Туркистон мухторияти ва унинг тақдири « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nТуркистон мухторияти ва унинг тақдири\n24 March 2020 - 11:01\n1917 йил 27 февралда Петроградда бўлган демократик инқилоб Туркистон ўлкасига хамўз таъсирини ўтказди. Туркистонда янги жамият куртакларини шакллантириш учун ҳаракат бошланиб кетди. Туркистон ижтимоий-сиёсий ҳаётида ўлка мухторияти масаласи асосий масала бўлиб қолди. Туркистонга мухторият мақомини бериш ғояси нафақат демократик зиёлилар орасида, хатто оддий одамлар ўртасида хаманча оммалашган эди. 1917 йилнинг март-апрел ойлари ўлканинг сиёсий уйғонишида бурилиш даври бўлди. Туркистон жадидлари, миллий зиёлилари ва ислом уламоларининг етакчилари бўлган Махмудхўжа Беҳбудий (1875-1919), Мунаввар Қори (1878-1931), Убайдуллахўжа Асадуллахўжаев (Убайдулла Хўжаев; 1882-1938), Фитрат (1886-1938), Файзулла Хўжаев (1896-1938), Садриддин Айний (1878-1954), Мустафо Чўқай (1886-1941), Муҳаммаджон Тинишбоев (1879-1939), Шерали Лапин (1868-1919), Ахмад Закий Валидий (1890-1970), Обиджон Махмудов (1858-1936) Ўлкада янги ташкил қилинган «Шўрои Исломия» (1917 йил март), Шўрои Уламо» (1917 йил июн), «Турон» Жамиятлари ва «Турк одами Марказияти (федералистлар) фирқаси» (1917 йил июл), «Иттифоқи муслимин» (1917 йил сентябр) сиёсий партияларининг тўзилишида муҳим роль ўйнадилар. 1917 йил 7 апрелда Петрограддаги Муваққат ҳукумат қарори билан кадет Н.Н.Шчепкин раислигида Муваққат ҳукуматнинг Туркистон Комитети ташкил қилинди. Комитет таркибига 9 киши кирган бўлиб, уларнинг тўрттаси Алихон Букейхонов (1868-1937), М. Тинишбоев, Садри Максудов, А. Давлетшинлар туркий халқлар вакиллари эди. Кейинчалик Туркистон Комитетининг таркиби ўзгартирилди.\nЖадидчилик 1917 йилда маърифатчилик ҳаракатидан сиёсий ҳаракат даражасига аллақачон кўтарилган эди. Ўша 1917 йилнинг ўзида тўрт марта Бутунтуркистон мусулмонлари қурултойи ўтказилди. 1917 йил 16-23 апрелда Тошкентда бўлган I қурултойда демократик Россия таркибида Туркистон Мухториятини ташкил этиш ғояси олға сурилди. Бу ғоя Туркистон халқларининг ўз миллий давлатчилигини тиклаш йўлидаги дастлабки қадами эди.\nБутунтуркистон мусулмонлари I қурултойининг охирги мажлисида Марказий раҳбар орган — Туркистон ўлка мусулмонлари Кенгаши (Краймуссовет) ташкил этилиши ҳақида қарор қабул қилинди. Уни тузишдан асосий мақсад миллий озодлик ҳаракатига ташкилий ва марказлаштирилган хусусият касб этиш учун бир-бири билан тарқоқ алоқада бўлган жамият, қўмита ва иттифоқларни бирлаштириш эди. Туркистон мусулмонлари Маркази Кенгашига Мустафо Чўқай раис, Валидий бош котиб, Мунаввар Қори, Беҳбудий, У. Хўжаев, О. Маҳмудов, Тошпулатбек Норбутабеков, Ислом Шоаҳмедов ва бошқалар аъзо қилиб сайланди Мунаввар Қори ва Садриддинхон Шарифхўжа бошчилигида Тошкент қўмитаси тузилди. Шунингдек, Беҳбудий раҳбарлигида Самарқанд ва Носирхон Тўра етакчилигида Фарғона бўлими хам ташкил топди. Марказий шуронинг органи сифатида «Нажот» (муҳаррири – Мунаввар қори), кейинчалик «Кенгаш» (мухаррири — Валидий) газеталари чиқа бошлади. Шунингдек, 1917 йилда нашр қилинган «Улуғ Туркистон», «Турон» газеталарида мухториятчилик ғояси билан суғорилган мақолалар чоп килинди. Шундай қилиб, 1917 йил баҳорида Туркистоннинг бирлиги ва яхлитлиги томон мухим қадам ташланди. Тарихда илк марта Бутунтуркистон миқёсида мусулмонлар қурултойи чақирилиб, унда туб халқларнинг мухторият томон қатъий интилиши, ўз анъаналари, урф-одатлари ва турмуш тарзини изчил туриб химоя қилиши айтилди. Бу манфаатларнинг ифодачиси бўлган Миллий марказ — Туркистон мусулмонлари Марказий Кенгаши ташкил этилди.\nАфсуски, бирлашиш жараёнлари ҳар доим хам бир текис ривожланмади. Аср бошидан буён давом этаётган «жадид-қадим» низолари демократик ҳаракат сафларида парчаланиш юз беришига олиб келди. Маьлумки, 1917 йил 14 мартда Тошкентда «Шўрои Исломия» ташкил топган эди. Аксарияти жадидлардан иборат бу ташкилот аьзолари Туркистон мустақиллиги учун кураш олиб бордилар. 1917 йил июн ойида Мунаввар қори бошчилигидаги «Шурои Исломия» ташкилотидан «Шўрои Уламо» ажралиб чиқди. Шерали Лапин унинг Тошкент шуъбасига асос солди. Орадан кўп вақт ўтмай, Қўқон шаҳрида хам «Шўрои Уламо» жамияти тузилди. Лекин икки жамият ўртасида ғоявий ихтилофлар мавжуд бўлиб, улар бир-бири билан келиша олмасдилар. Чунки «Шўрои Уламо» жамияти дастурида ислом динининг анъанавий асослари бўйича иш кўришини маълум килса-да, аслида Лапин бошчилигидаги Тошкент уламочилари аввал рус монархияси, сўнгра большевизм ғоялари билан ўз ҳаракатларини мувофиқлаштиришга беҳуда уриндилар. «Шўрои Уламо» жамияти ўз мақсадлари тарғиботи учун «Ал-Изоҳ» журналини чиқара бошлади (муҳаррири – Абдумалик ҳожи Набиев) ҳар икки жамият ўртасида ғоявий кураш, хусусан, матбуот саҳифаларида авж олиб кетди. 1917 йил 10 сентябрда Тошкентда Бутунтуркистон мусулмонларининг II қурултойи очилди. «Шўрои Исломия» ташаббуси билан чақирилган ушбу қурултой ҳокимиятни ишчи, солдат ва деҳқон депутатлари советларига беришга қарши чиқди. Ушбу қурултойда қабул қилинган резолюцияларда миллий демократия ўзи тутадиган йўлнинг муҳим асосларини биринчи марта қатъий қилиб айтди: ҳукумат демократик сиёсат юргизадиган бўлса, ана шундагина мусулмонлар бу ҳукуматда иштирок этадилар. Иккинчи қурултойда фақат Миллий марказ – Туркистон мусулмонлари Марказий Кенгаши минтақадаги туб ерли аҳоли манфаатларини ҳимоя қилиши мумкин деган фикр қатьий қилиб қўйилди. 1917 йил 20 сентябрда Тошкентда бўлиб ўтган Туркистон ва Қозоғистон мусулмонларининг кўрултойи «уламочилар» билан «Шўрои исломчилар» ўртасидаги узоқ баҳсларга қарамай, ниҳоят, келишиш ва муроса йўлини топди. Қурултойда «Шўрои Исломия», «Шўрои Уламо», «Турон» ва бошқа сиёсий ташкилотларни бирлаштириш йўли билан бутун Туркистон минтақаси учун умумий бўлган «Иттифоқи муслимин» деган сиёсий партия тузишга қарор қилинди.\nҚурултой ишидаги асосий масала Туркистон ўлкасининг бўлажак сиёсий тузумини белгилаш эди. Ўша пайтда Тошкентда нашр қилинган «Улуғ Туркистон» газетасида ёзилишича, «Қурултой Мулла Муҳаммадхўжа эшон ва Мулла Сиддиқхўжа эшонларнинг бошқарув шакли ҳақидаги нутқларини тинглаб, дуо-ю ижобат ила Туркистон Мухториятини тайин этишга жазм қилди». Қурултой мухториятга «Туркистон Федератив Республикаси» деган номни қўйиб, парламент республикаси асосида тузилажак бўлғуси давлат тузумининг бош тамойил ва меъёрларини белгилаб берди.\nШу тарзда Туркистонда мухторият ҳукумати юзага келмасдан анча олдин жамиятнинг кенг қатламлари вакиллари, илғор зиёлилар бу ҳаракатда фаол қатнашиб, унинг пойдеворини яратишга замин ҳозирладилар.\n1917 йил 25 октябрда (янги сана билан 7 ноябрда) қурол кучига таянган В.И. Ленин бошчилигидаги большевиклар (коммунистлар) Петроградда Муваққат ҳукуматни ағдариб ташлаб, ҳокимиятни зўравонлик йўли билан эгаллашди. Россиянинг марказида юз берган воқеаларнинг акс-садоси орадан кўп ўтмай Туркистонга хам етиб келди. 28 октябрда Тошкентнинг янги шаҳарида европалик ишчилар ва солдатлар большевикларнинг қутқуси билан қуролли тўқнашувларни бошлаб юборилди. Улар генерал Коровиченко қисмларидан устун келдилар. 1 ноябрда Коровиченко ва Мувақкат ҳукуматнинг Туркистон Комитети қамоққа олинди. Тошкентда зуравонлик йўли билан совет режими ўрнатилди.\nҲужжатларнинг гувоҳлик беришича, 1917 йилнинг кузига келиб, ўлка шаҳарлари, вилоятлари ва уездларида аҳолининг ҳокимиятни советларга ўтишини талаб қилувчи фаол чиқишлари кузатилмаган. Аксинча, жойлардан келиб турган хабарлар ва телеграммаларда Муваққат ҳукуматни кўллаб-қувватлаш ҳақида гапирилар экан, большевиклар ва бошқа экстремистларнинг ҳокимиятни советларга бериш ҳақидаги талаблари фош этилар, мамлакат тақдирини қиладиган Таъсис Мажлисини чақириш маьқулланарди. Демак, 1917 йил ноябр ойининг бошида большевиклар фақатгина қурол кучига таянган холда Тошкент шаҳрида ҳокимиятни кўлга киритишди. Бу холни архивларда сақланиб қолган ўша даврга оид кўплаб расмий ҳужжатлар хам исботлайди. Туркистон республикаси раҳбарларидан бири кейинчалик қуйидаги фикрни эътироф этишга мажбур бўлган эди: Туркистон бир неча ўн йиллар мобайнида чоризм мустамлакаси бўлиб келди ва бу ғоя барча ижтимоий кайфият ва муносабатларда ўзининг учмас муҳрини қолдирди. Самодержавие томонидан олиб борилган мустамлакачилик кайфияти ва сиёсати амалдорлар ва хизматчи унсурлардан ташқари ҳатто рус темирйулчиларига хам ўз таъсирини ўтказган эди. Шунинг учун тўнтаришнинг бошидаёқ, совет ҳокимиятини бу ерда фақат рус кишилари амалга оширди. Туб аҳолидан эса мустамлакачи маҳаллий ҳокимиятга алоқадор кишиларгина унда қатнашиши мумкин бўлиб, туб аҳолининг қолган қисми учун бу ғоя бегона ва тушунарсиз эди».\n1917 йил 15-22 ноябрда Тошкент шаҳрида бўлиб ўтган ўлка ишчи, солдат ва деҳқон депутатлари Советларининг III съездида 15 кишидан иборат ҳукумат—Туркистон ўлкаси Халқ Комиссарлари Совети тузилди, унда 8 ўрин сул эсерларга, 7 ўрин большевиклар билан максималистларга берилди. Бироқ ҳукумат фақат европаликлардан иборат бўлди. Туркистон ХКС раиси лавозимини касби чизмачи бўлган большевик Ф. Колесов эгаллади, ҳарбий комиссар қилиб извошчи Перфильев, бошқа комиссарлик лавозимларига хам шунга ўхшаганлар тайинландилар. Ҳукумат таркибига туб аҳоли вакилларидан битта хам вакил киритилмади. Бу тасодифий ҳол эмас эди. Туркистонда сўл инқилобий сиёсий гуруҳлар, уларнинг намояндаларидан тузилган ҳукумат, биринчи галда большевиклар моҳиятан чоризм мустамлакачилик сиёсатига амал қилдилар. Шу билан бирга октябр тунтаришидан кейин Россияда бўлгани сингари, Туркистонда хам инқилобий ақидаларга, энг аввало синфийлик тамойилларига амал қилинди. Асосий инқилобий куч — пролетариат ва камбағал деҳқонлар, аҳолининг бошқа қатламлари эса реакцион ва эксплуататор гуруҳлар деб эълон қилинди. Мулкдорлар — эксплуататорлар, эзувчилар; миллий зиёлилар, ўқимишли, обрў-эътиборли халқ вакиллари — миллий буржуазия корчалонлари ва малайлари; ислом дини раҳнамолари — реакцион қатлам деб, уларга қарши аёвсиз кураш бошлаб юборилди.\nТуркистон ўлкасидаги дастлабки совет ҳукуматининг зиддиятли таркиби минтақада европалик аҳоли ҳукмронлигини мустаҳкамлашга қаратилган эди. «Туркистондаги мустамлакачилик ҳатто совет ҳокимияти тараққиётининг бутун бир йўналишини белгилаб берди», деб кейинчалик тан олган эди Г. Сафаров.\nМаҳаллий миллатларнинг сиёсий жараёнга аралаштирилмаганлиги ўлка халқларининг совет ҳокимиятига бўлган ишончсизлигини янада кучайтирди. Ҳатто Туркистондаги европалик аҳолининг демократик қатламлари ҳам большевиклар ва сул эсерларнинг бундай маккорона сиёсатига қарши чиқдилар. Ҳукумат тузишда улуғ давлатчилик шовинизми ақидаларига амал қилинганлиги янги ҳокимиятнинг сиёсий фаолиятини олдиндан белгилаб берди.\nҲокимият большевиклар қўлига ўтиши билан ўлкада Муваққат ҳукуматнинг барча бўғинлари тугатилиб, ўрнига аввало жазо органлари ва совет бошқарув тизими ўрнатилди. Бу тасодифий ҳол бўлмасдан, большевиклар ҳукмронлиги нафақат ағдарилган синфлар, балки большевиклар билан келишмайдиган маҳаллий аҳолининг катта қисми устидан зўравонлик ўрнатилгандагина сақланиб қолиши мумкин эди. Туркистон ХКС 1917 йил 28 ноябрда ўлкада қизил гвардия бўлинмалари тузиш ҳақида қарор қабул қилди. Бу бўлинмалар совет режими ва большевикларга қарши кўтарилган дастлабки стихияли чиқишларни бостиришда фаол иштирок қилди. Шу вақтнинг ўзида Бутунроссия Фавқулодда комиссия (чека) органлари ва инқилобий трибуналлар ташкил этилди. Пролетариат диктатурасининг бу жазо органлари озодлик ва демократияни бўғишда, ўзгача фикрлайдиган кишиларни йўқ қилишда муҳим қурол бўлди ва Ватанимизнинг янги тарихида ўзининг машъум асоратларини қолдирди.\nТуркистон ХКС 1917 йил охирларида ўз қарори билан «Шурои Исломия» ва бошқа маҳаллий демократик ташкилотларни тарқатиб юборди. Бу ташкилотларнинг раҳбарлари кейинчалик Туркистон Мухторияти ҳукуматига қўшилдилар, айримлари истиқлолчилик ҳаракатига ғоявий раҳнамолик қилдилар. Шуниси характерлики, «Шўрои Уламо» ташкилотининг Тошкент шуъбаси фақат 1918 йил 13 майда ёпиб қўйилди. Шундай қилиб, даставвал Россия марказида қарор топган совет режими Туркистон ўлкасида ҳам ўрнатилди. Зўравонлик ва халқларни эзишга қаратилган совет режими ўзининг илк кунларидан бошлаб Туркистондаги туб халқларга нисбатан мустамлакачилик сиёсатини юритди. Чор Россиясининг мустамлакачилик тизими совет Россияси даврида янада такомиллаштирилди. Туркистон Мухторияти ҳукумати ва унинг фаолияти сиёсий партиялар тузилиши, улар томонидан дастурий ҳужжатлар қабул қилиниши Туркистонда миллий ҳаракатнинг кенг қулоч ёйганидан далолат берар эди. Бироқ юқарида кўрсатиб ўтилганидек, Петрограддаги октябр тўнтариши оқибатида 1917 йил октябр-ноябр ойларида Туркистон ўлкасида, хусусан, Тошкент ва Қўқонда юз берган воқеалар миллий озодлик ҳаракатини бутунлай бошқа йўналишдан кетишга мажбур қилди.\n1917 йил 26-28 ноябрда Қўқон шаҳрида Туркистон ўлкамусулмонларининг фавқулодда IV қурултойи бўлиб ўтди. Қурултой ишининг бутун тафсилотлари ўша давр газеталарига тарих учун муҳрлаб қўйилган.\nМустафо Чўқай қурултойни очар экан, Россия ва Туркистоннинг сиёсий ва иқтисодий аҳволи хусусида маълумот беради. Унинг айтишича, Марказда юз бераётган воқеалар, чекка ўлкаларни ва шу билан бирга Буюк миллий инқилобни қутқарув йўлларини мустақил муҳокама этувини тақозо қилар. Октябр хунрезлигини бошдан кечирган Россия ва Туркистон ўз тақдирлари ҳақида мулоҳаза юритмоқлари лозим.\nМаълумки, мусулмонларнинг ушбу нуфузли қурултойи ва унда қабул қилинган қарорлар узоқ йиллар давомида миллатчилар гуруҳининг йиғинидан эълон қилинган буржуа мухторияти деб нотўғри талқин қилиб келинди. Ҳужжатлар эса ушбу холнинг бутунлай акси бўлганлигини исботлайди. Масалан, Туркистон жадидларининг отаси саналган Беҳбудий ўз маърузасида қурултойнинг Туркистон халқлари тарихида улкан ижобий, тарихий ҳодиса ва бурилиш даври эканлигини таъкидлаб, «Қурултойимиз қабул қилаётган қарорлар шунинг учун хам аҳамиятлики, унда Туркистон аҳолисининг европалик вакиллари хам иштирок этмоқдалар», дейди. Беҳбудий ва Обиджон Махмудов қурултой ҳайъатида мусулмонлар билан бир қаторда бошқа миллий гуруҳларнинг ҳам вакиллари бўлишини ёқлаб чиқди.\nТуркистонни бошқариш шакли уч кун давом этган қурултойнинг диққат марказида турди. Бу масала муҳокамасида сўзга чиқганларнинг кўпчилиги Туркистоннинг мухтор республика деб эълон қилиниши ўлка аҳолисининг ижтимоий мақсадларидан келиб чиққан ва унга мос тушишини уқтирди. Мухторият ва мустақиллик эълон қилиш фикрини ҳамма кўллаб-қувватлади. Қурултойда 1917 йил 27 ноябр (янги ҳисоб билан 10 декабр) куни кечқурун қабул қилинган қарорда шундай дейилади: «Туркистонда яшаб турган турли миллатга мансуб аҳоли Россия инқилоби даъват этган халқларнинг ўз ҳуқуқларини ўзлари белгилаш хусусидаги иродасини намоён этиб, Туркистонни Федератив Россия Республикаси таркибида ҳудудий жиҳатдан мухтор деб эълон қилади, шу билан бирга мухториятнинг қарор топиш шаклларини Таъсис Мажлисига ҳавола этади». Қурултой Туркистонда яшаб турган миллий озчилик ҳуқуқларининг муттасил ҳимоя қилинишини тантанали равишда эълон қилди.\n28 ноябр (янги ҳисоб билан 11 декабр) да таркиб топаётган мазкур давлатнинг номи аниқланиб, Туркистон Мухторияти, деб аталадиган бўлди. Қурултой ўша куни йиғилишда Бутунроссия Таъсис Мажлиси чақирилгунга қадар ҳокимият Туркистон Муваққат Кенгаши ва Туркистон Халқ (Миллат) Мажлиси кўлида бўлиши керак, деб қарор қабул қилди. Қурултойда Туркистон Муваққат Кенгаши аъзоларидан 8 кишидан иборат таркибда Туркистон Мухторияти ҳукумати тузилди. Ҳукуматнинг Бош вазири хамда ички ишлар вазири этиб Муҳаммаджон Тинишбоев сайланди. Ислом Султон ўғли Шоаҳмедов — Бош вазир ўринбосари, Мустафо Чуқай — ташқи ишлар вазири, Убайдулла Хўжаев – ҳарбий вазир, Хидоятбек Юргули Агаев — ер ва сув бойликлари вазири, Обиджон Махмудов — озиқ-овқат вазири, Абдурахмон Ўрозаев — ички ишлар вазирининг ўринбосари, Соломон Абрамович Герцфельд — молия вазири лавозимларини эгаллади. Ҳукумат таркибида кейинчалик айрим ўзгаришлар юз берди. Мустафо Чўқай Бош вазир лавозимини бажаришга киришди. Вазирлардан уч киши олий маълумотли ҳуқуқшунос, икки киши Ўртача малакали ҳуқуқшунос эканлиги мухторият ҳукумати аъзолари билим даражасининг нақадар юқори эканидан далолат беради.\nҚурултойда 28 ноябр куни Туркистон Миллат Мажлиси очилиши тўғрисидаги қарор ҳам тасдиқланди. Миллат Мажлиси 54 нафар аъзодан иборат бўлиб, қурултой қарорига биноан «36 нафар мусулмонлар ва 18 нафар ғайри мусулмонлардан сайланадур. 36 мусулмон вакиллари Туркистоннинг 5 вилоятидан бўлиб: Фарғона — 10 нафар, Самарқанд — 5 нафар, Сирдарё — 9 нафар, Еттисув — 6 нафар, Закаспий – 2 нафар; 4 нафар эса бутун Туркистон шаҳар думалари тарафидан тайин бўлурлар». 18 нафар ўрин эса ўлканинг европалик ташкилот ва фуқароларига, жумладан, темирйўлчилар иттифоқи, ишчи ва солдат депутатлари совети, социал-демократлар, дашноқцутюн, ерлик жуҳудлар, яҳудийлар, эсерлар, украинлар, поляклар вакиллари ва бошқаларга берилиши кўзда тутилган эди. Демак, ташкил этилаётган ҳукумат таркибига турли сиёсий ва миллий гypyҳ вакилларининг қатнашуви кўзда тутилди. Демократик рухдаги миллий зиёлилар кўрултойда қабул қилинган дастурий ҳужжатларга ўзига хослиги билан ажралиб турадиган халқчил ва демократик ғояларни киритишди.\nҚурултой жараёнида Туркистон Миллат Мажлиси 32 кишидан иборат қилиб сайланди. «Шўрои Уламо»нинг раҳбари Шерали Лапин Миллат Мажлиси таркибига унинг раиси сифатида киритилган бўлса хам, аммо унинг ўзи бу таклифни рад этди.\nҚурултой тугагач, 1 декабрда Туркистон Мухториятининг Муваққат ҳукумати аъзолари (барча 8 киши) имзолаган махсус Мурожаатнома эълон қилинди. Ушбу Мурожаатномада Туркистондаги барча аҳоли, ирқи, миллати, дини, жинси, ёши ва сиёсий эътиқодларидан қатъий назар, якдиллик ва ҳамжиҳатликка даъват этилган эди.\nОрадан кўп ўтмай Миллат Мажлиси томонидан тасдиқланган қонунлар эълон қилинди, шунингдек, янги ҳукумат мамлакат Конституциясини тайёрлаш учун таниқли ҳуқуқшуносларни жалб қилди. «Эл байроғи», «Бирлик туғи», «Свободний Туркестан», «Известия Временного Правительства Автономного Туркестана» каби ҳукумат газеталари ўзбек, қозоқ ва рус тилларида нашр қилина бошланди. Аввал чиқаётган «Улуғ Туркистон» газетаси хам ўз саҳифаларида мухторият ҳукумати фаолиятига алоҳида ўрин бера бошлади. Нашр ишларини яхшилаш учун О. Махмудовнинг босмахонаси ҳукумат ихтиёрига ўтди. Мухторият ҳукумати миллий қўшинни ташкил қилишга киришди. 1918 йил бошида бу қўшин сафларида бир мингдан ортиқ аскар бўлган. Ҳарбий вазир Убайдулла Хўжаев иштирокида ўтказилган кўрик-парад вақтида аскарлар сони 2000 кишига етган. Бундан ташқари Қўқонда тахминан шунча миршаблар бор эди. Ҳукумат иқтисодий соҳада 30 миллион сўм миқдорида ички заём чиқаришни йўлга қўйди. Чунки газеталарни нашр қилиш, мухторият қўшинларининг таъминоти ва ҳукуматнинг ички харажатлари учун маблағ зарур эди. Шунингдек, ҳукумат аъзолари очлик чангалида қолган Туркистон аҳолисига Оренбург орқали ғалла келтириш муаммосини ҳал қилиш учун хам амалий қадамлар ташлади. Туркистон Мухторияти ҳукумати қисқа муддат ичида халқ ўртасида катта эътибор қозонди. Янги ҳукумат фаолияти фақат Қўқонда ёхуд Фарғона водийсида эмас, балки бутун Туркистон минтақасида яшаётган туб ерли халқлар томонидан қизғин кўллаб-қувватланди. Фитрат, Чўлпон, Ҳамза мухторият ҳукуматини алқаб, шеърлар битишди. Фитрат мухторият эълон қилинган 27 ноябр тунини «Миллий Лайлатул қадримиз» деб атади. Аллома Фитратнинг бу сўзларида олам-олам маъно мужассамлашган.\nТуркистон халқининг мухторият учун олиб борган курашида 1917 йил 13 декабрда бўлиб ўтган фожиали воқеалар муҳим ўрин тугади. Ўша куни Тошкентда эски шаҳар ахолиси «Мухтор Туркистон учун!» шиори остида тинч байрам намойишини ўтказди. Аммо Тошкент Советидаги большевиклар шаҳарда қуролли куч билан тартиб ўрнатишга буйруқ берадилар. Оқибатда тинч намойиш қатнашчилари пулемётдан ўққа тутилди, эски шаҳарлик 16 киши ана шу тўқнашув қурбони бўлди.\nМухтор ҳукуматнинг халқ ўртасидаги обру-эътибори ва нуфузи большевикларни ташвишга солиб қўйди. 1918 йил 19-26 январ (янги ҳисоб билан 1-8 феврал) да Тошкентда бўлган Туркистон ўлкаси ишчи, солдат ва деҳқон депутатлари Советларининг фавқулодда IV съездида мухторият масаласи асосий ўринда турди. Съезд Туркистон Мухторияти ҳукумати ва унинг аъзоларини қонундан ташқари халатда деб, ҳукумат аъзоларини қамоққа олиш тўғрисида қарор чиқарди. Большевиклар ўзларининг бу қабиҳ ва мудҳиш «ҳукми»ни амалга оширишга зудлик билан киришдилар.\n30 январ (янги хисоб билан 12 феврал) да Туркис¬тон ХКС мухторият ҳукуматини тугатиш учун ҳарбий ҳаракатларни бошлади. Туркистон большевиклари бунинг учун қизил аскарлардан ташқари арманларнинг «Дашноқцутюн» партияси аъзоларидан тузилган қуролли тўдалардан хам кенг фойдаланди. Уларга қарши дастлабки жангда мухториятнинг миллий қўшинидан ташқари қўқонлик тинч аҳоли вакиллари хам қатнашди. Асосан болта, чўкич, таёқ кўтарган халойиқнинг сони 10000 кишига етди. Шунга қарамай, қуролсиз бу кишилар қизил аскарларнинг Қўқон шаҳрига ҳужумини уч кун давомида мардонавор қайтардилар. Шаҳар устига уч кун давомида тўплардан ёндирувчи снарядлар отилди. Мухторият қўшинининг тирик колган қисми Кичик Эргаш қўрбоши бошчилигида шаҳардан чиқиб кетди. Туркистон Мухторияти ҳукумати қизил аскарлар ва дашноқларнинг қонли ҳужумлари оқибатида ағдариб ташланди. Аммо Қўқон ва унинг атрофидаги тинч аҳолини талаш, ўлдириш авжига чиқди. Фақат Қўқоннинг ўзида уч кун давомида 10000 киши ўлдирилди. Шаҳар буткул вайронага айлантирилди. Ҳукумат бошлиғи Мустафо Чўқай шаҳарни тарк этиб, яширинишга мажбур бўлди. Вазирларнинг айримлари ҳалок бўлди. Баъзиларини большевиклар кўлга олишди.\n«Улуғ Туркистон» газетаси чуқур кайғу билан хабар берганидек, «20 (эски хисоб билан 7) феврал Ҳўқанд (Қўкон) тарихининг энг даҳшатли куни эди. Арманилар айрича фаолият кўрсатганлар…». Газетадаги ушбу мақола «Қўқон ҳозир ўликлар шаҳри», деган даҳшатли ибора билан тугайди.\nНиҳоят, 1918 йил 22 (эски ҳисоб билан 9) февралда Қўқон шаҳридаги Рус-Осиё банки биносида большевиклар томонидан тайёрланган «тинчлик Шартнома» имзоланди. Туркистон Мухторияти ҳукумати атиги 72 кун умр кўрган бўлса хам, у эрксевар халқимизни миллий мустақиллик ва истиқлол учун курашга даъват этди. 1918 йилнинг эрта баҳорида аввал Фарғона водийсида, сўнгра бутун Туркистонда истиқлолчилик ҳаракати бошланди. Аммо бу даврга келиб Туркистон Мухториятини тор-мор этиб, ўлкада якка ҳукмрон бўлган, қурол ва зўравонликка таянган большевиклар минтақада советча андозадаги автономия (мухторият) ни ташкил этишга киришган эдилар.\n1918 йил январ ойидаёқ большевиклар Туркистон Мухториятига қарши Туркистон автономиясини тузиш масаласини кўтаришган эди. Бу муаммо фақат Туркистон Советларининг V съездида (1918 йил 20 апрел – 1 май) ҳал қилинди. Съезд Россия Совет Социалистик Федерацияси таркибида Туркистон республикаси тузиш тўғрисида қарор қабул қилди. Туркистон республикасининг Марказий Ижроия Комитети (МИК) ва ХКС сайланди. Улар таркибига илк марта туб миллатларнинг вакиллари киритилди. Шунингдек, съездда саноат корхоналарини национализация қилиш ва бошқа айрим масалалар юзасидан қарорлар қабул қилинди. Шундай қилиб, совет Россияси таркибида Туркистон автоном республикаси ташкил қилинди.


Гаджи Гаджиев: “Бунёдкор” яхши таассурот қолдирди » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nГаджи Гаджиев: “Бунёдкор” яхши таассурот қолдирди\nКомментариев: 0 Просмотров: 222 Дата: 24-01-2016, 07:42 “Бунёдкор” – “Амкар” (1:1) учрашувидан сўнг пермликлар бош мураббийи Гаджи Гаджиевнинг ўз фикрларини билдирди, - дея хабар бермоқда "қалдирғочлар" расмий сайти. - Аниқ йили эсимда йўқ, лекин “Бунёдкор”нинг Тошкентдаги қайсидир учрашувида иштирок этгандим. Ўшанда янги стадион қурилиши лойиҳалаштирилаётганини кўргандим. Орадан қанча вақт ўтган бўлса ҳам, “Бунёдкор” ўз савиясини сақлаб қолган. Бугунги баҳсда тошкентликлар менда яхши таассурот қолдиришди. Жамоа ёш ва яхши шаклланган бўлиб, тартибли ўйин намойиш этмоқда. Таркибда техникаси юқори бўлган футболчилар ҳаракат қилишяпти. Бизда бўйдор футболчилар кўп бўлишига қарамасдан “Бунёдкор” иккинчи қаватда деярли енгилгани йўқ. Захирадан тушган футболчиларнинг ҳам ҳаракатлари чакки эмас. Биз маълум танаффусдан кейин энди машғулотларни бошладик. Ҳали тайёргарлигимиз юқори чўққисига чиққани йўқ. Ўзбекистонда дўстлари бор. Масалан, Миржалол Қосимовни жуда яхши эслайман. Собиқ Иттифоқ ёшлар терма жамоасида ишлаган давримда у қўл остимда ўйнаган. Ўзбекистон терма жамоаси Осиёда ёмон иштирок этмаяпти. Жамоанинг кейинги фаолиятига омадлар тилаб қоламан, - дейди “Амкар” жамоаси бош мураббийи Гаджи Муслимович.


Канчельскис: «Стадиондаги муҳит АПЛни эсга солди» » Lochinlar.UZ\n» Интервью » Канчельскис: «Стадиондаги муҳит АПЛни эсга солди»\nКанчельскис: «Стадиондаги муҳит АПЛни эсга солди»\nСуперлигаси 2-турида "Локомотив" устидан қозонилган ғалабадан кейин "Навбаҳор" устози Андрей Канчельскис ўзининг фикрларини билдирди.\n- Барчани ғалаба билан табриклайман. Очилишга кўп сонли мухлислар келиб, бизни қўллаб-қувватлаб тургани учун миннатдорлик билдираман. Бугун биз яхши ўйнадик ва ғалабага лойиқ эдик. Барчага раҳмат.\n- Тошкентдаги ўйиндан фарқли равишда бугун захира ўриндиғидаги футболчиларни ишга солдингиз.\n- "Пахтакор"га қарши ўйинда ҳеч кимни туширишни истамадим. Ўринбоев энди ўзининг юқори жисмоний ҳолатига кириб бормоқда. Яна бир ҳужумчимизнинг дисквалификацияси бор эди. Яқиндагина "Пахтакор" футболчини ижарага олдик. Ўша куни футболчини алмаштиришнинг ўзи руҳий томонлама ҳам нотўғри бўларди. Майдондаги футболчилар эса шер каби курашишди ва шу боисдан уларни ҳафа қилгим келмади. Қачонки улар майдонга тушишга тайёр бўлса, бу амалга ошади. Биз ҳам захирадан тушадиган футболчи доимо ўйинни кучайтиришини истаймиз, бироқ бу ҳар доим ҳам амалга ошавермайди. Барчаси футболчининг жисмоний ҳолати ва ўз ишига бўлган муносабатига боғлиқ. Масалан, иккинчи бўлимда Шохрух майдонга тушди. Ёш ва ғайратчан футболчи ўзини яхши томондан кўрсатди, ҳар бир тўп учун курашди ва жамоага катта ёрдам берди. Ўринбоев ҳам ўз ишини бажарди. Болов дисквалификациясини тугатса, у ҳам жамоани кучайтиради. Исоқжоновнинг қайтиши ҳам жамоани кучайтиради. Бизда вақти келиб, захира ҳам яхши ҳолатда бўлади ва ҳар бир футболчи жамоани кучайтиради.\n- Мавсум олдидан жамоага қандай мақсадлар қўйилди?\n- Мақсад - ҳар бир ўйинда майдонга чиқиб, барча кучни сарфлаб, ғалабага эришиш. Мени қувонтирган нарса шу бўлдики, "Локомотив" ҳимоявий ўйин кўрсатди. Ўтган мавсумларда жамоа ҳужумкор ўйин кўрсатганди. Биринчи бўлимда рақиблар деярли вазият ярата олишмади. Эндиликда биздан қўрқишяпти, бизни ҳурмат қилишяпти. Албатта, бу ажойиб! Агарда шу кетишда давом этсак, турнир жадвалининг юқори ўринларида бўлишимиз аниқ. Агарда олдимиздаги ҳар бир учрашувда "Пахтакор" ва "Локомотив"даги каби ўйин кўрсата олсак, кўзланган мақсадларга эриша оламиз.\n- Андрей Фёдоровнинг айтишига кўра, мухлислар "Навбаҳор"нинг ғалабасидаги асосий омил бўлишди. Сиз бу фикрга қўшиласизми?\n- Билмадим. Умуман олганда, бугун рақибга қараганда кўпроқ вазият яратдик. Биринчи бўлимда бош билан берилган зарба голга айланмади. Шунингдек, Азизбек Турғунбоевда ҳам қулай вазият юзага келди. Агарда биринчи бўлимдаёқ ҳисобни очиб олганимизда ўйин бошқачароқ кечарди ва бизга осонроқ бўларди. Иккинчи бўлимда эса фақатгина ҳужум қилавермасдан, тартибли ўйин кўрсатишга интилдик. Сабр қилдик, кутдик ва пенальтидан гол урдик, кейинчалик иккинчиси ҳам бўлди. 12 ёки 13 эмас, майдонда биз 11га 11 бўлиб ўйнадик. Мухлисларга катта раҳмат айтаман. Улар туфайли бугун АПЛдаги фаолиятим ёдга тушди. Мухлисларнинг қўллаб туриши доимо керак. Айтганимдек, рақибдан кўра кўпроқ вазият яратдик. Ҳа, тўғри, тўп қўлга тегди, рақиб хато қилди, деб баҳона қилиш мумкин. Аммо ғалабамиз ҳақли қўлга киритилди.\n- "Манчестер Юнайтед" ва "Навбаҳор" мухлисларини ўзаро солиштира оласизми?\n- У ернинг мухлисларида ўзгача анъаналар бор. Улар сўкинмай, ҳақорат қилмай, карсаклар билан ўйинни томоша қилишади. Ўтган натижаларга қарамасдан ҳар бир ўйинда стадионни тўлдириб ўтиришади. Улар футболни севишади. Наманганда ҳам шундай. Наманганлик мухлисларни эса мухлислик қилишидан италияликларга ўхшатса бўлади. Агарда футболчилар бироз ёмон ўйнашни бошлашса, нонуштага қўшиб еб юборишади. Шу боисдан футболчиларга майдонга тушганидан кейин бор кучини бериб, ғалабага эришишларини талаб қиламан. Танаффусда 15 дақиқа шунчаки ўтирмасдан, барча гапларни, талабларни диққатлик билан эшитиб, уни бажариш ҳам футболчиларни олдинга етаклайди. Агарда шу кетишда давом этсак, узоққа етиб боришимиз аниқ.\n- Футболчиларнинг мавсумолди йиғинларидаги ҳолатидан мамнун бўлдингизми?\n- Албатта. Раҳбариятга бу борада катта раҳмат айтмоқчиман. Ўтган мавсумдагига қараганда биз бу йўналишда катта ўсишга эришдик. Улар ҳам бизга юқори сифатга эга бўлган футболчиларни тақдим қилишди.\nDostonbek.uz 14-03-2020 20:30\nВа нихоят ишлади офарин гап йук\nsf09071985 14-03-2020 20:16\nЭй гап йў\nadmin 14-03-2020 20:12


Соғлиғим учун ўзимдан ҳам кўпроқ қайғурганлар бор (Аудио) - zarnews.uz\nСоғлиғим учун ўзимдан ҳам кўпроқ қайғурганлар бор (Аудио)\nЁш бўлишимга қарамай, тақдирнинг кўп синовларини бошимдан кечирдим.\nУч ойлик чақалоқлигимда онамдан айрилганман, шунинг учун холамнинг қўлида катта бўлдим. Икки акам отам билан қолган.\nВақти келиб, турмуш қурдим, икки фарзандли бўлдим, аммо иккинчи фарзандимнинг соғлиги ёмонлашиб, вафот этди. Она учун фарзандини тупроққа қўйишдан оғири бўлмаса керак. Бу ғамдан шунчалик куйдимки, назаримда, бу соғлигимга ҳам таъсир қилди.\nОрадан йиллар ўтиб, кўкрак саратонига чалинганимни билиб қолдим. Бу орада ҳомиладор бўлдим, фарзандим туғилди. Аммо хасталигимни даволаш учун етарли маблағим бўлмагани туфайли аҳволим кундан-кун оғирлашди. Чақалоғимни тиббий кўрикка олиб борганимда, шифокорлар аҳволим ёмонлигини айтишди. Пахтачи туман тиббиёт бирлашмаси бош врачи вилоятдан дўхтирлар келаётганини айтиб, кўрикдан ўтишга ундади.\nВилоят онкология шифохонасидан келган шифокор бепул даволанишим учун имкон борлигини айтди. Йўл харажатларини туман тиббиёт бирлашмаси кўтарди. Ҳатто, ойлик чақалоғимни қариндошимга эмас, патронаж ҳамширага қолдирдим. У боламни даволаниб келгунимга қадар ўз фарзандига қарагандай парваришлади. Вилоятдаги онкология шифохонасида бош шифокорнинг ўзи аҳволимни назорат қилиб турди. Ҳозирда соғлиғим яхши. Менинг саломатлигим учун ўзимдан ҳам кўпроқ қайғурган раҳбарларимизга, шифокорларга мингдан минг раҳмат айтаман.\nБорингизга шукур, яхшилар!\nПахтачи тумани, Жала маҳалласи.\nИжара уйда фоҳишахона очган аёл ушланди


Дунё бўйича ташқи қарздорлик рекорди янгиланди - Халқ сўзи\n18:26 13 Июль 2018 Иқтисодиёт\nДунё бўйича умумий ташқи қарздорлик 2018 йилнинг биринчи чорагида 8 триллион АҚШ долларга ўсиб, 247,2 триллион доллар ёки глобал ЯИМнинг 318 фоизига етди. Шундай қилиб бу борадаги рекорд янгиланди, деб хабар берди РБК Халқаро молия институти(ХМИ) маълумотига асосланиб.\nМазкур тадқиқотда дунёдаги қарийб 70 давлат ва ҳудуд қамраб олинган. Дунё қарзларининг асосий қисми(178,3 трлн. доллари) ривожланган иқтисодиётлар ҳисобига тўғри келса, қолгани(68,9 трлн.и) ривожланаётган давлатларга тегишлидир.\nУшбу рақамлар ХМИ томонидан ҳар чоракда янгиланади ва унда ҳукуматлар, банклар, номолиявий корпорациялар ва уй хўжаликлари қарзлари ҳисоблаб чиқилади.\nХусусан, ривожланаётган мамлакатларнинг номинал хориж валютасидаги қарзи(банклар мажбуриятларини инобатга олган ҳолда) биринчи чоракда энг юқори даража – 5,5 трлн. долларга етган. Уларнинг катта қисми(78 фоизи) корпорацияларга тааллуқлидир. Валюта қарзларига энг кўп боғланиб қолган давлатлар сифатида Аргентина, Венгрия, Туркия, Польша ва Чили кўрсатиб ўтилди. Ўз навбатида тараққий топаётган мамлакатлар банк секторидаги валюта қарзлари ҳисобот даврида 785 млрд. долларни ташкил этган. Ваҳоланки, бу кўрсаткич 2010 йил биринчи чорагидаги 110 млрд. доллар эди. Таҳлилчилар фикрича, мазкур тренд юань тебранишлари олдида ХХР молия сектори заифлиги ўсиб бораётганини кўрсатмоқда.\nАйни чоғда жаҳонда ўсиш кўрсаткичлари секинлашуви, унинг географик жиҳатдан турлича эканлиги кузатиляпти. Шунингдек, кредит хатарларидан хавотирланиш борлиги учун АҚШда ставкалар кутилганидан тезроқ муддатда оширилди. Натижада Канада, Франция, Швейцария каби илғор давлатларда корпорациялар ва уй хўжаликлари қарзлари тарихий максимуми янгиланди. ЯИМга нисбатан қарз АҚШ, Австралия, Швейцария, Данияда кўпайган бўлса, Германияда, аксинча, сезиларли даражада пасайди.\nХалқаро қарз бозорида долларда қарз олган мамлакатлар энг катта хатарга дуч келиши мумкин. Албатта, АҚШдан ташқари. Сабаби Федераль захира тизими(ФЗТ) ставкаларининг кўтарилиши Америка валютасини мустаҳкамлашга хизмат қилади.\nАйни пайтда тараққий топган давлатларда халқаро облигацияларнинг 30 фоизи долларда бўлса, 2019 йил биринчи чорагига келиб улар бўйича олинган умумий қиймати 900 млрд. долларлик қарз ёпилиши керак.\nРивожланаётган мамлакатлар эса 2019 йил якунига келиб 2,7 трлн. долларлик облигациялар ва синдикат кредитлари бўйича мажбуриятларини узиши лозим. Шуларнинг учдан бир қисми долларда тўланиши жоиз. Долларда олинган қарзларни қайтариб бериш бўйича энг катта хатарга дуч келадиган давлатлар сифатида Аргентина, Колумбия, Миср, Нигерия(ҳар бирининг олган ташқи қарзидан 75 фоизи долларда), Мексика(62 фоиз), ЖАР(57 фоиз), Бразилия(50 фоиз) ва Туркия(47 фоиз) кўрсатиб ўтилган. Россиянинг бу борадаги кўрсаткичи 20 фоиздан зиёд бўлса, энг кам миқдор Индонезия, Саудия Арабистони, Таиланд, Ҳиндистон ва Хитойга тегишли бўлиб турибди.\nЯқинда Жаҳон банки ижрочи директори Кристалина Георгиева Bloomberg TVга берган интервьюсида фоиз ставкалари оширилаётган шароитда қарзнинг қабул қилиш мумкин бўлган даражаси масаласига эътиборни кучайтириш зарурлигини таъкидлаб ўтганди. У Марказий банклар кутилгандан ҳам тезроқ ставкаларни оширган ФЗТдан намуна олишига тўғри келишини қайд этганди. Бу эса шаклланаётган ва ривожланаётган бозорларга таъсир этмасдан қолмаслигини ҳам таъкидлаган ЖБ ижрочи директори.


БУЮК АЖДОДЛАРГА МУНОСИБ ВОРИС БЎЛИШ ИСТАГИ\nOldingi maqola МУБОРАК ТУМАНИ АҲОЛИСИНИ ҚАНДАЙ МУАММОЛАР ҚИЙНАМОҚДА?\nKeyingi maqola БИЗНИ АФFОНИСТОН БИЛАН МИНГ ЙИЛЛИК РИШТАЛАР БОFЛАБ ТУРАДИ\nҳар бир ёшни мардлик ва матонат, жасорат ва халқпарварлик сари бошлайди\nКеча Шаҳрисабз шаҳрида Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи ташаббуси билан буюк давлат арбоби ва саркарда Амир Темур таваллудининг 682 йиллигини кенг нишонлаш мақсадида “Аждодларга муносиб ворис бўлайлик!” шиори остида илмий-амалий конференция ва спортнинг бир қатор турлари бўйича республика очиқ турнири ўтказилди.\nТадбирлар эрта тонгдан Соҳибқирон Амир Темур ҳайкали пойига гул қўйиш маросими ва “Ёшлар марафони” югуриш мусобақасидан бошланди.\nАйтиш жоизки, Соҳибқирон маънавий баркамоллик қаторида жисмоний етукликка ҳам алоҳида эътибор қаратган. Манбалардан унинг жисмонан жуда бақувват бўлгани маълум. Хусусан, тарихчи ибн Арабшоҳ Амир Темурни жисму жасади келишган, қадди тик, қадимги паҳлавонлар мисоли, дея тасвирлайди. Архиепископ Иоанн эса “Амир Темур ва унинг саройи ҳақидаги хотиралар” асарида Соҳибқиронга кучли, айни пайтда шижоатли ва ғайратли кишиларни хуш кўради, деб таъриф беради. Ёшликдан чавандозлик, камондан ўқ отиш, қиличбозлик каби машғулотлар билан шуғулланиб, ўзини чиниқтириб боргани ҳолда кейинчалик қўшини таркибидаги йигитларнинг ҳам жисмонан баркамоллигига алоҳида эътибор қаратган, бунинг учун етарли шароит яратиб берган.\nМуносиб ворислик тимсоли сифатида эса Амир Темур хиёбонида Темурийлар даври ва ҳаётини акс эттирувчи театрлашган томошалар, спортнинг кураш, қиличбозлик, ўзбек жанг санъати ҳамда камон ва пневматик милтиқдан ўқ отиш бўйича мерганлик спорт мусобақалари ўтказилди.\n- Бугунги тадбирларни кузата туриб, Соҳибқирон кўзда тутган авлодлар қандай бўлиши кераклиги ҳақида аниқ тасаввурга эга бўлдим, - дейди Жамшид Саидов. – Агар одам жисмонан чиниққан бўлса, теран фикрлай олади, яъни соғлом одамдан соғлом фикр чиқади. Мен ҳам тенгдошларим қатори югуриш мусобақасида қатнашдим, бошқа тадбирларни кузатдим. Айниқса, кураш мусобақаларидан олган таассуротларим кўп. Ёши улуғ отахонларнинг маҳорати, шу ёшдаги жисмоний қуввати аждодларимизнинг куч-қудратидан намуна, десак адашмаймиз.\nТуман ҳокимлиги мажлислар залида ёшлар, бошланғич ташкилот етакчилари, ҳарбийлар, “Жасорат” клуби аъзолари иштирокида Амир Темур ва темурийлар тарихини ўрганишга оид илмий-амалий конференция ташкил этилди. Тарихчи-олимлар томонидан Соҳибқирон юритган сиёсат, у “Тузуклар”ида қарийб 7 аср илгари айтган фикрлар бугун ҳам ўз аҳамиятини йўқотмагани аниқ тарихий далиллар билан тушунтирилди.\n- Соҳибқироннинг буюклигини “Темур тузуклари”нинг жуда кўп ўринларида кўриш мумкин, - дейди Шаҳрисабз педагогика коллежи ўқувчиси Ҳикматой Акрамова. – Масалан, у ўз салтанатидаги олимлар, фозил кишиларни суюрғол, вазифа ва ойлик билан сийлашни буюрган. Фақир ва мискин, ногиронларга нафақа тайин этиб, мударрис ва шайхларга маош белгилаган. Шунинг ўзиёқ буюк Соҳибқироннинг халқпарварлигидан, илм аҳлини юксак қадрлаганидан далолат.\nЁшлар, шунингдек, “Темур тузуклари билимдони” танлови орқали ўз билимларини синовдан ўтказишди.\nСпорт мусобақалари ва танловда ғолибликни қўлга киритган ёшлар Ёшлар иттифоқининг диплом ҳамда қимматбаҳо совғалари билан тақдирланди.


МЖтКнинг қатор моддаларида ушбу сўз “ички ишлар органлари” бирикмаси билан алмаштирилди\nМазкур қонун билан Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг қатор моддалари номи ва диспозициясидаги «Милиция» сўзи «Ички ишлар органлари» деган сўзлар билан алмаштирилди. Хусусан:\n194-модда (Милиция ходимининг қонуний талабларини бажармаслик);\n195-модда (Милиция ходимларининг ўз хизмат бурчларини бажаришларига қаршилик кўрсатиш);\n196-модда (Ҳуқуқбузарлик сабаблари ва шарт-шароитларини бартараф этиш юзасидан милициянинг ёзма тақдимномаларини бажариш чораларини кўрмаслик);\n199-модда (Махсус хизматларни қасддан алдаб чақирганлик).\nШунингдек, 242-модда (Маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни кўриб чиқишга ваколати бўлган органлар (мансабдор шахслар) биринчи қисмининг (Маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни) 4-бандидаги «(милиция)» деган сўз чиқариб ташланди.\n2019-05-26 21:22:21 | 837 | 0 |\n2019-05-14 00:13:59 859 0\n2018-12-25 15:46:25 1106 0\n2018-11-21 12:13:19 1084 0\n2018-11-09 17:21:47 920 0


Предмети ва мақсади – Урганч МДБ АЖ\n«Urganch markaziy dehqon bozori» aкsiyadorlik jamiyati хўжалик юритиш ҳуқуқига асосланган жамият сифатида тижорат, хўжалик ва бошқа ҳар қандай қонунда тақиқланмаган фаолиятларни амалга ошириш учун ташкил топган мустакил хўжалик юритувчи субъектдир.\nЖамият, Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси, “Акциядорлик жамиятлари ва акциядорлар-нинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида”ги Қонуни, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2010 йил 26 апрелдаги 1326-сонли қарори, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2012 йил 28 августдаги 253-сонли қарори ва унга мувофиқ тасдиқланган Низом, жамият Устави ҳамда амалдаги қонунчилик ва қонун ости ҳужжатларига асосан фаолият кўрсатади.\nАкциядорлик жамияти хўжалик фаолиятини хўжалик ҳисоби ва ўзини ўзи маблағ билан таъминлаш принципларидан фойдаланиш, жамият акциядорлари ва меҳнат жамоасининг моддий ҳамда ижтимоий эхтиёжларни кондириш мақсадида амалга оширади.\n*Ахолининг кенг ассортиментдаги сифатли истеъмол моллари харидорларнинг бу молларга бўлган талабини қондириш ва бозорда тижоратчилар томонидан сотилаётган товарларни сотганлик ва сотиб олганлик, бозордаги нарх наволар тугрисида маълумотномалар бериш.\n*Бозор худудида жойлашган ва улар тасарруфидаги ер участкалари, бинолар ва иншоотларни ижарага бериш.\n*Бозор маъмурияти (ёки унинг савдо харид корхоналари) томонидан амалга ошириладиган кишлок хужалик товарларни тайёрлаш,харид килиш ва сотиш.\n*Ахолининг кенг ассортиментдаги озик-овкат, кишлок хужалик, чорвачилик ва бошка истеъмол моллари билан таъминлаш.\n*Мехмонхона, транспорт хизмати, умумий овкатланиш, маъиший хизмат, ахоли ва хужаликларни махсулотларини бозорда сотишни реклама килиш.\n*Ташки иктисодий фаолиятни амалга ошириш.\n*Автомобилларни пуллик тухташ жойини ташкил этиш.\n*Тарозили ва бошка улчов приборларини ижарага бериш буйича хизматлар.\n*Кишлок хужалиги махсулотларини лаборатория текширишларидан утказиш буйича хизматлар(ваколатли орган билан маъмурият томонидан тузилган шартнома асосида).\n*Сотувчилар ва харидорларнинг товар моддий бойликларининг маъсулиятли саклаш буйича хизматлар(бозорлар худудидаги омонат саклаш жойлар).\n*Бозорлар худудида юкларни транспортда ташиш буйича хизматлар бозор маъмурияти ижарага берган аравачаларда амалга ошириш.\n*Амалдаги конунчиликка мувофик экспорт импорт операцияларни.\n*Жамият уз фаолиятини амалдаги конунларда кузда тутилган тартибда амалга оширади.\n*Жамият қонун ҳужжатларида ман этилмаган ва таъсис ҳужжатларида кўрсатилмаган исталган фаолият тури билан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда шуғулланиши мумкин.\n*Махсус рухсатнома (лицензия) талаб қилинадиган фаолият турлари тегишли рухсатнома (лицензия) олингандан сунг амалга оширилади.\n*Барча харакатлар ва фаолиятлар доимий равишда ёки вақти-вақти билан, тўғридан тўғри ёки бошка йўл билан юқорида белгиланган мақсадларни амалга оширишга йўналтирилган бўлиши керак.\n*Жамият юқорида кўрсатилган фаолият турларидан ташқари ўзига қарашли бўлинмалар, компаниялар ишини яхшилаш ҳамда уларни қўллаб- қўвватлаш учун қонунчиликка зид келмайдиган бошқа ишларни хам бажариши мумкин.\n*Жамият ўз ишлари учун ўз ватанимиздан ва хориждан мутахассислар ёллашга, уларнинг мехнатига ҳақ тўлаш услуби, миқдори ва турини мустақил белгилашга хақлидир.\n* мавжуд молиявий маблағлар манбалари хисобидан асосий ва айланма воситаларни сотиб олиш ёки ижарага олиш;\n*Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги, Жамият Устави ва унда белгиланган мақсад ва вазифаларга зид бўлмаган бошқа фаолият турлари билан шуғулланиш;\n*Жамият Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида инобатга олинган бошқа ҳуқуқларга ҳам эга.


Қирғизистонда озиқ-овқат тақчиллиги сезилмоқда\n26 октябр 2021, Тошкент вақти: 22:55\nҚирғизистоннинг энг арзон бозорларидан бўлган Ўш бозорида бугунги кунда озиқ-овқат маҳсулотлари нархи сезиларли даражада ошганини кузатиш мумкин.\nБишкеклик Гулзайда эже бозорда сотиб олишни режалаган маҳсулотларининг фақат ярминигина харид қила олди.\n- Бугун бозорга бориб, карахт аҳволга тушдим. Уч куннинг ичида мойнинг баҳоси 10 сўмга, ун нархи 5 сўмга кўтарилибди. Бошқа маҳсулотлар нархи ҳам осмонда, - дейди Гулзайда эже.\nСўнгги бир ой ичида Бишкекда бир қоп ун нархи 10 долларга, 5 литр мойнинг нархи 2 долларга кўтарилган. Қолган озиқ-овқат маҳсулотлари баҳоси ҳам сезиларли даражада ўсган.\nБишкеклик Гулзада эженинг бозордан қиммат бўлса-да, озиқ-овқат сотиб олишга имконияти бор. Ўшлик Аваз ака эса минглаб ўшликлар каби озиқ-овқат маҳсулотларини инсонпарварлик ёрдами тарзидагина олаяпти. Бозордан сотиб олгани эса нақд пули йўқ.\n- Фақат гумпомош билан тирикчилик қилаяпмиз. Кеча маҳалла кўмитаси раиси Мадаминжон яна маҳалламизга гумпомошдан берилган гуруч, супурги уруғини олиб келиб, одамларга бўлиб берди. Албатта, бозорда ҳамма нарса сотилаяпти, лекин уларни сотиб олгани пулимиз йўқ, - дейди Аваз ака.\nСуҳбатдошимизнинг айтишича, Ўшда ҳам ун, мой, шакар каби тирикчилик учун энг зарур озиқ-овқат маҳсулотлари нархи кўтарилиб кетган. Аваз аканиниг гапларига ишонсак, Ўшдаги нарх пойтахт Бишкекка солиштирганда анча қиммат. Масалан, Бишкекда бир қоп ун 19 доллар бўлса, Ўшда 30 долларни ташкил қилмоқда.\nҚирғизистонда тадқиқот ўтказган БМТ Озиқ-овқат дастури мутахассислари ҳам айнан мамлакат жанубида очарчилик бошланиши мумкинлигидан ташвишда.\n- Биз 1 миллион 400 минг одам ҳақида гапираяпмиз. Лекин биз улар очарчиликка дучор бўлади, деган маънода гапираётганмиз йўқ. Гап фақат озиқ-овқат тақчиллиги ҳақида кетаяпти. Ўш ва Жалолободда аҳолининиг озиқ-овқат маҳсулотларини сотиб олгани пули йўқ. Бундан ташқари, бу ҳудудда сотилаётган озиқ-овқат маҳсулотлари турлари жуда оз. Бу эса ёш болалар ва ҳомиладор аёллар саломатлигини ёмонлаштиради. Яъни 1 миллион 400 минг одам камқонлик, йод етишмаслиги каби касалликларга чалиниши мумкин,- деди БМТ Озиқ-овқат дастурининг Қирғизистондаги мувофиқлаштирувчиси Надежда Франкт.\nХалқаро ташкилот вакиласининг айтишича, яна бир неча ой ичида озиқ-овқат тақчиллигидан қийналаётган 1 миллион 400 минг одам сафига яна 340 минг киши қўшилиши мумкин. Шунинг учун ҳам сентябр ойидан бошлаб БМТ томонидан 287 минг киши озиқ-овқат билан таъминланади. Улар асосан ёш болалар ва ҳомиладор аёллардан иборат бўлади.\nАйни пайтда Қирғизистон расмийлари “мамлакатда озиқ-овқат тақчиллиги мавжуд эмас ва бу йўналишда кризис бўлмайди”, деб баёнот бермоқдалар. Қишлоқ хўжалик вазирлиги расмийси Муҳаммаджон Суранчиевнинг айтишича, аҳоли юз фоизга озиқ-овқатнинг барча турлари билан таъминланади.\n- Жорий йилда ҳар бир одам ўртача нормада белгиланганидай дон ва дон маҳсулотлари билан 139, картошка билан 252, мева-чева билан 148 фоизга таъминланади. Айрим халқаро ташкилотлар озиқ-овқат тақчиллиги ҳақида бонг ураяпти. Бундай иддаолар оқибатида аҳоли хавотирларга тушиб қолган. Аслида эса озиқ-овқат тақчиллиги ҳақида гап ҳам бўлиши мумкин эмас, - деди Муҳаммаджон Суранчиев.\nБироқ қишлоқ хўжалик фанлари академиги Жамин Акималиев расмийларнинг бундай баёнотларига ишонмайди:\n- 5 миллион аҳолига ўтган йили 1 миллион 50 минг тонна буғдой етиштирилган эди. Бу йил эса, менинг ҳисобим бўйича, фақат 750 минг тонна буғдой ҳосили йиғилади. Мутахассис сифатида бу йил нон тақчиллиги кузатилади, дея оламан, - дейди академик Акималиев.\nАйни пайтда Қирғизистон ҳукумати озиқ-овқат тақчиллигига йўл қўймаслик борасида махсус дастурни қабул қилган. Ҳукумат расмийлари мазкур дастурга асосан бозорда озиқ-овқат нархлари кўтарилмаслигини ваъда қилган бўлсалар-да, бугунги кунда бунинг аксини кузатиш мумкин.


Uzbekistan Airports янги авиакомпания ташкил қилади - EFFECT.UZ\n. 18:19 | 25.11.2021\nЎзбекистонда Silk Avia янги авиакомпанияси ташкил этилмоқда. Бу ҳақда Uzbekistan Airports матбуот хизмати хабар берди.\nСентябрь ойида рўйхатдан ўтган шўъба авиаташувчиси Silk Avia номини олди. У Ўзбекистон ичидаги парвозларга ихтисослашган бўлади. Бу ҳақида ташкилот матбуот хизмати хабар бермоқда.\n“Режаларда 40тагача йўналишни ривожлантириш ва йўловчилар сиғими 70 кишигача бўлган ҳудудий самолётлар харид қилиш кўзда тутилган. Тарифлар темир йўл билан таққосланадиган бўлади”, – деди Uzbekistan Airports акциядорлик жамияти бошқаруви раиси Раъно Жўраева.\nUzbekistan Airports ваъда қилинганидек, янги авиакомпания самолётларининг илк парвозлари келаси йилнинг бошидаёқ амалга оширилади.\nАввалига Silk Avia давлатга тегишли бўлади, аммо вақт ўтиши билан улар уни шахсий қўлларга ўтказмоқчи.\nTeglar:Silk Avia, Uzbekistan Airports, Авиакомпания, Ўзбекистон\n«Ўғлимни пешанаси йиртилганда тўйга чиқиб кетганмиз» - Нодиршоҳ Алимович (Видео)\nМИБ 3 минг нафардан кўпроқ қарздорни излаяпти


Россия матбуоти: "Ўзбекистон ҳалол туризмнинг маркази бўлади" | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nРоссия матбуоти: "Ўзбекистон ҳалол туризмнинг маркази бўлади"\n01:55 04.04.2019 783\nЎзбекистон Республикаси Давлат туризм қўмитаси республиканинг меҳмонхоналар ва ресторанларини мусулмон меҳмондўстлиги даражасига киритиш бўйича чоралар кўрмоқда. Бу ҳақда Исламосфера нашри хабар бермоқда.\nБунинг учун CrescentRating билан музокаралар бошланди, дея хабар беради “Фарғона”. Қўмитанинг асосий мақсадларидан бири мамлакатда зиёрат туризми (сайёҳлик туризмининг) ривожланишига кўмаклашишдан иборат.\nЎзбекистонда сайёҳлик туризмини ривожлантириш бўйича бошқа чора-тадбирлар ҳам амалга оширилмоқда. Шундай қилиб, Hala.Uzbekistan.travel махсус сайт ишлаб чиқилмоқда. Ушбу сайт меҳмонхоналар, овқатланиш корхоналари ва ҳалол туризмга алоқадор бошқа ташкилотлар ҳақида маълумот беради. Бундан ташқари, 7 reasons to celebrate Ramadhan in Uzbekistan(“Ўзбекистонда Рамазонни нишонлашнинг 7 сабаби”) ҳақида реклама ва ахборот кампанияси иш олиб бормоқда.\nЎтган йили ресторан ва кафеларда “ҳалол” стандартларини жорий этиш амалиёти бошланди. Халқаро аэропортлар ва поезд станцияларида мусулмонлар учун ибодат хоналари ажратилган.\nШунингдек, “Ўзбекистон ҳаво йўллари” миллий авиакомпанияси Тошкент ва Жидда (Саудия Арабистони) ўртасида парвозларни йўлга қўйди, шу сабабли мусулмонларнинг асосий хиёбонларини зиёрат қилиш мумкин бўлади.\n2018 йил февралидан бошлаб Индонезия, Малайзия ва Туркия фуқаролари учун визасиз режим ўрнатилди, улар Ўзбекистон мусулмонларининг зиёратгоҳларини кераксиз муаммосиз зиёрат қилиш учун келиши мумкин.\n2019 йилнинг март ойидан бошлаб Бирлашган Араб Амирликлари ушбу рўйхатга қўшилган ва Эрон фуқаролари электрон визаларни беришлари мумкин. Шунингдек, жорий йилнинг бошидан бошлаб махсус зиёратчилик визаси - “Pilgrim” икки ой давомида амал қилиши мумкин. Халқаро тадқиқотлар натижаларига кўра, зиёратчиларнинг туризм соҳаси жадал ривожланмоқда.\nАгар 2017 йилда дунёдаги мусулмон сайёҳлар сони 131 миллионни ташкил этган бўлса, 2020 йилга келиб 160 миллионга етиши кутилмоқда.\nҲожилик туризми узоқ вақтдан буён амалга ошириб келинади, аммо давлат даражасида эътибор фақат яқинда жалб қилинган. Бухоро ва унинг атрофидаги ҳудудларда нафақат умумий исломий маданиятга, балки унинг янада чуқур маънавий анъаналари - сўфийликка тааллуқли кўп сонли ибодатхоналар мавжуд.\nСтатистик маълумотларга кўра, зиёратчиларнинг сайёҳлик фаолияти Қозоғистон мусулмонлари томонидан амалга оширилади. Замонавий Тошкент ҳудудида қозоқларнинг ислом маданиятининг бир нечта машҳур шахслари дафн этилган.\nНисбатан камроқ зиёратчилар Россиядан Ўзбекистонга келади, бироқ уларнинг кўпчилиги ҳам бор. Энди Ўзбекистон Малайзия ва Индонезиядан келган зиёратчилар учун дастурларни яратишга интилмоқда. 2019 йил апрел ойида ушбу давлатлардан ушбу мавзу бўйича трансляция қилиш учун телевизион станциялар келади.\nЎзбекистон Ҳалол туризм


Имом Абу Юсуф раҳимаҳуллоҳ - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Мақолалар Имом Абу Юсуф раҳимаҳуллоҳ\nЧоп этилди Yanvar 25, 2021 Имом Абу Юсуф раҳимаҳуллоҳda fikr bildirishni o'chirish\nТўлиқ исми – Абу Юсуф Яъқуб ибн Иброҳим ибн Ҳабиб Ансорий, ҳижрий 113 йилда туғилган. У зот фақиҳ, тафсир илмлари, ғазотлар ва араблар тарихи билимдони эди.\nАббосийлар халифаси Ҳорун Рашид у зотни ниҳоятда ҳурмат қилар, иззатикром кўрсатарди. У ўз замонасида мағрибу машриққа “Қозул қузот (бош қози)” этиб тайинланган эди. Усулул фиқҳ бўйича биринчи китоб ёзган ва фиқҳий масалаларни имло қилдирган зотдир. Ибн Самоа айтади: “Абу Юсуф қозиликка тайинлангач, ҳар куни юз ракат намоз ўқирди”. Абу Юсуф дастлаб, Ибн Абу Лайло раҳимаҳуллоҳга шогирд тушган. Сўнг Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳдан фиқҳни ўрганган. Абу Ҳанифа вафотига қадар у зот этагини маҳкам тутган. Бу ҳақда унинг ўзи бундай деган: “Мен илм ўрганиш учун Ибн Абу Лайло ҳузурига борардим. У киши мени ҳурмат қиларди. У бирор масалада ҳукм чиқаришга қийналса, Абу Ҳанифанинг сўзини олар эди. Мен Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳнинг ҳалқасига боришни жуда истардим. Бироқ Ибн Абу Лайлодан ҳаё қилганимдан бора олмасдим. Бир куни у билан ўртамизда кўнгилсиз воқеа содир бўлди. Бу Ибн Абу Лайлога оғир ботди. Мен эса, вазиятдан фойдаланиб, Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳнинг олдига бориб, у зот этагидан маҳкам тутдим. Мен Абу Ҳанифага ўн етти йил шогирд бўлдим. Ҳатто Рамазон ва Қурбон ҳайитларида ҳам ундан ҳечам ажрамадим. Фақат касаллигим сабабли бирга бўлолмаган баъзи вақтларим бундан мустасно”. Шунингдек, Абу Юсуф раҳимаҳуллоҳ дарслардаги муноқаша қилинган масалаларни ёзиб борар, сўнг устозига кўрсатар эди.\nИмом Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳ Абу Юсуфнинг фазли ва илмини эътироф қилар эрди. У оғир касал бўлганида: “Мабодо, бу йигит вафот этса, ер юзидаги энг илмли инсон вафот этган бўлади”, деган экан. Яна бундай деган: “Мени ҳеч ким Абу Юсуфчалик маҳкам тутган эмас”, “У шогирдларим орасида барча илмларни ўзида жам қилганидир”. Абу Юсуф раҳимаҳуллоҳ айтади: “Аъмаш мендан бир нечта масала ҳақида\nсўради. Унинг саволларига жавоб бердим.\nКейин: “Бу жавобларни қаердан олдинг?” деди. “Сиз менга ривоят қилиб берган ҳадисдан олдим”, деб ўша ҳадисни эслатдим. У: “Эй Яъқуб, мен бу ҳадисни ота-онанг турмуш қурмасдан олдин ёд олгандим, лекин ҳозиргача унинг таъвилини билмас эдим”, деди. Абу Юсуфдан икки буюк имом – Муҳаммад ибн Ҳасан ва Аҳмад ибн Ҳанбал раҳимаҳумаллоҳ ҳам илм ўрганишган.\nИмом Аҳмад айтади: “Дастлаб, ҳадис талабида Абу Юсуф ҳузурига борганман”. Абу Юсуф раҳимаҳуллоҳ ҳижрий 182 йили Бағдодда вафот этган. У зот уч аббосий халифа – Маҳдий, Ҳодий ва Ҳорун Рашид даврларида бош қози бўлган. Ривоят қилинишича, вафот этаётганида, бундай деган: “Мен умрим бўйи берган фатволаримнинг ҳаммасидан қайтдим. Фақат Аллоҳнинг Китоби ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг суннатларига мувофиқ келадигани бундан мустасно”.\nАбу Юсуф раҳимаҳуллоҳ ҳанафий мазҳабини ривожлантириш борасида уч босқичда фаолият олиб борган.\n1. Тадрис. Ҳанафий мазҳабнинг ёйилишига дарс беришнинг таъсири кучли бўлган. Шу боис устоз вафотидан сўнг шогирдлар унинг илмий фаолиятини давом эттиришди. Абу Юсуф раҳимаҳуллоҳ устозининг ҳаётлик чоғидаёқ юксак илмий салоҳиятга эришган. У масалалар муноқашасида иштирок этиб, усул қоидаларини ёзиб борарди. Устози вафотидан кейин унинг Муҳаммад ибн Ҳасан, Ҳасан ибн Зиёд каби шогирдларига фиқҳдан дарс берди. Сўнгра барчалари кўплаб юртларда бу мазҳабни ёя бошлашди.\n2. Қозилик. Абу Юсуф раҳимаҳуллоҳ то вафотига қадар аббосийлар давлатида узоқ муддат бош қози бўлиб фаолият юритган. Машриқу мағрибдаги ҳар бир қози унинг маслаҳати билан тайинланар, мазҳабни ёйиш ва унинг нуфузи йўлида ҳанафий уламолардан истаганини қози этиб тайинлар эди. Муҳаммад ибн Ҳасан раҳимаҳуллоҳни ҳам Раққа шаҳрига қозиликка тавсия қилган. Зеро, у зот Абу Ҳанифа фиқҳини қозилик орқали ёйишда бошқалардан кўра Имом Муҳаммадни афзал билган.\n3. Тадвин. Абу Юсуф раҳимаҳуллоҳ “Китобул осор”, “Ихтилофу Абу Ҳанифата ва Ибн Аби Лайло”, “АлХарож” ва “АрРадду ала сиярил Авзоий” каби асарларни ёзиб қолдирди. У илк бор ҳанафий мазҳаби бўйича китоб ёзиб, масалаларни имло қилган ва Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳ илмини дунёга тарқатган киши сифатида эътироф этилади. Бундан ташқари, Абу Юсуф раҳимаҳуллоҳ муҳаддис бўлгани учун ҳанафий фиқҳини ҳадис билан қувватлади. Жарҳ ва таъдил имоми Яҳё ибн Маин раҳимаҳуллоҳ Абу Юсуф тўғрисида бундай деган: “Асҳобур раъй ичида Абу Юсуфдан кўра ҳадис илмида собитлироқ, ҳифзи кучлироқ, ривояти саҳиҳроқ бирор кишини кўрмадим”.\nМуҳаммад ибн Шайбоний раҳимаҳуллоҳ Абу Юсуфдан ривоят қилади: “Биз Абу Ҳанифа билан баъзи масалаларда суҳбатлашардик. Қачон у бир сўз айтса ва шогирдлари ҳам унга қўшилса, уни қўллаб қувватлайдиган ҳадис ё осор бормикин, деб Куфа шайхларининг олдига борардим. Кўпинча бу борада иккита ёки учта ҳадис топиб, уларни Абу Ҳанифага айтсам, баъзиларини қабул қилиб, баъзиларини “Бу саҳиҳ эмас, бу маъруф эмас”, деб рад этарди. Ҳақиқатда, ўша ҳадисларнинг ҳукми у зотнинг айтганидай бўлиб чиқарди. “Буни қаердан биласиз?” деб сўраганимда: “Мен Куфа аҳлининг илмини биламан”, деб жавоб берган.\n“Ҳанафий фиқҳи тарихи, манбалари ва истилоҳлари” китоби асосида тайёрланди.


Плеврит - плевра пардаларининг фибрин ёки плевра бўшлиғида яллиғланиш суюқлиги (экссудат) тўпланиши билан кечадиган касалликдир. Иккала ўпка ташқи томондан висцерал плевра, улар жойлашган кўкрак қафасининг ички юзаси париетал плевра билан қопланган. Ҳар икки плевра пардалари орасининг муайян жойида плевра бўшлиғи мавжуддир. Хасталик ривожлана бошласа, шу ерда суюқлик тўпланади. Плеврит кўп ҳолларда бошқа хасталиклар туфайли келиб чиқади. Асосан, ўпка, кам ҳолатларда кўкрак қафаси, кўксимиз оралиғи, диафрагма ости бўшлиғи касалликлари асоратида ривожланади. Плеврит ўз вақтида ва тўлиқ муолажа қилиниши шарт!\nКасаллик сабаби - АЛЛЕРГИЯми?\nПлеврит ривожланишига кўра икки хил: инфекцион ҳамда инфекция билан боғлиқ бўлмаган турларга бўлинади. Унинг келиб чиқиши сабаблари эса қуйидагича:\n- плевранинг инфекцион зарарланиши;\n- сил касаллиги;\n- аллергик яллиғланиш реакцияси;\n- аутоиммун ва тизимли касалликлар;\n- кимёвий моддалар таъсири;\n- кўкрак қафаси жароҳатлари;\n- ионлашган радиация, нурланиш;\n- меъдаости ферментларининг таъсирланиши;\n- плевранинг бирламчи ва метастаз жараёнга ўта бошлаган ўсма касалликлари.\nИнфекцион плеврит юзага келишида пневмококк, стафилококк, сил таёқчалари, микоплазма, шунингдек, замбуруғларнинг «қўли бор». Инфекция билан боғлиқ бўлмаган хасталик тури эса ўсмалар, фогранулематоз, бириктирувчи тўқиманинг тизимли касалликлари, жароҳатлар, ўпка инфаркти, ўткир лейкоз, диатез, инфарктдан кейинги Дресслер синдроми таъсирида ривожланади.\nАртрит муолажасини кечиктирманг!\nРевматоид артрит — аутоиммун касаллик ҳисобланиб, мустақил равишда яллиғланишини ривожлантиради. Ҳасталик муолажасида қўлланадиган препаратлар кўп ҳолларда иммунитет заифпашувига олиб келиши мумкин. Иммун тизим зифасини бажаришга қодир бўлмай қолганида эса инфекциялар ҳужуми учун қулай вазият шаклланади. Инфекцион плевритнинг бошқа хасталиклар фонида юзага келишини қуйидагича изоҳлаш мумкин:\n- Алкоголизм. Сурункали ичкиликбозликка ружу қўйиш, ички аъзолар фаолиятига жиддий таъсир кўрсатади. Энг аввало, жигар ишдан чиқади. Антитаначаларнинг таркибий қисми ҳисобланмиш оқсил ишлаб чиқарилиши камая бошлагач, иммун тизими кучсизланади. Ичкиликбозликка берилган кишиларда нафас йўллари яллиғланиши ҳамда кўкрак қафаси жароҳатлари кўп кузатилади.\n- Ўпка сурункали касалликлари. Сурункали бронхит, сурункали ўпка обструктив хасталаниши, эмфизема, астма ва бошқа нафас йўллари патологиялари — плевранинг инфекцион зарарланиши учун асос бўлиши мумкин.\n- Оғиз бўшлиғи яллиғланиши касалликларида хасталик кузгатувчи бактериялар oғиз шиллиқ қаватида тўпланади. Бемор ўз вақтида даволанмаса, бактериялар ҳалқум орқали ўпкага ўтиши ҳамда пневмонияни юзага келтириши мумкин. Сабаби тупланган бактериялар нафас олиш-чикариш жараёнида ютиб юборилади.\n- Меъда-ичак тракти патологиялари. Истеъмол қилинган егулик ҳазм бўлмай ошқозондан қизилунгачга ўтиб кетиши нафас йўлларида инфекция тарқалишига сабаб бўлади.\nПлевритнинг тўрт асосий тури бор, булар: қуруқ (фибриноз), экссудатив, йирингли ва сил плеврити.\nҚуруқ плевритда плевра пардалари яллиғланиши унинг юзасида фибрин тўпланиши билан кечади. Висцерал ва париетал плевра пардаларининг яллиғланиши қизариш ва шишни келтириб чиқаради.\nСил касаллиги билан борлиқ плеврит, одатда, плевра остида сил учоғи жойлашиши ёки у плевра бўшлиғига ёрилиб, тарқалиб кетганида, шунингдек, қон орқали тарқалганида юзага келиши мумкин. Кўпинча, қуруқ плеврит хасталикнинг экссудатив тури бошланишидан олдин пайдо бўлади.\n- Қандли диабет. Меъдаости безида инсулин ишлаб чиқарилиши камаяди. Инсулин гормони глюкоза ва бошқа қанд моддалари метаболизми учун муҳимдир. Унинг кўрсаткичи пасайиб борганида қонда қанд миқдори ортади. Қандли диабетда ички аъзолар фаолияти издан чиқади, иммун тизими сустлашади, шунингдек, қонда глюкоза миқдори меъердан ортса, бактерияларнинг ин қуриши учун қулай шароит юзага келади.\nДиққат қилинг, хасталик белгилари!\nҲансираш, кўп терлаш, эт жунжикиши, иштаҳасизлик, сурункали ва кучли йўтал, кўкрак соҳасида oғриқ бўлиши, тана ҳарорати кўтарилиши, трахеянинг силжиши — плеврит аломатларидир.\nКўкрак қафасининг касалланган қисми нафас олишда суст қатнашади. Экссудат суюқлиги кўп бўлганида юрак фаолиятида ўзгариш кузатилади, томир уриши тезлашади, артериақ қон босими пасаяди. Бу пайтда ўтказилган ЭКГ таҳлили миокард белгиларини кўрсатиши мумкин.\nХасталикнинг илк даврида oғриқ кучли бўлса-да, экссудат пайдо бўла бошлагач, у камаяди, баъзан бутунлай йўқолиши ҳам мумкин. Бемор нафас олганида кўкрак қафасининг яллиғланган томонидаги ҳаракат соғлом қисмига нисбатан сустроқ кечади. Қуруқ йўтал, субфебрил (37,1-38,0 даража) тана ҳарорати кузатилади.\nЭкссудат, яъни плевра бўшлиғида йиғила бошлаган суюқлик — сероз, фибриноз, геморрагик, йирингли, хилёз ва аралаш шаклда учрайди. Экссудат кўпая боргани сайин ўпкадаги ҳавони сиқиб чиқариб, уни зичлайди. Ушбу жараёнда хасталик аста-секинлик билан ёхуд бирданига ривожпаниши мумкин.\nТезкор ташхис зарур\nШифокор беморнинг умумий ҳолати, шикоятлари ҳамда мавжуд безовталикларни ўрганиб, анамнез йиғади. Рентген текшируви ўтказилади. Қон ва пешоб таҳлиллари амалга оширилиб, инфекциялар ҳолатига баҳо берилади.\nСуюқлик олиб ташланадими?\nЭкссудатив плеврит асосий хасталикка боғлиқ равишда ўртача 1,5—2 ой давом этиши мумкин. Касаллик зўрайганида, яъни суюқлик тўпланиши ортиб борса, ўткир ўпка ва юрак етишмовчилиги ривожланиши эҳтимоли бор. Экссудат суюқлиги йирингли бўлса, пункция ўтказилиб, унинг таркиби текширилади. Бу плеврит келиб чиқиши сабабини ўрганишда муҳимдир. Мутахассис даво чораларини асосий касалликка қараб белгилайди. Плеврит ривожланишига туртки бўлган патология аниқланиб, тўлиқ муолажа қилинмаса, плевра яллиғланишига чора топиш қийин. Экссудат суюқлиги пункция йўли билан олиб турилганида беморга оғриқсизлантирувчи препаратлар юборилади. Пункция ўтказиш давомида олинган суюқлик ўрнига керакли дорилар юборилади. Шунингдек, яллиғланишга қарши, oғриқ қолдирувчи, сенсибилизацияни камайтирувчи ва йўтални енгиллаштириш учун дорилар қўлланади. Тиббий текширувлар суюқлик сўрилаётганини кўрсатгач, нафас гимнастикаси, уқалаш муолажалари буюрилади. Бемор шифокор назоратида умумий қувватлантирувчи, симптоматик, зарарланишни камайтирувчи препаратлар, биостимулловчи воситаларни қабул қилади.\nПлеврит бошқа ҳар қандай хасталик каби қайталаниши мумкин. Бунга асосий сабаб организм иммун тизимининг сустлашиши, шунингдек, инфекцион хасталиклар билан оғришдир. Шу боис ҳам плевритга чалинган бемор соғайгач, соғлиғига ниҳоятда эътиборли бўлиши талаб этилади. Йилига бир маротаба флюорография текшируви ўтказилиши профилактик кўрик вазифасини ўтайди. Соғлигингизни эҳтиёт қилинг!


Мустақиллик курашчиси - Халқ сўзи\n17:23 19 Январь 2021 Маданият\nXX аср дунёга жуда кўплаб сиёсий арбоблар, ислоҳотчилар, шунинг баробарида, мустамлакачилик кишанларидан озод бўлиш ва ўз мамлакатининг мустақиллиги учун курашчиларни етказиб бердики, эндиликда уларнинг номлари инсоният тарихидан абадий ўрин олган.\nОзодлик ва истиқлол учун буюк курашчиларнинг мана шу сафида Маҳмудхўжа Беҳбудий, Мунаввар қори Абдурашидхонов, Абдурауф Фитрат, Чўлпон, Файзулла Хўжаев, Бобоохун Салимов, Полвонниёз ҳожи Юсупов, Абдулла Қодирий каби ўзбек халқининг кўплаб асл фарзандлари, маърифатчилар ҳам бор эди.\nАжабки, яқин-яқинларга қадар улардан аксариятининг номи нафақат хорижда, ҳатто ўз ватандошларининг кенг доирасида ҳам унчалик таниш эмас эди. Шундай бўлиши ўз-ўзидан тушунарлидир. Чунки узоқ йиллар мобайнида бу зоти шарифларнинг номлари атайлаб тилга олинмай келинди. Ўқувчи ўша пайтдаги ўттиз жилдли Катта совет энциклопедиясида бу одамларнинг таржимайи ҳолига бағишланган бирор битикни тополмайди. Расмий тарихшуносликда ўз юртининг бу ҳақиқий ватанпарварлари халқнинг ашаддий душманлари, буржуа миллатчилари сифатида таърифланарди.\nМана, ҳозир жадидлар давридан ажратиб турган вақт чўққисидан қараб ва улар орзу қилган мустақиллик туфайли, ниҳоят, бу улуғ инсонлар бизга қандай бебаҳо маънавий бойлик қолдирганликлари ҳамда эндиликда у миллий мулкимизга айланганини бир қадар тўлиқроқ баҳолаш имкониятига эга бўлдик.\nАна шундай буюк сиймолардан бири — Маҳмудхўжа Беҳбудий XIX ва ХХ aсрлар чорраҳасида, Европа ҳамда Осиё узра ўзгаришлар шамоли алоҳида куч билан эса бошлаган даврда яшади.\nЎша пайтда ҳамма нарса Чoр империясининг мўрт бўлиб қолган тузилмаси ҳамда Бухоро амирлиги ва Хива хонлигидаги феодал тартиботларнинг куни битганидан дарак бермоқда эди. Худди шу даврда Ўрта Осиё осмонида бир инсоннинг тиниқ ёғдули юлдузи порлаб чиқди. Таниқли шарқшунос Лазиз Азиззода 1926 йилда: «Агар Ўзбекистонда фан ва маданиятда Навоий ва Улуғбекдан кейин учинчи шахснинг номини абадийлаштириш керак бўлса, бундай ёдгорлик, ҳеч шубҳасиз, Беҳбудийга қўйилмоғи лозим», деб айтган эди. Бундай таъриф Маҳмудхўжа Беҳбудийни ҳақли равишда Шарқнинг Улуғбек ҳамда Навоий сингари энг буюк инсонпарварлари ва мутафаккирлари қаторига қўяди.\n1903-1904 йилларда Беҳбудий Санкт-Петербург, Москва, Қозон, Оренбург, Қримга сафар қилди. Россия тажрибаси, айниқса, татарларнинг маърифат соҳасида амалга ошираётган ишлари, атоқли арбоб Исмоил Гаспринский билан танишуви унинг интилишларини узил-кесил аниқлаб берди ҳамда жамиятни гуманитар жиҳатдан қайта қуришдан иборат режаларни рўёбга чиқариш учун йўналтириб юборди.\nБу пайтда Туркистонда тараққиёт тарафдорлари, эмин-эркин ва маъмурчиликда яшашни, худди ривожланган мамлакатлардаги сингари маърифатли бўлишни чин дилдан истаётган одамлар сони кўпайиб бормоқда эди. Улар нафақат чоризмга, балки исломнинг софлигини ҳимоя қилиш шиори остида эски анъаналарга маҳкам ёпишиб олган, ҳар қандай ривожланишни инкор этаётган руҳонийларнинг жоҳил қисмига қарши чиқа бошлагандилар. Равнақ истовчиларни туғилиб келаётган буржуазиядаги диндорлар, деҳқонлар, ҳунармандлар — аҳолининг барча табақаси орасида учратиш мумкин эди. Улар миллий ўзини ўзи англашнинг ўсишдаги биринчи даражали асосларини маърифат ва фандан излади. Анъаначиларнинг қаршилигини синдирган бу чинакам ватанпарвар маърифатчилар жойларда янги усулдаги билим ўчоқлари очди, уларда эски мактабларга, анъаналарга қарама-қарши ўлароқ, диндан ташқари дунёвий фанлардан ҳам дарс беришди.\nМаҳмудхўжа Беҳбудий мана шундай маърифатчилик фаолиятига астойдил киришиб кетди ҳамда янги илм масканларини очишда жонбозлик кўрсатди. У бундай мактаблардан бирини уйида ҳам очди. Ўқувчилар учун «Рисолаи жуғрофия умроний», «Тарихи ислом», «Китобатул атфол» ва бошқа дарсликлар яратди.\nОмманинг ўзини ўзи миллий англашини ўстириш ва уйғотиш эндиликда унинг ҳаёти мазмунига айланиб қолган эди. Маҳмудхўжа Беҳбудий орадан кўп вақт ўтмасдан Туркистондаги мана шу курашнинг байроқдорига айланди. Унинг атрофида тобора кўплаб маслакдошлар жипслаша бошлади.\nАна шу вақт мобайнида у ўз билимларини бойитиш устида ишлади. Унинг илмий манфаатлари доираси жуда кенг эди. Беҳбудий қизиққан соҳалар теология, тарих, фалсафа, педагогика, социология, адабиёт, этнография ва бошқалар, яъни ҳозирги пайтда «ижтимоий фанлар» деб аталадиган жамики фанлар эди. Унинг сафдошларидан бири Файзулла Хўжаев кейинчалик таъкидлаб ўтганидек, Беҳбудий билимларининг кенглигига кўра буюк шаxс бўлиб, ўша даврда Туркистон жадидлари орасида унга тенг келадиган одам топилмасди.\nТаҳлил қилиш қобилияти кучли бўлган бу инсонга ҳамма замонлар учун ноёб ҳисобланган фазилат — назарий фикрлаш хусусиятидан ҳам Аллоҳ берган эди. Юзлаб китоблар, турли-туман мавзулардаги мақолалар унинг қаламига мансубдир. Аксарият чиқишларининг асосий мавзу доираси Ватан, унинг тақдири ва тарихи, эрк учун кураш, миллий манфаатларга хизмат қилиш, қолоқ анъаналарни қоралаш, халқ маърифатини кўтариш, Чор Россиясининг автократик бошқаруви ҳамда унинг Туркистон ва Бухоро амирлигидаги тартиботларини танқид остига олишдан иборат эди.\nУ халқни ягона миллатга бирлаштириш учун янги усулдаги мактабларни очишнинг ўзи кифоя қилмаслигини, балки миллий матбуот ва миллий театрни ривожлантириш зарурлигини ҳам тушуниб етган эди. Беҳбудий матбуот, нашриёт масалалари билан астойдил шуғулланишга киришди. 1913 йили «Самарқанд» газетасини, ўша йилнинг август ойида эса «Ойина» журналини чиқара бошлади. Мазкур журнал Татаристон, Кавказ, Қрим, Эрон, Афғонистон, Ҳиндистон ва Туркияда ҳам тарқатиларди. Шунингдек, Беҳбудий «Нашриёти Беҳбудия» нашриётини ташкил этди, унинг қошида «Кутубхонаи Беҳбудия» деб номланган кутубхона ҳам очди. Ва у тез орада Ўрта Осиёдаги энг йирик кутубхоналардан бири бўлиб қолди.\n«Самарқанд» газетаси ва «Ойина» журнали халқнинг ўзини ўзи миллий англаш, уйғонишида, ўзбек халқи миллий ғypyрининг тикланишида жуда катта роль ўйнади. Аммо газета ҳам, журнал ҳам узоқ яшаб кета олмади, бунга, асосан, цензура сабаб бўлди.\n1917 йилга келиб, жадидизм маърифатчиликдан сиёсий ҳаракат даражасига кўтарила бошлади. Туркистондаги сиёсий аҳволга Маҳмудхўжа Беҳбудийнинг муносабати шундай эдики, уни сиёсий мақомни тубдан ўзгартириш, мустақилликни қўлга киритиш билан боғлиқ ҳолда кўрганди. Беҳбудий ўз мақолаларида рус чоризми ва Муваққат ҳукуматнинг мустамлакачилик сиёсатини фош этди, уларнинг қонунларини танқид қилди.\nБеҳбудий мустақилликка курашсиз эришиб бўлмаслигини яхши биларди. У илгари сурган «Ҳақ олинур, берилмас» деган машҳур шиор бутун миллатга даъват бўлиб янгради.\nАксарият жадидлар каби Беҳбудий ҳам мустамлакачиликка қарши қон тўкилмайдиган кураш тарафдори, ҳар қандай инқилоблар душмани бўлиб, парламентдаги кураш йўли билан кўп нарсага эришиш мумкин, деб ҳисобларди. Мухториятнинг оташин тарғиботчиси сифатида у Туркистон демократик Россия федеративи таркибида мустақилликни қўлга киритиши мумкин, деган нуқтаи назарда эди ҳамда тараққиёт сари олға силжишда эволюцион усулни маъқул кўрарди. Беҳбудий ўз Ватанининг томири қандай ураётганини бошқа ҳар қандай одамга нисбатан яхшироқ ҳис этар ҳамда унинг сиёсий ҳароратини ўлчай биларди. У бошқа жадидлар сингари Россиядаги февраль инқилобини қувонч билан кутиб олди. Сиёсий, миллий ва иқтисодий манфаатларни ҳимоя қилиш жадидлар, хусусан, Беҳбудий фаолиятида устувор йўналиш бўлиб қолди.\n«Биз Туркистон мусулмонлари маҳаллий руслар, яҳудийлар ва бошқалар билан биргаликда Россия белгиси остида ўз Туркистон ҳукуматини ташкил этишларини, ўз Бирлашган Кенгашига эга бўлишларини истаймиз. Туркистон мусулмонлари шариатга, ўз урф-одатлари, дин қонунларига мувофиқ яшашлари лозим. Туркистонда яшаб турган яҳудийлар, христианлар ва мусулмонлар фаровонлигини кўзлайдиган қонунлар тузилиши керак», деб ёзган эди Беҳбудий ўша пайтда. У сиёсий кучларнинг, миллий ҳаракат тарафдорларининг бирлашувини ёқлаб чиқди. Айни вақтда Беҳбудийнинг большевикларга нисбатан муносабати салбий эди: “...биз, мусулмонлар учун бу гуруҳга қўшилиш ўта зарарлидир. Уларнинг дастуридаги молияга оид моддалар маълум даражада ўзгартирилмас ва шахс, оила ҳақидаги фикрлари шариатга мувофиқлаштирилмас экан, бизга мутлақо тўғри келмайди», деган эди у ўз тарафдорларига.\nТез орада 1917 йили Петроградда рўй берган октябрь давлат тўнтариши миллий-озодлик ҳаракатини бошқа ўзанга буриб юборди. Ўша йилнинг ноябрида бўлиб ўтган мусулмонларнинг ўлка фавқулодда қурултойи Туркистонни Россия Федератив Республикаси билан бирлашган ҳолда ҳудудий Мухторият, деб эълон қилди. У кейинчалик «Туркистон мухторияти» номини олди. Ҳукумат тузилди, унинг таркибига Беҳбудий ҳам кирди.\nАммо Қўқон ҳукумати, бор-йўғи, 72 кун яшади. У Қўқонни ҳужум билан олган большевиклар томонидан тор-мор этилди. Шаҳар аланга ичида қолди: большевиклар тўплардан кетма-кет ўққа тутаверди. Уч кун мобайнида 10 мингдан ортиқ одамлар ҳалок бўлди.\nМаҳмудхўжа Беҳбудий кўп қиррали истеъдоди ва куч-ғайрати айни барқ урган паллада ҳалок бўлди. Ўшанда у 45 ёшда эди. Ўлимидан бирмунча вақт аввал Беҳбудий сиёсатдан узоқлашган ва Халқ маорифи комиссарлигининг Самарқанд бўлимида ишлаётганди. Мана шу йиллар мобайнида у сукут сақлаб, сиёсий фаолият билан шуғулланмай қўйган эди. Боиси унинг большевикларга муносабати салбий эди. Эҳтимол, Туркистон мухториятининг тор-мор қилиниши ва минглаб бегуноҳ одамларнинг ўлими Беҳбудийга кучли даражада руҳий таъсир этган бўлиши мумкин...\n1919 йили у навбатдаги ҳаж сафарига отланди. 25 март куни Бухоро амирлиги чегарасини кесиб ўтди ва Шаҳрисабзга борганида амир маъмурлари томонидан қўлга олиниб, Қаршига жўнатилди-да, ўша ерда қатл этилди. Амир ва унинг қуршовидагиларни бир неча бор қаттиқ танқид қилган Беҳбудийга улар душманлик кайфиятида эдилар.\nБеҳбудий то умрининг охиригача ўзининг севимли иши — маърифатга содиқ қолди, ҳатто, ҳалок бўла туриб, маънавий васият ёзишга ва уни эркка чиқариб юборишга муваффақ бўлди. Ўз васиятида дўстларини маърифат, маданият, фанни ривожлантиришга, тараққиётга хизмат қилишга даъват этди.\nБеҳбудий ўзининг сўнгги мактубида: «Сизларга васиятим шу: Туркистон фарзандлари нодон бўлиб қолишлари мумкин эмас. Ҳамма-ҳаммага Озодлик йўлини кўрсатинг!» деб ёзган эди.\nБуюк мутафаккир, маърифатпарвар ва ислоҳотчи, жадидлар ҳаракатининг пешвоси шу тариқа ҳаётдан кўз юмди.\nИнсоннинг умри уни эсдан чиқармагунларича давом этаверади, дейишгани рост. Беҳбудийни ҳамон эслашади. Бугунги кунда ҳам унинг номини халқ чуқур ҳурмат-эҳтиром билан тилга олмоқда. Унинг мероси ҳамда тақдири эса Германия, Туркия, Америка, Япония, Ўрта Осиё давлатлари ва албатта, ўз Ватани олимларининг тадқиқот мавзуига айланган.\nСўнгги йилларда миллий қадриятларимизни қадрлаш, ардоқлаш борасида залварли ишлар амалга оширилмоқда. Қанчадан-қанча тарихий меъморий обидаларимизнинг тиклангани, улар халқимизнинг чинакам муқаддас зиёратгоҳига айлангани маънавиятимизни мустаҳкамлашга муносиб ҳисса бўлиб қўшилмоқда.\nШулар сирасида 2020 йили буюк бобокалонимиз Маҳмудхўжа Беҳбудийнинг 145 йиллиги кенг нишонлангани, ушбу маърифатпарвар инсоннинг ибратли ҳаёти ва ижодига бағишланган улкан бадиий полотно — бебаҳо фильмнинг яратилиши маънавиятимиз дарғаларидан бири ҳақида халқимиз янги маълумотларга эга бўлишида муҳим аҳамият касб этди. Ўз навбатида, бу миллатимиз қадриятларини қадрлаш бардавом эканига, инсон шаъни ва қадрини улуғлашга қаратилган туб ислоҳотлар йўлидан ортга қайтмасликка ишонч бағишлади.\nМирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий\nтарих фанлари номзоди.\nТехасдаги қорли бўронлар уюштирилгани айтилмоқда


Наманган ҳокими Хайрулло Бозоров ҳудудда IT-Парк...\n21.02.2020 12:49 0 1388\n2020 йилнинг 20 феврал куни, IT-Парк директори Фарҳод Ибрагимов раҳбарлиги делегация Наманган вилояти ҳокими Хайрулло Бозоров ва ҳокимлик вакиллари билан учрашди.\nМазкур ташриф доирасида IT-Парк делегацияси филиал қурилиши учун ажратилган ҳудуд, маҳаллий инфратузилма, бош план, техник кўрик ва бошқа лойиҳага доир ҳужжатлар билан танишиб чиқди. Шунингдек, Наманганда қуриладиган бўлажак IT-Парк филиалининг концепцияси тақдим этилди.\nҚурилишнинг биринчи босқичида 5800 кв.метрга тенг майдон фойдаланишга топширилади.\n«Xabar.uz» манбасининг маълум қилишича, Наманган ҳокими Хайрулло Бозоров ҳудудда IT-Парк филиали қурилишини ҳокимият тўлиқ ўз зиммасига олишини маълум қилган. Филиал қуриб битказилгач, 2 мингдан ортиқ ёшлар иш билан таъминланиши режалаштирилмоқда.


Кишиларнинг асосли талабларини бажармаслик ҳукумат учун хавфли\n03 март 2021, Тошкент вақти: 20:17\nмай 07, 2005\nХабарларга қараганда, 3 май куни АҚШнинг Тошкентдаги элчихонаси олдида тинч норозилик пикети ўтказган қашқадарёлик фуқароларга нисбатан тазйиқлар давом этмоқда.\nМаълум бўлишича, пикетда иштирок этган Зулфия Чориева гўёки мажлисга деб уйидан олиб кетилган. У ерда З.Чориева ва пикетнинг бошқа қатнашчиларига тазйиқлар бўлган.\nСўнгги олинган маълумотларга кўра, шу кунларда пикет қатнашчилари яшайдиган кўчалар ва маҳаллалар кучли назоратга олинган. Кўп сонли милиция ходимлари бу кўчаларга ҳеч кимни киритмаётир.\nБош прокуратура матбуот хизмати раҳбари Светлана Ортиқова “Озодлик” мухбирига мазкур пикет иштирокчиларига нисбатан жиноят иши қўзғатилмаганини маълум қилди. Чунки уларнинг ҳаракатларида жиноят аломатлари аниқланмаган.\nУнинг таъкидлашича, мазкур пикетнинг тарқатиб юборилиши тинчликни сақлаш ва норозилик чиқишида қатнашган 19 гўдакнинг тақдирини ўйлаб амалга оширилган. Қолаверса, пикет иштирокчилари ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимларига қаршилик кўрсатган.\nШунга қарамай, мазкур пикетда фуқароларнинг ҳаракатида жиноят аломатлари бор-йўқлиги аниқланмасдан туриб, уларга нисбатан куч ишлатилди, айрим фуқаролар калтакланиб, тан жароҳати олди.\nҲуқуқшунос Бахтиёр Шоҳназаровнинг таъкидлашича, қашқадарёлик фуқароларнинг норозилик чиқиши ўз кўринишига кўра пикетдир. Пикет ўтказиш учун ҳокимият органларидан рухсат олиш шарт эмас. Шу нуқтаи назардан намойишчиларга нисбатан куч ишлатилиши ҳуқуқни ҳимоя қилиш идоралари ходимларининг ўз ваколатлари доирасидан четга чиққанини англатади.\nЎзбекистонлик инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари ва айрим сиёсатчилар пикетчиларга нисбатан куч ишлатилганини оқлаб бўлмаслигини айтмоқда.\n“Озод деҳқонлар” партияси марказий кенгаши аъзоси Баҳодир Намозов пикетчиларнинг калтакланиши демократик жамият қурилаётгани ҳақида бонг ураётган ҳукумат арбобларининг сўзлари пуч эканидан далолат беришини таъкидлади.\nИнсон ҳуқуқлари ҳимоячиси Искандар Худойбергановнинг сўзларига қараганда, Ўзбекистон раҳбарлари зулм зулмни юзага келтириши ҳақида кўп гапиради. Аммо ҳукуматнинг ўзи биринчи бўлиб зулмга қўл уряпти.\n“Кишиларнинг асосли талабларини қабул қилмаслик ҳукуматнинг ўзи учун жуда хавфли”, - деди И.Худойберганов.


Ўзбекистонда 100, 200, 500 сўмлик банкноталар муомаладан чиқарилади… – mulkdor.com\nЎзбекистонда 100, 200, 500 сўмлик банкноталар муомаладан чиқарилади…\nFebruary 22 2019, 04:02 ИқтисодЎзбекистонЭълонларЯнгиликлар\n25 февралдан республикамизда 100 минг сўмлик янги купюра муомалага киритилиши режалаштирилмоқда.\nМазкур воқеа арафасида Ўзбекистон Республикаси Марказий банки вакиллари томонидан ОАВ ходимлари учун ташкил этилган семинарда бу нима учун кераклиги ва бундан кутилаётган натижалар ҳақида маълумот берилди, деб ёзади ЎзА нашри.\nФискаль децентрализация сиёсий децентрализациядан ...\nКечаги Андижон ҳокими билан боғлиқ воқеа жуда кўп баҳс-мунозараларни келтириб чиқарди. Бироз эҳтиросларни босган ҳолда, вазиятга тўғри баҳо бериш, муаммони аниқлаш ва уни ...\nЖамиятJuly 1 2019, 03:07\nБразилияда пенсия ислоҳотларига қарши 45 миллион ...\n14 июнь куни Бразилиянинг йирик шаҳарларини намойишлар қамраб олди. Бу ҳодисалар айни футбол бўйича Америка кубоги бошланадиган кунларга тўғри келмоқда. Намойишчилар ...\nЖаҳонJune 15 2019, 12:06


00:28 / 24.11.2017\nЯхши шоирлар ўлмайди. Уларнинг умри ўзидан қолдирган ашъорларида яшайди. Шу йил фаолиятини бошлаган Ўзбекистон халқ шоири Муҳаммад Юсуф номидаги мактабда бўлиб ўтган танлов юқоридаги сўзлар нақадар ҳақиқат эканлигини англатди.\nТанловда Андижон вилоятнинг 50дан зиёд турли таълим даргоҳларидан келган иқтидорли ўқувчилар эл ардоқлаган шоир қаламига мансуб шеърлардан намуналар ўқидилар. Содда ва равон сўзлар билан битилган – Ватанга муҳаббат, она мадҳи куйланган асарлар ёш ўқувчилар тилида ўзгача оҳанг бериб жаранглади.\nЎқувчилар томонидан тайёрланган бадиий композициялар ҳам бутунлай ўзгача кўринишда эканлиги йиғилганларда ўзгача таассурот қолдиргани аниқ.\nНатижаларга кўра, Муҳаммад Юсуф номли мактаб-интернати ўқувчиси биринчи, 34- давлат ихтисослашган мактаб-интернати тарбияланувчиси иккинчи ва Андижон шаҳар 29- умумий таълим мактаби вакили эса учинчи ўринни эгаллади.\n- Юртимизда Муҳаммад Юсуф шеърларини ёд билмаган инсон жуда кам бўлса керак,- дейди муассаса директори Шоҳиста Нурматова. – Унинг асарлари аллақачон миллатимизнинг бебаҳо мулкига айланиб бўлган. Бундан ташқари, тадбирга келган ўқитувчи ва ўқувчилар билим даргоҳида ташкил этилган музей билан танишдилар. Унда шоир ҳаётига оид жуда кўп кўргазмалар, унинг қўлёзмалари ва турли асарларидан намуналар жой олган.\nЎзбекистон халқ шоири Муҳаммад Юсуф хиёбони ва мактабининг очилиш маросими бўлиб ўтди\nМуҳаммад Юсуф номидаги ихтисослаштирилган мактаб ташкил этилди


Ўзбекистонда 120 та сайлов округи тузилди\nШайбон 21 октябр куни Миллий матбуот марказида Марказий сайлов комиссияси раиси Бўритош Мустафоев ҳамда МСК матбуот маркази раҳбари Қудратхўжаев иштирокида матбуот анжумани бўлиб ўтди.\nАнжуман аввалида маълум қилинишича, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, вилоят, туманлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари томонидан Олий Мажлиснинг Қонунчилик палатасига ўтказиладиган сайлов учун тегишли ҳудудлар доирасида сайлов комиссиялари тузиш бўйича МСКга тақдимномалар киритилган. МСК ушбу тақдимномалар асосида сайлов округлари ҳақида қарор қабул қилган. Ушбу қарорга кўра, мамлакат бўйича очиладиган 120 та сайлов округининг рўйхати, тартиб рақами, номланиши, чегаралари ва сайловчиларнинг миқдори белгиланган. 15 октябрь куни округ сайлов комиссиялари тузилган ва уларнинг аъзолари белгиланган. Бу сайлов комиссиялари таркиби округ сайлов комиссияси раиси, унинг ўринбосари, котиби ва саккиз ходимдан иборат бўлади. Қорақалпоғистондаги округ сайлов комиссияси таркибида эса раис, ўринбосар, котиб ва ўн ходим бор. Жами комиссиялардаги аъзолар сони 1334 киши бўлиб, уларнинг 202 нафари аёллар, 1167 нафари олий маълумотли мутахассис, 13 нафари фан доктори, 29 нафари фан номзодидир. Комиссиялар таркибида 14 миллат вакиллари бўлиб, улардан 41 нафари тожик, 33 нафари қорақалпоқ, 26 нафари қозоқ, 14 нафари рус, 10 нафари татар ва ҳоказо.\nМСК раиси Б.Мустафоевнинг сўзларига қараганда, йиғилган имзолар текширилгандан сўнг шу кунгача Ўзбекистон халқ демократик партияси, “Фидокорлар” миллий демократик партияси, Ишбилармонлар ва тадбиркорлар ҳаракати – Ўзбекистон либерал демократик партиясига сайловда иштирок этишга ижозат берилган. Қолган партиялар топширган имзолар ва аризалар устида ишлар давом этмоқда. Ташаббус гуруҳлари эса рўйхатдан ўтиш учун 24 октябргача ҳужжатларини тақдим этиши мумкин.\nБ.Мустафоевнинг таъкидлашича, экспертлар топширилган имзолар орасида 7 фоизгачаси яроқсиз эканини аниқлаган. Қонун бўйича имзоларнинг 10 фоизгачаси сохта деб топилса, лекин ҳақиқий деб топилган имзолар сони 50 мингдан кам бўлмаса, партияларнинг сайловга қатнашишига рухсат этилади.\nАндижонда бундан бир неча кун муқаддам мустақил ташаббус гуруҳи рўйхатга олинмагани ҳақида хабарлар тарқатилганди.\n“Озодлик” мухбири бу масалага ойдинлик киритишни сўраб Ш.Қудратхўжаевга мурожаат этди.\n“Биз бу масалани ўрганиб чиқдик. Бу ерда ташаббус гуруҳи вакили хатога йўл қўйган. Қоидага кўра, ваколатли вакил идорага бориб ҳужжатларини тақдим этади. Лекин Андижондаги ҳолатда номзоднинг юзи сайлов комиссиясига оғзаки мурожаат этган. Шунинг учун комиссия уни қайтариб юборган. Иккинчи куни ҳужжатлар расман тақдим этилгандан кейин ташаббус гуруҳ ҳужжатлари қабул қилинди”, деди Ш.Қудратхўжаев.


Сайловга чиқиш керакми? - Fitrat.uz\nБош саҳифа / Мақолалар / Сайловга чиқиш керакми?\nDekabr 22, 2019\tСайловга чиқиш керакми?da fikr bildirishni o'chirish 107 Кўришлар\nАллоҳ таоло: «Имконингиз қадар Аллоҳга тақво қилинг!» («Тағобун» сураси, 16-оят) деган. Ҳар ким имкон қадар яхшилик учун, адолат қоим бўлиши учун керакли ҳаракатни қилса, зиммасидаги бурчни бажарган бўлади ва шу йўсинда жуда кўп хайру баракага сабаб бўлиши ҳам ҳеч гап эмас. Банда қудратидан ташқари ишдан сўралмайди.\n«Аллоҳ сизларга омонатларни ўз аҳлига топширишингизни буюради» («Нисо» сураси, 58-оят).\nАввалги Ҳижратга алдов йўли билан чиқишнинг ҳукми | Абдуллоҳ Зуфарга Раддия (2-қисм) muslim.uz – Дек 20, 2019\nКейинги Тошкент вилояти отинойиларига илк маротаба гувоҳнома топширилди


Тошкент вилояти, Тошкент тумани паспорт столидаги 31 май кунги манзара.\nЎзбекистонда жорий йилнинг 1 июлидан бошлаб эски (нобиомтрик) паспортларнинг амал қилиш муддати тугаши, шу муддат ичида эски паспортини янги биометрик паспортга алмаштирмаганлар жавобгарликка тортилиши ҳақидаги Ўзбекистон Республикаси ИИВ Миграция ва фуқароликни расмийлаштириш бош бошқармасиогоҳлантируви ортидан мамлакатдаги паспорт бўлимлари олдида турнақатор навбатлар пайдо бўлди.\nРасмийларга кўра, 1 июлгача эски паспортини янги биометрик паспортга алмаштирмаганлар уч минимал ойлик миқдоригача жаримага тортилиши мумкин.\nЭски паспорт муддати тугаяпти¸ паспорт столларида ур-йиқит\nТошкент вилояти Тошкент туманидан Telegram орқали хабар йўллаган муштарий туманнинг Паспорт столи биноси олдида биометрик паспорт олиш учун юзага келган вазиятни суратга олиб Озодликка жўнатди.\n“Бошлиқ кондиционерлик салқин хонада ўтириб оддий халққа қўполлик қилмоқда. Оддий халқ паспорт алмаштириш учун иссиқ дим коридорларда навбат кутишга мажбур”, - деб ёзди Тошкент туманида паспорт олишга навбатга турган муштарий.\nОзодлик мухбирининг аниқлашича, нафақат Тошкент вилояти, балки мамлакатнинг деярли барча ҳудудларидаги Паспорт бўлимлари бинолари олдида шу кунларда турнақатор навбатлар юзага келган.\n- Навбатга 69-инчи бўлиб ёзилдим, - деди Тошкентнинг Учтепа тумани паспорт столида навбат кутаётган 32 ёшли тошкентлик Тоҳир, - агар аризамни бугун топширсам, бир ойда паспорт тайёр бўлар экан. Лекин, бугун навбатим келишига кўзим етмаяпти..\nМаълумки, 1 июлдан эски паспортлар амал қилиш муддати тугайди ва янги паспортни олишга улгурмаганлар учун маъмурий жавобгарлик белгиланган.\nТошкент шаҳар Паспорт бўлими ходими Озодлик билан суҳбатда 1 июлгача эски паспортини янги биометрик паспортга алмаштирмаганлар уч минимал ойлик миқдоригача жаримага тортилишлари мумкинлигини айтди.\n- 1 июлгача янги паспорт олмаганлар ярим минимал ойликдан уч минимал ойликгача жаримага тортилади. Яъни 86 минг сўмдан 540 минг сўмгача жарима, - деди Тошкент шаҳар Паспорт бўлими ходими.\nЛекин, одатда 10 иш кунида берилиши керак бўлган паспорт аксар вилоятларда, жумладан Тошкент паспорт столларида ҳам бир ойдан ошиқроқ вақтда берилмоқда.\nПаспорт столидагилар паспорт олиш учун мурожаатлар кўпайиб кетгани боис паспорт тайёрлаш жараёни чўзилиб кетаётганини айтишди.\n- Бугун ариза топширганларга паспорт 1 июлгача тайёр бўлади. Одам жуда кўп. Асосан четда юрганлар ва қариялар. Аввалдан ҳаракат қилишлари керак эди. Паспорт олишга тўрт йил вақт берилди, бир ой қолганда паспорт алмаштириш эсига тушяпти. - деди Тошкентнинг Чилонзор тумани паспорт столи ходими.\nАҳолига паспортни алмаштириш учун қўшимча имконият бериш масадида ИИББ Миграция ва фуқароликни расмийлаштириш бошқармаси ҳамда унинг туманлардаги бўлимлари 26 майдан бошлаб, тонги соат 9да эмас, балки 8 да иш бошлашни йўлга қўйди.\nПаспортини алмаштириш учун Россиядан махсус Ўзбекистонга келган бухоролик Зафар Олот тумани паспорт столида навбат кўплиги сабабли уч кундан буён ариза топширолмаётганини айтади.\n- Ит эгасини танимайди. У ëқдан ҳам очеред, бу ëқда ҳам очеред. Кимлардир таниш-билиш қилиб безочеред кириб кетади. Навбатга туринглар, деса, уруш-жанжал бўлиб кетади. Бунақа аҳволда янги паспортга аризани умуман топширолмасам керак, - дейди Зафар.\nБухоронинг Олот тумани паспорт столи олдидаги манзара.\nЎзбекистон Вазирлар Маҳкамаси 2015 йил 6 февраль куни эълон қилган қарорга кўра, жорий йилнинг 1 июлидан бошлаб ўзбекистонликларнинг эски (нобиометрик) турдаги паспорти муддати тугайди.\nИчки ишлар вазирлиги аҳолини биометрик паспорт олиш муддати тугаётганидан огоҳлантирди\nХалқаро паспорт индексида Ўзбекистон 6 поғона юқорилади


Байрам билан қутлади\n8 март – Халқаро хотин-қизлар куни Сайрам тумани маркази – Оқсувкент қишлоқ Маданият уйида кенг нишонланди.\nТадбирга ташриф буюрган таълим, мактабгача таълим, соғликни сақлаш муассасалари ва бошқа соҳаларда фидокорона фаолият юритаётган, хотин-қизлар, меҳнат фахрийлари ҳузурида даставвал туман ҳокими Бахтияр Мамаев сўз олиб, барча онахонлару опа-сингилларни муборак байрамлари билан самимий қутлади ва келгуси иш фаолиятида уларга омадлар тилади. Сўнг бир гуруҳ аёлларга Фахрий ёрлиқлар топширди.\nТаъкидлаш жоизки, бундай эҳтиромга сазовор бўлганлар қаторида кўп йиллар ижро ва партия идораларида фаолият кўрсатган М. Қалибаева, кўлкентлик Д. Абдураззоқова, оқбулоқлик Р. Арзиқулова, қорабулоқлик Ж. Анорхонова ва бошқалар бор.\nТуман маслаҳати котиби Ж. Сулейменовнинг байрам табригидан сўнг ёш ижрочилар томонидан турли тилларда куй-қўшиқ ва рақслар ижро этилди. Концерт дастуридан илк бор қўшни Ўзбекистондан ташриф буюрган хонандаларнинг дўстликни улуғловчи қўшиғи ҳамда машҳур ”Лазги”си ҳам ўрин олди.\n“Жанубий Қозоғистон” мухбири, 2019-03-12, 11:44 219


Этил спирти 70% - АО «Узхимфарм»\n03-04-2020 110 Галеновые препараты\nПрепаратнинг савдо номи: Тиббий этил спирти 70%.\nТаъсир қилувчи модда (ХПН): этанол .\nДори шакли: маҳаллий қўллаш учун суюқлик.\nтиббий этил спирти 96% - 665,5 г; тозаланган сув – 334,5 г.\nТаърифи: Тиниқ, рангсиз, ўзига хос спирт ҳидли суюқлик.\nАТХ коди: D08АХ\nСиртга қўлланганида этил спирти антисептик ва таъсирловчи таъсир кўрсатади. Бунда 40% эритма микроорганизмларнинг кўпайишини тўхтатади, 70% эритма эса, микроорганизмларнинг ҳаёт фаолиятини бутунлай тўхтатади. Шу билан бирга, этил спирти бу концентрацияда патоген микрофлоранинг кўпроқ тўпланадиган эпидермиснинг чуқур қаватларига киради. Шунинг учун терини зарарсизлантириш учун 70% этил спирти эритмаси қўлланади. Этил спиртининг таъсирловчи таъсири тери рецепторларидан рефлексларинининг пайдо бўлишига ва қўзғатилган рефлексоген соҳа билан боғлиқ бўлган аъзоларини қон билан нормал тўлишини тикланишига олиб келади. Терининг катта юзалари қўзғатилишида нафасни рефлектор қўзғалиши ва артериал босимни кўтарилиши, ҳамда юрак қисқаришлари ритмини тезлашиши кузатилади. Таъсирловчи таъсирини олиш учун одатда этил спиртининг 40% эритмаси қўлланади.\nТерига антисептик (жарроҳнинг қўллари, операция майдони, инъекция ўрнини, терининг катта бўлмаган жароҳатлари ва шилинишлари, ўсмирлар ва бошқа турли тери ҳуснбузарлари ва шунга ўхшашларга) ишлов бериш учун, лат ейишларда, юмшоқ тўқималар ва ички аъзоларни қон билан таъминланишини нормаллаштириш учун шамоллаш касалликларида, мигренда ва бошқаларда; настойкаларни тайёрлаш учун қўлланади.\nТерига антисептик ишлов бериш суюлтрилмаган препарат билан ўтказилади. Таъсирловчи самарани олиш учун препарат дистилланган ёки қайнатилган сув билан 4 ҳажм препарат ва 3 ҳажм сув нисбатида суюлтирилади. Олинган 40% эритма билан баданни уқалаш ўтказилади ёки компресс учун ишлатилади. Бронхитларда ва ўпкаларни шамоллашида енгил компресс орқага ва кўкракка, мигрен ва тумовда – оёқ тагига, лат ейишда – лат еган жойга қўйилади.\nКатта зарарланган тери юзасига компрессларни қўйиш мумкин эмас.\nПрепаратни болалар ололмайдиган жойда сақлансин\n25 мл ёки 50 мл дан суюқлик, флаконларда.\n250С дан юқори бўлмаган ҳароратда, оловдан узоқ жойда сақлансин.\nЎзбекистон Республикаси, Тошкент ш., Т.Шевченко кўч., 23, тел.: 78-256-60-59\nПАСТУШЬЯ СУМКА 03-04-2020 103\nГриппонол-IS 22-03-2020 136\nЛоперамид-IS 03-04-2020 95\nТефэстрол 15-01-2020 192


31 июл 2021, Тошкент вақти: 03:21\nЯқин орада ишчи гуруҳи Қамбарота-1 ГЭСи бўйича музокаралар олиб бориш учун Тошкентга боради. Бу ҳақда Қирғизистон парламенти мажлисида Саноат, энергетика ва табиий бойликлардан фойдаланиш Давлат қўмитасининг раиси Айтмамат Қадирбаев маълум қилди.\nУнинг сўзларига қараганда, ишчи гуруҳи 2018 йил охирларда ташкил этилган. «Телефон орқали дастлабки мулоқотлар олиб борилди. Бу масала бош вазирнинг биринчи ўринбосари даражасида муҳокама қилинди», - деди амалдор.\nШавкат Мирзиёев хокимиятга келганидан кейин 2017 йилда Ўзбекистон Қамбарота 1- ГЭСини қуришда ҳамкорлик имкониятларини ўрганиб чиқиши юзасидан баёнот берилган эди.\nБир неча йилдирки Норин дарёсига қурилиши керак бўлган Қамбарота 1- ГЭСи лойиҳаси амалга ошмай турибди. Қуввати 1860 мегаваттга тенг станция қурилиши 1980-йиллар сўнггида лойиҳалаштирилган эди. Шундан бери лойиҳа музлатилганича турибди.\nҚамбарота-1 ва Юқори Норин ГЭС каскадини қуриш масаласида РФ ва ҚР ҳукуматлари ўртасида 2012 йилда келишувга эришилган эди, ўшанда ҳар икки объект Россиянинг «РусГидро»си қуришига келишилган эди. Бироқ 2016 йилда қирғиз томонининг ташаббуси билан келишув бекор қилинган.


НАМУНАЛИ БОШЛАНҒИЧ ТАШКИЛОТЛАР ТАЖРИБАСИ - Ўзбекистон овози газетаси\nҲар бир сиёсий партия ўз аъзолари ва тарафдорларини кўпайтиришдан манфаатдор, албатта. Аммо аввало, электорат билан изчил иш олиб бориши, ўз ғояси ҳаётийлигини кенг тарғиб қилиши керак бўлади. Бу эса кўп жиҳатдан бошланғич ташкилотлар фаоллигига боғлиқ.\nЎзбекистон Халқ демократик партияси Тошкент вилоят кенгаши бу масалага алоҳида эътибор қаратиб келмоқда. Бугунги куннинг долзарб мавзулари бўйича давра суҳбатлари, учрашувлар, семинар-тренингларни кўпроқ олис ҳудудлардаги бошланғич ташкилотларда ўтказишга ҳаракат қилинмоқда. Жорий йил март ойидан бошлаб партия ташкилоти қуйи бўғинлар билан тажриба алмашиш, намунали қуйи бўғинлар ишини кенг оммалаштириш, етакчилар, фаол аъзоларни рағбатлантириш, уларни қўллаб-қувватлаш мақсадида ҳудудларга чиқиб, қуйи бўғинлар фаолиятини изчил ўрганмоқда.\nТошкент вилоят кенгаши масъул ходимлари, Бекобод шаҳар, Бекобод ва Бўка туман партия кенгашлари фаоллари, депутатлар билан Ўрта Чирчиқ туманига кириб борганимизда бизни партиямиз етакчиси Эгамберди Эрназаров хушкайфият билан кутиб олди.\n— Туманимизга хуш келибсизлар! Бугун сизларни намунали бошланғич ташкилотлар фаолияти билан яқиндан таништирамиз, — деди у.\nАйни пайтда ҳудудимизда партиямизнинг 37 бошланғич ташкилоти фаолият олиб бормоқда. Маҳаллий кенгашнинг 30 нафар депутатидан 8 нафари ЎзХДП вакиллари. Уларнинг партиямиз қуйи ташкилотлари билан мустаҳкам ҳамкорлиги туфайли туман Кенгаши сессияларига электорат манфаатини ҳимоя қилишга қаратилган ўнлаб масалалар киритилди.\nУмуман, электорат манфаатларини ҳимоя қилиш, партия ғояларини аҳоли орасида кенг тарғиб этишда бошланғич ташкилотларга суяниб иш кўрамиз. Сизларни дастлаб «Майрамкўл» маҳалла фуқаролар йиғини қошидаги бошланғич ташкилот билан таништираман.\nМаҳалла фуқаролар йиғини биноси яқинда фойдаланишга топширилган экан. Шинамгина хоналарга кириб борганимизда маҳалла ҳақидаги маълумотлар билан бирга партиямиз фаолиятига оид кўплаб ҳужжатлар тартиб билан жойлаштирилганини кўрдик. Хона бурчагида бошланғич ташкилот паспорти ўрин олган. Шунингдек, бошланғич ташкилот ва етакчининг кундалик иш режаси тузилган. Иштирокчилар бошланғич партия ташкилоти иши билан танишиш асносида, ўзаро фикр алмашишди, ютуқ ва камчиликларни муҳокама қилишди.\nШунингдек, учрашув баҳонасида партияга янги қабул қилинган аъзоларга гувоҳномалар топширилди.\n— Маҳалламизда 2187 нафар аҳоли истиқомат қилади, — дейди маҳалла фуқаролар йиғини раиси, партия фаоли Ўткир Эшов. — Уларнинг 100 га яқини ЎзХДП аъзоси. Партиямиз ғоялари бевосита маҳалла фаолияти билан боғлиқлиги сабабли ижтимоий-иқтисодий, сиёсий тадбирларни кўпроқ ўтказяпмиз. Электорат манфаатлари самарали ҳимоя этилишида бу жуда қўл келади. Биз фуқаролар мурожаатларини депутатлар билан бирга ҳал этишга ҳаракат қиламиз. Ҳар ойнинг охирги пайшанбасида сиёсий ўқув ташкил этилади. Унда қонунчилигимизга оид ўзгаришлар, сиёсий партия ва унинг аъзолари зиммасига юклатилган вазифалар тушунтириб борилади. Бу албатта, аҳолининг ҳуқуқий-сиёсий саводхонлиги ошишида муҳим аҳамиятга эга.\n— Шуни алоҳида таъкидлаш керакки, бошланғич ташкилотлар фаолиятини кучайтириш, аъзоларини партия юқори ташкилотлари, Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги фракция олиб бораётган ишлар билан яқиндан таништириш муҳим аҳамиятга эга, — дейди «Янги ҳаёт» маҳалла фуқаролар йиғини раиси, халқ депутатлари Ўрта Чирчиқ туман Кенгаши депутати Гулнора Файзуллаева. — Хўш, бунга қандай қилиб эришиш мумкин? Аввало, партиянинг Марказий Кенгашидан тортиб туман, шаҳар ташкилотлари билан алоқани мустаҳкамлашимиз керак. БПТ томонидан кўтарилаётган ҳеч бир таклиф эътибордан четда қолмаслиги лозим. Партия ташкилотлари, гуруҳлари уларни чуқур таҳлил этиб, ҳаётга татбиқ қилиш учун курашиши керак. Биз бу тажрибадан самарали фойдаланишга ҳаракат қиляпмиз. Маҳалламизда аҳолини, электорат вакилларини ўйлантираётган масалаларни депутатлик сўрови орқали ечишга ҳамда уларни сессияларда кўрилишига эришишга ҳаракат қиляпмиз.\nСаёҳатимиз «Бургалик» маҳалласида давом этди. Маҳалла маслаҳатчиси Санобар Ҳайдарова маҳаллада амалга оширилаётган ишлар, бошланғич партия ташкилоти ташаббуслари ҳақида гапириб берди.\n— Аҳолидан турли масалаларда мурожаатлар бўлади, — дейди у. — Уларни бошланғич партия ташкилоти йиғилишида атрофлича муҳокама қиламиз. Муаммолар ўз вақтида ҳал этилишида фаолларимизнинг ҳиссаси катта бўляпти. Чунки улар электоратни ўйлантираётган масалаларни яхши билишади. Биз мурожаатлар асосида депутатларга, туман партия кенгашига таклифлар билан чиқамиз. Бу фаолиятимиз самарасида қўл келади, албатта.\nТажриба алмашиш «Истиқлол» қишлоғидаги маҳаллада якунланди. Бошланғич ташкилотлар фаолияти билан танишиш давомида уларни янада жонлантиришга хизмат қиладиган таклифлар билдирилди.\n— Аслида бугунгидек жонли мулоқотлар, жойларга чиқиб тажриба алмашиш амалиёти фаолиятимизда яхши самара беради, — дейди халқ депутатлари Бекобод шаҳар Кенгаши депутати, шаҳар кўптармоқли марказий поликлиникаси бош врачи Раъно Сатторова. — Бир хилликдан, бир хил усуллардан қочишимиз керак. Одамлар фойдали тадбирларга, янгиликларга интилади. Тажриба алмашиш бизга ҳар томонлама фойдалидир.\n— Бугунги тадбирдан кўзланган асосий мақсад бошланғич партия ташкилотлари фаолияти билан яқиндан танишиш, тажриба алмашиш эди, — дейди ЎзХДП Тошкент вилоят кенгаши сектор мудири Илмижаҳон Тлеубергенова. — Ўйлайманки, биз мақсадга эришдик. Тадбир давомида камчиликлар тўғрисида ҳам сўз борди. Олис ҳудудлардаги бошланғич партия ташкилотлари моддий-техник базасини яхшилашга, айниқса, уларни ҳуқуқий сиёсий адабиётлар билан бойитишга алоҳида эътибор қаратишимиз керак.


20:40 / 14.08.2015\nЎзбекистон мусулмонлари идораси ташаббуси билан Тошкент шаҳри Мирзо Улуғбек туманида янги масжид қурилиши билан боғлиқ саъй-ҳаракатлар бошланди. Ушбу масжид биноси тайёрланган лойиҳага кўра, ҳашаматли, кишилар учун жуда қулай ва шинам бўлишига алоҳида эътибор қаратилган.\nАллоҳга шукрки, юртимиздаги икки мингдан зиёд масжидларимиз кундан-кунга обод бўлмоқда. Янгидан-янги масжидлар қурилмоқда, кўплари таъмирланиб, чиройли ҳолатга келтирилмоқда. Намозхонлар бундай жоме масжидларда ибодатларини хотиржам адо этмоқдалар.\nБу каби хайрли ишлар диний қадриятларга бўлган улкан эътиборнинг натижасидир. Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: “Аллоҳнинг масжидларини фақат Аллоҳга ва охират кунига имон келтирган, намозни баркамол ўқиган, закот берган ва фақат Аллоҳдангина қўрққан кишилар обод қилурлар. Айнан ўшалар ҳидоят топувчилардан бўлишлари мумкин” (Тавба, 18). Демак, масжидларни обод қилиш, уларни таъмирлаш юксак имон ва мустаҳкам эътиқоднинг кўринишидир.\nДарҳақиқат, ўтган йили Тошкент шаҳрида қад ростлаган маҳобатли “Минор” жоме масжидининг бунёд этилиши бу каби савобли ишларнинг яққол намунасидир. Мана шундай бунёдкорлик ишларининг узвий давоми сифатида,бу йил ҳамТошкент шаҳриМирзо Улуғбек тумани ҳудудида янги масжид қуриш ишларига ҳаракат бошланди. Мазкур масжидни барпо этиш учун туман ҳокимлиги томонидан шаҳарсозлик меъёрлари ва қоидаларига мувофиқ равишда ер майдони ажратишга киришилди.\nТаъкидлаш жоизки, қурилиш ишларига энг моҳир уста ва қурувчилар жалб этилиши режалаштирилган. Бундай эзгу ишга ҳисса қўшиш истагида, бунёдкорлар ўз маҳоратларини кўрсатиб, бор куч-ғайрат билан меҳнат қилишади. Зеро, масжид қуриш, уни обод қилишнинг савоби улуғ экани Ислом манбаларида баён қилинган. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай марҳамат қилганлар: “Ким Аллоҳнинг розилигини истаб масжид қурса, Аллоҳ унга жаннатда қаср барпо қилади” (Имом Бухорий ривояти).\nҲақиқатан, масжидларни кўркам қилиш, қулай шароитларни ташкил этиш катта ажр бериладиган амаллардандир. Бу ҳақда Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан бандай ривоят қилинган: “Ким масжидда битта чироқ ёқса, ўша чироқнинг нури ўчгунича фаришталар у кишининг ҳаққига истиғфор айтиб турадилар”.\nДарҳақиқат,масжидлар ободлигиюртободлигидир. Зеро, масжидга ибодат қилиш учун келган кишилар она-Ватан тинчлиги, халқ осойишталигини сўраб, дуо қилишади. Бу мустажоб дуоларнинг шарофати ила Яратган юртимизни янада фаровон қилади.\nАзим пойтахтимизда қад ростлайдиган ушбу жоме масжид, халқимиз учун жуда катта туҳфа бўлади, иншоаллоҳ.