n- «Реал»нинг бир неча ойлик танаффусдан кейинги гегемонлиги сизни ажаблантирмадими?\n- Очиғи, йўқ: карантин даврида машғулотларни тўхтатмадик. Жамоадошларим билан мунтазам алоқада бўлиб турдим ва уларнинг тинимсиз ишлашганини биламан. Шу ўринда пандемия кутилмаган синов вазифасини ўтаганини таъкидламоқчиман: шахсан биз учун қўшимча мотивация берди. Узоқ танаффусдан кейин жамоавий машғулотларга киришганимизда, янада жипслашганимиз яққол сезилди. Шу уюшқоқлик мавсумнинг ҳал қилувчи босқичида роса қўл келди.\n- Бироқ қаторасига 10та учрашувда зафар қучишни ўйламагандирсиз...\n- Тан оламан, ўйламагандим. Бироқ Ла Лига қандайлигини яхши тушунамиз: ўта кучли ва мураккаб турнир. Унда ғалабали серия қайд этиш осон эмас. Қаранг, бу ишни мухлислар кўмагисиз ва захира стадионида уддаладик.\n- 695та ўйинда 100та гол урган Серхио Рамоснинг «ака»сисиз...\n- Тўппа-тўғри. Укам - феномен футболчи! 8 йил давомида чинакам муносабатлар ўрнатганимиз учун шундай деяпман: оилавий дўстлармиз, дам олишга доимо бирга йўл оламиз. Рамос - улкан қоя. Мана, 34 ёшни уриб қўйганига қарамай, ҳамон дадил, рақобатбардошликни ҳам йўқотгани йўқ. Хуллас, у жамоанинг чин етакчиси ва дунёдаги энг яхши ҳимоячидир.\n- Мавсум мобайнида айнан ким сизни кўпроқ ҳайрон қолдирди?\n- Қайсидир жамоадошимни алоҳида тилга олишни истамайман. Ҳозирги «Реал»нинг асосий қудрати - жамоавий ҳамжиҳатлик! Муваффақиятга ҳар бир футболчи ўз имконияти даражасида ҳисса қўшди. Ҳаттоки, Винисиус, Родриго каби ёш иқтидорлар ҳам...\n- Эден Азардан анча кўп нарса кутилганди, аммо кўринишидан, унга жароҳатлар халал берди.\n- Гап номи катта ҳарфлар билан ёзиладиган ўйинчи ҳақида кетяпти. Унинг «Челси»даги ўйинларини ҳам мароқ билан кузатардим. Дарҳақиқат, сафимизга қўшилганидан кейин саломатлиги бироз панд берди. Лекин маҳорати, иштиёқи шубҳадан холи. Янги муҳитга мослашиш жараёни осон эмаслигини ўз тажрибамдан биламан. Эден ҳали сабр-тоқат билан изланиши лозим. «Сити»га қарши ўйинга тайёр бўлса, жамоага катта ёрдам бериши мумкин. Асосийси, янги мавсумни 100 фоиз соғлом ҳолда бошласа, бас.\n- Ниҳоят, Карим Бензема ҳам барчанинг эҳтиромига эришди.\n- Карим учун жуда хурсандман - бизга маълум маҳоратини ниҳоят, мухлисларга ҳам намойиш этди.\n- Балки бунга унинг Роналду соясидан чиққани сабабдир...\n- Криштианунинг муҳим ўрни хусусида гапиришдан маъно йўқ. Аммо шуни тан олиш керак, унинг йўқлигида ҳам жамоанинг иззатталаблиги камаймади. Шахсан мен Роналдусиз ҳам юксак натижаларга эришишимизга шубҳаланмагандим. Жамоа ҳар доим энг буюк футболчидан ҳам устун тургани - айни ҳақиқат.\n- Вальверде, Винисиус, Родриго... Ёшлар ҳамлага шайланишмоқда.\n- Жуда тўғри, ҳиссиёт, навқиронлик, жисмоний қудрат ва шижоатнинг янги тўлқини бутун жамоага қайтадан жон бағишлади. Клуб ва бош мураббий бу масалада ақл билан иш тутди. Бош мураббий шунинг баробарида тажрибали футболчиларга ҳам қўшимча мотивация бериб, ўйин суръати ошишини таъминлади. Мана, натижани кўриб турибмиз.\n- Олға ташланган қадамнинг бош ижодкори - Зайниддин Зидан. Бу фикрга қўшиласизми?\n- Шак-шубҳасиз! Зидан ўзининг ноёб иқтидорини нафақат фантастик футбол, балки ажойиб инсон сифати билан ҳам исботлади. Биринчидан, у жамоа ичида ва атрофида аъло муҳит яратди. Сизга айтсам, Зидан қандайдир хотиржамлиги билан футболчиларни ўзига яқинлаштиради. Футболда ўйин амалиёти камлигидан нолийдиган футболчилар доимо топилади. Мураббий ҳаттоки, шундай норози кайфиятдаги шогирдларини ҳам жамоанинг бир бўлаги эканликларига ишонтиради. Натижада таркибда «тиррақи бузоқлар» қолмади.\n- Аввал ишлаган ва қайтган Зидан ўртасидаги тафовут нимада сезилди?\n- Бир қарашда, фарқ йўқ - Зидан ҳар икки ҳолатда ўта садоқатли шахс ва ўйинчиларни мукаммал тушунадиган мураббий сифатида гавдаланди. Қисқаси, у буюк футболчи эди ва шогирдларига қачон нима дейиш ва қандай муносабатда бўлишни яхши билади. Жамоа тараққиёти ҳақида гапиряпмизми, тактика бобидами ёки мураббийга тегишли қарорлар хусусида - бунинг фарқи йўқ. Вазиятни ўзгартириш талаб этилган паллада эътиборни тортолмаган инқироз сонияларига ҳам гувоҳ бўлганмиз - руҳан кучли инсонларда бундай ҳолатлар учраб туради. Назаримда, Зидан «Реал»даги иккинчи фаолиятида барча жабҳаларда янада мукаммаллашгандек: машғулотлар ва тактик тайёргарликка қандайдир янгиликларни жорий этиш асносида илгари уддалолмаган ижобий силжишни амалга оширди. Бунда аввало, ҳимоявий ўйинга боғлиқ ўсишни назарда тутяпман. Ҳимоя кучайгани айниқса, танаффусдан кейинги 11та учрашувда яққол билинди.\n- Шунга қарамай, ҳозир ҳам Зиданни танқид қилаётганлар бор.\n- Футболда кўп нарса кўрдим, эшитдим. Шу боис ҳам, бундай юзаки гап-сўзларга эътибор қаратмайман: мураббий ўз малакасини совринлар билан тасдиқлаб турганида, танқидлар кулгули туюлади. Зидан - «Реал» тарихидаги энг сара мураббийларнинг бири. Қолаверса, у ўта кескин рақобат шароитида иш олиб бормоқда. Фикримча, Зизу дунёнинг энг яхши мураббийи мақомига бемалол даъвогарлик қилади.\n- Айтингчи, шахсан сиз Зиданнинг ўйин амалиёти тақсимоти борасидаги қароридан бирор марта норози бўлганмисиз?\n- Мени яқиндан танийдиганлар ўйиннинг бошидан охиригача майдонда ҳаракатланишни хуш кўришимни яхши биладилар. Машғулотлар, ўртоқлик учрашуви ёки расмий беллашув - бунинг аҳамиёти йўқ. Табиийки, «Реал»дек жамоада бунинг иложи йўқ. Зидан эса шогирдларидан ротацияни тўғри қабул қилишларини сўрайди, ҳар бир футболчининг иштироки муайян дозадан ошмаслигини таъкидлайди. Одатда мусобақалар бошлангач, жамоанинг ҳар 3 кунда майдонга тушишига тўғри келади. Демак, кучни тежаш ва ақл билан тақсимлаш ҳам муҳим. Тўғри, олдин бундай ҳисоб-китобларга тоқат қилолмасдим. Лекин ҳозир барчасига бошқача қарайман.\n- Ўтган йилнинг кузида Хорватия терма жамоаси ихтиёрида жароҳатланганингиздан клубдошларингиз, жумладан, Вальверде унумли фойдаланган, Зидан эса «Атлетико», «ПСЖ» ва «Барселона»га қарши баҳсларда сизга бошланғич таркибдан жой бермаганди. Ўшанда «Мадрид»даги ўрнингиз дахлсизлиги тугаётгандек туюлганди...\n- Биринчидан, ушбу мавсум мен учун омадсиз бошланди - илк учрашувда ортимдан келаётган «Сельта» футболчиси оёғини тасодифан босиб олиб, 56-дақиқада фаолиятим давомида илк марта қизил карточка олдим. Оқибатда кейинги учрашувни ўтказиб юбордим, «Вильярреал»га қарши баҳс бошида эса захира ўриндиғида қолдим. Кейин миллий жамоа таркибида Озарбайжон термасига қарши беллашувда жароҳатга йўлиқиб, яна 3та ўйин томошабинига айландим. Тузалганимдан сўнг мураббий таваккал қилишни хоҳламадими, «Атлетико» ва «Гранада» билан бўлган ўйинларда ҳам бошланғич таркибга киритмади.\n- Муҳими, «Гранада»га қарши учрашувнинг 34-дақиқасида жароҳатланган Тони Кроос ўрнини эгаллаб, фаолиятингиздаги энг ширали голлардан бирини урдингиз.\n- Ҳа, ўша пайт шундай ижобий турткига муҳтож эдим: зарба шунчалик кучли чиқдики, дарвоза тўрини дабдала қилишига «бир баҳя» қолди. Шундан кейин омадсизлик ортда қолгандек эди. Бироқ афсуски, Хорватия - Уэльс учрашувида яна шикастландим.\n- Декабрга кўчирилган «Эль-класико»да ҳам захира ўриндиғидан жой олдингиз...\n- Бош мураббий шундай қарорга келди - бу унинг хоҳиши. Қулоқ солинг, Зидан билан илк танишувимиздан буён самимий муносабатдамиз, у ўша пайт Анчелоттининг ёрдамчиси эди. 2016 йили бош мураббийга айлангач, ўзимга нисбатан ишончнинг ортиши ва самарали тўп суришимга сабабчи бўлди. Эсимда, ўзаро мулоқотларнинг бирида Зидан менинг «Олтин тўп»га муносиблигимни айтганди. Натижада янада кучлироқ ишонч билан ўйнай бошладим.\n- Мураббий ҳақ бўлиб чиқди - кейинчалик нуфузли соврин соҳибига айландингиз. Аммо қишда ўйинингиз ҳам, мураббий билан муносабатингиз ҳам қовушмай қолди. Бу ОАВ фикри.\n- Жароҳатлар ва мусобақалардаги беқарор маром матбуотда шундай муҳитни юзага келтирди. Аслида мураббий билан доимо яқин алоқада бўлганман. Машғулотларда кўп ишлаганим боис, ўйинларда ҳам имкониятдан яхши фойдаланганман. Кейин камтарликни бир четга суриб, мураббийнинг бу борадаги фикрини сўрадим. Футболчи учун энг муҳими - раҳбарнинг баҳоси.\n- Фаолиятингизни Мадридда якунлаш ҳақида кўп гапиргансиз...\n- Ким буни истамайди? Бироқ клубнинг позицияси қандай - буниси номаълум. «Мадрид» - жонажон уйим. Лекин клуб учун нима фойдали эканлигини раҳбарият ҳал қилади. 35 ёшгача тўп суриш камдан-кам ярим ҳимоячиларга насиб этади. Агар клуб талабларга жавоб бера олишимга ишонса, бунга тайёрман.\n- Шартномангиз муддати тугашига 1 йилдан озроқ қолди.\n- Ҳозирча аниғи шуки, 2021 йилнинг июнига қадар «Реал»да ўйнайман.\n- Бу ёшда келажак ҳақида кўп ўйлаш яхши эмас (кулади), ишнинг юришига қараб, олға интилавераман. Фаолиятим энди бошланмаганини яхши биламан. Лекин оёқларимда бир неча йилга етадиган қувват бор, менимча. Бордию, талаб даражасида ўйнолмаслигимни сезсам, дарҳол кетишга рухсат сўрайман.\n- Айрим хабарларга кўра, клуб раҳбарияти билан келажагингиз хусусида гаплашишга улгурган экансиз.\n- Йўқ. Флорентино Перес ва Хосе Анхель Санчес билан самимий муносабатдаман, лекин бу масалада шошилиш ярамайди. Вақти келиб, барчасига ойдинлик киритамиз, албатта. Ҳозир эса энг муҳими - бор эътиборни «Реал», ундан кейин Европа чемпионатига қаратиш.


– Васият қилувчи ҳеч кимга васиятноманинг мазмуни, унинг тузилиши, бекор қилиниши ёки ўзгартирилиши тўғрисида хабар қилишга мажбур эмас. Бунинг устига, Фуқаролик кодексининг (ФК) 1128-моддаси, «Нотариат тўғрисида»ги Қонун (26.12.1996 йилдаги 343-I-сон) 6-моддасига кўра нотариус, васиятномани тасдиқловчи бошқа мансабдор шахс, гувоҳлар, шунингдек васият қилувчининг ўрнига васиятномани имзолаган фуқаро мерос очилгунга қадар васиятноманинг мазмуни, унинг тузилиши, ўзгартирилиши ёки бекор қилинишига дахлдор маълумотларни ошкор қилишга ҳақли эмас.\nБошқача айтганда, васиятнома билан васият қилувчининг вафотига қадар унинг розилигисиз танишиш мумкин эмас.\nВасият қилувчининг вафотидан кейин васиятнома билан танишиш учун мерос очилган жойдаги нотариал идорага мурожаат қилиш керак, ФКнинг 1117-моддасига кўра, мерос қолдирувчининг охирги доимий яшаб турган жойи мероснинг очилиш жойи ҳисобланади.\nБундан ташқари, «Нотариат тўғрисида»ги Қонуннинг 49-моддасига кўра, нотариус мерос очилганлиги ҳақидаги хабарни олгач, бу ҳақда турар жойи ёки иш жойи ўзига маълум бўлган меросхўрларни хабардор қилиши шарт. Нотариус бу ҳақда оммавий ахборот воситаларида ошкора маълум қилиш ёки хабар бериш йўли билан ҳам меросхўрларни чақириши мумкин.\nЯқинда отам ҳалок бўлди, у васиятнома қолдирмади. Онамдан ажрашгандан кейин у квартирага ҳадянома ёзиб менга қолдирмоқчи эди, бироқ уни расмийлаштиришга улгурмади. Отамдан салмоқли кўчмас ва кўчар мулк, банкда катта миқдорда маблағ ҳам қолди. Оиламизни тарк этгандан кейин у бошқа аёл билан никоҳини расмий тарзда рўйхатдан ўтказган, ундан бола ҳам кўрган. Бундай шароитда мерос қандай бўлинади?\n– Агар васиятнома бўлмаса, меросхўр бўлиш қонун бўйича амалга оширилади: меросхўрлар ворисликка навбат тартибида чақириладилар. ФКнинг 1135-моддасига кўра, мерос қолдирувчининг болалари (қандай никоҳданлиги аҳамиятсиз), эри (хотини) ва ота-онаси қонун бўйича биринчи навбатдаги ворислик ҳуқуқига эга бўладилар.\nСиз биринчи навбатдаги ворисларга кирганингиз боис ушбу навбатдаги қолган меросхўрлар (отангизнинг хотини, иккинчи никоҳдан боласи, ота-оналари – агар тирик бўлишса) билан баравар қолган мерос мулкини оласиз (ФКнинг 1134, 1135-моддалари).\nВафотимдан кейин барча мол-мулким фақат ягона ўғлимга қолишини хоҳлайман. Турмуш қурмаганман. Синглим ва жияним бор. Ўғлимнинг боласи бор. Ўғлим уйланмаган. Васиятнома тузишим керакми?\n– ФКнинг 1135-моддасига кўра, мерос қолдирувчининг болалари, эри (хотини) ва ота-онаси қонун бўйича биринчи навбатдаги ворислик ҳуқуқига эга бўладилар. Мерос қолдирувчининг неваралари ва уларнинг авлодлари тақдим этиш ҳуқуқи бўйича меросхўр бўладилар. Айтилганлардан кўринадики, агар ота-онангиз ҳаёт бўлмаса ёки улар ота-оналик ҳуқуқларидан маҳрум этилган бўлишса, бутун мерос шундай ҳам қонун бўйича ўғлингизга ўтади, бинобарин, васиятнома тузишга зарурат йўқ.\nБувим эсар бўлиб қолган. Аввалига бутун мол-мулкини менга васият қилди, бироқ йил ўтмасданоқ уни синглимга қайтадан ёзди. Буни мен тасодифан билиб қолдим. У васиятномани огоҳлантирмасдан қайта ёзяпти. Ким уни тўхтатиши мумкин?\n– ФКнинг 1120, 1127-моддаларига мувофиқ, мерос қолдирувчи васиятнома тузилганидан кейин уни истаган пайтда бекор қилиш ва ўзгартириш борасида эркин бўлиб, бунда бекор қилиш ёки ўзгартириш сабабларини кўрсатишга мажбур эмас.\nБунинг устига, ФКнинг 1128-моддасига кўра ҳеч ким бувингизни тўхтатишга ҳақли эмас.\n2014-02-21 21:02:43, Гость_Гули:\n2014-04-08 13:04:56, Гость_Ozoda:\nЯкинда бувим вафот этдилар, 3 гурух ногирони эдилар. онам ва мен бувимми номларида булган уйда руйхатда турамиза. биздан ташкари кичик холам хам уша уй руйхатида борла. (онамгилар 3 киз). Бувим ногиронликларидан фойдаланиб кичик холам хамма молк-мулкни вафотларидан сунг унга колиши учун васиятнома расмийлаштирволибди. Васиятномада колган фарззандлар умуман тилга олинмаган. шундай булса хам биз хам меросдан улуш талаб килиш хукукига эгамизами?\n2014-04-16 16:36:42, Maruf Usmanov-Norma [админ]:\nМазкур мурожаатда васиятномани тузган шахснинг васиятнома тузиш учун соғлиғи қанчалик мувофиқ бўлганлиги, айни пайтда васиятноманинг ижрога қаратилганлиги тўғрисида маълумотлар тўлиқ келтирилмаган.\nЎзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (ФК) 1112-моддасига мувофиқ, ворислик васият ва қонун бўйича амалга оширилади.\nФК 1118-моддасининг биринчи қисмига биноан, мерос очилган пайтда ҳаёт бўлган фуқаролар, шунингдек мерос қолдирувчининг ҳаётлик пайтида ҳомила ҳолида бўлган ва мерос очилгандан кейин тирик туғилган болалари васият ва қонун бўйича меросхўр бўлишлари мумкин.\nМазкур кодекс 1124-моддасининг учинчи-бешинчи қисмларига биноан, ёзма шаклдаги васиятнома (нотариал тасдиқланган васиятномалар ва нотариал тасдиқланган васиятномаларга тенглаштирилган васиятномалар) васият қилувчининг ўз қўли билан имзоланиши лозим.\nЎзбекистон Республикаси Олий суд Пленумининг 2011 йил 20 июлдаги 5-сон "Судлар томонидан мерос ҳуқуқига оид қонунчиликнинг қўлланилиши тўғрисида"ги Қарорининг 8-бандида таъкидланишича, васиятнома қонунда белгиланган тартибда тузилган ва васият қилувчининг вафотидан сўнг муайян оқибатлар келиб чиқишини назарда тутувчи бир томонлама битим ҳисобланади.\nФКнинг 1130-моддаси мазмунан васиятноманинг ҳақиқий эмаслиги ҳақидаги саволларга жавоб беради. Унга кўра, тегишли шаклда тузилмаган васиятнома ҳақиқий эмас. Васиятноманинг ҳақиқий эмаслиги ушбу Кодекснинг битимлар ҳақиқий эмаслиги тўғрисидаги қоидаларга (ФКнинг 113-128-моддалари) ҳам асосланади.\nВасиятноманинг ҳақиқий эмас деб топилишидан мулкий оқибатларга эга бўладиган шахснинг даъвоси бўйича васиятнома уни тузиш, имзолаш ва тасдиқлашнинг ушбу Кодексда белгиланган тартиби бузилиши натижасида ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин. Васиятнома ва унинг асосида берилган меросга бўлган ҳуқуқ тўғрисидаги гувоҳнома фақат суднинг ҳал қилув қарори билан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин. (Пленум Қарорининг 10-банди) ФК 121-моддасининг биринчи қисмига биноан, гарчи муомалага лаёқатли бўлса-да, бироқ битим тузиш вақтида ўз ҳаракатларининг аҳамиятини тушуна олмайдиган ёки уларни бошқара олмайдиган ҳолатда бўлган фуқаро томонидан тузилган битим шу фуқаронинг ёки ҳуқуқлари ёхуд қонун билан қўриқланадиган манфаатлари бундай битимни тузиш натижасида бузилган бошқа шахсларнинг даъвоси бўйича суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.\nМурожаат мазмунидан хулоса қиладиган бўлсак, мурожаат қилувчи уни ҳақиқий ёки қалбаки деб билмаслиги тўғрисида тўлиқ хулосага эга эмас. Мазкур муаммоли вазиятни қонунга мувофиқ ҳал қилиш учун малакали адвокат ёрдамида мазкур васиятномани ҳақиқий эмас деб топиш юзасидан судга мурожаат қилиниши мумкин.\nФаррухжон Файзиев, "Norma"нинг эксперт-маслаҳатчиси\n2017-04-10 14:56:45, Гость_:


Саакашвили Грузия ҳокимиятига қайтмоқчи | Qalampir.uz\nСаакашвили Грузия ҳокимиятига қайтмоқчи\nОлам\t30 Сентябрь 2019 18:42 1602\nГрузиянинг собиқ Президенти Михаил Саакашвили яқин ойларда "ўз давлатчилигини тиклаш" учун ватанига қайтиш ниятида эканини айтди. Бу ҳақда Риа Новости хабар бермоқда.\nСаакашвили ва унинг партияси Грузияда 2012 йил кузида бўлиб ўтган Парламент сайловларидан тўққиз йил олдин, "Грузия орзуси" ҳокимият тепасига келган пайтда бошқарган. У 2013 йилда Грузияни тарк этган. Грузияда унга қарши бир қатор жиноий ишлар қўзғатилди, баъзиларида у сиртдан қамоқ жазосига ҳукм қилинди. Саакашвили миллий қидирувга берилди. Грузия расмийлари собиқ Президентни чегарани кесиб ўтиши билан ҳибсга олишларини бир неча бор таъкидлаган.\n"Мен яқин ойларда Грузияга қайтишни режалаштирмоқдаман. Яширин нарса йўқ. Тўғри, Украинада ўзимни яхши ҳис қиляпман, лекин сиз ватанингизни йўқотиб қўйганингизда ...", деди Саакашвили.\nУнинг сўзларига кўра, Грузияга қайтиб, у "ўз давлатчилигини тикламоқчи".\n2015 йил баҳорида Саакашвили Украина сиёсатига кириб келди, ўша пайтда Украина Президенти Петро Порошенко уни Украина фуқаролигини олишдан олдин Одесса вилоятининг губернатори этиб тайинлаган эди. Бироқ, 2016 йил ноябрь ойида, Порошенко Саакашвилини ишдан бўшатиб, у нафақат минтақани ривожлантириш бўйича берган ваъдаларини бажармаганини, балки минтақанинг иқтисодий кўрсаткичларини сезиларли даражада ёмонлаштирганини таъкидлаганди.\nМихаил Саакашвили Грузияга қайтмоқчи\n16 Февраль 16:50 35186\n15 Февраль 11:58 23514\n17 Февраль 00:17 20927\n16 Февраль 18:21 16847\n16 Февраль 17:51 15867


Газизов келганидан кейин “Спартак”нинг илк трансфери ўзбекистонлик футболчи бўлади, томонлар келишувга эришган / CHAMPIONAT.asia\n20:30Феликс "Атлетико"ни тарк этиш ҳақида ўйламоқда 0 20:11"Барселона"нинг йўқотишлари 3 19:54Футболимиз шарафсизларига (ФР блоги) 9 19:51Адейеми "Барселона"га рад жавобини берди 6 19:36Эртага биринчи лигага ўтиш ўйинларининг 2-тури бўлиб ўтади 0 19:21Ибрагимович: "Чалханоглу Эриксен билан рўй берган фожиадан фойдаланиб қолди ва "Интер"га ўтди" 4 19:03Почеттино тез орада ПСЖни тарк этиши мумкин! 8 18:47Рамос жароҳати сабаб "Брюгге"га қарши Чемпионлар лигаси доирасидаги ўйинни ўтказиб юборади 3 18:24"Барселона" Коутиньога харидор топа олмаяпти 5 18:01Ван Дейк ва Хендерсон "Милан"га қарши Чемпионлар Лигаси доирасидаги ўйинни ўтказиб юборади 9 17:38"5 ёки 6 ўринлар учун курашадиган жамоалар мени қизиқтирмайди" - "Истиқлол" мураббийи Виталий Левченко чемпионлик, "Насаф" ва ўзбек клублари таклифи 24 17:38Дембеле "Барселона"дан кетмоқчи 5 17:16АПЛ клуби Бэйл билан шартнома имзолашга тайёр 3 16:53"Барселона" "Базель" ҳужумчиси Кабралнинг трансфери борасида музокараларни тўхтатди 0 16:30"Гоҳида олган пулларим ҳам ўзимга ёқмади" - Раҳимжон Давронов захирада қолгани, "Навбаҳор" ва кейинги режалари ҳақида 8\nГазизов келганидан кейин “Спартак”нинг илк трансфери ўзбекистонлик футболчи бўлади, томонлар келишувга эришган\nТеглар : Спартак Москва УфаШамиль Газизовmetaratings.ruОстон Ўрунов\nБу ҳақда Metaratings.ru хабар бермоқда.\nМанбага кўра, Шамил Газизов “Спартак”нинг янги бош директорига айланганидан кейин, клубнинг асосий трансфер мақсади “Уфа” футболчиси Остон Ўрунов бўлади. Клублар аллақачон келишувга эришган. Ҳозирда трансфер нархи борасида музокаралар кетмоқда.\nЎрунов бошқирдистонликлар жамоаси сафига 2020 йилнинг февралида “Локомотив” (Тошкент)дан келиб қўшилган эди. Газизов вақтидаги “Уфа” ўзбекистонлик ўйинчини 200 минг еврога сотиб олганди. У клуб либосида 10 та баҳсда майдонга тушди ва кўплаб экспертлар томонидан ярим ҳимоячининг дрибблинг ҳаракатлари юқори баҳоланди.\nTransfermarkt эса Остоннинг нархини 900 минг евро қилиб белгилаган.\n“Спартак” собиқ устози “Лейпциг” мураббийига айланиши мумкин 2


2010 йилги инқилоб бўйича маҳкама: Суд иштирокчилари экспертиза учун Оқ уй томига чиқишади | ҚИРҒИЗИСТОН ЯНГИЛИКЛАРИ\n2010 йилги инқилоб бўйича маҳкама: Суд иштирокчилари экспертиза учун Оқ уй томига чиқишади\n2010 йилги инқилоб юзасидан олиб борилаётган маҳкама иштирокчилари Бишкек марказидаги Оқ уй томига чиқишади. Бу президент Бакиев ҳокимиятдан қувилган куни оқ уй томидан отилган ўқ сабабли жароҳатланганларнинг кўрсатмаларини текшириш мақсадида амалга оширилади.\n2010 йилги инқилоб пайтида жароҳатланган 4 гувоҳ 27 феврал кунги маҳкамада Қурманбек Бакиев ағдарилган куни Оқ уй томидан ўқ отилгани ҳақида кўрсатмалар беришди.\nУларгача Оқ уй томидан отилган ўқлар ҳақида маълумотни маҳкаманинг бошқа иштирокчилари ҳамда президент саройини қўриқлаган спецназчилар тарафидан ҳам билдирилганди.\nЖабрланганлар билдирувларидан сўнг, улар адвокати Осунбек Жамансариев суд жараёни иштирокчиларига Оқ уй томига чиқишни ва у ердан маҳкамада айтилаётган сўзларнинг нақадар ҳақиқатга тўғри келишини солиштиришни таклиф қилди.\n2010 йилги инқилоб пайтида жабрланган Амантур Мамбетов ўша куни Оқ уй томида энг камида 3 снайперчини кўрганини билдирди.\nЯна бир жабрланувчи Асылбек Кодоев 2010 йилнинг 7 апрел куни унга иккита ўқ текканини ва уларнинг ҳар иккаласи ҳукумат уйи томидаги снайперлар тарафидан отилганини айтди.\nҲакам Дамирбек Онолбеков кейинги маҳкамага Оқ уй томига чиқувчилар рўйхатини тайёрлашни сўради.\nОқ уй — Бишкек марказидаги маъмурий бинонинг норасмий аталиши. 2010 инқилоб пайтида у бинода президент ҳамда Қирғизистон ҳукумати фаолият олиб борарди.\nАввалги мақолаЎзбекистонлик қочқин Бишкекда ғойиб бўлди\nНавбатдаги мақолаЎз жонига қасд қилган ҳарбий яқинлари: «армиядаги бошбодоқлик» айбдор


Тожикистон электр компаниясининг Ўзбекистонга мавсумий импорти бошланди - 05.05.2020, Sputnik Ўзбекистон\nЎзбекистон Тожикистондан электр энергияси сотиб олишни бошлади. “Ўзбекистон МЭТ” АЖ ва “Барқи Тоҷик” компанияси ўртасида жорий йилнинг май-сентябрь ойлари учун... 05.05.2020, Sputnik Ўзбекистон\n19:03 05.05.2020 (янгиланди: 20:39 05.05.2020)\nЎзбекистон Тожикистондан электр энергияси сотиб олишни бошлади. “Ўзбекистон МЭТ” АЖ ва “Барқи Тоҷик” компанияси ўртасида жорий йилнинг май-сентябрь ойлари учун шартнома имзоланди.\nТОШКЕНТ, 5 май — Sputnik. 2020 йил 2 май куни “Ўзбекистон МЭТ” АЖ ва “Барқи Тоҷик” компанияси ўртасида жорий йилнинг май-сентябрь ойлари учун шартнома имзоланди.\n“Ўзбекистон МЭТ” матбуот хизмати хабарига кўра, шартнома республикада энергетика ва сув ресурслари мувозанатини сақлаш ҳамда истеъмолчиларини электр энергияси билан таъминланиш мақсадида имзоланган.\nТаъкидланишича, ҳозирда импорт амалиёти иккита 220 кВли юқори кучланишли ҳаво тармоқлари орқали амалга оширилмоқда.\nШартномага асосан ёз ойларида электр энергияси ва сув ресурсларига эҳтиёж ортадиган давр учун импорт ҳажмларини 500 кВли тармоқлар орқали кўпайтириш ҳам назарда тутилган.


Таркибида психотроп моддалар бўлган дори воситаларини жисмоний шахслар томонидан шахсий фойдаланиш учун олиб киришга тиббиёт муассасаси томонидан берилган, даволаш курсининг тавсия этиладиган сони кўрсатилган ҳужжатлар мавжуд бўлгандагина рухсат берилади. Шунга қарамай, айрим жисмоний шахсларнинг мазкур тартибларга риоя қилмасдан, таркибида психотроп моддалар бўлган дори воситаларини божхона чегаралари орқали ноқонуний равишда олиб ўтишга уринишлари кўзга ташланмоқда.\nЯқинда Давлат божхона хизмати органлари томонидан ана шундай уринишлар бартараф қилинди. Жумладан, “Тошкент-АЭРО” ихтисослаштирилган божхона комплексининг Контрабанда ва божхона қонунчилиги бузилишига қарши курашиш бўлими ходимлари пойтахт аэропортида Деҳлидан учиб келган фуқаро Г.А.нинг қинғир қилмишларини фош қилишди. Ушбу шахс божхона назоратидан “яшил” йўлак орқали ўтаётиб, 100 дона “Клоназепам” таблеткаларини яширин равишда олиб кирмоқчи бўлган вақтида тўхтатиб қолинди.\nШунингдек, унинг ёнида оғзаки сўровда маълум қилинмаган 190 қути сифати кафолатланмаган дори воситалари ҳамда 177 дона косметика ва гигиеник воситалар борлиги аниқланди.\nТошкент шаҳар божхона бошқармасининг “Бош почтамт” ташқи иқтисодий фаолият божхона постида эса хорижий давлатдан юборилган почта жўнатмаларидан бирида психотроп таблеткалар борлиги аниқланди. Пойтахтда истиқомат қилувчи фуқаро Б.Н. номига юборилган бу жўнатмада божхона декларациясида кўрсатилмаган 100 дона “Бротизолам” таблеткаси юборилган экан. Ваҳоланки, амалдаги қонунчиликка биноан мазкур турдаги таблеткалар муомаласи Ўзбекистон ҳудудида чекланган.\nТошкент вилояти божхона бошқармасининг “Ғишткўприк” чегара-божхона постида эса нафақат психотроп, балки наркотик моддаларни ҳам олиб киришга уринган қўшни давлат фуқароси тўхтатиб қолинди. У ўзи билан олиб кираётган дори воситалари орасида 149 дона “Трамадол” психотроп таблеткалари ҳам бор экан. Бу шахс холислар иштирокида кўздан кечирилганида, ички кийими орасига 1 дона полиэтилен ўрам яширилганлиги аниқланди. Ўрамдаги 24 граммдан ортиқ модда эса экспертлар хулосасига кўра, героин гиёҳванд моддаси бўлиб чиқди.