Сэр Алекс Фергюсон терма жамоада: илк...\n02.04.2018 14:59 0 4443\nТахминан ўттиз йил... Йўқ, ундан ҳам сал кўпроқ вақтни ортга қайтаришга ҳаракат қилишимиз керак. Қандайдир Алекс Фергюсон деган йигит футбол бўйича Шотландия терма жамоасида бош мураббий ёрдамчиси бўлиш учун борини беришга тайёр. Ёш мураббий «Абердин» билан сенсацион тарзда катта ютуқларга – лига чемпионлиги ва кубок, кубок эгалари кубоги баҳсларида ғолибликка эришганидан сўнг уни термага чақиришди. Алекс учун бу орзусидаги иш эди: у ўзининг кумири, афсонавий менежер Жок Стейн ёнига бораётганди.\nСтейнга бўлган ҳурматни Фергюсон бир неча йил ўтиб, ўз офисидаги сурат билан исботлади. Жок билан тушган сурати хонасининг энг кўринарли жойида илиниб турарди. Сурат Шотландиянинг Уэлсга қарши баҳси олдидан, 1985 йилнинг 10 сентябрида олинган эди. Айнан ўша ўйиндан сўнг Стейн вафот этган эди.\n1985 йил. Кейинги йили Мексикада бўлиб ўтадиган жаҳон чемпионатига бориш учун Шотландия саралаш гуруҳида Испания ва Уэлсдан устун келиши керак. Сўнгги турдан олдинги ҳолат шундай: агар шотландлар Кардиффда ҳеч бўлмаса дуранг ўйнашса, плей-офф баҳсига чиқишади, акс ҳолда...\nКатта Жок ва унинг янги ёрдамчиси учун ўша кунлар жуда қийин кечарди. Ҳатто 1967 йилда «Селтик» жамоаси билан Британия клублари орасида биринчи бўлиб чемпионлар кубогини ютиб олган Стейн учун ҳам бу жуда мураккаб иш эди. Жок Уэлсга қарши уй учрашувидаги мағлубиятдан сўнг журналистлар унинг юзига «лой чаплашгани»ни ҳали эсдан чиқармаганди. Сўнгги баҳс олдидан журналистларнинг танқид тошлари ва уэлсликларнинг қўпол муомаласи ортиқчалик қиларди.\nФергюсон ўзининг биринчи автобиографияси «Managing My Life»да ўша вақтларни ёдга олади. Шотландлар тезкор гол ўтказиб юборганидан сўнг танаффусга асабий ҳолатда чиқишди. Голга дарвозабон кўзидаги линзалардан бирини ўйин вақтида тушириб юборгани сабаб бўлади. Фергюсон учун бу кутилмаган ҳолат бўлиб, кўзида муаммоси бор дарвозабон унинг жамоаси бўлмиш «Абердин» аъзоси эди. Фергюсон ўшанда ўз футболчилари ҳақида тўлиқ маълумот олиш қанчалик муҳимлигини тушуниб етган бўлса ажаб эмас. Мажбурий алмаштиришдан сўнг Стейн эсанкираб қолган ёрдамчисига қараб: «Буни тушунтириб беришга ҳаракат қиласан», – дейди. Аммо унгача етиб бормади.\nШотландия 81-дақиқада пеналтидан ҳисобни тенглаштирди.\nТўп уэлсликлар дарвозабонининг қўллари ёнидан ўтиб кетганида Стейн ҳеч нарса демади, фақатгина анчадан бери хиралик қилаётган ёнидаги сураткашни қувиб юборди. Фергюсон Жокнинг аҳволи яхши эмаслигини сезди ва ўйин давомида устозидан кўзини узмади. Терма жамоа шифокорига ҳам бош мураббийга эътиборлироқ бўлишни таъкидлади.\nЎйин тугашига икки дақиқа қолганида ҳакам ҳуштагини чалди. Стейн буни финал ҳуштаги деб ўйлаб, рақиб захира ўриндиғи томон юра бошлади. Аммо бир-икки қадамдан сўнг Жок оёқлари ўзига бўйсунмай ерга қулади. Фергюсон шифокор билан биргаликда Жок ёнига югурди ва унинг қўлларидан тутди. Стадион ходимлари уни тиббиёт хонасига олиб кетишди.\nҚаторасига тўртинчи бор терма жамоани жаҳон чемпионатига олиб чиқишга яқин турган мураббий ҳаётини сақлаб қолишнинг иложи бўлмади. У юрак хуружи туфайли стадионнинг тиббиёт хонасида вафот этди. Жокнинг охирги сўзлари «Ҳаммаси жойида» бўлди.\nФутболчи ва журналистларнинг хотирлашича, улар уйга қайтишда жуда аянчли манзаранинг гувоҳи бўлишади. Ҳамма ўз сумкасини олганидан сўнг аэропорт конвейерида битта сумка қолиб кетади. Ходим сумка кимники эканлиги билан қизиққанида унинг ичида китоблар, таблеткалар ва Жок Стейнга ёзилган қандайдир мактуб бор эди...\nФергюсон Стейнни жуда ҳурмат қиларди. У ўзининг ҳар учала китобида ҳам Стейн ҳақида сўзлайди. «Жок қизиқ одам эди. 1985 йилнинг майида Шотландия термаси билан «Уэмбли»да Англияни таслим этдик – 1:0. Шундан кейин Рейкявикка – Исландия терма жамоаси билан ўйинга учдик. Ажойиб ғалабадан кейин ҳамманинг кайфияти зўр эди. Манзилга етиб боргач, фақат раҳбарият учун банкет уюштирдик. Креветка, лосос ва икрадан иборат дастурхонга ичимлик ҳам тортилди. Жок ҳеч қачон ичмасди, мен уни инглизлар устидан қозонилган ғалаба шарафига бир қадаҳ оқ вино ичишга мажбурладим.\nЭртасига Исландияга қарши ўйин жуда қийин кечди. Биз базўр ғалаба қозондик. Ўйинимизни фожиа деса бўларди. Шундан кейин Жок менга ўгирилди ва ғазаб билан: «Кўрдингми? Бунинг ҳаммаси сен ва сенинг оқ винонгни деб бўлди», – деди.\nАлекс Фергюсон «Абердин» футболчилари билан биргаликда Жок Стейннинг дафн маросимида.\nСтейннинг ўлимидан сўнг кутилганидек Фергюсон Шотландия терма жамоаси бош мураббийи этиб тайинланди. Мексикага бориш учун аввало қитъалараро плей-офф баҳсида Австралияни мағлуб этиш лозим эди. Гарчи яшил қитъа вакилларига қарши ўйинларда катта муаммо юзага келмаган бўлса-да, жаҳон чемпионати қуръаси шотландлар учун унчалик ҳам омадли келмади. Мексикага Шотландиянинг «Ливерпул»даги юлдузлари Кенни Далглиш ва Алан Хансенларсиз борган Фергюсон шогирдлари ГФР, Дания ва Уругвай терма жамоалари билан ўйнагандан сўнг уйга қайтишга мажбур бўлишди.\nШундан сўнг Фергюсон терма жамоа футболига қайтмади. Унга бир неча бор Англиядан аниқ таклифлар бўлса-да, Алекс фикрини ўзгартирмади.\nфутбол Сэр Алекс Фергюсон


ЎзА - Энди амалий ҳаракатлар зарур\nЭнди амалий ҳаракатлар зарур\nТошкентда ўзбек тилини билмайдиган ўзбеклар бор. Кўп ота оналар ўзи рус тилини билмаса-да, фарзандини рус мактабларида ўқитмоқда. Натижада болада иккиланиш пайдо бўляпти. Чунки у ўрганган, кўриб улғаяётган қадриятлари ўзбекона. Лекин онги рус тилида шаклланяпти. Бу ҳолатда у бора-бора ўзбек тилини унутиши ҳеч гап эмас. Агар мана шу оқимни ҳозир тўхтатмасак, 50 йил десак, шошилинч бўлар, лекин 100 йилда рус тилида гапирадиган ўзбек авлоди шаклланиши тайин.\nОлий Мажлис Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосари, “Миллий тикланиш“ демократик партиясининг қуйи палатадаги фракцияси раҳбари Алишер Қодиров шундай фикрда.\nТан олиш керак, унинг бу мулоҳазаларини инкор этиб бўлмайди. Бугун она тилимиз билан боғлиқ оғриқли масалалар бор, ҳатто кўп десак ҳам хато бўлмайди. Нима сабабдан бунга йўл қўйдик? Бир инсон ақл-ҳушини таниб, мустақил ҳаёт йўлини топиб улгуришига етгулик 30 йил ўзбек тили нуфузини ошириш, тараққий эттириш учун кам эдими? Биз бу борада қайси муҳим вазифаларни амалга оширмадик ва амалга оширмаяпмиз?\nОлий Мажлис Қонунчилик палатасида “Парламентнинг қонун ижодкорлиги фаолиятида давлат тилининг ўрни” мавзусида ташкил этилган тадбирда шу каби саволлар атрофида мулоҳаза юритилди.\nЧет тилларини ўрганиш фазилат, аммо ўз она тилини писанд этмаслик кечирилмас иллат. Хорижий тиллар илм учун, ривожланиш учун ниҳоятда муҳим, лекин бу ўз она тилини билмаслик эвазига бўлмаслиги керак. Тадбир иштирокчилари ана шу фикрларни алоҳида қайд этди.\nПедагогика фанлари доктори, профессор Хадича Муҳиддинованинг айтишича, рус тилида таълим берувчи мактабларда ўқувчиларнинг ўзбек тилини билиш даражаси пастлиги рост. Бироқ бу масалада ўзбек тилидаги умумтаълим мактаблари ўқувчиларининг ҳам салоҳияти кўнгилдагидай эмас. Энди тасаввур қилинг, ўзбек боласи она тилини билмаса, бошқа миллатга мансуб халқимиз фарзандларининг давлат тилига муносабати қандай бўлиши мумкин?\nОлима яна бир муҳим масалага иштирокчиларнинг эътиборини қаратди:\n– Ўзбек тили олий таълим босқичларида фақат рус гуруҳлари ва филология факультетларидагина ўқитилади. Натижада таълим жараёнида ўзбек тилини ўқитишда узилиш юзага келган. Аслида она тилини ўқитиш, ўргатиш ва ўрганиш боғчадан тортиб таълимнинг барча жараёнида бирламчи аҳамият касб этиши лозим.\nОна тилини билиш даражасига салбий таъсир кўрсатаётган омиллардан бири имло билан боғлиқ. Мулоқот давомида профессор Зулхумор Холмонова айни шу фикрни билдирди:\n– Ҳалигача икки хил – лотин ва кирилл ёзувидан фойдаланамиз. Улардаги имло қоидалари ҳар доим ҳам бир хил эмас. Оқибатда ҳатто матбуот нашрларида ҳам сўзлар ҳар хил, баъзан нотўғри ҳолда ёзиляпти. Бу халқимизни чалкаштириши табиий. Шунинг учун ҳам бу икки ёзувдан бирини танлашни кечиктирмаслик керак. Қолаверса, имло қоидаларини ўзгартириш эмас, янада такомиллаштириш лозим.\nФилология фанлари доктори, профессор Абдулхай Собиров таъкидлаганидек, жаҳондаги илғор халқлар ўз тиллари устида жиддий изланишлар олиб бориб, тилшуносликнинг янгидан-янги йўналишларга асос солаётган бир пайтда биз ҳануз она тилимизнинг бугунги аҳволи ҳақида ўйлашга мажбур бўляпмиз. Ҳозир тилшуносликда когнитив лингвистика, эколингвистика, биолингвистика, корпус лингвистикаси, гендер линвистикаси, интернет-лингвистика, нейролингвистика, менталингвистика сингари замонавий йўналишлар пайдо бўлди ва жадал ривожланмоқда. Биз ҳам она тилимизни илмий ўрганишни чуқурлаштириб, уни дастурлаш тилини яратишимиз зарур.\nШу каби танқидлар, таҳлиллардан аёнки, ўзбек тилининг бугунги ҳолати бўйича муаммолар кўп, камчиликлар ҳам аниқ бўй кўрсатиб турибди. Демак, эндиги масала фақат амалий ечим, қатъий ҳаракатга қаратилиши керак.


Бугун 21 январь, 2020 йил, сешанба\nКиритилди: 18:08 13.08.2019. Ўқилди: 1648 марта. Фикрлар сони: 0 та.\nШавкат Мирзиёев: "Қашқадарёда негадир ёмон иллатлар кўпайди"\nФарғона ҳокими ва совуқда юпун кийинган қиз: асл ҳақиқат қандай?\nЭнди Сирдарёда: ҳоким ва совуқда юпун кийинган қизлар (ФОТО)\nЮлдуз Усмонова Макка ва Мадинани зиёрат қилди (фото)\n«Баъзан орқангда ким турибди, деб сўрашади». Расул Кушербаев Президент қаршисида нутқ сўзлади\nШавкат Мирзиёев депутат Расул Кушербаев ҳақида фикр билдирди\nШавкат Мирзиёев депутатга жавоб қайтарди: "Менга ҳеч қандай унвоннинг кераги йўқ"


Сайлов кампаниясини амалдаги қонунларга қатъий риоя этган ҳолда ўтказиш, фуқароларнинг сайлаш ва сайланиш ҳуқуқларини тўлиқ рўёбга чиқариш, айни пайтда сиёсий партиялар ўртасида соғлом рақобат муҳитини таъминлашда округ сайлов комиссияларига катта масъулият юкланади. Ҳозирги вақтда округ сайлов комиссияларини шакллантириш жараёни амалга оширилмоқда. Ушбу жараён ҳақида Марказий сайлов комиссиясининг доимий асосда ишловчи аъзоси Олимжон АБДУНАЗАРОВ мухбиримизга қуйидагиларни сўзлаб берди:\n— Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг яқинда бўлиб ўтган мажлисида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси депутатлари сайловини ўтказувчи сайлов округларини тузиш масаласи кўриб чиқилди. Уларнинг чегаралари ва сайловчилар сони кўрсатилган рўйхати матбуотда эълон қилинди.\nАмалдаги қонунчиликка биноан, парламент Қонунчилик палатасининг 135 нафар депутати ҳудудий бир мандатли сайлов округлари бўйича кўппартиявийлик асосида умумий, тенг ва тўғридан-тўғри сайлов ҳуқуқи асосида яширин овоз бериш йўли билан сайланади.\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасига сайлов округ ва участка сайлов комиссиялари томонидан ташкил этилади ҳамда ўтказилади. Округ сайлов комиссияларини тузиш, уларнинг шахсий таркибини тасдиқлаш ва жойлашган манзили тўғрисидаги маълумотларни эълон қилиш бевосита Марказий сайлов комиссиясининг ваколатлари доирасига киради.\nБугунги кунда “Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисига сайлов тўғрисида”ги Қонунга мувофиқ, 135 та округ сайлов комиссияси аъзолигига номзодлар Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг сессияларида муҳокама қилиниб, Марказий сайлов комиссиясига тасдиқлаш учун тавсия этилди.\nОлий Мажлис Қонунчилик палатасига сайлов ўтказувчи округ сайлов комиссиялари, уларнинг таркибини шакллантириш демократик мезонлар асосида ўтказилади. Зеро, бу жараёнда халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлари депутатларининг фикри, шунингдек, комиссия аъзолигига ҳар бир номзоднинг шахсий фазилатлари атрофлича ўрганилиб, кенг жамоатчилик орасида обрў-эътибор, ҳурмат қозонган юртдошларимизнинг муносиби танлаб олинади.\nОкруг сайлов комиссияси аъзолигига номзодлар жамоатчиликнинг обрўли вакиллари орасидан танланади ва тавсия қилинади. Округ сайлов комиссияси аъзоси сиёсий партия аъзоси бўлиши мумкин эмас. Айни пайтда депутатликка номзодлар, уларнинг ваколатли вакиллари ва кузатувчилари ҳам сайлов комиссиялари таркибига киритилмайди. Бир шахс фақат битта сайлов комиссиясига аъзо бўлишга ҳақли.\nШуни қайд этиш керакки, округ сайлов комиссияси Марказий сайлов комиссияси томонидан сайловга камида етмиш кун қолганида комиссиянинг раиси, раис ўринбосари, котиби ва камида олти нафар бошқа аъзосидан иборат таркибда тузилади.\nСайлов комиссиялари очиқлик, ошкоралик тамойиллари асосида фаолият юритади. Буларнинг барчаси фуқароларнинг давлат ҳокимияти вакиллик органларига сайлаш ва сайланиш конституциявий ҳуқуқларининг тўла татбиқ этилишини таъминлашда муҳим аҳамиятга эгадир.


Мақолалар мазкур саъна бўйича сараланган: Понедельник, 22 Февраль 2016\nДавлат бюджети маблағларининг мақсадли сарфланиши — муҳим вазифа\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасида Бюджет ва иқтисодий ислоҳотлар қўмитасининг кенгайтирилган йиғилиши бўлиб ўтди. Унда депутатлар Ҳисоб палатасининг 2015 йилдаги фаолияти тўғрисидаги ҳисоботни дастлабки тарзда кўриб чиқдилар.\nМамлакатимиз иқтисoдиётидa aмaлгa oширилaётгaн янгилaниш вa ўзгaришлaр саноат тармоқларига “яшил иқтисодиёт” тизимини жорий қилиш, инновацион тараққиётни -жадаллаштириш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланишга қаратилгани билан эътиборга моликдир. Ижтимоий-иқтисодий ривожланишнинг муҳим омили — энергетика тизимини модернизациялаш, энергия ҳосил қилишнинг муқобил манбаларидан кенгроқ фойдаланиш борасида олиб борилаётган изчил ислоҳотлар бугун ўз самарасини бермоқда.\nИмтиёз ва натижа\nЎтган йили ҳудуддаги “Электродвигатель” корхонасига қарашли бўш турган бино 200 миллион сўм миқдорида инвестиция киритиш шарти билан “Сегаза қуювчи” масъулияти чекланган жамиятига “ноль” қийматида сотилган эди.\nЭкспорт салоҳияти ошди\nМолия муассасаси томонидан ажратилган 3 миллиард сўмдан зиёд кредит Бухоро шаҳридаги “Де люкс фабрик” масъулияти чекланган жамиятида модернизациялаш тадбирларини муваффақиятли амалга ошириш имконини берди.\nБозор талаблари асосида\nҚувасой шаҳрида қурилиш саноати яхши ривожланган. Эндиликда маҳаллий ишбилармонлар бошқа соҳаларда ҳам тадбиркорлик фаолиятини кенгайтиришга эришмоқда. Буни ҳудуддаги “Мунис файзли мебеллари” масъулияти чекланган жамияти фаолияти мисолида ҳам кўриш мумкин.\nилм-фан ва ишлаб чиқариш интеграцияси мустаҳкамланишига хизмат қилмоқда\nЗамонавий хизмат кўрсатиш мажмуалари аҳолига қўшимча қулайликлар яратмоқда\nПрезидентимизнинг мамлакатимизни 2015 йилда ижтимоий-иқтисодий -ривожлантириш якунлари ва 2016 йилга мўлжалланган иқтисодий дастурнинг энг муҳим устувор йўналишларига бағишланган Вазирлар Маҳкамасининг кенгайтирилган мажлисидаги маърузасида бандликни таъминлаш, одамларимизнинг даромади, ҳаёт сифатини оширишда хизмат кўрсатиш ҳамда сервис соҳаси муҳим омил бўлаётгани алоҳида таъкидланди.\nҚизилтепа тумани ҳудудидаги Малик чўлида тўрт минг йиллик тарихга эга Тўдакўл ҳавзаси жойлашган. Табиатнинг бу инъоми “Наргиз диёр” фермер хўжалиги жамоасини истиқболли бизнес-режа тузишга ундади.\nШу тариқа “Яшил диёр” хусусий корхонаси ташкил этилиб, бу ерда балиқчилик фаолияти йўлга қўйилди. Бинобарин, қадимий кўл атрофида айни пайтда йўқолиб кетиш хавфи бўлган ноёб қушларни парваришлаш ва кўпайтиришга киришилди.\nЭндиликда жамоа аъзолари ҳудудда экотуризмни ривожлантиришга ҳам ҳаракат қилмоқда. Шу мақсадда ҳавза бўйида 100 ўринли меҳмонхона барпо этиш режалаштирилган.\nНафис гиламлар жилоси\nЖиззах туманида ипакдан гилам тўқишга ихтисослаштирилган “Чинор карпет” масъу-лияти чекланган жамияти ишга туширилгач, 40 нафарга яқин хотин-қизларнинг бандлиги таъминланди.\nСамарқанд шаҳрининг Рудакий кўчасида шаҳарсозлик талабларига мос кўп қаватли тураржойлар ва маиший хизмат шохобчалари билан бир қаторда, замонавий автобекатлар ҳам бунёд этилмоқда.


LG V30 смартфони тиғ ва олов синовида! (видео) - Terabayt.Uz\nLG V30 смартфони тиғ ва олов синовида! (видео)\nТелефонлар устида турли тажрибалар ўтказиши билан танилган JerryRigEverything никли видеоблогер LG V30 флагманининг корпуси мустаҳкамлигини текшириб кўрди. Бу синовни видеотасвирга олиб, роликни ўзининг YouTube-каналига жойлади.\nШу йилнинг август ойи охирида LG V30 смартфони тақдим этилган эди. Куни кеча, турли смартфонсозларнинг сўнгги флагманлари битта тўла қувват билан қанчалик узоқ вақт ишлаши бўйича PhoneArena сайти томонидан ўтказилган тестда айни шу модел Android-смартфонлар орасида биринчиликни олди.\nJerryRigEverything эса бу смартфонни ўзгача усулларда – сиртини чизиб, букишга уриниб ва оловга тутиб синаб кўрди. Мана, ўзингиз бир томоша қилинг-да:\nУмуман олганда, LG V30 мустаҳкамлиги чаккимас экан. Унинг шишаси тирналишларга чидамлилиги бозордаги кўпчилик смартфонлардан қолишмайди. Уни қўл билан қийшайтириш ҳам қийин – корпуси анча бақувват чиқди.\nАммо, видеода кўрганингиздек, олов синовига бу модел яхши дош бера олмади. Ёндиргич билан 10 сониялик қиздиришдан сўнг V30 экранида ўчмас бўлиб доғ қолди. Нима ҳам дердик, OLED-панелдан шундан ортиғини кутиб ҳам бўлмайди-да.\nБироқ шуни ҳам таъкидлаш керакки, ушбу тестдаги сингари синовларга смартфонлар кундалик ҳаётда дуч келиши эҳтимоли кам. Шу сабабли, дейлик, AliExpress орқали LG V30 моделини харид қилишни режалаштираётган бўлсангиз, ушбу видеодан кейин бу фикрингиздан қайтмасангиз ҳам бўлади.\nЭслатиб ўтамиз, айни шу видеоблогер Nokia 8, Galaxy Note 8, Nokia 3310 (2017), HTC U Ultra Sapphire Edition ва iPhone 7 сингари телефонлар устида ўтказган шунга ўхшаш синовлар ҳақида ҳам ёзганмиз.\n#андроид смартфон #дроп-тест #хабарлар #LG V30


ЗУЛФИЯХОНИМ ИЗДОШЛАРИ:ТУМАН БОСҚИЧИ ҒОЛИБЛАРИ БИЛАН ТАНИШИНГ » Иштихон овози газетаси\nМаълумки, яқинда истеъдодли қизларнинг Зулфия номидаги Давлат мукофоти номзодлигига саралаш танловининг туман босқичи бўлиб ўтди. Унда туманимиз маҳаллаларида истиқомат қилувчи кўплаб истеъдодли қизлар фаол иштирок этдилар. Беллашувларда энг юқори натижаларга эришган қуйидаги истеъдодли қизлар танловнинг вилоят босқичига йўлланма олишди.\nАДАБИЁТ ЙЎНАЛИШИ БЎЙИЧА\nЖўраева Хайринисо Шавкат қизи – 2003 йилда Иштихон туманида туғилган. Туман ХТБга қарашли 1-сон ИДУМнинг 10-синф ўқувчиси.\n2018 йил 19-25 майгача Қашқадарё вилояти Шаҳрисабз туманида ўтказилган “Ватан, дўстлик ва бахтли болалик учун” шиори остидаги Ўзбекистон ёшлар иттифоқи ва “Камалак” болалар ташкилотининг XVII республика Сардорлар анжуманида сертификат билан тақдирланган.\nХайринисо туманимизнинг ижодкор ёшларидан бири. 2018 йил биринчи шеърий тўплами “Орзулар сари” номи остида нашр этилди.\nЖўраева Хайринисо ижодкорликдан ташқари спорт билан ҳам мунтазам шуғулланади. Ўзбекистон ёшлар иттифоқи туман Кенгаши томонидан ўтказилган “Ёшлар спартакиадаси” спорт мусобақасида спортнинг шахмат туридан III ўринни қўлга киритган.\nҲозирги кунда Жўраева Хайринисо Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Иштихон туман Кенгаши “Камалак” болалар ташкилотининг “Саломатлик ва экология” йўналиши сардори сифатида самарали фаолият олиб бормоқда.\nТошқулова Ҳилола Абдураҳим қизи- 1995 йилда Иштихон туманида туғилган. Иштихон Тиббиёт коллежини тамомлаган.\nСАНЪАТ ЙЎНАЛИШИ БЎЙИЧА\nМаҳмаризаева Юлдуз Анасхон қизи – 2003 йилда Иштихон туманида туғилган.13 сонли умумтаълим мактабининг 11-синф ўқувчиси.\nЮлдуз Маҳмаризаева ўзи таълим олаётган мактаб ва туман миқёсида ўтказиб келинаётган тадбирларда доимо фаол иштирок этиб келади.\n2018 йил “Юксак маънавиятли авлод” Республика фестивалининг туман босқичида 1 даражали диплом билан тақдирланган.\n2020 йил 9-май “Хотира ва қадрлаш куни” муносабати билан 14-30 ёш тоифасида ўтказилган “Ғалаба-75” расмлар танловида фахрли 2-ўрин соҳибаси бўлган.\nТАЪЛИМ ЙЎНАЛИШИ БЎЙИЧА\nРўзиева Моҳинур Шоҳимардон қизи – 1998 йилда Иштихон туманида туғилган. Самарқанд ДавлатУниверситети 3-босқич талабаси.\n2017 йил “Ўзбекистон Республикаси Конституциясини ўрганиш бўйича” академик лицейларнинг 1 босқич ўқувчилари учун машғулот ишланмалари тўплами муаллифи.\n2018 йил Самарқанд вилоят Кенгаши томонидан ўтказилган Жиззах дўстлик учрашувини ташкил этишда фаол ташаббускорлиги учун ташаккурнома билан тақдирланган.\n2019 йил Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таьлим вазирлиги томонидан ташкил этилган ОТМ лар ўртасидаги “Тафаккур синовлари” республика кўрик-танловида фахрли 1-ўринни қўлга киритган.\n2019 йил Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таьлим вазирлиги томонидан ташкил этилган беш муҳим ташаббус доирасида ўтказилган “Талабалар фестивали” Республика кўрик-танловида фаол қатнашиб диплом билан тақдирланган.\n2020 йил Ўзбекистон Республикаси Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги томонидан ташкил этилган семинар-тренингда “Ўзбекистон Республикасида гендер тенглик кафолатлари” ҳақидаги маърузаси билан қатнашиб халқаро даражадаги сертификат билан тақдирланган.\n2020 йил халқаро конференцияда гендер тенглик йўналиши спикери бўлиб қатнашганлиги учун сертификат берилган.\nИлмий муаллифлик мақолалари АҚШ, Польша, Россия, Ҳиндистон, Эрон, Англия, Украина каби давлатларда чоп этилган.\nФАН ЙЎНАЛИШИ БЎЙИЧА\nДаминова Маржона Искандар қизи – 2003 йилда Иштихон туманида туғилган. Туман ХТБга қарашли 51-умумий ўрта таълим мактабининг 11-синф ўқувчиси.\nМаржона умумтаълим мактабида барча фанлардан аъло баҳоларга ўқийди. Турли тадбир, беллашувлар ҳамда жамоат ишларида фаол қатнашиб келади.\n2017 йилдан буён мактаб ўқувчилари ўртасида ўтказиладиган “Билимлар беллашуви”нинг туман босқичида биология фани бўйича фахрли 1-ўринни эгаллаб келади.\n“Фан олимпиадаси ” мусобақасида ҳам туман босқичида биринчи, вилоят босқичида 2-ўринни қўлга киритган ва махсус диплом, академик лицей сертификати ва ғолиблик гувоҳномаси билан тақдирланган.\nАвазова Маржона Нуриддин қизи – 2003 йилда Иштихон туманида туғилган. Туман ХТБга қарашли 61-умумий ўрта таълим мактабининг 11-синфида таҳсил олади.\nМаржона болалигидан спортга меҳр қўйди.\nУ 2018 йилда Туркиянинг Анталия шаҳрида ўтказилган жаҳон чемпионатида фахрли 2 ўринни қўлга киритган.\n2019 йилда Қирғизистоннинг Иссиқкўл шаҳрида ўтказилган Осиё чемпионатида 1-2 ўринни эгаллаган.\nЭришган натижалари учун Маржона Авазовага 2019 йилда халқаро тоифадаги Ўзбекистон спорт устаси унвони берилган.\nЖАМОАТЧИЛИК ЙЎНАЛИШИ БЎЙИЧА\nРаҳмонова Хуршида Ортиқ қизи – 2000 йилда Иштихон туманида туғилган. Самарқанд Давлат Университетининг 2-босқич талабаси.\nХуршида Раҳмонова жамоат ишларида энг фаол ёшларимиздан бири сифатида танилган. У 2018-йил Ўзбекистон Ёшлар Иттифоқи томонидан ўтказилан “Бағрикенг Ўзбекистон” танловининг вилоят босқичида фахрли 1-ўринни эгаллаб, диплом билан тақдирланди ва Республика босқичида ҳам фаол иштирок этди.\nШунингдек у 2018-йил июнь ойида Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи вилоят бўлими томонидан ўтказилган “Мунозара” танловида иштирок етиб “Энг фаол ўқувчи” номинацияси ғолиби бўлган.\n2018-йил август ойида Самарканд вилояти телеканалида ўтказилган “Зукко” интеллектуал ўйинида иштирок этиб фахрли биринчи ўринни қўлга киритди.\nТоллибоева Мунаввар Баҳриддиновна – 2001 йилда Иштихон туманида туғилган. Самарқанд Давлат Университети 2-босқич талабаси.\nМунаввар туманимиз ёшлари орасида ўзининг интилувчанлиги билан танилган. У ажойиб шеърлар ёзади. 2018-йил Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими Вазирлиги томонидан ўтказилган “Гирлс девелопмент суммит 2018” 1-Республика ўқувчи қизлар Инновацион саммитида “Энг яхши мақола” номинацияси бўйича 1-ўринни қўлга киритган.\n2018 йилда Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи тасарруфидаги “Энг намунали мактаб сардорлари кенгаши” танловининг вилоят босқичида фахрли 1-ўринни эгаллаб, махсус диплом билан тақдирланган.


Аллоҳ наздида фаришталардан ҳам мукаррам ва афзал киши\n19:17 / 13.12.2016\nАллоҳ таолога беадад ҳамду сано ва шукроналар бўлсин, икки олам сарвари Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га саловоту саломлар бўлсин! Аллоҳ таоло инсонни Ўзи халқ қилган барча махлуқотлар ичида энг мукаррам ва азиз қилиб яратди. Бу ҳақда Қуръони каримнинг «Исро» сураси, 70-оятида шундай марҳамат қилади:\nБу ояти каримада Аллоҳ таоло ўз бандаларига ато этган беҳисоб неъматларини ёд этиш билан бирга, инсоннинг нақадар улуғ бир мавжудод эканлигига гувоҳлик беради.\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ўзларининг муборак ҳадиси шарифларида:\n«Мўмин киши Аллоҳ таоло наздида фаришталардан ҳам мукаррам ва афзалдир» – деган эканлар. Мана бу ҳадиснинг шарҳида шундай дейиладики, яъни «Фаришталарни Аллоҳ таоло фақат тоат-ибодат ва баъзи махсус вазифаларни адо этиш учунгина яратган. Шунинг учун уларда ақл бору, лекин нафсу шаҳват йўқ. Ҳайвонотда эса, нафсу шаҳват бору, лекин ақл йўқ. Аммо одамзодда ақл ҳам бор, нафсу шаҳват ҳам бор. Ақл уни тўғри йўлга, савобли ишларга бошласа, нафсу шаҳват фақат нафсни қондириш, шаҳвоний ҳирсни қониқтиришга ва бунинг учун ҳар қандай гуноҳу маъсият ишларидан қайтмасликка бошлайди. Бинобарин, агар инсоннинг ақли нафсу шаҳватидан ғолиб келиб, унинг амрига мувофиқ ҳаракат қилса, демак у фаришталардан ҳам улуғ мақомда юрган бўлади. Аммо, борди-ю нафсу шаҳвати ақлидан ғолиб келиб, уларнинг амрига мувофиқ ҳаракат қилса, демак у ҳайвонлардан ҳам паст мартабада қолган бўлади.\nЮқоридаги ояти каримада Аллоҳ таоло «Инсонни азиз ва мукаррам қилиб яратдик» – деди. Тафсир китобларида инсоннинг қайси неъматлар туфайли мукаррам эканлиги тўғрисида кўпгина мисоллар келтирилган. Баъзи муфассирлар мазкур оятни шарҳлаб, инсонга ато этилган неъматларни иккига тақсим қилганлар:\nЖисмоний неъматлар. Булар сиҳат-саломатлик, яхши таом, чиройли либос, фаровон турмуш кабилардан иборат бўлиб, бу неъматлар барча бандаларга баробар берилаверадиган нарсалардир.\nРуҳоний ёки маънавий неъматлар. Бунга мисол қилиб, имон, ислом, рушду ҳидоят, ахлоқ, инсофу тавфиқ каби ижобий сифатларни келтириш мумкин. Бу неъматлар фақат Аллоҳ таолонинг иноятига мушарраф бўлган бандаларигагина насиб бўлади.\nЮртимизда нишонланадиган барча байрам кунлари кишиларни бир-бирига меҳр-\nоқибатли бўлишга чақириш билан бирга, ўзаро иззат-ҳурмат, саховат кўрсатишга ундайди. Байрамларда ота-онаси, яқинларининг, шунингдек, кексалар, беморлар, ногиронлар, етимлар ҳолидан хабар олиш энг яхши амаллардандир.\nЖорий йилнинг 24 ноябрь куни Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 24 йиллиги ҳамда 3 декабрь – «Халқаро ногиронлар куни» муносабати билан, ҳомийлар иштирокида, Олмазор туманида жойлашган «Мурувват» ногирон болалар учун 1-сон интернат уйида меҳрга муҳтож болалар ҳолидан хабар олиниб, дастурхон атрофида хайрия тадбирида қатнашдик.\nУшбу «Мурувват» ногирон болалар учун 1-сон интернат уйидаги муҳит, тарбиячилар, устозларининг меҳр-муҳаббати барча ногирон ва имконияти чекланган болаларнинг ҳаётига янгича мазмун, шодлик олиб кирмоқда.\nБолаларга меҳр-эътибор кўрсатиш, уларнинг комил инсон бўлиб етишиши ҳақида қайғуриш халқимизга хос эзгу фазилатлардан. Замонавийлик ва миллийлик руҳида безатилган ушбу даргоҳнинг йўлаклари тоза-озода, атрофи обод. Мевали ва манзарали дарахтлар, гуллар, турли расмлар билан безатилган ҳовлида ўғил-қизларнинг хушчақчақ овози қулоққа чалинади. Бир-бири билан аҳил ўйнаётган болаларни кўриб кўзингиз қувонади. Қалбингиз ларзага келади.\nБу ерда болаларга ўз жигаридек, меҳр ва мурувват кўрсатиб хизмат қилаётган барча тарбиячилар ва устозларга раҳматлар айтиб, ҳақларига дуолар қилдик.\n«Мурувват» ногирон болалар учун 1-сон интернат уйида болаларнинг билим олиши, ҳунар эгаллаши, спорт билан шуғулланиб, саломатлигини мустаҳкамлаши учун барча шароит муҳайё. Тиббиёт бўлими замонавий тиббий асбоб-ускуналар, зарур дори-дармонлар билан таъминланган. Шаҳар, туман соғлиқни сақлаш бирлашмаларида болалар тиббий текширувдан ўтказилади.\nШу каби инсон манфаатларини ҳимоя қилишига ҳизмат қилувчи қонунлар натижасида Республикамизда Аллоҳ таолонинг илоҳий тақдирига кўра, отаси ёки онасидан ажралиб қолган норасида етим-есирларни қўллаб-қувватлаш, уларни тарбиялаш, ҳаётда ўз ўринларини топишларига кўмаклашиш, туғма ногирон ёки кейинчалик мажруҳ бўлиб қолган кимсаларга нисбатан меҳр-шафқат кўрсатиш азалий диний қадриятларимизга мос хайрли амаллардандир. Давлатимиз томонидан мустақиллик йилларида турли шаҳар ва қишлоқларда очилган меҳрибонлик ва ногиронлар уйларининг шароитини яхшилаш, ҳатто юра олмай ўз уйларида яшаб келадиган ногирон болаларни тарбиялашда ишига энг моҳир ва юксак малакали устоз ва муаллимларнинг жалб қилиш ишлари олий даражада ташкил этилган.\nБу ердаги кутубхона, замонавий компьютерларга эга синфхона, ўйин, футбол майдони, теннис корти ва зарур анжомлар билан жиҳозланган заллардан иборат спорт комплекси болалар ихтиёрида.\nУлар кўплаб йўналишларда мамлакат ва халқаро миқёсдаги кўрик-танлов, фестиваль ва мусобақаларда ўз истеъдодини намоён этиб келмоқда. Бу болаларнинг муайян соҳага қизиқишини ошириб, ўз келажагига бўлган ишончини кучайтиради.\nШу ўринда жорий йилдаги ногирон ва имконияти чекланган Ватандошларимизнинг ғалабаларни эсласак.\nЎзбекистон Республикаси Биринчи Президенти Ислом Каримовнинг 2013 йил 25 февралдаги «Ўзбекистон спортчиларини 2016 йилда Рио-де-Жанейро шаҳрида (Бразилия) бўлиб ўтадиган XXXI ёзги Олимпия ва XV Паралимпия ўйинларига тайёрлаш тўғрисида»ги қарори паралимпиячиларимизнинг ўқув-машғулот йиғинларини ўтказиш, тажриба орттириш, нуфузли мусобақага йўлланма берувчи беллашувларда муносиб қатнашишини таъминлашда муҳим ўрин тутди.\nШунингдек, 2016 йил 12 июлдаги Ўзбекистон Республикаси спортчиларининг 2016 йилда Рио-де-Жанейро шаҳрида (Бразилия) бўлиб ўтадиган XXXI ёзги Олимпия ҳамда XV Паралимпия ўйинларига тайёргарлиги ва иштироки тўғрисидаги қарорни ҳам алоҳида қайд этиб ўтиш жоиз.\nРио баҳсларигача Паралимпия ўйинларининг фақат битта кумуш медалига (2012 йил Лондон) эга бўлган Ўзбекистон спортчилари бу галги натижалари билан ҳамманинг ҳайрату ҳавасини уйғотди. Бразилияда 160 дан ортиқ давлатнинг тўрт мингдан зиёд вакили ғолиблик учун курашди. Ўзбекистон бешта спорт тури бўйича 32 нафар паралимпиячиси билан қатнашиб, 31 медални қўлга киритди. Спортчилар сонига нисбатан медаллар жамғариш борасида мамлакатимиз делегацияси 96,8 фоиз натижа билан XV Паралимпия ўйинларида энг яхши кўрсаткич қайд этди. Жамоамиз Марказий Осиё давлатлари орасида биринчи, МДҲда иккинчи, Осиёда учинчи поғонани эгаллади. Қолаверса, ҳамюртларимиз 7 та Паралимпия ўйинлари, 6 та жаҳон ҳамда 12 та Осиё рекордини янгилаб, дунё спорти тарихига ўз номларини ёздириб қўйдилар.\nXXXI ёзги Олимпиада ўйинларида бокс бўйича терма жамоамиз Куба, Франция, Қозоғистон, Россия, Буюк Британия, АҚШ, Бразилия, Хитой каби давлатлар вакилларини ортда қолдириб, биринчи ўринни эгаллаган эди. Ана шу анъанани XV Паралимпия ўйинларида дзюдочиларимиз давом эттирди.\nУлар 3 олтин, 1 кумуш ва 6 бронза медаль жамғариб, умумжамоа ҳисобида пешқадам бўлди. Қарангки, ҳатто, дзюдо ватани ҳисобланган Япония вакиллари ҳам биздан анча кам медаль қўлга киритди...\nУмуман, XV Паралимпия ўйинларида вакилларимиз Ватанимиз шарафини муносиб ҳимоя қилди. Навбатдаги Паралимпиада 2020 йили Япониянинг Токио шаҳрида уюштирилади. Умид қиламизки, бундан-да юқори натижалар қўлга киритилади иншааллоҳ.\nБу ютуқларнинг барчаси бизнинг юртимизда имконияти чекланган ва ногиронларга бўлган эътиборнинг ёрқин мисолидир. Бизда инсон қадр-қиммати биринчи ўринда туради.\nМуқаддас Ислом дини ирқи, насаби, миллати, бойлиги, мансаби ва жамиятдаги тутган ўрнидан қатъи назар, барча инсонларга тенглик, ҳурлик, ўзаро бир-бирлари билан ҳамжиҳатликни таъминловчи, биродарликни кафолатлаган ягона эътиқодий таълимотдир. Бу мазмунни баён қилувчи оят, ҳадислар жуда ҳам кўп, жумладан, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) бир ҳадиси шарифларида шундай марҳамат қиладилар: «Кимики, бир мўминдан дунё қийинчиликларидан бирини енгиллаштирса, Аллоҳ таоло ундан қиёмат оғирликларидан бирини енгил қилади. Кимики ҳаётда қийналган кишига осонликни раво кўрса, Аллоҳ таоло унга дунё ва охиратда енгилликни ато қилур», деб айтганлар.\nМусулмон уммати ичида Аллоҳ таолодан ўзига етган бало, синовларни яхши кўрган, уларни ўзи учун неъмат деб билган зотлар жуда кўп бўлганлар ва ҳозир ҳам борлар.\n«Имрон ибн Ҳусойн (розияллоҳу анҳу)нинг қорни шишиб, ётиб қолган эди. У чалқанча тушганича ўттиз йил ётди. Тура олмайди ҳам, ўтира олмайди ҳам. Унга хурмонинг пўстлоғидан қилинган ётоғидан қазои ҳожати учун тешик қилиб берилган эди. Унинг ҳузурига Мутроф ва укаси Ало киришди. Унинг ҳолини кўриб, йиғлай бошлади. Имрон ибн Ҳусойн (розияллоҳу анҳу):\n«Йиғлама! Аллоҳга маҳбуб бўлгани мен учун ҳам маҳбубдир. Сенга бир гап айтаман. Шоят, Аллоҳ таоло у ила сенга манфаат берса. Аммо мен ўлгунимча уни (сирни) ҳеч кимга айтмагин. Фаришталар мени зиёрат қилиб туришади. Мен уларнинг саломини эшитаман», деди.\nБу билан у киши ушбу етган бало ўзи учун уқубат эмаслигини, тақдир қилинган қисмати, касалликка сабр қилишлари оқибатида ҳатто соғлом бўлатуриб топаолмайдиган улуғ мақом, фаришталар уни зиёрат қилиб, салом беришлик даражасига етганликларини билдириб қўйдилар.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий (саллалоҳу алайҳи васалам): «Аллоҳ кимга яхшиликни ирода қилса. Уни синовга учратур», дедилар”.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Мусулмонга қай бир мусибат: ҳорғинликми, беморликми, ташвишми, маҳзунликми, озорми, ғам-ғуссами, ҳаттоки тикан киришми етадиган бўлса, албатта, Аллоҳ таоло улар ила унинг хатоларини каффорат қилур», дедилар».\nЯхшиликлар, савобли амаллар бардавом бўлган эл-юрт мустаҳкам бўлиб тараққий этади.\nХулоса қилиб айтганда яхшиликлар, савобли амаллар бардавом бўлган эл-юрт мустаҳкам бўлиб, тараққий этади. Бундай диёрда инсонлар бир-бирига меҳрли, мурувватли бўлади.


Биз гиёҳвандликка қаршимиз! - zarnews.uz\nБиз гиёҳвандликка қаршимиз!\nТуман ҳуқуқ-тарғибот идоралари ходимлари, ўқувчи-ёшлар иштирокида ўтган тадбирда гиёҳвандликка қарши курашиш қанчалик кучайганига қарамай, у билан боғлиқ жиноятлар, заҳри қотилни истеъмол қилишга ружу қўювчилар учраб тургани тилга олинди.\n– Ёшлар орасида гиёҳвандликнинг олдини олишнинг самарали усулларидан бири мунтазам тарғибот-тушунтириш ишларини олиб боришдир, - дейди Ўзбекистон Республикаси Норкотик моддаларни назорат қилиш Давлат комиссияси аъзоси Б.Рўзимуродов. - Чунки аксарият ёшлар наркотик моддаларнинг инсон саломатлигига зарари ҳақида тушунчага эга эмас. Бу эса билмаган ҳолда адашиб гиёҳвандлик йўлига кириб қолишга сабаб бўлмоқда.\nСамарқанддан 195 минг АҚШ долларлик гилос экспорт қилинди\nкоронавирус чартер рейс ЙТҲ Хитой ўғирлик Коронавирусга чалинганлар Шавкат Мирзиёев мутолаа Пайариқ фирибгарлик авф этиш бола сотиш


Uyqu va tush nima - qiziqarli ma'lumotlar, psixologik testlar...\nUyqu va tush nima\nБиринчи фаза. Альфа-ритм камая бориб кичик амплитудага эга тета-ритмларга жой беради. Инсон мудроқ уйқу аралаш холатига ўтади, бунда мияда бемаъни ҳаёллар ва орзулар чарх ура бошлайди. Уларни кўпинча галлюцинацияга қиёслаш мумкин. Мушаклар фаоллиги, нафас олиш частотаси, пульс ва тана харорати пасаяди, моддалар алмашинуви секинлашади, кўзлар аста-секин харакатланиши мумкин. Шунингдек танада сесканишга ўхшаш холатлар кузатилади. Бу босқичда инсон миясига тўпланиб қолган баъзи муаммоларни ҳал этадиган ғоялар келиши мумкин. Иккинчи фаза. ( чуқур бўлмаган енгил уйқу) Мушаклар бўшашиб кетади. Юрак уриши секинлашади, тана харорати пасайиб кўзлар қимирламай қолади. Бу босқич умумий уйқу вақтининг 45-55% ни эгаллайди. Бу босқичда онг "ўчади” ва ҳеч нарсани қабул қилмайди. Бу холат давомий эмас. Ҳар бир дақиқа 2-5 қисмга бўлиниб, улар оралиғида қисқа паузалар пайдо бўлади. Ўша вақтда инсонни осонгина уйғотиш мумкин.\nУйқунинг бузилиши холатлари турли ҳил бўлиб, кўпинча қандайдир касаллик белгиси бўлиши мумкин. Инсон ҳаётининг учдан бир қисми уйқуда ўтади, шунинг учун табиий ритмни сақлаб туришга ҳаракат қилиш керак.\n2008 йилдан бошлаб Ҳалқаро тиббиёт ассоциацияси ташаббуси билан (ингл. World Association of Sleep Medicine) хар йили март ойининг учинчи жумаси халқаро уйқу куни сифатида нишонланади.\n5Категория: Qiziqarli va foydali | Добавил: Saldat (23.02.2014) Просмотров: 3721 | Рейтинг: 4.2/5


Бухоро хонлиги инқирози: Марказий Осиёнинг XVIII асрдаги тарихи ташқи дунё билан қандай боғланган эди? - UzAnalytics\nБухоро хонлиги инқирози: Марказий Осиёнинг XVIII асрдаги тарихи ташқи дунё билан қандай боғланган эди?\nПрофессор Скотт Ливайнинг “The Bukharan Crisis: A Connected History of 18th-Century Central Asia” (“Бухоро инқирози: XVIII аср Марказий Осиёсининг боғланган тарихи”) китобини Питтсбург университети нашриёти 2020 йилда чоп қилди.\nXVIII асрнинг биринчи ярмида Марказий Осиёдаги Бухоро хонлиги инқирозга юз тутди ва шундан сўнг ўнгланиб кета олмади. Иқлим ўзгариши билан боғлиқ тарзда ҳосилнинг кетма-кет битмай кетиши ва очарчилик, минтақа бозорида кумушга бўлган талаб, ўқдори ва қурол-яроғ ишлаб чиқариш технологиясидаги инновациялар, шунингдек, қўшни мамлакатларда рўй берган сиёсий ўзгаришлар давлатга катта зиён етказди. Шу пайтгача ушбу инқироз сабаблари минтақанинг замонавий глобаллашувнинг дастлабки таъсирларидан изоляцияда бебаҳра қолиб келаётгани билан тушунтирилаётган эди. Ливайнинг китобида ушбу тушунтириш минтақадаги дастлабки шарқшунослик тадқиқотлари нотўғри реликти – қолдиқ нарсаси сифатида рад этилади.\nСкотт Ливай бунинг ўрнига ўзининг Бухоро инқирози замирида ётган бир қанча омилларни таклиф этади. Айримлари ўзаро боғлиқ бўлса, айримлари – автоном, айримлари узоқ давр мобайнида ривожланиб келган бўлса, бошқалари тўсатдан карахтликка солиб қўйган, аммо ҳаммаси XVIII аср бошига келиб Бухоро хонлиги ва унга боғлиқ бўлган кишилар бахтига қарши ўзаро қўшилиб кетган. Ливай Марказий Осиё тарихини илк замонавий Евроосиё ва жаҳон тарихидаги яқинда ўтказилган йирик тадқиқотларга нисбатан қўллаш орқали таҳлилнинг интегратив тузилмасини татбиқ этади.\nСкотт Ливай New Books Network подкастида шулар ҳақида батафсил ҳикоя қилади. Қуйидаги мақолада унинг мазмуни умумлаштириб таржима қилинган\nПрофессор Скотт Ливай илк замонавий даврга оид Марказий Осиё ижтимоий ва иқтисодий тарихи бўйича тадқиқотлар олиб боради ва шу соҳага ихтисослашган. У илмий журналларда чоп қилинган кўплаб мақолалар, шунингдек, Қўқон хонлигининг гуллаб-яшнаши ва инқирози; Ҳиндистон ва Марказий Осиёдаги савдо-сотиқ ва маданият, “Буюк ипак йўли” карвонлари ва бошқа кўплаб нарсалар ҳақидаги китоблар муаллифидир. Рон Села билан бирга 2010 йилда Индиана университети нашриётида чоп этилган “Исломий Марказий Осиё: Тарихий манбалар антологияси” тадқиқотининг ҳаммуҳаррирларидан биридир. 2011 йилда Огайо штати университети уни энг яхши ўқитувчи сифатида эътироф этган эди, бугунги кунда ушбу университетнинг тарих факультетига раҳбарлик қилмоқда. Скотт Ливай яна Оксфорд тадқиқот энциклопедиясининг Осиёдаги савдо муносабатлари тарихи бўйича бош муҳарриридир.\nФарғона водийси, айнан Қўқон хонлиги тарихи тарихчини анча вақтдан бери қизиқтириб келаётган эди. Ўтказган тадқиқотлари асосида дастлаб Қўқон ҳонлиги, кейинчалик Қўқон хонлиги пайдо бўлишидан олдин XVIII асрда рўй берган Бухоро хонлиги инқирози ҳақида ҳақида китоб ёзди.\nМаълумки, ўрта асрларда глобал алоқалар маркази бўлган Марказий Осиё минтақаси замонавий давр бошланиши билан дунёнинг “орқа ҳовлиси”га айланиб қолди. Одатда бундай таназзул қуруқлик бўйлаб савдо-сотиқнинг пасайиб кетиши, айниқса, Атлантика ва Ҳинд океанларида денгиз ташувлари ўсиши билан изоҳланади. Лекин бу Марказий Осиё учун минтақа ушбу ўзгаришлар оқибатида ташқи дунё билан барча мулоқот воситаларидан айрилганини ёки унинг жаҳон иқтисодий тузилмалари билан алоқалари ундан ҳам теранроқ бўлганини англатармиди? Тарихшунослик, камида Ғарбдаги тарихшунослик узоқ вақт биринчи масалага урғу бериб келди, лекин Ливай минтақа ҳеч бир тарзда ташқи дунё билан алоқаларини узмаган ва бу айни ҳолатда унинг ўзига зарар келтирган деб ҳисоблайди, чунки глобаллашув ҳодисаси яхши ёки ёмон бўлиши мумкин эмас, ҳар доим ундан сиёсий, ҳарбий ва иқтисодий маънода ютувчилар ва ютқазувчилар бўлади.\nМарказий Осиё ҳақидаги изоляцияга тушиб қолган минтақа сифатида хато тасаввур қисман “Буюк ипак йўли” концепциясидан келиб чиқади. Китобнинг иккинчи бобида ушбу концепция ўртага ташлангандан бери батафсил кўриб чиқилади (атамани Фердинанд фон Рихтгофен 1877 йилда истеъмолга киритган эди). Ливайга кўра, вақт ўтиши билан “Ипак йўли” концепцияси соддалаштирилди, шу сабабли “Ипак йўли” ҳақидаги айрим назариялар нотўғри, ҳатто бир-бирига зид ҳам келади. Ливай ҳам ислом декаданси – тушкунлик даври ёки ислом жамоатлари таназзулини тадқиқ қилган дастлабки шарқшуносликнинг ўзига хос хусусиятларига эътибор қаратади, шу тахлит Европа империализми ва унинг ислом давлатларини мустамлака қилиб олиши билан боғлиқ муваффақиятини тушунтириб бермоқчи бўлади. Ушбу соҳадаги тадқиқотлар билан яхши таниш муаллиф учун Усмонлилар салтанати ва Бухоро хонлиги таназзулини нотўғри талқин қилиш ўртасидаги параллеллик яққол кўзга ташланиб қолади. Европаликлар қандай қилиб Ҳинд океанида устун мавқега эришгани, шу сабабли Марказий Осиёнинг ташқи дунё билан алоқалари инқирозга юз тутгани ва ислом таназзули билан бирга Марказий Осиёда бутун бошли цивилизацион пасайиш рўй бергани ҳақидаги ҳикоялар дастлабки замонавий Марказий Осиёни тушуниб олишга халақит беради. Ушбу изоҳ қуруқликдаги Хитой билан Европани туташтирувчи савдо йўллари бўйлаб савдо-сотиқ минтақанинг ягона тижорат фаолияти бўлган деган фикрга таянади. Марказий Осиё савдо-сотиқ тарихига синоцентрик – ҳамма нарсанинг марказида Хитой туриши ҳақидаги хато қараш минтақа иқтисодиётининг кичик бир қисми, холос. Бироқ Марказий Осиёнинг ташқи савдосида ҳеч қачон Хитой товарларини Европага ташиб ўтказиш устунлик қилмаган. У жуда мураккаб бўлган ва минтақа қўшнилари билан қандай боғланганини, шунингдек, ушбу алоқалар вақт ўтиши билан қандай ўзгарганини тушуниб олиш учун Марказий Осиёнинг савдо-сотиқ тарихини ўрганиш масаласига жиддийроқ ёндашиш зарур бўлади.\nШунинг учун Ливай бутун китоби давомида Марказий Осиё тарихини жаҳон тарихи ва турли тарихий вилоятлар билан боғлаш масаласига алоҳида эътибор қаратади. У Усмонлилар салтанати тарихидан ташқари Хитой тарихи, Ҳинд океани тарихи, Россия тарихининг айрим масалаларини ҳам батафсил ўрганиб чиқади. Яна Европа ва Америка тарихи, илк замонавий ҳарбий давлат тўнтариши ва глобал иқлим инқирозлари ҳақидаги тарихни ҳам қўллаши мумкин бўлади.\nТарихчилар ўша даврдаги (тахминан, 1500 йилдан Россия империяси истило қилгунга қадар бўлган) Марказий Осиё тарихини турлича тавсифлайди. Кўпинча у “ўзбеклар даври” деб аталади, чунки ўша пайтга келиб, ўзбек қабилалари минтақадаги асосий сиёсий кучга айланган эди. Фикр юритилаётган минтақа Орол денгизининг жанубий қисми, Эроннинг шимолий қисми, ғарбий Тяншан, ғарбий Шинжонни ўз ичига олади. Бироқ Ливай ушбу даврни “ўзбекларники” деб аташ эҳтимолий муаммоларга сабаб бўлишини эслатиб, уни “дастлабки замонавийлик” деб аташни маъқул билади, чунки ўша пайтда йирик Евроосиё ва ҳатто глобал тарихий жараёнлар Марказий Осиёда рўй бераётган жараёнларни шаклллантираётган, бинобарин, Марказий Осиё ушбу умумжаҳоний ўзгаришлардан четда қолмаётган эди.\nОдатда Бухоро хонлигининг заифлашиб қолиши сўнгги аштархонийлар Убайдуллахон II (1701—1711) ва Абулфайзхон (1711—1747) ҳукмронлиги билан боғланади, улар ўрнини манғитларнинг ўзбеклар сулоласи эгаллаб, Бухоро амирлигини ташкил этган ва 1785 йилдан 1920 йилга уни бошқарган эди. Айрим тарихчилар Бухоро хонлиги инқирозини илк замонавийлик даврига нисбат беради, бироқ Ливайга кўра, гарчи инқироз XVIII асрнинг биринчи ярмида жиддий тус олган бўлса-да, унинг илк аломатлари 1640-йилларда юз кўрсата бошлаган.\nБухоро хонлигига асос солган Шайбонийлар сулоласи апанаж тизимини жорий қилгач, қироллик оиласининг тож кийиш насиб этмаган аъзолари мерос тариқасида ерни мулк қилиб ёки пул маблағи оладиган бўлди. Ливай фикрича, хонлик сиёсий тизимининг марказлашувдан қочиш асосини ташкил этувчи апанаж тизими бир қанча сабабларни оғирлаштириб, оқибатда давлат таназзулига олиб келди. Апанаж тизими дастлаб хон оиласи аъзолари ўртасидаги рақобатга, кейинчалик эса ер-мулкнинг марказлашган бошқарувдан чиқиб кетишига сабаб бўлди.\nБухоро хонлиги инқирозига давлат тузилмасининг марказлашувдан чиқиб кетиши билан бирга маълум маънода Буюк мўғуллар салтанати парчаланиши ва қулаши, шунингдек, Марказий Осиё билан Ҳиндистон ўртасидаги савдо муносабатларининг заифлашуви ҳам таъсир кўрсатди. Лекин шу ҳолатда ҳам Марказий Осиёнинг савдо-сотиғи фақат транзит савдодангина иборат бўлмаган. Марказий Осиё бозорларида Ҳиндистон тўқимачилик маҳсулотларининг сотилиши муҳим аҳамиятга эга бўлган, лекин бу Марказий Осиё савдо иқтисодиётининг бир жиҳатигина эди, холос. Ўша вақтда Марказий Осиёнинг Россия билан тижорат алоқалари ривожлана бошлади. Тобора кўпроқ Бухоро савдогарлари Россия ҳудуди бўйлаб шимолга йўл олаверди.\nМаданиятлар тараққиёти ва инқирози иқлим ўзгаришларига қаттиқ боғланиб қолган эди. XVII асрдаги инқироз об-ҳавонинг узоқ вақт совиб кетиши билан боғлиқ бўлиб, бу глобал ҳодисага айланди ва дунёнинг турли минтақаларида очарчилик ва қурғоқчиликни келтириб чиқарди. 1601 йилдан 1603 йилга қадар бутун Россия империясида 2 миллионга яқин киши ҳалок бўлди. Айни вақтда Марказий Осиёдаги иқлим ўзгаришлари тарихини бир неча гуруҳ иқлимшунос олимлар ўрганмоқда. Совуқ эрта тушадиган узоқ ва қақшатқич қиш далалардаги ҳосилни йўқ қилади, чўзилиб кетган аёзли кунлар билан муттасил ёққан ёмғирлар кейинчалик музлаб қолиб, ер юзасида муз қатлами ҳосил қилиб, кўчманчилар чорвачилигига зарар етказади ва отларни ем-хашакдан айиради. Аммо ўша совуқ давр 1730-йилларга келиб, ниҳоясига етади ва минтақадаги об-ҳаво шароити одатий меъёрига қайтади. Шунинг учун иқлим билан боғлиқ инқироз секин таъсир кўрсатган, Бухоро хонлиги инқирозига бевосита қақшатқич таъсир кўрсатган ҳол XVIII асрдаги монетар – пул инқирози бўлган эди.\nЛивай иқтисодчи муаллифлар асарларини ўрганиш ёрдамида кумуш тангаларнинг қадрсизланишига эътибор қаратади, бу Бухоро хонлиги иқтисодиёти заифлашаётгани аломати эди (таркибида кумуш кўпроқ бўлган тангалар давлат иқтисодиёти соғломлигини англатар эди, таркибида кумуш кам бўлган тангалар заифлашиб қолган иқтисодиёт кўрсаткичи бўлган). Ўша пайтда Цин империяси нуфуси кескин ўсиб кетади ва бу ҳол Марказий Осиё билан савдо муносабатларига сезиларли таъсир кўрсатади. Империя аҳолиси XVIII асрнинг биринчи ярмида тахминан икки баробар – 160 миллион кишидан 280 миллион кишига қадар кўпайди. Хитой бозорларида кумушга бўлган талаб бир неча баробар ортди ва Марказий Осиё кумуши Хитойга оқиб кета бошлади. Тангалардаги кумуш миқдори 90 фоиздан 10 фоизга тушиб қолди ва мамлакатда солиқ ва бюджет буҳрони юзага келди.\nБухоро хонлигидаги инқироз ривожланишига таъсир кўрсатган яна бир омил милтиқдори (порох) ишлаб чиқариш технологиясидаги инновациялар бўлган эди. Гарчи милтиқдори Хитойда кашф қилинган бўлса-да, турклар илк артиллерияни Константинопол қамали вақтида усталик билан қўллаган, милтиқдори эса деярли бутунлай Европа ҳодисасига айланган ва Европа ҳарбий кучлари ўртасида кенг тарқалган эди. Айни чоқда кўчманчилар устунлиги аста-секин йўқ бўлиб кета бошлаганини кузатамиз.\nЛивай тадқиқотида Марказий Осиё халқлари ҳарбий ҳаракатларни отлиқ қўшинлар ёрдамида амалга ошириш анъанаси мавжудлиги сабаб ҳудудида милтиқдорини жорий қилишга узоқ вақт қаршилик кўрсатганини, отлиқ қўшинлар очиқ ва текис яйловларда ўзини эркин ҳис қилганини ҳамда отлиқлар эгарда ўтирган кўйи душманга қарата камондан нишонга олиб ўқ узганини аниқлайди. Марказий Осиёдаги аҳоли сонининг кўп эмаслиги пиёда қўшинлар тузишга тўсқинлик қилаётган эди. Отлиқ қўшинлар эса, аксинча, ҳар қандай зарбага зудлик билан жавоб қайтарар ва уни даф қила олар эди.\nДунёда кремнийли пилта милтиқ кашф қилиниши туб бурилиш ясади, ундан XVII аср охири ва XVIII аср бошларида Марказий Осиёни босиб олишда фойдаланилиш отлиқ қўшин олдида бир қанча афзалликлар берган эди. Ўша пайтгача кремнийли пилта милтиқдан Эрон ва Усмонлилар салтанатида фойдаланилган.\nГарчи Марказий Осиё давлати кремнийли пилта милтиқдан фойдаланишни жорий қилишга ҳаракат қилган бўлса-да, кутилмаганда минтақадаги фундаментал ва қонуний кучга эга бўлган ўзбек қабилалари қаршилигига дуч келди. Давлат бунга жавобан ҳарбий хизматга ўзбек бўлмаган қабилалар вакилларини жалб қиладиган бўлди, бу эса ўз навбатида Марказий Осиёда можаролар қўзғаб, марказлашувдан қочиш жараёнини тезлаштириб юборди. Барча юзага келган омиллар пировардида Бухоро хонлиги инқирози чуқурлашувига сабаб бўлди.\nЛивай подкасти сўнггида тингловчиларга етказиши керак бўлган бир неча жиҳатлар хусусида фикр юритади. У тарихчилар, айниқса, аралаш соҳаларда иш олиб бораётган, Хитой билан Россия тарихини ўрганаётган тадқиқотчилар учун Марказий Осиё тарихи жиддий муносабатга муносиб эканини қайд этади. Марказий Осиёда кўплаб воқеалар содир бўлган ва бўлмоқда ҳамда бу мамлакатни Евроосиё тарихини ўрганиш учун муҳим ҳудудга айлантириб қўяди.


Кузги шудгорни сифатли ўтказиш бўйича тавсиялар - Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги\nЕрларни ҳайдовга тайёрлаш. Авалло, далалар ғўзапоя ва бошқа ўсимлик қолдиқларидан тозаланиши, суғориш ариқлари текисланиши, тупроққа зарур миқдордаги маҳаллий ва минерал ўғитлар солиниши керак. Ғўзапояларни юлишда КВ-4,0 ва КВ-3,6 юлгичлардан, уларни майдалаб далага сочиб юборишда эса КИ-1,2 ва КИ-1,8 каби махсус майдалагичлардан фойдаланилади. Маҳаллий ўғитларни солишда РТО-4, РОУ-6, минерал ўғитларни сепишда эса 1-РМГ-4, РУМ-5, НРУ-0,5, РМС-6 машиналар ишлатилади.\nДалаларни кўп йиллик илдизпояли бегона ўтлардан тозалаш учун тупроқ қатламлари ағдаргичлари олинган плуглар билан 18–20 см чуқурликда юмшатилади, тупроқ ичидаги ва юзасидаги илдизлар чизел, культиватор ва бороналар билан тезда йиғиб олинади. Шўра, итузум, курмак каби бир йиллик ва ажриқ, ғумай, қўйпечак сингари кўп йиллик бегона ўтларга қарши курашда рухсат этилган гербицидлардан фойдаланилади. Гербицид эритмаси шудгорлашдан олдин ОВХ-600 ёки VP-1 вентиляторли пуркагич ёрдамида сепилади.\nТупроқнинг намлиги 16–18 фоиз атрофида бўлса: палахсалар яхши майдаланади, плугнинг ишчи органларига ёпишмайди, ёнилғи сарфи камаяди ва иш унуми ошади. Тупроқ нами етарли бўлмаса, далани суғориш талаб этилади.\nПлугларни ишга тайёрлаш ва созлаш. Далаларни сифатли ҳамда тежамли шудгорлаш учун ҳар бир ҳайдов агрегати албатта иш олди кўригидан ўтказилиши лозим. Плуг текис майдончага қўйилади, барча иш органларининг мавжудлиги, лемехлар тиғларининг ўткирланганлиги ва майдонча юзасига параллелиги ҳамда бирдек тегиб туриши, корпусларнинг баландликлари, улар орасидаги масофаларнинг бир хиллиги ва дала тахталарининг ҳаракат йўналишига параллеллиги текшириб кўрилади. Бунда лемехнинг учи майдончадан кўпи билан 10 мм кўтарилиб туриши мумкин, холос.\nЛемехларнинг шакли ва ўлчамлари андоза билан текширилади: бунда лемех тиғининг узунлиги андоза ўлчамларидан 15 мм, елкасининг узунлиги 10 мм ва лемехнинг эни 5 мм гача катта ёки кичик бўлиши мумкин; ағдаргич ва лемехнинг дала томонидаги четлари битта вертикал текисликда ётиши лозим. Ағдаргич дала четининг юқориги нуқтаси эгат томонга кўпи билан 10 мм оғиши мумкин. Лемехнинг ағдаргич билан туташган жойида кўпи билан 1 мм тирқиш бўлишига йўл қўйилади; шу жойда лемех ағдаргичдан кўпи билан 2 мм кўтарилиб турилиши мумкин; ағдаргичнинг лемехдан кўтариб турилишига йўл қуйилмайди. Бу шартлар бажарилмаса корпусга тупроқ ёпишиб, плугнинг тортишга қаршилиги ошади.\nИкки ярусли ПЯ-3-35, ПД-4-45, ПНЯ-4+1-45 плугларда уларнинг юқориги ярус корпуслари пастки ярус корпусларига нисбатан 45–55 см олдинга ва плуг рамаси бўйлама брусларининг чап томонига жойлаштирилиши даркор. Ҳайдов чуқурлиги 30 см бўлганда юқориги ярус корпуслари пастки, 30 см. дан кўп бўлса юқориги ҳолатга ўрнатилади.\nТиркама ПЯ-3-35 плугларда ҳайдаш чуқурлиги уларнинг дала механизми штурвалини айлантириб, ўрнатма плугларда эса таянч ғилдирагини баландлик бўйича силжитиб созланади.\nТиркама плугларда раманинг бўйлама текисликка параллеллиги плуг тортқисини пасайтиргичларга тўғри улаш, кўндаланг текисликка параллелиги эса плуг эгат ғилдирагини кўтариш ёки тушириш йўли билан созланади.\nҚўлбола ясалган ағдаргич ва лемехлардан фойдаланиш мумкин эмас!\nҲайдовни ташкил этиш қоидалари. Ерларни шудгорлашдан олдин дала кенглиги 40–50 метрли тахталарга бўлинади ва ҳар қайси тахтада агрегатнинг иш йўли белгилаб чиқилади.\nТашқарига ағдариб ҳайдашда эса плуг тахтанинг ўнг чеккасидан бошлаб, охирига етганда чапга айланади ва тахтанинг чап чеккасини ҳайдашни давом эттиради. Шу тариқа агрегат тахта ўртасига яқинлашади ва эгат ҳосил бўлади.\nЕр айланма плуглар билан ҳайдалганда дала тахталарга бўлинмайди, чунки уларнинг корпуслари ўнгга ва чапга ағдарадиган бўлганлиги учун дала бир чеккадан ҳайдалади.\n"Магнум" тракторлари ЛД-100 плуглар билан ишлатилганда биринчи корпус қамров кенглигини тракторнинг орқа ғилдираклари орасидаги масофани ўзгартириб тўғрилаш мумкин. Бу плуг тракторни дала ёки ҳайдов томонга тортишини созлайдиган қурилма билан жиҳозланган. Агар иш жараёнида трактор дала томонга тортса ушбу қурилма винти узайтирилади, ҳайдов томонга тортганда эса калтайтирилади.\nҒўзапояли пайкалларни ҳайдаш. Бундай пайкалларда икки ярусли ПЯ-3-35 плуглар занжирли тракторлар билан ишлатилади. Ҳайдов агрегати тракторининг ўнг занжири ғўза қатори устидан юриб, ғўзапояларни эзиб кетадиган, плугнинг биринчи корпуси ярим қамров кенглигини олиб кетадиган, эгат ғилдираги унинг деворидан 20–25 см масофада юрадиган, трактор эзиб кетган қатор плугнинг иккинчи юқорги корпусининг ўртасига тўғри келадиган этиб созланиши керак. Шундагина ғўзапояни эгат тубига тўла кўмилишига эришилади.\nБедапояларни ҳайдаш. Ҳайдовда беданинг илдизлари 5-6 см чуқурликда қирқилиб, эгат тубига кўмилиб кетиши керак. Бунинг учун бедапоя илдизларини 5–6 см чуқурликда кесиб кетадиган чап қирқувчи пичоқлар ўрнатилган икки ярусли плуглар билан ҳайдалади. Қамров кенглиги 200 мм бўлган пичоқлар плуг юқори корпусларининг чап томонига ўрнатилади. Шунда беданинг илдиз бўғини 5–6 см узунликда кесилиб, чуқур кўмилади. Бошқа русумдаги плуглардан фойдаланилганда бедапояларга олдин ағдаргичлари олинган плуглар ёки ясси кесувчи пичоқлар билан жиҳозланган культиваторлар ёрдамида 5–6 см чуқурликда ишлов берилади, сўнгра ҳайдалади.\nШудгор сифатини назорат қилиш усуллари. Плугнинг иш сифатини белгиловчи агротехник талаблар орасида ҳайдаш чуқурлиги ва унинг бир текисда бўлиши ҳамда бегона ўтлар, уларнинг уруғи ва илдизларини кўмилиш чуқурлиги муҳим ҳисобланади. Чуқурлик қиймати эгат ўлчагич ёки оддий чизғич билан аниқланади. Бунинг учун плугнинг охирги корпуси ҳайдаган эгат чуқурлиги ҳар бир даланинг 25 жойидан ўлчанади. Кейин ҳамма ўлчов кўрсаткичлари қўшилиб, ўртача кўрсаткич аниқланади. Сифатли ҳайдалган ерларда ҳайдаш чуқурлиги агроном томонидан ўрнатилган кўрсаткичдан ± 2 см фарқ қилиши мумкин, холос. Бегона ўтларни кўмилиш чуқурлиги ҳам даланинг 25 жойидан ҳайдалган ерни ковлаб ва шудгор юзидан бегона ўт ётган жойгача бўлган масофа ўлчаб аниқланади. Ўртача кўрсаткич икки ярусли плугларда 20 см. дан, умумий ишларга мўлжалланган плугларда эса 10 см. дан кам бўлмаслиги керак.\nШудгорлашда катта кесаклар кўчмаслиги, ҳосил бўлган пушталарнинг ўртача баландлиги 5 см. дан ошмаслиги лозим. Шуни алоҳида таъкидлаб ўтиш лозимки, ерни узоқ йиллар мобайнида бир хил чуқурликда ҳайдаш ва тракторлар ҳамда бошқа қишлоқ хўжалик машиналари ғилдираклари остида топталиши тупроқнинг ҳайдов ости қатлами зичланиб кетишига олиб келади. Бу ўсимликлар ҳаво ва озуқа режимининг бузилиши ҳамда ҳосилнинг камайишига сабаб бўлади. Шунинг учун барча далалар 2–3 йилда бир марта чуқур юмшатилиб турилиши даркор. Бунда ГРП-3/5, ГНУ-1МС ва хўжаликларда мавжуд бўлган бошқа русумдаги чуқур юмшаткичлардан фойдаланилади.\nКўриниб турибдики, кузги шудгор алоҳида масъулият ва билим талаб этадиган агротадбирдир. Фермерлар, агрономлар, механизаторлар шунга қараб иш тутмоқлари зарур.


МАНҚУРТЛИК МАФКУРАСИГА ЖАВОБ « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nМАНҚУРТЛИК МАФКУРАСИГА ЖАВОБ\n23 November 2019 - 16:29\nБиродаримиз Bülent Maşaoğlu саҳифасида “Турклар” дейиш тўғрими ёки “Туркий”лар тўғрими деган бир тортишув кетмоқда. Бу тортишувга бир изоҳ ўлароқ қуйидаги 25 йил аввал ёзилган бир матнни сизга ҳавола этмакдаман. М.С\nСовет империяси турли маданиятлардан битта “совет маданияти”, турли миллий менталитетлардан (зеҳниятлар) битта “совет менталитети”, ва оқибат ўлароқ, турли миллатлардан битта “совет халқи” яратмоқ истаган эди.\nСоветларнинг бу мафкурасини шартли равишда манқуртлик мафкураси дейиш мумкин.\nБу мафкура дунёнинг олтидан бирини эгаллаган совет империясида яшовчи юздан ошиқ миллат ва элатларни битта казармада яшатиш учун асосий қурол эди. Бу қурол воситасида миллатлар онгидан тарихий илдизлар суғуриб олиниши лозим эди, миллатлар ўзларини “совет халқи” ҳис қилиши учун уларнинг империя ташқарисидаги барча илдизлари болталаниши лозим эди.\nБу миллатлар тарихи мустамлакачи миллат тарихидан анча Кўҳна эди. Кучли анъанага эга бўлган бу зеҳниятни йўқотмай туриб, “совет халқи”ни яратиш қийин эди. Шунинг учун, империя биринчи босқичда, бу қадим миллатлардан яп-янги миллатлар ясашга қарор қилди.\nТуркистон шу усулда бешта жумҳуриятга ажратилди ва бу\nжумҳуриятларга бешта “янги” миллат номлари берилди.\nВаҳоланки, Туркистонда (ўз номи айтиб турибди) энг\nқадимий миллат – турклар яшар эди. Ўзбек, қозоқ, туркман, қирғиз\n-булар битта ота-онанинг фарзандларидир – турклардир.\nТурк халқларининг бирлиги ҳамиша қўшни миллатларга\nҚадим тарихдан бери бизга “бўл ва бошқар” сиёсатини\nХитой юритган эди. Туркистон рус мустамлакасига ўтганидан\nкейин бу сиёсатни чор Русияси, кейин советлар юрита бошлади.\nБиз бугун мустақил бўлдик, Оллоҳга шукр, Туркистон\nжумҳуриятлариниинг БМТда битта эмас, бешта байроғи ҳилпираб\nтурибди ва ҳеч кимда ягона Туркистонни янгитдан тиклаш нияти\nйўқ, аммо қўшниларимиз ҳамон таҳлика ичида яшаётган кўринади.\nТуркистон жумҳуриятларининг баъзи лидерлари эса, бу\n“таҳлика”ни қандай бартараф этишни ўйламоқда, шекилли. Собиқ\n“оға”ларимизнинг олдида ўзини оқлаш учун улар ўз миллати\nтарихидан воз кечишга ҳам тайёрдирлар.\n“Ўзбекистон овози” газетининг 20 январ сонида босилган\n“Ўзбек халқининг келиб чиқиши тарихи” мақоласи собиқ\n“оға”ларимизни юпатиш учун ва айни пайтда уларга\nлаганбардорлик руҳида ёзилган бир мақоладир.\nМутаққақ Ўзбекистон раҳбарияти кўрсатмаси билан ёзилган\nбу мақола муаллифлари “оғалар, қўрқманг, Туркистон халқлари\nҳеч қачон бирлашмайди, биз ўзбеклармиз, қозоқлармиз,\nтуркманлармиз ва асло турклар эмасмиз”, дея илтижо қиладилар.\nУлар бу мақолада шоир ва ёзувчилар фикрига киноя билан\nқарайдилар ва ўзларидан бошқа тарих, миллат тўғрисида гапирса,\nуларнинг фикрига “ғайриилмий” тамғасини босадилар. “Афсуски, –\nдейди улар, – бу ҳолат (ўзбекни турк деб аташ) Ўрта Осиё тарихида\nйигирманчи йилларда, кейинчалик қайта қуриш йилларида… эркин\nфикрлашга эрк берилган йилларда намоён бўлди”.\nЯъни, “худога шукр, бу эркин фикрлаш йиллари тамом\nбўлди”, деган мантиқ чиқади бундан.\nМайли, бу мантиқ мақола муаллифининг виждонига ҳавола.\nМақолада бундан муҳимроқ нарсалар бор.\nОлимлар шундай деб ёзадилар: “Ўзбеклар, баъзи\nбировларнинг ноилмий фикр юритишларига қарши ўлароқ, турк эмас, туркийзабондир”.\nБундай қип-яланғоч фикрни ҳатто ашаддий душманларимиз ҳам айтгани йўқ эди. Ҳатто улар ҳам ўзбекнинг асли турк эканини қийналиб-қийналиб изоҳ этишга мажбур бўлгандилар.\nАгар ўзбеклар турк бўлмаганда эди, руслар пантуркизмга\nқарши курашни айнан Ўзбекистонда бошламаган бўлар эдилар.\nОлим-мухолифларни қўйиб турайлик, ҳатто телба-тескари\nгаплари билан машҳур бўлган шовинист туркшунос Жириновский ҳам ўзбек тарихини бизнинг академикларимиздан яхшироқ билади.\nЖириновкий ўз интервюсида шундай деган эди: “Ўзбек деган миллат йўқ, Ўзбекистонда туркларнинг қабилалари бор, холос, уларни бир-бирига уриштириб қўйилса бас, олам гулистон.”\nАлбатта, Жириновский “турк қабиласи” ибораси билан биз\nўзбекларни ҳақоратламоқчи бўлган. Аммо “турк” калимаси биз учун ҳақорат эмас, шарафдир. Бунга шовинист “ўзбекшунос”нинг фаросати етмайди, албатта.\nБунга зиёлиларнинг фаросати етаяптими?\nОллоҳга шукр, етаяпти.\nЎзбекнинг кимлиги хусусидаги баҳс бугун эмас, кеча эмас,\nбалки академикларимиз ёзганидай, 20-чи йилларданоқ бошланган.\nЛекин академиклар 20-чи йилларда бу хусусда баҳс қилган\nзиёлиларнинг отларини айтишдан қўрқишади. Чунки, уларнинг номлари миллатимиз севган номлардир.\nЎзбек буюк турк дарахтиниинг катта бир шохи эканлигини\n20-чи йилларда бизнинг жадидларимиз айтган. Шу боис\nАбдулҳамид Сулаймон Чўлпон, Маҳмудхўжа Беҳбудий, Мунаввар Қори, Мустафо Чўқай, Абдурауф Фитратлар рус мустамлакачилари томонидан “пантуркистлар” дея аталиб, “шунга яраша” жазо олган эдилар.\nАммо ўзбекнинг “турк ёки турк эмас”лиги баҳсини жадидлар эмас, рус мустамлакачилари бошлаб берган эди. Зотан, жадидлар\nучун ўзбекнинг кимлиги ҳеч қачон сир бўлмаган.\nЎзбекнинг кимлигини совет даврида ҳам, бугун ҳам\nайтаётган миллиятчи зиёлиларимиз бор.\nЎзбекнинг кимлигини сирга айлантиришга уринаётганлар,\nюқорида айтганимиз, мустамлакачилар мафкурасидир.\nБу мафкура тутқинлари бўлмиш академиклар А.Асқаров ва Б.Аҳмедовлар ўзбекнинг турк эмаслигини исбот қилиш учун мақоласини рус олими С.Толстов фикри билан бошлайдилар:\n“Ҳозирги замон Ўрта Осиё халқларининг биронтаси ҳам қадимги этник гуруҳларга бориб тақалмайди, уларнинг шаклланишида ерли халқ ва кўчиб келган халқлар ўз аксини топган”.\nХўш, айтингчи, ҳурматли академиклар, дунёда бошқа\nуруғлар билан қоришмаган бирор бир миллат борми? Бугун ўзини инглиз, франсуз, олмон деб атаётган миллатлар қонига бошқа этник гуруҳлар қони аралашмаганми?\nБугун ўзини Туркия турклари деб атаётган миллат қонига-чи?\nБизга бир тоза қонли халқни топиб беринг-чи.\nҲатто орада бекиниб олган япон миллати ҳам ташқи этник\nтаъсирдан қутилиб колмагандир.\nФақат ирқчиларгина миллатни қон билан белгилайди.\nБизнингча, миллатни қон эмас, балки бошқа нарсалар\nбелгилайди: миллат дегани тил бирлиги демакдир, урф-одат яшаш тарзи, зеҳният бирлиги демакдир.\nБундан беш аср аввал бобомиз Мир Алишер шундай хитоб\n“Гар қавм юз йўқса, мингдур,\nМуайян турк улуси манингдур”.\nАкадемиклар мақоласида айтгандай, “туркийзабон улус”\nэмас, турк улуси, демоқда Навоий. Ёки Навоий ҳам шоир бўлгани учун ҳам ҳиссиётга берилганмикин?\nҲўп, ҳиссиёт “ғайриилмий” бўлса, кам ҳиссиётли бир\nтарихий шахс сўзларини келтирайлик:\n“Биз ким мулки Турон,\nБиз ким, миллатларнинг энг қадими,\nЭнг улуғи – Туркнинг бош бўғинимиз”.\nБу сўзларни бобомиз Амир Темур айтганлар. Ўзини\n“туркийзабон” эмас. Турк демоқда аждодимиз.\nАкадемиклар ўқувчини у қадар оми санайдиларки, “турк”\nдеганда фақат Туркия туркларини англатмоқ истайдилар.\nВаҳоланки, ўзбеклар ўзини Туркия туркидан келиб\nчиққанмиз деётганлари йўқ, аксинча, Туркия турклари\nТуркистондан чиққанлар, демоқда.\nАкадемиклар ўзбек тили хусусида ҳам содда муғомбирлик\nқиладилар: “ўзбек тилини соф турк тили деб бўлмайди”, дея иддао этадилар.\nУларга яна Навоий сўзи билан жавоб берамиз:\n“Турк назмида мен тортиб чўҳ қалам,\nАйладим ул мамлакатни як қалам”.\nДейди буюк шоиримиз.\nБугунги ўзбек тили -буюк турк тилининг том марказини\nБугунги қозоқ, қирғиз тиллари асосида қипчоқ лаҳжаси\nётади, бугунги туркман, озари, Туркия турклари тиллари асосида ўғуз лаҳжаси, бугунги уйғур тили тамалида эса, қарлуқ лаҳжаси ётибди.\nБугунги ўзбек тили тамалида ўша саналган учта – қипчоқ,\nқарлуқ, ўғуз лаҳжалари – ҳаммаси мавжуддир. Шу боис, бугунги ўзбекчамиз турк тилининг қоқ марказидир, ҳурматли олимлар. Ёки тилимиз сиз айтгандай, “Туркий тиллар негизида шаклланган” бир янги тил эмас, турк тилининг ўзгинасидир.\nТан олиш керакки, кирил алифбоси қабул қилинганидан\nкейин ўзбекчамиз сезиларли даражада лат еди ва турк тили табиатига хос сингармонизм қонуниятлари бир қадар бузилди, аммо тилимиз омон қолди. Буни билиш учун академик бўлиш шарт эмас, ўз она тилида ўқиш, ёзиш керак, холос.\nАбдулҳамид Чўлпон Туркияга ҳеч қачон сафар қилмаган,\nаммо унинг Туркия туркчасида ёзилган ўнлаб шеърлари\nборҳурматли академикларимиз шу шеърларни ўқиганда эди,\nТуркия туркчаси билан ўзбек туркчаси ўртасидаги фарқ фақат талаффуз ва баъзи янги яратилган неологизмларда эканлигини англаган бўлур эдилар. Аммо улар бу шеърларни ўқишни\nистамайдилар, бутун дунё илмини Толстов, Якубовский ёки бошқа мустамлакачи мафкура соҳиблари асарларидан ахтарадилар.\nШунга қарамай Асқаров ва Аҳмедов мақоласида бир бошқа ғаройиб нарса бор. Улар келтирган тарихий манбаълар\nўзбекларнинг турк эмаслигини исботлаш ўрнига, турк эканлигини қатъий ҳужжатлар билан исбот қилади. Мақола бошида айтилган “ўзбеклар турк эмас, туркийзабон” қабилидаги яланғоч жумладан бошқа бирорта ҳужжат муаллифларга хизмат қилмайди. Лекин бу яланғоч иддаони ҳам бир неча савол билан чил-парчин қилиш\n– Сиз ўзбекларни Шайбонийхон билан келган қабила дейсиз ва улар Туркистондаги ерли халқ билан қоришиб кетди, дейсиз.\nХўш, ерли халқнинг исми нима эди? “Туркийзабон” дейсиз, аммо бундай бир миллат тарихда йўқ-ку?\n– Сиз “сарт” деган қалимани қўллайсиз. Аммо сарт ҳам\nмиллат эмас, шаҳарлик кишиларга қўйилган лақабдир.\n– Яна бир жиҳат: Сиз “ўзбек” термини этимологиясини\nОлтин Ўрда хони Ўзбекхонга боғлайсиз. Хўш, ўзбек сўзининг ўзи қаердан келган?\n“Ўзбек” баъзилар тушунган “ўзи ўзига бек”дан эмас, балки\n“оғузбек”, яъни ўғуз беклари номининг сўнгги кўринишидир.\nДемак, ҳатто “ўзбек” калимаси тарихи ҳам сиз айтган\nтарихдан анча қадимийроқдир.\nБу тарихни янада чуқурлаштиришимиз мумкин: юнон\nтарихчиси Ҳерадот битикларида ёзилган “қадим узлар” (“древные узы”) ҳам – ўғузлардир.\nНиҳоят, бу кўчиб келган ўзбеклар ва кейин уларнинг номини олган ерлилар (туркистон сартлари) ўзбек номини қайси ном билан аталар эдилар?\nСўғдми, массагетми, сакми, форсми – қайсиниси сизга хуш\nБизни битта ном билан атанг, токи биз осмонда муаллақ\nҲа, бизнинг қонимизда сўғднинг ҳам, массагетнинг ҳам,\nсакнинг ҳам қони бўлиши мумкин. Аммо бизнинг қонимизда асос ўлароқ қадим турклар – хунлар ва кўк турклар қони оқаяпти. Буни яхши билинг.\nАкадемикларимиз ўз ғоясини исбот қилиш учун ўзбекнинг\nжисмоний суврати хусусида сўз юритадилар. Ҳа, миллатимиз сувратида андронов типи ҳам, монголоид типи ҳам учрайди. Аммо миллат инсоннинг бош суягига қараб белгиланмайди. Андронов ва монголоид типлари ирқ масаласидир. Миллат тушунчаси эса, ирққа нисбатан анча кенг тушунчадир.\nБиз икки минг йил давомида турк деб аталган миллат тилида гапираяпмиз, шу миллат урф-одатлари ила яшаяпмиз ва ўзимизни ўзбек турклари, деб биламиз ва бундан фахрланамиз.\nЎзини турк деб билган боболаримиз Алишер Навоий, Амир\nТемур, Заҳириддин Бобур, Маҳмуд Қошғарий ва ўнлаб\nбуюкларимизнинг манқуртликка қарши айтган яна кўп сўзларини келтиришимиз мумкин, аммо бундай баҳсга киришиш – шам ёқиб қуёшни ахтаргандай гапдир.\nАгар сизлар ўзбекнинг турк аслидан эканлигини яширмоқчи бўлсаларинг, унда Тошкентда қад кўтарган Амир Темур ҳайкалини йиқитинг, чунки, Амир Темур ўзини турк, деб билган.\nАгар сиз туркликдан уяладиган бўлсаларинг, буюк Аҳмад\nЯссавийни “бизнинг шоиримиз” деманг, чунки у ўзини турк деб билган, Алишер Навоий асарларини ҳам йўқ қилингиз, чунки Навоий ўз турклигидан фахрланган. Бутун классик адабиётимизни, бутун қадим тарихимизни таъқиқлангиз, чунки, бу қадим адабиёт ва бу қадим тарих ўз турклиги ҳақида баралла гапириб турибди.\nСиз фақат Якубовский ва Тостов билан янги “миллат”\nяратинг, бу “миллат”нинг янги “тарих”ини ёзинг ва унинг жилдига “Манқуртлар тарихи”, дея ном қўйинг ва ўзингиз ўша “янги тарих”нинг қаҳрамони бўлинг.\nФақат, ўзбекнинг кимлигини яшириш учун деразамизга\nпардалар осиб, овора бўлманг. Чунки, миллатимиз тарихини нафақат бу николайдан қолган чирик пардалар билан, балки темир парда билан ҳам беркита олмайсиз.\nТарихимиз шу қадар порлоқдир.


Байден арман геноциди масаласида Эрдўғанни огоҳлантирди | Qalampir.uz\nБайден арман геноциди масаласида Эрдўғанни огоҳлантирди\nОлам\t24 Апрель 14:57 8106\nАҚШ Президенти Жо Байден кеча, 23 апрель куни Туркия Президенти Ражаб Тойиб Эрдўған билан телефон орқали суҳбат ўтказди. Бу ҳақда "Bloomberg" хабар берган.\nСуҳбат давомида Байден ХХ аср бошларида Усмонли империясида арманларнинг қирғин қилинишини геноцид деб тан олишини маълум қилган. Байден бугун, 24 апрель куни бу масала бўйича баёнот бериши кутилмоқда.\nМаълумки, ҳар йили ушбу санада Арманистонда арман геноциди қурбонларини хотирлаш куни нишонланади.\nҚайд этилишича, Америка раҳбари Усмонли империясида 1915 йил содир бўлган воқеалар ҳақидаги нутқи пайтида “геноцид” сўзини ишлатиши кутилмоқда.\nОқ Уй матбуот хизматига кўра, телефон орқали суҳбат чоғида Байден ва Эрдўған июнь ойида бўлиб ўтадиган НАТО саммити доирасида икки томонлама учрашув ўтказишга ҳам келишиб олган.\nЭслатиб ўтамиз, АҚШ Президенти Жо Байден XX аср бошларида Усмонли империясида арманларнинг қирғин қилинишини расман тан олмоқчи экани ҳақида хабар берилган эди.\nУндан сўнг, Арманистон Президенти Армен Саркисян Байденни янги геноцидларнинг олдини олишга содиқлигини тасдиқлашга чақириб, унга мактуб йўллаганди.\nТуркия Президенти Эрдўған эса Туркия арман геноциди тўғрисида ёлғон гапираётганлардан ҳақиқатни ҳимоя қилишини айтди.\nМаълумот ўрнида, 2019 йил 12 декабрда АҚШ Конгресси Сенати арман геноцидини расман тан олиш ва хотирлаш зарурлиги тўғрисида қарор қабул қилган. Усмонли империясида арманларни қирғин қилиш фактини 23 та давлат тан олган. Туркия анъанавий равишда тегишли айбловларни рад этиб келади.\n1915 йил 24 апрель куни арман геноцидининг бошланиш санаси ҳамда шу куни Истанбулдаги арман элитаси вакиллари қўлга олингани ва ўлдирилгани таъкидланади. Кейинги ойларда эса бу қирғин Ғарбий Арманистонда давом этиб, 1915 йилнинг июнь ойида якунлангани қайд этилган. Тарихий маълумотларга кўра, 1915-1923 йилларда 1,5 млн арман ўлдирилган.\nгеноцид Эрдўған Байден\n14 Октябрь 18:54 31418\n14 Октябрь 17:48 30246\n13 Октябрь 23:05 29396\n14 Октябрь 20:43 23996\n15 Октябрь 12:14 23052


«Kafolat Hayot» МЧЖ СК автотранспорт воситасини баҳолаш мақсадида баҳоловчилар ўртасида танлов эълон қилади.\nТанловга лицензияга эга бўлган баҳоловчилар таклиф этилади.\n- баҳолаш хизмат нархи кўрсатилган танлов иштирокчисининг таклифи;\n- номзоднинг давлат рўйхатидан ўтганлиги тўғрисидаги гувоҳнома ва профессионал фаолият билан шуғулланиш ҳуқуқини берувчи лицензия нусхалари.\nТаклифлар 2018 йилнинг 31 декабрь 13:00 қадар қуйидаги манзил бўйича қабул қилинади:\nТанлов ғолиби компания учун энг маъқул шарт-шароитларни таклиф этган иштирокчи ҳисобланади.\nO`qilganlik soni: 2297\nPDF ko`rinishda ko`chirib olish (~85.66 KB)


Бундан роппа-роса 100 йил олдин Хиванинг сўнгги хони Саид Абдуллахон советлар ҳукумати босими остида тахтдан расман воз кечганди. У ва оиласининг кейинги қисмати фожиали бўлди.\nСаид Абдулла Ғозий – Хиванинг сўнгги хони\nСаид Абдуллахон қадимий Хоразмнинг пойтахти Хива шаҳрида XVIII асрдан бошлаб ҳукмронлик қилган ўзбекларнинг қўнғирот қавмига мансубдир. У 1871 йилда туғилган. Отаси Муҳаммад Раҳимхон II Ферузхон тахаллуси остида ижод қилган машҳур шоир, Россия генерали ва давлат арбоби бўлган. Муҳаммад Раҳимхон II 1910 йилда вафот этгач, тахтга тўнғич ўғил Асфандиёрхон ўтиради.\nXIX аср охирида Хоразм давлати Россия протекторатига айланган ва Хива хонлиги деб атала бошлаганди. Россия империяси қулаганидан сўнг, мустақил Хоразм давлатини ташкил қилишга уринишлар бошланади. 1918 йил баҳорида хонликдаги парокандаликдан фойдаланган туркман-ёвмут қабиласи сардори Жунаидхон ҳарбий тўнтариш қилиб, Асфандиёрхонни ўлдирди ва тахтга унинг укаси Саид Абдуллани ўтқазди. Лекин амалда бош вазир сифатида хонликни Жунаидхон бошқарди. Саид Абдуллахон эса «қўғирчоқ хон»га айланади. Балки мана шу ҳолат кейинчалик унинг ҳаётини сақлаб қолган бўлиши ҳам мумкин.\nХХ аср бошида Хива\n1919 йилнинг кузида Москвада советлар ҳукумати томонидан Хива хонини ағдариш ҳақида қарор қабул қилинган ва Хоразмга Қизил Армия қисмлари юборилган. 1920 йил январь ойида Жунаидхон лашкарлари советлар томонидан яксон қилинади. Унинг ўзи эса Афғонистонга қочиб кетди. Хива хони Саид Абдуллахон ва унинг оиласи Бутунроссия фавқулодда комиссияси (Всероссийская чрезвичайная комиссия - ВЧК) томонидан ҳибсга олинади. 2 февраль куни совет ҳукумати босими остида у расман тахтдан воз кечган.\nХон ва унинг оиласи устидан қисқа суд жараёни 1920 йил ёзида бўлиб ўтади. Ҳукмга кўра, Саид Абдуллахон ва унинг тахтига ворислик қилиш ҳуқуқига эга бўлган эркак қариндошлари Хоразм Халқ Совет Республикасидан бадарға қилинади. Барча мол мулки – пуллари, қимматбаҳо буюмлари, уйлари, ерлари мусодара қилинади. Саид Абдуллахон билан унинг уч ўғли (кенжа Саид Абдулла, Раҳматулла, Ёқуб Юсуф), акаси Муҳаммадёр ва 4 жияни (Абдурасул, Мадёр, Носир, Ибодулла) ҳам Хоразмдан бадарға қилинган.\nХон ва яқин қариндошларининг кейинги ҳаёти ҳақидаги тарихий маълумотлар жуда кам. Бироқ, 2019 йил декабрь ойида Киевдаги «Ярославов Вал» нашриёти ёзувчи Григорий Гусейновнинг «Шарқдан эсган шамол» (украин тилида - «Вiтер зi сходу») номли китобини нашрдан чиқаради. Унда Хиванинг сўнгги хони Саид Абдуллахон ва унинг оиласи ҳақидаги шу пайтгача номаълум бўлган маълумотлар тўпланган.\nГригорий Гусейновнинг «Шарқдан эсган шамол» китоби муқоваси\nГригорий Гусейнов келиб чиқиши озарбойжонлик бўлган ёзувчи ва журналист, «Курьер Кривбасса» адабий журнали бош муҳаррири. Қирқдан ортиқ китоблар муаллифи ва адабиёт соҳасидаги 20дан ортиқ мукофотлар, шу жумладан, Украина маданияти, адабиёти ва санъати соҳасидаги энг олий – Тарас Шевченко номли миллий мукофот лауреати ҳисобланади.\nГусейнов 1980-йиллар бошида, Кривой Рог шаҳрида Хиванинг сўнгги хони Саид Абдуллахоннинг жияни Абдурасул билан тасодифан танишиб қолган. Шундан сўнг, уч йил давомида у билан мулоқотда бўлиб, ўтмиш хотираларини ёзиб олган.\nАбдурасул Мадиёров – Саид Абдуллахоннинг акаси Муҳаммадёрнинг ўғли. Унинг қисмати ҳам оғир бўлган. Бадарға қилинганидан сўнг, ўз кучи билан кичик кулба қуриб, Украинада яшайди ва оддий отбоқар бўлиб ишлайди. Уруш пайтида немислар томонидан катта қизи билан бирга Германияга ишга олиб кетилади. Озод бўлиб қайтиб келганидан сўнг, темир рудаси конида оддий ишчи бўлиб ишлайди. Украинада 91 ёшида вафот этади.\nСаид Абдуллахон ва қариндошларининг бадарға қилингандан кейинги ҳаётини Абдурасул Мадиёров сўзлари асосида Григорий Гусейнов ўз китобида батафсил ёритиб берган.\nБадарға қилинганлар дастлаб Хивадан Тошкентга олиб кетилади. Кейин Россиянинг Самара шаҳрига, у ердан эса Москва областидаги тутқунлар лагерига ўтказилади. 1922 йил 12 февраль куни Саид Абдуллахон ва унинг қариндошлари кутилмаганда озод қилинади. Улар Украинанинг Днепропетровск вилоятидаги Верховцево қишлоғидан қўним топишади. Маҳаллий совхозда ишлаб, отбоқарлик қилишади. 1924 йили Абдурасул Мадиёров милиция мактабига ўқишга киради. Қолганлар эса Кривой Рог шаҳридаги темир рудаси конига жўнатилади. Қўлида на бир ҳунар бўлган, маҳаллий тилни билмаган хиваликлар энг оддий ишларга қўйилади. Хусусан, Саид Абдуллахон қоровул бўлиб ишга киради, қолганлар отбоқарлик қилишади.\nКривой Рог шаҳридаги темир рудаси конларидан бири\n1925 йили Хоразмдан собиқ хон оиласининг қолган аъзолари қашшоқликда, тиламчилик қилиб яшаётгани ҳақида нохуш хабарлар келади. Шундан сўнг, бадарға қилинганлар Хивага қайтишни сўраб, Давлат сиёсий бошқармасига (ГПУ) мурожаат қилишади. Аммо совет ҳукумати «аҳоли қатламларига таъсир қилиши мумкин» деган сабабни кўрсатиб, хон оиласининг ватанига қайтишига рухсат бермайди.\n1926 йили Абдурасул Мадиёров милиция мактабини ташлаб, қариндошлари олдига қайтиб келади.\n1930-йилларда собиқ иттифоқнинг барча ҳудудларида, жумладан Украинада ҳам мисли кўрилмаган қаҳатчилик ва оммавий очарчилик бўлиб ўтади. Бундай оғир синовларни кўтара олмаган кекса Саид Абдуллахон дизентерия билан касалланиб, кончилар шифохонасига ётқизилади ва бир ойдан сўнг ҳаётдан кўз юмган. Хоразмнинг собиқ ҳукмдори 62 ёшида кончиларнинг қабристонида кўмилади. Унинг қабри вақт ўтиши билан йўқолиб кетган ва ҳозирда ҳам қаердалиги номаълум бўлиб қолмоқда.\nХоннинг оила аъзолари қисмати ҳам фожиалардан холи бўлмади. Акаси Муҳаммадёр бадарға қилинган пайтда 70 ёшли кекса эди. Меҳнатга яроқсизлиги туфайли очарчилик йилларида тиламчилик билан кун кўрган. Жияни Ибодулла ёшлигидан қулоғи кар бўлган ва бутун умри давомида деярли ишламаган. Кончилар дўкони яқинида тиламчилик қилиб юрганида тасодифан юк машинаси тагида қолиб, ҳалок бўлган.\nХоннинг ўлимидан кейин, 1933 йили унинг қариндошларига Ўзбекистонга қайтишга рухсат берилади. Саид Абдуллахоннинг ўғиллари Раҳматулла ва Юсуф Ёқуб Тошкентга, қариндошлари олдига кўчиб боришади. Акаси Муҳаммадёр ҳам Тошкентга бориб, 1936 йилда ўша ерда вафот этади.\nХоннинг яна бир ўғли, кенжа Саид Абдулла украиналик хотини билан Ўзбекистонга қайтади. Бир неча йиллар давомида таржимон, кейинчалик Ўш шаҳрида геолог-разведкачи бўлиб ишлайди. 1941 йилда машинасида одам уриб юборади ва 5 йилга қамалиб чиқади. 1960-йилларнинг бошида вафот этади.\nҚайд этиш жоизки, хоннинг авлодига совет иттифоқининг исталган жойида яшашга рухсат берилган, аммо Хивага қайтиш тақиқланган эди. Хоннинг Украинада оилали, бола-чақали бўлиб олган бошқа қариндошлари Кривой Рог шаҳрида қолиб кетишган.\nГригорий Гусейновнинг ёзишича, Абдурасул Мадиёров умрининг охирида, 1990 йили қисқа муддатга Хивага саёҳат қилиб, машҳур аждодларининг қабрларини зиёрат қилади. У 70 йил давомида ватанида бўлмаган эди... Абдурасул Мадиёровнинг авлодлари ҳозирги вақтда ҳам Украинада яшамоқдалар.


Қинни торайтириш учун жарроҳлик амалиёти қилдириш ҳукми\nBy IxlosOrg on 01/12/2022 34 ЗАМОНАВИЙ МАСАЛАЛАР ФАТВОЛАР\nАёл киши фарзанд кўрганидан кейин жинсий аъзоси кенгайиб кетади ва бу жинсий алоқа пайтида айрим ноқулайликларга сабаб бўлади. Шу сабабли аёл киши жинсий аъзосини торайтириш мақсадида жарроҳлик амалиёти қилдириши жоизми? Аллоҳ сизлардан рози бўлсин.\nАллоҳ таолога ҳамдлар, Пайғамбаримизга, у зотнинг яқинлари ва саҳобаларига салавот ва саломлар бўлсин!\nШуни билиб олишимиз керакки, баъзан тиббий омил (эҳтиёж) аёл кишининг жинсий аъзосини торайтиришни талаб этиши мумкин. Масалан, қин билан сийдик йўли ёки ахлат йўли билан жинсий аъзо йўли бирлашиб кетган бўлса ёки мушаклар заифлиги туфайли мазкур ҳолатлар юзага келиши хавфи бўлса, бундай ҳолатларда тиббий эҳтиёж борлиги учун жарроҳлик амалиётини қилдиришга шариат рухсат беради. Чунки бу даволаниш ва танадаги айбни кетказиш қабилидан бўлади.\nБаъзан жинсий яқинлик лаззатини ошириш мақсадида бундай жарроҳлик амалиётига мурожаат этилади. Бу эса пластик (қайта тиклаш) жарроҳлик амалиёти ҳисобланиб, шариатимизда ҳаромдир.\nДоктор Солиҳ ибн Муҳаммад Фавзон ўзининг “Пластик жарроҳлик амалиётлари” номли рисоласида бундай деган:\n“Иккинчи ҳолат: Бирон тиббий сабаб (эҳтиёж) бўлмай, фақат эр-хотин жинсий алоқадан кўпроқ лаззат олиш мақсадида одатий кенгликда бўлган жинсий аъзони торайтириш учун жарроҳлик амалиёти қилдириши. Менинг фикримча, мазкур мақсадда жарроҳлик амалиёти қилдириш қуйидаги сабабларга кўра ҳаромдир:\nа) Аёл киши ёш ўтган сайин ва бир неча марта туққандан кейин жинсий аъзосидаги мушакларнинг бўшашиб қолиши одатий ҳолдир. Бинобарин, ушбу одатий ҳолатни ўзгартириш мақсадида жарроҳлик амалиёти қилдириш Аллоҳ яратган асл хилқатни ўзгартириш ҳисобланади. Бу эса шариатимизда ҳаром этилган. Юқорида айтилганидек, шариатимизда ҳаром этилган хилқатни ўзгартириш деганда “одатий ва нормал ҳолатда бўлган хилқатга доимий ўзгартиш киритиш” назарда тутилади. Жинсий аъзонинг мушаклари касаллик ёки бошқа бирон фавқулодда омил сабабли бўшашган, заифлашган бўлса, худди танада кейинчалик пайдо бўлган айбу нуқсон ва жисмоний камчиликлар каби уни ҳам кетказиш учун жарроҳлик амалиёти қилдириш жоиз бўлади.\nб) Бундай жарроҳлик амалиёти аёл кишининг авратига қараш ва уни ушлаш орқали амалга ошади. Бу энг каттиқ тақиқланган ҳаром ишлардан, фитнага чорлайдиган энг катта омиллардан саналади. Хусусан, амалиётдан кўзланган мақсад жинсий лаззатни ошириш бўлар экан, шифокор ва бу амалиётни истаётган аёл ўртасида бу ҳақда сўзлашув бўлиши эҳтимоли бор. Бу эса аёл кишининг ҳаёсини заифлаштиришга ўз ҳиссасини қўшиши табиийдир.\nАвратни бошқа инсон олдида эҳтиёж ёки зарурат бўлгандагина очишга рухсат берилиши юқорида айтиб ўтилди. Мазкур ҳолат эҳтиёжли ёки заруратли ҳолатлар сирасига кирмайди. Чунки аёл киши дунёдаги бошқа турмушга чиққан, фарзанд кўрган ва ёши ўтган миллионлаб аёллар каби жинсий алоқадан одатий лаззат олиб яшаса ҳам бўлади.\nв) Бундай жарроҳлик амалиёти баъзи салбий оқибатларга олиб келиши мумкин. Масалан, қин сийдик ёки ахлат йўли билан қўшилиб кетиши мумкин. Боз устига, наркоз олиш, қон кетиши ва ҳоказо жарроҳлик амалиётида содир бўладиган салбий жиҳатлар ҳам бор. Аслида наркоз олиш ва жарроҳлик амалиёти қилдириш эътиборга лойиқ эҳтиёж бўлмаса ҳаром экани юқорида айтиб ўтилди. Биз сўз юритаётган ҳолатда эса бундай эҳтиёж йўқ. Шу сабабли, бу ҳолатда жарроҳлик амалиёти қилдириш ҳаром саналади.\nг) Бундай жарроҳлик амалиёти ўтказиш катта маблағ талаб этади. Ҳолбуки, бунга жиддий эҳтиёж йўқ. Бинобарин, бу исроф ҳисобланади. Шариатимиз эса исрофни ҳаром қилган”. Иқтибос тугади.\nAvvalgi maqolaСолиҳ кишининг қабри тарафга юзланган ҳолда дуо қилиш ва қабр олдида Аллоҳга қилинган дуо ижобат бўлади деб эътиқод қилиш\nKeyingi maqola LIVE: Савол-жавоблар №302 | 12.01.2022


Рамазонга янги масжидлар билан!\nРамазон ойи арафасида, муборак Жума куни Фарғона ва Навоий вилоятларида янги жоме масжидлар қурилиб, намозхонлар ихтиёрига топширилди.\n“Саидаҳмадхон ҳожи” жоме масжиди\nФарғона вилоятининг Данғара туманида жойлашган “Саидаҳмадхон ҳожи” масжиди биноси эскириб қолгани, қолаверса, ноқулай жойда жойлашгани сабаб, тўлиқ янгидан барпо этилди. Қурилиш ишлари 2 йил давом этди.\nБугун ушбу манзилда бошқа масжидларда такрорланмас, ўзига хос меъморий услубга эга янги байтуллоҳ бунёд бўлди. Масжиднинг очилиши туман аҳолиси учун чинакам байрамга айланди. Янги масжидда жума намозини адо этиш учун ошиққан кўплаб ихлос эгалари ҳовлиларга ҳам сиғмай кетдилар.\nМаросимга ташриф буюрган Дин ишлари бўйича қўмита раиси ўринбосари Музаффар Комилов, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари Шайх Абдулазиз Мансур ҳазратлари ва бошқа уламолар маҳалла аҳлини бундай кўркам ибодат уйи билан муборакбод этиб, янги масжид халқимиз эътиқоди, маърифатини мустаҳкамлашда ҳидоят ва зиё маскани бўлиб кўп йиллар хизмат қилишини Аллоҳдан сўрашди. Бу хайрли ишда кўмакчи бўлган барча эзгу ниятли кишилар ҳақларига дуолар қилинди.\nБайрамга туҳфа сифатида ҳудудидаги ижтимоий ҳимояга муҳтож оилаларнинг 10 нафар фарзандларига суннат тўйи қилиб берилди ҳамда 4 нафар имконияти чекланган фуқароларга ногиронлик аравалари топширилди.\n“Шайх Абул Ҳасан Харақоний” жоме масжиди\nШу куни Навоий вилояти Навбаҳор туманидаги янгидан қурилган жоме масжидининг ҳам очилиш маросими бўлиб ўтди. Масжид Республикадаги зиёрат туризми марказларидан бири бўлмиш Нурота туманидаги «Чашма» зиёратгоҳига кетиш йўлида жойлашган бўлиб, бу ердан ўтувчилар йўл-йўлакай намозларини адо этиб олишларига қулай бўлади.\nҚурилиш ишлари 2017 йилда бошланган эди. Бугун эса ички биноси 600 кишини сиғдира оладиган кўркам масжид қуриб битказилди.\nЭнди бу масжидларда Рамазон кечаларида юқори даражадаги шароитларда таровеҳ намозлари адо этилади, хатми Қуръонлар қилинади. Аллоҳ таоло юртимизда бўлаётган хайрли ислоҳотларни халқимизга муборак қилсин!\n610 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « “Омина” масжиди имоми икки ёшнинг тўйини ўтказиб берди\tЎзбекистонда 1220 та масжидда хатми Қуръон бўлади »


Иймонли кишиларнинг бутун борлиғини муборак Рамазон ойининг шукуҳи тўла қамраган онлар… Масжидларимизда Аллоҳнинг сўнгги Китоби, муқаддас каломи хатм қилинмоқда. Қалблари Қуръонга ташна мўминлар жомеъларда қоим бўлиб, илоҳий каломга сомеъ бўлмоқдалар.\nБугун 19 Май, Муборак Рамазон ойининг мағфират даҳаси, 14-кунларидир. Тошкент шаҳридаги бир неча жоме масжидларда бу кеча Қуръони Карим хатмонаси яъни, Каломуллоҳнинг сўнгги суралари ўқилиб, чин ихлос ила дуолар қилинади.\nБугун 19.05.2019 санасида Тошкент шаҳридаги қуйидаги масжидларда Қуръони Карим хатмонаси якунига етади:\n“Эшонгузар”жоме масжиди. (Манзил: Шайхонтоҳур тумани, Каттабоғ кўчаси, 58-уй. Тел: +93 551-12-98, +94 680-32-46)\nҚорилар: Умаралиев Хасан, Аҳмаджонов Абдулазиз, Жамолов Нодир\n“Оқ тунукали” жоме масжиди. (Шайхонтоҳур тумани, Ҳувайдо маҳалласи, Зафаробод кўчаси 43-уй. Тел.: +90 980-42-81)\nҚорилар: Супиев Абдураҳмон, Парпиев Зохидилло\n“Мирза Ғолиб” жоме масжиди. (Олмазор тумани, Мирза Ғолиб 3-тор кўчаси 36-уй. Тел.: +90 963-82-07, +93 543-35-35)\nҚорилар: Исломов Ёрбек, Нуриддинов Аъло, Теляков Иброҳим\n“Мулла Холмирза ота” жоме масжиди. (Манзил: Мирзо Улуғбек тумани, “Шўртепа” маҳалласи, Гулсара кўчаси 15-уй. Тел.: +998 71 265 26 46, +90 187-70-47, +93 386-63-74)\nҚорилар: Абдулахадов Собитжон, Дадаев Фатҳулло, Нишонов Улуғбек\n“Қорасоқол ота” жоме масжиди. (Бектемир тумани, Бинокор маҳалласи Шоликор кўчаси 1 уй.. Тел: + 98 311-00-81, + 90. 347-67-65)\nҚорилар: Бойбулов Умирузоқ.\n“Ислом нури” жоме масжиди. (Шайхонтоҳур тумани, Шофайзи маҳалласи, Қизилғунча 4-тор кўчаси 4-уй. Тел.: +71 243 46 95, +93 509-42-25)\nҚорилар: Собиров Аҳадхон, Убайдуллаев Ислом, Маннопов Рустамжон\n“Мўйи муборак” жоме масжиди. (Шайхонтоҳур тумани, Самарқанд дарбоза кўчаси “Чорсу” маҳалласи 13-А уй. Тел.: +71 245 44 19, +91 137-00-66, 90-126-39-91)\nҚорилар: Мирадилов Жасур, Миродилов Абдулазиз, Рашидзода Абдулазизий\n“Оқилон” жоме масжиди. (Манзил: Шайхонтоҳур тумани, Кўкча Дарбоза кўчаси 27-уй. Тел.: +71 242 50 63, +93 397-96-94)\nҚорилар: Мухторов Муҳаммадамин, Обиджонов Машҳурбек, Мамадалиев Одилжон\n“Имом Аъзам” жоме масжиди. (Яшнобод тумани Висол кўчаси, 90А уй. Тел: +71 283 00 48, +90 950-17-79)\nҚорилар: Миродилов Мирзиёд, Каримжонов Исроил, Жўрабоев Илҳомжон\n“Катта Қозиробод” жоме масжиди. (Чилонзор тумани, Катта Қозиробод маҳалласи, Чилонзор кўчаси, 82а-уй. Тел: +71 277 56 85, +98 308-08-09)\nҚорилар: Тожиддинов Абдулбосит, Мирзаев Шамсиддинхон\n“Кўзи ожизлар” масжиди. (Чилонзор тумани, Чўпон ота кўчаси, 28а-уй. Тел: +71 273 49 79, +93 516-07-71)\nҚорилар: Искандаров Шоилёс, Искандаров Шомуҳаммад\n“Яккасарой” жоме масжиди. (Манзил: Яккасарой тумани Яккасарой кўчаси 5-уй. Тел: +71 250 54 09, +97 430-87-17, +90 905-41-61)\nҚорилар: Ғанижонов Мухаммадсодиқ, Пирхонов Насибилло, Худойбердиев Фаррух, Мухсинов Муминжон\n“Раҳимжон хожи ота” жоме масжиди. (Яккасарой тумани, Академик Сирожиддинов кўчаси, 48 уй. Тел.: +71 253 45 60, +94 658-88-81.)\nҚорилар: Қодиров Орифжон, Халматов Комил, Юлдашев Мухиддин.\n“Юнусобод оқтепа” жоме масжиди. (Юнусобод тумани, Чинобод кўчаси 127-уй. Тел. :+71 222 27 82 , +94 357-44-44)\nҚорилар: Обидов Нуруллоҳ, Холматов Воситжон, Паттахонов Мухибулла\n“Омина” масжиди. (Юнусобод тумани, Обод маҳалласи, Ўртасарой кўчаси 30 уй. Тел. :+998 71 289 00 91, +97 753-46-05)\nҚорилар: Абдухамидов Абдулмажид, Сайфуддинов Абдуқодир, Қодиров Ёсинбек\n“Қўшқўрғон” жоме масжиди. (Манзил: Сирғали тумани, Қўшқўрғон маҳалласи У.Маҳмудов кўчаси 1уй. Тел.: +998 71 292 55 04, +99 841-66-16)\nҚорилар: Абдуваҳобов Аҳмаджон, Рахимжонов Рахматулло, Мубашширов Муҳаммадзоҳид, Тошпўлатов Иброҳим\n“Саид Ваққос ота” жоме масжиди. (Учтепа тумани, М.Уйғур кўчаси, 591-уй. 147, 53, 114, автобусларнинг “Назарбек” бекати. Тел.:+998 71 247 50 02, +97 380-10-05, +97 745-03-66.)\nҚорилар: Бойлармирзаев Мухаммадхон, Одилов Абубакр.\n“Абу Талҳа” жоме масжиди. (Учтепа тумани, “Абдулла Қодирий” маҳалласи, Тавалло кўчаси, 12-уй. Тел.:+998 71 228 52 49, +97 771-91-60)\nҚорилар: Валиев Абубакир, Эргашев Абдусалом.\nХатми Қуръондан кейинги дуолар мустажобдир. Рамазоннинг энг баракотли онларини қўлдан бой берманг азизлар!\n438 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Тошкент шаҳридаги 18 Май кунидаги Хатмоналар\tКитоб тақдимоти: тарбиявий мазмундаги янги китоблар »


Амаллар ниятга боғлиқдир ёхуд инернетдан фойдаланиш одоблари - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Мақолалар Амаллар ниятга боғлиқдир ёхуд инернетдан фойдаланиш одоблари\nЧоп этилди Aprel 2, 2019 Амаллар ниятга боғлиқдир ёхуд инернетдан фойдаланиш одоблариda fikr bildirishni o'chirish\nЙигирманчи асрнинг энг катта кашфиётларидан бири бу – халқаро тармоқ, яъни интернет бўлди десак, муболаға эмас. Бу тармоқ қисқа йилларда телевидение, радио, газета ва журналларни орқада қолдирди. Дунё бўйича сон-саноқсиз одамлар интернет хизматларидан фойдаланадилар, ахборот алмашадилар, турли масалаларни ҳал қиладилар.\nИнтернет ҳақида одамларнинг фикри турлича, баъзилар уни ижобий баҳолашса, баъзилар салбий томонларини гапиради. Бу мавзудаги мақбул қараш шуки, интернет ҳам телевидение, радио каби бир восита. Муҳими ундан қандай фойдаланишда. Уни яхшиликка ҳам, ёмонликка ҳам ишлатиш мумкин. Демак, энг муҳим вазифамиз, интернетдан ғаразли мақсадда фойдаланаётганларга, айниқса, ёшларга тўғри йўлни кўрсатиш, зарарли оқибатлардан огоҳлантиришдир.\nҚуйида динимиз таълимотларига уйғун ҳолда интернетдан фойдаланиш одобларини баён қиламиз:\nНиятни яхши қилиш.\nЯхши ният – динимиздаги энг гўзал асослардандир. Ҳатто бир қараганда оддий бўлиб кўринган ишлар ҳам яхши ният билан ибодатга айланади. Худди шундай интернетдан фойдаланишда ҳам динимиз қоидаларига мувофиқ иш қилишни ният қилган киши, иши битиши билан бирга савобга ҳам эга бўлади. Пайғамбаримиз (алайҳиссалом) шундай дейдилар: “Албатта, амаллар ниятларга боғлиқдир…” (Имом Бухорий ривояти).\nИнтернетдан олинадиган ва тарқатиладиган барча маълумотлар шариатимиз кўрсатмасига мос бўлиши даркор.\nИнтернет ҳам хилват жой ҳукмида бўлганидан, одамлар орасида қилмайдиган ишларимизни, ёлғиз қолганда ҳам ўзимизга раво кўрмаслигимиз керак. Аллоҳ таоло бизни доим кузатиб турганини ҳис қилишимиз лозим. Аллоҳ таоло Қуръони каримда марҳамат қилади: “(Аллоҳ) кўзларнинг хиёнатини (қараш ман этилган нарсага ўғринча кўз ташлашини) ҳам, диллар яширадиган нарсаларни (ёмон ниятларни) ҳам билур” (Ғофир сураси, 19-оят).\nИнтернетдан фойдаланаётганда болаларни қаровсиз қолдирмаслик лозим.\nИнтернетда болаларимиз ким билан мулоқот қилмоқда, кимлар билан дўстлашмоқда – бу ниҳоятда муҳим. Чунки ҳадиси шарифда шундай марҳамат қилинади: “Яхши ҳамроҳ ва ёмон ҳамроҳнинг мисоли атир сотувчи ва темирга дам урувчи кабидир. Атир сотувчи ё сенга хушбўйлик суртиб қўяди ё ундан хушбўйлик сотиб оласан ё ундан келаётган хушбўй ҳиддан баҳра оласан. Темирга дам урувчи эса ё кийимингни бир четини куйдириб қўйиши мумкин ё ундан келаётган қўланса ҳид димоғингни ачитади” (Имом Муслим ривояти).\nИнтернетдан фойдаланишда яна бир жиҳат бор, яъни икки ва ундан ортиқ кишилар орасидаги виртуал алоқалар. Бунга чат, форум, фейсбук, телеграм, инстаграм ва твиттерларни мисол қилиш мумкин. Бугунги кунда мана шу соҳадаги хато-камчиликларимизни ислоҳ қилишга жуда муҳтожмиз. Чунки жамият, дин, оила ва шахсга бўлаётган аксарият таҳдидлар мана шу виртуал алоқалар орқали рўй бермоқда. Қуйида бу борада энг муҳим бўлган одобларга тўхталамиз:\nИнтернетдаги ўзаро алоқаларда ҳам динимиздаги умумий қоидаларга риоя этиш, ман қилинганларидан сақланиш керак.\nИжтимоий тармоқлар ғийбатчилар “жавлон” урадиган майдон бўлиб қолмасин. Бу борада ҳам бир инсон ақл билан фикр юритиши лозим бўладики, эрта қиёматда пушаймон бўлиб қолмасин. Доимо яхши гумон, бағрикенглик ва чиройли хулқни маҳкам тутсин.\nҲусни хулқ ҳақида ҳадиси шарифда шундай дейилади: “Қаерда бўлсанг ҳам Аллоҳдан қўрққин, ёмонликка яхшиликни эргаштирки, ёмонликни ювиб кетади, одамларга чиройли хулқ билан муомала қил” (Имом Термизий ривояти).\nАфсуски, ижтимоий тармоқларда бир-бирини ҳақорат қилиш, туҳмат, бўҳтон, ғийбат ва фитна уруғини сочиш ҳолатлари кузатилмоқда. Энг ёмони, бундай кишиларда холислик етишмаяпти. Улар “тирноқ ичидан кир қидириш”га тушмоқдалар. Лекин кўз ўнгларида рўй бераётган яхши ишлар, ислоҳотлар ва ижобий ўзгаришларни кўришмаяпти. Гоҳида ўзлари нима исташаётганини ҳам англамай қолишмоқда.\nИнтернет орқали ўзга жинс вакиллари билан мулоқотда номаҳрамлик масаласига жуда эҳтиёт бўлиш шарт.\nМана шу масалага бепарволик кўплаб муаммоларга сабаб бўлмоқда. Эркакка келган хатлар хотиннинг қўлига тушиб, оилага путур етмоқда, ёки эр хотиннинг бегона эркаклар билан ёзишмаларини топиб олиб, талоқ қилмоқда. Ҳали оила қурмаган ёшлар орасида ҳам ижтимоий тармоқларда турли ношаръий алоқалар, ҳаёсизликнинг виртуал кўринишлари кузатилмоқда. Тўғри, шариат қоидаларига амал қилиб, беғараз мақсадлар билан, зарурат юзасидан бирор маълумот олиш мумкин. Лекин ўзаро “электрон муҳаббат” алоқаларини ўрнатиш ҳаром ҳисобланади.\nБугунги куннинг талаби – интернетнинг ижобий жиҳатларидан унумли фойдаланиб, дунё-охиратимизни обод қиладиган, халқимизга манфаат келтирадиган ишларни амалга оширишдир. Ҳар бир мусулмон ҳаётда умуминсоний ва диний қоидаларга амал қилиши лозим бўлса, интернетдан фойдаланишда ҳам шу асосларга риоя этиши шарт. Акс ҳолда, турли гуноҳ ишларга аралашиб қолинади. Демак, яқинларимиз, айниқса, ёшларни ижтимоий тармоқнинг салбий жиҳатлари ва зарарли оқибатларидан ҳимоя қилиш, доимий тушунтириш ишларини олиб бориш бурчимиздир.


Молдова ва Руминия бирлашадими? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nБугун, 25 март куни Молдова пойтахти Кишинёв шаҳридаги ҳукумат биноси олдида Молдованинг Руминия билан бирлашишидан манфаатдор 7000 нафар тарафдор намойишга чиқди. Бу ҳақда Xabar.uz «РИА Новости» агентлигининг Молдова ички ишлар вазирлигининг бош инcпекторлиги бошлиғи Александр Пинзарга асосланиб берган хабарига асосан маълум қилмоқда.\nЯнгиликлар » Дунё » Молдова ва Руминия бирлашадими?\n09:18 Нью-Йоркда 150 мингга яқин одам қурол сотувига қарши оммавий намойишга чиқди


«Ўзгидромет» 16 июль куни учун об-ҳаво маълумотини эълон қилди\n12:57 / 15.07.2021\nГидрометеорология хизмати маркази 16 июль куни кузатилиши кутилаётган об-ҳаво маълумотини тақдим этди.\nТошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли бўлади, вақти-вақти билан ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди, кечаси ва эрталаб бироз қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол шарқдан 7–12 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 21–23 даража, кундузи 33–35 даража бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси, Хоразм вилоятида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7–12 метр/секунд тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 метр/секундгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 18–23 даража, кундузи 34–39 даража бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7–12 метр/секунд тезликда эсади, баъзи жойларда 15–20 метр/секундгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 20–25 даража, кундузи 32–37 даража бўлади.\nТошкент вилоятида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, баъзи жойларда қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол шарқдан 7–12 метр/секунд тезликда эсади, баъзи жойларда 15–20 метр/секундгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 18–23 даража, кундузи 32–37 даража бўлади.\nСамарқанд, Жиззах, Сирдарё вилоятларида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7–12 метр/секунд тезликда эсади, баъзи жойларда 15–20 метр/секундгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 18–23 даража, кундузи 32–37 даража бўлади.\nАндижон, Наманган, Фарғона вилоятларида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, баъзи жойларда қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол шарқдан 7–12 метр/секунд тезликда эсади, баъзи жойларда 15–20 метр/секундгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 18–23 даража, кундузи 29–34 даража бўлади.\nРеспубликанинг тоғолди ва тоғли ҳудудларида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, баъзи жойларда қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол шарқдан 7–12 метр/секунд тезликда эсади, баъзи жойларда 15–20 метр/секундгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 12–17 даража, кундузи 20–25 даража бўлади.


Йилдирим: «15 июль куни олийжаноб халқимиз демократия учун кураш эпопеясини ёзди»\n00:17 / 13.07.2017\nТуркия бош вазири Бинали Йилдирим ҳукмрон Адолат ва тараққиёт партияси бош қароргоҳида «15 июлдаги миллий ирода ғалабасининг таҳлили» китобининг тақдимотига бағишланган йиғилишда ана шундай баёнот берди.\nТуркия бош вазирининг таъкидлашича, 15 июль куни Туркия халқи 15 июль куни демократия учун кураш эпопеясини ёзган, ўша тунда бутун мамлакат бўйлаб онгли қаршиликнинг намунаси намойиш этилган.\nҲукмрон Адолат ва тараққиёт партияси (АТП) нинг бош қароргоҳида «15 июлдаги миллий ирода ғалабасининг таҳлили» китобининг тақдимотига бағишланган йиғилишда чиқиш қилар экан, турк ҳукуматининг бошлиғи шундай деган: «15 июль куни олийжаноб халқимиз демократия учун кураш эпопеясини ёзди. Ўша тунда ватандошлар ўз ихтиёри билан мамлакат майдонларига чиқишган. Майдонларда тўпланган ватандошлар бирор бир тажовузкорлик кўрсатишмаган. Ўша тунда бутун мамлакат бўйлаб онгли қаршиликнинг намунаси намойиш этилган. Халқ оёққа қалқди ва сотқинларга ўз номусини булғашга йўл қўйиб бермади. Ҳеч қандай фитналар бизнинг биродарлигимизни буза олмайди. Биз барча қадриятларимизни қайтариб оламиз ва душманларга бу мамлакатнинг бирор фарзандини бериб қўймаймиз. Токи айбдорларнинг барчаси жазога гирифтор бўлмас экан, уйқу ва ҳордиқ биз учун бегона бўлади».\n«Биз сотқинларга мамлакатимиз, ватанимизни бериб қўймадик, энди уларга ўз келажагимизни ҳам бермаймиз», — дея ўз сўзларини якунлаган Бинали Йилдирим.