«Эримни чойхона-ю хўроз жангидан қандай қайтарганим…» | Суғдиёна биринчи аёллар электрон журнали\n«Эримни чойхона-ю хўроз жангидан қандай қайтарганим…»\nБиринчи макр: «Чойхонага ўт тушсин!»\nҲа, ҳа, ўт тушсин! Уни ўчиргани келган «пожарний» машинасининг суви бўлмасин!\nНега бу хотин жазавага тушиб чойхонани қарғаяпти деб ўйлаётгандирсиз? Ҳозир-ку, бунақа қарғамайман, аммо уч ой аввал шу муассасани кўргани кўзим, отгани ўқим йўқ эди. Чунки у мендан эримни, фарзандларимдан отасини, оиламдан тиргагини тортиб олаётганди. Эрим ишдан келади-ю, қўлимга тўрваларини тутқазганча, болаларнинг саломига алик олар-олмас улфатларининг олдига — маҳалламиз чойхонасига югуради. Шу билан қайтиши соат тунги ўн икки ёки бир. Тарракдек қотиб ухлайди. Эрталаб аранг ишга уйғотиб оламан. Болаларим дадасини сўрамай ҳам, эсламай ҳам қўйди. Мен эса бир қўшиқда куйланганидек, «эри тирик тул»га айландим. Охири, кескин чоралар кўришга аҳд қилдим. Аёл бошим билан на чойхонага ўт қўя ва на у ердаги бекорчихўжаларни тум-тарақай тарқата олардим. Синалган усул — макр ишлатишга тушдим.\nҚайнотамнинг суюкли келини эмасманми, бир тоғора сомса пишириб, якшанба куни кўргани бордим ва ўғлингизнинг қўли тегмаяпти, томорқамизга қараб беринг, болалар ҳам сизни соғинган деган баҳонада уйга олиб келдим. Кечқурун эрим келиб, дадасини кўриб, хурсанд бўлди. Аммо чойхонадаги улфатларни анчайин куттириб қўйишини ўйлаб, ичидан зил кетганини ҳам пайқадим. Қайнотам эримни ёнига олиб ўша оқшом қўлбола палов дамлади. Чойхона «тагига олди». Мен хийлам иш бераётганидан қувонардим.\nЭртасига эрим ишдан қайтгач, қайнотам томорқага у-бу экамиз деб туриб олди. Яна бир оқшом уйда қолишини ўйлаган хўжайинимнинг тепа сочи тикка бўлди. Мен эса қайнотамга ичда миннатдорчилик билдириб, у яхши кўрган мантига уннадим. Учинчи куни эса… Эримдан анчагача дарак бўлмади. Соат кечки саккиз бўлиб, қош қорайди ҳамки, кўринмади. Хавотир ола бошлаган қайнотамни тинчлантирдим:\n— Чойхонада бўлсалар керак.\n— Ие, яқин орада чойхона борми?\n— Ҳа, кўчанинг бошида. Ўғлингиз ўша ердан бери келмайди. Икки кундан бери сиз келганингизга чиқолмаётганди. Бугун ишдан қайтишда ўша ерда қолган бўлса керак.\nЎғлини олиб келгани чиқиб кетган қайнотам ҳам бадар кетди. Ота-бола соат ўн иккиларда хушчақчақ ҳолда кириб келишди. Кейинги бир ҳафта шу ҳол такрорланди. Мен ўзимча макр қиламан деганимда, қайнотамнинг ҳам эрим каби эркак киши экани, уларнинг бир лойдан қорилганини ҳисобга олмаган эканман. Яна аҳволим бояги-бояги. Энди бир эмас, икки кишини кутиб эшикка термуладиган бўлдим. Аммо…\n«Ҳар Сашанинг ўз Машаси бор» дерди бир дугонам. Қайнотамнинг бу қадар узоқ қолиб кетганидан хавотирланган қайнонам эшикдан кириб келди. «Дадангизни олиб кетиб, мени ташлаб қўйдингиз деб уришади», деган хаёлда аввалига қўрқдим. Қайнонам аввалига қошларини чимириб, шунга мойил кайфият намоён қилиб турди ҳам. Бироқ дардимни эшитгач, ғазаби кутилмаганда бошқа ўзанга бурилди:\n— Ҳаҳ, чоли тушмагур! Айтдим-а нега қорасини кўрсатмайди деб. Дадангиз азали чойхона жинниси. Ўғлим ҳам отасига тортибди. Вой, буни уйга қайтараман деб қанча қийналгандим-а? Энди бу ёқдан топибдилар-да чойхонани. Ҳозир мен бу икки дайдига уйи қаердалигини кўрсатиб қўяман!\nБизнинг қайнона «генерал»! Енг шимариб чиқиб кетганча ўн беш дақиқа ўтмай ота-ўғилни олдига солиб олиб келди. Қайнотам индамай турган бўлса-да, эрим тутақди:\n— Ёш боламанми сизга, ойи? Нега орқамдан чойхонагача бордингиз?!\n— Чойхона нима бўпти. Бир пайтлар дискотекадан қулоғингдан чўзиб олиб келганимни унутдингми? Ерга кирсанг қулоғингдан, осмонга чиқсанг оёғингдан тортаман, биласан-а? Сени уйлантириб, рўзғорингни бўлак қилиб, катта эркак бўлиб қолди деб ўйласам…\nЭрим дарров паст тушди. Қайнотам эса «Айтдим-ку, ойинг билан баҳслашма!» дея мийиғида кулиб турарди.\nШу куни кечқурун ширин таом тайёрладик. Оила даврасида овқатландик. Болаларим шеър айтиб, қўшиқлар куйлаб беришди. Оқшомимиз жуда чиройли ўтди. Эрим ҳам оила даврасини соғинганини англади шекилли, роса яйради. Эртасига қайнотам билан етаклашиб чиқиб кетаркан, қайнонам менга уқтирди:\n— Агар эрингиз кечқурун уйда бўлмаса, қўнғироқ қилиб юборинг. Ўзим бирор ҳафта меҳмон бўлиб кетаман.\nХайрият, эрим энди чойхонага фақат дам олиш кунлари, шунда ҳам бир-икки соатга чиқадиган бўлди. Бошқа пайт томорқага қарайди, болалар билан ўйнайди ёки қариндош-уруғларини йўқлайди.\nИккинчи макр: «Ишқилиб, хўроз ютиб қўймасин!»\nТуппа-тузук юрган эрим бир якшанба хўроз уриштириш ўйинини томоша қилгани чиқди-ю, айниди-қолди. «Энди мен ҳам хўроз боқаман», деганида хавф қаёқдан келаётганини сезмай, боқса-боқар, ёнига бир-икки товуқ ҳам олиб қўйсак тухуми текин деб ўйлабман, ҳатто қувонибман ҳам. Қаёқда дейсиз! У кишим зотдор, уришадиган хўроз олиб келиб боқа бошлади. Бундай хўрознинг ёнига товуқ қўйиб бўлмасмиш, кучи кесилармиш. Дакангга алоҳида хона (катак эмас, ўзимиз яшайдиган хоналардан бири) ажратиб, оёқлари захда қолмаслиги учун тагига палос тўшаб қўйди. Жувонмаргнинг егани ҳам «деликатес»: бедана тухуми, қўй тили, лаҳм гўшт. Қарабсизки, рўзғордан ҳам барака учди.\n«Қўйинг, дадаси, болалар қўрқяпти, чўқиб олмасин», десам, болалар у хонага кирмасин деб тайинлаганча ишига кетади. Юрагим бир нарсани сезарди-ю, нималигини ўзим ҳам билмасдим. Дугонамга қўнғироқ қилиб тиш ёрдим:\n— Вой, Назо, кўргилигинг қурсин! Сенинг ҳам эринг шу дардга чалиндими? Меники ўн йилдан бери хўроз уриштиради. Бу қирилгурнинг еган-ичгани ҳам майли, жангда ютгани ёмон.\n— Ўлсин, шу ўн йил ичида эрим бир ё икки марта хўроз жангида ютди. Аммо ютуқнинг мазасини тотгани учун ҳеч шу хўрозбозликдан қутулолмаяпти. Кошки тайинли бир нарса олган бўлсак ўша ютуққа. Ҳаммаси шу қирилгур хўрозларнинг ўзига кетади. Бу бир қимордек нарса. Эрим хўроз жангларига бор-будини тикди. Биронта тиллам ёки рўзғоримда қўлга илинарлик нарсам қолмади. Тез эрингни бу йўлдан қайтар. Хўрози бир ютмасин, кейин қутулолмайсан у балодан.\nПатагимга қурт тушди. Аввалига бу текинхўрнинг таомномасига ўзгартиш кирита бошладим. Эрим хўрозга пишириб бер деб ташлаб кетган масаллиқларни болаларга едириб, унга тариқ берадиган бўлдим. Бир ҳафта ўтмай натижаси билинди. Якшанба куни хўрозини даст кўтариб жангга олиб кетган эрим шашти пасайиб қайтиб келди. Уни ҳатто даврага ҳам қўйишмабди. Ҳеч ким бирон сўм тикмабди ҳам. Бир нарсадан шубҳаланди шекилли, хўрозни ўзи овқатлантиришга ўтди. Эрталаб овқатини бериб ишга кетади, тушликка атай келиб қарайди. Кечқурун атрофида парвона. Икки ҳафтадан сўнг яна жангга олиб борди. Ўша куни «Ишқилиб, хўроз ютмасин», дея Худога нола қилдим. Ҳартугул, ютмабди. Яхшигина тепки еб кепти, жувонмарг.\nЭрим парваришни кучайтирди. Кўзига хўроздан бошқа нарса кўринмай қолди. Менинг эса ўтирсам ўрним, юрсам йўлим куярди. Бир куни… Миямга келган фикрдан қувониб кетдим. Эрим хўрозни товуқларга яқинлаштирмаслик керак деганди-я! Ана чора!\nҚўшнимиз Салимахоннинг йигирмата товуғи бор, хўрози эса анча қариб қолганди. Ва ниҳоят, бечорани сўйиб шўрва қилишибди. Унга лутфан «хўроз хизмати» таклиф қилдим. Яъни эрим ишга кетиши билан хўрозни қўшниникига чиқариб юбораман. Даканг ҳам муҳаббат нималигини тушуниб қолди чоғи, девор ортидан хандон-хушон қичқиргани бот-бот эшитиладиган бўлди. Ўн кун ичида гладиатор хўрозимиз ҳақиқий «Казанова»га айланди-қолди! Салимахон эса кунда-кун ора бизни тухум билан сийлайдиган бўлди.\nЯкшанба куни тушга яқин эрим хўрозлар жангидан жиғибийрони чиқиб қайтди. Даканг даврага тушганда рақиб хўрозга хезланмабди ҳам, аксинча даврани гир айланиб қоча бошлабди. Роса кулгига қолибди. Шарманда бўлган эрим хўроз жангига бошқа қадам босмайдиган бўлди. Дакангни сўймоқчи эди, қўшнига тухум эвазига берақолайлик деб кўндирдим.\nБаъзи-баъзида унинг қичқириғини эшитиб эрим мийиғида кулиб қўяди.


Қурувчининг жони мингтами? Нега Навоийдаги қурилиш ташкилотлари фожиадан кейин ҳам хулоса чиқармаяпти? - Халқ сўзи\n18 Июль, Пайшанба\nҚурувчининг жони мингтами? Нега Навоийдаги қурилиш ташкилотлари фожиадан кейин ҳам хулоса чиқармаяпти?\n17:27 17 Июль 2018 Жамият\nФото: Темур Эшбоев / "Халқ сўзи".\nЖорий йилнинг 2 июль куни Навоий шаҳрида бунёд этилаётган кўпқаватли уйлар қурилишида содир бўлган бахтсиз ҳодиса бир муддат интернетдаги ижтимоий тармоқларнинг бош мавзусига айланган эди.\nЯна бир эслаб ўтамиз, унда қурилиш корхонасида пайвандчи сифатида ишлаётган ёшгина йигит ток уриши оқибатида ҳаётдан кўз юмган эди. Мазкур фожиадан қурилиш корхонаси тегишли хулоса чиқариб, техника хавфсизлиги ва меҳнат муҳофазаси масалаларида чора-тадбирлар белгилаган бўлса керак. Бироқ шаҳар (нафақат Навоий) қурилишлари ёнидан ўтар экансиз, афсуски, меҳнат муҳофазаси ҳамон минимал даражада ҳам эмаслигининг гувоҳи бўлдик.\nБироз олдин мақола тайёрлаш мақсадида учта йирик инвестицион лойиҳани амалга ошираётган “Навоий азот” АЖда бўлган эдик. Корхонада мазкур лойиҳалар рўёбида Япония, Жанубия Корея ва Туркия давлатларидан қурувчилар иштирок этмоқдалар. Қурилиш майдонларига киришингиз билан улкан тасвирий воситалар кўзга ташланади. Ўзга миллат тили алифбосида битилган бир шиорнинг таржимасини сўрадик.\n“Муддат биринчи, техника хавфсизлиги ундан олдин!”, деб ёзилган дея жавоб қилди таржимон. Ҳақиқатан ҳам шундай. Ҳар бир ишчи, ҳатто, корхона раҳбари ҳам иш кийими, каска, кўзойнак ва ҳатто, респиратор билан таъминланган. Ташқаридан келган меҳмонни ҳам ким бўлишдан қатъий назар шундай кийиниш ва ҳимояланишга мажбур этишади. Нафсиламрини айтганда, НКМК, “Қизилқумцемент” ва бошқа бир қатор йирик саноат корхоналарида ҳам шундай муносабатни кузатиш мумкин.\nАфсуски, қурилиш корхоналари, айниқса, улар хусусий бўлса, “бизга бўлаверади” қабилидаги муносабатнинг гувоҳига айланасиз. Бундай корхоналарда қурувчилар уйдан олиб келинган эски кийимлар, оёқда резина шиппак, белдан юқориси яланғоч, омонат тикланган нарвонларда ишлашаётганлигига техника назорати мутасаддиларининг ҳам кўзлари кўникиб қолишган. Афсуски, бундай масъулиятсизлик баъзида юқоридагидек фожиа билан якунланмоқда. Ахир, кўза кунда эмас, кунида синади, дея халқимиз бежиз айтишмаган. Синган кўзани эса тиклаб бўлмайди. Синмагани маъқул.


Тескари феълнинг тадбири - Darakchi\nМУТОЛАА 05.04.2018, 17:47\nХалқимизда бежиз “Эрга тегиш осон, этигини ечиш қийин” дейилмас экан. Шаҳзоданинг турмуш ўртоғи жавобгарлиги ўта кучли бўлган, қатъий режимли ишда ишлайди. Янги турмуш қурган кезлари бошлиғи билан арзимаган сабаб билан тортишиб қолибди. Шундан сўнг “бор-эй” деб ишдан бўшаш ҳақида ариза ёзиб келаверибди. Бутун оила ҳайрон. Шундоқ яхши ишдан воз кечиб бўладими? Маоши юқори бўлса. Катталар уришиб кўришди, тушунтириб кўришди — фойдаси йўқ. Охири “мотам тутиб, аразлаб ётган” турмуш ўртоғининг олдига ўзи кирди.\n– Ана, қўшнининг эри ҳеч қаерда ишламайди. Лекин намунали “уй бекаси”: бола қарайди, овқат пишириб, ойимтилласи савдодан келгунча уй йиғиштириб ўтиради. Ўша билан дўстлашасиз. Баҳонада иш тажрибасидан сизгаям ўргатарди.\nФарзандли бўлганларидан сўнг олдингидай барча ишларни ўз вақтида қилишга улгуролмай қолди. Хўжайинининг гоҳ пайпоғи ювилмай қолиб кетса, гоҳ овқат вақтида пишмасди. Табиийки, эътиборсиз қолган эрнинг минғир-минғири кўпайди. Баъзан арзимаган нарсага жаҳл қилиб уйдан чиқиб кетади. Бор кучи билан ҳаракат қилсаям, кўп нарсага улгурмасди. Қайнана-қайнатасидан алоҳида яшаётгани учун ўн дақиқага бўлсаям чақалоқни қўлидан олиб турадиган одам йўқ. Баъзан эри билан сан-манга ҳам бора бошлади. Агар турмуши шу тарзда давом этса, яхшиликка олиб келмаслиги билиб, қўшнисидан маслаҳат сўради. “Уйингиздаги барча жиҳозларни янгиланг, пардалар ва чойшабларниям”, деди қўшни дугонаси.\nАммо жавоб ёқимли эмасди. “Жами қанча пул ишлатдинг?” деган саволга дуч келди. Табиийки, у бу суммани айтолмасди. Пулли масалаларда эрининг қон босими тез-тез ошиб туради. Яна касали қайталамасин деб, индамай қўя қолди.\nУхлагани кирган эрининг устига юмшоққина ётсин деб янги кўрпани солиб қўйди. Бироқ кўп ўтмай “Ўзимнинг кўрпам қани?” деган бақириқдан ўзи ҳам, ухлаб ётган чақалоғи ҳам чўчиб тушди. Югуриб борди. Эри жаҳлдан ўзини қўйгани жой тополмаётганди. Унга бу жуда сифатли ва қимматбаҳо кўрпалигини, муҳими, чет элники эканлигини тушунтира бошлади. У бўлса баттар тутақиб, “Бунингдан на ҳаво ўтади, на устингда борлигини сезасан, топ, ўзимнинг пахта кўрпамни”, деб синтепондан қилдирган юмшоққина ёстиқларини ҳам юзига қарата отди. Бу ўзгаришларнинг оқибатими, ё эрида оқибат йўқми, билолмади. Шундай қилиб, кўрпа қимматбаҳо бўлгани билан эри учун бир пулга қиммат чиқди.\nЯна қўшниникига маслаҳатга чиқди. “Ўзи турли пишириқлар қилиб, мазали овқатлар билан эрнинг кўнглини олишни биласизми?” – деди қўшниси. “Бўғирсоқ қилишни биламан”, деди. “Аттанг!” – деди қўшниси бошини сарак-сарак қилганича. Қўлига бир дунё масаллиқнинг рўйхатини тутқазди. “Шунча чиқим қилиб, яна пишириб ўтираманми, тайёрини олақолай”, деди. “Кўчанинг нарсаси билан эрнинг кўнглига йўл топиб бўлмайди”, – деди қўшниси. “Э, кўнглининг кўчасидан ўргилдим”, деб йўлга тушди. Ўша куни қўшниси кечгача уникида турли пишириқлар қилди. Кечқурун уйга келган хўжайини пишириқларни кўриб, “Қайси қўшни олиб чиқибди?” – деб сўради.\nҚўшнисидан рецептини ёзиб олиб, беш мартача пишириб кўрди. Итга ташласа, ит емайдиган бир нарсалар бўлди. Кечқурун олдига қўйди. “Бугун ўғлингиз кўп инжиқлик қилди, пиширганларим ўхшамади”, деб баҳоналади. Хўжайини бўлса “Ҳечқиси йўқ, бўп туради”, деб ҳаммасини паққос туширди. Емаса керак деб ўйловди, ўзидан уялиб кетди. Чунки ейдиган даражада эмасди. Усти хом, ости кўмир. Турмуш ўртоғи уйда қилинган пишириқларни бу қадар яхши кўришини билмасди, рости. Егани учун ҳам виждони қийналиб, пишириқ қилишни астойдил ўрганди. Яна қўшнининг маслаҳати билан анча-мунча нарсаларни ўрганиб олди. Кечаси билан ухламаса ҳам уй-жойини озода тутиб, ош-овқатни вақтида қиладиган бўлди. Эрининг унга муносабати кундан-кунга яхшиланиб борарди. Азбаройи оиласига меҳри ошиб бораётганидан яна “ишдан бўшайман”га тушиб қолди. Эски одатларини бошламаса бўлмайди, шекилли.\nҚўшниси турмуш ўртоғи билан жуда аҳил яшайди. Рўзғордаги ахлат тўкишми, нон олиб келишми, хуллас, кундалик барча ишлар эрининг зиммасида. Шаҳзода бўлса, бозор-ўчарни ҳам ўзи қилади. Хўжайини маошини тийин-тийинигача олиб келиб беради-ю, бошқа ҳеч нарса билан иши йўқ. Унинг наздида шунинг ўзи энг катта қаҳрамонлик. Ундан ортиқ хотинига яна қандай ёрдам бериш мумкин? Ҳатто киядиган кийимларини ҳам бозордан хотини олиб келиб бериши керак. “Бирга юринг”, деса, “Сенинг дидингга ишонаман, бозорга борсам бошим оғрийди”, дейди. Тавба, бола йиғласа боши оғрийди, бозорга борса боши оғрийди, пул сўраса қон босими ошади, эрталабдан-кечгача, кечдан-эрталабгача “ур-қир” киноларни кўриб эса ҳеч боши оғримайди.\nШуларни ўйлаб, боши қотиб юрган кунларнинг бирида қўшниси чиқиб, уларникидан хўжайинига телефон қилди. Атай тингламаса ҳам, овози қулоғига чалиниб турарди. Бир чиройли муомала қилар эканки, оғзи очилиб қолди. Охирида “Дадажониси, бўпти чарчаманг, қайтишингизда иложини топсангиз, иккитагина нон олакелинг”, деди.\nҚойил қолди. Ахир ўзи эрига телефон қилганида ҳамиша “Телефонингиз доим банд бўлади, қайси хушторингиз билан гаплашяпсиз?” деб чақиб олишдан бошлайди-да. “Ишим шунақа-ку!” деб тушунтирмоқчи бўлса, “Баҳона қилманг”, деб жеркиб ташлайди.\nБулардан хулоса чиқариб, хўжайинининг рақамларини терди. “Да” деган жаҳлдор овоз эшитилди (хотини телефон қилса асабийлашадиган бўлиб қолган). Бу гал шунчалик мулойим гапирдики, эри ҳайрон. “Бола билан чиқолмадим, қайтишингизда иккитагина нон олакелинг”, деди. Хўжайни бу муомаладан шошиб қолди. “Хўп-хўп, албатта обораман”, деди. “Майли, чарчаманг”, деб гўшакни қўйиб, қотиб-қотиб кулди. Чунки ҳалигача бунақа яхши гапириб кўрмаганди.\nКечқурун эри иккита эмас, тўртта нон кўтариб кириб келди. “Бўларкан-у”, деди ичида. Шу куни атайлаб ахлатни кеч соат ўн бир яримгача тўкмади. Рус тилида қандайдир детектив кино кўриб ётган эрининг олдига кириб, “Болани зўрға ухлатдим, энди ахлат тўкиб келақолай”, деди секингина мулойим мушукдай. Беш йиллик турмуши давомида бирон марта ахлат тўкмаган хўжайини пинагиниям бузмади. Шаҳзода ҳам имиллагандан имиллади. Бир маҳал эри: “Қўявер, кеч бўлди, эрталаб тўкарсан!” – деди виждони оз-моз қийналганидан. “Йўғ-ей, баракали уйни баракасиз қилиб турмасин”, деди ўзини бир оз ақллироқ кўрсатиб. Энди лифт тугмасини босувди ҳамки, ичкаридан эри чиқиб келди.\nХуллас, ахлат ҳам тўкилди. Кўпинча қўшни дугоналари доим эрлари томондан эъзоздалигини кўриб, ўзидан хафа юрарди. Улардан кам жойим борми, деб ўйларди. Энди қараса, йўқ экан. Чунки эри бозор-ўчарни ҳам ўзи қила бошлади. Лекин ҳамма нарсани энг қимматидан, кўп-кўпдан олгани ёмон-да. Увол бўлиб қолади. Илгари ўзи рўзғорига лойиққина қиларди. Шунинг учун қийналсаям, олдинги вазифаларини яна ўз зиммасига олди. Аммо бундан норози эмас. Чунки энди эр-хотин жанжаллашмаяпти. Бир-бирини ҳурмат қилишни ўрганди. Шуни айтадилар-да, “яхши гап — жонга озиқ” деб.


Россияда Ravon R2 (Spark) ишлаб чиқарилиши мумкин\nРоссияда Ravon R2 (Spark) ишлаб чиқарилиши мумкин 2 329\nАйни дамда GM-Uzbekistan компанияси вакиллари General Motors билан Санкт-Петербургда Ravon автомобилларини ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш борасида фаол музокаралар олиб бормоқда, дея хабар қилди Sputnik.\nЎзбекистон компаниясининг мақсади — General Motorsнинг Санкт-Петербургда консервация қилинган заводи қувватида фойдаланишдир. 2014 йилда фаолияти тўхтилган завод йилига 100 минг автомобиль ишлаб чиқариш имконига эга.\nЭслатиб ўтамиз, Ravon R2 айни дамда Россияда А-класс автомобиллари орасида энг бозори чаққон машина. 2017 йилнинг 11 ойи давомида салкам 13 минг автомобил сотилган. Компания йил охирига қадар ушбу кўрсатгични 15 мингга еткизишни ваъда бермоқда.


Учоқ чиптаси. Фақир Бойқурт. турк ҳикоялари туркумидан. - Nurzamon.uz\nУчоқ чиптаси. Фақир Бойқурт. турк ҳикоялари туркумидан.


Юлдузлар илми султони бўҳтонлар қурбони\nёхуд Улуғбекнинг ўғли Абдуллатиф томонидан шаҳид бўлмагани хусусидаги ҳақиқатлар\nМирзо Улуғбекнинг "Зижи жадиди Кўрагоний" асарининг тўртинчи қисми астрология билан ниҳояланган. Собиқ иттифоқ даврида астрология, метафизика, антология, коинот фалсафаси, генетика ва 1960 йилларгача кибернетика фанлари инкор қилинган. Яқин тарихнинг бундай нохолислиги оқибатида ота-боболаримиз қолдирган жуда кўп илмий мерос йўқолиб кетди. Борлари ҳам бир ёқлама талқин қилинди. Хусусан, Мирзо Улуғбек илмий мероси, сиёсий фаолияти, барпо этган расадхонаси тақдирига бир ёқлама қаралиб, уларга ёлғон гувоҳликлар келтирилди. Нохолис мафкура тарафдорлари Мирзо Улуғбек дин уламолари фитнаси, хусусан, Ҳожа Аҳрор томонидан уюштирилган диний фанатизм оқибатида ўлдирилган, деб турли асоссиз уйдирмаларни тўқиб чиқарганлар. Адабиётшунос олим, академик Ботурхон Валихўжаев Ҳожа Аҳрор Вали ўзининг диний-сиёсий фаолиятини Мирзо Улуғбекнинг ўлимидан кейин бошлаганлигини алоҳида таъкидлайди...\nШубҳасиз, ўша даврда темурийлар билан мўғул хонлари ўртасида келишмовчиликлар бўлиб туриши табиий ҳол эди. Алишер Навоий мўғул хонларининг ярасига туз сепиб, Туронзамин хон, ҳоқонлар юрти эмас, балки шаҳаншоҳлик замини эканлигини, қадимдан Эрон ва Туронда шаҳаншоҳ, Ҳиндистонда рожа, Хитойда фағфур, Рум ерларида қайсар, Мўғулистонда хон, ҳоқон ҳукмронлик қилиб келганлигини айтади.\nЎша пайтлар шоҳ ёки шаҳаншоҳ бўлиш учун унинг отаси пайғамбар-саййид авлодларидан бўлиши шарт эди. Ғоявий, мафкуравий давлатчилик, давлатдорлик масалаларида ҳам Турон шаҳаншоҳлик замини билан Мўғулистон ҳоқонлик юртида катта фарқ бор эди. Мўғул қабилалари қадимдан хитойликлар билан муомалада бўлиб келганлиги боис улар Хитойнинг "йн-ян" фалсафий ғоясига таянишган. Бу ғоя қадимги Эроннинг "парсуа" – форслар қабилалари ёйган ғоялардан ақидавий томондан фарқ қилса ҳам фалсафий жиҳатдан бир-бирини тўлдирарди.\nТемур ва темурийлар, хусусан, Мирзо Улуғбек давлатдорлик ишларида Туроннинг шаҳаншоҳлик, падаршоҳлик ғоялари устун турарди. Бу эса ўз навбатида модаршоҳлик, материалистик ғояларга асосланган мўғул хонларига маъқул келмасди.\nШунинг учун ҳам Улуғбек ўғли Абдуллатиф томонидан эмас, балки Мўғлуқхоннинг фитнаси, ёрлиғи, фатвоси билан Аббос томонидан ўлдирилган, деган хулосага келамиз.\nОлимлар В.Бартольд, Е.Давидович, Б.Аҳмедовларнинг изланишларида Улуғбекнинг кейинги ҳаётига оид бирон-бир муҳим далил, ҳужжат келтирилмаган. Фақат П. Булгаковнинг самарқандлик олим Абу Ҳафс Умарнинг "Матлаъ ан-нужум ва мажаъ ал-улум" асарининг 1364 йилдаги қўлёзмаси бир варағига кўзи тушиб қолади. Араб тилидаги бу ёзувда асар матнига, санасига мос тушмаган ҳолда "Абдуллатиф Улуғбекни 1449 йил 17 октябрда қўлга олган, ўша йили 25 октябрда ўлдирилган" дейилади. Шундай экан, Улуғбекнинг қандай қилиб "8 кун ичида Самарқандга, кейин Шоҳруҳияга чекингани, кичик ўғли Абдулазиз билан Сирдарё бўйида ов қилгани, кейин яна Самарқандга қайтиб Абдуллатифга мағлуб бўлганини тан олгани ва ҳаж йўлида Абдуллатифнинг "хоҳиши" билан шаҳид бўлган"и кишида шубҳа уйғотади.\nТарихчи Мирхонднинг "Равзат ус-сафо" асарида айтилишича, бу қотиллик 853 йил шаъбон ойининг бошида, яъни милодий 1449 йилнинг 19 сентябрида юз берган. Улуғбекнинг ўлдирилиши билан боғлиқ саналарнинг бу икки хиллиги ҳам шубҳамизнинг ўринлилигини кўрсатади.\nМирзо Улуғбекнинг Аббос томонидан ўлдирилгани ҳақида "Бобурнома"да қуйидагича баён этилган:\nУлуғбек баҳри улуму хирад,\nКи дунёву динро азу буд пушт,\nЗи Аббос шаҳди шаҳодат чашид,\nШудаш ҳарфи тарих "Аббос кушт".\nЯъни, "илоҳий ва дунёвий илмлар денгизига шўнғиган Улуғбек Аббос туфайли шаҳид бўлди. Абжад ёзувида битилган "Аббос кушт"дан у ўлдирилган сана келиб чиқади". Аммо манбада Абдуллатиф ҳақида ҳеч нарса дейилмаган.\nЁки яна бир "Бобо Ҳусайн кушт" деб тугаган бошқа манбада Абдуллатифнинг ўлими ҳақида айтилади. Ушбу абжадли шеърда ҳам Улуғбек ва унинг одамлари хусусида ҳеч қандай маълумот келтирилмаган:\nАбдуллатиф Хисрави Жамшид фар ки буд,\nДар силки бандагонаш Фариддуну, Зардуҳушт,\nБобо Ҳусайн кушт шаби жумъааш батир,\nТарихаш ин навис ки "Бобо Ҳусайн кушт"\nМаъноси: Абдуллатиф қадимги Хисрав ва Жамшид подшоларидай, Фариддину Зардушт каби салоҳиятли бандалардан эди. Жума оқшоми уни Бобо Ҳусайн ўқ узиб ўлдирди. Тарихни бундай ёз уни "Бобо Ҳусайн шаҳид этди".\nЎз замонида халқ орасида Абдуллатифга нисбатан ҳурмат билан шеърий мисралар битилган:\nҲарна қодирсен кўрсат, эй навбат куни етди.\nШундай қилиб, Мирзо Улуғбек, Абдуллатиф, Абдуллазиз, қозикалон Шамсиддин Муҳаммад Мискинлар мўғул хонлари фитнасининг қурбонлари бўлишди. Улуғбек ва Абдуллатифни ўлдирган Аббос ва Бобо Ҳусайнлар мўғул хонлари, Мўғлуқхоннинг одамлари эди.\nУлуғбек бунёд эттирган расадхона тақдирига ҳам собиқ иттифоқ мафкураси тарафдорлари нохолис ёндашадилар. Шўро даврининг баъзи манбаларида расадхона гуё диний уламонинг фитнаси билан буздирилган дейилса, бошқа манбаларда расадхона ўз-ўзидан қаровсиз қолдирилганлиги туфайли бузилган дейилади.\nРасадхонанинг Ҳожа Аҳрор бошчилигидаги диний уламо фитнаси билан буздирилмаганлиги, у Улуғбекнинг ўлимидан кейин ҳам бир неча йиллар ишлаб турганлиги, кейинчалик қаровсиз қолдирилгани учун эмас, балки махсус буздирилганлиги бугун тарихий манбалардан маълум бўлаяпти.\nШайбонийхонлар ҳокимият тепасига келганидан сўнг темурийларни Туронзамин сарҳадларидан қувиб чиқарадилар. Манбаларда XVI асрга келиб, Шаҳрисабздаги Оқсарой ва Мирзо Улуғбек расадхонаси шайбонийлардан бўлган Абдуллахон II томонидан буздирилгани айтилади.\nРасадхона ўз-ўзидан қаровсиз қолиб асрлар давомида нураб, бузилиб кетган, деб совет тарихчилари фикрига қўшиладиган бўлсак, Абдураззоқ Самарқандийнинг расадхона ҳақида берган қуйидаги маълумотларини инкор этишимизга тўғри келади: "Самарқанднинг шимолида, шарқ томонга мойилроқ ерда мос бир жойни тайин қилди ҳамда шуҳратли ҳакимларнинг ихтиёри бўйича у ишни бошлашга мувофиқ бир толе муқаррар қилинди. Расадхонанинг биноси давлат асосидек пойдевор, пойдевори эса салтанат (асосидек) устувор қилиб мустаҳкамланди. Иморатни тиклаш ва устини кўтариш (оятдаги) "албатта ўша (қиёмат) куни тоғлар сайр қилади" дейилган кунгача барқарор (турувчи) тоғлар сингари йиқилишу нурашлардан омон тарзда бажарилди".\nМодомики, расадхона қиёматгача нурамайдиган, бузилмайдиган қилиб қурилган экан, демак расадхона махсус буздирилган. Акс ҳолда, ҳеч бўлмаганда бу муҳташам бино қоя-тошлар каби кўриниб туриши керак эди. Хўш, бу бино диний уламонинг фатвоси билан буздирилмаган бўлса, ким уни буздиришга журъат қила олади? Ахир бу ерда шаҳаншоҳ мақомига яқин амир Улуғбек юлдузлар илми билан шуғулланган. Ваҳоланки, ўша даврда хон фармон бермас ва хоҳиш билдирмас экан, ҳеч ким бундай ҳашаматли бинони буздиришга журъат қилолмасди. Демак, бу бузғунчилик ғояси Мўғул хонлиги, Туронзамин шаҳаншоҳлигига бориб тақалади.\nШуни холисона айтиш керакки, ер юзида ҳеч қандай ғоя йўқ, у ягона бўлмаса. Бир-бирини инкор қиладиган ғоялар ҳам бир-бирисиз яшай олмайди. Фақатгина айрим салтанат чайқовчиси бўлган манфаатпараст сиёсатчиларгина бир ғояни иккинчисига душман қилиб қўяди. Аслида ғоя ягона.\nИкромиддин СИРОЖИДДИНОВ, Улуғбек расадхонаси илмий ходими


ИШИДчилар Раққани қандай тарк этди? - BBC News O'zbek\nИШИДчилар Раққани қандай тарк этди?\nImage caption ИШИДчилар автобусларга ўтирганлар\nБи-би-си ўтказган журналистик тадқиқотдан маълум бўлишича, Сурия Демократик Кучлари қуршовдаги Раққа шаҳридан "Исломий Давлат" жангарилари ва уларнинг оила аъзолари соғ-саломат чиқиб кетишига изн берган.\nВидеони Би-би-си Ўзбек хизматининг YouTube каналида томоша қилинг\nБи-би-си журналистларининг ўрганишларидан маълум бўлишича, шу йилнинг 12 октябрь куни ИШИДнинг 250 тача жангариси, уларнинг 3500 атрофида оила аъзолари юк автомобиллари ва автобусларга ўтирғизилиб "Исломий Давлат"нинг пойтахти ҳисобланган Раққа шаҳридан олиб чиқилган.\nСурия-Чеченистон: 'Ўзбекистонликлар Грознийда'\nЯқин Шарқ: Ўзбекистонлик '1500 ИШИДчи' жангарига нима бўлди?\nБи-би-си мухбирлари гаплашган юк автомобиллари ҳайдовчилари, Суриянинг Раққадан жанубдаги аҳоли масканлари яшовчиларининг ҳикоя қилишларича, 50 та юк автомобили, 13 автобус, ИШИДчи жангариларнинг 100 тача ўз транспорт воситаларидан тузилган карвон 6-7 километрга чўзилган.\nImage caption ИШИДчилар Раққани тарк этаётгани мобиль телефонларда тасвирга олинган.\n"Биз аёллар ва болаларни қўшиб ҳисоблаганда 4000 тача одамни олиб чиқдик", деб айтган юк автомобилларидан бирининг ҳайдовчиси.\nСурия ҳукумат кучларига қарши урушаётган Сурия Демократик Кучлари жангчилари, уларнинг Курд ва Араб иттифоқчилари ИШИДчиларнинг Раққадан соғ-омон чиқиб кетишлари борасида махфий келишувга эришганлар.\nБи-би-сига маълум бўлишича, Раққадан чиқиб кетганлар орасида ИШИДнинг юқори лавозимли раҳбарлари ҳам бўлганлар.\nИШИДчиларга фақат ўз шахсий қуролларини олиб чиқиб кетишга рухсат берилган.\nЛекин ИШИДчилар Раққадан "тиш-тирноғигача" қуролланган ҳолда чиққанлар.\nImage caption Юк автомобиллари ҳайдовчилари Би-би-си мухбирига ўз кўрганларини ҳикоя қилиб берганлар.\nЮк оғирлигидан айрим машиналар бузилиб ҳам қолган.\nИШИДчиларни олиб чиққани учун бир неча минг доллар ваъда қилинган ва аммо шу кунгача ҳам пулини ололмаган ҳайдовчиларнинг сўзларига кўра, жангариларнинг ҳам, уларнинг аёллари, ҳатто болалари эгнида ҳам ҳар дақиқада ўзини портлатишга тайёр худкушлик нимчалари бўлган.\nИШИДга қарши тузилган ҳарбий коалицияга раҳбарлик қилаётган АҚШ ҳарбийлари Раққадан хорижий жангариларнинг тирик чиқиб кетишларига йўл қўйиб бермасликларини айтишган.\nАммо ИШИДчилар карвонида кўп сондаги хорижий жангарилар бўлганлар.\n"Улар Франция, Туркия, Озарбайжон, Покистон, Яман, Саудия, Хитой, Тунис, Миср..."дан, дейди ҳайдовчилардан бири. Бошқа ҳайдовчилар эса яна бошқа мамлакатларнинг ҳам номларини тилга олади.\nИШИДга қарши ғарбий коалиция вакиллари ушбу махфий келишувга ўзларининг алоқаси йўқлигини, бу Сурия Демократик Кучларининг қарори эканини айтишган.\nImage caption Раққадан чиққан ва саҳро ўртасида ғойиб бўлган улкан карвон йўли\nИШИДга қарши "Ажратиб бўлмас ечим" амалиёти" сўзчиси полковник Райан Диллоннинг Би-би-сига айтишича, ғарбий коалиция жангариларнинг Раққани тирик тарк этишини исташмаган.\n"Биз ҳеч кимнинг чиқиб кетишига йўл қўймоқчи эмас эдик. Аммо бу бизнинг стратегиямизга, ўша жойнинг ўзидаги маҳаллий раҳбарларнинг тарозига солиб кўриш асосидаги мақсадларига мос келади. Бу сурияликлар қабул қилган қарор - жанг қилаётган ва ҳалок бўлаётган улар. Амалиётлар бўйича улар қарор қабул қилишади", деб айтган полковник Райан Диллон.\nҒарб офицерлари музокараларда иштирок этган бўлсалар ҳам муҳокамаларда "фаол иштирок этмаганлар", деб айтган коалиция сўзчиси.\nНега бунча кўп сондаги хорижий жангарилар чиқиб кетишига йўл қўйиб берилгани ҳақидаги саволга полковник Райан Диллон, "фақат тўрт хорижлик чиқишига рухсат берилди, улар ҳам ҳозир Сурия Демократик Кучлари ҳибсида", деб айтди.\nРаққага яқин масофадаги қишлоқ яшовчилари энди ИШИДчилар яна қайтишлари мумкин деган хавотир билан яшамоқдалар.\nImage caption Саҳро ичидаги йўл\nЖангарилар саҳро орасида ғойиб бўлганлар.\nЭнди улар бутун Сурия бўйлаб тарқалиб кетганлар деб кўрилмоқда.\nСурия-Туркия чегарасида одам контрабандаси билан шуғулланадиган "Имад" исмли контрабандачининг сўзларига кўра, халифат барбод бўлгани ўзининг бизнесига даромадни кўпайтирган.\nУ Суриядан Туркияга ўтказиб қўйгани учун киши бошига 600 АҚШ доллари, бир оилани ўтказиб қўйишга камида 1500 доллар олишини айтади.\nБу турдаги бизнесда кўп нарса сўраб ўтирилмайди, бироқ "Имад" Туркия ҳудудига "Француз, Европалик, Чеченлар, Ўзбекларни" ўтказиб қўйганини айтган.\nСурия-Чеченистон: ‘Ўзбекистонликлар Грознийда’


Кўпчилигимиз вақт ҳақида эсламасакда, сўзламасакда барибир вақт аталмиш уммон оқимида сузаётганимизни ҳис қиламиз. Бу уммон шундай уммонки, барчамиз шу уммон ичидамиз, унда сузмасликни асло иложи йўқ. Бу уммон асло тўхтамас уммон, бу уммоннинг тўлқинлари доим жўшқин, бир сонияга ҳам тин олмайдиган тўлқин. Ана шу тин олмайдиган, кутиб турмайдиган тўлқин оқимида тонг отади, кун ботади. Улар бир-бирини қувишда давом этар экан ҳаёт аталмиш жавҳарнинг бир бўлаги йўқлик қаърига мавҳ бўлади. Йўқотилган ҳар бир маъносиз, мазмунсиз лаҳзаларимиз надомат сабабчисидир. Бу жараён тўхтовсиз давом этар экан вақт аталмиш қимматбаҳо гавҳарнинг қадр-қиймати янада ошади. Вақт бизнинг бир бўлагимиз, бизнинг ҳаётимиз.\nҚимматбаҳо вақтга аҳамият беришда, ундан унумли фойдаланишда мусулмон уммати бутун башариятга ўрнак бўла олди. Мусулмонларнинг ҳаёти ана шу вақт асосига қурилган. Агар эътибор назари билан қаралса исломдаги барча ибодатларда вақт асосий ўринни эгаллайди. Беш вақт намоз, ўттиз кун Рамазон рўзаси, ҳар йили молидан закот чиқариш каби. Пайғамбар (с.а.в)нинг ҳаётларида ҳам вақтдан унумли фойдаланиш, уни зое қилмаслик хислатларини кўрамиз. У зоти бобаракотнинг сийратларидан озгина хабардор бўлган киши бу ҳақиқатни дарров англайди.\nХўш вақтнинг мусулмон инсон ҳаётидаги тутган ўрни қандай?\nАллоҳ таоло Қуръони Каримда айрим сураларнинг бошида аввал вақт билан қасам ичиб туриб, сўнг марҳамат қилади. Бир неча сураларда вақтни муайян қисмларга тақсимлаган. Масалан, тун, кундуз, тонг, чошгоҳ, аср каби: “(Борлиқни ўз зулмати билан) ўраб келаётган кечага қасам, ёришиб кўринган кундузга қасам.” (Вал-Лайл сураси, 1-2 оятлар). “Тонгга қасам, (зулҳижжа ойидаги аввалги) ўн кечага қасам.” (Вал-фажр сураси, 1-2 оятлар). “Чошгоҳ вақтига қасам; (ўз зулмати билан чор-атрофни) қоплаб-ўраб олган кечага қасамки.” (Ваз-зухо сураси, 1-2 оятлар). “Аср (вақти)га қасамки, (барча) инсон зиён-бахтсизликдадир.” (Вал-аср сураси, 1-2 оятлар). Аллоҳ таоло Ўзи яратган махлуқотларидан бирининг номига қасам ичишлиги бандаларнинг эътиборини унга қаратмоқчи бўлганлигидан ва унинг аҳамиятли экани ҳақида огоҳлантиришидан дарак бериши сир эмас.\nАлбатта осмонлар ва Ернинг яралишида ҳамда кеча ва кундузнинг алмашиниб туришида ақл эгалари учун (бир Яратгувчи ва бошқариб тургувчи Зот мавжуд эканлигига) оят-аломатлар бордир. (Оли Имрон сураси, 190-оят).\nОзгина тафаккур қилган киши албатта бу оятдан ҳикматли панд ва насиҳатларни ола билади. Бир-бирининг ортидан қувалашиб келадиган йил фаслларининг алмашиниб туришида ҳам улкан ҳикмат бордай гўё. Айрим тафаккур аҳллари баҳор фаслини умрнинг муқаддимасига, ёз фаслини гавжум ҳаёт босқичига, куз фаслини кексаликка, қишни эса сарҳисоб ва охират ҳаётига ўхшатишади. Дарҳақиқат, ақл эгалари учун Аллоҳ таолонинг оятларида эслатмалар бордир.\nКеча ва кундузнинг бири кетиб, бири келишида ҳам эслатма олувчи ҳам бир ақл эгаси учун аломатлар бор. Тонг - янгиланиш, кундуз - фаолият, оқшом - сарҳисоб, тун - ўлим ва охират.\nСуннат таълимотларида ҳам вақтнинг қиймати, унинг аҳамияти, қиёмат кунида Роббул Оламийннинг олдида вақт борасида банданинг масъулиятли эканлиги таъкидланади.\nМуоз бин Жабал (р.а)дан ривоят қилинади: Пайғамбар (с.а.в) айтдилар: “Қиёмат куни банда қайта тирилиб, қадами ердан кўтарилмасдан туриб ундан тўрт нарса – умрини қандай кечиргани, ёшлигини нималар билан ўтказгани, молу-мулкини қаердан топиб, қаерга сарф қилгани, илмига қандай амал қилгани ҳақида сўралади”.\nИнсон бутун умри давомида, хусусан ёшлик чоғларида қилиб ўтган амалларидан сўралади. Зеро, ёшлик умрнинг ярмидир. Ёшликнинг қиймати ўзгачадир. Инсон умри ҳар қанча узун бўлмасин, охират ҳаёти олдида у арзимасдир, у қисқадир.\nТўққиз юз эллик йил умр кўрган, улул азм пайғамбарлардан бўлмиш Нуҳ алайҳиссаломнинг ҳузурига ўлим фариштаси Азроил алайҳиссалом келиб, ундан сўради: Эй пайғамбарларнинг ичида узоқ умр кечирган зот, дунё ҳаёти ҳақида қандай фикрдасан? У зот жавоб берди: “Мен учун бу дунё гўёки икки эшикдан иборат бўлган бир ҳовлига ўхшайди. Биринчи эшикдан кириб, иккинчи эшикдан чиқиб кетмоқдаман”.\nБу ривоятнинг саҳиҳ ёки саҳиҳ эмаслигидан қатъий назар, бу ривоят барчага гўёки улкан ҳақиқатдан дарак бермоқда. Бу ўлим олдидаги умрнинг қисқалигидир.\nҲар бир ўтган кун, соат, лаҳзаларни ортга қайтаришнинг имкони йўқдир. Бу ҳақда улуғ тобеъинлардан бўлмиш Ҳасан Басрий (р.а) ўзининг ниҳоятда пурмаъно ҳикматларини айтган: “Ҳар бир янги отган тонг нидо қилади: Эй, одам фарзанди! Мен яна янгидан бош кўтардим, мен сенинг бугун қилган амалларингга шоҳидман, мендан фойдаланиб қол, чунки мен Қиёмат кунига қадар асло қайтиб келмасман.”\n“Эй одам фарзанди! Сен кунлар мажмуасидан иборатсан холос, бас ўша кунлардан бири кетса, сенинг ҳам бир бўлагинг кетар.”\nКим бу қимматбаҳо вақтнинг қийматини, аҳамиятини билмаса, яқинда вақтнинг ва унда амалга оширилган амалнинг қадр-қийматини биладиган вақт келади. Лекин унда кеч бўлган бўлади.\nАллоҳнинг муқаддас каломи бўлмиш Қуръони Каримда инсон икки ўринда вақтини зое қилиб, сўнгра надомат чекиши зикр қилинади.\nБиринчи ўрин: жон бериш соати. Инсон бу фоний дунёдан кўз юмар экан, ана шу пайтда ўзига қисқагина бўлсада муҳлат берилишини орзу қилиб қолади.\nИккинчи ўрин: охиратдир. У жойда ҳар бир инсоннинг хаёти дунёда қилиб ўтган амаллари ҳисоб-китоб қилинади. Жаннатийлар жаннатга, жаҳаннамийлар жаҳаннамга ҳайдалган чоғда инсон ўзини яна ҳаётга қайтарилишини, дунёда солиҳ амаллар қилишни таманно этади. Лекин энди кеч. Энди узрлар қабул қилинмайди.\nСаҳиҳ ҳадисда айтилади: “Аллоҳ таоло бир кишининг умрини олтмиш ёшгача узайтириб қўйган экан, энди унинг учун ҳеч қандай узр-баҳона йўқ”.\nДиққат ва эътиборнинг барчаси вақтга қаратилар экан, балким вақт ҳаёт деб аталар экан, демак инсоннинг вақт борасида ўз мажбуриятлари, масъулияти борлиги аниқдир. У ўша мажбуриятларга, вожиботларга эътибор қаратмоғи, вақтини кўз қорачиғидай асрамоғи лозимдир.\nИнсон ўзининг вақтини молу-мулкини муҳофаза қилгани каби, балким унданда кўпроқ муҳофаза қилмоғи даркор. У динига, дунёсига фойда келтирадиган ишлардан унумли фойдаланишга диққатли бўлмоғи лозим.\nСалафи солиҳлар ўз вақтларига ниҳоятда эътиборли эдилар. Улар вақтнинг қийматини бошқаларга қараганда яхшироқ англар эдилар.\nҲасан Басрий айтади: “Мен кўрган қавмлар ўз вақтларига сизлар молу мулкларингга ҳарис бўлганларингдан ҳам кўпроқ ҳарис эдилар”.\nУмар ибн Абдулазиз айтади: “Кеча ва кундуз сенда ўз ишларини қилмоқда, бас сен ҳам уларда ўз амалингни қилиб қол”.\nСалафлар айтадилар: “Вақт қилич кабидир. Агар сени уни кесмасанг, у сени кесади”. Улар ҳар доим бир ҳолатдан бошқа яхши ҳолатга тараққий этишга қаттиқ аҳамият беришар эди. Эртанги кунлари бугунги кунларидан афзал бўлишини ўйлар эдилар.\nЯна айтардилар: “Вақтни зое қилмоқ Аллоҳ ёмон кўришининг аломатидир”. Бу ҳикматнинг остида улкан маънолар ётади. Мусулмон инсон агар басийрат соҳиби бўлса албатта бунинг ҳикматини тушунади. Аллоҳ суйган банда бўлиш учун вақтдан унумли фойдаланмоқ лозим экан. Вақтимиз беҳуда ўтаётганини мулоҳаза қилсак, билингки биз Аллоҳ хуш кўрмаган амал устида эканмиз. Бу ҳикматнинг остида яна шундай маъно яширинки, Аллоҳ Ўзи суйган бандасининг вақтини барокатли қилиб қўяди. Одатда анчагина фурсатларда амалга оширадиган ишларини оз фурсатда битадиган қилиб қўяди.\nБу ҳақиқат ўтмиш уламоларимизнинг сийратларига, ҳаёт йўлларига назар солганда яққол намоён бўлади. Муҳаддислар султони Имом ал Бухорий (р.а) ўзининг қисқа 63 йиллик умри давомида амалга оширган ишларини агар умрига таққосланса, у кишининг илми 63 йилдан ҳам ортиб қолади. Уламолар ана шундай вақтни қадрига етганлари учун ҳам Аллоҳ уларга қисқа умрлари давомида оламшумул ишларни амалга оширишларига мадад берган.\nИбн Жавзий оламдан ўтганидан сўнг унинг барча ишларини яшаган кунларига бўлиб кўришганида бир кунга 11 бетдан тўғри келган экан. Бу дегани бу киши бутун ҳаёти давомида бошқа нарсага чалғимай ҳар куни 11 бетдан ёзиши керак дегани. Бировнинг ишини кўчириш эмас, ўзининг меҳнати ва машаққати билан ёзилган 11 бет. Бошидан ўтган киши билади бу жуда ҳам қийин, деярли иложи йўқ иш.\nИбн Жавзийнинг қаламларининг тўпланган қириндисидан у вафот қилган пайтда уни ювиладиган сувни иситдилар.\nМуҳаддис, фақиҳ Имом Нававий (р.а) ўзининг қисқа умри давомида 500 та китоб таълиф қилганлиги ривоят қилинади.\nНававий зикр қилишича, Курз ибн Вабра Қуръонни тунда тўрт марта, кундузда ҳам тўрт марта, Ибн Идрис Қуръонни ўз уйида тўрт минг марта хатм қилган. Шофеъий рамазонда Қуръонни олтмиш марта, Бухорий эса ўттиз марта хатм қилишган. Аҳмад бир кунда уч юз ракаъат намоз ўқир эди.\nАбу Ҳурайра ўн икки минг марта, Холид ибн Марвон эса юз минг марта тасбеҳ айтар эди.\nБизнинг асримизда ҳам ихлос сурасини бир кунда минг марта ўқийдиган, бир кунда Қуръонни хатм қиладиган, бир кунда ўн беш минг тасбеҳ айтадиган кишилар бордир.\nАбу Толҳа ал-Ансорий қирқ йил рўза тутди. Ибнул Мусаййиб олтмиш маротаба ҳаж қилди. Имом Аҳмад олтмиш ёшида минг масъалага далил билан фатво берди.\nИбн Ҳазмнинг барча китоблари куйиб кетди. Шунда у уларни ёддан қайтарди. Қатода бир туя китобни ёд олди. Шаъбий: Оқ нарсага ёзилган ҳар бир нарсани ёд олдим, деди.\nУламоларимиз сийратларидан бундай мисолларни кўплаб келтириш мумкин. Улар муваффақиятининг калити – вақтнинг қадрига етганликларидир. Ана шу фазилат сабаб ислом шу кунимизгача етиб келди, ана шу фазилат сабаб бизлар Қуръон ва Суннат нуридан баҳраманд бўлиб турибмиз.\nБиз умматлар ўтмиш аждодларимизга муносиб бўла олдикми? Биз вақтимиздан унумли фойдаланмоқдамизми? Умримизни, олтинданда қимматроқ бўлган ҳаёт лаҳзаларимизни нималарга сарф қилмоқдамиз?\nНадоматлар бўлсинким, бизларнинг бекорчиликдан бошимиз чиқмай қолди. Бекорчилик нақадар хатарли иллат! Бекорчиликдан қочиб, мазмунсиз, дунё ва охиратимизга фойда бермайдиган амаллар билан машғул бўлиб қолмоқдамиз. Гўёки бу вақтимизни ўтказаётгандай туюлса ҳам биз вақтимизни қатл қилмоқдамиз. Ҳа! Ишонаверинг биз қотиллармиз! Вақт қотиллари!\nҲофиз Ибн Ҳажар раҳимаҳуллоҳ айтадилар: «Ким соғлиги ва бўш вақтидан Аллоҳнинг тоатида фойдалана олса, у бахтлидир. Ким соғлиги ва бўш вақтини Аллоҳнинг маъсиятига сарфласа, у зиёнкордир».\nНафсларимиз агар ҳақ билан машғул қилмаса, у бизни ботил билан машғул қилиб қўяди. Агар уни тоатлар билан тизгинлаб олинмаса, у бизни маъсият ва тойилишлар сари судраб кетади.\nАйрим ҳикмат аҳллари инсон кечираётган лаҳзаларни сандиққа ўхшатишган экан. Ҳаёт лаҳзаларини солиҳ амаллар билан ўтказаётганлар нақадар ажойиб хазинага эга бўлишаётган бўлса, вақтларини бекорчилик билан, мазмунсиз ўтказаётганларнинг сандиғи бўм-бўш. Эрта қиёмат куни Парвардигор ҳузурида бу сандиқлар очилганда ким бахтли-ю, ким бадбахт эканлиги маълум бўлади.\nБас, шундай экан нафсимиз тизгинини фойдалар денгизи томонга бурайлик.\nХалқимиз дуогўй халқ. Ёши катта оталаримиз, оналаримиз дуога қўл очганларида энг кўп таъкидлайдиган дуолари “Умринг узоқ бўлсин!” дуосидир. Гоҳида кўп дуо олган инсонларнинг ҳам қисқа муддатда дунёдан кўчаётганлари мулоҳаза қилинади.\nКўпчилик узоқ умр деганда узоқ йиллар умргузаронлик қилишни тушунади. Шу ўринда савол туғилади. Умрни қандай узайтириш мумкин? “Умринг узоқ бўлсин!” деган дуолар нега қабул бўлмаяпти?\nИнсон зоти ўлимни ёмон кўради, унда узоқ йиллар яшаш истаги кучли.\nБироқ, ўлим айни гуллаган ёшлик чоғидан сурурланган ўсмирни юлиб кетади.\nФарзандини қанчалик суймасин, унинг учун ўлиб-тирилмасин ўлим онанинг бағридан эркасини олиб кетади.\nБойлик ичида шоду-хуррам бўлган, катта молу-давлат соҳибларини ҳашаматли ҳаётларидан ўлим осонликча тортиб олади.\nҚудратли подшоҳларни, саркардаларни мустаҳкам қўрғонлари, хос аскарлари ўлим чангалидан қутқара олмайди.\nКунлар ҳисобли, муҳлатлар саноқли.. Модомики, ҳаётнинг ниҳояси ўлим бўларкан, демак умр қисқа экан.\nКунлар ойларни, ойлар эса йилларни эргаштириб ўтаверади, умр тугаб бораверади!!\nИнсон боласининг ҳақиқий умри унинг таваллудидан вафотигача яшаб ўтган йиллари билан ўлчанмайди. Балки инсоннинг ҳақиқий умри унинг умри давомида қилиб ўтган солиҳ амаллари ва яхши хизматлари билан ўлчанади.\nШундай узун умрлар борки, ўлимидан сўнг ёдга олинмайди. Шундай умрлар борки, қисқа бўлгани билан асрларга татигулик умр. Яхшиликлар ва тоатлар билан ўлчанади бизнинг ҳақиқий умримиз.\nБу борада ҳам салафларимиз бизларга ўрнак кўрсатиб кетдилар. Умар ибн Абдулазиз «Кимнинг зиммасида қарзи бўлса, уни мусулмонларнинг байтул-молидан тўланади!» деб жар соларди. У қарздорларнинг қарзларини тўлар эди, байтул-мол эса баракасини йўқотмай тураверарди. Шундан сўнг жарчи чиқиб: «Уйланолмай юрган ёшларни байтул-мол ҳисобидан уйлантирилади!» деб жар соларди. Ёшлар уйландилар, байтул-мол эса ўша-ўша баракали бўлиб қолаверди. Жарчи учинчи марта чиқиб: «Эй одамлар! Байтуллоҳни ҳаж қилишни истаган, бироқ бунга қодир бўла олмаётган кишилар келсин, мусулмонларнинг байтул-молидан улар учун нафақа ажратилади», деб жар солди. Ҳаж қилишни истаганлар ҳаж қилишди, байтул-мол эса баракасини йўқотмай қолаверди.\nХўш бу ишни халифа юз йилда қилдими?! Ёки минг йилдами?! Йўқ, бор-йўғи икки ярим йилда амалга ошди бу ишлар.\nҲиндистон диёрида яшаб ўтган Ашраф Али Таҳонавий (р.а) ўзининг қисқа умри давомида бир ярим мингта китоб ёзди. Ўзидан кейин кўпгина муршидлик, валийлик даражасига етишган шогирдлар қолдирди. Ана сизга умрнинг баракаси, ана сизга узоқ ва сермазмун умр.\nДемак, “Умринг узоқ бўлсин!” дуосининг остида “Умринг барокатли бўлсин, савобларга тўла бўлсин!” деган илтижо ётгандай гўё.\nХўш, биз ўтмиш салафларимизга ҳақиқий меросхўр бўла олдикми? Умрларимиз дафтарига нелар битилмоқда? Бахтли онларми ёҳуд надомат ботқоғига судровчи фойдасиз лаҳзаларми? Оз бўлсада умр лаҳзаларимиз солиҳ амалларга, барокатларга тўлами, ёки узун йилларга чўзилган ҳаётимиз маъносизми? Ўтган умримизнинг неча лаҳзалари фахр билан тилга олишга арзийди?\nВақтни ўлдирувчи офатлар борки, улар билинмас ва улардан эҳтиёт бўлинмас экан бу офатлар тўфон каби бизларни халок қилади. Вақтнинг кушандаси бўлган офатлардан бири – ғафлатдир. Ғафлат инсоннинг ақли, қалбига мусибат олиб келувчи улкан хасталикдир.\nҒафлат надоматни орттиради. Ғафлат Аллоҳ ато қилган неъматларнинг қўлдан кетишига сабаб бўлади. Ғафлат Аллох йўлидан парда янглиғ тўсади.\nҚуръони Карим ғафлатдан қаттиқ қайтарган. Ҳатто ундай ғафлатга берилган кимсалар жаҳаннамга ўтин бўлишлари, сўқир ҳайвонлардан ҳам баттарроқ эканликларини айтган.\n“Аниқки, биз жин ва инсдан кўпларини жаҳаннам учун яратганмиз. Уларнинг диллари бору англай олмайдилар, кўзлари бору кўра олмайдилар, қулоқлари бору эшитмайдилар. Улар чорвалар кабидирлар, йўқ, улар (беақл, бефаҳмликда чорвалардан ҳам) адашганроқдирлар. Ана ўшалар ғафлатда қолган кимсалардир”. (Аъроф сураси, 179-оят).\nБир киши тушида устозини кўриб, сўрабди:\n- Сизнингча, қандай пушаймон оғирроқ?\n- Ғафлат сабаб бўлган пушаймон? — деб жавоб берибди.\nАбу Али Даққоқ ҳикоя қилади:\nБир солиҳ зот бор эди. Замонасининг буюк олими эди. бир пайт хасталанди. Кўргани бордим. Атрофида талабалари ўтирган эди. У зот эса йиғлар эди.\n- Эй муҳтарам зот, нечун йиғлаяпсиз? Бу дунёдан кўчаяпман дебми?\n- Йўқ, дунёдан кўчаётганимга эмас, намозимни мазмунсиз ўтказганимга йиғлайман.\n- Яъни қандай? Сиз намозингизни тўла-тўкис адо этардингиз-ку?! Деди:\n- Ҳа, тўкис намоз ўқирдим. Фақат бугунгача доим ғафлатда сажда қилдим, ғафлатда саждадан бошимни кўтардим. Мана энди ғафлатда ўляпман.\nҲаётбахш “Нақшбандия” тариқатидаги асосий ва етакчи тамойиллардан бири бўлмиш “Ҳуш дар дам” тамойили ҳам айнан инсон қалбига раҳна солувчи ғафлатга қарши курашиш, ҳар нафасини Аллоҳ ёди билан кириб чиқишига эътиборни қаратишга йўналтирилганлиги ҳам ўтмиш тасаввуф машойихларимизнинг вақтга қаттиқ эътибор берганликларининг ва инсонларни ғафлатдан эҳтиёт бўлишга чақирганларининг яққол далилидир.\n«Ҳуш дар дам» тамойилини Алишер Навоий қуйидагича тараннум қилганлар:\n“Дамингдин йироқ тутмагил ҳушни,\nКи юзланмагай ҳар дам офат санга”.\nҲар бир нафасингдан ақлингни йироқлаштирма, доимо хушёр бўл, шунда сенга офат рўбарў бўлмайди, демоқдалар.\nҲар бир лаҳзамиз, ҳар нафасимиз уйғоқлик ва Аллоҳ ёди билан ўтса не бахт!\nИнсоннинг қимматли вақтини совурилишига сабаб бўладиган хасталик, офатлардан яна бири ишларни ортга суришдир. Бундайларнинг ҳаётий шиори “кейин” деган баҳонага айланиб қолиши ачинарли.\nБир кишига менга насиҳат қилинг дейилди. Шунда у киши: “кейин” деган сўздан эҳтиёт бўл, деди. “Кейин” сўзи иблис аскарларидан биридир, дейишади.\nДемак, ҳар бир кунимизни, ҳар бир соатимизни фойдали илм ва солиҳ амаллар билан обод қилмоғимиз керак. Ҳозирги нақд нарсани қўлдан чиқариб юборилса, у абадий қайтиб келмас мозийга айланиб, ҳасрат ва надоматда қолдириб кетади. “Бугунги ишни эртага қўйма”, “Қолган ишга қор ёғар” каби халқ мақолларида ҳам айнан шу ҳақиқат намоён бўлади. Чунки инсон зоти эртага нима бўлишини асло била олмайди, нафақат эртаси балким, уни кутиб турувчи ҳар лаҳзасида нималар рўй беришини билишга ожиздир.\nРасулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи ва саллам айтганлар: “Беш нарсадан аввал беш нарсани ғанимат билгин: Ўлимдан аввал ҳаётингни, бетоблигингдан аввал соғлигингни, бандлигингдан аввал бўш вақтингни, қариликдан аввал ёшлигингни, фақирликдан аввал бойлигингни ғанимат билгин”.\nУламолардан бири ёш йигитга деди: “Амал қилишга қодир бўлмай қолишингдан аввал амал қилиб олгин, мен ҳам амал қилишни истайман, лекин бунга қодир эмасман”.\nХалқ орасида инсонни сергак тортишга ундайдиган ҳикматли мақол юради: “Ёшлигингда тоат қилсанг, қаригунча кўникасан, қариганда тоат қилсанг кўниккунча кўмиласан”.\nАбу Сулаймон Дороний (р.а) шундай деган эди: "Оқил киши умрининг қолган қисмига эмас, балки тоатсиз ўтган умри учун йиғласа эди, бу йиғи унинг ўлимигача давом этган бўларди. Ажабо, инсон ўз умрининг жоҳиллик билан кечган қисмига назар солса, қолган қисмини қандай кутиб оларкан?".\nЯъни оқил киши нодир бир жавоҳирга эга бўлса-ю, унинг бир қисмини ҳеч фойдасиз зое қилса, шубҳасиз у бунинг учун йиғлайди. Агар бу зое қилиш унинг ҳалокатига сабаб бўлса, йиғи янада даҳшатлироқ тус олади. Умрнинг ҳар бир соати, балки ҳар бир нафас нодир жавҳар янглиғ бебаҳодир, ҳеч нарса унинг ўрнини босолмайди. Чунки у абадий бахтсизлик чоҳидан қутқариб, абадий саодат қасри сари элтадиган имкондир. Шундай экан, бундан ҳам нодирроқ жавоҳир бўлиши мумкинми?!\nАгар бу нодир жавҳар ғафлат оғушида зое қилинса, бу очиқ зиёндир. Агар у гуноҳ йўлида сарфланса, шармандали ҳалокатдир. Жаҳолат шундай мусибатки, унга йўлиққан киши ўзининг мусибат эгаси эканини билмайди. Негаки, ғафлат уйқуси уни билишдан тўсади. Одамлар уйқудадирлар, ўлгач уйғонадилар.\nОрифлардан бири дейди: "Ўлим фариштаси бандага кўриниб: "Бир соатлик умринг қолди, уни бир дақиқага ҳам узайтиролмайсан", деса, банда афсус ва надомат билан шундай ҳасрат чекадики, ўша қолган бир соатини тавбаларга тўла, хатолари ўнгланган бошқа бир соатга алмаштириш учун борини, агар бутун дунё уники бўлса, барча-барчасини сарфлаган бўларди”.\nОдам боласини ғафлатда қолдирадиган, кети туганмас баҳоналар гирдобига отадиган хасталиклардан бири замонни сўкмоқдир. Айримлар замонга душман, зулм қилувчи, гуноҳларга чақирувчи каби қарашади. Улар гўёки барча мусибатларга замонни айбдор дейиш билан ўзларини оқламоқчи бўлишади. Халқ ичида “Замон бузилиб кетди”, “Қандай замонларга қолдик” каби нолишлар қулоққа чалиниб туради. Аслида ҳам шундайми? Бизларнинг қилмишларимизга “замон” айбдорми?\nМусулмонлар Уҳуд ғазотида мағлубиятга учраб, етмиш нафар саҳоба шаҳид бўлганидан сўнг бир-бирларидан бу мағлубиятнинг сабабини сўрадилар. Шунда Аллоҳ таоло Қуръонда уларга шундай жавоб берди:\n“(Эй мўминлар), агар сизларга (Уҳудда душман томонидан) бир мусибат етса, — ҳолбуки, сизлар (кофирларга Бадр жангида) унга икки баробар мусибат етказган эдингиз — "Бу бало қайдан келди?", дейсизларми?! (Эй Муҳаммад алайҳиссалом), уларга: "Бу (мусибат-мағлуБият) ўз қилмишларингиздан", деб айтинг! Албатта Оллоҳ ҳамма нарсага Қодирдир”. (Оли Имрон сураси, 165-оят).\nДемак, инсон замонни сўкиб, уни айблашдан аввал ўзини маломат қилмоғи, эгрилик ва камчиликларини ўнгламоғи даркор. Замон ўша-ўша, лекин одамлар ўзгармоқда. “Замон” бузилгани йўқ, одамлар бузилди. Қандай “замон”ларга қолганимиз йўқ, “замон” қандай одамларга қолди.\nҲозир кимни қараманг вақт тез ўтиб кетаётганидан нолийди. Кунлар, ҳафталар, ойлар, йиллар ғизиллаб ўтиб боряпти. Биз эса ҳеч нарсага улгурмай қолаяпмиз. Илм-фан, техника ривожланиб боргани сайин жараёнлар ҳам тезлашмоқда. Шу билан мувофиқ равишда вақтларимиздан ҳам барака кўтарилмоқда. Инсон зоти ўзи яёв юрмай, замонавий маркабларда юриб ҳам, ҳеч бир қалам, сиёҳдон ишлатмасдан компьютерлардан фойдаланиб ҳам вақтнинг тизгинини тута олмаётир.\nТуғруқхона эшиги олдида тунлари билан куттирган, неча ойлаб, ҳаттоки йиллаб йўлларига орзиқтирган чақалоқ бугун тетапоя қилиб юрадиган болакайга, яқиндагина кўчаларни чангитиб юрган болакай зум ўтмай ўсмир йигитга, кечагина мўйловлари сабза уриб, овозлари ҳам анчагина дўриллаб қолган ўсмир йигит бугун оилали эркакка, давраларни гуллатган, қуввати билан филни ҳам йиқитадиган бақувват эркак зум ўтмай мункайиб қолган қарияга айланмоқда.\nВақтларнинг тез фурсатларда ўтиши қиёмат яқинлигининг аломатидир. Зеро инсоннинг устидан ўтаётган ҳар бир сония унинг ўлими томон бир одимдир. Ўлимни эса кичик қиёмат дейишади.\nАнас (р.а)дан ривоят қилинади. Расулуллоҳ с.а.в. дедилар: “Токи вақт тезлашмагунича қиёмат қоим бўлмайди. Бир йил ҳудди бир ойдек, ой ҳудди ҳафтадек, ҳафта эса кундек, кун эса бир соатдек, бир соат эса бир ўтин ёнгунчалик вақтдай ўтади.” (Имом Ахмад ва Термизий ривояти).\nИбн Хажар роҳимаҳуллоҳ “Саҳиҳи Бухорий”га ёзган шарҳи “Фатҳул Борий”да, охир замон яқинлашиши билан вақтнинг баракаси кўтарилади, кадимда одамлар маълум бир вақтда қилган ишни охир замон одамлари ўшанча вақтда қилиб улгурмайдилар деган фикрни билдирганлар.\nҲаётга дақиқ назар солиб, тафаккур қилиб кўрган оқил инсон бу ҳақиқатни билгач балким ғафлатдан уйғонар, балким бошқатдан туғилишни, ҳаётни бошидан бошлашни орзу қилар.\nҲаёт ўзи қисқа фурсат экан, ўша қисқа фурсат ҳам ғанифат экан, ўша қисқа фурсатлик ғанимат вақтлар ҳам тезлашиб кетаётган экан, балким қиёмат янада яқин экан биз фурсатларимизни бой бермайлик! Қайтиб келмас бўлиб қолаётган фурсатларимизни Аллоҳ рози бўладиган амалларга ишлатайлик!\nБиз мусулмон уммати вақтдан унумли фойдаланиш борисида бошқаларга ўрнак бўлайлик! Бошқалар вақтга, тартибга амал қилиш хислатини бизлардан ўргансин! Ҳозир қўлимизда имконият бор экан, ҳали ҳаётда тирик эканмиз бу қимматбаҳо, меҳмон каби келиб кетадиган вақтимизни қадрлайлик!\nInsoniyat yaratilib yer yuzida yashay boshlagan pa..\nИнсоннинг улғайиши оила, мактаб, жамият таъсири ос..\n“Сиздан ким бир гуноҳ ишни кўрса, уни қўли билан қ..\nМаълумки, оғизни поклашда мисвок ишлатиш суннат ам..\nИслом дини илм динидир. Юксак маданият фақат ислом..


Квант келажаги остонасида\n14 - сентябрь 2021 / 18:43 88\nФранциянинг "Замонлар оша" филми эсингиздами? Филм сеҳрли равишда вақтлар аро саёҳат қилган икки ўрта аср соддадил инсонлари ҳақида ҳикоя қилади.\nВақтлар аро саёҳат - уйдирма эмас, яъни буни квант механикаси ёрдамида амалга ошириш мумкин. Бу ҳодиса нисбийлик назариясига асосланган. Aгарда биз вакуумда тахминан 300000 км / с бўлган ёруғлик тезлигидан ошиб кетадиган тезликка эришсак, шунда келажакка ҳам, ўтмишга ҳам вақтлар аро саёҳат қилишимиз мумкин.\n- Нимадан бошлаймиз?\n- Aлбатта, квант нима эканлигидан!\nКвант (лотинча: quantum - "қанча") - физик тушунча бўлиб, бирор катталикнинг бўлинмас миқдорини билдиради. Бирор физик катталикнинг квантланиши деганда, ушбу катталик бир қатор аниқ ва дискрет (дискрет-узлукли, алоҳида қисмлардан ташкил топган жараён) қийматларни қабул қилиши тушунилади. Шундай қилиб, атомдаги электроннинг энергияси квантланади, ёруғлик "миқдорларга" ажралган ҳолда тарқалади, яъни квантларга тақсимланади.\nКвант механикаси - физиканинг бир бўлими бўлиб, у бизнинг табиий оламимиз билан боғлиқ бўлган ҳамма нарсани, шу жумладан фазо, вақт ва материяни ўрганади. Квант физикаси бизни ўраб турган ҳамма нарсани бошқаради.\nХХ -асрнинг бошларида квант механикасининг кашф қилиниши инсониятга қуйидаги бир қатор технологияларни яратиш имконини берди: лазерлар, заррачалар тезлатгичлари, МРТ, умуман яримўтказгичли электроника - транзисторлар ва ЛЕД (Нур чиқарувчи диод)дан тортиб компютерлар, мобил алоқа ва интернетгача.\nКвант физикаси одамларнинг кундалик ҳаётини бутунлай ўзгартириб юборди. Рақамли технологиялар даври бу фан ютуқларига асосланганлиги ҳақда жуда камдан кам одам ўйлашган. Кейинги беш-ўн йиллар ичида квант технологияларининг янада ривожланиши, яқин вақтгача фақат илмий фантастика журналлари саҳифаларида тасвирланган қурилмаларнинг яратилишига олиб келиши мумкин.


Қозоғистон ИИВ: Ақтўбеда жабрланганлар ва ҳалок бўлганлар оилаларига ёрдам берилади\n18:16 / 06.06.2016\nҚозоғистон ИИВ ва маҳаллий ҳукумат, мамлакат ғарбидаги Ақтўбе шаҳрига экстремистларнинг ҳужумидан ҳалок бўлган ва жабрланган ҳарбийлар ҳамда полиция ходимларига ёрдам бериш чораларини кўрмоқда. Республика ички ишлар вазири Калмуханбет Касимов вазирлар маҳкамаси йиғилишида шу ҳақда маълум қилган.\nАқтўбе вилояти раҳбари Бердибек Сапарбаевнинг сўзларига кўра, маҳаллий ижро ҳокимияти ва ҳуқуқ-тартибот идоралари Ақтўбедаги вазиятни ўз назоратида ушлаб турибди. У айни вақтда "барқарор" деб баҳоланмоқда.\nРеспублика ИИВ маълумотларига кўра, 5 июнь куни "ноанъанавий диний радикал оқимлар" тарафдорларидан иборат гуруҳ, Миллий Гвардиянинг Ақтўбедаги ҳарбий қисми ҳамда шаҳардаги қурол дўконларига ҳужум қилган. Бунинг оқибатида, қурбонлар ва яраланганлар бор. Полиция, қатор жиноятчиларни йўқ қилгани ва ҳибсга олгани ҳақида маълум қилган. Жиноятга алоқадор бошқа кишилар шахси аниқланган, улар қидирилмоқда.\nАйни вақтда, шаҳарда аксилтеррористик амалиёт тартиби ҳукм сурмоқда. Республика президенти Нурсултон Назарбоев Ақтўбедаги вазиятни ўз назоратига олган.


Қирғиз халқ вакили нима учун Исроил байроғини йиртди? - BBC O'zbek\nҚирғиз халқ вакили нима учун Исроил байроғини йиртди?\nИсроилнинг Қозоғистон ва Қирғизистондаги элчиси Эли Тасман Қирғизистон Ташқи Ишлар Вазирлигига парламент депутати Турсунбой Бакир ўғли томонидан Исроил давлат байрогининг йиртилишига норозилик билдириб, нота йуллаган.\nИсроил элчиси Турсунбой Бакир ўғлини давлат байроғини оёқ ости қилгани учун жавобгарликка тортишини талаб қилган.\n4-август куни Олий Кенгашнинг "Ор-Номус" партияси фракциясидан депутат Турсунбой Бакир ўғли Исроилнинг Ғазо бўлгасида ўтказаётган ҳарбий амалиётлари оқибатида бегуноҳ ёш болалар ва аёллар ўлдирилаётганлигига норозилик билдириш учун Исроил байроғини йиртиб ташлаганди.\nТурсунбой Бакир ўғлининг айтишича, гўдак, аёл ва қарияларнинг ўлдирилаётганлиги жуда ачинарли ҳолат ва уларнинг урушга ҳеч қандай алоқалари йўқ.\nТурсунбой Бакир ўғли бундан беш йил аввал ҳам Исроил байроғини ёқиб юборганди.\nБу гал Турсунбой Бакир ўғли томонидан хорижий давлат байроғининг йиртиб ташланиши Қирғизистон жамиятида, жумладан ижтимоий тармоқларда жуда жонли муҳокама қилинмокда.\nОлий Кенгаш депутатларининг аҳлок-одоб қоидалари бўйича раисаси, депутат Ойнуру Олтибоева Бакир ўғли ўз ҳиссиётларини бошқара олмай қолган, дея афсус билдирди.\n"У киши ўзи ҳам касбий дипломат, Малайзияда ишлаб келган. У доимо сабр-тоқатли инсон эди, энди эса нима бўлди экан, ҳайронман?" - деб айтди Ойнуру Олтибоева.\nҚирғизистон Ташқи Ишлар вазирлиги ушбу ҳодиса юзасидан Исроил элчисидан нота олинганлигини ҳозирча тасдиқлагани йўқ.\nИсроилнинг Ғазога ҳаво ҳужумлари қайта бошланди\nҒазо: Рафаҳдаги БМТ мактаби ҳужумга учради\nҒазо инқирози: Исроил аскари қидирилмоқда


Тошкент давлат техника университети бир гурух битирувчи талабалари ва Ўзбекистон миллий метрология институти ҳодимлари иштирокида учрашув бўлиб ўтди | O'ZBEKISTON MILLIY Тошкент давлат техника университети бир гурух битирувчи талабалари ва Ўзбекистон миллий метрология институти ҳодимлари иштирокида учрашув бўлиб ўтди – O'ZBEKISTON MILLIY\nТошкент давлат техника университети бир гурух битирувчи талабалари ва Ўзбекистон миллий метрология институти ҳодимлари иштирокида учрашув бўлиб ўтди\nЖорий йилнинг 12 июл куни Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университети биносида универститетнинг битирувчи талабалари ва Ўзбекистон миллий метрология институти ҳодимлари иштирокида очиқ мулоқот шаклидаги учрашув бўлиб ўтди. Учрашувни “Метрология, стандартлаштриш ва сертификатлаштириш” кафедраси мудири профессор П.М. Матякубова очиб берди. Сўнгра, Ўзбекистон миллий метрология институти директори ўринбосари Л.С. Саидорипов сўзга чиқиб, метрология институти томонидан амалга оширилаётган ва амалга оширилиши режалаштирилаётган ишлар мазмуни билан сўзга чиқди. Шундан сўнг, “Калибрлаш ва ўлчаш хизматлари маркази” бош мутахассиси Ж.Н. Носиров презентация кўринишида Ўзбекистон миллий метрология институтининг тарихи, ҳозирги кундаги ҳолати ва 2023 йилгача амалга оширилиши кутилаётган долзарб масалалар билан чиқиш қилди.\nШунингдек, ушбу учрашувда Стандартлар институти директори Г.Н. Газиев ҳам сўзга чиқиб, “Ўзстандарт” агентлиги тизимида ҳозирги кунда олиб борилаётган ислоҳотлар, ёшларга ҳукумат томондан яратилаётган имкониятлар ҳамда чет давлатларида таҳсил олаётган ўзбек ёшлари ҳақида фикирлари билан ўртоқлашди.\nШундан сўнг, университет талабалари ўзларини қизиқтирган саволлари билан мурожаат қилишди.\nШунингдек, “Электроника ва автоматика” факултети декани, физика-математика фанлари номзоди Х.Ф. Зикриллаев сўзга чиқиб, универститетда амалга оширилаётган ишлар ҳақида қисқача нутқ сўзлади.\nУшбу кунда универститетнинг ўқувa ишлари бўйича проректори О.О. Зарипов билан ҳам учрашув бўлиб ўтди. Учрашув давомида икки томонлама келишувга асосан, университетда таҳсил олаётган талабаларни амалий билимларини шакллантириш мақсадида ЎзММИ лабораториялари ва тажрибали мутахассисларидан фойдаланган ҳолда ўқув-амалиёти соатларини ташкил этиш фикри билдирилди.\nБу каби учрашувлар янги ўқув йилида ҳам янада каттароқ аудиторияда амалга оширилиши кераклиги, иқтидорли ва билимли талабаларни рағбатлантириш, уларни илмий лойиҳаларини моддий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш масалаларини ўрганиб таклиф киритиш айтиб ўтилди


«RoBoSculpt»: Бош чаноғини пармалашга қодир робот-жарроҳ\n01.05.2018 23:22 0 1032\nБош мияда жарроҳлик операциясини ўтказиш учун аввало бош чаноғида бир нечта тешик очиш керак бўлади. Бу каби ҳолатда жуда катта аниқлик зарур, бироқ барча нейрожарроҳлар ҳам буни эплай олмайди. Яқинда Эйндховен технологиялари университети олимлари бош чаноғида юқори аниқликда жарроҳликни амалга ошришга қодир роботни яратди, деб хабар беради «Hi-News».\n«RoBoSculpt» номини олган янги робот яқин беш йил ичида инсон миясида операцияни ўтказишга тайёр бўлади. «RoBoSculpt» — жарроҳлик пармасига эга замонавий манипулятор ҳисобланади. Жарроҳ-оператор компьютер томографиясига асосан тешилиши керак бўлган жойни кўрсатади, шундан сўнг барча ишни робот бажаради. Манипуляторнинг етита ўқи мавжуд ва шу сабабли деярли ҳар қандай бурчак остида ишлай олади.\nБиринчи техник синов муваффақиятли амалга оширилди, дастлаб клиник тестлар 2018 йилдан бошланади.\nТаъкидлаш керакки, робот мустақил равишда бош мияда жарроҳлик амалиётини ўтказа олмайди. Чунки органлар манипуляцияси ҳисобга олиниши керак, мия тўқималари жуда юмшоқ бўлганлиги сабаб, бу роботнинг «қўли»дан келмайди.


G20: байрамона базм ҳам Сурия бўйича мавқеларни ўзгартирмади - BBC O'zbek\nG20: байрамона базм ҳам Сурия бўйича мавқеларни ўзгартирмади\nДунёнинг саноати ривожланган 20 давлати раҳбарларининг Санкт-Петербургда ўтаётган саммити кун тартибига Сурия можароси киритилмаган, бироқ барча раҳбарлар ушбу масалани муҳокама этиш истагини билдирган эди.\nСаммитнинг биринчи кунида Россия Президенти Владимир Путин "ҳаммасини бир уюмга йиғмаслик" мақсадида Сурия инқирозини кечки тановул устида муҳокама этиш таклифи билан чиқди.\nМуҳташам Петергоф саройидаги дабдабали зиёфат ортидан ҳамманинг ўз мавқеида қолганлиги аён бўлди.\nРоссия императори Пётр I нинг саройи Петергоф музей-қўриқхона ҳисобланади, саммит мезбони бўлган Президент Владимир Путин Петергоф бўйлаб меҳмонларига сайр уюштирган.\nБироқ бу сайрга АҚШ Президенти Барак Обама чиқмаган.\nЖаноб Обаманинг зиёфатга бир соатча кечикиб келгани хабар қилинган.\n"G20 да кечки овқат тугади, у ерда Сурия бўйича келишмовчиликлар тасдиқланди", деб ёзган ўзининг Twitterдаги саҳифасида Италия Бош вазири Энрико Летта.\nСанкт-Петербургдаги кечки тановул арафасида ҳам Россия ва ҳам АҚШ расмийлари Сурия борасида кескин баёнотлар билан чиқдилар.\nАҚШнинг БМТдаги элчиси Саманта Пауэр баёнот эълон қилди.\nБаёнотда айтилишича, "Россия Хавфсизлик Кенгашини гаровда ушлаб турипти ва халқаро ҳамжамият олдидаги ўз мажбуриятини адо этишдан бўйин товлаяпти".\nРоссия президентининг матбуот котиби Дмитрий Песков журналистлар учун брифинг уюштирган.\n"Биз исбот-далил ҳисобланмайдиган далилларни қабул қила олмаймиз. Улар ишонтирадиган далиллар эмас", деб айтган Дмитрий Песков.\nЙирик 20 лик саммити олдидан унинг иштирокчиларида Сурия инқирози борасида келишмовчилик юзага чиққан.\nБир неча кун олдин АҚШ Сенатининг Ташқи алоқалар қўмитаси Суриядаги кимёвий қурол қўллангани даъво қилинган ҳужумга жавоб сифатида ҳарбий куч ишлатилишини маъқуллади.\nҚўмитанинг 10 аъзоси Президент Обаманинг режасини қўллаб овоз берган, етти сенатор қарши ва бир киши овоз беришдан тийилган.\nЭндиликда резолюция лойиҳаси бутун Сенатга тақдим этилади.\nОвоз беришнинг келаси ҳафта бўлиб ўтиши кутилмоқда.\nПрезидент Обама Америка ва дунёда Сурияга қарши зарбалар учун имкон қадар кўпроқ дастак олишга ҳаракат қилмоқда.\nСанкт-Петербург йиғини арафасида Президент Владимир Путин кимёвий қуролни тинч фуқароларга Сурия ҳукумати қўллаганини исботлаш лозим ва ҳарбий амалиётни БМТ Хавфсизлик кенгаши маъқуллаши талаб қилинади, деб айтган.\n"Бусиз ҳарбий амалиёт "тажовуз" бўлади", деган Президент Путин.\nХитой ҳам БМТ маъқуллашини талаб қилмоқда.\nАҚШ Президенти Барак Обама эса Сурия борасида ўзининг эмас, балки жаҳон ҳамжамиятининг обрўйи гаровга қўйилганини таъкидлаган.\nПрезидент Путин: Сурия инқирозини кечки овқатда муҳокама қилиш керак\nCурия инқирози: АҚШ Сенати қўмитаси ҳарбий аралашувни дастаклади\nХитой матбуоти: Шанхай ташкилоти Сурия тарафини оладими?\nСурияга ҳужум 9 сентябрга қолдирилдими?


Rost24 - Россия – Украина фонида тилга олинаётган "Минск келишувлари" аслида қандай шартнома, у нима мақсадда тузилган?\nРоссия – Украина фонида тилга олинаётган "Минск келишувлари" аслида қандай шартнома, у нима мақсадда тузилган?\nРоссия февраль ойининг охирги ҳафтасида Донецк Халқ Республикаси (ДХР) ва Луганск Халқ Республикаси мустақиллигини тан олиб, Украинага ҳарбий операция бошларкан “Минск келишувлари” аҳамиятини йўқотди.\nМинск келишувлари Украинанинг Донбас минтақасида урушни тугатишга қаратилган бир қатор халқаро шартномалар эди. Аввалига “Минск протоколи” сифатида танилган, 2014 йилда Украина, Россия ва Европада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилоти Норманд номи билан аталувчи Франция ва Германия раҳбарларининг воситачилигида Украина бўйича уч томонлама алоқа гуруҳи томонидан ишлаб чиқилган.\nБеларус пойтахти Минск шаҳрида бўлиб ўтган кенг кўламли музокаралардан сўнг 2014 йилнинг 5 сентябрь куни “Уч томонлама алоқа гуруҳи” вакиллари ҳамда уларнинг мақоми тан олинмаган ҳолда, ўша пайтдаги ўзини-ўзи эълон қилган Донецк Халқ Республикаси (ДХР) ва Луганск Халқ Республика (ЛХР) халқи етакчилари томонидан келишув имзоланган эди. Ушбу келишув минтақадаги жангларни тўхтатишга қаратилган бир қанча олдинги уринишлардан сўнг амалга оширилди ва зудлик билан ўт очишни тўхтатишга қаратилган эди.\nШартнома жангни тўхтата олмади ва шу тариқа 2015 йил 12 февралда имзоланган, қайта кўриб чиқилган ва янгиланган Минск II келишуви янгиланди. Ушбу келишув ўт очишни тўхтатиш, оғир қуролларни фронт чизиғидан олиб чиқиш, ҳарбий асирларни озод қилиш, Украинада конституциявий ислоҳот ўтказиш, Донбаснинг айрим ҳудудларига ўзини-ўзи бошқариш ҳуқуқини бериш ва давлат чегараси устидан назоратни тиклаш каби чора-тадбирлардан иборат эди.\nШартнома имзолангандан сўнг жанглар сусайган бўлса-да, у ҳеч қачон тўлиқ тугамаган ва келишув қоидалари ҳеч қачон тўлиқ амалга оширилмаган.\nРоссия 2022 йил 22 февралда Луганск ва Донецк халқ республикаларини расман тан олди. Ушбу қарордан сўнг, Россия президенти Владимир Путин Минск келишувлари энди мавжуд эмаслигини ва уларнинг қулашида Россия эмас, балки Украина айбдор эканини таъкидлади. Шундан сўнг Россия 2022 йил 24 февралда Украинага бостириб кирди.\nТег: Россия Украина уруш Минск\nНато ни 1991-йилдан кейин хам мавжуд бўлишини қандай тушуниш мумкин?


Азизжон Камилов: "IJF билан кенг қамровли ҳамкорлик йўлга қўйилган" / Olamsport.com\n26 ноя 16:46\nАзизжон Камилов: "IJF билан кенг қамровли ҳамкорлик йўлга қўйилган"\nТеглар : ДзюдоАзизжон Камилов\nЁшлар ўртасидаги Ўзбекистон чемпионати билан юртимизда дзюдо мусобақалари рестарти амалга ошди.\nКатталар терма жамоамиз халқаро рестарт амалга ошган Будапешт "Катта Дубулға" турнирида иштирок этди. Ёшларимиз (2000-2002 йилда туғилганлар) эса ўтган ҳафтада пойтахтимиздаги "Универсал" спорт мажмуасида жам бўлишди.\nТаъкидлаш жоиз, мусобақа кўтаринки кайфиятда, муросасиз беллашувларга бой тарзда ўтди. Иштирокчиларнинг узоқ давом этган карантиндан кейин татамини соғиниб қолишгани уларнинг хатти-ҳаракати ва интилишларидан шундоққина сезилиб турди. Биз мавсум рестарти ҳамда истиқболдаги режалар хусусида Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитаси раис ўринбосари, Ўзбекистон дзюдо федерацияси раиси Азизжон Камиловдан интервью олдик.\n- Азизжон Якубжанович, Будапештдаги мусобақадан сўнг юртимизда ҳам ниҳоят дзюдо рестарти амалга ошди. Ўзбекистон чемпионати муваффақиятли тарзда ўтди. Келинг, суҳбатимизни айни мавзу бўйича фикрларингиз билан бошласак.\n- Биринчи галда шундай қийин вазиятга қарамай, Будапешт "Катта Дубулға" турнирини юқори савияда ташкил этган Венгрия ҳукумати ва мамлакат дзюдо федерацияси ҳамда Халқаро дзюдо федерацияси (IJF)га ўз ташаккуримни изҳор қиламан. Сафарда бўлганимизда бу ҳақида уларнинг ўзларига ҳам айтдим. Ҳақиқатан ҳам, мусобақа ташкилий жиҳатдан кутилганидан аъло даражада ўтказилди. Рестарт халқаро дзюдо оиласи учун муваффақиятли чиқди десам янглишмайман. Энди албатта, карантин сабаб дзюдосиз ўтган саккиз ойлик танаффус ўз таъсирини ўтказмай қолмади. Истаймизми йўқ, узоқ муддатли мусобақаларсиз ҳаёт натижаларда ўз аксини топди. Бу ҳолатда кескин фикр билдириш ҳам ноўриндек. Буни табиий жараён сифатида қабул қилиш керак, назаримда. -66 кг вазн тоифасида татамига чиққан Сардор Нуриллаев 5-ўрин ҳамда қимматли 360 рейтинг очкосини қўлга киритди. Қолган дзюдочиларимиз ҳам етиб борган босқичларига қараб маълум рейтинг очколарини ўз ҳисобларига ёзиб қўйишди. Албатта, Илиас Илиадис бошчилигидаги мураббийлар штаби Венгриядаги рестарт турнирини чуқур таҳлил қилишди. Йўл қўйилган камчиликлар устида ишлашаяпти. Ўз ўрнида биз Миллий олимпия қўмитаси ва Жисмоний тарбия спорт вазирлиги билан ҳамкорликда дзюдочиларимизнинг аввалги спорт формаларига қайтишлари учун бор имкониятни ишга солаяпмиз. Шу мақсадда Тошкентда беш давлат - Миср, Грузия, Қирғизистон, Франция ва Ўзбекистон терма жамоалари иштирокида халқаро ўқув-машғулот йиғини ташкил этилди. Иштирокчи давлатлар Тошкентга ўзларнинг кучли таркиблари билан келишди. Олимпиада ва жаҳон чемпионатлари ғолиб ҳамда совриндорлари иштирокидаги ушбу йиғин барча қатнашчилар учун фойдали бўлди деб ўйлайман.\n- Будапешт турнири доирасида сиз IJF президенти Мариус Визер билан учрашдингиз. Суҳбат давомида қандай масалалар муҳокама қилинди?\n- Ўзбекистон дзюдо федерацияси ҳамда IJF ўртасида кенг қамровли ҳамкорлик йўлга қўйилган. Халқаро дзюдо федерациясининг "Мактабларда дзюдо" лойиҳаси юртимизда амалиётга тадбиқ этилмоқда. IJF томонидан ушбу мактабларга татами ва киманолар етказиб берилаяпти. Ҳакамларимиз жаҳон ва Осиё чемпионатлари, "Мастерс", "Катта Дубулға", Гран-при турнирларига таклиф этиляпти. Пойтахтимизда мунтазам Гран-при турнири ўтказиб келинмоқда. Ўтган йилги ушбу турнир илк бор муҳташам "Ҳумо Арена"да юқори савияда ташкил қилинди. Буни юртимизга ташриф буюрган мутахассислар, халқаро экспертлар ҳам эътироф этишди. Бунинг натижасида мамлакатимизга тарихда илк бор катталар ўртасидаги жаҳон чемпионати мезбонлиги ишониб топширилди. Афсуски, пандемик вазият сабаб ушбу мусобақа бу йил ўтказилмади. IJF президенти билан Будапештдаги учрашувимизда айни масала ҳам муҳокама қилинди. Жаноб Визер пандемик вазият туфайли бу йил Тошкентда ўтказилмай қолган катталар ўртасидаги жаҳон чемпионатини 2022 йилга кўчириш таклифини берди. Ўйлайманки, биз ҳукуматимизнинг қўллаб-қувватлаши билан икки Олимпиада ўртасидаги йилнинг энг нуфузли мусобақасини юқори савияда ташкил этамиз. Шу ўринда яна бир кутилаётган янгиликни айтиб ўтмоқчиман. Бўлажак жаҳон чемпионати доирасида халқаро бизнес Форум ҳамда кўргазманинг ўтказилиши режалаштирилмоқда. Дарвоқе, 2022 йилда Ўзбекистон дзюдосининг 80 йиллиги ҳам кенг нишонланади. Кўриб турганингиздек, режаларимиз улкан. Йил сўнггига қадар катталар ва ўсмирлар ўртасидаги Ўзбекистон чемпионатларини ўтказамиз. Насиб қилса, 2021 йилнинг январь ойида дзюдочиларимиз Қатарда ўтказиладиган янги мавсумнинг дастлабки мусобақасида иштирок этишади.


Жинни эмасман, улар жинни қилдилар! « O'zbekiston ERK Demokratik Partiyasi\nЖинни эмасман, улар жинни қилдилар!\n14 May 2017 - 11:45\n– Маҳалладош бир-икки йигитлар билан уй таъмирлаймиз! – деди синиқ овоздайигитча. – Қўлим ишга қовушиб, энди уч-тўрт сўм пул топадиган бўлиб қолгандим.Ҳаяллаб қолсам онам йўлимга термулиб ўтиради. Мени кўрмагунича ёстиққа бош қўймайди. Кечиксам қўнғироқ қилиб, онамни кўнглини тинчитиб тураман деган умидда озроқ пул орттириб, Навоий кўчасидаги олиб-сотарлардан уч кило гўштнинг пулига қўл телефони сотиб олгандим. Бу қурғур бошимга битган бало бўлди. Ундан уч кун ҳам фойдаланмадим. Ўтган тунда миршаблар уйимизга бостириб кириб, онамнинг дод-войларига қарамасдан, мени бу ёққа олиб келдилар. Телефонни бир қизнинг қўлидан кимдир тортиб олиб қочган экан. Мени қиз билан юзлаштирган эдилар, у, юзини яхши кўра олмаган эдим, орқасидан шунга ўхшайди, деяпти. Мен миршабларга, “сотиб олган одамимни яхши танийман” десам ҳам, улар, “бўйнингга ол, ўзинг тортиб олгансан”, дея кечадан буён аямасдан дўппослашади. Бири чарчаса,иккинчиси, иккинчиси чарчаса, учинчиси қистовга олади. Ўзимни осиб бир йўла қутулай дейману, онам билан синглимни кўзим қиймаяпти.\nБир оздан кейин унинг бурнини тортгани эшитилди. Шунда йигитчанингйиғлаётганини англаган Баҳромнинг кўз олдига ўз ўғиллари келиб, беихтиёр хўрсиниб қўйди. У йигитчага таскин бериш учун ютиндию, нима дейишни билолмади.\nШунда соқчилар чўккалаб пешонасини деворга ураётган Исмоилнингбилакларидан ушлаб, уни даҳлизга судраб чиқтилар.\nСоқчилар эшикни атайлаб очиқ қолдиргандилар. У даҳлизда орқасини деворга бериб, овоз чиқазмасдан узоқ йиғлади. Бир пайт ҳожатхонага бормоқчи бўлибўрнидан туришга уринганди, икки биқнини ушлаб, қимирлай олмасдан қолди.\nОёқ товушларини эшитиб югуриб келган соқчиларга Баҳром, “нима қилай”дегандай қараган эди, таниш соқчи:\nБаҳром уни ҳожатхона тешигига тўғирлаб, тескари қараб турди. У девор босган одамдай инқиллаб-инқиллаб чоптира бошлади. Қўллари чарчаган Баҳром, “ҳалибўлмадимикин” деб қайрилиб қараганда, тосдаги қип-қизил қонни кўриб ҳуши бошидан учди. Қонга назари тушган соқчилар ҳам “ўйлаганимиздек чиқди” дегандайбир-бирларига сирли қараш қилдилар. Уларнинг қарашлари замирини англаган Баҳром, “кўравериб, буларнинг кўзлари пишиб кетган, ҳамма балони биладилар”, деб ўйлади.


МХХ зобити: Шуҳрат Ғуломов элликка яқин маҳкумни жисмонан йўқ қилишга буйруқ берган « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n16 January 2018 - 19:22\nЎзбекистон Миллий Хавфсизлик Хизмати раисининг собиқ ўринбосари Шуҳрат Ғуломов ўз қўли остида бўлган икки зобит – Жавдат Шарифхўжаев ва Тоймуроз Алимовга Ўзбекистон қамоқхоналарида сақланган баъзи сиёсий ва диний маҳкумларни “ликвидация қилиш”га буйруқ берган.\nБу ҳақда Элтузга исмини ошкор этмаслик шарти билан генерал Шуҳрат Ғуломов устидан қўзғатилган тергов ишига алоқадор бўлган Ўзбекистон Миллий Хавфсизлик Хизматининг (МХХ) зобити сўзлаб берди.\nУнинг иддао қилишича, шахсан генерал Шуҳрат Ғуломовнинг буйруғи билан 2010-2014 йиллар давомида элликка яқин диний ва сиёсий маҳкумлар ўлдириб юборилган.\nҚайта терговни олиб бориш МХХ зобити Анвар Халимбетовга юклатилган.\nМХХ ходимига кўра, Шуҳрат Ғуломов топшириғи билан амалдаги ва ҳозирда вазифасидан четлаштирилган зобитларга Ўзбекистондаги энг машъум учта жазони ўташ муассасаси – Қорақалпоғистондаги “Жаслиқ” колонияси, Қашқадарё вилояти Косон туманидаги УЯ 64/51 ва Зарафшондаги УЯ 64/48 – га бориб, маҳкумларни ўлдириш амалиётини назорат қилишни топширган.\nУнга кўра, ўлдирилганларнинг ҳаммаси Ўзбекистон Жиноят Кодексининг 159-моддаси билан айбдор деб топилган фуқаролар бўлган.\n“Шуҳрат Ғуломов топшириғи билан МХХ зобитлари зоналарга бориб, шахсан ўзи контроль қилган. Остановка сердца, деб диагноз қўйилган, лекин баданлари момоталоқ бўлиб кетган ҳаммасининг. Юзларига иложи борича тегишмаган,” деди миллий хавфсизлик ходими.\nУнинг бу сўзларини Элтуз суҳбатлашган бир неча собиқ маҳкум ҳам тасдиқлади.\n“Ўлдиришдан бир кун олдин, зонага МХХ ходимлари келиб, штабда жараённи контроль қилиб туришарди. Ўликни ўз кўзи билан кўргандан кейин кетишарди. Ҳар келганда биттадан одам ўларди, ҳеч қачон 2 одамни ўлдиришмас эди. Ўладиган одамни бир кун олдин санчастга чақириб, юраги оғриган, деб диагноз қўйишарди ва ҳаммманинг олдида валидол беришарди. Сўрамаса ҳам, ҳаммага эшиттириб «палончига валидол беринглар» деб эшиттиришарди,” дейди собиқ маҳкумлардан бири.\n“Таваккал Ҳожиев 1977 йилда туғилган. Ҳамидулло Омонов 1963 йилда туғилган, Қирғизистон фуқароси. Илҳом Ибрагимов 1971 йилда туғилган, Хоразмдан. Таваккал Андижонлик. 2005 йил Андижон воқиалари билан қамалганди. Ҳамидуллло 1999 йилда қамалганди, Ҳизбут Таҳрир аъзоси эди,” – дейди собиқ маҳкум. – “ У Ҳамидулло Омоновнинг қамоқхона нозирлари жағ суяги ва оёғини синдириб қўйишганди. Шунинг учун зонанинг ёнидаги насронийлар қабристонига кўмиб юборишди ва уйдагиларига кеч хабар қилишди. Илҳом Ибрагимовнинг бурнини синдириб қўйишганди. Ўшанда прокуратуранинг назорат ходимлари ўликни олиб кетмаймиз, деб акт қилишдан бош тортишганди. Роса тўполон бўлганди ўшанда.”\nМаҳкум жисмонан йўқ қилиниши керак бўлган маҳкумга волидол беришдан мақсад назорат прокурорларига ўлим сабаби юзасидан изоҳ беришни осонлаштириш бўлганини айтади.\nЖавдат Шарифхўжаев ва Тоймуроз Алимовлар «ватан олдидаги хизматлари учун муносиб тақдирланди – иккала зобитга «шон-шуҳрат» орденлари берилди.\nЭлтуз Тоймуроз Алимов ва Жавдат Шарифхўжаев назорати остида яна бир маҳкум – хоразмлик тадбиркор Раҳимбой Йўлдошевнинг 2010 йил августида ўлдириб юборилганини аниқлади.\nкўпригига осилган «қора байроқ»\nМХХ зобитининг айтишича, аслида Юнусобод кўприги “қора байроқ ҳеч қанақа “Исломий давлат” тарафдорлари осиб кетмаган. Бу шахсан Шуҳрат Ғуломовнинг топшириғи билан амалга оширилган. Мақсад репрессияларни кучайтириш, президент Каримовга вазиятни ўта қўрқинчли қилиб кўрсатиш бўлган.”\nМХХ зобитининг маълум қилишича, 52-яшар генерал-лейтинант Шуҳрат Ғуломов шахсан президент Шавкат Мирзиёевнинг буйруғи билан 2017 йил март ойида ишдан бўшатилган, унга берилган унвон ва рутбалар олиб қўйилган¸ ўзи қамоққа олинган ва айни йил ёзида 20 йилга озодликдан маҳрум этилган.\n“МХХ раиси Рустам Иноятов сувдан қуруқ чиқмоқчи бўлаяпти. Шунинг учун бор-йўқ жиноятларнинг ҳаммасини Шуҳрат Ғуломов бўйнига илиб юбормоқчи. Шуҳрат Ғуломов синган. Унга фарқи йўқ, чунки барибир энг катта срокни олган,” деди МХХ зобити.\n“Декабрда Жавдат Шарифхўжаев билан очний ставка қилишган, Жавдатни Бекободга кайтиб олиб кетишган,” қўшимча қилди у.\n45 яшар полковкник Жавдат Шарифхўжаев 2015 йил охирида ноқонуний коррупция, таъмагирлик ва ўта катта миқдорда давлат маблағларини ўзлаштиришда айбдор деб топилиб, 16 йилга қамалди.\nУйини тинтув чоғида Жавдат Шарифхўжаев ҳовлисидаги фонтан остидан ярим миллион доллар миқдорида нақд пул топилган.


Тошкент шаҳри. Ҳаво ўзгариб туради, кечга ёмғир ёғиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 5-10 м/с тезликда эсади, 12-17 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 10-12 даража, кундузи 16-18 даража илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси, Хоразм вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади. Ғарбий шамол 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 6-11 даража, кундузи 8-13 даража илиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятлари. Ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади. Ғарбий шамол 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 8-13 даража, кундузи 10-15 даража илиқ бўлади.\nТошкент, Сирдарё, Самарқанд ва Жиззах вилоятлари. Ҳаво ўзгариб туради, кечга томон баъзи жойларда ёмғир ёғиши мумкин,. Ғарбий шамол 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 7-12 даража, кундузи 15-20 даража илиқ бўлади.\nҚашқадарё вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, кечга томон баъзи жойларда ёмғир ёғиши мумкин. Ғарбий шамол 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 8-13 даража илиқ, кундузи 18-23 даража иссиқ бўлади.\nСурхондарё вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Ғарбий шамол 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 8-13 даража илиқ, кундузи 18-23 даража иссиқ бўлади.\nАндижон, Наманган, Фарғона вилоятлари. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 5-10 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 5-10 даража, кундузи 17-22 даража илиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудлари. Ҳаво ўзгариб туради, кечга томон ёғингарчилик (ёмғир, қор) бўлади, баъзи жойларда кучли бўлиши мумкин. Ғарбий шамол 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 5-10 даража, кундузи 10-15 даража илиқ бўлади.


Аллоҳга нотўғри таваккал қилиш (Тўғри деб билинган хатоларимиздан бири) - Musulmonlar\nАллоҳга нотўғри таваккал қилиш (Тўғри деб билинган хатоларимиздан бири)\nҚуръонга кўра тўғри таваккал\nТаваккал – бир ишда ожиз қолганини тан олиб уни бошқасига топширишдир. Аллоҳга таваккал эса – бир нарсага эга бўлиш учун керакли бўлган барча чораларни кўриб, қолганини Аллоҳга топширишдир. Таассуфки, таваккал вақти-вақти билан инсонлар ўзларини умуман қийнамасдан, “бутун ишларни Аллоҳга топшириш” деган тушунчага ўзгартириб олишган ва шундай тушунчада давом этмоқдалар. Баъзи оятлар ҳам бу нотўғри тушунчага мослаштирилиб таржима ва тафсир қилиниши натижасида, танбаллик ва ялқовликка йўл очилиб, тараққиёт ва ривожланиш учун бутун йўллар ёпиб ташланган ва бутун жавобгарликни Аллоҳга юклаб (тўнкаб) қўйиш системаси диний бир қоида деб таърифланиб ўртага қўйилган. Ҳолбуки, Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:\n“Инсоннинг ўз қилган ишидан бошқаси уники эмас.” (Нажм 53/39)\nЯъни, инсон хоҳ бу дунёда хоҳ у дунёда бўлсин, қўлга киритиши мумкин бўлган ягона нарсаси – унинг ўз қўллари ва ўз кучи билан ҳаракат қилиб эришган нарсаси ва ўз ишининг маҳсулидир. На бировнинг савобига эга бўлиши ва на қилмаган ишига савоб умид қилиши мумкин. Бундай эътиқод Ислом динида йўқдир.\nفَإِذَا قَضَيْتُم مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُواْ اللّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِي الآخِرَةِ مِنْ خَلاَقٍ وِمِنْهُم مَّن يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ أُولَئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِّمَّا كَسَبُواْ وَاللّهُ سَرِيعُ الْحِسَابِ\n«… Зотан одамлар орасида шундай кимсалар борки: “Раббимиз! Бизга мана шу дунёда бер”, дейди. Энди унга Охиратда ҳеч қандай насиба йўқ. Ва уларнинг орасида шундайлар ҳам борки: “Раббимиз! Бизга бу дунёда ҳам яхшилик бер, охиратда ҳам яхшилик бер ва бизни оташ азобидан асрагин”, дейдилар. Ўшаларнинг ҳаммаси учун ўз қилган (касб) ишларидан насиба бор. Аллоҳнинг ҳисоб-китоби тез.» (Бақар 2/200-202)\nДемак, дунёлигини истаган инсон албатта ишлашга ва меҳнат қилишга мажбур. Ҳам дунё ва ҳам охиратни истаган киши ҳам меҳнат қилиши керак. Меҳнат қилмаганга ҳеч нарса йўқ. Муваффақиятнинг икки шарти бор: Биринчиси тўғри танловда бўлиши, иккинчиси эса, керакли кучга эга бўлиб меҳнат қилишдир. Аллоҳ таоло шундай маҳрамат қилади:\n“Раббингиз ризқни – керакли ишни қилган ва унга муносиб бўлган кишига – кенг қилиб беради. У, қулларининг ичини ҳам билади ва ҳар нарсани кўради.” (Исро 17/30)\nЕр юзида пишлоқ, нон, ош ва шу каби тайёр егулик маҳсулотлар асло йўқ. Аммо, Аллоҳ ундай ризқларни қандай қилиб тайёрлашни ўргатди ва бунга имкон берди. Бу имконлардан фойдаланмаганлар, у неъматларга эга бўла олмайди. У шундай марҳамат қилди:\nوَقَدَّرَ فِيهَا أَقْوَاتَهَا فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَوَاء لِّلسَّائِلِينَ\n“…Озиқ-овқатларни ўлчовини тўрт кунда барпо қилиб, истаганлар учун мувозанатли бир шаклда ёйиб берган Удир.” (Фуссилат41/10)\nКимки керакли ишни қилса, неъматларни қўлга кирита олади. Аллоҳ таоло шундай маҳрамат қилади:\n“…Муносиб билганинга беҳисоб ризқ берасан.” (Оли Имрон 3/27)\nИмконларимиз бўла туриб, керакли кучга эга бўлмасак ёки, кучимиз бўла туриб хатти ҳаракат қилмасак, ҳеч нарсага эриша олмаймиз. Шу сабабли, керакли кучга эга бўлиш ва унга кўра ҳаракат қилишимиз керак. Қурғоқчилик, ўта кўп ёғингарчилик ёки зилзила каби талофатларга қарши кучимиз етмагани туфайли, барча эҳтиёткорлик чора тадбирларимизни олганимиздан кейин-гина Аллоҳга таваккал қилишимиз керак.\nТафсир ва таржималарда баъзи оятларга нотўғри маъно берилиши оқибатида, Аллоҳга бўлган таваккал нотўғри тушуниладиган ҳолга келиб қолган. Масалан, юқоридаги Исро 17/30 оятига шундай маъно берилган:\n“Албатта, Раббинг ризқини кимга хоҳласа кенг қилур ёки тор қилур. Албатта, У бандаларидан хабардор ва (уларни) кўрувчи зотдир.”\nФарқли маънонинг сабаби, оятдаги “شَاء шаъа-истак-хоҳиш” ва “яқдиру-кучи етган” феълларнинг фоили бўлган “у” замирини Раб калимасига қайтарилишидан келиб чиққан. Араб тилида, замир энг яқинни кўрсатади, узоқдаги нарсага ишора қилиши ва қайтарилиши учун эса, бир “қорийна” керак бўлади. Бундай бир қорийна бўлмагани туфайли, бу оятдаги замир “ман” калимасини кўрсатади.\nАслида қилиниши керак бўлган тўғри маъно шундай:\n“Айт: “Раббим йўлни тўғри танлаган ва етарли кучга эга бўлган қуллари учун ризқни кенг қилиб беради…” (Сабаъ 34/39)\n Қадар- ўлчовдир, оятга шунга кўра маъно берилган.\nДуо Меҳнат Таваккал\nМусулмонлар қиёматда қайси китобдан жавобгарликка тортилади?\nБола ўз отасини намозга даъват қилса бўладими?\nИнна лиллаҳи ва инна илайҳи рожиун


«Apple»нинг чораклик даромади 64 миллиард долларга етди. Бу рекорд кўрсаткичдир\n«Apple»нинг чораклик даромади 64 миллиард долларга...\n31.10.2019 09:25 0 1387\n28 сентябрда АҚШДа якунланган молиявий йилнинг тўртинчи чорагида «Apple» компаниясининг даромади 64 миллиард долларни ташкил этди. Бу унинг учун рекорд натижа ҳисобланади. Бу ҳақда 30 октябрда эълон қилинган компания ҳисоботида эълон қилинган. Бу ҳақда «Рамблер» хабар берди.\nКомпаниянинг хизмат ва товарлар савдосидан тушган даромад 2 фоизни ташкил этди.\nКомпания раҳбари Тим Кукнинг сўзларига кўра, тўртинчи чоракдаги рекорд натижа компания томонидан кўрсатилаётган хизматлар сегментининг ўсиши, олиб юриладиган электроника ва «iPad» сотилиши билан боғлиқ. Умуман, «Apple» томонидан тақдим этилган хизматларнинг улуши ҳам компания учун рекорд 12,5 миллард долларга етди.\n«Apple» акциодорларига тўртинчи чорак учун 21 миллиард доллар миқдорида дивиденд ҳисобланди.\n2020 йилнинг биринчи молиявий чорагида «Apple» даромадини 85,5 − 89,5 миллиард долларгача оширишни режалаштирмоқда.\nЭслатиб ўтамиз, «Apple»нинг бозор қиймати 2018 йилда 1 триллион доллардан ошиб кетганди. Айни вақтда у тахминан 960 миллиард долларга баҳоланади.\nApple компания товар iPad дивиденд Акциядор\nТехнология 07/04, 20:42\n«Apple» 20 млн дона тиббий ниқоб ишлаб чиқарди


Таъмагирлик афғон расмийларининг обрўсини туширмоқда\nБўҳронларни ўрганиш халқаро гуруҳи Афғонистон полициясида авж олган порахўрлик Кобул ҳукуматининг обрўсига катта путур етказаётганини баён қилди.\nТашкилот хулосаларига кўра, чекка қишлоқларда яшайдиган кўплаб афғонлар учун полиция ҳукуматнинг ягона рамзи ҳисобланади.\nЛекин, дейилади Бўҳронларни ўрганиш халқаро гуруҳи ҳисоботида, полиция асосан жиноятларни тергов қилиш билан эмас, балки таъмагирлиги билан ном қозонган.\nБундан ташқари, Афғонистон полицияси кўп вақтини жангариларга қарши кураш билан ўтказади.\nБунга Қўшма Штатлар ҳарбийларининг полиция кучларини Толибонга қарши жалб қилиш ҳаракатлари сабаб қилиб кўрсатилди.


Ford Mustang GT’ни шовқинсиз бошқариш имкони пайдо бўлди\n11:46 / 02.08.2017\nFord ихтирочилари автомобиль шовқинини ўчириб қўйиш имкониятига эга янги авлод русумини тақдим этмоқчи. Барчага машҳур Mustang GT спорт туркумидаги автомобилида мавжуд двигателга қўшимча қувват ва овоз кучайтириб берувчи тугмача янги русумдаги Ford Mustang GT 2018 бунинг аксини бажаради. Биргина тугмачани босиб, машинанинг ташқи шовқинини яримигача сўндирса бўлади. Бу эса ит ва мушукнинг овозидаги фарқ каби яққол сезилади.\nҒоя муаллифи Стивен фон Фостернинг қўшнилари унинг Ford Mustang Shelby GT350 машинаси кучли шовқин тарқатаётгани туфайли полицияга арз қилганидан сўнг, автомобилнинг ташқи овозини сўндириш ҳақида ўйлаб қолган. Унинг айтишича, ҳайдовчи хоҳлаган пайти қаршисидаги дисплейда намоён бўлиб турган режимларидан бирини танлаши мумкин. Ford Mustang GT 2018 соҳиби машинасининг шовқинга нисбатан ишлатиладиган режимини аниқ вақтга қараб режалаштирилиши, бекор қилиш мумкин бўлади.\nШунингдек, ушбу русумга «Тезкор йўлак» режими ҳам созланмоқда. Бу орқали Ford 4 сонияда тезликни соатига 60 кмгача ошириши мумкин.\n14:40 / 28.01.2018


Қорақалпоғистон телерадиокомпанияси директори оламдан ўтди\n22.07.2020 10:04 0 3097\nКеча Қорақалпоғистон телерадиокомпанияси директори Бахитбек Элмонов вафот этди. Ҳозирча унинг нима сабабдан оламдан ўтгани ҳақида аниқ хабарлар маълум қилинмаётир.\n48 йил умр кўрган Б. Эломонов ташаббускорлиги ва тиниб-тинчимаслиги билан тилган тушганди. Нукус давлат педагогика институтида ишлаётган даврида ўша пайтнинг ёшлар ташкилоти бўлмиш «Камолот» ижтимоий ҳаракатининг фаол аъзоси сифатида «Элегант» марказини очганди.\nБ.Элмонов ушбу олий ўқув даргоҳида бўлажак журналистларга дарс бериш билан бирга ўзининг журналистик фаолиятини ҳам ҳавас қиладиган даражада олиб борди. У «Жаслар-ТВ» телеканали ва «Нукус - ФМ» радиостанцияларини ташкил қилган.\n2018 йилдан эътиборан Қорақалпоқ телерадиокомпанияси директори лавозомида ишлаб келаётганди.\nМарҳумни Ўзи раҳмат қилсин, яқинларига чиройли сабр берсин.\nҚорақалпоғистон Бахитбек Элмонов\nҲодиса 19/08, 13:41\nАндижондаги воқеа Тўрткўлда ҳам такрорландими? ИИБ Таянч пунктига олиб кетилган фуқаро сирли равишда комага тушди ва... вафот этди


Карантин вақтида уйда қолиш эътиқодга зидми? — Саййид Муҳйиддин махдум ўрта махсус ислом билим юртининг сайти | MAXDUM.UZ\nАҚИДА БИЛИМ ЮРТИ МАҚОЛАЛАР ЯНГИЛИКЛАР\nМашҳур ҳодиса. Амавос (Қуддус яқин томондаги Шом шаҳарларидан бири) вабоси. Буюк саҳобий Абу Убайда ибн Жарроҳ розияллоҳу анҳу Амавос ерида лашкарбоши ўлароқ ўз лашкари билан истиқомат қилаётган эдилар. Амавос ерларида вабо тарқалди. Вабо шу қадар кенг ёйилдики, лашкардаги ўттиз олти минг кишидан ўттиз мингтаси вафот этиб, олти мингтаси тирик қолди.\nБир куни мўминлар амири ҳазрат Умар розияллоҳу анҳу халифа ўлароқ Шом ерларини зиёрат қилиш истагида йўлга чиқдилар. Буни хабарини эшитган Абу Убайда ибн Жарроҳ розияллоҳу анҳу Умар розияллоҳу анҳуни вабо ҳақида огоҳлантириш истагида ўзлари пешвоз чиқадилар. Вабо хабарини эшитган ҳазрат Умар розияллоҳу анҳу: “Ортга қайтамиз”, деган буйруқни бердилар. Шунда Абу Убайда ибн Жарроҳ: “Эй амирул муминин, Аллоҳнинг тақдиридан қочасизми?”, дедилар. Умар розияллоҳу анҳу эса: “Ҳа, Аллоҳнинг тақдиридан Аллоҳнинг тақдирига қочаман”, дедилар…\nДарҳақиқат, карантин Аллоҳнинг тақдиридан қочиш эмас, балки Аллоҳнинг тақдирига итоат этишнинг айнан ўзидир. Карантин даврида кўчага чиқмасдан уйда ўтириш – айнан Аллоҳ таолонинг тақдирига итоат этиш ва рози бўлишдир, тақдирдан қочиш ёхуд қўрқоқлик эмас.\nКимдир: “Мен ҳозир карантинда касаллик юқиб қолишидан қўрқиб уйда ўтирсам, Аллоҳнинг тақдирига иймон келтирмаган бўламан, чунки касални ҳам Аллоҳнинг Ўзи юқтиради. Аллоҳ хоҳламаса, кўчада юрсам ҳам юқмайди”, деб ўйлаши мумкин. Аммо, бу фикрлар тўғри эмас, хатодир. Балки, аксини олиб, айнан карантинда уйда ўтириш, кўчага чиқмаслик, махсус ниқоб тақиш, антисептик воситалардан фойдаланиш – Аллоҳ таолонинг тақдирига итоат этиш ва эътиқод қилишдир. Нега дейсизми? Аллоҳ таоло “Ҳашр” сурасининг 7-оятида:\n“Пайғамбар сизга нимани берса, шуни олинглар ва нимадан қайтарса, ўшандан қайтинглар” деб марҳамат қилган.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам эса:\nعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرٍ، أَنَّ عُمَرَ خَرَجَ إِلَى الشَّأْمِ، فَلَمَّا كَانَ بِسَرْغَ، بَلَغَهُ أَنَّ الْوَبَاءَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّأْمِ، فَأَخْبَرَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ، وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ».\nАбдуллоҳ ибн Омир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Умар розияллоҳу анҳу Шом томонга қараб йўлга чиқдилар. Сарғ номли жойга етганларида у зотга Шом ерига вабо тарқагани хабари келди. У зотга Абдураҳмон ибн Авф розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деб айтганларини хабарини бердилар: “Агар бир ерда вабо чиққанини эшитсангиз, у ерга борманглар. Сизлар турган ерда вабо чиқса, ундан қочиб чиқманглар” (Имом Бухорий ривояти).\nШундай экан, карантин қоидаларига тўлиқ итоат этган ҳолда уйдан чиқмаслик, махсус ниқобларни тақиш, анисептик воситаларидан фойдаланиш – ҳам қонунан, ҳам шаръан вожиб амал.\nҚолаверса, илоҳий ҳикматга кўра бу олам – сабабият олами. Бу оламда барча нарсалар сабабларга бўйсунади. Барча ишларнинг ортида сабаблар ётади. Бу Роббимиз Аллоҳ таолонинг ирода ва хоҳишидир. Албатта, Аллоҳ таоло истаган нарсасини сабабиятсиз ҳам қоим қилаверади. Аммо, бу дунёни сабабият олами қилиб яратди ва бизни сабабларга бўйсундириб қўйди ҳамда сабабларни ушлашга буюрди. Намоз ўқишимиз жаннатга киришимизга, ибодатларни мукаммал бажаришимиз Аллоҳнинг раҳматига сазовор бўлишимизга сабаб бўлади. Дуо қилсак, ижобатини оламиз. Дуо қилмасак, ижобатни қаердан оламиз? Бошқача қилиб айтганда сабабиятни қоим қилмасак, натижа бўлган дуо ижобати қандай ҳосил бўлади?\nШундай экан, карантин ҳамда ҳимоя воситаларидан фойдаланиш – коронавирусдан сақланишнинг сабабидир. Биз ана шу сабабни қоим қилишга буюрилганмиз. Айни дамда эса, зиммамиздаги вожиб амалдир.\nАллоҳ таоло барчамизни карантин қоидаларига тўлиқ амал қилган ҳолда, шариатимизнинг аҳкомларига ҳам итоат этишга муваффақ қилсин!\nСаййид Муҳйиддин махдум ўрта махсус Ислом билим юрти “Ҳадис” фани мударриси\nLoad More In АҚИДА


ЯПОНИЯ ЭЛЧИСИНИ ҚАБУЛ ҚИЛДИ\nТуркистон вилояти ҳокими Ўмирзақ Шўкеев Япониянинг Қозоғистондаги Фавқулодда ва Мухтор Элчиси жаноб Тацухико Касаи ва Kawasaki ҳамда Marubeni компанияларининг вакилларини қабул қилди. Учрашувда томонлар икки ёқлама муносабатларни ривожлантириш масалаларини муҳокама қилдилар.\nМинтақа раҳбарининг айтишича, Япония Қозоғистон Республикаси ҳамда Туркистон вилояти учун аҳамиятга эга стратегик ҳамкорлардан бири. Кунчиқар мамлакатидан минтақага катта миқдорда гербицидлар олиб келинади.\n– Туркистон вилояти билан Япония ўртасида ўзаро самарали ишлаб чиқариш, савдо-иқтисодий ҳамда сармоявий шерикликни кучайтириш учун катта имкониятлар мавжудлигига ишонаман. Биз қўшма лойиҳаларни амалга оширишни қўллаб-қувватлашга тайёрмиз, – деди Ўмирзақ Шўкеев.\nШу билан бирга, вилоят ҳокими Туркистон минтақасининг туризм ва агросаноат соҳасидаги юқори салоҳиятини таъкидлаб ўтди. Келгусида хорижликлар билан умумий мақсадларимиз бирлашган лойиҳаларни амалга оширишга Қозоғистон ҳамда Япония компанияларни жалб этилиши мумкин.\nKawasaki компанияси Туркистон шаҳрида 50мМвт буғ-газ электр станциясини қуриш лойиҳасига ўз технологиясини таклиф этди. Ўз навбатида вилоят ҳокими Япония маҳсулоти сифатини юқори баҳолашини билдирди. Навбатдаги танловларда қатнашишга таклиф этиб, омад тилади.\nАйтиш жоизки, жорий йилнинг 8 ойи натижаларига кўра, вилоятимизга Япониядан умумий қиймати 513 минг АҚШ долларини ташкил қиладиган товарлар импорт қилинган.\nУларнинг кўпчилиги автомобиллар ва уларнинг эҳтиёт қисмлари, гербицидлар ва электр асбоблари. Қозоғистонда ҳозирнинг ўзида япон сармоаяси иштирокида нефть ва газ, металлургия, молия, тоғ-кон саноати, автомобилларнинг улгуржи савдоси, электр алоқа, ёғоч тайёрлаш ва логистика каби соҳаларда 80га яқин корхона фаолият юритади.\nТуркистон вилояти ҳокимининг матбуот хизмати., 2019-10-10, 21:35 81


Баҳор яқин, ташқарида кўклам нафаси! - zarnews.uz\nБаҳор яқин, ташқарида кўклам нафаси!\nБаҳор келганини кўчамизга аравачасини ғилдиратиб «Сумалааак», деб одамларни чорлаган одам овозидан ҳис қиламан. Бирдан хаёлимга «Наҳот баҳор яқинлашган бўлса», деган фикр ярқ этади. У одам баҳор жарчисидай кўринади кўзимга.\nБугун ҳам шундай бўлди. Сумалак сўзи билан ҳовлимизга баҳор кириб келгандай бўлди гўё.\nДарвоқе, Самарқанд вилоят гидрометеорология бошқармаси ходимлари ҳам шу кунларда ҳаво ҳарорати баҳор нафасидай илиқ бўлишини айтмоқда. Хусусан, айни пайтда вилоятимизда кундузи ҳаво ҳарорати 9 дан 14 даражагача илиқ кўрсаткични ташкил қилмоқда. Кечаси ҳам 5 даражагача илиқ бўлиши кутилмоқда.


Россия махсус хизмати ходимлари АҚШ фойдасига давлатга хиёнатда айбланди\n17:25 / 01.02.2017\nРоссия Федерал хавфсизлик хизматининг икки нафар ходими ҳамда "Лаборатории Касперского" фирмасининг собиқ менежерига нисбатан АҚШ фойдасига давлатга хиёнат қилиш айблови илгари сурилди. Бу ҳақда ушбу иш бўйича ҳибсга олинган айбланувчилардан бирининг адвокати Интерфаксга маълум қилган.\n"Команда 29" раҳбари Иван Павловнинг тасдиқлашича, гап Россия ФХХ Ахборот хавфсизлиги Маркази раҳбари Сергей Михайлов ва унинг ходими Дмитрий Докучаев ҳамда "Лаборатории Касперского" компанияси компьютер ҳодисаларини текшириш бўлимининг собиқ бошлиғи Руслан Стоянов ҳақида бормоқда.\n"Бошқаларини билмадим-у, менинг ҳимоямдаги айбини тан олмаяпти", - деган Павлов.\nАввалроқ, ОАВда 2016 йил декабрь ойида ФХХнинг икки ходими ва "Лаборатории Касперского" менежери давлатга хиёнатда гумон қилиниб ҳибсга олингани ҳақида хабарлар пайдо бўлган эди. Бироқ, бу хабарлар расман тасдиқланмаганди.\n30 январь куни журналист Владимир Аникеевнинг ушлангани хабар қилинди. У компьютер маълумотларидан ноқонуний фойдаланганликда гумон қилинган. Интерфакс манбаларининг сўзларига кўра, Аникеев Россия юқори лавозимли мулозимлари ва таниқли тадбиркорларининг шахсий электрон аккаунтларини бузишга алоқадор. Шунга кўра, Аникеев, Михайлов, Докучаев ва Стояновларнинг ҳибсга олиниши ўзаро боғлиқдир.\nШу билан бирга, Аникеевнинг "Анонимный интернационал" ("Шалтай-Болтай") хакерлик гуруҳига алоқадорлиги ҳам тахмин қилинган.\nРоссия ядровий тийиб туриш учун янги имкониятларга эга бўлди - ОАВ