Ўрта Осиёда Исломга қарши сиёсат. « O'zbekiston ERK Demokratik Partiyasi\n01 June 2012 - 13:19\nРус истилосидан қутилган Ўрта Осиёда “советчасига фикрлаш”дан ажрала олмаган мансабдорлар мусулмонлар масаласини еча олмаётирлар ва воқеаларга фақат ўзларининг хавфсизлиги, мансабларида узоқроқ қолиши нуқтаи назаридан қарамоқдалар. У ерларда бугун айнан мана шундай вазият кўзга ташланмоқда.\nЎрта Осиё мамлакатларида яшаётган мусулмонлар хусусида олинаётган аянчли хабарлар кун тартибимизни ишғол қилишда давом этиб турибди. Аслида бу ўлкаларда дин (Ислом дини) масаласи муаммо бўлиб қолишда давом қилмоқда, дейиш яна-да тўғрироқ бўлади. Бу ҳолнинг негизида совет даврида Исломга оид ривожланишнинг барча унсурлари давлат тарафидан зўрлик-ла батамом йўқотилиши ётади.\nФаолияти давом этаётган баъзи бир диний тизимлар эса, диндорларни ўз истакларига кўра бошқариш учун давлатнинг қўлида қуролларга (ҳатто баъзан зулм қуролига) айлантирилгандир. Масалан, Қозоғистоннинг Олма-Ота шаҳридаги масжидларга давлат тарафидан камералар ўрнатилиб, бу билан терроризмга қарши пропаганданинг олдини олишни кўзда тутилаётгани айтилади.\nАйнан ўша йўлни яқиндан кузатган Ўзбекистон ҳукумати мамлакатнинг Наманган шаҳридаги масжидларга камералар ўрнатиб, ўғирликка қарши тадбирлар қўллаётганларини иддао қиладилар.\nБундан ташқари, Тошкентда исломий либослар, айниқса ҳижоб сотилиши таъқиқлаб қўйилган. Совет даврида кўринмаган бир ҳолат, яъни Тожикистонда 18 ёшга тўлмаган ўсмирлар масжида кириши мумкин бўлмаган ҳолга келтирилгандир.\nФақат Қирғизистондаги расмий мақомларнинг Исломий ҳаракатларга қарашлари унинг Ўрта Осиёдаги қўшниларига қараганда бир мунча илиқроқ кўринади.\nЎрта Осиё давлатларининг мусулмонлар (Ислом дини)га қарши сиёсати (зулми)ни тубандаги каби тартиблаш мумкин:\n1) Халқ ва мансабдорлар (элитлар)нинг орасида боғланишлар қўпорилди\nСоветлар режимининг илк йиллариданоқ совет ҳукумати “Худосиз жамият”лар тузиб, Исломга оид барча қадриятларга оммавий ҳужум бошлади. Шу йўл билан атеизм тарғиботини авж олдириб, халқ оммасини динидан қўпоришга жиддий киришди.\nСоветларнинг “янги совет кишиси”ни етиштириш режасида кўзда тутилган шахсият – дин ва иймондан батамом ажратилган атеист бири эди. Шунинг учун маҳаллий халқдан ўша турдаги кишилар етиштиришга жуда катта куч сарфланди. Масалан, оддий халқ ичидан чиқиб, бошқарув – бюрократиясига кириш учун ана ўша, “янги совет кишиси” синфига ўтиш шарт қилиб қўйилганди. Бироқ халқ бу тарғиботларга оммавий шаклда берилмади. Аксинча, қўлларидан келганича унга қарши туришга ва миллий-диний қадриятларини сақлаб қолишга уринди.\nАфсуслар бўлгайки, шу кунларда Ўрта Осиё мамлакатларидаги давлатлар мансабдорларининг катаю-кичик барчаси ўша совет атеистик тарбиясининг асарларидир.\n2) Ҳукуматлар ҳар қандай бир қимирлашини ўзларига қарши хавф-хатар шаклида қабул қилади\nИсломга ва мусулмонларга муносабатларида бир-бирларига жуда кўп ўхшашликлари бўлган бу давлатлар (айниқса Ўрта Осиёдаги)да ҳокимият бир хил ва фақат ўз истакларини қўллаб-қувватлаган Исломни ва мусулмонларни истайди. Борди-ю уларнинг қайси биридан арзимаган таҳдид сезадиган бўлса, уларга “ваҳҳобий”, “салафий”, “радикал диндор” каби тамғалар босилади.\nЎрта Осиё давлатларида якка ҳоким ва унинг атрофидаги мансабдорлар синфи (олигархияси) шаклида ташкилланган бошқарув системаси, ҳар қандай бир арзимас фуқаровий фаолиятни (ҳаракатни), у диний бўладими ёки йўқми, бундан қатъи назар, ўзларининг авторитар салоҳиятига ҳужум дея баҳолаб, уни йўқотиш учун барча усулларни қўламоқда. Масалан, шундай ҳолатлардан бирига 2005 йилда Андижон фожеасини мисол кўрсатиш мумкин.\n3) Исломий ҳаракатларга ишониш қийинлашган ва 11-сентябр ҳужумлари баҳонаси, антидемократик режимлар ҳукмрон бўлган мамлакатларнинг ҳокимлари, мамлакатларидаги қашшоқлик, порахўрлик, ўғирлик ва шу каби жиноятларни ниқоблаш мақсадида “Радикал Ислом” харитасини қўллаш билан дунё жамоатчилигининг диққатини асосий муаммолардан чалғитишга уринмоқдалар\n11-сентябр воқеалари Ўрта Осиёда ҳам янги бир хавфсизлик системасининг юзага келишига сабаб бўлди. Ўша ҳужумлар баҳонасида бутун дунёнинг авторитар режимлари сингари Ўрта Осиё давлатларида ҳам “ашаддий диндор”, “радикал (ёки фундаменталист) исломчи”, “жиҳодчи”ларни овлаш бошлаб юборилди.\nАҚШ 2001 йилда юритган сиёсатида Ўрта Осиё мамлакатларидан, айниқса Ўзбекистондан, дастак олиши алоҳида аҳамиятга эга бўлди. Бундан фойдаланган Каримов режими, бир тарафдан халқаро доирада ўзини кўз-кўз қила олган бўлса, бошқа тарафдан юрт ичидаги мустабидлигини ҳам яна-да мутлақлаштириш йўли билан ҳокимиятини бир мунча мустаҳкамлаб олди.\n4) “Расмий Ислом’’ ва “Халқ исломи“ орасидаги зиддият Совет давридан бошлаб Ўрта Осиёда кенг тармоқ олган Исломни таништириш усулларидан бири, “расмий“ ва “норасмий“ Ислом шаклидаги бир тушунишдир. Иккинчи жаҳон уруши давомида Советларда мусулмонларнинг ҳам ёрдамини олиш ниятида дин ва диний масалалар билан шуғулланадиган тўртта диний идора (бошқарма) ташкил этилди. Улардан бирининг маркази Тошкентга бўлиб, Ўрта Осий ва Қозоғистон мусулмонлари идораси деб аталадиган бўлди. Бу бошқарма “расмий Ислом“ ҳисобланиб, расмий (давлат) масжидларида ишлайдиган имомларни етиштириш, турли хил исломий фатволар тарқатиш ва Исломга оид баъзи даврий нашрларни ҳам назорат қилиш вазифасини бажарар эди.\n“Норасмий” исломий гуруҳлар ичида эса суфий тариқатлари (айниқса Нақшбандийлик, Яссавийлик, Қодирийлик, Қубровийлик) каби аждодлардан буён келаётган ибодат шакли ва Ўрта Осиёда анча ёйилган “авлиёга сиғиниш” атрофида мозору-сағаналарга даврий зиёратлар, норасмий масжидларда қилинадиган ибодатлар, зикр халқалари, норасмий исломий тарбия, расмий дин кишиларидан бошқалар тарафидан қилинаётган ибодатлар ва диний амалиётларнинг бошқа шакллари давом этиб келди. Ҳамиша, айниқса суфийлар ва уларга эргашувчилар орасида расмий исломга қаршилик кўрсатилиб турилди.\nСоветлар тугатилганидан сўнгра ҳам бу вазият айни тарзда давом этди. Мустақил бўлган Ўрта Осиё давлатларининг ҳар бири ўз диний бошқармаларини тузиб, Ўрта Осиё ва Қозоғистон диний бошқармаси таркибидан чиқиб олдилар. Бу янги диний бошқармалар ҳам давлатлар тасарруфида қолаётгани сабабли маҳаллий халқ – мусулмонлар тарафидан илиқ қабул қилинмади. Ҳақиқатан ҳам бу янги диний бошқармалар мусулмонлар (умуман халқ)нинг диний ва ижтимоий эҳтиёжларига жавоб бера оладиган даражада фаолият юрита олмаяптилар.\nРус истилосидан қутилган Ўрта Осиёда “советчасига фикрлаш”дан ажрала олмаган мансабдорлар мусулмонлар масаласини ҳал этолмаётирлар ва воқеъликка фақат ўзларининг хавфсизлиги, мансабида узоқроқ қолиши нуқтаи назаридан қарамоқдалар. У ерларда бугун айнан мана шундай вазият кўзга ташланмоқда, холос.\n“Араб баҳори” юз берган диёрларда халқнинг зулмга ортиқ чидай олмасликларини намойиш қилиб турган бир пайтда, дунёнинг кўпгина ўлкалари, айниқса Ўрта Осиё мамлакатлари янги ўзгаришларга, ҳатто инқилобий ўзгаришгларга ҳомиладордир.\nZiya Oktay/ TİMETÜRK


Президентликка номзод учун имзолар камайиши нимани ўзгартиради? - BBC News O'zbek\nПрезидентликка номзод учун имзолар камайиши нимани ўзгартиради?\nImage caption Ислом Каримов охирги президентлик сайловларида 90,39% овоз билан навбатдаги беш йиллик муддатга сайланди\nЎзбекистон фуқароси учун президентликка ўз номзодини илгари суриши йўлида зарур бўлган имзолар сони 1 миллиондан 200 мингга туширилади. Шунингдек, Оврўпода хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти тавсияси билан, сайловдан олдинги бир кун давомида сайловолди тарғибот ишлари олиб борилмайди.\nБу ҳақида Ўзбекистонда нашр этилувчи Спутник ва Подробно сайтлари хабар тарқатишган.\nИмзолар сонини сайловчиларнинг 5 фоизидан 1 фоизига туширилиши борасидаги қонун лойиҳаси келгуси йил бошида Ўзбекистон парламенти депутатлари томонидан муҳокама қилиниши мўлжалланган.\nПарламент матбуот котибининг Спутник сайтига айтишича, 1 миллион имзо йиғиш талаби номзодлар учун катта маъмурий қийинчиликлар туғдириб келган.\nЯнги қонунга биноан, сайловлардан бир кун аввал "сокин кун", яъни сайловолди тарғибот ишларининг тўхтатилиши ҳам кўзда тутилади.\nҲозирда "сокин кун" қоидасига фақат парламент сайловларидан бир кун олдин амал қилинади.\nСиёсий таҳдилчи Фарҳод Ҳазратқуловнинг Би-би-сига айтишича, бу Ўзбекистондаги сиёсий ислоҳотлар доирасида қўйилган ижобий қадамдир.\n"Бу яхши хабар, менимча. Яхши бир ўзгариш. Бу Ўзбекистонда президентликка номзодлар олдида бўладиган бюрократик тўсиқлардан бирининг реал ҳаётга мослашган ҳолда олиб ташланишини англатади. Авваллари 1 миллион имзо тўплаш учун у номзодда ҳам маъмурий, ҳам молиявий заҳиралар жуда юқори бўлган бўлиши керак эди. Энди эса имзоларнинг 200 мингга тушиши ҳар бир лидер эришиши мумкин бўлган реал кўрсаткич бўлаяпти", - дейди таҳлилчи.\nЖорий йилнинг 29 мартида давлат раҳбари Ислом Каримов президентлик сайловларида 90,39% овоз билан навбатдаги беш йиллик муддатга сайланди.\nУнга қарши ўз номзодларини илгари сурган Акмал Саидов, Хотамжон Кетмонов ва Наримон Умаровлар, мухолифат ва халқаро таҳлилчиларга кўра, мамлакатдаги ҳақиқий ҳурфикрлиликни акс эттирмаганлар.\n2008 йилги президентлик сайловларига ўз номзодини илгари суришини айтган тошкентлик иқтисодчи ва мустақил номзод Жаҳонгир Шосалимов ўз оиласи босимга учраганини даъво қилган ва сайловлар рақобатсиз ўтишини айтганди.\nФарҳод Ҳазратқуловнинг айтишича, Ўзбекистон сайлов қонунларида ҳали ислоҳ қилиниши зарур бўлган муаммолар кўп.\n"Масалан, сайловларнинг ҳаққоний ва ҳурфикрлилик, демократик андозаларга мос равишда ўтиши учун ҳали жамиятда жуда кўп ислоҳотлар амалга оширилиши керак. Жамиятда сиёсий ҳаракатларнинг том маънода чуқур илдиз отиб, партияларнинг пайдо бўлиши, рақобатбардошлик муҳитининг пайдо бўлиши - сайловларнинг янада ҳаққоний ва демократик ўтишини ўлчаб турадиган мезон. Ана шундагина, сайловларимизни Оврўпо ёки жаҳон стандартларидаги эркин сайловлар дея ҳисобласак бўлади. Лекин, бугунги ўзгариш барибир ижобий, чунки у жамиятдаги сиёсий фаоллашувга олиб келади", - дейди таҳлилчи.


Аввал ўйла, кейин сўйла – .:: Xadicha.uz\nАввал ўйла, кейин сўйла\n1991 йил халқимиз мустақилликка эришгач Ислом дини арконларига амал қилиш, унинг таълимотларини ўрганишга бўлган иштиёқини рўёбга чиқариш борасида имкониятлар очилди. Ўша даврларда Самарқанд вилоятидаги Имом Бухорий жоме масжидида имом-хатиб вазифасида фаолият олиб бораётган Усмонхон Алимов ўз ҳамфикрлари билан биргаликда халқнинг диний таълимга бўлган эҳтиёжларни қондириш мақсадида масжид қошида Имом Бухорий мадрасасига асос солди ҳамда ушбу масканда устозлик қила бошлади. Дастлаб, ўрта махсус диний билим юрти, сўнг ҳадис илми маркази сифатида фаолият юритган ушбу билим юрти бир неча юзлаб диний уламолар етиштириб берди. Бугунги кунда жуда кўплаб масжидларнинг имом-хатиб, имом ноиби, билим юртларининг мударрислари сифатида ва бошқа соҳаларда ушбу мутахассислар фаолият олиб бориб, халқимизнинг диний-маърифий саводхонлигини оширишда хизмат қилиб келмоқдалар.\nҲаммамизга маълум, кейинчалик ушбу таълим маскани негизида Усмонхон Алимов ҳазратларининг Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси вазифасида иш олиб бориш жараёнида халқаро илмий тадқиқот марказлари ташкил қилинди. 2019 йилга келиб эса Имом Бухорий номли ҳадис олий мактаби ҳам ўз иш фаолиятини бошлади ва ҳадис илми соҳасида етук олимлар тайёрлаш бўйича собиқ иттифоқ ҳудудидаги ягона таълим муассасига айланди.\nКўп йиллар масжид имоми, вилоят бош имом-хатиби лавозимида меҳнат қилган Усмонхон Алимов 2006 йилга келиб, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий этиб сайландилар. Ўзининг илму маърифати, иш юритиш салоҳияти, адолат, оғир ва вазминлик билан фикрлаши, мусулмонлар манфаатини ўйлаб иш бошқариши муфтий ҳазратларининг узоқ йиллар давомида идора раислиги вазифасида ишлашини таъминлади десак, муболаға бўлмайди.\nҲазрат ҳар қандай вазиятда ҳам мусулмонлар идораси, масжид ва мадрасаларнинг бир маромда иш олиб бориши, уларга нисбатан ҳар хил таъна тошлар отилиши, турли зарарлар етишини олдини олганлиги айниқса шу соҳа ичида бўлганларга кўпроқ аёндир, шу жумладан каминга ҳам. Нафақат зарар етиши, балки уларни такомиллаштириш, халқимизнинг масжид ва мадрасаларга бўлган эҳтиёжларини қондириш борасида мусулмонларнинг раҳбари сифатида кўплаб ишларни амалга оширгани ҳеч кимга сир эмас. Янги масжидларнинг очилиши, 500дан зиёд масжидларда қайта қуриш ва таъмирлаш ишлари олиб борилаётгани, Бухоро шаҳридаги “Мир Араб”, Самарқанд вилоятидаги “Имом Бухорий ҳадис мактаби” диний олий билим юртлари, 2020 йил Сурхондарё вилоятидаги “Имом Термизий” ўрта махсус ислом билим юрти янгидан очилиб, фаолият олиб бораётгани, диний билим юртларига талабалар қабул квотасининг оширилиши, вилоятларда ҳадис, калом, ақида, фиқҳ мактабаларининг фаолияти йўлга қўйилганлиги, диний билим юртлари қошида Қуръон курслари ташкил этилганлиги каби кўплаб хайрли ишлар айнан муфтий Усмонхон Алимов ҳазратларининг диний идора расиликлари даврида амалга ошилирлагани ҳазратнинг ушбу соҳадаги самарали меҳнатларидан далолат беради. Муфтий Усмонхон Алимов ҳазратлари Ўзбекистон мусулмонларининг раҳбари, бугунги кунда диний соҳада фаолият олиб бораётган кўплаб мутахассисларнинг устози бўлибгина қолмай, ён қўшни мамлакатлар, Россия, Озарбайжон, Қозоғистон, Қирғизистон муфтиётлари томонидан ҳам устоз сифатида эътироф этилганини қайд этишимиз лозим. Улар кўплаб масалаларда Ўзбекистон мусулмонлари идораси билан ҳамкорликда иш олиб бораётгани, ҳазратнинг идора тарихида илк бор 2012 йил Ислом олами уюшмаси таъсис мажлисининг аъзоси, Бутун дунё уламолар кенгаши аъзоси этиб сайланганлари, ислом дини маърифатини кенг тарқатиш, бузғунчи кучларга қарши бирга курашиш ва ўзаро ҳамкорликдаги кенг кўламли ишлар учун Россия Федерацияси Свердловск вилояти мусулмонлари идораси томонидан “Кумуш ярим ой” медали билан тақдирланиши, Марказий Осиё мусулмонлари маънавий тараққиётига кўп йиллар хизмат қилгани, тинчлик-осойишталик, фаровонлик каби исломий тамойилларга содиқлиги, урф-одатларни тиклаш ва авайлаб асрашга қўшган ҳиссаси учун Қирғизистон мусулмонлари идорасининг 1-даражали “Ынтымоқ” медали (“Иттифоқ”) билан тақдирланишлари, Уммон Султонлиги Исломий стратегик тадқиқотлар маркази томонидан 2019 йил 30 сентябрда эълон қилинган “Дунёнинг энг нуфузли 500 мусулмони” рўйхатидан муносиб ўрин эгаллаганлари халқаро эътибор ва эҳтиромга сазовар бўлаётганларига далолат қилади.\nМуфтий ҳазратлари Ислом дини маърифатининг тарғиботчиси сифатида ҳам нафақат юртимизда, балки, кўплаб хорижий мамлакатларда бўлиб ўтган халқаро анжуманларда илмий асосланган мазмунли маърузалари билан иштирок этиб келмоқдалар. У киши йигирмадан ортиқ китоб ва юздан зиёд илмий-оммабоп мақолаларнинг муаллифи ҳисобланади. “Тафсири Ирфон”, “Расулуллоҳнинг муборак васиятлари”, “Расулуллоҳ мўъжизалари”, “Оилада фарзанд тарбияси”, “Ёшлар келажагимиз”, “IX-X асрларда Самарқандда калом илмининг ривожланиши” каби асарлари шулар жумласидандир.\nМуфтий Усмонхон Алимов ҳазратларининг Ислом дини ва мусулмонлар манфаати йўлида амалга оширган ишлари ва олиб бораётган саъй ҳаракатлари ҳақида яна кўплаб тўхталишимиз мумкин. Аллоҳ таолонинг инояти ила мана шундай салмоқли ишлар муфтий ҳазратлари бошчиликларида бардавом бўлмоқда. Аммо, бугунги кунда баъзи бир дилни хира қиладиган, мусулмонларни ўз раҳбарига қарши чиқишга ундайдиган, улар орасида фитна ва парокондаликка чақирувчи айрим ижтимоий тармоқлардаги хабар ва гапларнинг тарқалиши биз диний соҳа вакиллари ва мусулмонларнинг норозилигимизга сабаб бўлмоқда. Илм аҳлларининг даражаларини Аллоҳ таолонинг Ўзи баланд қилган. Бу тортишмайдиган масаладир. Чунки, Аллоҳ таоло “Аллоҳ сизлардан иймон келтирганларни ва илмга берилганларнинг даржаларини кўтарур” (Мужодала-4), дея марҳамат қилган. Олимларга душманлик қилган одам Аллоҳга уруш қилганга ўхшайди. Аллоҳ азза ва жалла билан уруш қилган ғолиб бўлармиди? Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: “Аллоҳ айтади: “Ким менинг дўстимга душманлик қилса, унга уруш эълон қиламан” (Бухорий ривояти). Ибн Ҳажар айтади: Аллоҳнинг дўстидан мурод Аллоҳни танийдиган, Унинг тоатида доим бўладиган олимдир.\nАбдуллоҳ ибн Муборак раҳматуллоҳи алайҳ: “Ким олимларни пастга урса, унинг охирати барбод бўлади, ким амирларни пастга урса, унинг дунёси барбод бўлади. Ким биродарларини пастга урса, унинг одамгарчилиги барбод бўлади”, деганлар.\nАҳли илм, имомларга самимий хайрихоҳ бўлайлик. Аслида исломнинг моҳияти ҳам шундай, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам буни ўз ҳадисларида таъкидлаганлар.\nТами ибн Авс Дорий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Дин самимий хайрихоҳликдир”, дедилар. Биз: “Ким учун?” дедик. У зот: “Аллоҳ учун, Унинг Китоби учун, Расули учун ҳамда мусулмонларнинг имом-раҳбарлари ва ҳаммалари учун”, дедилар”. (Имом Муслим ривояти).\nБарчамиз учун устоз бўлган, олим, фазилатли шайх Усмонхон Алимов ҳазратларини ўз вазифасига нолойиқ, олиб бораётган ишларини самарасизликда айбламанг! Муфтий ҳазратларининг одилона, илму маърифат ва мўътадиллик билан иш бошқаришлари натижаси ўлароқ масжидларимиз обод, талабаларимиз илм чашмасидан баҳраманд, соҳа вакиллари ўзаро иттифоқликда меҳнат қилиб, халқнинг маърифати, тинчлиги, тўғри йўлдан оғишмай, ҳалол-ҳаромни фарқлайдиган бўлиб шаклланиши давом этмоқда. Зеро, ҳикматларда “Ишларнинг яхшиси ўртачасидир”, дейилиши билан ҳар бир ишни мўътадил ҳолда бажариш афзал эканлигини таъкидланган.\nМуфтий ҳазратларига узоқ йиллар мўмин-мусулмонларимиз хизматида бардавом бўлишларини Аллоҳ таоло насиб айласин!\nСамарқанд вилоят бош имом-хатиби


12 ноябрь куни қандай об-ҳаво кутилмоқда?\nТошкент шаҳри. Ҳаво ўзгариб туради, вақти-вақти билан ёмғир ёғади. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда. Ҳарорат кечаси ва кундузи 8-10 даража илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 0-5 даража, кундузи 3-8 даража илиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятлари. Ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 5-10 даража, кундузи 7-12 даража илиқ бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятлари. Ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 5-10 даража, кундузи 8-13 даража илиқ бўлади.\nҚашқадарё вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 5-10 даража, кундузи 8-13 даража илиқ бўлади.\nСурхондарё вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 7-12 даража, кундузи 10-15 даража илиқ бўлади.\nАндижон, Наманган ва Фарғона вилоятлари. Ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 3-8 даража, кундузи 5-10 даража илиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудлари. Ҳаво ўзгариб туради, вақти-вақти билан ёғингарчилик (ёмғир, қор), тоғ олди ва тоғ ҳудудларнинг баъзи жойларида кучли бўлади. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси ва кундузи 0-5 даража илиқ бўлади.\n07:22 / 30.06.2022


Темурхўжа Абдухолиқов: “Муборакда катта иштиёқ эвазига ғалаба қозондик” / CHAMPIONAT.asia\n21:00Евро-2020. Шимолий Македония – Нидерландия (матнли трансляция) 0 20:50Маттеус: “Хавертц менга Зиданни эслатмоқда” 0 20:47Евро-2020. Украина – Австрия (Матнли трансляция) 2 20:30БУМ! “Барселона” Роналдуни трансфер қилмоқчи ва келишувга Гризманн, Коутиньо, Серхи Роберто қўшилиши мумкин 31 20:15Игорь Сергеевга Польша ва Чехия клублари қизиқмоқда 17 19:55Евро-2020. Украина – Австрия. Таркиблар маълум 3 19:50Евро-2020. Ш.Македония – Нидерландия. Асосий таркиблар 0 19:40Германия ТЖ собиқ аъзоси: “Роналду аҳмоқдек кўринди” 15 19:25“Ман Сити” Кейн бўйича “Тоттенхэм”га расмий таклиф юборди 2 18:47Карикатура: "Реал" Рамосни ҳам "совға-салом билан" кузатиб қўйди 4 18:33Мутолаа учун. Эриксенни қутқарган қаҳрамон 16 18:24"Барселона" президенти: "Суперлига лойиҳаси тирик. Биз УЕФА олдида кечирим сўрамаймиз" 7 18:22Милан Митрович: "Сўғдиёна"нинг натижалари ва ўйини Улуғбек Бақоевнинг қандай мураббийлигини айтиб турибди" 6 18:01Мюллер тиззасидан жароҳат олди ва Германиянинг Венгрияга қарши ўйинини ўтказиб юборади 0 17:44"Локомотив" - "Қўқон-1912" баҳсидан ГАЛЕРЕЯ 0\nТемурхўжа Абдухолиқов: “Муборакда катта иштиёқ эвазига ғалаба қозондик”\nТеглар : интервьюТемурхўжа Абдухолиқов Локомотив\nХабарингиз бор, кеча Ўзбекистон Суперлигасининг 7-туридан ўрин олган “Машъал” – “Локомотив” учрашувида меҳмонлар йирик – 4:1 ҳисобида ғалаба қозонди.\nМазкур учрашувда “темирйўлчилар”нинг тажрибали ҳужумчиси Темурхўжа Абдухолиқов дубл қайд этиб, ғалабага катта хисса қўшди. Шу муносабат билан ўйиндан кейин у билан суҳбатлашиб, бир нечта саволларга жавоб олдик.\n- Темурхўжа, аввало сафарда қўлга киритилган йирик ҳисобдаги ғалаба билан табриклаймиз. Айтингчи бу “Машъал” шу куни кучсиз ўйин кўрсатганидан даракми ёки “Локомотив” ўз ўйинини топиб олдими?\n- Табрик учун раҳмат. “Локомотив” жамоаси футболчилари шу куни бош мураббий томонидан берилган кўрсатмаларни аниқ бажарди деб ҳисоблайман. Шунингдек катта иштиёқ эвазига сафарда муҳим ғалабани қўлга киритдик.\n- Ўйиндан аввал, ҳисоб йирик кўриниш олишини кутмаган бўлсангиз керак?\n- Йўқ, бундай йирик ҳисобда ғалаба қозонишимизни кутмагандим. Чунки сафарда бундай натижа камдан-кам холатларда учрайди.\n- “Машъал” дарвозасини икки бор аниқ нишонга олиб дублга эришдингиз. Кўрсатган ўйинингиздан кўнглингиз тўлдими?\n- Бундан ҳам яхшироқ харакат қилсам бўлади деган ўй хаёллар ҳар доим бўлади.\n- “Локомотив” ушбу ғалабадан кейин турнир жадвалида 4-ўринга кўтарилди. 1-ўринга бўлган имкониятингларни қандай кўряпсиз?\n- Ҳозирча фақат кейинги ўйинлар ҳақида ўйлаяпман. Бўлажак учрашувларга юқори даражада тайёргарлик кўриш ва ғалаба қозониш муҳим. Қолган жиҳатларга эътибор қаратмаяпман.\n- Кейинги турда жамоангиз ўз майдонида “Металлург”ни қабул қилади. Яқинда бекободликларда бош мураббий алмашгач, ўйин услубида ҳам ўзгариш кузатилмоқда. Бўлажак баҳс ҳақида нима дейсиз?\n- Тўғриси олдиндан бир нима дейиш қийин. “Металлург”ни ўйинини кўриш имкони бўлмади ҳозирча. Ҳар қандай вазиятда “Локомотив” бўлажак учрашувда ўз ўйинини кўрсатишга харакат қилади.\n- Жавоҳир Сидиқов “Машъал” дарвозаси томон белгиланган иккинчи пенальтини аниқ амалга ошира олмади. Ўша вазиятда масъулиятни ўз зиммангизга олсангиз бўлмасмиди?\n- Ўша вазиятда Жавоҳир пенальтини тепишни истаб, тўпни сўраганида рози бўлиб бердим. Гол уриш насиб қилмаган экан, шундай бўлди.\n- Келаси сафар яна шундай холат такрорланса масъулиятни бўйнингизга олишга тайёрмисиз?\n- Билмасам. Ўйиндан олдин бош мураббийнинг кўрсатмасига ҳам қараймиз.\n- Бу йил ўз олдизга нечта гол уришни мақсад қилиб қўйгансиз?\n- Голларим сони қанча кўп бўлса, шунча яхши.\n- Сизнингча Микаэл Секейра ўзбек футболига қандай янгиликларни олиб кирмоқда?\n- Тактика ва Европа футболини.\nМилан Митрович: "Сўғдиёна"нинг натижалари ва ўйини Улуғбек Бақоевнинг қандай мураббийлигини айтиб турибди" 6


Мустақилликдан 29 йил кейин: Ӯрта Осиё мамлакатларининг ҳарбий қудрати - Parstoday\nиюл 04, 2020 17:47 Asia/Tashkent\nСовет Иттифоқи тарқалиб кеттгач, мустақилликка эришган жумҳуриятлар армия тузиб, ӯз ҳарбий қудратларини оширишга ҳаракат қилишди.\nБишкекда жойлашган “Марказий Осиё янгиликлари” - таҳлилий янгиликлар агентлиги Global Firepower Index томонидан тақдим этилган, 50 дан ортиқ омилларни ўз ичига олган барча статистик маълумотларни қамраган ҳисоботни эълон қилди.\nУшбу ҳисоботда қуйидагиларга эътибор қаратилди:\n- Ушбу баҳолашда ядровий қуроллар эътиборга олинмаган;\n- ушбу баҳо мамлакатнинг географик хусусиятларини ҳисобга олади;\n- Ушбу баҳолаш фақат қурол ва ускуналар миқдорини қамраб олмайди;\n- Ушбу баҳолаш баъзи ресурсларни ишлаб чиқариш ва истеъмол қилишни ҳисобга олади;\n-Сув йўллари бўлмаган мамлакатлар денгиз флотининг йўқлиги сабабли ушбу баҳо бўйича салбий балл олишмайди;\n- Ҳарбий-денгиз кучларининг чекловлари учун салбий балл белгиланади;\n- Ва бу баҳо мамлакатнинг сиёсий ва ҳарбий раҳбариятининг хусусиятларини ҳисобга олмайди.\nЮқоридагиларга асосланиб, ушбу рўйхатдаги давлатларни кўриб чиқамиз:\nЎзбекистон Қуролли Кучлари Марказий Осиё минтақасидаги энг қудратли кучлардан ҳисобланади. Мамлакат қуролли кучлари 1992 йил 14 январда ташкил этилган бўлиб, унга ҳарбий қўмондонлик ва назорат институтлари, қуруқликдаги кучлар, ҳаво кучлари, флот, миллий гвардия ва чегара қўшинлари киради.\nGlobal Firepower Index маълумотларига кўра, мамлакатнинг ҳарбий даражаси ҳар йили сўров ўтказиладиган 138 мамлакат орасида 52-сига тўғри келади.\nЎзбекистоннинг умумий ҳарбий бюджети 975 миллион долларни ташкил этади. Мамлакат қуролли кучларида 50 минг шахсий таркиб мавжуд. Ўзбекистон ҳарбий-ҳаво кучларида 79 та вертолёт, иккита ўқув самолёти, 25 та ҳарбий вертолёт, 18 та самолёт, 66 та қирувчи самолёт ва 20 та ҳужум самолёти мавжуд.\nЎзбекистон армиясининг қуруқликдаги кучлари 420 танк, 137 артиллерия ускунаси, 1215 зирҳли техника ва 98 ракета проекторига эга.\nҚозоғистон қуролли кучлари 1992 йил 7 майда, мамлакатнинг биринчи президенти Нурсултон Назарбоевнинг буйруғи билан тузилган. Қуролли Кучлар қўмондонлиги ва назорати штаблари таркибига ҳарбий қўмондонлик ва назорат институтлари, қуруқликдаги кучлар, ҳаво мудофааси кучлари, денгиз кучлари, ҳаво кучлари, зарба бериш кучлари, ҳарбий мактаблар, ҳарбий илмий институтлар ва бошқа ташкилотлар киради.\nҲарбий қобилияти бўйича Қозоғистон 138 мамлакат орасида 63-ўринни эгаллайди. Мамлакат ҳарбий бюджети 4 миллиард долларни ташкил этади ва Қозоғистон қуролли кучларида 135 минг киши фаолият юритади.\nҚозоғистон ҳаво кучларида 76 та ҳарбий самолёт, 18 та ўқув самолёти, 39 та ҳужум самолёти, 71 та самолёт, 18 та қанотли самолёт ва 18 та ҳужум вертолёти мавжуд.\nШунингдек, Қозоғистон армиясининг қуруқликдаги кучлари таркибида 650 та танк, 300 та артиллерия ускунаси, 800 та зирҳли техника ва 100 та ракета проектори бор.\nАммо мамлакат флотида фақат 14 та патрул катери ва иккита мина изловчи кема мавжуд, холос.\nТуркманистон қуролли кучлари 1992 йил 28 январда ташкил этилган. Ушбу кучларга бошқарув институтлари, қуруқликдаги кучлар, ҳаво ва ҳаво ҳужумидан мудофаа кучлари, денгиз флоти, чегара қўшинлари ва бошқа институтлар киради.\nТуркманистон ҳарбий имкониятлари бўйича 138 мамлакат орасида 77-ўринни эгаллайди. Мамлакатнинг ҳарбий бюджети 200 миллион долларни ташкил этади ва 22 минг киши Туркманистон Қуролли кучларида хизмат қилади.\nТуркманистон ҳарбий-ҳаво кучларида 25 та вертолёт, 24 та ўқув самолёти, 20 та ҳарбий вертолёт ва 3 та самолёт мавжуд.\nМамлакат қуруқликдаги кучларида 712 танк, 269 артиллерия ускунаси, 2000 дона зирҳли техника, 116 ракета проектори ва 68 ўзиюрар артиллерия қисмлари мавжуд.\nШунингдек, Туркманистон денгиз флотида тўртта сув ости кемаси ва 20 қирғоқ ҳимояси кемалари мавжуд.\nМарказий Осиёдаги бошқа собиқ совет республикаларидан фарқли ўлароқ, Тожикистон собиқ Совет армиясидан ҳеч қандай қуролга эга бўлмаган. Мамлакат қуролли кучлари 1993 йил 22 февралда ташкил этилган.\nУшбу кучларга Қуруқлик кучлари, Ҳаво кучлари, Махсус кучлар, Ҳаво-ер кучлари, Ҳаво мудофааси кучлари, Миллий гвардия ва хавфсизлик кучлари (ички ва чегара кучлари) киради.\nҲарбий қобилияти бўйича Тожикистон 138 мамлакат орасида 94-ўринни эгаллайди. Мамлакатнинг ҳарбий бюджети 1,6 миллиард долларни ташкил этади ва 9000 киши қуролли кучларда хизмат қилади.\nТожикистон ҳарбий-ҳаво кучларида 20 вертолёт, тўртта ўқув самолёти ва олтита ҳарбий самолёт мавжуд.\nШунингдек, Тожикистоннинг қуруқликдаги кучларида 253 та танк, 90 та артиллерия ускунаси, 347 та зирҳли техника ва 128 та ракета-проектори мавжуд.\nҚирғизистон қуролли кучлари 1992 йил 29 майда тузилган. Қирғизистоннинг биринчи президенти Асқар Акаевнинг буйруғи билан жумҳурият ҳудудидаги Совет Иттифоқининг барча ҳарбий техника ва ҳарбий қисмлари Қирғизистон ихтиёрига ӯтказилди. Қирғизистон қуролли кучларига қуруқликдаги кучлар, ҳаво ҳужумидан мудофаа кучлари, давлат чегара қўшинлари ва Қирғизистон миллий гвардияси киради.\nҚирғизистон ҳарбий имкониятлари бўйича 138 мамлакат орасида 98-ўринни эгаллади. Мамлакатнинг ҳарбий бюджети 20 миллион долларни ташкил этади ва Қирғизистон Қуролли кучларида 11000 киши хизмат қилади.\nҚирғизистон ҳаво кучларида иккита вертолёт ва иккита ҳужум самолёти бор.\nШунингдек, мамлакатнинг қуруқликдаги кучларида 150 та танк, 141 та артиллерия ускунаси, 385 та зирҳли техника, 30 та ўзиюрар артиллерия ускунаси ва 21 та ракета проекторлари мавжуд.\nҲозирги вақтда ушбу маълумотларга кўра Қозоғистоннинг Марказий Осиёдаги мудофаа бюджети энг катта, яъни Ўзбекистон мудофаа бюджетидан қарийб тўрт баравар кўп. Аммо унинг ҳарбий даражаси пастроқ. Жанговар учувчи ва Афғонистондаги уруш фахрийси Станислав Роговскийнинг сўзларига кўра:\n"Афғонистон билан ташқи чегаралар, турли радикал ҳаракатлар ва улар бошдан кечирган аччиқ тажриба – буларнинг барчаси рейтингни белгилашнинг мезонлари ҳисобланади. Шунингдек, қуролли кучларнинг сони ва техник жиҳатдан тайёргарлиги бир оз фарқ қилиши мумкин,-- деди у.-- Бу ӯзига хосликлар баҳолаш мезонига сезиларли таъсир кўрсатганини кўриш мумкин ".\nБироқ, Станислав Роговский таъкидлаганидек, минтақадаги мамлакатлар ўртасида зиддиятлар эҳтимоли катта эмас. Бу борада геосиёсат жуда муҳим аҳамиятга эга. Унинг сўзларига кўра, Ўзбекистон қўшнилари билан ҳеч қандай тўқнашувларга дуч келмайди, чунки у кўплаб экспорт товарларини ишлаб чиқаради.\nМустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги Марказий Осиё ва Қозоғистон институти бӯлим бошлиғи Андрей Грозиннинг сўзларига кўра, рейтинг ҳарбий операцияларга, шу жумладан янги техник тадбирларга тайёрлик даражасини баҳоламайди. Бу мавзу учувчисиз учоқлар, электрон уруш тизимлари орқали бошқариш ва илғор технологиялар билан боғлиқ бўлган барча нарсаларни ӯз ичига олади. Умуман олганда, Ўрта Осиё мамлакатлари армияларининг техник жиҳозлари асосан Россия томонидан ишлаб чиқарилган ёки собиқ Совет армиясидан мерос олинган жиҳозлардир.\nАммо модернизация ҳақида гап кетганда, ҳарбий хизматчиларни эътиборсиз қолдирмаслик керак. Ҳақиқат шундаки, мамлакат ўз қуролли кучларини энг замонавий қурол-аслаҳалар билан жиҳозлаши мумкин, аммо уларни ким ишлатади?—бу жуда муҳим савол,-- дейди Грозин.\nАфтидан, Марказий Осиё мамлакатлари ҳарбий кадрларни юқори даражада тайёрлашга муҳтож.\nХитой-Қирғизистон-Ўзбекистон темир йўлининг Бишкек учун аҳамияти\nЕвропа Иттифоқига аъзо 24 давлат АҚШ санкцияларига норозилик билдирмоқда\nПомпео “Толибон билан алоқа учун” Россияга таҳдид солди (видео)\nРоссия ва Хитой АҚШнинг Эронга қарши резоолюциясини мағлуб бўлгани ҳақида баёнот бердилар\nЎзбекистонда коронавирус билан касалланганлар сони 34 минг 17тага етди\nХавфсизлик кенгашда АҚШ оғир мағлубиятга учради\nPhoto | Беларусда намойишларнинг олтинчи кунида минглаб ишчилар кўчага чиқди (фотожамланма)\nVideo | Помпео “Толибон билан алоқа учун” Россияга таҳдид солди (видео)\nVideo | Сокин йўлакда ҳалокатли гаровга олиш (видео)\nVideo | Россия дунёда биринчи бўлиб COVID 19 га вакцинани рўйхатга олди (видео)


Ўзбекистон 10 йил ичида гидроэнергетика қувватини 1,7 баробар оширади\n15 Dekabr 15:40 Иқтисодиёт\nгидроэлектр станцияси гидроэнергетика ҚУВВАТ\n2021 йилдан 2030 йилгача Ўзбекистон гидроэнергетика тармоғида электр энергияси ишлаб чиқариш қувватларини қарийб 1,7 баробарга ошириш режалаштирилган.\n“Янги қувватларни яратиш ва мавжудларини босқичма-босқич модернизация қилишни босқичма-босқич жадаллаштириш орқали 2030-йилда республика гидроэлектр станцияларининг қувватини 3416 МВтга етказиш”, — дейилади Президент Шавкат Мирзиёев қарорида.\nДавлат раҳбари ГЭСларни қуриш ва модернизатсия қилиш бўйича умумий қиймати 2,83 миллиард долларлик 75 та фаол ва ишлаб чиқилаётган инвестиция лойиҳасини тасдиқлади.\nҲукумат уларни халқаро молия институтларининг кредитлари, “Ўзбекгидроэнерго” АЖ маблағлари ҳисобидан молиялаштиради. Инвесторлар харажатларнинг бир қисмини ўз зиммаларига оладилар.\nНоябр ойи бошида Энергетика вазирлиги жорий йилда Ўзбекистондаги гидроелектростантсияларда электр энергияси ишлаб чиқариш ҳажми сувнинг камлиги – 5 миллиард кВт/соатгача етиши туфайли 2019-йилга келиб 23% га камайгани ҳақида хабар берган эди.\nЕтишмаётган ҳажмлар республика иссиқлик электр станцияларида энергия ишлаб чиқариш ҳисобига қопланади.\nЎзбекистон энергетика тизимида умумий қуввати қарийб 15 ГВт бўлган 50 дан ортиқ электр станциялари, жумладан, 11 та иссиқлик электр станциясининг умумий қуввати 13,1 ГВт бўлган электр стансиялари мавжуд.\nЭлектр энергиясининг қолган қисми гидроэлектр станциялари ва саноат корхоналарининг автоном иссиқлик электр станцияларида ишлаб чиқарилади. Шу билан бирга, сўнгги икки йилда Ўзбекистон аҳоли ва саноатнинг, айниқса, қишда юкланишнинг энг юқори чўққисига тўғри келадиган эҳтиёжларини қондириш учун Марказий Осиёнинг қўшни давлатларидан электр энергияси импортини қайта йулга қўйди.\nAstraZeneca дори воситаларини Ўзбекистон Республикасида рўйхатдан ўтказишни бошлади


Хоразмшоҳлар салтанати қулаши ёхуд Жалолиддин Мангубердининг қотили ким эди? (3-қисм) | Qalampir.uz\nХоразмшоҳлар салтанати қулаши ёхуд Жалолиддин Мангубердининг қотили ким эди? (3-қисм)\nТаҳлил\t24 Июль 19:47 23100\nКуни кеча эълон қилинган “Мўғулларнинг Хоразмга босқини сабабчиси ким ёхуд Чингизхоннинг Худога ноласи”, номли тарихий мақоламизда мўғулларнинг Хоразмшоҳлар давлатига қилган босқинчилик юриши ҳақида маълумот берган эдик. Галдаги тарихий фактларга асосланган мақоламизда султон Жалолиддин Мангубердининг мўғул босқинчиларига қарши кураши ҳақида сўз юритамиз.\nЧингизхон ўз саркардаларига Хоразмшоҳ Муҳаммадни тириклайин қўлга олишни буюрган эди. Султон Аловиддин 1220 йилнинг декабрь ойида вафот этгач, орадан бир мунча вақт ўтиб, Жалолиддин Мангуберди отасининг жасадини Ардаҳн қалъасига олиб бориб, дафн этади. Бундан хабар топган мўғуллар тезда Ардаҳнга ҳужум қилишади. Қалъа забт этилганидан сўнг, ўз вақтида султонни тириклайин қўлга тушира олмаган мўғуллар унинг жасадини кавлаб олиб, Чингизхоннинг ўғли Ўқтойга юборишган. Ўқтой эса унинг мурдасини ёқиб юборишни ҳамда кулини кўкка совуришни буюради.\nЧингизхон Мовароуннаҳрнинг асосий қисми Сирдарё ҳавзаси, Зарафшон, Қашқадарё, Бухоро воҳаси, Шош ва Фарғона водийсини эгаллаб олгач, ўзининг асосий эътиборини хоразмшоҳлар давлатининг маркази ҳисобланган Хоразм ўлкасига қаратади. Бу юришга ўғиллари Жўчи, Чиғатой, Ўқтойни масъул қилади. Чингизхон, айниқса, шарқнинг энг йирик шаҳарларидан бири бўлган, Урганч (Гурганж) истилосига катта аҳамият қаратади.\nУрганчга мўғулларнинг катта қўшини бостириб келаётганини эшитган шаҳзодалар Ўзлоқшоҳ ва Оқшоҳлар шаҳарни ташлаб қочадилар. Аммо, улар Нисо шаҳри яқинида душманга асир тушиб, иккиси ҳам қатл этилади. Мўғуллар қатл қилинган шаҳзодаларнинг каллаларини найзага ўтказиб, маълум вақт Хуросонда намойишкорона кўтариб юришади.\nШаҳзодалар Урганчни ташлаб кетишгач, шаҳар ҳимоясини қўрқоқ ва амалпараст Хумортакин ўз қўлига олади. Орадан кўп вақт ўтмай мўғулларнинг 50 минг кишилик лашкари Урганчни қамал қилади. 1221 йилнинг бошидан бошланган Урганч қамали деярли 7 ой давом этади. Урганч аҳолиси мўғулларга қарши мардонавор курашадилар. Жанг вақтида ўз замонасининг буюк алломаси бўлган. 76 ёшли Шайх Нажмиддин Кубронинг кўрсатган жасорати тилларда достон бўлади. Чингизхон Нажмиддин Куброни яхши билар эди. У Урганчга ҳужум қилишдан олдин шайхга хабар юбориб, шундай дейди:\n“Маслаҳатим шуки, сиз у ердан ташқарига чиқсангиз дарвешларингизга зиён-заҳмат етказилмагай”.\nНажимиддин Кубро Чингизхонга шундай жавоб қилади:\n“Мана, етмиш йилдирки, Хоразм халқи билан яшаб келмоқдаман. Бугунги кунда қазойи бало жазосини юборди. Уларнинг калласида мурувват деган нарса бўлмайдики, орасидан қочиб ўзимни бир чеккага олсам. Балки, улар билан бирга беғамона яғмога дучор бўлганим тузукроқ бўлар. Балоларга ҳам улар билан ёр бўлсам”.\nМирзо Улуғбек Шайх Нажимиддин Кубронинг жавобларини шарҳлаб шундай ёзади:\n“Етмиш йилдирки, Хоразмда хушҳол яшайман. Тақдир муруввати шуни тақозо қиладики, келган балога тан бергум гоҳо. Қонимни шу ерда тўкадиган бўлишса, Тангри фармонидан қочмагум. Қийна олови ёнган экан, Уруганчда ҳўлу қуруқ ёнди. Шоҳ лашкари ўқу тиғ билан банд, дононинг нодон ҳоли билан иши йўқ. Унинг бошини кесмасанг яхши бўларди, деган пандни мўғулнинг эшитгиси йўқ. Қазо тиғи тақдир туфайли ўткирлашган экан, кекса-ю ёшнинг боши кесилди”.\nДаҳшатли қирғин етти ой давом этади. Қўлида қурол ушлашга мажоли қолмаган Шайх Нажмиддин Кубро шаҳар ҳимоячиларига қарата “Ё Ватан, ё шарафли ўлим”, деб хитоб қилади. Жароҳатланган Шайх ўлими олдидан туғ тутган мўғул аскарига ташланиб, уни тортиб олган ва бир қўлида туғни маҳкам тутганча жон беради. Урганч таслим бўлгач, шаҳар ёндирилади, ҳамда барча тирик жон қиличдан ўтказилади. Тарихчи Жувайнининг маълумотларига кўра, 100 минг нафар ҳунарманд, косиб, рассомлар асирга олиниб, Мўғулистонга жўнатилган экан. Ёзма манбаларда ёзилишича, мўғуллар асир олинган аёлларни яланғоч қилиб, икки гуруҳга бўлиб уруштиришган. Сўнгра, мўғул аскарлари ўзига ёққан аёлни танлаб маишат қилган экан.\nТарихий манбаларнинг гувоҳлик беришича, Чингизхон ўз хизматкорларидан “Хоразмшоҳ Муҳаммаднинг хазинасида бўлган араб ва ҳинд мамлакатларидан келтирилган қимматбаҳо тошлар топилдими”, деб сўрайди. Бу тошлар асосан учта бўлиб, бири “Бадахшон” иккинчиси “ Шуълайи жаҳон” ва учинчиси “Ганг” деб аталган. Урганчнинг хазинабони бу қимматбаҳо гавҳартошларни вазирлардан бири ютиб юборганини айтади. Шунда, Чингизхон асирликда ушлаб турилган ўн уч нафар вазирни ҳовлига олиб чиқиб, ерга босиб, қоринларини балиқдек ёришни буюради.\nМирзо Улуғбекнинг “Тўрт улус тарихи” китобида ушбу ҳолат шундай ёритилган:\n“Мўғуллар барча вазирларнинг қорнини ёриб, ичак-чавоқлари титкилаётган бир пайтда, навкарлардан бири қичқириб ўрнидан туради. Топдим! Мана, бебаҳо гавҳартош! Дарҳақиқат Ал-Мулк деган тижорат вазирининг қорнидан ўрик данаги катталигида “Шуълайи жаҳон” билан “Ганг” гавҳарлари топилади.\nУрганч шаҳри босиб олинганда ҳар бир мўғул жангчисига 24 тадан асир бўлиб берилган экан. Мўғуллар шаҳарнинг кулини кўкка совуриш билан бир қаторда, шарни буткул йўқ қилиш учун Амударёдаги сув тўғонини бузиб, сувни Урганчга буриб юборадилар.\nСултон Жалолиддин Мангубердининг жасорати\nУрганчни тарк этган Жалолиддин ва Темур Малик тезда Нисо шаҳрига етиб келишгач, бу ерда мўғулларнинг 700 кишилик кичик лашкари билан тўқнашадилар. Кучлар тенг бўлмаса-да, Жалолиддин душманни мағлуб этади. Сўнгра, Нисодан Нишопурга ва у ердан Ғазна томон от чоптиради. Жалолиддин Ғазна шаҳрига етмасдан яқин орадаги Ҳирот ҳокими ҳамда қайнотаси бўлмиш Амин Малик билан учрашади. Улар билан биргаликда Қандаҳор қалъасини қамал қилаётган мўғуллар устига юриш қиладилар. Жалолиддин бу курашда ҳарбий илм тарихида илк бора “пиёда ёяндозлар”ни мўғулларнинг отлиқ аскарларига қарши қўяди. Инглизлар кейинчалик бу ҳарбий усулга юқори баҳо бериб, ўзларининг “Кресс” ёнидаги машҳур жангларда ундан фойдаланишади. Уч кунлик жангдан сўнг мўғуллар мағлуб этилади. Шундан сўнг, Жалолиддин Ғазна томон йўл олади. У 1221 йилнинг февраль ойида Ғазна шаҳрига етиб келади. Тарихий манбаларда қайд этилишича, Ғазна халқи султон Жалолиддинни катта тантана билан кутиб олган экан. Жалолиддин Нишопур, Нисо ва Ғазна атрофида мўғулларни мағлубиятга учратганини эшитган Чингизхон бундан ташвишга туша бошлайди.\nЖалолиддин Мангуберди Ғазнага етиб келганда, Хоразмшоҳнинг тарқалиб кетган қўшини унинг атрофига тўплана бошлайди. Ғазнада Жалолиддиннинг хизматига Сайфиддин Ўғроқ Ал-Халажий, Балх ҳокими Аъзам Малик, афғон қабилалари сардори Музаффар Малик ва қарлуқлар раҳбари Ал-Ҳасан қарлуқ ўз қўшинлари билан қўшиладилар. Тарихий манбаларга кўра, жамланган лашкарнинг жами сони 90-130 минг киши атрофида бўлган. Султон бу қўшин билан Волиён қалъаси атрофидаги мўғулларнинг Бекчак ва Тимқур бошлиқ қўшинни яксон қилади.\nЧингизхон бу шум хабарни эшитиб, ўзининг энг ишонган лашкарбошиси Қайқур нўён (Шики Хутуху) бошчилигида 30 минг кишилик қўшин юборади. Жалолиддин Мангуберди ва Шики Хутуху ўртадаги тўқнашув 1221 йилнинг ёзида Парвон даштида бўлиб ўтади. Бу жангда султон Жалолиддин мўғулларга қарши янги тактик усулни қўллайди. Султон ўз лашкарига отдан тушиб, от жиловини белларига боғлашни ва камон билан душманга қарши жанг қилишни буюради. Тун қоронғусига қадар давом этган олишувда икки томоннинг бирортасига зафар кулиб боқмайди. Эртаси куни Қайқур нўён ҳарбий ҳийла ишлатмоқчи бўлади. У душманни янги кучлар келиб қўшилди, деб ишонтириш мақсадида кигиз ва чопонлар орасига хашак тиқиб, “сунъий аскарлар” ясаб уларни отлар устига ўтқазиб қўяди. Бу ҳийла Жалолиддин қўшинини дастлаб ваҳимага солади. Ҳатто, баъзи саркардалар чекинишни маслаҳат берадилар. Аммо, султон оғирлик ва босиқлик билан аввалги кундаги тактика асосида отдан тушиб курашишга буйруқ беради. Мўғулларнинг бир неча ҳужумлари қайтарилгач, Жалолиддиннинг буйруғи асосида қўшин чалинган карнай садолари остида отларга миниб, душманга ҳамла қилади. Жангда султон Жалолиддиннинг қўли баланд келади. Шики Хутуху тирик қолган одамлари билан Чингизхон ҳузурига бориб, Жалолиддин Мангубердининг қандай жанг қилганини сўзлаб беради. Ғазабланган мўғул хоқони ўзининг барча қўшинини тўплаб, шахсан ўзи султоннинг устига бостириб боради.\nПарвон даштидаги ғалабадан сўнг, ўлжани тақсимлаш вақтида саркардалар ўртасида ўзаро низо келиб чиқади. Ўлжа олинган бир араб от учун Хоразмшоҳнинг мўтабар амирларидан Сайфиддин Ўғроқ ва Ҳазора малиги Амин Малик жанжаллашиб қоладилар. Қизишиб кетган Амин Малик тортишув вақтида Ўғроқнинг бошига қамчи билан туширади. Султон Жалолиддин юзага келган бу низони бартараф қилолмайди. Хафа бўлган Сайфиддин Ўғроқ 30 минг аскари билан кетиб қолади. Қабали туркам ва халаж сипоҳлари ҳам султондан юз ўгирадилар. Натижада, Жалолиддиннинг қўшини кучсизланиб қолади. Бу вақтда Чингизхон катта қўшин билан икки ўртадаги масофани жуда тез фурсатда босиб ўтиб, Ғазнага етиб келади ва Жалолиддинни таъқиб қила бошлайди. Чингизхоннинг улкан қўшинига қарши тура олмаслигини билган султон Синд (Ҳинд) дарёси томон чекинади. Мўғул хоқони Синд дарёсига яқинлашганида Жалолиддинни кейинги кун дарёни кечиб ўтмоқчи эканлигини эшитиб, Чингизхон шу кечанинг ўзида султоннинг йўлини тўсади. У Жалолиддин қўшинининг орқа қисмига етиб олиб, уни тор-мор қилади. Мўғул қўшинлари тезда султон лашкарини қуршаб олади.\nМирзо Улуғбек ўзининг “Тўрт улус тарихи” китобида шундай ёзади:\n“Султон Жалолиддин Султон Муҳаммад Хоразмшоҳ ўзини сув ва олов ўртасида кўрди. Бир тарафда кескир қиличлар олов сочарди, бошқа тарафда эса қонхўр дарё турарди. Ҳеч бир томондан чиқиб кетишнинг иложи йўқ эди. Ноилож жангга киришди. Баҳодирлик отини жанг майдонига солиб, татар кофирларни кўпини ҳалокат тупроғига қорди ва ҳеч бир кулфатсиз жанг қилдики, агар Рустам достони тирик бўлганда, унга бўлган муҳаббат ёпиғини ўз елкасига солган бўларди”.\nЧингизхон ўз қўшинига Жалолиддинни тириклайин қўлга олишни буюради. Султон ўзининг 700 нафар жангчиси билан мўғулларнинг илғор қисмини енгади. Аммо, Чингизхоннинг қўшини беҳисоб эди. Шунда султон Жалолиддин вазиятнинг ғоят оғир ва мушкуллигини ҳисобга олиб, рафиқаси, онаси ва фарзандларини душман қўлига асир тушмаслиги учун уларни Синд дарёсига чўктиради. Чунки ўша куни мўғуллар Жалолиддиннинг 7 ёшли ўғлини асир олиб, унинг юрагини тириклайин суғуриб олган эдилар. Шундан сўнг, султон оти билан сувга сакраб, дарёнинг нариги қирғоғи – Ҳиндистон томонга сузиб ўтади.\nТарихчилардан Жувайний, Рашидиддин ва бошқаларнинг ёзишларига қараганда, Жалолиддиннинг жасоратига қойил қолган Чингизхон ўз ўғилларига қарата “Отанинг фақат шундай ўғли бўлиши лозим. У оловли жанг майдонидан ўзини қутқариб, ҳалокатли гирдобдан нажот қирғоғига чиқдими, ундан ҳали улуғ ишлар ва қиёматли исёнлар келади!”, дейди ва унинг орқасидан таъқиб этишни тақиқлайди.\nЖалолиддин Ҳиндистонда 1223 йилнинг охирларигача бўлади. У ерда қўшин тўплаб, хоразмшоҳларнинг азалий мулки бўлган Ироқ ва Эронни ўз измига киритиш, мўғулларга қарши курашни давом эттириш мақсадида 1224 йилда йўлга отланади. Султон Жалолиддин мўғулларга қарши биргаликда кураш олиб бориш мақсадида Бағдод халифаси Аз-Зоҳир сўнгра, Ал-Мунтасир ва бошқа Ислом султонларига мурожаат қилади. Лекин Жалолиддиннинг ҳокимияти кучайиб кетишидан чўчиган кўпчилик мусулмон ҳоким, ҳукмдорлар у билан иттифоқ тузишни хоҳламайдилар. 1230 йил 10 август куни Кўния султони, Химс ҳокими, Ҳалаб ҳокими, Маяфариқин ҳокими ва Байнас ҳокимларининг бирлашган иттифоқи Жалолиддинни мағлуб этади. Кейинчалик султон Маяфариқин (ҳозирги Туркиянинг Силван вилояти) яқинида Айнаддар қишлоғига келади. Ушбу тоғлик қишлоқда у курдлар қўлига тушиб қолади. Жалолиддин ўзини “султон” деб таништиргандан сўнг, уни курдлар ўлдиришга жазм этмайдилар. Курдлар раҳбари хонадонидан жой олган, ҳориб-толган Жалолиддинни бошқа бир курд ўлган инисининг хунини олиш мақсадида чодирга кириб ўлдиради.\nБу воқеа тахминан 1231 йил август ойининг 17-20 саналари оралиғида рўй беради. Эртаси куни султоннинг буюмларни сотиб юрган курд хусусида Маяфариқин ҳукмдори Ал-Малик Ал-Музаффарга хабар беришганда, у қишлоққа ўз саркардаси Шаҳобиддин Ғозийни юборади. Шаҳобиддин Ғозий султон жасадини олиб, қишлоқ эркакларининг барини ўлдиради ва қишлоққа ўт қўйиб юборади. Муаррих Ан-Насавий буни эшитиб шахсан ўзи Маяфариқинга келади. Жалолиддиннинг тоғаси, вазир Ўтурхон жиянининг жасадини таниб, қаттиқ изтиробга тушади.\nЖалолиддин Мангубердининг мурдаси ўша қилшлоқнинг ўзига дафн этилади. Мўғуллар бу ерга келиб, султоннинг жасадини топтамасликлари учун қабр тупроқ билан текислаб юборилган.\n22 Сентябрь 15:47 47753\n23 Сентябрь 16:54 36086\n24 Сентябрь 07:41 30995\n22 Сентябрь 16:48 28113\n23 Сентябрь 08:03 24098


Хитойда шахтада қолиб кетган кончилар 3 кун ўтиб қутқарилдилар\n12:06 / 22.04.2017\nХитойда 3 кун ер остида қолиб кетган кончилар қутқарилдилар. Шэньси вилоятидаги шахтанинг бир қисми тўсатдан сув остида қолиши сабабли 6 кончи шахта ичида қолиб кетдилар. Бироқ уларни дарҳол қутқаришнинг иложи бўлмаган.\nҚутқарувчилар 22 апрель соат 10.00да кончиларни сиртга чиқара олдилар. Кончиларнинг барчаси ҳушида бўлган ва яқин орадага шифохонага етказилганлар. Уларнинг аҳволи барқарор дея баҳоланган.\nҲозир ҳукумат воқеани тергов қилиш билан шуғулланмоқда. Таъкидлаш жоизки, Хитой тоғ-кон саноати дунёдаги энг хавфлиларидан бири ҳисобланади. Конларда ҳар йили минглаб одамлар ҳалок бўлади. Охирги йилларда хавфсизликни кучайтириш бўйича фаол ишлар олиб борилмоқда.\nХитой шахта кончилар


НОМСИЗ КЎЧАЛАР, РАҚАМСИЗ УЙЛАР ҲАҚИДА (Замонавий эртак) » "Оқдарё овози" газетаси\nНОМСИЗ КЎЧАЛАР, РАҚАМСИЗ УЙЛАР ҲАҚИДА (Замонавий эртак)\nБир бор экан, бир йўқ экан, ўтган замонда эмас, айнан ҳозирги даврда Лойиш шаҳарчасининг Мустақиллик маҳалласига қарашли бўлган Улуғбек кўчаси бор экан. Бошқа кўчаларни билмадигу Улуғбек кўчаси маҳалланинг энг обод ва замонавий кўчаларидан бири бўлиб, уйлар проект асосида қурилган, йўллар асфальт қилинган, қачон қараманг машиналар ғиз-ғиз ўтиб турар эмиш. Ҳаммаси яхшику-я, шу машиналар ғиз-ғиз ўтганида, икки томонлама ҳаракат бўлганида йўловчига ҳам, транспорт эгаларига ҳам бироз ноқулайликлар туғилар экан-да. Нега, дейсизми? Сабаби шундаки, кўча жуда тор бўлиб қолган. Тўғри, асфальт йўли ҳам жуда тор, лекин ҳеч ким билмасину шу кўчада истиқомат қилувчи хонадон аҳлига ҳам қойил қолмадим. Кўчанинг тор бўлиб қолишига ўзлари ҳам сабабчи-да. Улар уйларининг орқасидаги томорқасини белгиланган 2-3 метр ўрнига 10 метргача эгаллаб, темир панжаралар билан мустаҳкамлаб олишганлигига нима дейсиз? Кўчадаги ерни қизғонаяпти, демангу барибир кўча кенг бўлгани яхши-да, айниқса, икки томонлама йўл бўлса, худди қўшни Мустақиллик кўчасига ўхшаб.\nМайли, ҳаммаси ўз йўлига. Гап бу ҳақда эмас. Биз айтмоқчи бўлган гап, ўша биз таърифлаган Улуғбек кўчаси ҳақида эмас, балки, унга йўлдош бўлган, номи ҳам сал ғалатироқ аталадиган "тупик" кўчалари ҳақида. "Тупик" сўзи боши берк кўча деган маънони англатса-да, Улуғбек кўчасига қарашли 5 тадан зиёд "тупик" кўчалар борлиги кишини ажаблантиради. Айниқса, бу кўчаларга узоқ-яқиндан келган меҳмонларнинг сарсон-саргардон бўлаётганлигини айтмайсизми?\nЯқинда бир қизиқ воқеанинг шоҳиди бўлдик. Қўшни Пайариқ туманидан келган совчилар Давлат аканинг уйини роса излашибди. Йўлда келаётиб қўлларидаги ёзилган манзилни кўрсатишиб, одамлардан суриштиришибди: "Улуғбек кўчаси, 2 -тупик, уйининг рақами кўча томондан санаб борсангиз ё тўртинчи ёки бешинчи хонадон, дарвозаси янгидан қурилган".\nБечора совчилар "тупик" кўчаларнинг ҳар бирига кириб-чиқишиб, Давлат аканинг уйини роса излашибди. Қайси кўчага киришмасин, кўчалар номсиз, уйлар эса рақамсиз, дарвозалари ҳам бир хил эмиш. Давлат аканинг уйини тополмаган совчилар "тупик" кўчаларнинг ҳар бирига кириб-чиқайвериб, охири ҳолдан тойишиб, қайсидир кўчанинг охирига бориб қолишибди. Шу кунларда ҳаво ҳарорати ҳам роса кўтарилган эмасми, терга ботган совчилар яна бир хонадоннинг дарвозасини тақиллатишибди. Дарвоза очилиб, ёши ўн етти-ўн саккизлардаги бир қиз кўринибди ва меҳмонларга салом бериб, уйга таклиф қилибди. Тинкайи мадори қуриган совчилар бу хушруй, одобли ва гўзал қизни кўргач бирдан сергакланиб қолишибди. Сув сўраш ҳам ёдидан чиқиб, қизни саволга тутишибди:\n- Қизим биз, қўшни тумандан келяпмиз, Давлат аканинг уйини излаб тополмадик. Дадангизнинг исми нима?\n- Савлат ака...\n- Йўғ-е, мабода...Давлат эмасми, демоқчи бўлди-ю, лекин ичида: "Давлатми, Савлатми, отасининг нима фарқи бор, асосийси, қизи ойдеккина экан-ку", деб ўйлади-да, қизга зимдан қараб:\n- Қизим, роса чанқадик, бизга муздеккина сув берсангиз.\nҚиз ичкарига кириб кетган пайти совчилар дарвозанинг бир четига белги қўйиб кетиб, эртаси куни Савлат аканинг уйига совчи бўлиб келишиб, ўша сув берган қизни келин қилиб олиб кетишган экан.\nНимасини сўрайсиз, бунга ўхшаш воқеалар бу маҳаллада деярли ҳар кун содир бўлар экан. Хуллас, бу кўчаларни кимдир "тош кўча" деса, кимдир номсиз, яъни "тупик кўча", яна кимдир "рақамсиз кўча", "симёғочлари айрича" ҳам деб айтишар экан. Яна кимдир эса "гадой топмас кўча" ҳам дер эмиш. Кимгадир кулгули, кимгадир ғалати туюлиши мумкин. Лекин, бу кўчаларга янги иморат қилиб, кўчиб келган кишиларнинг ёши ҳам анчага бориб қолгандиров, негаки, ўша даврга ҳам оз эмас, кўп эмас, роса ўттиз йил бўлди. Ўттиз йилдан бери бу кўчалар на асфальт кўради, на хонадонларга рақам берилади, на симёғочлар ўрнатилади. Ҳар бир кўчага "тупик кўча" демасдан, алоҳида ном берилса, бунинг нимаси ёмон экан. Бу ҳақда минг айтган билан, фойдаси йўқ. Негаки, бу борадаги муаммоларни ҳал қилишда Мустақиллик маҳалласи раиси, маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш қўмитаси, қолаверса, маҳалладан сайланган депутатлар ва бошқа масъул раҳбарлар ҳеч бўлмаганда бир маротаба ушбу кўчаларга ташриф этишса-да, бу борадаги муаммоларни ҳал этишда амалий ёрдам беришса, юқорида айтилган эртакларимиз ҳақиқатга айланган бўлар эди. Шундагина бир-бирини топа олмай сарсон-саргардон бўлаётган қариндош-уруғлар аниқ манзилларни қийналмасдан топиб, обод ва чароғон кўчаларга қайта-қайта келиб, шу хонадон соҳибларининг яхши кунларига, хуш кайфиятларига шерик бўлишар ҳамда орзу мақсадларига эришган бўлар эди.


27 октябр 2020, Тошкент вақти: 20:19\nБухоро ва Хоразм вилоятлари ўртасидаги милиция пости.\nСурхондарё вилоятидан чиқишдаги “Дарбанд” назорат- ўтказув постидан 18 ёшга тўлмаган болалар ўтказилмаяпти.\nБу ҳақда Узун туманидаги коллежлардан бирида ўқиётган 17 ёшли Даврон (исми ўзгартирилган) Озодликка хабар берди.\nДавроннинг айтишича, у ҳар сафар Тошкентга бормоқчи бўлганида Сурхондарё вилоятидан чиқувчи “Дарбанд” назорат-ўтказув постида ушлаб қолинади:\n- Бу йил мен коллежни тугатаман. Тошкентга ўқишга кирмоқчиман. Пойтахтдан репетитор топиб, ҳар ойда бир марта бориб келаман. Лекин ҳар сафар “Дарбанд” постида милициялар мени машинадан тушириб, шу кеча шу ерда ётасан, эртага уйингга қайтасан, деб айтишади,- дейди Даврон.\nКоллеж ўқувчисига кўра, милиция ходимлари нима сабабдан бундай қилишаётгани сабабини тушунтиришмайди:\n- Вояга етмагансизлар, ўқишларинг керак дейди. Паспортимиз борку, десак ҳам кўнишмайди. Президентни фармони чиққан, коллеж ўқувчилари ўтмаслиги керак, деб айтишади,- дейди Даврон.\nБироқ Давронбек бирор марта ҳам уйига қайтиб кетгани йўқ. Бу муаммони ҳал қилишда киракашлар унга ёрдам беради.\n- Шофёрлар ўзлари милициялар билан келишади. Лекин ҳеч ким ортга қайтиб кетмайди. Агар паспортингиз бўлса, 5 минг сўм берасиз, агар паспортсиз бўлсангиз, 10-15 минг сўм ундиришади. Бундан ташқари поездда борсангиз ҳам аҳвол шу,- деди Давронбек.\nОвозини ёзиб олмаслик шарти билан Озодликка гапирган Бойсун тумани ички ишлар бўлими мулозимига кўра, 18 ёшга тўлмаган ёшларни постдан ўтказмаслик ҳақидаги буйруқ Сурхондарё вилояти ички ишлар бошқармасидан келган:\n- Паспорти йўқларни ҳаммасини қайтаряпмиз. Коллеж ўқувчиларини ҳам қайтаряпмиз. Энди биласизку, кўп ёшлар ҳозир ўқишни ташлаб ташқарига чиқиб кетяпти. Шуни олди олиняпти. Агар болалар мураббийси билан бирга бўлса ва бирор мусобақага бораётгани ҳақида тегишли мактубга эга бўлса ўтказяпмиз. Хатсиз ўтказиш йўқ. Бу ҳақда вилоятдан махсус буйруқ бор,- деди ички ишлар мулозими.\nИчки ишлар мулозими милиция ходимларининг 18 ёшга тўлмаганларни постдан ўтказиб юбориш эвазига пора олаётгани ҳақидаги иддаолардан бехабар эканлигини айтди.


Finance.uz - Куёвнинг банкдаги омонат маблағини қайнона олса бўладими ёки киши вафот этса унинг омонат маблағи кимга қолади?\nКуёвнинг банкдаги омонат маблағини қайнона олса бўладими ёки киши вафот этса унинг омонат маблағи кимга қолади?\n19 июнь куни Ўзбекистон Миллий матбуот марказида АТБ «Қишлоқ Қурилиш банк» томонидан «Жисмоний ва юридик шахсларга таклиф этилаётган омонат турлари, шартлари ҳамда банкнинг инвестициявий фаоллигини оширишда жалб этилаётган омонатларнинг ўрни» мавзусида ташкил этилган матбуот анжуманида журналистлар томонидан шу каби саволлар берилди ҳамда банк мутахассисларидан батафсил жавоблар олинди.\nТадбирда «Қишлоқ қурилиш банк» Чакана хизматлар департаменти директори Азамат Атажанов ҳамда Банк омонатларини бошқариш бошқармаси бошлиғи Музаффар Холматов банк томонидан аҳолининг бўш пул маблағларини банкдаги омонатларга жалб қилиш ва уларнинг барқарор даромадлилигини таъминлаш ва банкнинг манфаатларини уйғунлаштиришга қаратилган ишлар хусусида маълумот берди.\n– Банкимиз томонидан 26 та омонат турларига маблағлар жалб этилган бўлиб, шулардан 19 таси миллий валютада, қолган 7 таси хорижий валютадаги омонат турларидир. Жорий йилнинг ўтган 5 ойи давомида мазкур омонатга жалб қилинган мижозлар сони 98 800 тадан 104 600 га етди, яъни омонатчилар сони 5800 тага ўсиб, омонатлардаги маблағлар қолдиғи 610,1 млрд. сўмдан ортди, – дейди Музаффар Холматов. – Аҳолининг банкдаги омонатларда қолдиғи йил бошига нисбатан 64,7 млрд. сўмга ёки 112% га етди.\nМаълумотларга кўра, банкнинг узоқ муддатли (1 йилдан ортиқ сақланадиган) омонатлар қолдиғи 2019 йилнинг 1 июнь ҳолатида қарийб 293,0 млрд. сўмни ташкил этиб, қисқа муддатда, яъни 2018 йил бошига нисбатан 276,0 млрд. сўмга ортган. Бу аҳоли «Қишлоқ қурилиш банк» филиалларига узоқ муддатларга бўш пул маблағларини жадал жойлаштираётганидан далолатдир. Унга мос равишда банк ҳам ўз хизматларини тобора жозибадорлигини ва қулайлигини ошириб бормоқда.\nЖумладан, банк филиалларида муддатли ва жамғармали омонатга минимал миқдордан юқори маблағ жойлаштирган омонатчига банк пластик карталари бепул тақдим қилинмоқда. Шунингдек, банк омонатчиларининг омонатлардаги маблағларини уларнинг шахсий мобил алоқа воситасида масофадан бошқариш имкониятини берувчи «Депозит банкинг» хизматига уланиш ва фойдаланиш ҳам омонатчиларга бепул белгиланган, ушбу масофавий дастур орқали жойлаштирилган омонатларга шартнома суммасидан 1% юқори фоиз тўлов амалга оширилиши ҳам йўлга қўйилган. Қолаверса, аҳолининг омонатлардаги маблағларини ишончли ва хавфсиз сақланишини таъминлаш мақсадида банк томонидан қўшимча равишда «Биометрик идентификациялаш» тизими (бармоқ изи орқали) жорий қилинган.\n– Бу ўз навбатида, омонатнинг хавфсизлигини таъминлашда муҳим роль ўйнайди, – дейди банк бошқарма бошлиғи Шуҳрат Орипов. – Чунки омонат эгасидан бошқа шахс уни олиш ёки назорат қилиш имконига эга бўлмайди. Албатта, бу амалиёт бежизга қилинаётгани йўқ. Чунки иш фаолиятимиз давомида турмуш ўртоғи қўйган омонат маблағини аёли олиб, кейин тушунмовчиликлар юзага келган ҳолатлар авваллари учраган. Ҳатто куёвини омонатини сўраб келган қайноналар ҳам бўлган. Бундай вазиятлар турли муаммоларни келтириб чиқариши ҳеч гап эмас. Шу боис, банкимиз томонидан аҳоли омонатларини хавфсиз сақлаш бўйича жиддий чоралар кўрилмоқда.\nТадбир давомида журналистлар томонидан банк мутахассисларига кўплаб саволлар берилди. Жумладан, «Агар шахс вафот этса, унинг омонат маблағи кимга қолади?» деган саволга М.Холматов шундай жавоб берди:\n– Албатта, бу каби ҳолатлар учраб туради. Яъни киши тўсатдан оламдан ўтиши, хорижга кетиши ёки турли сабаблар билан банкдаги омонат маблағини назорат қила олмай қолади. Бу жараёнда аввало, шахснинг яқинларига омонат ҳақида хабар берилади ва кейинги ўринларда қонуний асосда уларга маблағни қайтариш чоралари кўрилади.


28 ßíâàðü 2017 22:20 1697\nЖума куни АҚШ президенти Дональд Трамп Вашингтонда Буюк Британия бош вазири Тереза Мэйни қабул қилди. Ўзаро ҳамкорликнинг янги босқичи ҳақида музокара олиб бордилар. Унинг якунига кўра ўтказилган қўшма матбуот анжуманида Америка раҳбари яна бир бор британияликларнинг Европа Иттифоқидан чиқишларини қўллаб-қувватлашини маълум қилди. "Brexit – бу қитъанинг бошқа давлатлари учун намуна", - деди АҚШ етакчиси. Шунингдек, референдум арафасида Шотландияга ташрифи чоғида унинг якунини тўғри башорат қилганини эслатиб ўтди. "Ўшанда менинг устимдан кулишганди. Кейинги куни эса натижа мен айтгандек бўлиб чиқди", - деди Трамп.\n"Brexit сизнинг мамлакатингиз учун жуда маъқул иш бўлди, деб ҳисоблайман. Мана энди сизларнинг ўз юзингиз бўлади. Мамлакатни ўзингиз бошқарасиз, ҳал қилувчи қарорни ҳам бера оласиз. Юртни ҳам халқ истаган одамлар бошқаради" – деди британиялик журналистга мурожаат қилар экан Трамп.\nУнинг бу баёноти Европада жуда катта резонанс берди. Чунки, Европа Иттифоқининг таназзули ҳақидаги гап-сўзлар ортиб бораётгани қитъа етакчиларини ташвишга солаётгани аниқ. Трампнинг баёнотига биринчи бўлиб расмий жавобни Франция президенти Франсуа Олланд берди. У бутун Европани АҚШ президентига қарши оёққа туришга чақирди.\n“Америка раҳбарининг оғзидан Европа Иттифоқи тақдирига дахл қилувчи сўзлар чиқар экан, у қитъанинг бошқа мамлакатлари учун Brexitни намуна сифатида кўрсатар экан, биз унга жавоб беришимиз керак. Оқ уйнинг янги хўжайини билан муносабатларни қайта кўриб чиқиш жоиз. Европа Иттифоқи умумевропа манфаатларини ҳимоя қилган ҳолда мустаҳкам позициясини эгаллаши керак”, - деди Франсуа Олланд.\nТрампнинг бу баёноти Олланд таъкидлаганидек ЕИ тақдирига дахл қилмай қўймайди. Агар бундай чиқишлар давом этаверса, Иттифоқ парчаланиб кетиши янада тезлашади.


Жангариларга ҳужум кучаймоқда\n17 май 2022, Тошкент вақти: 00:46\n20 августга белгиланган президентлик сайлови арафасида Афғонистонда ҳарбий амалиëтлар ва хавфсизлик чоралари кучайтирилмоқда.\nЧоршанба куни Афғонистон шимолида толиблар ва улар иттифоқчилари¸ жумладан Ўзбекистон исломий ҳаракати жангарилари билан Афғонистон ҳарбийлари ўртасида тўқнашув юз берди.\nАфғонистон кучлари Қундуз вилоятида толибон ва унга иттифоқчи гуруҳларга аъзо жангариларга қарши амалиёт олиб бормоқда. Озод Афғонистон радиоси маълумотига кўра, тўқнашувлар пайтида 13 жангари ўлдирилган.\nКобулда ўтказилган матбуот анжуманида Афғонистон Мудофаа вазирлиги матбуот вакили Зоҳир Азимий ҳарбий амалиётларни тақозо қилган сабабларга тўхталди:\n- Покистон ҳарбийларининг Вазиристон вилоятида ўтказган амалиётлари натижасида Тоҳир Йўлдош бошчилигидаги Ўзбекистон исломий ҳаракати жангарилари шимол томон чекинмоқда. Шу сабаб Афғонистон шимолида ҳам хавфсизликка таҳдид пайдо бўлди ва биз шундай қўшма амалиёт ўтказаяпмиз, деди Афғонистон Мудофаа вазирлиги расмийси.\nАйрим хабарларга кўра, Тоҳир Йўлдош жангарилари сўнгги ойларда Афғонистон ҳудудида ҳам пайдо бўлган. Бу маълумотни Жузжон вилояти полицияси бошлиғининг биринчи ўринбосари Муҳаммад Иброҳим ҳам тасдиқлади.\n- Тоҳир Йўлдошнинг баъзи одамлари бизнинг ҳудудимизга кирган, деган маълумотлар бор, деди Афғонистон полицияси вакили.\n21 июл куни Тожикистон пойтахти Душанбеда ўтказилган матбуот анжуманида сўзлаган Тожикистон Ички ишлар вазири Абдураҳим Қаҳҳоров Афғонистондаги вазият Тожикистонга ҳам таъсир этаётганини айтди. Унга кўра¸ Тожикистон куч ишлатар тизимлари ходимлари айни кунда кучайтирилган тартибда ишламоқда. Вазир Афғонистондан ноқонуний тарзда Тожикистонга ўтаётган тўрт киши қўлга олинганини маълум қилди.\n- Афғонистондан Тожикистонга ноқонуний ўтган тожик ва ўзбек собиқ фуқароларидан бир нечтаси бундан икки кун аввал қўлга олинди. Дастлабки терговларда улар аниқ мақсадларини айтмади. Аммо икки-уч кун яхшироқ иш олиб боргач, қўлга олинганлар ўзларининг қайси гуруҳга аъзо экани ва бу ёққа ўтишдан мақсадларини айтиб беришади, деди Ички ишлар вазири.\nТожикистоннинг Афғонистон билан қўриқланиши қийин бўлган 500 километрга яқин чегара ҳудуди бор. 9 июл куни Тавилдарадаги постга бир гуруҳ жангарилар ҳужум уюштирди. Ҳозиргача давом этаётган тўқнашувларда Ўзбекистон исломий ҳаракати аъзолари ҳам иштирок этаëтгани айтилмоқда.\nАйрим таҳлилчилар толибон ва унга алоқадор гуруҳлар, жумладан Ўзбекистон исломий ҳаракати жангариларининг фаоллашувини Афғонистондаги коалиция кучларига шимолдан келаётган таъминот йўлини қирқиш йўлидаги уриниш, дея баҳоламоқда.\nАйни пайтда¸ Жузжон вилояти полиция кучлари бошлиқ ўринбосари тоғли ҳудудларда яширинган Тоҳир Йўлдош етакчилигидаги Ўзбекистон исломий ҳаракати жангариларининг Афғонистондаги шаҳар ва ҳарбий объектларга ҳужум уюштириш имконига эга эмаслигини айтди.\n- Тоҳир Йўлдош жангарилари марказлардан узоқда тоғли ҳудудларга жойлашиб олган. Улар ўғридай у ёққа бориб таҳдид солишга, бу ёққа бориб одам ўлдиришга уринади. Улар шаҳарларга яқинлаша олмайди, дейди полиция расмийси.\nКобулда ўтказилган матбуот анжуманида Афғонистон Мудофаа вазирлиги матбуот котиби Зоҳир Азимий Қундуз вилояти хавфсизлигини 1000 дан ортиқ ҳукумат қўшинлари таъминлаётганини айтди.\nАйни пайтда шарҳловчилар¸ толибон ва Ўзбекистон исломий ҳаракати жангарилари¸ қолаверса, Афғонистон аксар ҳудудларида жангарилар фаоллашганини 20 август куни Афғонистонда ўтказиладиган президент сайловини барбод қилиш йўлидаги уриниш дея баҳоламоқда.\nҲозир Афғонистонда АҚШ нинг 59 минг, НАТО нинг 39 минг ҳарбийси жойлаштирилган. Бундан ташқари¸ ҳозирда Афғонистон армияси аскарлари сони 95 минг кишини ташкил этмоқда. Кобул расмийларига кўра, йил охирига бориб улар сони 100 мингга етади.