Ўзбекистонда парламент сайлови якунланди » Навоий вилоят соғлиқни сақлаш бошқармаси расмий веб-сайти\nНавоий вилоят соғлиқни сақлаш бошқармаси » Янгиликлар » Ўзбекистонда парламент сайлови якунланди\n22 декабрь 2014, кўрилган: 1046\nБу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси раиси М.Абдусаломов 2014 йилги сайловни ёритиш бўйича республика матбуот марказида Тошкент вақти билан соат 22.00 да мамлакатимиз ва чет эл оммавий ахборот воситалари вакиллари учун ўтказилган брифингда маълум қилди.\nДастлабки маълумотларга кўра, сайловда 18 миллиондан ортиқ сайловчи иштирок этди ва бу рўйхатга киритилган умумий сайловчиларнинг 88 фоиздан кўпини ташкил этди. Шундай қилиб, Ўзбекистон Республикасининг “Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисига сайлов тўғрисида”ги қонунининг 44-моддасига мувофиқ парламент Қонунчилик палатаси депутатлари сайлови ўтган, деб ҳисобланади.\nШунингдек, Ўзбекистон Экологик ҳаракатининг конференцияси ҳам якунланди. Унда Экоҳаракатнинг Марказий кенгаши Ижроия қўмитаси ва ҳудудий бўлинмалари вакиллари томонидан Қонунчилик палатасига 15 нафар депутат яширин овоз бериш йўли билан сайланди. Ҳозир овозларни санаб чиқиш ва сайлов натижаларини аниқлаш жараёни давом этмоқда.\nАйни пайтда сайлов участкаларида «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисига сайлов тўғрисида»ги қонуннинг 42-моддасига мувофиқ парламент қуйи палатаси депутатлигига ҳар бир номзод бўйича берилган овозлар алоҳида санаб чиқилмоқда.\nАввал хабар қилинганидек, сайловни дунёнинг элликдан зиёд давлати ва беш халқаро ташкилотдан 300 дан ортиқ халқаро ва хорижий кузатувчи кузатиб бормоқда.\nБундан ташқари, Қонунчилик палатасига сайлов жараёнини депутатликка номзодларни кўрсатган сиёсий партияларнинг 70 мингдан зиёд кузатувчи ва ваколатли вакили ҳам кузатмоқда. Қонунчиликка биноан сиёсий партияларнинг ваколатли вакиллари сайлов участкаларида овозларни санаб чиқишда ҳам қатнашади.\nМамлакатимиз ва чет эл оммавий ахборот воситалари вакилларига 22 декабрь куни бўлиб ўтадиган матбуот анжуманида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси депутатлари сайловининг дастлабки якунлари эълон қилиниши маълум қилинди.


"Спорт" канали футбол бўйича ЖЧ-2014 трансляцияси нархини туширишга уринмоқда\n18 апрел 2021, Тошкент вақти: 01:51\nЖаҳон Чемпионатига чиқа олмаган миллий футбол жамоаси.\nЎзбекистон Миллий телерадиокомпанияси қошидаги "Спорт" телеканали Бразилияда 12 июнь куни бошланадиган футбол бўйича 2014 йилги Жаҳон Чемпионатини трансляция қилиш ҳуқуқини сотиб олишга уринмоқда. Норасмий манбага кўра, 12 июндан 13 июлгача бўладиган футбол ўйинларини жонли тарзда эфирга узатиш ҳуқуқи учун 1 миллион АҚШ доллари атрофида сўралган ва "Спорт" канали маъмурияти бу нархни туширишга уринмоқда.\n"Спорт" телеканалининг Халқаро ўйинлар ва тадбирлар трансляцияси учун масъул бўлимидан олинган маълумотга кўра, Бразилияда бўладиган ЖЧ-2014 футбол ўйинлари трансляциясини харид қилиш бўйича "музокаралар ҳалиям давом этмоқда ва 2-3 кун ичида натижаси расман эълон қилинади".\nБразилияда чемпионат бошланишига 10 кун қолди ҳамки, Ўзбекистондаги миллионлаб футбол мухлислари ўйинни жонли томоша қилиш имкони бўладими ёки йўқми, деган савол жавобини ололмай хуноб бўлаётган эди.\nЗеро, 2014-йилги Жаҳон Чемпионатини тўғридан-тўғри эфирга узатиш ҳуқуқини сотиб олган дунё ОАВ ва трансляторлари рўйхатига ҳозирча Ўзбекистон киритилгани йўқ.\n"Спорт" телеканали таҳририяти музокараларга оид тафсилотларни ҳозирча очиқламади. Аммо, Ўзбекистон Футбол федерацияси ходимларидан бирининг Озодликка шахси сир қолиши шарти билан айтишича, ҳозир трансляция ҳуқуқи учун сўралган нархни тушириш устида сўзлашувлар бормоқда.\n"1 миллион АҚШ доллари, дейишган. Ҳозир шу нархни туширишга уринишаяпти. Натижа маълуммас ҳали. Аслида ФИФА томонидан бу ҳуқуқлар ҳар хил нархда сотилади. Баъзи минтақаларда расмий трансляторлар бор. Уларга қиммат нархда сотилади. Ўзбекистонда эса бу ҳуқуқни Миллий телерадиокомпания сотиб олади. Муҳими, чемпионатга яқин қолганда трансляция нархи ҳам арзонлайди", деди Ўзбекистон ФФнинг исмини ошкор қилмаётганимиз ходими.\nХалқаро Футбол федерацияси матбуот хизмати эса "трансляция учун нарх специфик масала экани ва бу нарх томонлар ўртасидаги музокаралар асосида шаклланиши"ни маълум қилди.\nАммо, шу йилнинг 30 апрелида аввалдан ваъда қилинган ва теледастурларга киритилган Европа Чемпионлар лигаси ярим финали доирасидаги “Челси” ва “Атлетико” футбол жамоалари ўртасидаги ўйин эфирга узатилмай қолди.\nStadion.uz сайтининг ёзишича, энг сўнгги дақиқларда “Спорт” телеканалининг бу ўйинни жонли эфирга узатиш қароридан қайтишига трансляция ҳуқуқига эгалик қилувчи компания даъвоси сабаб бўлган.\n"30 апрель куни ЎзМТРКга ушбу компаниядан учрашувни трансляция қилмаслик ҳақида огоҳлантириш хати келган. Шуни эътиборга олиб, ЎзМТРК раҳбарияти учрашувни эфирга узатмасликка қарор қилган", деб ёзди ушбу сайт.\nАйни пайтда, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси 2010 йилда Жанубий Африкада бўлган чемпионатни тўғридан-тўғри намойиш қилиш ҳуқуқини сотиб олган ва ўйинлар "Спорт" ҳамда "Ёшлар" телеканаллари орқали жонли узатилган эди.\nҚуйида ўтган йилги ўйинларни томоша қилган ва бу йил ҳам шундай имкон берилишига умид қилаётган тошкентлик футбол ишқибози Камолиддин билан суҳбатни тинглашингиз мумкин.\nТошкентлик футбол ишқибози Камолиддин билан суҳбат\nБундан ташқари, Ўзбекистон МТРК расмийлари бу каналлардан берилаётган ўйинни катта экранда намойиш қиладиган клублар, кафе ва бошқа жамоат муассасалари ҳам ҳақ тўлаши кераклигини иддао қилганди.\n"Ўзбекистонда кафелар 1 минг АҚШ долларидан ЎзМТРКга пул тўлайди. Компания трансляция ҳуқуқини сотиб олаётганда бунинг учун ҳам ҳақ тўлайди", деди Озодликнинг ЎзМТРКдаги манбаси 2014-йилги ЖЧ арафасида ҳам.\nАммо, ФИФА маъмурияти жамоат муассасаларига нисбатан трансляция ҳаққи сотилишига оид даъволарни инкор қилган. Жумладан, 2012 йилги Европа чемпионати пайтида Ўзбекистон телевидениеси вакилларининг айни тажрибаси ФИФА талабларидан келиб чиққани ҳақидаги иддаолар инкор қилган эди.\nФИФА талабларига биноан "агар кафе, бар ëки жамоат жойларида футбол ўйинлари кўрсатилса, экрани 6 квадрат метрдан катта бўлмаслиги, 150 кишидан ортиқ томошабин йиғилмаслиги ва томошабинлардан футбол ўйинини томоша қилиш учун ҳақ ундирилмаслиги лозим". Бундан ташқари, текин томоша вақтида ҳам "реклама эълонлари берилмаслиги лозим".\nШу талаблар доирасидан чиқиб кетилган тақдирда намойиш учун келишув имзоланади ва бундай келишув фақат ФИФА вакиллари билан имзоланади ҳамда ҳақ ФИФАга тўланади.\nЯъни, Ўзбекистонда бўлгани каби ЖЧ ўйинларини бераётган телеканаллар эфирини кафе, ресторан ёки бошқа жамоат жойларида текинга намойиш қилган юридик ёки жисмоний шахслардан намойиш учун ҳақ ундириш ноқонунийдир.\n12 июнь куни Бразилияда бошланадиган чемпионатни ёритиш учун ҳозирча Ўзбекистонда ягона электрон ахборот воситасиси - uff.uz сайти журналистларига аккредитация берилгани хабар қилинган.\n“ФИФА ташкилоти Бразилияда футбол мусобақаларини ёритиш учун бутун Ўзбекистон матбуоти бўйича фақатгина Uff.uz сайтига расмий аккредитацияни берди. Тез кунларда мазкур сайт журналистлари - Азизхон Акбаров ҳамда Санъат Шарипов Бразилияга хизмат сафарига учиб кетишади" деб ёзди, жумладан uff.uz сайти.\n2 июнь куни олинган маълумотга кўра, Осиёнинг энг сара ҳаками, деб тўрт бора тан олинган Равшан Эрматов ва унинг бошчилигидаги ҳакамлар гуруҳи футбол бўйича жаҳон чемпионати ўйинлари бўлиб ўтадиган Бразилияга етиб борган.\nРавшан Эрматовга ўзбекистонлик Абдуҳамидулло Расулов ва қирғизистонлик Баҳодир Қўчқоровлар ёрдамчилик қилади. Равшан Эрматов МДҲ ва Болтиқбўйича мамлакатлари ҳакамлари орасида мазкур чемпионатда қатнашаётган ягона бош ҳакамдир.\nЭслатамиз, ўзбекистонлик Равшан Эрматов 2010 йилда Жанубий Африкада бўлиб ўтган жаҳон чемпионатида ҳам ҳакамлик қилган.


КУТИЛМАГАН ТУҲФА - 6 Января 2018 - BEPUL MP3 KO'CHIRISH, VIDEO KLIP, FOTO SURATLAR, YANGI\nГлавная » 2018 » Январь » 6 » КУТИЛМАГАН ТУҲФА\n— Дадаси, Янги йилга ҳам оз қолди. Иш топиб, пул олиб келмасангиз бўлмайди, — деди Нозима хўжайинига.\n— Анави Ўктамжон катта қурилиш бошлабди деб эшитдим. Бориб кўринг-чи, балки сизга ҳам бирор иш топилиб қолар.\nШокир хотинининг қистови билан Ўктамжоннинг уйига йўл олди.\n— Совуқ тушиб қолгани учун усталар уйларига кетиб қолди. Майли десангиз, ховлининг у ер-бу ерини текислаш керак,— деди Ўктамжон Шокирнинг елкасига қоқиб.\n— Майли ака, ҳозир менга пул зарур. Янги йилга болаларга ул-бул сотиб олиш керак. Совуқ бўлсаям ишлайвераман. Фақат пулини…\n— Гап бўлиши мумкин эмас, укам, гап бўлиши мумкин эмас… Нақд тўлайман.\nШокир ишни бошлаб юборди. Янги йил кунига ҳовли тайёр бўлди.\n— Яшаворинг ука, кеннойингиз хурсанд бўлади энди.\n— Энди ака, менга рухсат, шу, иш ҳақимни берсангиз, уйда болалар кутиб ўтиришибди. Майда-чуйда дегандай…\n— Хўп бўлади, ука, ҳозир "йес” қиламиз. — Ўктамбой қўлини чўнтагига солганди юз доллар илинди. — Ийи, Шокиржон хафа бўлмайсиз. Ҳамма пулим "кўки”да экан. Сиз уйга кетаверинг, мен майдалаб, ўғлимдан бериб юбораман.\n— Майли, ака, фақат тезроқ, хўпми? Магазинлар ёпилиб қолса, болалар…\nЎша куни Шокир кечгача йўл пойлади. Кеч тушганда Ўктамжонникига йўл олди.\n— Акангиз бирровга келиб майда-чуйдаларни ташлаб кетганича йўқ. Телефони ўчирилган, — деди Ўктамжоннинг хотини. — Аксига олиб мендаям пул йўқ эди. Хўжайин келиши билан дарров айтаман.\nМана, Янги йил киришига саноқли дақиқалар қолди. Кута-кута тоқати тоқ бўлган Шокир, кўчага чиқиб, дўконга йўл олди. Ҳаммаси ёпилган. Бахтига қўшни қишлоқда кичкинагина бир дўконча очиқ экан. Шу ерга кириб, бор пулига озгина конфет билан печенье сотиб олди. Торт олишга пули етмади. Минг истиҳола билан дўкончи йигитга дардини айтганди, у "Мана шу торт мендан болаларингизга совға! Пулини топганингизда ташлаб кетарсиз”, деб қўлига тортни ушлатиб қўйди. Шокир уйига қандай етиб келганини билмайди. Дадасини кўрган болалар бирданига югуришди: "Ур-ре, торт еймиз!”\nКатегория: HIKOYALAR / ХИКОЯЛАР | Ko'rganlar:: 192 | Добавил: www.BePuL.NeT | Рейтинг: 0.0/0


Мақолада, фуқаролар хорижда ишлаш учун «AMILEE BAHORA» ХБАга 25-30 млн сўмга қадар пул тўлагани, хорижда на ваъда қилинган ишга, на маошга эга бўла олмаган кўпчиликни ташкил этаётгани ҳақида хабар қилинган эди. Умуман, ушбу бандлик агентлиги билан боғлиқ бошқа ўрганишлар натижаси ҳам мақолада келтирилган эди.\n11 январь куни Тошкент халқаро аэропортига Ригадан амалга оширилган парвоз келиб қўнди. Унда юқоридаги хусусий бандлик агентлиги томонидан 30 млн сўм эвазига катта ваъдалар билан Латвияга юборилган икки ўзбекистонлик қайтиб келди. Улар Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги ҳузуридаги Ташқи меҳнат миграцияси агентлигининг амалий кўмагида ватанга қайтишга муваффақ бўлишди. Kun.uz мухбири ватанга қайтган меҳнат муҳожирларининг бири билан суҳбатлашди.\n«Бизлар «AMILEE BAHORA» ХБАга ҳужжатларимизни топширгандик. Ётоқ жой бепул, маош соатига 8-9 евродан деб ваъда қилишганди. Аммо, борганимиздан кейин буларнинг барча қуруқ гап эканига гувоҳ бўлдик. 3 ой ишлаб қўлимизга маош олмадик. Жуда пул керак бўлганида 50 евродан бериб қўйишди. Бизга қурилишда “отделька” ишлари дейишганди, аммо “фасад” ишларини бериб қўйишди. Яхши бўлар, деган илинж билан 3 ой кутдик», - дейди ватанга қайтиб келган меҳнат мигранти.\nУнинг сўзларига кўра, у бир ой Германияда ҳам бўлишган, сўнгра яхшироқ иш топиш умидида Польшага ҳам ўтишган. Бироқ, бу икки давлатда ҳам уларнинг умиди чилпарчин бўлгач, Ташқи меҳнат миграцияси агентлигига мурожаат қилишга мажбур бўлишган.\nУ, шунингдек, хусусий бандлик агентликлари орқали хорижга ишга кетмоқчи бўлганларни эҳтиёткорликка ҳам чақирди. Улар билан шартнома имзолаганда имкон даражасида 3 томонлама шартнома тузишга ва тўловни амалга оширишда фақатгина банкка тўлаш кераклигига эътибор қаратди.\n«Мен бошқа фирма юборган одамларни ҳам кўрдим. Уларнинг ҳам аксарияти, масалан, 100 киши юборган бўлса, 20 нафари яхшироқ жойлашиб кетган, қолган 80 фоизи қийналиб юрибди. Шунинг учун улар билан шартнома қилганда эҳтиёткорроқ бўлишса яхши бўлади», - дейди суҳбатдош.


Футболчиларнинг 10та энг қиммат уйлари / CHAMPIONAT.asia\nФутболчиларнинг 10та энг қиммат уйлари\n18 дек 17:14\nЯқиндагина Англия терма жамоаси собиқ сардори, жаҳоннинг энг машхур футболчиларидан бири Дэвид Бекхэм Лондон шахридан ўзига янги уй, аниқроғи ҳашаматли бир қаср сотиб олди. Ушбу уй деярли 80 миллион еврога бахоланган. Шунингдек, Лионель Месси ҳам ўзига янги уй сотиб олиш истагида.\nШу муносабат билан "СА" сизнинг эътиборингизга энг қимматбаҳо уйга эга бўлган футболчилар ва уларнинг бошпаналари ҳақида маълумот беришга қарор қилди.\nДЭВИД БЕКХЭМ - 79 МИЛЛИОН ЕВРО\nФутболчилик фаолиятини яқинда якунлаган, жаҳоннинг энг пулдор спортчиларидан бири бўлган Бекхэм аввал яшаган жойи бўлмиш "Бекингем саройи" ўрнига Лондон шаҳрининг ғарбий қисмидан бошқа бир қаср сотиб олди. Ушбу уй 79 миллион евро туради. Бекхэмлар оиласининг янги уйида футболчи ва умр йўлдоши, унинг тўрт нафар фарзадига тегишли хоналардан ташқари ҳатто Викториянинг ҳайратланарли оёқ кийимлар коллецияси учун жуда катта алоҳида хона ҳам мавжуд.\nУЭЙН РУНИ - 18 МИЛЛИОН ЕВРО\nУэйн Рунининг турар жойи Манчестер шахридан унча узоқ бўлмаган тарихий Чешир графлигидаги қишлоқлардан бирида жойлашган. Ушбу серхашам уйнинг бутун сантехникаси олтин суви югуртирилган металлдан экани эътиборли. 2010 йилда ушбу уйда "Манчестер Юнайтед" ашаддий мухлисларининг норозилик намойишлари бўлиб ўтганди. Улар Уэйн азалий рақиб бўлмиш "Ман. Сити"га ўтиб кетишидан ҳавотирланишганди. Намойишчиларни полиция тарқатиб юборган. Уэйн ҳам ҳеч қаерга кетмади.\nДИДЬЕ ДРОГБА - 14,5 МИЛЛИОН ЕВРО\n"Челси"да тўп суриб юрган вақтлари Дрогба Лондондан рус бизнесмени Юрий Шефлердан ушбу уйни сотиб олганди. 2011 йилда нотаниш кимсалар футболчининг ота-онаси истиқомат қиладиган Кот'д-Ивуардаги уйга ўт қўйиб юборишди. Лекин Туманли Албиондаги еттита ётоқхона, еттита катта ванна, иккита ошхона, антиқа ўсимликлар ўсадиган иссиқхона, бассейнлар комплекси, тренажер заллари, сауналар, солярилар ва 10та автомобилни сиғдира оладиган гаражларга эга бўлган уйга ҳеч ким зарар етказа олгани йўқ.\nЖОН ТЕРРИ - 7,5 МИЛЛИОН ЕВРО\nИкки ой илгари "Челси" ҳимоячиси Жон Терри Суррей графлигидаги уйини сотиб юборди. Футболчининг ўша уйида саккиста ванна, тўққиста ётоқхона, бассейн, сауна, кинотеатр ва катта сунъий кўл ҳам бор эди.\nКАКА - 7 МИЛЛИОН ЕВРО\nКака 2009 йилда "Милан"дан "Реал"га ўтган вақтида, Мадриддан яхшигина бир уй ҳарид қилганди. У Мадридда Криштиану Роналду, Икер Касильяс, Карим Бензема, Серхио Рамос ва Анхель Ди Марияга қўшни эди. Ҳозир унинг данғиллама саройида Гарет Бэйл яшаяпти. Гарет уй ижараси учун Какага ҳар ой 12 минг евро тўлаб турибди.\nФРЭНК ЛЭМПАРД - 7 МИЛЛИОН ЕВРО\n"Челси" етакчисининг уйларидан бири 18000 квадрат метр жойни эгаллаган. Унда тўққиста ётоқхона, 12та ванна, усти очиқ ва ёпиқ бассейн, қайиқда сузиш учун махсус жой бор.\nКРИШТИАНУ РОНАЛДУ - 6 МИЛЛИОН ЕВРО\n"Реал" ҳужумчиси Криштиану Роналду "МЮ"да сотиб олган ўзининг Манчестердаги уйини сотишига тўғри келди. Сотиш сабаби? "Реал" юлдузининг Манчестердаги қўшнилари унинг уйи қолган уйлар ва яқин атрофдаги бинолар фонида ўз архетектураси билан ҳаддан ташқари ажралиб турганидан шикоят қилишди.\nМАРИО БАЛОТЕЛЛИ - 5 МИЛЛИОН ЕВРО\n"Манчестер Сити"нинг собиқ ҳужумчиси Туманли Альбиондаги фаолияти давомида фақатгина майдонда жанжаллашиш билан чекланиб қолган эмас. 2011 йил ноябрида футболчи байрам салютларидан эхтиётсизлик билан фойдаланиш оқибатида сал қолса ўзи яшаб юрган ҳудуддаги ҳонадонларга ўт қўйиб юборишига сал қолди. Бу воқеа оқибатида у ўзига бошқа уй топишига тўғри келди.\nЛИОНЕЛЬ МЕССИ - 5 МИЛЛИОН ЕВРО\nСайёрамизнинг энг яхши футболчиси имкон қадар ўзини камтар тутишга уринади. У яшайдиган уй ҳақида ҳам унча кўп маълумот йўқ. Фақат бу уйда спа-салон, мини-кинотеатр, футбол майдончалари бор экани маълум. Бироқ Месси бу уйдан кўчмоқчи. У футбол тўпи кўринишидаги янги уй сотиб олишга қарор қилди. Бу антиқа ҳовли Барселона шахрининг элит қисмида жойлашган. У ерда Мессига Хавьер Маскерано қўшни бўлади. Бу уйни қуриш учун Месси машхур архитектор Луис де Гарридони ишга жалб қилган.\nАНДРЕС ИНЬЕСТА - 4,6 МИЛЛИОН ДОЛЛАР\nАндрес Иньестанинг уйини таниб олиш қийин эмас. Уйнинг пештоқига Iniesta ёзуви туширилган, шунингдек, "Барселона" ва Испания терма жамоасида ўйнайдиган рақами "6" туширилган.


ҲАРБИЙ ҚИСМДА ХАЙРИЯ КОНЦЕРТИ | Kattakurgon.uz\nҲАРБИЙ ҚИСМДА ХАЙРИЯ КОНЦЕРТИ\nКаттақўрғон гарнизонидаги ҳарбий қисмда жорий йилнинг 9 август куни “Жонажон Ўзбекистоним, мангу бўл омон!” шиори остида хайрия гала-концерт дастури ташкил этилди. Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигининг йигирма саккиз йиллиги арафасида ҳарбий қисм оркестр жамоаси, шаҳар маданият бўлими, шаҳар “Ўзбекнаво” бирлашмаси бўлими ҳамкорлигида ўтказилган хайрия концерти иштирокчиларда илиқ таассурот қолдирди.\nХайрия концертига таклиф этилганлар Ватан олдидаги бурчини бажариш вақтида ҳалок бўлган ҳарбий хизматчилар майор Б.Эргашев, лейтенант Ж.Расулов, сержант У. Барноевларнинг ота-оналари, ҳарбий хизматчиларнинг фарзандлари, нафақага чиққан ҳарбий хизматчилар, шунингдек, шаҳримиздаги 5-сон махсус интернат мактабининг ўқувчи ёшларига совғалар тақдим этилди.\nШунингдек, шу куни ҳарбий хизматчилар ва уларнинг оила аъзолари билан “Китоб эзгуликка етакловчи маёқ” мавзусида маърифат куни ўтказилди. Ҳарбий қисм ҳарбий хизматчилари ва уларнинг оила аъзолари томонидан шаҳримиздаги “Ёшлар кутубхонаси”га ташриф уюштирилди.\nҲарбий қисм командири,


Машҳур хонанданинг ўғлини ким нима мақсадда ўлдирмоқчи?\nНомаълум кимса Иброҳим Тотлисасга қўнғироқ қилиб, «Ўғлинг Идони ўлдирамиз» дея таҳдид қилгач, хонанда ҳуқуқ-тартибот идораларига мурожаат этиб, ўғлининг хавфсизлиги таъминланишини сўради. Бу ҳақда «Xabar.uz» нашри malun qildi\nИброҳим Тотлисас 28 июнь куни «Эсен Мюзик» ширкатига борган. У хонага кириши билан ширкатнинг телефони жиринглаган. Гўшакни кўтарган киши «Иброҳим Тотлисаснинг ўғли Идони ўлдирамиз» деган овозни эшитган. Яширин рақамдан ким нима мақсадда қўнғироқ қилгани маълум эмас.\nБу таҳдиддан сўнг машҳур хонанда адвокати билан биргаликда ҳуқуқ-тартибот идораларига мурожаат қилган. «Менга аввал ҳам бир неча марта шундай таҳдидлар бўлган. Номаълум кимсалар ўғлим Идо ва Аҳмад Тотлисасни ўлдириш билан таҳдид қилган», – деган Иброҳим Тотлисас.\nМаълум бўлишича, июль ойида Иброҳим Тотлисаснинг ўғли Идо Ялова шаҳрида концерт берар экан. Концерт арафасида бундай қўнғироқлар бўлаётганидан машҳур хонанда ажабланган.\nТотлисаснинг мурожаати қаноатлантирилаяпти: суриштирув бошлаб юборилди.


Ассалому алайкум, ҳурматли депутатлар!\nҚадрли Хоразм аҳли!\nАвваламбор, бугун мана шундай ажойиб, шукуҳли бир кунда сиз, азизлар билан учрашиб, барчангизни кўтаринки кайфиятда кўриб турганимдан хурсандман.\nСизларга, сизлар орқали кўпни кўрган, меҳнаткаш ва олижаноб Хоразм элига ўзимнинг чуқур ҳурмат ва эҳтиромимни билдиришга рухсат этгайсиз.\nБугунги кунни “ажойиб”, “шукуҳли кун” деб айтганим, албатта, бежиз эмас. Куни кеча Хоразм воҳасининг миришкор деҳқон ва фермерлари мамлакатимизда биринчи бўлиб пахта бўйича шартнома мажбуриятини бажардилар.\nСизларни фидокорона ва машаққатли меҳнат ҳисобидан 250 минг тоннадан зиёд пахта хирмони бунёд этиб, мана шундай улкан ғалабани қўлга киритганингиз билан чин қалбимдан самимий табриклайман.\nҲалол ва самарали меҳнатингиз учун сизларга, бутун Хоразм элига чуқур миннатдорчилик билдириб, барчангизга мустаҳкам соғлиқ, хонадонларингизга файзу барака тилайман.\nҲақиқатан ҳам, Хоразм — ўз касбининг фидойиси ва устаси бўлган асл деҳқонлар юрти экани билан ҳар қанча фахрлансак, сизларга ҳар қанча таҳсин ва тасаннолар айтсак, арзийди.\nБу заминдаги оғир иқлим ва мураккаб тупроқ шароитига қарамасдан, воҳа миришкорлари барча қишлоқ хўжалиги экинларидан мўл ҳосил етиштириб келмоқда. Бунинг учун одам, аввало, ўз юртини, ўз Ватанини севиши, унга садоқат кўрсатиб яшаши керак ва Хоразм аҳли буни ўз тарихида, ўз ҳаётида такрор ва такрор исбот этиб келмоқда, десак, айни адолатни айтган бўламиз.\nАзиз дўстлар, ахир, ўзингиз ўйланг, ёзи жазирама иссиқ, қиши қаҳратон совуқ, ерлари кучли шўрланган бу ҳудудда нафақат меҳнат қилиш, балки мўл ҳосил ундириш — бу, очиқ айтиш керак, ҳар кимнинг ҳам қўлидан келмайди. Шунинг учун хоразмлик деҳқонларни бир эмас, икки марта қаҳрамон, десак, ҳеч қандай муболаға бўлмайди.\nШу боис ҳам мен ҳаёт синовларида тобланган, одамни, одамийликни юксак қадрлайдиган Хоразм аҳлини юрагимга яқин оламан. Сизлар билан мулоқотда бўлиб, Ватанимизнинг бугунги ва эртанги тақдири ҳақида мазмунли суҳбатлар қуришни, қандай қилсак ҳаётимиз янада обод ва фаровон бўлади, халқимиз, фарзандларимиз тинч ва осойишта, бахтли яшайди, деган масалалар бўйича фикрлашиб, маслаҳатлашишни зарур, деб биламан.\nАлбатта, бугунги сафаримни мен анча аввал режа қилиб қўйган эдим, яъни қани эди, биринчи бўлиб Хоразм аҳлини ғалаба билан табрикласам, деб ният қилган эдим. Нега деганда, мана шундай қутлуғ, қувончли кунда сизларнинг хурсандчилигингизга шерик бўлиб, ҳорманглар, азизларим, қадрдонларим, деб барчангизга раҳмат айтишни мен нафақат ўз бурчим, балки ўзим учун катта шараф, деб биламан.\nХоразм воҳаси шундай хосиятли бир юртки, унинг ҳар қандай одамни ҳам ўзига тортадиган беқиёс сеҳри, жозибаси бор. Чунки Хоразм деганда, жаҳон цивилизациясига улкан ҳисса қўшган, миллий давлатчилигимизнинг тамал тоши қўйилган бетакрор бир ўлка кўз олдимизга келади.\nШахсан мен қачонки бу замин тупроғига қадам қўйсам, кўҳна тарих сирларидан огоҳ бўлгандек, кўп ҳаётий ҳикматларнинг мағзини чаққандек бўламан.\nХоразм ҳақида сўз юритганда, машҳур шоиримиз Омон Матжоннинг мустақиллигимиздан олдин ёзган бир шеъри ёдимга тушади. У киши “Нега Хоразмда тоғлар йўқ?” деган саволни қўйиб, “Хоразмнинг буюк тоғлари бор — бу Муҳаммад Хоразмий, Абу Райҳон Беруний, Паҳлавон Маҳмуд, Огаҳий, Ферузлардир”, деб жавоб беради. Бугун биз чексиз ғурур ва ифтихор билан бу рўйхатга Маҳмуд Замахшарий, Нажмиддин Кубро, Жалолиддин Мангуберди, Ҳофиз Хоразмий, Сулаймон Боқирғоний сингари улуғ аждодларимизнинг қутлуғ номларини ҳам қўшиб айтишга тўла ҳақлимиз.\nАйниқса, енгилмас саркарда, Ватан ҳимоячиси, миллий қаҳрамон Жалолиддин Мангубердининг она- юртимиз озодлиги йўлида кўрсатган беқиёс жасорати ва матонати, мана, орадан неча асрлар ўтса ҳамки, халқимиз учун буюк ибрат намунаси бўлиб келмоқда. Бор-йўғи, ўттиз икки йилгина умр кўрган бу жасур баҳодирга ҳатто унинг ашаддий душмани Чингизхон ҳам тан бериб, “Қани эди, менинг ҳам Жалолиддинга ўхшаган ўғлим бўлса эди, дунёдан беармон ўтардим”, деб айтган сўзларини сизлар албатта яхши биласизлар.\nМинг афсуски, биз мана шундай улуғ аждодимиз ҳақидаги тарихий ҳақиқатни ёшларимизга тўла етказаяпмиз, деб айта олмаймиз.\nМен шу йил 3 август куни ижодкор зиёлиларимиз билан бўлган учрашувда шу масалани кўтариб, жумладан, Жалолиддин Мангуберди ҳақида ҳар томонлама етук бадиий фильм яратиш таклифини билдирган эдим. Бу борада мамлакатимизнинг театр ва кино арбоблари билан бир қаторда, хоразмлик ижодкорлар ҳам фаоллик кўрсатсалар, нур устига нур бўларди.\nАйни пайтда биз улуғ аллома ва мутафаккирларимизнинг хотирасини абадийлаштириш, уларнинг илмий, маданий меросини ўрганиш ва тарғиб этиш бўйича бошлаган ишларимизни изчил давом эттирмоқдамиз. Хусусан, Тошкент ахборот технологиялари университетига Муҳаммад Хоразмийнинг номи берилиб, унинг фаолияти янада кенгайтирилгани, шунингдек, буюк бобомиз номидаги ахборот-коммуникация технологиялари йўналишига ихтисослаштирилган мактаб ташкил этилгани шулар жумласидандир.\nХабарингиз бўлса, биз Ислом ҳамкорлик ташкилотининг яқинда Остона шаҳрида бўлиб ўтган саммитида Ал-Хоразмий номида ёш математикларнинг халқаро олимпиадасини ташкил этиш ва уни Ўзбекистонда ўтказиш ташаббуси билан чиқдик.\nЎйлайманки, ушбу олимпиадани айнан алгоритм Ватани бўлмиш Хоразмда, Хоразм Маъмун академиясида ўтказиш ҳар жиҳатдан тўғри бўлади.\nЭнг муҳими, бугунги кунда юртимиздан Хоразмий бобомизнинг муносиб издошлари етишиб чиқаётгани барчамизни қувонтиради.\nАна шундай ёшлардан бири, Ўзбекистон Миллий университетининг математика факультети талабаси, Хоразм фарзанди Ҳакимбой Эгамберганов бунга яққол мисолдир. Бу истеъдодли йигитимиз қаторасига уч йил — 2014, 2015, 2016 йилларда математика бўйича чет мамлакатларда бўлиб ўтган халқаро фан олимпиадаларида олтин медални қўлга киритган.\nБундай ёшлар тимсолида биз Хоразмий бобомизнинг ҳақиқий набираларини кўрамиз. Шундай билимли, баркамол, Ватанга садоқатли фарзандларимиз қанча кўпайса, Ўзбекистоннинг келажаги шунчалик буюк бўлиши муқаррар.\nБугунги учрашувимиздан асосий мақсад, бу — ташкилий масалани кўриб чиқишдан иборат.\nШу билан бирга, Хоразм вилоятида амалга оширилаётган ислоҳотларнинг бориши ва уларнинг натижаси ҳақида, ечимини кутиб турган долзарб муаммолар ва келгусидаги вазифалар ҳақида сизлар билан атрофлича фикр алмашиб олишимиз зарур.\nТаъкидлаш лозимки, Ўзбекистонни янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар стратегияси доирасида барча ҳудудларимиз қатори Хоразм вилоятида ҳам катта ишлар қилинмоқда.\nХоразм воҳасининг бугунги обод қиёфаси, янги уй-жойлар, замонавий бинолар, саноат корхоналари, муҳташам саройлар, равон йўллар, кенг майдон ва хиёбонлар, боғ-роғлар, таълим-тарбия, тиббиёт, маданият ва спорт масканлари, барча соҳаларда амалга оширилаётган ишларни кўрган одам бунга тўла ишонч ҳосил қилади.\nБундай натижаларга эришишда халқ билан доимий мулоқот қилиб, одамларни ташвишга солаётган ҳаётий муаммоларни ҳал этиш алоҳида муҳим аҳамиятга эга.\nШу мақсадда Президентнинг виртуал қабулхонаси ва барча ҳудудларимизда Халқ қабулхоналари ташкил этилгани, жойларда ўтказилаётган сайёр қабуллар, давлат органлари раҳбарларининг маҳаллий Кенгашларда ҳисобот бериши бўйича жорий этилган мутлақо янги тизим ўзининг ижобий самарасини бермоқда.\nХоразм вилояти мисолида оладиган бўлсак, жорий йилда Халқ қабулхоналарига аҳолидан 14 мингдан зиёд мурожаат тушгани ва шундан 12 мингтаси ижобий ҳал этилганини қайд этиш лозим.\nПрезидентнинг виртуал қабулхонасига вилоят ҳокимлиги ваколатига кирадиган масалалар бўйича 16 мингта мурожаат келиб тушиб, шундан\n11 минг 500 таси ёки 74 фоизи қаноатлантирилган, қолганлари бўйича тушунтириш берилган. Жумладан, иш билан таъминлаш юзасидан 1 минг 600 дан ортиқ, соғлиқни сақлаш ва пенсия тайинлаш масалалари бўйича 1 минг 400 тага яқин, моддий ёрдам олиш бўйича 900 дан зиёд мурожаатлар ижобий ҳал этилган.\nАлбатта, бундай мурожаатларни кўриб чиқишда баъзан тезкорлик, тажриба, амалий механизмлар етишмаслиги сезилиб қолмоқда. Биз бундай камчиликларни бартараф этиш ва мазкур тизимни янада такомиллаштириш бўйича ишларни давом эттирамиз.\nҚадрли сессия иштирокчилари!\nМаълумки, Хоразм вилоятида барча соҳаларни жадал ривожлантириш бўйича тегишли дастур ва инвестиция лойиҳалари ишлаб чиқилди ҳамда уларнинг ижросини таъминлаш учун Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Ҳукуматнинг бир қатор қарорлари қабул қилинди.\nАна шу қарорларни бажариш юзасидан кўрилаётган чора-тадбирлар туфайли вилоятда саноат, қишлоқ хўжалиги, хизмат кўрсатиш, ижтимоий ва коммунал соҳаларда жиддий ижобий ўзгаришлар юз бермоқда.\nБу ҳақда гапирганда, аввало, Хива шаҳри ва Хива тумани чегаралари ўзгартирилиб, Хива шаҳри вилоятга бўйсунадиган шаҳарга айлантирилганини қайд этиш зарур.\nХоразм вилояти иқтисодиёти тармоқларини ривожлантириш бўйича қабул қилинган дастурларга мувофиқ, жорий йилнинг 9 ойи давомида 373 миллиард сўмлик инвестициялар ҳисобидан 1,5 мингга яқин ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш объектлари ташкил этилган ёки кенгайтирилган. Натижада 6 мингта янги иш ўрни ташкил этилган. Жумладан, Шовот туманидаги тўқимачилик қўшма корхонасида 71 миллиард сўмлик инвестиция ҳисобидан йилига 70 миллион дона пайпоқ ишлаб чиқариш йўлга қўйилган, шиша идишлар тайёрланадиган корхонада эса 35 миллиард сўмлик лойиҳа амалга оширилган.\nАна шу ишларнинг давоми сифатида жорий йил охирига қадар яна бир қатор ўрта ва йирик корхоналарни ишга тушириш мўлжалланмоқда. Хусусан, Қўшкўпир туманида 50 минг бош парранда хўжалиги, Хива туманида 500 тонна балиқни қайта ишлаш корхонаси ва 1000 тонналик холодильник, Боғот туманида ҳам шундай холодильник ишга туширилади. Урганч шаҳрида 250 минг тонна маиший чиқиндини қайта ишлаш бўйича корхона барпо этилмоқда.\nВилоят иқтисодиётини ривожлантиришнинг қўшимча резервларини аниқлаш ва ишга тушириш мақсадида охирги бир ҳафта мобайнида тегишли вазирлик ва компаниялар раҳбарлари Хоразмга келиб, янги лойиҳалар устида иш олиб боришганидан сизлар хабардорсиз, деб ўйлайман. Бунинг натижасида 2018-2019 йилларда Хоразм вилоятида умумий қиймати 716 миллион доллар бўлган 1 минг 500 га яқин лойиҳани амалга ошириш ва 16 мингта янги иш ўрни яратишга мўлжалланган дастур лойиҳаси ишлаб чиқилди. Шундан қиймати 450 миллион доллар бўлган 478 та лойиҳа ташаббускорларнинг ўз маблағлари ва тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ҳисобидан амалга оширилади.\nИқтисодиёт вазирлиги (Г. Саидова), Инвестициялар бўйича давлат қўмитаси (А. Аҳмадхўжаев), Хоразм вилояти ҳокимлиги хўжалик бирлашмалари билан биргаликда, йигирма кун муддатда мана шу лойиҳаларнинг параметрлари, молиялаштириш манбалари, ташаббускор-инвесторлари ва амалга ошириш муддатларини аниқ белгилаган ҳолда, тасдиқлаш учун Вазирлар Маҳкамасига киритсин.\nАйни вақтда халқаро молия институтларининг маблағларини жалб этиш ҳисобидан амалга ошириладиган йирик лойиҳалар сони вилоятдаги мавжуд салоҳиятга нисбатан жуда кам эканини тан олишимиз керак. Хусусан, вилоятда жорий йилда Қишлоқ хўжалиги корхоналарини таркибий қайта тузиш агентлиги томонидан қиймати 6,7 миллион долларлик 12 та лойиҳа амалга оширилмоқда. Буни албатта қониқарли, деб бўлмайди.\nШунинг учун, биринчидан, агентлик (Н. Нажимов) ва Марказий банк (Т. Ишметов) давлат томонидан жалб этилаётган хорижий сармояларни тез ва самарали ишлатиш борасидаги тизимни танқидий ўрганиб чиқиб, барча сунъий тўсиқларни бартараф этиш чораларини кўрсин.\nИккинчидан, Инвестициялар бўйича давлат қўмитаси (А. Аҳмадхўжаев), Агентлик (Н. Нажимов) Хоразм ва Қорақалпоғистон Республикаси учун қишлоқ хўжалик маҳсулотларини етиштириш ва қайта ишлаш бўйича камида 100 миллион долларлик махсус хорижий кредитларни жалб этиш чораларини кўрсин.\nАна шу лойиҳаларни амалга оширишда биз тадбиркорларга нафақат катта умид боғлаяпмиз, балки ушбу соҳада мисли кўрилмаган янги имконият ва имтиёзлар яратиб бердик ва бу сиёсатни изчил давом эттиришга тайёрмиз.\nБу ишларни янада ривожлантириш ва янги босқичга кўтариш мақсадида 2018 йилни Хоразм вилояти учун “Тадбиркорликни тубдан ривожлантириш ва инвестициялар йили” деб эълон қилсак, нима дейсизлар?\nШу муносабат билан Хоразм вилояти ва туманлар ҳокимларининг иқтисодиёт бўйича ўринбосарларининг иш услубини ўзгартириш керак.\nЛойиҳа бошқаруви миллий агентлиги (Ш. Содиқов) Иқтисодиёт вазирлиги (Г. Саидова), Ташқи савдо вазирлиги (Э. ўаниев), Инвестициялар бўйича давлат қўмитаси (А. Аҳмадхўжаев) билан биргаликда, ўн кун муддатда Хоразм вилоятида тадбиркорликни ва инвестицияларни жалб этиш борасидаги ишларни тубдан такомиллаштириш бўйича Президент қарори лойиҳасини тайёрлаб, тасдиқлаш учун киритсин.\nВилоят ва туман ҳокимларининг иқтисодиёт бўйича ўринбосарлари ўзларининг зиммасидаги асосий вазифалардан ташқари тадбиркорликни ривожлантириш ва инвестицияларни жалб этиш масаласи билан бевосита шуғулланади. Бу ўзига хос Хоразм тажрибаси бўлади.\nЮқорида номлари зикр этилган тўртта вазирлик ва идораларнинг раҳбарлари вилоят ва туманлар ҳокимларининг иқтисодиёт бўйича ўринбосарлари билан бирга, чет мамлакатлардаги элчиларимизни жалб этган ҳолда, 1 йилда 15 — 20 миллион доллар миқдорида инвестициялар олиб келиш учун шахсан масъул этиб белгиланади.\nБунинг учун бизда барча асослар мавжуд: аввало, иқтисодиётни эркинлаштириш ва тадбиркорлик учун қулай муҳит яратиш бўйича мамлакатимизда жуда муҳим Фармон ва қарорлар қабул қилинди. Жумладан, жорий йилдан бошлаб тадбиркорлик субъектлари фаолиятини режадан ташқари текширишларга чек қўйилди.\nМиллий валютамизни эркин конвертация қилиш масаласи ҳал этилди, валютани мажбурий сотиш тартиби бекор қилинди.\nАйни вақтда ишбилармонлик ва инвестиция муҳитини янада яхшилаш бўйича қиладиган ишларимиз ҳали кўп. Хусусан, тадбиркорлик фаолиятини лицензиялаш, рухсат бериш ва тартибга солиш билан боғлиқ турли қоидаларни кескин қисқартиришимиз керак.\nСолиқ ва мажбурий тўловлар сонини камайтириш, уларни қўллаш тартибини кескин соддалаштириш, тадбиркорликка кенг йўл очиб бериш — барча бўғиндаги давлат идораларининг биринчи галдаги вазифасига айланиши зарур.\nСодда қилиб айтганда, битта бўлса ҳам янги иш ўрни яратган тадбиркорларни бошимизга кўтарадиган, уларга “сиз” деб мурожаат қиладиган вақт келди. Бу — бугунги куннинг энг муҳим талаби, керак бўлса, янги даврнинг қонуни.\nБунга амал қилмас эканмиз, яна ҳамма нарса эски ҳаммом, эски тос бўлиб қолаверади. Ҳаётимизда ҳеч қандай ўзгариш ва ривожланиш бўлмайди.\nТадбиркорлик ва яна бир бор тадбиркорлик, рақобатдош маҳсулот ишлаб чиқариш ва жаҳон бозорида ўз ўрнимизни эгаллаш — мана, бизнинг йўлимиз.\nБизнинг бундан бошқа йўлимиз йўқ ва бўлиши ҳам мумкин эмас. Дунёдаги барча ривожланган давлатлар фақат мана шу йўл орқали эркин ва фаровон ҳаётга эришганини унутмаслигимиз керак.\nЮқорида айтиб ўтганимиздек, Хоразм вилоятида қишлоқ хўжалиги соҳасида ҳам туб ўзгаришлар амалга оширилмоқда.\nАйниқса, бу йилги жуда ноқулай об-ҳаво шароитида машаққатли меҳнат қилган миришкор фермерлар жорий йилда барча экинлардан юқори ҳосил етиштиришга эришдилар. Масалан, вилоят деҳқонлари давлатга ғалла сотиш бўйича шартнома мажбуриятини мамлакатимизда биринчи бўлиб бажариб, режадагидан 17 фоиз кўп ҳосил олдилар. Хусусан, Хонқа туманидаги “Мадир Хонқа”, Ҳазорасп туманидаги “Юсуф ўғли Бобур”, Гурлан туманидаги “Ислом Таганов”, “Севинчбек Ихлосбек” фермер хўжаликлари гектаридан 85 — 90 центнердан ғалла хирмони кўтарганини алоҳида таъкидлаш лозим.\nПахтачилик соҳасида, айниқса, Янгиариқ туманидаги “Қаландар инженер”, Хонқа туманидаги “Шерзод Отаниёзов”, Боғот туманидаги “Ёқуб бобо ўғли Омон”, “Холмурод ўғли Мансур”, Қўшкўпир туманидаги “Муаттар” фермер хўжаликлари гектаридан ўртача 45 — 55 центнердан пахта ҳосили етиштиргани таҳсинга сазовордир.\nДастлабки ҳисоб-китобларга кўра, жорий йилда шартномада белгиланган 238 минг тонна пахта хом ашёси юқори навларга сотилган бўлиб, қарийб 427 миллиард сўм даромад, 16 миллиард сўм фойда олиниши кутилмоқда.\nШунга қарамасдан, вилоятдаги 293 та фермер хўжалиги режани бажармаган. Бу — 6672 тонна пахта ана шу фермер хўжаликлари томонидан етказиб берилмаганини билдиради.\nМутахассислар томонидан олиб борилган ҳисоб-китоблар далаларда яна 31 минг тоннадан ортиқ пахта териб олиш имконияти борлигини кўрсатмоқда.\nАгар ана шу пахта териб олинганида қўшимча равишда 53 миллиард сўм даромад олиниши ва бундан жами фойда миқдори қарийб 55 миллиард сўмга етиши ҳисоблаб чиқилди.\nЭнг асосийси, ана шу 31 минг тонна пахтадан вилоят аҳолиси 18,6 миллиард сўм терим пули олиб, ўз моддий шароитини яхшилаб олиши учун имкон яратилади. Шунинг учун биз пешона тери билан етиштирилган шунча бойликни нобуд қилмасдан, йиғиб-териб олсак, бундан давлат ҳам, халқимиз ҳам наф кўради.\nҚишлоқ хўжалиги ҳақида сўз борар экан, бугунги кундаги энг муҳим вазифамиз — одамларни кўпроқ даромад топишга ва шу асосда яхши яшашга ўргатиш, бунинг учун зарур шароитлар яратиб беришдан иборатдир.\nБу борада, айниқса, “Томорқа — қўшимча даромад манбаи!” деган шиорни барча ер эгаларининг онгига сингдиришимиз зарур. Бу — халқимизни бой қилиш ва озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашнинг энг муҳим омилидир.\nШу ўринда томорқадан унумли фойдаланиш, айниқса, кам таъминланган оилаларнинг даромадини кўпайтиришга кўмаклашиш бўйича биз Хонқа туманида бошлаган бир тажрибани мисол қилиб келтирмоқчиман.\nБу тумандаги ўнлаб кам таъминланган оилаларга тадбиркорларни бириктириб қўйдик.\nТадбиркорларнинг маблағи ҳисобидан кам таъминланган оилаларнинг томорқасига юқори даромад келтирадиган экинлар экишни ва етиштирилган ҳосил тадбиркорлар томонидан сотиб олинишини ташкил этдик. Бу ишлар чорва ва парранда етиштириш бўйича ҳам йўлга қўйилди.\nАйтиш керакки, бундай ишлардан тадбиркорлар ҳам, кам таъминланган оилалар ҳам рози бўлмоқда. Одамларнинг розилиги — бу энг катта натижа! “Хонқа тажрибаси” деб ном олган бу усулни биз барча ҳудудларимизда жорий этиш чораларини кўрмоқдамиз.\nЯна бир муҳим янгилик — ердан самарали фойдаланиш мақсадида бу йил Хоразм вилоятида ғалладан бўшаган 33 минг гектардан зиёд майдонга такрорий экинлар экилди.\nДастлабки ҳисоб-китобларга кўра, бу йил вилоятда шоли, сабзавот, карам, картошка, мош каби такрорий экинлардан жами 170 минг тонна маҳсулот олиниши кутилмоқда.\nВилоятда фермер хўжаликларининг сув таъминотини яхшилаш мақсадида Тошсоқа магистрал суғориш каналлари тизими реконструкция қилинмоқда. Ушбу лойиҳа 2018 йилда тўлиқ якунланади ва 191 минг гектардан ортиқ ер сув билан кафолатли таъминланади.\nХоразм воҳаси учун аҳолини тоза ичимлик суви билан таъминлаш нақадар долзарб эканини барчамиз яхши тушунамиз. Йил бошида Оролбўйи минтақасини ривожлантириш бўйича қабул қилинган Давлат дастурига асосан махсус жамғарма ташкил этилган эди. Жамғарма ҳисобидан шу йил вилоят учун жами 63 миллиард сўм маблағ ажратилди.\nШундан ичимлик суви таъминотини яхшилаш учун 24 миллиард сўм, аҳоли дам олиш масканларини ташкил этиш учун 18 миллиард сўм йўналтирилди. Келгуси йилда бу ишлар учун 100 миллиард сўм маблағ ажратилади.\nВилоятнинг замонавий йўл-коммуникация соҳасидаги салоҳиятини ошириш бўйича ҳам кўп ишлар қилинмоқда. Хусусан, умумий узунлиги 335 километр бўлган Бухоро — Мискин темир йўли барпо этилиши билан йўловчиларнинг вақтини 4-5 соат тежашга эришилди.\nКелгуси йилдан бошлаб Тошкент — Хива йўналиши бўйича “Афросиёб” тезюрар поезди қатнови йўлга қўйилади. Бу нафақат маҳаллий аҳолининг узоғини яқин қилади, айни вақтда вилоятда биз учун устувор вазифа бўлган туризм салоҳиятини ривожлантиришга катта замин яратади.\nБу ҳақда гапирганда, 2017 — 2021 йилларда Хоразм вилояти ва Хива шаҳрининг туризм салоҳиятини комплекс ривожлантириш дастури тасдиқланганини таъкидлаш лозим.\nВилоятга туристлар оқимини кўпайтириш учун темир йўл ва ҳаво транспортидан фойдаланишда 15 фоизгача чегирмалар жорий этилди.\nБугунги кунда Хивада катта сайёҳлик комплекси қурилаётгани, тарихий Нуруллабой саройида бадиий галерея, қабуллар уйи, амфитеатр, ҳунармандлар маркази, миллий ошхона шохобчалари барпо этилаётганидан сизлар албатта хабардорсиз.\nШунингдек, 2017 — 2021 йилларда Хива шаҳрида яна 18 та меҳмонхона қуриш ва реконструкция қилиш бўйича белгиланган чора-тадбирлар ҳудуднинг туристик салоҳиятини оширишга хизмат қилади.\nБош вазирнинг биринчи ўринбосари А. Раматов Инвестициялар бўйича давлат қўмитаси (А. Аҳмадхўжаев), Давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси (Б. Зокиров) билан биргаликда Хива шаҳрида энг замонавий дам олиш ва истироҳат боғи барпо этиш, у ерда замонавий аттракционлар ўрнатиш, миллий меъморий услубда меҳмонхоналар қуриш бўйича бир ҳафта муддатда тегишли лойиҳани ишлаб чиқиб, тасдиқлаш учун киритсин.\nЮқорида айтиб ўтганимдек, Хивада шаҳар ҳокимлиги қайта тикланди. Энди ҳокимликнинг мутасаддилари Хитойга, мусулмон давлатларига бориб, туристлар сонини кўпайтириш чора-тадбирларини кўриши зарур.\nАгар жорий йилнинг 9 ойи давомида вилоятга 35 мингдан зиёд сайёҳ келган бўлса, бу рақамни келгусида 50 мингга етказиш лозим.\nТуризмни ривожлантириш давлат қўмитаси (А. Абдуҳакимов), “Ўзбекистон ҳаво йўллари” Миллий авиакомпанияси (У. Розиқулов) вилоят ва Хива шаҳар ҳокимликлари билан биргаликда Хоразмга келадиган туристлар сонини ошириш бўйича махсус график тузиб, унинг ижросини таъминлаш чораларини кўрсин.\nБиз учун энг катта бойлик бўлган аҳолининг соғлиғини сақлаш борасида Хоразм вилоятида ҳам илгари ҳеч қачон бўлмаган ўзгаришлар амалга оширилмоқда. Жумладан, воҳада янги ташкил этилган 65 та қишлоқ оилавий поликлиникаси ва\n18 та қишлоқ врачлик пункти бу йўлда муҳим қадам бўлди.\nАйниқса, шаҳар ва туманларда 18 та ихтисослаштирилган бўлим очилгани йилига 13 мингдан ортиқ беморга яшаш жойининг ўзида тиббий ёрдам кўрсатиш имконини бермоқда.\nРеспублика ихтисослаштирилган тиббиёт марказларининг мутахассислари Хоразм вилоятига келиб, қарийб 2800 беморни тиббий кўрикдан ўтказди.\nБундан ташқари, хориждаги нуфузли клиникалардан ўнлаб етакчи мутахассислар вилоятга таклиф қилиниб, улар иштирокида мураккаб операциялар бажарилгани кўплаб беморларнинг дардига шифо берди. Жумладан, россиялик машҳур кардиохирург, академик Лео Бокерия иштирокида юрак нуқсонларини бартараф қилиш бўйича ўтказилган операциялар хоразмлик жарроҳлар учун ўзига хос маҳорат мактаби бўлди, десак, айни ҳақиқат бўлади.\nВилоят Кардиология марказида биринчи марта оғир юрак нуқсонини бартараф этиш бўйича операциялар, юрак қон томирларини шунтлаш ва бошқа мураккаб операциялар муваффақиятли амалга оширилди.\nВилоятдаги тез тиббий ёрдам шохобчалари қўшимча равишда 78 та автомашина билан таъминланди.\nНатижада чақирилган жойга тез тиббий ёрдам бригадасининг етиб бориш вақти 2 баробар қисқарди.\nҲазорасп, Янгиариқ, Шовот, Хива туманлари тиббиёт бирлашмалари, Урганч туманидаги қишлоқ оилавий поликлиникасида қурилиш ишлари якунланди.\nРеспублика кардиология марказининг Хоразм филиали ва Урганч шаҳридаги кўп тармоқли ҳудудий клиника объектларида қурилиш ишлари олиб борилмоқда.\nЭришилган бундай натижалар албатта ўз олдимизга қўйган катта ишларнинг бошланиши, холос. Воҳадаги мураккаб экологик вазиятни инобатга олиб, биз 2018 йилда Хоразм вилоятини намунали тиббий хизмат кўрсатиладиган ҳудудга айлантириш учун бор куч ва имкониятларимизни сафарбар этамиз. Хоразм вилояти ҳокимлиги, Тошкент тиббиёт академиясининг Урганч филиали\n(Р. Рўзибоев), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шодмонов) вилоят соғлиқни сақлаш бошқармаси билан бирга ҳар бир шаҳар ва туманни қамраб олган Вазирлар Маҳкамасининг алоҳида қарори лойиҳасини тайёрлаши керак.\nМазкур қарорга биноан Бош вазирнинг биринчи ўринбосари А. Раматов аҳолини патронаж хизмати билан тўлиқ ва сифатли қамраб олиш, бирламчи тиббий-санитария муассасаларининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш, скрининг марказларининг моддий-техника базаси ва реагентларга бўлган эҳтиёжини тўла молиялаштириш, Хивадаги “Мурувват” ногирон эркаклар уйининг моддий-техник ҳолатини яхшилаш бўйича масъул этиб белгиланиши зарур.\nБугунги кунда ёш авлод тарбияси, уларнинг ҳаётий манфаатларини таъминлаш, турли хавф-хатарлардан ҳимоя қилиш масаласи дунё миқёсида энг ўткир муаммолардан бирига айланмоқда. Турли халқаро минбарларда, нуфузли анжуманларда бу ҳақда кўп гаплар айтилмоқда. Лекин, афсуски, амалий ишлар кам. Биз яқинда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг 72-сессиясида бу борадаги ўз позициямизни аниқ баён қилдик.\nЎзингиз тасаввур қилинг, азиз дўстлар, бугунги дунё ёшлари сон жиҳатидан энг катта авлод бўлиб, улар 2 миллиардни ташкил этмоқда. Жаҳон тарихида илгари ҳеч қачон бундай бўлмаган. Бу — жуда катта кучдир. Лекин ана шу қудратли куч тўғри йўлга солинмаса, ёшларнинг энг муҳим талаб ва эҳтиёжлари ҳисобга олинмаса, улар ҳаётда ўз ўрнини топмаса, қани, айтинглар, нима бўлади? Ҳозирги кунда экстремизм ва зўравонлик билан боғлиқ жиноятларнинг аксарияти 30 ёшга етмаган ёшлар томонидан содир этилмоқда. Бундай ёшлар қаердан пайдо бўлмоқда? Улар билим ва касб-ҳунар эгаллаш, ишлаш, уйли-жойли бўлиш имкониятидан маҳрум бўлган, норози, аламзада ёшлар орасидан чиқмоқда.\nАгар Ўзбекистон мисолида айтадиган бўлсак, республикамиз аҳолисининг 58,8 фоизини, Хоразм вилояти аҳолисининг эса 60 фоиздан зиёдини ёшлар ташкил этмоқда.\nАгар бу рақамларга жиддий эътибор бериб, уларнинг мағзини чақадиган бўлсак, олдимизда қандай улкан ва мураккаб вазифалар тургани аён бўлади.\nАйни шу вазифаларни ҳисобга олиб, мамлакатимизда ёшларнинг соғлом ва баркамол бўлиб ўсиб-улғайиши, билим ва ҳунар эгаллаши, хорижий тилларни ўрганиши, ўз қобилиятига яраша иш ўрнига эга бўлишини таъминлаш учун “Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида”ги Қонун янги таҳрирда қабул қилинди. Ҳаракатлар стратегиясида ҳам бу масала алоҳида устувор вазифа сифатида етакчи ўринга қўйилган.\nБиз бу йўналишда кейинги пайтда катта ишларни амалга ошираётганимиз сизларга яхши маълум, албатта. Жумладан, фарзандларимизнинг хоҳиш ва истаклари эътиборга олиниб, Ўзбекистон ёшлар иттифоқи ташкил этилди. Навқирон ўғил-қизларимизга ўз бизнесини бошлаши, уй-жойга эга бўлиши учун имтиёзли кредитлар ажратиш, уларнинг эзгу интилишларини қўллаб-қувватлаш бўйича самарали тизим йўлга қўйилди.\nБу йилдан бошлаб умумтаълим мактабларида ўн бир йиллик таълим қайта тикланди. Олий ўқув юртларига қабул квоталари оширилди, 16 та олий таълим муассасасида сиртқи ва кечки бўлимлар ташкил қилинди.\nБиз алоҳида эътибор қаратаётган яна бир масала — бу ёшларимиз учун муносиб иш ўринлари яратишдан иборат.\nХоразм вилоятида жорий йилнинг ўзида қарийб 42 мингта янги иш ўрни очилганини шу йўналишда олиб борилаётган ишларнинг дастлабки натижаси сифатида қабул қилишимиз керак.\nШулар қаторида Урганч шаҳрида\n32 та ёш оила имтиёзли асосда берилган янги хонадонларга кўчиб ўтгани, “Ёшлар маркази” биноси фойдаланишга топширилиб, 4 мингдан зиёд китоб фондига эга бўлган ахборот-ресурс маркази ташкил этилганини таъкидлаш ўринлидир.\nЁшларимиз манфаати билан боғлиқ яна бир муҳим масала ҳақида юқорида зикр этилган ижодкор зиёлилар билан бўлган учрашувда алоҳида тўхталган эдик.\nЯъни илм-фан, адабиёт, маданият ва санъат соҳасидаги истеъдодли ва истиқболли ёшларни моддий ва маънавий қўллаб-қувватлаш бўйича тегишли раҳбарларга аниқ топшириқлар берилган эди.\nБугун сиз, ҳурматли вилоят ва туман раҳбарларидан сўрамоқчиман, ҳар бирингиз ўз ҳудудингизда шу масалада нима иш қилдингиз?\nТакрор айтаман, биз ёшлар тарбиясида хотиржамликка берилмасдан, бошлаган ишларимизни янада изчил давом эттиришимиз лозим. Ёшлар сиёсати масалалари бўйича Президентнинг давлат маслаҳатчиси — Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Марказий Кенгаши раиси Қ. Қуранбоев манфаатдор вазирлик ва идоралар, ҳокимликлар билан биргаликда қуйидаги чора-тадбирларни амалга ошириши зарур.\nБиринчидан, хорижий давлатларда ишлаб юрган ёшларимизнинг ҳуқуқ ва манфаатларини таъминлашга қаратилган ишларни тизимли ташкил этиш лозим.\nИккинчидан, уюшмаган ёшлар билан ишлашни кучайтириш учун давлат органлари ва жамоат ташкилотларининг ҳамкорлиги ва масъулиятини янада ошириш керак.\nУчинчидан, ёшлар ўртасида соғлом турмуш тарзини шакллантириш мақсадида уларни спортга кенг жалб этиш, чекка ҳудудларда спорт майдонлари барпо этишни ташкил қилиш лозим.\nТўртинчидан, таълим муассасаларида билим олиш сифати ва самарадорлигини оширишга, давоматни мустаҳкамлашга жиддий эътибор қаратиш, ёшлар ўртасида олиб борилаётган маънавий-маърифий ишларни янада кучайтириш зарур.\nСизларга яхши маълум, кейинги пайтда мамлакатимизда ижтимоий-маънавий муҳитни янада мустаҳкамлашга катта аҳамият берилмоқда. Мазкур масала барча ҳудудларимиз қатори Хоразм вилояти учун ҳам ғоят муҳим аҳамиятга эга экани ҳақида ортиқча гапириб ўтиришнинг ҳожати йўқ, деб ўйлайман.\nБу борада олиб бораётган ишларимизга танқидий баҳо берадиган бўлсак, очиқ тан олишимиз керак, диний эътиқод масаласида адашганларни тўғри йўлга солиш борасида ҳали ҳам камчиликлар бор. Бу масалага фақат ҳокимият, ички ишлар, диний идора жавобгар, деган гап — бу нотўғри. Ёшлар билан ишлаш ҳаммамизнинг ишимиз бўлиши керак. Ота-боболаримиз “Бир болага етти маҳалла ҳам ота, ҳам она” деган мақолга амал қилиб, кам бўлишмаган.\nЙўлдан адашганларни фақат рўйхатдан чиқариш билан иш битмайди. Уларга амалий ёрдам бериш, муносиб иш топиб бериш, арзон кредитлар ва уй-жойлар билан таъминлаш лозим. Бундай одамларни соғлом ҳаётга қайтариш масаласида ўта нозиклик билан, илм билан, маърифат билан, аввало, шахсий намуна кўрсатиб ишлаш керак. Чунки улар ҳам Ўзбекистон фуқароси. Айни вақтда улар ҳам Ўзбекистон фуқаросининг ҳуқуқ ва эркинликлари билан бирга, масъулият ва мажбурияти ҳам борлигини ҳеч қачон эсдан чиқармаслиги зарур.\nМен 1 сентябрь куни Ҳазрати Имом мажмуасида диний уламоларимиз билан бўлган учрашувда бошқа кўпгина масалалар қаторида ҳаж сафарини ташкил этиш бўйича ҳам фикр билдирган эдим.\nМенимча, ҳаж зиёрати нафақат ибодат, балки, аввало, катта бир масъулиятдир. Бундай улуғ зиёратнинг шукронаси ҳам бўлиши керак. Мен йўлдан адашганларни тарбиялаш, уларни соғлом ҳаётга қайтаришда фаоллик кўрсатганларни биринчи навбатда ҳажга юбориш лозим, деб айтганимда жуда кўп нарсаларни назарда тутган эдим. Яъни бунинг маъноси кенг.\nДейлик, ҳажга бормоқчи бўлган одам, аввало, ўз маҳалласи, ўз қишлоғидаги савоб ишларга ҳисса қўшса, мактабда, лицей-коллежда ёшлар билан учрашиб, тарбиявий суҳбатлар ўтказса, уларнинг ҳаётда ўз ўрнини топишида маслаҳат ва кўмагини аямаса, жамиятимиздаги муҳитни, аҳолининг дунёқарашини ўзгартиришга жуда катта хизмат қилган бўларди.\nБарчамизга маълумки, ҳаж сафари — бу мусулмончиликнинг бешинчи фарзи. Бу фарзни адо этиш учун одам, авваламбор, олдинги тўртта фарзни тўла бажарган бўлиши керак. Ўзининг хулқи-одоби, ҳалол-поклиги, одамларга меҳр-оқибати билан эл-юрт ҳурматини қозониши лозим.\nҲажга борган одам зиёрат давомида, аввало, ўзининг, ўз халқининг маданиятини кўрсатиши керак. Токи, мана, қаранглар, бу инсон Имом Бухорий ватандоши экан, деб бошқалар унга ҳавас қилсин. Юртимизга қайтиб келганидан кейин ҳам юриш-туриши, маданияти билан ҳаммага ўрнак бўлиши, маънавиятимиз тарғиботчиси бўлиши керак.\nҲажга фақат пулдорлар ёки таниш-билиши борлар боради, деган тасаввурни бутунлай ўзгартириш вақти келди. Хоразм вилоятида ҳам ҳажга борадиганлар рўйхатини шу нуқтаи назардан кўриб чиқиш лозим. Бу масалада ҳам адолат ўрнатиш зарур.\nБу борада Ўзбекистон мусулмонлари идораси ва мутасадди ташкилотлар раҳбарлари жиддий ўйлаб, бир қарорга келса, нур устига нур бўларди.\nАҳолининг тинч ва осойишта ҳаётини таъминлаш, жиноятчилик ва ҳуқуқбузарликларга қарши курашиш, жамоат тартибини сақлаш — бугунги кунда энг муҳим вазифадир.\nВилоятда бу соҳага кенг жамоатчиликни жалб қилган ҳолда, маҳаллаларда 431 та жамоатчилик назорати масканлари тузилган.\nҲуқуқбузарлик содир этишга мойил бўлган қарийб 1800 нафар шахс билан амалий иш олиб борилгани натижасида уларнинг 655 нафари соғлом турмуш тарзига қайтарилган.\nБугунги кунда 368 нафар профилактика инспекторининг 120 нафарига уй-жойлар ва автотранспорт воситалари тантанали равишда топширилди.\nТабиийки, амалга оширилаётган бундай тадбирлар ўз натижасини бермоқда. Масалан, вилоятда 702 та очилмай қолган жиноят фош этилган, қочиб юрган 211 нафар жиноятчи ушланган. Содир этилган жиноятлар сони ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 13 фоизга ёки 316 тага камайган.\nАйниқса, охирги икки ойда жиноят содир этиш ҳолатлари қарийб\n4 баробар камайгани эътиборга лойиқ. Энг муҳими, вилоятда 198 та маҳаллада мутлақо жиноят содир этилмаган.\nМана шундай натижаларга эришишда ўзини аямасдан, сидқидилдан хизмат қилиб келаётган барча юртдошларимизга чин қалбимдан миннатдорчилик билдиришга рухсат бергайсиз. Демак, бир ёқадан бош чиқариб, қаттиқ ишласак, кўп нарсага эришишимиз мумкин экан.\nАйни вақтда бу натижалар билан чекланмасдан, ички ишлар органлари фаолияти самарадорлигини оширишга қаратилган ислоҳотларни янги босқичга олиб чиқишимиз зарур.\nБиз Хоразм вилоятини жиноятлардан бутунлай холи ҳудудга айлантириб, бу борада Хоразм тажрибасини яратсак, нима дейсизлар?\nШу мақсадда Ички ишлар вазирлиги (П. Бобожонов) Хоразм вилояти ҳокимлиги билан биргаликда, бир ой муддатда Хоразм вилоятида “Хавфсиз ҳудуд концепцияси”ни ишлаб чиқиб, Вазирлар Маҳкамасига киритиши зарур.\nБиз учун янгилик бўлган бу муҳим лойиҳани нафақат шаҳарларимиз, балки туманларимизда ҳам самарали амалга ошириш учун айрим долзарб масалаларга тўхталиб ўтмоқчиман.\nБиринчидан, туман ва шаҳар ички ишлар бўлимлари тузилмасини танқидий қайта кўриб чиқиб, ходимларнинг асосий қисми посёлка ва қишлоқ аҳоли пунктларига яқин жойларда фаолият юритишини таъминлашимиз керак.\nБу масала бўйича Президентнинг давлат маслаҳатчиси О. Муродов Ички ишлар вазирлиги (П. Бобожонов) ва Хоразм вилояти ҳокимлиги билан биргаликда, бир ой муддатда Урганч шаҳри ва Қўшкўпир тумани ички ишлар бўлимлари тузилмаси ҳамда шахсий таркибини тубдан қайта кўриб чиқиб, тажриба тариқасида мавжуд хизматларнинг фаолиятини бевосита жойларда ташкил этишга доир таклифлар киритсин.\nИккинчидан, ҳар ойда профилактика инспекторлари ва маҳалла раислари кўчама-кўча юриб, фуқаролар билан учрашиб, жиноят ва ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш борасида амалга оширилаётган ишлар юзасидан ҳисобот бериб бориши керак.\nПрезидентнинг давлат маслаҳатчиси О. Муродов, Ички ишлар вазирлиги (П. Бобожонов), “Маҳалла” фонди (Ш. Жавлонов) Хоразм вилояти ҳокимлиги билан биргаликда, бир ой муддатда профилактика инспекторлари ва маҳалла раисларининг ҳисобот бериш тизимини жорий этсин.\nПрофилактика инспекторлари бундан буён ички ишлар органларининг маҳалладаги вакили эмас, балки маҳалланинг ички ишлар органларидаги вакили сифатида ўз ишини ташкил этиши керак. Улар ўз ҳисоботини ана шу тамойилдан келиб чиққан ҳолда тақдим этиши шарт. Бу мутлақо янги тизим бўлиб, унинг замирида чуқур маъно бор. Профилактика инспектори, авваламбор, маҳалланинг манфаатини биринчи ўринга қўйиши лозим.\nУчинчидан, ўзига бириктирилган ҳудудда жиноят бўлмаслигини таъминлаётган профилактика инспектори ва аксинча — ўз ҳудудида жиноят содир этилишига йўл қўйган профилактика инспектори бир хил миқдорда маош олиши адолатдан эмас, деб ҳисоблайман.\nШунинг учун Ички ишлар вазирлиги (П. Бобожонов), “Маҳалла” фонди (Ш. Жавлонов) Хоразм вилояти ҳокимлиги билан биргаликда, бир ҳафта муддатда ўз ҳудудида яшайдиган фуқаролар томонидан жиноят содир этилишига йўл қўймаган маҳалла раиси ва профилактика инспекторига ойлик иш ҳақининг 30 фоизи миқдорида мукофот пули бериш ва, аксинча, жиноят содир этишга йўл қўйилган тақдирда эса уларга нисбатан ойлик маошининг 30 фоизи миқдорида жарима қўллашни назарда тутадиган тартибни ишлаб чиқсин ва амалга татбиқ этсин.\nТўртинчидан, жиноятчилик ва ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш мақсадида жамоат жойлари ва аҳоли тураржойларида кузатув камералари ўрнатилишини ташкил этиш керак.\nБош вазирнинг биринчи ўринбосари А. Раматов Ички ишлар вазирлиги (П. Бобожонов), Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш. Шерматов) билан биргаликда, бир ой муддатда ички ишлар органлари фаолиятига замонавий ахборот-коммуникация технологияларини кенг жорий этиш, жамоат жойларида кузатув камераларини ўрнатиш бўйича аниқ чора-тадбирлар дастурини ишлаб чиқсин ва тасдиқласин.\nБешинчидан, Ички ишлар вазирлиги (П. Бобожонов) Хоразм вилояти ҳокимлиги билан биргаликда 2017 йил 1 декабрга қадар Хоразм вилоятида ички ишлар органлари профилактика инспекторларига уй-жойлар ва автотранспорт воситалари топшириш ишларини якунига етказсин.\nБиз Хоразм вилоятини ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича эришилаётган натижаларга қисқача тўхталиб ўтдик, холос. Лекин ана шу таҳлилнинг ўзиёқ Хоразм вилоятида барча соҳаларда катта ўзгаришлар юз бераётганини кўрсатмоқда.\nАлбатта, бундай натижаларга эришишда 2012 йилдан буён вилоятга раҳбарлик қилиб келган Пўлат Раззоқович Бобожоновнинг муносиб ҳиссаси борлигини барчамиз яхши биламиз.\nБу раҳбар берилган топшириқларни ўз вақтида масъулият билан бажариши, эл-юрт манфаати учун жон куйдириши, ташаббускорлик ва талабчанлик фазилатлари сабабли вилоятда обрў-эътибор қозонди.\nАна шундай раҳбарлик салоҳиятини ҳисобга олиб, П. Бобожоновни янада масъулиятли вазифага — ички ишлар вазири лавозимига тайинладик.\nШу муносабат билан бугунги сессияда ташкилий масала, яъни Хоразм вилоятига янги ҳоким тайинлаш масаласини кўриб чиқишимиз керак.\nХалқ депутатлари вилоят кенгашидаги сиёсий партиялар гуруҳлари билан, вилоят фаоллари ва оқсоқоллари билан маслаҳатлашган ҳолда, мен катта тажрибага эга бўлган, бир неча йиллар давомида юқори лавозимларда ишлаган, бугунги кунда вилоят ҳокими вазифасини вақтинча бажариб келаётган Илгизар Матяқубович Собиров номзодини вилоят ҳокими лавозимига тавсия этаман.\nИ. Собиров 1959 йилда туғилган. Ўз фаолияти давомида Ўзбекистон Фанлар академияси, Тошкент юридик институти, Олий суд, Олий хўжалик суди, Президент девонида масъул лавозимларда ишлаган. Қўшкўпир тумани ҳокими, Олий Мажлис Сенати Раиси, Хоразм вилояти адлия бошқармаси бошлиғи лавозимларида фаолият кўрсатган, 2017 йил февраль ойидан буён Ўзбекистон Республикаси Президентининг Хоразм вилояти Халқ қабулхонаси мудири вазифасини бажариб келган.\nИлгизар Собиров Хоразм вилоятининг шароитини, унинг иқтисодий-ижтимоий салоҳиятини, бу ердаги раҳбарларни яқиндан билади.\nИшончим комил, меҳнаткаш, азму шижоатли Хоразм эли вилоятнинг янги раҳбари атрофида жипслашиб, Хоразм воҳасини янада равнақ топтириш йўлида катта ижобий натижаларга албатта эришади.\nСўзимнинг охирида сизларга, сизлар орқали мард ва олижаноб Хоразм аҳлига сиҳат-саломатлик, бахт ва омад, хонадонларингизга файзу барака тилайман.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Ўзбекистон Президенти БМТ махсус маърузачисини қабул қилди\tЎзбекистон Республикаси Президенти Чеченистон Республикаси раҳбарини қабул қилди »


ЎзА - Муса Ерниязов cамарқандликлар учун ҳам қадрли инсон эди\n31.07.2020 Чоп этиш версияси\nБугун Нукусда таниқли давлат ва жамоат арбоби, Ўзбекистон Қаҳрамони, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси раиси, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Раисининг ўринбосари Муса Ерниязов 73 ёшида вафот этди.\nАлбатта, бу шум хабар қорақалпоғистонлик ҳар бир ёшу қари каби самарқандликларни ҳам қалбини хуфтон қилди. Чунки раҳбарлик ва бошқарув, шунингдек қурилиш ва коммуникация масалалари соҳасида Муса Тажетдинович катта тажрибага эга инсон эди. Бу борада Самарқандга қачон келса, ўз маслаҳатлари, кўп йиллик фаолиятида орттирган тажрибаларидан келиб чиқиб, дадил таклифлар берар эди. Ютуқларимизни баҳам кўрарди.\nМуса Тажетдинович Қорақалпоғистоннинг чин фарзанди, ҳақиқий қаҳрамони эди. Бу юртнинг ҳар қаричини беш қўлдай билар, қаерда қандай муаммо бор, одамлар қандай шароитда яшаяпти, нима қилинса муаммолар барҳам топади, бунинг учун қандай ечим керак, барчасини биларди. Шу боис ҳукумат олдига масалаларни дадил қўя оларди.\nАйниқса, Орол фожиаси, у қолдирган асоратларнинг олдини олиш, бу ерда бугунги кун, оролбўйида яшовчи аҳоли талабларидан келиб чиқиб қандай лойиҳалар амалга ошириш зарурлиги ҳақида аниқ, истиқболли лойиҳалар ишлаб чиққанди.\nШундай эзгу ишлари туфайли Муса Ерниязов қорақалпоқ халқининг меҳри, ҳурматини қозонганди. Албатта, Муса Тажетдиновичда бу ҳурмат, салоҳиятга эришиш учун пойдевор бор эди. Яъни, М. Ерниязов 1971 йили Тошкент қишлоқ хўжалигини ирригациялаш ва механизациялаш муҳандислари институти, 1986 йили Тошкент олий партия мактабларида таҳсил олган.\n1983–1989 йилларда Қорақалпоғистон Республикаси уй-жой коммунал хўжалиги вазири, 1989–1990 йилларда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ҳузуридаги Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг доимий вакили сифатида фаолият кўрсатган.\n2000–2001 йилларда Чимбой тумани ҳокими, 2001–2002 йилларда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши раисининг индустрияни ривожлантириш, қурилиш ва коммуникациялар масалалари бўйича ўринбосари бўлган.\n2002 йилдан буён Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг раиси – Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати раиси ўринбосари эди.\n2019 йил «Ўзбекистон Қаҳрамони» унвони билан тақдирланган.\nҚорақалпоқ элининг отаси, давлат ва жамоат арбоби, Ўзбекистон Қаҳрамони Муса Ерниязовнинг порлоқ хотираси қалбимизда мангу қолажак.


Шанхай аэропортларида 300дан ортиқ рейс бекор қилинди\n17:26 / 10.06.2017\nХитойнинг Шанхай шаҳри иккита аэропортида бекор қилинган авиапарвозлар сони 319тагача етди. Бунга ўта кучли сурункали ёмғирлар сабаб бўлди. Бунга ички ва халқаро йўналишларидаги парвозлар сингари, учиш ҳамда қўниш сонлари киритилган. "Шанхай аэропорти" корпорацияси маълумотларига кўра, яна 133 рейс вақтинча ортга сурилган.\nХусусан, Хунцяо аэропортида 81 учиш бекор қилинган бўлса, яна 37таси 2 соатдан 4 соатгача ортга сурилди. Умуман, 30га яқин рейс 4 соатлик фарқ билан ортга сурилган. Бундан ташқари, ушбу аэропортга 69 рейс қўниши бекор қилинган. Пудун халқаро аэропортида 89 рейс парвози бекор қилинган. 25 таси ортга сурилган. 80 рейс қўниши бекор қилинган.\nКучли ёмғирлар туфайли, Шанхайда хавфнинг зарғалдоқ даражаси эълон қилинган. Маҳаллий ОАВга кўра, шаҳарнинг икки аэропорти ўтказувчанлиги 50 фоизга қисқариши мумкин.


Имом суиқасди бугун судда: ”Ҳамма бу гумонланувчи эр-хотинни кўрмоқчи” « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nИмом суиқасди бугун судда: ”Ҳамма бу гумонланувчи эр-хотинни кўрмоқчи”\nСтромсундда амалга оширилган суиқасдга кўмаклашган гумонланувчилар иш юзасидан бугун суд жараёни бошланди. Отиб кетилган имомнинг қўшниси Даниел Эгамбердиссон ҳам кўпгина ўзбеклар қатори бу суда қатнашмоқда.\n12 July 2012 - 9:08\n“Ўзбекларнинг ҳаммаси судда қатнашиши жуда муҳим”, – дейди Даниел Эгамбердиссон. –\n“Бу ердаги кўпгина ватандошлар бу судда қатнашиш учун келганлар ва бу биз учун жуда ҳам муҳим”, – дейди у.\nШу йилнинг февраль ойида Ўзбекистондан келган бир аёл ва бир эркак Стромсундда яшовчи иммом Обид қори Назаровга суиқасд қилган кишига ёрдам берганликда гумон қилинмокда. Бугун Остерсунд туман судида бу эр-хотиннинг суди бошланди. Даниел Эгамбердиссонга кўра бу ўзбеклар учун муҳим бўлган воқеада Стромсунд ва унинг атрофидаги маҳаллардан 200 дан ортик ўзбеклар суда қатнашишмоқда.\n“Назаров биз учун мухим. У бизнинг устозимиз. Ҳамма бу гумонланувчи эр-хотинни кўриб кўзига қарамоқчи. Ҳамма уларнинг нима дейишини эшитишни истайди. Бундан ташқари Швециянинг бошка минтакаларидан ҳам ўзбекларнинг Остерсунддаги судга келиши кутилмоқда”, – дейди у.\nСуд жараёни тўрт кун давом этади ва 6 нафар гувох суроқ қилинади\nТергов суриштурув маълумотлари бўйича бу 30 ёшидаги икки ўзбек (эр-хотин) суиқасдга тайёргарлик кўришда суиқасд ижрочисига ёрдам берган. Уларнинг телефон қўнғироклари, квитанциялар, компютер тизимида қолдирилган излари, банк маълумотлари ва бошқа даллиллар ҳам суриштурув материлларида акс этилган. Аёл биринчи галда Обидхон Назаровнинг адресини Интернет орқали қидириб топган. Кейин бу эр-хотин бир машинани ижарага олиб Стромсундга борган ва Назаровнинг одатларини ўргана бошлаган. Гумонланаётган эркак бир бор Обидхон қори Назаров имомлик қилган намозда иштирок этган. Намоздан сўнг улар бир-бирлари билан саломлашишган.\nЖиноятчи суиқасдни амалга ошириганидан сўнг эр-хотин уни қабул қилиб Мальмодаги ўз уйларида тунашга рухсат берганлар. Суднинг биринчи кунида аёл суроқ қилинмокда.\n“Остерсунд постен” газетаси суд залидан узлуксиз репортаж бермоқда.\nШведчадан Тўлқин Қораев таржимаси


AMBiTга хуш келибсиз! | Ислом банкингини Ўзбекистонда жорий этиш бўйича лойиҳа\nУЮШМА ҲАМКОРЛАРИ ОАВ БИЗ ҲАҚИМИЗДА ҲУЖЖАТЛАР\ninfo@ambit.uz Тошкент, Темур Малик кўчаси, 146, БМ «ТехноПлаза»\nAMBiTга хуш келибсиз! Ислом банкингини Ўзбекистонда жорий этиш бўйича лойиҳа\nИслом банкингини Ўзбекистонда жорий этиш бўйича лойиҳа\n2018 йилнинг 16 май куни Президентнинг «Ўзбекистон Республикасида ислом банк иши ва молия инфратузилмасини яратишга доир чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарори лойиҳаси норматив ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг муҳокамаси порталида жойлаштирилди.\nБизнес юритишнинг исломий нормалари дунёда катта қизиқиш уйғотаётган бўлсада, Ўзбекистон учун мутлақо янги молиявий институт ҳисобланади. Ислом банкинги нафақат у яқин бўлган Шарқий ва Осиё мамлакатларида, шу билан бирга Европа давлатларида ҳам жорий этилмоқда.\nБизнес ҳамжамияти фикри билан ўртоқлашиш учун биз Халқаро бизнес ва технологиялар ассоциацияси раиси ўринбосари, муваффақиятли тадбиркор Холматов Улуғбек Валиевичга мурожаат қилдик.\n– Улуғбек Валиевич, ислом банкинги фаолиятининг асосий принциплари ва унинг одатий банк тизимидан фарқли жиҳатлари тўғрисида гапириб берсангиз?\n– Аввало, баъзи атамаларни изоҳлаб берсам:\nИслом банкинги – бу ислом жамиятининг иқтисодий бошқаруви ҳамда ижтимоий, сиёсий, маданий жиҳатларига алоқадор шариат тамойилларига мувофиқ молиявий фаолиятдир.\nСумма ва қарз муддати асосида ҳисобланадиган фоиз ёки ставкадан ҳақ олиш тақиқланганлик ислом банкингининг муҳим жиҳати ҳисобланади. Ушбу тақиқ ижтимоий адолат ва тенглик тўғрисидаги мусулмон қонунлари билан тушунтирилади. Ислом фойда олишни қўллаб-қувватлайди, аммо ушбу мақсадларда фоизлардан фойдаланишни рад этади. Ахир бундай фаолият маҳсулот яратишга олиб келмайди ва жамият фаровонлигини оширмайди. Ислом этикаси қоидаларига кўра фойда қалтислик, меҳнат ва куч учун мукофот бўлиши лозим.\nАгар молиявий институт кредит берувчи ҳисобланмаса, у инвестор ёки ҳамкорга айланади. Ислом банкингининг асосий ишлаш тамойили – лойиҳа инвестицияси шу билан боғлиқ. Шундай қилиб, ҳамкорлар ўртасида бўлинадиган лойиҳанинг барча жиҳатлари ва қалтисликлари ўрганилиб, маълум лойиҳа учун сармоя ажратилади.\nУмумлаштириб шуни айтиш мумкинки, турли воситалар, шу жумладан хизмат кўрсатиш ва реал бизнесда биргаликдаги иштирок этиш ёрдамида иқтисодиётнинг амалдаги секторлари билан алоқаларни яратишга қаратилган.\nУнутмаслик лозимки, ислом банки – энг аввало шариат нормалари асосида молиявий инструментлар ёрдамида фойда олиш ва ўзининг айланма капиталини қайтариб олишга қаратилган банкдир.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг қарори лойиҳасига мувофиқ, ишчи лойиҳани тугатиш бўйича Комиссияга Ўзбекистон Ислом тараққиёт банкини (ЎИТБ) ташкил этиш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Президенти қарори лойиҳасини қонунчиликда белгиланган тартибда киритиш топширилган.\nЎИТБ стандарт чакана хизматлар, шу билан бирга, экспорт-импортни молиялаштириш, уй-жойларни молиялаштириш, лизинг фаолияти (ижара), суғурта фаолияти (такафул), шунингдек, таркибий тузилмалари орқали қимматли қоғозлар бозоридаги хизматлар (сукук) нинг кенг спектрини тақдим этади.\nБанк венчур капиталда инвестиция ҳамда фондларда тўғридан-тўғри инвестиция ва қалтисликларни суғурталаш каби тизимлаштирилган мураккаб молиявий маҳсулотларни тақдим этади.\n– Сиз ислом молия институтининг Ўзбекистонда ривожланиш истиқболларини қандай тасаввур қиласиз? Ислом банкингини Ўзбекистонда жорий этишда қандай муаммоларга дуч келиниши мумкин?\n– Бизнес ҳамжамиятининг вакили сифатида мен ишонч билан айтишим мумкинки, Ўзбекистон аҳолисининг 90 фоизини мусулмонлар ташкил этиши ва улар фиқҳ қоидаларини (ислом юриспруденцияси) яхши билиши сабабли бизнинг бозорда молиялаштиришнинг ушбу тури талабгор бўлади.\nАйни пайтда диннинг барча нормаларига мос келадиган молиялаштириш механизмининг мавжуд эмаслиги бизнес ва аҳолининг молиявий ва иқтисодий фаоллашувини секинлатмоқда. Бизнеснинг катта қисми банклар билан ишламайди, яъни банкнинг кредитга ўхшаган хизматларидан фойдаланмайди.\nИқтисодий нуқтаи назардан ислом банкингининг ривожланиш истиқболи жуда яхши. Аммо ривожланиш истиқболлари Ислом молия институти маҳсулотлари ва ислом юриспруденцияси (фиқҳ) каби омилларга боғлиқ. Мутахассисларнинг етишмовчилиги ушбу механизмни кенгайтиришни қийинлаштиради, маҳсулотлар етишмаслиги мумкин, бунинг оқибатида улар қиммат ёки сифатсиз бўлиши мумкин.\nШунингдек, банк ва унинг ҳиссадорлари, ислом банкингининг барча лойиҳаларида гаров таъминоти олиш имкониятининг йўқлиги каби қалтисликлар ҳам бор. Лойиҳа барбод бўлмаслиги учун қалтисликларни бошқариш тизимининг жуда сифатли механизмини яратиш лозим бўлади.\nВа албатта, муҳим роль ўйнайдиган давлатнинг қўллаб-қувватлашисиз ислом молиявий тизимини жорий этиш ва ўрнатиш фақат баъзи инструмент ва маҳсулотларга таяниб аста-секинлик билан амалга ошади.\n– Қарор лойиҳасини қандай баҳолайсиз?\n– Қабул қилинган ривожланиш стратегияси доирасида иқтисодиётнинг либераллашуви давом этмоқда ва у барча соҳаларга таъсир этмоқда. Мазкур қарор лойиҳасини бунчалик тез муҳокама бўлишини кўпчилик кутмаган эди. Очиқ айтиш керакки, мамлакатнинг бугунги ривожланиш босқичида бу муҳим масалалардан бири ҳисобланади. Ушбу тизимни қанча тез ишга туширсак, иқтисодиёт ундан шунча кўп фойда олади.\n– Ислом банкинги ташкил этилишида Ўзбекистон фуқаролари учун қандай афзалликлар бор?\n– Аввало, ўз маблағларини банк ҳисоб рақамларидан ташқарида сақловчи аҳолидан бўш маблағларни йўналтириш ҳисобига молия бозорининг фаоллашуви кучаяди.\nШу билан бирга, янги корхона ва лойиҳаларнинг ташкил этилиши ишчи ўринларининг ошишига олиб келади.\nБугунги кунда банк хизматларидан фойдаланмаётган компаниялардан солиқ тушими ҳисобига бюджетга маблағ жалб қилишни ошириш мумкин. Бу ижтимоий лойиҳаларни (пенсия тўлаш, мактаб ва шифохоналар қуриш) амалга ошириш ва шаҳар ва қишлоқларимизда ҳаёт сифатини оширишга таъсир этади.\nШунингдек, ислом банкингида аҳолининг ижтимоий-иқтисодий шароитини яхшилашга алоҳида эътибор қаратилади.\nЧленство АМБиТ Прочее


ЎзА - Туризм иқтисодиётнинг стратегик тармоғига айланмоқда\n09.12.2016 19:22 Чоп этиш версияси\nТуризм иқтисодиётнинг стратегик тармоғига айланмоқда\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 2 декабрдаги “Ўзбекистон Республикасининг туризм соҳасини жадал ривожлантиришни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони катта қизиқиш билан ўрганилмоқда\nИнсонда дунёни англашга интилиш, томоша қилишга қизиқиш иштиёқи бор. Саргузаштсеварлар саёҳатга отланиб, янги ўлкаларни кашф этган, дунёқараши, тафаккури ортган, халқлар ўртасида дўстлик ришталари мустаҳкамланган, савдо-сотиқ ривожланган.\nМинг марта эшитгандан бир марта кўрган афзал. Саёҳатнинг моҳияти – шу. Инсоният цивилизациясининг энг қадимий бешикларидан бири бўлган Ўзбекистон ҳақида ҳам бутун дунё эшитган. Қадимий шаҳарларимиз, юртимизнинг гўзал табиатини бир марта кўришни орзу қиладиганлар жуда кўп.\nСамарқанддаги Регистон мажмуаси, Имом Бухорий мақбараси, Мирзо Улуғбек расадхонаси, Хивадаги Ичанқалъа, Бухородаги Арк, Шаҳрисабздаги Оқсарой, Қўқондаги Ўрда халқимизнинг бой маданияти ва санъатини ўзида мужассамлаштирган. Зараутсой ва Сармишсойдаги қоятош битиклари, Учқудуқдаги “тош ўрмон”, Тошкентдаги Усмон мусҳафи сайёҳларни ҳайратга солади. Зомин ҳавосию Ҳисор тоғлари, Чимён қорларию Қизилқум чўлларида мамлакатимизнинг ранг-баранг табиати намоён бўлади.\nБу рўйхатни ўқиган юртдошимиз кўнглидан “фалон жойни айтмабди-ку”, деган хаёл ўтиши табиий. Чунки мамлакатимизда 7 мингдан зиёд нодир тарихий ёдгорлик мавжуд. Бундан ташқари, қўриқхона ва боғларимизда қанчадан-қанча сўлим масканлар, музейларимизда минглаб ноёб экспонатлар бор. Ҳунармандлик намуналари, миллий таомларимиз ва ўзбекона меҳмондўстлик бошқа ҳеч қаерда топилмайди.\nМамлакатимизда 600 дан зиёд сайёҳлик корхонаси, 660 дан ортиқ меҳмонхона ва кемпинг фаолият юритмоқда. Тарихий объектлар, табиат ажойиботлари ва соғломлаштириш мажмуаларининг аксариятини қамраб олган 110 халқаро сайёҳлик йўналиши бўйича хизмат кўрсатилмоқда. Анъанавий маданий-тарихий туризм билан бирга сайёҳликнинг экотуризм, геотуризм, гастрономик, этнографик, экстремал, даволаш-соғломлаштириш, альпинизм, балиқ ови, рафтинг каби турлари ҳам ривожланмоқда.\nМамлакатимизнинг 11 халқаро аэропортидан дунёнинг 50 дан ортиқ шаҳрига мунтазам парвозлар амалга оширилмоқда. Тошкент, Самарқанд, Бухоро, Урганч, Фарғона ва Навоий шаҳарлари аэропортлари модернизация қилинди. “Afrosiyob” электр поезди сайёҳларни манзилларига тез ва сифатли етказиб қўймоқда.\nБундай ишлар самарасида юртимизга келаётган туристлар йилдан-йилга кўпаймоқда. 2015 йилда мамлакатимизга 2 миллиондан кўпроқ сайёҳ ташриф буюрган.\nАлбатта, бу яхши кўрсаткич. Лекин мамлакатимизнинг туризм соҳасидаги салоҳиятига мос эмас. Ҳозирги кунда бу борадаги имкониятлардан 15-20 фоиз фойдаланилмоқда, холос.\nШу имкониятлардан тўла ва самарали фойдаланиш, бунинг учун ташкилий-ҳуқуқий асосларни мустаҳкамлаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон Республикасининг туризм соҳасини жадал ривожлантиришни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони қабул қилинди. Фармон сайёҳларга қулайлик ва соҳадаги ташкилотларга енгиллик яратишга қаратилган. “Ўзбектуризм” Миллий компанияси негизида Ўзбекистон Республикаси Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси ташкил этиш белгиланди. Унинг мақоми оширилди, ваколатлари кенгайтирилди. Қўмита фаолияти, энг аввало, назорат ва маъмуриятчилик вазифаларини амалга оширишга эмас, балки туризм соҳасидаги тадбиркорликни кучайтириш, бу йўлдаги ғов ва тўсиқларни бартараф этиш, туризм хизматлари бозорида рақобатни ривожлантиришга йўналтирилади.\nХалқаро туризмни ривожлантириш ва унинг самарадорлигини белгилайдиган энг муҳим омил, аввало, тинчлик, хавфсизлик ва иқтисодий барқарорликдир.\nМинг шукрки, мамлакатимизда тинчлик-осойишталик ҳукмрон. Бу жиҳатдан ҳеч кимда ҳеч қандай хавотир йўқ. Лекин сайёҳларга хавфсизлик билан бирга замонавий шароит ҳам керак. Шу боис фармонда юртимизнинг барча ҳудудларида замонавий жаҳон стандартларига, туристларнинг эҳтиёжлари ва талабларига жавоб берадиган туризм индустрияси объектларини ривожлантириш вазифаси қўйилган. Шу мақсадда янги меҳмонхоналар, умумий овқатланиш объектлари, транспорт-логистика тузилмалари, ахборот марказлари, маданият ва спорт муассасалари, йўлбўйи инфратузилмаси қурилади ва реконструкция қилинади.\nБу фаолиятга жалб этиладиган хорижий инвесторларга ҳам имтиёзлар берилган. Масалан, камида 4 юлдузли меҳмонхона ва мотелларни фойдаланишга топширган юридик шахслар фойда солиғи, ер солиғи, мол-мулк солиғи ва ягона солиқ тўловидан 5 йил муддатга озод қилинган. Туризм операторлари улар томонидан кўрсатиладиган туризм хизматлари учун тушадиган хорижий валютадаги тушумни мажбурий сотишдан озод этилган.\nЗамонавий меҳмонхоналар қурилиб, янги сайёҳлик йўналишлари очилди, дейлик. Энди уни тарғиб қилиш, харидор топиш керак. Фармонда бу масалаларга ҳам эътибор қаратилган. Туризм маҳсулотлари ва хизматларини ички ва халқаро бозорларда тарғибот қилиш бўйича стратегияни ишлаб чиқиш, қулай туризм ахборот муҳитини ташкил этиш ва ривожлантириш, кенг реклама-ахборот фаолиятини амалга ошириш, мамлакат ҳудудларида туризм ахборот марказлари ва чет элда туризм ваколатхоналари очиш, интернет тармоғидан фаол фойдаланиш, ҳар йили Тошкент халқаро туризм ярмаркасини ўтказиш йўли билан туризм соҳасида мамлакатимизнинг ижобий қиёфасини шакллантириш вазифалари шулар жумласидандир.\nХалқаро тажрибадан маълумки, туристлар мамлакатга кириш-чиқиш тартиб-қоидалари осон ва қулай бўлишини истайди. Бу борадаги қийинчилик, оворагарчиликлар ҳам одамни ўзи истаган жойга боришдан “совитиб қўйиши” мумкин. Фармонга мувофиқ, 2017 йил 1 апрелдан бошлаб юртимизга саёҳат мақсадида 30 кундан ортиқ бўлмаган муддатга келувчи 15 давлат фуқаролари ва яна 12 давлатнинг 55 ёшга тўлган фуқаролари учун виза режими бутунлай бекор қилинади.\nТошкент, Самарқанд, Бухоро ва Урганч халқаро аэропортларида хорижий туристлар учун “яшил йўлак” божхона назорати тизими, юкларни олиш ва транспорт хизмати кўрсатишнинг соддалаштирилган тартиблари жорий этилади.\nФармонда халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликни кенгайтириш, туризм хизматларини лицензиялаш ва сертификатлаш, кадрлар тайёрлаш ва малакасини ошириш каби яна кўплаб масалалар бўйича улкан вазифалар белгиланган. Бир сўз билан айтганда, фармонда туризм соҳасига тааллуқли барча жиҳатлар қамраб олинган. Бундай комплекс ёндашув Ўзбекистонимизда туризмни янада ривожлантиришга асос бўлади.


Коринфамиг Sd | medu.uz - Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Коринфамиг Sd\nҚЎЛЛЛАШ БЎЙИЧА ЙЎРИҚНОМА\nПрепаратнинг савдо номи: Коринфамиг SD\nТаъсир этувчи модда (ХПН): нифедипин\nфаол модда: нифедипин – 20 мг;\nёрдамчи моддалар: лактоза моногидрати, лактоза моногидрати, картошка крахмали, целлюлоза микрокристаллик, Повидон К25, магний стеарати, OPADRY II Yellow.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Юрак-қон томир тизимига таъсир этувчи воситалар.\nАТХ коди: С08С А05\nКальций каналларининг селектив блокатори, дигидропиридин ҳосиласи. Кардиомицитлар ва қон томирларнинг силлиқ мушаклари хужайраларига кальцийни киришини тормозлайди. Антиангинал ва антигипертензив самара кўрсатади. Қон томирларнинг силлиқ мушаклари тонусини пасайтиради. Коронар ва периферик артерияларни кенгайтиради, қон томирларнинг умумий периферик қаршилигини, артериал босимни ва аҳамиятсиз даражада – миокардни қисқарувчанлигини камайтиради, кейинги юклама ва миокардни кислородга бўлган эҳтиёжини камайтиради. Коронар қон айланишини яхшилайди. Миокардда ўтказувчанликни сусайтирмайди. Нифедипин узоқ вақт қўлланилганда коронар қон томирларни янги атеросклеротик бляшкаларни ҳосил бўлишини олдини олиши мумкин. Нифедипин билан даволаш жараёнида препапат томонидан чақирилган вазодилатацияни компенсация қилмайдиган ўтувчан рефлектор тахикардия ва юракдан отилиб чиқаётган қон хажмини ошиши кузатилиши мумкин. Нифедипин организмдан натрий ва сув чиқарилишини кучайтиради. Рейно синдромида препарат қўл-оёқларнинг қон томирларини олдини олиши ёки камайтириши мумкин.\nНифедипин ичга қабул қилинганда меъда-ичак йўлларинидан тез ва деярли тўлиқ (90% дан кўпроқ) сўрилади. Биокираолишлиги – тахминан 50%. Қон плазмасидаги максимал концентрациясига қабул қилингандан 1-3 соатдан кейин эришилади. Ярим чиқарилиш даври – 2-5 соат. Фаол бўлмаган метаболитлари кўринишида асосан сийдик билан чиқарилади. Клиник самара кузатиладиган вақт: 20 минут – перорал қабул қилганда, 5 минут – сублингвал қўлланилганда. Клиник самаранинг давомийлиги – 4-6 соатни ташкил қилади.\nАртериал гипертензия; юрак ишемик касаллиги: сурункали стабил стенокардия, вазоспастик стенокардия (Принцметал стенокардияси) да қўлланади.\nПрепаратнинг дозаси ва даволаш курси давомийлигини шифокор касалликнинг оғирлик даражаси ва беморнинг даволашга реакциясига қараб шахсий равишда белгилайди.\nКлиник манзарага қараб, ҳар бир алоҳида ҳолатда дозани босқичма-босқич юбориш керак. Жигар фаолиятини бузилиши бўлган пациентларда унинг ҳолатини синчковлик билан мониторинг қилиш, оғир ҳолатларда эса – дозани камайтириш зарурати туғилиши мумкин.\nЮрак ишемик касаллиги даволаш учун препаратни 2 таблеткадан суткада икки марта (суткада 40 мг) қабул қилиш тавсия этилади.\nАгар препаратнинг юқорироқ дозалари зарур бўлса, уни максимал доза – суткада 60 мг гача босқичма-босқич ошириш керак.\nГипертензияни даволаш учун Нифедипинни 2 таблеткадан суткада икки марта (суткада\n40 мг) қабул қилиш тавсия этилади.\nНифедипинни CYP3A4 ингибиторлари ёки CYP3A4 индукторлари билан бир вақтда қўлланилганда нифедипиннинг дозасига тузатиш киритиш ёки нифедипинни бекор қилиш зарутати туғилиши мумкин.\nПрепаратнинг яққол антиишемик ва антигипертензив самараси туфайли, уни айниқса юқори дозаларда қўлланилганда босқичма-босқич бекор қилиш керак.\nТаблеткаларни оз миқдордаги суюқлик билан қабул қилиш керак. Препаратни овқатланишдан қатъий назар қабул қилинади.\nПрепаратни қабул қилиш вақтида грейпфрут шарбатини қабул қилишдан сақланиш керак.\nТаблеткаларни қабул қилиш орасидаги тавсия этилган интервал – 12 соат (камида 6 соат).\nНожўя реакциялар аъзолар тизимлари бўйича тақдим этилган.\nЮрак-қон томир тизими томонидан: юрак уришини кучайиши; тахикардия; стенокардияси бўлган пациентларда даволашни бошида хуружларнинг тез-тезлиги, давомийлиги ошиши ёки симптомларнинг оғирлик даражаси ошиши мумкин; симптомсиз миокард ишемияси ҳолатлари, миокарднинг мавжуд бўлган ишемиясини зўрайиши, юрак ўтказувчанлигини бузилиши, кўкракда оғриқ (стенокардия).\nҚон ва лимфатик тизим томонидан: қон манзараси кўрсаткичларини ўзгариши, тромбоцитопения, анемия, лейкопения, апластик анемия; агранулоцитоз.\nНерв тизими томонидан: бош оғриғи, бош айланиши, юқори толиқиш, ҳолсизлик; парестезия, юқори қўзғалувчанлик, уйқуни бузилиши (уйқусизлик, уйқучанлик, безовта уйқу), мувозанатни бузилиши, депрессия; қалтираш, ҳаракат координациясини бузилиши, хавотирлик ҳисси, дизестезия, мигрень, ҳушдан кетиш.\nКўриш аъзолари томонидан: қон зардобидаги нифедипиннинг максимал концентрациясида вақтинча кўрлик, тўр парданинг вақтинча ишемияси, кўп кўз ёши оқиши (лакримация); кўриш ўткирлигини пасайиши, кўзларда оғриқ.\nЭшитиш аъзолари ва ички қулоқ томонидан: қулоқларда шанғиллаш.\nНафас йўллари, кўкрак қафаси ва кўкс оралиғи томонидан: диспноэ; бурундан қон кетиши; юқори нафас йўллари инфекциялари, йўтал ва бурунни битиши; ангионевротик шиш.\nМеъда-ичак йўллари томонидан: қабзият; диарея, кўнгил айниши, қоринда оғриқ, оғиз бўшлиғини қуриши, метеоризм; қусиш, милклар гипертрофияси, кекириш; қора рангли ахлат, жиғилдон қайнаши, таъм билишни бузилиши, дисфагия, ичак тутилиши, ичак яраси, гастроэзофагеал сфинктер етишмовчилиги.\nБуйрак ва сийдик чиқариш йўллари томонидан: полиурия, никтурия; гематурия, дизурия.\nТери ва тери ости тўқималари томонидан: тошма, қичишиш, қизариш, лунжлар эритемаси (юзни қизариши); эшакеми, кўп терлаш, иситма, пурпура; нифедипинни узоқ вақт қўллаган ҳолатларда милклар гиперплазияси, у препарат бекор қилингандан кейин тўлиқ ўтиб кетади; токсикодермал некролиз, Стивенс-Джонсон синдроми, эксфолиатив дерматит, кўп шаклли эритема, фотосенсибилизация, алопеция.\nИммун тизими томонидан: аллергик реакциялар, ангионевротик шиш; қичишиш, эшакеми, тошма; анафилактик/анафилактоид реакциялар.\nСуяк-мушак аппарати ва бириктирувчи тўқима томонидан: белда оғриқ, миалгия, бўғимларни шиши; подагра, артралгия, мусбат антиадроли антителаларни мавжудлиги билан кечувчи артрит; мушак тиришишлари.\nМетаболизм ва овқат-ҳазм қилиш томонидан: гипергликемия (айниқса қандли диабети бўлган беморларда), тана вазнини ошиши, безоар.\nҚон томир тизими томонидан: панжа, тўпиқ ёки болдирни шиши, вазодилатация; артериал гипотензия, симптоматик гипотензия, ортостатик гипотензия.\nЖигар ва ўт чиқариш йўллари томонидан: холестаз; токсико-аллергик гепатит, сариқлик, жигар ферментлари фаоллигини транзитор ошиши.\nРепродуктив тизим ва сут безлари томонидан: гинекомастия, жараён қайтувчан ҳисобланади, нифедипинни қабул қилиш тўхтатилгандан кейин симптомлар йўқ бўлади; эректил дисфункция.\nУмумий бузилишлар: ўзини ёмон ҳис қилиш, иситма, носпецифик оғриқ.\nРуҳий бузилишлар: депрессия, параноидал синдром, ҳавотирлик, либидони пасайиши.\nтаъсир этувчи моддага ёки препаратнинг компонентларидан биронтасига юқори сезувчанлик;\nоғир даражадаги аортал стеноз;\nмиокард инфаркти вақтидаги ҳолат ёки ундан кейин бир ой давомида;\nмиокард инфарктини иккиламчи профилактикаси;\nрифампицин билан мажмуаси (ферментлар индукцияси оқибатида плазмадаги нифедипиннинг самарали даражаларига эришаолмаслик туфайли);\nичакнинг яллиғланиш касалликлари ёки Крон касаллигида қўллаш мумкин эмас.\nАнтигипертензив воситалар, бета-блокаторлар, диуретик воситалар, нитроглицерин ва таъсири узайтирилган изосорбид билан бир вақтда қўлланилганда нифедипиннинг синергик таъсири эҳтимолини эътиборга олиш керак.\nНифедипин қон плазмасидаги дигоксиннинг концентрациясини ошириши мумкин. Нифедипин билан даволашни бошида ва нифедипин билан даволаш тўхтатилгандан кейин қон плазмасида дигоксиннинг концентрациясини назорат қилиш ва дозасига тузатиш киритиш керак.\nНифедипин магний сульфатининг токсик таъсирини кучайтириши мумкин, бу нейро-мушак блокадасига олиб келади. Нифедипин ва магний сульфатини бир вақтда қўллаш хавфли ҳисобланади ва пациентнинг ҳаётига хавф солади, шунинг учун бу препаратларни бирга қўллаш тавсия этилмайди.\nНифедипин ва циметидинни бир вақтда қўллаш қон плазмасида нифедипиннинг концентрациясини ошиши ва нифедипиннинг гипотензив самарасини кучайишига олиб келиши мумкин. Циметидин цитохром CYP3А4 изоферментининг фаоллигини сусайтиради. Циметидин қабул қилаётган пациентларда нифедипинни эҳтиёткорлик билан ва дозани аста-секин ошириш билан қўллаш керак.\nХинупристин, далфопристин нифедипиннинг плазмадаги даражасини ошириши мумкин.\nНифедипинни қўллаш қон плазмасида карбамазепин ва фенитоиннинг концентрациясини ошишига олиб келиши мумкин. Нифедипин ва фенитоин ёки карбамазепинни бир вақтда қабул қилаётган пациентлар шифокорнинг доимий кузатуви остида бўлишлари керак. Токсиклик белгилари пайдо бўлганда ёки қон плазмасида карбамазепин ва фенитоиннинг концентрациясини ошиши ҳолатларида бу препаратларнинг дозасини камайтириш керак.\nНифедипин қон зардобида хинидиннинг концентрациясини камайишини чақириши мумкин, айни вақтда хинидин пациентнинг нифедипиннинг таъсирига сезгирлигини ошириши мумкин. Агар хинидин қабул қилаётган пациентда нифедипин билан даволаш бошланса, нифедипиннинг ножўя самараларига эътибор бериш керак. Нифедипин билан даволашни бошлашдан олдин ва даволаш тўхтатилгандан кейин қон зардобида хинидиннинг даражасини назорат қилиш керак; шунингдек хинидиннинг дозасига тузатиш киритиш керак.\nНифедипин ва теофиллинни бир вақтда қўллаганда қон плазмасидаги теофиллиннинг концентрацияси ошиши, пасайиши ёки ўзгаришсиз қолиши мумкин. Қон плазмасида теофиллиннинг концентрациясини назорат қилиш ва зарурати бўлганида унинг дозасига тузатиш киритиш керак.\nРифампицин ва нифедипинни бир вақтда қўллаш қон плазмасида нифедипиннинг концентрациясини пасайиши ва оқибатда унинг терапевтик самарасини камайиши билан кечиши мумкин. Нифедипин ва рифампицинни бир вақтда қўллаганда стенокардия хуружлари ёки юқори артериал босим пайдо бўлганида нифедипиннинг дозасини ошириш керак.\nДилтиазем нифедипиннинг эришини сусайтиради, бу дозани камайишига олиб келиши мумкин.\nВинкристинни бир вақтда қабул қилганда винкристинни чиқарилиши сусаяди.\nНифедипин ва цефалоспоринни бир вақтда қўллаганда плазмада цефалоспориннинг даражаси ошади.\nНифедипин ва итраконазолни бир вақтда қўллаш (шунингдек цитохром CYP3А4 изоферментининг таъсирини сусайтирувчи бошқа азол замбуруғларга қарши воситалар, эритромицин ва кларитромицин) қон плазмасида нифедипиннинг концентрациясини ошишига ва унинг таъсирини кучайишига олиб келиши мумкин. Нифедипиннинг ножўя самаралари пайдо бўлганида унинг дозасини камайтириш (агар иложи бўлса) ёки замбуруғларга қарши воситаларни қўллашни тўхтатиш керак.\nЦиклоспорин, ритонавир ёки саквинавир\nНифедипин, циклоспорин, ритонавир ёки саквинавирни (бу препаратлар цитохром CYP3А4 изоферментининг таъсирини сусайтиради)бир вақтда қўллаганда қон зардобида нифедипиннинг концентрацияси ва унинг таъсири кучайиши мумкин. Нифедипиннинг ножўя самаралари пайдо бўлганида унинг дозасини камайтириш керак.\nТакролимус ва нифедипинни бир вақтда қабул қилувчи жигар трансплантацияси ўтказилган пациентларда қон зардобида такролимуснинг концентрациясини ошиши кузатилган (такролимус цитохром CYP3А4 иштирокида метаболизмга учрайди). Бу ўзаро таъсирнинг аҳамияти ва клиник оқибатлари текширилмаган.\nНифедипин қабул қилаётган пациентларда фентанил артериал гипотензия чақириши мумкин. Фентанил наркозини қўллаш билан режали операциядан камида 36 соат олдин нифедипинни қўллашни тўхтатиш керак.\nКумарин қатори антикоагулянтлари\nКумарин қатори антикоагулянтларини қабул қилаётган пациентларда нифедипинни юборгандан кейин протромбин вақтини узайиши кузатилган. Бу ўзаро таъсирнинг аҳамияти тўлиқ ўрганилмаган.\nНифедипин бронхларнинг метахолинга жавоб реакциясини ўзгартириши мумкин. Метахолин билан носпецифик бронхопровокацион тестни ўтказишдан олдин (имкони борича) нифедипин билан даволашни тўхтатиш керак.\nКальций антагонисти нимодипинни қўллаш тажрибаси нифедипин учун қуйидаги ўзаро таъсирларни инкор этилмаганлигидан далолат беради: карбамазепин, фенобарбитал – плазмадаги нифедипиннинг даражасини пасайиши; макролидларни (хусусан эритромицинни), флуоксетин, нефазодон, вальпроат кислотасини бир вақтда қабул қилганда – нифедипиннинг плазмадаги даражасини ошиши.\nАнти-ОИТВ протеаза ингибиторлари\nНифедипин ва ОИТВ-протеазанинг айрим ингибиторлари (масалан ритонавир) орасида ўзаро таъсир потенциалини ўрганиш бўйича клиник тадқиқотлар ўтказилмаган. Бу синфдаги препаратлар маълумки цитохром Р450 3А4 тизимини ингибиция қилади. Бундан ташқари ушбу препаратлар in vitro шароитда нифедипиннинг цитохром Р450 3А4 тизимига боғлиқ метаболизмини ингибиция қилади. Нифедипин билан бир вақтда қўлланилганда биринчи ўтиш метаболизмини ва организмдан чиқарилишини сусайиши туфайли унинг плазмадаги концентрациясини аҳамиятли даражада ошишини инкор этиб бўлмайди.\nНифедипин ва азол гуруҳига мансуб айрим замбуруғларга қарши препаратлар (масалан кетоконазол) орасида ўзаро таъсири бўйича тадқиқотлар ўтказилмаган. Бу синфдаги препаратлар цитохром Р450 3А4 тизимини ингибиция қилади. Нифедипин билан бир вақтда перорал қўлланилганда биринчи ўтиш метаболизмини ва организмдан чиқарилишини сусайиши туфайли унинг тизимли биокираолишлигини аҳамиятли даражада ошишини инкор этиб бўлмайди.\nНифедипин ва қуйида келтирилган бошқа антигипертензив препаратларни бир вақтда қўллаш антигипертензив самарани ошишига олиб келиши мумкин:\nβ-адреноблокаторлар (шунингдек айрим ҳолларда юрак хуружини пайдо бўлишига олиб келиши мумкин);\nангиотензин рецепторлари антагонистлари;\nбошқа кальций антагонистлари;\nГрейпфрут шарбати қон зардобида нифедипиннинг концентрациясини ошириши ва унинг гипотензив самараси ва вазодилататор ножўя самараларини кучайтириши мумкин.\nНифедипинни қўллаш сийдикда ванилил-бодом кислотасининг концентрациясини спектрофотометрик аниқлаганда сохта юқори натижаларини олинишига олиб келиши мумкин (лекин юқори самарали суюқлик хроматографияси усули қўлланилганда бу самара кузатилмайди).\nНифедипинни гемодиализда бўлган пациентларга, шунингдек хавфли гипотензияси ёки гиповолемияси (айланиб юрувчи қон хажмини камайиши) бўлган беморларга алоҳида эҳтиёткорлик билан буюриш керак, чунки қон томирларни кенгайиши артериал босимни аҳамиятли даражада пасайишига олиб келиши мумкин.\nПостинфаркт даврда коронар ангиоспазмни даволаганда нифедипин билан даволашни миокард инфарктидан тахминан 3-4 ҳафтадан кейин ва фақат коронар қон айланиши барқарорлашгандан кейин бошлаш керак.\nГрейпфрут шарбати нифедипиннинг метаболизмини сусайтиради, бу нифедипиннинг концентрациясини ошишига ва препаратнинг гипотензив самарасини кучайишига олиб келади. Нифедипинни қўллаш сийдикда ванилил-бодом кислотасининг концентрациясини спектрофотометрик аниқлаганда сохта юқори натижаларини олинишига олиб келиши мумкин.\nОбструктив симптомларни пайдо бўлиши мумкинлиги туфайли меъда-ичак йўлларини торайиши бўлган пациентларда препаратни қўллаганда эҳтиёткорликка риоя қилиш керак. Жуда кам ҳолларда безоарлар пайдо бўлиши мумкин, улар жаррохлик аралашувини талаб этиши мумкин.\nЯкка ҳолларда анамнезида меъда-ичак йўллари томонидан бузилишлар бўлмаганда обструкцион симптомлар таърифланган.\nЁнбош-ичак резервуари (проктоколэктомиядан кейинги илеостомали) бўлган пациентларда қўллаш мумкин эмас.\nПрепаратни қўллаш барийли контраст воситаларни қўллаш билан рентгенологик текширувда сохта мусбат натижаларни (масалан тўлиш нуқсонлари полип сифатида интерпретация қилинади) олинишига олиб келиши мумкин.\nЖигар фаолиятини бузилиши бўлган пациент синчковлик билан мониторинг, оғир ҳолатларда эса – дозани камайтиришга муҳтожлар.\nНифедипин цитохром Р450 3А4 тизими ёрдамида метаболизмга учрайди, шунинг учун бу ферментларнинг тизимини ингибиция ёки индукция қилувчи препаратлар нифедипиннинг “биринчи ўтиш” ёки клиренсини ўзгартириши мумкин.\nЦитохром Р450 3А4 тизимининг кучсиз ёки ўртача ингибиторлари ҳисобланган ва плазмада нифедипиннинг концентрациясини ошишига олиб келувчи препаратларга қуйидагилар киради:\nмакролид антибиотиклар (масалан эритромицин);\nанти-ОИТВ протеаза ингибиторлари (масалан ритонавир);\nазол антимикотиклар (масалан кетоконазол);\nнефазодон ва флуоксетин антидепрессантлари;\nНифедипинни бу препаратлар билан бир вақтда қўллаганда артериал босимни назорат қилиш ва зарурати бўлганида нифедипиннинг дозасини камайтириш масаласини кўриб чиқиш керак.\nIn vitro шароитдаги айрим экспериментлар кальций антагонистлари, хусусан нифедипинни ва сперматозоидларнинг уруғлантириш қобилиятини ёмонлаштирувчи сперматозоидларнинг қайтувчан биокимёвий ўзгаришлари билан орасида ўзаро боғлиқлик аниқланган. Агар in vitro шароитда уруғлантиришга уринишлар муваффақиятсиз бўлса, бошқа сабаблар бўлмаганда кальций антагонистлари, масалан нифедипин бу кўринишнинг сабаби сифатида қаралиши мумкин.\nАгар нифедипинни аввалги қўллаш ва ишемик оғриқ орасида боғликлик эҳтимоли бўлса, препаратни қўллаш мумкин эмас. Стенокардияси бўлган пациентларда хуружлар тез-тез пайдо бўлиши, уларнинг давомийлиги ва жадаллиги, айниқса даволашни бошида ошиши мумкин.\nСтенокардиянинг ўткир хуружи бўлган пациентларда таъсир этувчи моддаси нифедипин бўлган дори воситалари қўлланилмайди.\nҚандли диабети бўлган беморларда нифедипинни қўллаш даволашни мувофиқлаштиришни талаб этиши мумкин.\nХавфсизликнинг махсус чоралари\nПрепарат жуда паст артериал босимда (систолик артериал босим кўрсаткичи 90 мм. сим. уст. дан паст кўрсаткич билан оғир артериал гипотензия), шунингдек юрак фаолиятининг яққол кучсизлиги (декомпесацияланган юрак етишмовчилиги) да эҳтиёткорлик билан буюрилади.\nЯққол артериал гипотензия (систолик босим 90 мм. сим.уст. дан паст), бош мияда қон айланишининг оғир бузилишлари, яққол юрак етишмовчилигида, оғир аортал стенозда, қандли диабетда, жигар ва буйрак фаолиятини бузилишларида препаратнинг юқори дозаларини буюришдан сақланиб, нифедипинни фақат доимий клиник кузатув шароитида қўллаш мумкин.\nКекса ёшдаги (60 ёшдан ошган) пациентларда препарат жуда эҳтиёткорлик билан дозаланади.\n20 ҳафтагача муддатдаги ҳомиладорликда нифедипинни қўллаш мумкин эмас.\nҲомиладорликнинг 20-ҳафтадан кейинги даврида хавф/фойдани шахсий равишда синчковлик билан таҳлилини талаб этади ва фақат даволашнинг бошқа вариантларини қўллаб бўлмаганда ёки самарасиз бўлганида кўриб чиқиш керак.\nНифедипинни магний сульфати билан вена ичига буюрилганда артериал босимнинг синчков мониторинги зарур, чунки артериал босимни тўсатдан пасайиш эҳтимоли мавжуд, у аёл ва ҳомила учун хавфли бўлиши мумкин.\nНифедипин кўкрак сутига ўтади. Нифедипинни чақалоқларга таъсири ҳақида маълумотлар йўқлиги туфайли, нифедипинни қўллашдан олдин эмизишни тўхтатиш керак.\nПрепарат болаларда (18 ёшгача) қўлланилмайди.\nПрепаратни қўллаганда транспорт воситаларини бошқариш ва бошқа потенциал хавфли механизмлар билан ишлаш тавсия этилмайди.\nСимптомлари: бош оғриғи, юз гиперемияси, давомли тизимли гипотензия, периферик артерияларда пульсни йўқлиги. Оғир ҳолатларда тахикардия ёки брадикардия, синус тугуни фаолиятини бузилиши, атриовентрикуляр ўтказувчанликни секинлашиши, гипергликемия, метаболик ацидоз ва гипоксия, ҳушдан кетиш билан кечувчи коллапс ва кардиоген шок, у ўпка шиши билан кечиши мумкин, онгни ҳатто комагача бузилиши.\nДаволаш: Шошилинч ёрдам кўрсатиш чоралари биринчи навбатда препаратни организмдан чиқарилиши ва барқарор гемодинамикани тиклашга қаратилган бўлиши керак. Беморларда юрак-қон томир ва нафас тизими, қон плазмасида қанд ва электролитлар (калий, кальций) даражаси, суткалик диурез ва айланиб юрувчи қон хажмини доимо назорат қилиш керак. Кальций препаратларини юбориш мумкин. Агар кальцийни юбориш етарли даражада самарали бўлмаса, артериал босимни барқарорлаштириш учун допамин ёки норадреналин каби симпатомиметикларни юбориш мақсадга мувофиқ. Бу препаратларнинг дозаси эришилган даволовчи самарага қараб танланади. Брадикардияни бета-симпатомиметикларни қўллаш билан бартараф этиш мумкин. Ҳаёт учун хавф солувчи юрак ритми секинлашганда сунъий ритмнинг бошқарувчисини қўллаш тавсия этилади. Суюқликни қўшимча юборишга эҳтиёткорлик билан ёндошиш керак, чунки бунда юракни зўриқиши хавфи ошади.\nНифедипин учун қон плазмасидаги оқсиллар билан юқори даражада боғланиш ва тақсимланиш хажми нисбатан пастлиги туфайли, гемодиализ самарасиз, лекин плазмаферезни ўтказиш тавсия этилади.\n10 таблеткалар блистерда; 5 блистердан картон қутида.