Қўш хотинлик азобми, роҳатми, гуноҳми, савоб? | Бир пиёла чой\n← Саудиялик олимлар саратонни олтин билан даволашни таклиф этишмоқда\nТошкент ҳайвонот боғида “Бой” лақабли тимсоҳ ўйинчоқ туфайли нобуд бўлди →\nҚўш хотинлик азобми, роҳатми, гуноҳми, савоб?\tPosted on November 17, 2016\tby birpiyolachoy Жуда муҳим бир иш билан Қўйлиқ улгуржи бозорига бориб келишимга тўғри келиб қолди. Агар бугуноқ бормасам, менга керак бўлган одам, бозорга келтирган юкларини тугатиб, уйига кетиб қолар эди. Уни қайта топиш учун кейинги сафар келишини пойлашим лозим. Қачон келиши эса ёлғиз Яратганга аён. Шу ўй-хаёллар билан йўлга чиқдим. Қўл кўтаришим ҳамоно бир «Жигули» «ғийқ» этиб олдимда тўхтади. Нархини келишиб, машинага ўтирдим. Ўтирганимдан кейин билсам, ҳайдовчи таниш экан. Куни кеча ишга шу ҳайдовчининг машинасида боргандим. Фақат унда автоулови бошқа— Ака кечаги машинангиз оқ эди, бугунгиси бошқа шекилли, — дея қизиқиб сўрадим.\n— Э, ука бу дунёда менинг ҳамма нарсам жуфт, — деди-да, кулиб ҳайратимга чек қўйди. — Машинам, уйим, хотиним, болам, ишхонам… Ҳамма-ҳаммаси иккитадан, — деб қўшимча қилди.\n«Тўғри, кишининг ҳамма нарсаси жуфт бўлиши мумкиндир, лекин хотиннинг ҳам иккита бўлиши ғалати эмасми?»\nҲайдовчи миямда кечаётган ўйларни уққандек, секин менга қаради.\n— Ука, сезиб турибман, одам қўш оила билан ҳам яшаса бўладими, деб сўрамоқчисизу, лекин ботинолмаяпсиз, шундай эмасми?\n— Ҳа, тўғри топдингиз. Бизнинг касбимиз қизиқувчанликни талаб қилади, шунга…\n— Э, у қанақа касб экан?\nМен касбим ва иш жойимни айтдим.\n— Ундай бўлса ука, сизга бир хизмат бор.\n— Бажонидил, қўлдан келганча тайёрман.\n— Ҳамма мени, пичоғи мой устида бўлмаса, иккита хотин билан яшармиди, бойвачча-да, деб ўйлайди. Сиртдан қаралганда мен икки оилам билан ҳам гўё бой-бадавлат тотув ва бахтли яшаётгандекман. Аслида эса аҳвол бошқача. Сиз яхшиси қўшхотинлик оқибатида менинг бошимга тушаётган балоларни газетангизга ёзсангиз. Лекин асл исм-шарифимни очиқ бермайсиз. У ёғини ўзингиз тушунасиз. Таниш-билишлар бор, кўз кўзга тушади. Биронтаси ўқиб қолса…\nМен рози бўлдим.\n— Ҳаёт, шароит шуни тақозо этмаганда мен асло бундай йўл тутмаган бўлардим, — деди у. — Бу ишимдан минг бора пушаймонман, лекин энди ҳеч нарсани ўзгартириб бўлмайди, вақт ўтган. Келинг, яхшиси бир бошдан гапириб бера қолай.\nҲайдовчи оғир «уф» тортиб, бошидан ўтганларини ҳикоя қила бошламасидан мен манзилга етиб келдим. Оббо, вақтнинг бунчалик тез ўтиб кетишини ҳечам сезмаган эканман. Пулни бериб, машинадан тушдим.\n— Ака, агар вақтингиз тиғиз бўлмаса, пойлаб туринг, мен тезда чиқаман, уйга ҳам ўзингиз обориб қўясиз, — дедим-да, югуриб бозорга кириб кетдим.\nЎн-ўн беш минутлар чамаси вақт ўтмай ишимни битириб чиқдим. Ҳалиги киракаш киши кутиб турган экан. Унинг шунча пайт пойлаб турганига қараганда, айтмоқчи бўлган гапи жуда жиддийлигига ишонч ҳосил қилиб, тўғри олдига бордим. Мени кўриб хурсанд бўлиб кетди. «Энди, ака, кечгача вақтим бемалол» дедим-да, унга юзландим. У эса машина моторини ўт олдириб, равон йўлга тушиб олди. Ана шундан кейингина гапини тўхтаб қолган жойидан давом эттирди:\n— Биринчи хотиним билан севишиб оила қурганмиз. Оиламиз аҳил-фаровон эди. Ота-онам ҳам хотинимни жонларидан ортиқ кўришарди, ҳозир ҳам шундай. Лекин ҳар тўкисда бир иллат деганларидек, бизнинг бахтимиз баркамол бўлолмади. Чунки эр-хотинни боғлаб турувчи асосий восита — ишқ-муҳаббат, молу-дунё эмас, балки оддийгина фарзанд экан.\nСаккиз йил бирга яшадик. Бормаган табибимиз ҳам, ҳабибимиз ҳам қолмади. Бироқ, барча уринишларимиз зое кетаверди. Айб мендами, хотинимдами, сира англаб етолмадик. Ажралиб кетишга эса бир-биримизни сира кўзимиз қиймайди. Бирорта фарзанд тарбиялаб олиш учун роса икки йил югурдик. Аммо бу борада ҳам омадимиз юришмади. Хуллас, бундай фикрдан ҳам воз кечдик. Фақат сабр-тоқат билан кутишдан ўзга чорамиз қолмади.\nТурмуш қурганимизнинг ўн иккинчи йилига бориб, хотиним бошқа бирор аёлга уйланишимни илтимос қилди. Мен иккиланиб юравердим, у эса шуни қатъий талаб қила бошлади. Унинг фикрларини ота-онамга етказдим. Улар келинлари тўғри айтаётганини тасдиқлаб, қўшхотинликка рози бўладиган жувонлар камдан-кам топилишини айтишди.\nМен ҳам бу фикр устида жиддий бош қотира бошладим. Эр-хотин тишимизнинг ковагида асраб юрган маблағимизга икки хонали уй сотиб олдик. Галдаги муаммо иккинчи хотин масаласи бўлиб қолди. Бунинг ечимини онам ва хотиним биргалашиб топишди.\nОрадан бирор ойлар ўтгач, улар менга Ҳабиба исмли жувонни тавсия этишди. Худо ҳусну-латофат, қадди-қоматдан қисмаган экан. Бундай соҳибжамол аёлнинг турмуши қандай бузилганига сира ақлим етмасди. Ўабибанинг айтишича, эри унга хиёнат қилганмиш. У буни пайқаб қолгач, эрининг ишхонасига шикоят қилибди. Охир-оқибат эр ишдан, Ўабиба эрдан ажралибди. У алоҳида турсагина менга турмушга чиқишга розилигини айтди. Унинг истаётган шароитини ҳозирлаб қўйганим учун кўнглим истаб-истамай тўйни бошлашга қарор қилдим. Келинни янги уйга тушириб олдим.\nТан олишим керак бу борада хотиним катта жасорат кўрсатаётганди. Чунки ҳеч бир хотин ўз устига кундош келишини асло ҳазм қилолмайди. Хотинимнинг бағрикенглиги, самимийлиги олдида ҳамиша бош эгаман.\nШундай қилиб, Ҳабиба билан яшай бошладим. Бир ҳафта у билан турсам, кейин иккинчи хотинимнинг олдига келардим. Бироқ биринчи хотиним олдида икки-уч кун турмасдан у дарҳол Ҳабибанинг олдига жўнатиб юборар, кундошим янги келин, у билан кўпроқ бирга бўлишингиз керак, деб таъкидларди. Мен ҳайратдан ёқа ушлаб, янги келиннинг олдига кетардим.\nҲабиба эса биринчи хотинимникига боришимни сира-сира истамасди. У ёққа бормоқчилигимни билиши ҳамоно қовоқ-тумшуғидан қор ёға бошларди. Сал қўйиб берсам, жанжал чиқаришгача бориб етарди. Шу алфозда бир йил ўтиб, ўғил кўрдик. Энди Ўабибанинг тили узун бўлиб, босар-тусарни билмай қолди. Имкониятим даражасидан ортиқ талаблар қўя бошлади.\nОта-онамнинг хизматини доим қош қайирмай қиладиган биринчи хотиним эса менинг тинч ва тотув яшашимни истарди. Шу боис бўлса керак, кундошининг гапига қулоқ солишимни таъкидлаб жони ҳалак эди.\nҲабиба ўғлимга машина олиб берасиз деб туриб олди. Бошим қотди. Ўзим уч рўзғорни амал-тақал юргизиб турган бўлсам, қандай қилиб машина олиб бераман, десам жанжал чиқарди. Мажбуран узоқ йиллар ишлаб келган касбимдан воз кечдим. Иккита ташкилотга тунги қоровулликка ишга жойлашдим-да, машинам билан кундузи киракашлик қила бошладим. Аввалига ишим бароридан келмай, бироз қийналиб юрдим. Кейинроқ фаолиятим юришиб кетди. Бир ярим йил деганда ўртача ҳолатдаги машина сотиб олиб, уни Ўабибанинг номига хатлаб бердим.\nЭнди қулоғим тинчиса керак, деб ўйлаган эдим, қаёқда дейсиз? «Дом»да яшаш у кишининг «мавқе»ларига тўғри келмай қолибди. Шунинг жағи тинсин, оилам бузилиб кетмасин, деган андишаларимни Ўабиба муттасил суистеъмол қила бошлади. Тишимни-тишимга қўйиб, яна киракашликка киришдим. Қисқаси уч йил умрим ҳовли-жой учун пул тўплашга кетди. Кўримсизроқ бўлса-да, шаҳар чеккароғидан битта «участка» сотиб олдим. Уни ҳам Ўабибанинг номига расмийлаштириб бердим.\nМен болаларим ва Ҳабиба учун қанчалик елиб-югурмай, барибир унинг нафси ҳакалак отишдан тўхтамади. Биринчи хотиним орага совуқчилик тушмаслиги учун ҳамма нарсага тайёрлигини айтар, ота-онамни оқ ювиб, оқ тарашдан қолмасди. Ҳабиба билан турмуш қурганимиздан бери у лоақал бир марта қайнона-қайнотасининг хизматини қилмади. Шундай бўлсада, мен болаларимни ўйлаб, муросаю мадора қилиб яшашимга тўғри келар эди.\nБиринчи хотинимнинг мўмин-қобил, сермулоҳаза аёллигига тан бермай иложим йўқ. Умримнинг асосий қисми Ўабиба билан ўтаётганидан ич-ичимдан афсусланардим. Бир куни, «бўлди тамом, сабр косам тўлди, энди кундошинг билан яшамайман, сен билан тураман», деб Ўабибаникига бормайдиган бўлдим. Икки-уч кун тинч яшадим. Бироқ бир куни Ўабиба уйимизга бостириб келди. Кечирасизу, назаримда ўша куни оиламизда «қиёмат-қойим» бўлди.\nУ ўзбек тилида мавжуд бўлмаган ҳақоратомуз сўзлар билан мени ҳам, хотиниму ота-онамни ҳам роса олиб бориб, олиб келди. Қўни-қўшни, элу-юрт олдида юзимизни шувут қилди. Биринчи хотинимни гўрдан олиб, гўрга солгани етмагандек, бечорани роса калтаклади. Бет-қўлини юмдалаб, қонга ботирди.\nГўёки у мени Ҳабибанинг олдига қўймаётган эмиш. Ота-онам ва мен қанчалик уринмайлик, уни асло тўхтатиб қололмадик. Шундан кейин қўни-қўшнилар олдида бош кўтариб юролмай қолдим. Яна икки боламнинг тақдирини ўйлаб, ўша куни Ҳабибанинг олдига қайтишимга тўғри келди. Ахир нима ҳам қила олардим, яхшими-ёмонми, барибир хотиним, болаларимнинг онаси бўлгани учун муроса қилишга мажбур эдим-да. Худога оҳу-нола қилавериб, ўн уч йилда зўрға етишганим — зурриёдларимнинг тирик етим бўлиб қолишини сира-сира истамасдим.\nМанзилга етиб келиб тўхтаганимиздан бир соатдан ошган бўлса-да, киракаш ҳайдовчининг ҳикояси тугамаётган эди. У яна бир дам ўйга толди-да, ҳикоясини давом эттирди:\n— Ука, қўшхотинлик шароитида кечаётган ҳаётимнинг атиги бир куни билан танишдингиз, холос. Агар унинг ғам-алам билан кечаётган барча дақиқаларини ҳикоя қилиб берсам, бутун бошли роман ёзишингизга тўғри келади. Лекин ҳаётда юз берадиган айрим нарсалар борки, уларни ҳаммага ҳам бирдек айтиб беролмайсан, киши. Мен-ку, фарзандим йўқлиги, дунёда зурриёдсиз ўтиб кетмаслик, ота-онам ва хотинимнинг кўнгли учунгина устига хотин олишга мажбур бўлдим. Агар қўшхотинлик ортидан шунча изтироб чекишимни билганимда эди, асло бундай йўл тутмаган, бепушт деган тавқи лаънатни бир умр елкамда кўтариб юришга рози эдим.\nЛекин шундай одамларни биламанки, улар тўқликка шўхлик, кўнгил майли ва бошқа арзимас сабабларга кўра қўшхотинли бўлиб олишади. Бироқ, бу билан нимага эришадилар, сира ақлим етмайди, лолу ҳайрон қоламан. Ахир кундошли оилада кун кўрмас бўлиб яшаётган болалар тақдири, келажаги қандай кечади? Қолаверса, кундошлар ўртасидаги низолар-тортишувлар оқибатида таранг тортилган асаб толалари бир кун келиб узилмаслигига ким кафолат бера олади? Касални даволагандан кўра, унинг олдини олган минг карра енгил кечмайдими?\nЁзинг ука, мана шуларни очиқ-ойдин ёзинг! Қўшхотинлик бир бало, унга барҳам бериш керак, — деб киракаш ҳайдовчи чуқур тин олди. Мана шунақа гаплар дегандек, ҳақини ҳам олмай, машинасини тезда юргизиб кетди.\nМени эса турфа ўй-хаёллар ўз гирдобига торта бошлади.\nМана, азиз замондош қўшхотинлик хусусида зикр этилган фикрлар билан қисқача бўлсада танишиб чиқдингиз. Бу борадаги холисона муносабатингизни кутиб қоламиз.\nРАҲМОН ҚОДИР Bo'lishamiz:TwitterFacebookGoogleLike this:Like Loading...\tThis entry was posted in Hayot ko'zgusi. Bookmark the permalink.\t← Саудиялик олимлар саратонни олтин билан даволашни таклиф этишмоқда


Хорхе Фоссати: «Ўз тактикамни ошкор қилмайман» » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nХорхе Фоссати: «Ўз тактикамни ошкор қилмайман»\n12 март 2019, 09:00\nСаудия Арабистонининг «Ал-Аҳлий» клуби бош мураббийи Хорхе Фоссати Осиё Чемпионлар Лигаси гуруҳ босқичидан ўрин олган «Пахтакор»га қарши ўйиндан олдин ўтказилган матбуот анжуманида ўз фикрлари билан ўртоқлашди.\n«Эртага бизни жуда қизиқарли ўйин кутмоқда. «Пахтакор» жуда кучли клуб, уни яхшилаб ўрганиб чиқдик. У мавсумни яхши бошлади, Эрондан очко билан қайтди. «Пахтакор» анча яхши шаклланган жамоа. Уларга қарши ўйнаш осон бўлмайди. Аммо биз ҳам ўз кучимизга ишонамиз. Биз рақибдан кам эмасмиз.\nЎйинга тайёргарлик кўриш жараёнида айрим футболчиларга алоҳида эътибор қаратмаймиз. Балки, барча футболчига қарши тайёргарлик кўрамиз. Биз бутун жамоанинг имкониятини ўрганиб чиқамиз, футболчиларнинг ҳаммасига қарши тайёргарлик кўрамиз.\n«Ал-Аҳлий»ни 1 ой олдин қабул қилиб олдим. Бунга қадар чемпионат ва мамлакат Кубогида қатнашиб келаётгандик, мана шу 1 ой ичида 8та ўйин ўтказдик, яъни ҳар 3-4 кунда 1та ўйиндан. Энди Чемпионлар Лигасида ҳам иштирок этяпмиз. Мен ўз тактикамни ва услубимни босқичма-босқич жорий қилиб бораман. 1 ой бу етарли муддат эмас. Бундан ташқари, ўз тактикамни очиқ муҳокама қилмайман», - деди уругвайлик мутахассис.\n«Пахтакор» - «Ал-Аҳлий» ўйини 12 март куни соат 18:00да бошланади.\nЯнгиликлар » Спорт » Хорхе Фоссати: «Ўз тактикамни ошкор қилмайман»\n23:20 Шота Арвеладзе: "Сидиқовнинг кучли томонларидан фойдаланишга ҳаракат қиламиз"\n15:51 "Эйр Форс" бош мураббийи: "Эртага стадионга келадиган мухлислар биз ғалаба қозонсак хафа бўлишмасин"\n00:05 Шота Арвеладзе: "Мавсумни ғалаба билан бошлашга уринамиз"\n23:08 Хорхе Фоссати: Ўзбекистонга ғалаба қозониш учун келганмиз


Инсон ҳамиша озодлик ва ҳурриятга интилиб яшайди. У ўзини ҳамиша эркин ҳис қилишга, таҳликасиз турмуш кечиришга эҳтиёж сезади. Шунинг учун ҳам кекса тарих озодлик учун курашнинг, шаклан турлича, моҳиятан ўхшаш бўлган ҳурриятга интилиш ҳодисаларини кўп кўрган.\nМустақиллик, ҳуррият тушунчалари бутун жозибаси билан бирга беқиёс қудратини, буюк ўзгартирувчанлигини кўрсатмоқда. У дунёқарашимизни тубдан ўзгартириб, фикримиз, тафаккуримизни бойитмоқда. Воқеалар ривожини бутун моҳияти билан англашни, дунёга кенгроқ ва теранроқ назар билан қарашни ўргатди. Зотан, истиқлолнинг буюк моҳияти, беқиёс қадр-қиммати ҳам ана шунда.\nЎзбекистон мустақиллик сари йўл олар экан, дастлабки кунлариданоқ ўтмиш маданияти ва қадриятларини тиклаш, ноҳақ жабрланган инсонларнинг муборак номларини юзага чиқариш, миллий онгни ўстириш каби вазифаларга кенг эътибор берилди. Динга, диний ташкилотларга кенг йўл очилди.\nШубҳасиз, Аллоҳ Таоло ўзи назар солиб турган жаннатмонанд диёримиз бугун дунёдаги энг тинч ва обод юртлардан бири бўлиб турибди. Бундай улуғ инъомнинг қадрига етиш, ватаннинг корига яраш ҳар биримизнинг бурчимиздир.\nТинчлик ва хотиржамлик – Аллоҳ таолонинг буюк неъматларидандир. Қолаверса, барча эзгу ишлар рўёбга чиқишининг боиси ҳам осойишталикдир. Шундай экан, инсонлар нафақат мавжуд тинчликнинг қадрига етиб, шукрини адо этишлари, балки унга ношукрлик қилиб путур етказишдан ҳам сақланишлари лозим. Зеро, тинчлик ва хотиржамликнинг улуғ неъматлиги доимо кундалик хайриятларимизнинг бошида зикр қилинади. Шунинг учун ҳам Пайғамбаримиз алайҳиссалом Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда: “Эй, Парвардигор! Дунё ва охиратда тинч ва омонда қилгин” деб қилинган дуодан кўра афзалроқ дуо йўқдир”, деб энг аввало инсон дунё ва охиратда тинч-омон бўлишлигини сўраб, дуо қилиши зарурлигини ўргатганлар.\nАйнан шу мазмунни Анас разияллоҳу анҳу ривоят қилган ҳадиси шарифда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам: “(Эй, Анас!) Аллоҳ таолодан дунё ва охиратда тинч ва омонда бўлишни сўрагин. Зеро, сенга дунё ва охиратда тинч ва омонда бўлиш берилса, нажот топибсан” дедилар (Имом Термизий ривояти).\nТинчликни, oзoдликни вa миллий истиқлoлни oрзу қилиб aзиз жoнлaрини фидо қилиб қанча-қанча аждодларимиз ўтиб кетдилар. Бугун дунёнинг кўплаб бурчакларида тинчликни, осойишта тонгни орзу қилиб яшаётганлар ҳам кўп. Бизлар тинч ва осойишта диёримизда мавжуд тинчлик неъматининг қадрига етиб, уни янада мустаҳкам бўлишига ўзимизнинг ҳиссамизни қўшиб яшашимиз зарур.\nАллоҳ таоло бизга берган тинчлик неъмати ва бошқа неъматларига доимо шукрда бўлишимиз керак. Бир ҳадиси шарифда шундай дейилади: “Киши эрталаб уйқудан уйғонса, унинг оиласи тинч, тани соғ, уйида егулик озуқаси барқарор бўлса, неъматларнинг барчасига муяссар бўлибди”.\nДемак, саломат ҳолда тонг оттирсангиз, оила ва фарзанларингиз тинч-осойишта бўлса, ризқингиз тўкис бўлса, фақат шукр келтириш билан мазкур неъматлар давом этиши эслатиб қўйилмоқда.\nЎМИ Қашқадарё вилоятидаги вакиллиги етакчи мутахассиси\nПирлик, муридликни даъво қилиш мумкинми?\nТасаввуф, тариқат нима? Улар замирида қандай мақсад мужассам? Моҳиятида нима бор?\nАслида тариқат – руҳий, маънавий покланишга даъват этувчи, инсонпарварлик ғояларини тарғиб этувчи йўналиш бўлиб, ислом дини кенг тарқалишида тасаввуф ҳам муҳим ўрин тутади. Зеро, тасаввуф таълимоти вужудга келган даврда халқни ягона мақсад атрофида бирлаштирган, жамиятнинг турли табақалари ўртасида дўстлик, биродарлик ришталари илдиз отишига замин яратган.\nМарказий Осиёда тасаввуф тариқатлари ривожида юртимиздан етишиб чиққан Нажмиддин Кубро, Абдухолиқ Ғиждувоний, Баҳоуддин Нақшбанд, Хожа Аҳрор Валий, Хожа Муҳаммад Парсо каби алломаларнинг хизмати катта бўлган. Шу жумладан, тасаввуф тариқатида катта ўрин тутган Баҳоуддин Нақшбанд ҳазратлари биринчидан, ислом шариати мезонларини маҳкам ушлаган ва уларнинг бузилишига йўл қўймаган. Иккинчидан, бу таълимот чин инсоний ғоялар ва фазилатларни илгари сурган, жамиятнинг турли вакиллари ўртасида жавонмардлик ришталари пайдо бўлишига сабабчи бўлган эди. Бунинг ортида одамлар бир-бирларига моддий ва маънавий ёрдам бера бошлаганлар, ҳар қандай қийинчиликни ҳамжиҳатлик билан енгиб, шодликларни баҳам кўрганлар. Шу сабаб уларнинг фаолияти бутун ислом оламига ўз таъсирини ўтказган.\nАйни вақтда мусулмон дунёсининг деярли барча мамлакатларида турли тасаввуфий тариқатлар вакиллари фаолият юритади. Бироқ уларнинг кўпчилиги тасаввуф таълимотининг илк ғояларидан анча узоқлашиб кетганини айтиш ўринли. Шайхлик мақоми маблағ тўплаш манбаи бўлиб қолган ҳолатлар ҳам йўқ эмас. Баъзи мамлакатлардаги кўплаб тариқат вакиллари томонидан шайхларининг ўта муболаға билан улуғланиши, уларнинг тавоф қилиниши, шайхларнинг ўз тарафдорлари ва муассасалари мавжудлиги фикримиз исботи бўла олади.\nАфсуски, кейинги йилларда айрим шахслар тариқатни муридбозликка, мансаб, мол-дунё орттириш манбаига айлантириб олдилар. Шу сабабли улар ҳақида сўз юритишга мажбур бўлмоқдамиз. Мақсадимиз кимнидир, ниманидир айблаш, узоқ тарихга эга тариқат йўналишини танқид қилиш ёки тасаввуфни инкор этиш эмас. Бироқ, муборак динимизнинг асл мазмун-моҳиятини бузиб, унинг ҳаётбахш таълимотларини нотўғри талқин қилувчиларни кўриб, томошабин бўлиб туриш ҳам инсофдан эмас.\n“Тасаввуф” атамасининг келиб чиқиши тўғрисида бир неча қарашлар мавжуд. Уларнинг аксариятида мазкур атаманинг арабча “суф” – “жун” сўзидан келиб чиққани қайд этилади. Аввало, бу атама луғавий маъно жиҳатидан тўғри. Негаки, кўп ибодат билан машғул кишилар кийимни жуда содда кийишган. Одатда уларнинг кийимлари фақат жундан иборат бўлган. Зеро, тасаввуфга эргашган шахслар таналарини риёзатга чиниқтириш учун ҳамда дунёнинг моддий бойликлари дабдабасидан юз ўгирганликларининг исботи сифатида қаттиқ жундан тўқилган либос кийиб юрганлар.\nИмом Сухравордий фикрича, тасаввуф таърифининг мазмуни – икки минг атрофида. Яна бошқалари тасаввуф таърифининг зиёда бўлиши ёки хилма-хиллиги бу йўналишнинг кенглигини билдиради, деб таърифлашган. Шуни қайд этиш лозимки, уларнинг йўналишлари, таҳсиллари, кўрсатмалари шўролар даврида барбод бўлган эди. Шунинг учун тасаввуф тариқат йўналишларида ҳеч қандай адабиёт, мактаб, билим даргоҳи мавжуд эмасди. Шариат билимларини ўрганишда фойдаланилаётган олийгоҳ ва мадрасалар каби билим даргоҳлари йўқ эди.\nБу ўз-ўзидан тариқатчилик соҳасида илмий-амалий кўрсатма деярли йўқ дегани эмасми? Демакки, бу соҳанинг мутахассислари ҳозирда юртимизда бармоқ билан санарли ҳолга келган. Бироқ, мўътабар зотларнинг мақом ва лавозимларини давом эттириш даъвоси билан юртимизнинг бир неча жойларидан пирлик даъвосини қилаётганлар кишини таажжубга солади. Улар машҳур тасаввуфчиларнинг йўналишларини танлаганликларини пеш қилиб, ўзларига мухлис орттирмоқдалар. Бу ўз навбатида қатор саволларни юзага келтиради:\nХўш, тасаввуф йўналишида ким хоҳласа пирлик, яна ким хоҳласа муридлик даъвосини қилиши мумкинми?\nПирлик даъво қилаётган шахслар қайси бир тариқат вазифаларини бажариб, зоҳирий ва ботиний илмларга эга бўлган шахсларга боғланишган?\n70 йиллик бўҳрон даврида шариат илмига моҳир, ҳар томонлама етук олимни тасаввур қилиш қийин бир пайтда қандай қилиб инсон қалбига нур бера оладиган тариқат илми мутахассислари етишиб чиқди?\nҲозирги кунда пирлар ўзаро бир-бирини адашган, нотўғри йўл танлаган, жоҳил, илмсиз, деб даъво қилиб турган бир пайтда қандай қилиб уларга эргашиш мумкин?\nАйни пайтда баъзи пирлар ўз муридларига қатор вазифаларни беришда асосан эшитган, қайсидир “пир” таъсирида бўлган даврларидаги таассуротларига таянмоқдалар. Муридлар ҳам бу вазифаларни адо этишни вожиб ўринда кўрмоқдалар.\nБинобарин, баъзи бир пирларнинг ўзлари билмаган ҳолда шариат қоидалари бузилишига олиб борувчи айрим кўрсатмалари бўйича халқимиз ўртасида эътирозлар пайдо бўлмоқда. Мисол тариқасида қуйидагиларни келтириш мумкин:\n- кечаси таҳажжуд намозини ўқиш фарз (ёки вожиб) деб таъкидлаш;\n- шукри вузуъ намозини қай вақтда бўлса ҳам, яъни макруҳ пайтларда ҳам ўқиб олиш зарур деб билиш;\n- пирга қўл берганнинг олдинги гуноҳлари, шунингдек, қолдирилган ибодатлари ҳам кечирилади, дейиш;\n- муридидан бошқа кишининг тўй-маъракасига бормаслик;\n- расмий имомларнинг амри маъруфларини менсимаслик;\n- ўзидан бошқа тариқат пирларини ошкор танқид қилиб, уларнинг адашганликларини айтиш;\n- ўзгалар (тарафдорлардан бошқалар)нинг диний ва дунёвий мазмундаги маросимларида иштирок этмаслик;\n- қоплама (тилла, кумуш) тиш қўйган кишининг таҳорати мукаммал бўлмайди дейиш;\n- намоздан кейин овоз чиқариб дуо ва тиловат қилишни макруҳ деб билиш;\n- Пайғамбаримиз (с.а.в.) замонасида бўлмаган ҳар қандай ишни бидъат (янгилик), деб билиш ва инкор этиш.\nБулардан ташқари, айрим тариқатчилар томонидан турли мутаассибона хатти-ҳаракатлар намоён бўлаётгани таажжублидир. Хусусан, улар пирнинг уйи томонга оёқ узатиш қиблага оёқ узатишдек гуноҳ бўлади, дейишади. Салла кийишни доимий суннат, деб жамиятимиздаги ҳозирда кийилаётган кийимларга рози бўлишмайди. Шариатда рухсат қилинган қўл ювилгандан кейин қўлни ёки юзни сочиқ билан артишни мумкин эмас деб даъво қилишади. Баъзи бирлари эса ислом шариатида жорий бўлиб келган амаллардан кўра пирлари буюрган амални устун кўрадилар.\nЧойни қуйишда чойнакни ҳам, пиёлани ҳам ўнг қўл билан ушламаса, макруҳ бўлади деб, шунингдек, бошқаларнинг чап қўлда қуйган чойларини ичишмайди.\nЎз пирларини бошқа пирлардан юқори кўришда чарчамайдилар. Айрим муридлар ота-оналари, муқаддас оилалари ва фарзандларини ташлаб, девоналикни даъво қилишади.\nЮқоридагилардан кўриниб турибдики, бундай амаллар шариат асосларига ҳам, тариқат анъаналарига ҳам мутлақо тўғри келмайди.\nТариқат ва шайхлик даъвосини қилувчи шахсларнинг тўғри йўлда эканликларини аниқлаш учун улар амаллари шариатга, маърифий ислом дини кўрсатган йўлга нечоғлик мос эканликларини солиштириш кифоя қилади. Диндаги ғулув кўп ҳолларда диний саводнинг етарли эмаслиги билан боғлиқ. Ҳар бир ишда илмнинг йўқлиги ғарибликни келтириб чиқаради. Нақшбандия тариқати эса касб-ҳунар ва меҳнатдан ажралмаган ҳолда, илм-маърифатни муттасил зиёда қилиб боришга даъват этади.\nВаҳоланки, ҳозирги вақтда айрим тариқат аҳли илмларини муттасил зиёда қилиб бориш ўрнига ўзлари илм-маърифатга қизиқмаганлари ҳолда ёш авлодни мактаб ўқишларидан ва замонавий фанларни ўзлаштиришдан совутишга журъат қилмоқдалар. Замонавий илмлардан баҳраманд бўлмаган кишидан комил инсон чиқиши мумкинми?\nАйни пайтда айрим тариқатчиларни ўзининг тўпига қўшилиб олиб, кўчама-кўча, хонама-хона худойи еб юриб, бола-чақанинг нафақасини унутаётган ҳолда учратиш мумкин.\nНақшбандия тариқати таълимоти бўйича ҳалол касб билан оиланинг нафақасини таъминлаш муҳим ишлардан ҳисобланади. Оила ва фарзандларни тарк этиб, ўз манфаати йўлида узоқ жойларга кетиб қолиш шариат қонунларига ва тариқат кўрсатмаларига мутлақо тўғри келмайди. Диний ва миллий қадриятларга путур етказадиган, халқимиз бирлигини бузадиган ишлар жамиятимиз учун салбий ишлардир. Улардан на динимизга, на тасаввуф тариқатига бирор манфаат бор.\nМақсадимиз маърифий ислом ва анъанавий ҳанафий мазҳаби йўналишига оғишмай амал қилиш ва тўғри йўлни инсоф нуқтаи назаридан қабул қилиш экан, тариқат – Аллоҳ ва Расулини севиш, ота-онага, устозга, барча мўъмин-мусулмонларга меҳр-муҳаббат кўрсатишлигини унутмаслик керак. Тариқат –Хожа Аҳрор Валий каби юрт тинчлиги, халқ фаровонлиги учун бор куч ва имкониятини бахшида этишдир. Асл тариқатда таркидунёчилик, оила ва фарзандлар нафақаси ва тарбиясига бепарволик йўқ. Мавлоно Жалолиддин Румий ишсизлик, дангасалик, бепарволикка, таркидунёчиликка қарши қаттиқ курашганлар. У киши инсонларни ҳаракат ва жидду жаҳд қилишга, ижтимоий ҳаётда фаол қатнашишга чақирганлар. Тариқат халқ билан бирга бўлишга, халқнинг оғирини енгил қилишга буюради. Ташқи кўриниш сўфийнамо бўлиб, бадхулқ бўлишни қаттиқ қоралайди. Зеро, тариқатда сўз билан амал бир бўлмаса, мунофиқлик ҳисобланади. Аҳмад Яссавий таъкидлаганидек,\nҲар ким қилса тариқатни даъвосин,\nАввал қадам шариатга қўймоқ керак.\nШариатнинг ишларини адо қилиб,\nАндин сўнгра бу даъвони қилмоқ керак.\nҚашқадарё вилоятидаги вакили ўринбосари\nҲожиларимиз Ҳаж ибодатларини адо этиб қайтишмоқда\nАввал хабар берганимиздек, 7200 нафар ҳамюртларимиз Саудия Арабистонида Ҳаж ибодатини ўтаб бўлишди.\nАйни дамда юртимиз ҳожиларининг дастлабки гуруҳи Ҳаж ибодатларини ўтаб Саудия Арабистонидан Ўзбекистонга қайтиб келишди.\nДуолар қабул бўладиган масканларда қилинган дуолар мустажоб бўлади. Ана шу фурсатларни ғанимат эканини англаган зиёратчиларимиз кўзларида ёш, чин ихлос ила дуолар қилишди.\nЎзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимов ҳазратлари бошчилигидаги гуруҳ етиб келишди. Ушбу тантанали кутиб олиш маросимидан лавҳаларни кузатинг.\nСуббота, 25 Август 2018 00:00\nЖаннат меваларини биласизми?\nАллоҳ таоло жаннатда бандалари учун шундай неъматларни тайёрлаб қўйганки, у неъматларни кўз кўрмаган, қулоқ эшитмаган, инсоннинг хаёлига келмагандир. Жаннатдаги неъматлар орасида мевалар ҳам бор. Биз шу мевалар ҳақида сўз юритсак.\nДунёда олма, анор, беҳи, анжир, узум каби мевалар бор. Худди шу номдаги мевалар жаннатда ҳам бор. Аммо уларнинг таъми дунё мевалариникидан тубдан фарқ қилади.\nДунёда мева ейиш учун бозорга бориш, мевани сотиб олиш, уйга келиб, уни ювиб, кейин ейилади. Агар олдимиздаги дастурхонда тайёр ювилган мевалар турган бўлса ҳам, барибир, уларга қўл чўзишимиз керак. Жаннат мевалари эса ундай эмас. Қўл чўзишга, интилишга, қийналишга ҳожат йўқ. Аллоҳ таоло Қуръони Каримда шундай деб марҳамат қилган:\nوَجَنَى الْجَنَّتَيْنِ دَانٍ\n“Икки жаннат мевалари яқин бўлган...” (Роҳман сураси, 54-оят).\nЯна бир оятда бундай деган:\n“Унинг мевалари яқиндир” (Ҳааққаҳ сураси, 23-оят).\nБошқа бир оятда бундай дейилган:\nوَدَانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلَالُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوفُهَا تَذْلِيلاً\n“Ва устиларига у(жаннат)нинг соялари яқиндир ҳамда унинг мевалари жуда ҳам осон қилингандир” (Инсон сураси, 14-оят).\nОятлардан кўриниб турибдики, жаннат мевалари уни еювчиларга яқин ва осон қилиб қўйилган. Улар ҳеч бир қийинчиликсиз, муаммосиз улардан ейдилар.\nДунёдаги мевалар еган сари тугайди. Бозорга бориб мева сотиб олсак ҳам бозордаги барча меваларни сотиб олмаймиз, балки ўзимизга керакли миқдордагисини сотиб оламиз. Мабодо бозордаги барча меваларни сотиб олган тақдиримизда ҳам улар барибир тугайди. Аммо жаннат мевалари ҳеч қачон тугамайди. Аллоҳ таоло бу ҳақида шундай деб марҳамат қилган:\nوَفَاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ لَّا مَقْطُوعَةٍ وَلَا مَمْنُوعَةٍ\n“Сероб мевалардадир. Тугамайдиган ва ман қилинмайдиганлардадир” (Воқеа сураси, 32-33-оятлар).\nЯъни жаннат меваларини шох ҳам, тикан ҳам, узоқлик ҳам ман қилмайди. Уларни ейишда ҳеч қандай тўсиқ ва муаммо бўлмайди.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бир ҳадисда шундай деганлар:\n“Агар киши (жаннатда) бир мевани узиб еса, (ейилган меванинг) ўрнига бошқаси келади” деганлар. Имом Ҳоким ривояти.\nБозорда баъзан биз истаган мева топилмай қолиши мумкин. Қиш фаслида ёғингарчилик кам бўлиши ёки совуқ қаттиқ келиши сабаб бўлиб, мевалар нобуд бўлиши мумкин. Натижада биз кўнлимиз тусаган, яхши кўрган мевани тополмаслигимиз ҳеч гап эмас. Жаннатда эса бундай бўлмайди. Аллоҳ таоло бу ҳақида шундай деб марҳамат қилади:\n“Ва улар хоҳлаган мевалар билан” (Воқеа сураси, 20-оят).\nАллоҳ таоло бу оятда жаннат аҳли жаннатда истаган, егилари келган, кўнгиллари тусаган меваларни ейишлари, жаннатда хизмат қиладиган йигитлар уларга истаган меваларини ҳозирлаб туришлари ҳақида хабар беряпти.\nБу каби битмас-туганмас, еювчига яқин келадиган мевалардан истаганча ейиш учун нима қилишимиз керак? Бу ҳақида Аллоҳ таоло Қуръони Каримда шундай баён қилган:\nإِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلَالٍ وَعُيُونٍ وَفَوَاكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئاً بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنينَ\n“Албатта тақводорлар соялар ва булоқлардадир. Ва ўзлари хоҳлаган мевалардадир. Енглар ва ичинглар, ош бўлсин. Қилган амалларингиз сабабидандир. Албатта, Биз муҳсинларни шундай мукофотлармиз” (Мурсалот сураси, 41-44-оятлар).\nОятдан кўриниб турибдики, жаннатдаги гўзал неъматлар, мевалардан истеъмол қилишимиз, абадий роҳатга эришишимиз учун тақводор бўлишга, яъни Аллоҳнинг буюрганини қилиб, қайтарганидан қайтишга, муҳсин бўлишга, яъни яхшилик қилишга, эҳсон қилишга, Аллоҳни кўриб тургандек ибодат қилишга ҳаракат қилмоғимиз лозим.\nАллоҳ таоло барчамизни тақводор, муҳсин бандаларидан қилсин ва жаннат неъматлари билан ризқланишимизни насиб айласин!\nФайзиёб кунлар: яхши қўшничилик, истиқболли лойиҳалар\nМеҳрибон Парвардигоримиз она Ватанимизга файзу баракотини ёғдириб турибди, беадад шукрлар бўлсин! Мана кечагина Қурбон ҳайити байрамини катта хурсандчиликлар билан ўтказдик. Қишлоқларда одамлар тўққиз-ўн жойгача қурбонликка айтилган бўлса, шаҳарларимизда қассобларнинг қўли-қўлига тегмаганидан жонлиқ сўйиб саранжом қилишни эплайдиган ҳаваскор қассоблар ҳам етишмай қолди. “Вақф” фонди эса Ҳайитнинг биринчи кунининг ўзидаёқ бир тоннадан ортиқ гўшт тарқатди.\nАна шу қурбонликлар, тўкин-сочин дастурхонлар... одамларимизнинг имон-эътиқоди мустаҳкамланиб, шариатимиз буюрган амалларнинг фазилатини тобора теран ҳис этиб бораётганидан далолатдир.\n“Ёшлигимда қўйларимнинг сони 24тага етди. Мен ҳам энди бой бўляпман экан деб ўйладим. Қурбон ҳайити кирганда биттагина қўйни сўйишга кўзим қиймади. Ҳайитдан кейин қанча вақт ўтди, билмадим, қўйларим касал бўлиб битта-битта ўла бошлади. Ҳар икки-уч кунда биттадан қўйни сўйиб оламан. Онам раҳматли: “Нима бўляпти, болам?” деб ҳайрон бўлади. “Онажон, асти сўраманг, сабабини ўзим биламан”, деб қўяман. Шундай қилиб, 10 та қўйни сўйиб олдим. Ўшандан бери ҳар йили қурбонлик қилишни одат қилдим. Қўйларим ўз-ўзидан кўпайиб, топган-тутганимга барака кириб келаверди ва асло муҳтожлик нималигини кўрмадим”, дейди чироқчилик Тоштурди Ботиров.\nҚурбон ҳайити арафасида юртимизга Тожикистон Республикаси Президенти Эмомали Раҳмоннинг расмий ташриф билан келгани тили бошқа-ю, дили, дини, урф-одатлари бир икки халқнинг севинчини янада зиёда қилди.\nБу ташрифнинг Қурбон ҳайити атрофида бўлганининг ҳам ўзига хос рамзий хусусияти бор. Зотан, қўни-қўшниларнинг муборак байрам атрофида дийдорлашиб, самимий суҳбатлар қилиши азалий одатларимиздандир.\n“Аллоҳнинг наздида дўстларнинг яхшиси дўстларига яхшилик қилувчисидир. Аллоҳнинг наздида қўшниларнинг яхшиси қўшнисига яхшилик қилувчисидир”, деган ҳадиси шарифга мувофиқ қўшничилик ҳақига риоя қилиш борасида барчага ўрнак бўлаётган, нафақат, қўшни давлатлар, балки бутун олам аҳли билан яхши муносабатлар ўрнатиш ташаббускори бўлган Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг саъй-ҳаракатларининг таҳсинга сазовор эканини жаҳон афкор оммаси эътироф этмоқда. Хусусан, Тожикистон Президенти Ўзбекистон раҳбарига таклиф ва самимий қабул учун миннатдорлик билдириб, ушбу учрашув ҳамкорликнинг бугунги ҳолати ва истиқболларини муҳокама қилиш учун қулай имконият эканини қайд этиб, жумладан бундай деди:\n“Сизнинг жорий йил март ойида Тожикистонга давлат ташрифингиз мамлакатларимиз тарихида янги зарҳал саҳифа очди. У Тожикистон – Ўзбекистон муносабатларини қайта тиклади, барча соҳадаги комплекс масалаларни изчил ривожлантиришга кучли туртки берди. Самарали ташқи сиёсатингиз туфайли Ўзбекистоннинг халқаро ҳамжамиятдаги обрў-эътибори ошиб бормоқда. Бу ташриф халқларимизнинг фаровонлиги учун муҳим аҳамият касб этади”.\nБинобарин, бандаларига қўшнилар билан яхши муносабатда бўлиш, уларнинг ҳақларига риоя қилиш, қувончига шерик бўлиш, ташвиши бўлса, уни аритиш, зарурат туғилса, кўмакчи бўлишни буюрган Раббимиз:\n“Аллоҳга ибодат қилингиз ва Унга ҳеч нарсани шерик қилмангиз! Ота-оналарга эса яхшилик қилингиз! Шунингдек, қариндошлар, етимлар, мискинлар, қариндош қўшни-ю бегона қўшни, ёнингиздаги ҳамроҳингиз, йўловчи (мусофир)га ва қўл остингиздаги (қарам)ларга ҳам (яхшилик қилинг)! Албатта, Аллоҳ кибрли ва мақтанчоқ кишиларни севмайди” (Нисо, 36), деб марҳамат қилган.\nЮртбошимиз кеча яна бир қўшни давлат Туркманистон Республикасига ташриф буюрди. Ҳозирги кунда Ўзбекистон – Туркманистон муносабатлари юксак суръатларда ривожланиб бораётир. Бунда аввало икки давлат раҳбарларининг самимий дўстлиги, ўзаро ишончи ва қўллаб-қувватлаши муҳим аҳамият касб этмоқда.\nОлий даражадаги учрашувларнинг мунтазамлик касб этгани давлатлараро муносабатлар юксак даражада эканидан далолатдир. Жумладан, Туркманистон раҳбарининг жорий йилнинг апрель ойида Ўзбекистонга давлат ташрифи мамлакатларимиз ўртасидаги ҳамкорликка янги суръат бағишлади.\nЎзбекистон ва Туркманистон раҳбарларининг бу галги учрашуви ўзаро манфаатли, самарадор ва фаол мулоқотларнинг мантиқий давоми бўлди.\n“Гурбангули Бердимуҳамедов давлатимиз раҳбарини Туркманистонга ташрифи билан қутлаб, Оролни қутқариш халқаро жамғармасининг таъсисчи мамлакатлари раҳбарлари саммити ҳам икки томонлама, ҳам кўп томонлама ҳамкорликни муҳокама қилиш учун қулай имконият эканини таъкидлади.\nШавкат Мирзиёев Туркманистоннинг Оролни қутқариш халқаро жамғармасига раислиги даврида амалга ошираётган ташаббусларини юқори баҳолаб, Ўзбекистон билан Туркманистоннинг бу борадаги лойиҳалари ва саъй-ҳаракатлари бир-бирини тўлдиришини қайд этди”, деб хабар берди Ўзбекистон ахборот агентлиги.\nПрезидентимиз Туркманистоннинг Туркманбоши шаҳрида бўлиб ўтган Оролни қутқариш халқаро жамғармаси таъсисчи давлатлар раҳбарлари мажлисида сўзлаган нутқида Оролбўйи минтақасидаги табиий муҳитни соғломлаштиришга оид бешта таклифни илгари сурди ва бу таклифларни қўшни давлатлар раҳбарлари ҳамда анжуман иштирокчилари маъқуллашди. Жумладан, Оролбўйи ҳудудини Экологик инновация ва технологиялар зонаси, деб эълон қилиш, буткул яроқсиз ҳолга келиб қолган деб гумон қилинган бепоён ҳудудни кўкаламзорлаштириб, чорва яйловларига айлантириш, бу билан ўн минглаб одамларни иш билан таъминлаш, минтақанинг экотизимини барқарорлаштириш, чанг-тўзонлар манбаига айланиб қолган ўлик ерни сердаромад ҳудудга айлантириш, трансчегаравий дарёлардан оқилона фойдаланиш, тириклик манбаи бўлган сувни тежаб-тергаб ишлатиш каби масалалар юзасидан айтилган аниқ таклифлар барчага бирдек маъқул бўлди.\nДарҳақиқат, Орол денгизи асрлар давомида Марказий Осиёнинг жавҳари бўлиб келган. Шундай экан, уни сақлаб қолиш барчанинг келажак авлодлар олдидаги бурчидир. Давлатимиз раҳбари нутқида айтилган ишлар босқичма-босқич амалга оширилса, бу ишлар, нафақат, Марказий Осиё минтақасининг, балки бутун дунё экологиясининг яхшиланишига ҳисса бўлиб қўшилади. Шунинг баробарида юртбошимиз таклифида таъкидланганидек, бу ҳудудда экотуризм мислсиз тезликда равнақ топади. Бу соҳа ҳам минтақа давлатлари аҳолисига яна бир даромад манбаи бўлиб қўшилади.\nКеча, 24 август куни Маккаи мукаррамада ҳаж амалларини бажариб бўлган юртдошларимиз Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимов ҳазратлари бошчиликларида жума намозини адо этдилар. Намоздан сўнг ҳожиларимиз юртимиздаги тинчлик-хотиржамлик, тўкин-сочинлик, эмин-эркинлик бардавом бўлишини, ана шу ишларга бош бўлиб турган муҳтарам Президентимизга мустаҳкам соғлик, омонлик тилаб дуога қўл очдилар. Иншоаллоҳ, Маккаи мукаррамадаги ҳожиларимизнинг, ҳажжул масокинни – жума намозини адо этган элимизнинг дуолар мустажоб бўлиб она Ватанимиз тобора чирой очиб бораверсин.\nСтраница 490 из 501


Виллиан: "МЮ" мени кўндиролмади\n10 Локомотив 13 13\n11 Олимпик 11 12\n10 август, 2017, 18:00\nЛондонинг “Челси” клуби ярим ҳимоячиси Виллиан “Манчестер Юнайтед” клубидан тушган таклиф борасида фикрларини билидирб ўтди.\n– Агентим бир неча бора музокаралар олиб борди. Ҳарқалай мен Моуриньо билан аввал ҳам ишлаганман ва биз дўстмиз. Мен унга жуда ёқаман, у ҳам менга ҳам мутахассис ҳам инсон сифатида менга ёқади. У менга ишонч билдирди ва бунинг учун ундан миннатдорман.\nУмуман олганда, “МЮ” вакиллари менинг агентим билан гаплашган ва ҳеч қандай натижага эриша олмаган. “Челси” ҳеч қанақасига музокараларга киришмайди. Шунингдек, клубда ҳам ҳамма нарса мени қониқтиради, – дейди бразилиялик футболчи Goal нашрига.


Британияда Ассанжни ўлим жазоси амал қилувчи давлатга топширмасликка ваъда берилди\nЖаҳон 08:16 / 16.07.2019 4730\nБуюк Британия ташқи ишлар вазири ўринбосари Алан Данкан Лондон WikiLeaks сайти асосчиси Жулиан Ассанж қонунан ўлим жазоси кўзда тутилган давлатга топширмаслигини айтди. Бу ҳақда Efe агентлиги хабар берди.\n“Биз Ассанжнинг унга ўлим жазоси хавф солувчи бирор давлатга берилишига йўл қўймаслигимиз эришган келишувимизнинг асосий шартидир”, деб атган Данкан Эквадор ташқи ишлар вазири Хосе Валенсия билан Китода ўтган матбуот анжуманда. У Британия Ассанжнинг соғлиғи ҳақида қайғураётганини қўшимча қилган.\nБританияда Ассанжнинг экстрадиция қилиниши қарорини ички ишлар вазири қабул қилади, бироқ у бунда Европа ва Британия қонунлари ва меъёрларига амал қилади. Британия ҳукумати сайтидаги маълумотга кўра, агар экстрадиция қилинувчи шахсга ўлим жазоси хавф солса (агар вазир ушбу шахс ўлим жазосига маҳкум қилинмаслиги ёки бу ҳукм ижро этилмаслиги ҳақида ёзма кафолат олмаса), экстрадиция қонунан тақиқланади.\nОхирги йиллар Эквадорнинг Лондондаги элчихонасида яшаган Ассанж 11 апрелда АҚШ сўрови билан ҳибсга олинди. Лондон суди уни гаров пули эвазига озодликка чиқиш шартларини бузишда айбдор деб топиб, 11 ойлик қамоқ жазосига маҳкум қилган.\nАссанжнинг АҚШга экстрадиция қилиниши бўйича жараён 2 майда бошланган. У АҚШда жосуслик ва махфий маълумотни ошкор қилиш билан боғлиқ 17 та ҳолат бўйича айбланмоқда. Агар Ассанж АҚШга топширилса, унга узоқ йиллик қамоқ жазоси берилиши мумкин.


"Бавария"нинг 33 ёшли янги бош мураббийи нималар деди?\n27 апрель, 2021, 16:13\nТеглар:Бавария | РБ Лейпциг\nМюнхенликларнинг таклифи уни қизиқтирган.\n1 июлдан “Бавария”да иш бошлайдиган “РБ Лейпциг” устози Юлиан Нагельсманн Мюнхен клубига ўтаётгани ҳақида ўз фикрини билдириб ўтди.\n“РБ Лейпциг”ни қадрли хотиралар билан тарк этаман. Бу ажойиб жамоа. Клуб менга улкан имкониятлар ва энг яхши иш шароитларини тақдим этди. Бу ерда ишлайдиганларнинг барчаси жамоамиз учун кўплаб ишлар амалга оширганимизга гувоҳ бўлишди. Мен бундан жудаям фахрланаман.\nАммо кетиш вақти келди. "Бавария"нинг таклифи мени ўзига жалб қилганини яширмайман. Шунинг учун мен Оливер Минтзлаффга ва "РБ Лейпциг"нинг қолган раҳбарларига ечим топгани ва Мюнхен клубига ўтишимга имкон бергани учун миннатдорчилик билдирмоқчиман”, - деди 33 ёшли мутахассис.\nЮлиан Нагельсманн бундан аввал 3 йил давомида “Хоффенхайм”га устозлик қилган.\n"Бавария" қаторасига тўққизинчи марта Бундеслигада чемпион бўлди


Жарроҳлик амалиётидан кейинги аҳвол... Эътиборсиз қолаётган...\n10.04.2019 15:21 0 1013\nИнсон саломатлиги – энг буюк неъмат. У шунчалик бебаҳоки, ҳеч қандай мезонга тенглаштириб, ҳеч бир нарса ёки буюмга алмаштириб бўлмайди. Йўқотилган соғлиқни қайтариш ва топишнинг имкони йўқ. Уни биргина ақл-идрок ва юқори маданият билан соғлом яшаш тарзига амал қилибгина асраш-авайлаш мумкин. Яна бир ҳақиқат шуки, эл саломатлиги миллат бойлигидир.\nТошкент шаҳар нефрология шифохонаси негизида Республика ихтисослаштирилган нефрология ва буйрак трансплантацияси илмий-амалий тиббиёт маркази ташкил этилгани тизимда ўтказилаётган катта ислоҳотларнинг амалий ҳосиласидир. Мазкур даргоҳда даволашнинг юқори технологик усуллари ва замонавий стандартларидан кенг фойдаланган ҳолда гемодиализ ёрдамга муҳтож беморлар умрининг узайиши ва уларнинг турмуш сифати ошишига эришилмоқда.\nАммо, гемодиализ ёрдами доим ҳам муаммонинг тўлиқ ечими эмас, беморга буйрак кўчириб ўтказиш зарурати пайдо бўлади. Яқин вақтгача бундай операцияларни чет эл клиникаларидагина амалга ошириш мумкин эди. Хориждаги бундай амалиёт катта маблағ талаб қилгани боис, бунга ҳамманиям қурби етмасди. Президент Шавкат Мирзиёевнинг бевосита топшириғи асосида мамлакатимизда илк бор дунё тиббиётида энг мураккаб ва нозик амалиёт ҳисобланган органлар трансплантацияси бўйича замонавий операциялар амалга оширилаётгани юзлаб беморларга қайта ҳаёт, минглаб қалбларга умид бағишлади.\nЖарроҳлик амалиёти ўтказилиши — бўлди, бемор соғайиб кетади, дегани эмас. Бунинг учун тегишли муолажа, айниқса, дори-дармонга эҳтиёж катта экани маълум. Органлар трансплантациясига оид операциялардан кейинги жараёнларни-ку айтманг.\n...Бекободлик Мухтасар Қурбонова мураккаб жарроҳлик амалиётини бошидан ўтказган. Ўтган йилнинг февралида 51 ёшли онаси Манзура Қурбонова донорлигида унга буйрак кўчириб ўтказилди. Операциядан кейин қарийб бир йилдан ошиқ давр мобайнида «майсепт» ва «панГраф» дори воситаларини қабул қилади. Аммо яқинда — 4 апрелда бўлган суҳбатимизга кўра, унинг қўлида атиги уч кунга етадиган «майсепт» дори препарати қолган экан. Ваҳоланки, унга шифокорлар мунтазам мазкур дориларни ичишни, оғир юмушларни бажармасликни, тўлиқ соғайиб кетмагунча парҳез таомлар истеъмол қилишни, инфекцион касалликлардан қаттиқ ҳимояланишни ва организмни зўриқтирадиган даражада тик турмаслик, пиёда юрмаслик ҳамда қаттиқ силкинмасликни тавсия қилган. Мухтасар агарда узоғи билан уч кун мазкур «майсепт» дори-препаратини қабул қилмаса, буйраги ишлашдан тўхтаб қолишидан қаттиқ ташвишда.\n– Очиғи, операциядан кейин дори муаммосига дуч келаман деб ҳеч ўйламагандим, – дейди 28 ёшли Мухтасар Қурбонова. – Аммо операция бўлган беморга алоҳида парвариш керак экан. Айниқса, дорилар масаласи одамни қийнаб қўяркан. Отам анча йил олдин вафот этган. Онам ёлғиз ўзи тўрт фарзандни катта қилмоқда. Менга битта буйракларини бергандан сўнг улар ҳам бир неча ой ишлай олмадилар. Шифокорлар айтган муддат бўлмаса-да, ишга чиқиб кетишга мажбур бўлдилар. Ойига тахминан дориларимнинг ўзига бир ярим-икки миллион сўм атрофида маблағ керак бўлади. Онамнинг ойликлари нари борса етти юзмингга етади, бўлмаса йўқ. Кичик укамга нафақа оламиз. У ҳам кўп эмас. Хуллас, топганимиз дори-дармондан ортмайди. Ҳатто етмайдиям... Айниқса, бизни қийнаётган бир муаммо борки, «панГарф» ва «майсепт» дорисини ҳеч қайси дорихонадан топиб бўлмайди, сотилмайди. У фақатгина давлат томонидан берилади. Менга ҳар ой тўрт қути «майсепт» кетади. Кунига тўрт: эрталаб икки, кечки пайт икки донадан, 3 капсула «панГарф» таблеткасини ичаман. Қўлимда эса атиги уч кунгинага етадиган «майсепт» қолган...\nШу куни (4 апрель) республикамизнинг турли ҳудудларидан пойтахтга келган ва Соғлиқни сақлаш вазирлиги биноси олдида йиғилган 40 нафарга яқин беморнинг барчасида дори етишмаслиги муаммоси бор эди. Улар мадад топиш илинжида Бухоро, Сурхондарё, Андижон, Сирдарё, Хоразм, Жиззах, Қашқадарё, Самарқанд, Навоий, Наманган, Тошкент ва бошқа вилоятлардан келишган.\n– 21 ёшли қизим Бозоргул Бобоевага 2018 йил ноябрида Академик В.Воҳидов номидаги Республика ихтисослаштирилган хирургия илмий-амалий тиббиёт марказида отасининг битта буйраги кўчириб ўтказилганди, – дейди Сирдарё вилояти Янгиер шаҳрида истиқомат қилувчи беморнинг онаси Наврўза Бобоева. – Қизим икки йил гемодиализда юрди, икки йил деганда базўр операция қилдирдик. Буни тасаввур қилишнинг ўзи қўрқинчли, осон нарса эмас. Бутун бир оиланинг кулфати деса ҳам бўлади. Бундай вазиятда бошқа фарзандларга нимаям орттира олардик?! Ҳамма нарсани четга йиғиштириб, икки йил давомида, эҳҳе, нималар қилмадик, не қийинчиликларни кўрмадик. Фарзандимиз учун бор-будимизни тикиб, қариндош-уруғлардан ёрдам сўраб, қарзга ботиб операция қилдирдик. Яхшиям мамлакатимизда буйрак кўчириб ўтказишга имконият яратилди. Бўлмаса чет элга чиқишга ҳатто биргина йўлкира учун маблағ топишнинг имкони бўлмасди. Бунинг учун давлатимиз раҳбаридан миннатдормиз. Қизимнинг соғайишига ёрдам бераётган барча шифокорларнинг умрлари узун бўлсин. Энди биргина дорини деб шунча қилган ҳаракатларимиз, умидларимиз пуч бўлмасин дейман-да. Икки-уч кун шу дориларни ичмаса, буйрак ишдан чиқиши ҳеч гапмас. Ахир бизга давлат томонидан бир неча турдаги дорилар ажратилади-ку. Нима сабабдан бу дорилар беморларга мунтазам равишда берилмаяпди? Қачонки, югур-югур қилсак, унга учраш, бунга учрашишлардан кейина бир ойга етадиган дори бериляпти, бўлмаса йўқ. Тошкентга келсак «ўзларингнинг вилоятларингга боринглар», дейди, вилоятдагилар эса: «тепадан беришса берамиз, бизнинг қўлимизда эмас» дейди. Соғлиқни сақлаш вазирлигининг ўзига шу йил учинчи марта келишимиз. Фойдаси бўлгани йўқ... Минг афсуски, айрим керакли дорилар — «майсепт» ҳамда «панГраф» фақатгина давлат томонидан берилса бор, бўлмаса йўқ. Дорихоналарда сотилмас экан. Бир ой ундан, бир ой бундан фалон пулга топганимиз билан бўлмаяпти.\n– Мен ҳам ана шу дори масаласида Навоий шаҳридан келдим, – дейди Қувондиқ Бобомуродов. – Менга бир ярим йилча олдин опам донорлик қилган. Унгача беш йил мобайнида гемодиализ аппарати ёрдамида юрганман. Ўтган йили бир-икки қути деб берилиб турарди: йил давомида тахминан саккиз қутича олдим. У икки ойга етди, холос. Қолган пайтлари сотиб олиб ичдим. Ана шу дорилар учун ҳар ой ўртача ҳисобда бир ярим-икки миллион сўм харажат қиламан. Шу муаммомизни ҳал қилиб беришса, ортиқча овора бўлмасмидик...\n– Тошкент вилояти Ўрта Чирчиқ туманидан келдим, – дейди 30 ёшли Зилола Норматова. – Икки нафар 8-9 ёшли болаларимни ёлғиз ўзим катта қиляпман. 188 минг сўм нафақа оламан. Давлат томонидан бериладиган дориларни охирги марта ўтган йилнинг декабрида олган эдим. Шундан бери бошқа дори беришгани йўқ. Ўзим бир амаллаб сотиб оляпман. Ёрдам берадиган ҳеч кимим йўқ. Кўча-кўйда одамлар берган пулга дори оляпман. Қачонгача бу зайлда дори ичаман. Фарзандларим учун яшашим керак-ку, ахир! Операция қилдирганимнинг боиси ҳам шу эди. 2018 йил 28 июлда отамдан илтимос қилиб, битта буйракларини олиб қўйдирдим. Шифокорларимизга раҳмат, бир сўм олмасдан операция қилишди, дори-дармонларниям ўзлари беришди. Шундай бўлса-да, ул-бул харажатлар учун, тўғрисини айтсам, масжидлардан ёрдам сўрадим. Шукрки, яхши одамлар кўп экан. Менга ёрдам беришди. Дори масаласида жуда ҳам қийналиб қолдим. Ҳар куни белгиланган дозани ичмасам бўлмайди. Мана ҳозиргина «селсефт»ни уч юз мингга олдим. Униям бир кишидан ёрдам сўраганим учун ўзи келиб олиб берди – қўлимга пул бергани йўқ. Ичида элликта таблетка бўлади. Бу ўн икки кунга етади, холос. Шундаям кечки маҳалга етмайди. Яна ўн кундан кейин кимдан ёрдам сўрайман? Бир қути «панГарф» эса атиги олти кунга етади. Яна бошқа қўшимча дорилар, ҳар ойда бир такролимус текшируви бор. Унгаям икки юз минг, жами келиб кетиш харажатимиз учун беш-олти юз минг сўм кетади. Чирчиқда учрашмаган, мурожаат қилмаган ташкилотим, ёрдам сўрамаган одамим қолмади ҳисоб. Ёрдам бермайдимас, беришади. Маҳалла, ҳокимият йилда бир-икки моддий ёрдам кўрсатишади. Бунинг учунам ҳазилакам югуртиришмайди, ҳазилакам ҳужжат қилдиришмайди, ҳазилакам гапларни эшитмайман... Ҳатто яшаш учун ўз уйим йўқ. Фарзандларим билан бир кун у акамникида, бир кун бу қариндошникида яшайман. Иккита келин бор: касал одам ҳеч кимга ёқмасакан...\n...Кўриб турганингиздек, уларнинг аксарияти навқирон ёшдаги қизлар-йигитлар. Бугун буйрак трансплантацияси амалиётини бошдан кечирган юзлаб юртдошларимиз (балки ундан ҳам кўпдир) ана шундай муаммо билан яшамоқда. Саломатлиги боис, турли қийинчиликларга, азобларга учраб, иккинчи ҳаёт бошлаган бу инсонларга ёрдам қўлини чўзиш инсонийликнинг энг олий намунаси эмасми!? Аммо уларнинг дард-у ҳасратларини эшитиб, мутасаддилар инсон ҳаёти билан боғлиқ масалага совуққонлик билан қараётганини тушуниб бўлмайди. Вазирлик биноси олдида тўпланиб турган 40 нафарга яқин фуқаро ҳеч бир мутасаддининг эътиборини тортмаса-я?.. «Бизни эшитадиган одам топилиб қолар, ичкарига киришга рухсат беришар», деган умидда 4-5 соатлаб совуқ ҳавода ўтиришни тасаввур қиласизми? Айниқса, буйрак кўчириб ўтказилганиганига борса бир-бир ярим, олти ой ҳам бўлмаган бу беморларнинг. Уларга бекорга ногиронлик даражалари берилмагандир?\nНиҳоят соат 14:00 га яқин уч нафар вазирлик ходими келиб, бу ерда тўпланиб турганлардан изоҳ сўради. Йиғилганларнинг «ичкарига киришимизга рухсат беринглир, дори керак, бизни кимдир тингласин» дейиши биланоқ «мен бу ерда практикантман», дея жуфтакни ростлаб қолди. Бу басавлат киши кўринишидан амалиётчига ўхшамайдику-я?!\nШундан сўнг соат 14:30ларда қабулхонада ўтирган, исм-шарифини айтишни истамаган аёл эрталабдан буён вазирлик мутасаддиларидан уч киши мурожаатчилар билан учрашганини таъкидлади.\nШунда атрофимдаги ўн-ўн бештача мурожаатчи бир овоздан «нега ёлғон гапирасиз, опа?! Бизнинг олдимизга ҳеч ким келмади. Ҳозиргиларни айтаётган бўлсангиз, ҳайронмиз, ҳе йўқ, бе йўқ қочиб қолишди», – дея ҳайратларини яшира олишмади.\nПрезидентимиз такрор ва такрор мутасадди вазирликлар ходимларига, раҳбарларга халқ дарди билан ишлаш, яшаш кераклигини таъкидласада, орамизда халқни ёлғон билан алдаб бўлмаслигини, уларни тинглаши, қалбига йўл топиш кераклигини ҳали ҳам тушуниб етмаган, масъулиятни ҳис қилмайдиган мутахассислар Соғлиқни сақлаш вазирлигида етарлича, шекилли...\n– Ўша куни соат учда вазирнинг қабули экан. Тўрт кишига қабулга кириш учун рухсат беришди, – дейди Қувондиқ Бобомуродов, 6 апрелда телефон орқали бўлган суҳбатимизда. – Аммо айтишларича, вазир Алишер Шодмонов ва ўринбосари Элмира Боситхонова хизмат сафарида экан. Бизни қабул қилган вазирлик ходими гап-сўзларимизни эшитгач, биз сўраётган дорилар тендер асосида чет элдан келтирилишини, бу жараён ўзига боғлиқ эмаслигини, узоғи билан бир-бир ярим ойда бу масала ҳал этилиши ва шу ердаги беморларга Тошкентдаги бор дориларни йиғиб келтириб беришни айтиб, бизни ташқарига чиқариб юборди. Мана уч кун бўлдики, янгилик йўқ.\nҚизиқ, буйрак кўчириб ўтказиш амалиёти қўлланилган ҳамюртларимиз мазкур ижтимоий аҳамиятга эга «майсепт» («микофенолата»), «панГраф» («такролимус») дори воситалари билан ўз вақтида мунтазам равишда таъминланмаётганини Соғлиқни сақлаш вазирлиги мутасаддилари қандай изоҳлашаркин?\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги трансплантация Жарроҳлик амалиёти майсепт панГраф


Samsung — етакчи - Terabayt.Uz\nSamsung ўз ватани Жанубий Кореяда 2019 йилнинг тўртинчи чорагидаги смартфон савдоларида энг катта улушга эга бўлди.\nCounterpoint'га таяниб Korea Herald'нинг хабар беришича, ўтган йилнинг октябрь—декабрь ойларида компания мамлакат смартфон бозорининг 57% ига эгалик қилган. Бу учинчи чоракдаги кўрсаткичдан 14% камроқдир.\nПасайишга қарамасдан, 10 та энг кўп сотилган смартфонларнинг 7 таси Samsung'ники бўлган. Кореяда энг оммабоп ақлли телефон Galaxy Note10+ 5G бўлган, ундан кейинги поғоналарни эса iPhone 11 ва Galaxy Note10 5G'лар эгаллаган. Иккинчи ўринни эса 28% лик улушга эга Apple банд қилган. Компаниянинг ушбу натижасига, шубҳасиз, iPhone 11 оиласининг савдолари сабабчи. Учинчи ўринда эса 15% билан LG турибди.\nЎҚИНГ: Samsung кейинги авлод RAM'ини оммавий ишлаб чиқара бошлади\n#Samsung #Samsung Galaxy Note 10 #ҳисобот #Samsung Galaxy Note 10+ 5G #Counterpoint


Ўзбекистонда ноёб табиий ҳодиса – қуёш галоси юз берди. Видео Ўзбекистон янгиликлари\nЎзбекистонда ноёб табиий ҳодиса – қуёш галоси юз берди. Видео\nЎзбекистон, Тошкент – Batafsil.uz. Мухбиримиз хабар беришича, Ўзбекистонда ноёб табиий ҳодиса – қуёш галоси кузатилган.\nУшбу ноодатий ҳодиса билан боғлиқ видео бугун ижтимоий тармоқларда пайдо бўлди. Лавҳаларга қараганда, гало Андижон вилоятида суратга олинган.\nГало - қуёш атрофидаги ўзихга хос камалакдир. Фарқи шундаки, гало одатий камалак рангидан ва юзага келиш сабабидан фарқ қилади.\nГало совуқ ёки нам ҳавода 5-10 км баландликдаги булутларда муз кристаллари туфайли пайдо бўлади. Кристаллардан ўтган қуёш нури қуёш атрофида ёй ҳосил қилади. Ҳодисанинг шакли ва ёрқинлиги кристалларнинг жойлашишига боғлиқ. Ноёб ҳодиса одатда қуёш ёки ойни қамраб олади, баъзан ёрқин ёруғлик манбалари атрофида ҳам шаклланиши мумкин.\nЎтмишда бу ҳодиса одамлар орасида қўрқув ва ваҳимага сабаб бўлган. Илм-фаннинг етарли даражада ривожланмаганлиги туфайли одамлар оптик иллюзияга гувоҳ бўлаётганини билмай, уни ёвузлик белгиси деб ҳисоблашган. Айниқса, гало билан бирга ташқи кўриниши қуёшга ўхшаш ва унинг ёнида жойлашган паргелиялар - ёруғлик доғлари пайдо бўлса, бу ниҳоятда катта ваҳимани олиб келган.\nБаъзан галонинг пайдо бўлиши муҳим сиёсий қарорлар қабул қилишга сабаб бўлган. Бунинг ёрқин мисоллардан бири шуки, 1551 йилда император Карл V Магдебург қамалидан воз кечган. Шаҳар узра галони кўриб, уни қамал қилинганларнинг самовий ҳимоя рамзи деб ҳисоблаган.


Вилоятларда электр муаммоси: “Ўзбекэнерго” АЖ бунга нима дейди? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n27 март 2017, 16:32\nЎзбекистон истиқлолга эришгач, иқтисодий ва бошқа соҳаларда ҳам тўла мустақилликка эришди. Жумладан, электр энергияси соҳасида ҳам кейинги йилларда жуда катта лойиҳалар амалга оширилаётгани сир эмас. Аммо тан олиб айтиш лозимки, республика аҳолисини электр энергияси билан таъминлаш борасида айрим муаммоларга дуч келинмоқда. Бу ҳолат, айниқса, куз-қиш мавсумида кўзга яққол ташланади. Мана шу муаммоларнинг ҳал этилиши, истиқболдаги режалар бугун фуқароларни жуда қизиқтирмоқда. Буни таҳририятимизга йўлланилаётган мурожаатларда ҳам кўриш мумкин, деб ёзади Kun.uz.\nАна шу мақсадда “Ўзбекэнерго” АЖ бошқаруви раиси Саломов Фазлитдин Ибодуллаевичга таҳририятимизга келиб тушган мурожаатларни умумийлаштириб, саволлар йўллаган эдик. Жамият бошқаруви раиси уларга имкон қадар жавоб берди.\n3. Жойларда электр энергиясидан қарзи бор хонадонларнинг электр узатиш симлари электр корхоналари ходимлари томонидан узиб кетилмоқда. Бу қонуний томондан қанчалик тўғри? Хонадоннинг электр энергиясидан қарзи борлиги туфайли уни электр энергиясидан маҳрум қилиш, яъни таъминот кабелларини узиб ташлаш суднинг буйруғи асосида амалга оширилмайдими? Умуман олганда, фуқаро ўз қарзини тўлиқ қоплай олмаган тақдирда, ойма-ой бўлиб тўлашга ҳақлими?[/b]\n[b]4. Мурожаатларга кўра, Қашқадарё вилоятининг Шаҳрисабз шаҳри электр таъминоти корхонасининг айрим ходимлари маҳаллама маҳалла юриб, қарзи бор хонадонларнинг кабелини уздириб ташлаётгани, қайтиб ўлаб бериш учун эса 20 минг сўм пул олаётгани маълум бўлди. Қонуний жиҳатдан бу тўғрими?\nЯнгиликлар » Ўзбекистон » Вилоятларда электр муаммоси: “Ўзбекэнерго” АЖ бунга нима дейди?


Валижон Шамшиев: “Санъат соҳасига танқидчи эмас, санъаткор бўлишни хоҳлаб кириб келганман” (Интервью) - 9 Мая 2016 - www.SheJoT.CoM\nГлавная » 2016 » Май » 9 » Валижон Шамшиев: “Санъат соҳасига танқидчи эмас, санъаткор бўлишни хоҳлаб кириб келганман” (Интервью)\nВалижон Шамшиев: “Санъат соҳасига танқидчи эмас, санъаткор бўлишни хоҳлаб кириб келганман” (Интервью)\nТаниқли қизиқчи ва сўз устаси Валижон Шамшиев Kun.uz сайтининг меҳмони бўлди. Валижон Шамшиев офисимизга қадам ранжида қиларкан, шу пайтгача ҳеч қайси интернет сайтга интервью беришни истамагани, Kun.uz сайтига бўлган қизиқиши боис суҳбатга рози бўлганлигини айтиб ўтди. Суҳбатимиз мавзуси қизиқчининг ижоди тўғрисида бўлиб, баҳонада санъаткорнинг кўнглига қўл солишга, унинг бир четида ётган нозик хотираларини ёд олишга ундадик...\n– Ассалому алайкум! Хуш келибсиз!\n– Ва алайкум ассалом! Хушвақт бўлинг! Мана ҳозир иссиқ чой узатдингиз,(чойни хўплай туриб), бир гап ёдимга тушди. Ўзбеклар сайр-у саёҳатни хуш кўрувчи халқ бўлади-да. Бир куни бир одам саёҳатга чиқиб, совуқ ўлкаларга бориб қолибди. Шунда уни кутиб олган чукча уйида меҳмон қилибди. "Ооо, меҳмон яхши. Меҳмон келса қандай яхши”, деб хотинига музлаткичдан кока-кола олиб келишини буюрибди. Шунда ўзбекистонлик меҳмон: "Вой, шу 70 даражали совуқда музлаткичдан кока-кола олиб ичирасанми”, деса чукча ҳам бўш келмай: "Мен ҳам Ўзбекистонга борганимда 40 даража иссиқда, иссиқ чой ичиргансан-ку”, дебди.\n– Валижон ака, суҳбатимизни ҳар доимгидек мухлисларга қизиқ бўлган анъанавий саволдан бошламоқчимиз. Яқинда "Мирзо” театрининг саҳнага олиб чиққан репертуари, ундаги сизнинг ижроингиз кўпчиликка манзур бўлди. Ҳозирги пайтда нималар билан бандсиз?\n– Авваламбор концерт дастуримизни кузатганингиз учун катта раҳмат. 2016 йил охири, 6-7 май кунларида "Кулги байрами” деб номланган концерт дастуримизни уюштиришни мўлжаллаганмиз. Шу боис айни дамда галдаги концерт дастуримизга тайёргарлик кўриш билан бандмиз. Бу гал концертимизда янгиликлар билан саҳнага чиқиб, мухлислар кайфиятини кўтармоқчимиз. Кайфиятни кўтариш яхши-да, қон босимини кўтаргандан кўра...\n– Охирги пайтда ҳамкасбларингиз тақдим этаётган концертларда кўринмай қолдингиз. Бунга сабаб нима?\n– Ўзи қизиқчилар ичида концертга энг кам чиқадигани мен бўлсам керак. Сабаби бунга ўзим қаршиман, концертларда кўрингим келмайди. Илгари қизиқчилар ярим соат давомида 15 дақиқадан икки маротаба саҳнага чиқиб, вақтни ўтказиб берарди. Шу 15 дақиқалар ичида санъаткорлар либосини алмаштириб, концертнинг кейинги блокига ўтиларди. Ким қандай тушунади, билмадим-у, менга санъаткорларнинг либосини алмаштириб олиши учун саҳнага чиқиш бир оз ғалати туюлади. Концертимга чиқиб беринг, деб таклиф қиладиган санъаткор дўстларимиз жуда ҳам кўп. Дўстларимиз хафа бўлишса ҳам уларнинг концертида чиқиш таклифини рад этаман. Аслида концерт дастурида қизиқчиларнинг чиқиши эскирган усул бўлиб қолди. Шу боис қизиқчилар энди юбилей ёки гала концертларда чиқса, ярашади, назаримда.\nИсмини айтмайман, яқинда бир санъаткор синглимиз мени концертига таклиф қилиб, "Валижон ака, концертга келинг. Келсангиз яхши-да, томошабинларнинг кайфиятини кўтариб берасиз. Бизни кийим алмаштиришимизга ҳам осон бўларди”, деди. Бу гапдан хафа бўлдим. Санъат институтини битириб, диплом олиб, бугун қайсидир қўшиқчининг кийим алмаштириб чиқиши учун саҳнага чиқсам-а? Шу пайт унинг олдидан қизиқчи Валижон хафа бўлиб кетиб, унинг қаршисида каратэчи Валижон пайдо бўлди ва "Кечирасиз синглим, мен бунинг учун ўқимаганман”, деб айтдим. Ўзимга ўзим хўрлигим келиб кетди. (кулади).\n– "Дизайн”, "Миллион”, "ҚВЗ” гуруҳлари саҳнага чиқа бошлагач, томошабинларнинг қизиқчиларга бўлган қизиқиши сўнгандек. Бу ҳолатнинг анъанавий қизиқчиликка таъсири бўлмаяпдими?\n– Ҳар бир эсган шамолнинг кўчатга таъсири бор. Ҳозир сиз санаб ўтган гуруҳларнинг қаерлардан кўчириб саҳнага олиб чиқаётганликлари бизга маълум. Мен бу каби жамоаларга омад тилайман. Аммо шуни айтиб ўтган бўлардимки, санъат орқасидан фақат бола чақани боқиш эмас, халққа нур, зиё ҳам бериш керак.\n– Эҳтимол, бу гуруҳлар ҳар гал саҳнага олиб чиқадиган янги, долзарб мавзудаги гаплари билан томошабинлар эътиборини жалб этаётгандир? Аввалдан ижод қилиб келаётган қизиқчилар ўз устида ишламаётгандир?\nЭнди бу сизнинг фикрингиз. Масалан, биз қаерга бориб концерт қўйсак, томошабинлар келиб турибди. Қолаверса, мени мажбурлашса ҳам ҚВЗ ёки Миллион сингари гуруҳларининг ижодий йўлини тутмайман. Тўғри, биз улар каби жамиятимиздаги камчиликларни гапирсак, ҳамманинг эътиборини торта оламиз. Аммо биз нимани гапириш мумкин, нимани йўқ, биламиз. Агар халқ эшитаркан деб, саҳнага ҳар нарсани олиб чиқиб, фақат камчиликларни гапирадиган бўлсам, мен санъаткор эмас, танқидчи бўлиб қоламан-ку? Мен санъат соҳасига танқидчи эмас, санъаткор бўлишни хоҳлаб кириб келганман. Танқидчиликни қизиқчиликка жалб этсангиз, томошабин эътиборини тортиш осон. Биров биздан хавфсирайди, биров тинглашга қизиқади. Шахсан мен Ўзбекистон фуқароси бўла туриб, ўзимнинг юртимдаги камчиликларни кулгу қилолмайман. Агар биз бунга ўргатиб қўйсак, кейин оддий гапларни халқ эшитмай қўяди-ку?\n– Илгари қизиқчилар оғриқли нуқталарни саҳнага олиб чиқиш орқали ўз санъати билан маълум масалаларнинг ечим топишига ҳисса қўшган. Сиз эса танқид қилиш орқали санъатда ижод қилмайман деяпсиз...\n– Тўғри айтдингиз. Шунинг учун ҳам одамларга бошқачароқ туюлсам керак-да. Масалан, танқид деган сўз билан тарбия деган иккала сўзнинг ҳам бош ҳарфи т ҳарфидан бошланади. Мен эса кўпроқ тарбия орқали халққа ижобий таъсир қилишни яхши кўраман. Масалан, боламни бир марта койисам, икки марта силашим керак бўлганидек, бир марта камчиликларни қоғозга ўра гапирсам, ўн марта мақташим керак. Ўтиш даври босқичидан ўтаётган жамиятимиз камчиликларини саҳнага олиб чиқиб гапираверсам, унинг келажагини йўқотиб қўяман-ку. Менинг репертуаримда ҳам гапириладиган танқидий мавзулар бор. Фақат бу мавзуни мен халққа ижобий таъсир ўтказиш йўли орқали етказаман.\nМасалан, пиёниста эр ҳақида: (образга кириб) Мени алдаб эрга беришган эканда "спортсмен” деб... "Спиртсмен” экан. Нуқул ичиб келса мени уради. Урмай ўл!” Бошим гангиб қолган-е...Қаерга кетаётганимни билмайман. Шу ёққа келганимни ҳам шу ёққа келганимдан кейин билдим. (кулги)\nБу оддий гапга ўхшайди. Лекин ичадиганлар бир оз мушоҳада қилади. Шу тарзда қоғозга ўраб гапираман. Шу ўринда Ватанимиз ҳақида ёзган шеъримни ўқиб берсам.\nВатан дея ким қадам ташлар,\nДемак эзгу ишларин бошлар,\nҚўлни қўлга беринг эй ёшлар,\nҚалбдан дейлик бирга баримиз.\nБиз буюк юрт фарзандларимиз.\nБоболари полвондир азал.\nМомолари паридан гўзал,\nБу юрт учун битайлик ғазал.\nҚалбдан дейлик бирга баримиз,\n– Бугунги кунда хоҳ у тўй, хоҳ концерт бўлсин, одамларнинг истеъмолчилик талаби ортиб бормоқда. Нима деб ўйлайсиз, санъат одамларни етаклаши керакми ёки одамлар саънъатга эргашиши керакми?\n– Санъат аслида санъатлигича қолиши, одамларни етаклаши керак. Ҳар бир инсонга иқтидор берилганидан сўнг у тинимсиз меҳнат орқали шаклга келади. Ҳақиқий санъат асаригина томошабинни ҳайрон қолдира олади.\n– Раҳматлик, устоз санъаткор Хожибой Тожибоевнинг қизиқчилк санъатида ўз ўрни бор эди. У саҳнада айтган қизиқ гаплар, бугун ҳамон халқ билан ҳамнафас. Шунингдек, саҳнага айрим ёш қизиқчилар "мен Хожибой Тожибоевнинг шогирдиман”, дея чиқиб келяпди. Бирортаси айни дамда ижод қилиб келаётган қизиқчиларнинг номини устоз деб тилга олмаяпди...\n– (Ўйланиб) Масалан, мен Мирзабек Ҳолмедовнинг шогирди бўлсам, биз устоз шогирд анъанасидан ўтиб, ака укадек бўлиб кетганмиз. Мирзабек Холмедовнинг ортидан – шогирдиман, деб юрган болалар кўп. Аммо улар орасидан саҳнага чиқаётганлари ва саҳнага чиқмаётганлари бор. Тўғри, бугун устоз санъаткорлардан Охунжон Мадалиев, Муҳриддин Холиқов, қизиқчи Хожибой Тожибоев каби санъаткорлар орамизда йўқ. Аммо "мен унинг ижодини давом эттиряпман”, деган ниқоб билан, чиқиб келаётган ёшлар бор. Шуни алоҳида айтиб ўтган бўлардимки, бировнинг мулкини талон-тарож қилиш орқали санъаткор бўлмаслик керак. Баъзилари "От минганники”, деган аҳмоқона, санъаткорга тўғри келмайдиган нақлни ўзларига қолип қилиб олишяпди.\n– Валижон ака, илҳом келганида шеърлар машқ қилиб туришингизни биламиз. Сир бўлмаса, қайси шеърларингиз хонандалар томонидан қўшиқ бўлган?\n– Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Самандар Ҳамроқуловнинг "Севги фазоси”, Алишер Файз "Кетма омад кўнглим синдириб”, Наргиз томонидан куйланган "Наргиз” қўшиғининг шеъри мауллифи менман.\n– Санъат соҳасида маълумотингиз етарли бўла туриб, яқинда юридик соҳада ҳам таълим олдингиз. Шеър ёзасиз, тўй ва тадбирларда иштирок этиб, каратэ спорт тури билан ҳам шуғулланасиз. Буларнинг барига улгуриш учун қаердан ёки нимадан куч оласиз?\n– Яхши савол бўлди. Бунинг учун ирода билан тез тез гаплашиб тураман. Ўзимга ҳар куни "бугун нима иш қилдинг, эртага нима қилмоқчисан”, деган саволларни бериб тураман. Табиатан, бир айбим бор. Муҳаммад Юсуф ичган ариқ сувидан мен ҳам озгина ичиб қўйганман. Балки узоқроқ қариндошлигимиз борлиги сабабми ёки қондан ўтгандир, ҳар замонда шеър машқ қилиб тураман. Агар рухсат берсангиз, севимли шоримиз Муҳаммад Юсуфга атаб ёзган шеримни ўқиб берсам...\nШоир шеър айтганда титраб юраклар.\nҚалбда жўш урарди энг пок тилаклар.\nУнинг кимлигини айтсин билсалар,\nУ эккан энг виқорли баланд тераклар.\nМуҳаммад Юсуф ажойиб эди.\nҲар битта шеърида ҳақ сўзни дерди.\nТомирга айланган ҳар бир сатрига,\nОддий вужудинмас борлиғин берди.\nҚаерга борса ҳам ёруғ юз билан,\nҲам эркалаб севиб, ширин сўз билан,\nОна Ватанини куйлаб кетди у,\nЁзган бойликлари қолди биз билан.\n– Валижон ака, халқни йиғлатишга қараганда кулдириш қийинроқ дейишади. Бу фикрни қандай изоҳлайсиз? Умуман, бирор марта саҳнага чиққанингизда қалбиниз йиғлаб туриб, томошабинни кулдирган пайтларингиз бўлганми?\n– Онам фаррош бўлиб, далада ер чопиб бизни боққан. Ўша пайтлар раҳматлик энам бизни ўзи кўтариб катта қилган. Овқатимизни едириб, кийимларимизни алмаштиргани ҳали ҳам кўз олдимда...\nБир неча йил даввал тўсатдан бувим ўтиб қолди. Бу хабарни эшитибоқ уйга шошдим. Мени кўриб қолган мухлислар йўлда тўхтатиб, латифа айтиб беринг, деб туриб олишди. "Одамлар, мени энам ўтиб қолдилар, ҳозир иложи йўқ”, десам оадмлар шу гапимга ҳам кулишяпди. Мухлисларимизнинг сазаси ўлмаслиги учун латифа айтишни бошладим. Латифани қандай айтиб берганимни билмайман. Чунки юрагим қаттиқ йиғлаётганди. Шу пайт мухлислар ичида тушунган бир отахон бор экан, "бас қилинглар, у хазиллашаётгани йўқ”, деди. Шунда жовдираб турган кўзларимдаги ёш думалаб, юзимга тушди... Шоша-пиша уйга жўнадим. Йўл-йўлакай хаёлимга қуйидаги сатрлар келган:\nНечун одамларкулмоқ истарлар,\nНаҳотки, шунчалар кулгули ҳаёт?\nҚалбинг яросига пинак бузмаслар,\nКулишар, чин дилдан сўрашар нажот.\n"Масхарабоз” деб босишар тамға,\nДардли сўзлар айтиб, йиғласанг агар,\nҚалбинг йиғлаганда кулдир дегани,\nНайза санчгандайин юракка тегар.\n– Валижон ака, сиз билан мириқиб суҳбатлашдик. Суҳбатимиз якунида Kun.uz сайти мухлисларига ҳам ўз тилакларингизни билдириб ўтсангиз.\n- Бир одам боласини шикофорга олиб келиб: "жон дўхтир, ёрдам беринг, раҳмингиз келсин. Болам икки ҳафтадан бери ширинлик емайди. Бир ҳафтадан бери нонни ҳам кам емаяпти”, дебди. Дўхтир: "Демак, боланинг ошқозонини бузибсизлар. Касаллик қачон юз берди”, деб сўраса ҳалиги киши: "Касал бўлгани йўқ, уйимизда шу нарсалар йўқ, ёрдам беринг дўхтир”, деган экан (кулги). Демоқчиманки, ҳеч кимнинг дўхтирларга иши тушмасин.\nДунёда енгилмаган хон ҳақида эшитганмисиз? Ҳар бир хон қайсидир масалада енгилиб қолган. Лекин битта хон бўлиб, у ҳеч қачон енгилмаган экан. У ҳам бўлса Ўзбекистонда экан. Бу хонинг номи "дастурхон” деб номланади! Дастурхонимиз ҳар доим тўлиқ бўлсин. Kun.uz мухлислари соғ-саломат бўлишсин. Ғамлик, камлик кўришмасин. Мартабаси улуғ, ҳамёни тўлиқ бўлсин. Қозонида ош, ёстиғида бош кўпайсин. Эрталаб соғ саломат туришсин, ўйнаб кулиб юришсин. Давр-у даврон суришсин. Гўзал ошёнлар қуришсин!\nСуҳбатнинг тўлиқ талқинини видеода кўришингиз мумкин.\nКатегория: SHOU BIZNES YANGILIKLARI / ШОУ БИЗНЕС ЯНГИЛИКЛАРИ | Просмотров: 380 | Добавил: iphone | Теги: Yangilik, newsuz, uznews, xabarlar, habarlar, новости, yangiliklar, ahborot, newsFederal | Рейтинг: 0.0/0


Асаларичилик китоби - Agronet.uz интернет портали\nАсаларичилик қишлоқ хўжалигининг ажралмас, муҳим тармоғи ҳисобланади. Мазкур соҳа асалари оилаларини кўпайтириш, асал, мум, гулчанги ва бошқа асаларичилик маҳсулотларини етиштириш, қишлоқ хўжалик ўсимликларини чанглантириб, ҳосилдорликни ошириш ва мевали дарахтлар ҳосили сифатини яхшилашга хизмат қилади. Шунингдек уруғчилик хўжаликларида уруғлик унумли ва сифатли бўлишида асалариларнинг ўрни беқиёс.\nИнсоният бор экан, асаларилар етиштирган асал маҳсулотига бўлган талаб ва эҳтиёж кундан-кунга ошиб бораверади. Ҳозир ҳар бир соҳада: яъни саноат, кандолат фабрикалари, тиббиёт соҳасида, самолётсозлик, ракетасозлик, радио ва телевизор ҳамда компьютер соҳаларида асалариларнинг мум маҳсулотларидан фойдаланилмоқда. Шунинг учун ҳам асаларичилик доимо чорвачиликка нисбатан даромадли тармоқ ҳисобланади.\nБошловчи асаларичилар учун қўлланма\nАсаларичилик фермер хўжаликларини ташкил этиш ва юритиш\nМуаллиф Агроном 03.08.2021\nАвгуст ойида асал йиғиш аста-секин якунланади. Турли ўсимликлардан йиғиб олинган асални тўлиқ, қолдиқсиз йиғиб олиш керак.\nАсаларичиликда май ойида бажариладиган ишлар\nАсаларичиликда ноябр ойида бажариладиган ишлар


Рецептсиз «муолажа». Ёки қон босимини кўтаришнинг...\n28.02.2021 12:08 0 4074\nЗамонавий фармацевтика турли хасталиклар, жумладан, қон босими тушиб кетган кишиларга дори-дармонларнинг юзлаб турларини таклиф этади. Қай бирини танлашни шифокор билан маслаҳатлашсангиз кифоя – чунки билиб-билмай ичилган таблетка ёки олинган укол тескари таъсир этиш мумкин-да.\nАммо қон босимини кўтариш бўйича Балиқчи тумани прокурори Б. Усмонов «кашф этган» тажрибани шифокордан тавсия олмай, барчага бирдай қўллаш мумкин. Ва бу амалиётда муваффақият ила исботланди. Бунинг учун туман прокуратурасига бирор-бир муаммо, дейлик, жамият ҳаётига дахлдор масала бўйича (шахсий масалада ҳеч кимнинг иши тушмасин!) мурожаат қилсангиз бас.\nШунақаси ҳам бўларканми? Бўлганда қандоқ!\nМана, битта (яп-янги!) мисол\nБалиқчи туманидаги «Сарбон ҳамкор ривожи» хусусий корхонаси вакили Абдулносир Қўчқоров туман собиқ суд ижрочилари бўлими катта ижрочисининг хатти-ҳаракатларидан ёзғириб, ўтган йилнинг июль ойида прокурорга мурожаат этганди денг! Даъво ҳазилакам эмас, арзгўйнинг важлари тасдиқлангудек бўлса, собиқ суд ижрочиси масаласи судгача чиқиши ҳеч гапмас. Майли, ҳозир гап шикоят мавзусида эмас. Аксинча, муаллифнинг аризаларига туман прокурорининг муносабати хусусида.\nХуллас, 2020 йил 10 август куни Балиқчи тумани собиқ прокурори Т. Гафуров қаҳрамонимизга хат йўллайди: мурожаатингиз ўрганиб чиқилди, ижрочининг хатти-ҳаракатлари юзасидан Мажбурий ижро бюросининг (МИБ) вилоят бошқармасига хизмат текшируви ўтказиш ҳақида тақдимнома киритилди, натижасига қараб яна гаплашамиз!\nЎз навбатида МИБ ҳам масалани зудликда ўрганиб, соҳага доир қонуннинг нақд 4 та моддаси талаблари бузилган, хизмат вазифалари суиистеъмол қилинган, яъниким шикоят сабабчисининг ҳаракатларига ҳуқуқий баҳо бериш даркор, деган мазмунда хулоса ясайди.\nКутилаётган якуний натижа чиққунича ноябрь эшик қоқди. Ниҳоят, 10 ноябрда туманнинг янги прокурори Б. Усмонов имзоси билан икки энли хабарнома келдики, унга кўра, бирор-бир шахснинг ҳаракатларида жиноят аломатлари аниқланмабди?!\nАрзгўй ҳам қайсаргина экан – прокурор номига яшин тезлигида яна ариза ёзиди:«сиз айтгандай бўлиши мумкин эмас-ей, «дело»га тикилган ҳужжатлардан нусха олсак, танишиб чиқайлик-чи, ҳай?».\nИш материаллари билан танишиб чиқишига рухсат берилдию, нусха олишга келганда, негадир рад этилди.\nҚонундан сал-пал хабардор одам бунақа муносабатдан сўнг «Ҳа, энди бўпти-да!» деб қўл силтаб кетаверади дейсизми? Ҳечам-да: қайтанга, бузилган ҳақ-ҳуқуқини тиклаш учун келган жойидан ёзди-чиздини бошлайди. Абдулносир Қўчқоров ҳам жидду жаҳд қилдики, айни кунга қадар Балиқчи прокуратурасига бор-йўғи мавзуга дахлдор ҳужжатлардан нусха олиш масаласида нақ беш марта – 2020 йилнинг 20 ва 27 ноябрь, 4 ва 21 декабрь кунлари ҳамда шу йилнинг январь ойида ёзма шаклда, камига бир неча бор оғзаки мурожаат қилганлигиёқ унинг шашти баландлигидан далолат. Бироқ туман прокурори Б. Усмоновнинг фуқарони куттира-куттира бераётган жавоблари «Алдасанг тез алда, йўқса, ёлғон гапираётганинг билиниб қолади», деган гапни ёдга солади. Яъниким, бир сафар мурожаатни жавобсиз қолдирилса, кейинги гал муаллифнинг сўралаётган ҳужжатлар билан танишиб чиққанлиги писанда қилинади денг! Орада ҳуқуқшунос ёлланиб, адвокатлик сўрови ҳам киритилди: хат ёзишдан эринмаган прокурор энди ҳужжатлар «вилоятга юборилган»лигини, у ердан қайтгач, бемалол нусха олиш мумкинлигини маълум қилди.\nПрокурорнинг «ичимдагини топ!» қабилидаги муносабатидан мурожаатгўйда шубҳа-гумонлар чандон ортмоқда. Чунки орада юқори турувчи прокурорнинг ҳам эшиги тақиллатилган – Б. Усмоновнинг 2020 йил 23 декабрь ҳамда 2021 йил 28 январь кунги жавоб хатларидаги «ҳужжатлар ҳали вилоятдан қайтмаганлиги» ҳақидаги важларидан фарқли ўлароқ – вилоят прокурорининг биринчи ўринбосари Фарҳод Раҳмонов (2021 йил 19 январь!) бошқача гап айтади: ҳужжатлар бизда эмас, марҳамат, туман прокуратурасига бориб, ўз ҳисобингиздан кўчирма олишингизга ҳеч қандай монелик йўқ!\nТуманда эса «сичқон-мушук» ўйини давом этмоқда.\nАна энди Абдулносир Қўчқоровнинг ҳолатини кўз олдингизга келтиринг: беш-ўн варақ қоғозни деб неча ойдирки сарсон! Одамнинг хуноби ошадими? Хуноб бўлгач, қон босими кўтариладими? Демак, паст қон босими, тиббиёт тилида айтганда, гипотонияга чалинган беморлар учун бу «ноёб амалиёт»ни оммалаштириш керакми-йўқми?..\nПичинг-у истеҳзо ўз йўлига! Аммо айтинг-чи: жойларда секторларга раҳбарлик қилаётган ҳамкасблари қонун устуворлигини таъминлаш баробарида, «темир дафтар»га тааллуқли чора-тадбирлардан тортиб иш ўрни яратишгача масъуллик қилаётган бир кезда ош-нон сўраб эмас, балки топталган ҳуқуқини тиклаш учун эшик қоқаётган фуқарони ойлаб зир югуртираётган туман прокурори ўз вазифасига нечоғли муносиб? Айтиш мумкинки, арзимас мурожаатга фуқарони «маймун қилиб ўйнатувчи» қонун пешвосининг ўзи раҳбарлик қилаётган сектор ҳудудининг ижтимоий-иқтисодий ривожланишини таъминлаш билан боғлиқ вазифаларини виждонан адо этишига ҳам катта шубҳа туғилмаяптими?\nпрокурор Балиқчи тумани\nЖамият 05/04, 21:54\nНуробод туманига аёл киши прокурор этиб тайинланди\nҲуқуқ 23/03, 22:30\nҚувасой шаҳри ва Бағдод туманига янги прокурор тайинланди\nЖамият 23/02, 21:23\nНаманган шаҳрига янги прокурор тайинланди


Уй шароитида асалари оиласини боқиш\nАсалари бежиз етти хазинанинг бири, деб ҳисобланмайди. Ҳақиқатан ҳам бу фойдали ҳашаротнинг фойдаси жуда катта. Унинг асали, заҳри, сути, прополиси, гулчанги кўпгина хасталикларга даво эканлиги ҳаммага маълум. Шунингдек, унинг муми саноатимизда муҳим хомашё ҳисобланади.\nҚадимда одамлар асални ўрмон ва тоғларда дарахтларнинг ковакларига уя қўйган асаларилардан олганлар.\nРус асаларичиси П.Прокопович 1814 йилда ромли асалари қутисини, чех асаларичиси Ф.Грушка 1865 йилда асалажратгични (медогонкани) кашф этган.\nДИҚҚАТ! Ҳар бир асаларининг ўз вазифаси бор: она асалари – тухум қўйиш, оилани бошқариш; эркак асалари – она асаларини уруғлантириш; ишчи асалари – нектар ва гул чангини йиғиш, нектарни асалга айлантириш, мум ишлаш, личинкаларни боқиш, катак қуриш, уяни қўриқлаш\nЭркак асаларилар оиланинг вақтинча аъзоси ҳисобланади. Уларнинг бирдан-бир вазифаси она асаларини кўпроқ уруғлантиришдир. Эркак асаларилар баҳор ўрталарида вужудга келади. Ишчи асаларилар эркак асаларини фақат шира йиғиш пайтидагина боқадилар. Шира йиғиш иши тугаши билан, эркак асаларилар уядан ҳайдаб чиқарилади.\nОна асалари уядаги ягана урғочи асалари бўлиб, барча асалариларнинг онасидир. Яхши она асалари кунига 2000 тагача тухум қўяди. Асалари оиласининг соғлом бўлиши, она асаларининг сифатига боғлиқ. Она асалари беш йилгача яшаши мумкин. Аммо икки ёшга киргач, унинг тухум қўйиш қобилияти пасаяди ва кўпроқ эркак асалари чиқадиган тухум қўя бошлайди. Шунинг учун ҳам тажрибали асаларичилар она асаларини ҳар йили алмаштирадилар.\nАсалари зотларини танлаш. Асалари зотларини танлаш, асалари оиласи қандай мақсад учун зарурлигига боғлиқ. Кимдир унинг асалига шайдо бўлса, яна кимдир учиб юришини, унинг ишини кўриб завқланди. Агар асаларининг асали учун оладиган бўлсангиз, у ҳолда кўп асал берадиган асалари зотларини танланг.\nАсаларичиликда шу пайтга қадар инсон томонидан бирорта ҳам асалари зотлари яратилмаган. Шунга қарамасдан ҳар бир ҳудуднинг табиий иқлим шароитига мослашган асалари зотлари бор. Мана шу зотлар абориген зот деб аталади.\nБугунги кунда юртимизда кўп асал берадиган маҳаллий зотли асаларилар билан бирга Ўрта рус, Кулранг Кавказ тоғ асалариси, Карпат, Италия ҳамда Австриядан келтирилган «Краинка» асалари зотлари тарқалган.\nАсалари оиласи қанча асал беради? Асалари оиласининг асал бериш миқдори ва сифати турли омилларга боғлиқ. Умуман олганда битта асалари оиласи ўртача 15–20 килограммгача асал бера олади. Агар асалари оиласи тўғри парваришланса, ундан ҳам кўп асал олиш мумкин. Айрим асаларичилар эса бундай асалариларни кўз қорачиғидай асраб, вақти-вақти билан озиқлантириб, мўл-кўл асал олишга эришаяптилар ҳам. Аммо қанча асал бериш, ҳар бир асалари оиласида турлича бўлади. Булар албатта, уяларни яхши, серасал ўсимликлар жойлашган жойга кўчириб туришга ва асалари зотига ҳам боқлиқдир.\nОддий мисол, уй шароитида битта асалари оиласидан бир йилда ўртача 15 кг асал олинди, дейлик. Демак, бир йилда рўзғорингизда боқилаётган 10 та асалари оиласидан 150 кг. дан зийод асал олинади. Бир килограмм асалнинг ўртача нархи бозорда 18 минг сўм деб ҳисобласак, бу бир йилда уй шароитида ҳар бир асалари оиласидан 324 минг сўмни ёки 10 та асалари оиласидан эса 2,7 миллион сўм қўшимча даромад келади демакдир.\nАгар, асалари оиласини харид қилмоқчи бўлсангиз, аввало, унинг соғломлигига эътибор беринг. Асалари оиласига четдан туриб разм солинг, асалариларни уядан учиш ва қайтиб келишига эътибор беринг. Уларнинг учиш парвози бир текисда, иттифоқ бўлиши керак. Негаки, баъзи асалари оилаларида асалари парвози анча суст бўлади. Бу эса бундай асалари оилаларида она асалари кекса ёшли ва каммаҳсуллигидан далолат беради.\nУядаги рамкалардаги наслнинг жойлашишига эътибор қаратинг. Рамкадаги очиқ ва ёпиқ насл бир текис жойлашган бўлса, демак она асалари ёш, серпушт бўлади. Оилада эркак асалари сони кўп бўлса, билингки, оиладаги она асаларининг ёши каттадир. Бундай она асаларини алмаштиришга тўғри келади. Шу белгилар билан оиладаги она асаларининг ёши аниқланади.\nКўп асал берадиган асалари оиласини қандай аниқласа бўлади? Асалари оиласини кучига қараб, албатта. Кўп асал берадиган асалари оиласида рамкалар сони 10–15 та ва ундан ҳам кўп бўлади. Бу рамкаларда 8–10 тагача очиқ ва ёпиқ насллар бўлиши лозим. Рамкалар орасидаги йўлакчалар асалари билан зич жойлашган бўлиши керак. Бу белгилар, албатта асалари оиласи кучли ва кўп асал тўплашидан далолат беради.\nАсалари оиласининг текшириш қоидалари. Асалари оиласини ташқи ҳарорат салқин жойда +14 оС дан паст бўлмаганда, умумий текширишга киришилади. Аммо асалари оиласининг умумий аҳволи қониқарли бўлса, у ҳолда тўлиқ текшириш ишлари ҳаво ҳарорати 16–18 оС даража бўлгунча қолдирилади.\nАсалари оиласини текширишда тутатгич ёрдамида асалари уясига асалари кирадиган туйнукча орқали 2–3 марта тутун тутатилади, орадан 1–1,5 дақиқа ўтгач уя қопқоғи очилиб, устки ёпқичнинг бир чеккасини қайтариб, секин-аста рамкаларни асаларичи исканаси ёрдамида суғуриб олиб, текширишга киришилади.\nАсаларичи иш бажаришга киришишда, аввал ишлаш учун керакли асбоблар: асаларичи кўчма қутиси, чириган тўнка, дарахт пўкаги ва тутатгич асбобини тайёрлаб қўйиши лозим. Асаларизорда асалари оиласи билан иш бошлашда, олдин оқ халат ва бошга кийиладиган тўрли юз ниқобини кийиб ишга киришиш керак.\nРамкаларни асаларилардан тозалаш керак бўлса, ғоз патидан тайёрланган супурги ёки бойланган бир тутам ўт ёрдамида асаларилар супуриб туширилади. Агар ўша рамкада ёш асалари қуртчалари ва янги келтирилган гул шираси бўлмаса, у ҳолда рамканинг икки четидан маҳкам ушлаб, асалариларни силкитиб тушириш мумкин.\nПарваришлаш. Уй шароитида асалари оиласини парвариш қилаётганингизда, даладан яхшигина шира келаётган бўлса, янги берилган мумпардали рамкаларни бир кунда тўқийди. Уядаги рамкаларни устки қисми оқариб кетади, ҳатто уядаги рамкалар устидаги сурп-матони ҳам мум билан ёпиштириб ташлайди, шунда уларни рамкалар устидан зўрға кўтариб олиш мумкин. Бу белгилар, асал тортиш даври бошланганини билдиради.\nАсалли рамкалар устидаги мум қопқоқчалар, ўткир ва иссиқ пичоқ ёрдамида кесиб олинади. Бундай рамкалардаги асал маҳсус асбоб – асалторткич ёрдамида ажратиб олинади. Асали олинган рамкаларга бир оз сув сепиб, асалари оиласига берилса, уни асаларилар тез ва осон тозалаб қўяди.\nҚишловга кетадиган асалари уясидаги рамкаларнинг усти ва ён томонлари иситиш ёстиқчалари билан ўраб қўйилади. Асалари қутисидаги устки ва остки учиш туйнуклари ҳажми битта асалари кириб-чиқадиган тарзда торайтириб қўйилади. Қишлов даврида онда-сонда қишлов қандай ўтаётгани текшириб турилади.\nАсалари касалликлари ва уларнинг олдини олиш. Асалари оиласининг ривожланишига асосан варроатоз, акарапидоз, америка ва европа чириш, нозематоз, аскосфероз, пеститсидлар билан заҳарланиш ва бошқа бир неча инфекцион ва инвозион касалликлар тўсқинлик қилади. Варроатоз касаллиги бугунги кунда энг хавфли касаллик бўлиб, каналар ишчи, эркак ва ёш асалари насли танасида паразитлик қилиб яшайди. Агар йил давомида варроатозга қарши курашилмаса, асалари оиласи нобуд бўлиши мумкин.\nАсаларининг касалликлари ҳар хил бўлади. Уларни икки гуруҳга – юқумли ва юқумсиз касалликларга ажратиш мумкин.\nАсалари касалликларининг олдини олишнинг энг асосий йўлларидан бири – ҳар йили барча асалари оилаларини ветеринария врачи кўригидан ўтказиш ва асалариларга баҳорда антибиотик дорилар қўшилган қўшимча озиқалар беришдир.\nАсаларилардаги кўпгина касалликлар деярли бир хил белгига эга. Шунинг учун ҳам фақат мутахассисларгина касалликни тўлиқ аниқлай олишлари ва унга қарши муваффақиятли даволаш тадбирларини қўллашлари мумкин. Касалликни аниқлаш, кўпинча турли ташхислар қўйиш ёрдамида амалга оширилади. Шунинг учун ҳам касалликнинг дастлабки белгилари пайдо бўлиши биланоқ, касалланган асаларилардан ва унинг наслидан намуна олиб, яқин орадаги ветеринария лабораторияларига мурожаат қилиш керак.


Муҳожирлар ҳимоячиси мукофотланди\n10 май 2021, Тошкент вақти: 01:04\n20 март куни Прагада ўз ишини тугатган "Яхлит дунë" кинофестивали якунида Homo Homini номли мукофот Россиядаги марказий осиëлик муҳожирлар ҳуқуқини ҳимоя қилаëтган Светлана Ганнушкинага топширилди.\nИнсон ҳуқуқлари мавзуидаги ҳужжатли филмлар намойиш этилувчи "Яхлит дунë" фестивалида дунëнинг 40 мамлакатидан олиб келинган 143 филм 8 кун мобайнида намойиш қилинди.\nКинофестивалда демократик ғоялар¸ инсон ҳуқуқларини тарғиб қилувчи¸ мустабид ва тоталитар режим қиëфасини фош қилувчи филмлар намойиш қилинди.\n"Фалокатдаги одамлар" нодавлат ташкилоти фестивалнинг асосий ташкилотчиларидан. Айни ташкилот “Одамдан одамга” (Homo Homini) деган мукофотни таъсис қилди.\nБу мукофот тоталитар режимлар босқиси остида қолганларга ëрдам қўлини чўзганларга берилади.\nБу йилги мукофот россиялик инсон ҳуқуқлари фаоли Светлана Ганнушкинага берилди.\nСветлана Ганнушкина марказий осиëлик мигрантларга кўрсатган ëрдами учун бу мукофот билан тақдирланди.\nБу мукофотни бериш билан "Фалокатдаги одамлар" ташкилоти ирқчилик¸ шовинизм¸ ксенофобия кайфиятларининг Россияда кучайганига халқаро жамоатчилик эътиборини тортишни мақсад қилган.\nМукофотни олаëтиб Ганнушкина: "Биз оддий кишиларнинг сиëсатчилардан кўра кўпроқ тил топиша билишини исбот қила олдик"¸ дея таъкидлади.\nМуҳаммадсолиҳ Обутов Россиядаги узоқ машаққатларидан сўнг айнан Светлана Ганнушкина раҳбарлик қиладиган ташкилот ëрдами билан Швецияга келишга муваффақ бўлган ўзбекистонлик сиëсий қочқинлардан бири.\nМуҳаммадсолиҳ Обутов: Мен ўзбекистонлик кўп қочоқлар¸ қочоқ диндорлар¸ сиëсий қочқинларнинг кўпи билан гаплашганман. Уларнинг ҳаммаси мана шу аëлнинг хизматини алоҳида бир овоздан таъкидлайди. Мен буни ўзимнинг ҳаëтимда ҳам кўрдим. Шу ëмон кунлардан чиқиб кетишимда Елена Рябининанинг ҳам хизматлари катта.\nОзодлик: Мана бугун Светлана Ганнушкина мукофот олаяпти. Бу ҳақда сиз қандай фикрдасиз?\nМуҳаммадсолиҳ Обутов: Назаримда¸ мана шу мукофотни Елена Рябининага ҳам бериш керак. Мен у аëлни инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш йўлида ҳақиқий амалий иш қилганлардан бири, деб биламан. Раҳбарига берилиши ҳам балки адолатдандир. Ҳар ҳолда, раҳбар ҳам бир нарса қилса керак.\nАйтмоқчиманки, мен ўзим бевосита алоқадор бўлмаганим учун у аëлни билмайман. Лекин “Гражданское содействие” ҳақида яхши фикрда бўлишимга ўз ҳаëтимда етарли асосларим бор. Ҳатто БМТ қочқинлар бўйича комиссарлик ҳам уларчалик иш қилмайди.\nБу иш сиëсий маҳбуслар билан алоқадор бўлсин ëки мен ўзим ëтган саккиз ойлик муддат давомида бўлсин. Мен ҳозир сизлар берган имкониятдан фойдаланиб, бу ташкилотга ўз миннатдорчилигимни билдираман.\nҲали у ëқда ëтган мусулмон биродарларимиз қанча¸ турмада ëтганлари қанча¸ кўчада қолиб кетганлари қанча. Ўшаларнинг ҳаммасига ëрдам беришларини илтимос қилиб қолган бўлардим.\nHomo Homini мукофоти 1994 йилда таъсис қилинган бўлиб, унинг илк совриндори россиялик инсон ҳуқуқлари курашчиси Сергей Ковалев бўлган эди.