«Бу кунлар»: Жаҳолатми ё жасорат? | Fayzbog.uz\n31.01.2018 / Маъмурият /\nЁзувчи Нуруллоҳ Муҳаммад Рауфхон устида бошланган (2017 й., 27-сентябр) ғавғолар бироз босилган шу пайтларда (2018 й., январ) “Бу кунлар” романининг электрон нусхасини топиб ўқидим. Ҳайратларим ва таассуротларимни ичимга сиғдиролмай, бир дафтарга ёзиб бордим. Босма китобни ўқиганимда, саҳифаларнинг ўзига ёзган бўлардим.\nБу ёруғ дунёда 77 йил яшаб қўйиб (Аллоҳга шукрларим!) жуда кўп илмий, бадиий, илмий- оммабоп китоблар ўқидим. Сатрлар остига чизиб-чизиб, саҳифалар четига фикрларимни ёзиб-ёзиб, хатоларини тузатиб-тузатиб, завқланиб-завқланиб, роҳатланиб-роҳатланиб, баъзан нафратланиб-нафратланиб,кўпинча ўрганиб-ўрганиб ўқидим. Ўқиганларим ичида Ўзбекистоннинг йигирма йиллигига бағишланган “Бу кунлар” жуда бошқача асар, ўхшашини илгари учратмаганман, фақат “Архипелаг ГУЛАГ” бироз яқин. Муаллиф ўз китобини ҳужжатли, сиёсий-ижтимоий рўман дея атабди, мен илмий, таҳлилий, танқидий, оммабоп деган сифатларни ҳам қўшган бўлардим.\nАсарнинг бош қаҳрамони — шахс эмас, мазлумлар, золимлар, мунофиқ ва маддоҳлардан иборат Жамият (бошқа тоифалар кўрилмаган). Дастлабки иккитаси: халқ ва унинг тепасида турган Ҳокимият (ҳукмдорлар маъносида!). Қолганлари китобни ўқиганда маълум бўлади. Тўртовининг образи ва қисман, тақдири кўриниб турибди ва… тасвирланган эмас, баён этилган. “Тасвирлаш” сўзида муболаға иштирок этади, баён эса, аҳволни қандоқ бўлса, шундайлигича кўрсатади. Воқеаларнинг иштирокчилари ҳам катта-катта одамлар:биринчи президент Ислом Каримов, Бош вазир, МХХ раиси Рустам Иноятов, ИИВ вазири Зокиржон Алматов ва булар қаторида Йўлбарс Шералиев деган шахс, Ўзбекистон қаҳрамонлари — шоирлар Эркин Воҳидов, Абдулла Орипов, муфтий Усмонхон Алимов, мухолифатчилар, уламо, олимлар, адиблар (ҳаммаси ўз лавозимида ишлаб турган шахслар);қўрқинчли идоралар: МХХ, ИИВ, Дин ишлари қўмитаси кабилар.\nАсарда сюжет, сюжет йўналиши, тугун, ечим деган нарсалар йўқ, воқеалар эса, кўп, бир-бирига боғланмаган шунинг учун қисқача мазмуни (аннотацияси)ни ёзиш ҳам қийин. Муаллиф турли мавзулар ва воқеаларни бир-бирига боғлаб, яхлит бадиий асар шаклига келтирган. Бу, бироз сунъий бўлса ҳам, аслида, ҳаётда учраган катта бир тадбир (дарахт кўчатлари экиш ҳақидаги буйруқ) таъсирида юзага келган.\nАсарни ўқишга киришганда, у 2013-2014 йилларда ёзилганини эътибордан қочирмаслик зарур.\nУшбу мақолани ёзаётиб, асарни бошдан-оёқ таърифлаб беришни мақсад қилиб қўйганим йўқ. Ўқувчиларнинг бир қисми уни ўқиб улгуришган, қолганлари энди ўқишади, деб фараз қилдим. Шундай бўлса ҳам бир-икки иқтибос, мақола қизиқарли бўлишига хизмат қилади, китобни ҳозирча ўқимаганларга рағбат бўлади:\n“Ушбу китоб… – оддий, меҳнаткаш, муштипар халқнинг дунёқарашини илғашга, орзу истакларини кўрсатишга уриниш десак бўлади.”\n“Мустақилликни қаттиқ истаганлар ҳам, мустақиллик учун курашганлар ҳам бир четда қолиб, унга бутунлай бошқалар – мустақиллик йўлида кураш тугул, аксинча, унга қарши бўлган коммунистлар эга чиқди.”\n“Бугунги давлат, бугунги ҳукуматнинг ҳоли, иши кўз ўнгимизда, очиқ. Йигирма йиллик тажрибадан хулоса қилсам, назаримда:\n— Ўзбекистон давлати мустақилликка лойиқ бўлмаганлар қўлига ўтди;\n— иқтидордаги бу давлат сиёсатни бошдаёқ хато мафкура асосига қурди;\n— чексиз ҳокимиятни қўлга олган бугунги иқтидор бора-бора давлат идорасини нафс орзу-истакларига эриштирувчи қуролга айлантирди;\n— ватан, халқ, миллат манфаатини аста-секин орқа қаторга суриб ташлади;\n— булар устига, ҳокимиятни бошқаларга мутлақо бермоқчи эмас!”\nНомлари юқорида санаб ўтилган ва ҳамон иқтидорда турган амалдорларнинг халққа, Ватанга, ислом динига нисбатан қилган зулм ишлари, қаҳрамон шоирларимизнинг хатолари қўрқмасдан, далиллар билан фош этиб ташланган. Бу гапларни (шоирлар ҳақидаги гаплар мустасно) асар ёзилган пайтларда (ва ҳозирги кунларда ҳам!) бировга шипшитиб айтиш ҳам катта фожеаларга олиб келиши мумкин эди. Муаллиф фош этиш билан чекланиб қолмай, қандай йўл тутилса, адолат юзасидан бўлишини, муаммо ижобий ҳал бўлишини ҳам айтиб ўтади.\nКитоб ўқиш тажрибаси борлар ва кўп ўқиганлар айтсинлар-чи, коммунистлар ҳокимиятга келган 1917 йилдан буён ва, энг муҳими, асар персонажлари ҳаётлик пайтида ва ўзларининг “даҳшатли” лавозимларини эгаллаб турган пайтда“Бу кунлар”га ўхшаган китоб ёзилганми? Мен бунақасини билмайман. Юқорида эслаганимдек, фақат “Архипелаг ГУЛАГ”бор, унда қамоқхоналардаги ҳаёт ва зулм акс этган, “халқлар доҳийси”Сталин ҳақида ҳеч гап йўқ.\n“Бу кунлар”ни ўқиётиб дафтаримга “Жасорат!” деб ёзиб қўйдим. Ҳар қандай яхши асар муаллифнинг, ўзига яраша жасоратидир, лекин Нуруллоҳ кўрсатган жасоратга етадигани йўқ!\nМаълум-ки, Иброҳим алайҳиссалом уч марта кўрган тушларига ишониб, кексайган чоғларида туғилган, жондан азиз фарзандлари Исмоилни қурбон қилишга бел боғлайдилар. Бундай иш унча-мунча одамнинг қўлидан келмайди, Иброҳим (а.с) эса шундай жасорат кўрсатадилар ва Аллоҳнинг марҳаматига сазовор бўладилар.\nНуруллоҳ эса, бир фарзанди эмас, кўпкишилик оиласи ҳаётини хавф-хатарга қўйиб, “Бу кунлар”ни ёзди ва Интернет тармоғида эълон қилиб юборди! Бундан кейин уни нималар кутаётганини тахминан билар эди. Билиб туриб, ўзини ўтга урди! Жасорат айнан мана шунда!\nТаъқиблар бошлангач, илм олиш мақсадида илгарироқ Туркияга кетган фарзандлари ортидан, қолган оила аъзоларини ёнига олиб, ўзи ҳам чиқиб кетди. Ўша ёқларда уч йилча юрди. Ниҳоят, Президент Шавкат Мирзиёев 2017 йилнинг 24 сентябрида БМТ Бош Ассамблеясида қатнашиб, сўнг, АҚШда юрган ватандошлар билан учрашдилар, Ватанга қайтишга даъват қилдилар. Бу даъват дунё бўйлаб сочилиб кетган ватандошларга қаратилганини ҳисобга олиб, Туркияда юрган Нуруллоҳ Ватанга қайтишга қарор қилди. 27- сентябрда Тошкентга қўнди ва… қўлига кишан урилиб, қамоққа ташланди…\nШавкат Мирзиёев нутқларидан бирида, бизда маданият етишмайди, деб айтган эдилар, беихтиёр эсга тушди. Яхшиямки, Нуруллоҳ ҳибсга олинганидан хабар топиб, зудлик билан хатони тузатдилар, ҳозир у илгаригидек озодликда юрибди, лекин қўзғатилган иш очиқлигича қолган.\n“Бу кунлар”ни ўқиган одамда қатор-қатор саволлар туғилади: нима учун Нуруллоҳ Муҳаммад Рауфхон шу асарни ёзди? Нима қиларди ўзига ҳам, оила аъзоларига ҳам хатар туғдириб? Ҳамма қатори жим-жим юраверса бўлмасмиди? Бир ўзининг қўлидан нима иш келарди? Жамият аҳволини ўзгартир олармиди? Ёки обрў орттирмоқчи бўлдими? У шунчалик мақтанчоқ одамми? Ва ҳоказо…\nАллоҳ, расули (с.а.в.) тили билан, агар сен гуноҳни, ширкни, куфрни, зулм ва шу каби залолат ишларни кўра — била туриб, индамасанг, уларга қарши курашмасанг, демак иймонинг заиф экан, деб марҳамат қилган. Нуруллоҳни ҳаракатга келтирган куч мана шу мазмундаги ҳадисдир.\nЭнди, Нуруллоҳнинг бошига шу-унча ғавғоларни солган экспертлар ҳақида сўз айтсак. Мен бу ўринда айтайлаб “ғавғо солган” деб айтаяпман, аслида “сабабчи бўлган” десам тўғрироқ бўларди. Гап шундаки, қонун қўриқчилари ёзма ҳужжатга қаттиқ ёпишиб оладилар, буни ҳамма билади. Ундан фойдаланишнинг нозик бир усулини ҳамма ҳам билавермас, балки. Мабодо, айбланувчи тергов-сўроқ давомида ўзининг ҳимояси учун кучли бир далил-исбот келтириб қўйса, қонун қўриқчилари ўша ҳужжатни қалқон қилиб: “Мен сизни тушуниб турибман, ўзимга қолса сизни чиқариб юборардим, аммо мутахассисларнинг мана бу хулосаси бор, энди ҳеч нарса қилолмайман” қабилида ўзларини оппоқ қилиб кўрсатадилар, буёғида ким муттаҳам бўлиб қолишини тасаввур қилаверинг. Бу, кенг тарқалган иш услубидир.\nЭй, муҳтарам эксперт аъзолари! Нуруллоҳнинг китобини экстремистик асар, конституциявий тузумга тажовуз, деб баҳолаётганингизда асосий даъвогар сизлар бўлиб қолишингизни билмаганмисиз? Сизлар ёзган хулоса матнини кўрмаганман, бунга имконим ҳам йўқ, назаримда, масалага нотўғри ёндашгансиз. Аниқроқ фараз қилсам, асарда айтилган баъзи гапларни умумий матндан ажратиб олиб, таҳлил қилавергансизлар ва пировардида, жиноят кодексининг фалон моддасига тўғри келади, деб хулоса чиқаргансизлар. Бунақада кодекснинг бир эмас, бир нечта бандини, улар, ҳатто тўғри келмаса ҳам тиркаб юбориш мумкин! Шу тарзда хулоса чиқараверсак,юртимизда яна кўплаб “Жаслиқ”ларни қуриб ташлашга тўғри келади-ку! Худога шукр, аҳолимизнинг аксари ёшлар, уларни қаергадир жойлаш керак… , “Жаслиқ” деб ном берилишида ҳам бир “ҳикмат” борга ўхшайди…\nИлмий тадқиқотда “системали ёндашиш” деган бир усул бор. Оддийроқ қилиб айтганда “ҳар томонлама ёндашиш”га мос келади. Бу усулнинг ҳикмати шундаки, битта гапни умумий матндан узиб олиб таҳлил қилинса битта сифат кўринади, иккита гап таҳлил қилинса – иккита сифат кўринади. Матн яхлитлигича таҳлил қилинса, ҳеч қаерда айтилмаган, ҳеч кимнинг, ҳатто муаллифнинг ҳам хаёлига келмаган бир сифат ялт этиб юзага чиқиб қолади. Асардаги ёки унинг муаллифи Нуруллоҳ Муҳаммад Рауфхондаги ана шундай ноёб сифатни топиш имконини бой бергансизлар.\n“Оллоҳ кўрсатмасин, чеккадан биронта давлат, ҳар қанақа олийжаноб ғоя билан, ҳатто “золимни ағдариб ташлаб халққа озодлик бериш ” мақсади билан-да бўлсин, агар Ватанимга хавф солса ва мамлакатимга бостириб кирадиган бўлса, у давлат қанчалик кучли-қудратли бўлмасин, ёшим ҳам олтмишга бориб қолганига қарамай, қўлимга қурол олиб Ватаним ҳимоясига чиқаман!” Бу нутқ китобда айнан шундай, муҳим жойини ажратиб ёзилган. Инсоф билан айтинглар-чи, шу гапларни ёзишга ақли етган одамни конституциявий тузумга тажовуз қилаяпти, деб айблаш керакми? Бошидан зар сочиш керак! Конституциянинг бетига тупуриб қўйганлар,уни муттасил оёқ ости қилиб келаётганлар бир чеккада қолиб, уларни асосли танқид қилган одам “тажовузчи” бўлдими? Оддийгина, мантиқ деган нарса қаёққа кетди? Ёки, қонунларимиз қасос олишга изн берадими?\nБу иқтибос камлик қилаётган бўлса, мана, яна биттасини ўқинг: “Қурол, уруш-жанжал, тўпаланг миллатга ҳам, ватанга ҳам катта зарар келтиради.” Шу гапни биринчи бор ўқиганимда, ўтган йили Саакашвили Украинада уюштирган оммавий ғалаёнлар кўз олдимга келди. Украина суди шу ҳаракатларни ҳам конституциявий тузумга тажовуз, деб баҳоламади-да! Бизда эса… Демак, Нуруллоҳ Муҳаммад Рауфхоннинг “Бу кунлар” деб аталган рўмани Украинадаги ўша даҳшатли ғалаёнлардан ҳам даҳшатлироқ экан-да?\nХўш, “Бу кунлар” китобининг муаллифи конституциявий тузумга қарши эмаслигини сизларга уқдириш учун яна қанақа қасам ичиши керак эди? Муаллифнинг қайсидир гапларини жиноят кодекси билан баҳолабсизлар, мен назарда тутаётган оташин сўзларини ҳам баҳолаш лозимлиги хаёлингизга келмадими ёки шунақа кодекс тополмадингларми? Илгари, экстремистик руҳда битилган бўлса ҳам, коммунизм қурувчисининг маънавий кодекси бўлгучи эди, ҳозир бунақа нарса йўқ, лекин сизларнинг қалбингизда йўқмиди, ўшанга ўхшаган кодекс?\nКелтирилган иқтибослар ва китобдаги бошқа оташин сўзларнинг битта камчилиги бор: ғазаб ва аламларни кетказолмайди, қасос ўтини ўчиролмайди. Наилож…\nЎтган асрнинг тахминан 30- йилларида, оташқалб шоиримиз Ҳамид Олимжон: “Ҳар бир қонун ва ҳар бир асос замирида ётарди қасос”, деб ёзган эди. Ҳозирги кунларда бўлаётган кў-ўп ишлар ўша сўзларни ёдга солади…\nСизларнинг, хулоса тайёрлаётгандаги“меҳнат”ингизни мен нотўғри тасаввур қилаётган бўлишим мумкин. Эҳтимол, дилингизни қандайдир ҳадиклар кемиргандур, ҳаммамиз ҳам қусурли бандамиз, Нуруллоҳга нисбатан шахсий муносабатларимиз бордур…\nНима бўлганда ҳам, ғишт қолипдан кўчди, номинглар тарих саҳифаларида қайд этиладиган бўлди. Табриклайман.\nЯхшиямки, Президентимиз “Бу кунлар” рўмани муаллифига нисбатан бағрикенглик намунасини кўрсатдилар, ваҳоланки, асарда Бош вазирга ҳам тегиб кетадиган гаплар бор эди. Адолатпарвар одам мана шунақа бўлади, зулмга ҳам йўл қўймайди! Бошқалар ҳам Шавкат Мирзиёевдан ўрнак оладилар дея умид қиламиз. Аллоҳ қўлласин!\nКибернетика фанлари бўйича мутахассис,\nфан номзоди, профессор, Ёзувчилар\nуюшмаси аъзоси, 2018 йил, 21 январ\nХали курасиз бу асар жуда омма боб буб кетади.\nрасмда чапдаги ким\nМазкур мақола муаллифи — Қудрат Дўстмуҳаммад!\nHamma òqib chiqsa yaxshi bòlarkan\nМана шунақа бўлади тақриз!\n«Демак, Нуруллоҳ Муҳаммад Рауфхоннинг “Бу кунлар” деб аталган рўмани Украинадаги ўша даҳшатли ғалаёнлардан ҳам даҳшатлироқ экан-да?» дебсиз. Айримлар учун Нуруллоҳ домла Гитлердан ҳам даҳшатли! Ахир Нуруллоҳ Муҳаммад Рауфхон уларнинг «Худоси»га қарши гапларни ёзиб юбордилар-да!\nМен сиздек инсонлардан «Бу кунлар»га ўзларича ҳукм ўқиганлар, Эшон бувага очиқ хиёнат қилганлар, қасд қилганлар ҳақида «У кунлар» деган китоб ёзиб беришингизни, халқнинг, эркнинг ҳақиқий кушандаларининг жирканч башараларини очиб ташлашингизни илтимос қиламан!\nАбдулла Қодирий, Чўлпон, Усмон Носир кабиларнинг бошини еганларни халқ таниши лозим бўлганидек, Нуруллоҳ Муҳаммад Рауфхондек эл, юрт қайғусида ёнган инсонларни турмада чиритишни истаган, бунга хизмат қилган, қарашиб юборган маразларнинг кимлигини халқ билиши керак. ИСМИ ШАРИФИ билан. Эртага эмас, БУГУН!\nТура Мурод ака, мен Нуруллох Мухаммад Рауфхонни асарларини куп йиллардан бери укиб бораман. Аникроги «Хидоят» журналига мухаррирлик килганларидан бери. Шунинг учун хам мен Сизни гапингизга кушиламан. Мен Сизни жонкуярлик билан юрагингиздан ёзган шархингизни укиб Сизга тан бердим! Омон булинг ака! Кани энди хеч булмаса Хакикатни айта олган илмли зиёлиларимизни химоясига Сиздек калкон була оладиган инсонлар купайса! Лекин айнан Сиз талаб килган нарсани амалга ошиши учун яна бир ковун пишиги керакмикан? Ёки ковун пишигигача букаламунлар Адолатчига айнишга улгурармиканлар? Мен мана шу охирги вариантни руй беришини реаллика якинрок деб уйлайман. Сабаби хеч ким узи утирган дарахтга арра солмайди…\nБу асар аллақачон оммалашиб кетган. Мақолангизни эринмасдан тўлиқ ўқиб чиқдим.Адолатсизликни қилишига сабаб,танқид қилинган тараф экспертизадан ўтказгани.Ҳамид Олимжон ҳақ гапни айтган экан,улар ўз ваколатидан фойдаланиб ёзувчидан қасос олишмоқчи бўлишган\nАгар аел кишини ялангоч суратга олса порнография булади.\nТура Мурод ака, мен Нуруллох Мухаммад Рауфхонни асарларини куп йиллардан бери укиб бораман. Аникроги «Хидоят» журналига мухаррирлик килганларидан бери. Шунинг учун хам мен Сизни гапингизга кушиламан. Мен Сизни жонкуярлик билан юрагингиздан ёзган шархингизни укиб Сизга тан бердим! Омон булинг ака! Кани энди хеч булмаса Хакикатни айта олган илмли зиёлиларимизни химоясига Сиздек калкон була оладиган инсонлар купайса! Лекин айнан Сиз талаб килган нарсани амалга ошиши учун яна бир ковун пишиги керакмикан? Ёки ковун пишигигача букаламунлар Адолатчига айланишга улгурармиканлар? Мен мана шу охирги вариантни руй беришини реаллика якинрок деб уйлайман. Сабаби хеч ким узи утирган дарахтга арра солмайди…\nSalom hurmatli ijodkorlar yoki adolat kuychilari maqolalaringiz ajoyib va dolzarb bu muammolarni esa chiqarib albbat o’z o’rnida yumoristik holatda izohlab berish bugun kun jurnalistlari uchun qizil kitob darajasidagi qobiliyat bo’lib qolgan.\nSizlarga rahmat va OMAD.\nҲали ўша экспертларга ҳам навбат келади… Давру даврон ўткинчи, ҳақиқат абадий қолишлигини наҳотки билишмади.\nБу китобни ман ўқиб чиққанман, манимча сизларнинг сайтингизга эълон қилишга рухсат беришмаса керак. Шундай бўлса-да, жасоратингларга қойил!!!!!!!!!!!!!!\nKitobni oʻqib chiqdim. Juda zoʻr yozilgan va juda koʻplab katta-katta «dum» larni bosib olgan.\nRohila Aya Turdiyeva:\nЖасорат деган бўлардим.\nАллох домлани юзларини еруг килсин Илохим! Узи азиз килганни хор килгувчи йук


Esdalik.uz - ёшлик илҳомлари » Жавондаги китоб » Халоскор қоғозлар\nМарғуба остона ҳатладию, меҳмонхонадан келаётган таниш овозларга сергак тортиб қулоқ солди.\n— Етти минг сўм камми?\n— Еттитангиз киссангизда турсин, Мавлонбек! — бу тўнғич ака бўлмиш Тўлқиннинг товуши. — Бу ҳовли аслида тўнғич ўғилники бўлиши керак, бир вақтлар сал аҳмоқлик қилиб чиқиб кетганман, ҳозир шу хатони тўғрилаш пайти, нега ундан фойдаланмаслигим керак? Ҳовли эвазига ўзим ўн минг бераман.\n— Аҳмоқлик қилгансизми, бошқами, бир мартага бу ҳовлидан воз кечгансиз, — деди дағаллик билан Мавлонбек, — энди сизнинг даъвогарликка ҳаққингиз йўқ. Туфлаган тупукни қайтиб оғизга олса шармандалик-ку?!\nКенжа ука Шокир гапга аралашди:\n— Бу туришда келишолмаймиз... Келинглар, яхшиси, қуръа ташлайлик, ютуқ кимга чиқса, ҳовли ўшаники, нархини кейин келишамиз.\n— Чўпчагингни ўзингга айт, укагинам, — деди Тўлқин овозини баландлатиб, — қонун ҳам, бошқаси ҳам мен тарафда.\nМарғуба ака-укалар нима устида гаплашаётганини сезгач, бир зум карахт туриб қолди. Сўнг беҳол ётоқхонага кириб кетди. Юраги бемеҳр ака-укалар баҳсидан эзилиб, тобора изтиробга тўлиб-тошарди.\nEшик ғийқ этиб очилди. Марғуба у ер-бу ерини тўғрилади. Ётоқхонага кирган қайнонаси экан.\n— Қайнағаларингиз келганди, — деди Ҳамробуви бўсағада туриб, — Асқаримнинг қирқида қабрига тош қўйишмоқчи эканлар, қандайини қўяйлик деб сизнинг олдингиздан ўтишмоқчи.\nМарғубанинг юраги эзгин хаёлдан сирқираб кетди: «Ҳозиргина ҳовлини савдолашиб туришганди-ку, ака-укалар?! Бу юзсизликни кўрган кўзлар кўр, эшитган қулоқлар кар бўлиб қолмайдими?..»\n— Акаларимга раҳмат айтинг, — деди Марғуба дилидагини тилига кўчирмай, — укамизнинг қабрига қанақа тош қўяйлик дея бошлари оғримасин, топганда болаларим билан ўзимиз қўямиз...\n— Ниятингиз кўп яхши, — деди Ҳамробуви, — фақат акаларингизга бунақа дея ўтирманг, ҳар ҳолда урф-одатни ҳам ўйланг. Акаларингизнинг кўзи тирик туриб уч бола билан сизнинг югуриб юрганингизни кўрган қишлоқ нима дейди? Бордию болаларингиздан орттириб, уч-тўрт сўм берсангиз, унинг йўриғи бошқа...\nМарғуба қайнонасининг гапини эшитгиси келмай:\n— Яхши... Бораверинг, ҳозир чиқаман, — дея минғирлади.\nМарғуба мактабда муаллима. Бошланғич синфлар билан шуғулланади. Мана, кўргилик экан, — ўттиздан ўтар-ўтмас эридан айрилиб, тул қолди. Эри Асқаржон туман газ идорасининг бошлиғи эди. Топиш-тутиши тузуккина, қариндош-уруғ тугул, етти ёт бегоналарга ҳам меҳрибон, имкон қадар ёрдам қўлини чўзар эди. Аммо яхшининг умри қисқа деганлари чин экан. Бундан бир ой аввал у автоҳалокатга учради. Оғир аҳволда, касалхонага келтиришди. Қишлоқ туман марказидан хийла узоқ бўлгани учунми, ҳарқалай бу шумхабар оиласига анча кеч етиб келди. Ҳалокатдан сўнг роппа-роса бир кеча-кундуз ўтгандан сўнг, Марғуба чошгоҳга яқин касалхона йўлагида пайдо бўлди. Юраги қўрқув ва таҳликадан гурс-гурс урмоқда. Кўзларида ғилт-ғилт ёш.\n— Кечирасиз, кириш мумкин эмас, — дея оппоқ либосдаги врач аёлни тўхтатди.\n— Мен... Исматип Асқарнинг оиласиман... — аранг ғўлдиради Марғуба.\n— Биламан... лекин у кишининг олдига кириш мумкин эмас. Аҳволлари оғир...\n— Қачон кирсам бўлади эса? — сўради аёл юраги така-пука бўлиб.\n— Тўғриси, — деб чайналди врач, — ҳозир олдида одам бор. Қани, ўша... чиқсин-чи, кейин, кўрамиз.\nМарғуба касалхона йўлагидаги чарм қопламали курсилардан бирига омонат чўкди. Икки кўзи эри ётган палатада. «Ё, Худо, ўзинг асра. Болаларимга раҳминг келсин, эримни бағримизга қайтар».\nОрадан ярим соатча вақт ўтди. Ниҳоят, палата эшиги қия очилдию, у ердан чиққан калта сочли, калта кўйлак кийган аёлни кўриб Марғубанинг бутун вужудига ғазабми, аламми шунга ўхшаш шилимшиқ туйғу ўрмалади: «Наҳотки...»\nШу хира туйғу Марғубани буткул қамраб олди. Бироқ эрининг олдига кириб видолашишга улгурмади. Врачлар унинг жони узилганини айтишди. Марғуба ув тортиб йиғлаб юборди.\nДафн маросими, еттилик худойи эл қатори ўтказилди. Асқаржоннинг ака-укалари бел боғлаб хизмат қилишган бўлди. Ўшанда Марғуба қайнағаларидан хурсанд бўлган эди. Аммо бугунги хуфёна суҳбат... Шусиз ҳам тилка-пора бўлиб юрган аёл юрагини баттар нимталади. Устига-устак, Марғуба ўша чошгоҳ касалхонада кўрган манзара-чи?! Ким ўша аёл?! Асқар акага қандай яқинлиги бўлган? У ўз ўлими олдидан нега ўша жувон билан учрашди. Наҳотки, у Асқар акага Марғубадан ҳам азиз бўлса?!.\nБу хил савол-жумбоқлар Марғубани ўша чошгоҳдан бери қийнайди. Ҳатто дафн маросими, мангу айрилиқ ҳам уни юпатолмади. Ўша калта сочли, калта кўйлакли жувон ҳар гал кўз ўнгида жонланаркан, беихтиёр ич-ичида яна ўша туйғу — ғазаб ва алам, шилимшиқ рашк ғимирлаб қолади.\n«Бу хонадонда мени ушлаб турадиган ҳеч нарса йўқ, — шу ўй Марғубанинг тез-тез хаёлидан ўтарди, — тўғрироғи ҳеч қачон бўлмаган экан...»\nШу сабаб қайноғаларининг хуфёна маслаҳати фақатгина унинг нафратини қўзғади. Бор аччиқ ҳақиқатни, ака-укаларнинг юзсизлигини очиқ-ошкор этиб бу хонадондан бош олиб кетишга ўзича қарор қилди.\nМарғуба кириши билан Тўлқин қўлини фотиҳага ёзди. Уйдагилар унинг ортидан қўлларини юзларига суришди...\nТўлқин олдидаги пиёлани қўлига олиб:\n— Энди, келин, — дея узоқдан гап бошлади.— Инсон яралибдики — ўлим ҳақ! Биз истаймизми-йўқми, ҳаммамиз бу дунёни тарк этамиз. Шундай экан, ҳа деб ўзингизни қийнаманг, сиз ҳали болаларингиз учун ҳам кераксиз. Тўғри, эрта келган, эрта кетмак керак, нима дейсиз, энди қийналиш эмас, уриб бошимизни ёрганимиздаям Асқаржон тирилиб келмайди. Ўша учун тақдирга тан беришимиздан, тирикларнинг эртасини ўйлашимиздан бошқа чорамиз йўқ. Сизни чақиришимиздан мақсадимиз Асқаржоннинг эртадан кейин қирқини ўтказишни ўйлаб турибмиз. Қирқига уч юз кило гуруч олмоқчимиз. Ошнинг тагига Жомнинг бозоридан тўрт-беш пудлик қора қўчқор олмоқчимиз. Абдурашид мойчига юз кило зиғир ёғ тайинладик. Ака-укалар эл-улусга аралашиб юрибмиз, кейин Асқаржон ҳам эгарнинг устида эди, одамлар гапирмасин деймиз-да... Галатепалик Холиқ сангтарошга тош буюриб қўйганмиз, агар оғир ботмаса, Собиржон билан шу тошни бориб кўриб келсангиз. Худойи куни тошниям укажонимнинг қабрига қўйсак. Ҳозир тилга олганларимни чўтга солса, беш-олти сўмга бориб қолади. Буёқда биримизда бешта, бошқамизда олтита қоракўз берсанг ейман, урсанг ўламан деб қараб турибди...\nМарғуба унинг гапини бўлди.\n— Беш-олти сўмингиз қанча бўлади?\nУйдагилар «ялт» бир-бирига қараб олишди.\n— Гап харажатда эмас, келин..., — бироз ўйланиб қолган Тўлқин мақсадга кўчди. — Ростини айтганда, сизга «берди»сини айтиш учун гапни узоқдан бошлагандим. Бундан бу ёғига, сизнинг топганингиз уч қора кўзга етиб турса, шунинг ўзи бизга катта давлат. Бу ёқда, ёши бир жойга бориб қолган энамам бор... ҳар нарсани тановул қилавермайди: сиз қарайсиз, қарамайсиз эмас, кундуз куни ишдасиз, энамнинг иссиқ-совуғидан хабар олишга вақтингиз етадими-йўқми, мана гап қаерда. Ўша учун энам энди меникида...\n— Йўқ, меникида... — Мавлонбек шарт акасининг гапини кесди.\n— Бир пасгина сабр қил! — Тўлқин укасига ялинганнамо қараб олиб, давом этди. — Болаларингиз, бу ёқда энам, унинг устига ҳовли, сизга оғирлик қилмасмикан деймизда, а?..\n— Гапни майдаламай, дангалини айтаверинг? — деди Марғуба шартта. — Гулдайгина эрини тупроққа бериб чидаган инсон, бошқа кўргуликларгаям чидайди.\n— Биз сизнинг ташвишингизни ўйлаяпмиз...\n— Менинг ташвишимни?.. — Марғуба Тўлқиннинг гапини оғзидан олди. — Менинг ташвишимни ўйлайдиган одамлар, эримнинг тупроғи совумай, бола-чақаси билан ҳовлидан қувиб чиқариш ташвишида бўлмасди. Мени ўйламаслигингиз мумкин, ўйлайдиганим энди йўқ. Аммо укангиздан қолган уч қора кўзни ўйламаслик, боя сиз тилга олган на шариатга, на шароитга тўғри келади. Биласизларми, ҳозир сизларни кўриб, эшитиб туриб, нима алам қилаяпти. — Марғуба уйдагиларга бир-бир қараб чиқди. — Мабодо биз, сизларни бирор муддат сўраб бормасак, силар ўқимишли, мансабларинг бор, дея хафа бўлардинглар. Ўша пайти мен, акаларингиз хафа бўлмасин, уларни тез-тез йўқлаб турайлик, десам, укангиз, сен акамларнинг у гапларига унчалик ҳам ишонаверма, ҳозир биздан олаётган ёрдами туфайли, бизни сўраб турибди, эрта бир куни биздан борадиган ёрдам тўхтаган куни, акамлар саломини насия қилади, десалар уларни койирдим. Койиб нотўғри қилар эканман, мана нимаси алам қилади.\n— Тугадими? — Мавлонбек Марғубага ўқрайиб қаради.\n— Йўқ! — Марғуба бошини кескин чайқади. — Қўрқманг, савдоларингга халал бермайман, гапим тугаши билан бу уйдан чиқиб кетаман.\nШу пайт дарвоза қаттиқ тақиллади. Меҳмонхонада ўтирганлар бир-бирига хавотирли кўз ташлашди.\n— Ким экан-а? — деб тўнғиллади Мавлонбек, машварат бузилаётганидан норизо.\nКенжа Шокир бўсағада бир бурдагина бўлиб ўтирган онасига им қоқди.\n— Эна, чиқиб қаранг-чи, ким экан?\nҲамробуви шарпадек сидрилиб ташқари чиқди. Меҳмонхонага ўлик сукунат чўкди. Дераза ойнасидан кулранг, гезарган осмон парчаси ғира-шира кўзга ташланади.\nБир пайт Ҳамробуви калта сочли, қизғиш, енг-ёқасиз, калта кўйлак кийган, қош-кўзлари обдон бўялган жувонни бошлаб келди.\nМарғуба аёлни таниб беихтиёр қалқиб тушди:\n«Шу етмай турувди. Бу ҳам ҳозир бошлайди, шарманда бўлдим.»\n— Кечирасизлар, — деди нотаниш аёл, — мен Холтўраева Санобарман, туман нотариал идорасида ишлайман. Исматов Асқар ўлими олдидан баъзи нарсаларни расмийлаштирган эди. Шуни сизларга маълум қилмоқчиман.\n— Нимани расмийлаштирган? — беихтиёр оғзидан чиқиб кетди Тўлқиннинг.\nСанобар индамай сумкасидан бир даста қоғоз чиқарди.\n— Аввало, марҳум Асқар Исматов ўз ҳовлисини хотини Марғуба Исматова номига ўтказди.\nАка-укалар чаён чаққандай сапчиб ўринларидан туриб кетишди.\nМарғубанинг кўзларидан эса милт-милт ёш оқарди.\n02/10/2020 Тақдири азал\n04/05/2020 Гулҳаё Анорова\n01/07/2020 Фусункорлик сири\n22/05/2020 Юракдаги исм


Юнусобод Оқтепаси лоқайдлигимиз қурбонига айланмоқда\nАввал хабар берганимиздек, шу кунларда Ўзбекистон "Миллий тикланиш" демократик партиясининг барча даражадаги ташкилотлари томонидан мамлакатимиздаги мавжуд моддий маданий мерос объектларини тўлиқ инвентаризация қилиш, уларни муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш ҳолати ўрганилмоқда.\nКуни кеча партия фаоллари, депутатлар ва мутахассислар пойтахтимизнинг Юнусобод тумани ҳудудида жойлашган Оқтепа археологик ёдгорлигида бўлиб, унинг бугунги ҳолатини ўргандилар.\nЁдгорликнинг бугунги ҳолати ачинарли аҳволда.\nОқтепа – Ўрта Осиёда қадимги бинолар қолдиқлари ва археологик маданий қатламлар сақланган тепаликлар бўлиб, Тошкент шаҳрининг ўзида бир нечта Оқтепалар мавжуд. Булар Кўкча Оқтепа, Чилонзор Оқтепа, Соғбон Оқтепа, Чиғатой Оқтепа, Юнусобод Оқтепа каби номланади. Уларнинг орасида Юнусободда жойлашган Оқтепа ёдгорлиги ўзининг қадимийлиги билан ажралиб туради.\nТарихий маълумотларга қараганда, Оқтепа канали бўйида жойлашган Юнусобод Оқтепа тарихи V-XIII асрларга бориб тақалади. 1886 йилдан бошлаб олимлар томонидан тепаликлар тарихи ўрганила бошланган. Турли йиллар давомида археологлар томонидан бир неча бор қазилма ишлари олиб борилган. Жанубий томони баландроқ тепалик кўринишидаги арк ва қишлоқдан иборат бўлган. Арк харобалари шимолдан жануб томонга чўзилган ва қишлоқдан чуқур жарлик билан ажратилган. Аркка ёндашган кенг ҳовли ва унинг жанубий қисмида арк харобалари жойлашган бўлиб, қазиш вақтида хом ғишт ва пахсадан қурилган, меъморий жиҳатдан яхши сақланган бинолар қолдиқлари очилган.\nЮнусобод Оқтепаси VII-VIII аср бошида яшаган чошлик йирик зодагоннинг қасрли чорбоғи, саройи бўлганидан далолат беради. Топилмалар, жумладан, уммавийлар халифалиги (VIII-асрнинг биринчи ярми)га оид кумуш тангаларнинг кичик хазинаси топилган. Ёдгорликдаги ҳаёт VIII-аср иккинчи ярмида қайта жонланган, IX-XII асрларда эса у Бинкат вилоятининг мустаҳкамланмаган қишлоқларидан бўлиб, XIII аср бошида мўғуллар истилоси даврида инқирозга учраган.\nБир пайтлар ҳудуди қарийб юз гектарни эгаллаган тарихий обиданинг бугунга келиб атиги тўрт гектари қолган холос. Бир пайтлар ўзининг сўлим гўшалари, боғ-роғлари, шириндан-шакар мевалари билан машҳур Оқтепа бугун ёввойи ўт-ўланлар билан қопланган харобага, чиқинди ташлаш ҳудудига айланган. Бир пайтлар Оқтепанинг ариқларидан шифобахш сувлар оққан. Бугун эса ўша сув тугул ариқлардан ҳам асар қолмаган. Бир пайтлар нафақат маҳаллий аҳолининг, ҳатто хорижликларнинг ҳам зиёрат қилиб, дам оладиган бир сўлим масканига бугун одам қадам босишга қўрқади.\n– Оқтепанинг тарихини ўрганган олимлар Тошкент шаҳрининг тарихи айнан шу тепаликлардан бошланишини эътироф этган, – дейди “Олтин мерос” халқаро хайрия жамғармаси Тошкент шаҳар бўлими бошлиғи Дурбек Муҳаммадкаримов. – Шундай тарихга эга бўлган обидамизнинг бугунги аҳволи ачинарли. Айниқса, сўнгги ўн йил ичида айрим раҳбарларнинг лоқайдлиги сабаб, обиданинг ҳудуди ҳисобидан шахсий уй эгаларига ҳар йили ер ажратиб берилаверган. Оқибатда ҳудуди етмиш гектар бўлган обидадан бугун тўрт гектари қолган. Оқтепанинг айни ҳолатини сақлаб қолиш ишларига жиддий эътибор қаратмас эканмиз, қолган қисмидан ҳам айрилиб қолиш ҳеч гап эмас.\nЎзбекистон "Миллий тикланиш" демократик партияси Тошкент шаҳар кенгаши пойтахтимиздаги мавжуд моддий маданий мерос объектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш ҳолатини ўрганиш ишларини давом эттирмоқда.\nПартиянинг навбатдаги оммавий тарғибот тадбири Термизда бўлиб ўтди....


Ҳиндистон Президенти Рам Натҳ Ковинд Деҳлида Шавкат Мирзиёни расман кутиб олди, бечора президентимиз яна қовун туширди - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n12:00 - Ҳиндистон Президенти Рам Натҳ Ковинд Деҳлида Шавкат Мирзиёни расман кутиб олди, бечора президентимиз яна қовун туширди\nЎзбекистонда ҳукмронлик қилаётган тожиклар режимининг бош қўғирчоқ ахборот воситаси ЎзА ҳеч қандай таҳлилсиз хабар беришича, бугун эрталаб Ҳиндистон Республикаси Президенти Рам Натҳ Ковинднинг “Раштрапати Бхаван” саройида Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёни расмий кутиб олиш маросими бўлди. Бундай маросимларда одат бўлганидек, олий мартабали меҳмон шарафига фахрий қоровул саф тортди, икки давлат мадҳиялари янгради, меҳмон фахрий қоровул сафи олдидан ўтди.\nКейин Шавкат Мирзиё шу ерда икки мамлакат оммавий ахборот воситалари учун қисқача баёнот берибди ва ҳар доимгидек қовун тушириб, Ҳиндистон бугунги кунда жадал ривожланиб, жаҳон иқтисодиётидаги ўрнини мустаҳкамлаб бораётган глобал давлат эканлигини урғулабди. Аҳвол эса бошқача.\nГап шундаки, ҳар қандай давлат иқтисодиётининг кучини кўрсатувчи Киши бошига Ялпи Ички Маҳсулот ҳажми Ҳиндистонда ўтган йили, Жаҳон Банкига кўра, 1940 долларга тенг эди. Ўзбекистонда эса 1500 доллар атрофида бўлган. Ҳиндистон бу кўрсатгич бўйича жаҳон давлатлари ичида 138-чи, Ўзбекистон 149-чи ўринда. Яъни қашшоқлик даражаси бўйича Ҳиндистон бизнинг Ўзбекистондан бироз яхшироқ аҳволда. Аммо, дунёнинг ривожланган мамлакатларидан, худди Ўзбекистон каби, 30-40 баравар орқадалигини қўйиб туринг, ҳатто Қозоғистондан 4,5 баравар орқада. Сўм ўтган йилнинг охирида 2 бараварга девальвация қилинганини ҳисобга олсак, Ҳиндистоннинг аҳволи бу йил Ўзбекистонникига нисбатан бироз яхшилашади, аммо дунё миқёсида юксалиш бўлмайди.\nШуларни жуда яхши билан Ҳиндистоннинг сиёсий ва бизнес элитаси бечора Шавкат Мирзиё устидан ичида роса кулгани шубҳасиздир.


Олдида чексангсиз, йўталадиган ақлли билборд ўрнатилди\n31 Январь 2017 21:33 860\nШаҳардаги метро станцияларидан бирининг олдига ўрнатилган реклама тахтаси бир қарашда оддий билбордга ўхшайди. Модель қиёфасидаги эркак сизга қараб туради. Олдидан сигарет билан ўтсангиз, сурат ҳаракатга келиб, ундаги эркак қаттиқ овозда йўталади. Рекламанинг охирида чекишни ташлашга ёрдам берувчи бир неча воситалар тавсия этилади.\nУшбу лойиҳа Akestam Holst агентлиги томонидан ишлаб чиқилган бўлиб, тутун сезиш мосламаси билборддаги эркакни ҳаракат келтиради ва автоматик йўтал овози жаранглайди.\nБу реклама кампаниясига одамларнинг муносабатини ўрганишни мақсад қилинган эди. У кўпчиликда ижобий таассурот қолдирди. Эндиликда уни оммавий равишда жойлаштириш масаласи кўриб чиқилмоқда.\nНаманганда ҳоким, прокурор ва ИББ бошлиғи маҳаллий кенгаш олдида ҳисоб берди\n2017-02-04 21:08:43 1959\nҚозоқ ўқувчиси "ақлли" дўппи ихтиро қилди!\n2017-02-15 14:43:27 890\n2017-02-25 17:54:39 2418\nЖамият 11.07.2018 278\nНа Русском 11.07.2018 193\nЖамият 09.07.2018 303\nСпорт 08.07.2018 344\nЖамият 07.07.2018 258\nЖамият 03.07.2018 295\nЖамият 03.07.2018 297\nДунё 25.06.2018 318\nЖамият 21.06.2018 3610\nЖамият 19.06.2018 415


Путин Қозоғистон ва Туркманистонни ўзига янада яқинлаштирмоқчи\nРоссия президенти Владимир Путин Қозоғистон сафарини бошламоқда. У ерда қозоғистонлик ҳамкасби Нурсултон Назарбоев билан учрашади ва икки давлат раҳбарлари биргаликда Ашхободга йўл олади.\nТуркманистон пойтахтида 10-12 май кунлари саммит ўтказилади. Саммитдан сўнг В.Путин Н.Назарбоев билан яна Остонага қайтади.\nВ.Путиннинг бу икки давлатга сафари тасодифий эмас. Бу давлатлар минтақада табиий захираларга энг бой ҳисобланади.\n“Озодлик” мухбири Брефни Орурк Лондондаги илмий тадқиқотлар институти ходими Юрий Фёдоров билан суҳбатлашиб, В.Путиннинг қудратли давлат раҳбари учун анча узоқ муддатли сафарга отлангани сабаблари билан қизиқди.\n“Кремль раҳбари Ашхободга бораëтганининг асосий сабаби - Туркманистонда янги президент сайланди. Эндиликда бир қанча жиддий саволларга жавоб топиш, жумладан, Туркманистон гази экспорти масаласини муҳокама қилиш керак,- деди Ю.Фёдоров. - Россия узоқ йиллардан бери Туркманистон газининг экспортига таъсир ўтказиб келган. Бироқ Қурбонқули Бердимуҳаммедов президент этиб сайлангандан сўнг вазият бироз ўзгариши мумкин”.\nТаҳлилчининг бундай дейишига асос бор. Яқинда Қ.Бердимуҳаммедов Американинг “Chevron” нефть корпорацияси раҳбарлари билан учрашиб, Каспий денгизида нефть қазиб олиш ишларида иштирок этишни таклиф қилди. Агар бу иш амалга ошса, “Chevron” Туркманистонда фаолият юритадиган учинчи нефть корпорациясига айланади.\nҚозоғистон ҳақида гапириб, Ю.Фёдоров унинг МОда энг жадал ривожланаëтган давлат эканини таъкидлайди.\n“Қозоғистоннинг МОдаги роли кучайиб бормоқда. У минтақадаги энг муҳим республикага айланмоқда”, - деди таҳлилчи.\nН.Назарбоев МОдаги бошқа давлатлар раҳбарларидан фарқли ўлароқ, ўз мамлакатига хориждан кўпроқ сармоя жалб қилаётган президент ҳисобланади. Унинг сармоядорлари орасида АҚШ, Буюк Британия ва Япония каби давлатлар бор.\nВашингтон Остона расмийлари билан муносабатларнинг янада яқинлашиши тарафдори эканини айтган.\nҚозоғистоннинг яқин келажакда МОда муҳим рол ўйнашига яна бир сабаб унинг 2009 йили ЕХҲТга раислик қилиши эҳтимолидир. Ушбу эҳтимолларни реалликка айлантириш мақсадида эса Остона расмийлари мамлакатда бир қатор демократик ислоҳотларни амалга ошираëтганини таъкидламоқда.\n“Вазиятнинг бундай тус олиши Россия президентига хуш келмаслиги табиий. Шу сабабли у МО давлатларининг ўзидан узоқлашмаслигини истайди. Бошланаëтган сафарда эса айни масалалар тилга олинади”,- дейди Ю.Фёдоров.


Қўл телефони яхшими китоб? – «Умид» ИДУМИ\nChorshanba Noyabr 23rd, 2016 Мақолалар 2 фикр билдирилган\nТалабалигимда энг яхши кўрган жойим Чорсуда жойлашган «Турон» кутубхонаси бўларди. Ўзимизнинг машҳур ёзувчилардан тортиб, чет эл адиблари асарларини илк марта ўша кутубхоналардан топиб ўқиганман. Ва Кумушбиби, Раъно, Зеби, Саида, Женни Герхардт, Керри, Наташа, Нелли, Княз Мишкин каби қаҳрамонларнинг характери, ички дунёси ҳаётни теранроқ англашимга туртки бўлган.\nКитоб дўконларини айланиш севимли машғулотим. Яқинда пойтахтимизнинг марказий кўчаларидан бирида жойлашган «Шарқ зиёкори» дўконига бордим. Тартиб билан номланган ҳар бир бўлимдан истаган китобингизни топишингиз мумкин. У ерда, айниқса, ёш китобхонларни кўриб, очиғи, хурсанд бўлдим.\n— Яхши асар ҳар доим ўз ўқувчисини топади. Ҳеч қачон пештахталарда туриб қолмайди. Масалан, Расул Ҳамзатовнинг «Менинг Доғистоним», Муҳаммад Юсуфнинг «Улуғимсан Ватаним», Исажон Султоннинг «Боқий дарбадар», китобларини қидириб тополмаяпмиз, — дейди Жаҳон тиллари университети талабаси Ризвоной Низомова. — Ўқиган китобларимизни таҳлил қиламиз, баҳс-мунозара юритамиз. Тўғри, баъзи асарлардан кўнглингиз тўлмайди. Масалан, мен чет эл ёзувчиларининг аввал таржима қилинган асарлари билан бугунгисида катта фарқ сездим. Айрим таржимонларда маҳорат етишмаслиги сезилиб қолаяпти.\nКитобга қизиқиш уйғотишнинг муҳим омиллари нимада, деган саволингизга келсак, аввало, оила муҳити, қолаверса, мактабда адабиёт муаллими ўз вазифасини теран англаши, деб жавоб берган бўлардим.\n— Мен интернет туфайли китоб ўқишга эътибор камайди, — деган гапга қўшилмайман, — дейди, Тошкент Архитектура ва қурилиш институти қошидаги 1-академик литсей ўқувчиси Алижон Ҳотамов. — Чунки китоб ўқимайдиганлар ҳамиша бўлган. Фақат улар эндиликда компютерга ружу қўйишган. Аммо соатлаб телефонда гаплашиш, суткалаб телевизор олдидан жилмаслик, ҳафталаб компютер ўйинлари билан машғул бўлиш интеллектуал салоҳиятимизни емиришини бугун вақтнинг ўзи кўрсатаяпти. Интернет орқали ҳам турфа бадиий адабиётлар, мутафаккир алломаларимиз асарларидан фойдаланиш, ҳатто ҳеч қайси кутубхонадан ёки дўкондан тополмаган сара асарларни олиб ўқиш мумкин.\n— Уйимизда мўъжазгина кутубхонамиз бор. Фарзандларим, айниқса, Худойберди Тўхтабоевнинг “Сариқ девни миниб” асарини, “Болалар энтсиклопедияси”ни қўлдан қўймай ўқишади. Мен уларга қизиқ ҳикоялар, шеърлар ўқиш жараёнида қаҳрамонларга ўзларининг исмини қўяман. Табиийки, фарзандларим китобдан исмини излайди. Ва ўз-ўзидан унда ўша шеър, ҳикоя, эртакка нисбатан қизиқиш уйғонади.\nКундалик ҳаётимиздаги янгиликлар, аввало, фарзандларимиз ҳаётида акс этади. Бугунги ёшларимизга ҳар қанча ҳавас қилсак арзийди. Улар бугун компьютер билимларини пухта эгаллашмоқда, турли тилларни ўрганишмоқда, фан ва спорт мусобақалари, олимпиадаларида қатнашиб жаҳон шоҳсупаларида юртимиз шаънини кўтармоқда. Биз уларнинг эришаётган ютуқларидан хурсанд бўламиз. Шу ғалабаларга йўл очиб, мустаҳкамлаб, ҳаёт йўлини ёритиб турадиган мангу сўнмас бир машъала борки, бу китобдир. Инсон тафаккурининг чинакам мўъжизаларидан бири бўлмиш китоб ёшларимизда соғлом дунёқарашни шакллантиради. Доимо мутолаа қилган кишининг эътиқоди мустаҳкамланиб, онг ва тафаккури чархланади. Фарзандлар қалбида Ватанга муҳаббат, юртга садоқат, одамларга меҳр-оқибат, аждодларимизга ҳурмат туйғуларини камол топтирадиган яхши асарлар бизнинг энг катта бойлигимиздир. Шу боисдан китоб жавонларимиз ҳамиша шундай китобларга тўлиб-тошиб туришида ҳикмат кўп. Зеро, буюк адиб эрнест Хемингуей айтганидек, “Барча яхши китоблар бир жиҳати билан ўхшаш бўлади. Ўқиб тугатаётгангиз сари рўй бераётган воқеалар: яхшилик ёки ёмонликми, ҳаяжон, ғамгинлик ва афсус-надоматларми, одамлар ва жойларми, ҳатто об-ҳаво қандайлигигача, шуларнинг бари сизда рўй бергандек туюлаверади ва булар бир умрга кўнглингизга ўрнашиб қолади”.\napk kitob, apk китоб, kitob, kitob o'qish, kitob yuklab olish, mobil, андроид китоб, асар, китоб, китоб укиш, мобил\n← Тошкент шаҳридаги Инха университети\nҚиз ва печенье →\n2 thoughts on “Қўл телефони яхшими китоб?”\nMehriniso Seshanba Noyabr 14th, 2017 at 12:03\nadmin Мавзу муаллифи Seshanba Noyabr 14th, 2017 at 19:58


Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев жорий йил 28 февраль ва 1 март кунлари вилоятимизга ташрифи давомида Наманганда, жумладан туманимизда ҳам келгусида амалга ошириладиган улкан бунёдкорлик ишлари, аҳоли турмуш тарзини янада яхшилаш борасида ўз таклифларини билдирди. Аниқ вазифаларни белгилаб берди. Шундан келиб чиқиб, Президентимиз томонидан билдирилган фикрларни кенг оммага етказиш мақсадида депутатлар жойларда аҳоли билан учрашувлар ташкил этишмоқда.\nХусусан, ҳафта давомида кўплаб маҳаллаларда бўлиб ўтган бевосита мулоқотларда депутатлар томонидан аҳоли ўртасидаги мавжуд муаммолар ҳамда камчиликларни бартараф этиш бўйича керакли йўл-йўриқлар кўрсатилиб, тавсиялар бериляпти.\nКам таъминланган оилалар сонини камайтириш, бу борада тижорат банклари томонидан берилаётган имтиёзли кредитлар ва уни расмийлаштириш ҳамда мавжуд томорқалардан унумли фойдаланиш борасида Президентимиз томонидан билдирилган фикрлар фуқароларга тушунтириляпти. Бу каби тарғибот тадбирлари жойларда давом этмоқда.


Жаҳон 15:17 / 17.10.2020 7858\nЭлектр токини хона ҳароратида суперўтказувчи материал ихтиро қилинди.\nОдатда энергия ўтказувчи материаллар жуда паст даражада совутиш орқали синовдан ўтказилади. Электр ўтказувчи материалнинг суперўтказувчанлигига 1911 йил уни 273,15 C даражада совутиш орқали эришилган. Ўшандан бери кўплаб яхши электр ўтказувчи материаллар топилган, аммо уларнинг ҳаммаси совуқ ҳароратни талаб қилган.\nЯнги ишлаб чиқилган хона ҳароратида суперўтказувчан материал электр энергетика соҳасида инқилоб ясаши мумкин. Одатий электр ўтказувчи материаллардан саноатда фойдаланганда энергиянинг катта қисми электр қаршилигига учраб, иссиқлик бўлиб чиқиб кетади, яъни самарасиз кетади. Янги суперўтказувчан материал эса ортиқча энергия сарфини камайтиради.\nМаълумот учун, AҚШда ишлаб чиқарилган энергиянинг 5 фоизи энергия ўтказиш жараёнида беҳуда сарфланади. Aгар ихтиро иш берса, AҚШ энергетикасида миллиардлаб доллар тежаб қолиш имкони пайдо бўлади. Шунингдек, бу ўзгариш иқлим ўзгаришига ҳам ижобий таъсир кўрсатиши мумкин.


«Касалхонага тушиб қолишдан қўрқмайсизми?» Тўқмоқ ҲСКнинг етакчиси таҳдидга дучор бўлганини айтди | ҚИРҒИЗИСТОН ЯНГИЛИКЛАРИ\n«Касалхонага тушиб қолишдан қўрқмайсизми?» Тўқмоқ ҲСКнинг етакчиси таҳдидга дучор бўлганини айтди\nТоқмоқ ҳудудий сайлов комиссиясининг раисаси Жилдиз Молдогазиева «Эл Биримдиги», «Бирге-Вместе» ва «Патриот Ынтымагы» партияларининг вакиллари қўрқитаётганини билдирган. Марказий сайлов комиссияси 9 июлда Молдогазиевнинг аризасини кўриб чиқади.\n8 июлда МСКга «Патриот Ынтымагы» партиясининг вакили ариза билан мурожаат қилиб, Тоқмоқ ҲСКнинг бошчиси қонун бузилаётганини билдирган. Мазкур партия номзоднинг номусига таъсир қилувчи ёлғон маълумот тарқатгани учун Молдогазиевага чора кўришни сўраган.\nМолдогазиева эса уйига қўрқитиб ҳеч ким келмаганини — фақатгина МСК бу маълумотни инобатга олишини истаётганини айтган.\n«Таксига ўтирганимда ҳайдовчиси:«Сизга етказиб қўй дейишди. Шу ишингиздан кейин касалхонага тушиб қолишдан қўрқмайсизми?» — деди. Мен аёлманда, қўрқиб кетдим. Машинадан тушиб қочдим. Уйга қандай келганимни билмайман. Ўзимни ҳимоя қилиш учун сизларга ёздим. Кеча ишга партияларнинг вакиллари келишди. «Сиз нимага бизга огоҳлантириш бердингиз, бошқаларга»... Буларнинг ҳаммаси урғу билан айтилиб, мендан оқланишни талаб қилгандай бўлди. Яна «Бизнинг партиядан ким келди?» каби саволлар бўлди. Мен қаердан биламан у ким эканини?» — деб айтган у. Бироқ бу провокация бўлиши мумкинлигини ҳам инкор қилмаган.\nМСК раисаси Нуржан Шайлдабекова эса Молдогазиеванинг бунчалик таъсирланиши ортиқча эканини айтди.\n«Мен сизга ўйланишни таклиф қиламан, бу ишда қийналсангиз, касбдошларингиз билан кейинги қадамларни, ҲСК таркибидаги мақомингизни муҳокама қилинг», — деб билдирди Шайлдабекова.\nШунингдек, МСК аъзолари Тоқмоқ комиссиясининг раисасига ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига мурожаат қилишни айтишди.\nТўқмоқдаги қайта сайлов\nТоқмоқ шаҳар кенгашига қайта сайлов Бишкек ва Ўш шаҳарларида 11 июлда ўтади. Аввалги маҳаллий кенгашга сайлов 11 апрелда ўтган эди. Бироқ мазкур уч шаҳарда кўплаган қоидабузарликлар сабаб сайлов натижаси бекор қилинган.\nМСК аъзолари бу қарорни МСКнинг ишчи гуруҳи маълумот бергандан кейин қабул қилди. Бунгача у МСКнинг аъзоларига Тоқмоқ шаҳридаги етти сайлов участкасида сайлов натижасини бекор қилишни таклиф қилган.\nМазкур участкаларда сайловчиларни оммавий рўйхатга олиш манипуляцияси сабаб ноқонуний ишлар бўлгани айтилган.\nМСКнинг маълумотига кўра, Тоқмоқ шаҳар кенгашини сайлашда «Эмгек» партияси кўп овозга — 47,7% — эга бўлиб, биринчи ўринга чиққан ва депутатлик мандатларининг кўпини қўлга киритган.\nДастлабки маълумотлар бўйича партия 31 депутатлик мандатнинг 16ни олиши керак эди.\nБироқ овоз беришнинг дастлабки натижаси эълон қилингандан кейин «Эл Биримдиги», «Ата-журт Кыргызстан», «Бирге» ва «Республика» партиялари «Эмгек» партияси сайловда оммавий қоидабузарликларга йўл қўйган деб айтишган.\nАввалги мақолаИгорь Якуниннинг ўлими. Болалар уйининг директорини ишдан олиш таклиф қилинди\nНавбатдаги мақолаБоткен: Ҳалок бўлган аскарнинг жасади Тожикистондан олиб келинди


Ўзбекистон банклари фоиз ставкаларини ўз ихтиёрларига кўра белгилайдилар\n19:32 / 08.07.2015\nЭндиликда Ўзбекистон банклари Ўзбекистон Марказий банкининг қайта молиялаштириш ставкаси ва инфляция даражасини ҳисобга олган ҳолда омонатларни жалб қилиш бўйича фоиз ставкалари миқдорини ўзлари белгилашлари мумкин.\nМарказий банк қарори билан “Тижорат банклари томонидан жалб қилинадиган омонатлар учун фоиз ставкаларини шакллантириш механизми ҳақидаги қоидалар” тасдиқланди. Ундаги шартлар миллий валютадаги жисмоний ва юридик шахсларнинг омонатларига нисбатан амал қилади.\nМиллий валютада омонатлар бўйича ўртамиёна фоиз ставкаси банклар томонидан янги методика бўйича мустақил равишда ҳисоблаб чиқилади. Банклар ҳар чоракда банкка жалб қилинган омонатлар ва улар бўйича фоиз ставкалари бўйича ҳисоботлар юритадилар ва Марказий банкка топширадилар.\nБанкларнинг омонатларни жалб қилиш, жумладан фоиз ставкаларини ўрнатиш, уларни ва уларга ҳисобланган фоиз ставкаларини вақтида қайтариш банкларнинг омонат ва фоиз сиёсатига мувофиқ ҳолда амалга оширилади.\nШу билан бирга Қоидалардаги шартлар аввал жалб қилинган омонатлар бўйича фоиз ставкаларини ўзгартириш учун асос бўла олмайди.\nОмонатчилар, кредиторлар ва кредит олувчиларнинг манфаатларини ҳимоя қилиш, фоиз ставкаларини асосланганмаган ҳолда оширилиб юборилишининг олдини олиш ва бу билан боғлиқ ҳолда юзага келадиган хатарларга йўл қўймаслик, банк тизимининг барқарорлигини таъминлаш мақсадида марказий банк фоиз ставкалари даражасини мониторинг қилиб боради. Бунда МБ омонатлар бўйича ўртамиёна фоиз ставкаси қайта молиялаштириш ставкасидан баланд бўлган банклар фоиз сиёсатининг асосланганини аниқлаш мақсадида фоиз сиёсати ва молиявий аҳволини ўрганади.\nМБ ҳар чоракда ҳисобот давридан кейинги ойнинг 10 санасигача ўртамиёна фоиз ставкалари ҳисобини амалга оширади. Банкларда фоиз ставкаларининг асосланмаган ҳолда меъёридан ошириб юборилгани ҳолати аниқланса, МБ бу ставкаларни камайтириш вазифасини топширади.


Ҳурматли карманаликлар ва туманимиз меҳмонлари!\nТез кунларда Халқ депутатлари Кармана туман Кенгашининг навбатдаги йигирма олтинчи сессияси бўлиб ўтади.\n1. Туманда “Ёшларни қўллаб-қувватлаш ва аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш йили”да амалга оширишга оид Давлат дастури ижроси бўйича олиб борилаётган ишлар аҳволи тўғрисида;\n2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 10 февралдаги “Қонунчилик ҳужжатлари ижросини самарали ташкил этишда давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари раҳбарларининг шахсий жавобгарлигини кучайтиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПФ-6166-сонли Фармони ижросини таъминлаш мақсадида туманда Қонунчилик ҳужжатлари ва топшириклар ижросининг бориши ҳамда ҳудудларни ривожлантириш дастурларининг бажарилиши холати тўғрисида;\n3. Туманни ижтимоий-иқтисодий ривожланиш даражасини баҳолашнинг рейтинг кўрсаткичлари бўйича эришилган амалий чора-тадбирлар дастурлари тўғрисида;\n4. Маҳаллий бюджет ижроси тўғрисида, шунингдек туман салоҳиятидан келиб чиққан ҳолда маҳаллий бюджет даромадларининг қўшимча манбаларини шакллантириш ҳамда қўшимча манбалардан фойдаланиш йўналишлари, жумладан, маҳаллий бюджет даромадларини оширишнинг аниқланган резервлари тўғрисида;\n5. Маҳаллий бюджет даромадлари бажарилиши ҳолати, қўшимча резервларни аниқлаш бўйича ишлар, шунингдек солиқлар ва бошка мажбурий тўловлар кесимида бюджетга ҳисобланган ва амалда тўланганлиги, улар бўйича солиқ қарздорлиги тўғрисида;\n6. Маҳаллалар кесимида кўчаларни қайта хатловдан ўтказиш, номланмаган кўчаларни номлаш ва хонадонларни рақамлаш тўғрисида;\n7. Маҳаллаларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш мақсадида ишлаб чиқилган “йўл харитаси” ижроси тўғрисида;\n8. Халқ қабулхонаси томонидан секторлар ва ҳудуддаги ташкилотлар раҳбарлари фаолияти, мурожаатлар билан ишлаш ҳолати бўйича киритган ахбороти юзасидан тумандаги масъул ташкилотлар раҳбарларининг йилнинг биринчи чораги давомида ҳисоботларини тинглаш;\n9. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 27 октябрдаги “Давлат иштирокидаги корхоналарни ислоҳ қилишни жадаллаштириш ҳамда давлат активларини хусусийлаштиришга оид чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПФ-6096-сонли Фармони ижроси тўғрисида;\n10. Фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятида учраётган долзарб муаммо ва камчиликлар ҳамда уларнинг ечими тўғрисида;\n11. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 4 мартдаги “2021 - 2025 йилларда фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида”ги ПФ-6181-сонли Фармони ижросини таъминлаш юзасидан олиб борилаётган ишлар тўғрисида;\n12. Ёшлар муаммоларининг ҳал этилишига кўмаклашиш, ёш авлоднинг истеъдоди ва қобилиятларини ривожлантириш бўйича қўшимча шароитлар яратиш борасида амалга оширилган ишлар тўғрисида;\n13. Туманда эрта турмуш ва эрта туғруқ ҳолатлари ҳамда оилавий ажримлар билан боғлиқ муаммоларни бартараф этиш бўйича олиб борилаётган чора-тадбирлар тўғрисида.\nШунингдек, бошқа масалалар.\nАгар сизда ушбу масалалар юзасидан саволлар, фикр-мулоҳаза ва таклифлар бўлса, марҳамат (79) 532-13-39 телефон рақамига ҳар куни соат эрталаб 09.00 дан кеч соат 18.00 гача) қўнғироқ қилиб, ўз муносабатингизни билдиришингиз мумкин.\nХалқ депутатлари Кармана туман Кенгаши


Танга-чақалар қаёққа ғойиб булган?\nИстаган музейингизда Россияда (хоҳ чет элликларники бўлснн, хоҳ русларнииг ўзлариники бўлсин) турли замонларда юритилган кўплаб қадимий танга-чақаларнннг намуналарини кўриш мумкин.\nAммo жуда ғалати жойи шундаким, XII ва XIII асрлардаги тангаларни ҳеч қаерда учратмайсиз. Биронтасини ҳам! Бунинг ўрнига ўша асрга доир хазиналардан ҳар хил шакл ва вазндаги қимматбаҳо металларнинг қуймаси топилади.\nТарихни ўрганиш шуни кўрсатадики, қуйилмалар танга-чақа пайдо бўлгунча пул ўрнида ишлатилган, бу ерда эса юз йиллар мобайнида танга-чақа пул муомаласида бўлса-ю, бир-дан яна қуймага ўтилса! Ақл бовар қилмайдиган ҳол-ку!\nҲа, худди шундай бўлган.\nРусда пул шакли-шамойили ривожланишини орқага қайтариб юборган нарса нима экан?\nМаълум бўлишича, ўша пайтларда Киев Русига бирлашган ерлар яна алоҳида-алоҳида князликларга бўлиниб кетган. Бутун мамлакат учуп ягона танга-чақа зарб этиш тўхтатилган. Илгари муомалада бўлган тангаларни халқ яшириб қўйгаи. Худди ана шу пайтда динор келтириш ҳам тўхтаган.\nШундай қилиб, Русда танга-чақа қолмаган, буларнинг ўрнини қуймалар эгаллаган. Яна қачонлардир бўлгани каби пулнинг хизматини кумуш парчалари ўтай бошлаган. Лекин эндиликда кумуш пуллар аниқ шакл ва вазнга эга бўлган.\nБу даврни танга-чақасиз давр дейилади.\nРусларпинг қўшнилари бўлган латишлар, эстонлар, литваликларнинг ҳам ўша пайтда тангалари бўлмаган.\nXIII асрнинг бошларида мўғул галалари Русь томон силжиб келишарди.\nКнязликларнинг ўзаро низолари натижасида парчаланган, кучсизланган Русь мўғулларнинг яхши уюшган қўшинига қарши тура олмайди. Рус кишилари қанчалик курашмасинлар князликлар бири кетидан бири босқинчилар асоратига тушаверди.\nТез орада Новгороддан ташқари бутун Русь мўғуллар зулми остида қолди. Волга бўйларида, Ўрта Осиё ерларида. Шимолий Кавказ ва Ғарбий Сибирда Ботухон давлати — Олтин Ўрда ўрнатилди. Русь учун чеки-чегараси кўринмас оғир, машаққатли йиллар келди.\nМўғуллар ўз пулларини чиқаришди. Ана шунда Русда дирҳам ёки денга — танга пайдо бўлди. «Танга» — жирингловчи деган маънони билдиради.\nБу асосан устига арабча ёзилган кичкина кумуш тангалар эди. «Денга» сўзи рус тилида аста-секин «деньги» (пул) бўлиб ўзгариб кетган.\nФақат XIV асрнинг ўрталарида, рус халқи мўғулларнинг зулмини бўшаштиришга муваффақ бўлгач, яна рус танга-чақалари пайдо бўла бошлайди. Князь Роман Михайлович Киевда кумуш танга зарб қилади. 1380 йили Куликов жангида мўғул-татарлар устидан ғалаба қозонилгач, Дмитрий Донской ҳам танга чиқаради.\nAmmo, ҳали руслар Олтин Ўрда зуғумида эди, бу нарса тангаларда ҳам акс этиб турарди. Масалан, Дмитрий Донской чиқарган танганинг бир томонига: «Султон Тўхтамишхон. Салтанатлари мустаҳкам бўлсин», деб ёзилганди. Иккинчи томонида эса Дмитрий Донскойнинг белгилари: ойболта кўтарган киши ёки хўроз тасвирланган эди. Ундаги ёзувлар эса русча ва арабча бўлган. Рус тангаларидаги арабча ёзув мўғуллар асоратидан қутулгандан кейин ҳам узоқ вақтларгача сақланиб келинган. Масалан, Иван III ҳамда Михаил Тверскийнинг тангаларига арабча хат ёзилиб, ўша ернинг ўзидаёқ русча таржимаси ҳам берилган: «Иван — Иоанн, Михаил Тверча — Михаил Тверской, Москов ақчаси будир — есть денга московская».


Сармоядорлар Дуровдан 100 млн долларлик зарарларни қоплаб беришни талаб қилишмоқда - Zamin.uz\nФото: TechCrunch / flickr / CC BY 2.0\nФеврал ойи охирларида Da Vinci Capital фонди ҳуқуқшунослари Telegram асосчиси Павел Дуров, Telegram вице-президенти Илья Перекопский ва TON’нинг бошқа топ-менежер ва ҳуқуқшуносларига TON Inc. ва Telegram Inc.га қарши даъво киритиш ниятлари борлиги ҳақида огоҳлантириш жўнатишган, дея хабар бермоқда Forbes нашрининг фондга яқин манбалари.\nМактубда муваффақиятсизликка учраган лойиҳа учун 100 миллион АҚШ доллари миқдорида компенсация талаби қўйилган. Бу маълумотни жамоавий даъво киритаётган сармоядорлардан бири билан таниш бўлган одам тасдиқлаган. Telegram топ-менежментига яқин бўлган икки манба ҳам бу маълумотни тасдиқлашди. Лекин бу манбалар даъво қилинаётган пул миқдори 20 миллион доллар эканини айтган.\nСармоядорлар зарарни қоплаш учун Telegram’га икки ҳафта муддат беришган ва рад этилган тақдирда судга мурожаат қилишларини айтиб огоҳлантиришган. Фондга яқин манбанинг сўзларига кўра, letter before claim – бу даъвогар даъво киритилишидан аввал судга йўлланадиган хат.\n«Иккинчи тарафга охирги огоҳлантириш берилади. Баъзида эса, бу шунчаки техник ҳолат бўлади ва хат, одатда, катта сюрприз бўлмайди.\nҲозирча суд бўладиган жой Лондон, кейинчалик бошқа юрисдикциялар қўшилади», дейди Forbes манбаси.\nDa Vinci Capital эгаларидан бири ва бошқарувчи ҳамкори Олег Железко изоҳ беришдан бош тортди. Илья Перекопский ҳам Forbes саволларига жавоб бермади.\n«Одатда қарздор тарафга жавоб бериш учун икки ҳафта муҳлат берилади, кейин қарз берувчи судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга бўлади. Зеро, у қарздорликни ундириш учун судгача бўлган расман барча чораларни қўллаб бўлган бўлади», дейди «Иккерт ва ҳамкорлари» юридик компаниясининг бошқарувчи ҳамкори Павел Иккерт. Унинг сўзларига кўра, Буюк Британияда бундай хат мажбурий, қарздор рискларни бўйнига олишга тайёр бўлса унга жавоб бериш шарт эмас.\n2020 йилнинг май ойида Павел Дуров TON блокчейн платформаси ва Gram криптовалютаси лойиҳалари тугатилганини расман эълон қилганди. Бу лойиҳаларга бутун дунёдан 171 нафар сармоядор 1,7 миллиард доллар миқдорида инвестиция киритишганди. Сармоядорлар орасида миллиардерлар Роман Абрамович, Юрий Мильнер, Qiwi асосчиси Сергей Солонин, тадбиркор Саид Гуцериев, «Вимм-Билль-Данн» ҳаммуассиси Давид Якобашвили кабилар ҳам бор.\nDa Vinci Capital бошқарувидаги Disruptive Era Fund TON’нинг энг йирик сармоядорларидан бири эди. «Фонднинг Telegram билан тузган шартомасига кўра, у 72,1 миллионлик токенлар олиши керак эди ва 2018 йили сотувчи тараф ҳисобига 45,4 миллион доллар ўтказиб берган, дейилади SEC ҳужжатларида.\nTON’нинг яна бир йирик сармоядори Space Investments компаниясидир. АҚШнинг қимматли қоғозлар ва биржалар бўйича Комиссияси (SEC) маълумотларига кўра, Space Investments Сергей Азатяннинг InVenture Partners компанияси билан боғлиқ. Сергей Азатян ҳам Forbes’нинг саволларига жавоб бермади.\nSEC Gram криптовалютасини қимматли қоғоз сифатида тан олмади ва унинг чиқарилишини тақиқлади. Лойиҳани тугатишга тўғри келди ва компания пулни дарҳол олмоқчи бўлганларга сармоянинг 72 фоизини, кредит бериб, 2021 йилнинг апрелигача кутмоқчи бўлганларга 110 фоизини қайтариш мажбуриятини олди. Америкалик сармоядорларда фақат бир вариант бор эди – сармоянинг 72 фоизини олиш.\n«Telegram 2021 йилнинг апрели сўнгига қадар инвесторларга 600 миллион доллардан зиёд пулни қайтариши керак», дейилади 2018-2020 йил Telegram гуруҳининг ҳисоботлари билан танишган VTimes нашрида.\n«Қарзни тўлаш учун Telegram инвесторлардан 1 миллиард доллар олмоқчи», дейилганди The Information ва Коммерсанть нашрларида.\nTelegram’нинг молиявий ҳисоботларига кўра, облигацияларни сотишдан тушган маблағнинг 684 миллиони қарзларни тўлашга сарфланади. Қарзларнинг катта қисми (2020 йилга кўра 625,7 миллион доллар) – 2021 йилнинг 30 апрелига қадар тўланиши шарт бўлган очиқ кредит линиялари бўйича олинган қарзлар.\nСармоядорларга аталган ҳужжатларда Telegram’ни монетизация қилиш ҳақида гап боради. Монетизация асосида Telegram каналларига реклама қўйиш ётади. Компания ҳисоб-китобларига кўра, мессенжерда ойига ўртача 350 миллиард кўришлар бўлади ва 42 миллион фаол каналлар мавжуд. Мессенжер аудиториясига йилига 40 фоизга ўсган тақдирда, 2025 йилга бориб кўришлар сони 2 триллиондан ошиб кетади ва ҳар ўнинчи кўриш реклама бўлиши мумкин.\nҚарзларни тўлаш учун Дуров нимадан пул ишламоқчи?\nПавел Дуров чиқарилган облигациялардан тушган маблағ ҳисобига қарзларни тўлагач, Telegram жамоаси турли усуллар билан мессенжер монетизациясини йўлга қўйишни ваъда қилган. Инвесторларга аталган ҳужжатда эълон қилинган режалардан ташқари янги ғоялар ҳам баён этилган. 2023 йилга қадар Telegram қуйидаги лойиҳаларни йўлга қўймоқчи:\nасосий – рекламадан даромад: Telegram каналларда реклама постлари орқали пул ишлаш.\nДаромад олишнинг бошқа имкониятлари:\nTelegram нинг алоҳида дўконида премиал стикерлар сотиш;\nўйин ишлаб чиқарувчиларнинг чат ўйинларида қўйилган реклама орқасидан тушган даромадни бўлиш модели;\nкорпоратив мижозлар учун қўшимча хизматлар жорий қилиш: мессенжерлар фойдаланувчилари Telegram’да алоҳида ишчи кенглик ва ходимларни бошқариш инструментларини ташкил қилинишидан манфаатдор. 2021-2022 йилларда Telegram шу йўналишга сармоя киритиб, келажакда корпоратив фойдаланиш учун тўлов ундириш ниятида;\nдаромадни гуруҳ маъмурлари билан баҳам кўриш модели: Telegram гуруҳ чатларида реклама қўйишни истамаётгани боис, тушган пулни мессенжер гуруҳ маъмурлари билан бўлишмоқчи. Айнан гуруҳ маъмурлари реклама қўйишдан манфаатдор бўлишади;\nрекламани интеграция қилган ҳолда қисқа видеолар қўйиш;\nсавдо учун платформа яратиш: Telegram мессенжер ичида интернет савдони ривожлантириш. Бунда савдогарларга оптималлаштирилган тўлов усуллари ва етказиш вариантлари билан товарлар каталогларини жойлаштириш имконини яратиш. Компания мессенжер платформасидан фойдалангани учун ҳозирча савдогарлардан комиссия олмаслиги, улардан потенциал реклама берувчи сифатида фойдаланиб туришини маълум қилган.\n7-02-2021, 16:00, Дунё\n16-01-2018, 15:19, Дунё\n16-11-2015, 21:58, Дунё\nЯнгиликлар » Дунё » Сармоядорлар Дуровдан 100 млн долларлик зарарларни қоплаб беришни талаб қилишмоқда


07:55 16 Январ 2021\n09:01 07.12.2019 (Янгиланган 09:02 07.12.2019) Ҳавола олиш\nРўйхат яқин бир неча ҳафта ичида эълон қилинади ва ҳозирча якуний қарор қабул қилинмаган. Нашр манбалари сўзларига кўра, ўтган йили бу ташаббус маваффақиятсизликка учраган.\nТОШКЕНТ, 7 дек - Sputnik. АҚШ ҳукумати Amazon компанияси айрим хорижий филиалларини контрафакт (сохта) маҳсулот тарқатиш билан шуғулланувчи савдо майдонлари рўйхатига киритиш имкониятини кўриб чиқмоқда, деб хабар қилди Wall Street Journal нашри ўз манбаларига таяниб.\nНашр маълумотларига кўра, тегишли чоралар АҚШ Савдо ваколатхонаси томонидан кўрилиши мумкин. Бу идора ҳар йили контрафакт товар ёки пират маҳсулотларини сотувчи ёки шундай савдога ёрдам берувчи савдо майдонлари рўйхатини эълон қилиб келади.\nТаъкидланишича, рўйхат яқин бир неча ҳафта ичида эълон қилинади ва ҳозирча якуний қарор қабул қилинмаган. Нашр манбалари сўзларига кўра, ўтган йили бу ташаббус маваффақиятсизликка учраган.\nЎз навбатида онлайн-ретейлер дўконда контрафакт маҳсулот сотишни қатъий таъқиқлаши, дўкон, харидорлар ва брендлар ҳимояси учун каттагина маблағлар ажратиши ҳақида маълум қилган.\nБугунги кунда контрафакт маҳсулотлар савдоси билан шуғулланувчи компаниялар рўйхатига киритилган энг машҳур фирма - бу Taobao.com сайти бўлиб, у Хитойдаги энг йирик интернет-компания Alibaba Groupга қарашли, деб ёзади газета.\nAmazon - жаҳондаги энг йирик онлайн-ритейлерлардан бири. Компания АҚШдан ташқари, Канада, Хитой, Бразилия, Япония ва Европа мамлакатларида фаолият кўрсатади. Amazon.com интернет-дўкони 1995 йилнинг июль ойида ишга туширилган. 2018 йил 30 июнь ҳолатига кўра, компания штат бирлиги 575,7 минг кишини ташкил қилган.


Google ва HTC битими фонида Apple акциялари нархи пасаймоқда\n15:48 / 22.09.2017\nGoogle корпорацияси HTC бизнесининг бир қисмини харид қилиши ҳақида эълон қилганидан кейин Apple акциялари нархи пасая бошлади. Битим тахминан 1,1 миллиард долларга баҳоланмоқда. BusinessInsider шу ҳақида маълум қилди.\nApple акциялари нархи 1,02 фоизга - 154,38 долларга пасайди. Google акциялари эса, аксинча 0,38 фоизга - 951,1 долларгача ошди.\nUBS'нинг Нью-Йорк фонд биржасидаги савдо операциялари бўйича директори Арт Кашиннинг сўзларига кўра, бу қадам Google'нинг iPhone муваффақиятига илк жавоби бўлиши мумкин.\n"Трейдерларнинг тахмин қилишича, Google'нинг янги битими iPhone учун салоҳиятли таҳдид бўлиши мумкин. Улар Google'нинг суперсамарали овозли ёрдамчига эга смартфон яратиб, Apple билан рақобатга киришишидан хавфсирашмоқда", - дея таъкидлайди Кашин.\nБитим шартларига кўра, HTC'нинг янги версиядаги Pixel смартфони устида ишлаётган тахминан 2 минг ходими Google'га ўтади. Америка компанияси шунингдек HTC'нинг интеллектуал мулкига ноёб ҳуқуқларга эга бўлади.\nGoogle ўтган йили икки модель - Pixel ва Pixel XL смартфонларини ишлаб чиқаришни бошлаган. Смартфонларнинг иккинчи авлоди HTC билан ишлаб чиқилади ва 4 октябрь куни чиқарилади.\nЙил бошидан буён Google акциялари - 20,02 фоизга, Apple акциялари нархи эса 33,29 фоизга ошди.


Ҳаёт мазмуни, мавжудликнинг моҳияти - фалсафий ва маънавий масала бўлиб, у мавжудликнинг асл мақсадини аниқлашга, инсониятнинг, инсоннинг бу дунёдаги тақдирига бевосита алоқадордир - деб маълумот берилган Википедия луғатида.\n“Ҳаёт мазмуни” деганимизда биз нимани назарда тутамиз? Бирор нарсанинг мохияти унинг натижаси ўлароқ аниқланади. Масалан, университетда таълим олишнинг мазмунини билиш учун биз унинг охир-оқибатда қандай натижалар олиб келишини тушуниб олишимиз керак.\n“Отанг каби қурувчи бўлиб ишласанг, сен ҳуқуқшунослик йўналишида ўқишингда нима мантиқ” - деб, ўзига ҳеч қандай манфаат ҳамда натижа келтирмайдиган соҳаларга куч-ғайратини сарф этаётган инсонга танбеҳ берилади. Шундай экан, ҳаётнинг мохиятини англаб олиш учун, натижада нима бўлади, буларнинг барчаси қандай оқибатлар учун бунёд этилган каби саволларга жавоб топиб олиш керак. Биз нима учун яратилганмиз, барча нарса нима учун ва нима мақсадда, қандай натижа учун халқ этилган. Ушбу асосий саволларга жавоб топа олсак, ҳаётимизнинг мазмун-мохиятини англаб етамиз.\nҲаётнинг мазмуни ҳақидаги саволга фан жавоб бера олмайди, чунки фан барчаси нима учун яратилганлигини ҳамда ўзи бошқариб турган биологик механизм бўлмиш инсонни ўлимдан кейин нималар кутишини тушунтиришга қодир эмас. Инсоннинг ердаги тақдири фақатгина Яратувчининг ўзигагина аён.\nИнсоннинг ердаги мақсадини иккига: бош - олий мақсад ва олий мақсадга ҳамоханг иккинчи даражали мақсадга ажратиш мумкин. Инсоннинг бу дунёдаги олий мақсади ўз руҳини Аллоҳдан ўзга бирор кимсага ёки бирор нарсага таслим қилишдан омонда сақлашдан иборат.\nТурли кучларнинг таъсир доирасида бўлган инсон фақатгина Яратувчига бўйсунишликка буюрилган ва бунда унинг ҳалоллиги, яратувчига миннатдорлиги, жасурлиги ва ахлоқининг гўзаллиги ўз ифодасини топиши талаб этилади.\nМоддапарастлик пўртанасидан у юқорига, Жаннатга ва Яратувчининг розилигига эришишмоққа интилиши ҳамда худбинлик ва бузуқлик даражасига тушмаслиги керак.\nИнсоннинг ердаги иккиламчи мақсадлари ерни обод қилиш, адолатли жамият яратиш, авлодни давом эттириш ва уни тарбиялаш, ўз малака ва истеъдодларини мукаммаллаштириш, табиат ҳамда бизни ўраб турган барча нарсаларда Аллоҳнинг қонунларини ўрганишдан иборат.\nМусулмон оила кодексининг 1 моддасида шундай дейилади: “Аллоҳ инсонга икром кўрсатди ва уни ўзининг барча махлуқотларидан устун қилиб қўйди, ерни обод қилиши учун ўз ўринбосари этиб тайинлади: ўзларининг жисмоний ва маънавий эҳтиёжларини қондириши учун меҳнат қилишни; яхшилик ва адолат, ҳақиқатнинг олий қадриятлари устун бўлган инсоний жамият қуришни; Ўз пайғамбарлари ва элчиларига юборган дастурлари асосида Аллоҳга бўйсунишнинг моҳиятини англашни ҳамда У яратган қайсидир махлуқотига эмас, балки Унинг Якка ўзига эътиқод қилишни, бўйсунишни ва таслим бўлишни буюрди”.\nҲаёт мазмунининг умумий тушунчаларидан ташқари моҳиятга эришиш шакллари ва механизмлари ҳам мавжуд.\nУшбу мақсадлар ва мазмунлар асносида инсонлар бу дунёда бир-бирлари билан ўзаро мусобақалашадилар. Бу дунё - ўз ўрнида синовларга тўла майдон бўлиб, унда маълум тўсиқлар ўрнатилган ҳамда ушбу тўсиқлардан муваффақиятли ўтганликлари учун инсонлар маълум ҳисобга эга бўладилар.\n“ У ўлим ва ҳаётни сизларнинг қайсиларингиз амалда яхшироқ эканингизни синаш учун яратди.” (Мулк, 2)\nИнсоннинг олий мақсадини амалга ошириш учун керак бўладиган ҳаётнинг асосий қоидаси бу мусобалашмоқ ва рақобатдир. Жаннат ва ундаги роҳат-фароғат ҳақида Қуръонда шундай марҳамат қилинади:\n“Ва мусобақа қилувчилар шу нарса учун мусобақа қилсинлар.” (Мутоффифун, 26)\nЭзгу ишларни амалга оширишдаги рақобат инсон мавжудлигининг муҳим омилларидан бири ҳисобланади. Амалларининг натижаларига кўра улар Жаннатнинг турли даражаларига жойланадилар. Кимгадир Жаннат атрофидан макон насиб қилса, кимдир эса марказдан ўрин топади, яна кимларгадир пайғамбарларга қўшничилик қилишдек олий макон ато этилади.\nҲаёт мазмунининг иккинчи тамойили бу маънан покланиш ва ўзида эзгу хусусиятларни ривожлантиришдир. Аллоҳ таоло хар бир инсонда яхшиликка мойиллик билан бир фаторда ёмонликка мойилликни ҳам яратган. Инсоннинг вазифаси ўзида яхшиликни ривожлантириш ва ёмонликларни йўқ қилишдир. Бу вазифанинг муваффақияти унинг қай даражада эътиқод билан рағбатлангани ва иродасизлик ва қўрқоқликдан озод бўлганига боғлиқ.\n“Ва нафс билан ва унинг бекаму кўст қилиниши билан қасам. Унга фужурини ва тақвосини илҳом қилди. Батаҳқиқ, ким у(нафс)ни покласа, зафар топди. Ва батаҳқиқ, ким уни булғаса, ноумид бўлди.” (Шамс, 7-10)\nПокланишга бўйсуниш ва таслим бўлиш, тафаккур қилиш ва инсонга маълум бошқа усуллар орқали эришилади.\nҲаёт мазмунини топишга киришишда инсон ўзини четга олиб қочиши ҳамда иккиламчи мақсадларни, хусусан, оиланинг таъминоти, ерни обод қилиш кабиларни тарк этиб, бутун эътиборни фақат бўйсуниш ва покланишга қаратишлиги мақсадга мувофиқ эмас. Шунингдек, доимий равишда бу дунё ташвишлари билан андармон бўлиб, инсоннинг олий ва бош мақсади ва унинг вазифаси ҳақида ҳам унутиб қўймаслик керак.\n“Роббингизнинг мағфиратига ва Аллоҳга ҳамда Унинг расулларига иймон келтирганлар учун тайёрланган, кенглиги осмону ернинг кенглигича бўлган жаннатга мусобақалашинг. Ана ўша Аллоҳнинг фазлидир. Уни Ўзи хоҳлаган кишига беради. Аллоҳ буюк фазл эгасидир.” (Хадид, 21)\nMore in this category: « Скандинавия давлатларида Ислом дини Қандай қилиб ўзингизда «Рамазон ҳиссини» пайдо қилиш мумкин »


Хитой: Кроссоверингизнинг йиғилишини ўзингиз кузатиб турасиз - Carzone.Uz\nХитой бозорига Nio ES8 электрли кроссовери чиқди. У Tesla Model Xнинг рақобатчиси дея баҳоланмоқда.\nNio компанияси ва унинг ҳамкори JAC “Тесла”дан кам бўлмаган машинани ясашнинг уддасидан чиқди. Уни, ҳаттоки, Америка автомобилидан афзалроқ дейиш мумкин, чунки нархи арзонроқ. Nio ES8нинг энг қиммат версияси ҳам Tesla Model Xнинг энг камтарона версиядан анча арзонроқдир. Бундан ташқари, хитойлар бир қанча инновацион техник янгиликлар киритган бўлиб, унақаси ҳали бошқа заводда ишлаб чиқарилгани йўқ.\nNio ES8 кроссовери анча баҳайбат кўринишда, узунлиги 5, ғилдираклар базаси 3 метр. Кузави алюминийдан ишланган, етти йўловчини сиғдиради.\nАккумуляторини зарядлаш терминалида эмас, хонадон розеткасида бемалол қувватлаш мумкин. Дарвоқе, батареяларини тўлалигича алмаштириш қийин иш эмас. Бунинг учун оддий гаражга ўхшаш станция етарли. Кроссовер гаражга киргач, қўзғатилмайдиган ҳолатга келтирилади ва соб бўлган батарея ечиб, янгиси ўрнатилади. Уч дақиқали бу иш инсон қўли иштирокисиз бажарилади.\nҚолаверса, Хитой инженерлари электрли фургонни эслатувчи зарядлаш станцияларини таклиф қилмоқда. У автомобиль турган жойга етиб боради ва олти дақиқада электромобилни юз км йўл юришга етарли даражада зарядлаб беради. Ҳозирча мобиль зарядлаш станциялари камчил, бироқ Nio компанияси уларни Хитой бўйлаб тарқатмоқчи.\nМашина Nio Pilot автоном бошқарув тизими билан жиҳозланган, ҳайдовчи NOMI номли интеллектуал ёрдамчига эга. NOMI фаоллаштирилганда олд панелда юмалоқ кўзли электрон дастёр чиқади ва овозли буйруқларни бажара бошлайди. У йўловчиларни кузатиш, об-ҳавони айтиш, радиостанцияни созлаш, мусиқани ёқиш ва машинанинг бошқа тизимларини назорат қилишни уддалайди.\nКроссовернинг ҳар бир ўқида икки электромотор бўлиб, жами қуввати 653 от кучига тенг. Электромобиль 4,4 сонияда юз тезликка эришади. Тўла заряди 335 км йўл босишга етади, аммо тежамкор режимга ўтиб олса, 60 км/соат тезликда 500 км йўл босиб ўтади.\nБуюртмачига ғаройиб опция тақдим этилади. У буюртма қилинган ўз машинаси йиғилишини махсус мобиль илова ёрдамида кузатиб туриши мумкин.\nҲозирча, электрли кроссоверга талаб оз, бироқ келаси йилдан хитойлар Nio-JAC заводида йилига юз минг автомобиль йиғишни режалаштирмоқда. Катта кроссовердан ташқари кичиги ҳам ишлаб чиқарилади.


15:55 / 16.08.2017\nБаъзи одатларимиз ҳаётимизга қанчалик зарар етказиши мумкинлигини ҳатто сезмай ҳам қоламиз. Тартибсизлик, барча ишга биттада киришиш истаги ва хабарларга дарҳол жавоб беришга интилиш бизнинг ишдаги самарадорлигимизга сезиларли таъсир кўрсатади. "Лайфхакер" ишдаги самарадорликка халақит берувчи тўрт одат ва улардан қандай қутулиш мумкинлигига доир маълумотлари билан бўлишди.\n1. Ҳар беш дақиқада хабарларга чалғиш\nБиз бир кунда ўртача тўрт соатни телефонда ўтказамиз, бу вақт ичида тахминан 85 та хабар йўллаймиз. Бу қўрқинчли эшитилиши мумкиндир, бироқ ҳар сафар хабарга жавоб бераётганимизда биз диққатимизни бўламиз ва ўз самарадорлигимизга зиён етказамиз.\nҲар беш дақиқада чалғимаслик учун хабарларни ўчириб қўйинг ёки муайян вақт, масалан бир соат давомида телефонни текшириш одатидан воз кечишга уриниб кўринг. Шунда жорий ишлардан камроқ чалғийсиз.\n2. Кўпинча "ҳа" деб жавоб бериш\nАгар ҳамма нарсага рози бўлавериб, бирйўла бир неча ишга киришсангиз, уларнинг биттасини ҳам сифатли бажара олмайсиз. Натижада ҳақиқатда қизиқ иш билан шуғулланишга вақтингиз қолмаслиги мумкин.\nСизга "янги лойиҳа" таклиф қилишганида "ҳа" деб жавоб беришга шошилманг. Бу сизнинг қисқа ва узоқ муддатли мақсадларингизга қандай таъсир кўрсатиши ҳақида ўйлаб кўринг. Агар янги топшириқ эскисини бажаришга ҳалақит берса, ундан воз кечган маъқул.\n3. Ишларни тартибсиз олиб бориш\nАлбатта, иш жойидаги тартибсизлик - даҳолик белгиси, деб ўйлаш ёқимли. Аслида эса у самарадорликка халақит беради, зеро бунда сиз бир топшириқдан бошқасига ўтишингиз ва нимада тўхтаганингизни ўйлаб ўтиришингизга тўғри келади.\nЖисмоний ва рақамли тозалаш ишларини ўтказинг. Ўз вазифаларингизни қандай тақсимлаётганингиз ва улар устидан қандай назорат олиб бораётганингиз ҳақида яхшилаб ўйлаб олинг. Лойиҳаларни бошқариш жиҳозлари (Basecamp, Trello, Asana), шунингдек эслатма ва рўйхатлар тузиш иловалари (Evernote, Dropbox Paper)дан фойдаланишга ҳаракат қилиб кўринг. Барча вазифаларингизни тартибга келтириб, уларни муҳимлигига қараб босқичларга ажратиб чиқинг.\n4. Кун тартибисиз яшаш\nПочта, йиғилишлар ва режадан ташқари бошқа ишлар кўп вақтимизни олади. Албатта, уларнинг орасида орқага суриб бўлмайдиганлари ҳам топилади. Аммо сизнинг ҳукмингизда бўлган вазифаларни назоратга олсангиз, ўз ишингизни енгиллаштирасиз ва асабларингизни асрайсиз.\nЭртанги кунингизни режалаштириш учун кечқурун ярим соат ажратинг. Почтангизни текширинг, ишлар рўйхатини тузинг ва бир ҳафталик кун тартибингизни режалаштиринг. Шунда вақтингиз нималарга кетаётганини аниқ биласиз. Бирор кутилмаган ҳолатлар юзага келганда эса, қайсиларини орқага суриш мумкинлигини биласиз, ҳар ҳолда.\nЁдингизда бўлсин: сизни нима тўхтатишга уринмасин, биринчи навбатда ўзгаришлар заруратини англаб етиш керак. Бу самарадорлик сари қўйилган биринчи қадам бўлади.\nиш самарадорлик зарарли одатлар


1 июндан янги қоидалар кучга кирди\nMr.NoBoDy 21.06.2019 14:21\nЁз келди, у билан бирга эса футболга янги қоидалар кириб келди.\nМасалан, энди ҳужум қилаётган жамоа вакиллари жарима зарбаси вақтида рақибнинг жонли деворига тура олмайди, мураббийларга эса сариқ ва қизил карточкалар кўрсатилади.\nЎйинга таъсир кўрсатган биринчи янги қоида - эркин зарба пайтида ўз жарима майдончаси ичида турган футболчига пас бериш мумкинлиги. Авваллари футболчилар тўпни у жарима майдончасини тарк этганидан сўнг қабул қилишарди - ҳозир эса ичида ҳам мумкин.\nЯнги қоидалар Копа Америкада кучга кирган. Ўйинларга яхшилаб эътибор беринг.\nУшбу услубда пас берилган баъзи ўйинларда футболчилар ҳакамга эътироз билдиришди, аммо рефери ҳаммаси жойида эканлигини айтиб, ўйинни давом эттирди. Ўйинчиларга янги қоидалар бўйича тушунтиришлар берилмаган кўринади.\nҚизиқ ҳолат, УЕФА ҳозирча Миллатлар лигаси ва Евро-2020 саралашида қоидаларни ўзгартирмади. Европа футболининг мутасаддилари бунга қуйидагича изоҳ беришди:\n"Қисқа вақт ичида қоидаларни ўрганишда чалкашликлар юзага келмаслиги ва баҳсли вазиятлар бўлмаслиги учун янги мавсум бошигача ушбу қоидалардан фойдаланмасликка қарор қилдик".\nҲозирча УЕФА байроғи остидаги барча турнирлар эски қоидалар бўйича ўтказиляпти. Бироқ аёллар ўртасидаги жаҳон чемпионатида янги қоидалар амалда.\nЎзбекистон Суперлигасида янги қоидалар қачон қўлланилади дейсизми? Янги қоидалар 1 июндан кучга кирди, бу пайт эса Ўзбекистон чемпионатининг деярли ярми ўтиб бўлган эди. Шу сабабли турнир ўртасида тушунтириш ўтказиб, футболчиларни чалғитмаслик учун янги қоидалар келаси мавсумдан қўлланиладиган бўлди.


Мисол – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Мисол\nПрепаратнинг савдо номи: Мисол\nТаъсир этувчи модда (ХПН): Сертралин\nФаол модда: Сертралин гидрохлорид (50 мг или 100 мг сертралинга эквивалент).\nЁрдамчи моддалар: лактоза моногидрат, натрий кроскармеллоза, повидон, аэросил, микрокристаллик целлюлоза, магний стеарат;\nҚобиқ: фильм қоплама учун материал №1 (гидроксипропилметилцеллюлоза, микрокристаллик целлюлоза, стеарин кислотаси, титан диоксиди).\nТаърифи: Оқ рангли, овал шаклли, икки ёқлама қавариқ, бир томони чизиқли, қобиқ билан қопланган таблеткалар.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Антидепрессант.\nАТХ коди: N06AB06\nАнтидепрессант, нейронларда серотонинни (5-НТ) қайта қамраб олинишини специфик ингибитори. Норадреналин ва допаминни қамраб олинишига жуда кучсиз таъсир кўрсатади. Терапевтик дозаларда одам тромбоцитларида серотониннинг қамраб олинишини блоклайди. У стимулловчи, седатив ёки антихолинергик таъсир кўрсатмайди. 5-НТ ни қамраб олинишини селектив сусайиши туфайли, сертралин адренергик фаолликни кучайтирмайди. Сертралин мускарин холинорецепторларга, серотонин, допамин, гистамин, GABA-бензодиазепин ва адренорецепторларига яқинликка эга эмас. Сертралин дориларга қарамликни чақирмайди, узоқ муддат қабул қилинганида тана вазнини ошишини чақирмайди.\nТўлиқ сўрилади, лекин сўрилиш тезлиги секин. Препарат овқат билан бир вақтда қабул қилинганида биокиришаолишлиги 25% га ошади, максимал концентрацияси (Смах) 25% гача ошади ва максимал концентрацияга эришиш вақти (Тмах) камаяди.\nОдамда сертралин 50 мг дан 200 мг гача бўлган дозада суткада 1 марта 14 кун давомида қабул қилинганида Смах га 4,5-8,4 соатдан кейин эришилади. Смах ва “концентрация-вақт”(AUC) эгри чизиғи ости майдони сертралиннинг 14 кун давомида суткада бир марта 50-200 мг дозалари чегарасида пропорционал, бунда фармакокинетик боғлиқликни тўғри чизиқли характери аниқланади.\nПлазма оқсиллари билан боғланиши тахминан 98% ташкил қилади. Даволаниш бир ҳафтасидан кейин (дозани суткада 1 марта қабул қилиш) мувозанат ҳолати юз бергунича препаратнинг тахминан икки баробар тўпланиши кузатилади. Сертралин жигардан “биринчи ўтиш” да фаол биотрансформацияга учрайди. Плазмада аниқланадиган асосий метаболит- N-десметилсертралин-(тахминан 20 марта) in vitro ҳолатида фаоллиги бўйича сезиларли даражада сертралиндан паст ўрин тутади ва депрессиянинг in vivо моделларида деярли нофаол.\nСертралин ва N-десметилсертралин фаол биотрансформацияга учрайди.\nСертралиннинг ўртача ярим чиқарилиш даври (Т1/2) ёшларда ва кекса эркак ва аёлларда 22-36 соатни ташкил қилади. N-десметилсертралиннинг Т1/2 тахминан 62-104 соат чегараларида ўзгаради. Метаболитлари аҳлат ва сийдик билан тенг миқдорларда чиқарилади. Фақат препаратнинг оз қисми (0,2% ками) сийдик билан ўзгармаган ҳолда чиқарилади.\nАйрим клиник ҳолатлардаги фармакокинетикаси\nЎсмирларда ва кекса ёшдаги одамларда фармакокинетик профили 18 ёшдан 65 ёшгача бўлган пациентлардагидан сезиларли фарқ қилмайди. Обсессив компулсив бузилишлари (ОКБ). бўлган болалардаги сертралиннинг фармакокинетикаси катталарники билан ўхшаш (гарчи болаларда сертралиннинг метаболизми бир мунча фаолроқ бўлса ҳам). Аммо болаларда тана вазнининг кичиклигини инобатга олиб (айниқса 6-12 ёшда), препаратни плазмада ҳаддан зиёд даражасидан сақланиш учун, уни кичик дозаларда қўллаш тавсия этилади. Жигар циррози бўлган беморларда препаратнинг Т1/2 ва AUC соғлом одамлардагилар билан солиштирганда ошади.\nФармакокинетик текшириш маълумотлари бўйича сертралин кўп марта қабул қилинганида енгил кечувчи турғун жигар циррози бўлган беморларда соғлом одамлардаги билан солиштирганда препаратнинг Т1/2 ошиши ва AUC ва Смах ни деярли уч марта ошиши кузатилган. 2 груҳида плазма оқсиллари билан боғланишида сезиларли фарқлар бўлмаган.\nЕнгил ва ўртача (КК 30-60 мл/мин) ёки оғир даражали буйрак етишмовчилиги бўлган (КК 10-29 мл/мин) беморларда сертралин кўп марта қабул қилинганида фармакокинетик параметрлари (AUC 0-24 ва Смах) назорат гуруҳидан сезиларли фарқ қилмаган.\nПрепаратнинг Т1/2 ҳамма гурухларда, плазма оқсиллари билан боғланишида фарқ бўлмагани каби, бир хил бўлган.\nтурли этиологияли депрессиялар (даволаш ва олдини олиш);\nобсессив-компульсив бузилишлар (ОКБ);\nпосттравматик стрессорли бузилишлар (ПТСБ);\nПрепарат ичга суткада бир марта эрталаб ёки кечқурун буюрилади.Таблеткаларни овқат қабул қилишдан қатъий назар қабул қилиш мумкин. Депрессия ва ОКБ да даволанишни суткада 50 мг дозадан бошланади. Саросимали бузилишлар, ПТСР ва социал фобияда даволаш суткада 25 мг дозада бошланади, ва бир ҳафтадан кейин суткада 50 мг гача оширилади. Препаратни бундай схемада кўллаш даволашни саросимали бузилишлар учун хос бўлган самаралари тез-тезлигини камайтириши имкониятини беради.\nСертралин пациентларга суткада 50 мг дозада қўлланганида самараси етарли бўлмаса дозани ошириш мумкин. Дозани ҳафтада бир мартадан кўп бўлмаган оралиқда суткада 200 мг ни ташкил этувчи максимал тавсия этиш мумкин бўлган дозагача ошириш мумкин.\nБошланғич самара даволаш бошланганидан сўнг 7 кундан кейин кузатилиши мумкин, лекин тўлиқ самарага одатда 2-4 хафтадан сўнг эришилади (ёки ОКБ да хатто узоқроқ вақт давомида).\nУзоқ муддатли бир маромда сақлаб турувчи даволашни ўтказишда препарат минимал самарали дозада буюрилади, кейинчалик клиник самарасига қараб ўзгартирилади ОКБ бўлган болалар ва 13-17 ёшли ўсмирларда Мисол® билан даволашни суткада 50 мг дозада бошлаш керак. ОКБ терапияси 6-12 ёшли болаларда суткада 25 мг дозада бошланади, бир хафтадан кейин суткада 50 мг гача оширилади. Кейинчалик самараси етарли бўлмаганда заруратига қараб дозани аста-секин бўйича суткада 50 мг дан 200 мг гача ошириш мумкин. Аммо дозани ошириб юборилишини олдини олиш мақсадида, доза 50 мг дан кўпроқ оширилганида, катталар билан солиштирганда болаларда тана вазнининг камлигини эътиборга олиш керак. Дозани бир ҳафтадан кам бўлмаган интервалда ўзгартириш мумкин. Кекса ёшда препарат дозасини ёшроқ пациентлардаги каби дозаларда қўлланади. Жигар фаолиятининг бузилишлари бўлган пациентларда камроқ дозаларни ишлатиш ёки препаратни қабул қилиш оралиғини ошириш керак. Буйраклар фаоляти бузилган пациентларда буйрак етишмовчилигини яққоллигини ҳисобга олиб, дозани тўғирлаш талаб қилинмайди.\nМарказий ва периферик нерв тизими томонидан: бош оғриғи, бош айланиши, қалтираш, уйқусизлик (кам-уйқучанлик), ҳавотирлик, ажитация, гипомания, мания, юришни бузилишлари, кўришнинг бузилишлари, экстрапирамид бузилишлар (дискинезиялар ва акатизия), парестезиялар, тиришишлар. Харакатнинг бузилишлари кўпроқ анамнезида ёки беморларда антипсихотик воситаларни йўлдош қўллашда кузатилган. Сертралин билан даволаш тўхтатилганида бекор қилиш синдромининг камдан-кам ҳоллари таърифланган. Асосий касаллик симптомларидан фарқ қилиб бўлмайдиган парестезиялар, гипестезиялар, депрессия белгилари, галлюцинациялар, агрессив реакциялар, психомотор қўзғалиш, безовталик ёки психоз белгилари пайдо бўлиши мумкин.\nУмумий организм томонидан: кўп терлаш, тана вазнининг камайиши ёки кўпайиши, бўшашиш.\nОвқат хазм қилиш тизими томонидан: иштаханинг пасайиши (кам-ошиши) хатто анорексиягача, оғизни қуриши, диспепсик бузилишлар (метеоризм, кўнгил айниши, қусиш, диарея), қоринда оғриқ.\nЖинсий тизими томонидан: жинсий аъзоларнинг фаолиятини бузилишлари (эякуляциянинг кечикиши, либидонинг пасайиши, потенциянинг пасайиши, аноргазмия).\nЮрак-томир тизими томонидан: терининг қизариши ёки юзга қонни оқиб келишлари, қон кетишлар(шу жумладан бурундан), юрак уриши.\nАллергик реакциялар: эшакеми, қичишиш.\nДерматологик реакциялар: тошма, кам Стивенс Джонсон синдроми, эпидермал некролиз.\nЭндокрин тизими томонидан: хайз циклини бузилиши, галоктерея, гиперпролактинемия.\nЛаборатор кўрсаткичлар томонидан: транзитор гипонатриемия (кўпинча кекса беморларда) шунингдек диуретикларни ёки қатор ва бошқа препаратларни қабул қилганда ривожланади. Бундай ножўя самарани АДГ ни ноадекват секрецияси синдроми билан боғлайдилар); кам (узоқ муддат қўлланганида) қон зардобида трансаминазалар фаоллигининг асимптоматик ошиши (препаратни бекор қилиш тўхтатиш ферментларнинг фаоллигини нормаллашишига олиб келади).\nМАО ингибиторлари ва пимозидни бир вақтда буюриш;\nлактация даври (эмизиш);\n6 ёшгача бўлган болалар:\nСертралинга юқори сезувчанлик;\nЭхтиёткорлик билан: бош миянинг органик касалликларида (шу жумладан ақлий ривожланишининг кечикиши), тутқаноқда, жигар ва/ёки буйрак етишмовчилигида, тана вазни яққол пасайишида.\nСертралин ва пимозид бирга қўлланганида, у бир марта паст дозада (2 мг) буюрилганида пимозиднинг даражасини ошиши кузатилган. Пимазиднинг даражаларини ошиши ЭКГ даги қандай бўлмасин ўзгаришлар билан боғлиқ бўлмаган. Бундай ўзаро таъсирнинг механизми маълум эмаслиги туфайли, пимозид эса тор терапевтик индекс билан фарқ қилади, сертралин ва пимозидни бир вақтда қабул қилиш мумкин эмас. Сертралин ва МАО ингибиторлари бир вақтда қўлланганида оғир асоратлар кузатилади, танлаб таъсир қилувчи (селегилин) ва таъсир типи қайтарилувчи (миклобемид) ларда ҳам кузатилади.\nСеротонин синдроми ривожланиши мумин: гипертермия, регидлик, миоклонус, вегетатив нерв тизимининг лабиллиги (нафас ва юрак-томир тизими параметрларининг тез ўзгариши), рухий холатнинг ўзгаришлари, юқори таъсирчанлик, яққол қўзғалиш, онгнинг чалкашишини ҳам қўшиб, у айрим ҳолларда делиреоз ҳолатга ёки кома ўтиши мумкин.\nВарфарин сертралин билан бир вақтда қўлланганида бироз лекин статистик ишончли протромбин вақтининг ошиши кузатилади – бундай ҳолларда сертралин билан даволаш бошида ва бекор қилинганидан кейин уни тўхтатиш протромбин вақтини назорат қилиш тавсия этилади.\nБирга юборилганида сертралин атенололнинг бета-адреноблокловчи таъсирини ўзгартирмайди.\nСертралинни 200 мг суткалик дозада юборилганида глибенкламид ва дигоксин билан дориларнинг ўзаро таъсири аниқланмаган. Сертралин ва суматриптанни бир вақтда қабул қилаётган пациентларда ҳолсизликни, пай рефлексларини ошиши, онгнинг чалкашиши, ҳавотирлик ва қўзғалишни пайдо бўлишини жуда кам ҳоллари аниқланади.\nСертралин қон плазмаси оқсиллари билан боғланади. Шунинг учун уни оқсиллар билан боғланадиган (масалан, диазепам ва толбутамид) бошқа препаратлар билан ўзаро таъсирлашуви мумкинлигини ҳисобга олиш керак. Циметидин билан бир вақтда қўллаш сертралиннинг клиренсини аҳамияти даражада пасайтиради. Суткада 50 мг дозада сертралин билан узоқ вақт даволаш бир вақтда қабул қилинаётган метаболизмида CYP2D6 изоферменти иштирок этувчи дори воситаларининг плазмадаги концентрациясини оширади. Бир вақтда қўлланганида сертралин толбутамиднинг клиренсини пасайтиради- глюкозанинг қондаги даражасини назорат қилиш керак. Сертралин қон зардобидаги диазепамнинг концентрациясига таъсир қилмайди, бу CYP2C19 изоферментини ингибиция бўлмаслигини кўрсатади. In vitro текширишларнинг маълумотлари бўйича кўра сертралин CYP1А2 изоферментига амалда таъсир қилмайди ёки уни минимал сусайтиради.\nСертралин ёндош юборилганида литийнинг фармакокинетикаси ўзгармайди. Аммо қалтираш кўпроқ улар бирга қўлланганида кузатилади. Сертралинни серотонинергик ўтказишга (масалан, литий билан) таъсир этувчи дори воситалари билан бирга қўллаш юқори эхтиёткорликни талаб қилади. Триптофан ёки фенфлурамини сертролин билан бирга буюришдан сақланиш керак Сертралин жигар ферментларининг минимал индукциясини чақиради. Сертролинни 200 мг дозада ва антипиринни бир вақтда буюриш катта бўлмаган (5%), лекин ишончли антипириннинг ярим чиқарилиш даврини камайишига олиб келади.\nСертралинни суткада 200 мг дозада узоқ муддат қўллаш аҳамиятли клиник таъсир кўрсатмайди ва фенитоиннинг метаболизмини бостирмайди. Шунга қарамасдан сертралинни буюрган вақтдан бошлаб қон плазмасида фенитоиннинг даражасини синчиклаб кузатиш фенитоиннинг дозасини мувофиқ тўғирлаш тавсия этилади.\nПрепаратни МАО ингибиторлари бекор қилинганидан кейин камида 14 кундан сўнг буюриш мумкин. МАО ингибиторларини ҳам препарат бекор қилинганидан кейин камида 14 кун ўтгач буюриш мумкин. Триптофан, фенфлурамин ёки 5НТ-агонистлари каби серотонинергик нейротранмиссияни кучайтирувчи бошқа препаратлар билан бир вақтда буюришда эҳтиёткорликка риоя қилиш керак. Фармакодинамик ўзаро таъсирнинг эхтимолини ҳисобга олиб, бундай бирга буюришга иложи борича йўл қўймаслик керак. МНС сусайтирувчи препаратлар билан эҳтиёткорлик билан қўллаш керак. Сертралин билан даволаниш вақтида спиртли ичимликлар ва этанол сақловчи препаратларни истеъмол қилиш ман этилади. Беморларни бошқа антидепрессив ва антиобсессив воситаларни қабул қилишдан сертралинга ўтказишни оптимал вақтини аниқлаш мақсадидаги клиник текширувларнинг тажрибаси чекланган. Бундай ўтишда, эҳтиёткорликка риоя қилиш керак, айниқса узоқ таъсир қилувчи препаратлардан, масалан, флуоксетиндан.\nСеротонинни қайта қамраб олинишини бир ингибиторини ва бошқасига алмаштиришда “ювиш даврига” зарурат йўқ, лекин даволаш курсининг ўзгартиришларида эҳтиёткорликка риоя қилиш талаб этилади. Сертралинни тутқаноқ синдромли беморларда қўллашнинг тажрибаси йўқ, шунинг учун нотурғун тутқаноғи бор беморларда уни қўллашдан сақланиш керак, назорат қилинаётган тутқаноқли беморларни даволаш вақтида синчиклаб кузатиш қилиш керак. Тутқаноқ пайдо бўлганда препаратни бекор қилиш керак. Депрессияси бўлган беморлар суицидал уринишларга нисбатан хавф гуруҳи ҳисобланади. Бу хавф ремиссия ривожланиши сақланади. Шунинг учун даволаш бошлангандан ва оптимал клиник самарага эришилгунгача беморлар четидан доимий тиббий назорат белгилаш керак. Клиник текширувлар вақтида гипомания ва мания сертролин олган тахминан 0,4% беморларда кузатилган. Маниялар/гипоманияларнинг фаолланишини ҳоллари маниакал – депрессив психозли, бошқа антидепрессив ёки антиообсессив воситаларни олган беморларнинг кўп бўлмаган қисмида ҳам таърифланган. Жигар касалликлари бўлган беморларда препаратни эҳтиёткорлик билан қўллаш керак; дозалаш тартибини тўғирлашни ўтказиш керак.\nҲомиладорларда сертролинни қўллашнинг назоратли натижалари йўқ, шунинг учун препаратни фақат ҳомила учун потенциал хавф, она учун кутиладиган фойдадан юқори бўлган ҳолатларда буюриш мумкин. Репродуктив ёшдаги аёллар сертролин билан даволаниш вақтида самарали контрацепция усулларидан фойдаланишлари керак. Сертролин кўкрак сутида аниқланади, шунинг учун лактация даврида препаратни қўллаш тавсия этилмайди. Агарда препаратни буюриш керак бўлса, эмизишни тўхтатиш керак.\nСертролин буюриш одатда психомотор фаолиятларнинг бузилиши билан бирга кечмайди Аммо уни бошқа препаратлар билан бир вақтда қўлланиши диққатни ва кординация харакатларининг мувофиқлигини бузилишига олиб келиши мумкин. Шунинг учун сертралин билан даволаниш вақтида транспорт воситаларини махсус техникани бошқариш, ёки юқори хавф билан боғлиқ бўлган фаолият билан шуғуланиш тавсия этилмайди.\nПрепаратни болалар ола олмайдиган жойда сақлаш ва уни яроқлилик муддати ўтгач ишлатмаслик лозим.\nПрепаратнинг хатто юқори дозалари қўлланганда ҳам сертралиннинг дозаси оширилиб юборилишини оғир белгилар аниқланмаган. Аммо бошқа препаратлар билан ёки алкогол билан бир вақтда юборилганида оғир захарланиш пайдо бўлиши мумкин.\nСимптомлари: Серотонин синдромининг кўринишлари: кўнгил айниши, қусиш, уйқучанлик, тахикардия, ажитация, бош айланиши, психомотор қўзғалиш, диарея, кўп терлаш, миоклонус ва гиперрефлексия.\nДаволаш: специфик антидоти йўқ. Жадал бир маротаба сақлаб турувчи даволаш ва организмнинг ҳаётий зарур фаолиятини доимий кузатиш талаб қилинади. Қусишни чақириш тавсия этилмайди. Фаоллаштирилган кўмирни қўллаш меъдани ювишга нисбатан самаралироқ бўлиши мумкин. Нафас йўлларининг ўтказувчанлигини сақлаб туриш керак. Сертралиннинг тақсимланиш хажми катта, шунинг муносабати билан диурезни кучайтириш, диализни, гемоперфузияни ёки қон қуйишни ўтказиш натижасиз бўлиши мумкин.\n«Мисол 50», қобиқ билан қопланган таблеткалар, №14, №28.\n«Мисол 100», қобиқ билан қопланган таблеткалар, №14, №28.


Урганчда хотира турнири / CHAMPIONAT.asia\n28 авг 15:23\nЯнгиликлар Урганчда хотира турнири\nЯна бир неча кундан сўнг юртимизда Ўзбекистон Республикаси мустақиллигининг 22 йиллик тўйи кенг нишонланади. Айни дамда жойларда қутлуғ санага бағишлаб “Қадр-қимматим, таянчим ва ифтихоримсан, мустақил Ўзбекистон!” шиори остида футбол мусобақалари ташкил этилмоқда. Урганч шаҳридаги “Динамо” ўйингоҳида уюштирилган Хоразм вилояти футболида муносиб из қолдирган Азизбек Юсуповнинг хотира турнири ана шулар жумласига киради.\nАйтиш жоизки, А. Юсупов вақтида урганчнинг “Автомобилчи” жамоаси сафида вилоят чемпиони бўлганди. Кейинчалик, Урганч туманининг “Тадбиркор” жамоаси таркибида биринчи лига ўйинларида тўп сурди. Эндигина ўзининг ёрқин ўйинлари билан мухлислар қалбидан ўрин олаётган бир пайтда тақдир тақозаси билан бевақт ёруғ оламдан кўз юмди. Ушбу хотира турнирида воҳанинг 2001 йилда туғилган ёш “чарм тўп” усталаридан ташкил топган ўнта жамоаси ўзаро баҳс юритди.\n“БЎСМ-2” – “Наврўз” – 2:1,\n“Локомотив-ЖСК” – “Пахтакор” - 0:1.\n“Наврўз” –“Локомотив-ЖСК” –0:0(пен. 3:1)\n“БЎСМ-2” –“Пахтакор” - 2:1\nТурнирнинг “Энг яхши ўйинчилари” номига Азиз Эгамберганов(дарвозабон, “Наврўз”), Отабек Бахтиёров(ҳимоячи, “Локомотив-ЖСК”), Ҳабибулла Матёқубов(ярим ҳимоячи, “Пахтакор”), Азизбек Баҳромов(ҳужумчи, “БЎСМ-2”), Шихназар Эркабоев(тўпурар, “БЎСМ-2”) ва Жамшид Матқурбонов(чиройли гол муаллифи, “Пахтакор”)лар сазовор бўлишди.\nҒолиб ва совриндор жамоалар Хоразм вилояти футбол федерацияси томонидан фахрий ёрлиқ, медаль ва совғалар билан тақдирланишди.


Биз наркотик моддалар тарқалишининг ҳалокатли оқибатларини сергаклик билан баҳолаган ҳолда, бу иллатга қарши курашда саъй ҳаракатларимизни бирлаштиришимиз зарур. Ўзбекистон барча манфаатдор мамлакатлар ва ташкилотлар билан бу борада ҳамкорлик қилишга тайёр\nБашариятнинг икки дунёсига манфаат келтирадиган нарсаларни ҳалол қилиб берган ва аксинча ҳам бу дунёсига ҳам охиратига зиён бўладиган нарсаларни ҳаром қилган Аллоҳ субҳанаҳу ва таолога беадад ва беҳад шукроналаримиз бўлсин. Ҳалол очиқ ойдин, ҳаром очиқ ойдин деб таълимот берган ва шубҳали нарсалардан четда бўлишга тарғиб қилган икки дунё офтоби Пайғамбаримиз Муҳаммад с.а.в. га бениҳоя саловоту саломларимиз бўлсин.\nБугун ХХI аср долзарб муаммоларга бой аср бўлди десак ҳеч қандай муболаға қилмаган бўламиз.\nТарихий маълумотларга кўра, милодий ХI асрда яшаган мовароуннаҳрлик улуғ аллома Абу Бакр Сарахсий: “Банг(афюн) ўнинчи асрдан бошлаб бизнинг диёримизда пайдо бўлди ва кўп кишилар унга мубтало бўлди”, деб ёзган. Буни қарангки орадан ўн бир аср ўтибдики ҳалигача бу муаммо ўзининг долзарблигини йўқотгани йўқ.\nБиз бугун долзарб бўлиб турган “Саломатлик кушандаси” деб аталувчи “Гиёҳвандлик”нинг ҳам диний ҳам дунёвий зарарлари ҳақида маълумотни сиз каби азиз ўқувчиларимиз этиборига ҳавола қилишни лозим деб билдик.\nГиёҳвандлик-умр заволи бўлиб, саломатликка путур етказувчи, умрни қисқартирувчи, ҳаётни заҳарловчи оғудир.\nГиёҳванд моддаларини қабул қилувчи инсонлар наркаманлар деб аталади. “Наркомания” юнон тилидан олинган бўлиб, нарко-карахтлик, мания-хоҳиш, интилиш деган маноларни англатади.\nИнсон зоти бу ҳаёти дунёда битта нотўғри босган қадами, оқибатни ўйламаслик натижасида гуллаган умрни қуритишига сабаб бўлади. Бунинг мисолини, бу дардга мубтало бўлганлар қиёфасида кўрсак бўлади.\nАллома ибн Ҳожар ал-Маккийнинг “Фатовойи Кабир” китобида айтилишича, “Гиёҳвандлик моддаларини истеъмол қилишда бир қанча диний ва дунёвий зарарлар мавжуд: у инсон тафаккурини ўтмаслаштиради, тананинг турли касалликларга чидамлилигини йўқотади, хотирани сусайтиради, бош, юрак, сил, истисқо хасталикларини юзага келтиради, ибодатдан тўсади, шарму ҳаёни кетказади”. Бундан ташқари, бу зарарли иллат инсонни ўта ялқов, камғайрат, оилага бепарво, ҳамиятсиз, жинсий заиф қилиб қўяди.\nЖумладан, ҳозирда гиёҳвандлик инсонга ҳар томонлама зарар бўлишини ғарб ва шарқ тиббиёт мутахассислари бир овоздан тасдиқлашмоқда. Бу заҳри қотил инсоннинг нафақат ўзининг ҳаёти хазон бўлишига, жамиятда носоғлом фарзандларнинг дунёга келишига ҳам сабаб бўлмоқада .\nИслом динимиз инсон зотини жисмига ва маънавиятига зарар берадиган барча нарсалардан йироқ бўлишга ва мутлақо яқинлашмасликка буюради. Бунга яқинлашганни ўз жонига қасд қилиш билан баҳолайди.\nЯъни: “… Ўз қўлларингиз билан ўзларингизни ҳалокатга ташламангиз!..”\nМана шу ояйи каримадан инсон зоти хулоса чиқариб, Аллоҳ берган бебаҳо неъматлар ичида умр неъматини қадрини билиб, ҳамиша ҳақ таолога шукрона қилиб яшаши даркор. Аллоҳ таоло барчаларимизни соғлом турмуш тарзига мувофиқ ҳаёт кечиришимизни, Парвардигор ҳаром қилган зарарли иллат ва қусурлардан четда бўлишимизни насиб этсин.\nКиритилган вақти: 04/03/2017 00:00; Кўрилганлиги: 1939\nМатериал манзили: https://sammuslim.uz/articles/salomatlik-kushandasi\nЧоп этилган вақт: 28/07/2021 09:42


Амбидекстрия ҳақида таълимот - Zamin.uz\n2002 йил. А.Р. Луриянинг 100 йиллик юбилейи. Америкалик нейропсихолог И.М. Тонконогий ва З.Р. Ибодуллаев\n2002 йили клиник нейропсихология фани асосчиси академик Александр Романович Луриянинг 100 йиллик юбилейига бағишланган халқаро симпозиум бўлди. Унинг асосий ташкилотчиси Е.Д.Хомская эди. Менда у билан яқиндан танишиш ва тўрт йилдан буён олиб бораётган илмий изланишларим натижаларини юзма-юз сўзлаб беришга катта имконият пайдо бўлган эди. Илмий ишимнинг асосий мақсади – амбидекстрларда рўй берган инсультларда бош миянинг чап ва ўнг ярим шаридаги олий руҳий функцияларни ўрганиш эди.\nИзоҳ: ўзида ҳам чапақайлик, ҳам ўнақайликни мужассамлаштирган одамларга амбидекстр дейишади. Чапақайлар ва ўнақайлар яхши ўрганилган-у, амбидекстрлар эса гўёки ўртада қолиб кетгандек ўрганилмай қолган эди. Мен амбидекстрларда рўй берган инсультга оид маълумотларни ҳеч бир манбада учратмадим.\nУшбу анжуманда дунёнинг йирик давлатларидан энг машҳур нейропсихологлар иштирок этишаётган эди. Мен бор имкониятдан фойдаланиб, кўзга кўринган нейропсихологлардан амбидекстрия ҳақида фикрини сўрардим. Энг қизиғи, ҳеч қаерда бош мия зарарланишларига оид илмий ишлар амбидекстрларда олиб борилмагани аён бўлди. Амбидекстрия, асосан, спортчиларда (теннисчилар, боксчилар) ўрганилганлигини айтишди. Шундан сўнг менинг фикру зикрим амбидекстрларни ўрганиш бўлиб қолди. Агар мен уларда бош миянинг чап ва ўнг ярим шари инсультларини ўргансам, бу одамларда инсульт моделини ярата олардим.\nЭртаси куни Бурденко номли Нейрохирургия институтида чапақайларга оид илмий изланишлари билан машҳур бўлган профессор Доброхотова билан учрашдим ва унга ўз фикримни айтдим. У бир оз ўйланиб турди-да, нима қиласан амбидекстрларни ўрганиб, менимча чапақайларда инсульт кечишини ўрганган маъқул деди. Мен чапақайлар яхши ўрганилганку, бу ҳақда илмий ишлар кўп-ку дедим. Менинг амбидекстрия ҳақидаги фикрим уни қизиқтириб қўйгани шундоқ билиниб турарди. Олима менга “Левши” деган китобини совға қилди ва биз хайрлашдик.\nМен Москва Давлат университети (МДУ) профессори Е.Д.Хомская билан бир ой ичида бир неча маротаба учрашдим, маърузаларида қатнашдим.\nУнга амбидекстрия ҳақидаги фикримни айтганимда, бу ғоя жуда маъқул тушди. Айнан мана шу йўналиш ўрганилмай қолганлиги, агар мен уларда инсульт кечишини ўргансам, амбидекстрларда инсульт моделини яратишим мумкинлигини айтди. У менга илмий иш натижалари ҳақида боғланиб туришимни ва агар имкони бўлса диссертация ҳимояси пайтида албатта Тошкентга боришини ваъда қилди. Германияда нейропсихолог Лурия марказини очган ва ушбу анжуманда иштирок этаётган профессор Шонле билан ҳам амбидекстрия ҳақида гаплашганимда, бу ғоя уни ҳам қизиқтириб қолганди.\n2002 йил. Нейропсихолог А.Р. Луриянинг 100 йиллик юбилейига бағишланган Халқаро анжуман. Германиялик нейропсихолог Шонле ва З. Ибодуллаев\nМен бутун анжуман мобайнида 1977 йили АҚШга кетиб қолган ва 80 ёшдан ошиб қолган профессор Тонконогийнинг ёнида юрдим. Унга ҳам ўз ғоямни айтдим. “Бу жуда зўр ғоя-ку! Кел, шу ҳақда бирга иш олиб борамиз, сен илмий грантлар ютиб Америкага келишга ҳаракат қил. Мен сенга ҳамма шароитни яратиб бераман. Агар ёқса, шу ерда қолиб ишлайсан” деди. Биз ташрифномалар билан алмашдик. Эртаси куни унинг ўзи мени излаб топди.\nУнинг бу қизиқишлари менда қандайдир ҳадик уйғотди, бунинг устига инглиз тилини ҳам билмасдим. Инглиз тилини тезда ўрганса бўларди, бироқ қандайдир куч бу ишларни ёлғиз бажаришимга ундарди. Менинг ғоям шунча олимларда қизиқиш уйғотганлиги тўғри йўлни танлаганлигим исботи эди. Мен бу ишларни ўз юртимда амалга оширишга аҳд қилдим.\nДокторлик диссертациям 2004 йили бутунлай тайёр бўлди ва ҳимояни кутардим. Унинг бир нусхасини профессор Е.Д.Хомскаяга юбордим.\nАфсуски, бу пайтда олима вафот этган экан. Диссертациямга тақризни МДУ нейропсихология лабораторияси мудираси Т.Ф.Ахутина юборди. У телефондаги суҳбатда диссертациямга юқори баҳо бериб, Е.Д.Хомскаянинг унга айтган гапини эслатди: “Яқин кунларда амбидекстрларда инсульт моделини тошкентлик йигит яратади...”.\nЯнгиликлар » Жамият » Амбидекстрия ҳақида таълимот


Толиблар томонидан Панжшерда 20 нафарга яқин тинч аҳоли вакили ўлдирилган 22-09-2021, 21:58 | Zamin.uz\n«Толибон» ҳаракати аъзолари томонидан Афғонистоннинг Панжшер вилоятида 20 нафарга яқин тинч аҳоли вакили ўлдирилган. Бу ҳақда "BBC News" хабар бермоқда. Маълумки, ушбу вилоятда толиблар ва Миллий қаршилик фронти кучлари ўртасида тўқнашувлар давом этмоқда.\n"Human Rights Watch" ташкилоти август ойи бошида Қандаҳор ва Ғазни вилоятларида жангарилар АҚШ билан ҳамкорлик қилган ҳарбийлар, ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари ва фуқароларни суд қарорисиз қатл қилингани ҳақида ҳисоботни эълон қилди. Ҳуқуқ ҳимоячилари бундай қатллар ҳарбий жиноятларга тенглаштирилганини таъкидладилар. “Замин” янгиликларини “Youtube”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Дунё » Толиблар томонидан Панжшерда 20 нафарга яқин тинч аҳоли вакили ўлдирилган


Фаластин вакили АҚШ сабабли БМТнинг махсус элчиси этиб тайинланмади\n08:42 / 11.02.2017\nАҚШ БМТ бош котиби томонидан Фаластиннинг собиқ бош вазири Салом Фаёд номзодини Ливия бўйича махсус элчи лавозимига тайинлаш таклифини рад этди: АҚШнинг янги маъмурияти унинг номзоди тайинланишини Исроил билан муносабатлар яхшиланишга қаратилган йўналишга қарши деб топди.\nАввалроқ БМТ бош котиби Антониу Гутерреш ўз мактубида Хавфсизлик кенгашини Фаёдни БМТнинг Ливиядаги махсус элчиси қилиб тайинлаш ҳақидаги режасидан хабардор қилган. Фаёд Фаластин ҳукуматига 2007-2013 йилларда бошчилик қилган.\n"АҚШ Фаластиннинг собиқ бош вазирининг БМТнинг Ливиядаги миссияси раҳбари этиб тайинлаш истагидан ҳафсаласи пир бўлди. БМТ Исроилдаги иттифоқдошларимиз зарарига узоқ вақт адолатсиз равишда Фаластинга ён босиб келмоқда", деб айтилган АҚШ вакили берган баёнотда.\nВакилнинг айтишича, АҚШ Фаластин давлатини тан олмайди ва шу сабабли бу таклифни қўллаб-қувватламайди. Шу билан бирга, АҚШ Фаластин-Исроил ихтилофини тартибга солиш учун томонларнинг тўғридан-тўғри мулоқотини қўллаб-қувватламоқда. АҚШ вакилининг айтишича, "АҚШ иттифоқдошларини нафақат гапда, балки амалда ҳам қўллаб-қувватлайди".\nФаёд бу лавозимда германиялик Мартин Коблернинг ўрнини эгаллаши керак эди.\nАҚШ БМТ Фаластин Ливия