Донни сақлаш ва қайта ишлаш корхоналарида ишлар хавфсизлиги Қоидалари (АВ томонидан 30.04.2015 й. 2669-сон билан рўйхатга олинган "Саноатгеоконтехназорат" давлат инспекцияси бошлиғининг 13.04.2015 й. 29-сон буйруғи билан тасдиқланган) | Турли соҳаларда меҳнат муҳофазаси ва ишлар хавфсизлиги қоидалари | Меҳнат муҳофазаси | Меҳнат ва аҳолининг бандлиги | ЎзР КонунчилигиМаълумотлар тизими «Донни сақлаш ва қайта ишлаш корхоналарида ишлар хавфсизлиги Қоидалари (АВ томонидан 30.04.2015 й. 2669-сон билан рўйхатга олинган "Саноатгеоконтехназорат" давлат инспекцияси бошлиғининг 13.04.2015 й. 29-сон буйруғи билан тасдиқланган)» | NRM.uz\nЎзР Конунчилиги/ Меҳнат ва аҳолининг бандлиги/ Меҳнат муҳофазаси/ Турли соҳаларда меҳнат муҳофазаси ва ишлар хавфсизлиги қоидалари/ Донни сақлаш ва қайта ишлаш корхоналарида ишлар хавфсизлиги Қоидалари (АВ томонидан 30.04.2015 й. 2669-сон билан рўйхатга олинган "Саноатгеоконтехназорат" давлат инспекцияси бошлиғининг 13.04.2015 й. 29-сон буйруғи билан тасдиқланган)\n2015 йил 30 апрелда 2669-сон\nДонни сақлаш ва қайта ишлаш\nкорхоналарида ишлар хавфсизлиги\nМазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикасининг "Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида"ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2000 йил 12 июлдаги 267-сонли "Меҳнатни муҳофаза қилишга доир меъёрий ҳужжатларни қайта кўриб чиқиш ва ишлаб чиқиш тўғрисида"ги ҳамда 2010 йил 20 июлдаги 153-сонли "Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича норматив-ҳуқуқий базани янада такомиллаштириш тўғрисида"ги қарорларига мувофиқ донни сақлаш ва қайта ишлаш ташкилотларида ишлар хавфсизлиги қоидаларини белгилайди.\n1. Мазкур Қоидалар донни сақлаш ва қайта ишлаш фаолияти билан шуғулланадиган ташкилотларга (бундан буён матнда ташкилотлар деб юритилади) тааллуқлидир.\nўтказиш ва уларга йўриқнома беришни ташкил этиш\n5-§. Жамоавий ва якка тартибда ҳимояланиш\n25. Ходимлар тегишли ишларни бажариш учун қонун ҳужжатларида белгиланган миқдорда якка тартибдаги ҳимоя воситалари билан таъминланиши лозим.\n37. Ташкилот раҳбарияти ўз ходимларининг мажбурий тиббий кўрикдан ўз вақтида ўтиши учун ва мажбурий тиббий кўрикдан ўтмаган шахсларни ишга қўйиш натижасида фуқароларнинг соғлиғига етказилган зарарли оқибатлар учун жавобгар бўладилар.\n9-§. Санитария ва гигиеник талаблар\n88. Донни сақлаш ва қайта ишлаш жараёнларини амалга оширишда атроф табиий муҳитнинг оқава сувлар, шамоллатиш тизими чиқиндилари ва бошқа чиқиндилар билан ифлосланиши эҳтимолини истисно этадиган шароитлар таъминланиши керак.\n89. Ташкилотларда чиқиндиларни йиғиш учун атрофи ўралган махсус жой ажратилиши ва чиқиндилар учун махсус идишлар билан таъминланиши керак. Ушбу идишлар чиқиндилар бўшатилганда хлорли оҳак эритмаси билан дезинфекция қилиниши ва ювилиши зарур.\n92. Технологик жараёнлар параметри ва уларни ўзгартириш мумкин бўлган диапазон ҳамда параметрлардан чиқмаслик усуллари ва воситалари ишлаб чиқувчи томонидан белгиланиб технологик регламентда кўрсатилиши керак.\n99. Ташкилотларда ёнғин ва портлаш хавфсизлиги ГОСТ 12.1.004-91 "Ёнғин хавфсизлиги. Умумий талаблари" ва ГОСТ 12.1.010-90 "Портлаш хавфи. Умумий талаблари"га мувофиқ таъминланиши лозим.\n100. Синовдан ўтказилмаган ёнғин ва портлаш хавфи мавжуд ҳамда токсик хусусиятларга эга бўлган моддалар ва материалларни ишлаб чиқаришда қўллаш тақиқланади.\n101. Ташкилот бинолари ва хоналарининг портлаш жиҳатидан хавфлилик даражалари лойиҳа ташкилоти томонидан ШНҚ 2.01.19-09 "Бино, хона ва ташқи қурилмаларнинг портлаш, ёнғин ва ёнғин хавфлилиги тоифаларини аниқлаш"га мувофиқ, ҳар бир ҳолат учун алоҳида аниқланиши керак.\n102. Ишлаб чиқариш бинолари ва хоналарининг портлаш жиҳатидан хавфлилик даражалари лойиҳа ташкилоти томонидан ШНҚ 2.01.19-09 "Бино, хона ва ташқи қурилмаларнинг портлаш, ёнғин ва ёнғин хавфлилиги тоифаларини аниқлаш" га мувофиқ ҳар бир ҳолат учун алоҳида аниқланиши керак.\n103. Донни сақлаш ва қайта ишлаш жараёнида олдиндан назарда тутилмаган ёнғинлар, портлашлар, авариялар, заҳарланишлар содир бўлиши эҳтимолини истисно этадиган шароитлар таъминланиши лозим.\n104. Ташкилот бинолари ва хоналари бирламчи ёнғин ўчириш воситалари билан таъминланган бўлиши зарур.\n105. Шамоллатиш тизимлари ёнғин автоматикаси тизимлари билан боғланган бўлиши лозим.\n106. Сув манбаи йўлаклари ҳамда ёнғинни ўчириш воситаларига борадиган йўлаклар доимо бўш бўлиши керак.\n107. Ёнғин ва портлаш хавфи мавжуд бўлган ускуналар ва иш жойларида очиқ оловдан фойдаланишни тақиқловчи ҳамда алангаланувчи ва портловчи моддалар билан ишлашда эҳтиёткорликка риоя қилиш зарурлиги тўғрисида огоҳлантирувчи белгилар бўлиши зарур.\n108. Аралашганида портловчи модда ҳосил қилиши мумкин бўлган газларни умумий коллекторга чиқариш тақиқланади.\n109. Ишлаб чиқариш амалга ошириладиган бўлимларда тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш тақиқланади.\n110. Ходимлар билан ёнғин хавфсизлиги бўйича машғулотлар ўтказилиши ва уларга ёнғиннинг олдини олиш бўйича йўриқномалар берилиши керак.\n112. Электр энергиясидан фойдаланадиган ташкилотларда ташкилот раҳбарининг буйруғи билан муҳандис-техник ходимлардан электр хавфсизлиги учун масъул ходим тайинланган бўлиши ва бу ходим электр хавфсизлиги бўйича тегишли малака гуруҳига эга бўлиши лозим.\n113. Электр хавфсизлиги учун масъул ходим:\n114. Электр хавфсизлиги учун масъул ходим кучланиши 1000 V ва ундан юқори бўлган электр ускуналарга хизмат кўрсатиши учун электр хавфсизлиги бўйича V малака гуруҳига, кучланиши 1000 V гача бўлган электр ускуналарга хизмат кўрсатиш учун эса IV малака гуруҳига эга бўлиши керак. Масъул ходим даврий равишда ва ўрнатилган тартибда ташкилотда тузилган электр хавфсизлиги бўйича комиссияда синовдан ўтиши зарур.\n116. Юқори намлик ва иссиқлик ажралиб чиқувчи хоналарда электр ёриткичлар намликдан, электр двигателлари эса суюқлик сачрашидан ҳимояланган бўлиши керак.\n118. Бинолари ва маиший хоналарда қўлланилувчи люминесцент ёриткичлар ёпиқ ҳолда, намлик ва чанг ўтказмайдиган махсус арматурада бажарилиши лозим.\n120. Электр аппаратлари ва агрегатларининг ноллаш ва ерга улаш симларининг бутунлиги камида 6 ойда бир марта текширилиши, текшириш натижалари далолатнома билан расмийлаштирилиши зарур.\n122. Битта электр штепселига бир нечта истеъмолчиларни улаш тақиқланади.\n123. Чангларнинг статик электр разрядларидан алангаланиб кетмаслиги учун ускуналарнинг ғилофлари, асосий валлари ва ҳаво қувурлари ерга уланган бўлиши лозим.\n124. Ҳаво қувурларининг фильтрлари майда катакли металл тўр билан ўралган ва тўр ерга уланган бўлиши керак.\n125. Ташкилотнинг бино ва иншоотлари яшин қайтаргичлар ўрнатилган ҳолда тўғридан-тўғри яшин уришидан ҳимояланган бўлиши зарур. Яшин қайтаргичлар ҳар йили баҳорги мавсумда текшириб турилиши, аниқланган носозликлар бартараф этилиши зарур.\n4-§. Силос ва сиғимларда ишларни бажаришда\n126. Ходимларни силос ва сиғимларга тушириш, истисно тариқасида, ишлаб чиқариш заруриятига асосланганда амалга оширилиши мумкин. Бу ишлар цех бошлиғи ёки унинг ўринбосари иштирокида, иш бажариш учун бош муҳандис томонидан тасдиқланган наряд-рухсатнома бўлганда амалга оширилади.\n127. Ходимларни дон, ун, кепак, омихта ем ва бошқа маҳсулотларни сақлаш учун мўлжалланган силос ва сиғимларга тушириш фақат махсус тушириш ва кўтаришга мўлжалланган мослама ёрдамида амалга оширилади.\n128. Ходим силос ва сиғимларга тушишидан олдин, уларни шамоллатиш зарур.\n129. Ходим силос ва сиғим ичида бўлган вақтда, унинг ичига дон ва бошқа маҳсулотларни тушириш ва чиқаришга йўл қўйилмайди. Силос ва сиғимга дон ва бошқа маҳсулотларни тушириш ва чиқариш мосламалари олдида "Очилмасин, силосда (сиғимда) ходимлар ишламоқда!" деган огоҳлантириш ёзуви осиб қўйилиши керак.\n130. Иш бўйича жавобгар раҳбар (цех бошлиғи ёки ўринбосари) шахсан лебёдка, тросс, ўриндиқ, сақлагич камари, респираторнинг ҳолатини текшириб кўриши ва ҳар бир ходим томонидан силос ичига тушишда тайёргарлик кўришида ва силос ичида ишни бажаришида ишларнинг хавфсиз олиб борилишини кузатиб бориши лозим.\n131. Силос ва сиғимлар, зарур бўлганда, люк орқали электр ёриткичлар ёки аккумуляторли фонарлар билан ёритилиши керак.\n132. Сақлагич камари ҳар 6 ойда 4000 Н (400 кг) юк билан синовдан ўтказилиши лозим. Камарни синовдан ўтказишда 400 кг статик юк 5 дақиқа давомида ушлаб турилиши зарур.\n5-§. Пастки люк орқали силос ва сиғимларга\nкиришда хавфсизлик талаблари\n133. Ходимларнинг силос ва сиғимларга пастки люк орқали кириши фақат наряд-рухсатнома асосида, цех бошлиғи ёки смена бошлиғи рухсати билан ва унинг кузатуви остида амалга оширилиши керак.\n134. Силос ва сиғим пастки люклари ҳамда пастки ён люклари орқали кириш учун уларнинг ичида ва ён деворларида ёпишиб қолган маҳсулотлар мавжуд эмаслиги текширилиши, шундай маҳсулотлар бўлган ҳолларда, улардан тозалангандан сўнг, ходим силос ва сиғим ичига кириши лозим.\n6-§. Омборлар ва юклаш-тушириш ишлари\nучун хавфсизлик талаблари\n135. Юклаш-тушириш ишлари ва юкларни жойлаштириш Юк ортиш ва тушириш ишларидаги юкчилар учун ишларнинг хавфсизлиги қоидалари (рўйхат рақами 1582, 2006 йил 13 июнь) талабларига мувофиқ бўлиши зарур.\n136. Юк ортиш ва тушириш ишлари қоидага кўра механизацияланган бўлиши лозим.\n137. Оғир ва улкан ягона юкларни ташиш юк ортиш ва туширишнинг хавфсиз усуллари устидан кузатиши лозим бўлган маъмурий-техник ходимлардан махсус ажратилган шахс раҳбарлиги остида амалга оширилиши керак.\n138. Юк ортиш ва тушириш ишларини амалга оширишда мазкур Қоидалардан ташқари юк ортиш ва тушириш ишлари ва турли юкларни автомобиль транспортида ташишда хавфсизлик техникасининг қоидаларига амал қилиниши лозим.\n139. Корхоналар қуйидаги талабларга жавоб берадиган юк ортиш ва тушириш майдончалари билан жиҳозланиши зарур:\nмайдонча атмосфера ёғинларидан халос этиш учун 5% дан ошмаган қияликка эга бўлиб, текис, қаттиқ қопламага эга бўлиши (асфальт, бетон ва бошқалар) ва тоза сақланиши, қиш пайтида у қор, муздан тозаланиши ва қум ётқизилиши керак;\nмайдонча юк ортиш ва тушириш ишларининг меъёрдаги майдони ҳажмини таъминлайдиган ҳудудга эга бўлиши керак;\nтранспорт-ташиш воситалари орасидаги масофа улар майдонча атрофида бир-бири ортидан қўйилганда (тубга) 1 м дан кам бўлмаслиги, улар қатор қилиб қўйилганда (фронт бўйлаб) 1,5 м дан кам бўлмаслиги лозим;\nмайдончада зарурий соз инвентарлар ва ёриткич бўлиши керак.\n140. Барча турдаги пол усти қўл тележкалари, улар ҳаракатланиш жойларида, устунлар, колонналар ёнларида ва эшиклар орасидан ҳаракат қилинганда ҳимояловчи ускуналар билан жиҳозланиши лозим.\n141. Автоэлектрюклагич қўлланишига фақат қаттиқ қопламага (асфальт, бетон) эга бўлган текис майдончаларда рухсат берилади. Чуқурлар пайдо бўлганда уни тўлдирадиган шошилинч таъмир ўтказилиши керак.\n142. Омборхоналар ички транспорти сифатида электрюклагичлар ва электрокаралар қўлланилиши мумкин. Ички ёнув двигателли автоюклагичлар ва автокараларнинг ишлаб чиқариш бинолари ва омборларга кириши тақиқланади.\n143. Электрюклагичларнинг вилкали ушлагичлари битта текисликда туриши лозим.\n144. Юклагичга йўл қўйиладиган юк оғирлиги ва оғирлик маркази билан юклагичнинг паспорт маълумотлари мувофиқлигида белгиланади.\n145. Электрюклагич билан 0,5 м дан ортиқ юқорига кўтарилган юкни ташиш тақиқланади.\n146. Одамларни электрюклагичлар ва электрокараларда ташиш, кўтарилаётган ва ташилаётган юк (контейнерлар ва ҳоказолар) устида туриш тақиқланади.\n147. Корхона ҳудудида амалга оширилувчи темир йўл тармоғининг изчил юк операциялари керакли механизм ва инвентарлар билан (тахта зина, кўприкчалар, ходачалар, ричаг-тиркагичлар) таъминланиши зарур.\n148. Ташкилотнинг ёки станциянинг темир йўл тармоғида юк ортиш ва тушириш ишларини олиб боришда, бу ишларга раҳбарлик қилиш мазкур Қоидаларни биладиган ва темир йўл транспортида юк ортиш ва тушириш ишлари пайтида хавфсизлик техникасининг амалдаги қоидалари асосида ишни ташкил қиладиган шахсга юклатилиши лозим.\n149. Омбор ёки юк сақлаш учун майдончалар ҳудудига кираверишда ҳаракат йўналиши, юклаш-тушириш жойи ёки транспорт воситаларининг тўхтаб туриш жойини кўрсатувчи чизма осилган бўлиши керак.\n150. Ишлаб чиқариш асбоб-ускуналарининг элементлари (электр ўтказгичлари, ўтказиш қувурлари, кабеллари ва бошқалар) уларнинг шикастланишига имкон бермайдиган ҳолатда тайёрланган бўлиши лозим.\n151. Катта ўлчамли (габаритли) ишлаб чиқариш ускуналари ва уларнинг қисмларига хизмат кўрсатиш, текшириш, таъмирлаш ва созлаш учун қулай ҳамда ердан 2 м ва ундан баланд жойлашган тўсиқлари ва зиналари бор майдонлар билан таъминланган бўлиши керак.\n152. Асбоб-ускуналарни бошқариш хоналарида (пультли бошқарув) уларнинг вазифаси кўрсатилган аниқ ёзувлар ёки шартли белгилари бўлиши зарур.\n153. Ишлаб чиқарувчи асбоб-ускуналар ўткир учли, қиррали ва бошқа жароҳатлаши мумкин бўлган элементларга, тўсилмаган иссиқ ёки жуда ҳам совутилган қисм ва деталларга эга бўлмаслиги лозим.\n154. Ишлаб чиқарувчи асбоб-ускуналарнинг тузилиши ва жойлашиши монтаж қилиш, хизмат кўрсатиш ва таъмирлашда қулайлик ва хавфсизликни таъминлаши зарур.\n155. Асбоб-ускуналарнинг конструкцияси, унинг таркибий қисми бўлган буғ ўтказгичлар электр симларининг бехосдан зарарланиш хавфини бартараф этиши керак.\n156. Асбоб-ускуналарнинг конструкцияси ходимларнинг жароҳат олишига сабаб бўладиган ўткир бўғинли, ҳошияли, ғадир-будур ва тиканли бўлмаслиги лозим.\n157. Асбоб-ускуналарнинг ҳолатини текшириш ишлари ташкилотнинг техник раҳбари томонидан тасдиқланган режа-жадвал асосида олиб борилиши керак.\n158. Асбоб-ускуналарни ўрнатиш, таъмирлаш, тозалаш, кўтариш ва ўрнини алмаштириш ишлари жавобгар шахс назорати остида механизация ёрдамида бажарилиши лозим.\n159. Ҳар бир асбоб-ускунанинг паспорти, коммуникацияларга уланиш чизмаси, конструкциясига киритилган ўзгартиришлар, фойдаланишга қабул қилиш ҳужжатлари, шунингдек хавфсиз фойдаланиш қўлланмаси бўлиши зарур.\n160. Ҳар бир асбоб-ускунадан фойдаланиш шароитларини ҳисобга олган ҳолда хизмат қилиш муддати белгиланиши ва бу муддат унинг паспортида қайд этилиши лозим.\n161. Асбоб-ускуналарнинг барча ҳаракатланувчи қисмлари, келтирувчи, узатувчи механизмлари, унинг қисмлари (шкив, қайишлар, занжирлар, айланувчи валлар) асбоб-ускунанинг корпусида жойлашган бўлиши керак.\n162. Ҳимоялаш конструкцияси қўшимча шовқин, тебраниш, хавфли вазият юзага келтирмаслиги, ускунага хизмат кўрсатишни қийинлаштирмаслиги зарур.\n163. Тез-тез кузатиладиган жойларнинг панжаралари тез ечиладиган (қопқоқ, люк, шит, тўр ва бошқалар) ёки тез очиладиган бўлиши керак. Панжаралар, эшиклар, шитлар, улар очилганида ёки олиб ташланганида автоматик равишда ускуналар ишини тўхтатиш блоклари билан таъминланган бўлиши керак.\n164. Асбоб-ускуналарни бошқариш тизимида ходимларнинг жароҳатланиш хавфини бартараф этиш мақсадида хавфли вазиятларда тормозланиш ва ҳалокатни тўхтатиш воситалари, шунингдек ускунанинг бузилиши ҳақида огоҳлантирувчи сигнал бериш воситалари бўлиши зарур.\n165. Бошқарув органлари жойлашуви ва конструкцияси ускуналарнинг тўсатдан ҳаракатга келишининг олдини олиши лозим.\n166. Ўтиш учун энг кам оралиқлар ускуналарнинг бўртиб турган қисмларини ҳисобга олган ҳолда қолдирилиши зарур.\n167. Ҳимоялаш қурилмалари йўқ ёки носоз бўлган асбоб-ускуналардан фойдаланиш тақиқланади.\n168. Фойдаланиш жараёнида бир-бири билан ишқаланганда учқун чиқариши мумкин бўлган асбоб-ускуналарни газгольдернинг ички ярим ўралари ва газ киритиш камерасига ўрнатиш тақиқланади.\n169. Шарнирга маҳкамланган, илгакка илинган ёки сурилувчи панжаралар ишга тушириш қурилмаси билан блокланган бўлиши керак.\n170. Вакуум ҳолатида ишловчи аппаратлар вакуумметр ва аппарат ичидаги босимни атмосфера босимига тенглаштирувчи қурилма билан жиҳозланиши зарур.\n171. Қувур ўтказгич, аппарат ва тиқин арматураси флянци, люк ва тушиш ўраси қопқоғининг тешикларидан бирида маҳкамловчи болти бўлмаса ишлатишга рухсат этилмайди.\n172. Иш вақтида аппаратни кўриш фонари ва люкларини очиш тақиқланади. Аппаратдан фойдаланиш вақтида ишлов берилаётган материалнинг технологик қўлланмада кўзда тутилган миқдори сақланиши керак.\n173. Ҳарорат ва босимни кузатиш лозим бўлган ва иш жойидан узоқда жойлашган ёки тўғридан-тўғри кузатиш мумкин бўлмаган аппарат ва агрегатлар жойларда кўрсатиш ва масофадан кўрсатиш асбоблари билан таъминланиши зарур.\n174. Ускуналарнинг 45° С дан юқори бўлган барча иссиқлик тарқатувчи ташқи деворлари ташқи таъсирлардан ҳимоя қилинган бўлиши керак.\n175. Ишлаб чиқариш асбоб-ускуналарининг ҳаракатланувчи қисмлари ГОСТ 12.2.062-81 "Ишлаб чиқариш қурилмалари. Ҳимоя тўсиқлари" талабларига мувофиқ блокировкалаш, тўхтатиш, хабардор қилиш тизимлари билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n176. Ускуна таркибига кирувчи ҳимоя воситалари:\nускуна ишга туширилишидан олдин соз ҳолатда бўлиши, ҳимоя воситаси ўчириб қўйилган ёки носоз бўлса, ускунанинг ишлаши мумкин бўлмаслиги керак;\nўз вазифаларини узлуксиз бажариши ёхуд хавф туғилган ёки одам хавфли зонага яқинлашган ҳолатларда ишлаб кетиши;\nфақат хавфли ва зарарли ишлаб чиқариш омилларининг таъсири тугагандан сўнггина ўзининг ҳимоя вазифасини тугатишни таъминлаши;\nҳимоя воситаларининг айрим элементлари ишдан чиққан тақдирда, қўшимча хавф-хатарни юзага келтирмаган ҳолда бошқа ҳимоя воситаларининг ҳимоялаш вазифасини таъминлаши;\nхизмат кўрсатиш ва назорат қилиш учун қулай бўлган жойда ўрнатилган бўлиши, айрим ҳолларда уларнинг ишлашини автоматик равишда назорат қилувчи қурилмалар билан таъминланган бўлиши зарур.\n177. Ускунанинг, у ишлаётган пайтда хавф-хатарнинг олдини олишга мўлжалланган, кўтариб қўйилувчи ва икки томонга сурилувчи тўсиқлари, шунингдек улардаги ёки ускунанинг корпусидаги очилувчи эшикчалар, қопқоқлар, қалқончалар, уларнинг тасодифан очилиб ёки ечилиб кетишидан сақловчи мосламаларга (махсус асбоб билан очиладиган қулфлар ва шу кабиларга), зарур ҳолларда эса тўсиқ ечиб олинган ёки очилганда иш жараёнининг тўхтатиб қўйилишини таъминловчи блокировкаларга эга бўлиши лозим.\n178. Ускуналар ўткир учли, қиррали ва бошқа жароҳатлаши мумкин бўлган элементларга, шунингдек тўсилмаган иссиқ ёки жуда ҳам совутилган қисм ва деталларга эга бўлмаслиги керак.\n179. Ускуналарнинг конструкциясида қуйидаги асосий талабларга жавоб берувчи ходимнинг электр токидан зарарланишидан (шу жумладан, ходимнинг хато ҳаракатлари натижасида) ҳимоялаш назарда тутилган бўлиши шарт:\nускунанинг хавф-хатар манбаи бўлган ток ўтказувчи қисми ишончли изоляцияланган ёки тўсилган ёхуд ходимлар тега олмайдиган жойларда ўрнатилган бўлиши керак;\nочиқ ток ўтказувчи қисмлари бўлган электр ускуналари қулфланувчи эшикчалари бўлган корпусларнинг (шкафларнинг, блокларнинг) ичига жойланган ёки ҳимояловчи ғилоф билан ёпилган бўлиши лозим;\nускунанинг изоляция шикастланиши натижасида хавфли кучланиш остида қолиши мумкин бўлган металл қисмлари ерга (нолга) уланган бўлиши лозим;\nускунанинг электр занжирларининг схемасида уни таъминлаётган тармоқдан ўчириб қўювчи қурилма назарда тутилган бўлиши лозим. Ускуна ўзининг автоном электр энергияси манбаидан таъминланган ҳолларда кучланишни электр занжирини узмасдан таъминлаш манбаини ўчириб олиб ташлашга рухсат этилади.\n3-§. Дон ва тайёр маҳсулотлар сақлаш омборхоналарига\n180. Текис полли омборхоналарнинг баландлиги кўчма транспорт механизмларининг тўсиқсиз ҳаракатланишини таъминлаши ва бинонинг пастки конструктив элементдан кўчмас транспорт ва бошқа ускуналарнинг юқори қисмигача бўлган масофа 2,6 м дан кам бўлмаслиги керак.\n181. Омборхоналарнинг поли текис, ёриқларсиз, қаттиқ қоплама билан қопланган бўлиши, қоида бўйича дон сақланадиган омборхоналарда асфальтнинг қалинлиги 25 мм, қопли юкларни сақлаш омборхоналарда асфальтнинг қалинлиги 50 мм бўлиши лозим.\n182. Донни сақлаш омборхоналарининг деворлари уларни тозалаш ва дезинфекция қилиш учун текис бўлиши зарур.\n183. Вертикал колонналарсиз ва пирамида шаклидаги панжараларсиз механизациялаштирилган донни сақлаш омборхоналаридан фойдаланиш тақиқланади.\n184. Омборхонани дон билан тўлдиришда кўчма техникаларни жойлаштириш учун бўш майдон ва битта бўш чиқиш мосламасини қолдириш керак. Дон тўкилган омборхоналарнинг люклари ёки чиқиш мосламаларининг қопқоқлари ёпиқ ҳолда туриши зарур. Тўкилган донни чиқиш мосламасига кўчириш учун омборхонада маҳсулотдан бўшаган майдонда кўчма техникадан фойдаланиш лозим, бунда ходимлар маҳсулотдан бўшаган жойда туришлари лозим.\n185. Дон ўзи оқиб чиқадиган ҳар бир механизациялаштирилган омборхонада унинг ташқарисидан авария ҳолатида пастки галереядаги конвейерни тўхтатиш учун 2 тадан кам бўлмаган (тўхтатиш) тугмачалари ва унга эркин кириш йўли бўлиши керак.\n186. Омборхоналарда маҳсулотлар турлари ва навлари бўйича сақланиши зарур.\n187. Омборхоналарда маҳсулотларни сақлаш ҳарорати ва омборхонадаги намлик даражаси маҳсулотлар стандартларида белгиланган меъёрларда бўлиши керак.\n188. Омборхоналар озода ҳолатда тутилиши зарур.\n189. Маҳсулотлар тахланган ёғоч тагликдан иссиқлик манбаи ва деворларгача бўлган масофа 1 м дан кам бўлмаслиги лозим.\n4-§. Донни сақлаш бункерларига қўйиладиган\n190. Дон, шоли, омихта ем ва кепакни сақлаш бункерлари (бундан буён матнда бункерлар деб юритилади) уларнинг жойлашишидан қатъи назар, зич ёпиладиган ва қулфланадиган панжарали сақлагич люклар билан жиҳозланган бўлиши лозим. Бункерларга ходимлар тушиб кетишининг олдини олиш мақсадида улар кўчмас панжаралар билан жиҳозланган бўлиши керак.\n191. Бункерларнинг ички деворлари ва уларнинг остки қисмлари маҳсулот тўлиқ чиқиши учун силлиқ бўлиши лозим.\n192. Бункерларда сақланаётган дон ва бошқа маҳсулотларнинг ҳарорати кўчма ва кўчмас мосламалар ёрдамида текширилади.\n193. Бункерлар маҳсулот тўлиқ оқиб тушишини таъминлайдиган мосламалар билан жиҳозланиши зарур.\n194. Бункерлар люклари (қопқоқлари) пол сатҳида ёпилиши керак.\n195. Бункерлар ва бошқа ускуналарнинг люклари уларнинг ўрнатилган жойидан қатъи назар, қопқоқларидан ташқари катаклари 250 х 75 мм ўлчамдаги мустаҳкам металл панжаралар билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n196. Барча люклар панжаралари болтларда мустаҳкамланиши, ёпилиши учун эса, махсус мослама бўлиши зарур.\n5-§. Дон тозалаш ускуналарига (сепараторлар, тошдан ажратиш\nускуналарига) қўйиладиган хавфсизлик талаблари\n197. Элаклари айланма илгарилама ҳаракатланувчи тошдан ажратиш ва сепараторларнинг мувозанатлаштириш мосламаларидаги юклар контрагайкали ва болтлар ва шпилинтлар билан мустаҳкамланиши керак.\n198. Клапанлар, шлюзовиклар ва текшириш ойналари чанг ва ҳаво тортишга йўл қўймайдиган ишончли зич бўлиши лозим.\n199. Сепараторлар ва тошдан ажратиш ускуналарини ишга туширишда салт юришида кузовнинг мувозанатлаштирилганлигига, элакларнинг ишончли мустаҳкамланганлигига ва тақиллаган овоз ҳамда тебранишнинг йўқлигига ишонч ҳосил қилиниши керак.\n200. Пневматик сепараторларнинг шамоллатиш каналининг кўчма девор созлаш механизми каналнинг энини аста-секин ўзгартиришни таъминлаши лозим.\n201. Элаклари айланма илгарилама ҳаракатланувчи тошдан ажратиш ва сепараторларнинг кузовни осиш учун тросслар бир хил тарангликка эга бўлиши ва доимий равишда текшириб турилиши зарур.\n202. Сепараторлар корпуслари элакларининг мувозонатлаштириш ҳолати даврий текшириб турилиши, вентилятор роторлари мувозанатлаштирилиши керак.\n6-§. Дискли ва цилиндрли триерларга қўйиладиган\n203. Дискли триернинг ҳар бир диски ва ротори йиғилганда статистик мувозанатлаштирилган бўлиши лозим.\n204. Триер юзасидаги катакчаларда металл қириндилари ва қолдиқлари бўлмаслиги керак.\n205. Цилиндрли триернинг созлаш ва сектор мосламаси енгил айланиши ва талаб қилинган ҳолатга мустаҳкам ўрнатилган бўлиши зарур.\n206. Шнекнинг кўчмас қисмлари билан перонинг орасида уларнинг бир-бири билан ишқаланишига йўл қўймайдиган масофа бўлиши керак.\n207. Триерлар аспирация қилиниши, уларнинг корпуслари эса, зич бўлиши лозим.\n208. Цилиндрлар ишлаш вақтида мойлаш ишларини бажариши тақиқланади.\n7-§. Дон юзасини чангдан тозалаш ускуналарига\n209. Радиал ёки бўйлама бичлар валга ишончли мустаҳкамланиши лозим. Ҳар қайси розетка ва бичли барабан йиғма ҳолда статистик мувозанатлаштирилган бўлиши лозим.\n210. Розетка панжасига хавфсиз хизмат кўрсатиш учун бичлар ортиқча чиқиб турмаслиги, болтларнинг бош қисмлари ярим доирали бўлиб, бичлар томонидан жойлаштирилиши, розетка панжаси томонидан гайкалар контргайкалар бўлиши керак.\n211. Бичлар тенг юзали бир турдаги пўлатдан тайёрланиши лозим. Учқун чиқишидан сақлаш учун бичларнинг барабаннинг ички деворига тегишига рухсат этилмайди.\n212. Барабанларнинг мувозонатлаштириш юклари розетка ички юзасига болтлар билан мустаҳкамланади. Бичларнинг орқаси эгри, ишчи қирралари ўткирсизлантирилган бўлиши зарур.\n213. Қайроқи барабанларнинг чархлаш диски мустаҳкам бўлиши, ёриқлари ёки гардишларидан ажралишлари бўлмаслиги лозим.\n214. Донни дон сиртини тозалаш ускуналарига беришдан олдин металл ва минерал аралашмалардан тозалаш керак.\n215. Ускунанинг эшиклари, кўриш тешиклари ва чиқариш мосламалари чангни ўтказмайдиган зич бўлиши лозим. Иш жараёнида ускуналарнинг сеткалар рамкалари, чархлаш диски ва металл барабанларини очиш тақиқланади.\n216. Шундай қоидалар дон юзасини чангдан, енгил металл магнит аралашмаларидан тозалаш ва дон қобиғининг қолдиғидан қўшимча эндосперма ажратиш ускуналарининг барчаси учун тегишлидир.\n8-§. Донга сув ва иссиқлик билан ишлов бериш ускуналарига\n217. Донни намлаш ускуналарининг ғилдираклари текис айланиши, сув оқими бир хилда тарқалиши лозим.\n218. Дон ювиш ускуналари иситиладиган хонада ён деворларининг баландлиги 50 - 75 мм бўлган металл ёки бетонли ҳовузчага ўрнатилиши лозим. Дон ювиш ускунасининг атрофидаги пол қуруқ бўлиши керак.\n219. Дон ювиш ускунасининг сувни сиқиб чиқариш колонкалари мустаҳкам бўлиши ва сув чиқариб юбормаслиги ҳамда мустаҳкамланган жойларини ечиш имконияти бўлиши лозим.\n220. Дон иситиш колонкалари тўсиқларга мустаҳкам ўрнатилган бўлиши зарур.\n9-§. Магнит аралашмаларни ушлаб қолувчи ускуналар,\nэлектромагнит сепараторлар, магнит колонкаларига\n221. Магнит аралашмаларини ушлаб қолувчи ускуналар донни майдалаш станоклари, дробилкалар, дон юзасини чангдан, енгил металл магнит аралашмаларидан тозалаш ва дон қобиғининг қолдиғидан қўшимча эндосперма ажратиш, силлиқлаш ускуналари, энтолейторлар ва ускуналарда ўрнатилиши лозим.\n222. Электромагнитли сепараторлар изоляцияланган бўлиши лозим. Электр майдоннинг кучланиши ишлаб чиқарган ташкилот паспортида кўрсатилган кўрсаткичдан ошмаслиги ва электромагнит ўрамлари изоляциясининг қаршилиги 0,5 м Ом дан кам бўлмаслиги керак.\n223. Электромагнитли сепараторлар, уларнинг деталлари (магнит ўтказгичлар, подшипниклар) 60° С дан юқори бўлмаган даражада қиздирилганда, маҳсулот билан ишқаланиш натижасида деталларнинг ҳарорати 50° С дан юқори бўлмаганда ишга туширишга рухсат этилади.\n224. Электромагнитли сепараторда бегона товуш ва бошқа носозликлар пайдо бўлганда, зудлик билан уни тўхтатиш зарур.\n225. Магнит аралашмаларини ушлаб қолувчи ускуналар уларга хизмат кўрсатиш ва текшириб туриш учун қулай жойларда ўрнатилиши лозим.\n226. Магнит колонкаларнинг тузилиши магнит аралашмалардан енгил физик куч билан тозалаш ва блокларни енгил чиқариб олишни таъминлаши керак.\n227. Электромагнитли сепараторлар ва магнит колонкаларига маҳсулотнинг узлуксиз ва бир текисда магнит майдон бўйича тушишини хизмат кўрсатувчи ходим доимий равишда текшириб туриши зарур.\n10-§. Тегирмоннинг дон майдалаш бўлими ускуналарига\n228. Донни майдалаш валининг умумий цапфа юзасининг оғиши ҳар қайси ярим станокда 1000 мм узунлик бўйича 0,25 мм дан ошмаслиги лозим.\n229. Валлар орасидаги масофа ўзгартириладиган ва 0,1 мм дан 1,0 мм гача бўлган чегараларда бўлиши керак.\n230. Дон билан таъминловчи мослама валларнинг барча узунлиги бўйича бир текисда маҳсулот тушишини таъминлаши зарур.\n231. Станокнинг тузилиши ичи бўш бочкали валларнинг орасидан 5 мм дан кам бўлмаган ва ичи бўш бўлмаган бочкали валларнинг орасидан 8 мм бегона предметларнинг ўтишини таъминлаши лозим.\n232. Станоклар салт ишлашида лампочкали сигнализацияга эга бўлиши керак.\n233. Дон майдалаш станокларининг тасмали узатмалари ва шкивлари ҳамда электродвигателлари ички ва ташқи томонларида (станок томонида) тўсиқлари бўлиши зарур.\n234. Валлараро узатиш шестерняларининг тўсиқлари кожухларининг конструкцияси картерда мойнинг сатҳи меъёрида бўлганда, мойнинг ташқарига сачраб кетишига йўл қўймаслиги лозим.\n235. Валларни сув билан совутиш тизими майдаланган маҳсулот ҳароратининг тушишини 12° С дан ошмаган ҳолда таъминлаши керак.\n236. Станокда айланаётган валлар орасига ходимларнинг қўл панжалари тушиб қолмаслигининг олдини олиш мақсадида панжарали сақлагичлар билан таъминланган бўлиши зарур.\n237. Тўсиқ билан таъминловчи вал, аспирация қувурлари, каналлари ва материал ўтказгичлар орасини тозалаш учун хавфсиз қулай мослама тақдим этилиши лозим.\n238. Валларни станокдан олиш ва бошқа жойга суриш ҳамда ўрнатиш фақат махсус мослама ёрдамида (кранлар, тележкалар, таллар ва бошқалар) амалга оширилиши керак. Чиқариб олинган валлар ёғочдан тайёрланган мосламага ўрнатилиши ва махсус пирамидаларда сақланиши зарур.\n11-§. Элаклар ва ситовейкаларга қўйиладиган\n239. Ўрнатилган элак корпусининг пастки юзаси билан пол сатҳи орасидаги баландлик 0,35 м дан кам бўлмаслиги лозим.\n240. Элакларнинг кузовлари ва тошни ажратиш ускуналарининг чиқиш патрубкалари билан барча эгилувчан бирлаштиришлар чанг ўтказмайдиган, ишончли мустаҳкамланадиган материаллар ва штуцерлар ёрдамида амалга оширилиши керак.\n241. Элакни ишга туширишдан олдин ускунада бегона предметларнинг йўқлигини синчиклаб текшириш зарур.\n242. Ситовейкаларда элак рамкалари иш жараёнида сурилиб кетмаслиги ва тушиб кетмаслигига йўл қўймаслик мақсадида ишончли мустаҳкамланиши лозим.\n243. Ситовейкалар ишлаш жараёнида йиғма шнекни маҳсулот уюмларидан қўл билан тозалаш, мойлаш ва эксцентрик тебраткични таъмирлаш тақиқланади.\n12-§. Силлиқлаш ва валларга тиш очиш станокларига\n244. Силлиқлаш ускунасининг асосий қисми бўлган силлиқлаш доираси, кесиш суппорти ва электр узатмаси енгил ечиб олинадиган тўсиқлар билан таъминланган бўлиши керак. Станок совутиш мосламаси билан таъминланган бўлиши лозим. Валларга тиш очиш ва бошқа деталларни силлиқлашда ишлов бериш услуби ёки силлиқлаш доирасининг қопқоғидан ҳавони сўриб олиш мосламаси ишлатилиши зарур.\n245. Силлиқлаш ва валларга тиш очиш станоги устида валларни кўтариб кўчиб юриш ва жойига ўрнатиш учун таль ўрнатилган монорельс бўлиши лозим.\n246. Ходимнинг столи станок атрофидаги бўш майдоннинг энг чекка жойида жойлашиши керак. Столнинг бирор-бир жойга тегиб ағдарилиб кетиши билан боғлиқ бўлган оғир оқибатларнинг олдини олиш учун столнинг узунлиги бўйича амортизацияли тўхтатиш ва чегараловчи мослама бўлиши зарур.\n13-§. Оқлаш ускуналарига қўйиладиган хавфсизлик талаблари\n247. Оқлаш ускуналари тебраниши изоляция қилинган пойдеворларда ўрнатилиши лозим.\n248. Оқлаш ускуналарини уларнинг таранг тортиш мосламаси носоз бўлганда, силлиқлаш доираси бўлмаганда ва чархлаш диски бўш мустаҳкамланганда ишга тушириш тақиқланади.\n249. Оқлаш ускунасининг резина вали енгил чиқадиган ва кийдириладиган бўлиши лозим. Резина валларнинг қизиб кетишига йўл қўйилмайди.\n14-§. Дон ва ёрмага иссиқлик бериш ускуналарига\n250. Буғлантириш, буғ қуритиш, қайнатиш ва буғ қозонларида қуйидагиларга риоя этилиши керак:\nназорат ва ўлчов асбоблари ҳамда сақлагич клапанларнинг (манометрлар, термометрлар ва ҳоказо) созлигига;\nходим хоналарга буғнинг киришига йўл қўймаслик учун ускуналар, буғ ва иссиқлик қувурлари ва уларнинг зич ва ишончли уланишига;\nбарча ускуналарнинг иссиқ қисмлари, аппаратлар, буғ ва иссиқлик ўтказгичларнинг пухта термоизоляция қилинганлигига;\nбуғ ва иссиқликни очиш-ёпиш ҳамда маҳсулотнинг келиб тушиши ва чиқиши учун шлюзли мосламаларнинг ишончли ишлашига;\nтасмали узатмалар тўсиқларининг созлигига.\n251. Буғнинг босими манометр шкаласида кўрсатилган назорат белгисидан юқори бўлмаслиги, ҳарорати эса аппаратда кўрсатилган меъёрдан ортиқ бўлмаслиги лозим.\n252. Босим остида ишлайдиган (буғ, сув) ускуналарнинг манометрлари ва бошқа назорат-ўлчов асбоблари кузатиш учун бемалол кириб борадиган қулай жойда ўрнатилиши керак.\n253. Буғлантириш, қуритиш ва қайнатиш аппаратлари ўрнатилган хоналар шамоллатиш мосламалари билан жиҳозланган бўлиши зарур.\n254. Сув ва буғни чиқариб юборишга йўл қўймаслик учун буғ ва иссиқ сувни очиш ёки ёпиш мосламаларининг қопқоқлари зич бўлиши ва жойида мустаҳкам ўрнатилиши керак.\n255. Таъмирлаш ишлари фақат буғни узатиш тўхтатилгандан ва аппарат ичидаги буғ тўлиқ чиқариб юборилгандан сўнг амалга оширилиши зарур.\n256. Аппаратни буғ тизимидан узиш учун очиш ва ёпиш мосламаси ўрнатилиши лозим.\n257. Берилган босимни таъминлаб туриш ва калориферларнинг қувур ўтказгичларининг ёрилишига йўл қўймаслик учун буғли қуритишдан олдин манометр билан бирга редукционли клапан ўрнатилиши керак.\n258. Буғли қуритиш қувур ўтказгичнинг чиқиш қопқоғидан намуна фақат ёғочдан тайёрланган мослама ёрдамида олиниши зарур.\n15-§. Кунжара ва маккажўхори сўтаси дробилкаларига\n259. Кунжара майдалаш мосламаси ва маккажўхори сўтаси дробилкаларида майдаланган кунжара ва маккажўхори маҳсулотларининг дробилка оғзидан чиқиб кетмаслиги учун клапанлар бўлиши лозим.\n260. Маккажўхори сўтаси ёки кунжара парчасини қўл ёки бирор-бир асбоб билан дробилка ичига тиқиш тақиқланади. Уларни чиқариш учун ускунани тўхтатиш лозим.\n261. Кунжарани майдалаш учун у конвейер орқали юборилиши керак.\n16-§. Ҳажмли, барабанли ва тарелкали дозаторларга\n262. Ҳажмли, барабанли ва тарелкали дозаторларнинг барча айланадиган елкали бирлаштиргичлари, тасмали ва занжирли узатмалар валларининг учи ва эркин жойлари мустаҳкам тўсилган бўлиши зарур.\n17-§. Аралаштиргичларга қўйиладиган хавфсизлик талаблари\n263. Дон ўз оқими билан оқиш қувурларида донни тушириш мосламаларидан кейин маҳсулот тошиб кетганда ўзи очиладиган сақлагичли клапанлар бўлиши лозим. Ходим қўлини ускунанинг аралаштириш зонасига тиқмаслиги учун намуна олиш мақсадида ускунадан кейин махсус мослама бўлиши лозим.\n264. Аралаштиргични ишга туширишдан олдин қуйидагилар текширилиши керак:\nбарча зичлаштириш мосламаларининг болтлар билан тортилганлиги;\nредуктор ва мой тақсимлагичда мойнинг мавжудлиги;\nюқори ва пастки қопқоқлар зич ёпилишининг фиксация қилинишини назорат қилиш блокировкаларининг созлиги.\n265. Аралаштиргичларнинг юқори қопқоқлари зич ёпилиши ва мустаҳкамланиши лозим. Аралаштиргичлардан қопқоқлари очиқ ҳолда фойдаланиш тақиқланади.\n266. Аралаштиргичларда маҳсулотнинг тошиб кетиши ва содир бўладиган барча носозликлар фақат электродвигатель электр манбаидан узилиб, ускуна тўлиқ тўхтатилгандан сўнг бартараф этилиши лозим. Аралаштиргичларни маҳсулотдан тозалаш ишларида фақат махсус сидиргичлардан фойдаланиш керак.\n18-§. Гранулланган омихта ем ишлаб чиқариш ускуналарига\n267. Гранулланган омихта ем ишлаб чиқариш гранулятор ускуналари ёрдамида амалга оширилади.\n268. Ускунани ишга туширишдан олдин бегона предметларнинг йўқлиги, механизм ва асбобларнинг созлиги текширилиши лозим.\n269. Грануляторнинг иш жараёнида матрицанинг штифт кесиш жойида бошқа ишларни амалга ошириш тақиқланади.\n270. Металл стерженли сақлагич штифтни бошқа бирор-бир мослама билан алмаштириш тақиқланади.\n271. Матрицаларни алмаштириш махсус кўтариш мосламаси ёрдамида амалга оширилиши керак.\n272. Матрицалар билан роликларнинг орасидаги масофани ўзгартириш ва созлаш ишлари фақат гранулятор тўхтатилгандан сўнг амалга оширилиши мумкин.\n273. Бошқарув пульти, арматура ва асбоблар хизмат кўрсатиш учун қулай жойга жойлаштирилиши ва уларга бемалол кириб бориш имконияти бўлиши зарур.\n274. Совутиш ускунасини фақат вентилятор ва шлюзли очиш ва ёпиш механизми ишлаганда ишга туширишга рухсат этилади.\n19-§. Бошоқли уруғлик маккажўхори сўтасини қуритиш\nускунасига қўйиладиган хавфсизлик талаблари\n275. Маккажўхори сўтасини қуритиш ускунасининг кириш олдида "Агрегат тўлиқ тўхтамагунча камерага кирманг!" деган ёзув осиб қўйилиши лозим.\n276. Маккажўхори сўтасини қуритиш вақтида камерага иссиқликни ҳайдаш зонасида ходимларнинг туриши тақиқланади.\n277. Иссиқлик йўналишини ўзгартириш учун мўлжалланган эшиклар, қопқоқлар ва деворлар мустаҳкам жойлаштирилган бўлиши керак.\n278. Қуритиш камерасининг юқори ҳаво оқими билан тозалаш қопқоғи ходимларнинг камера ичига тушиб кетишининг олдини олиш учун ечиб олинадиган панжаралар билан жиҳозланган бўлиши лозим. Қуритиш камерасига кириш учун тўсиқли нарвонлар бўлиши зарур.\n20-§. Дон ўз оқими билан оқиш қувурлари (самотёки), материал\nва ҳаво ўтказгичларга қўйиладиган хавфсизлик талаблари\n279. Дон ўз оқими билан оқиш қувурларининг оғиш бурчаги тегишли маҳсулотлар учун рухсат этиладиган миқдордан кам бўлмаслиги лозим.\n280. Қувурлар ва дон ўз оқими билан оқиш қувурларининг деталлари ишончли мустаҳкамланган, бир-бири билан зич бирлаштирилган ва чанг киритмайдиган бўлиши керак.\n281. Дон ўз оқими билан оқиш қувурлари элементлари, материал ва ҳаво ўтказгичларнинг бирлаштирилган жойларида зичлаштириш мосламалари уларнинг ички томонидан чиқиб қолмаслиги зарур.\n282. Тозалаш ва намуна олиш тешиклари хизмат кўрсатиш учун қулай жойда ўрнатилиши ва қопқоқлари зич беркитилиши лозим. Тиқилиб қолган маҳсулотларни қувурларга қаттиқ предметлар ёрдамида зарба уриш йўли билан бартараф этиш тақиқланади. Маҳсулот ҳаракатланиши вақтида тешикни очиқ қолдириш тақиқланади.\n283. Ташлаб юборувчи клапанлар, бўлувчилар хизмат кўрсатиш учун қулай жойда ўрнатилиши ва хизмат кўрсатиш учун тешиги бўлиши керак.\n284. Материал ўтказгичлар осиб қўйилганда, бино орасида ёки таянчларда очиқ ўтказилганда, қувурларнинг фланецли бирлаштиргичларига хизмат кўрсатиш имконияти бўлиши зарур. Материал ўтказгичларнинг иссиқлик изоляциясини қуруқ йўл билан амалга ошириш назарда тутилиши лозим.\n285. Материал ўтказгичларни горизонтал равишда ўтказишда уларни аэро аралашма ҳаракатининг йўналиши бўйича кичик қиялик билан ўрнатиш тавсия этилади. Материал ўтказгичларнинг деталлари зич бирлаштирилиши керак.\n286. Материал ўтказгичлар, тўсиқлар ёки деворлар орқали ўтказилганда, ҳарорат ўзгариши билан қувурларнинг сурилиши имконини берадиган патрубка (диаметри катта бўлган бир бўлак қувур) орқали ўтказилиши зарур.\n287. Материал ўтказгичларда маҳсулотнинг ҳаракатланишини назорат қилиш учун қулай жойда (пол сатҳидан 1,6 м баландликда) кўриниши яхши бўлган органик ойнадан қилинган, қувурларда зич беркитиладиган вставкалар бўлиши лозим. Материал ўтказгичларнинг атрофидаги статик электр токини олиш учун вставкалар қадами 200 мм бўлган органик ойнани ўраб олувчи эгилувчан металл ўтказгич билан уланиши лозим.\n288. Аспирация ҳаво ўтказгичлар вертикал шаклда, 60° кам бўлмаган горизонт қияликда минимал горизонтал участканинг узунлиги бўлган ҳолатда ва хизмат кўрсатиш учун қулай бўлган 3 м дан ортиқ бўлмаган баландликда ўтказилиши керак.\n289. Ҳаво ўтказгичларнинг ичида чангнинг ушлаб ва чўкиб қолишига хизмат қиладиган ҳеч қандай нотекислик ва ғадир-будурликка йўл қўйилмайди.\n290. Горизонтал участкаларда ҳаво ўтказгичларни тозалаш учун тешиклар 4 м дан ошмаган масофада ўрнатилади.Тешиклар ҳаво ўтказгичларнинг деталларида (отвод, тройник, крестовина) ҳам бўлиши зарур.\n291. Ҳаво ўтказгичларни тозалаш учун тешиклар, аэродинамик ўлчаш учун штуцерлар жойлашган жойлари хавфсиз хизмат кўрсатиш, аспирация ва пневматик транспорт ускуналарини синаш ҳамда созлаш ишларини бажариш хавфсизлигини таъминлаши керак.\n21-§. Пневматик транспортёр ускунасига қўйиладиган\n292. Пневматик транспортёр тизимининг шлюзли очиш ва ёпиш мосламалари, тезликни назорат қилиш рельси (бу талаб юқори ишлаб чиқариш ускуналари комплектидаги шлюзли очиш ва ёпиш мосламаларига тегишли эмас) билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n293. Мосламанинг парраги айланишини текшириш валнинг орқа қисмидан амалга оширилади, қўл билан парракни айлантириш тақиқланади.\n22-§. Пневматик қабул қилгичларга қўйиладиган\n294. Пневматик қабул қилгичнинг таг қисми қулай ечилишини таъминлайдиган мослама билан жиҳозланган бўлиши керак.\n295. Механик қўзғатиш билан ишлайдиган қабул қилгичлар маҳсулот тиқилиб қолганда роторни тўхтатиш учун блокировка мосламаси билан жиҳозланган бўлиши лозим. Мазкур қабул қилгичларда ҳаво бериш тешиги панжара билан ўралган бўлиши зарур.\n23-§. Марказдан қочма чанг ажратгичлар - циклонларга\n296. Марказдан қочма чанг ажратгичлар - циклонларнинг фланец улагичлари ва деталлари ҳаво чиқариб юборилишига йўл қўймаслик учун зич бўлиши лозим.\n297. Марказдан қочма чанг ажратгичлар - циклонлар люклари ёнига бориш йўли хавфсиз бўлиши керак.\n298. Сўриб олинган чанг ушлагичлардан узлуксиз равишда чиқариб ташланиши зарур.\n24-§. Сўриб олиш фильтрлари ва импульсли сиқилган ҳаво билан\nтозалаш фильтр-циклонларга қўйиладиган хавфсизлик талаблари\n299. Фильтр қутиси, чанг учун корпус, қабул қилгич коробкаси, чиқариш коллекторлари ва эшиклар зич ҳамда ҳаво сўрилишига йўл қўйилмаслиги лозим. Фильтрларда корпус тешиклари билан енглар учун осма рамаларнинг болтлари орасидаги масофанинг зич бўлиши назарда тутилиши лозим.\n300. Сўриб олиш фильтрларининг енглари бутун, узилмаган ва ҳавони тозалашни таъминлайдиган ҳамда зич фильтрлайдиган матодан тайёрланиши лозим. Енгларни тортиш бир хилда бўлиши керак.\n301. Тишли ғилдиракнинг цилиндрик, конусли-занжирли ва тасмали узатмалар, айланадиган кулачоклар, бошқа режимга ўтказиш мосламаларининг хавфсиз хизмат кўрсатишни таъминлайдиган тўсиқлари бўлиши зарур.\n302. Фильтрлар ишлаш жараёнида тасмаларни кийдириш ва силкитиш механизмида таъмирлаш, жумладан шнек, йиғиш ва чиқариш клапанларини тозалаш ҳамда созлаш ишларини амалга ошириш тақиқланади. Шнек парракларининг тарновнинг таг қисмига тегишига рухсат этилмайди.\n303. Импульсли сиқилган ҳаво билан тозалаш фильтр-циклонларида, импульсли сиқилган ҳаво билан тозалаш ва электр пневматик клапанли бошқариш асбобларининг созлиги текширилиши лозим.\n304. Енгларга хизмат кўрсатиш эшиклари зич бўлиши лозим. Енгларга хизмат кўрсатишда хавфсизлик талабларига жавоб берадиган нарвондан фойдаланишга рухсат этилади.\n305. Фильтрли енгларнинг симдан қилинган каркаслари текис фольга билан ерга уланган бўлиши керак.\n25-§. Лентали ковшли норияларга қўйиладиган\n306. Дон ва уни қайта ишлашдан ҳосил бўлган маҳсулотлар учун лентали ковшли норияларнинг тузилиши ташкилотнинг стандартларига мувофиқ бўлиши лозим.\n307. Нориялардаги ковшлар ва мустаҳкамлаш деталлари узатилаётган маҳсулотга тушиб кетмаслиги керак.\n308. Нория лентаси барабандан чиқиб кетмаслиги учун эни бўйича бир хилда тортилган бўлиши зарур.\n309. Узатиш барабанининг ўқи бўйича полдан 1,5 м баландликда жойлашган нориялар бош қисми (головка)ларига хизмат кўрсатиш учун, баландлиги 1 м ва пастдан 0,15 м баландликдан тўлиқ ўралган тутқич ва тўсиқлар билан жиҳозланган махсус майдонча назарда тутилиши лозим. Майдончага кўтарилиш учун эни 0,7 м дан кам бўлмаган тутқич билан жиҳозланган зинапоя ўрнатилиши керак.\n310. Нория башмакларини чуқурлаштириш тавсия этилмайди. Агарда бунинг иложи бўлмаса, нория чуқурларида баландлиги 1 м дан кам бўлмаган тўсиқлар ўрнатилиши ва нория чуқурига эни 1 м дан кам бўлмаган йўлак бўлиши лозим. Чуқурларга кириб бориш учун кўчмас зинапоя ўрнатилиши зарур.\n311. Нория қувурларида кўриш ва ленталарни тортиш учун люклар ўрнатилиши лозим. Ленталарнинг ҳаракатланишини кузатиш учун полдан 1,6 м баландликда кўриш люклари ўрнатилиши лозим. Ленталарни тортиш учун люкларнинг ўртача ўқи полдан 1,3 м дан кам бўлмаган баландликда жойлашиши керак. Нориянинг иш вақтида кўриш ва лентани тортиш люклари ҳамда нориянинг бош қисми (головка) ва башмакининг эшиклари зич беркитилиши лозим. Норияларнинг башмаклари ва қувурлари чанг киритмайдиган бўлиши зарур.\n312. Норияларни ишга туширишни масофадан бошқаришда фақат огоҳлантириш товуши берилгандан сўнг амалга оширилиши мумкин. Жойида бошқаришда ишга тушириш тугмаси нория бош қисми (головка)нинг ёнида, электродвигатель яқинида жойлаштирилиши лозим.\n313. Норияни тўхтатиш унинг бош қисми (головка) ва башмаки ёнидаги "Тўхтатиш" тугмаси орқали амалга оширилади.\n314. Барча турдаги норияларнинг башмакларида маҳсулот тиқилиб қолишидан сақлаш датчиклари ва тезлигини назорат қилиш релеси назарда тутилиши керак.\n315. Нория қийин сочиладиган маҳсулотларда ишлаганда, норияларда маҳсулот тошиб кетишининг олдини оладиган ва башмакларнинг қабул қилиш жойининг юқори қисмида таъминлаш мосламалари назарда тутилиши лозим. Бошоқли ва гранулланган маҳсулотлардан ташқари хом ашёлар лентанинг ҳаракат йўналиши бўйича берилиши зарур.\n316. Ковшларнинг орқа деворидаги болтлар учун мўлжалланган тешикларда ўткир металл учлари ва металл қириндилари бўлмаслиги лозим.\n26-§. Лентали, занжирли конвейерлар, роликсиз, винтли\nва аэротарновларга қўйиладиган хавфсизлик талаблари\n317. Маҳсулотни ташлаш ва тушириш мосламалари конвейернинг ҳаракатланиш йўналиши бўйича маҳсулотни бир меъёрда ва марказга ташлашни таъминлаши керак. Маҳсулотни ташлаш ва тушириш мосламалари маҳсулотнинг тошиб кетиши ёки тушиб кетиши ва конвейернинг ортиқча юкланишига йўл қўймаслиги зарур.\n318. Транспортировка қилинаётган маҳсулотни бир конвейердан иккинчи конвейерга ёки машинага беришда маҳсулотнинг конвейердан ёки машинадан тушиб кетишига йўл қўймайдиган мосламалар назарда тутилиши лозим. Қопли юклар учун конвейерларнинг ён томонлари барча узунлиги бўйича баландлиги 200 мм дан кам бўлмаган деворлар билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n319. Қия қилиб ўрнатилган конвейерларда (конвейерларнинг оғма участкаларида) донали юкларни транспортировка қилишда (қоплар маҳсулот билан) лентанинг текислигига нисбатан ҳаракатсиз ҳолатда ва юклашда эгаллаган ҳолатини ўзгартирмаслиги керак.\n320. Қия қилиб ўрнатилган конвейерларда узатма тўхтатилганда, юкни кўтариб турувчи элементнинг ўз-ўзидан юриб кетишига йўл қўймаслик имконияти бўлиши зарур.\n321. Сочма юклар учун мўлжалланган кўчмас лентали конвейерларнинг юксиз лентасини тозалаш мосламаси бўлиши лозим.\n322. Лентанинг барабанда сирпанишига йўл қўйилмайди. Лента сирпаниши пайдо бўлганда, ушбу носозлик конвейернинг тузилишида назарда тутилган йўл билан бартараф этилиши керак. Кўчмас лентали конвейерларда тезликни назорат қилиш релени ўрнатмасдан улардан фойдаланишга рухсат этилмайди. Лента таранглиги бўшаб қолганда, узатма барабанларни мойлаш тақиқланади. Лентанинг пастки қисмидан полгача бўлган масофа 150 мм дан кам бўлмаслиги зарур.\n323. Кўчма юклаш ёки тушириш мосламалари билан жиҳозланган конвейерлар йўналишида блокировкалар ва юклаш-тушириш мосламаларининг юришини чеклайдиган таянчлари бўлиши лозим.\n324. Конвейернинг ҳаракатланадиган қисмларига (узатма, таранг тортиш барабанлари, таянч роликлари ва пастки роликлар, тасмали ва бошқа турдаги узатишлар, шкивлар, муфталар, валлар учлари ва бошқалар) хизмат кўрсатиш персонали ва конвейерлар олдида ишлаётган шахслар ишлайдиган жойларда тўсиқлар ўрнатилган бўлиши керак. Вертикал таранг тортиш юклари полдан 2 м дан кам бўлмаган баландликда тўсиқ билан жиҳозланган бўлиши зарур.\n325. Конвейерларнинг бош ва орқа қисмларида конвейерни тўхтатиш учун авария тугмалари бўлиши лозим. Умумий узунлиги бўйича очиқ конвейерларнинг хавфли жойларда конвейерни авария вазиятларида хоҳлаган жойда тўхтатиш учун қўшимча тўхтатиш мосламалари билан жиҳозланган бўлиши керак. Омборхоналарнинг пастки ва юқори силосларда пастки ва юқори конвейерларнинг узунлиги бўйича ҳар 10 м масофада "Тўхтатиш" тугмаси бўлиши зарур.\n326. Конвейерларни бошқариш чизмасида авария вазияти бартараф этилгунга қадар узатмани қайта ишга туширишга йўл қўймайдиган блокировка назарда тутилиши лозим. Автоматлаштирилган транспорт ёки технологик линиялар таркибига кирадиган конвейерларда авария вазияти пайдо бўлганда, автоматик равишда тўхтатиш мосламаси назарда тутилиши керак.\n5-БОБ. ТАЪМИРЛАШ ТУЗАТИШ ИШЛАРИНИ БАЖАРИШ\nЧОҒИДА ХАВФСИЗЛИКНИ ТАЪМИНЛАШ ТАЛАБЛАРИ\n1-§. Таъмирлаш ишларини бажаришда хавфсизликнинг\n327. Ташкилотнинг таъмирлаш хизмати асбоб-ускуналарнинг меҳнат хавфсизлиги талаблари, уларнинг техник паспортлари, техник йўриқномалари ва ишлаб чиқарувчи заводнинг бошқа ҳужжатларининг талабларига мослигини таъминлаши лозим.\n328. Асбоб-ускуналарни зарур техник ҳолатда тутиб туриш учун ташкилотда унга хизмат кўрсатишни яхшилаш, режали ва олдини олувчи таъмирлашнинг қатъий бажарилиши ҳамда таъмирлаш ишларининг сифатини яхшилаш бўйича чоралар кўрилиши зарур.\n329. Асосий ускуналарни капитал ва жорий таъмирлаш ишлаб чиқилган ва тасдиқланган ишларни ташкил этиш лойиҳасига мувофиқ амалга оширилиши лозим. Ишларни ташкил этиш лойиҳаларида таъмирлашни ўтказишга жавобгар шахслар, шунингдек таъмирлаш ишларининг тартиби ва ходимларнинг хавфсизлигини таъминловчи чоралар кўрсатилиши керак.\n330. Ишлаётган цехларда пудратчи ташкилотлар томонидан бажарилувчи таъмирлаш, қурилиш ва монтаж ишлари наряд-рухсатнома билан расмийлаштирилиши лозим.\n331. Барча ҳолларда таъмирлаш ишларининг бажарилиш тартиби ва усуллари бош муҳандис ёки унинг ўринбосари билан келишилиши керак.\n332. Таъмирлаш ишлари бажариладиган ҳудуд тўсилган ҳолатда бўлиши ва у ерда хавфсизлик плакати ва белгилари ўрнатилган бўлиши зарур.\n333. Таъмирлаш ишлари бошланишидан аввал таъмирлашда банд бўлган барча ходимлар ишларни ташкил этиш лойиҳаси билан таништирилиши ва таъмирлаш ишларини бажариш пайтида хавфсизлик чораларига риоя қилиш бўйича йўриқномадан ўтказилиши лозим.\n334. Носоз юк кўтарувчи механизм ва мосламаларда, шунингдек шаҳодатланган муддати тугаган механизмларда ишлаш тақиқланади.\n335. Ечиб олинган агрегатлар, деталлар ва металл конструкциялар йиғиштириб қўйилиши керак.\n336. Таъмирлаш пайтида иш жойларини, йўлларни, йўлакларни ва зинапояларни турли нарсалар билан тўсиб қўйиш тақиқланади.\n337. Ҳавоза ва тўшамаларида ишлаш учун эҳтиёт камарлари ва арқонларидан фойдаланилиши шарт. Эҳтиёт камарлари арқонининг маҳкамланиш жойи конструкцияларда аввалдан белгилаб қўйилган бўлиши зарур.\n338. Таъмирлаш ишлари бажарилаётган ҳудуддаги электр ўтказгичлари ёки ускуналарнинг кучланиш остида бўлган очиқ қисмлари олдиндан электр токидан ўчириб қўйилган ёки махсус изоляцияловчи воситалар билан ишончли ҳимояланган бўлиши лозим.\n339. Ходимларнинг қизиган ускунанинг ичига кирган ҳолда таъмирлаш ишларини олиб боришига ускунани шамоллатиб, ичидаги газлар бутунлай чиқариб юборилгандан ва ҳавонинг ҳарорати кўпи билан 400 С гача пасайтирилгандан сўнг рухсат этилади.\n340. Барча таъмирлаш ишлари цех ёки ташкилот раҳбари томонидан тайинланган шахсларнинг раҳбарлиги ва назорати остида бажарилиши керак.\n341. Материалларни ускунанинг иш майдончасига узатиш механизациялашган бўлиши ва улар тушиб кетмайдиган усулда бажарилиши зарур.\n342. Таъмирлаш олиб борилаётган жой ва барча ўтиш жойлари белгиланган меъёрларга мувофиқ ёритилиши керак.\n343. Таъмирлаш тугагач кераксиз конструкциялар, асбоб-ускуналар, материаллар ва чиқиндилар цехдан олиб кетилиши, тўсиқлар, сақловчи мосламалар ва блокировкалар ўз жойига ўрнатилиши зарур. Барча турдаги таъмирлаш ишлари ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган режавий-эҳтиёт таъмирлаш жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.\n344. Барча зарарли ва портловчи газлар бўлган ҳамда газлар йиғилиш эҳтимоли бор хоналарда таъмирлаш ишларини бошлашдан аввал, шунингдек таъмирлаш ишлари ҳамда аппаратлар ва қурилмаларни тозалаш вақтида хонадаги шамоллатиш тизимини ишлатиш зарур.\n345. Таъмирлаш ишлари вақтида портловчи газ ва буғлар ажралиб чиқарувчи жараёнларни бажариш ишлари тақиқланади. Таъмирлаш ишларини бошлашдан олдин ва уларни бажараётганда бинодаги ҳавода портловчи буғ, газ бор-йўқлигини текшириш лозим. Полга, майдончага, зинага ва бошқа жойларга металл асбобларни ташлаш тақиқланади.\n346. Таъмирлаш ишларини амалга оширишда панжара, арматура, қувур ўтказгич ва муфта қобиғида туриш тақиқланади.\n347. Ходимларнинг ўтиши, шунингдек асбоб-ускуналар ва эҳтиёт қисмларини олиб ўтиш учун мўлжалланган йўллар сирпанчиқ бўлмаслиги зарур.\n348. Зарарли ва портловчи моддалар ишлатилувчи асбоб-ускуна ва қувур ўтказгичлар деворининг қалинлиги (техник кўрикдан ўтказиш, пармалаш, ультратовуш ёрдамида) бош муҳандис томонидан режавий-эҳтиёт таъмирлаш жадвали асосида текшириб турилиши керак.\n349. Асбоб-ускуна ва қувур ўтказгичларда ортиқча босим борлигида болтларни ва шпилкаларни тортиш тақиқланади.\n350. Барча портлаб ёниш хавфи бўлган биноларда тортиш-шамоллатиш тизими ўчирилганда, режали ва огоҳлантириш таъмирлаш ишларини олиб бориш тақиқланади.\n351. Асбоб-ускуна (резервуар)да таъмирлаш ишлари бошланишидан олдин, унга уланган барча қувур ўтказгичлардан тўсқич билан тўсилган ва технологик маҳсулотларнинг қолдиқларидан тозаланган ҳамда ўткир буғ билан буғлантирилган, сув билан ювилган ва шамоллатилган бўлиши лозим.\n352. Оловли ишлар ёрдамида ёки бошқа таъмирлаш ишлари уларни бажариш жараёнида кўрилган чора-тадбирларга қарамай хавфли вазият юзага келтириш шароитлари аниқланганда тўхтатилиши зарур.\n2-§. Аппарат, сиғим ва қудуқлар ичида таъмирлаш\nишларини бажаришда хавфсизлик талаблари\n353. Аппарат, сиғим ва қудуқларни очиш, уларни текширувдан ўтказиш, тозалаш ва таъмирлаш ишлари цех бошлиғининг ёзма кўрсатмасига асосан (авария ҳолларидан ташқари) муҳандис-техник шахсларнинг узлуксиз назоратида ва ишга киришиш рухсатномаси тўлдирилгандан сўнг амалга оширилиши лозим.\n354. Ходимларни аппарат (резервуар) ичига туширишдан олдин унга уланган барча қувур ўтказгичлар тўсқичлар билан беркитилган, технологик маҳсулотларнинг қолдиқларидан тозаланган, ўткир ҳидли қолдиқлар нейтраллаштирувчилар билан хавфсизлантирилган, сув билан ювилган ёки буғланган ҳамда 40° С га қадар совутилган ва шамоллатилган бўлиши керак.\n355. Ўз тузилишида ҳаракатланувчи қисмлари бўлган аппаратларга ходимлар туширилишидан олдин у ўчириш билан қувватсизлантирилиши, хавфсизлик қўшимчаси олиниб, "Ёқилмасин, ходимлар ишламоқда!" деган огоҳлантириш ёзуви илиб қўйилиши зарур.\n356. Аппарат, сиғим ва қудуқларнинг ичидаги ҳаводан олинган намунанинг таҳлили уларнинг ичидаги ҳавода ҳажми бўйича камида 20 фоиз кислород борлигини ва аммиак, сирка кислотаси ва бошқа зарарли аралашмалар йўқлигини кўрсатган тақдирдагина уларнинг ичида ишларни бажаришга рухсат этилиши лозим.\n357. Ишлар масъул муҳандис-техник ходимнинг раҳбарлигида камида уч ходим томонидан бажарилиши, улардан бири аппарат, идиш ёки қудуқнинг ичида бўлиши, иккинчиси эса юқорида туриб қутқариш арқонини ушлаган ҳолда ичкарида ишлаётган ходимни кузатиб туриши ва қудуқнинг ёнидан кетмаслиги керак.\n358. Аппаратнинг ичида ишлаётган ходимнинг соғлиғи ёмонлашса, у дарҳол ишни тўхтатиб, ташқарига чиқиши лозим. Зарур ҳолларда, кузатиб турувчи ва иш раҳбари жабрланган ходимни ташқарига чиқариб олишлари зарур.\n359. Ходим авария ҳолатларида ичида газ бор ёки ҳаво алмашинуви етишмайдиган аппаратлар, сиғимлар, қудуқларда таъмирлаш ишларини бошлашидан олдин шлангли противогазни кийиши лозим. Шлангнинг орқа учи тоза ҳаволи ҳудудга чиқариб, маҳкамланиб қўйилиши керак.\n360. Шлангли противогазда танаффуссиз ишлаш муддати 15 дақиқадан ошмаслиги шарт, шундан сўнг ходим 15 дақиқа очиқ ҳавода дам олиши лозим.\n361. Идишларни, уларнинг ичига ходимларнинг тушиши билан боғлиқ ишларга тайёрлаш ҳамда ишлаш пайтидаги кўриладиган хавфсизлик чоралари наряд-рухсатномада баён қилинган бўлиши зарур.\n362. Таъмирлаш жараёнида ёнғин хавфсизлиги чораларини таъминлаш учун жавобгарлик оловли ишлар олиб бориладиган цех, тажрибахона, устахона, омборхона, бўлим раҳбарларига юклатилиши керак.\n363. Вақтинчалик пайвандлаш ишлари ва бошқа оловли ишлар бажариладиган жойлар объектнинг ёнғин хавфсизлиги учун жавобгар шахсининг (муассаса, цех, лаборатория, устахона, омборхонанинг раҳбари) ёзма рухсати билан аниқланиши лозим.\n364. Оловли ишлар билан боғлиқ таъмирлашга ёнғин хавфсизлиги талабларини биладиган, текширувдан ўтган ва махсус рухсатнома берилган ходимлар қўйилиши зарур.\n365. Оловли ишларни бошлашдан олдин ушбу ишларни бажарувчи ходимлар мазкур ишлаб чиқаришда ишларни бехатар бажариш қоидалари билан таништирилиши лозим.\n366. Ишлаб турган портлаш хавфи бор объектлар ва ишлаб чиқариш қурилмаларига 25 м гача бўлган масофадаги ҳудудларда оловли ишларни бажариш тақиқланади.\n367. Оловли ишлар бажарилаётган иш жойларида хавф юзага келган заҳотиёқ иш тўхтатилиши керак.\n3-§. Фавқулодда вазиятларда хавфсиз ишлашга\n368. Ташкилотларда эҳтимол тутилган аварияларни бартараф этиш режаси ишлаб чиқилиши лозим. Унда мавжуд шароитларни ҳисобга олган ҳолда аварияларнинг олдини олиш ва авария вазиятларини бартараф этиш, авария содир бўлганда эса, унинг оқибатларини чегаралаш ва енгиллаштириш, алангаланиш ва портлашнинг олдини олиш, аварияни бартараф этишда банд бўлмаган одамларни эвакуация қилиш юзасидан ходимларнинг тезкор вазифалари назарда тутилиши зарур.\n6-БОБ. ҚОИДАЛАРНИ БУЗГАНЛИК УЧУН ЖАВОБГАРЛИК\n369. Мазкур Қоидаларга амал қилиш учун жавобгарлик тегишли ишларни бажарувчи ташкилотлар зиммасига юклатилади.\n370. Мансабдор шахслар ва ходимлар меҳнатни муҳофаза қилиш қоидаларига риоя қилмаганликлари учун қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгарликка тортилади.\n371. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қўрилиш қўмитаси, Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ўзбекистон Касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши, "Ўздавэнергоназорат" инспекцияси ва Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлиги ҳамда "Ўздонмаҳсулот" акциядорлик компанияси билан келишилган.\n2015 йил 4 май, 17-сон, 213-модда


Магистрлар дипломларини қабул қилдилар\n03:08 / 09.07.2019 1372\nЖорий йилнинг 6-июнь куни магистрларга диплом топшириш маросими бўлиб ўтди. Тантанали маросимга магистрантларнинг ота-оналари, институт профессор-ўқитувчилар, ҳамда соҳанинг етакчи корхона ва ташкилотлари раҳбарлари таклиф этилди. "Бу йилги битирувчиларнинг магистрлик диссертацияларини юқори даражада тайёрланганлиги Давлат аттестацияси Комиссияси томонидан алоҳида эътироф этилди" дейди институт ректори профессор Ў.Умурзаков — Айниқса, 18 га яқин магистрлик диссертацияларининг чет тилларида ҳимоя қилинганлиги эътиборга сазовордир.\nМагистратура бўлими бошлиғи профессор А.Янгиев сўзга чиқиб, магистрларга институт ректорининг магистрлик даражасини бериш бўйича буйруғини ўқиб эшиттирди. Шундан сўнг бирма-бир магистрантлар ўзларининг икки йиллик машаққатли меҳнатлари самараси бўлган магистрлик дипломларини тантанали равишда қабул қилиб олдилар. Филология фанлари номзоди Р.Жуманиёзов битирувчиларга ўз табригини йўллаб, институтда таълим олиб ҳозирда бизнинг фахримизга айланган инсонлар ҳақида гапириб ўтдилар. Тантана давомида ота-оналар сўзга чиқиб магистрантларни бугунги илм остонасидаги дастлабки қадамлари билан, профессор-ўқитувчиларни эса бугунги шогирдларининг ютуқлари билан табрикладилар. Битирувчи магистрлардан Э.Озодов ва С.Холовалар барча магистрларни тантана билан самимий қутлаб институт АРМ га битирувчи магистрлар номидан 40 дан ортиқ бадиий китобларни туҳфа этдилар.\nМагистратура бўлими бошлиғи А.Янгиев ахбороти


Windows 10 «дафн этиладиган» аниқ кунни Microsoft расман айтди - Terabayt.Uz\nWindows 10 «дафн этиладиган» аниқ кунни Microsoft расман айтди\nЯқиндагина Build 2021 конференцияси доирасида Microsoft корпорацияси етакчиси тез орада «Windows’нинг янги авлоди» чиқишини эълон қилган эди. Сатья Наделла кейинги пайтларда шахсан ўзи шу тизимдан фойдаланаётганини, унинг зўрлигидан ҳайратга тушаётганини айтган. Куни кеча эса...\nЎҚИНГ: Microsoft антиқа реклама ролигида навбатдаги Windows намойиш кунини айтиб, номига ишора қилди\nWindows 11 операцион тизим талқини чиққач, маълум вақтдан сўнг ҳозирги – Windows 10 версиясининг қўллаб-қувватланиши тўхтатилади. Microsoft куни кеча ўзининг Windows 10 Home ҳамда Windows 10 Pro версиялари учун ҳаёт цикли сиёсати саҳифасини янгилади.\nУнга кўра, ўнинчи авлод операцион тизимининг барча талқинларининг қўллаб-қувватланиши 2025 йилнинг 14 октябрь санасида тўхтатилади. Тўғри, шундан кейин ҳам турли версиялардаги Windows 10 тизимларини ишлатавериш мумкин – худди ҳозир ҳам Windows 95, Windows XP ҳамда Windows 7 тизимларидан фойдаланиш ҳолатлари мавжудлиги сингари. Бироқ Microsoft уларга хизмат кўрсатмайди, хавфсизлик патчлари тарқатмайди.\nЎҚИНГ: Лицензиясиз Windows ҳамда Office ишлатган аёл 3600 евро жарима ва 6 ойлик қамоққа ҳукм этилди\n#kompyuter #Microsoft #Oперацион тизим #Windows #Windows 10 #компьютер #ноутбук #Ноутбуклар


КЎЛОБ МИНТАҚАСИ: ИСТИҚЛОЛИЯТ ЙИЛЛАРИДАГИ БУНЁДКОРЛИКЛАР КЎЛАМИ - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nКЎЛОБ МИНТАҚАСИ: ИСТИҚЛОЛИЯТ ЙИЛЛАРИДАГИ БУНЁДКОРЛИКЛАР КЎЛАМИ\nЧоп этилган 06 Октябр 2016\tКӯришлар: 666\nМИЛЛАТ ПЕШВОСИ МЎМИНОБОД НОҲИЯСИДА\n3 октябр куни Тинчлик ва миллий бирлик асосчиси – Миллат пешвоси, Тожикистон Республикаси Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон халқ турмуш тарзи билан танишиш ва бир қатор муҳим иншоотлар очилиши маросимида иштирок этиш мақсадида Кўлоб минтақаси ноҳияларига иш сафари билан борди.\nДавлат бошлиғининг иш сафари Мўминобод ноҳиясидан бошланиб, бу ерда мамлакат Президентини ноҳия раҳбарияти ва аҳолиси ўзига хос хурсандчилик ва самимият билан кутиб олди.\nМўминобод ноҳиясининг Чашмасор қишлоғида мамлакат Президенти рамзий лентани кесиш орқали бир сменада 624 ўқувчи ўрнига эга бўлган 6-ўрта умумтаълим муассасасини фойдаланишга топширди.\nБу таълим муассасаси педагоглари ва ўқувчилари мамлакат Президентини ўзига хос илиқлик ва хурсандчилик билан кутиб олишди. Мазкур ўрта умумтаълим муассасаси қурилиши 1991 йилда бошлангани қайд қилинди.\nМиллий давлатчилик асослари мустаҳкамланиши, мустақиллик ва мамлакат Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмоннинг бунёдкорона сиёсати туфайли мазкур мактаб қурилиши 2015 йилнинг сентябр ойида қайта бошланганди. Қишлоқ аҳолиси учун муҳим бўлган бу таълим муассасаси қурилиши бир йил мобайнида сифатли охирига етказилди.\nДавлат бошлиғи замонавий таълим муассасаси шароитлари билан танишув чоғида қурувчиларга ишларни сифатли қилиб бажарганликлари учун миннатдорчилик билдирди.\nМамлакат Президентига таълим муассасаси 28та таълим синфхонаси, жумладан, химия, физика кабинетлари, компютер синфхоналари, интернетга уланган 15та копютерга эга кутубхона, 288 ўринли мажлислар зали, 144 ўринли ошхона, 140 ўринли спорт зали ва ёрдамчи хоналардан иборат эканлиги маълум қилинди.\nТинчлик ва миллий бирлик асосчиси – Миллат пешвоси, Тожикистон Республикаси Президенти Эмомали Раҳмон янги таълим муассасаси педагоглари ва ўқувчилари билан учрашув чоғида энг яхши шароитларга эга бўлган янги мактабнинг фойдаланишга топширилганини мамлакат Ҳукуматининг Мўминобод ноҳияси аҳолисига Тожикистон Республикаси давлат мустақиллигининг 25 йиллиги муносабати билан муносиб совғаси, дея таъкидлади.\nДавлат бошлиғи муҳтарам Эмомали Раҳмон мустақилликнинг 25 йили мобайнида мамлакат Ҳукумати маориф соҳаси устувор тараққиёти, таълим ва тарбия даражаси юксалишига алоҳида эътибор қаратган ҳолда, республикамизнинг барча шаҳар ва ноҳияларида таълим-тарбия замонавий шароитларига эга янги мактабларни қурганини қайд қилди. Мамлакат Президентининг сўзларига кўра, маориф истиқболли соҳалардан бири ҳисобланиб, уни ривожлантириш мамлакат халқ хўжалиги барча соҳалари тараққиёти учун реал замин яратади.\nМўминобод ноҳиясида мамлакат Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон «Хожаи нур» деҳқон хўжалигида интенсив боғ билан танишиб, ноҳия аҳолиси ютуқлари кўргазмасини бориб кўрди.\nМўминобод ноҳияси меҳнаткашлари кўргазмага ўз меҳнатлари натижалари, жумладан, бу гўзал минтақа табиати неъматларини чиқаришди.\nМазкур кўргазмада ноҳиянинг 7та жамоати масъул шахслари иштирок этиб, меҳмонларга бу минтақа қадимий анъаналарини акс эттирган қўл ҳунарлари намуналарини намойиш қилишди.\nНоҳия аҳолиси кўргазманинг бир бурчагини турли сут, ун ва қандолатчилик маҳсулотлари, мевалар, чорвачилик ва асаларичилик маҳсулотлари билан ясатишди.\nНоҳия ҳудудида 7531та асалари оиласи мавжуд бўлиб, улардан ҳар йили 105 тоннагача сифатли табиий асал олиниши қайд қилинди.\nМиллат пешвоси кўргазмада, шунингдек, ноҳияда чорвачилик ҳолати билан танишиб, соҳани келгусида ривожлантириш бўйича фойдали тавсиялари ва маслаҳатларини масъул шахслар билан ўртоқлашди. Танишув чоғида айни пайтда ноҳия чорвачилик хўжаликларида 34 минг бош йирик ва 116 минг бош кичик шохли чорва боқилаётгани маълум бўлди.\n«Хожаи нур» деҳқон хўжалигининг интенсив боғига ташриф чоғида мамлакат Президентига мазкур боғ умумий майдони 1 гектарни ташкил қилиши, боғда, асосан, олманинг «Гранни мит», «Голден делишес» ва «Супер гиф» турлари экилгани, уларга ташқи бозорда харидор кўп эканлиги маълум қилинди.\nТаъкидлаш жоизки, мазкур хўжалик 2000 йили ташкил этилган бўлиб, 10 гектар ерга эга ва ғалла, озуқа экинлари, картошка, сабзавотлар етиштириш билан шуғулланади. Айни пайтда икки гектар майдонда томорқа экинлари ва бодринглар такрор экилган.\nХўжалик интенсив боғи 2015 йили барпо этилган бўлишга қарамай, яхши ҳосил бера бошлаган.\nМиллат пешвоси масъул шахсларга мевали дарахтларга яхши ишлов бериш, эски боғларни тиклаш ва янги боғлар майдонини кенгайтириш бўйича топшириқ ва кўрсатмалар берди.\nХатлон вилоятининг Мўминобод ноҳиясига иш ташрифи доирасида мамлакат Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон ноҳия маданият қасрини очди.\nМаданият қасри биноси икки қаватдан иборат бўлиб, унинг қурилиши 2008 йилнинг августида бошланган эди.\nМазкур иншоот қурилишига 9 миллион 755 минг 83 сомоний сарфланиб, у 316 ўринли катта томошабинлар залидан ташкил топгани қайд қилинди.\nУнда, шунингдек, 21та хона, 1та меҳмонхона, фойе ва рақс зали мавжуд. Маданият қасрида турли маданий тадбирлар ўтказилиши учун барча замонавий шароитлар яратилган.\nМаданият ва санъат ходимлари Миллат пешвосига бундай муносиб совға ва доимий қўллаб-қувватлаш учун миннатдорчилик билдиришди. Чунки бугунги кунгача ноҳия марказида турли маданий тадбирлар ўтказиш учун зарур шароит мавжуд эмасди. Маданият қасри очилиши билан бу муаммо тўлиқ ҳал қилинди.\nМаданият қасри биноси 1874,06 квадрат метрни ташкил қилиб, замонавий меъморчилик услубларига мувофиқ тарзда қурилган.\nДавлат бошлиғи муҳтарам Эмомали Раҳмон ноҳия маданият ва санъат ходимларига ҳақиқий санъат ва юксак миллий маданият тараққиётига янада кўпроқ ҳисса қўшиш, ўз маҳоратларини доимий тарзда такомиллаштириш топшириғини берди.\nМўминобод ноҳиясида мамлакат Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон Миллий хавфсизлик давлат комитети бўлимининг янги биноси очилиши маросимида иштирок этди.\nРамзий лентани кесар экан, Давлат бошлиғи янги бино қурилиш сифати ва ишлаш учун яратилган шароит билан танишди.\nИншоот ноҳия марказида қурилган бўлиб, унда Мўминобод ноҳияси миллий хавфсизлик ходимлари учун яхши шароитлар яратилган.\nБинонинг биринчи қаватида 6та иш кабинети, иккинчи қаватида хизмат квартиралари мавжуд бўлиб, уларда ходимлар яшашлари учун барча зарур шароитлар яратилган.\nМиллат пешвоси муҳтарам Эмомали Раҳмон яшаш шароитлари билан танишув чоғида МХДКнинг Мўминобод ноҳиясидаги бўлими ходимлари ва уларнинг оилаларига 2 ва 3 хонали квартиралар калитларини топшириб, уларни халқ ҳамда Ватанга ҳалол ва виждонан хизмат қилиш, мамлакатда тинчлик ва барқарорликни таъминлашга ҳидоят этди.\nМўминобод ноҳиясида мамлакат Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон Мўминобод шаҳарча жамоатидаги Темуршо Раҳимов номли кўчада 7 минг томошабин ўрнига эга бўлган ноҳия марказий стадионини расман очди.\nСтадион қурилиши 2011 йилнинг 15 августида давлат ҳокимияти ноҳия ижроия органи томонидан бошланган бўлиб, 2012 йилгача қурилиш ва монтажлаш ишлари 594 минг сомоний маблағ ҳисобидан ижро этилгани қайд қилинди.\n2012 йили мазкур иншоотнинг охирига етказилмаган қурилиши Тожикистон Республикаси Президенти Ижроия аппарати ҳукумат иншоотлари қурилиши дирекцияси балансига ўтказилганди.\n2012 йилдан шу пайтгача 13 миллион 390 минг сомонийлик қурилиш ва монтажлаш ишлари ижро этилган.\nҚолган бошқа зарур ускуналар харидига 625 минг сомоний сарфланди.\n7 минг томошабин ўрнига эга стадионда шарқий, ғарбий, жанубий-шарқий, шимолий-шарқий ва шимолий-ғарбий минбарлар мавжуд.\nБундан ташқари, минбарлар остида 2та спорт зали, меҳмонхона, магазин, бошқа замонавий шароитлар, жумладан, ҳаммом, кийим алмаштириш жойи, мураббийлар ва спортчилар учун хоналар бор.\nСтадион умумий майдони 11 минг 485 квадрат метрни ташкил қилиб, иқтидори 250 ва 10 киловолтли электр подстанциясига эга 2та трансформаторга уланган.\nМиллат пешвоси муҳтарам Эмомали Раҳмон Мўминобод ноҳияси фуқаролари ва спортчиларини Тожикистон Республикаси давлат мустақиллигининг 25 йиллиги нишонланаётган кунларда замонавий стадион очилиши муносабати билан табриклаб, айнан тинчлик, барқарорлик, мустақиллик ва аҳолининг давлат ва мамлакат Ҳукуматининг бунёдкорлик сиёсатини қўллаб-қувватлаши туфайли республикамизнинг узоқ ноҳиясида бундай спорт иншооти қурилганини айтиб ўтди.\nМўминобод ноҳиясида турли иншоотлар очилишидан кейин мамлакат Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон ноҳия раҳбарияти, фаоллари ва аҳолиси билан учрашди.\nДавлат бошлиғи ноҳия халқ хўжалиги барча соҳаларининг мустақиллик 25 йил мобайнидаги фаолиятини таҳлил қилиб, якун ясар экан, фаолларга бунёдкорлик мақсадларига эришиш учун чора-тадбирларни давом эттириш бўйича топшириқлар ва кўрсатмалар берди.\nМамлакат Ҳукумати томонидан 25 йил мобайнида ноҳия турли соҳалари иншоотлари қурилиши ва қайта тикланиши учун давлат молиялаштириш барча манбалари ҳисобидан 450 миллион сомонийдан зиёд маблағ ажратгани, сўнгги 10 йилда эса, 20та давлат сармоявий лойиҳаси амалга татбиқ этилиши учун 300 миллион сомоний ажратилгани қайд қилинди. Мамлакат Президенти айни пайтда 50 миллион сомоний ҳажмида яна 10та бошқа лойиҳа амалга оширилиши давом этаётганини таъкидлади. Давлат бошлиғи бу лойиҳалар амалга оширилиши ноҳия аҳолиси ҳаёти сифатини янада яхшиланишига ишонч билдирди.\nМустақиллик йилларида ноҳияда кичик саноат корхоналари ва цехлари сони 106тага етди. Юзлаб фуқаро, жумладан, ноҳия қишлоқлари хотин-қизлари иш билан таъминланди.\nМўминобод аграр ноҳия ҳисобланиб, қишлоқ хўжалиги маҳсулоти 80 фоиздан зиёд аҳолининг асосий даромад манбаи саналади. Мўминобод деҳқонлари минтақа ва мамлакат аҳолисини қишлоқ хўжалиги маҳсулоти билан таъминлашга муносиб ҳиссаларини қўшишмоқда. Мазкур масала аҳамиятини ҳисобга олган ҳолда, Давлат бошлиғи муҳтарам Эмомали Раҳмон деҳқончилик маданиятини юксалтириш ва соҳани ривожлантириш учун қўшимча чора-тадбирлар қабул қилиш муҳимлигини қайд этиб ўтди.\nМиллат пешвоси Восе ноҳиясида\nМўминобод ноҳиясига иш сафари тугаганидан кейин Тинчлик ва миллий бирлик асосчиси – Миллат пешвоси, Тожикистон Республикаси Президенти Эмомали Раҳмон Восе ноҳиясига ташриф буюрди.\nНоҳия раҳбарияти ва аҳолиси Абуабдуллоҳ Рўдакий номли қишлоқ жамоатида олиймақом меҳмонни ўзига хос самимият ва хурсандчилик билан кутиб олишди.\nАнъанага кўра, Давлат бошлиғи Эмомали Раҳмоннинг мамлакат у ёки бу минтақасига ҳар бир сафари бунёдкорлик ва ободончиликдан дарак беради. Чунки Миллат пешвоси президентлигининг биринчи кунлариданоқ халққа тинчлик ва бирлик келтириб, уларни муносиб ҳаёт учун йўналтирди ҳамда яшаш ва ишлашнинг қулай шароитларини яратди.\nШундан кейин мамлакат Президенти Восе-Ховалинг автомобил йўлининг биринчи навбатини очиш маросимида иштирок этди.\nМазкур автомобил йўли узунлиги 88 километрни ташкил қилиб, 600 миллион сомоний маблағ эвазига қурилган.\nМазкур автомобил иккинчи навбати қурилиш ишлари яқин ойларда бошланади. Асфалтлаш, ёритиш, пиёдалар йўлаклари ва бошқа ёрдамчи иншоотлар қурилиши ўз вақтида ва белгиланган муддатда охирига етказилади.\nВосе-Ховалинг автомобил йўли биринчи навбати очилганидан кейин транспорт қатнови, йўловчи ва юк ташиш билан боғлиқ муаммоларни бартараф этиш ҳамда мазкур йўл бўйлаб юк транспортировкасини оширишга имконият пайдо бўлди.\nВосе ноҳияси аҳолиси давлат ва мамлакат Ҳукумати раҳбариятига бундай ғамхўрлик ва қўллаб-қувватлаш учун миннатдорчилик билдиришиб, Восе-Ховалинг автомобил йўли биринчи навбати қурилишини Миллат пешвосининг мамлакат шаҳар ва ноҳияларини коммуникацион боши берк кўчадан чиқариш йўлидаги бунёдкорлик мақсадларидан бири, дея аташди.\nМамлакат Президенти мазкур автомобил йўли қурилиши сифатини юқори баҳолар экан, унинг иккинчи навбатини тугатиш бўйича масъул шахсларга аниқ топшириқлар берди.\nВосе ноҳиясининг Абуабдуллоҳ Рўдакий номли қишлоқ жамоатида мамлакат Президенти Эмомали Раҳмон ноҳия халқ хўжалиги ютуқлари ва халқ ҳунармандчилиги кўргазмасини бориб кўрди.\nМамлакат Президенти, жумладан, маҳаллий бекалар тайёрлаган лаззатли миллий нонлар, таомлар, халқ ҳунармандларининг буюмларини тайёрлаш маҳоратига алоҳида эътибор қаратиб, улар меҳнати самарасини юқори баҳолади.\nКўргазмага Восе ноҳияси хотин-қизлари ўзига хос усул билан тайёрланган турли қандолатчилик маҳсулотларини чиқаришди.\nБу минтақага хос бўлган қадимий халқ ҳунармандчилиги буюмлари кўргазмага ўзгача ва нотакрор кўрк бахш этди.\nКўргазмага, шунингдек, Восе ноҳиясида етиштирилган мевалар, дуккаклилар, ғалла экинлари, асал чиқарилган бўлиб, улар ноҳия меҳнаткашлари фаровонлиги ва бой дастурхонидан дарак беради. Таъкидлаш жоизки, жорий йилда асаларичилар 35,6 тонна асал йиғишди. Восе ноҳиясида асалари оилалари йил сайин ошиб бораётгани, ички бозорларни таъминлаш билан бир қаторда, асални хорижга экспорт қилиш йўлга қўйилаётгани қайд этилди.\nВосе ноҳияси халқ хўжалиги ютуқлари билан танишув чоғида мамлакат Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон ердан унумли фойдаланиш, сифатли ва маҳсулдор уруғларни танлаш ҳамда келажакда уруғчилик, боғдорчилик, сабзавотчилик, асаларичилик ва паррандачилик соҳалари тараққиётини таъминлаш бўйича ўз фойдали тавсиялари ва маслаҳатларини деҳқонлар билан ўртоқлашди.\nВосе ноҳияси барча хўжаликларида картошка, сабзавотлар, полиз экинлари ва бошқа қишлоқ хўжалик маҳсулотлари етиштириш ҳажми ошиб бормоқда.\nШу ернинг ўзида эҳтиёжманд оилалардан 50 нафар боланинг суннат маросимлари ўтказилиб, мамлакат Президенти уларга совғалар тақдим қилди.\nКўргазмада анъанавий ҳунармандчилик маҳсулотлари, жумладан, чакандўзлик, қуроқ, кигиз тўқиш ҳунарлари ҳамда тожик халқи юксак маданияти ва бой тарихидан гувоҳлик берувчи миллий тўй маросимлари намойиши меҳмонлар эътиборини кўпроқ тортди.\nҲунарманд аёллар санъати ва истеъдоди, адрас ва атлас тўқиш жараёни, бошқа миллий анъаналар ва маросимлар билан танишган Давлат бошлиғи бу анъаналарни келгусида янада такомиллаштириш бўйича топшириқлар берди.\nВосе ноҳиясига иш ташрифи доирасида мамлакат Президенти Абуабдуллоҳ Рўдакий қишлоқ жамоатининг Меҳнатобод қишлоғида стадион ва теннис кортининг фойдаланишга топширилиши маросимида қатнашди.\nДастлаб маҳаллий тадбиркор Авазхон Кабиров молиялаштиришида қурилган теннис корти билан танишган мамлакат Президенти Эмомали Раҳмон ташаббускор тадбиркорга бу иши учун миннатдорчилик билдирди.\nМазкур иншоот қисқа муддатда 320 минг сомоний маблағига қурилиб, бу ерда ўсмирлар ва ёшларнинг турли спорт машғулотлари ўтказишлари учун замонавий шароитлар яратилгани қайд қилинди.\nБеш минг 260 томошабинга мўлжалланган стадион очилиши ва фойдаланишга топширилиши маросимида Миллат пешвосига мазкур спорт иншооти ҳам маҳаллий тадбиркор Авазхон Кабиров томонидан 1,2 миллион сомонийга қурилгани ҳамда футбол бўйича республика ва халқаро миқёсдаги мусобақалар, ўсмирлар ва ёшларнинг спорт машғулотларини ўтказишларига мўлжаллангани маълум қилинди.\nКелажакда бу ерда спортнинг бошқа турлари бўйича халқаро мусобақалар ўтказилиши қониқиш билан қайд қилинди. Айнан шунинг учун стадион фойдаланишга топширилган биринчи кунда Восе ва Фархор ноҳиялари жамоалари ўртасида «Чарм тўп» футбол матчининг финал босқичи бўлиб ўтди. Давлат бошлиғи ўзига ҳамроҳлик қилаётган делегация билан биргаликда стадионнинг дастлабки томошабинларига айланишди.\nМамлакат Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон Восе ноҳиясининг Абуабдуллоҳ Рўдакий қишлоқ жамоати Меҳнатобод қишлоғида 3-рақамли касалхона ва саломатлик марказининг фойдаланишга топширилиши маросимида иштирок этди.\nЯратилган шароитлар билан танишув чоғида мамлакат Президенти Эмомали Раҳмонга Меҳнатобод қишлоғининг 3-рақамли касалхонаси ташхис ва даволаш учун барча замонавий шароитга эга эканлиги, унда 50та каравот бўлиб, «Файзи Сайид» деҳқон хўжалиги томонидан 1 миллион 700 минг сомонийга қурилгани маълум қилинди.\nЯнги касалхона Араб хайрия фонди молиялаштиришида ташхис ва даволаш учун етакчи тиббий ускуналар, жумладан, ултрасадо аппарати, замонавий физиотерапевтик ускуна, ЭКГ аппарати ва бошқалар билан таъминлангани қайд қилинди.\nДавлат бошлиғи врачларга мижозларга ташхис ва даволашда кўпроқ эътибор қаратиш, энг аввало, аҳоли саломатлигини яхшилашга ҳисса қўшишни топширди.\nКасалхона тўртта бўлим, жумладан, туғруқ, жарроҳлик, катталар ва болалар бўлимидан иборат эканлиги қайд қилинди. Бу тиббий муассаса врачлари ўз навбатида, мамлакат Президентига сифатли тиббий хизмат кўрсатишни йўлга қўйишга ваъда беришди.\nКасалхона очилиши билан 150 киши, жумладан, 14 нафар олий тоифали врач, 50 нафар ўрта ва 30 нафар кичик тиббий ходимлар иш жойи ва яхши ойлик маош билан таъминланишди.\nТожикистон доривор гиёҳларидан дори-дармон тайёрланаётган фито-аптека касалхонада ўзига хос ўрин эгаллайди.\nАбуабдуллоҳ Рўдакий қишлоқ жамоатида саломатлик маркази очилиши чоғида мамлакат Президентига тиббий муассаса Япония ва Араб хайрия фондининг 826 минг сомонийлик маблағи ҳисобидан қурилгани маълум қилинди.\nАраб хайрия фондининг Тожикистондаги раҳбари сўзларига кўра, замонавий ускуналар, жумладан, лор-комбайт, цистоскоп, бронхоскоп, гастроскоп, колпоскоп, ултрасадо аппарати, ЭКГ аппарати ва стоматологик ускуналар врачларнинг беморларга ташхис қўйиш ва касалликларини аниқлашдаги ишларини енгиллаштиради.\nШу билан бирга, саломатлик маркази лаборатория, амалий ишлар учун таълим маркази, турли ЛОР, нафас йўллари, ошқозон-ичак, гинекологик ва урологик ҳамда юрак ва кўз касалликларини текшириш ҳамда даволаш учун кабинетларга эга.\nВосе ноҳиясининг Меҳнатобод қишлоғида мамлакат Президенти Эмомали Раҳмон 51-ўрта умумтаълим муассасасини тантанали тарзда фойдаланишга топширди.\nТаълим ва тарбия шароитлари билан танишув чоғида мамлакат Президентига иншоотда қурилиш ишлари 2015 йилнинг октябрида бошлангани, Тожикистон Республикаси Ҳукумати ва Саудия тараққиёт фондининг 2 миллион 973 минг сомонийлик маблағлари ҳисобидан қурилиб, жиҳозлангани маълум қилинди.\nБир сменада 340 ўқувчига мўлжалланган икки қаватли мактаб биноси 2 гектар майдонни эгаллаб турибди.\nМактабнинг икки қаватида 13та синфхона, жумладан, химия, физика, математика, бошланғич ҳарбий тайёргарлик, ҳунарлар ўрганиш кабинетлари мавжуд.\nМактабнинг барча синфхоналари замонавий технологиялар ва таълим воситалари, жумладан, электрон доскалар, компютерлар билан жиҳозланиб, мактабда, шунингдек, ошхона ва бошқа ёрдамчи бинолар ҳам мавжуд. Жумладан, бу ерда мактабни иссиқлик билан таъминлаш учун кўмир орқали фаолият юритувчи қозонхона ҳам бор.\nВосе ноҳиясига иш ташрифи доирасида мамлакат Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон Абуабдуллоҳ Рўдакий қишлоқ жамоатида «Файзи Саид» деҳқон хўжалигига бориб, у ерда сояли ва мевали дарахтлар, манзарали буталар ва гуллар билан танишди.\n«Файзи Саид» деҳқон хўжалиги меҳнаткашлари 23 гектар майдонда турли мевали ва сояли дарахтлар, манзарали буталар, гул кўчатлари, полиз экинлари ва бошқа қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштиришяпти.\nЖорий йилда 3 гектар майдонда янги боғ барпо этилди. Энди боғлар умумий майдони 26 гектар, жумладан, 10 гектар токзор, 10 гектар гилос, ўрик, нок, бодом, олхўри, қора олхўри, ёнғоқ, анор, 1 гектар манзарали гуллар ва буталарни ташкил қилади.\nБоққа ташриф чоғида Миллат пешвоси хўжалик меҳнаткашларининг мевали дарахтлар етиштириш тажрибасини юқори баҳолади. Боғбонларнинг маълумотига кўра, жорий йилда, айниқса токзорлардан мўл ҳосил олиниши кутилмоқда.\nМазкур хўжаликдан ўнлаб тонна сифатли узум ва пиёз Россия Федерациясига экспорт қилиниб, ўрик ва узум ҳосили қуритилиб, ўрик қоқи ва майизга айлантирилмоқда.\nУшбу боғнинг турли гуллари, буталари ва сояли дарахтларидан жамоат кўчалари ва хиёбонлари ҳамда автомобил йўллари четида ободонлаштириш ишларини ўтказишда фойдаланилиши хабар қилинди. Таъкидлаш жоизки, «Файзи Саид» деҳқон хўжалиги томонидан Абуабдуллоҳ Рўдакий қишлоқ жамоатига кириш жойида 5 гектар ташландиқ ва тошлоқ ерда арча боғи барпо этилган бўлиб, у жамоат қиёфасига ўзгача ҳусн бағишлаган.\nВосе ноҳиясининг Абуабдуллоҳ Рўдакий қишлоқ жамоатида мамлакат Президенти ноҳия раҳбарияти, фаоллари ва фуқаролари билан учрашди.\nДавлат бошлиғи дастлаб Восе ноҳиясининг меҳнаткаш аҳолисига илиқ ва самимий истиқбол учун миннатдорчилик билдириб, уларнинг ҳар бирига соғлик-саломатлик ва Ватанимизнинг бу минтақасини келгусида ободонлаштириш ишларига муваффақиятлар тилади.\nМамлакат Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон, шунингдек, барча иштирокчилар ва улар сиймосида Восе ноҳияси фуқароларини Тожикистон Республикаси давлат мустақиллигининг 25 йиллиги билан табриклади.\nМиллат пешвоси мустақилликнинг 25 йили мобайнида Восе ноҳиясининг меҳнатсевар аҳолиси қулай шароитлар, жумладан, бой табиий захиралар ва сувдан фойдаланган ҳолда, сезиларли ютуқларга эришганликлари, ижтимоий инфраструктуралар қурилиши, йўллар таъмири ва реконструкцияси, тарихий иншоотлар қайта тикланиши, хиёбонларни ободонлаштириш ноҳия қиёфасини тубдан ўзгартириб, уни гуллаб-яшнаган минтақага айлантирганини қониқиш билан таъкидлади.\nДавлат бошлиғи ноҳия ижтимоий-иқтисодий тараққиётига мустақиллик йилларида давлат бюджети ҳисобидан қарийб 700 миллион сомоний, фаровонлик даражаси ва хизмат кўрсатишни юксалтиришга 300 миллион сомонийдан зиёд маблағ йўналтирилганини қайд қилди. Шу билан бирга, давлат тараққиёт дастурлари доирасида ноҳияда 2020 йилгача 520 миллион сомонийлик умумий маблағга 370та лойиҳани амалга татбиқ этиш назарда тутилган.\nБугун: 20-01-2020 23:43:02


Совуқдан дорисиз даволанамиз!\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Совуқдан дорисиз даволанамиз!\t10:28, 11 январь\tҚишнинг нимаси ёмон? Совуғи! Бир қарасангиз, овозингиз бўғилиб, томоғингиз оғриб қолади, яна бир қарасангиз тумов бўлиб, бошингиз ҳам оғрийди. Аммо, дорихонага югуриб, бўлар-бўлмас дориларга «фало-о-он» пул сарфлашга шошманг! Халқ табобати усуллари қайси кунингизга керак ахир?!\nМОЙЧЕЧАК ДАМЛАБ ИЧИНГ\nЧойга лимон солиб ичиш ёки оёқларни иссиқ сувга тиқиб ўтириш фойда бермаса дарҳол мойчечакни чой ўрнида дамлаб ичинг.\nҚарабсизки сиздаги шамоллаш дарди тезда барҳам топади.\nМуолажа муддати – бир ҳафта, кунига чорак стакандан уч маротаба мойчечак дамламаси ичиш кифоя.\nТУМОВДАН ҚУТУЛИШ УЧУН\nБурнингиз битиб, тумов бўлиб қолсангиз аввало бир стакан сувга бир чой қошиқ асал солиб ичинг (кичкинтойингиз шундай аҳволда бўлса, бурнига кўкрак сути ёки хом сабзининг бир неча томчи шарбатини томизишингиз мумкин).\nОзгина пахтани навшадил спиртига хўлланг ва гоҳ ўнг, чап бурнингизга қўйиб ҳидланг. Товонингизга йод настойкаси суриб ичига қуруқ хантал сепилган жун пайпоқ кийиб олинг.\nАна шу муолажаларни навбатма-навбат бажарсангиз тумовдан тезда фориғ бўласиз.\nЙЎТАЛГАНДА ТУРП ДАВО\nҚирғичдан ўтказилган пиёз ва олмадан тенг миқдорда олиб ичига шунча асал солинг, сўнг аралаштиринг. Ҳар куни бир ошқошиқдан уч маҳал ичинг. Олма пўстидан қуюқ чой дамлаб ичсангиз ҳам енгиллашасиз.\nТурп ўртасини ўйиб ичига асал ёки шакар солинг. Кун давомида хушхўр шарбат ажралади. Шуни кунига бир ошқошиқдан ичинг.\nТОМОҚ ҚАТТИҚ ОҒРИСА\nБир стакан илиқ сувга икки ошқошиқ туз, ярим чойқошиқ истеъмол содаси солинг, сўнг икки-уч томчи йод томизинг. Кунига бир-икки марта томоғингизни шу билан чайсангиз тузаласиз.\nЯна бир муолажа: бир чойқошиқ қирилган хренни чорак стакан қайноқ сувга солиб, беш-олти соат тиндиринг. Сўнг сузиб, илиқ ҳолида кунига уч маҳал оз-оздан ичасиз.\nЧОЙНИНГ ФОЙДАСИ КЎП\nҚовоқлар яллиғланганда ёки кўз шамоллаганда кўк ва қора чойни аралаштириб дамлаб ювиш керак. Меъда ва ўн икки бармоқ ичак ярасини тузатиш учун кўк чойни аччиқ дамлаб ичиб туриш кифоя.\nГовмичча чиққанда бир чойқошиқ кўк чойни бир стакан қайноқ сувга солинг. Иссиқ ҳолида пахтани ботириб говмичча устига қўйинг, дарров тузалади.\nАвтомобильда юрганда кўнгил айниса ёки ҳомиладорликда кўнгил беҳузур бўлса қуруқ кўк чойни чайнанг.\nШамоллаб қолганда чойни сут билан биргаликда ичсангиз терлаб дарддан фориғ бўласиз.


«ЭЛСИБ» Тахиатош ИЭС учун электродвигателларни Ўзбекистонга юборди\n17:28 / 02.08.2016\nРоссиянинг «ЭЛСИБ» илмий-ишлаб чиқариш бирлашмаси 4АЗМ-5000/6000 ХЛ4 русумли электродвигателларни Ўзбекистонга жўнатди, деб хабар қилмоқда компания матбуот хизмати.\nЭлектродвигатель Тахиатош ИЭС учун ишлаб чиқилган. Ўзбекистон компанияси билан электродвигателлар ишлаб чиқариш ва етказиб бериш бўйича 2015 йилда имзоланган шартнома шу йилнинг июль ойида ёпилган эди.\nҚайд этилишича, сўнгги 3 йилда «Элсиб» корхонаси Ўзбекистоннинг 4та электростанцияси (Янги Ангрен ИЭС, Навоий ИЭС, Сирдарё ИЭС ва Тахиатош ИЭС)га 12 та электродвигателни етказиб берган эди. Уларнинг қуввати 2000 дан 8000 кВтгача бўлиб, насосларни ишга туширишга мўлжалланган.


14:36 / 16.08.2017\nЁш ўтган сари қизиқувчан бўлиб борамиз. Бироқ ижодий салоҳияни уйғотиш учун кўп нарса керак эмас. Шунчаки нима учун осмон мовий рангда экани ҳақида ўйлаб кўринг.\nОхирги марта қачон ерда ётиб, осмонга боқиб, нима учун унинг мовий рангда экани ҳақида ўйлагансиз? Ҳойнаҳой, бунга анча вақт бўлган. Умуман олганда катта ёшли одам нима учун бу ҳақида ўйлаши керак? Ҳеч бўлмаганда яна бир бор ўзингизни боладек ҳис қилиб кўришингиз, бу жараёнда эса фойдали кўникмалар ҳосил қилишингиз учун. "Лайфхакер" ҳамкасбларингиз билан шундай қилишни машқ қилиб кўришни маслаҳат беради.\n1. Кутилмаган саволлар беринг\nЁшимиз катта бўлгач, мураккаб саволлар бермай қўямиз - шахсий ва профессионал ҳаётимизда шошилинч ишлар ҳаддан ташқари кўпайиб кетади. Ҳозир қандай қилиб бундай савол устида бош қотириш мумкин?\nБолалар нималар ҳақида сўраши мумкинлиги ҳақида ўйлаб кўринг, масалан: "Нима учун ҳиқичоқ тутади?", Машина нима учун юради?" ва ҳ.к. Эслаб кўринг, эҳтимол яқин орада фарзандингиз шундай савол бергану, сиз жавоб топа олмай қолгансиз. Ҳатто ишингиз билан боғлиқ саволлар ҳам беришингиз мумкин, асосийси, оригинал савол бўлсин.\n2. Жавоб учун бир соат вақт ажратинг\nЖавоб излаш жараёнида албатта қандайдир янги нарсаларни билиб оласиз ва хотирангизни янгилаб оласиз. Эҳтимол, эски хоббингизга бўлган қизиқишингиз тикланар.\nБир неча манбалардаги маълумотларни текширишингизга ва тезда ишончли маълумотни топишингизга тўғри келади. Бу кўникмалар танқидий фикрлаш учун зарур. Бундан ташқари, биргаликдаги қидирув жараёнларида ҳамкасбларингиздан қандайдир фойдали нарсалар ўрганарсиз.\n3. Ўзаро хабарлашиб ишланг\nАксариятимиз бинонинг фақат ўзимизга тегишли қисмида бир ўзимиз ишлашга ўрганиб қолганмиз. Мажбуриятларимиз бир хил бўлган пайтда эса бошқалар билан рақобатлаша бошлаймиз, баъзан буни ўзимиз ҳам англамай қоламиз. Бундай бўлмаслиги учун эса, қидирув жараёнида барча учун бир компьютердан фойдаланинг.\n4. Баҳслашинг, лекин ўзгалар фикрини ҳурмат қилинг\nХилма-хил фикрлар ва баҳслар бош қотиришга мажбур қилади, воқеага қарама-қарши томоннинг нуқтаи назаридан назар ташлаш имконини беради. Бироқ кўпчилик одоб юзасидан ё ноқулай вазиятга тушмаслик учун индамай қўяди.\nБу машқлар давомида муҳокамаларни рағбатлантиринг. Токи ҳар бир инсон қандай бўлишидан қатъи назар ўз фикрини хотиржам баён этиши мумкинлигини билсин.\nмаслаҳатлар жамоада ишлаш ижодий салоҳият\nСафарга тайёрланишга доир 19 самарали маслаҳат


Оскар де ла Хойя АҚШ президентлигига ўз номзодини қўймоқчи\n11 сентябрь, 2018, 14:23\nОлти вазн тоифасининг собиқ жаҳон чемпиони ва Golden Boy промоутерлик компанияси бошлиғи Оскар де ла Хойя келажакда АҚШ президентлиги сайловларида иштирок этиши мумкин.\n– Мен жуда жуддийман. Агар Канье Уэст (америкалик рэп-ижрочи —„SPORTS.uz“) бу имкониятни кўриб чиқмоқда. Мен шу вақтгача профессионал бўлганман, миллионлаб одамлар менга “нима учун ўзингни жамиятга аралаштирмайман? деган саволни беришади. Мен эса номим юқори бўлишини истамайман. Кўриниб турибдики, энг юқори овоз мамлакат президентида бўлиши мумкин, – дея де ла Хойянинг сўзларини келтиради Boxing247 нашри.\nБоксчи шунингдек, президентлик пойгасида имкониятларни ўрганиш учун ишчи гуруҳини ҳам жорий қилган. Агар бу яхши натижа билан чиқадиган бўлса, де ла Хойя сайловларда иштирок этади. АҚШда келаси сайловлар 2020 йилда бўлиб ўтади.


Нурли манзилларни кўзлаётган замин » Навоий вилояти арxитектура ва курилиш бош бошкармаси\nArxitektura.uz » Мустакиллик бинолари » Нурли манзилларни кўзлаётган замин\nСана: 6-09-2017, 10:24 Кўрилган: 38 Мустакиллик бинолари, Янгиликлар\nМамлакатимизнинг мустақил тараққиёт йўлига назар ташлар эканмиз, ўзимизнинг ҳаққоний, тўғри йўлимизни танлаб олганимиз, шу асосда улкан ютуқларни қўлга киритганимиз кўз ўнгимизда гавдаланади. Йиллар ўтган сайин Навоий шаҳри ҳам гуллаб-яшнамоқда: ўзига хос, ўзига мос шаҳарсозлик ва меъморчилик асносида янги қиёфа касб этаётир. Анъанавий маҳаллий иморатсозлик сақлаб қолинган ҳолда янги бунёд этилган бинолар шаҳримиз чиройига янада чирой қўшмоқда.\nШаҳар иқтисодиётини таркибий ўзгартириш, ишлаб чиқариш корхоналарини модернизация қилиш борасида изчил амалга оширилаётган ислоҳотлар ички бозорни ўзимизда тайёрланган маҳсулотлар билан таъминлаш баробарида, уларни экспорт қилиш имкониятини ҳам кенгайтираётир. Жорий йилда шаҳарда саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми ўтган йилга нисбатан 108,0 фоизга, жумладан, истеъмол товарлари 105,3 фоизга, асосий капитални кўпайтиришга 642 миллиард 318,0 миллион сўм миқдорида инвестициялар киритилиб, ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 131,9 фоизга ўсди. Қурилиш ишлари ҳажми 129,2 фоизга ва савдо айланмаси ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 121,5 фоизга ортиғи билан бажарилди. Иқтисодиётда ҳудудий корхоналарнинг улушини ошириш мақсадида йилига 20 фоиздан кам бўлмаган ўсиш суръатларини таъминлаш талаб этилади. Бунда 2020 йилга келиб, ҳудудий саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш 2 баробарга оширилиши таъминланади. Ушбу натижаларга эришиш мақсадида, бугунги кунда шаҳарнинг ижтимоий-иқтисодий дастури ишлаб чиқилган бўлиб, унга асосан 2017 йилда қиймати 268,4 миллиард сўмлик 263 та лойиҳа амалга оширилиши назарда тутилган. Натижада қўшимча 250 миллиард сўмдан ортиқ қўшимча қиймат яратилишига ва 1,8 миллион долларлик маҳсулотларни экспорт қилиш ҳамда 2263 та янги иш ўрни яратилади.\n2017 йилга мўлжалланган иқтисодий дастурнинг 1 август ҳолати бўйича жами 151 та лойиҳа киритилган бўлиб, амалда 180 та лойиҳа ишга туширилган ва 1090 та иш ўрни яратилган. Бундан ташқари, 2018 йилга мўлжалланган иқтисодий дастурига 400 дан зиёд лойиҳаларни киритиш устида ишлар олиб борилмоқда.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 26 декабрдаги "2017-2019 йилларда тайёр маҳсулот турлари, бутловчи буюмлар ва материаллар ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштиришнинг истиқболли лойиҳаларини амалга оширишни давом эттириш чора-тадбирлари тўғрисида"ги қарорига асосан шаҳар маҳаллийлаштириш дастури доирасида қиймати 1,2 миллиард сўмлик 5 та лойиҳа амалга оширилиши натижасида 350 минг АҚШ доллари миқдоридаги маблағ тежалади.\nДавлат Инвестиция дастури доирасида 305,9 миллиард сўмлик 13 та йирик лойиҳа амалга оширилмоқда.\n2017-2018 йилларда шаҳарни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш дастурида Халқаро молия институтларининг кредит маблағлари ҳисобига амалга ошириладиган жами10 та лойиҳа рўйхати шаклланган бўлиб, умумий қиймати 47,0 миллион АҚШ доллари маблағи ўзлаштирилиши ҳисобидан 993 та иш ўрни яратилиши режалаштирилган. Ушбу дастур амалга оширилиши натижасида 14,1 миллион АҚШ доллари миқдорида маҳаллий маҳсулотлар экспорт қилиниши белгиланган.\nЖорий йилнинг олти ойи давомида аҳоли бандлигини таъминлаш дастури бўйича 2354 та иш ўрни яратиш режалаштирилган бўлиб, амалда 2360 тага бажарилди.\nШаҳримиздаги кам қувватли корхоналар, бўш турган ва қурилиши тугалланмаган объектлар негизида ишлаб чиқаришни ташкил этиш орқали янги иш ўринларини яратиш бўйича қиймати 5440 миллион сўмлик 101 та лойиҳадан жорий йилнинг 7 ойида 42 таси ўз фаолиятини йўлга қўйиши натижасида 255 та иш ўрни яратилди. Илгари хусусийлаштирилган фаолиятсиз объектлар сифатида 34 та объект аниқланиб, бўш турган ва ишлаб чиқариш майдонларидан самарали фойдаланиш бўйича дастур ишлаб чиқилди.\n2017 йилнинг январь-июль ойларида 6,4 миллион АҚШ доллари миқдорида маҳсулот экспорт қилиниб, режа 105,7 фоизга бажарилди. Экспорт ҳажмида саноат маҳсулотлари 112,5 фоиз (6,1 миллион АҚШ доллари), мева-сабзавот маҳсулотлари 51,5 фоизни (355,8 минг АҚШ доллари)ни ташкил этди.\nЖорий йилда шаҳардаги 14 та экспортёр корхона томонидан Буюк Британия, Россия, Туркманистон, Қозоғистон каби дунёнинг кўзга кўринган давлатларига маҳсулотлар экспорти йўлга қўйилди.\nШунингдек, Инвестиция дастурига асосан, 15,8 миллиард сўм маблағ эвазига 7 та объектда қурилиш-таъмирлаш ишлари олиб борилмоқда. Жумладан, 17-кичик туманда 630 ўринли мактаб биносининг қурилиш-монтаж ишлари жадал давом этмоқда. Объектнинг тендер қиймати 4,9 миллиард сўмни ташкил этади. Қиймати 3,0 миллиард сўм бўлган вилоят Перинатал марказини реконструкция қилиш ҳамда вилоят эндокринология марказининг қурилиш ишлари бошланган бўлиб, барча лойиҳа смета ҳужжатлари тайёрланган.\nАҳолига зарур шарт-шароитлар яратиш мақсадида кўп қаватли уйларни қуриш ва таъмирлаш, маданий мерос объектларини тиклаш, ижтимоий соҳа объектлари ва йўлларни таъмирлаш, темир йўл атрофи ва қабристонларни ободонлаштириш ишларига ташкилотлар, аҳоли ҳамда банк кредитлари ҳисобидан шаҳар бўйича жами 60,9 миллиард сўмлик қурилиш-таъмирлаш ишлари бажарилди.\nСўнгги йилларда шаҳримиз ўзгача қиёфа касб этиб, янги қурилаётган кўп қаватли уй ҳисобига кўркамлашиб бормоқда. Жорий йилда ҳам қиймати 57,6 миллиард сўмлик 18 та 750 хонадонли кўп қаватли уй-жой фойдаланишга топширилди.\nШаҳримизда барча тармоқ ва йўналишларда бунёдкорлик ҳамда қурилиш ишлари тизимли олиб борилмоқда. Равон йўллар миллионлаб маблағларни тежаши ҳеч кимга сир эмас. Бу борада ҳам бир қанча ишлар амалга оширилди. Маҳаллий бюджет ҳисобидан жорий таъмирлаш ишлари бўйича дастлабки манзилли дастурга асосан 21,6 километрлик 4 та лойиҳа киритилган. Хусусан, "Мурувват" МФЙ ҳудудидаги Зулфия номли кўчанинг 100 метрли йўлига 16,0 миллион сўм маблағ ажратилиб, таъмирлаш ишлари тўлиқ якунига етказилди. Шунингдек, С. Айний номли кўчанинг 580 метрли йўлини таъмирлаш учун 863,6 миллион сўм маблағ ажратилиб, айни кунларда таъмирлаш ишлари олиб борилмоқда.\nХулоса ўрнида шуни айтиш мумкинки, ўз Ватани билан фахрланиш туйғуси ҳеч биримизни тарк этмасин. Яна янги юксалишлар довони қаршисида турибмиз. Бу йўлда юртдошларимиз ўзларининг фидокорона меҳнатлари, илмий изланишлари билан барчага ибрат бўлишига ишонамиз. Қалбларимизни истиқлолнинг ҳар бир кунида шукроналик ҳисси тарк этмасин!


Бешинчи омил: гўзал хулқ ва меҳрибонлик | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n571 10:30 31.08.2019\nУламоларда меҳр-оқибат сифатлари бўлмоғи шарт. Агар олимнинг қалби қаттиқ бўлса, ундан илм ололмайди. Чунки инсонлар қўпол, қаҳри қаттиқ одамдан ўзини тортади.\nҚуйидаги оятда раҳмат сифати илм сифатидан олдин келтирилган: “Аршни кўтариб турадиган ва унинг атрофидаги (фаришта)лар (яккаю ягона) Парвардигорларига ҳамд билан тасбеҳ айтурлар ва Унга имон келтирурлар ҳамда имон келтирган кишиларни мағфират этишини сўрарлар: “Парвардигоро, Ўзинг раҳмат ва илм жиҳатдан барча нарсада кенгдирсан. Бас, тавба қилган ва йўлингга эргашган кишиларни мағфират эт ва уларни дўзах азобидан сақла!” (Ғофир сураси, 7-оят)\nФаришталар Аллоҳ таолони раҳмати ва илми кенглиги билан сифатламоқда. Улар дуо қилишдан олдин Аллоҳ меҳрибон эканини зикр қилмоқда, жамики инсон зоти Аллоҳнинг раҳматига муҳтожлигини изҳор қилмоқда.\nАллоҳ таоло Мусо алайҳиссаломни илм ўрганиш учун борган солиҳ бандани меҳрибонлик сифатлари ила тасвирлади: “Бас, бандаларимиздан бир бандани (Хизрни) топдиларки, Биз унга Ўз даргоҳимиздан раҳмат ато этган ва Ўз ҳузуримиздан илм берган эдик. Мусо унга: “Сенга билдирилган билимдан, менга ҳам тўғри йўлни таълим беришинг учун сенга эргашсам майлими?” – деди” (Каҳф сураси, 65-66 оят).\nМуҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам раҳмат тимсоли, меҳрибон муаллим, меҳрибон мураббий эдилар. Муовия ибн Ҳакам розияллоҳу анҳу айтади: “Мен Расулуллоҳ билан бирга намоз ўқиётганимда, бир киши акса урди, мен “ярхамукаллоҳ” дедим, жамоат менга ёмон қаради, мен: “Онанг йўқотиб қўйгурлар, нимага ёмон қарайсизлар?” дедим. Жамоат қўлларини сонларига ура бошлади, қавм мени жим қилмоқчилигини тушунганимдан кейин жим бўлдим. Расулуллоҳга ота-онам фидо бўлсин, аввал ҳам, кейин ҳам у зотдай муаллим кўрмадим. Улар мени урмадилар ҳам, туртмадилар ҳам, сўкмадилар ҳам, балки: “Намозда инсонларнинг сўзлари мумкин эмас, намоз тасбеҳ, такбир, Қуръон қироатидир”, дедилар. Мен: “Эй Расулуллоҳ, мен яқинда мусулмон бўлдим, бизда фолбинга борадиганлар бор”, дедим. У зот: “Уларга борма”, дедилар. Мен: “Бизда шумланадиган одамлар бор”, дедим, у зот: “Бу улар ўзларича ўйлайдиган нарса, уларга фойда бермайди”, дедилар” (Муслим ривояти).\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг раҳматига қаранг, Муовия бу раҳматдан қанчалар таъсирланди ва ул зотнинг буюк муаллим ва мураббийлигини эътироф этди. Бу меҳрибон зотдан яна савол сўраб, ҳидоят топди. Агар дағал инсон бўлганларида яқинлашмасди ҳам.\nТаассуфки, баъзи шайхлар қўпол муомала қилишади. Халқ уларни пешво деб билиш тугул маърузасини эшитмайди.\nАбу Масъуд Ансорий ривоят қилади: “Бир киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга келиб деди: “Эй Расулуллоҳ, мен бомдод намозига фалончи сабабли чиқмайман, у жуда узун ўқийди”. Расулуллоҳ жуда дарғазаб бўлдилар, бунчалар ғазабланганларини ҳеч кўрмаганман, сўнгра: “Эй инсонлар, сизлардан баъзилар одамларни диндан нафратлантиради, ким имом бўлса, енгил ўқисин, жамоатда қарилар, заифлар, ҳожатманд одамлар бор”, дедилар” (Бухорий, Муслим ривояти).


Россияда долларнинг нархи тарихий максимумига эришди\n21:53 / 15.12.2015\nРоссия банки долларнинг расмий курсини яна 60,5 тийинга оширди ва унинг нархи рекорд даражадаги 70,83 рублга етди. Доллар 1998 йилда рубль қиймати ўзгартирилгандан кейин ҳали бундай қиммат нархда сотилмаганди. Бунгача рубль курсининг энг паст кўрсаткичи жорий йилнинг 25 августида қайд қилинганди, ўшанда Россия Марказий банки доллар нархини 70,75 рубль қийматида ўрнатганди.\nЕвронинг расмий курси 1,26 рублга кўтарилиб, охирги 10 ой ичида биринчи марта 78 рублдан ошди ва 78,23 рублни ташкил қилди. Охирги марта евро бундан қимматроқ 2015 йил 3 февралда 78,79 рублдан сотилганди.


Тижорат банклари хорижий валюта операцияси учун лицензия олиши шарт эмас » Новости Узбекистана сегодня: nuz.uz\nНовости Узбекистана → ИҚТИСОДИЁТ ва БИЗНЕС → Тижорат банклари хорижий валюта операцияси учун лицензия олиши шарт эмас\n04-09-2017 14:06 0 417 Рейтинг0 Чоп этиш\nТижорат банклари хорижий валюта операцияси учун лицензия олиши шарт эмас\nЎзбекистон банкларига хорижий валютада операцияларни амалга оширишга лицензия бериш амалиёти бекор қилинади. Тижорат банкларининг хорижий валюта билан амалга оширадиган операциялари банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензия асосида амалга оширилади деб хабар бермоқда соф.уз нашри.\nБу тартиб Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев томонидан 2 сентябрда имзоланган «Валюта сиёсатини эркинлаштириш бўйича дастлабки чоралар тўғрисида»ги Фармонда белгиланган.\nФармонга кўра, хорижий валютада кредит бериш ва уни қайтариш шартлари тижорат банклари томонидан, томонлар келишувига асосан кредит сиёсатидан келиб чиққан ҳолда, мустақил белгиланади.\nХорижий валюта олди-сотдиси бўйича комиссион тўловлар миқдори ҳам тижорат банклари томонидан мустақил белгиланши қайд этилган.\nҲужжатда хорижий валюта олди-сотдиси бўйича юзага келадиган хатарлар ҳам банклар ваколати доирасига киритилган. Яъни хорижий валютани сотиб олиш ва сотиш билан боғлиқ хатарлар тадбиркорлик хатарига киритилади ва уларни бошқариш тижорат банклари ваколатига киради.\nАввалроқ мазкур ҳужжатга асосан 5 сентябрдан бошлаб тижорат банклари томонидан жисмоний шахслардан эркин равишда хорижий валюта сотиб олиниши ҳақида хабар берилган эди.