7 йил аввал 1570 siyrat.uz\nҲандақ ғазоти маккалик мушриклар томонидан мусулмонларга қарши очилган даҳшатли бир уруш эди. Бу уриниш қурайшийларнинг Мадинани босиб, мусулмонларни йўқ этиш учун бошлаган ташаббусларининг учинчиси эди. Илк ташаббус катта Бадр ғалабаси билан маҳв этилди. Иккинчиси Уҳуд тоғида тўхтатилди. Учинчиси ва сўнгги ташаббус эса Мадина қамалида Ҳандақ ғазотига сабаб бўлди.\nУҳуд муҳорабасида мусулмонларнинг жангда ютқизмаганлиги араб қабилаларига алам қилган, шу сабабдан Ислом динига қарши душманлик кайфияти очиқ-ойдин тус олган эди. Мунофиқлар ҳам ғаразли мақсадларини яширишмасди. Ҳар жойда мусулмонларга ҳужум қилиш учун пайт пойлар эдилар. Мадина ичида ҳам, ташқарисида ҳам мусулмонлар ўзларини эмин ҳис этишмас, деярли, ҳар куни ё у, ё бу ерда тажовузлар бўлар, вазият борган сайин оғирлашиб борар эди. Ҳатто мусулмонлар қуролсиз юрмай қўйишди. Кечалари ҳам қуроллари билан ётардилар. Онда-сонда аҳволларини Расули акрамга арз қилиб қолсалар, Пайғамбаримиздан истиқболга оид хушхабарлар олишар, шу билангина таскин топишар эди. Расули акрамнинг асосий вазифалари жанг қилиш эмас, Ислом динини ва иймон бирлигини (тавҳид эътиқодини) ёйиш эди. Ана шу мақсадда қабилалар орасига муаллимлар, муршидлар юбора бошладилар. Бироқ баъзи қабилалар хоинлик қилиб, ўзлари сўраб олиб кетган бу муршидларни олчоқларча ўлдирдилар. Биър-и Мауъна ва Ражиъ ҳодисалари шу тахлит воқеъ бўлган фожеалардандир.\nБир томондан, Расули акрам сулҳ йўли билан катта урушга йўл қўймасликка ҳаракат қилиб, муршидлар орқали инсонларни тўғри йўлга чақирардилар, бошқа томондан, маккаликлар Мадинага қарши катта куч тайёрлар эди. Бутпараст қурайшийлар яҳудийлар ва мунофиқлар билан тил бириктириб, мусулмонликни йўқ қилишга қарор беришган эди.\nАвваллари Мадина яқинида яшаётган Бани Назир, Бани Қайнуқоъ ва Бани Қурайза яҳудийлари билан мусулмонлар ўртасида бир сулҳ бор эди. Бироқ булардан Бани Қайнуқоъ ва Бани Назир хиёнатлари туфайли Мадинадан чиқариб юборилдилар. Ҳайбар қалъасидан қўним топган Бани Назир раислари мусулмонлардан ўч олиш пайига тушдилар. Кундан-кунга ривожланаётган мусулмонликнинг қаерларгача боришини, салоҳиятини душманлар ичида энг тушуниб етганлар яҳудийлар бўлишди.\nҲайбардан чиққан етмиш кишилик яҳудий қофиласи (карвони, гуруҳи) Маккага борди. Ораларида (Ҳуйя, Канона ва Салам каби) йигирматача раис бор эди. Улар қурайшийларга Мадинада ҳам ҳукмронлик қилишни таклиф қилдилар. Мақсадлари мусулмонликка барҳам бериш эди. Қабилаларини Ҳайбар ва Мадина ўртасида қолдириб келганликларини, Бани Қурайза яҳудийларини ҳазрат Муҳаммадга орқа томондан ҳужум қилишлари учун Мадинада қолдирганликларини айтдилар. Бу яҳудий қабиласи қурайшийларга яхши кўриниш учун: «Сизларнинг динингиз (бутпарастлик) янада яхши ва сизлар ундан (ҳазрат Муҳаммаддан) бир неча бор ҳақлисиз!» дедилар. Булар маккаликларнинг бутпарастлигини мусулмонликдан (Аллоҳнинг бирлиги эътиқодидан) устун қўйишдан ва ҳатто бутларга сиғинишдан ҳам тоймадилар. Қуръони карим бу ҳақиқатни очиқлаб, аҳли китобдан бўлган яҳудийларнинг бутун айбларини юзларига очиб ташлагандир80.\nЯҳудийлар бу билангина кифояланиб қолмадилар. Маккага яқин ерлардаги бадавий қабилаларини ҳам иттифоқларига олдилар. Наждда яшаётган Ғатфон қабиласига (хусусан, Кинона ва Салом) Ҳайбарнинг бир йиллик хурмо ҳосилидан ярмини беришга сўз бердилар81.\nШундай қилиб, яҳудийларнинг ташвиқи билан мусулмонликка қарши катта бир душман жабҳаси майдонга келди. Бу жабҳа яҳудийлар, қурайшийлар ва бадавийлардан иборат эди. Шу тариқа мусулмонларга қарши тайёрланган Мадина муҳосараси бевосита Бани Назир яҳудийлари қўйган бир тузоқ эди82.\nҚурайшнинг улуғлари яҳудийларнинг бу таклифларидан сўнг тезда Дорун-надвада тўпландилар. Йиғилишни Абу Суфён уюштирди. Мусулмонларга қарши уруш очишга қарор берилди. Тўрт минг кишилик бир қўшин тайёрланди. Бундан ташқари қўшиннинг уч юз отлиғи, бир минг беш юз (бир ўркачли) туяси бор эди. Йўлда бадавийларнинг муттафиқ (иттифоқдош) аскарлари ҳам бу қўшинга қўшилди. Пировардида ўн минг кишилик даҳшатли бир душман кучи юзага келди.\nМаккаликларнинг бу катта ва учинчи ташаббусидан кўзланган мақсад − Мадинани тамоман ишғол этиш, Ислом бирлигини тарқатиб юбориш эди. Бу мусулмонлар учун энди қутулиш чораси қолмади, дегани эди83.\nМуттафиқ душман қўшини уч гуруҳдан иборат эди:\nБиринчи гуруҳ Ғатфон қабиласи ва шериклари (Бани Фазора, Бани Ашжаъ, Бани Мурра) аскарлари билан Фазора қабиласи бошлиғи Уяйнанинг қўмондонлиги остида ҳаракат қилаётган эди.\nИккинчи гуруҳ Бани Асад ва муттафиқлари (Бани Саъд, Бани Сулайм) аскарларидан иборат эди.\nУчинчи гуруҳ Қурайш аскарлари бўлиб, бошлиқлари Абу Суфён, байроқдорлари эса Уҳуд жангида байроқ остида ўлган Талханинг ўғли Усмон эди.\nБу уч гуруҳга ҳам Абу Суфён қўмондонлик қилар эди. Мадинага яқинлашгач, қабила раисларидан ҳар бири навбат билан бир кундан лашкарбошилик қилишлари керак эди.\nМадина муҳосараси учун тўпланган муттафиқ душман лашкарлари турли қабилалардан (ҳибзлардан) майдонга келгани учун Ҳандақ ғазотига «Аҳзоб ғазоти» номи ҳам берилгандир.\nРасули акрам қурайшийлар билан муттафиқларнинг бу қўрқинчли тайёргарликларидан хабардор бўлдилар. Қурайш ҳаракат қилишидан олдинроқ Бани Ҳузоадан бири Мадинага тўрт кечада етиб келиб, бу хабарни Расули акрамга етказган эди.\nҲазрат Пайғамбар дарҳол «Машварат мажлиси»ни чақирдилар. «Душман қўшинининг бу тажовузига қарши Мадинани қандай ҳимоя қилайлик?» мавзуини ўртага қўйдилар. Мажлис ҳайъатининг раъйини сўрадилар. Асҳоб ичида Салмон исмли эронлик бир зот бор эдилар. У киши сўз олиб:\n—Ё Расулуллоҳ! Бизнинг Эронда бир одат бор. Ташқаридан шаҳарга бир душман ҳужум қилса, аҳоли у шаҳар атрофига ҳандақ қазиб мамлакатларини мудофаа этади. Биз ҳам шундай қилайлик,− дея янги ҳарб усулини таклиф этдилар. Чунки арабларда ҳандақ қазиш одати йўқ эди.\nСалмон Форсийнинг бу таклифлари маъқул кўрилди, бир овоздан қабул қилинди. Ҳолбуки, у пайтда Эрон бугунги кундаги каби мусулмон давлат эмас, зардушт мазҳабида, оташпараст (мажусий) бир мамлакат эди. Ҳа, Расули акрам Мадинани мудофаа этиш, Ислом динини сақлаб қолиш учун христиан Оврупонинг эмас, Эрон каби оташпараст, мушрик бир мамлакатнинг ҳарб усулини ҳам ҳеч тараддудсиз олганлар ва татбиқ қилганлар84.\nМадинанинг бир томонида тошдан қилинган уйларнинг тош деворлари бўлиб, бу ер анча муҳофазали эди. Бошқа тарафида эса тик қояли Сел тоғи жойлашган. Бироқ унинг олд томони очиқ. Бу ер Сел тоғининг шарқида, Мадинанинг шимол томонида бўлиб, Сурияга ва Уҳуд тоғига қараган эди. Душман мана шу очиқ қолган тарафдан ҳужум қилиши мумкин. Шу сабабли ҳандақ шу томондан қазилиши мўлжалланди.\nРасули акрам уч юз мужоҳид асҳоб билан шаҳар ташқарисига чиқдилар. Қазилажак ҳандақнинг режасини кўздан кечирдилар. Қазиш асбоблари ва курак тадорик этилди. Вазифалар тақсимланди. Ўн кишидан иборат гуруҳларга ажралишди. Ва ниҳоят, ҳижратнинг бешинчи йили ҳандақ қазилиши бошланди85.\nПайғамбаримиз алайҳиссалом бундан олдин Мадина масжиди қурилишида бир ишчи каби ишлаганларидек, ҳандақ қазиш ишида ҳам худди шундай ишладилар. Асҳобга ўрнак бўлдилар. Салмон Форсий жуда бақувват эдилар. Бир ўзлари ўн кишининг ишини уддалардилар.\nҚиш мавсуми, февралнинг ўн учинчи куни. Жуда совуқ бир шимол шамоли эсар, ҳандақ қазиётганларнинг қўл-оёқларини музлайдиган ҳолатга келтирар эди. Шаҳарда озиқ-овқат ҳам тақчил бўлиб қолди. Мусулмонлар уч кунгача ейишга ҳеч нарса тополмадилар. Расули акрам ҳам «Очлик ишлашга монелик қилмасин», дея қоринларига тош боғлаб олдилар. Ансор ва муҳожирлар ерни қазиб, тупроқ қазиш асносида:«Бизлар то тирик эканмиз, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга жиҳодда давом этиш учун у Зотга байъат қилганларданмиз!» маъносидаги байтни86 жўр бўлиб ўқишар эди. Расули акрам саҳобаи киромлар билан бирга тупроқ ташир, уларга қўшилиб дуо қилар эдилар:\n— Ё Раббий! Сенинг лутфинг бўлмаса эди, биз ҳидоятга эришмасдик. Садақа беролмасдик, ибодат қилолмасдик. Бизга кўнгил фараҳлигини бер, ғазотда яна бир бор сабот эҳсон айла! Бизга қарши келган душманлар бизни зўрлик билан қайтармоқ истайдилар. Биз рад этдик, рад этдик!\n«Рад этдик!» жумласини ҳазрат Пайғамбар кетма-кет баланд овозда айтар эканлар, асҳоб ҳам Пайғамбарга эргашиб, бу жумлани бир овоздан такрорлар эди. Айни пайтда Расули акрам ансор ва муҳожирлар ҳақига шундай дуо қилар эдилар:\n— Ё Раббий! Охират ҳаётидан бошқа саодат йўқ. Ё Раббий! Ансор ва муҳожирларни муборак қилгин. Лутф ва марҳаматингни ноил айлагин87.\nЖобир розияллоҳу анҳунинг ривоятларига кўра, ҳандақ қазилаётганида жуда қаттиқ ва баҳайбат бир тош чиққан. Тошни ёришга ҳар ким бор қувватини ишга солиб кўрган. Лекин ҳеч ким бунга муваффақ бўлолмаган. Сўнгра ҳодиса Расули акрамга билдирилган. Ҳазрат Пайғамбар қоринларида бир тош парчаси боғланган ҳолда ўринларидан туриб ҳандаққа тушганлар. Қўлларига ўткир учли болғани олиб, тошга урганларидан сўнг бу ҳайбатли ва ўта қаттиқ тош майда-майда қум каби титилиб кетган!88\nМавлоно Муҳаммад Али шундай дейди:«Асҳоб майдалай олмаган тошни парчалаганларидан кейин Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам биринчи уришларида Қайсарнинг (Византия) саройини, иккинчи уришларида Қисронинг (Эрон) саройини, учинчи уришларида Санъони (Яман) кўрганларини ва бу мамлакатларнинг бари келгусида Ислом ҳокимиятига киражаги у Зотга муждаланганини айтган эдилар. Бу ғайритабиий бир ҳодиса. Мадинани умуман тамоман тор-мор этиш, Исломни йўқ этиш учун йигирма тўрт минг қуролли қўшин келаётибди, бутун Арабистон мусулмонларнинг қонига ташна, аммо бу қоп-қора фалокат булутлари аро Расули акрамнинг кўзлари Исломнинг порлоқ истиқболини томоша қилар эди. Бу ҳолат инсон ақли бовар қилмас бир ҳолат эмасми?! Мусулмонларнинг қатъий йиқилиш палласига дуч келиб турилган бир пайтда истиқболнинг бу сирларини ҳоким бўлган Аллоҳдан бошқа яна ким ваҳий эта олади?!»89\nДушман ҳали Мадина яқинига келишга улгурмаган эди. Бироқ сабр-матонат билан икки ҳафта тўхтовсиз ишлаш натижасида ҳандақ қазиб бўлинди. Қазилган ҳандақ анча чуқур, бир от сакраб бўлмайдиган қадар кенг эди.\nҚурайш қўшини Абу Суфён бошчилигида Маккадан чиқди, йўлда муттафиқлар билан бирлашди. Бу юриш мушрикларнинг Мадинага қарши сўнгги босқинчилик ҳамласи бўлди.\nМаккалик қурайшийлар Мадинанинг ғарб томонига, Нажд бадавийлари ва бошқа қабилалар шарқ томонига (Уҳуд тоғи ўртасида) келиб жойлашдилар. Улар бир ҳамладаёқ Мадинани забт этиб, мусулмонларни тор-мор қилишни кўзлаган эдилар. Аммо Мадина остонасида хаёлларига ҳам келмаган бир ҳандаққа дуч келиб, шошиб қолдилар. Ўнгга, сўлга изғий бошладилар, ҳандақдан ўта оладиган бир йўл қидирдилар. Тополмагач, Ислом лашкарлари рўпарасида саф тортиб, ҳандақнинг бу томонидан туриб Мадинани ўраб олишга мажбур бўлдилар. Ўқ, тош отиб жангга киришдилар.\nЎн минг («Фатҳул борий» асарида ёзилишича, йигирма тўрт минг) кишилик муттафиқ қўшин қаршисидаги мусулмон аскарларининг сони уч мингдан ошмас эди ва фақатгина ўттиз олти отлиқ бор эди. Шаҳарни мудофаа қилаётган бу аскарларнинг орқасида Сел тоғи, олд томонларида эса ҳандақ бор эди. Сел тоғининг этаги қароргоҳ бўлди. Расули акрамнинг чодирлари шу жойга қурилди. Ҳандақ мусулмон аскарлари билан душман қўшини ўртасида узун қилиб қазилган эди. Муҳожирларнинг байроғини Зайд ибн Ҳориса тутган, ансорники эса Саъд ибн Убоданинг қўлида эди.\nҚиш мавсуми бўлгани учун совуқ жуда шиддатли эди. Муттафиқ душманлар осонгина зафар қозонишни кўзлаб, шоша-пиша келган, Уҳуд жангида бўлгани каби бир кун ичида ишни битириб қайтишни ўйлашган эди. Ҳолбуки, ғалабага эришиш осон эмаслиги маълум бўлиб қолди.\nРасули акрам аскар сафларини Сел тепалигига орқа қилиб тузарканлар, аёллар билан болаларни мустаҳкам, пана ерларга юбордилар. Хоинликка қарши бу бир эҳтиёт чораси эди. Чунки Ислом жабҳасининг энг заиф нуқтаси орқада − яҳудийлар яшайдиган жой эди. Бани Қурайза яҳудийлари қурайшийлар билан бирлашса, қазилган ҳандақнинг қиймати қолмас эди. Ислом лашкарлари ҳандақ олдида жанг қилаётганида яҳудийлар шаҳарни босиб олиши, мусулмон оилаларни қиличдан ўтказиши мумкин эди. Шу сабабли халқ ташвиш ичида қолди.\nРасули акрам Бани Қурайза томонидан бундай хавф борлигини ҳисобга олиб, уч юз аскар билан Зайд ибн Ҳорисани ва икки юз нафар аскар билан Аслам ўғли Сулмани ўша тарафга юбордилар.\nБани Қурайза яҳудийлари шу дамгача бетарафликларини сақлаб келишган эди. Бироқ Бани Назир яҳудийлари Бани Қурайзани ҳам Қурайш томонга оғдириб олиш учун ҳаракат қилишарди. Ҳатто Бани Назирнинг раиси Ахтаб ўғли Ҳуйя Бани Қурайзанинг раиси Асъад ўғли Каъбга мурожаат қилди. Аввалига Каъб Ахтаб ўғлига унча рўйхушлик бермади. Ҳатто эшикни юзига қараб ёпди. Бироқ Ҳуйя бўш келмади. Эшикни очтиришга муваффақ бўлди ва Каъбга шуларни айтди:\n— Сенга сон-саноқсиз аскарлар билан келмоқдаман. Қурайш билан бутун араблар бирлашишган. Биз Муҳаммаднинг қонига ташна инсонлармиз. Мусулмонликни ер юзидан йўқ қилиб ташлаш вақти келганда бу фурсатни қўлдан бой берма!\nБани Қурайза раиси тараддудланиб шундай жавоб берди:\n— Муҳаммад доимо сўзида турган. Орамиздаги шартномани бузиш яхши эмас. Хўш, муттафиқлар орқага қайтишса, нима бўлади? − дея сўради.\nБани Назир раиси:\n— Башарти шундай бўладиган бўлса, ҳамиша сен билан бирга бўламан. Сенинг бошингга нима келса, меникига ҳам келади! − дея жавоб берди.\nШундан сўнг Каъб анча юмшади. Яҳудийлик томири қабарди. Бани Назир раисининг таклифини қабул қилиб, мусулмонлар билан тузилган шартномани бузди.\nЯҳудийларнинг муттафиқлар билан бирлашганини эшитиб мусулмонлар анча саросимага тушдилар. Расули акрам яҳудийларнинг бу фитналарини тушунган эдилар. Саъд ибн Муоз билан Саъд ибн Убодани масалани аниқлаштириш учун яширинча юбордилар. Булар Бани Қурайзага бориб, шартномага риоя хусусида улардан сўрадилар. Яҳудийлар: «Биз Муҳаммадни тан олмаймиз, шартноманинг ҳам биз учун аҳамияти йўқ!» деб кескин жавоб қилишди. Ҳайъат раиси Саъд ибн Муоз Қурайзага эс-ҳушини йиғиб олишини, бу йўл хато эканини эслатди. Бироқ Қурайза тушунишни истамади. Яҳудийлар мусулмонликка бўлган душманликларини очиқ-ойдин эътироф этишдан тойишмади.\nМадинага душман ҳар томондан таҳдид қилаётган, мусулмонлар энг нозик ва буҳронли дақиқаларни яшаётган бир пайтда Бани Қурайза яҳудийлари аҳдларини буздилар. Қулай фурсат келганини фаҳмлаб, мусулмонларга орқадан таҳдид солиш учун қурайшийлар билан тил бириктирдилар. Натижада мусулмонлар бир томондан муттафиқлар, иккинчи томондан Бани Қурайза каби икки душман орасида қолдилар. Шу сабабли Расули акрам ҳандақ чизиғини муҳофаза этиш билан бирга шаҳарни ҳимоя қила олиш учун давриялар (қўриқчи бўлинмалар) ҳам қўйган эдилар.\nЛекин ҳандақнинг бир жойи яхши қазилмаган бўлиб, у ердан кечқурун босқин уюштириш хавфи бор эди. Ҳазрат Пайғамбар у ерда шахсан ўзлари пойлоқчилик қилдилар90.\nИслом лашкарлари орасига бир неча мунофиқ ҳам кириб олган эди. Улар қўшинда бузғунчилик ишларини бошлаб юбордилар. Қуръони карим бу ҳақиқатни қуйидагича очиб беради: «Ўшанда улардан бир тоифа одам деди: «Эй Ясриб (яъни Мадина) аҳли, сизлар учун (бу қадар кўп сонли ёвга қарши) туриш имкони йўқдир. Бас, (ўз уйларингизга) қайтиб кетинглар». Улардан яна бир гуруҳ эса: «Уйларимиз очиқ-сочиқ (қолган эди)», деб Пайғамбардан изн сўрадилар. Ҳолбуки, (уйлари) очиқ-сочиқ эмас эди. Улар фақат (жанг майдонидан) қочишнигина истардилар»91.\nАммо мўминларнинг самимий иймонлари бу даҳшатли имтиҳонлар қаршисида заифланмади92. Чунки Ҳақ таоло мўминларни олдиндан муждалаган эди93.\nМадина муҳосараси бутун шиддатлари билан бир ой давом этди. Бу муддат ичида бир неча бор Расули акрам ва дўстлари ҳатто уч кунлаб оч қолишди. Қоринларига тош боғлаб юришди. Пайғамбаримиз ҳам икки тош боғлаб олган эдилар.\nАммо душман ҳандақдан ўтолмади. Мушрикларнинг (Абу Суфён, Валид ўғли Холид, Амр ибн Ос, Дуррор, Жубайра каби) раислари қўшинларига бир кундан навбат билан қўмондонлик қилишар, шаҳарга (Мадинага) ёппасига ҳужум уюштириш учун тайёргарлик кўришар эди. Буларнинг ичларида (Дуррор, Жубайра, Навфал, Амр ибн Абдуввуд каби) машҳурлари отларини маҳмузлаган (суворий икки оёғига темир тақиб, отнинг икки биқинига қаттиқ ниқташи) ҳолда ҳандақнинг энг тор жойидан ҳатлаб иккинчи томонга ўтиб олишди. Ҳар бири минг жангчига баробар саналарди. Айниқса, Амр ибн Абдуввуд жуда жасур эди. Шуҳрати бутун Арабистонга ёйилганди. Бадр ғазотида иштирок этиб яралангани учун ўшанинг ўчини олмагунча сочларига хушбўйлик сурмасликка қасам ичганди. Ҳолбуки, Амр тўқсонга кирган бир чол эди94. Шунга қарамай, Мадина ҳандағидан илк бор ўтган ҳам у бўлди.\nАмр ғурур билан жанг майдонида мусулмонларга томон келарди. У ўзига «муносиб бир рақиб» истади. Шунда Расули акрам «Бунга қарши ким жангга чиқади?!» дейишлари билан ҳазрат Али ўринларидан турдилар ва:\n— Рухсат беринг, ё Расулуллоҳ, мен чиқай! − дедилар. Лекин Пайғамбаримиз:\n— Сен ўтир, эй Али, келган Амрдир! − дедилар. Амр яна истагини билдирди ва:\n—Орангизда майдонга чиқадиган бир мард йўқми? − дея масхара қилишни бошлади.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам асҳобга қараб яна таклифни такрорладилар. Яна Али ўринларидан туриб, Амр билан урушишларини билдирдилар. Расули акрам бу сафар ҳам: «У Амрдир!» дея Алига изн бермадилар. Ҳарб майдонига ҳеч ким чиқмаганини кўрган Амр ҳайвондек қутурди. Оғзидан турли баландпарвоз, ҳақоратомуз гаплар чиқа бошлади. Бундан Расули акрам анча асабийлашдилар. Сарвари олам яна асҳобга мурожаат қилдилар. Ҳеч кимдан садо чиқмагач, яна Али турдилар. Расули акрамнинг «Амрдир у!» деган огоҳлантиришларига жавобан:\n— Амр бўлса, бўлаверсин! − дедилар ва дарҳол ўртага отилиб чиқдилар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Алига ўз зирҳларини кийдирдилар. «Зулфиқор» деб аталувчи қиличларини белларига тақиб, Амрга қарши юбордилар. Алининг орқаларидан дуога қўл очиб, Аллоҳга шундай ёлвордилар:\n—Ё Раббий! Амакимнинг бири Убайда Бадрда, бошқаси (Ҳамза) Уҳудда шаҳид бўлди. Ўнгимда амакимнинг ўғли (Али) қолди! Уни менга бағишла!\nҲазрат Али жанг майдонига пиёда юриб келардилар.\nҲар икки тараф даҳшатли ҳаяжон ичида бу манзарани томоша қиларди. Амр ўзи томон келаётганнинг кимлигини билгиси келди, ўзидан сўради. Абу Толибнинг ўғли Али эканини билгач, кулди. У араб қаҳрамонлари орасида менга қарши чиқадиган журъатли, мард одам йўқ, деб ўйларди95.\n— Амакиларинг ичида бирор қари-қартанги топилмадими? Ҳали сенинг оғзингдан она сутининг ҳиди келмоқда. Мен сенинг отанг билан дўст-ақрабо эдим. Энди сенинг қонингни тўкишни истамайман! − деди.\nШунда ҳазрат Али:\n— Мен эса Аллоҳ йўлида сенинг қонингни тўкишдан завқ оламан! − деб жавоб қилдилар.\nБундай жавобни кутмаган рақиб бирдан ғазабланди. Аммо Амрнинг бир одати бор эди: рақибининг уч истагини бажарарди. Ҳазрат Али шуни Амрга эслатдилар ва биринчи истаклари ўлароқ, унга Ислом динини қабул қилишни таклиф этдилар.\n— Истагингни бажара олмайман! − деди Амр.\n— Ҳеч бўлмаса, бу ердан кет! − дея иккинчи таклифни айтдилар Али.\n—Бутун хотин-халажларнинг устимдан кулишини хоҳлайсанми?− деди Амр.\n—Ундай бўлса, жанг қилайлик!− дедилар Али. − Лекин сен отдасан, менга ўхшаб пиёда бўлишинг керак.\nАмр дарҳол отидан сакраб тушди. Қиличи билан отининг оёқларини кесди. Ҳазрат Али:\n—Мен сен билан куч синашишни ўзимга эп билмайман, лекин қиличингга қиличимни бўйлаб кўраман! − деган эдилар, Амр чидаб туролмади. Ҳаддан ташқари ғазабланди. Дарҳол қиличини суғуриб, Алининг устларига бостириб келди. Унинг зарбасига қарши Али қалқонни тутдилар. Зарба шунчалик кучли эдики, қалқон иккига бўлиниб кетди, боз устига Али пешоналаридан яраландилар.\nЭнди навбат Алига келган эди. Али ниҳоятда устамонлик қилдилар. Амрга шундай бир қилич солдиларки, ҳатто ердан чанг-тўзон кўтарилиб, бир муддат иккала рақиб ҳам кўринмай қолди96. Шу аснода ҳазрат Алининг «Аллоҳу акбар!» деган ҳайқириқлари эшитилди-ю, ҳақиқат ойдинлашди. Бутун мусулмонлар бир овоздан такбир келтириб, чор-тарафни ингратиб юбордилар.\nАмр билан бирга ҳандақдан ўтган бошқа шериклари ҳам ё ўлдирилди, ё қочишга мажбур бўлди. Булардан Жубайра ҳазрат Алининг зарбаларидан қочди. Хаттоб ўғли Дуррорни укаси ҳазрат Умар таъқиб этдилар. Қочаётиб ҳандаққа тушиб кетган Навфал эса Алининг қиличларидан жон берди...\nИслом аёллари яширинган қалъа Бани Қурайза яҳудийлари турган жойга яқин эди. Мушрикларнинг ҳандақдан ўтолмаётганликларини кўрган яҳудийлар шу томонга юришди. Ҳатто яҳудийлардан бири қалъа эшигигача яқинлашиб борди. Буни кўрган ҳазрат Сафия шоир Ҳассонга хабар бердилар. Бироқ Ҳассон касал эди, яҳудийларга ҳужум қилолмади. Ўшанда ҳазрат Сафия бир чодирнинг устунини олиб, яҳудийнинг бошига отиб ер тишлатдилар, кейин бориб ўлдирдилар. Буни кўрган яҳудийлар қалъа ичида муҳим бир куч бор, деб ўйлашди ва у ерга ҳужум қилишдан воз кечишди97.\nЭртаси куни Ҳандақ ғавзасининг энг даҳшатли куни бўлди. Уруш кун бўйи тўхтамай давом этди. Бир томондан мушриклар, бошқа томондан Бани Қурайза яҳудийлари ёппасига ҳужумга ўтишган, кечгача мусулмонларга қарата ўқ ёғдириб, уларни кўз очишга қўйишмаган эди. Ҳатто ўша куни мусулмонлар намозларини ҳам ўқишолмади, кечқурун ҳамма намозларини қазо қилиб ўқишди98.\nҲандақ уруши чўзилгандан чўзилиб, икки томоннинг ҳам вазияти борган сайин ёмонлашди. Иттифоқо, бу орада Ғатфон қабиласининг пешволаридан Нуайм ибн Масъуд яширинча мусулмон бўлди. Лекин ҳар икки тараф − яҳудийлар ҳам, қурайшийлар ҳам унга ишонишарди. Нуайм бу нозик ҳолатдан фойдаланиб, мусулмонларга хизмат қилишни ўйлади. Нозик сиёсат ила яҳудийлар билан Қурайшнинг ўртасини бузишга муваффақ бўлди.\nИбн Исҳоқ шундай ёзади: «Нуайм «Ал ҳарбу ҳудъатун» («Ҳарб −ҳийладир») ҳадисига суянган ҳолда ташвиқотини бошлади. Яҳудийларга бориб бундай деди: «Қурайш муҳосарадан воз кечди. Тўрт кундан сўнг жанг майдонини ташлаб, Маккага қайтади. Сизлар ўртада қолиб кетасизлар! Қурайшдан эмин бўлмоқчи бўлсаларингиз, пешволаридан бир нечтасини гаровга олингизлар. Мабодо Қурайш сизларни ташлаб кетса, сизлар ҳам уларни қамоққа оласизлар!»\nҲаво жуда совуқ, муҳосаранинг узоқ давом этаётгани муттафиқларни ҳам зериктирган, ҳолдан тойдирган эди. Қиш ўртасида бундай катта қўшинни озуқа билан таъминлаш ҳам осон эмас. Ўша аснода кутилмаганда кучли довул туриб, Қурайш қароргоҳини остин-устун қилиб ташлади. Озиқ-овқат сақланаётган чодирларни учириб юборди. Ўчоқлар сўнди, отлар ва туялар тарқалди. Орани бир даҳшат қоплаб олди. Яҳудийлар ҳам қалъаларига чекиндилар. Қурайшийлар билан муттафиқлар паришон ҳолга келдилар. Ичларига қўрқув тушди99. Бу табиий ва илоҳий ҳодиса кечаси содир бўлган эди. Бош қўмондон Абу Суфён бу вазиятга ортиқ дош беролмади ва чекинишга қарор берди:\n— Мен орқага қайтяпман. Сизлар ҳам йўлга чиқинглар! − деб туясига минди ва Маккага қараб йўлга тушди. Муттафиқ аскарлар ҳам у кеча орқага қайтдилар. Тўс-тўполон ва шовқин остида кўчаётган бадавий қабилалари жуда кўп қурол-аслаҳаларини, озиқ-овқат ва ашёларини ташлаб кетдилар.\nМадина муҳосараси давом этаётган чоғда мусулмон аскарлари ҳам совуқдан, очликдан ва бузғунчи ташвиқотлар туфайли тарқалишган эдилар. Расули акрамнинг ёнларида фақатгина икки юзтача фидокор мужоҳид қолган эди. Булар ҳам ўта қийинчилик билан муҳосарага кўкракларини қалқон қилиб туришарди.\nДушманнинг бундай паришон бир ҳолда чекинаётганини кўрган мусулмонлар севиндилар. Муҳосарадан қутулганларига қувониб, ҳандақдан чиқдилар, байрам қилдилар. Муттафиқ аскарлари ташлаб кетган озуқа ва ашёларни олдилар. У ёқ-бу ёққа тарқалган туяларни тўпладилар ва қўшин марказига келтирдилар. Шу тариқа ҳам жангда ғалаба қозонилди, ҳам Мадина шаҳри очарчиликдан қутулди. Қўлга киритилган ўлжалар ичида йигирматача туя бўлиб, бу туялар устида ҳар хил юклар, хурмо каби озуқалар ҳам бор эди100.\nРасули акрам ҳазратлари бу илоҳий ва буюк зафарни кўриб Аллоҳга беадад шукр ва ҳамду сано айтарканлар, асҳобларига: «Энди зафар сизларники, бундан кейин Қурайш сизларнинг устингизга келолмайди!» дея марҳамат қилдилар.\nҲандақ ғазотида мушриклардан тўрт киши ўлган, мусулмонлар беш шаҳид беришган эди. Бу ғазотда мусулмонлар оз талафот кўрдилар. Бироқ ансор энг муҳим одамларини йўқотди. Саъд ибн Муоз жанг давомида яраланган эди. Бани Қурайза ғазотидан сўнгра вафот этди.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам жанггоҳдан шаҳарга қайтдилар, аммо қуролларини ечмадилар. Илоҳий ваҳийга суяниб, дарҳол Бани Қурайза устига юришга буйруқ бердилар.\nЯҳудийлар бу ғазотда аҳдларини бузганликларининг жазосини тортдилар. (Бани Қурайза ғазоти ҳақида китобнинг «Яҳудийларга қарши олиб борилган жанглар» бўлимида алоҳида гапирилади.)\nҲандақ ғазотининг мусулмонлар учун яхши бир натижа билан тугагани мушрикларнинг ғурурини ҳам, тажовузкорлик қудратини ҳам синдирди, бундан кейин мусулмончиликнинг янада ривож топишига йўл очди.\n80. «Китобдан насибадор бўлган кимсаларнинг бут ва санамларга сиғинаётганларини ҳамда кофир кимсалар ҳақида: «Ўшалар иймон эгалари бўлган мусулмонлардан кўра тўғрироқ йўлдадир», деяётганларини кўрмадингизми? Улар Аллоҳ лаънатлаган кимсалардир. Кимники Аллоҳ лаънатлар экан, бас, ҳеч қачон унинг учун бирон ёрдамчи топа олмайсиз» (Нисо сураси, 51-52-оятлар).\n81. Ҳофиз ибн Ҳожар. «Фатҳул-борий».\n82. Табарий дейдики, Ҳандақ муҳорабасининг сабаби Бани Назирнинг Мадинадан узоқлаштирилганидир.\n83. «Пайғамбаримиз» номли асарида Мавлоно Муҳаммад Али шундай ёзади: «Ҳижратнинг бешинчи йили ўн бир минг билан ўн тўрт минг орасида бўлгани тахмин қилинган муаззам бир қўшин тўпланган, Мадинанинг ичида яшаётган яҳудийлар ҳам бу энг бурҳонли дақиқаларда тажовузкор душман тарафига қўшилиб олишган эди. Вазиятга бир инсон кўзи билан қараганда, бу буюк қўшиннинг ҳамласи қаршисида мусулмонларнинг омон қолиши амри маҳол экани маълум бўлади».\n84. Салмон Эронда, Исфаҳон яқинида туғилган эди. Оловга сиғинадиган (мажусий) асил бир оиладан эди. Ёшлигида бир черковнинг ёнидан ўтаркан, қизиқиб ичкарига кирган; христианликни оташпарастлик динидан устун билиб қабул қилган, насоро бўлган. Аммо мажусийларнинг (оташпарастларнинг) зулмидан қутулиш учун Эрондан Шом тарафга қочган, анча вақт попларнинг хизматида бўлган. Бироқ Аллоҳнинг Мадинадаги Пайғамбари Расули акрам ҳақларида эшитиб, у киши билан кўришиш мақсадида йўлга чиқади. Йўлчи ўртоқларининг хиёнатларига учраб «қул» қилиб яҳудийларга сотилади. Мадинага ҳам қул сифатида келтирилади. Ислом динини қабул қилгани учун Расули акрам унинг бадалини бериб, асирликдан озод қиладилар ва у асҳоб сафига қўшилади. Ансор: «Салмон биздан!» деса, Расули акрам: «Салмон аҳли байтдандир!» дея марҳамат қилганлар. Ислом динида қайси ирқдан бўлмасин, қандай тилда гапирмасин, кимнинг фарзанди бўлмасин − ҳамма мусулмонлар биродардирлар. Ораларидаги устунлик фақат илм ва тақводагина бўлиши мумкин. Салмон илмли бир зот эди. Аввалига Ҳандақ ғазотида ўзини кўрсатди. Сўнгра ҳамма ғазотларда бўлди. Расули акрамдан кейин Хулафои Рошидин даврида: ҳазрат Умар замонларида Мадоин ҳокими эди. Ҳазрат Усмон замонларида Мадоинда вафот этди (ҳ. 35/м. 655). Узоқ умр кўрган. Шахсий даромадидан келган пулга кун ўтказар, ошиқчасини фақир-фуқарога тарқатар эди.\n85. «Мавоҳиби Ладуния» таржимасида дейиладики, Ҳандақ ғазоти бўлиб ўтган вақт масаласида уламо ўртасида ихтилоф бор. Мусо ибн Уқба:«Тўртинчи йилнинг шавволида бўлди», деса, Ибн Исҳоқ: «Бешинчи йилнинг шавволида бўлди», деган. Аҳли Мағозий Ибн Исҳоқнинг фикрини танлашган (1-жилд, 125-бет).\n87. «Саҳиҳи Бухорий». «Ғазватул-Аҳзоб».\n88. «Тажрид" таржимаси, 10-жилд, 228-бет.\n89. "Пайғамбаримиз", 151-бет.\n90. Қуръони карим буни шундай билдиради:\n"Ўшанда улар (муттафиқ қўшинлар) сизларнинг юқори томонингиздан ҳам (Ғатфон қабиласи), сизлардан қуйироқ томондан (Қурайш қабиласи) ҳам (бостириб) келган эдилар. Ўшанда кўзлар тиниб, юраклар бўғизларга тиқилиб қолган ва сизлар Аллоҳ ҳақида (турли) гумонлар қила бошлаган эдингизлар» (Аҳзоб сураси, 10-оят).\n91. «Ўшанда улардан (мунофиқлардан) бир тоифаси деди: «Эй Ясриб (яъни Мадина) аҳли, сизлар учун (бу қадар кўп сонли ёвга қарши) туриш (имкони) йўқдир, бас, (ўз уйларингизга) қайтиб кетинглар». Улардан (мунофиқлардан) яна бир гуруҳ эса «Уйларимиз очиқ-сочиқ (қолган эди)», деб Пайғамбардан изн сўрардилар. Ҳолбуки, (уйлари) очиқ-сочиқ эмас эди. Улар фақат (жанг майдонидан) қочишнигина истардилар» (Аҳзоб сураси, 13-оят).\n92. «Мўминлар у фирқаларни кўрган вақтларида: «Бу Аллоҳ ва Пайғамбари бизларга ваъда қилган нарсадир (яъни имтиҳондир). Аллоҳ ва Пайғамбарининг сўзи ростдир», дедилар ва (устларига бостириб келаётган фирқаларнинг сон-саноқсизлиги) уларнинг (Аллоҳга бўлган) иймон ва итоатларини янада зиёда қилди, холос» (Аҳзоб сураси, 22-оят).\n93. «(Эй Муҳаммад алайҳиссалом), Макка мушриклари ўша ернинг ўзида енгилиб битгувчи фирқалардан бир тўдадир, холос» (Сод сураси, 11-оят).\n94. «Асри Саодат», 1-жилд, 405-бет.\n95. Амр ибн Абдувузз олдин ўзига томон келаётган кишини кўриб дарров шу қитъани ўқиган:\nОвозим бўғилди, тўдангизга қараб чақирмоқдаман:\n«Орангизда мубориз йўқми?»\nТурибман кутиб баҳодирлар (қаҳрамонлар) турадиган майдонда.\nМен азалдан шундай − мардлар майдони томон интиламан.\nШижоат ва самоҳат (жонфидолик) инсоний ахлоқларнинг энг яхшисидир.\nҲазрат Али ҳам бунга айни вазн ва қофияда жавоб берганлар. Ораларида бир шеърий баҳс бошланиб кетган эди:\nШошилма! Мана, келди сенинг овозингга жавоб беражак қудратли одам.\nЯхши ният соҳиби ва басират соҳиби, тўғрилик (ихлос) зафарга югурган ҳар кимни қутқарар (сақлар).\nМен жанозанг устида навҳачи аёллар фарёд кўтаришини хоҳлайман.\nУнутилмас зарбам таъсиридан ўлганингдан сўнг.\n96. Бошқа бир ривоятга кўра, ҳазрат Али Амрга: «Қани, сен менга ёлғизман, дер эдинг. Бу ўртоқларинг-чи?!» дейишлари билан Амр орқасига қайрилиб қараркан, Али фурсатни бой бермасдан уни бир уришда ўлдирганлар.\n97. Ибн Ҳишом.\n98. Ҳадис илми билан шуғулланган муҳаддислар ўша куни Расули акрамнинг тўрт вақт намозларини ўқиёлмай қолганларини айтадилар («Асри Саодат», 1-жилд, 406-бет).\n99.«Эй мўминлар, сизларга (қарши турли фирқалардан иборат) қўшинлар келган пайтда Биз уларнинг устига шамол ва сизлар кўрмаган қўшинларни (яъни фаришталарни) юборганимизни − Аллоҳнинг сизга берган неъматини эсланглар! Аллоҳ қилаётган амалларингизни кўриб тургувчи бўлган Зотдир» (Аҳзоб сураси, 9-оят).\n100. Қуръони карим бу ҳодисага шундай ишорат этади:\n«Аллоҳ кофирларни (яъни фирқаларни) хафа ҳолларида қайтарди. Улар бирон яхшилик фойдага эришмадилар. Аллоҳ мўминларга жанг тўғрисида кифоя қилди (яъни осмондан фаришталар юбориб, мўминларни жангсиз ғолиб қилди). Аллоҳ кучли, қудратли бўлган Зотдир» (Аҳзоб сураси, 25-оят).


Офис ва кўзлар саломатлиги\nОфис ходимларида соғлиқлари ҳақида қайғуриш учун сабаб етарли. Кам ҳаракатли ҳаёт тарзи (бундан келиб чиқадиган барча оқибатлари билан), сурункали стресслар, кўриш органига тушадиган доимий юклама… Кун якунида қичишадиган қизарган кўзлар ёшлана бошлайди ва рангларни қийинчилик билан ажратади. Бу муаммо кўпчилик офис хизматчиларига таниш. Бироқ, агар профилактика билан шуғулланса, иш фаолияти анча енгиллашиши мумкин...\nКонтакт линзалар: парвариш қилиш қоидалари\nXIX аср охирида контакт линзаларни ихтиро қилган немис офтальмологи Август Мюллерга тасаннолар айтамиз! Кўзойнакларга қараганда линзаларнинг афзалликлари бир талай: кўриш майдони ошиши ҳисобидан (кўзойнакларда уни бандлари торайтириб туради) улар узоқни яхши кўра олмаслик ривожланишини тормозлайди…\nКўзларнинг чарчоғини қандай бартараф этиш мумкин\nБугун кўпчилигимизнинг иш фаолиятимиз бевосита смартфонлар ва компьютерлар билан боғлиқ. Кечга яқин кўзлар чарчайди, ёшлана бошлайди, кўзлар равшанлиги пасаяди, кўзларнинг қизариши эса бизни гўзал қилмаслиги аниқ. Бу кўзларнинг компьютердан чарчашидир. Статистика маълумотларига кўра, бу ҳолатдан гаджетлардан мунтазам фойдаланувчиларнинг 70% дан ортиғи азият чекар экан. Келинг бир кўриб чиқайлик: кўзлар чарчаганда ёрдам берадиган воситалардан қайси бири самаралироқ…


Фарғонада карантинда озиқ-овқат маҳсулотлари нархини асоссиз оширган 221 нафар тадбиркорга чора кўрилди - EFFECT.UZ\nФарғонада карантинда озиқ-овқат маҳсулотлари нархини асоссиз оширган 221 нафар тадбиркорга чора кўрилди\n. 10:48 | 27.07.2020\nФарғона вилоят прокуратураси охирги икки ой давомида озиқ-овқат маҳсулотлари нархини асоссиз оширган 221 нафар тадбиркорга чора кўрди. Бу ҳақда Фарғона вилояти ҳокими Шуҳрат Ғаниев иштирокидаги онлайн брифингда маълум қилинди.\n“Пандемия даврида озиқ-овқат маҳсулотлари нархининг асоссиз ўсиб кетишининг олдини олиш борасида кўплаб ишлар қилинди. Нархлар ошишини назорат қилиш учун вилоят прокуратураси, шаҳар ва туман прокуратуралари масъул ходимлари томонидан кундалик назорат-таҳлил ишлари олиб борилмоқда. Яширмайман, охирги икки ой мобайнида қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат маҳсулотлари нархини асоссиз оширган 221 нафар тадбиркор жаримага тортилиб, уларга чора қўлланилган”, — деди вилоят раҳбари.\nТаъкидланишича, вилоятда 433,4 минг тонна қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари захирасини яратиш ишлари бошланган.\n“Карантинда аҳолининг кам таъминланган, ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламини қўллаб-қувватлаш мақсадида вилоятимизда 47 мингта хонадонга ёрдам кўрсатилди. Жорий йил 1 март ҳолатига кўра, вилоятда ижтимоий нафақа олувчи хонадонлар 41 минг 400 тани ташкил қилган бўлса, ўтган давр мобайнида бу кўрсаткич 27 мингтага кўпайди. Айни кунда вилоятда бир ойлик ижтимоий нафақалар миқдори қарийб 23 миллиард сўмни ташкил қилмоқда. Шунингдек, ЪСаховат ва кўмакʼ жамғармасига тушган маблағлар ҳисобидан яна 59 мингта хонадонга бир марталик озиқ-овқат маҳсулотлари этказиб берилди. Ушбу ёрдамлар давом эттирилмоқда”, — деди Шуҳрат Ғаниев.\nTeglar:Ўзбекистон, Шуҳрат Ғаниев


"Эй¸ гўзал¸ сўзлари асал..."\n13 апрел 2021, Тошкент вақти: 09:22\nХалқ орасид Муҳир деб танилган Муҳриддин Холиқов ижодий парвози бевақт ўлим туфайли узилди.\nБундан 22 йил аввал марҳум қўшиқчи Муҳридин Холиқов “Эй¸ гўзал” қўшиғини айтган 1987 йил алғов-далғов бир даврнинг бўсағаси эса-да¸ бу ëқимтой қўшиқ ëшлар орасида машҳур бўла олди.\nВиктор Цой “биз ўзгаришлар истаймиз” деб куйлаëтган¸ ДДТ гуруҳи ҳофизи Шевчукнинг юракни қиличдай кесадиган нидоси қалбларда акс-садолар бераëтган бир пайтда¸ ўзбек ëшлари “Эй¸ гўзал¸ сўзлари асал” деган ëқимтой қўшиқ оҳангларида эшилиб тўлғанишар эди.\nҲаëт учун зарур моллар кун сайин камайиб бораëтган¸ пештахталарда ëн тарафига “Муҳир” деб ëзилган елим кассеталар мўл-кўл сотилар¸ ТВ орқали Кашпировский муолажасига омухта Мексика сериалларидан мутаассир аксар ўзбеклар “Эй¸ гўзал¸ эй¸ асал” деган жумлалар ортида гизланган жоду ичига жон-жон деб киришар эди.\nҲинд фақири қамиш найини чалиб кўлвор илонни қандай ўйнатса¸ “Эй¸ гўзал” қўшиғи ҳам ўзбек тингловчиларини шу каби минг куйга солар эди.\nЎзбекистонлик ҳофиз Шерали Жўраев ҳам Муҳриддин айтган қўшиқлар ҳақида ўз вақтида самимий гапларни айтган эди.\n- Муҳриддин Холиқов тўғрисида гап бўлар экан¸ авваламбор элнинг суйган яхши қўшиқчиларидан биттаси. Муҳриддин Холиқовнинг ëшлик пайтларидан биз билан бирга юрганини биламан. Бизга устоз деб қараганликларини биламан. Биз ҳам уни шогирдимиз¸ деб одамларга айтганлигимизни биламиз¸ деган эди Шерали Жўраев.\nМуҳриддин ижросидаги ëқимтойлик ва майинлик ҳақида гапирди Шерали Жўраев. Майин бўлганида ҳам сувсар юнги каби майин ва юмшоқ\nҚўшиқни бир қизиқчи ëзгани ва басталагани ҳеч кимни қизиқтирмас¸ энг муҳими¸ қўшиқ миллионлар кўнглидаги иштиëқ билан кўприкдай бирлашган эди.\nДарвоқеъ¸ қўшиқ ижрочиси Муҳриддин Холиқов концертларини ҳам қизиқчи Шукрулло олиб борар эди. Шукрулло Исроилов Муҳриддин Холиқов этагини тутганида¸ “Эй¸ гўзал” қўшиғи урф бўлиб улгурган эди.\n- Бу қўшиқ яратилганига анча вақт бўлган. Мен Муҳриддин акага 1988 йилда қўшилганман. Ўша пайтда мен 18 ëшда эдим. Муҳриддин ака ўша пайтларда бу қўшиқни ижро қилиб юрарди.\nБу устозимиз Мирзабек ака Холмедовнинг сўзлари ва мусиқалари. Ўзлари чиройли қилиб мусиқага жойлаштириб Муҳриддин акага айттирганлар. Муҳриддин ака бу қўшиқни жуда маромига етказиб ижро этган.\nҲозиргача айтадиган санъаткорлар Муҳриддин акага ўхшаб айта олмайди. Бу қўшиқнинг мусиқаси ҳинд мусиқасидан олинган. Бу кишининг овозининг нолаларидан бадандаги туклар ҳам тикка туриб кетади.\nМен бу кишига қўшилганимда¸ Муҳриддин ака ҳали Муҳриддин Холиқов эмас эди. Мен у пайтда давра олиб борардим. Шу инсон билан бирга юриб¸ кам бўлганимиз йўқ.\nШу инсон билан бирга юриб элга танилдик¸ одамгарчиликни¸ инсонийликни¸ яхши муомалани ўргандик. Бу инсон нафақат менга¸ балки кўпчиликка ëрдам берган¸ дея эслайди Шукрулло Исроилов.\n“Эй¸ гўзал” қўшиғи муаллифи ва бастакори¸ қизиқчи¸ Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Мирзабек Холмедов хотираларига қулоқ берамиз.\nМирзабек Холмедов: Мен 1987 йилларда ҳинд киноси кўрганман. Бу ҳинд киноси экранларга келмаган. Мен бу кинони пластинкада Шерқўзи Ғозиевнинг уйида кўрган эдим.\nШерқўзи Ғозиев ҳинд киноларини¸ қўшиқларини яхши кўради. Бу кинонинг номи “Ваде дил вала” бўлса керак. Бу кинода Риши Капур ўйнаган.\nЎшанда бу ҳиндча қўшиқни мен жуда ëқтириб қолиб¸ куйини минғиллаб қўшиғини айтиб юрганман. Кейин ўзбекча сўз ëзганман.\nОзодлик: Шу сўзларни такрорлаб берасизми?\nЭй¸ гўзал¸ сўзлари асал¸\nҚошларинг камон¸ бахтимга бўл омон¸\nБилсанг ҳижрон ўлимдан ëмон.\nБу қўшиқни мен ўзим айтиб юрардим. Бу қўшиқни Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Азим Муллахонов эшитиб ëқтирганлар. У киши ҳам бу қўшиқни давраларда айтардилар.\nКейин бу қўшиқни¸ Худо раҳмат қилсин¸ Муҳриддин ака эшитиб қолганлар. “Мен ҳам айтай” деганлар. Бемалол¸ бош устига¸ деганмиз.\nКейин Муҳриддин ака буни жуда меъëрига етказиб айтганлар. Бу қўшиқ Муҳриддин аканинг ижросида машҳур бўлиб кетган¸ дея эслайди Мирзабек Холмедов.\nБу қўшиқ ҳиндий оҳангларда бўлгани учун ҳам кўпчиликка ëқди. Ўн йиллар давомида ўзбекларнинг икки авлоди ҳинд киноси таъсирида улғайган эди.\nКўнгилга бир таскин лозим эди ва бу таскинни фақат ҳиндиëна оҳанглар бера олар эди¸ дейди суҳбатдош.\nМирзабек Холмедов: Айниқса¸ ҳинд йўналишини яхши кўрарди. Биз ўзимиз ҳам ҳинд қўшиқларида катта бўлганмиз. Бир пайтлар Раж Капур бизнинг кумиримиз бўлган. Энди бу бизнинг давримиздаги гап.\nКейингиларнинг мана туркларга¸ арабларга ихлослар баланд бўлди. Мукеш¸ Лака Мангешкар ҳалигача танамизни жунбушга келтирадиган ҳофизлар ҳисобланади. Мен ҳинд санъатини яхши кўрардим ва ҳалигача яхши кўраман.\nМуҳриддин ака менга “Мана шунга сўз ëзиб бергин¸ Мирза” деб куйларни берарди. Мен жўн қилиб ëзиб берардим. Ҳаттоки¸ Худо раҳмат қилсин¸ шоиримиз Муҳаммад Юсуф ҳам “Эй¸ гўзал”ни яхши кўрарди.\nЭнди бўйдоқ пайтимиз севги¸ муҳаббат деган нарсаларга ишқибоз бўлиб¸ соф севги¸ муҳаббат¸ гўзаллик ҳақида ëзмоқчи¸ куйламоқчи бўлган пайтларимиз. Шунинг учун таъсир кучи бошқача бўлган бўлса керак.\nБиз ҳам энди келинингизнинг ишқида куйиб юрган пайтларимиз эди. Шунинг учун ҳам сўзлари оддий¸ жўн¸ лекин қалбга яқин бўлиб чиққан бўлса керак.\nОзодлик: Кўпчилик сиз ëзганингизни билмайди.\n- Менга билса-билмаса фарқи йўқ. Менинг унақа нарсаларга ишқибозчилигим йўқ¸ дейди Мирзабек Холмедов.\nМуҳриддин Холиқов Худо юқтирган санъаткор эди¸ у айтган қўшиқлар ëқимтой ва бахмалдек юмшоқ эди¸ деб гапида давом этади Мирзабек Холмедов.\n- Жуда ҳам овозлари¸ нафаслари ширин¸ ўзларига ярашган эди. Инсонларнинг қалбига яқин овози бор эди. Энди Худо ҳаммага ҳам юқтиравермас экан. Юқтиргани бўлар экан.\nҚўшиқчилик Муҳриддин акага жуда сингган эди. Сабаби¸ бу киши машҳур бўлишдан анча олдин қўшиқ айтардилар.\nМен Муҳриддин акага жуда кўп қўшиқ ëзиб берганман. “Қандоқ қилай¸ қандоқ қилар нигорим” деган¸ “Ошиқлар¸ ошиқлар¸ севгига бош эгинглар” деган ашулалар бор эди. Яна\nХато бўлди¸ хато бўлди¸\nБир биридан жудо бўлди¸\nËмон бўлди¸ ëмон бўлди¸\nСевгилари тамом бўлди.\nдеган ашула ҳам бор эди.\nҚўшиқлар ëзишни машқ қилишни бошлаганимда Муҳриддин акага берар эдим. Кейин у киши ижро қиларди. У одамнинг ўзи ҳам жуда ижодкор эди. Маълумоти кўп эди. Бутун дунë мусиқа услубларини¸ йўлларини биларди. Шарқона қўшиқларни жуда яхши кўрарди.\nУ одам анча йиллар эл-юрт хизматида бўлиб келган одам. Бу одам мақомларни¸ классикаларни ҳам чиройли айтардилар.\nҚўшиқчиларимиз кўп¸ лекин халқнинг қалбига ўрнашадигани бармоқ билан санарли. Муҳриддин аканинг қўшиқларини ҳалигача яхши кўриб тинглашади¸ эшитишади.\nИнсондан яхши ном қолгани яхши. Менинг назаримда¸ халққа исëнкор бўлгандан кўра ëқимтой¸ мулойим бўлган яхши.\nМенимча¸ бақир-чақир қилиб¸ жанжал қилиб тўполон қилгандан кўра¸ чиройли гаплар билан инсоннинг кўнглига йўл топиш¸ кўнглини олиш гўзал. Санъатнинг гўзаллиги шу бўлса керак¸ дейди Мирзабек Холмедов.\nОзодлик архивидаги Муҳриддин Холиқовнинг “Эй¸ гўзал” қўшиғи ëзилган эски магнит тасма чирпирак бўлиб айландию тугади. Аммо биз тасмани орқасига қайтариб¸ яна эшита оламиз. “Эй¸ гўзал” қўшиғининг умри уни айтган ҳофиз умридан узоқ бўлди.\nСочлари ўйнайди шамолда¸\nЎхшашин топмадим жамолда¸\nҚалбинг қалбимдан йироқда¸\nСенсиз менга¸ ўлим афзал.\nУзатсам қўлингга қўлимни¸\nНечун кечдинг аҳдингдан¸\nТанҳо севсам ўзингни¸\nЖудо қилдинг бахтимдан.\n"Эй¸ гўзал¸ сўзлари асал...."


DEHQONOBOD TUMAN HOKIMLIGI RASMIY SAYTI » Страница 27\nОДАМ САВДОСИГА АЛДАНИБ КОЛМАНГ\nadminjon\t20-10-2017\tYangi ma`lumotlar\t0\nЎзбекистон Республикасида одам савдосига қарши кураш инсон, жамият, давлат ҳимояси, одам савдоси фаолиятининг олдини олиш, аниқлаш, унга чек қўйиш, унинг оқибатларини минималлаштириш, одам савдосидан жабрланганларга ёрдам кўрсатиш мақсадларида амалга оширилади. 2008 йилнинг 17 апрелида Ўзбекистон Республикасининг «Одам савдосига қарши курашиш тўғрисида»ги қонуни кучга кирди. Қонуннинг қабул қилиниши трансмиллий жиноятчиликка қарши тизимли кураш борасида давлатимиз сиёсатининг Batafsil »\nХа, жиноятга жазо муқаррарлиги барчага аён. Бироқ айрим кимсаларнинг бу ақидага бепарво қарашлари уларни билиб-билмаган холда жиноят кўчасига етаклайди. 1966 йилда туғилган Қодир Қобилов оилали, 4 нафар фарзанди бор. “Обиравон” қишлоқ фуқаролар йиғини ҳудудидаги Гинжак қишлоғида яшайди. 2015 йил 18 март куни туман ИИБ ходимлари Batafsil »\nМанзилли дастур асосида йўллар таъмирланмоқда\nadminjon\t19-10-2017\tYangi ma`lumotlar\t0\nЙўлларни мамлакатнинг қон томирларига қиёслашишади. Аслида ҳам йўллар бор, улар орқали одамлар, юклар ўз манзилларига етказилади, автомашиналар оқими бир зум ҳам тўхтамайди. Шу боисдан ҳам истиқлол йилларида йўл, транспорт-коммуникация соҳасига эътибор кучайтирилди. Янги йўллар қуриш, уларнинг инфратузилмасини замон талабларига мос равишда ривожлантириш борасида талайгина ишлар амалга оширилди. Шу билан бирга мавжуд автомобиль йўлларини таъмирлаш, транспорт воситалари қатновига қулайлик яратиш мақсадида кўприклар қуриш, йўл четларига ҳимоя тўсиқлари ўрнатиш ишлари давом этмоқда. Batafsil »\nЎЙЛАМАЙ БОСИЛГАН КАДАМ\nИнсон ўзига берилган умрни яхши, керакли амаллар билан бойитса, яшашдан мақсад топгандай бўлади. Лекин гуруч кўрмаксиз бўлмайди, дейилганидек одамлар орасида нафсига қул бўлганлар хам учраб туради. Анвар Диёров, Кенжа Холмўминов, Ўткир Пардаевлар вилоятимизнинг Чирокчи туманида истиқомат қилишади. Уларнинг учаласи хам оилали, шириндан шакар фарзандларнинг оталаридир. Ҳар томонлама соғлом ва етук. Тоғни урса талқон қиладиган йигитлар. Лекин улар ҳалол меҳнат қилиб Batafsil »\nГИЁХВАНДЛИК – МУДХИШ ИЛЛАТ КАСОФАТИ\nadminjon\t18-10-2017\tYangi ma`lumotlar\t2\nИнсон умрини хазонга айлантирувчи, кабих ва жирканч ишларга бошловчи гиёхвандлик иллати нафакат бир шахс, балки, бутун оила, у оркали жамият тараккиётига рахна солувчи разил куч хисобланади. Шу боисдан хам юртимизда ушбу салбий иллатга карши аёвсиз кураш олиб борилади. Бирок шунга карамай унинг нохуш окибатларидан боха-бар бўла туриб хам унинг домига тушиб колаётган кимсаларни кўриб ажабланасан киши. Аслида иродаси суст, ўз нафсининг кулига айланган кишиларгина бундай йўлга кадам кўядилар. Batafsil »\nЁшлар етакчиларига гувоҳномалар топширилди\nadminjon\t18-10-2017\tYangi ma`lumotlar\t0\nҲозирги пайтда мамлакатимизда ёшларга қаратилаётган эътиборда истиқболнинг мустаҳкам пойдеворини кўриш мумкин. Бу борада юртбошимиз “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракатининг IV қурилтойида ҳам алоҳида фикр билдирдилар. Анжуманда Ўзбекистон ёшлар иттифоқини ташкил этиш таклифи маъқулланиб, ёшлар билан ишлашда ушбу иттифоқнинг аҳамияти ва ёшлар етакчиларининг хизматлари алоҳида эътироф этилди. Шу маънода олиб қаралганда жойларда фаолият Batafsil »\nЎзбек тили - мангу тил\nadminjon\t16-10-2017\tYangi ma`lumotlar\t0\nҲар қайси халқнинг ҳаётида, маънавиятида улкан аҳамият касб этадиган, унинг руҳий оламини моддий шаклда юзага чиқариш ва умумбашарий тараққиёт учун хизмат қиладиган, эл-юртни бирлаштиришнинг муҳим воситаси бўладиган ижтимоий ҳодиса - бу унинг она тилидир. Ўзликни англаш, миллий онг ва тафаккурнинг ифодаси, авлодлар ўртасидаги руҳий, маънавий боғлиқлик тил орқали намоён бўлади. Жамики эзгу фазилатлар инсон қалбига аввало она алласи, она тилининг бетакрор жозибаси билан сингади. Batafsil »\nПахтакорларга мададкор бўлайлик !\nadminjon\t16-10-2017\tYangi ma`lumotlar\t6\nДеҳқонобод тумани ҳокими З.Х.Алиқуловнинг 2017 йил пахта ҳосилини қисқа муддатда йиғиб-териб олиш юзасидан туман аҳолисига МУРОЖААТИ Азал-азалдан ватанни азиз деймиз, нонни кўзимизга суртамиз. Пахта эса миллий бойлигимиз. Зеро, ватанимиз ўз пахтаси билан шуҳрат топгани ҳеч кимга сир эмас. Пахта бизнинг ризқимиз, дастурхонимиз тўкинлиги, юртимизнинг ободлиги, устимизнинг бутлигидир. Хуллас, ойдин кунларимиз оппоқ пахтамиз салмоғига ҳам боғлиқлигини ҳаммамиз яхши англаймиз. Batafsil »\nОгоҳлик доимо керак\nadminjon\t13-10-2017\tYangi ma`lumotlar\t0\nБугун юксак маънавий ва ахлоқий фазилатларга эга, билимли, самарали меҳнат қилишга қодир ёшлар жамиятнинг энг муҳим бойлиги ва юрт келажагидир. Шу боис юртимизда ёшларимизнинг илм олиши учун барча шарт-шароитлар яратиб берилган. Жумладан, ёшлар интернет орқали дунёдаги барча воқеа ва ҳодисалар, олий ўқув юртлари кутубхоналари, турли хабар ва янгиликлардан тезкорлик билан фойдаланишаётир. Ёки бўлмаса, чет элларда ўқиши, малака ошириш, ишлаши учун ҳеч қандай тўсиқлар йўқ. Batafsil »\nЧекка қишлоқда рақамли телевидения ишга тушди\nadminjon\t12-10-2017\tYangi ma`lumotlar\t1\nМустақилликка эришганимиздан кейин ўтган давр мобайнида юртимиз яна ҳам гуллаб яшнамоқда. Айниқса, Президентимизнинг қишлоқ жойларни ривожлантириш, яъни намунавий уй- жойлар қурилиши ҳақидаги қарорлари бу гапимизнинг яққол исботидир. Бу жараёнлар юртимизнинг чекка-чекка туманларида ва қишлоқларида ҳам ўз аксини топмоқда. Юқоридаги гапларимизнинг исботи сифатида туманимизда бўлаётган ўзгаришларни мисол сифатида келтирсак арзийди. Аслида туман географик жиҳатдан Batafsil »\nOrqaga 1 ... 23 24 25 26 27 28 29 30 31 ... 33 Oldinga


Икер Касильяснинг ўзига бўлган ишончи йўқолди Афиша\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Икер Касильяснинг ўзига бўлган ишончи йўқолди 13:14, 07 июнь 2016\tИспания терма жамоаси ҳамда “Порту” клуби дарвозабони Икер Касильяс Францияда бўлиб ўтадиган Евро-2016 турнирининг асосий таркибидан жой олишига ишончи комил эмаслигини билдирди. Тажрибали посбоннинг асосий таркиб учун энг асосий рақобатчиси “Манчестер Юнайтед” дарвозабони Давид Де Хеа ҳисобланади. “Европа чемпионатида асосий таркибдан жой олишимга ишончим комил эмас. Мен мураббийнинг режалари ҳақида ҳеч нарса билмайман. Терма жамоага чақирилган барча футболчилар майдонга тушишни истайди. Мени 40 га яқин камера кузатиб бормоқда”, – деди Касильяс.


«ОИТС – ҳозирги кун глобал муаммоси» номли тадбир ўтказилди – Тошкент тиббиёт академияси\n24/11/2017 27/11/2017 Press centerЯнгиликлар\nТТА даволаш факультетининг 1-декабрь Бутун жаҳон “ОИТС га қарши курашиш куни”га бағишланган “ОИТС – ҳозирги кун глобал муаммоси” мавзусида маънавий ва маърифий тадбири.\n24.11.2017 йил куни Тошкент тиббиёт академияси даволаш факультетида 1-декабр «Бутун жаҳон ОИТС га қарши курашиш куни»га бағишланган “ОИТС – ҳозирги кун глобал муаммоси” мавзусида маънавий ва маърифий тадбир бўлиб ўтди.\nТадбирни даволаш факультети декан ўринбосари Ш.Массавиров очиб бердилар. Тадбирда ТТА Юқумли касалликлари кафедраси доценти Худойкулова Гулнора Каримовна “ОИВ инфекцияси” мавзусида тақдимот ва маърузаси билан қатнашдилар. Маърузада ОИТС дунё миқёсида қатор жиддий гуманитар, тиббий, ижтимоий ва иқтисодий муаммоларни келтириб чиқараётганлиги тўғрисида, ОИТС нинг келиб чииқиши, диагностикаси, клиникаси, даво чоралари ва профилактикаси тўғрисида батафсил гапириб бердилар. Маърузачи маъруза ва тақдимот охирида тадбир иштирокчиларининг қизиқтирган саволларига жавоб бердилар.\nТадбирда даволаш факультети маънавият ва маърифат ишлари декан ўринбосари Хайтимбетов Жумамурод Шомуротович қатнашди. Тадбирда шунинингдек факультет “Ёшлар иттифоқи” фаоллари ва факультетнинг 100 дан ортиқ фаол талабалари иштирок этдилар.\nКейингиси Кейинги хабар: ТТА ва Асан тиббиёт марказининг I халқаро илмий-амалий конференциясига таклиф қиламиз


Энг фаол банклар рейтинги янгиланди\nМолия 18 октябр 2021 335\nИкки хорижий банклар ҳам умумий рейтингда ўз ўринларини 1 поғонага яхшилади.\nИқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази Ўзбекистондаги энг фаол банклар рейтингини янгилади. Жорий йилнинг учинчи чоракдаги рейтинг етакчилари ўз ўринларини сақлаб қолишди ва “Капитал банк”, “Ҳамкор банк” ва “Траст банк” энг фаол банклар учлигини бошқаришда давом этмоқда. “Агробанк” ва “Турон банк” тез ўсиш суръатларини кўрсатган, “Халқ банки” ва “Асака банк” каби банкларнинг рейтингдаги позициялари бироз ёмонлашган.\nМарказ тадқиқотида банклар икки гуруҳга ажратилган, яъни йирик банклар ва кичик банклар рейтинги ушбу гуруҳларнинг ҳар бири учун алоҳида тузилган. Бунда кичик банклар гуруҳига фақат Тошкент шаҳрида ёки фақат битта ҳудудда фаолият юритувчи банклар киритилган.\nЙирик банклар фаоллик рейтингидан ўрин олган 17 та йирик банк орасида “Капитал банк” етакчи бўлиб, ўз ўрнини 2020 йил 2-чоракдан буён сақлаб келади. Хусусан, банкнинг муддатли депозитлари ҳажми ўтган чоракка нисбатан 27,1 фоизга ошди ва 5,8 триллион сўмни ташкил этди. Муддатли депозитларнинг кредитларнинг умумий миқдорига нисбати 90 фоизга етди (банк тизими – 24%).\n“Ҳамкор банк ҳам ўз ўрнини сақлаб қолди ва умумий рейтингда 2-ўринни эгаллашда давом этмоқда. Мазкур банк молиявий оммабоплик, активлар сифати ва даромад олиш салоҳияти бўйича юқори натижаларга эришди.\n“Траст банк” даромад олиш салоҳияти ва ликвидлилик бўйича етакчиликни сақлаб қолган ҳолда, энг фаол банклар учлигидан жой олди.\nКичик банклар фаоллик рейтингида иштирок этган 14 та молиявий муассаса орасида “Давр банк”, “Зираат банк” ва “Универсал банк” лар кучли учликка киди. Икки хорижий банклар – “Тенге банк” ва “ЎзКДБ” умумий рейтингда ўз ўринларини 1 поғонага яхшилади.\nМаълумот ўрнида айтиш жоиз, Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази томонидан Ўзбекистондаги 31 тижорат банклари учун “Банклар фаоллик индекси” ишлаб чиқилган. Марказ мазкур индексга асосан ҳар чоракда банклар рейтингини янгилаб боради. Ушбу тадқиқот банк тизими активларида хусусий сектор улушининг ўзгаришини мониторинг қилиш, шунингдек мамлакатимиз банк тизимида ислоҳотлар ва трансформация жараёнлари самарадорлигини баҳолаш мақсадида ўтказиб келинмоқда.


Пpoкypaтypa opгaнлapидa элeктpoн мypoжaaтлap — Huquq\nHome / / Пpoкypaтypa opгaнлapидa элeктpoн мypoжaaтлap\n06.07.2020\t, Назорат 89\nЮртимизда фуқароларнинг мурожаатлари билан боғлиқ барча масалалар қонун билан тартибга солинган. Бош прокуратура «Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида»ги қонун ижросини доимий назорат қилиб боради.\nҚонуннинг 3-моддасида электрон мурожаатларга алоҳида изоҳ берилган. 5-моддада эса мурожаатлар оғзаки, ёзма ёхуд электрон шаклда бўлиши ҳамда бир хил аҳамиятга эгалиги таъкидланган. 27-моддада мурожаатларга жавоб бериш тартиби ва мурожаатларни кўриб чиқиш натижасига кўра давлат органи, ташкилот ёки уларнинг мансабдорлари томонидан қарор қабул қилингач, бу ҳақда мурожаат қилувчига дарҳол ёзма ёки электрон шаклда хабар қилиниши кўрсатилган.\nЮқоридаги талаблардан келиб чиқиб, иш унумдорлигига эришиш мақсадида 2019 йилнинг 29 августидан прокуратура органларида «Электрон ҳужжат айланиши» ахборот тизими жорий этилди. Унга мувофиқ прокуратурада ҳужжатлар айланмаси, яъни ҳужжатларни рўйхатга олиш, ижрочиларга етказиш, ижросини таъминлаш, назорат қилиш, натижаси бўйича ҳужжатларни расмийлаштириш ва юбориш электрон шаклда амалга оширилади.\nМазкур тизим фуқаролар сарсон бўлишининг олдини олиш имконини беради. Энг муҳими, ахборот тизимида прокуратурага келиб тушган хат, мурожаат, маълумот, ахборот ва бошқа ҳужжатлар энди электрон шаклда рўйхатга олиниб, уларнинг ижроси ва натижасига оид ҳужжатлар киритилади.\nАйрим тоифадаги, жумладан, ходимларга оид маълумотларни ўз ичига олган ҳужжатлар, хизмат текшируви ҳужжатлари, текшириш материаллари, жиноят, фуқаролик, маъмурий ва иқтисодий ишлар, терговга қадар текширув материаллари бундан мустасно. Улар бўйича фақат хатлар ахборот тизимига киритилади ва юборилади. Сўнг ҳужжатнинг ўзи белгиланган тартибда почта орқали етказилади. Эътиборлиси, ахборот тизимига киритиш мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳужжатлар айланмаси почта орқали амалга оширилиши қатъий белгилаб қўйилди.\nБироқ ҳозирги давр прокуратура органларида электрон мурожаатлар билан ишлаш тизимини янада такомиллаштиришни тақозо этмоқда. Бутун дунёда Covid-19 инфекцияси тарқалган вақтда Ўзбекистонда ҳам карантин жорий этилди, фуқароларни давлат идораларида қабул қилиш ҳам тўхтатилди. Бу ўринда замонавий ахборот технологияларидан, хусусан, интернет тармоғидан фойдаланган ҳолда иш кўриш барча учун фойдалидир. Аммо прокуратура органлари амалиёти фуқароларнинг электрон мурожаатлари билан ишлашда бир қанча камчиликлар борлигини кўрсатмоқда. Бутун дунёни қамраб олган пандемия шароитида фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини рўёбга чиқариш эса нафақат прокуратура, балки барча давлат идораларининг биринчи галдаги вазифаларидан ҳисобланади.\nБугунги кунда фуқаролар электрон мурожаатларини прокуратура органларига уларнинг расмий сайтлари орқали бергани маъқул. Аммо фақат Бош прокуратура, Бош прокуратура ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти, Бош прокуратура академияси ҳамда Мажбурий ижро бюросигина интернетда ўз расмий сайтига эга ва фуқаролар ушбу сайтлар орқали электрон мурожаат қилишлари йўлга қўйилган.\nБу камчиликнинг амалий ифодаси сифатида бир мисол келтирсак. Масалан, Бухоро вилоятининг Олот туманида яшовчи фуқаро бузилган ҳуқуқини тиклаш мақсадида туман прокуратурасига мурожаат қилади. Туман прокуратураси фуқаронинг мурожаатига жавоб беради. Бу жавобдан қониқмаган фуқаро юқори турувчи прокуратура органи ҳисобланган Бухоро вилояти прокуратурасига электрон тартибда мурожаат қилмоқчи. Чунки вилоят прокуратураси Бухоро шаҳрида жойлашган. Олот тумани эса Бухоро шаҳридан 200 км. узоқда. Табиийки, шаҳарга бориб келиш фуқаро учун қийинчилик туғдиради. Мана шундай ҳолатда фуқароларга қулай бўлиши учун ҳар бир вилоят прокуратураси ўз расмий сайтига эга бўлиши мақсадга мувофиқ. Бундай вазиятда эса фуқаро фақатгина Бош прокуратуранинг сайти орқали мурожаат қилиши мумкин. Унинг мурожаати Бухоро вилояти прокуратурасига юборилиши маълум бир иш вақти сарфланишига сабаб бўлади.\nТаққослаш учун хорижий мамлакатлар тажрибасига эътибор қаратайлик. Қозоғистонда фуқароларнинг прокуратура органларига электрон мурожаат этишида бир қатор қулайликлар яратилганига гувоҳ бўламиз. Қозоғистон 17 та маъмурий бирликка бўлинган (14 та вилоят ва республика миқёсидаги 3 та шаҳар). Ушбу маъмурий бирликларнинг барчасида прокуратура органлари мавжуд бўлиб, улар интернетда ўз расмий сайтига эга. Бундан кўзланган мақсад — фуқароларга прокуратура органлари фаолияти ҳақида хабар бериб бориш, ҳудуддаги жиноятчилик аҳволи ҳақида маълумот бериш, расмий сайт орқали электрон мурожаат юбориш имкониятини яратишдан иборат.\nҲар бир вилоят прокуратурасининг расмий сайти ташкил этилганидан сўнг электрон мурожаатлар билан ишлаш механизми қуйидагича бўлиши мумкин. Фуқаро прокуратура сайти орқали электрон мурожаат қилганида унинг мурожаати қабул қилинган сана, мурожаатни қабул қилган ходимнинг исм-фамилияси, мурожаатнинг рўйхатга олинган рақами ҳақида фуқарога (у мурожаатида кўрсатган электрон почтага) унинг мурожаати қабул қилинганини тасдиқловчи маълумот юборилади. Бунга Литва давлатининг мурожаатларга оид қонунчилиги нормасини мисол қилиб келтириш мумкин.\nЭлектрон мурожаат йўллаётган фуқаронинг шахсини тасдиқлаш тўғрисида сўз борганда электрон рақамли имзо ёки ID-карта маълумотларини киритиши кифоя бўлишини таъкидлаш жоиз. Шу ўринда электрон рақамли имзоси бўлмаган фуқаролар мурожаат йўллай олмайдими, деган савол туғилиши мумкин. Бунинг ечими сифатида Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикасида идентификация ID-карталарини расмийлаштириш ва бериш тизимини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори қабул қилинди. Ҳужжатда қайд этилишича, 2021 йил 1 январдан бошлаб барча янги туғилган чақалоқларга, Ўзбекистон фуқароларига, фуқаролиги бўлмаган шахсларга ва Ўзбекистон ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароларига биометрик паспорт ўрнига 10 йил муддатга ҳужжат эгасининг шахсини ва фуқаролигини тасдиқловчи ҳужжат сифатида идентификация картаси (ID-карта) берилади. Мана шу картага ҳар бир фуқаронинг электрон рақамли имзосини махсус чип сифатида киритиш мақсадга мувофиқ. Шу орқали электрон мурожаатларнинг муаллифлари ҳақида тўғри ва аниқ маълумотга эга бўлиш мумкин.\nЭстониянинг бу соҳадаги тажрибаси қизиқиш уйғотади. Бу давлатда фуқароларга давлат хизматларининг 90 фоиздан ортиғи электрон тарзда кўрсатилади, фуқаролар ахборот-коммуникация технологияларидан кенг фойдаланган ҳолда давлат органларига мурожаат йўллаши мумкин. Ҳозирги кунда Эстонияда фуқаролар шахсини идентификациялашнинг уч усули мавжуд бўлиб, улар ID-карта, Digi-ID карта ва Mobil-ID иловасидан иборат. Булар мамлакатда фуқароларни идентификациялашнинг энг кенг тарқалган воситалари бўлиб, уларнинг ичида ID-карта кенг тарқалган.\nЭлектрон мурожаатга фуқаролар унга тааллуқли ҳужжатларни илова қилиши ҳам мумкин.\nЮқорида келтирилган фикрлардан қуйидаги хулосага келиш мумкин:\nҳар бир бўғиндаги прокуратура органининг интернетда ўз сайтига эга бўлиши фуқаролар учун қулайлик яратади;\nпандемия шароитида фуқароларнинг мурожаат қилиш ҳуқуқини амалга ошириши учун, уларнинг бу ҳуқуқлари чекланмаслиги учун ҳам прокуратура органлари жисмоний ва юридик шахсларнинг электрон мурожаатларини кўриб чиқишга алоҳида эътибор бериши мақсадга мувофиқдир;\nсайтга эга бўлиш орқали фуқароларнинг ҳам, прокуратура органлари ходимларининг ҳам ортиқча вақт сарфлашининг олдини олиш мумкин.\nБош прокуратура академияси таянч докторанти


Сана: 17-07-2017, 12:14\nMorgan Creek Capital Management фондининг ахборот технологиялари бўйича директори Марк Юско илгарироқ АҚШда яқин келажакда йирик инқироз рўй бериши ва унинг оқибатлари аянчли бўлиши ҳақида огоҳлантирган эди. Унинг огоҳ этишича, Федерал захира тизимининг рағбатлар ва солиқ имтиёзлари воситасида иқтисодиётни ўнглаш томон бўлган ҳаракатлари ўхшамайди, чунки Америкада ишга лаёқатли аҳоли сони камаймоқда, демакки, истеъмол даражаси ҳам пасаймоқда. Юсконинг қайд этишича, ўз амалида икки муддат ҳукмронлик қилган ҳар қандай презиеднтдан сўнг АҚШда албатта рецессия рўй беради.\nЎтган ҳафтада CNBC каналида чиқиш қилар экан, Юско АҚШ Федерал захира тизимининг миқдорни юмшатишга қаратилган, бироқ акция бозорларида улкан совун пуфаги ҳосил бўлишига олиб келган монетар сиёсатининг барча салбий оқибатларини қайд этиш мумкин, деди. Экспертнинг фикрича, айни дамда Америка 1928–1929 йиллардаги Гувер йўлидан бормоқда. Ўзининг чиқиши давомида Юско шунингдек, Трамп ва Гувер ҳокимият тепасига Конгресс республикачилар томонидан бошқарилган вақтда келганига эътибор қаратди. Бундан ташқари, ҳар икки президент ҳам давлатни бошқариш тажрибасига эга бўлишмаган. Айни пайта АҚШда кредит ўсиши, солиқ йиғими ва бошқа муҳим индикаторлар динамикаси ёмон, мамлакатнинг қарзи эса жуда катта. Буларнинг бариси кузги инқирозга олиб келади. dle 10.2 скачать , Быстрый торрент трекер КиноСвин рунета Манба: http://kun.uz/news/2017/07/15/aksda-kuzda-kucli-iktisodij-inkiroz-uz-beradi-bu-asotirmi-e-reallik\nЎттиз йилдан кейин пенсия олиш қийинлашадиОлтин ҳам қадрсизланадими?АҚШ суди Volkswagen’нинг 1,2 млрд доллар товон пули тўлашини маъқулладиҲиндистон иқтисодий қудрати бўйича бу йил дунёда бешинчи ўринга чиқади«Нақд пуллар ўлими» қачон юз беради?Эркин иқтисодий зоналар тўрттага кўпаяди


Ўзбекистон Қирғизистон ичидаги Водил эксклавига иккита чегара бекати ўрнатмоқчи. Айни пайтда бу ҳудудда чегара ўтказиш пунктлари мавжуд эмас эди. Иккита чегара бекатининг ўрнатилиши ортидан нафақат ўзбекистонликлар, балки қирғизистонликлар ва учинчи давлат фуқаролари ҳам катта муаммоларга дуч келиши айтилмоқда.\nЎзбекистон ўзининг Водил эксклавига чегара бекталарини ўрнатиши тўғрисида Қирғизистоннинг Боткен вилояти расмийлари маълум қилди.\nМаълумотда айтилишича, Ўш-Боткен йўлида жойлашган Водилга чегара бекатларининг ўрнатилиши ҳақида Ўзбекистон чегара расмийлари қирғиз томонини расман огоҳлантирган.\nМазкур чегара бекатларининг ўрнатилиши ортидан бу ердан эркин ўтиб юрган ўзбекистонликлар ва қирғизистонликлар борди-келдисига чеклов киртилиши, яъни икки давлат фуқаролари фақат паспорт назоратидан ўтибгина чегарани кесиб ўта олишлари, учинчи давлат фуқароларига эса Водилга кириш тақиқланиши белгиланган. Қирғиз расмийларининг Ўзбекистон чегарачиларига таяниб хабар беришича, учинчи давлат фуқаролари Водилга фақат расмий делегациялар таркибида ёки махсус рухсатнома билан кира олади.\nЎзбекистон томонидан олинган огоҳлантирувда чегара бекатлари 19 сентябрдан иш бошлаши айтилган. Бироқ Қирғизистон ҳукуматининг Боткен вилоятидаги вакилининг хавфсизлик бўйича ходими Адибек Набиев ҳозирча йўллар тўсилмаганини билдирди:\n-Бизга Ўзбекистон томонидан Қадамжой туманидан ўтувчи транзит йўлга чегара пости ўрнатилиши ҳақида маълумот келган. Бироқ ҳозирча йўл тўсилгани йўқ. Одамлар эмин-эркин ўтиб юрибди, -деди Адибек Набиев.\nҚирғизистоннинг Ўш ва Боткен вилоятларини боғлаб турувчи ягона транзит йўлнинг 14 километри Ўзбекистоннинг Водил эксклави ҳудудидан ўтади. Шунинг учун ҳам Қирғизистон фуқаролари Ўзбекистон исталган пайтда чегараларини бир томонлама ёпиб қўйишини назарда тутган ҳолда, катта қийинчиликларга дучор бўлишларини айтмоқдалар.\nМаҳаллий таҳлилчи Асқар Баймуратовнинг фикрича, Водилга чегара бекатининг ўрнатилиши Ўзбекистон ва Қирғизистон ўртасидаги совуқ муносабатларни янада кучайтириши мумкин.\nЎзбекистон Водилдан ўтадиган йўлни транзит учун бекритиб қўйса, Қирғизистон жавоб чораси қаторида Водилни қамал қилиши мумкин. Бунинг оқибатида эса Ўзбекистоннинг Сўх ва Шохимардон эксклавлари аҳолиси қамал ҳолатида қолади ёки чегарани жуда узоқ йўл босиб, Қирғизистоннинг Қизилқия шаҳри орқали кесиб ўтишга мажбур бўлади.\n“Шунинг учун,- дейди таҳлилчи,- Ўзбекистон ва Қирғизистон ҳукуматлари Водилга чегара бекати ўринатмаслик масаласини келишиб олишлари керак”.\nЎзбекистон 2000 йилгача Водил эксклавига чегара бекатларни ўрнатган эди. Ўша пайтда бу бекатлар туфайли ўзбекистонликлар ва қирғизистонликлар ўртасида турли низолар ва норозиликлар кучайган.\nБоткен вилоятининг ўша пайтдаги ҳокими Айбалаев Ўзбекистон билан келишиб, Водилдаги чегара ўтказиш пунктларини бекор қилишга муваффақ бўлган эди.\nОрадан 13 йил ўтгач, Ўзбекистон Водилда яна чегара назорат пунктларини очишга қарор қилди.


Huquqburch.Uz - Сурхондарёлик Жумонгнинг исми ўзгартирилди\nГазетада 21 октябрь – Давлат тили кунига бағишлаб чоп этилган мақолада қайд этилишича, 2012 йили Сурхондарё вилояти Қумқўрғон туманида истиқомат қилувчи бир йигит ўзининг илк фарзандига Жумонг деб исм қўйишга қарор қилган. Жумонг – ўз вақтида Ўзбекистон телеканаллари орқали намойиш этилган тарихий корейс сериалидаги қўмондон – бош қаҳрамон исмидир.\n«Қариндош-уруғ ва дўстларнинг қаршилиги, айримларнинг масхарасига қарамай, гувоҳномага Жумонг деб ёздириб келди», – дейди йигитнинг қишлоқдошларидан бири Хайрулло Бобонов. Унинг қўшимча қилишича, шу исм сабаб йигитнинг ота-онаси билан ўртасида совуқчилик тушган, оиласидан жанжал аримай қолган, чақалоқ ҳам тез-тез касал бўла бошлаган.\nХайрулло Бобоновнинг қўшимча қилишича, чақалоққа ўзбекча исм қўйилганидан сўнг «барчаси изига тушиб кетган». Болага айнан қандай исм қўйилгани ҳақида маълумот берилмаган.\nМаълумот ўрнида, ўз фарзандига Жумонг, бундан ташқари, бошқа телесериал, фильм ва хорижий спортчиларнинг исмларини қўйиш ҳолатлари Ўзбекистонда авваллари ҳам қайд этилган. Жумладан, 2008 йили Тошкент шаҳридаги ФҲДЁ органлари томонидан ўзбек миллатига мансуб болаларга Эсмеральда (Мексика сериали бош қаҳрамони), Камилла (Мексика сериали бош қаҳрамони), Алия (Туркия сериали бош қаҳрамони), Жумонг каби исм қўйилиши ҳолатлари қайд этилган.


Қишки таътил мароқли ўтди |\nҚишки таътил мароқли ўтди\nУмумтаълим мактаби ўқувчилари қишки таътилни мароқли ўтказишди.\nХалқ таълими вазирлиги томонидан ўқувчиларнинг бўш вақтларини мазмунли ташкил этиш мақсадида қатор ишлар амалга оширилди.\nТаътил кунларида ўқувчи-ёшлар учун болалар-ўсмирлар спорт мактабларидаги спорт секциялари ҳамда “Баркамол авлод” болалар марказларида тўгаракларнинг тўлиқ ишлаши таъминланди. Қолаверса, республикадаги барча умумтаълим мактабларида ўқувчиларнинг қизиқишидан келиб чиққан ҳолда хорижий тилларни ўргатиш, турли фан тўгараклари ва спорт машғулотлари ташкил этилди.\nҚишки таътил кунларида фанлар бўйича билимлар беллашувининг мактаб босқичи ҳамда 5-9-синф ўқувчилари ўртасида “Умид ниҳоллари” спорт мусобақасининг туман (шаҳар) босқичлари ўтказилди.\nБарча таълим муассасаларида ўқувчи-ёшларнинг бўш вақтларини мазмунли ўтказишга қаратилган турли маданий-маърифий тадбирлар, ижодий учрашувлар, интеллектуал мусобақа ва кўргазмалар катта қизиқиш уйғотди.\nЯна ўқинг: Ҳисобот-сайлов йиғилиши бўлиб ўтди


Ўзбекистон ва Россия президентлари "Путин турналари" муамосини муҳокама қилиши мумкин\n29 ноябр 2020, Тошкент вақти: 12:30\nПрезидент Путин 2012 йилнинг 6 сентябрида қизил китобга киритилган турналар билан парвоз қилмоқда.\nЎзбекистон президенти Ислом Каримовнинг Москвага сафари доирасида Путин турналари масаласи ҳам муҳокама қилиниши мумкин. Бу ҳақда 12 апрел куни Россия президенти матбуот котбиби Дмитрий Песков маълум қилди.\n“Айни пайтда биз бу вазиятни кузатиб бораётган олимлар билан Каримовнинг Москвага ташрифи пайтида бу масалани муҳокама қилиш керакми деган саволга жавоб топиш учун муаммо деталларни ўрганаяпмиз”, деб иқтибос келтиради Дмитрий Песков сўзларидан ИТАР-ТАСС агентлиги.\nПесковнинг айтишича, Путин турналари масаласи президентлар муҳокамаси кун тартибига киритилмайди, деб айтиш мумкин эмас.\nЎтган йилнинг сентябрида Владимир Путин қизил китобга киритилган турналар билан бирга парвоз қилган эди. "Умид парвози" деб аталган бу тадбирдан мақсад қизил китобга киритилган қушларни қишлов учун мақбул бўлган ҳудудларга кўчириш эди. Бу турналар шу кунгача ёввойи табиат қўйнига етиб бормаган. Улар махсус автомашиналарда Ўзбекистон орқали Афғонистонга олиб ўтилиши лозим эди. Бироқ Ўзбекистон билан бу масалада ҳозирча келишувга эришилмаган.


Оталар икки хил бўлади | farzand.uz\nОталар икки хил бўлади\nОта-фарзанд\t 13/03/2018 0 Sayt admini\nОталар икки хил бўлади:\n1. Тарбия этувчи оталар. Улар ҳар куни тарбия ёки ахлоқ асосларини фарзандларига уқтириб борадилар. Улар фарзандларининг хато қилишини кутиб ўтирмасдан тўғри йўлга соладилар. Бундай оталар кам, аммо уларнинг таъсири кўпдир.\n2. Ахлоқ тузатувчи оталар. Улар хато содир бўлгунча юраверадилар, фарзандлари хато қилганидан кейингина аҳволни тўғрилайдилар. Улар жуда кўп, лекин таъсири оз.\n(«Оилам билан ҳар кун ҳаёт дарсини ўрганамиз» номли тарбия китобидан)\nБотир ёшлигидан оилада ўзгача тарбия кўрди. Унинг серсавол табиатига ҳар сафар ота-онаси катта одамлардек тушунтириб беришарди. Айниқса тўрт ёшида бўлиб ўткан воқеа ҳеч эсидан чиқмайди. Бир куни телевизорда бошланган “Время” кўрсатувида Москва вақти билан деворида осилган соатнинг бир ҳил эмаслигини пайқаб қолганида дадаси коса, пиёла ва кичкана қопқоқларни тўнкариб қўйиб ўзига хос кичкина галактикани ҳосил қилган ва вақтлар фарқини тушунтириб берган эди. Бунда косани ушлаб олган дадаси атрофида пиёла билан онаси, унинг атрофида эса қопқоқ билан Ботир айлангани тошга ўйилган нақшдек бўлиб қолган.\nГалактика тахминан шундай тасвирланган эди\nВақт ўтиб мактабга борганида ҳам бу қизиқувчанлиги ҳеч сўнмади. Синфдош дўстлари ва айниқса амакисининг тенгдош ўғли Самандар билан бир ҳил катта бўлаётган бўлса ҳам улардан фарқланиб турар эди. Ботир бу фарқдан ҳар доим ҳам хурсанд бўлмас эди. Улар каби кун бўйи кўчада бўлишни, футбол ўйнашни, сойга чўмилишга боришни, тўйга чиқишни, рамазон ойида уйма-уй рамазон қўшиғини айтишни истар, аммо бу ишларни қилиб ота-онасини хафа қилиб қўйишдан қўрқар эди. Айниқса унга ҳеч қачон қаттиқ гапирмаган ва қўлини теккизмаган дадасининг “ўғлим, ростдан ҳам сен шу ишни қилдингми?” деган саволи янграшидан чўчир эди. Бу билан болалар қиладиган бу ишлардан узоқ бўлган деган хулосага келиш керак эмас. У ҳам болалар каби футбол ўйнар ва сойга чўмилишга борар, аммо белгиланган вақтда уйида бўлар эди. Катта фарқи, у ҳеч қачон тунда бўладиган маҳалладаги тўйга чиқмас эди. Бир куни Самандар билан қўшни кўчада бўлаётган тўйга борди. Одамлар тўйда бақиришлари, ўйнашлари унга ғалати кўринар, айниқса қоронғуда сигаретлари учи қизариши ва бироздан сўнг оғизларидан паға-паға тутун чиқиши уни ҳайратга солар эди. Шу вақт Самандар бир-икки марта дадасининг сигарети қолдиқларини чекиб кўрганини мақтаниб қолди. Табиатан қизиқувчан Ботирда ҳам сигарет чекиб кўриш иштиёқи пайдо бўлди. Айниқса ичига ҳаво тортганида унга қоронғуда сигаретнинг учи қизариши қизиқ кўринар эди. Тилагини Самандарга айтди. Самандар бир пастда ярим чекилган сигарет қолдиғини қаердандир топиб келди.\nФарзандларимизни сигаретдан узоқ тутайлик (Манба: http://infomaniya.com)\nУлар тўйхонадан чиқиб чеккароқда ўтиб чекишни бошлашди. Тажрибали Самандар оғзидан тутун чиқаришнинг усулларини кўрсатиб мақтанди. Ундан сигаретни олиб биринчи бор чекиб кўрган Ботир йўталдан бўғилиб қолай деди. Буни кўрган қорнини ушлаб кулаётган Самандар бироздан сўнг кулгуси оғзида қолди. Чунки улар жиноят остида қўлга тушишган эди. Иккаласини қўлидан ушлаб олган қўшниси уларни уйига қараб тортиб кетди. Биринчи Ботирнинг уйига кириб, кўрганини дадасига айтиб бир қўлида Самандар билан чиқиб кетди. Супада ишдан чарчаб келиб чой ичиб ўтирган дадаси Ботирга ёмон қараб қўйди, аммо индамади. Амакилари ён қўшни бўлгани учун бироздан сўнг уларнинг ҳовлисидан Самандарнинг йиғи овози эшитилди. Амакиси Самандарни қаттиқ овозда сўкиб урар эди. Буни эшитган Ботирнинг дами ичига тушиб кетиб, биринчи бор таёқ ейишга ўзини руҳан тайёрлай бошлади.\n-Ростдан ҳам сигарет чекдингми, ўғлим? Мен чекмайдиган нарсани қандай оғзингга солдинг? — деган дадасининг гапи уни ўзига келишига ёрдам берди. Аммо, индамай бошини ҳам қилиб ўтираверди.\n–Мен ҳам амакинг Самандарни ургандек сени уришимни истайсанми?\n-Ишдан чарчаб келганимда қўшниларнинг шунақа “суюнчи”сини эшитиш ёқимли деб ўйлайсанми? Биласан сени шу кунгача урмаганман, сўкмаганман. Қани энди ўзинг айт, нима қилай?\n-… — бу саволлардан Ботир ер ёрилса-ю, ерга кириб кетишга рози эди.\n-Майли, бор кўмирхонага кирда ўша ерда қилган ишингни яхшилаб ўйла. — деган дадасининг жиддий гапидан сўнг Ботир секин ўрнидан туриб, дарвозахона яқинидаги кўмирхона кириб кетди.\nКўмирхона чироғини ёқиб эшикни ёпди ва нима қилишини билмай тураверди. Бироздан сўнг яқинлашаётган оёқ овозидан юраги тез уришни бошлади, аммо эшик очилмади. Аксинча сиртки томондан қулфлаб қўйилди. Ботир бир бурчакда ётган газетани олиб ярмини йиртди ва кўмир бўлаги устига қўйиб ўтириб олди. Иккинчи бўлагини эса ўқишни бошлади. Газетани ўқиб бўлганида, маҳаллада тўй ҳам тугаб одамлар тўйдан бақир-чақир қилиб қайтиб кетишди. Айб ўзида бўлган Ботир эшикни тақиллатишга ҳам, бақиришга ҳам қўрқар эди. Орада ҳовлида ҳамма нарсани йиғиштириб юрган онасининг шарпасини эшитди, аммо овоз чиқариб чақиришга ботинаолмади. Газетани яна икки-уч марта ўқиб чиққан Ботирнинг уйқуси келишни бошлади, аммо ухлашга имкони йўқ эди. Шу кўйда қанча ўтирганини эслайолмайди, аммо кўчада тонг отишни бошлаганини хўрозларнинг қичқириқларидан тушунди. Ҳовлида яна оёқ шарпалари эшитилди ва бироз ўтиб дадаси дарвозадан чиқиб ишга кетди. Шунда ҳам Ботир ёрдам сўрашга ботинаолмади. Беш дақиқалардан кейин кўча томондан шошиб келган оёқ овозлари кўмирхона эшиги олдида тўхтади ва эшик очилди. Дадаси унга бир бош қараб чиқиб индамай яна шошиб кетди.\nАфтидан дадаси кечаси уйда телевизор кўриб ўтириб ухлаб қолган ва Ботирга берган жазоси эсидан чиққан. Эрталаб соат 05:30 ларда ишга кетаркан, кеча тўй бўлган уй ёнидан ўтгандагина эсига тушган ва йўлдан қайтиб келган эди.\nБотир уйга кириб ўз ўрнига ётди. Ҳеч нарсадан хабари йўқ онаси уни ҳар доимгидек соат 07:00 да уйғотди. Ҳар куни қиладиган ишларини қилиб, нонуштадан сўнг бирга мактабга кетишди. Уйларидан мактабгача 15 дақиқалик йўл давомида ҳар куни онасига шеър ва математик мисолларга жавоб бериб кетадиган Ботир бугун адашавергани учун дакки эшитиб кетди. Мактабда биринчи соатда аранг ўтирган Ботир, иккинчи соатда бўладиган ботаника дарсида ўзини тутаолмади. Ўқитувчисининг овозлари унга алла айтаётгандек бўлаверди ва бошини партага қўйиб ухлаб қолди. Қаттиқ қўл ўқитувчи биринчи партада ўтирган Ботирни бир дақиқа ҳам ухлатмади ва уришиб тикка турғизиб, қўлига стул кўтарғизиб қўйди. Туни билан ухламаган Ботир тикка оёқда туриб ҳам мизғий бошлади ва қўлидан стул тушиб кетди. Бир томондан синфдошларининг кулгуси, иккинчи томондан ўқитувчиининг “директорнинг невараси, ўқитувчининг боласи ҳам шунақа бўладими?” деб уришиши унга қаттиқ тегди ва сумкасини қўлига олиб дарсдан чиқиб кетди. Биринчи марта ўқитувчиларига исён қилди. Ўқитувчи ҳам буни кутмагани аниқ эди.\nТўғри уйига келиб ухлаб қолган Ботир, мактабда ўқитувчилар хонасида ботаника ўқитувчиси онасини қанчалар изза қилганини билмас эди. Ботирнинг орқасидан биринчи бор гап эшитган онаси уйга хафа бўлиб келди ва ишлар қилинмаганини кўриб яна жаҳли чиқди. Ботирни уйқудан уйғотиб роса уришди ва негадир ўзи ҳам роса йиғлади. Балки Ботирдан умиди катта бўлган она ҳам безори бола бўлиб кетишидан қўрққан бўлса керак. Кечки овқатдан сўнг мактабда бўлган воқеаларни дадасига айтиб берган онаси негадир яна йиғлаб олди. Бундан Ботирнинг кўнгли яна ғашланди. Онаси дастурхонни йиғиб чиқиб кетганидан сўнг эса дадаси айтган бир оғиз гапи уни ҳеч қачон эсидан чиқмайдиган бўлди:\n-Ўғлим Ботир. Мени яхшилаб эшит. Агар истасанг сигарет чекишинг мумкин. Мен сенга ҳеч қачон чекмагин демайман. Аммо билиб қўйгин бунинг ортидан келадиган кўнгилсизлик ва касалликлар фақат ўзингга эмас, ён-атрофингдагиларга, ота-онангга ҳам келади. Мана кеча битта сигарет чекканинг учун бугун нималар бўлганини бир ўзинг ўйлагин. Ўзинг мактабда қанча гап эшитдинг, дарсдан қочиб кетдинг, кундузи ўйнамадинг, дарс қилмадинг, онангни мактабда изза қилишди, уйда сен яна хафа қилдинг. Мени ҳам хафа қилдинг. Шу сенга ярашадими? Агар шу сенга ёқса, бемалол сигарет чекавер. Мен онангга ўзим айтиб тушунтираман. Бор энди кириб ёт жойингга.\nФарзандимиз билан самимий бўламиз (Манба: Depositphotos)\nШундан сўнг Ботир умуман сигарет чекиб кўрмади. Чекишни таклиф қилишганида эса ҳар сафар дадасининг гаплари қулоғи остида эшитилгандек бўлар эди.\nСамандар эса сигарет чеккани учун яна 2–3 марта тарбия таёғини татиб кўрди, аммо “урсанг эти қотади” деганларидек бу унга таъсир қилмади. Катта бўлганида ҳам сигарет чекканинин кўрган Ботирнинг ҳаёлидан бир савол ўтир эди.\n“Оталарнинг фарзандга берадиган тарбиялари ҳам икки ҳил бўлар эканда, мен дадамдек бўлармиканман?”


Озод деҳқонлар етакчиси Ўзбекистонни тарк этди\nЎзбекистон мухолифатидаги рўйхатга олинмаган Озод деҳқонлар партияси лидери Нигора Ҳидоятова Ўзбекистонни тарк этди.\nНигора Ҳидоятованинг Озодликка айтишича, сўнгги бир ой мобайнида 15 марта Тошкент шаҳар Миллий Хавфсизлик Хизмати бўлимига сўроққа чақиртирилган. Сўнгги марта гувоҳ сифатида эмас, айбланувчи сифатида чақиртирилгач, Нигора Ҳидоятова мамлакатни тарк этишга мажбур бўлган.\n- Менга нисбатан мутлақо ҳар хил бўлган учта одам гувоҳлик беришди. Улардан иккитасини танисам, учинчисини умуман кўрмаганман ва танимайман. Учинчи одам Тожикистон фуқароси экан. Ўша Тожикистон фуқаросининг гувоҳлик беришича, бамисоли мен “Ўзбекистонда конституцион тизимни қуролли йўл билан ағдариш” ниятида эканман, бу иддао эсидан оғган одамнинг алжирашига ўхшар эди.\nМен бу шахснинг кимлигини инсон ҳуқуқи фаоллари орқали Тожикистон ҳуқуқ-тартибот органларидан суриштириб кўрдим. Билсак, бу одам бир неча марта наркотик моддалар савдоси билан шуғуллангани учун қамалган экан.\nНигора Ҳидоятова билан суҳбатни қуйида тинглашингиз мумкин.


Бугун Афғонистон жанубий-ғарбида америка вертолёти ўққа тутилди.\n08 декабр 2019, Тошкент вақти: 20:41\nУнинг оқибатида бир америка ҳарбийси яраланди, вертолётга енгил шикаст етган. АҚШ қўмондонлиги вакили Рожер Кингга кўра, ҳужумларга жавоб тариқасида бир афғон отиб ўлдирилган. Унинг кимлиги ҳозирча айтилмаяпти.\nАфғонистон дала командирларининг таъкидлашларича, мамлакат шарқида қарама – қарши гуруҳлар ўртасида қуролли мужодала давом этмоқда. Сўнгги отишмалар давомида Хирот вилоятида камида олти киши нобуд бўлган.


Дарғом канали ҳақида биласизми? » Новости туризма Самарканда\nНавигация: Демонстрационный сайт » НАСЛЕДИЕ » Дарғом канали ҳақида биласизми?\nНАСЛЕДИЕ admin 23-11-2020, 05:14 142\nЗарафшон дарёсидан сув оладиган қадимги канал. Равотхўжа қишлоғи яқинидаги тўғондан бошланиб, Улус чўлигача давом этади. Тарихий манбаларда каналнинг милоддан аввалги V—IV аcpларда қазилганлиги қайд қилинган.\nКлавдий Птолемей тузган картада (II аср) Дарғом канали «Даргоманий» дейилган. Кадимда каналнинг бош тўғони бир неча марта хароб бўлган. Новларига қўрғошин ётқизилган бош тўғон 1220 йилда Чингизхон томонидан буздирилган.\nXVIII асрдаги сув тошқинлари тўғонни бир неча марта ювиб кетган. ХХ асрнинг 20—30-йилларида бош тўғон қайта тикланди, сув тақсимловчи қўшимча тўғонлар қурилди. Дарғом канали Янги Дарғом, Эски Дарғом ва Айланма Дарғом каналларини ўз ичига олади. Қашқадарё вилоятига Дарғом каналидан сув Эски Ангор канали орқали берилади. Самарқанд шаҳрига сув Шовдар ва Боғи шамол тақсимлагичлари орқали олинади. Умумий узунлиги 100 км. Сув ўтказиш имконияти — 125 м3/с. Дарғом каналида “Хишрав”, “Ертешар”, “Таллиғулон 1” ва “Таллиғулон 2” гидроэлектр станциялари қурилган. Янги Дарғом Эски Дарғомга (бош қисмидан 11 км. наридан) қуйилади ва каналнинг сувини кўпайтиради. Унинг уз. 10,5 км, 600 м масофада канал туннель бўйлаб ўтади. Айланма Дарғом канали Қашқадарё вилоятига 45 м3/с сув бериш зарурати туфайли қурилган. Бу канал Бош тўғоннинг сўл ростлагичи орқали Янги Дарғом билан умумий сув олиш ҳавзасига эга ва 20,5 км. дан сўнг Эски Дарғомга қуйилади. Самарқанд вилоятининг Ургут, Самарқанд, Паст Дарғом туманларидаги 67,5 минг гектар, Қашқадарё вилоятининг Чироқчи, Шаҳрисабз, Яккабоғ, Қамаши, Китоб туманларидаги 50 минг гектар ер майдонлари суғорилади.\n«СВИНЦОВЫЙ ВОДОПРОВОД» ДРЕВНЕГО САМАРКАНДА\n10-08-2019 0 1 684


Қочқинларнинг муаммоси кўпайди\n21 январ 2021, Тошкент вақти: 20:34\n2005 йилда юзлаб андижонлик қочқинларга бошпана берган Қирғизистон шу кунларда бошпана сўраганларни рўйхатга олишдан бош тортмоқда.\nРасмий маълумотларга кўра, Қирғизистонда айни пайтда 853 қочқин рўйхатга олинган. Улар орасида Ўзбекистондан келган 129 нафар қочқин ҳам бор. Бироқ қирғизистонлик ҳуқуқ ҳимоячиларининг айтишларича, сўнгги пайтларда қирғиз расмий идоралари бу мамлакатга бошпана излаб келганларни рўйхатга олишдан бош тортмоқда.\nҚирғизистонда яшаётган 853 қочқиннинг 597 нафари Афғонистондан, 127 нафари Ўзбекистондан ва 129 нафари бошқа давлатлардан келган шахслардир.\nҚирғизистонда 2005 йилгача бу мамлакатдан бошпана излаган шахсларнинг тақдири жамоатчилик эътиборида бўлмаган. 2005 йил майидаги Андижон воқеаларидан сўнг Қирғизистонга Ўзбекистондан 500дан ортиқ одамнинг қочиб ўтиши қирғиз жамиятида катта шов - шувга сабаб бўлди.\nЎшанда Қирғизистон Ўзбекистон билан муносабатлари бузилмаслиги учун ўзбек фуқароларига қочқинлик мақомини бермаган бўлса-да ўзининг халқаро мажбуриятлари доирасида уларнинг учинчи давлатларга чиқиб кетишига катта ёрдам кўрсатган.\nБир неча йил ичида Қирғизистондан 1819 нафар қочқин учинчи давлатларга кўчирилган.\nБироқ сўнги пайтларда Қирғизистон қочқинлар билан боғлиқ бўлган халқаро мажбуриятларини бажармаётани кузатилмоқда:\n- Қирғизистонда қочқинларнинг миллий қонунларда ва “Қочқинлик мақоми тўғрисида”ги конвенцияда кафолатланган барча ҳуқуқлари бузилмаябди, деб айтиб бўлмайди. Қочқинларни рўйхатга олиш, ҳукумат томонидан меҳнат қилиш ҳуқуқини таъминлаш, тиббий ва ижтимоий ёрдам олиш ҳуқуқлари фақат қисман таъминланмоқда, -деди БМТнинг Қочқинлар иши бўйича олий комиссарлигининг Ўшдаги маслаҳатчиси Нигора Қодирхўжаева.\nМутахасиларга кўра, сўнгги йилларда Қирғизистондан қочқинлик мақомини сўраган шахсларнинг сони кескин камайган. Айни пайтда Қирғизистондаги тегишли ташкилотлар томонидан бошпана сўраган шахсларни рўйхатга олиш ишлари ҳам пайсалга солинмоқда. Бу борада Ўшдаги “Халқаро ҳимояга кўмак кўрсатиш маркази” директори Ақилбек Тошпўлатов гапириб берди.\n- Айни кунларда бошпана излётган шахсларни рўйхатга олишда ҳам муаммо бор. Бу борада иш олиб борувчи масъул органлар томонидан Қирғизистон қонунчилиги ва Халқаро шартномаларда кўзда тутилган мажбуриятлар бажарилмаябди. Бундан ташқари қочқинлар ва бошпана излаётган шахслар милиция томонидан ҳибс қилинмоқда, бу борада бизга ариза билан мурожаат қилган қочқинлар бор. Бундай қонунбузарликлар асосан Ички ишлар вазирлигининг маҳаллий бўлимлари ходимлари томонидан содир этилади, - деди Ақилбек Тошпўлатов.\nУнинг айтишича, қочқинларни рўйхатга олиш билан боғлиқ муаммолар 2008 йилнинг август ойидан бошланган.\nМутахассисларнинг айтишича, Қирғизистон қонунчилигига асосан бу мамлакатдан қочқинлик мақомини сўраган шахсларнинг илтимосномаси рўйхатга олинган кундан бошлаб 6 ой ичида кўриб чиқилиши шарт.\nҚирғизистондан бошпана излаган шахслар миграция ва иш билан таъминлаш давлат қўмитасидан рўйхатдан ўтишлари керак. Бироқ мазкур қўмита 2008 йилнинг август ойидан бошлаб учинчи давлатларга чиқиб кетган оила аъзоларига қўшилмоқчи бўлган шахслардан бошқа қочқинлик мақомини сўраган одамларни рўйхатга олмаябди.\nАйтиб ўтиш жоизки, Миграция ва иш билан таъминлаш давлат қўмитаси расмийлари қочқинларни рўйхатга олиш юзасидан барча маълумотларни сир сақлайди ва бу борада маълумот бермайди.\nМаълумотларга кўра, айни пайтда қочқинлик мақомини сўраб миграция қўмитасига мурожат қилган ва рўйхатга олинмаган 46 одам Қирғизистондаги юқори ташкилотларга ариза берганлар.


"Манго" бу "кирди-чиқди" гурухми? - 17 Апреля 2017 - Sayyod.com\nБош сахифа » 2017 » Апрель » 17 » "Манго" бу "кирди-чиқди" гурухми?\n"Манго" бу "кирди-чиқди" гурухми?\n"МАНГО" гурухи яна тўлиқ таркибда иш бошлагани хақида инстаграмдаги шоу-бизнес вакиллари қўяётган суратлардан билса бўлади. Қизиғи таркибнинг учинчи вакили яна собиқ "Баён" гурухи иштирокчиси Ойбек... ЯНА!\nОчиғи бу гурухнинг лақаби "кирди-чиқди" бўлиб қолмаса бўлгани, зеро Ойбек хам Фаррух хам бу гурухга кириб чиқиши биринчи бора эмас.\nБир бошидан хронологияни тақдим этсак:\nФаррух Раимов яккахон ижод қилиш учун гурухни тарк этгач, "МАНГО"га "Баён" гурухининг собиқ солисти Ойбек қабул қилинди ва бироз ўтмай у хам гурухни тарк этди.\nЯккахон хонандаликда омади юришмаган Фаррух эса яна гурухга қайтгач эса жанжал бошланди.\nБу жанжалларни бевосита сайтимизда тақдим этган икки видеодан билиб олиш қийинмас.\nБиринчи видеода айнан Ойбек кетиб Фаррух қайтгач йигитлар интервью беришгани:\nУшбу видео чиққач эса Ойбек ва "МАНГО" гурухини собиқ продюсери Қобил гурух йигитларига жавоб эътирозларини айтишгани санъат оламида катта шов-шувларга айланганди:\nОрадан кўп ўтмай Фаррух яна гурухни тарк этди. У бир неча йиллик севгиси, бир вақтлар Навоийдан пойтахтга бирга келган Дилсўз (Гўзал) билан нихоят турмуш қурди.\nФаррух кетма-кет ажойиб қўшиқлар ва уларга клиплар тақдим эта бошлади. Улар орасида Ўзбекистон халқ артисти Гулсанам Мамазоитова билан хам дуэт бўлди.\nОчиғини айтиш керак, қўшиқлари хит бўлдими йўқми билмадиму аммо улар жудаям омадли бўлиб хаммага бирдек манзур бўлган ижод намуналари эди. Шахсан менга Фаррухнинг барча қўшиқлари ёққанди. Гулсанам билан дуэти эса сайтимиз версиясига биноан йилнинг энг профессионал, махорат билан куйланган ва омадли дуэти эътирофига лойиқ бўлди.\nФаррух Раимовнинг яккахон тартибдаги қўшиқлари балки ижод махсулотларини етарли промо қилинмагани сабабми хит даражасига етмагандир. Ахир бугунги кундаги хитларни эфирдаги промо вақтига назар солсак камида 3-4 ой ва ўртача хисобда 7-9 ой эфирда кунига бир неча бора сингдирилгач хит даражасига етмоқда. Бу аниқ факт!\nБунга мисол тариқасида У.Рахматуллаев ва Бахром Назаровларни эфир стратегияларини кўрсатиш мумкин.\nЯъни яхшигина пул тиксанг эфирларда "яхшигина" "айланади". Бу эса камида 10-15 минг доллар дегани.\nСўнгги маротаба эфирда Озодбек Назарбековни ижодидан "Чанг кўчалар" қўшиғини куйлаб унга клип тақдим этган Фаррух яна эфирлардан кўринмай қолди.\nБу борада Фаррухнинг ўзи шундай жавоб берди:\nФаррух Раимов: -Хомий билан ишлай олмадим, санъатни тушунадиган одам бўлиши керак экан, у одам тушунмади.\nНега Озодбек Назарбековнинг қўшиғини қайта куйладингиз, ўзингизнинг қўшиқларингиз яхши эдику?\nФаррух Раимов: - Озодбек аканинг қўшиқлари менга ёққани учун ўзларидан рухсат олиб куйладим. Айнан "Чанг кўчалар" деб номланган қўшиқларини ёшлигимдан куйлаганман.\n"МАНГО" гурухига яна Ойбек қабул қилингани борасида гурухнинг солистларидан бири Азиздан фикр олдик:\nЯна Ойбек билан топишиш сабаби, бир - бирингиз билан уришиб, бир - бирингизга қарши фикр қилгандингиз?\nАзиз (манго гурухи солисти): -Ёшликда хамма уришиб - ярашади, бизнинг хам орамизга бошқалар қўшилиб ўртага низо туширишган эди. Лекин шунда хам мен Ойбек билан гаплашиб турар эдим. Хаммамиздан гурухни тиклаймиз деган таклиф чиқди ва бир қарорга келиб, Ойбекни яна қайтиб чақирдик, хозирда бирга ишлаб, янги қўшиқлар яратяпмиз.\nШу ўринда айни дамда Шахриёр рэпернинг продюсерлиги билан шуғулланаётган ва МАНГО гурухининг собиқ продюсери Қобил Бойчаевдан гурухнинг "кирди чиқти" кўринишию ва Фаррухнинг бугунги кундаги холати юзсамидан хам фикр сўрадик.\n-Гурух билан ишлаган пайтимдаги жараёнлардан хамма хабардор. Ундан кейин тўғрисини айтсам, салом-алик хам қилинмади, гаплашиш ният хам йўқ. Улар йиғилдими ё ажрашдими ундан хам хабарим йўқ.\nБиласизми, бир тўхтамга келадиган бўлсак, хаёт бир-хилликдан иборат эмас, мисол учун кимдир қилмиши учун барибир қаердадир жавоб беради . Ўзи қилган хатосини ўзидан эмас бировлардан кўрадиганларни кўп кўрдим. Хечам аввал ўзига пичоқни уриб кўриб ёки ойнага қараб "Менда нима хато, мендан нима ўтди, нега бу нарсалар хаётимда такрорланмоқда?" деб ўзига савол бермас экан.\nНима хам дердим, хаммасига омад тилайман. Омадини берсин!\nКимни хомийси ким ва нима очиғи буниям билмайман, давлат тадбирлари ёки хизматларда кўришиб қолсак салом-алик бўлади холос, бошқа хеч қандай яқинлик йўқ ва уларга нисбатан бирор фикр билдира олмайман.\nШу ўринда яна савол туғилади. Хомийга ёлчимаган Фаррух нахотки яна гурухга қайтсаю ва Ойбек яна гурухдан кетса? Балки гурухда иштирокчи 4та бўлар?\n"Кирди-чиқди" давом этармикан ё?\nБўлим: Yangiliklar | Чоп этди: Sayyod | Теглар: Mango, Farruh Raimov\n1 tuxohr2 (17-Апр-2017 18:55)\nФаррухи якка ижоди бн танишман яхши! Коганларини знат не знаю, канака манго билмиман. Бугун бор эртага йук грухла жааа етарли адашиб колади одам ким у еки нима у дб.


ЯНГИ УЙЛАР ЭГАЛАРИГА ТОПШИРИЛДИ » "Bulung‘ur hayoti" gazetasi\nGazeta: admin Қўйилган сана: 21-12-2018, 14:42 Рукун: Янгиликлар / ТУМАН ХАЁТИ Кўрилди 1 392\n“Булунғур” МФЙ ҳудудидаги анча йиллардан буён эътибордан четда қолган, ташландиқ, кейинги пайтларда чиқиндихонага айланган жойда қўли гул қурувчилар меҳнати эвазига 2 та, ҳар бири 16 оилага мўлжалланган икки қаватли замонавий уй-жойлар қурилиб фойдаланишга топширилди.\n- Қурилишни жорий йилнинг март ойида бошлаган эдик, - дейди “Гашан Лазиз” МЧЖ қурилиш ташкилоти директори Шербек Маҳмудов. - 4 миллиард 20 миллион сўмлик қурилиш ишларини Ғулом Равшанов, Бекзод ва Дилшод Йўлдошев каби тажрибали бригада бошлиқлари бошчилигидаги кўп тармоқли қурувчилар олиб боришди. Уйлар ўртасида қурилган тандирхонада 4 та тандир ва 4 тўртта қозон-ўчоқлар ҳам уй эгаларига манзур бўлди.\n- Биз оиламиз билан бундан 50 йил олдин қурилган эски уйда 10 йилдан буён яшаб келаётган эдик, - дейди фуқаро Жамила Ибрагимова. - Мана бу янги уйлардаги замонавий шароитларга ҳавасимиз келди. Нон ёпиш эсимиздан чиқиб кетган экан. Бу яратилган шароитдан биз ҳам фойдаланиб, нон ёпиш, ташқарида овқат пишириш имкониятига эга бўлдик. Бундай ажойиб шароит яратиб берган қурувчилардан биз ҳам чексиз миннатдор миз.\nЯнги уйларнинг очилишига бағишланган тадбирда маҳалла фаоллари, янги уйлар эгалари, ёшлар ва меҳмонлар иштирок этишди.Туман ҳокими Баҳодир Баҳромов қурувчиларга миннатдорчилик билдириб, уларга туман ҳокимлигининг қимматбаҳо совғаларини кам таъминланган оилалар ва туғма ногиронларга янги уйларнинг калитини топширди.\n- Бундай илтифотдан бошимиз кўкка етди, - дейди Хўжамазгил МФЙ фуқароси, 21 ёшли Жалил Мазанов. - Ўтган йили маҳалламиз оқсоқолларининг бевосита ёрдами туфайли никоҳ тўйимиз бўлиб ўтган эди. Бугун эса мустақил юртимизнинг бағри кенг раҳбарлари шарофати билан янги, замонавий 2 хонали уй соҳибига айландик. Бундай ғамхўрлик учун барчага оиламиз номидан чексиз миннатдорчилик билдирамиз.\nШунингдек, Ғўбдин массивида қурилган бир қаватли янги замонавий турар жойларнинг калити ҳам ўз эгаларига тантанали равишда топширилди.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Сув қасидаси\n2017 йил 7 март\nФахри коинот, сарвари олам, Муҳаммад мустафо (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг мадҳларида кўплаб шоирлар қасида, шеър ва ғазаллар битган. Саодат асри шоирларидан Ҳассон ибн Собит билан “Қасидаи бурда” муаллифи Каъб ибн Зуҳайр шахсан Расулуллоҳ (саллоллоҳу алайҳи васаллам)нинг илтифотларига сазовор бўлган. Кейинги замон шоирлари ҳам бу анъанани давом эттириб, бадиий адабиётда алоҳида наът йўналиши пайдо бўлди.\nМумтоз туркий адабиёт намояндалари орасида девонларини Аллоҳга ҳамд ва Пайғамбаримизга наът билан бошлаш қатъий қоидага айланди.\nҚуйида улуғ озарбайжон шоири Муҳаммад Фузулий (1498–1556) қаламига мансуб “Сув” қасидасининг айрим байтлари таржимаси ва шарҳи билан танишасиз. Қасида шоирнинг Бокуда 1988 йили чоп этилган “Танланган асарлар”идан жой олган. Бу қасиданинг табдили ва мухтасар насрий баёнини таниқли шоир Усмон Қўчқор ҳам эълон қилган*. Биз қасидани имкон қадар таржима қилишга ва шоир қўллаган мажозий рамзларни диний нуқтаи назардан изоҳлашга уриндик.\nСочма, эй кўз, ишқдан кўнглумдаги ўтлора сув,\nЧор тарафни чирмаган оташга қилмас чора сув.\nЭй кўз! Кўнглимдаги олов-оташга ёшларингни сепма, чунки ҳар тарафни чулғаб олган ишқ оташини ҳеч қандай сув сўндира олмайди, ишқ оловини сўндириш учун сув чора бўлолмайди.\nСувга берсун боғбон гулзори, заҳмат чекмасун,\nГулюзингдек гул очилмас, берса минг гулзора сув.\nБоғбон гулзорини сувга бостириб, маҳв этаверсин, бекорга овора бўлмасин. Чунки у гулзорини минг суғориб, парваришлагани билан у ерда Сизнинг юзингиздек чиройли гул очилмайди.\nОразинг ёди-ла намнок бўлса мужгоним нетар,\nЗое кетмас гул таманноси-ла бермак хора сув.\nСизнинг муборак рухсорингиз ёди билан киприкларим намланса нима бўлибди? Гулга етишиш учун, унинг кўчати, тиканини суғоришга сарфланган сув беҳуда кетмайди.\nҒам куни этма дариғ бемор дилдан хуш назар,\nХайрдур бермоқ қоронғу кечада бемора сув.\nҒамга тўлган кунимда (Қиёматда ёхуд сўнгги нафасимда) муборак назарингизни, марҳаматингизни мендек ишқингиздан дили бемор ғарибдан дариғ тутманг. Зеро, қоронғи кечада чанқаб ётган хастага сув бериш беҳад хайрли амалдир.\nЧунки мастларга май ичмоқ хуш келур, ҳушёра – сув.\nМумтоз адабиётда “май” илоҳий ишқни, “маст” эса, ана шу ишққа “чалинган” ошиқни ифодалайди. Шоир айтмоқчи: “Мен ишқингиз майидан мастман. Менга сизнинг хушнудлигингиз, розилигингиз кифоя. Зеро, мастлар яна май истаса, ҳушёрлар сув ичишни ёқтиришади. Ошиқларнинг талаби – Аллоҳнинг розилиги. Аллоҳ розилиги эса расули ризосига боғлиқдир. Зоҳидлар эса, Кавсар ҳовузига талабгор.\nРавзаи кўйингга ҳар дам тўхтамай айлар гузар,\nОшиқ ўлмиш ғолибо ул сарви хушрафтора сув.\nСув ҳар доим Пайғамбар (алайҳиссалом)нинг жаннатмонанд кўчасига боришдан тўхтамаяпти. Афтидан, сув ҳам ул сарви хушрафторга (Муҳаммад алайҳиссаломга) ошиқ бўлган кўринади.\nҚўлларин ўпмоқ таманносий-ла ўлсам, эй рафиқ,\nКўза айла тупроғимдан, тут анинг-ла ёра сув.\nЭй дўст! Менинг энг катта орзуим у зот (алайҳиссалом)нинг муборак қўлларини ўпишдир. Агар шу орзумга етолмай ўлиб кетсам, тупроғимдан кўза ясаб, унда ул ёрга сув бер!\nИқтидо қилмиш тариқи Аҳмади мухтора сув.\nХолиқи олам ҳазрат Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг покиза табиати, гўзал ахлоқи билан борлиқни нурга тўлдиргач, Аҳмади мухтор (сайланган Пайғамбар)га аввало сув тобе бўлди ва муборак хулқлари, ҳаракатларидан ўрнак олиб, у зотга ўхшашга интилди. Шу боис оқар сув покиза ва покловчидир.\nСаййиди навъи башар, дарёйи дурри истифо,\nКим, сепибдур мўъжизоти оташи ашрора сув.\nИнсон зотининг сараси, камёб дуру жавоҳирлар дарёси Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) туғилишлари биланоқ мўъжизалар рўй берди: мажусийларнинг юз йилларча ўчмай турган шарорат олови сўнди.\nТинглаган борки ажабдан тишлагай бармоғини,\nБармоғингдан берганинг шиддат куни ансора сув.\nЎша қийин кунда ёрдамчиларингиз (саҳобаларингиз)га бармоғингиздан сув чиқариб кўрсатган мўъжизангизни эшитган кимса борки, ҳайратдан бармоғини тишлаб қолади.\nИзоҳ: Машаққатли кунда (саҳродаги юришлардан бирида) саҳобалардан ҳеч кимда сув қолмади, яқин-атрофда ҳам сув топилмади. Шунда Пайғамбаримиз судоълик саҳобаларига идиш тагида қолган озгина сувни келтиришни буюрдилар ва унга дуо ўқиб, қўлларини ботирдилар. Шу заҳоти бармоқлари орасидан шариллаб сув оқа бошлади. Бутун карвон аҳли мешларини тўлдириб олишди.\nЗикри наътинг вирдини дармон билур аҳли хато,\nЎйлаким дафъи хумори-чун ичар майхора сув.\nЁ Расулуллоҳ! Илоҳий ишқ майидан бир сипқорганлар хуморини бостириш учун яна ва яна ичгиси келган каби, гуноҳкорлар ҳам Сизнинг наътингизни тилларидан қўймай такрорлашади ва буни дардларига дармон деб билишади.\nМен сенга муштоқман, Хайрул башар, Дўсти Худо!\nЭй Аллоҳнинг дўсти, одамларнинг энг яхшиси! Мен Сизга чанқоқдан лаблари қақраганлар жўровоз бўлиб сув сўрагани, сувга муҳтож бўлганидан ортиқроқ даражада муҳтожман.\nСенсан ул баҳри кароматким, ўшал Меърож туни,\nШабнами файзинг таратмиш собиту сайёра сув.\nСиз шундай каромат денгизидирсизки, Меърож кечасида оқар сув каби баракотингиздан сочилган шудринг томчилари собиту сайёра – бутун юлдузларга тарқалди.\nЧашмаи хуршиддан ҳар дам зилоли файз инар,\nҲожат ўлса марқадинг таждид этар меъмора сув.\nМуборак қабрингизни таъмирлашга эҳтиёж туғилса-ю, бу ишни бажараётган меъморга сув керак бўлса, унга ҳар доим қуёш чашмасидан файзу баракотли, тотли, тиниқ ва пок сув тушади.\nВаҳми дўзах нори ғам солмиш дили сўзонима,\nБор умидим – абри эҳсонинг сепар ул нора сув.\nДўзах қўрқуви куйган дилимга ғам оташини солди. Сизнинг эҳсон булутингиз сув сепиб, дилимдаги оловни сўндиришига умид қиламан. Токи шафоатингиз муждасидан дилимни ўртаётган дўзах қўрқуви кетсин.\nАбри найсондан дўнандек луълуи шаҳвора сув.\nРивоятларга кўра, сурёний ойининг еттинчисида ёққан ёмғир томчиси денгиздаги садаф ичига тушади ва шу томчидан шоҳона гавҳар ҳосил бўлади. Шоир шу ривоятга ишора қилган ҳолда, Расулуллоҳни мадҳ этиши билан, ўзининг оддий сўзлари ҳам садафдаги дур каби азиз бўлганини фахр билан таъкидламоқда.\nУмидим улдурки маҳрум қолмагайман рўзи Ҳашр,\nЧашми васлинг берадур ман ташнаи дийдора сув.\nМаҳшар куни Сиздан, Сизнинг шафоатингиздан маҳрум қолмасликдан, бирор соя бўлмайдиган у жазирама Кунда вуслат булоғи (муборак назарингиз) менинг иссиқдан жизғанак бўлган юзимга сув сепишидан умидворман.\nтаржимаси ва изоҳи.\n367 марта ўқилган.


Фаластин бош вазири, “Ҳамас” ҳаракати раҳбари бўлган Исмоил Хония мамлакатдаги рақиб гуруҳларни қуролли тўқнашувларга барҳам беришга чақирди.\nАйни пайтда, у АҚШ ва Исроил ҳукуматларини фаластинликлар ўртасида зиддият келтириб чиқаришда айблади.\n“АҚШ ва Исроил ҳукуматлари Фаластинда фуқаролар уруши келтириб чиқаришга ҳаракат қилмоқда. Уларнинг мақсади Исроил-Фаластин можаросини фаластинликлар ўртасидаги урушга айлантиришдир”,- дея баёнот берди И.Хония.\nУ Фаластинда фуқаролар уруши бошланмаслиги учун бор имкониятни ишга солишга ваъда берди. Хония президент Маҳмуд Аббоснинг “Фатҳ” фракциясини Фаластин миллий бирлик ҳукумати тузишга чақирди.