015. Мадинадаги давр – даъват, жиҳод ва зафарлар даври – Islom Nuri\n015. Мадинадаги давр – даъват, жиҳод ва зафарлар даври\nМадинадаги давр: даъват ва жиҳод босқичлари\nМадинадаги даврни қуйидаги уч босқичга бўлиш мумкин:\n1) Ислом жамиятига асос солиш ва Ислом даъватини мустаҳкамлаш босқичи. Ичкарида юз берган фитналару ғовлар, ташқаридан эса душманларнинг Исломий давлатни пишиб етилмасидан олдин таг-томири билан қўпориб ташлаш учун бостириб келишлари. Бу босқич ҳижратнинг 6- йили Зулқаъда ойида бўлиб ўтган Ҳудайбийя сулҳи воқеаси орқали мусулмонларнинг ғалабага эришишлари ва вазиятни қўлга олишлари билан якунланади.\n2) Энг катта душман билан келишув ва ер юзи подшоҳларини Исломга даъват қилиш учун қулай фурсатни қўлга киритиш босқичи. Бу босқич 8- ҳижрийнинг Рамазонида бўлиб ўтган Макка фатҳи билан якун топади.\n3) Вакилларни кутиб олиш ва одамларнинг Аллоҳ динига тўп-тўп бўлиб киришлари босқичи. Бу босқич 11- ҳижрийнинг Рабиул-аввалигача яъни, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг вафотларигача давом этади.\nМадина аҳолиси ва уларнинг ҳижрат пайтидаги ҳолатлари\nҲижратнинг маъноси фитналанишу масхара бўлишдан қутулишгина эмас, осойишта юртда янги бир жамиятни барпо қилиш йўлида бир ёқадан бош чиқариш ҳам эди. Шунинг учун шу янги ватанни барпо қилишга ўз улушини қўша оладиган ҳар бир мусулмонга уни тиклаш ва шаънини кўтариш йўлида ҳижрат қилиши фарз бўлиб қолганди.\nБу жамиятни барпо қилишда табиийки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам етакчи, бошлиқ, раҳнамо эдилар. Шунинг учун ҳам юк кўпроқ у кишининг елкасига тушарди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга Мадинада дуч келган қавмлар уч синф эди. Улардан ҳар бири бошқасидан яққол ажралиб турарди, бинобарин улар рўбарў келаётган муаммолар ҳам турлича эди. Бу уч синф қуйидагилардир:\nСаҳобаи киромлар. (Аллоҳ улардан рози бўлсин)\nҲалигача иймонга келмаган мушриклар. Улар асл мадиналиклар эдилар.\nа) Саҳобаи киромга нисбатан Мадинадаги шароит Маккадаги шароитдан тубдан фарқ қиларди. Маккада саҳобаларни гарчи бир ғоя бирлаштириб турган бўлса-да, лекин улар ўз уйларида тарқоқ ҳолда яшардилар. Боз устига душманлар томонидан хорланиб, қувғинга учраб кун кечирардилар. Ўз ишларига ўзлари молик эмасдилар. Ҳокимият диний душманларининг қўлида эди. Мусулмонлар ўзларича жаҳондаги инсоний жамият каби том маънодаги бир жамиятни барпо қилишга қодир эмасдилар. Шунинг учун ҳам кўрамизки, Маккада нозил бўлган суралар Исломий асослар ва якка шахсларгина амал қила оладиган шаръий амалларни баён қилиш ҳамда яхшиликка, эзгуликка, улуғ хулқларга ундаш, пасткашликлар ва разилликлардан қайтариш билангина чекланган.\nМадинада эса мусулмонлар биринчи кунданоқ ўзларига ўзлари хўжайин бўлдилар. Ҳеч ким уларга ҳукмини ўтказа олмасди. Шунинг учун уларнинг қаршисида ҳазорат, маданият, ободончилик, иқтисод, сиёсат, ҳокимият, тинчлик, уруш каби соҳаларга доир қатор масалалар турарди. Ҳалол, ҳаром, ибодат, ахлоқ каби масалаларда ҳам аниқ бир тўхтамга келиб олиш зарур бўлиб қолганди.\nМусулмонлар учун янги бир жамиятни, ҳаётнинг ҳамма соҳаларида жоҳилият жамиятидан, дунёдаги барча жамиятлардан тубдан фарқ қиладиган Исломий жамиятни ташкил қилиш вақти етиб келганди. Бу жамият мусулмонлар унинг йўлида ўн йиллаб турли хил азобу уқубатларга дучор бўлган Исломий даъватни намоён этиши керак эди.\nБундай жамиятнинг бир кунда, бир ойда ёки бир йилда ташкил бўлиб қолмаслиги кундек равшан. Қонунларни ишлаб чиқиш, уларни татбиқ қилиш, таълим-тарбия соҳалари буларнинг ҳаммаси секин-аста такоммиллашиб бориши учун узоқ давр керак бўларди. Шундай қонунни чиқариб беришга Аллоҳнинг Ўзи Кафил эди. Уни ижро этиш, унга одамларни йўллаш, мусулмонларга таълим-тарбия бериш каби ишлар билан эса Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шуғулланардилар. «У (Аллоҳ) омийлар (яъни, аҳли Китоб бўлмаган илмсиз кишилар) орасига ўзларидан бўлган, уларга (Қуръон) оятларини тиловат қиладиган, уларни (ширк ва жаҳолатдан) поклайдиган ҳамда уларга Китоб – Қуръон ва ҳикмат – ҳадисни ўргатадиган бир Пайғамбарни (яъни, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламни) юборган Зотдир». (Жумъа: 2).\nСаҳобалар шариат ҳукмларини дил-дилларидан қувониб бажарардилар. «Уларга Унинг (Аллоҳнинг) оятлари тиловат қилинса, иймонлари яна ҳам зиёдалашади» (Анфол: 2).\nБу масалаларнинг тафсилоти мавзуимиз сирасига кирмайди. Шунинг учун улардан мавзуимизга хос ўринларига тўхталиб ўтамиз.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам мусулмонларга нисбатан дуч келаётган энг катта иш ҳам, умуман исломий даъват ва Муҳаммадий рисолатдан кўзланган энг олий мақсад ҳам мана шу эди. Маълумки, бундай ишлар шошма-шошарлик билан қилинмайди, улар учун узоқ муддат керак бўлади. Тўғри, тез ва соз ҳал қилиниши лозим бўлган масалалар ҳам йўқ эмасди. Уларнинг энг эътиборлиси шундан иборат эдики, ўша пайтда мусулмонлар икки қисмга ажралиб қолгандилар.\nБир қисми ўз уйида, ўз юртида яшаётган ансорлар эдилар. Уларнинг ташвиши ўз уйида тинчгина яшаётган одамнинг ташвишидан фарқ қилмасди. Уларнинг ўрталарида узоқ пайтдан буён давом этиб келаётган мустаҳкам адоват бор эди.\nЯна бир қисми бу нарсалардан жудо бўлиб, ўз жонини асраб Мадинага келган муҳожирлар эдилар. Уларнинг бошпанаси ҳам, тирикчилик ўтказадиган бирор иши ҳам, ўзини тиклаб оладиган мол-дунёси ҳам йўқ эди. Уларнинг сони оз эмасди. Боз устига кундан кунга кўпайишиб борардилар. Негаки, Аллоҳ ва Пайғамбарга иймон келтирган ҳар бир одам учун ҳижрат қилишга рухсат этилганди. Мадина катта бойликка эга бўлмаганлиги сабабли унинг иқтисодий мезонига путур етганди. Мана шундай оғир дамларда Исломга қарши кучлар Мадина билан иқтисодий алоқаларини деярли уздилар. Шу туфайли кирим камайиб, ҳолат оғирлашди.\nб) Иккинчи қавм яъни, асл мадиналик мушриклар эса мусулмонларга ҳукмини ўтказа олмас эдилар. Улардан айримлари ота-боболарининг динини тарк қилишга иккиланиб турарди. Мушрик эдилару аммо Ислом ва мусулмонларга адоватлари йўқ эди. Ҳеч қанча ўтмасдан булар ҳам мухлис мусулмонга айландилар.\nУларнинг орасида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга ва мусулмонларга нисбатан ичида кек-адоват сақлайдиганлари ҳам бор эди. Аммо бевосита қарши чиқишга имкони бўлмаганидан шароитга қараб, сиртдан ўзини дўст қилиб кўрсатарди. Уларнинг бошида Абдуллоҳ ибн Убай турарди. Буос урушидан кейин Авс билан Хазраж уни ўзларига бошлиқ қилиб олмоқчи бўлишганди. У энди Мадинага подшоҳ бўлай деб турган бир пайтда дафъатан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам келиб қолиб, қавм у зот томонга оғиб кетди. Унинг назарида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам худди ундан подшоҳликни тортиб олгандек бўлиб қолдилар. Шунинг учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга нисбатан ичида кучли адовати бор эди. Мушриклигича қолишига шароит йўл қўймагач, қолган иззат, обрўсию улар шарофатидан келиб турадиган дунёвий манфаатлардан ҳам маҳрум бўлиб қолиш хавфи туғилгач, Бадр жангидан кейин ўзининг мусулмон бўлганлигини изҳор қилди. Лекин ботинда кофирлигича қолди. У Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ва мусулмонларга қарши ҳийла, найранг қилишнинг қандай йўли очилиб қолса, дарҳол ундан фойдаланарди. Шериклари у подшоҳ бўлиб қолса, бизга ҳам бирор мансаб тегиб қолар, деган умидда юрган кимсалар бўлиб, унинг бу найрангларини қўллаб-қувватлар, режалар тузишар, ҳатто айрим ҳолларда тузган режаларини амалга ошириш учун баъзи бир содда мусулмон ёшларни ўзига билдирмасдан ишлатишарди.\nв) Учинчи қавм – яҳудлар эса юқорида айтиб ўтганимиздек, Ашурийлар ва Румонийлар қувғинидан қочиб, Ҳижозга келиб қолишганди. Улар аслида ибронийлар эдилар. Ҳижозга келганларидан кейин тил борасида ҳам, кийим борасида ҳам, ҳазорат ва маданият борасида ҳам араблашиб кетгандилар. Ҳатто ўзларининг ва қабилаларининг номлари ҳам арабча бўлиб қолганди. Араблар билан қиз олиб, қиз бериш, қудачилик алоқаларини ўрнатишгача ҳам бориб етишганди. Шундай бўлса-да, уларда миллатчилик жуда кучли эди. Арабларга мутлақо қўшилиб кетмагандилар. Аксинча, ўзларининг исроилийликлари-яҳудийликлари билан фахрланиб, арабларни ҳаддан ташқари ерга урардилар. Ўзларича, арабларнинг мол-дунёлари бизга ҳалол, дейишиб, қандай хоҳлашса шундай ердилар. Аллоҳ таоло айтади: «Аҳли китоб орасида шундай кишилар борки, унга беҳисоб молни омонат қўйсангиз, хиёнат қилмай сизга қайтаради. Уларнинг орасида яна шундайлари ҳам борки, унга бир динорни ишониб берсангиз, то устида туриб олмагунингизча сизга қайтиб бермайди. Бунинг боиси — уларнинг «омий-китобсиз кимсалар учун бизнинг устимизга ҳеч қандай йўл йўқ», дейишларидир» (Оли Имрон: 75). Улар ўз динларини тарғиб қилишга қизиқмасдилар. Уларнинг диний матолари фол очиш, сеҳргарлик қилиш, дам солиш каби ишлардан нарига ўтмасди. Яна шу ишлари билан ўзларини олим, фозил, раҳнамо, руҳоний, деб билардилар.\nУлар касб-ҳунар қилиш, тирикчилик ўтказиш каби ишларда жуда моҳир эдилар. Дон, хурмо, ароқ, кийим савдоси уларнинг қўлида эди. Кийим, дон ва ароқни ташқаридан олиб келсалар, хурмони ташқарига сотардилар. Уларнинг бундан бошқа ишлари ҳам кўп эди. Ҳамма араблардан бир неча баробар фойда олардилар. Шу билангина чекланмасдан судхўрлик ҳам қилардилар. Шоирларнинг мақташларини, одамларнинг олқишлашларини касб этиш учун арабларнинг бошлиқлари ва шайхларига катта-катта қарзлар беришарди. Қарз олган катталар ўз уйлари ва ерларини гаровга қўярдилар. Олинган қарзларни беҳуда сарфлаш оқибатида бир неча йил ўтиб, гаровга қўйилган жойлар уларнинг мулкига айланиб қоларди.\nУлар фитна уюштиришга, одамларнинг ўрталарини бузишга, жанжал чиқаришга уста эдилар. Бир-бирига қўшни араб қабилалари ораларига низо солиб қўярдилар. Билдирмасдан, сездирмасдан бирини иккинчисига қарши қайраб қўярдилар. Шу билан урушлар авж оларди. То яҳудлар аралашмагунига қадар бу урушларнинг олови ўчмасди. Бечора арабларни бир-бирлари билан уриштириб қўйиб, ўзлари бир чеккада уларнинг қийналаётганларидан лаззатланиб турардилар. Уларни шу қадар қарзга ботириб ташлардиларки, натижада бечораларнинг боши урушдан чиқмасди. Шу йўл билан улар икки катта ютуқни қўлга киритардилар. Биринчиси ўзларининг яҳудийлик вужудини сақлаб қолиш бўлса, иккинчиси судхўрлик бозорини авж олдириб, бир неча баробар фойда олиш эди.\nЯсрибда уларнинг учта машҳур қабилалари бор эди. Улар қуйидагилар:\nБану Қайнуқоъ: Улар Хазражнинг иттифоқдошлари бўлиб, диёрлари Мадинанинг ичида эди.\nБану Назир: Булар ҳам Хазражнинг иттифоқдошлари бўлиб, диёрлари Мадинанинг атрофида эди.\nБану Қурайза. Улар Авснинг иттифоқдошлари бўлиб, диёрлари Мадинанинг атрофида жойлашганди.\nУзоқ йиллардан бери Авс билан Хазраж орасига низо солиб, уруш оловини ёқиб келаётганлар мана шу қабилалар эди. Буос урушида уларнинг ўзлари ҳам ҳар қайсиниси ўз иттифоқдоши билан бирга қатнашганди.\nЯҳудийларнинг Исломга адоват, ҳасад кўзи билан қарашлари табиий бир ҳол эди. Негаки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам уларнинг миллатидан эмасди. Улар учун эса миллатчилик ҳар қандай ақлдан, маънавиятдан устун эди. Боз устига Ислом дилларни бирлаштирадиган, уруш оловини ўчирадиган солиҳ амалларга, омонатдор бўлишга, ҳаромдан ҳазар қилиб, ҳалолдан касб қилишга чақирарди. Бу эса Ясрибдаги араб қабилаларининг бирлашиши ва натижада яҳудлар чангалидан чиқиши, шу билан яҳудлар савдосининг касодга учраши, бойлик дея аталмиш тегирмон тошини айлантириб турган судхўрлик фойдаларидан маҳрум бўлиш дегани эди. Ҳатто бу қабилалар уйқудан уйғониб, судхўрлик оқибатида бой берилган уй-жойларини яҳудлардан яна қайтариб олишлари ҳам мумкин эди.\nЯҳудлар мана шуларнинг ҳаммасини ҳисобга олиб, Исломий даъват Ясрибда қарор топишга ҳаракатни бошлаганидан буён дилларида Исломга нисбатан ҳам, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга нисбатан ҳам кучли бир адоватни тугдилар. Лекин маълум муддат ўтгунига қадар уни изҳор қилишга журъат этолмадилар.\nИбн Исҳоқ уммулмуъминин София розияллоҳу анҳодан ривоят қилган ҳадисда яҳудларнинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга нисбатан бўлган адоватлари яққол кўзга ташланади. Ибн Исҳоқнинг айтишича, Ҳуяй ибн Ахтабнинг қизи София шундай дейди: Мен отамнинг энг суюкли фарзанди эдим. Амаким Абу Ёсир ҳам мени жуда яхши кўрарди. Улардан қай бири бўлмасин, қўлида ўз боласи билан менга йўлиқиб қолишса, албатта қўлидаги болани қўйиб, мени кўтариб оларди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Мадинага келиб, Қубода Бану Амр ибн Авфнинг уйига тушган пайтларида отам Ҳуяй ибн Ахтаб билан амаким Абу Ёсир тонг қоронғусида чиқиб кетишиб, кун ботганидан кейин қайтиб келишди. Улар ҳориб, чарчаб, ҳолдан тойиб, судралиб кириб келишди. Мен одатдагидек хурсанд бўлиб, уларнинг олдиларига бордим. Аллоҳга қасамки, ғамга ботганларидан иккаласи ҳам менга қарашмади. Мен улар ўртасида бўлиб ўтган суҳбатни эшитиб қолдим.\n– У ўшами? – сўради амаким Абу Ёсир отам Ҳуяй ибн Ахтабдан.\n– Ҳа, ўша – жавоб берди отам.\n– Уни аниқ танидингми?\n– Ичингда унга нисбатан нима бор?\n– Аллоҳга қасамки, модомики, тирик эканман, унга нисбатан ичимда фақат адоват бор.\nБухорийнинг Абдуллоҳ ибн Салом розияллоҳу анҳунинг Исломга кириши ҳақидаги ривояти ҳам шунга гувоҳдир.\nУ яҳудларнинг буюк олимларидан бири эди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг Мадинага келиб, Бану Нажжорга тушганларини эшитиб, тез етиб келди ва у кишига фақат пайғамбаргина била оладиган саволларни берди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг жавобларини эшитиб, ўша заҳоти, ўша жойнинг ўзида мусулмон бўлди.\nКейин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга: «Яҳудлар бўҳтончи халқ, менинг мусулмон бўлганимни эшитишса, сиз улардан мен ҳақимда сўраганингизда менга туҳмат қилишади», деди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам одам юбориб, яҳудларни чақиртириб келдилар. Улар келишган пайтида Абдуллоҳ ибн Салом уйга кириб турди.\n– Абдуллоҳ ибн Салом сизларнинг орангизда қандай одам? – деб сўрадилар.\n– Ўзи ҳам, отаси ҳам энг билимдонимиз, энг яхшимиз, – жавоб беришди улар. (Яна бир қавлда ўзи ҳам, отаси ҳам саййидимиз, дейишган бўлса, бошқа бир қавлда, ўзи ҳам, отаси ҳам энг яхшимиз ва энг афзалимиз, дейишган).\n– Абдуллоҳ исломни қабул қилган бўлса-чи? Унда нима дейсизлар?\n– Уни бу ишдан Аллоҳ асрасин. (Бу гапни икки ёки уч марта такрорладилар)\nШунда Абдуллоҳ уларнинг олдига чиқиб: «Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан ўзга барҳақ илоҳ йўқдир ва яна гувоҳлик бераманки, Муҳаммад Аллоҳнинг пайғамбаридир», деди.\nБуни эшитган яҳудлар: «Ўзи ҳам, отаси ҳам энг ёмонимиз эди», дейишиб, унга туҳмат қила бошлашди.\nЯна бир қавлда Абдуллоҳ: «Аллоҳдан қўрқинглар, Ундан ўзга барҳақ илоҳ йўқ бўлган Аллоҳга қасамки, сизлар бу одамнинг Аллоҳнинг пайғамбари эканини ва у ҳақиқатни олиб келганини жуда яхши биласизлар», деди.\nБунга жавобан улар: «Ёлғон гапиряпсан», дейишди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг Мадинага кирган кунлари яҳудлардан олган илк тажрибалари мана шу бўлди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Мадинага тушган пайтларида мана шундай ички шароитлар ва муаммоларга дуч келгандилар.\nТашқарида эса Мадинани Қурайшнинг динидагилар қуршаб турарди.\nИслом ва мусулмонларнинг энг ашаддий душмани Қурайш эди.\nУ ўн йил давомида яъни, мусулмонлар ўзининг қўл остидалигида мусулмонларни динидан қайтариш учун қўрқитиш, таҳдид солиш, сиқувга олиш, азоблаш, алоқани узиш, оч қолдириш каби барча воситаларни қўллаб кўрганди. Уларга қарши одамнинг тинкасини қуритадиган, бардошини емирадиган маънавий жанг қилганди. Айни пайтда кенг кўламда ва тартибли тарзда ташвиқот ишларини ҳам олиб борганди.\nМусулмонлар Мадинага ҳижрат қилганларидан кейин эса уларнинг уй-жойларини, мол-мулкларини мусодара қилиб, хотини ва фарзандаларидан айирганди. Ҳатто кучи етганларини қамаб, азоблашгача борганди.\nШунинг ўзи билан қаноатланмасдан даъват соҳиби Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни ўлдириб, у зотнинг даъватларига барҳам бериш учун тил бириктирганди ва бу режани амалга ошириш йўлида кучини аямаганди.\nШундай бўлгач, мусулмонлар улардан қутулиб, беш юз километр нарига бориб олганларидан кейин улар ўз сиёсий ва ҳарбий мавқеларидан фойдаланиши, ўзларининг араблар орасида Байтуллоҳнинг ходимлари, Ҳарам аҳолиси сифатидаги дунёвий устунликлари ва диний бошқарувчиликларидан фойдаланиб, Жазиранинг бошқа мушрикларини Мадина аҳолисига қарши қайрашлари табиий бир ҳол эди.\nХудди шундай бўлди ҳам.\nНатижада Мадинани хавфу хатар ўраб олди. Атрофдан деярли узилиб, кирим камайиб кетди.\nБоз устига қочиб келувчилар сони кундан кунга ортиб борарди.\nШу билан Макка золимлари ва уларга эргашганлар билан янги ватанга келган мусулмонлар ўртасида “уруш ҳолати” юзага келганди.\nУ золимлар мусулмонларнинг мол-мулкларини тортиб олганлари, уларни қийнаганлари, ҳаётларини заҳарга айлантирганлари каби энди мусулмонлар ҳам уларнинг мол-мулкларини тортиб олиш, уларни қийнаш ва ҳаётларини заҳарлашга ҳақли эдилар. Токи, улар мусулмонларни бешигидаёқ бўғиб ташлашга қодир бўлмай қолсинлар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Мадинага келган пайтларида у кишининг қаршисида мана шундай ташқи муаммолар турарди.\nБу муаммолардан чиқиб кетиш учун уларни етук ҳикмат билан ҳал қилиш лозим эди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бу муаммоларнинг ҳар бирини Аллоҳнинг тавфиқи ва мадади ила энг пухта тарзда ҳал этдилар.\nҲар бир қавмга ўзига муносиб равишда муомала қилдилар. Мулойимлик қилиш керак бўлган жойда мулойимлик қилдилар, қаттиқ туриш керак бўлган жойда қаттиқ турдилар. Шу билан бирга одамларни тарбиялаш, йўлга солиш, уларга Қуръону ҳикматни таълим бериш ишларини ҳам олиб борардилар.\nШубҳасизки, қаттиқ туриш, куч ишлатиш каби омиллардан кўра тарбиялаш, таълим бериш, мулойим ва меҳрибон бўлиш омиллари кўпроқ қўлланарди.\nШундай қилиб бир неча йиллар ичида ҳамма иш Ислом ва мусулмонларнинг қўлига ўтди. Сиз бунинг тафсилоти билан кейинги саҳифаларда танишасиз.


Finance.uz - Ипотека кредити аҳолини уй-жой билан таъминлашда муҳим молиявий воситадир\nИпотека кредити аҳолини уй-жой билан таъминлашда муҳим молиявий воситадир\nАҳолини уй-жой билан таъминлаш муҳим масала бўлиб, буни ижобий ҳал қилиш уни молиялаштириш тизимига узвий боғлиқдир. Шунинг учун ҳам Президентимиз жорий йилнинг 28 октябрь куни аҳолини уй-жой билан таъминлаш ва ипотека бозорини ривожлантириш масалаларига бағишланган йиғилиши муҳим аҳамиятга эга. Чунки бу икки масалани бир-биридан ажралган ҳолда ҳал қилиб бўлмайди.\nЙиғилишда халқимиз эҳтиёжини тўла қондириш учун ҳар йили 145 минг хонадондан иборат уйлар қуриш кераклиги, бунинг учун эса, қарийб 30 триллион сўм зарур бўлиши, бу маблағ давлат бюджетининг 23 фоизидан зиёдини ташкил этиши таъкидланди. Шунингдек, давлат бюджетининг бунча қисмини биргина шу соҳага ажратиб бўлмайди. Шу боис йиғилишда ипотека тизимига босқичма-босқич бозор механизмларини жорий этиш, соҳада хусусий секторнинг ўрнини ошириш масалалари муҳокама қилинди.\nДемак, республикамизда аҳолини уй-жой билан таъминлашни яхшилаш учун тижорат банклари томонидан ипотека кредити беришни ривожлантириш лозим. Бунинг учун тижорат банклари узоқ муддатли ресурс базасига эга бўлишлари зарур. Шундагина муддати 15-20 йил бўлган ипотека кредитлари бериб, уй-жой қуриш ва уни аҳоли томонидан сотиб олишни молиялаштириш имкониятига эга бўладилар.\nТижорат банкларининг ипотека кредит беришда молиявий ресурс масаласини ҳал қилишда хорижий давлатларда қўлланиладиган замонавий қайта молиялаштириш механизмини жорий этиш зарур. Шу ўринда Президентимизнинг 2019 йил 13 майдаги “Ипотека кредити бозорини ривожлантириш ва кенгайтиришга оид қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармонига биноан Ипотекани қайта молиялаштириш компаниясини ташкил этиш муҳим аҳамиятга эга. Ушбу компаниянинг асосий вазифаларидан бири қилиб маҳаллий ва халқаро капитал бозорларида молиявий ресурсларни жалб қилиш ва уларни ипотека кредитлари бериш учун тижорат банкларига тақдим қилиш ҳисобланади. Компания узоқ муддатли молиявий ресурсларни жалб қилишда ипотека қимматли қоғозларни чиқариши ва уларни инвесторлар орасида жойлаштириши лозим.\nМаҳаллий капитал бозоридан молиявий ресурсларни жалб қилиш ҳолати инфляция даражасига узвий боғлиқдир. Инфляция даражаси юқори бўлган шароитда нафақат узоқ муддатга маблағларни жалб қилиш, балки уларни ипотека кредити қилиб бериш ҳам молиявий жиҳатдан рискли ҳисобланади. Шунинг учун ипотека кредити бозорини ривожлантириш асосий макроиқтисодий кўрсаткичлардан бири бўлган инфляция даражасини жиловлашга боғлиқдир. Шу ўринда 2019 йил 31 октябрь куни давлатимиз раҳбарининг инфляцияни 2022 йилда 9,5 фоизгача тушириш бўйича топшириқ бергани айни муддао бўлди.\nРеспубликамизда инфляция даражаси нисбатан юқори бўлган шароитда уй-жойлар нархининг ошиб кетмаслиги ва ҳамёнбоп бўлишини таъминлаш бўйича зарур чора-тадбирлар кўрилиши белгиланган. Хусусан, 2020 йилдан бошлаб 16 мингта оилага бошланғич бадал ва кредит фоиз харажатлари учун бюджетдан субсидия ажратилади. Ушбу субсидиялар бериладиган янги тизим тажриба тариқасида Тошкент шаҳри ва Андижон, Наманган, Фарғона, Бухоро, Самарқанд, Тошкент вилоятларида жорий этилади. Бунда субсидиялар уйлар бошланғич бадалининг 10 фоизини ҳамда Тошкент шаҳри учун 12 фоиз, қолган шаҳарларда 10 фоиздан юқори кредит фоизларини қоплашга берилади.\nМамлакатимизда ипотека бозорини ривожлантиришнинг замонавий услублари ва воситаларини татбиқ этиш лозим. Бунинг учун илғор хорижий тажрибаларни ўрганиб, уларни республикамиз шароитига мос ҳолда қўллаш керак.\nМасалан, Германиянинг қурилиш жамғарма кассалари тажрибасидан мамлакатимизда ипотека кредити бозорини ривожлантириш ва янги уй-жой қуриш орқали аҳолини унга бўлган талабини қондириш учун фойдаланиш мумкин.\nМазкур кассаларнинг ипотека кредитининг манбаи бўлиб аҳолининг жамғармалари, бундай кредитлардан фойдаланганлик учун қарздорнинг тўловлари бўлади. Қурилиш жамғарма кассаларининг ипотека кредитларини фақатгина унга шартномада белгиланган муддат ва суммада жамғарма қўйган киши олиши мумкин. Жамғарма учун ҳам, кредит учун ҳам фоиз ставкалари қатъий белгиланади. Шунинг учун ҳам 2008 йилда бошланган жаҳон молиявий инқирози даврида Германиянинг қурилиш жамғарма кассалари молиявий барқарор бўлиб қолди.\nХулоса қилиб айтганда, республикамизда аҳолини уй-жой билан таъминлашга алоҳида эътибор берилмоқда. Бунинг учун ипотека кредити бериш механизмини замонавий услуб ва воситалар орқали такомиллаштириш мақсадга мувофиқдир.\nкафедра мудири, и.ф.н.\n“Банк ахборотномаси” газетасининг 43-сонидан


Ўзбекистон атом энергетикаси орқали электр энергиясига эҳтиёжини тўлиқ таъминлай оладими?\nЎзбекистон атом энергетикаси орқали электр энергиясига...\n09.01.2018 12:13 0 1631\nРосатом лойиҳаларидан бири.\nОртда қолган 2017 йилнинг декабр ойида Россиянинг «РосАтом» давлат корхонаси раҳбари мамлакатимизга ташриф буюрди. Унинг ташрифи ОАВ ва интернет сайтларида ёритилар экан, кўпчиликда бир савол пайдо бўлди: «Яқин йилларда Ўзбекистонда ҳам атом электр станцияси (АЭС) қуриладими?\nҲозирча бу саволга аниқ жавоб йўқ, чунки бу ҳақда ҳеч қандай расмий хабар берилмади. Аммо «РосАтом» раҳбарининг фикрича, Ўзбекистонда бемалол кичикроқ ҳажмда АЭС қурса бўлади ва бунга ҳамма шароит бор. Ана ўшанда Ўзбекистон ўзининг электр энергиясига бўлган эҳтиёжини тўлиқ таъминлаб, электр энергиясини импорт қилувчи давлатдан уни экспорт қилувчи давлатга айланиши мумкин. Албатта, бу қуриладиган АЭСлар сони ва қувватига боғлиқ.\nАгар келажакда Ўзбекистонда АЭС қуриладиган бўлса, масаланинг энг муҳим томони — АЭСнинг хавфсизлик даражаси қандай бўлади? 2011 йили Япониядаги «Фукусима» АЭСда юз берган ҳалокатдан сўнг одамлар ўртасида АЭСларга нисбатан ишончсизлик пайдо бўлди, шу жумладан, юртдошларимизда ҳам. Аммо бир нарсани таъкидлаб кетишни хоҳлар эдик — «Фукусима» ҳалокатидан сўнг Япониядан бошқа биронта давлатда АЭСлар фаолияти тўхтатилгани йўқ. Ҳатто жаҳон бўйлаб қурилаётган янги АЭСларнинг ҳам қурилиши давом эттирилаяпти. Япониядаги ҳолатга келсак, мамлакат бош вазири Синдзо Абэ ўз чиқишларидан бирида мамлакатда АЭСлар фаолияти қайта тикланишини ва бу учун олдин ҳамма АЭСлар қаттиқ назоратдан ўтказилиб, хавфсизлик талабларига жавоб берганлари кечиктирилмасдан қайта ишга туширилишини айтиб ўтган.\nДунё атом энергетикасига назар\nАгар АЭСларнинг дунё бўйлаб жойлашиш манзилларига қарайдиган бўлсак, энг кўп АЭС Европа қитъасида (Россия билан бирга) жойлашганини кўрамиз. Иккинчи ўринда Шимолий Америка жойлашган. Учинчи ўринда Осиё қитъаси туради. Экспертларнинг фикрича, яқин келажакда Осиё қитъаси АЭСлар сони бўйича дунёда биринчи ўринга чиқиб олади. Чунки дунёнинг иккинчи иқтисодиёти мақомига кўтарилган Хитойда йилдан-йил электр энергиясига бўлган талаб кескин ошиб боряпти ва ҳукумат эскиларини эксплуатация қилиш билан бирга, янги АЭСлар қуриш йўли билан бу муаммонинг ечимини хоҳлаяпти. Шунингдек Ҳиндистон ҳам ошиб бораётган электр энергия талабларини янгидан-янги АЭСлар қуриш йўли билан қондирмоқчи. Шунингдек, Ветнам давлати ўзининг илк АЭСини 2019 йилда ишга туширишни мўлжаллаяпти. Осиёнинг бошқа айрим мамлакатлари ҳам келажакда ўз давлатларида АЭСлар қуриш истиқболларини хомчўт қилмоқдалар.\nТўртинчи ўринда эса Аргентина ва Бразилияда жойлашган бир неча АЭСлари билан Жанубий Америка турибди.\nБешинчи ўринда Африка қитъаси жойлашган. Бу қитъада АЭСлар ҳозирча фақатгина ЖАРда бор. Аммо қитъанинг бир неча мамлакатлари яқин келажакда АЭСлар қуриб, ўзларидаги электр энергияси тақчиллиги муаммосини йўқотишни режалаштиряптилар. Бу йўлда Судан илк қадамларни ташлади. 2017 йилнинг 26 декабр куни «РосАтом» ва Судан ҳукумати ўртасида Суданда АЭС қуриш ҳақида шартнома имзоланди.\nАЭСларнинг мамлакатлар бўйлаб тақсимланишида эса АҚШ мутлақ биринчи ўринда. Бу мамлакатда юзга яқин атом реактори ишламоқда. Кейинги ўриндаги Францияда 58 та реактор ишлаяпти. Учинчи ўринда эса ҳозирча реакторлари вақтинчалик тўхтатилиб ишламай турган бўлса-да, Япония туради — 43 та атом реактори бор.\nАҚШ. 99 реактор ишлаяпти, 4 таси қурилмоқда.\nФранция. 58 реактор ишлаяпти, 4 таси қуриляпти.\nЯпония. 43 та бор ва уларнинг ҳаммаси ҳозир тўхтатилган.\nХитой. 35 реактор ишлаяпти, 22 таси қурилаяпти.\nРоссия. 35 реактор ишлаяпти, 7 таси қурилмоқда.\nЖанубий Корея. 25 реактор ишлаяпти, 3 таси қуриляпти.\nҲиндистон. 22 реактор ишлаяпти, 5 таси қурилмоқда.\nКанада. 19 реактор ишлаяпти. Янгилари ҳозирча қурилмаяпти.\nУкраина. 19 реактор ишлаяпти.\nБуюк Британия. 15 реактор ишлаяпти.\nЭнди дунёдаги АЭСларнинг энг йириклари рўйхатига қарасак, ишламаётган бўлса-да, Япониянинг «Фукусима» атом электр станцияси дунёдаги энг катта АЭС ҳисобланади.\nИккинчи ўринда эса Япониядаги яна бир АЭС «Касивадзава-Карива» туради.\nКатталиги жиҳатидан дунёда учинчи ўринда Украинанинг «Запорожье» АЭСи турибди.\nЭнди АЭСларнинг мамлакат электр энергияси ишлаб чиқаришидаги улушига қарайдиган бўлсак, энг катта кўрсаткич Франция ва Украинада: АЭСлар улуши бу мамлакатларда ишлаб чиқарилаётган электр энергиясининг 50 фоизидан сал зиёдроқни ташкил этади. Қолган мамлакатларда эса 1 фоиздан 15 фоизгача бўлганини қоплайди.\nДунё атом энергетикасини эса IAEA (International Atomik Energy Agency, русчаси МАгАтЭ, Международное агентсво по атомной энергии), Халқаро атом энергетикаси агентлиги бошқариб боради.\nҲаммамизга маълумки, Ер юзида энергетика ресурслари жудаям нотекис тарқалган. Бир ҳудудда катта-катта нефт-газ ёки кўмир конлари бўлса, иккинчи ҳудудда умуман ҳеч нарса йўқ. Ана ўша энергетика ресурслари йўқ ёки кам бўлган ҳудудларда жойлашган мамлакатларнинг аксарияти ўз мамлакатидаги энергия тақчиллигини яқин келажакда АЭСлар қуриш билан ҳал қилмоқчи. Масалан, Собиқ Иттифоқ даврида АЭСлар фақат Россия ва Украинада қурилган эди. Бошқа иттифоқдош республикаларда АЭС қурилмаган. Аммо бугунги кунда Беларусда янги АЭС қурилиши жадаллик билан давом эттириляпти. Қозоғистон яқин келажакда АЭС қуришни режалаштирмоқда. Шунингдек бу минтақа билан чегарадош бўлган Туркияда РосАтом билан ҳамкорликда АЭС қуриш ишлари бошлаб юборилган. Умуман олганда, жаҳондаги аксарият ривожланаётган давлатлар келажакда энергия тақчиллигини АЭСлар қуриб ҳал қилишни мўлжалламоқдалар. Тўғри, бугунги кунда дунё давлатлари орасида қуёш энергияси, шамол энергияси, ҳатто денгиз тўлқинларидан энергия олиш каби қайта тикланувчи энергия олиш технологиялари ҳам жадаллик билан ривожланиб бормоқда, аммо шу билан бирга АЭСлар қуришга ҳам асло қизиқиш камайгани йўқ. Қайта тикланувчи энергия манбалари технологияларидан кўра АЭСлар қуриш катта харажатни талаб қилгани учун кўп давлатлар ҳозирча ўзларида АЭСлар қуришни кечиктириб туришибди, холос.\nЭнди хавфсизлик масалаларига келсак. АЭСлар тарихида иккита ҳалокат бўлган. Бири «Чернобил», иккинчиси «Фукусима». Ҳар иккаласида ҳам ҳалокатлар табиий равишда эмас, балки инсонлар хатоси билан юз берганини ва дунёдаги қолган барча АЭСларда 500 га яқин атом реакторлари ишлаб турганини инобатга олсак, АЭСлар одамлар ўйлаганидай хавфсизлик ва экологияга жиддий хавф соладиган иншоот эмас.\nЎтган асрнинг охирларида содир бўлган Чернобил АЭС ва янги асрнинг бошида содир бўлган «Фукусима» АЭС ҳалокатлари одамларда АЭСларга қарши салбий тасаввур уйғониши учун етарли бўлди. Аммо энергетика захираларининг дунё бўйлаб нотекис тарқалиши, йилдан-йил ўсиб келаётган иқтисодиёт ва аҳоли сонининг ошиши ва шу каби бошқа омиллар турли давлатларда янгидан-янги АЭСлар қурилишига сабаб бўляпти. Албатта, АЭСларнинг атроф-муҳит ва экологияга қисман зарари бўлиши мумкин, аммо энергетик мустақиллик жуда муҳим.\nЭнди биз ўзимизга тегишлисига ўтсак\nХўш, мамлакатимизда АЭС қуриш қанчалик истиқболли ёки аксинча бўлади. Юқорида ҳам айтилди, энергия мустақиллигига эришиш ҳар бир давлат учун ўта муҳим ҳисобланади. Шу жумладан биз учун ҳам.\nБизда шу пайтгача электр энергиясининг етишмаётгани, аччиқ бўлса-да, ҳақиқат эди. Уни бугунги кунда ён қўшнимиз Қирғизистондан импорт қиляпмиз, келажакда Тожикистондан олишимиз ҳақида гап-сўзлар бўляпти, аммо мамлакатимиз учун энергетика мустақиллиги кўп нарсани англатади. Чунки четдан импорт қилиб олинадиган электр энергияси иқтисодий ёки сиёсий сабабларга кўра исталган вақтда тўхтаб қолиши мумкин.\nБу масаланинг муҳим бир томони. Иккинчи томони шундан иборатки, бизга электр энегиясини экспорт қилаётган Қирғизистон уни асосан ГЭСларда ишлаб чиқаради. Шунинг учун ҳам маълум бир йилларда об-ҳаво ноқулай келса ва ёғингарчилик кам бўлса, уларда электр энергиясини ишлаб чиқариш камаяди. Бунинг натижасида улар бизга электр энергиясини мўлжалдан камроқ экспорт қилишлари ва шу туфайли бизда яна узилишлар бўлиши мумкин. Ана шу жиҳатдан олиб қараганда биз ўзимиздаги бор имкониятлардан фойдаланиб АЭС қурсак ва бунинг натижасида энергетик мустақилликка эришсак ҳам мақсадга мувофиқ иш бўлади.\n«РосАтом» раҳбарининг юртимизга ташрифидан сўнг аҳоли орасида: «Агар бизда АЭС қуришса, у қаерда қурилади. АЭС реакторларини совитиш учун кўп сув керак, ўша сувни қаердан олишади? Унинг хавфсизлиги қандай бўлади?» деган саволлар пайдо бўла бошлади. Масаланинг бошқа жиҳатларига жавоб беришни соҳа мутахасисларига қолдириб «Унинг хавфсизлиги қандай бўлади?» деган саволга жавоб беришга уриниб кўрамиз.\nАгар дунё бўйлаб АЭСлар жойлашган ҳудудларни кўрарканмиз, уларнинг аксарияти аҳоли зич жойлашган ҳудудларда қурилганига гувоҳ бўламиз. АҚШда ёки Хитой ва Японияда ҳам, Европа давлатларида ҳам, Украина ва Россияда ҳам АЭСлар аҳоли пунктлари орасида қурилган Ҳатто Беларусдаги янги АЭС шундоққина Беларус-Литва чегарасига яқин ерда қуриляпти ва АЭС билан Литва пойтахти Вилнюс шаҳрини бор-йўғи 50 км. масофа ажратиб турибди. Ёки бир пайтлар Собиқ Иттифоқ даврида Шарқий Европадаги собиқ социалистик лагерга кирувчи Венгрия, Болгария, собиқ Югославиядаги АЭСлар ҳам йирик шаҳарлар яқинида қурилган эди. Шундай экан, АЭСлар пишиқ ва пухта қилиб қурилса ва кейин уни бошқаришда ҳам кучли назорат олиб борилиб, хатога йўл қўйилмаса, АЭСларда анча-мунчада ҳалокат содир бўлмайди.\nАлбатта, келажакда мамлакатимизда АЭС қуриладими ёки йўқми буни вақт кўрсатади. Аммо энергетик мустақиллик биз учун муҳим ва долзарб муаммо бўлиб кун тартибимизда тураверади.\nИқтисодиёт 06/05, 08:07\nИқтисодиёт 24/01, 20:30


Республика Гидрометеорология марказининг хабар беришича, 22 май куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 3—8 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 15—17, кундузи 25—27 даража илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 7—12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 15—20 даража илиқ, кундузи 30—35 даража иссиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 7—12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 15—20 даража илиқ, кундузи 30—35 даража иссиқ бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 7—12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 13—18, кундузи 25—30 даража иссиқ бўлади.\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, айрим жойларда қисқа муддатли ёмғир ёғиб, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шарқдан секундига 7—12 метр тезликда шамолесади. Кечаси 13—18, кундузи 26—31 даража илиқ бўлади.\nАндижон, Наманган ва Фарғона вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда қисқа муддатли ёмғир ёғиб, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шарқдан секундига 5—10 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 13—18, кундузи 23—28 даража илиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, айрим жойларда қисқа муддатли ёмғир ёғиб, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шарқдан секундига 7—12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 5—10, кундузи 13—18 даража илиқ бўлади.


"Еки районда салы майданларында балық жетистириў технологиясы енгизиледи" - Шавкат Мирзиёев- Kruz.uz\n"Еки районда салы майданларында балық жетистириў технологиясы енгизиледи" - Шавкат Мирзиёев\n23:19, 15.12.2017 1280 0 Хожели районы\nҚарақалпақстан азық-аўқат санааты тараўында жаңа жойбарлар: Еки районда салы майданларында балық жетистириў технологиясы енгизиледи. Бул ҳаққында ЎзА хабар бермекте. Елбасшымыз Хожели районындағы қурылып атырған заманагөй логистика орайында болды.\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёев усы жылдың январь айында Қарақалпақстанға сапары даўамында усы аймақта логистика орайын қурыў тапсырмасын берген еди.\n«Хожели агросанаат орайы» ЖШЖ тәрепинен шөлкемлестирилип атырған бул орай аўыл хожалығы өнимлерин сақлаў, қайта ислеў ҳәм экспорт қылыў менен шуғылланады, ишки базарды аўыл хожалығы өнимлери менен үзликсиз тәмийинлеў, жер майданларын үнемли пайдаланыў, жаңа жумыс орынларын жаратыў, мәмлекетимиз экспорт потенциалын арттырыўға хызмет етеди.\n15,3 гектар майданды ийелеген комплексте 2018-жыл 5 мың тонна мийўе-палыз қаплаў, сайлаў ҳәм қайта ислеў имканы жаратылады.150 адам жумыс пенен тәмийинленеди.\nПрезидентимизге бул комплекс ҳаққында толық мағлыўмат берилди.\nБул жерде Қарақалпақстанда азық-аўқат санааты тараўында әмелге асырылатуғын инвестиция жойбарлары, шарўашылық, қусшылық, пал ҳәррешилик ҳәм балықшылықты раўажландырыў бойынша бағдарламалар көргизбеси болып өтти.\nАтап айтқанда, 2018-2019-жылларда мийўе-палыз ҳәм гөшти қайта ислеў, музлатқышлар қурыўға байланыслы 70 жойбарды әмелге асырыў режелестирилген. 2018-2020-жылларда шарўашылық ҳәм қусшылықты раўажландырыў бағдарламасы шеңберинде 250 жойбарды турмысқа ендириў нәзерде тутылған. Нәтийжеде 730 дан артық жумыс орны жаратылады. 2018-2020-жылларда балықшылықты раўажландырыў бағдарламасы шеңберинде 6 жойбар орынланады. Нөкис ҳәм Қанлыкөл районларында салы майданларында балық жетистириў технологиясы енгизиледи.\nПрезидентимизге 2018-жыл Қарақалпақстанда қыйтақ жерлерден нәтийжели пайдаланыў бағдарламасы да көрсетилди.\nМәмлекетимиз Президенти бул жойбарлар әҳмийетине тоқталып, оларды еле де жетилистириў ҳәм өз ўақтында әмелге асырыў бойынша тапсырмалар берди.\n18:34, 26.11.2019 670\nмектепке шекемги билимлендириў мәкемеси жуўапкершилик шарасы қолланылды Қоңыратбай-Меҳри базар стоянки Қораз урыстырыў қошқар дүгистириў Рашид Қартбаев Пак Стас Шымба Танк 16 күн зорлыққа қарсы\n18:00, 06.12.2019 435\n10:15, 06.12.2019 347


Бекхэм ҳайдовчилик гувоҳномасисиз қолиши мумкин\n25 август, 2018, 12:31\nАнглиялик собиқ футболчи Дэвид Бекхэм йўл ҳаракати қоидасини бузганликда айбланмоқда.\nDaily Mail хабарига кўра, Бекхэм шу йил январ ойида ғарбий Лондонда ўзининг Bentley машинасида 59 мил соат тезликда ҳаракат қилган. Ваҳоланки, бу ҳудудда тезлик чеклови 40 мил эди. Қоида бузарлик хавфсизлик камералари орқали қайд этилган.\nСобиқ футболчи эса ўзини беайб дею ҳисобламоқда. Бу борадаги суд жараёни 28 август куни Лондонда бўлиб ўтади. Агарда, қоидабузарлик тасдиқланса, Бекхэмга жарима солиниши ёки ҳайдовчилик гувоҳномасидан маҳрум этилиши мумкин.


Тўртта моделдаги Xiaomi ва Redmi смартфонлари эгаларига нохуш хабар бор - Terabayt.Uz\nТўртта моделдаги Xiaomi ва Redmi смартфонлари эгаларига нохуш хабар бор\nХитойдаги манбаларнинг ёзишича, Xiaomi компанияси MIUI 11 график қобиғининг ички бета-версияси устида ишлашни тўхтатган. Бу ҳақда унинг ўзи тегишли форумда маълум қилган.\nЎҚИНГ: Xiaomi учта арзон смартфонига Android 10 тайёрлаяпти, яна бирига барқарор глобал прошивка тарқатяпти ҳам!\nБунинг сабабини компаниянинг ўзи очиқламаган, аммо иккита вариант бор. Бири – коронавирус пандемияси билан боғлиқ бўлса, иккинчи сабаб – Xiaomi ўз дастурчиларини навбатдаги – MIUI 12 прошивкаси устида ишлашга жалб этган бўлиши мумкин.\nНима бўлганда ҳам, бу ҳолат тўрт хил русумдаги смартфонлар прошивкалари янгиланишини кечиктиради. Булар қуйидагилардир:\nЭслатиб ўтамиз, яқинда биз ҳали тақдим этилмаган MIUI 12 прошивкаси ҳамда Android 11 тизимигача янгиланувчи Xiaomi смартфонларининг иккита рўйхатини эълон қилганмиз. Шунингдек, компания аллақачон ўз смартфонлари эгаларини MIUI 12 тестига таклиф этяпти.


Самарқандда тураржой биносининг бир қисми қулаб тушди | Мулоҳаза қила оладиганлар учун.\nСентябрь 19, 2016 от mulohaza в Кун нафаси // 0 Комментариев\nБуюк ипак йўли кўчасида жойлашган ва капитал таъмирга муҳтож бўлган уйда 70 оила истиқомат қилади. Уларнинг фикрича, уйнинг авария ҳолатига ертўласида доимий равишда сув тўпланиши сабабдир. Шунга қарамай, мана бир неча ўн йиллардан бери уйда капитал таъмирлаш ўтказилганини хотирлай олмасликларини билдиришган. Уларнинг айтишларича, бир кун аввал турли хил баланд овозларни эшитгач, қўрқганларидан кўчага чиқишган. Бундай овоз эса, бир неча марта эшитилган. Аҳоли ҳозирда ўз хонадонларига киришдан хавотирланишмоқда. Гарчи фуқаролар керакли идораларга хабар қилишган бўлишса-да, бир неча ойдирки муаммо ҳал этилмаган.\nФото ва манба: KUN.UZ\nМақола 492 марта ўқилган\tКомментировать Отменить ответ\tВаш электронный адрес не будет опубликован.КомментарийИмя*


Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Аида Юнусова вафот этди / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nЖАМИЯТ 0 Шархлар 3381 кўрилди\nТаниқли актриса, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Аида Юнусова 72 ёшда оламдан кўз юмди, деб хабар қилади “Ўзбеккино” Миллий агентлиги.\nАктриса узоқ вақт давомида турли роллар ижро этган. Жумладан, «Ажойиб хаёлпараст», «Чинор остидаги дуэль», «Оловли йўллар», «Олтин куз», «Меҳригиё», «Зулматни тарк этиб», «Карвон», «Анор», «Биринчи йўловчилар» картиналарида қатнашди.\nАктриса сифатида 1989 йилгача «Ўзбекфильм»да фаолият кўрсатди. Шундан сўнг кинони тарк этди. Маълум танаффусдан сўнг яна кинога қайтди ва экранда кўрина бошлади. Аида Юнусова оғир хасталикни бошдан кечирганди.\nЎзбекистон халқ артисти Яйра Абдуллаева вафот этди\nдек 29 / 2018\nТуркиялик йигитга турмушга чиққан актриса Наргиза Салмонованинг хина маросими ўтказилди (фото)


Иккиланиш: уни қандай енгса бўлади? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nЕчимга олиб борувчи йўл кўп бўлса...\nБирор вазиятнинг ечим вариантлари қанча кўп бўлса, одам бир тўхтамга келолмай шунча иккиланади. Агар вариантлар бор-йўғи иккита бўлса, қарор қабул қилиш ҳам осонроқ кечади. Ечим устида камроқ бош қотириб, тезроқ қарор қабул қиламиз. Шу сабабли имкон қадар тезроқ эҳтимолли ечимларнинг номақбулларини ҳисобдан чиқариб, энг мақбул икки вариантни қолдириш керак.\nХатони такрорлаб қўйишдан қўрқманг\nАлбатта, хато қилмайдиган одам йўқ. Аммо айримлар ана шу хатолардан олган салбий тажрибасини ортмоқлаб, бутун умр юраверади. Аслида, ана шу ёмон тажрибаларни елкадан улоқтириб ташлаб, фақат хушёрликни олиб қолиш керак. Одамга иккинчи имконият берса бўлади, ҳаттоки у одам ўзингиз бўлсангиз ҳам.\nИккиланиш кўпинча қулайликни йўқотиш қўрқуви туфайли юзага келади. Масалан, биров билан гаплашиб орани очиқ қилиш керак, аммо ноқулай суҳбат асабларингизга салбий таъсир қилади, тинчлигингизни бузади. Шу сабабли сиз уни ортга сураверасиз, ҳатто бу кечиктирув ўзингизга зарар бўлишини билсангиз ҳам. Маслаҳатимиз: вақтни чўзманг, ишга киришинг!\nБир марта муваффақиятсизликка учрагач, ишни қайтадан бошлашга ҳамма ҳам журъат этолмайди. Ана шуни билганингиз учун қарорни чўзаверасиз. Маслаҳат шуки, йўқотадиган нарсаларингизни тарозига солганингизда фақат вақт ортга қайтмаслигини, қолганини топиш мумкинлигини унутманг.\nМуносабатлар бузилишидан қўрқиш...\nБиз ҳар доим атрофдагилар билан яхши муносабатлар сақлаб туришга ҳаракат қиламиз. Аммо бизга яқин икки одам орасида бирини танлашга тўғри келса нима бўлади? Бу осон танлов эмас. Масалан, эрингиз ва акангиз ўртасида зиддият чиқди. Истасангиз-истамасангиз бу сизга ҳам дахл қилади. Аралашмай четда туришингиз мумкин эмас. Нима қилмоқ керак? Сизда битта йўл бор: уларни муросага келтириш. Қарор қабул қилмай, иккиланиб тураверсангиз, яқинларингиздан бири билан юзкўрмас бўлишингиз мумкин.\nБолангиз сиз каби бўлмасин!\n- Унга нисбатан ҳаддан ортиқ қаттиққўл бўлманг.\n- Буюрган ишингизни қилмаса, қаттиқ жазолашга шошилманг.\n- Боладаги атрофга, воқеа-ҳодисаларга нисбатан бефарқлик, ташаббуссизлик одатларини йўқотишга ҳаракат қилинг.\n- Кичкинтойнинг ҳар қандай ташаббус ва мустақиллигини мукофотланг.\n- Болангизнинг сизга ёқмаган ташаббус ва истакларини қайириб ташлашга шошилманг, уни фойдали йўсинга буришга ҳаракат қилинг.\n- Фарзандингизга энг яхши ибрат – ўзингиз. Унинг олдида иккиланишларингизни кўрсатманг, ирода ва қатъиятингизни намоён қилинг.\nҲаётимиз қандай кечиши қабул қилган қарорларимизга боғлиқ. Иккиланманг, дадил бўлинг, хушёр бўлинг, аммо озгина таваккалга ҳам жой қолдиринг.\nТеглар: бир елкадан муаммоларни чиқариб чиқсаммикан ҳамма\n12:48 / 28-01-2017


Нагоя университети билан фаол ҳамкорлик олиб бораётган Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети профессор-ўқитувчилари ва илмий жамоаси номидан Президентимизни юксак унвон билан самимий муборакбод этамиз!\nПрезидентимизнинг жорий йил 17-20 декабрь кунлари Японияга тарихий расмий ташрифи амалга оширилди. Сафар асносида бўлиб ўтган олий даражадаги сермаҳсул учрашув ва музокаралар, эришилган келишувлар, ўзаро манфаатли қўшма лойиҳалардан ташқари муҳим бир воқеа юртимиз илмий ҳамжамиятининг қалбига чексиз ғурур ва ифтихор бағишлади, барчамизни чин дилдан қувонтирди.\nПрезидентимизга дунё тан олган, 6 нафар Нобель мукофоти совриндорлари етишиб чиққан Япониянинг энг нуфузли олий таълим даргоҳларидан бири – Нагоя университетининг фахрий докторлик илмий унвони тантанали равишда топширилди.\nАвваламбор, Нагоя университети билан фаол ҳамкорлик олиб бораётган республикамиздаги етакчи олий ўқув юрти сифатида Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети профессор-ўқитувчилари ва илмий жамоаси номидан Президентимизни ушбу юксак унвон билан самимий муборакбод этамиз.\nБу шарафли унвон билан тақдирланиш замирида сўнгги йилларда Ўзбекистонда илм-фан ва таълимни ривожлантиришга қаратилган тизимли ва пухта ўйланган фундаментал ёндашув, илмий ҳамжамиятга кўрсатилаётган ҳар томонлама эътибор ва рағбат, Ўзбекистон-Япония ўртасидаги узоқ муддатли ва анъанавий дўстлик алоқаларини мустаҳкамлашга қўшилаётган мисли кўрилмаган ҳисса, қатъий сиёсий иродага эҳтиром мужассамдир.\nДарҳақиқат, ўтган даврда 5 мингдан зиёд ёшларимиз Япония университетларини тамомлаб, ҳозирда олган ўз билим ва тажрибаларини Ватанимиз равнақи, халқимиз фаровонлигига сафарбар этиб келмоқдалар.\nАччиқ ҳақиқатни ҳам тан олиш керакки, муқаддам илмга эътибор кўрсатиш ишлари жуда заифлашиб, бутун бошли академиклар мактаби деярли йўқолиб кета бошлаган, илмий тадқиқотлар олиб бораётган ёшларга қўйилган ҳаддан ташқари бюрократик тўсиқлар, бир неча маротаба тартиб-қоидаларнинг асоссиз ўзгариши уларнинг ҳафсаласини пир қилган эди.\nБинобарин, Давлатимиз раҳбари учун илм аҳлининг олижаноб ва залворли меҳнати, катта куч ва ғайрат талаб қиладиган мураккаб илмий изланишлар, фаннинг машаққат ва қийинчиликлари бегона эмас.\nМазкур соҳа вакилларининг меҳнатини ҳар томонлама қадрлаб, олимларга маънавий кўмак ва чуқур ҳурмат-иззат кўрсатиш, уларга ҳар томонлама шарт-шароитлар яратиш борасида ҳам оламшумул ишлар амалга оширилди.\nЭнг аввало, олий ўқув юртларида таҳсил олаётган истеъдодли талабалар ва магистрлар сонини 1,7 баробарга кўпайди, илмий даражалар берувчи кенгашлар сони салкам икки маротаба ортди. Икки мингдан зиёд профессор-ўқитувчиларимиз хориждаги энг илғор ва етакчи таълим даргоҳларида стажировка ўтиб ва малака ошириб қайтишди. Фан доктори илмий даражасига эга ходимларнинг маошлари қарийб уч ярим баробар ўсди.\nОхирги уч йилда Ўзбекистонда 36 та янги олий ўқув юртлари ташкил этилиб, институт ва университетларимиз умумий сони 116 тага етказилди, уларнинг моддий-техник базаси яхшиланди. Ҳозирда илм-фан секторида 360дан ортиқ муассаса бўлиб, 38 мингга яқин киши, жумладан 100дан ортиқ академик, 2560 нафар фан доктори, салкам 7600 нафар фан номзодлари илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторлик ишлари билан жиддий шуғулланмоқда, фаол изланишларни олиб бораяпти.\nЁшлар академияси ташкил этилди. Бошқача қилиб айтганда, юқори технологияларни ўзлаштираётган, билимли, иқтидорли ва салоҳиятли ёшлар илм-фанга кўтаринки кайфият ва зўр иштиёқ билан қайта бошлади, улар қалбида янги умид чечаклари жўш урмоқда. Улар яқин истиқболда илдизи илм хазинасидан озиқланадиган мустаҳкам ва бақувват чинорлар бўлиб етишади.\nИнчинун, Ўзбекистонда инсон капиталига, таълим-тарбияга инвестиция киритиш давлат сиёсати даражасига кўтарилди. Бу ниҳоятда салмоқли ютуқдир. Зеро, замонавий дунёда зиёлилари ардоқланадиган, фақат юксак илм-тафаккурга асосланган жамиятгина энг юқори тараққиёт марраларига эришади. Президентимиз бу борада ҳам барчамизга ибрат ва намуна бўлаётганлари, илмий жамоатчиликни ҳамиша уйғоқликка ва маънавий тетикликка чорлаётганлари ҳар қанча таҳсинга лойиқдир.\nАлбатта, маросимда Юртбошимиз алоҳида таъкидлаганларидек, бу юксак унвон нафақат давлат раҳбарига, балки бутун ўзбек халқига, Ўзбекистон илмий ҳамжамиятига кўрсатилган чуқур эҳтиром ифодаси ҳамдир.\nТашриф яна бир жиҳати билан ажралиб туради. Ташқи сиёсатимиз солномасида зарҳал ҳарфлар билан ёзиладиган янгилик содир бўлди. Эндиликда Ўзбекистоннинг Япония элчихонасида замонавий дипломатия соҳасида мутлақо янги – таълим ва илм фан бўйича маслаҳатчи-вакил лавозими жорий этилди.\nБу вақт синовларидан ўтган, ўзаро ҳурмат ва стратегик шерикликка асосланган Ўзбекистон ва Япония ўртасидаги таълим бўйича ҳамкорлигимизни янада чуқурлаштиришга туртки бўлиши шубҳасиз.


Навоий кон-металлургия комбинатидаги иккита кон туризм объектига айлантирилади - Zamin.uz\nНавоий кон-металлургия комбинатидаги иккита кон туризм объектига айлантирилади\nНавоий тоғ-металлургия комбинатидаги «Амантойтов» ва «Довғизтов» конларини сайёҳлар ташриф буюрадиган туристик масканга айлантириш режалаштирилмоқда. Бу ҳақда Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси матбуот хизмати хабар берди.\n«Амантойтов» ва «Довғизтов» конлари марказий Қизилқум чўлининг руда майдони минтақасидаги конлар бўлиб, Навоий шаҳридан 180 километр шимолда, Зарафшон шаҳридан 40 километр шарқда жойлашган. «Руда захираси кўлами, рудани қазиб олиш технологик шароитининг қулайлиги, ишлаб чиқарилаётган маҳсулот сифатининг юқорилиги ва бошқа хусусиятларига кўра дунёдаги ноёб конлар сирасига киради», — дейилади хабарда.\nУшбу конларда, ишлаб чиқариш жараёнига халал бермасдан, хорижий ва маҳаллий сайёҳларнинг хавфсизлигини таъминлаб, тоғ жинсларини портлатиш ҳамда ишлаб чиқариш жараёнларини узоқ масофадан, панорама ойнали майдончалардан туриб кузатиш мумкин бўлади.\nШунингдек, мазкур ҳудудда улар учун енгил конструкцияли дам олиш масканлари ҳамда қўшимча хизмат кўрсатиш объектларини ташкил этиш режалаштирилган. “Замин” янгиликларини “Одноклассники”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Жамият » Навоий кон-металлургия комбинатидаги иккита кон туризм объектига айлантирилади


Ниҳоят нефть бозоридаги «нарх уруши» тугайдиган бўлди. ОПЕК+ давлатлари кунлик нефть қазиб олиш ҳажмини май ойидан бошлаб 9,7 миллион баррелга қисқартириш бўйича келишув имзолади.\nБир томондан коронавирус сабаб талабнинг камайиши, бошқа томондан Саудия Арабистони ва Россиянинг бир-бирига «аччиқ қилиши» сабаб нефть бозорида парокандалик юзага келганди. Оқибатда нефть ўз таннархидан ҳам арзонлаб, «қора олтин» бозори касодга учрай бошлади.\nАҳвол ҳозиргидан ҳам даҳшатлироқ инқирозга қараб кетаётган бир вақтда катта давлатлар, тўғрироғи, АҚШ бундай давом этиш мумкин эмаслигини айтиб, келишишга чақирди. Дунё нефтининг 33 фоизига эгалик қиладиган ОПЕК ташкилотига аъзо давлатлар ниҳоят келишувга эришиб, нефть ишлаб чиқарувчиларнинг «кўкрагига шамол тегди».\nАввалига 6 апрель кунига белгиланган ОПЕК+ давлатларининг видеоконференция форматидаги учрашуви 9 апрелга кўчирилганди. Аммо шу куни ҳам Мексиканинг қайсарлиги сабаб 10 соат давом этган музокаралар чала қолиб кетди. Якшанба куни эса ОПЕК+ давлатлари нефть қазиб олиш ҳажмини қисқартириш бўйича келишув имзолаб барчасини расман тасдиқлашди.\nБу нефть бозоридаги нархларга қандай таъсир қилади? АҚШ ва Россия ўртасидаги сиёсатнинг бу келишувга қандай алоқаси бор? ВВС бу борада мулоҳазаларни жамлади.\nКувайт нефть вазири Холид ал Фадилнинг твиттерда ёзишича, «тарихий келишув» 2020 йил 1 майдан кучга киради. Чиндан бу тарихий келишув бўлди. Келишув шунчалик тарихий бўлдики, ундан олдин бу каби нарсаларга аралашмаган АҚШ ҳам қўшилди.\nКелишувнинг асосий вакиллари Саудия Арабистони ҳамда Россия эди. Эндиликда, ҳар икки давлат кунлик нефть қазиб олиш ҳажмини 2,5 миллион баррелгача қисқартиради. Аста-секин бу чеклов камайиб боради ва шу тариқа бозордаги нарх мувозанатга келади.\nНефть бозоридаги «нарх уруши» қандай пайдо бўлгани ҳақида кўп ёзганмиз, аммо бу ҳолатни яна бир бор эсласак, зарар қилмас. Майли, бу гал оддийроқ ракурсдан қараймиз. Аввалига март ойида Саудия Арабистони ОПЕК+ давлатларига кунлик нефть қазиб олиш ҳажмини 1,5 миллион баррелга қисқартиришни таклиф қилди. Бу мамлакат таҳлилчиларининг ҳисоб-китобларига кўра, ҳар куни бозорда ўртача шунча миқдорда ортиқча нефть пайдо бўлаётганди. Аммо бу таклифга Россия кескин қаршилик қилди.\nНефть нархи қуламоқда. Бундан қайси давлатлар кўпроқ зарар кўради?\nСаудия Арабистони эса март ойи бошларида нефть арзонлаши ўзига ҳам зарар келтиришини ўйлаб ўтирмай ҳамкорларига чегирма асосида катта миқдорда нефть сота бошлади. Яъни, жаҳон бозорига жуда катта миқдорда нефть киритди. Келишув ташкил қилинган вақтда жаҳон бозорида нефть нархи 1 баррел учун 51 доллар эди. Таққослаш учун, Россия йил бошида ўз нефтини 44 доллардан сотишни режа қилганди, яъни йил бошидаги нарх Россия учун зўр кўринишда эди. Аммо Саудия бир пасда Россиянинг орзуларини парчалаб ташлади. Россиянинг Urals нефти 10 долларгача арзонлаб кетди.\nКелинг, бу ҳолатни ўзимизнинг оддий бозор тили билан тушунтиришга ҳаракат қилсак. Айтайлик, сиз картошка сотувчисисиз. Ажойиб кунларнинг бирида, ўзингиз каби бошқа картошка сотувчиларига «Ўртоқлар, келинг ҳар куни бозорга 1 тонна камроқ картошка олиб кирайлик, бўлмаса картошка кўпайиб, нарх тушиб кетиши мумкин», дедингиз. Бошқа бир сотувчи эса сизга кескин қаршилик қилди.\nСизнинг картошкадан бошқа бизнесингиз ҳам бор, ҳалиги қайсар сотувчининг эса тирикчилиги фақат картошка орқасидан. Сени боплайман, дедингизда, бозорга ҳар куни 1 тонна кам эмас, 2 тонна кўп картошка олиб кириб, зарарига бўлса ҳам сота бошладингиз. Оқибатда нарх тушиб ҳалиги қайсар сотувчи касод бўла бошлади.\nНефть бозорида ҳам мана шу ҳолат юз берди. Бозорда ортиқча хомашё кўпайиб кетди ва нарх пастлади. Етмаганига коронавирус сабаб нефтга талаб ҳам камайганди. Ахир бутун дунёда машиналар деярли юрмаяпти, заводлар ишламаяпти, самолётлар учмаяпти.\nДемак, яна ОПЕК+ келишувига қайтсак. Хуллас, 9 апрель куни Мексика кунлик нефть қазиб олиш ҳажмини 400 минг баррелга қисқартиришга рози бўлмади ва кунига фақат 100 минг баррел камайтириши мумкинлигини маълум қилди. Шунда катта саҳнага Дональд Трамп чиқди ва АҚШ кунлик қазиб олиш ҳажмини 250 минг баррелга камайтиришини маълум қилди. Бу Мексиканинг улушини компенсация қилиши керак эди.\nРоссия энергетика вазири Александр Новакнинг айтишича, ҳозир дунё бозорида нефтга кунлик эҳтиёж 10-15 миллион баррелгача камайиб кетди ва бу кўрсаткич кунига 15-20 миллион баррелгача етиши мумкин.\nРоссия нефть соҳасининг катталаридан яна бири Михаил Леонтевнинг («Роснефть» вакили) фикрича, қазиб олиш ҳажми қисқаришидан АҚШ корхоналари ютади ва бунинг Россия учун фойдаси йўқ. ОАВда Россиянинг қазиб олишни камайтирмаслиги «Роснефть» раҳбари Игорь Сечиннинг позицияси бўлгани ҳам айтилади. У ҳам келишув Россия учун фойдасиз эканини айтган. Аммо Путин бунга розилик билдирди.\nОПЕК+ давлатларининг келишиши ҳақидаги хабардан сўнг нефть нархи 10 фоизгача қимматлаганди, аммо нархлар яна пастлай бошлади. Чунки инвесторлар қазиб олиш ҳажми ҳар қанча камаймасин бу бозордаги сўнгги икки ойда содир бўлган тушишнинг зарарини қоплашига ишонишмаяпти. Бир сўз билан айтганда, инвесторлар нефть соҳасига пул тикиш хавфсиз эмас деб ҳисоблай бошлади. Чиндан, ҳозирда нефть корхоналарининг акцияси арзонлашиб кетяпти.\nАпрель ойида нефть қазиб олиш ҳажми яна ўсди. Масалан, Argus нашрининг ёзишича, Саудия Арабистони ва Яқин Шарқ мамлакатлари март ойига қараганда апрель ойида 11 фоиз кўпроқ нефть қазиб олган. Россия эса қазиб олиш ҳажмини ўзгаришсиз қолдирган. Ахир хомашё арзонлаб кетаётган бир вақтда уни сотаверишдан ҳам маъни йўқ. Апрель ойида дунё нефть саноати тарихда бўлмаган шокни бошдан кечирмоқда. ОПЕК+ келишувисиз аҳвол янада ёмон кўриниш олар ва нефть бозори касодга учрарди.\nТрампнинг хато твити\n2 апрель куни нефть нархи 1 соат ичида 20 фоизга қимматлашди. Чунки Дональд Трамп твиттерда бу борада пост қолдирди: «Ҳозиргина дўстим Муҳаммад ибн Салмон билан гаплашдим. У ўз навбатида Владимир Путин билан гаплашган. Улар кунлик нефть қазиб олишни кунига 10 миллион баррелгача қисқартиришини кутяпман, балки ундан ҳам кўпдир. Бу нефть соҳаси учун жуда яхши иш бўларди», деб ёзганди Трамп.\nКўп ўтмай у нефть қазиб олиш кунига 15 миллион баррелгача етиши мумкинлиги ҳақида ҳам ёзди.\nАммо Кремль Путиннинг Саудия валиаҳд шаҳзодаси билан гаплашганини рад этди. Эртасига эса Путин Россия қазиб олиш ҳажмини 10 миллион баррелга қисқартириш режасини қўллаб-қувватлашини, аммо бунга фақат «шерикчилик асосида» рози бўлишини айтди: «Биз бу борада ОПЕК+ ҳамда АҚШ билан ҳамкорликда ишлашга тайёрмиз. Бозордаги мувозанатни тиклаш ва қазиб олиш ҳажмини назорат қилиш учун биргаликда ҳаракат қилиш керак».\nЎз навбатида Путин ОПЕК+ келишуви бекор бўлганига Россия эмас, Саудия айбдорлигини айтди: «Ҳаммаси тушунарли, бу рақобатчиларидан қутулишни истаётган Саудия Арабистонидаги ҳамкорларимиз билан боғлиқ».\nАҚШнинг қўшилиши Россиянинг ғалабасими?\nАҚШнинг ОПЕК+ келишувида бўлмаслиги деярли аниқ эди, чунки Қўшма Штатлар олдин бундай келишувларда бўлмаган. 6 апрель куни АҚШ энергетика вазири Дэн Бруйет мамлакат шундоғам талаб пасайгани сабаб қазиб олишни камайтирганини айтганди. Америкада бозор эркин ва барчасини айнан бозор назорат қилади. Шу боис, қазиб олиш табиий тарзда 11 фоизга, яъни кунига 11,76 миллион баррелга камайиб кетганди.\nFinancial Times нашрининг ёзишича, нефть нархи 35 долларга тушиши АҚШда кунлик қазиб олиш ҳажми 10-13 миллион баррелгача камайиши учун етарли бўлади. Аммо Кремль матбуот котиби Дмитрий Песков бу борада қизиқ гапни айтди ва қайсидир маънода Путиннинг позициясини билдирди: «Табиий қисқариш билан келишув асосида қисқартириш бошқа-бошқа нарса. Ахир баландлик билан кенгликни сотиштириб бўлмайди-ку?».\nЯъни, нефть қазиб олишни камайтиришда АҚШнинг ҳам қатнашиши шахсан Путин учун принципиал масала бўлган. Бу борада Bloomberg ҳам ёзди. Нашрнинг вазиятдан хабардор манбаларининг айтишича, Россия учун АҚШнинг келишувда расман қатнашиши муҳим бўлган. Манбанинг айтишича, Россия АҚШнинг ҳали ҳеч қачон қўшилмаган бу турдаги келишувга расман кирганини ғалаба сифатида қабул қилади ва натижада Путин обрўсини сақлаб қолади. Шунингдек, Россия АҚШдан яна бошқа енгилликлар, масалан, санкцияларни камайтириш кўринишидаги ёрдам кутади.\nАммо бу ҳам мантиқан қараганда, унчалик тўғри фикр эмасдек. Чунки келишувга кўра, АҚШ кунига 250 минг баррел нефть қазиб олишни камайтирса, Россия 2,5 миллион баррел камайтиради. Бундан ташқари, АҚШда нефть арзонласа, ошиб борса битта соҳа инқирозга учраши мумкин. Аммо Россияда бу кўпроқ сезилади...\n08:05 / 29.05.2020\nСаудия Арабистонида 90 мингдан кўпроқ масжид яна очилади


Кундузги таълим шакли битирувчилари учун Араб тилидан Якуний аттестация синовлари ўтказилди – Фотолавҳалар – oliymahad.uz\nКундузги таълим шакли битирувчилари учун Араб тилидан Якуний аттестация синовлари ўтказилди – Фотолавҳалар\nБитирувчи, 4-курс талабалари учун 2020-2021 йили Тошкент ислом институтидаги сўнги ўқув йили ҳисобланади. Якунда, ўқув режаси ҳамда жараён жадвалида белгиланган кунларда “Маънавият асослари ва Диншунослик” ҳамда “Араб тили” фанларидан Якуний аттестацияларда талабалар билимларини синовдан ўтказадилар.\n2021 йил 18 май кунидан 2020-2021 ўқув йилининг кундузги таълим шакли 4-курс битирувчилари учун Якуний аттестация бошланди. Бугун, талабалар “Араб тили” фани бўйича Якуний аттестацияси синовларини ёзма шаклда топширдилар.\nЎқув ва тарбивий ишлар бўйича проректор У.Ходжаев, Ўқув-услубий бўлим бошлиғи Ш.Шоджалилов, “Ижтимоий фанлар” ва “Тиллар” кафедралари мудир ҳамда ўқитувчилари иштирокида аттестация синовлари ташкил этилди. Билетлар муҳрланган конвертлардан олиниб, талабаларга тарқатилди. Битирувчилар муҳр урилган дафтарларга билетлардаги саволларга жавоб ёздилар.\nЯкуний аттестацияси коммисияси таркиби Дин ишлари бўйича қўмита, Ўзбекистон мусулмонлари идораси бўлим бошлиқлари, Тошкент шаҳар масжидлари имом-хатиблари, Ўзбекистон халқаро ислом академияси ва Тошкент ислом институти профессор-ўқитувчиларидан ташкил топган.\nЯкуний аттестациялар ўтказилгунга қадар, ўтган ҳафтада фанлар бўйича умумлаштирилган маърузалар ва консулътациялар бўлиб ўтди.\nМаълумот учун, кундузги таълим битирувчилари “Маънавият асослари ва Диншунослик” фани бўйича Якуний аттестация синовларида пайшанба, 20 май куни иштирок этадилар.\nЭртага, 19 май куни Махсус сиртқи бўлим 3-курс битирувчилари учун “Араб тили” фани бўйича Якуний аттестация ўтказилади.\nЭслатиб ўтамиз, Якуний аттестация синовларидан сўнг, имтиҳонлардан ўтган битирувчиларнинг битирув диплом иши ҳимояси 2021 йил 24 майдан 26 июнгача ўтказилиши белгиланган. Мазкур ўқув йилида кундузги таълим бўйича 132 нафар ва махсус сиртқи таълим бўйича 120 нафар талаба Тошкент ислом институтини битирмоқда.\n2294160cookie-checkКундузги таълим шакли битирувчилари учун Араб тилидан Якуний аттестация синовлари ўтказилди – Фотолавҳаларno\nКундузги таълимЯкуний аттестация\nОлдингиШаввол ойидаги олти кунлик рўза қазо рўзалар ўрнига ўтадими?КейингиНамозда оёқлар кенглиги ҳукми


08:29 / 28.05.2016\nASUS компанияси 110x83x29 мм ҳажмли металл корпусга эга ZenBeam E1кўчма проектори ишлаб чиқарилиши ҳақида маълум қилди. Проекторда 6000 мАч сиғимли аккумулятор ўрнатилган бўлиб, у 5 соат давомида материалларни тўхтовсиз айлантириб кўрсата олади. Сурат диагонали 120 дюйм (304.8 см)гача етади.\nМобиль ZenBeam E1 150 лм ёрқинлик, 3500:1 DCR контрастлик ва WVGA ўлчамли (854x480 пиксел) проекцияларни амалга оширади. Проекцион масофа 0.5 дан 3.7 метргача фарқ қилади. Унда 2 ваттли стереодинамика, HDMI/ MHL улагичлари, USB Type-A порти ва қулоқчин учун 3.5 миллиметрли жой мавжуд.\nМазкур проектордан уйда, идорада, анжуманлар вақтида ёки табиат қўйнидаги дам олиш чоғида фойдаланиш мумкин. ASUS ZenBeam E1 ишчи компьютерлар, ноутбуклар, смартфон, планшет, ўйин приставкалари, эшиттириш оқими қурилмалари ва ASUS Chromebit ҳамда ASUS VivoStick каби компьютер-брелоклари билан бирга ишлатилади. Янги қурилма май охирида 316 евро ҳисобида сотувга чиқади.


Депутат хоним Ўзбекистонни мақтаганмиди?\nГерманиянинг Европа Иттифоқи Ўзбекистонга нисбатан санкцияларни бекор қилишига қаратилган ҳаракатлари муваффақиятсизликка учраган шу кунларда “Озодлик” мухбири Бундестаг депутати, Германия-Марказий Осиё парламент гуруҳи раисаси Ҳайди Вегенер хоним билан суҳбатлашди.\nГерманиянинг Ўзбекистонга қарши санкцияларни бекор қилиш таклифи 28 февраль куни ЕИ вакиллари томонидан кўпчилик овоз билан рад этилди. 5 март куни эса ЕИ ташқи ишлар вазирлари бу қарорни расман қабул қилиши кутиляпти.\nЯқинда “Жаҳон” ахборот агентлиги Вегенер хоним ва Бундестагдаги Германия-Марказий Осиё парламент гуруҳининг бошқа аъзолари Ўзбекистоннинг Берлиндаги элчихонасида ўтказилган тадбир чоғида Ўзбекистон-Германия алоқалари, қолаверса, президент Ислом Каримов сиëсатини мақтаганини хабар қилган эди.\n“Озодлик” мухбири суҳбат бошида Вегенер хонимнинг Германия-Ўзбекистон муносабатлари хусусидаги асл фикрлари қандайлиги билан қизиқди.\nҲ.Вегенер: Мен ўзаро муносабатларни яхши, аммо мураккаб, деб атаган бўлардим. Ўзбекистон расмийлари кўп нарсаларни биздан бошқачароқ талқин қилади. Масалан, биз бундан икки ҳафтача олдин Ўзбекистоннинг Берлиндаги элчихонасида меҳмонда бўлдик. Бу учрашув ҳақида Ўзбекистон расмий манбалари тарқатган хабар ҳақиқатнинг фақат бир қисмини акс эттиради. Биз бу тадбирда Ўзбекистондаги вазият хусусида жуда кўп танқидий фикрлар билдирдик. Масалан, “Ҳьюман райтс уотч” ташкилоти Ўзбекистонда муаммоларга учраëтганини тилга олдик. Элчи бизга бу муаммолар тезда бартараф этилиши ва ҲРУнинг Ўзбекистондаги аккредитацияси узайтирилиб, унинг ходимларига виза берилишини таъкидлади. Аммо ҳозиргача бу ваъда бажарилгани йўқ. Ўзаро муносабатлар ҳақида, афтидан, Ўзбекистон расмийлари ўзига хос тасаввурга эга кўринади.\nМухбир: Вегенер хоним, сиз тилга олган учрашувда Ўзбекистондаги ночор инсон ҳуқуқлари вазияти ва сиëсий босимлар мавзуси очиқ муҳокама қилиндими? Ўзбек расмий манбалари таъкидича, йиғинда сиз ва Бундестагнинг бошқа вакиллари, асосан, Каримов сиëсатини мақташ билан овора бўлгансиз...\nҲ.Вегенер: Табиий, биз инсон ҳуқуқлари муаммоларини тилга олдик ва Ўзбекистонда мустақил журналистлар ва ҳуқуқ ҳимоячиларининг қамалаëтгани, журналистлар ва ноҳукумат ташкилот вакиллари фаолиятига имкон берилмаëтганини танқид қилдик. Ўзбекистон расмий манбалари бизни Ўзбекистон президентини мақтаганга чиқарибди. Биз президентни мақтаганимиз йўқ. Ўзбекистонда президент яккаҳокимлиги мавжуд. Биз эса парламентчилар ўлароқ, Ўзбекистонда кучли президентлик эмас, балки кучли парламент тизими бўлишини истаймиз.\nМухбир: 2005 йил 13 майда Андижонда юз берган қонли воқеалардан сўнг Ғарбнинг аксар давлатлари Тошкент режимидан узоқлашди, ЕИ ҳукуматга нисбатан санкциялар жорий қилди. Бироқ Берлин ҳукумати Тошкент билан муносабатларни аввалгидай давом эттирди. Бу ҳол кенг майдонда танқидларга сабаб бўлмоқда. Сиз Германиянинг бундай ëндашувини қандай изоҳлаган бўлардингиз?\nҲ.Вегенер: АҚШга ўхшаш давлатлар Андижон воқеаларидан кейин Ўзбекистондан ҳайдаб чиқарилди, аммо Германия қолди. Бугун ЕИ Ўзбекистон билан гаплашиш учун Германияни воситачи қилиб танлади, чунки Берлин Тошкент билан гаплаша олади. Кеча Германия ташқи ишлар вазири Штайнмайер ўзбекистонлик ҳамкасби Владимир Норов билан телефонда гаплашди. Агар томонлар бир-бирини қабул қилмаганида бундай мулоқот имконсиз бўларди. Берлин расмийси ўз ҳамкасбини экспертлар гуруҳини мамлакатга таклиф қилиш ва инсон ҳуқуқлари борасидаги мулоқотни давом эттиришга кўндирди. Буларнинг бари Германия Ўзбекистон билан алоқаларда бошқаларга нисбатан сабрлироқ бўлгани учун амалга ошмоқда.\nМухбир: Душанба куни ЕИ ташқи ишлар вазирлари Ўзбекистонга нисбатан жорий қилинган санкшияларни кучда қолдириши кутилмоқда. Сиз бу санкциялар келажагига қандай қарайсиз?\nҲ.Вегенер: Ўзбекистон ҳукумати ўз ëндашувини ўзгартирмас экан, санкциялар кучда қолаверади. Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари борасидаги мулоқотни давом эттириши, журналистлар ва ноҳукумат гуруҳларнинг эркин ишлашига имкон бериши шарт. Шундагина ЕИ санкциялари бекор этилади. 28 март куни МО ва Германия ташқи ишлар вазирларининг Остонада ўтадиган учрашувига Ўзбекистон ҳам таклиф этилган. Мен бу учрашувгача жуда жиддий дипломатик ҳаракатлар бўлади, деб ўйлайман. Агар Ўзбекистон музокаралар столига ўтириб, ўз сиëсатини тўғри тарафга бурмас экан, санкциялар кучда қолаверади.