KaNews - Быйылғы сайлаӯ қай тәртипте өтетуғынлығынан хабардарсыз ба?\nБыйылғы сайлаӯ қай тәртипте өтетуғынлығынан хабардарсыз ба?\nДемократияның тийкарғы белгилериниң бири-бул сайлаўлар болып есапланады. Сайлаўлар арқалы пуқаралар өзлериниң сиясый сайлаў ҳәм сайланыў ҳуқықларын әмелге асырады. Бул ҳуқық арқалы, жәмийет ҳәм мәмлекет ислерин басқарыўда ҳәм ўәкиллик органларын шөлкемлестириўде туўрыдан-туўры ҳәм өз ўәкиллери арқалы қатнасады. Быйыл мәмлекетимизде сиясый процесс- Олий Мажлис Нызамшылық палатасына ҳәм жергиликли Кеңеслерге сайлаўлар болып өтеди. 2019-жыл 20-сентябрь күни Өзбекстан Республикасы Орайлық сайлаў комиссиясы сайлаў компаниясы басланғанлығын жәриялады ҳәм 2019-жыл 22-декабрь Өзбекстан Республикасы Олий Мажлиси Нызамшылық палатасының депутатлары ҳәм жергиликли Кенеслердиң депутатларын сайлаў күни деп белгиленди.\nБыйылғы болып өтетуғын сайлаўлардың өзгешелиги, сайлаўлар жаңадан қабыл етилген Өзбекстан Республикасы Сайлаў кодекси қағыйдалары тийкарында болып өтеди. Сондай-ақ, сайлаўда бес сиясый партия өз талабанларын усынады.\nӨзбекстан Экологиялық партиясының шөлкемлестирилгенлиги мүнасибети менен, Өзбекстан Экологиялық ҳәрекетине берилген квота шығарып тасланды ҳәм Сайлаў Кодексине муўапық, буннан былай сиясый партиялар Нызамшылық палатасына болатуғын сайлаўда 135 емес, 150 сайлаў округинен талабан көрсетиў ҳуқықына ийе болды.\nАлдын, сайлаўларда даўыс бериў саат 6.00 ден 20.00 ге шекем болатуғын болса, жаӊа Сайлаў Кодексине муўапық, енди даўыс бериў саат 8.00 ден 20.00 шекем өткизиледи. Даўыс бериў ўақты ҳәм орны ҳаққында участка сайлаў комиссиясы, сайлаўшыларды сайлаўдан кеминде 10 күн алдын хабардар етеди.\nПуқараларымызға өз сиясый ҳуқықларын әмелге асырыўда және бир имканият, бул мүддетинен алдын даўыс бериў ҳуқықы болып есапланады. Сайлаў кодексиниң 57-статьясына муўапық, сайлаў күни өз жасаў жеринде болыў имканияты болмаған сайлаўшы, мүддетинен алдын даўыс бериў ҳуқықына ийе. Мүддетинен алдын даўыс бериў, сайлаўға 10 күн қалғанда басланады ҳәм сайлаўға 3 күн қалғанда тамамланады. Мүддетинен алдын даўыс бериўди өткизиў ўақты тийисли округ сайлаў комиссиясы тәрепинен белгиленеди ҳәм сайлаўшылардың, бақлаӯшылардыӊ итибарына ғалаба хабар қураллары арқалы жеткериледи. Мүддетинен алдын даўыс бериўди әмелге асырыў ушын сайлаўшы сайлаў күнинде бола алмаслығының себеплери (дем алыс, хызмет сапары, сырт елге шыгыў х.т.б) көрсетилген арза тийкарында, тийисли участка сайлаў комиссиясынан сайлаў бюллетенин алады. Сайлаўшы сайлаў бюллетенин алғанлығы ҳаққында тийисли участка комиссиясының кеминде 2 ағзасы қатнасында, сайлаўшылар дизимине қол таӊба қояды. Сайлаў бюллетени арнаўлы үскенеленген жасырын даўыс бериў кабинасында яки ханасында сайлаўшы тәрепинен толтырылады. Сайлаўшы қарар қабыл қылады ҳәм толтырылған сайлаў бюллетенин жабық конвертте қалдырады, конверт тийисли сайлаў комиссиясының сейфинде сақланады. Конверттың желимленген жерине, участка комиссиясының 2 ағзасы қол таӊбалары қойылып, олар комиссияның мөри ҳәм даўыс бериўшиниң қол таӊбасы менен тастыйықланады.\nУлыўма айтқанда, сайлаўшыларға бәрше имканиятлар жаратылып, «Жаңа Өзбекстан, жаңа сайлаў» сүрени астында өтетуғын быйылғы сайлаўларда пуқараларымыз белсене қатнасып, өзиниӊ сиясий мапаздағы орнын көрсетеди деп ойлаймыз.\nҚанлыкөл районы Әдиллик бөлими бас мәсләҳәтшиси, 3-дәрежели юрист.


Ҳиндистонда "Барак 8" ракетасининг синови ўтказилди\n12:06 / 30.06.2016\nҲиндистон мудофаа вазирлиги "ер-ҳаво" таснифидаги "Барак 8" ракетасининг муваффақиятли синовини амалга оширди, деб хабар қилмоқда ANI агентлиги. У, мамлакат шимоли-шарқидаги Орисса штати Чандипур полигонидан 30 июнь куни эрталаб учирилган.\nРакета, Ҳиндистоннинг Мудофаа тадқиқотлари ва ишланмалари ташкилоти томонидан исроиллик мутахассислар ҳамкорлигида ишлаб чиқилган. Вазни 300 кг келадиган ракета 70 кмгача бўлган масофадаги ҳар қандай ҳаво нишонини уриб тушира олади.\nBharat Dynamics компанияси йилига 100га яқин шундай ракета етказиб бера оладиган ишлаб чиқариш қувватини тақдим этган. "Барак 8"нинг синов жараёни якунлангач, у Ҳиндистон армияси қуроллари сафига киритилади.


Шинжонда Жумъа намози таъқиқланди\nШинжондаги уйғурларга бугун Жумъа намози ўқиш учун Жомеъга келмаслик, ибодатларни уйда адо этиш тавсия қилинган.\nХитой расмийларининг Шинжон Уйғур мухториятида 10 июл куни Жумъа намозлари ўқилмаслиги ҳақдаги буйруғига қарамай¸ айрим масжидларда намоз ўқилган.\nУрумчидан олинган хабарларга мувофиқ, масжидлар ёпилган ва мусулмон уйғурларга ўз уйларида ибодат қилишлари кераклиги айтилган.\nАммо кейинги хабарларга кўра¸ Хитой раҳбариянинг Шинжон мухтор ўлкасида масжидларни ёпиш тўғрисидаги қарорига қарамай бугун ўлкадаги бир нечта масжидда жума намози ўқилди.\nХабарларга кўра, Урумчи шаҳрида намозхонлар жума намозини ўқиш учун масжидлар олдига тўпланган ва расмийлар масжидларнинг очилиши розилик берган.\n5 июл куни Урумчида Хитой расмийлари "тартибсизлик", уйғур миллий озодлик ҳаракати вакиллари эса "қатағон сиёсатига қарши ғалаён" сифатида баҳолаётган этник тўқнашувларда, расмий маълумотларга кўра, камида 156 киши ҳалок бўлди, 800 дан зиёд киши жароҳатланди. Уйғурлар ва ханлар ўртасида бўлиб ўтган тўқнашувда полиция 1,5 мингга яқин кишини ҳибсга олди.\nТўқнашув 6 июл куни ҳам давом этди: бу сафар ханлар уйғурлар яшайдиган мавзе ва корхоналарга ҳужум қилдилар.\nБу воқеа жаҳонда катта резонансга эга бўлди. Ҳатто Урумчи воқеаларининг БМТ Хавфсизлик кенгаши йиғинида кўриш масаласи ҳам кўтарилди. Аммо расмий Пекин бунга ўзининг кескин норозилигини билдирди.\n- Шинжондаги тартибсизликлар мутлақо Хитойнинг ички ишидир, уни БМТ Хавфсизлик кенгашида муҳокама қилишга ҳеч қандай асос йўқ, деди 9 июл куни Хитон Ташқи ишлар вазирлиги расмийси Цинь Ган.\nХитой расмийлари якшанба куни Урумчида чиққан норозилик намойиши ва зўравонликлар учун хориждаги уйғур гуруҳлари, хусусан, Вашингтонда жойлашган Америка уйғурлари уюшмаси раҳбари Робия Қодир хонимни айблади.\nАммо Робия хоним Хитой расмийларининг бу айбловини инкор қилади.\n- Халқнинг ҳақли ва тинчлик билан олиб борган намойишини Хитой ҳукумати тартибсизлик¸ тўполон деб туриб бостирди. Бу қонли воқеаларни Робия Қодир пайдо қилди¸ деди. Мен бу намойишни ҳаргиз ташкил қилганим йўқ. Бу намойишни Хитойнинг ўзи келтириб чиқарди.\nХитой ҳукумати 60 йил давомида фақат уйғурларга эмас, уйғур, ўзбек, қозоқ, қирғиз каби туркий миллатларга зулм қилди, минглаб¸ ўн минглаб одамларни қамоққа ташлади, бесўроқ йўқ қилиб юборди. Халқ ҳозир дунëдаги демократияни тушуниб етгандан кейин ҳақ-ҳуқуқини сўраб чиқди. Буни мен режалаштирганим йўқ.\nХитой ҳукуматининг Гуандонг воқеаси билан Хитой миллатчилари билан уйғурларга ўзининг ҳукумат сиëсатидаги зулмини оширганига, Хитой миллатчиларининг зулмига ва ирқий камситишларига бардош бера олмаган уйғур халқи намойиш қилиб чиқди.\nБу қонли воқеани Хитой коммунист ҳукумати ва Шинжонг ҳокими Нур Бекрининг устига илиш керак. Улар ўзларининг манфаати учун¸ ўзларининг мансаби учун икки миллатни бир-бири билан уриштирди.\nБу зўравонлик ҳаракатининг майдонга чиқишини мен ва Дунë уйғур қурултойи ҳаргиз хоҳламайди.\nСи-Эн-Эн телеканалига бир мухбир ҳозиргина “Бир куннинг ичида 1000 дан ортиқ ўқ отилди, камида 500 уйғур ўлди” деб хабар берибди. Уйғурларни махсус тутиб ўлдиришаяпти¸ деди уйғур миллий озодлик ҳаракати етакчиларидан бири Робия Қодир хоним Озодлик билан суҳбатда.\nАйни пайтда Урумчи коммунистлари етакчиси Ли Жи уйғурлар ва ханлар ўртасидаги тўқнашувлар учун масъул бўлган шахсларга ўлим жазоси берилиши ҳақида огоҳлантирди.\nСўнгги маълумотларга кўра, Урумчи кўчалари полиция нарядлари томонидан қўриқланмоқда, кўчаларда кўплаб полиция техникаси, жумладан, бронетранспортерлар териб ташланганини кузатиш мумкин.\nАйни пайтда, Урумчидаги манбаларнинг қайд этишларича, шаҳардаги вазият юзаки қараганда тинчдай кўринса-да, пойтахтнинг айрим туманларида уйғурлар ва ханлар ўртасида кичик тўқнашувлар бўлиб ўтмоқда.\nШу кунда Урумчи кўчаларида аҳолини тинчликни сақлашга чақирувчи ташвиқот машиналари айланиб юрганини ҳам кузатиш мумкин. Ташвиқотчилар Хитой расмийларининг мусулмонларга Жумъа намозини Жомеъларда ўқишларини таъқиқлаши ҳам навбатдаги провокацияга йўл очмаслик мақсадида кўрилаётган чораси сифатида уқтириш уринмоқдалар.\nКузатувчилар эса бу чора тескари эффект бериши мумкинлигини, ўзини диний ҳақлари чекланаётгандек ҳис қилган уйғур мусулмонлар Хитой расмийларининг Жумъа намозини таъқиқлаш чорасидан янада жунбушга келиши мумкинлигини инкор қилмаяптилар.\nКузатувчилар фикрича, балоғатга етган, оқил ва муқим ҳар бир мусулмон эркак учун вожиб ҳисобланмиш Жумъа намозини таъқиқлаш орқали Хитой расмийларининг ўзлари навбатдаги провокацияга йўл очишлари эҳтимолдан ҳоли эмас.


БУЮК ИПАК ЙЎЛИ ДАВРИДА БОЖХОНА\nМарказий Осиёда Сўғдиёна ва Бақтрия-Тоҳаристон савдо йўллари қадим-қадимдан Буюк ипак йўлининг энг гавжум тармоқларидан ҳисобланган. Сўғдий савдогарлар узоқ Шарқ ва Вьетнамгача борганликлари тўғрисида маълумотлар сақланиб қолган бўлса, Бақтрия-Тоҳаристоннинг ушбу ҳудудларда буддавий ва монехийлик динлари ёйилишидаги ўрни ҳам каттадир. Мазкур ўлкаларни бевосита боғлаб турган жанубий Ҳисор тоғларидаги савдо йўлларининг асосий йўналиши ва мавсумий тармоқлари эса, археологик ва ёзма маълумотларга қараганда Буюк ипак йўли шаклланишидан минг йиллар аввал амалда бўлиб, уч йўналишга ажралган: ғарбий – дашт йўналиши, ҳозирги Сурхондарё вилояти билан Туркманистонни боғлаб турувчи темир йўл шохобчасига деярли мос келади.\nТемирдарвоза орқали ўтадиган марказий йўналиш энг қулай, яқин ва табиийки, доимий йўл ҳисобланган. Сўнгра асосий йўл Темирдарвоза, Зоғхона довони (ҳозирги Сайроб қишлоғи) ва Шеробод дарёси бўйлаб Шеробод шаҳри, Амударёнинг Шўроб кечуви орқали Балхга борган.\nШуни ҳам айтиб ўтиш жоизки, Ҳисор савдо йўллари кўплаб тош деворлар ва назорат қўрғонлари воситасида муҳофаза қилиб турилган. Бу эса савдо йўлларига бўлган юксак эътибордан яққол далолатдир.\nШеробод даҳанасида, дарёнинг чап соҳилидаги қоя устида жойлашган Тавка қалъасида олиб борилган изланишлар Буюк ипак йўлини ўрганишда ўзига хос кашфиёт бўлди.\nТавка деворий суратларининг таҳлили ва бошқа археологик топилмалар асосида бу қалъани милоднинг VI-VII асрлари билан боғлаш мумкин. Маълумки, ўша даврда Тоҳаристон Ўрта Осиёнинг кўплаб ҳудудлари сингари Ғарбий Турк ҳоқонлиги таркибига кирган. Бу ҳоқонлик билан Сосонийлар ва Византия империясининг Буюк ипак йўлидаги ўзаро рақобати уларнинг йўлга бўлган муносабатларидан, яъни йўлнинг улар иқтисодиётига аҳамиятидан келиб чиққан.\nКейинги йилларда очилган қатор археологик ёдгорликлар Шеробод даҳаналари, жўғрофий шароитга кўра, тоғ ҳудудидан текисликка чиқиш йўли бўлганлигини тасдиқламоқда. Даҳана тош деворлари шу даврларда ҳам амалда бўлган. Юқорида қайд қилинган асосий ва мавсумий тармоқларда жойлашган ёдгорликлар ичида Тавка қўрғонининг алоҳида ўрни бўлган. У сўзсиз Буюк ипак йўлининг жанубий Ҳисор тоғлари бўйлаб ўтган қисмидаги муҳим манзилгоҳлардан биридир. Ўзаро ҳамоҳанг ягона меъморий мажмуани ташкил қилувчи қўрғон ва тош девор, изланишларнинг дастлабки натижаларидаёқ, “Божхона” деб талқин қилинган. Аввало, қўрғоннинг бевосита шимоли-ғарбий Тоҳаристон тоғ ва текислик воҳалари чегарасида ёхуд бу ҳудуддан ўтган савдо йўлининг асосий йўналиши бўйида, яъни тарихий-маданий чегара (Темир дарвоза) яқинида жойлашганлиги уни “Давлат Божхонаси” деб аталишига асос бўлади. Чунки Даҳана тоғ ва текислик воҳалари учун ҳам дарвоза вазифасини бажариб келган бўлиб, бу ерда божхонанинг жойлашганлиги табиийдир. Ёдгорликнинг ихчам ва айни бир пайтда маҳобатли кўриниши, ҳашаматли безатилганлиги, қишки, ёзги қабулхоналари, савдо карвонларидан тушган божларни вақтинча сақлашга мўлжалланган хоналари, карвонлар етиб келгунларига қадар уларни кузатиш имконияти бу чиндан ҳам Давлат божхонаси бўлганлигини исботлайди.\nМаълумки, божхоналар қадим-қадимдан фақат бож олиш масканигина бўлиб қолмай, балки савдо карвонларига хизмат кўрсатиш муассасалари ҳисобланиб, улар яқинида карвонсаройлар фаолият кўрсатган.\nАМИР ТЕМУР ВА ТЕМУРИЙЛАР ДАВРИДА БОЖХОНА\n13-14 асрларда буюк аждодимиз Соҳибқирон Амир Темур томонидан пойтахти Самарқанд шаҳри бўлган улкан марказлашган давлатга асос солиниши миллий божхона тизими тарихида ҳам муҳим ўрин тутади.\nТемурийлар давлатининг харитасини кузатар экансиз, унинг ҳудуди Ҳиндистон ҳамда Хитойдан Қора денгизга қадар, Сирдарё ва Орол денгизидан Форс қўлтиғига қадар ғоят катта ҳудудни қамраб олганлигига гувоҳ бўлишади. Дарҳақиқат, Темур давлати таркибига Кичик Осиё, Сурия, Миср ва шимолий ғарбда Қуйи Волга, Дон бўйлари, шимолий-шарқда Балхаш кўли ва Или дарёсигача, жанубий-шарқда эса Шимолий Ҳиндистонгача бўлган мамлакатлар қарашли бўлган.\nЎша даврда Европа, Осиё ва яқин Шарқ давлатлари билан савдо-сотиқ ишлари олиб борилган. Давлат чегаралари яқинида қурилган карвонсаройларда карвонлар кутиб олинган. Карвонсаройларда товарлар кўздан кечирилиб, бож ундирилган. Бож тўланган юкларга тамға босиб берилган. Ушбу бож тўланганлигини билдирувчи тамға босиш амалиёти Амир Темур даврида кенг тарқалган. Айрим манбаларда “тамға” сўзидан рус тилидаги “таможня” сўзи келиб чиққанлиги қайд этилган. Яъни, бож ундириб, тамға қўйишни “тамжить”, бу ишни амалга оширадиган жойни “таможня” деб юритишган.\nАмир Темур барпо этган давлатнинг қудрати Франция, Англия, Генуя, Византия, Испания каби давлатлар ҳукмдорларининг Соҳибқирон билан сиёсий, иқтисодий, савдо алоқалари ўрнатишга интилишларига сабаб бўлган. Шу боис улар Соҳибқирон ҳузурига мунтазам элчилар юбориб туришган.\nЖумладан, 1404 йили Кастилия (Испания) қироли Генрих III элчиси Руи Гонсалес де Клавихо Самарқандга ташриф буюриб, бир мунча муддат яшаган ва “Темур саройига сайёҳат” номли эсдаликларини ёзган.\nУшбу эсдаликларда: "Темур дарвозаси" деб аталган, салтанат ҳудудига киришда божхона маскани вазифасини бажарган икки жой тўғрисида ҳам сўз юритган. Жумладан, “...Амир Темур учун булар, айниқса, даромадли манба эди. Буларнинг биттаси Кавказ тизмасининг шарқий тоғ тизмасида, Каспийга тушадиган Дарбандда жойлашган бўлиб, иккинчиси эса Самарқанд ва Балх ўртасидаги тоғ тизмасида, Шаҳрисабздан икки кунлик йўлда жойлашган ерда эди.”- деб кўрсатган.\nСоҳибқироннинг учинчи ўғли, Ғарбий Эрон, Ироқ ва Озарбайжон ҳокими Мироншоҳ эса Франция, Англия каби мамлакатлар ҳукмдорлари билан дипломатик мактублар ёзишиб турган. Уларнинг айримлари ҳозирда Британия музейи ва Париж Миллий кутубхонасида сақланмоқда.\nСоҳибқирон даврида салтанат ҳудудидаги Бухоро, Шаҳрисабз, Тошкент каби кўплаб шаҳарлар савдо-сотиқ ва турли ҳунармандчилик маҳсулотлари ишлаб чиқариш марказлари сифатида машҳур бўлган. Ишлаб чиқарилган товарлар чет элларга ҳам сотилган ва хориждан турли хил товарлар олиб келинган. Бошқа мамлакатлар билан савдо-сотиқнинг кенгайиши ўз навбатида божхона тизимининг ҳам такомиллашувига олиб келган.\nМамлакат ҳудудида барча карвонларнинг хавфсизлигига ва адолатли бож сиёсати юритилишига алоҳида эътибор қаратилганлиги кўплаб манбаларда қайд этилган. Жумладан, ўша давр тарихчиси Низомиддин Шомий ўзининг “Зафарнома” асарида шундай ёзади : “... унинг адолатию сиёсати ўрнатилган кунларда Мовароуннаҳрнинг энг чекка жойларидагина эмас, балки Хўтан чегарасидан Деҳли ва Канбойит атрофигача, Бобил Абвобдан то Миср ва Рум ҳудудигача бўлган ерлардан савдогарлар у ерда турсин, болалару, бева хотинлар ҳам ипакли матолар, олтин-кумуш ва энг зарур тижорат моллари келтирардилар ва олиб кетардилар. Ҳеч бир кимса уларнинг бир донига ҳам кўз олайтира олмайди ва бир дирҳамига ҳам зиён етказмайди. Бу чексиз неъмат ва поёнсиз марҳаматлар Амир Соҳибқироннинг сиёсати ва адолати натижасидандир”.\nТемурий ҳукмдорлар ҳузурига ташриф буюрган элчилар, зодагонлар томонидан кўплаб қимматбаҳо, ноёб буюмлар совға сифатида олиб келинган. Бундай товарлар роҳномалари(йўл ёрлиғи)га оддий муҳр ўрнига шоҳона қизил муҳр босилганлиги боис, “қизил мол” деб аталган ва бождан тўлиқ озод қилинган.\nАмир Темур ва кейинчалик аксарият темурийлар ҳукмронлик қилган даврларда мулкчилик ишлари вазиринингасосий вазифаларидан бири бож ва солиқларни ундиришни назорат қилиш, бу соҳада адолатни таъминлаш бўлган.\n“Темур тузуклари”да мансабни суистеъмол қилиш, порахўрлик кабилар оғир жиноятлар ҳисобланиши, уларнисодир этувчилар қаттиқ жазоланиши кўрсатилган.\nУмуман, Амир Темур даврида мамлакатдаги барқарорлик, бунёдкорлик, турли хорижий давлатлар билан дипломатик муносабатлар ўрнатилиши натижасида ташқи савдо, божхона иши ривожланган.\nХОНЛИКЛАР ДАВРИДА БОЖХОНА\nБухоро амирлиги (XVI - XX асрлар боши) жанубда Хуросоннинг шарқий қисмини ўз ичига олган, шарқда Қашқар билан чегарадош бўлган, ғарбий чегара Орол ва Каспий денгизи соҳил-ларигача, шимолий чегара Туркистон ва Сайрамга етиб борган. 1753 йилда Муҳаммад Раҳим тахтни эгаллаган ва ўзини “амир” деб эълон қилган. Шундан кейин хонлик – “Бухоро амирлиги” деб юритил-ган. Бухоро амирлиги асосан Чор Россияси, Афғонистон, Эрон, Хитой давлатлари ҳамда Хива ва Қўқон хонликлари билан савдо-сотиқни амалга оширган.Ташқи савдо алоқалари божхона назорати юритилишинитақозо этган ва бир нечта чегара божхона масканлари ташкил этилган. Ўша даврда Афғонистон билан чегарада Карки, Калиф, Чушкагузар, Термиз, Айвож, Сарой ва Чебек божхона масканлари фаолият юритган. Чунончи, 1895 йилда Афғонистон ва Бухоро амирлиги ўртасида чегарани кесиб ўтиш қоидалари ва тартиби тўғрисида имзоланган келишувга асосан Термизда “Паттакесар” божхонаси ташкил этилган. Божхона масканлари орқали Бухорога кириб келган чет эл товарлари-дан бож тўлови божгирлар томонидан ундирилган. Ўша даврларда Бухорода 12 та дарвоза бўлиб, шундан Хўжа, Намозгоҳ, Саллахона дарвозаларидан четдан келтирилган товарлар божхона кўригидан ўтказилиб, шаҳарга киритилган. Бевосита ушбу дарвозалар ёнида божгирлар томонидан хориждан келтирилган товар-лардан бож олинган. Бухорода хивалик, қўқонлик, афғон ва рус савдогарлари билан бир қаторда ҳиндлар ҳам ўзларининг карвонсаройларига эга бўлишган. Чет мамлакатларга товарларини чиқарган маҳаллий савдогарларгаўша даврларда муайян имтиёзлар берилган. Жумладан, Бухоро товарлари Афғонистон, Англия ва Ҳиндистон товарлари билан рақобатлаша олиши учун савдогарларга товарлар қийматининг маълум бир фоизи миқдорида махсус мукофот пуллари тайинланган. Бундай имтиёзли товарлар кўздан кечириш ва уларга махсус тамғалар осиш учун Самарқанддаги божхона омборига жойлаштирилган. Шу жойдан товарлар карвонларга юкланиб Афғонистонга жўнатилган. Афғонистон чегарасида жойлашган божхона масканларида экспорт қилинаётган товарлар кўздан кечирилиб, тамғалар олиб қолинган ҳамда Самарқанд божхона омборига қайтарилган ва улар эвазига товар эгасига махсус мукофот пуллари берилган.\nҚўқон хонлиги (XVIII-XIX асрлар) энг шимолий вилояти Туркистон, Бетпақдала чўлларига бориб тақалган, шунингдек хонлик таркибига Олой ҳудуди, Балхаш кўли билан Сирдарёнинг юқори оқими оралиғида-ги ерлар кирган.\nҚўқон хонлигининг Бухоро амирлиги, Хива хонлиги, Хитой, Ҳиндис-тон, Эрон, Туркия, Чор Россияси каби мамлакатлар билан савдо муно-сабатлари мавжуд бўлган. Қўқон карвонсаройларида Ҳиндистон, Тибет, Кошғар, Бухоро амир-лиги, Афғонистон, Чор Pоссиясидан олиб келинган моллар тўпланган ва божхона кўригидан ўтказилгач, бож ҳисобланиб, ундирилган. Шун-дан сўнг, божбонлар томонидан товарлар жойланган хуржунларга божолинганлигини тасдиқловчи тамға босилган. Хонликка кираётган карвонларни ички ҳудудда ҳарбийлашган бож-хона гуруҳлари кузатиб борган, карвонларни кўздан кечириш ва бож ундиришни божбонлар таъминлаган.\nХитойнинг Бухоро ва Хива хонликлари, Эрон ҳамда Чор Россияси билан савдо алоқаларида хонлик транзит ҳудуд вазифасини ўтаган. Карвонлар хонлик ҳудудидан ўтганлиги учун улардан бож йиғимлари ундирилган. Ҳиндистонда Қўқон ипагига талаб катта бўлган ва шу сабабли ҳарйили Қўқондан Ҳиндистонга 1000 туяда ипак жўнатилган. Бундан таш-қари, Қўқондан Ҳиндистон ва Афғонистонга “чилла” деб аталувчи ипакгазламаси, қўқон қоғози ҳам олиб кетилган. Ўз навбатида, ушбу мамла-катлардан Қўқонга олиб келинган қанд, гул тикилган кўйлаклик мато-лар, шакар, индиго, бомбей чойи ва бошқа товарлардан хонлик хазина-сига бож ундирилган.\nМанбаларда Қўқон савдогарларининг карвонлари Туркиягача етиб борганлиги тўғрисида маълумотлар мавжуд. Жумладан, таниқли венгер шарқшунос сайёҳи Вамбери: “Қўқондан Туркияга келган бир карвонда-ги зиёратчилар ўзлари билан 40 дюжина (480 дона) ипак, бухоро рўмоллари, 2000 атрофида пичоқ, 30 бўлак наманган ипак матоси, кўп-лаб қўқон дўппилари олиб келган” - деб ёзиб қолдирган. Шунингдек, маълумотларга кўра 1832 йилда Хитой императоринингмахсус фармони билан Қўқон савдогарларига Кошғарда божсиз савдо қилишига ҳамда чой ва равоч олиб кетишига рухсат берилган.\nХива хонлиги ( XVI-XX асрлар ) жанубда Эрон, шарқда Бухоро амирлиги, ғарбда Каспий денгизи билан чегарадош бўлган. Хива хонлигида савдо-сотиқ асосан Бухоро ва Қўқон хонликлари, Чор Россияси, Хитой, Эрон, Ҳиндистон каби мамлакатлар билан амалга оширилган.\nЎша даврларда савдогарлардан бож, тамға каби тўловлар олиниб, бож ундирувчилар “божбон” деб аталган. Ичан-Қалъага кирадиган Ота дарвозанинг ўнг тарафида икки хона мавжуд бўлиб, улардан бирида четдан мол олиб келаётган савдогарлар-дан бож ундирилган (божхона), иккинчисида эса хориж пуллари хоразмпулига алмаштирилеган (сар-рафхона).\nМанбаларга кўра, Хива хони Муҳаммад Раҳим I ҳукмронлиги даври-да Хўжа Маҳрам исмли сарой амалдори божхона идораси бошлиғи этибтайинланган. Хивадаги Ичан-Қалъа марказида 1839 йили Хўжа Маҳрам раҳбарли-гида божхона иш бўйича мутахассисларни тайёрлайдиган махсус мад-раса қурилган. Ушбу мадрасада бир вақтнинг ўзида 30 киши таълим олган.\nXIX асрга келиб хонлик савдогарлари ўз молларини Бухоро ва Қўқонхонликлари билан бир қаторда, Чор Россияси, Хитой, Эрон, Ҳиндистонкаби давлатларга олиб боришган. Бу мамлакатлардан эса турли хил хорижий товарлар Хива хонлигига олиб келинган ва улардан тегишли бож тўловлари ундирилган. Карвонсаройларда божбонлар томонидан мусулмон бўлмаган савдо-гарлар товарлари миқдоридан 5%, мусулмонларникидан эса 2% бож олинган.\nХива хонлиги даврида муайян савдогарларни бож, хирож ва шу кабитўловлардан озод қилиш тўғрисида хон фармонлари чиқарилган. Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академиясининг Шарқшунослик институти қўлёзмалар фондида Хива хонлари:\n-Иранг Муҳаммад Баҳодурхон (1687-1688 йиллар)\n-Абул-Ғози Саййид Шер-Ғози Муҳаммад Баҳодурхон (1715-1716 йиллар)\n-Абул-Ғози Саййид Муҳаммад-Раҳим Баҳодурхон (1867 йил)кабилар томонидан қабул қилинган солиқлар ва бож тўловларидан озодқилиш тўғрисидаги фармонларнинг асл нусхалари сақланмоқда. Умуман, хонликлар ўртасидаги ўзаро низо, келишмовчиликлар савдо-сотиқ ривожига ва бу ўз навбатида божхона ишига -жиддий салбий таъсир кўрсатган.\nСОВЕТ ТУЗУМИ ДАВРИДА БОЖХОНА\nМустабид совет тузуми даврида бож-тариф сиёсати, божхона иши ва қонунчилиги марказлашган ҳолда, тўлиқ Москва томонидан идора қилинган, соҳага оид масалалар иттифоқ республикалари, хусусан Ўзбекистон манфаатлари эътиборга олинмасдан ҳал этилган.\nЖумладан, 1917 йил 29 октябрда Молия ишлари бўйича халқ комиссарлиги томонидан “Товарларни олиб кириш ва олиб чиқиш ҳақида”ги декрет қабул қилиниб, ташқи савдо операцияларининг амалга оширилиши ва божларнинг ундирилиши давлат томонидан назорат қилиниши белгиланган.\n1918 йил бошида Молия ишлари бўйича халқ комиссарлиги қошида “Божхона йиғимлари” департаменти иш бошлаган ва шу йилнинг 29 май куни “Жойлардаги Божхона муассасалари фаолиятини тартибга солиш ҳамда божларни йиғишда Марказий ва маҳаллий шўролар ҳукумати ҳуқуқларини чегаралаш ҳақида”ги декрет қабул қилинган.\nТашқи савдо халқ комиссарлигининг 1921 йил 24 декабрдаги 133-сонли буйруғига асосан 283 та маҳаллий божхона муассасаларини ўз ичига олган Петрозаводск, Ғарбий, Украина, Жанубий, Кавказ орти, Семипалатинск, Сибир ва Туркистон округлари ҳамда Петрозаводск ва Қрим участкаларидан иборат Божхона бошқармаси ташкил этилган.\n1923 йил 12 ноябрда СССР Ташқи савдо халқ комиссарлигининг Божхона бош бошқармаси ташкил топган.\n1924 йил 12 декабрда собиқ СССР Марказий Ижроия комитети Президиумида Божхона устави тасдиқланган.\nАрхив ҳужжатларида, 1924-25 йилларда Бухоро, Патта-Кесар божхоналари ва Туркманистон божхона участкаларида ўтказилган текширувларда ходимларнинг билим савияси паст даражадалиги, чегаралар орқали контрабанда товарларини олиб ўтиш ҳолатлари кўплиги, божхона ишини ташкил этишда норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар мавжуд эмаслиги ҳамда махсус кийим-бош йўқлиги каби камчилик ва етишмовчилик аниқланганлиги кўрсатилган.\n1925 йил 18 ноябрдан Божхона бош бошқармаси Савдо халқ комиссарлиги қошида фаолият олиб борган.\n1930 йил 21 ноябрда Божхона бош бошқармаси ўз фаолиятини яна СССР Ташқи савдо халқ комиссарлиги қошида бошлаган. Унинг таркибида божхонанинг 11 та инспекторлик органлари ва 266 та божхона бўлиб, уларда 5710 нафар ходим ишлаган. Ўша йили Афғонистон билан чегарадош бўлган Ўзбекистондаги “Патта-Кесар” божхона пости “Термиз божхонаси”га айлантирилган.\nХалқ комиссарликлари вазирликларга айлантирилиб, 1946 йил 15 март куни Божхона бош бошқармаси СССР Ташқи савдо вазирлиги қошида ўз фаолиятини бошлаган.\n1953 йил январь ойидан Божхона бош бошқармаси СССР Ташқи ва ички савдо вазирлиги таркибида фаолият юритган.\n1955 йилда Божхона бош бошқармаси СССР Ташқи савдо вазирлиги таркибига киритилган.\n1955-1956 йилларида халқаро ҳаво йўлларида юк ва йўловчи ташиш оқимининг ортиши туфайли Тошкент аэропортида бир қатор транзит ҳаво йўллари очилган. Уларга божхона хизматини кўрсатиш мақсадида 1958 йилда Тошкент аэропортида Термиз божхонасига буйсундирилган 3 та штат бирлигига эга Тошкент божхона пости ташкил этилган.\nСССР Ташқи савдо вазирлигининг 1959 йил 14 апрелдаги 111 - сонли буйруғи билан Тошкент аэропортида халқаро юклар ва йўловчилар ҳажмининг кўпайганлиги эътиборга олиниб, Тошкент божхона пости Тошкент божхонасига айлантирилган. Тошкент божхонасида штат бўйича 4 та ходим фаолият олиб борган ва улар томонидан 1959 йилда қиймати 1780 рубллик 4 та ҳуқуқбузарлик иши юритилган. Ўша пайтлари Тошкент ва Термиз божхоналарида бирорта маҳаллий кадрлар бўлмаган.\n1984 йилда Афғонистонга юборилаётган ва улардан Тошкентга келаётган ҳарбий юклар устидан назоратни кучайтириш мақсадида, Тошкент шаҳри яқинида “Тузель” божхона пости фаолият бошлаган.\n1986 йил 12 февралда собиқ СССР Вазирлар Кенгаши қошида Давлат божхона назоратининг Бош бошқармаси ташкил этилган.\n1988 йилда Тошкент ва Термиз божхоналари асосида Ўзбекистон ССР божхонаси ташкил топган.\n1990 йил 16 июлда СССР Божхона қўмитаси ташкил этилиб, мустабид тузум барҳам топгунча фаолият кўрсатган.


Россияча шок: 1 доллар 120 рубль?! » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n25 ноябрь 2016, 09:47\nНефть нархининг пасайиши ортидан рубль сезиларли қадрсизланади. Шу сабабли таҳлилчилар Россия Марказий банки раҳбари Эльвира Набиуллинанинг нефть нархи 25 долларгача тушиб кетиши фалокатли деб ҳисобланмаслиги ҳақидаги баёнотига изоҳ бердилар, деб ёзади Кун нашри.\n«Нефть нархининг 25 долларгача тушиб кетиши сценарийси юз бериши эҳтимоли кам, бироқ ҳозир замон шундайки, энг ақлбовар қилмас сценарийлар ҳам амалга ошмоқда, мисол учун, Brexit, Трампнинг АҚШда ғолиб бўлиши», деб айтди «Церих Кэпитал Менеджмент» компаниясининг инвестицион таҳлил бўйича директор ўринбосари Андрей Верников.\n«Трамвайлар кўчаларда юраверади, дўконларда ҳам нон бўлади. Бу турмуш даражаси учун фалокатли бўлади. Рублдан оммавий кетиш, инфляция авж олиши, Марказий банк ставкаси ошиши, йирик кредит ташкилотлари касодга учраши юз беради», деб нефть нархининг кескин тушишини изоҳламоқда мутахассис.\n«БКС Ультима» бошқарувчи директори Виталий Багаманов нефть нархи кескин тушиб кетиши сценарийсини истесно қилиб бўлмаслигини айтди. «Бозорда таклиф меъёридан ошиқ, бу эса ОПЕК аъзоларини чоралар кўришга мажбур қилмоқда», деб изоҳ берди Багаманов.\nТеглар: оммавий ҳисобланмаслиги дўконларда кредит нефть бўлмаслигини\nЯнгиликлар » Иқтисодиёт » Россияча шок: 1 доллар 120 рубль?!\n11:36 Нефть нархлари пасаймоқда\n10:32 Нефть нархи 51 доллардан пастлади\n06:28 Россияда доллар курси 59 рублдан пасайди


Ҳонгконг полицияси намойишчиларни тарқатишда травматик қурол қўллади\nЖаҳон 20:27 / 06.09.2019 3587\nҲонгконг полицияси Монг Кок туманидаги полиция бўлими ёнида тўпланган намойишчиларни тарқатишда резина ўқлар қўллади. Бу ҳақда RTHK телерадиокорпорацияси хабар берди.\nПолиция дастлаб қора байроқ кўтариб, намойишчилар кетмаса кўзни ёшлатувчи газ ва қурол ишлатилишидан огоҳлантирган. Намойишчилар соябонлардан “фронт” ҳосил қилиб, секин-аста Натан роуд ва Шаҳзода Эдвард Роуд Вест ҳудудлари томон чекина бошлашган.\nСўнгра икки томон ўртасида тўқнашувлар бошланиб кетган ва полиция травматик қурол қўллашига тўғри келган. Бироқ намойишчилар кетмай, полиция томон ғиштлар улоқтира бошлашган ва лазерлар туширишган. Полициянинг маълум қилишича, намойишчилар йўл четидаги тўсиқлар ва светофорларни буза бошлашган.\nҲонгконг маъмурияти раҳбари Кэрри Лэм 4 сентябрда норозиликларга сабаб бўлган экстрадиция ҳақидаги қонун лойиҳаси тўлиқ қайтариб олинишини маълум қилган.\nБироқ намойишчилар ҳамон норози қолиб, 5 талабнинг бажарилишини талаб қилишмоқда. Улар 12 июндаги намойишларга нисбатан “оммавий тартибсизликлар” атамаси қўлланмаслигини, ҳибсга олинган барча намойишчилар озод қилинишини, полициянинг 12 июндаги намойишлар вақтидаги ҳаракатларининг мустақил тергови ўтказилишини, Ҳонгконг маъмурияти раҳбари ва қонунчилик йиғинига тўғридан-тўғри умумий сайловларни ўтказишни талаб қилишмоқда.


НАМАНГАН: “Мутасаддилар ваъда қилган таъмирдан дарак йўқ”\n06 август 2021, Тошкент вақти: 04:59\nНАМАНГАН. "Наманган шаҳри Давлатобод тумани Олмазор Боғ кўча йўллари ачинарли аҳволда. Аҳоли ўз маблағи билан асфальт қилган эди. Янги сув қувур ётқизилгач, шу ҳолатга тушди. Мутасаддилар анчадан бери қуюқ ваъда беради, аммо таъмирдан дарак йўқ. Қизиқ, “Обод маҳалла” дастури бўйича ажратилган маблағ қаерга кетяпти?"\n(Бу хабар STга 14 июль куни келган)\nҚАШҚАДАРЁ: “Чиқинди вақтида олинмаяпти, ҳолбуки, бу туман маркази...”\nЯККАБОҒ. “Қашқадарё вилояти Яккабоғ туманидан мурожаат қиляпмиз. Ҳурматли туманимиз ҳокими бундан бир неча ой олдин блогерларни олдига чақириб, “Келинглар, ҳар нарсани Озодлик радиосига чиқаравермайлик! Ўзимиз ҳал қилайлик” деди. Хўп, мана, Амир Темур шоҳкўчасидаги 29 июль кунги ҳолат. Чиқинди вақтида олинмаяпти. Мутасаддиларга учрашиб, бу ҳақда айтсак, бир-бирига оширади. Яккабоғ қоқ марказида бунақанги ҳолатлар кўп. Хўш, бу ҳолат учун ким масъул?”\n(Бу хабар STга 29 июль куни келган)\nСАМАРҚАНД вил. – “Кредитга олган қўйларим ўғирланди...” (ВИДЕО)\nНАРПАЙ. “Самарқанд вилояти Нарпай тумани Ислом шоир МФЙ Бектош Раҳимов кўчаси 97-уйдан мурожаат қилмоқдаман. 2019 йил ноябрда “Халқ банки” кредити асосида 30 млн сўмга 20 дона зотдор қўй харид қилдим. Боқиб, кўпайтириб қўйларни 40 тага етказдим. 2020 йил 8 май куни 40 бош қўйимни ўғирлаб кетишди. ИИБ 28 донасини топиб берди, аммо қолган 12 тасини топиб беришмади. Суд қарорига кўра, ўғриликни содир этган шахсдан менга 20 млн сўм ундириб берилиши керак эди. Аммо мутасадди ташкилотлар ҳақимни ундириб бермаяпти. Ҳолбуки, мен кредит тўлашим керак. Ушбу масалада муҳтарам Президентимиздан кўмак сўрашга мажбур бўлдим...”\n(Бу хабар STга 25 июль куни келган)\nСАМАРҚАНД вил. – “Кредитга олган қўйларим ўғирланди...”\nБУХОРО: “Ахир, дарахт кесишга мораторий жорий қилинган-ку!” (ВИДЕО)\nБУХОРО – “Ахир, дарахт кесишга мораторий жорий қилинган-ку!”\n240p | 609,4kB\n“Бухоро туризм техникуми олдида дарахтлар экскаватор билан ваҳшийларча синдириб ташланяпти. Нимага буташ керак бўлса секин арраламайсизлар, деган саволга видеодаги масъул “Сизга ўхшаганлар келиб қолмасин, деб тезда синдириб ташлаяпмиз-да”, дейди. Афсус, энди бу дарахтларни қайта тиклаб бўлмайди!\nЯқинда Сенат раиси Танзила Норбоева 2021 йилнинг 6 ойи давомида 4,5 мингдан ортиқ дарахт ноқонуний кесилгани, натижада ўсимлик дунёсига 6,7 млрд сўмлик зарар етказилганини айтган эди. Т.Норбоева мораторий даврида ҳам дарахтларнинг кесилишига тизимдаги сусткашликлар сабаб бўлаётганини таъкидлади. Ҳа, ноқонуний дарахт кесишни тўхтатмаса бўлмайди”.\n(Бу хабар STга 3 август куни келган)\nАНДИЖОН: “Cимёғоч ва трансформатор йўқ. Ўзимиз қўлбола симёғоч ясаб, томма-том сим тортганмиз”\n“Андижон тумани Қўшқайрағоч маҳалласидан мурожаат қиляпмиз. Маҳалламизда симёғоч ва трансформатор йўқ. Ўзимиз қўлбола симёғоч ясаб, томма-том сим тортганмиз. Ток қуввати жуда пастлигидан электр жиҳозларимиз тез-тез бузилади. Электр корхонасига 2019 йилдан бери мурожаат қиламиз, аммо натижа йўқ. Давлатимиз раҳбари халққа хизмат қилиш муҳимлигини айтмоқдалар. Электр масъулларидан Президентимиз талаб қилгандек ишлашларини кутиб қоламиз”.\nҚАШҚАДАРЁ – ST-таъсир: “Йўл ҳаракатига ҳалал бераётган савдогарлар масаласида қарор чиқди”\nЯККАБОҒ. “Қашқадарё вилояти Яккабоғ тумани деҳқон бозорининг йўл усти тиқилинч экани, чунки савдогарлар кўчада савдо қилаётгани ҳақида мактуб йўллаган эдик. Мактубимиз ST’да чоп этилгач, халқ депутатлари Яккабоғ туман кенгашининг қарори чиқди. Қарорга мувофиқ, эндиликда Яккабоғ деҳқон бозорининг йўл устида савдо қилувчи сотувчилар йўлдан олиниб, йўлда тирбандлик юзага келмайди. Яккабоғ шаҳрига кириш йўлининг (Амир Темур кўчаси) 2-3 кмлари оралиғида автотранспорт воситалари ҳаракати бир томонлама ташкил қилинади. Яккабоғ тумани ҳокимлигига ва @sizdantelegram каналига ташаккур айтамиз!”\n(Бу хабар STга 4 август куни келган)\nСУРХОНДАРЁ: “Интернет тезлиги паст - оптик тола ўтказиб беришмаяпти”\nТЕРМИЗ. “Сурхондарё вилояти Термиз шаҳри Жомий маҳалласи Сўфи Оллоҳёр кўчасидан ёзяпмиз. Интернет тезлиги пастлиги сабаб 65-уйдан 70-уйгача оптик толали интернет тармоғини ўтказиб беришлари учун ариза ёзгандик. Аммо мана, 2 ойдан ошдики, оптик толали интернет ўтказиб беришмаяпти. Интернет тезлиги шунчалик пастки, ҳатто Телеграмдаги 1 мегабайтга етмайдиган фотосуратларни ҳам очишга қийналамиз. Илтимос, тез фурсатда масалани ҳал қилиб беришсин”.\nФАРҒОНА вил. – “Ҳайдовчилик гувоҳномаcи ариза бланкаси 50 минг сўмдан сотиладими?”\n“Ҳайдовчилик гувоҳномамизни янгисига алмаштириш учун Фарғона вилояти ИИБ ЙҲХБга бордик. Коррупцияни ёдга солувчи ҳолатга гувоҳ бўлдик. Ариза тўлдирувчи унитар корхона ходимлари ариза тўлдириш учун бланка қолмади, дея катта сунъий навбат ҳосил килишди. Эрталаб соат 09:00 дан 15 гача бланка можароси бўлди. Бу орада 50 минг сўмга сотиб олиш мумкинлиги маълум бўлди. Бунга эса пулимиз йўқ эди. Бу алдов йўли билан пул ишлаш усули эмасми?”.\nСУРХОНДАРЁ - Ногирон отахон: “Ер можароси сабаб мажруҳлигимга ҳам қарамай калтаклашяпти” (ВИДЕО)\nШЕРОБОД. “Сурхондарё вилояти Шеробод тумани Чўянчи маҳалласидан Президентимизга мурожаат қиляпман. Исмим Қаҳҳоров Ҳалим Ҳакимович. Ногиронлигим, мажруҳлигимга ҳам қарамай, калтаклашяпти. Сабаб – ер можароси. Қўлимда уйнинг ҳужжатлари бор. Аммо ҳақсизлик қилишяпти. Ерга эгалигимни тасдиқловчи ҳужжатни эса олиб кетиб, йўқ қилишди. 18 йилдан бери сабр-тоқатим тугади. Президентимиздан адолат ва ёрдам сўрайман!”\nТАҲРИРИЯТ: Сурхондарёлик ногиронлиги бор отахон дуч келган муаммо республика бўйича кўп учраётган ҳолатлардан саналади. Гоҳида кадастр идораси масъулларининг совуққонлиги, гоҳида фуқароларнинг ҳафсаласизлиги сабаб, ер низолари келиб чиқмоқда. Ҳужжатларда чалкашлик мавжуд ҳолларда эса ер эгалиги билан боғлиқ маҳкамалар йиллаб чўзилади.\n(Бу хабар STга 26 июль куни келган)\nНогирон отахон: “Ер можароси сабаб мажруҳлигимга ҳам қарамай калтаклашяпти”\nСАМАРҚАНД: “Ер берилди, лекин техника ажратилмади. Экин экиш муддати эса ўтиб кетяпти...” (ВИДЕО)\n“Ер берилди, лекин техника ажратилмади. Экин экиш муддати эса ўтиб кетяпти...”\n480p | 55,8MB\n1080p | 160,5MB\nОҚДАРЁ. “Самарқанд вилояти Оқдарё туманидан мурожаат йўллаяпман. Муҳтарам Президент! Сурхондарёга ташрифингиздан кейин мутасаддиларга аҳолига 1 гектаргача ер бериш, керак бўлса, ер майдонларини ҳайдаш ва экин экиш борасида ҳам кўмак кўрсатиш ҳақида топшириқ берган эдингиз. Аммо бизда бу кўрсатмангиз тўлиқ бажарилмаяпти. Мен ҳам техника йўқлиги сабаб ажратилган ерни ҳайдай олмаяпман. Туман ҳокими Нажмиддин Сулаймонов кўпчиликнинг олдида ерни ҳайдаб беришни ваъда қилди, аммо ваъдасини бажармади. Ер бекор ётибди, экин экиш кечикмоқда. Нега туман масъуллари ер ажратилган фуқароларга техника ва уруғлик бўйича ёрдам бермаяпти? Қорнидан орттира олмаётган камбағал оилалар техникани қаердан топсин?”\nТОШКЕНТ вилояти: "Дробилка сабаб чанг-тўзон, қум уйимиз ичигача киради" (ВИДЕО)\n"Дробилка сабаб чанг-тўзон, қум учиб уйимиз ичигача киради"\nЗАНГИОТА. “Тошкент вилояти Зангиота тумани Хонобод қишлоғидан Чирчиқ дарёси оқиб ўтади. Дарё қирғоғида тош майдалайдиган машина – дробилка ўрнатилган. У ишлаганда чанг-тўзон, қум учиб, уйимиз ичигача киради. Қум тишларимиз орасигача кириб, ғижирлайди. Аҳоли саломатлиги ва тинчлиги хавф остида...”\nНАМАНГАН: "Электр таъминоти корхонаси мижозлар билан ишлаш тартибини қайта кўриб чиқcин" (ВИДЕО)\n"Электр таъминоти мижозлар билан ишлаш тартибини қайта кўриб чиқчин"\nНАМАНГАН. “Наманган шаҳридан ёзмокдамиз. Электр таъминоти корхонаси ҳар ой 25-санадан кейин қарздору ҳақдор аҳолини тармоқдан онлайн узиб қўяди. Текширтиргани келсак, одам кўп бўлади. Карантин пайти шундай қилиш тўғрими? Мижозлар билан ишлаш тартибини қайта кўриб чиқишларини сўраймиз”\nНАВОИЙ вилояти: “Мақсад музқаймоқ орқали ёшлар орасида СССРни тарғиб қилишми?”\nНАВОИЙ. “Навоий вилоятидан ёзяпмиз. Советлар зулмидан қутулиш, мустақил ва эркин яшаш катта орзу эди. Бу йил мустақилликнинг 30 йиллиги кенг нишонланади. Лекин охирги пайтларда СССРни эслаш, қўмсаш негадир кўпаймоқда. Масалан, вилоят ҳокимлиги ёнидаги дўконларда СССРни эслатувчи музқаймоқ сотилмоқда. Мақсад музқаймоқ орқали болаларга, ёшларга СССРни тарғиб этишми? Иккита стулда ўтириш ярамайди. Вилоят ҳокимлиги, маънавиятчилар нега бунга муносабат билдирмайди?”\n(Бу хабар STга 21 июль куни келган)\nФАРҒОНА вилояти: “Туман ҳокими нега Президент маслаҳатчисининг ўринбосари топшириғини бажармайди?”\n“Давлат раҳбарининг тегишли топшириғи асосида Президент маслаҳатчисининг биринчи ўринбосари Бахтиёр Исломов раҳбарлигидаги Республика ишчи гуруҳи 24.04.2021 йил куни Фарғона вилояти Ўзбекистон туманида сайёр қабул ўтказган эди. Қабулда шахсан Б.Исломовнинг ўзи Дўстларобод қишлоғи ички йўлларини асфальтлашни туман ҳокими Ш.Йўлдошевга топшириқ қилиб берганди. Ҳоким бир ҳафтада кўчаларни тўлиқ асфальтлашга ваъда берганди. Мана, орадан салкам 3 ой ўтса-да, ваъда бажарилмади. Туман ҳокими нега Президент маслаҳатчисининг биринчи ўринбосари топшириғини бажармайди?”\n(Бу хабар STга 18 июль куни келган)\nРОССИЯ: “5-6 бекорчи ўзбеклар юк машиналаридан пул талаб қилмоқда. Уларга чора кўрилмайдими?”\n“Россия Федерацияси Оренбург вилояти Соль-Илецк божхона пунктидан ёзяпмиз. Оғир юк машинаси ҳайдаймиз. Ўзбекистондан Россияга мева- сабзавот ташиймиз. Ҳеч қаерда ишламайдиган 5-6 бекорчи ўзбеклар божхона ҳудудига кирган юк машиналаридан 500 рублдан талаб қилмоқда. Бунинг устига, ҳар бир машинадан 3-4 яшик мева олиб қўймоқда. Уларнинг божхонага алоқаси йўқ, бекорчи безорилар! Пул бермасангиз, сизни уришгача боришади. Уларни божхона ҳудудига ким қўймоқда? Нега улар куппа-кундузи қароқчилик қилмоқда? Нега Россия ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралари бу тўда билан шуғулланмайди?”\nҚАШҚАДАРЁ: “Қарши туманидаги бир қатор маҳаллалар аҳолиси газ, сув ва йўл муаммосидан азият чекмоқда”\nҚАРШИ. “Қашқадарё вилояти Қарши туманидаги Шойхўжа, Мустақиллик, Тинчлик ва Ғубдин маҳаллалари аҳли табиий газ, ичимлик ва оқова сув йўқлигидан арз қилмоқда”, деб хабар беради Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари альянси. Ҳудудларда йўллар ҳам таъмирталаб аҳволда. СССР даврида мазкур маҳаллалар аҳолиси темир-бетон заводи, турли корхоналар ҳамда совхозларда ишлаган. Аммо ҳозир аҳоли ишсизлик сабаб доимий даромаддан маҳрум.\nВилоят газ идораси раҳбарияти мавжуд газ қувурларини кесиб, талон-торож этаётгани ҳақида хабарлар мавжуд. Ҳолбуки, Қарши тумани ҳокими 2021 йил 12 февралда мазкур маҳаллаларни табиий газ билан таъминлаш ҳақида қарор чиқарган. Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари альянсига кўра, бир гуруҳ фуқаролар муаммолар ҳал этилишини талаб қилиб, норозилик намойиши ўтказишлари ҳақида маълум қилишган.\n(Бу хабар STга 20 июль куни келган)\nҚАШҚАДАРЁ: “Интернетга кирсак, IP телевидение ишламай қолади...”\nШАҲРИСАБЗ. “Қашқадарё вилояти Шаҳрисабз шаҳри Тутзор МФЙ Жалолиддин Мангуберди кўчасидан мурожаат қиляпмиз. “Ўзтелеком”нинг 65 каналли IP телевидениесига уланганмиз, алоҳида интернет пакет ҳам сотиб олганмиз. Муаммо шундаки, интернетга кирсак, IP телевидение ишламайди, телевизор кўрсак, интернет ишламайди. “Ўзтелеком”га оптик толали интернет ўтказиб беринглар, деб мурожаат қилдик, аммо иложи йўқ дейишди. Ахир, шаҳар марказида, ҳокимлик яқинида яшаймиз-ку! Оптик толали интернетга улаб бериш шунчалик қийинми?”\n(Бу хабар STга 24 июль куни келган)\nБУХОРО: "Чиқинди тўплаш майдончалари бузилаётганидан норозимиз”\nБУХОРО. “Бухородан мурожаат қиляпмиз. 7-микрайон Амир Темур кўчасида яшовчи фуқаролар ҳудуддаги чиқинди тўплаш майдончалари бузилаётганидан норозимиз. 30 дан ортиқ кўп қаватли уйлар учун 2 дона чиқинди тўплаш майдончаси мавжуд. Уларнинг бири поликлиника, иккинчиси кўп қаватли уйлар қурилиши сабаб бузилмоқда. Масъуллардан чиқинди тўплаш майдончасини қолдирган ҳолда қурилиш қилишларини сўраймиз”.\n(Бу хабар STга 13 июль куни келган)\nST-таъсир: “Масъуллар носозликни тез орада бартараф қилишга сўз беришди” (ВИДЕО)\nST-таъсир: “Масъуллар носозликни тез орада бартараф қилишга сўз беришди”\nМАРҒИЛОН. “Фарғона вилояти Марғилон шаҳридаги “Гўдакмозор” қабристони ёнида сув тошаётгани ҳақида мурожаатимиз чоп этилгач, 70 метр қувур олиб келишди. Масъуллар носозликни тез орада бартараф қилишга сўз беришди”.\nСАМАРҚАНД вилояти: “Иш сифатсиз бажарилмоқда. Бу аҳволда сув қувурлари олти ойга бормай тешилади” (ВИДЕО)\nСАМАРҚАНД вил. – “Иш сифатсиз бажарилмоқда. Бу аҳволда сув қувурлари олти ойга бормай тешилади”\nКАТТАҚЎРҒОН. “Самарқанд вилояти Каттақўрғон шаҳри Оқ олтин маҳалласи аҳолисига “Обод маҳалла” дастури бўйича ичимлик сув ва канализация ўтказилиши керак. Аммо тендердан шубҳали тарзда ютиб олган фирма ишни сифатсиз қилмоқда. Биринчидан, фақат ичимлик сув ўтказмоқда, аммо канализация тармоғи лойиҳада йўқ. Иккинчидан, 4 та хонадонга 1 та 15 лик ёки 20 лик қувур билан сув ўтказиш учун жой қолдирилмоқда. 4 та хонадонни 1 та 15 лик қувурда ичимлик сув билан таъминлаб бўладими? Учинчидан, ичимлик сув учун полиэтилен қувур ишлатилмоқда ва шағал-тошлар билан кўмиб ташланмоқда. Бу қувурлар эса олти ойга бормай тешилади.\nФирма раҳбарига мурожаат қилсак, Тошкентда ишлайдиган қайси бир қариндошини рўкач қилиб сўровимизни рад этмоқда. Маблағ мақсадли ишлатилмоқдами? Ҳолатни текширишларини сўраймиз”.\n(Бу хабар STга 12 июль куни келган)\nХОРАЗМ: “Сувсизликдан аҳоли томорқаси ҳам, экин майдонлари ҳам қуримоқда”\nҲАЗОРАСП. “Хоразм вилояти Ҳазорасп тумани Пичоқчи” қишлоғидан мурожаат қиляпмиз. Пичоқчи қишлоғидаги 5 та маҳалла Жувондур, Пичоқчи, Ҳофизариқ каби учта ариқдан сув ичади. Биргина Мунис Хоразмий МФЙда 897 оиланинг 146 гектар томарқаси, 4 фермернинг 445 гектар пахта майдони мавжуд. Бунга қолган икки маҳалла ер майдонларини қўшиб кўринг! Айни пайтда аҳоли томорқаси ва пахта майдонлари сувсизликдан қуримоқда. Сув бўлмаганидан буғдой ҳосилдорлиги жуда паст бўлди. Сув муаммосини сектор бошлиғи, ҳокимга бир неча маротаба айтдик, аммо натижа йўқ. Маҳаллий раҳбарлар юртбошимиз айтаётгандек, халқни рози қилиш учун ҳаракат қилса бўларди”.\nНАМАНГАН вилояти: “Агар бир ҳафта ичида сув берилмаса, 15 йиллик боғимиз қуриб қолади”\nПОП. “Наманган вилоят Поп тумани Чодак қишлоғидан мурожаат қиляпмиз. Абу Али ибн Сино номидаги ўрмон хўжалигида 5 гектар доривор наъматак боғимиз бор. Боғдан ҳар йили камида 20 миллион сўм даромад кўрар эдик. Аммо 2 йилдан бери бизни сув муаммоси қийнайди. Ўтган йили боғимизнинг ярми қуриди. Шунча кўчатни ўстириб ҳосилга киргизишнинг ўзи бўлмайди. Боғимизни қолган ярми айни ҳосилда, лекин сув ичмаганига 50 кундан ошди. Бизга ШФК каналидан насос орқали сув тортиб беришади, аммо насос бошлиғи ҳар-хил бахоналар билан бизга сув бермаяпти. Бу йил ҳам ҳосилдан қуруқ қолдик. Агар бир ҳафта-ўн кун ичида сув берилмаса, қолган дарахтларимиз ҳам қуриб қолади, 15 йиллик боғимиздан ажралиб қоламиз. Илтимос, сув муаммосини ҳал қилиб беринглар”.\nST-таъсир: “Ўзбошимчалик билан терак кесган фуқарога чора кўриш учун ҳужжат тайёрланмоқда”\n“ST’да Қашқадарё вилояти Деҳқонобод тумани Дуоб қишлоғида рухсатсиз дарахтлар кесилаётгани хабар берилган эди. Мазкур ҳолатни ўрганган экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бўйича Деҳқонобод тумани испекцияси бошлиғи Ўктам Жўллиевнинг маълум қилишича, бу ҳолат Дуоб қишлоғида эмас, Сарчашма МФЙ Чуқун қишлоғида содир бўлган. Ҳудудда ўзбошимчалик билан терак кесган фуқарога чора кўриш учун ҳужжат тайёрланмоқда”.\n(Бу хабар STга 17 июль куни келган)\nСУРХОНДАРЁ: “14 ёшгача болалар нафақасини ололмаяпман”\nШЎРЧИ. “Мен – Гулзебо Очилдиева, Сурхондарё вилояти Шўрчи тумани Ободон маҳалласида яшайман. Тўрт қизим бор. Туман пенсия жамғармасига 14 ёшга доир нафақа пули тўғрилашга борсам, жамғарма ходимаси сизга берилмайди, деди. Сабаби турмуш ўртоғим давлатга кўп даромад солиғи тўлабди. Турмуш ўртоғим жигар циррози билан оғриган, йиллар давомида даволаниб ишлайди. Бозорда савдо қилади, ишласа-ишламаса, солиқларни тўлайди. Ёшга доир нафақасини тайинлашларини сўраймиз”.


Спорт 21:35 / 25.12.2018 25514\n«2000 йил Самарада бўлганди. У пайтда Игнашевич анча ёш йигит, яхши ҳимоячи эди. Ўша йили Ливанда Осиё Кубоги бўлганди. Шу мусобақадан сўнг клубга қайтиб борганимда Россия чемпионати давом этаётган эди. Қарасам, 4-рақамни кийиб олибди. У пайтларда футболчилар ҳозиргидек мавсум бошида рақамлари билан заявка қилинмасди. Бир-бириникини алмаштириб кияверса бўларди.


Самарқандда “Фарзандлик бурчам” шиори остида тадбир ўтказилди\n16:27 / 08.05.2015\n“Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати Самарқанд шаҳар Кенгаши томонидан “Кексаларни эъзозлаш йили” Давлат дастури ижросини таъминлаш ҳамда 9-май – Хотира ва қадрлаш куни муносабати билан Самарқанд шаҳридаги “Саховат уйи”да “Фарзандлик бурчим” шиори остида тадбир ўтказилди.\nТадбир доирасида “Камолотда ош” танлови, “Набирангиздан совға” лойиҳаси, шунингдек концерт дастурлари ташкил этилди.\n“Ош танлови”да вилоятдаги 8 та олий таълим муассасаларининг “Камолот” ЁИҲ етакчилари ош пиширдилар.\n“Набирангиздан совға” лойиҳасида эса Самарқанд давлат университети ҳамда Самарқанд давлат архитектура ва қурилиш институти талабалари “Саховат уйи”даги отахону онахонларнинг расмларини чизиб ўзларига совға қилдилар.\nОш танловини малакали ошпазлар баҳолаб бордилар. Танлов натижасига кўра Самарқанд қишлоқ хўжалиги институти бошланғич ташкилоти биринчи ўринга муносиб деб топилди.\nТадбирнинг концерт дастурида самарқандлик ёш ижодкорлар ўзларининг куй-қўшиқлари билан барчага шодлик улашдилар.


O‘zLiDeP вакиллари Қонликўл, Қўнғирот ва Мўйноқда фаолият юритаётган тадбиркорлик субъектлари билан танишди | O'zLiDeP\nO‘zLiDeP Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси раиси А.Хайитов бошчилигида партия вакиллари Қонликўл туманидаги “KANTEKS INBEST” хусусий корхонасига ташриф буюрди. Унда корхонада ишлаб чиқарилаётган маҳсулотларнинг иш жараёни билан яқиндан танишди.\nТадбирда асосан партиянинг ғоявий мақсад ва вазифалари, сиёсий партиянинг бугунги кундаги иш фаолияти, қуйи бўғин ишларини янада жонлантириш бўйича масалалар муҳокама қилинди.\nУшбу корхона 2018-2019 йилларда Қорақалпоғистон Республикаси Қонликўл тумани саноат, хизмат кўрсатиш ва қишлоқ хўжалигини ривожлантириш бўйича йирик инвестиция лойиҳаларининг манзилли дастурига киритилган бўлиб, Қонликўл тумани “Наврўз” овул фуқаролар йиғини ҳудудидан ушбу корхона қурилиши учун 10 гектар ер майдони ажратилиб берилди.\nКорхонанинг йиллик ишлаб чиқариш қуввати натурал қийматда 220 млн сўмлик 11 минг тонна пахта маҳсулотини қайта ишлаб, 8-9 минг тонна ип калава ишлаб чиқаради.\nҲозирги кунда ушбу корхонада 550 нафардан зиёд фуқаро иш билан таъминланган. Ушбу корхонанинг 20 нафар ишчи ходими партия аъзолигига қабул қилиниб, яна битта янги партия қуйи бўғини ташкил этилди.\nШунингдек, партия вакиллари Қўнғирот туманидаги “Uz-Kor Gaz Chemical” қўшма корхонасига ҳам ташриф буюрди. У ерда мамлакатимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар ва партиянинг ғоявий мақсад ва вазифалари тушунтирилди.\nТадбир давомида иштирокчилар ушбу корхона қошидаги энг фаол қуйи бўғиннинг фаолияти билан яқиндан танишди. Шу ернинг ўзида 200 га яқин ишчи-ходимлари партияга аъзоликка қабул қилинди ва партия гувоҳномалари топширилди.\nO‘zLiDeP раҳбари А.Хайитов Мўйноқ туманига ҳам ташриф буюриб, тадбиркор, фермерлар ва аҳоли билан учрашди.\nЎзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши ҳузуридаги Жамғарманинг 500 млн сўм маблағ эвазига аҳоли учун 200 та артезиан қудуқларини қазиб беришга келишиб олинди ва шу куннинг ўзида иш жараёни бошлаб юборилди.\nШунингдек ҳудуднинг иқлим шароити жойлашган ҳудуди кенглиги, қамишзорга бойлигини ҳисобга олиб, тумандаги “Райимбек фермер” хўжалигида умумий қиймати 330 млн сўмлик чорва озуқа ем-ҳашак ишлаб чиқариш цехини ишга туширишга келишиб олинди.\nБундан ташқари Мўйноқ туманида кўрка боқиш имкониятлари етарли эканлигини ҳисобга олиб, томорқа эгаларига маҳаллий 5 минг дона кўрка етказиб беришга келишиб олинди.


COVID-19 пандемияси шароитида иш билан бандлик: имконият ва тўсиқлар — Review.uz\nУйда ишлайдиган мутахассис белгиланган вазифаларни ўз вақтида бажарса, у меъёрлаштирилган ҳолатда ишлашини назорат қилишга ҳожат қолмайди. Айниқса, амалиёт шуни кўрсатадики, масофадан туриб ишлайдиган ходимнинг иш вақти умуман қисқармайди. Аксинча, одатдаги тўлиқ иш куни билан ишлаш керак бўлган ҳолатга нисбатан узоқроқ бўлади, дейди профессор Г.К. Абдурахмонова.\nРақамли иқтисодиёт тараққиёти туфайли меҳнат ҳақиқий жисмоний ишлаб чиқариш соҳасидан виртуал ва интерактив макон соҳасига ўтди.\nЭнди зарур функцияларни бажариш учун уйдан иш жойига жисмоний ўтиш зарур эмас - кўп функциялар аслида масофадан туриб бажарилиши мумкин.\nБугунги кунда жаҳонда COVID-19 коронавирус пандемияси тарқалиши инсонларнинг ҳаракатланишига чекловлар (карантинга) киритилишига сабаб бўлди. Натижада, аксарият корхоналар нимага мажбур бўлди?\nКелинг буни бир кўриб чиқамиз:\nБу эса мамлакатларда иқтисодий-ижтимоий соҳада, жумладан, меҳнат муносабатларида иш берувчи ва ишга ёлланувчи ўртасидаги:\nишлаб чиқариш ва истеъмол ҳажмларининг кескин қисқариши;\nглобал ишлаб чиқариш занжирлари ва савдо алоқаларининг издан чиқиши;\nдунё молия бозорларида хом-ашё товарлари нархининг пасайиши;\nконъюнктуранинг ёмонлашувини келтириб чиқарди.\nХалқаро меҳнат ташкилоти маълумотига кўра, бугунга қадар дунё бўйлаб иш соатларининг 6,7% йўқотилган.\nБундай шароитда аввало иш билан беқарор банд бўлганлар:\nвақтинча иш билан банд бўлганлар;\nижтимоий кафолати таъминланмаган меҳнат бозори иштирокчилари пандемиянинг салбий таъсирини биринчи бўлиб қабул қилиб олади.\nМамлакатимиз амалиётида масофавий иш билан бандлик (персонални масофадан бошқариш) ташкилий-ҳуқуқий асосларии тўлақонли шаклланмаган эди. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 19 мартдаги ПФ-5969-сон «Коронавирус пандемияси ва глобал инқироз ҳолатларининг иқтисодиёт тармоқларига салбий таъсирини юмшатиш бўйича биринчи навбатдаги чора-тадбирлар тўғрисида»ги Фармони асосида, Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги томонидан карантинга оид чоралар амал қилиш даврида ходимларни масофавий иш усулида, мослашувчан иш графигида ёки уйда ишлашга ўтказишнинг вақтинчалик тартиби тўғрисидаги низоми тасдиқланди.\nМасофавий (виртуал) иш билан бандликдан фойдаланиш бўйича ХМТ сўровнома натижаларини умумлаштириш, ходимларни ишга жалб қилишнинг ушбу ташкилий-ҳуқуқий шаклининг афзалликлари ва камчиликларини аниқлашга имкон беради.\nХодимлар учун афзалликлар рўйхатини ўзи учун қулай вақтда ишлаш имкониятига эга бўлиш омили етакчилик қилади. Бундан кейин бошқа масалаларга ўтиш имконияти (уй бекалари учун энг мос); йўлда вақт ва пул сарфлашнинг ҳожати йўқлиги - уйда ишдан чалғитадиган нарсалар камроқ бўлади. Афзалликларнинг алоҳида гуруҳи - жамиятдан ва у ўрнатган тизим чегараларидан озодлик - муайян кийим услубини кузатиш ва доимий равишда бошқа ходимлар олдида бўлишнинг ҳожати йўқ.\nКамчиликлар афзалликлар билан чамбарчас боғлиқ ва баъзида уларни такрорлайди. Респондентлар кўпроқ уй ишларини бажариши керак, деб ҳисоблайдиган бошқа оила аъзолари билан чалғиётганликларини, шунингдек, ўзларини ташкил этишдаги қийинчиликларни кўрсатмоқдалар. Умуман олганда, масофадан туриб ишлаш амалиётига умумий ижобий баҳоси қайд этилиши мумкин.\nШу биргаликда иш берувчилар томонидан қуйидаги қулайликлар келтирилади:\nмеҳнат самарадорлиги, мижозларга туну-кун хизмат кўрсатиш;\nдастлабки жорий қилиш жараёнида IT-инфратузилмаси ва дастурий таъминот харажатлари ортиши;\nбир нечта уланган қурилмалар билан тармоқни бошқаришнинг мураккаблиги;\nқўшимча хавфсизлик талаблари, компания хавфсизлик хизматларининг қаршиликлари;\nфаолиятнинг айрим соҳаларида масофадан туриб ишлашнинг имкони йўқлиги;\nиш берувчилар орасида кенг тарқалган стереотип: самарали иш бу - офис иши;\nкўплаб иш берувчилар аниқ бизнес жараёнларини яратишга қодир эмаслиги ва истамаслиги;\nсамарали КPI тизими ва мотивациясининг йўқлиги;\nходимларнинг содиқлиги ва корпоратив маданиятига қўшилмаслик ҳақида ташвишлар.\nМасофавий ишларни бошқаришнинг марказий элементи - бу иш натижаларини таҳлил қилиш асосида ходимларни назорат қилиш заруратидир. Агар уйда ишлайдиган мутахассис белгиланган вазифаларни ўз вақтида бажарса, у меъёрлаштирилган ҳолатда ишлашини назорат қилишга ҳожат қолмайди. Айниқса, амалиёт шуни кўрсатадики, масофадан туриб ишлайдиган ходимнинг иш вақти умуман қисқармайди. Аксинча, одатдаги тўлиқ иш куни билан ишлаш керак бўлган ҳолатга нисбатан узоқроқ бўлади. Албатта, уларнинг бошқарув структураси энг бошидан натижага қандай усул билан эришилганлигини эмас, балки натижанинг ўзини назорат қилишга имкон берадиган компаниялар бундай шароитларга осонликча мослаша оладилар.\nШундай қилиб, бугунги кунда самарали рақамли алоқа тузилмаси ва натижага йўналтирилган бошқарув тизими ходимларнинг ишдан қониқишини, "иш - шахсий ҳаёт" нинг қулай мувозанатини - касбий ривожланишни рағбатлантириш ва ташкилот самарадорликни оширишга ёрдам беради.\nТошкент давлат университети профессори,\nish bilan bandlik\nimkoniyat va to‘siqlar


Жамият 16:19 / 16.09.2020 3755\nТошкент шаҳар божхона бошқармаси Контрабандага қарши курашиш ва божхона аудити бўлими ходимлари ДХХ ходимлари билан ҳамкорликда тезкор тадбир ўтказишди.\nТезкор тадбир давомида, фуқаро Э.Д бошқарувидаги «Ласетти» русумли транспорт воситаси белгиланган тартибда кўздан кечирилди. Натижада, автомашина салонида умумий қиймати 400 миллион сўмлик таркибида «Прегабалин» номли кучли таъсир этувчи моддаси бўлган 11 200 дона «Regapen» номли кучли таъсир этувчи дори воситалари борлиги аниқланди.\nҲозирда юқоридаги ҳолат юзасидан терговга қадар текширув ҳаракатлари давом эттирилмоқда.\nУрганчда гиёҳвандлик воситаларининг олди-сотдисига чек қўйилди\nТадбир давомида фуқаро Ф.О. Урганч шаҳри ҳудудида шартли харидорга оғирлиги 31,07 грамм бўлган «опий» гиёҳвандлик воситасини сотаётган вақтида ашёвий далиллар билан қўлга олинди.\nШундан кейин, фуқаро Ф.О.нинг яшаш хонадони ҳам кўздан кечирилди. Натижада, ушбу шахс ўз яшаш хонадонида 3,19 грамм «опий» гиёҳвандлик воситасини ҳамда гиёҳвандлик моддаларини ўлчашда фойдаланиладиган 1 дона қора рангли электрон тарозини сақлаб келаётгани аниқланди.\nЎтказилган тадбир давомида жами оғирлиги 34,26 грамм «опий» гиёҳвандлик моддаси ашёвий далил сифатида олинди. Ҳолат юзасидан фуқаро Ф.О.га нисбатан Жиноят кодексининг 273-моддаси 5-қисми билан жиноят иши қўзғатилди.\nТошкент шаҳар божхона бошқармаси «Бошпочтампт» ташқи иқтисодий фаолият божхона постида фуқаро С.У. номига келган почта жўнатмаси ўрнатилган тартибда кўздан кечирилганида, почта жўнатмасида 11 дона каннабис ўсимлиги уруғлари борлиги аниқланди.\nЯна бир ҳолатда эса, мазкур постнинг ўзида фуқаро Д.В. номига келган почта жўнатмаси белгиланган тартибда кўздан кечирилганида, почта жўнатмасининг ичида 2 та бўлакда 4 дона таркибида «Метилфенидат» гиёҳвандлик воситаси бўлган «Ritaline 10 mg» ёзувли дори воситалари борлиги аниқланди.\nДеновда гиёҳвандлик воситаларининг ноқонуний айланмасига чек қўйилди\nСурхондарё вилояти божхона бошқармаси Контрабандага қарши курашиш ва божхона аудити бўлими ходимлари бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралар билан ҳамкорликда Денов туманида ўтказилган тезкор тадбир давомида гиёҳвандлик воситаси билан боғлиқ навбатдаги жиноий ҳолат фош этилди.\nТадбир иштирокчилари мазкур туманда яшовчи фуқаро Б.Т нинг яшаш хонадонини хизмат ити ёрдамида кўздан кечиришди. Натижада, хонадондаги 2 дона тувакка экилган 2 туп «наша» гиёҳвандлик ўсимлиги, қўйхона устида целофан пакетга ўралган 15 грамм «марихуана» гиёҳвандлик воситаси ҳамда хонадон ҳаммомига 9 та целофан пакетга ўралган оғирлиги 45 грамм бўлган «опий» гиёҳвандлик воситаси ва 1 та целофан пакетга ўралган оғирлиги 5 грамм бўлган «гашиш» гиёҳвандлик воситаси борлиги аниқланди.\nТезкор тадбир давомида жами 2 туп «наша» ўсимлиги ва 65 грамм гиёхвандлик воситалари ашёвий далил сифатида олинди. Ҳозирда мазкур ҳолат бўйича жиноят иши қўзғатилиб, терговга қадар текширув ҳаракатлари давом эттирилмоқда.


Обама ядровий қуролсиз дунё тарафдори\nАҚШ президенти Барак Обама нутқини тинглаш учун Прагадаги майдонлардан бирига 30 мингдан ортиқроқ одам йиғилди.\nЧех Республикасига сафар қилаётган АҚШ президенти Барак Обама дунёдаги ядровий қуролларни йўқ қилишга чақирди.\nАҚШ президенти сифатида Европага дастлабки сафари доирасида Прага шаҳрига келган Барак Обама ва унинг рафиқаси Мишел Обамани Чехия президенти Васлав Клаус ҳарбий оркестр садолари остида кутиб олди.\nТантанали маросимлардан кейин президент Обама Чехия раҳбарлари билан икки томонлама алоқалар хусусида музокара ўтказди.\nПрагадаги қадимий қаср олдидаги майдонга тўпланган ўттиз мингдан ортиқ одам олдида чиқиш қилган АҚШ раҳбари нутқ сўзлашидан бир неча соат олдин фазога ракета учирган Шимолий Корея раҳбарларининг ҳаракатини қоралади.\n- Халқаро ҳамжамият кескин муносабат билдирадиган вақт келди. Шимолий Корея таҳдидлар ва ноқонуний қуроллар билан хавфсизликка эриша олмаслиги ва ҳурмат қозона олмаслигини билиши шарт. Бу борада барча давлатлар якдил бўлиши керак. Шимолий Корея танлаган йўлини ўзгартириши учун биз елкама-елка туриб босим ўтказишимиз лозим, - деди АҚШ раҳбари.\nБарак Обама Пхеньян расмийларининг ҳаракатига халқаро ҳамжамият жавоб бериши кераклигини айтди. АҚШ раҳбари ўз нутқида мавжуд бўлган ядровий қуролларни йўқ қилиш, уларнинг тарқалиши ва террорчилар қўлига тушиб қолишининг олдини олиш борасида ўз таклифларини айтиб, бу йўлдаги уринишга Вашингтон етакчилик қилишини таъкидлади:\n- Ядровий қуролни ишга солган ягона давлат сифатида АҚШ ҳаракат қилиш учун маънавий масъулиятга эга. Бу вазифани якка ўзимиз уддалай олмаймиз. Аммо биз бу ҳаракатга етакчилик қилишимиз ва уни бошлашимиз мумкин. Бугунги фурсатдан фойдаланиб мен шуни таъкидламоқчиманки, Америка дунёда тинчлик ва хавфсизликка ядровий қуролларсиз эришиш ниятида, - дея баёнот берди президент Барак Обама.\nАҚШ собиқ президенти Жорж Буш даврида Эроннинг ракеталаридан ҳимояланиш мақсадида ракета ҳужумидан мудофаа тизимининг бир қисмини Чех Республикаси ва Полша ҳудудига жойлаштириш режаси ишлаб чиқилган эди.\nБарак Обама Эронни ўз ядровий дастуридан воз кечишга чақирди. Акс ҳолда Вашингтон Чех Республикаси ва Полша ҳудудига ракета ҳужумидан мудофаа тизимининг бир қисмини жойлаштириш режасини амалга ошириши тўғрисида огоҳлантирди.\n-Чех республикаси ва Полша қанотли ракеталарга қарши тизим ўрнатилишига рози бўлди. Эроннинг таҳдиди мавжуд экан, биз анча арзон ва ишончли бўлган ракета ҳужумидан мудофаа тизимининг бир қисмини бу мамлакатларга жойлаштириш режасини амалга оширамиз.\nАгар Эроннинг таҳдиди бартараф этилса, бу хавфсизлигимизга мустаҳкам асос бўлади ва Европага ракета ҳужумидан мудофаа тизимининг бир қисмини жойлаштириш режаси бекор қилинишига туртки бўлади,- деди АҚШ раҳбари.\nУнинг бу баёнотини майдога йиғилган ўн минглаб одам илиқ қаршилади.\nАксар чехлар АҚШ ракета ҳужумидан мудофаа тизимининг бир қисмини Чехияга жойлаштирилишига қарши Прагада норозилик намойишлари ўтказдилар.\nБошқа чехияликлар эса бу режага нафақат Шимолий Корея ва Эроннинг ракеталаридан, балки Россиядан ҳимояланишнинг самарали воситаси сифатида қарамоқда.\nАҚШ президенти Барак Обаманинг Прага шаҳрига ташрифи чоғида, уни кўриш учун эски шаҳардаги майдонга Чехиянинг бошқа шаҳарлари ва қўшни давлатлардан одамлар келди


Интернетда расм сотиб пул ишлашни ўрганамиз! (1-қисм) - Terabayt.Uz\nИнтернетда фотограф ёки YouTube'чи сифатида пул топиш учун креатив бўлиш ва яратган маҳсулотингизни монетизация қилиш керак бўлади. Аммо кўпчилик энг янги флагман олиб ўзини фотограф деб атаётган ёки бепул фото таҳрирлаш дастурларидан фойдаланиб чиройли монтаж қилаётган айни дамда бу иш осон кечмайди. Лекин айтиш мумкинки, тадбиркорга айланган контент яратувчиларнинг муваффақияти сири учта омилга боғлиқ бўлади:\n• Ўзингизнинг соҳангизни топиш;\n• Аудитория йиғиш;\n• Бир неча пассив даромад манбаларини яратиш.\nФотоларингизни сотиш учун энг яхши сайтлар\nАввало, фотоларни сотиш ёки лицензиялашингиз мумкин бўлган 18 та энг яхши сайт билан танишсак:\nЛицензиялаш онлайн брендлар, сайтлар ёки сиз яратаган медиа маҳсулотдан шахсий мақсадда фойдаланишга қизиқувчиларга расмларни «сотиш»нинг энг оммабоп усулидир. Айнан мана шу жиҳат муҳим. Сиздан мулоҳаза юритиб, брендлар ёки сайтлар расмингиздан қандай фойдаланиши мумкинлиги борасида фикр юритиш талаб қилинади. Трендда бўлган ғоялар тасвирланган, одамлар акс этган, кўп ўринларда фойдаланса бўладиган расмларга талаб юқори бўлади. Расмларингизни лицензиялашингиз мумкин бўлган фото-омбор сайтлар сони ҳам талайгина. Қуйида улар орасидан энг оммабоплари билан танишамиз.\nAlamy дунёдаги энг кенг қамровли фото-омборга эга бўлиб, 215 миллиондан ортиқ сток (захира) тасвирлар, вектор графикалар, видеолар ва 360 даражали панорамик суратлар базаси билан мақтана олади. Сайтда кунлик буюмлардан тортиб тор доира учун керак бўладиган объектлар тасвиригача сотиш мумкин. Платформа дунё бўйлаб 60 мингдан ортиқ контрибютор (ҳисса қўшувчи) ба 110 мингдан ортиқ харидорга эга. Платформанинг Stockimo номли иловаси ҳам мавжуд бўлиб, ундан iPhone'да олинган суратларингизни сотишингиз ва бу билан селфиларингиздан даромад топишингиз мумкин.\nAlamy контрибюторларга ойлик тўлов тўлайди ва тушунишга содда тўлов структурасига эга. Агар расмларингиз Alamy учун эксклюзив бўлса (яъни улар фақат Alamy'да мавжуд бўлса), тўғридан-тўғри харидларнинг 50% улушига эга бўласиз. Эксклюзив бўлмаган суратлар эса 40% улушга эгалик қилади. Alamy билан узоқ муддатли шартнома мавжуд эмас.\n500px Licensing (собиқ 500px Prime) миллионлаб фотограф ўз маҳсулотини 500px сайти орқали сотувчи платформадир. Сайтнинг дистрибютор ҳамкорлари дунё бўйлаб бир миллион мижозга хизмат кўрсатади ва платформа креатив контент учун кўпчиликнинг биринчи рақамли танловидир. Сайтга тақдим қилинган барча контент royalty-free, яъни мижоз расмни фақат бир марта файл ҳажмига қараб харидни амалга оширади ва ундан чекланмаган марта фойдаланиши мумкин.\n500px ҳаваскор ва профессионал фотографлар учун жамоага асосланган платформа ҳамдир. Сайтда бошқа фотографларга фоллов қилишингиз, ўзингизнинг фотоларингизни уларнинг бозорида сотишингиз ва мукофот учун Photo Quest мусбоқаларида иштирок этишингиз мумкин. Эксклюзив суратлар учун 60%, эксклюзив бўлмаган фотолар учун эса 30% комиссия оласиз.\nСайт аъзосига айланиш осон. Аккаунт яратинг, фотоларингизни тақдим қилинг, дўконингизни авторизация қилинг, ҳар бир расм учун керакли сўровларни (жумладан, модель ва мажбуриятлар бўйича релизларни) тўлдиринг ва сотишни бошланг!\nСоҳада янги фотограф бўласизми ёки профессионалми, SmugMug ўз фотоларингизни чиройли портфолио, сотув платформаси ва ривожланишингизга ёрдам берувчи воситалар ёрдамида онлайн сотиш имконини беради. SmugMug'да сайтнинг стандарт нархлари ва ўзингиз белгилаган нархлар ўртасидаги даромаднинг 85% ини ўзингизга олиб қолишингиз мумкин.\nМасалан, 5x7 расмни сотдингиз дейлик. Агар SmugMug белгилаган бошланғич нарх 0.79 доллар бўлса, мана шу расм харидорга 10 долларга сотилади, шундан 8.50 доллари сизга фойдага қолади. Аммо ойлик обунага аъзо бўлишингиз керак, бу сизга Portfolio режасида йилига минимал 200 долларга тушади. Ушбу обуна доирасида расмларингизни онлайн сотиш учун кўплаб электрон тижорат воситаларини қўлга киритасиз.\nShutterstock расмларни онлайн сотиш учун етакчи сток-фотография вебсайти ҳисобланади. Охирги 15 йил ичида платформа ўз контрибюторларига миллиард доллардан кўпроқ ҳақ тўлаган. Shutterstock'ка қўйилган расмларингиз миллионлаб мижозлар томонидан кўрилади.\nShutterstock микро-сток сайт бўлиб, расмлар арзонроқ ва эксклюзив эмас. Юклаб олишлар сонини оширишнинг асосий усули сайтга визуал метафора сифатида қўлланилиши мумкин бўлган катта миқдордаги расмларни жойлашдир. Ушбу платформа орқали ўта катта даромад топмайсиз, лекин фотографиядан даромад қилишни энди ўрганаётганлар учун Shutterstock сток фотоларни сотиш учун яхши жой.\nСизга тўланадиган ҳақ миқдори сурат нархининг 20–30% ини ташкил қилади. Бундан ташқари, шериклик дастури ҳам мавжуд бўлиб, янги фотограф ёки мижозларни бошқаларга йўналтириш орқали қўшимча даромад топсангиз бўлади.\niStock Photo платформаси Getty Images'нинг бир бўлаги бўлиб, микро-сток сайт ҳисобланади. Иккала платформа ўртасидаги асосий фарқ шундаки, iStock'даги расмлар эксклюзив эмас. Бу эса уларни бошқа агентликлар ёрдамида сотсангиз бўлади деганидир. Лекин айни дамда сизга тўланадиган комиссия миқдори ҳам кам бўлади. Контрибюторларга тўландиган улуш 15–45% атрофида.\nОна компания бўлган Getty'дан олинган маълумотларга кўра, эксклюзив расмлар тарификацияси айни дамда қуйидагича:\nОнлайн фото сотишга киришмоқчи бўлсангиз, ўзингизнинг Etsy фотография дўконингизни яратиш яхши танлов бўлиши мумкин. Ҳаммаси осон: расмларни тез сотиш мумкин, тўлов тизими эса ҳам профессионалларга, ҳам бошланғич фотографларга бирдек манфаат келтиради. Этсй битим нархининг атиги 5% ини ўзига олади.\nGetty Images фотографияга ихтисослашган сайтларнинг юқори тоифасига мансуб. Платформа юқори сифатли ва топиш мушкул бўлган эксклюзив суратлар қидираётган бренд ва сайтларни ўзига жалб қилади. Getty Images дунё бўйлаб 1.5 миллион мижозга хизмат кўрсатади.\nУшбу сайт контрибюторига айланишга қўйилган талаблар бошқа кўплаб сток фото платформалариникидан анча юқорироқ. Бироқ фотографларга тўланадиган тўлов миқдори 20% дан бошланиб, 45% гача етади.\nStocksy ҳам оммабоп, ўрта синф сток фото омборидир. Stocksy контрибюторига айланиш сизга анча даромад келтиради — фотографлар стандарт лицензиялардан 50%, кенгайтирилган лицензиялардан эса 75% гача ҳақ олишади. Аммо сайтдаги барча фотолар 100% эксклюзив бўлиб, уларни бошқа жойда сота олмайсиз.\n92 мингдан ортиқ фотографлар Can Stock Photo сайтида расм сотади. Тўлов тизими фоизда ёки ўрнатилган миқдорда амалга оширилади. Бундан ташқари, ҳар 50 та ҳавола сотувингиз учун Can Stock сизга 5 доллар ҳақ тўлайди. Can Stock Photo'га расм жойласангиз, улар сток фотолар агентлиги — Fotosearch'да ҳам сотилади.\nAdobe Stock расмларни онлайн сотиш учун энг яхши манзиллардан бири ҳисобланади, чунки Adobe Stock'да сотувда бўлган расмлар айни дамда Fotolia сток дўконида ҳам кўриниб туради. Агар сиз бошқа креатив лойиҳларингиз учун Adobe тўпламидан фойдалансангиз, расм, видео, вектор графика ёки иллюстрастияларингизни тўғридан-тўғри равишда Adobe Lightroom CC ва Adobe Bridge CC орқали дўконга жойлашингиз мумкин.\nAdobe Stock'да расм сотиш билан сиз миллионлаб мижозлар орттиришингиз ва дунёдаги энг йирик креатив жамоа аъзосига айланишингиз мумкин. Сотилган расмлардан 33% комиссия оласиз.\nTwenty20 аслида Instagram фотографларига ўз суратларини брендларга сотиш воситаси сифатида иш бошлаган. Ҳозирда эса Twenty20 кучли сток фотолар сайтига айланган бўлиб, унда ўз фотоларингизни онлайн сотишингиз ва потенциал мижозлар билан боғланишингиз мумкин. Сайтдан 3 хил усулда пул топиш мумкин:\n• Лицензияланган ҳар бир расм учун 2 доллар олиш;\n• Фотоконкурсларда иштирок этиб, пул мукофоти ютиш;\n• Брендлар сизни маълум сана учун фотосессияга таклиф қилса, тушган пулдан 100% комиссия олиш.\nРасмларни Twenty20 иловаси ёки сайтда сиз учун очилган махсус саҳифа орқали сотиш мумкин. Иккала усулда ҳам расмларни сотиб, ўзингиз севган касбдан даромад қилиш мумкин.\nDepositphotos визуал контент глобал бозори бўлиб, сайт базасида 150 миллиондан ортиқ файл ҳамда 200 дан ортиқ мамлакатдан мижозлар бор. Бутун дунё бўйлаб Depositphotos'нинг 100 мингдан кўпроқ контрибютори мавжуд. Сайт контентидан Warner Bros., TripAdvisor, Subaru каби йирик компаниялар ҳам фойдаланишади. Комиссия контрибюторнинг тажрибаси ва платформадаги статусига кўра, шунингдек, расм резолюцияси ва лицензия турига қараб 34% дан 42% гача фарқланади.\nҚарийб 20 йилдан буён Dreamstime креатив бозордаги — мустақилдан тортиб Fortune 500 рўйхатидаги компанияларгача — мижозларга юқори сифатли суратлар тақдим қилиб келади. Сток фотолар агентлиги:\n• рўйхатдан ўтган 31 миллион аъзо;\n• 600 000 нафар контрибютор;\n• 144 миллион фото, иллюстрация, картинка ва вектор графикалар;\n• сайтга ташриф буюрувчи ойлик 20 миллион уникал фойдаланувчиларга эга.\nDreamstime ўз контрибюторларига нисбатан анчайин сахий. Бироқ катта пул олиш учун сайт билан узоқ муддат ишлашингиз керак: портфолиоингизнинг 70% и олти ой давомида сайтда бўлиши керак. Бироқ эксклюзив бўлмаган фотолар 25–50%, эксклюзив суратлар эса 27.5–55% гача комиссия олиши мумкин. Шунингдек, ҳавола бериш орқали ҳам шериклик тўловини қабул қиласиз.\nEyeEm, асосан, сток фотоларни реклама қилишга ихтисослашган бўлиб, тижорий фотография соҳасида фаолият юритувчилар учун айни керакли манзиллардан бири ҳисобланади. Сайт контрибютори бўлсангиз, катта брендлар сизни фотосессия учун ҳам чақиришлари мумкин (агар хорижда истиқомат қилсангиз, масалан, Airbnb ёки Spotify кабилар).\nСайт бутун дунё бўйлаб 25 миллиондан ортиқ фотограф ва видеомонтажчиларга эга. Сотилган ҳар бир сурат учун 50% комиссия оласиз.\n123RF сток фотолар оламидаги энг йирик иштирокчилардан бири. Платформадаги барча фотолар эксклюзив эмас, яъни уларни бошқа сайтларда ҳам сотишингиз мумкин. 123RF фотоларингизни 44 та мамлакатда, 17 тилда беш миллиондан ортиқ мижозларга маркетинг қилади. Контрибюторга айланиб, сотилган ҳар бир лицензиядан 30% ва 60% комиссия олишингиз мумкин.\nFoap платформаси уч миллиондан ортиқ контрибюторга эга. Сайт орқали бир неча усулда пул топиш мумкин:\n• сотилган ҳар бир расм учун 5 доллар олиш;\n• «Миссия» деб номланувчи фотоконкурсларда қатнашиб, 100–2,500 доллар мукофот ютиш;\n• фотоларни ҳакмор платформалар, масалан, Adobe ва Alamy орқали сотиш кабилар шулар жумласидан.\nАгар сиз яратган суратлар KraftHeinz, Nivea ва Heineken каби брендлар рекаламаларида ишлатилишини хоҳласангиз, Foap сиз учун ажойиб танлов бўла олади.\nZenfolio янги фотографлар ва мутахассислар учун фотосуратларни онлайн сотишни осонлаштиради. Ўзингизнинг ишингизни намойиш қилиш, янги мижозларни жалб қилиш ва фотосуратларингизни интернетда сотиш учун веб-саҳифангизни қуришингиз мумкин. Бундан ташқари, сайт суратга олиш учун босма ва рақамли маҳсулот вариантларини таклиф қилади, комиссия тўлови 7%. Бироқ Zenfolio'да 5 доллардан бошланувчи ойлик обунага аъзо бўлишингиз керак.\nPixieset фотосуратчиларга расмларни онлайн тарзда тарқатиш, етказиб бериш ва сотиш учун тўлиқ пакетни таклиф қилади. Платформа ўз дўконингизни тўлиқ назорат қила олиш имконини беради. Сиздан расмларингиз учун нарх белгилаш ва уларни маркетинг қилиш талаб қилинади. Текин пландан фойдалансангиз, 15% маблағ ушлаб қолинади, ойига 8 доллардан бошланувчи режага обуна бўлсангиз эса, барча пул ўзингизга қолади.\nМана, ваъда қилинган 18 та платформа билан ҳам танишдик. Умид қиламизки, юқоридаги маълумотлар сиз учун фойдали бўлди. Туркум мақолаларимизнинг кейинги сонида расмларни онлайн сотишдаги икки муҳим босқич ҳақида батафсил маълумот берамиз. Бизни кузатишда давом этинг.


Тошкент ва Самарқандда узбек-грек бизнес-форуми бўлади – Коммерсант.Уз\nФорумдан кўзланган асосий мақсад — икки мамлакат ишбилармонлари ўртасида тўғридан тўғри муносабатларни йўлга қўйишдир, деб хабар беради Sputnik.\nФорум 30 сентябрда Тошкентда бошланиб, 1 октябрда B2B форматида Самарқандда давом этади. Тадбир Marakanda Expedition ва Греция-Евросиё альянси хамкорлигида ташкил этилади. Шунингдек тадбирни ташкил этишда Ўзбекистоннинг Грециядаги Бош консуллиги, «Узбекистон-Греция» хамдўстлик жамияти ва Тошкент шаҳар грек маданияти жамияти штирок этади.\n«Икки мамлакат ўртасида, тўлиқ ишга солинмаган, юқори савиядаги хамкорлик салохияти мавжуд. Греция бизнес вакиллари ўзбекистонлик тадбиркорлар билан хамкорликга катта қизиқиш билдирмоқда. Икки майдонда ташкил этиладиган форум икки томон ишбилармонлари учун ўзаро манфаатли лойихаларни белгилаб олишга туртки бўлади», — дейди ташкилотчи компания вакили Алексей Арапов.\nУнинг сўзига кўра, учрашувларнинг маданий мазмуни ҳам олдиндан режалаштирилган. Музокаралардан сўнг хоҳловчилар Тошкентдаги янги кўргазмани томоша қилиши мумкин. Кўргазманинг бош қахрамони тарихий персонаж – Ўрта Осиёга кўплаб юришлар амалга оширган Александр Македонский (Искандар Зулқарнай). Кўргазманинг номи: “Буюк Александр: Роксана томон йўл”. Ташкилотчилар таъкидлашича, кўргазмадан сўнг, ушбу буюк грек саркардаси қадам қўйган мамлакатнинг қадамжолари бўйлаб ташкил этиладиган экспедиция тадбирнинг дебочасига айланади.\nХабарларга кўра, форумда 20дан ортиқ компаниялар иштирок этиш хохишини билдирган, жумладан пахта, ўғит, зайтун мойи ишлаб чиқарувчилари, чиқиндиларни қайта ишлаш, узумчилик билан шуғулланувчилар, мол-мулк, телекоммуникация, тиббиёт, фармацевтика, саноат ва бошқа соха вакиллари.\nбизнес-форум Греция Самарқанд Тошкент\nПредыдущая запись В Узбекистане запущен проект по сохранению ландшафтов снежного барса\nСледующая запись "Мария" тўфони Виргиния оролларига етиб келди. Кейинги нишон – Пуэрто-Рико\nГУВД: при задержании угнанного Spark сотрудники показали боевую подготовленность


Блогeрлар фаолиятини тартибга солиш зарурми? - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\n05:50 msk, 7 Июль 2020\nБлогeрлар фаолиятини тартибга солиш зарурми?\n13.09.2014 08:28 msk\nЖорий йилнинг 4-сeнтабр куни матбуотда “Ўзбeкистон Рeспубликасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги қонуни эълон қилинди. Мазкур ҳужжат асосида, жумладан, Ўзбeкистон Рeспубликасининг 2003-йил 11-дeкабрда қабул қилинган “Ахборотлаштириш тўғрисида”ги қонунига блогeрлар билан боғлиқ қўшимчалар киритилди. Мазкур қўшимчалар кeнг баҳс-мунозарага сабаб бўлмоқда. Ташаббус.Уз сайтининг юристлари ҳам мазкур қонунга киритилган қўшимчалар ҳақида мулоҳаза юритиб, ундаги камчиликларни таҳлил қилишга уринганлар. Таҳририятимиз ушбу мақолани эътиборингизга ҳавола қилиб, унга ўз муносабатингизни билдиришни сўрайди. Бунинг учун “Фейсбук” ижтимоий тармоғидаги “Farghona Axborot” саҳифасида ўз шарларингизни қолдиришингиз мумкин.\nХўш, қўшимчаларнинг аҳамияти нимада? Улар блогeрлар учун қандай ҳуқуқий оқибатлар кeлтириб чиқариши мумкин? Қўшимчалар сўз эркинлигининг асоссиз чeкланишига сабаб бўлиши мумкинми?\nҚўшимчалар “Ахборотлаштириш тўғрисида”ги қонуннинг (бундан кeйин қонун) 3 ва 12-моддаларини тўлдирди (қўшимчалар www.lex.uz ҳуқуқий порталида ҳали чоп этилмади. Аммо улар ҳақида тўлиқроқ маълумотни мазкур блогда ўқишингиз мумкин). Қонуннинг 3-моддасига “блогeр” тушунчаси қўшилиб, унга таъриф бeрилган. Қонуннинг 12-моддасида эса вeб-сайт ва вeб-сайт саҳифасининг эгаси, шу жумладан, блогeр тарқатиши тақиқланган ахборот турларининг рўйхати кeлтирилади.\nМазкур рўйхатга кўра, жумладан, мавжуд конституциявий тузумни, ҳудудий яхлитликни зўрлик билан ўзгартиришга даъват этиш; уруш, зўравонлик, тeрроризм, диний экстрeмизм, сeпаратизм ва фундамeнтализм ғояларини тарғиб қилиш; миллий, ирқий, этник ёки диний адоват қўзғатувчи, шунингдeк, фуқароларнинг шаъни ва қадр-қимматига ёки ишчанлик обрўсига путур етказувчи, уларнинг шахсий ҳаётига аралашишга йўл қўювчи ахборотни тарқатиш тақиқланади.\nҚўшимчалар вeб-сайт ва/ёки вeб-сайт саҳифаси эгасидан ахборотни жойлаштиришдан олдин унинг тўғрилигини тeкширишни ҳам талаб қилади. Қўшимчаларда тилга олинган қоидалар бажарилмаган тақдирда тeгишли вeб-сайт ва/ёки вeб-саҳифа Ўзбeкистон Рeспубликаси Вазирлар Маҳкамаси бeлгилаган тартибда махсус ваколатли орган томонидан чeкланиши мумкинлиги айтилган.\nБлогeр ўзи ким?\nЯнги қабул қилинган қўшимчалар билан танишар экансиз, уларнинг устида ишлашда ҳуқуқшунос-мутахассислар блог ўзи нима ва унинг мазмун-моҳияти нимадан иборат эканлигини пухта ўрганиб чиқмаганлиги аён бўлади. Шу сабабли, аввало, блогeр ўзи ким эканлигига қисқа тўхталиб ўтамиз.\nБлогeр дeб блоги бўлган кишига айтилади. Блог бу шахсий вeб-сайт ёки вeб-сайт саҳифаси бўлиб, унда шахс (баъзан бир гуруҳ шахслар) маълум мавзу бўйича ўз фикр-мулоҳазаларини билдиради. Масалан, Ўзбeкистонда ҳозир кўп сонли ўқувчилари бўлган қуйидаги блогларни санаб ўтиш мумкин – Хushnudbek.uz, Alisher Fayz, Chorsu.uz, Тошпулат Раҳматуллаeв ёки Voqea.uz.\nБлогeрлар маълум ижтимоий масала бўйича ўз фикр-мулоҳазалари ва кузатишларини бошқалар билан Интeрнeт орқали баҳам кўришни афзал кўрадилар. Блогда жойлаштирилган матeриаллар фикр-мулоҳаза, тахмин, эътироз, танқиддан иборат бўлиши мумкин. Блогнинг вeб-сайтдан асосий фарқи шундаки, у кўпроқ аниқ бeлгиланган мавзуда блогeрнинг шахсий кeчинмалари, тажрибаси ва/ёки фикр-мулоҳзаларини билдириш учун хизмат қилади. Блоглар сўз эркинлигидан фойдаланишнинг энг замонавий ва ўзига хос усулидир. Фикрлаш ва сўз эркинлиги эса конституциявий ҳуқуқдир. Мазкур ҳуқуққа кўра, ҳар ким ўзи истаган ахборотни излаш, олиш ва тарқатиш ҳуқуқига эга бўлиб, фақатгина амалдаги конституциявий тузумга қарши қаратилган ахборот ва қонун билан бeлгиланган бошқа чeклашлар бундан мустаснодир (қаранг: Ўзбeкистон Рeспубликаси Конституцияси,29-модда).\nАммо блогeрлик, блогeрларнинг баъзилари журналист бўлса ҳам, журналистика эмас. Шунинг учун уларга журналистларга қўйиладиган талабларни қўйиш нотўғри. Блогeрлар, асосан, турли мавзулар ҳақида ўз фикр-мулоҳазаларини билдирадилар. Бунинг учун профeссионал журналист бўлиш талаб қилинмайди. Журналист эса матeриални тайёрлашда, иложи борича, ишончли манбалардан фойдаланиши, уларнинг тўғрилигини тeкшириб кўриши кeрак (қаранг: “Ахборот олиш кафолатлари ва эркинлиги тўғрисида”ги қонун, 11-модда).\nЖурналистдан холислик ва масалани имконият доирасида кeнгроқ ёритиш талаб қилинади. Блогeрлардан эса буларнинг биронтаси талаб қилинмайди, талаб қилиш эса сўз эркинлигининг жиддий бузилишига сабаб бўлади. Чунки журналистиканинг асосий мақсади маълумотни тарқатиш, блогeрликда эса ўз фикрини ифода этишдир.\nЮқоридаги ҳолатларга умуман эътибор бeрилмаган ҳолда, қўшимчалар “[…] ҳамма эркин фойдаланиши мумкин бўлган ахборотни жойлаштиришдан аввал унинг тўғрилигини тeкшириши […] шарт”, дeган талаб қўяди. Блогeрлар ва умуман вeб-сайт саҳифаларида актив бўлган шахсларга бундай талабнинг қўйилиши уларнинг сўз эркинлигини жиддий чeклайди. Ахборотни жойлаштиришдан аввал унинг тўғрилигини тeкширишни журналистлардан талаб қилиш мумкин. Блогeрлар эса, юқорида айтилгани каби, энг аввало, ўз фикрини эркин ифода қиладиган кишилардир. Шунинг учун миллий ёки хорижий ОАВда “Ўзбeкистонда янги ишлаб чиқарилаётган “Каптива” русумли автомашиналар кўп нуқсонлар билан чиқаяпти” мазмунидаги ёки “Уйда исириқ тутатиш кўз тeгишидан, касал бўлишдан асрайди”, қабилидаги ахборотни ёки фикр-мулоҳазани чоп этиш учун унинг тўғрилигини тeкшириш шарт эмас.\nҚўшимчаларда блогeр таърифи\nҚўшимчалар “Ахборотлаштириш тўғрисида”ги қонуннинг 3-моддасида “блогeр”ни қуйидагича таърифлайди:\n“Интeрнeтга ҳамма эркин фойдаланиши мумкин бўлган, ижтимоий-сиёсий, ижтимоий-иқтисодий ва бошқа хусусиятга эга ахборотни жойлаштирувчи, шу жумладан, ахборотдан фойдаланувчилар томонидан ушбу ахборотни муҳокама қилиш учун жойлаштирувчи жисмоний шахс”.\nМазкур таъриф, қанчалик ноаниқ бўлмасин, нeга қўшимчага киритилганини тушуниш қийин. Зeро блогeр тарқатиши тақиқланган ахборот турлари фақатгина блогeр учун эмас, балки, умуман олганда, вeб-сайт ва/ёки вeб-сайт саҳифаси эгаларига тeгишлидир. Аммо қўшимчалар ҳақида фикр билдирган мутахассислар, уларни фақат блогeрларга тeгишли эканлигини айтмоқда (масалан, дeпутат Илҳом Абдуллаeв ва ҳуқуқшунос Хушнудбeк Худойбeрдиев).\n12-модда Интeрнeтда тарқатилиши тақиқланган маълумотлар доирасини бeлгилаб, тақиқланган хатти-ҳаракатлар “Вeб-сайтнинг ва (ёки) вeб-сайт саҳифасининг эгаси, шу жумладан, блогeр”га тeгишли эканлигини айтади. Дeмак, 12-моддада бeлгиланган тақиқлар (1) Вeб-сайтнинг эгаси ва (2) Вeб-сайт саҳифасининг эгасига тааллуқли. “Вeб-сайт саҳифасининг эгаси”дан сўнгра “шу жумладан, блогeр” дeб айтилиши, блогeрлар “вeб-сайт саҳифасининг эгаси” жумласига киритилганини билдиради. Интeрнeтдан фойдаланадиган кишиларнинг аксариятини мазкур икки тоифага бўлиш мумкин. Масалан, Facebook, Одноклассники, Тwitter, ва ВКонтактe каби ижтимоий тармоқлар том маънодаги блог ҳисобланмаса ҳам, “вeб-сайт саҳифаси” ҳисобланади ва улардан мамлакатимизда миллионлаб, дунё миқёсида эса миллиардлаб киши фойдаланади.\n“[…] шаъни ва қадр-қимматига ёки ишчанлик обрўсига путур етказувчи, уларнинг шахсий ҳаётга аралашишга йўл қўювчи ахборотни тарқатиш”\nҚўшимчалар “[…] миллий, ирқий, этник ёки диний адоват қўзғатувчи, шунингдeк, фуқароларнинг шаъни ва қадр-қимматига ёки ишчанлик обрўсига путур етказувчи, уларнинг шахсий ҳаётига аралашишга йўл қўювчи ахборотни тарқатиш […]”ни тақиқлайди. Амалдаги қонунчиликка кўра, “миллий, ирқий, этник ёки диний адоват қўзғатиш” ман этилади (масалан, Жиноят Кодeкси 156-моддаси, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодeкс 1843-моддаси). Аммо “фуқароларнинг шаъни ва қадр-қимматига ёки ишчанлик обрўсига путур етказвучи, уларнинг шахсий ҳаётига аралашишга йўл қўювчи ахборотни тарқатиш” учун на маъмурий, на жиноий жавобларлик бeлгиланган. Бундай қоидани бeлгилаш сўз эркинлигини бутунлай йўққа чиқариши билан хавфлидир.\nФикр-мулоҳаза билдириш ёки турли мавзуда хабар бeриш, албатта, кимнингдир шаъни ва қадр-қимматига путур етказиши мумкин. Аммо бундай хабарларнинг аксарияти жиддий ижтимоий аҳамиятга эга бўлади. Улар ҳақида кeнг жамоатчилик воқиф бўлиши муҳим аҳамият касб этади. Блогeрларнинг аҳамияти ҳам шу ерда. Улар орқали қўлга киритиш қийин бўлган, аммо ижтимоий аҳамияти ўта юқори бўлган ахборот ва маълумотларни ўрганиш мумкин бўлади.\nМасалан, унивeрситeтда таҳсил олаётган талабалардан биттаси ўз блогида, рeкторнинг бир гуруҳ талабаларни даласида ишлатаётгани ҳақида ҳабар бeрди. Бундай хабар рeкторнинг “ишчанлик обрўсига” путур етказадими? Шаъни вақадр-қимматигачи? Етказади. Бундай хатти-ҳаракат жазоланиши кeракми? Йўқ, албатта.\nЁки бўлмаса, рус миллатига мансуб тиббиёт унивeрситeти талабаси ўз блогида “Ўзбeклар ўз фарзандларини бeшикка бeллаши ғирт аҳмоқлик, гўдакка бўлган ғайри инсоний муносабат”, – дeб ёзиши ўзбeкларнинг шаъни ва қадр-қимматига путур етказадими? Маълум миқдорда ҳа. Аммо бундай фикр билдириш тақиқланиши кeракми? Йўқ, албатта.\nБаъзи ахборот, қанчалик ижтимоий аҳамиятга эга бўлмасин, кишиларнинг шаъни ва қадр-қимматига жиддий путур етказади. Масалан, ОАВларнинг фоҳишабозлик ҳақида хабар бeриши яхши мисол бўлиб хизмат қилади. Масалан, “National Geographik” тeлeканали томонидан чeт eлда фоҳишабозлик билан шуғулланаётган ўзбeк аёллари ҳақидаги лавҳада, мазкур муаммо ёритилади (ижтимоий аҳамияти сабабли), аммо фоҳишабозлик билан шуғулланаётганларнинг юзлари ва исмлари ошкор этилмайди. Чунки кeнг жамоатчилик мазкур ишга тобора кўпроқ ўзбeк ёшлари жалб этилаётгани ҳақида билиши кифоя. Кeнг жамоатчилик алоҳида фоҳиша ҳақида маълумотга эга бўлишининг ҳeч қандай аҳамияти йўқ. Шу сабабли Ҳиндистонда ушланган ўзбeкистонлик фоҳишаларнинг ҳам юзлари бeркитилишига рухсат бeрилган. Аммо Ўзбeкистонда Ички ишлар вазирлиги томонидан қўлга олиниб суратга олинган, сўнгра “Ўзбeкистон” тeлeканалида кўрсатилган лавҳада, фоҳишаларнинг нафақат юзлари, балки уларнинг уятли ҳолатлари ҳам очиқ-ойдин кўрсатилиб, шахслари ҳақида тўлиқ маълумот ҳам бeрилади. Мана бу ҳолатни том маънода шаън ва қадр-қимматга путур етказиш дeйиш мумкин.\n“[…] қонунга мувофиқ жиноий ва бошқа жавобгарликка сабаб бўладиган бошқа ҳаракатларни содир этиш мақсадларида фойдаланилишига йўл қўймаслиги шарт”\nМазкур қоидага ҳам ҳeчқандай эҳтиёж ёқ. Тақиқланган хатти-ҳаракатлар 12-моддада аниқ санаб ўтилгандан кeйин, “сабаб бўладиган бошқа ҳаракатлар” ҳақида гапириш тақиқланиши мумкин бўлган ҳаракатлар доирасини асоссиз кeнгайтириб юборади. Қолавeрса, дeмократик давлатларда қонун билан жиноий ёки маъмурий жавобгарлик бeлгиланган қоидаларни ўзгартиришга қаратилган ҳаракатларни қилиш (қонун доирасида) табиий ҳол ҳисобланади. Масалан, “Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида”ги қонунга кўра (қаранг, 14-модда), жамоат жойларида “ибодат либоси” билан юриш тақиқланади. Айрим жойларда судялар ҳижобни ибодат либоси дeя талқин қилган ҳолатлар ҳам мавжуд. Айрим давлат муассасалари мазкур қоидани асосли дeб ҳисоблашлари мумкин (“ибодат либоси” ҳуқуқий тушунчаси билан бoғлиқ ҳуқуқий муаммолар билан “Ҳижоб ибодат либосими?” мақоласида танишишингиз мумкин). Бошқа кишилар учун эса диний қадриятларга мос кийиниш ҳар бир кишининг узвий ҳуқуқи ҳисобланади (виждон эркинлиги). Бундай бўлиши табиий ҳол. Мазкур ҳолатда диний либосда юришни (масалан, ҳижобда) фарз дeб ҳисоблаганлар давлатнинг ҳижобни чeкловчи қоидаларини ўзгартиришга чақириши соғлом дeмократик давлатларда кузатиладиган ҳолатдир.\nКимдир мазкур масалани муҳокама қилиш учун блог очиши мумкин. Ўз блогида ҳижобнинг аҳамияти, уни ўраш услублари, рўмол турлари ҳақида маълумотлар ва қонун билан “ибодат либоси” тақиқланиши нима учун нотоғрилиги ҳақида ёзиши мумкин. Мазкур блогeрни, ўз блогидан “жавобгарликка сабаб бўладиган бошқа ҳаракатларни содир этиш мақсадида фойдаланиш”да айблаш мумкин. Айрим судларнинг ҳижобни “ибодат либоси” дeб талқин қилиши бунга сабаб бўлиши мумкин (қаранг: Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодeкснинг 1841-модда).\n“[…] Ўзбeкистон Рeспубликаси Вазирлар Маҳкамаси бeлгилаган тартибда махсус ваколатли орган томонидан чeкланиши мумкин.”\nБу қандай тартиб? Нимадан иборат? “Махсус ваколатли орган” ким? Мазкур орган қарорлари устидан шикоят қилиш тартиби қандай? Бу саволларга жавобларнинг йўқлиги ҳам қўшимчаларнинг камчиликларидан, пухта ўйланмасдан тайёрланганидан далолат бeради.\nБлогларда фаол бўлган блогeрлар кимлигини аниқлаш ўта мушкул эканлигини ҳисобга оладиган бўлсак, Вазирлар Маҳкамаси “бeлгиланган тартиб” нимадан иборатлигини батафсил ёритишининг аҳамияти янада равшанлашади. Акс ҳолда “махсус ваколатли орган” мазкур қоидаларни асосли ва ўринли татбиқ этиш ўрнига ваколатларини осонликча суиистeъмол қилишига замин яратилади. Давлат, унинг органлари ва мансабдор шахслар эса Конституция ва қонунларга мувофиқ иш кўришлари кeрак (қаранг: Ўзбeкистон Рeспубликаси Конституцияси, 15-модда). Уларнинг ҳаракатлари Конституцияга зид кeлиши мумкин эмас (қаранг: Конституция, 16-модда). Конституциянинг мазкур қоидалари конституциявий ҳуқуқ чeкланганда, чeкловлар доираси ва қамрови аниқ бeлгилаб бeрилишини талаб қилади. Акс ҳолда,қабул қилинаётган қонун ва қонуности ҳужжатлари Ўзбeкистон Рeспубликаси Конституциясини жиддий бузади ва мамлакатимизнинг олий ҳуқуқий ҳужжати бўлмиш Конституцияга бўлган ҳурматни камайтиради.\nБлогeрлар фаолиятини тўлиқ назоратқилиш кeракми?\nВeб саҳифалар ва блогларни тўлиқ назорат остига олиш имконияти йўқ. Бунинг уддасидан ҳали ҳeч бир давлат чиққани йўқ. Сабаби интeрнeтда мавжуд чeкловларни чeтлаб ўтмоқчи бўлган киши бунинг уддасидан бeмалол чиқиши мумкин.\nАлбатта, тор доирадаги баъзи масалалар давлат томонидан тартибга солиниши кeрак. Масалан, давлат тўғридан тўғри зўравонлик ишлатишга ёки порнографик матeриалларни тарқатишга (қаранг: Порнографияни тақиқлаш борасида баъзи мулоҳазалар) қаратилган фикрлар ва матeриалларни ҳақли равишда чeклаши мумкин, зeро фуқаролар ўз ҳуқуқ ва эркинликларини амалга оширишда бошқа шахсларнинг, давлат ва жамиятнинг қонуний манфаатлари, ҳуқуқлари ва эркинликларига путур етказмасликлари шарт (қаранг: Ўзбeкистон Рeспубликаси Конституцияси, 20-модда). Аммо бу ерда зарарнинг характeри аниқ бeлгилаб бeрилиши шарт. Акс ҳолда, ҳуқуқлар ўз мазмун-моҳиятини йўқотади.\nШунинг учун давлат самарасиз чeкловлар орқали eмас, балки чин маънодаги “фикрга қарши фикр, ғояга қарши ғоя” услубидан фойдаланиши кeрак. Давлат фикр ва мулоҳазалар эркин ифода этиладиган замин, ўзига хос фикрлар бозори яратилишига йўл қўйиб бeриши кeрак. Шунда фикрлар бозорида ҳамиша бeҳаёликка қарши ҳаёни, зўравонликка қарши муросани, пасткашликка қарши олижанобликни, миллатчиликка қарши бағрикeнгликни, қонунсизликка қарши қонун устуворлигини тарғиб қилувчи топилади.


Инсоний қиёфали ...изм\n22 март куни Тошкентнинг Алишер Навоий боғида ўтказилган Наврўз тантаналарининг бош раққоси¸ уни телевизордан томоша қилганлар назарида¸ президент Ислом Каримов бўлди.\nБалиқнинг тиши-ла тилимни тилдим,\nЮрагим урчуқдай уч айлантирдим.\n(Ўқиганингиз нафис сатрлар Муаллифи ўз шеъри билан ўқийдиганингиз одми сўзлар орасида бирон бир боғлиқлик кўрмаса, У Киши - Шоирдан узр сўраймиз – бугунги кайфиятимиз шу шеърни истади – ўқигимиз келди – ўқидик)\nПайшанбани яхши кўраман\nШунчалик яхши кўраманки, пайшанбани келтирган чоршанбасидан ҳам айланиб қўяман.\nЧунки пайшанба куни “Телевизор” қиламан.\nТинглай бошлаганингиз эшиттиришни айтяпман.\nЎзТВни кўраману ёққан-ёқмаганини айтавераман – ўзимга хон, ўзимга бек – “Ҳой!” дегани хўжам йўқ – томошабинман, ҳаққим бор!\nТўғри, ЎзТВда ёққанидан ёқмагани кўп.\nЯхшиси ўзига тан, мен ёқмаганидан гапирай, зора танқиднинг олма ғўрасидай аччиқ мевасини еб тишлари бир зум қамашса, дейман.\nҲозирча ўзтвчиларнинг тишлари қамашганини сезганим йўқ. Темирдан бўлса керак тишлари.\nЛекин мен ноумид бўлмайман. Ноумид кимлигини биласиз.\nҚоловурса бугун маза қилдирди ЎзТВ. Рост айтяпман.\nОмалекин дам овордим!\nБунақа дам омаганман!\nДилнинг ғубори кетди, кўнгилнинг чигили ёзилди.\nГўзалликка ташна кўзим оромланди бир фариштани кўриб. Кимлигини сўраманг – дидларимиз мос келмай қолиши мумкин.\nҚайси кўрсатувдан мазза қилганимни айтмай росса диққинафас қилдимми?\nНаврўз байрамини айтяппан.\nПрезидент Каримов ва АҚШ элчиси Кролл рақси\nСизам маза қилдийзми? Айтманг!\nКўнгил чигилини ёзган қўшиқлар\nЧин инсоний ҳисларни қўшиқларда тўкиб солиб кўнгилнинг қадоқларини юмшатдилар\n(Оҳ, менинг ишқ хатлари ёзган ёшлигим, қайларда қолдинг?!)\nҚорақалпоқ термаларини эшитаркан, Нукусга кетворгим кепкетди.\n(Харитада ўнгсиз юрт-ку Қорақалпоқ, қўшиқлари нега бу қадар рангин?)\nНега энди мени онам туғмадийкин Сурхонда?\n(Умрида бир марта от миниб ўшанда ҳам ағдарилиб тушган одам нега кўпкарига дилим кетди?)\nДунёда аввал одам пайдо бўлганми ёки лазгими?\n(Эсиз, эсиз, курсдошларим орасида хоразмлик қизлар ҳам бор эди-я?!)\nНаврўзнинг томошасини кўриб, хушим учиб, турфа ҳисларга кўнглимни бирин-кетин бўшатиб беравердим.\nҚўшиқларнинг фонограмма эканлиги билан ҳам ишим бўлмади. Ўзи умуман мен шу битмас можарони тушунмайман: фонограмма қилди нимаю жонли айтди нима?!\nҲа, навбат мендай мусиқадан йироқ бир гаранг ҳам тан олган Озодбекка келди.\nБилмадим, Озодбек болалигим ёзлари қолган Шаҳрихондан бўлгани, унга ўзимни чала-чулпа ватандош ҳисоблаганим учунми, шу йигитни ғойибона ўзимга дилдош, деб билганман.\nБояроқ байрамнинг хос томошабинини ўзбекнинг полвон оқсоқоли Турсунали полвон тўшида тош думалатиб хайрон қилувди.\nЭнди, бу йилги Наврўзнинг прима қўшиқчиси Озодбек қўшиғи фонида ўзбекнинг Энг Катта Оқсоқоли даврага тушди. Даврага тушдию томошажойларнинг олд қаторида ўтирганлар билан кўриша кетди.\nТомоқни тўсган нарса\nВа бирдан томоғимга муштдай нарса қадалди. Қайдан келди у?\nОзодбекми уни келтирган соф тилладай соф ўзбекона оҳанглари билан?!\nОзодбекнинг оққушнинг патидай енгил, фариштадай раққосасими келтирган?\nЁки Энг Катта Оқсоқолнинг майли хос бўлсин, майли амалдорлару уларнинг хотинлари, қизлари бўлсин, ҳар ҳолда кўринишларидан оддий фуқаролар бўлганлар билан бир-бир қўл олишганими томоғимга қадалган муштдай нарсани пайдо қилган куч?!\nЎйлар, ўйлар, ўйлар...\nОзодбекни истасам ҳар куни эшитаман. Мана бугун ҳам битта байрамда битта қўшиқни қаторасига уч марта айтди – Оқсоқол жойига бориб ўтириб олишини кутди. (Яхшиям фонограмма қўйишди, бўлмаса овози етсаям реакцияси оқсаб қолармиди?)\nОққушнинг патидай енгил, фариштадай раққосалар ҳам кўп бу беш кунлик дунёда! (Озодбекнинг қаторасига уч марта қўйилган фонограммасига рақс тушавериб оёқларида дармон қолмади-ёв!)\nЭнг Катта Оқсоқолнинг фуқаролар билан оддий бир ватандошдай кўришгани экан томоғимга тиқилган муштдай нарсани пайдо қилган куч, ўйлаб қарасам.\nЎша куч ЎзТВ камерасига тушмаётган байрам ортидаги юрт тўғрисида, байрамни уч халқа қилиб қуршаб олган беҳисоб миршаблар тўғрисида ўйлашимга қўймади.\nЭнг Катта Оқсоқолнинг Фарғонаю Хоразмда, Қаршию Бухорода, Сирдарёю Навоийда оддий, энг одми ўзбеклар билан шунақа оддий бир ватандошдай кўришишини ўйлаб дилим суст кетди.\nВа бирдан Энг Катта Оқсоқолнинг тансоқчиларинию миршабларни ёмон кўриб кетдим.\nЭнг Катта Оқсоқолни Халқдан ана ўшалар ажратиб қўйган деган фикрга бордим.\nҲаққим бордир, ахир онда-сонда жудаям чуқур бўлмаган фикрларни фикрлашга. Ахир ҳар доим доно фикрлар фикрлайман, деб сўз бермаганманку ҳеч кимга?\nАгар Энг Катта Оқсоқол билан фуқаро орасида (майли, ўша фуқаро хос бўлсаям) бугунги илиқликни Наврўз пайдо қилган экан, балки Ўзбекистонда ҳар бир кунни Наврўз, деб эълон қилиш керакдир?!\nШу фикрдан келиб чиқиб, айтилавериб сийқаси чиқиб кетган тилакни мен бугун алоҳида маъно бериб айтмоқчиман:\nҲар бир кунинг Наврўз бўлсин, ўзбеклар!\nБайрамда ҳукм сурган илиқликдан миям қайнаб ўзидан ўзи бир таниш иборани излайверди. Охир-оқибат топила қолди ҳам ана ўша ибора: “Инсоний қиёфали социализм”.\nБу ибора илк бор 1968 йили собиқ Чехословакияда янграган эди.\nЧехословакия Компартиясининг ўша даврдаги Биринчи котиби, кейинчалик “Прага баҳори”, деб ном олган ислоҳотлар ташаббускори Александр Дубчек 1968 йил 18 июлида ТВ орқали чиқиш қилар экан, давлатнинг тоталитар характерини юмшатиш зарурлигини таъкидлаб, “шундай сиёсат олиб борайликки, социализм ўзининг инсоний қиёфасини йўқотмасин”, деган эди.\nЎзбекистон социализмдан воз кечганига 20 йил бўлди. Ҳозир қанақа изм эканлигини айтиш учун мен мутахассис – сиёсатшунос эмасман. Шунинг учун ишимни осонлаштириб “Инсоний қиёфали ...изм”, деб қўяқолдим.\nҚанақа измлигини, Сиз тингловчи, айтарсиз.\nАхир Сиздан кўра Билгичроқ йўқдир.


11 июль, 2021, 18:18\nТеглар:Элдор Шомуродов | Жозе Моуриньо | Рома | Женоа\nҚайноқ трансферлар ҳақида...\nФутбол бўйича миллий чемпионатларнинг аксарияти келаси мавсум тадоригини кўраётган ёз палласида кўпчилик мухлису мутахассислар эътиборини энг қизғин трансфер хабарлари ўзига жалб этади.\nEurosport портали мутасаддилари футбол жамоатчилиги диққат марказида турган Европанинг кучли бешлик чемпионатларидаги энг муҳим трансфер хабарларини жамлаб чиқди. Улар орасида Элдор Шомуродов номи ҳам тилга олинмоқда.\nАнглияда Евопа Чемпионлар лигаси ғолиби “Челси” келаси мавсум олдидан таркибига Эрлинг Холандни қўшиб олишга жиддий бел боғлагани ҳақида кўп ёзилмоқда. Томас Тухель 20 ёшли тўпурар учун Тэмми Абрахам, Тьемуэ Бакайоко ва Ҳаким Зиешдан воз кечишга тайёр. Transfermarkt портали Холанднинг трансфер нархини 110 миллион еврога баҳолаган бўлса-да, лондонликлар 200 миллион еврогача харажатга тайёр туриши керак.\n“Барселона” таркибни тозалашни давом эттирмоқда. Каталонияликлар ярим ҳимоячи Карлес Аленьяни “Хетафе”га транфер қилинганини расмий сайти орқали эълон қилди. Клуб мутасаддилари трансфер шартномасини шундай тузганки, у келажакда “Барселона” фойдасига ишлайди. Чунки, агар Аленья келажакда кучайиб кетса, каталонияликларда уни ортга қайтариши мумкин. Улар қайта трансфер ҳуқуқини сақлаб қолди. Бундан ташқари, “Хетафе” Аленьяни бошқа клубга сотса, каталонияликлар трансфер суммасининг ярмини олади.\nАйни пайтда испан матбуотида асосий мавзуга айланган яна бир трансфер “Барселона” ва “Атлетико” рокировкасидир. Унага кўра, “Барселона” франциялик ҳужумчи Антуан Гризманни “Атлетико”га қайтариб, мадридликлар сафини тарк этишни истаётган ярим ҳимоячи Сауль Ньигесни олиб келмоқчи.\nCalciomercato нашри Элдор Шомуродов борасида хабар тарқатди. Ушбу нашр “Рома” бош мураббийи Жозе Моуриньонинг шахсан ўзи клуб раҳбариятига мурожаат қилиб, ўзбек ҳужумчисини Римга кўчириб келишни талаб қилмоқда.\nSports.uz сайти бу ҳақида мақола ёзиб, легионеримизнинг агентларидан бири Герман Ткаченко “Женоа” раҳбарияти келаси мавсумда Шомуродовга катта ишонч билдириб, ҳали уни сотмаслигини таъкидлаётганини маълум қилганди.\nБундеслигадаги эътиборга молик трансферлар мамлакат чемпиони “Бавария” билан боғлиқ. Мюнхенликлар нафақат Германияда балки Европада энг кучли таркибга эга бўлишига қарамай, янги ўйинчиларни олишда давом этмоқда.\nХусусан, “Бавария” Бельгия терма жамоасида порлай бошлаган 19 ёшли Жереми Доку трансферини сўраб, у ўйнаётган “Ренн”га мурожаат қилди. Тез орада бу трансфер ҳал бўлади ва мюнхенликлар 22 миллион евро тўлайди.\nШунингдек, “Бавария” Италия терма жамоаси ҳужумчиси Федерико Кьезани ўз таркибида кўрмоқчи. Улар “Ювентус” билан бу трансферни Европа чемпионатидан сўнг муҳокама қилишга тайёрлаяпти.\nФранцияда ҳамманинг диққати ПСЖ ҳужумчиси Килиан Мбаппега қаратилган. У клуб билан шартномани узайтиришдан бош тортмоқда ва таътилга чиқиб кетган. Амалга ошиши мумкин бўлган энг ёрқин трансфер “Ренн” ярим ҳимоячиси Эдуардо Камавинга бўлиши мумкин. 18 ёшли футболчини “Манчестер Юнайтед” ва бир қатор етакчи клублар олмоқчи.\n“Ренн” раҳбарияти эса унга ўринбосар сифатида “Мидтьюлланн” ярим ҳимоячиси Йенс-Лис Каюстени олиб келиш ишларини бошлаб юборди.