Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг фазллари\n1441 йил 16 зулқаъда | 2020 йил 07 июль, сешанба\n19:50 / 21.04.2017 2046 pdf Ўқиш режими + -\nАнас ибн Молик Ибн Назр ал-Ансорий, ал-Хазражий, ан-Нажжорийнинг кунялари Абу Ҳамза, оналари машҳур саҳобия Умму Сулайм бинти Милҳон розияллоҳу анҳо.\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг оталари Молик ибн Назр мушрик ҳолида иймон келтирмай ўлиб кетган эди.\nУнинг қандоқ одам бўлганлигини қуйидаги иқтибосдан билиб олсак ҳам бўлади.\n«Умму Сулайм розияллоҳу анҳо Абу Анаснинг олдига келиб:\n«Бугун сен ёмон кўрган нарса ила келдим», деди.\n«Сен доимо олдимга анави аъробийнинг олдидан мен ёмон кўрган нарсани олиб келаверасан!» деди Абу Анас.\n«У аъробий эди. Лекин Аллоҳ уни танлаб олиб, ихтиёр қилиб, Пайғамбар қилди».\n«Келтирган нарсанг нима?!»\n«Ароқ ҳаром қилинди».\n«Бу сен билан менинг ажрашимиз», деди.\nСўнгра мушрик ҳолида ўлиб кетди».\nКейин Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг оналари Абу Толҳа розияллоҳу анҳуга турмушга чиқдилар. Эру хотин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хизматларида ҳозиру нозир эдилар. Шунга қарамасдан Анас ибн Молик розияллоҳу анҳуни Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хизматларига тутдилар.\nУ кишининг оналари Умму Сулайм розияллоҳу анҳо ҳам, ўгай оталари Абу Толҳа розияллоҳу анҳу ҳам Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хизматларини қилишга ўта берилган эдилар.\n«Онам мени Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига олиб борди. У мени ўз рўмоли ила ўраб, яримини менга изор, яримини ридо қилган эди. Бас, у:\n«Эй Аллоҳнинг Расули, мана бу Анасча, менинг ўғлим, уни сизга хизмат қилсин деб олиб келдим. Бас, унинг ҳаққига Аллоҳга дуо қилинг», деди.\n««Эй Аллоҳим! Унинг молини ва боласини кўп қилгин!» дедилар».\n«Аллоҳга қасамки, шубҳасиз, менинг молим кўпдир ва бугун менинг болаларимнинг ва болаларимнинг болаларининг адади юздан ортади».\nИмом Бухорий ва бошқалар Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар.:\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинага келганларида Абу Толҳа менинг қўлимдан ушлаб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига олиб борди ва:\n«Эй Аллоҳнинг Расули, албатта, Анас жуда хушёр бола, сизга хизмат қилсин», деди.\nБас, у зотга сафарда ҳам, ҳазарда ҳам ўн йил хизмат қилдим. Аллоҳга қасамки, қилган нарсамни, нима учун буни қилдинг, демадилар. Қилмаган нарсамни, нима учун буни қилмадинг, демадилар».\nУшбу икки ривоятни қўшиб, ҳукм чиқарадиган бўлсак, Анас ибн Молик розияллоҳу анҳуни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хизматларига топшириш икки марта содир бўлган. Бир марта Умму Сулайм розияллоҳу анҳо томонларидан, иккинчи марта Абу Толҳа розияллоҳу анҳу томонларидан.\nЎша пайтда Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг ёшлари ўнда эди. Мана шу кундан бошлаб, у зот Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларида бўлдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни Анас ибн Моликка бўлган муомалалари хўжайиннинг хизматчисига қилган муомаласидек бўлмай, балки отанинг боласига қилган муомаласидек бўлар эди. Бу зот ўзлари айтадилар:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бирор қилган ишимни нимага бундай қилдинг ёки буюрган ишимни нега қилмадинг, деб сўрамас эдилар. Балки «Аллоҳ хоҳлагани бўлади, хоҳламагани бўлмайди», дер эдилар».\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга ихлос ила хизмат қилдилар. У киши хизматни вазифа деб эмас, шараф деб билар эдилар. Шунинг учун ҳам Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қандоқ хизматлари бўлса, жону дил билан бажарар эдилар. Мана шу эътибордан у киши саҳобаи киромлар ичида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ходими лақабини олдилар.\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳу Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кўпгина хизматларини айтмасларидан олдин англаб, бажо келтирар эдилар. У зот бирор жойга кириб ўтириб қолсалар, Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кавушларини қўйинларига солиб, остонада ўтирар эдилар. Бунга ўхшаш фидокорлик мисоллари ҳадсиз-ҳисобсиз бўлгани учун бир-иккита мисол келтириш билан кифояланамиз.\nИмом Бухорий ва бошқалар Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар:\n«Қачон Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам қазои ҳожатга чиқсалар, мен ва бир бола икковимиз ўзимиз билан сувли мешчани олиб келар эдик», деди. Яъни, истинжо қилишлари учун».\nҲазрати Анас розияллоҳу анҳу айтган мешча араб тилида «Идаватун» дейилиб, теридан қилинган кичкина сув идишидир. Демак, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам, албатта, олдин тош билан тозаланиб олиб, кейин сув билан истинжо қилганлар.\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Хайбар билан Мадина орасида уч кун туриб, ўзлари билан София бинти Ҳуяйнинг валиймасини қилдилар. Мен мусулмонларни валиймага даъват қилиб келдим. Унда нон ҳам, гўшт ҳам йўқ эди. У зот тери дастурхонларни ёзишга амр қилдилар. Уларнинг устига хурмо, қурт ва сариёғ ташланди. У зотнинг валиймалари шундан иборат эди.\n«Мўминларнинг оналаридан биримикан ёки у зотнинг қўлларига мулк бўлиб тушдимикан?» дедилар.\n«Агар уни ҳижобга амр қилсалар мўминларнинг оналаридан бўлур. Бўлмаса, қўлларига мулк бўлганлардан бўлур», дедилар.\nБас, жўнаганларида ўз ортларидан жой тайёрлаб бердилар ва у билан одамлар орасига ҳижоб тортдилар».\nБу ривоятдан Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу таҳоратга сув бериш ва шунга ўхшаш кичик хизматларнигина эмас, тўйга айтишга ўхшаш катта хизматларни ҳам қилишлари келиб чиқади.\nГоҳида хизмат унча-мунча одамга ишониб бўлмайдиган ўта муҳим топшириққа айланиб ҳам кетар эди.\n«Мен болалар билан ўйнаётган эдим. Олдимга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам келиб, бизга салом бердилар. Сўнгра у зот мени ўз ҳожатлари бўйича юбордилар. Мен онамнинг олдига боришга кеч қолдим. Унинг олдига борган чоғимда:\n«Сени нима тутиб қолди?» деди.\n«Мени Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўз ҳожатлари бўйича юбордилар», дедим.\n«У зотнинг ҳожатлари нима экан?» деди.\n«Бу сир», дедим.\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сирларини ҳеч кимга айтмагин», деди.\n«Аллоҳга қасамки, агар уни бировга айтадиган бўлсам, албатта, сенга айтар эдим, эй Собит», деди».\nАлбатта, бу Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу учун катта фазлдир.\nАлбатта, Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг доимий ходимлари бўлиш катта бахт ва қулай фурсат эди. У киши хизмат сабабидан Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам дорулфунунларининг закий талабасига ҳам айланган эдилар. Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга бўладиган ҳар лаҳзалари мисли йўқ дарс эди. Шу билан бирга, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам кези келганда Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг ўзларига алоҳида насиҳатлар ҳам қилиб турар эдилар.\n«Эй болам, агар эртаю кеч бировга нисбатан қалбингда ғиллу ғишт бўлмаслигига қодир бўлсанг, шуни қил», дедилар. Сўнгра яна:\n«Эй болам, ана шу менинг Суннатимдир. Ким менинг Суннатимни тирилтирса, батаҳқиқ, менга муҳаббат қилган бўлади. Ким менга муҳаббат қилган бўлса, мен билан бирга жаннатда бўлади», дедилар.\nУшбу ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Анас ибн Молик розияллоҳу анҳуга:\n«Эй болам!», деб мурожаат қилмоқдалар ва:\n«Агар эртаю кеч бировга нисбатан қалбингда ғиллу ғишт бўлмаслигига қодир бўлсанг, шуни қил»–дедилар».\n«Ғиллу ғишт»–бировнинг жонига, молига ва обрўсига астойдил футур етишини тилаш ва унга берилган неъматнинг завол бўлишини қалбдан хоҳлашдир.\nДемак, ҳар бир мусулмон бировга нисбатан ёмонликни соғинмаслиги лозим. Ҳеч кимга нисбатан қалбида ғиллу ғишт сақламаслиги керак. Бу ҳақда, иншааллоҳ, тегишли бобларда кераклигича сўз юритилади.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ўз насиҳатлари давомида:\n«Эй болам, ана шу менинг Суннатимдир», дедилар.\nЯъни, бировга нисбатан қалбда ғиллу ғишт бўлмаслиги Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Суннатларидир.\n«Ким менинг Суннатимни тирилтирса, батаҳқиқ, менга муҳаббат қилган бўлади».\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Суннатларига амал қилиш, айниқса, амали тўхтаб қолган Суннатга қайта амал қилишни бошлаш билан бўлади.\nДемак, Суннатга амал қилиш, амалдан қолган Суннатни қайта тирилтириш у зот соллаллоҳу алайҳи васалламга бўлган муҳаббатнинг аломатидир.\n«Ким менга муҳаббат қилган бўлса, мен билан бирга жаннатда бўлади», дедилар».\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Суннатларига амал қилиш, бу Суннатни маҳкам ушлаш ана шундоқ олий мақомга эриштиради.\nИмом Термизий Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам у кишига:\n«Эй болагина, намозда аланглашдан сақлангин. Албатта, у ҳалокатдир. Агар, ҳеч имкони бўлмаса, нафлда майли, аммо фарзда эмас», деган эканлар».\nУшбу ҳадисдан аланглаш нафл намозда бир оз енгил саналса ҳам, фарзда мутлақо мумкин эмаслигини тушуниб оламиз.\nИмом Бухорий ва бошқалар Иббон ибн Абу Аффош розияллоҳу анҳудан ривоят қилишларича, Анас розияллоҳу анҳу қуйидагиларни айтганлар:\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга:\n«Эй Аллоҳнинг Расули, мени дуоси қабул бўладиганлардан қилиб қўйинг», дедим.\n«Эй Анас, касбингни пок қилгин, дуоинг қабул бўлур. Чунки, бир одам оғзига бир луқма ҳаромни солса, қирқ кунгача дуоси ижобат бўлмас», дедилар у зот».\nАнас розияллоҳу анҳу доимо Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хизматларини ихлос билан қилиб юрганларидан баъзи вақтларда ушбу ривоятда зикр қилинганга ўхшаш нарсаларни у зот алайҳиссаломдан сўрашга журъат қилиб қолар эдилар. Албатта, у киши розияллоҳу анҳунинг бу сафарги сўровлари катта сўров эди:\n«Эй Аллоҳнинг Расули, мени дуоси қабул бўладиганлардан қилиб қўйинг».\nҲар банда учун дуоси қабул бўладиганлардан бўлиш улкан бахтдир. Қолаверса, ҳар бир мўмин-мусулмон банданинг энг улкан орзуларидан бири ушбу нарсадир.\nАлбатта, бундоқ вақтда, одатда, Пайғамбар алайҳиссаломнинг Аллоҳ таолога дуо қилиб, Анас розияллоҳу анҳунинг дуоларини қабул қилинадиган этиб қўйишини сўрашлари хаёлга келади.\nЭҳтимол, Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу ҳам худди шу нарсани ирода қилган бўлсалар керак. Аммо, Пайғамбаримиз алайҳиссалом бир кишига, ўзларидан ҳозир бу нарсани сўраб турган Анас розияллоҳу анҳуга етадиган эмас, Қиёмат кунигача бутун Ислом умматига етадиган жавоб бердилар.\n«Эй Анас, касбингни пок қилгин, дуоинг қабул бўлур. Чунки, бир одам оғзига бир луқма ҳаромни солса, қирқ кунгача дуоси ижобат бўлмас», дедилар».\nОхирги замон Пайғамбари, Ҳабиби Роббил оламин, Муҳаммад ал-Амин соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ушбу жавоблари умумий қоида бўлиб қолди.\nҚайси замон, қайси маконда бўлишидан қатъи назар, ҳар бир мўмин-мусулмон дуоим қабул бўладиган бўлсин, деса, ҳалол-пок касб қилсин, ейдиган луқмасини ҳалол-пок қилсин. Ана ўшандагина дуоси қабул бўлади.\nПайғамбаримиз алайҳиссаломнинг ушбу жавобларидаги:\n«Чунки, бир одам оғзига бир луқма ҳаромни солса, қирқ кунгача дуоси ижобат бўлмас», деган жумлага алоҳида эътибор берайлик. Бу жумладан жуда оз миқдордаги ҳаром нарса инсонга боғлиқ бўлиб турса ҳам унинг дуоси қабул бўлмаслигини англаб етамиз.\nБир луқма таом оз нарса, инсоннинг бир марта овқатланиши давомида ҳам бир луқма ҳеч нарсани ташкил қилмайди. Лекин, сиз билан бизнинг назаримизда арзимаган бўлиб кўринган ўша бир луқма уни еган одамнинг дуосини қирқ кунгача қабул бўлмайдиган этиб қўяр экан.\nЭҳтимол, тановул қилинган ҳар бир таомнинг асари инсон жисмида қирқ кунгача турса керак.\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳу Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам билан доимий равишда бирга бўлганлари учун у зотнинг мўъжизаларининг кўпларини кўрганлар. Баъзи бир мўъжизаларнинг содир бўлишига Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг ўзлари сабабчи ҳам бўлганлар. Баъзиларини эса, фақат у кишининг ўзларигина кўрганлар. Шунинг учун бўлса керак, Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу мўъжизалар ҳақидаги ривоятларнинг кўп қисмини ўзлари қилганлари гувоҳи бўламиз.\nИмом Бухорий ва Муслимлар Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар:\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам бир идишда сув келтиришни сўрадилар. Унча катта бўлмаган кенг оғизли қадаҳда сув келтирилди. Унда озгина сув бор эди. У зот соллаллоҳу алайҳи васаллам панжаларини унинг ичига солдилар.\nАнас розияллоҳу анҳу айтдиларки:\n«Мен Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг панжалари орасидан сув отилиб чиқишига қараб турар эдим. (Ўша сувдан) таҳорат қилганларни чамалаб кўрсам, етмиш билан саксоннинг орасида эдилар».\nСув етишмай қолган пайтда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мўъжизалари ила озгина сув кўпайиб кетгани бир неча бор такрорланган.\nҲудайбийя ҳодисасида ҳам бир жойга тўпланиб қолган озгина кўлмак сувга камон ўқини суқиб қўйганларида ҳамма аскарнинг ичишига, таҳорат қилишига, уловларнинг суғорилишига ва идишларни тўлатиб олишларига етиб ортадиган миқдорда сув отилиб чиққан.\nУшбу ҳадисда ҳикоя қилинаётган ҳодиса эса, аср намози вақти кириб, кишилар таҳорат қилишга сув топа олмай қолганларида бўлган.\nБуни Имом Бухорий Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан қуйидагича ривоят қиладилар:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни аср намози вақти бўлиб, одамлар таҳоратга сув излаб топа олмай қолганларида кўрдим. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга таҳорат суви келтирилди. Бас, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўша идишга қўлларини қўйдилар ва одамларни ундан таҳорат қилишга амр қилдилар. Мен у кишининг панжалари остидан сувнинг отилиб чиқаётганини кўрдим. Одамлар ҳаммалари–ҳеч ким қолмасдан таҳорат қилиб олдилар».\nБу ерда мўъжиза орқали кўпайтирилган сув билан таҳорат қилиш содир бўлгани айтилмоқда. Албатта, бу нарса Пайғамбар алайҳиссаломнинг ўзларига хос. Пайғамбарлардан бошқа ҳеч кимга мўъжиза берилмайди.\nЎтган Пайғамбарлардан Мусо алайҳиссаломга мўъжиза қилиб берилган асони Аллоҳнинг амри билан тошга урганларида ўн иккита булоқ отилиб чиққан. Лекин, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мўъжизалари Мусо алайҳиссаломникидан устундир. Чунки, тошдан сув чиқиши доимо бўлиб келган нарса, инсон панжаси орасидан сув отилиб чиқиши эса, ҳеч бўлмаган.\nБу мўъжизани кўплаб одамлар кўрган. Ҳатто Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг душманлари ҳам кўрганлар, аммо инкор қила олмаганлар. Саҳобалар учун бўлса, бундоқ ишлар оддий нарса эди. Чунки, улар бунга ўхшаш нарсаларни деярли ҳар куни кўрар эдилар. Шунинг учун бундай гапларни шов-шув қилиб, кўтариб ҳам юрмас эдилар.\nИмом Бухорий ва Имом Муслим икковлари келтирган бошқа бир ривоятда ҳазрати Анас розияллоҳу анҳу қуйидагиларни айтадилар:\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам уйланиб, ўз аҳллари олдига кирганларида онам ҳийс (номли таом) қилиб, тавр (номли идиш)га солиб:\n«Эй Анас, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига буни олиб боргин-да, буни сизга онам бериб юборди, у киши сизга салом айтди ва мана шу оз нарса биздан сизга, деб айтди, дегин», дедилар.\nМен уни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига олиб бориб:\n«Онам сизга салом айтдилар ва мана шу оз нарса биздан сизга, деб айтдилар», дедим.\n«Уни қўй!» дедилар-да, сўнгра:\n«Энди бориб, фалончи, фистончиларни, йўлда учратган одамларингни ҳам айтиб кел», деб бир қанча одамларнинг номларини айтдилар. Мен у киши айтган одамларни ва йўлда учратганларимни чақириб келдим.\n«Неча киши эдилар?» деб сўрашди одамлар.\n«Уч юз кишича бор эди», деди Анас розияллоҳу анҳу ва гапларида давом этдилар:\n«Кейин, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам менга «Эй Анас, таврни олиб кел!» дедилар.\nСуффа ва ҳужра одамларга тўлиб кетган эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:\n«Ўнта-ўнтадан ҳалқа бўлиб ўтиринглар, ҳар ким ўз олдидан есин», дедилар.\nҲаммалари еб, тўйдилар. Бир гуруҳи кириб, бир гуруҳи чиқиб, ҳаммалари едилар. Сўнгра у зот менга:\n«Эй Анас, кўтар!» дедилар.\nБилмайман, олиб келиб қўйганимда, кўпмиди ёки қайтариб олганимда кўпмиди? Ўшалардан баъзи гуруҳлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг уйларида ўтириб, гаплашиб қолдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам ўтирар эдилар. Аёллари эса, юзларини деворга ўгириб ўтирар эди. Бу ҳолат Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга оғир келганидан, ташқарига чиқиб, аёлларига салом бериб чиқдилар. Ҳалиги одамлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қайтиб келганларини кўрган чоғларида оғир келганларини билдилар ва ҳаммалари эшик томон юриб, чиқиб кетдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам пардани тушириб, ичкарига кирдилар. Мен ҳужрада ўтирар эдим. Сал ўтмай олдимга чиқдилар. Аллоҳ у кишига «Эй иймон келтирганлар, Пайғамбарнинг уйларига кирманг», оятини туширди».\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Завроода саҳобалари билан турганларида у зотга бир идиш келтирилди. Шунда у зот қўлларини идишга солдилар. Бас, у зотнинг панжалари орасидан сув чиқа бошлади. Қавм таҳорат қилди. Қатода айтди:\n«Мен Анасга, «нечта эдинглар?» дедим.\n«Уч юзта ёки уч юзта атрофида», деди».\nИмом Бухорий Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар:\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам баъзи бир чиқишларига чиқдилар. У зот билан саҳобаларидан баъзи кишилар бор эди. Улар юриб кетдилар. Намоз вақти бўлди. Таҳорат қилгани сув топмадилар. Қавмдан бир киши бориб, бир қадаҳда озгина сув келтирди. Бас, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам унда таҳорат қилдилар. Кейин тўрт бармоқларини қадаҳга чўздилар ва:\n«Туринглар, таҳорат қилинглар», дедилар.\nБас, қавм хоҳлаганларича таҳорат қилдилар. Улар етмиш ёки шу атрофида эдилар».\n«Абу Толҳа Умму Сулаймга:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг овозлари заифлигини эшитдим. У зотнинг оч эканликларини биламан. Сенда бирор нарса борми?» деди. У:\n«Ҳа», деди-да, бир неча арпа нони олиб чиқди. Кейин рўмолини олиб чиқиб, унинг бир тарафи ила нонни ўради. Сўнгра уни менинг қўлтиғимга қистириб туриб, у(рўмол)нинг баъзиси билан мени ўради. Кейин мени Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига юборди. Мен бориб, у зотни масжиддан топдим. У зот билан бошқа одамлар ҳам бор эди. Мен уларнинг тепаларига бориб, индамай туравердим. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам менга:\n«Сени Абу Толҳа юбордими?» дедилар.\n«Таом биланми?» дедилар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзлари билан бирга бўлганларга:\n«Туринглар», дедилар-да, юриб қолдилар, мен ҳам олдиларига тушиб олиб, юриб кетавердим. Абу Толҳанинг олдига бориб хабарни айтдим. Абу Толҳа:\n«Эй Умму Сулайм! Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам одамларни олиб келдилар. Бизнинг эса, уларга берадиган таомимиз йўқ-ку!» деди.\n«Аллоҳ ва Унинг Расули билувчироқ», деди Умму Сулайм.\nАбу Толҳа Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига бориб, у зотни бошлаб келди.\n«Эй Умму Сулайм ўзингда борини олиб кел», дедилар.\nУмму Сулайм ҳалиги нонларни олиб келди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам амр қилдилар, уларни синдирилди. Умму Сулайм ёғ мешини сиқиб ичидаги бор нарсани чиқарди. Сўнгра Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унга қараб, Аллоҳ хоҳлаган нарсаларни айтдилар. Кейин:\n«Ўнтага изн бер», дедилар. Уларга изн берди. Улар тўйгунларича еб, кейин чиқдилар. Сўнг у зот:\n«Ўнтага изн бер», дедилар. Уларга изн берди. Бас, қавмнинг ҳаммаси тўйгунларича едилар. Қавм етмиш ёки саксон киши эдилар».\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида Мадина аҳлига қаҳатчилик етди. У зот жума куни хутба қилиб турганларида бир киши ўрнидан туриб:\n«Эй Аллоҳнинг Расули, отлар ҳалок бўлди, қўйлар ҳалок бўлди. Аллоҳга дуо қилинг, бизларни сероб қилсин!» деди. Бас, у зот икки қўлларини кўтариб, дуо қилдилар. Жобир айтадики:\n«Осмон ойнадек мусаффо эди. Бирдан шамол туриб, булут пайдо қилди. Сўнгра жам бўлди. Кейин осмон мешларининг оғзини очиб юборди. Чиқиб, сувда сузиб юриб уйларимизга етиб келдик. Янаги жумагача ёмғирда қолдик. Бас, ҳалиги одам ёки ундан бошқа биров туриб:\n«Эй Аллоҳнинг Расули, уйлар йиқилиб кетди. Аллоҳга дуо қилинг, уни тўхтатсин!» деди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам табассум қилдилар ва:\n«Атрофимизга, устимизга эмас», дедилар. Булутларга назар солсам, ёрилиб худди гулчамбарга ўхшаб, Мадина атрофига тарқалди».\nАнас розияллоу анҳудан ривоят қилинади:\n«Одамлар Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламдан савол сўраб, у зотни саволга кўмиб ташладилар. У зот бир куни чиқиб, минбарга кўтарилдилар ва:\n«Менга савол беринглар. Албатта, мен нимани сўрасангиз баён қилиб берурман», дедилар. Қавм буни эшитиб, жим қолдилар. Бирор ҳозир бўлган ишдан олдин бўлаётган гапми деб қўрқдилар.\n«Мен ўнгга, сўлга бурилиб қарай бошладим. Қарасам, ҳар бир киши бошини кийимига ўраб олиб, йиғламоқда. Одамлар билан айтишиб қолганда отасидан бошқага нисбат бериладиган бир одам:\n«Эй Аллоҳнинг Набийи, отам ким?» деди.\n«Отанг Ҳузофа!» дедилар у зот. Сўнгра Умар:\n«Аллоҳни Робб, Исломни дин ва Муҳамадни Расул деб рози бўлдик. Аллоҳдан ёмон фитналардан паноҳ тилаган ҳолимизда», деди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:\n«Ҳеч қачон бугунгидек хайр ва шарни кўрмаганман. Албатта, менга жаннат ва дўзах тасвир қилинди. Бас, иккисини манави деворни ортида кўрдим», дедилар».\n«Абдуллоҳ ибн Ҳузофанинг онаси Абдуллоҳга:\n«Сендан кўра оқроқ ўғил ҳақида ҳеч ҳам эшитмаганман. Сенинг онанг жоҳилият аёллари қиладиган нарсаларидан баъзисини қилиб қўйганидан эмин эдингми?! Уни одамлар орасида шарманда қилиб қўйсанг нима бўларди?!» деди.\n«Аллоҳга қасамки, агар у зот мени бир қора қулга нисбат берганларида ўшанга илашиб қолар эдим», деди».\nБу ерда Аллоҳ таолонинг изни ила Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам биров билмайдиган хабарни ҳам билганлари, Абдуллоҳ ибн Ҳузофанинг отаси кимлигини айтиб берганлари мўъжизалигини англаш керак.\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга ходим бўлишлари у зотга яқин бўлишларининг боиси эди. Бу эса, баъзи вақтларда кўпчилик гувоҳи бўлмаган нарсаларга гувоҳ бўлиш имконини берар эди. Гоҳида эса, бирор гап ёки ишга Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг ёлғиз ўзлари гувоҳ бўлганлари ҳам бор.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бизнинг олдимизга кирдилар. Мен, онам ва холам Умму Ҳаромдан бошқа ҳеч ким йўқ эди. Онам:\n«Эй Аллоҳнинг Расули, ходимчангиз ҳаққига Аллоҳга бир дуо қилинг», деди.\nБас, у зот менга барча хайрни сўраб дуо қилдилар. У зотнинг менинг ҳаққимга қилган дуолари охирида:\n«Эй Аллоҳим! Унинг молини ва боласини кўп қилгин ва унга бунда барака бергин!» дедилар».\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўтиб кетаётган эдилар, онам Умму Сулайм у зотнинг овозларини эшитиб қолиб:\n«Эй Аллоҳнинг Расули, мана бу Анасча», деди.\nБас, у зот менга уч дуо қилдилар. Мен бу дунёда улардан иккитасини кўрдим. Учинчисини эса, охиратда кўришни умид қиламан».\nЎша уч дуо қандоқ дуолар эканлигини қуйидаги ривоятдан билиб оламиз.\nСайёр ибн Рабийъадан ривоят қилинади:\n«Анас ибн Молик айтадиларки, бир куни онам билан бирга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига бордик. Онам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга:\n«Ходимингизнинг ҳаққига дуо қилинг», деганларида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:\n«Эй Аллоҳ, буни молу дунёсини кўп қилиб, умрини узоқ қилгин ва гуноҳларини мағфират айлагин», дедилар».\nУшбу набавий дуо ижобат бўлиб, Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг молу дунёлари кўп бўлган, умрлари узоқ бўлган ва Аллоҳ таоло у кишини мағфират қилишидан умидвор бўлганлар.\n«Набиюллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам менга бир сир айтдилар. Мен уни ҳозиргача бир кимга айтганим йўқ».\nАлбатта, сир энг яқин одамга айтилади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Анас ибн Молик розияллоҳу анҳуга сир айтишлари яқинлик аломатидир.\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Умму Сулаймнинг уйида намоз ўқидилар. Мен ва бир етим бола у зотнинг орқаларида турдик. Умму Сулайм эса, бизнинг орқамизда турди».\nУмму Сулайм ҳазрати Анас розияллоҳу анҳунинг оналари. Етим бола эса, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг озод қилган қуллари Абу Зумайранинг ўғли эди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан фақат уч кишининг намоз ўқиши, улардан бири Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу бўлиши у кишининг Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга қанчалар яқин эканликларининг далилидир.\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам билан Абу Сайф ал-Қайннинг олдига кирдик. У Иброҳимнинг эмизикли отаси эди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Иброҳимни олиб ўпдилар ва ҳидладилар.\nСўнгра яна унинг олдига Иброҳим жон бераётганда кирдик. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кўзларидан ёш оқа бошлади.\nШунда Абдурраҳмон ибн Авф у зотга:\n«Сиз ҳамми, Эй Аллоҳнинг Расули...?!» деди.\n«Эй Ибн Авф, бу раҳматдир», дедилар ва яна йиғладилар у зот соллаллоҳу алайҳи васаллам ва яна:\n«Албатта, кўз ёш тўкади, қалб маҳзун бўлади, аммо Роббимизни рози қиладиган нарсадан бошқани айтмаймиз. Албатта, биз сенинг фироқингдан жуда маҳзунмиз, эй Иброҳим», дедилар».\nУшбу ҳадиси шарифдан Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Мория Қибтийя онамиздан кўрган ўғиллари Иброҳимни Абу Сайф ал-Қайн лақабли кишининг хотинлари эмизганлигини билиб оламиз.\nАбу Сайфнинг исмлари Барро ибн Авс ал-Ансорий бўлиб, темирчи бўлганлар. Шунинг учун ҳам Абу Сайф, қилич отаси кунияси билан аталган.\nҲазрати Анас розияллоҳу анҳунинг Пайғамбаримиз ҳузурларида мартабалари, ихлос билан хизмат қилишлари ва у зотнинг энг яқин одамларидан бўлганлари очиқ-ойдин кўриниб турибди. Буни Иброҳим эмизилаётган уйга икки марта киришда ҳам у зот соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга бўлишларидан билиб оламиз.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Анас ибн Молик розияллоҳу анҳуни ўзларига яқин олганларидан гоҳида у кишига ҳазил-мутойиба ҳам қилиб турар эдилар.\n«Гоҳида Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам менга: эй икки қулоқ эгаси, дер эдилар».\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳу доимий равишда Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга содиқ қолдилар. Ҳатто у зот Рафиқи Аълога интиқол қилганларидан кейин ҳам бу содиқлик давом этди.\nСобит ал-Буноний розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:\n«Анас ибн Молик менга, эй Собит, мендан олиб қол. Албатта, сен мендан кўра ишончлироқ бирор кишини топа олмайсан. Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан олганман, у зот Жаброилдан олганлар. Жаброил эса, Аллоҳ таолодан олган», деди».\nБу ҳадиси шарифда Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламдан олган илмларни содиқлик билан бошқаларга етказишлари яққол кўриниб турибди.\nИмом Бухорий, Муслим, Термизий ва Абу Довудлар Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар:\n«Менинг сизларга кўп ҳадис айтишимни ман қиладиган нарса Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг:\n«Ким менга ёлғонни қасд қилса, дўзахдаги ўриндиғини олаверсин», деганларидир», дедилар».\n«Албатта, менга ёлғон тўқиш бошқа бировга ёлғон тўқишдек эмас. Ким менга ёлғонни қасд қилса, дўзахдаги ўриндиғини олаверсин», дейилган.\nУшбу ривоятдан ҳазрати Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга қанчалар содиқ эканлари ва илмий одобга қанчалар риоя қилишлари кўриниб турибди. У киши Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хизматларида ўн йил бардавом турган зот саҳобаи киромлар ичида энг кўп ҳадис биладиганларидан бирлари эдилар. Зеҳнлари ўткир, муҳофазалари кучли эди. Шундай бўлса ҳам Пайғамбаримиз айтмаган бирор оғиз сўзни айтиб қўйиб, гуноҳкор бўлиб қолмай, у зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг:\n«Ким менга ёлғонини қасд қилса, дўзахдаги ўриндиғини олаверсин», деган ҳадислари тахтига дохил бўлиб қолмай, деб ўзларини кўп ҳадис айтишдан тийиб турганлар.\nИслом дини умуман ёлғонни ҳаром қилган. Ислом назарида ёлғончи Аллоҳнинг душмани, иймонсиз ҳисобланади.\n«Албатта, ёлғонни Аллоҳнинг оятларига иймон келтирмайдиганлар тўқийдилар», деган.\nШундай бўлгандан кейин Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васалламга нисбатан ёлғон тўқиш, у киши айтмаган гапни айтди, қилмаган ишни қилди, дейиш мисли йўқ улкан гуноҳ бўлади.\nШунинг учун ҳам уламолар жумҳури Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга нисбатан ёлғон тўқишни ҳалол санаган одам кофир бўлади, деганлар. Чунки, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга нисбатан ёлғон тўқиш Аллоҳга, Ислом динига нисбатан ёлғон тўқишдир.\nАнас ибн Молик ҳаммаси бўлиб, 2286 та ҳадис ривоят қилиб, Абу Ҳурайра ва Ибн Умарлардан кейинги ўринни эгалладилар.\nБу зотдан Ибн Сийрин, Собит ал-Буноний, Қатода, Ҳасан Басрий, Зуҳрий ва бошқалар ривоят қилишган.\nМуҳаддисларимиз ривоят қиладилар:\n«Анас: «Бир аёл ўз нафсини Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга тақдим қилди», деди.\nАнаснинг қизи кулиб:\n«Қандоқ ҳам ҳаёси оз экан», деди.\n«У сендан яхши. У нафсини Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга тақдим қилди», деди».\nБу ривоятда ҳам Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга бўлган садоқатлари равшан кўриниб турибди.\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга яқинликлари, хизматлари, садоқатлари ва ўзларидаги илмга бўлган ташналик ва ихлослари ҳамда бошқа омиллар у кишини илм денгизига айлантирган эди. Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу қаерда бўлсалар, ўша ерда илм суҳбати, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳадислари ва бошқа нарсалардан саволлар бўлиб турар эди.\nИмом Бухорий ва бошқалар ривоят қиладилар:\n«Анас розияллоҳу анҳуга:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бамдод намозида «Қунут» ўқиганларми?» дейилганда:\n«Ҳа, рукуъдан кейин, бир оз муддат», деганлар.\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам рукуъдан кейин бир ой «Қунут» ўқиганлар. Қориларнинг қотиллари зиддига дуо қилганлар», дейилган».\nАнас розияллоҳу анҳу аввалги ривоятда «бир муддат»–деганларида айнан ушбу иккинчи ривоятдаги бир ой муддатни кўзда тутганлар.\nБу ривоятда зикри келган қунут ўқиш маълум сабабга кўра, бўлган. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Бани Салама қабиласига етмишта қоридан иборат бир жангчи гуруҳини юборганларида, улар хиёнат ва алдамчилик йўли билан ҳалиги қориларнинг ҳаммаларини йўлда қатл қилганлар. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам қориларнинг қатл этилганига қаттиқ хафа бўлганлар ва уларнинг қотиллари зиддига бамдод намозида бир ой дуоибад қилганлар.\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳу бу жавоблари билан кишиларнинг «Бамдодда нимага, дуои қунут ўқилган экан», деган саволларига қониқарли жавоб берганлар.\nИмом Муслим ривоят қиладилар:\n«Анас розияллоҳу анҳудан саримсоқ пиёз ҳақида сўралди. Бас, у киши:\n«Ким ушбу экиндан еса, бизга яқин келмасин ва биз билан намоз ўқимасин», деганлар», деди».\nБу ерда гап саримсоқ пиёзни хом ҳолида ейиш тўғрисида кетмоқда. Уни хом еган одамдан ноқулай ҳид чиқиб туриши ҳаммага маълум. Киши саримсоқни хом еб олиб, масжидга борса, ўзидаги нохуш ҳид ила ҳаммага озор беради. Шунинг учун Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ушбу ҳадисни айтганлар.\nБинобарин, саримсоқ пиёздан бошқа нарсалар туфайли ҳам ундан озор берадиган ҳид ҳосил бўлса, у нарсалар ҳам ман қилинган бўлади. Мусулмон инсон масжидга озода, хушбўй бўлиб бориши керак.\nАбдулҳамид ибн Маҳмуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади::\n«Амирлардан бир амирнинг орқасида намоз ўқидик. Одамлар аралаш-қуралаш бўлиб кетдилар. Биз икки устуннинг орасида намоз ўқидик. Намозни ўқиб бўлганимиздан кейин Анас:\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида шундоқ бўлишидан қўрқар эдик», деди».\nҲазрати Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг:\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаламнинг даврларида шундоқ бўлишидан қўрқар эдик, деганларидан, аралаш-қуралаш бўлиб сафга эътибор бермасликни ҳам ва икки устун орасида намоз ўқишни ҳам тушуниш мумкин.\nБаъзи бир уламолар, жумладан, Имом Аҳмад икки устун орасида саф тортиш макруҳ, деганлар.\nАммо жумҳур уламолар бу ишда кароҳат йўқ, икки устун орасида намозга саф тортса бўлаверади, деганлар.\nИмом Муслим, Абу Довуд ва Аҳмадлар Яҳъё ибн Язид ал-Ҳуноний розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар:\n«Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан намозни қаср қилиш ҳақида сўрадим. Бас, у киши:\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам қачон уч миллик ёки уч фарсахлик йўлга чиқсалар, намозни икки ракъат ўқир эдилар», дедилар».\nТермизий, Абу Довуд ва Аҳмадлар Абу Ғолиб розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар:\n«Анас ибн Молик билан бир эр кишига жаноза ўқидим, у унинг бош томонида турди. Сўнгра қурайшлик бир аёлнинг жанозасини олиб келдилар.\n«Эй Абу Ҳамза, бу(аёл)га жаноза ўқинг», де-йишди.\nБас, у тобутнинг ўртасига турди. Шунда унга ал-Аъло ибн Зиёд:\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг жанозада бу(аёл)да турган мақомингда ва эр кишида ҳам сен турган мақомда турганларини кўрганмисан?» деди.\n«Ҳа», деди Анас ибн Молик ва фориғ бўлгандан сўнг, «Ёдлаб олинглар», деди.\nУшбу ривоятда жанозада имом аёл кишининг танаси ўртасида туриши таъкидланмоқда.\nБу ҳадисда янги келган нарса, жаноза эркак киши бўлса, имом унинг бош тарафида туриши бўлмоқда.\nҲанафий мазҳабида кўкрагининг тўғрисида туради, дейилади. Чунки, юрак, қалб шу жойда, иймон шу жойда. Шафоат сўровчи ўша жойда тургани афзал, дейилади.\nИкки жаноза намозда иштирок этган кишилар буюк саҳобий Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан эр кишининг жанозасини ўқиганда бош томонида туриши, аёл кишининг жанозасини ўқиганда ўртасида туриши Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатлари эканлигини сўраб олишлари илмни мустаҳкамлаб, аниқлаб олишнинг бир туридир.\nИмом Бухорий ва Абу Довуд ривоят қиладилар:\n«Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида рўзадорнинг қон олдиришини ёмон кўрар эдингларми?» дейилди.\n«Йўқ! Магар заифлик туфайли бўлсагина», деди».\nКўриниб турибдики, қон олдириб заифҳол бўлиб, рўза тута олмай қолиш хавфи бўлмаса, қон олдирса бўлаверар экан. Агар қон олдириш туфайли рўзадор киши заифлашиб қоладиган бўлса, бу заифлик рўзасига ёки ўзига зарар етказадиган бўлса, қон олдирмасин.\nИмом Бухорий, Муслим ва Термизийлар Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар:\n«Убай ибн Каъб розияллоҳу анҳу мендан ҳижоб ҳақида сўрар эди. Мен буни одамлар ичида энг яхши билувчи эдим. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Зайнабга куёв бўлиб, тонг отдирдилар. У зот унга Мадинада уйланган эдилар. Кундузи одамларни таомга чақирдилар.\nОдамлар туриб кетганларидан кейин ҳам Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам билан баъзи кишилар ўтириб қолдилар.\nОхири Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзлари туриб, юриб кетдилар. Мен ҳам у зот билан юриб кетдим. У зот Оишанинг ҳужраси эшигига етиб бордилар-да, одамлар чиқиб кетишган бўлсалар керак, деб ортларига қайтдилар. Мен ҳам у зот билан бирга қайтдим. Қарасам, улар жойларида ўтирибдилар.\nБас, у зот ортга қайтдилар. Мен ҳам иккинчи марта ортга қайтдим. У зот Оишанинг ҳужраси эшигига етиб, ортга қайтдилар. Мен ҳам ортга қайтдим. Қарасак, улар туриб кетишган экан. Шунда у зот мен билан ўзлари ораларига парда тортдилар ва Аллоҳ таоло ҳижоб оятини нозил қилди.\n«Эй иймон келтирганлар! Пайғамбарнинг уйларига кирманг. Магар таомга изн берилганда, унинг пишишига мунтазир (бўлмай)диган бўлиб (киринг). Лекин чақирилсангиз кирганда, таомни еб бўлиш билан тарқалиб кетинг, гапга берилиб, қолиб кетманг. Албатта, бундоқ қилишингиз Пайғамбарга озор берарди. У эса, сизлардан ҳаё қиларди. Аллоҳ ҳақни (айтишдан) ҳаё қилмайди. Қачонки, улардан бирор нарса сўрасангиз, парда ортидан сўранг. Шундоқ қилмоғингиз ўз қалбларингиз учун ҳам, уларнинг қалблари учун ҳам покроқдир».\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Зайнаб бинти Жаҳш розияллоҳу анҳуга уйланганларида валиймани никоҳ кечасининг эртасига қилган эканлар. Бу уйланиш ҳодисасидаги энг машҳур воқеалардан бири–ҳижоб оятининг нозил бўлиши эди.\nЎша машҳур воқеада Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга у кишига ихлос билан хизмат қилиб юрадиган ёш саҳобий Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу ҳам бирга иштирок этган эдилар. Шунинг учун ҳам бу масалада бирор савол чиқса ҳазрати Анас розияллоҳу анҳуга мурожаат қилиш одат бўлиб қолган эди. Ҳатто Убай ибн Каъб розияллоҳу анҳу каби қори ва улуғ саҳобийлар ҳам ҳижоб ояти ҳақида ҳазрати Анас розияллоҳу анҳудан сўрар эдилар.\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга жуда ҳам яқин бўлишларига оилавий алоқалар ҳам сабаб бўлган. У кишининг оналари Умму Сулайм розияллоҳу анҳо энг машҳур ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга яқин саҳобиялардан бўлганлар. Бу аёл розияллоҳу анҳо ҳаттоки, сафарларда ва жангларда ҳам Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хизматларини қилиб юрганлар. Агар кўпгина ривоятларга диққат билан разм соладиган бўлсак, Анас ибн Молик розияллоҳу анҳуга оналари иш буюриб, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига юборганларини ёки яна шунга ўхшаш ҳолатларни кўрамиз.\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг ўгай оталари Абу Толҳа розияллоҳу анҳу ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга жуда яқин ва доимо хизматларида турадиган саҳобийлардан эдилар. У киши ҳам Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам билан алоқалари мустаҳкамланишига алоҳида ҳисса қўшганлар.\nБу фикрнинг далили ўлароқ икки ривоят келтирмоқчимиз, холос. Зотан, олдин ўтган бир қанча ривоятларда ҳам худди шу маънога далиллар кўп.\nАнас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:.\n«Марриз-Заҳрондалигимизда бир қуённи чўчитиб юбордик. Одамлар уни қувлаб чарчашди. Мен уни тутиб, Абу Толҳага келтириб бердим. У уни сўйиб, икки сонини Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга юборди. Бас, у зот қабул қилдилар».\n«Марриз-Заҳрон» Маккаи Мукаррамадан пиёда юрганда бир кунлик йўл узоқликдаги жойнинг номи. Бу жой ҳозир ҳам шундоқ номланиб келмоқда.\nАбу Толҳа ва Анас розияллоҳу анҳуларнинг Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга овланган қуённинг икки сонини юборишлари саҳобаларнинг у зотга бўлган муҳаббатларини кўрсатади. Бундан раҳбар, устоз ва олим кишилар ана шундоқ эҳтиромга сазовор эканликлари келиб чиқади.\nАнас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади::\n«Манави болага назар сол. Унга ҳеч нарса тегмай туриб, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига олиб бориб, танглайини кўтартириб кел», дедилар.\nЭрталаб борсам, у зот боғда жавний хомийса кийиб олиб, ўзларига фатҳдан келган уловга тамға босаётган эканлар».\nАввал кўп бор таъкидлаганимиздек, Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу доимо Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хизматларида эди. У кишининг оналари Умму Сулайм розияллоҳу анҳо ҳам, ўгай оталари Абу Толҳа розияллоҳу анҳу ҳам Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хизматларини қилишга ўта ишқибоз эдилар. Шу сабабдан оналари Анас розияллоҳу анҳуга Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга оид ишларни бемалол топшираверар эдилар.\nУмму Сулайм розияллоҳу анҳо бир ўғил фарзанд туққанларида, ўзлари янги кўз ёриган бўлганлари учун Анас розияллоҳу анҳуни чақириб:\n«Манави болага назар сол. Унга ҳеч нарса тегмай туриб Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига олиб бориб, танглайини кўтартириб кел», дедилар».\nЯъни, янги туғилган боланинг оғзига ва қорнига кирган биринчи нарса Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг муборак қўлларидан кирган бўлсин. Чунки, одатда гўдакнинг танглайини кўтарганда, хурмо ёки шунга ўхшаш ширин нарсани чайнаб туриб, панжанинг учи билан боланинг танглайига суртилади.\nАнас розияллоҳу анҳу оналарининг гапларига биноан, янги туғилган укаларини кўтариб, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига равона бўлдилар. У ерда кўрган нарсаларини у кишининг ўзлари қуйидагича ҳикоя қиладилар.\n«Эрталаб борсам, у зот боғда жавний хомийса кийиб олиб, ўзларига фатҳдан келган уловга тамға босаётган эканлар».\n«Хомийса» жундан бўлган тўртбурчак кийим. «Жавний» Бани Жавн қабиласига оид.\nЎша тамға ҳайвонларнинг юзига эмас, оғриқ энг кам бўладиган жойига босилган. Чунки, ўша вақтда кўп ҳайвонни бир-биридан ажратиш учун бундан бошқа имкон бўлмаган.\nАбу Бакр розияллоҳу анҳу даврларида\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу Анасни Баҳрайнга юбориш ҳақида ҳазрати Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳудан маслаҳат сўрадилар. Ҳазрати Умар Анас розияллоҳу анҳунинг тақволарини ва узоқ вақт Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга яшаганларини эътиборга олиб, «У оқил йигитлардан эди», деб мақтадилар.\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳу биринчи халифа амри ила Баҳрайнга ишга кетдилар ва у ерда ўз вазифаларини қойиллатиб бажардилар.\nАбу Бакр розияллоҳу анҳу Анас ибн Молик розияллоҳу анҳуга мактуб ёзиб баъзи ишларни қандоқ бажарилиши лозимлигини тушунтириб турар эдилар.\n«Абу Бакр уни Баҳрайнга юборганда ушбу мактубни ёзган эди:\n«Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Ушбу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мусулмонларга фарз қилган садақа фарзидир. Буни Аллоҳ Ўз Расулига амр қилгандир. Бас, мусулмонларнинг кимидан уни тўғриликча сўралса, берсин. Кимдан ортиқча сўралса, бермасин. Йигирма тўрттадан кам туядан то бештагача ҳар бештасидан бир қўй. Қачон у(туя)лар йигирма бештага етса, то ўттиз бештагача–урғочи Бинти Мухоз туя. Қачон ўттиз олтитага етса, то қирқ бештагача–урғочи Бинти Лабун туя. Қачон қирқ олтига етса, то олтмиштагача–эркак туяга лойиқ Ҳиққа. Қачон олтмиш биттага етса, то етмиш бештагача–Жазаъа туя. Қачон етмиш олтитага етса, то тўқсонтагача–иккита Бинти Лабун. Қачон тўқсон биттага етса, то бир юз йигирматагача–эркак туяга лойиқ иккита Ҳиққа. Қачон бир юз йигирмадан ошса, ҳар қирқтасида–битта Бинти Лабун. Ҳар элликтасида–Ҳиққа. Кимда тўртдан ортиқ туя бўлмаса, уларда садақа йўқ. Магар эгаси хоҳласа (ўзининг иши). Қачон туя бештага етса, унда битта қўй. Қўйнинг садақаси эса, яйловда боқиладиганларидандир. Қачон қирқта бўлса, бир юз йигирматагача–битта қўй. Қачон бир юз йигирматадан ортса, икки юзтагача–иккита қўй. Қачон икки юзтадан ортса, уч юзтагача–учта. Қачон уч юзтадан ортса, ҳар юзтада–битта қўй. Қачонки, кишининг яйловда боқиладиган қўйи қирқтадан битта қўйга кам бўлса, унда садақа йўқ. Магар эгаси хоҳласа, (ўзи билади)».\n«Абу Бакр розияллоҳу анҳу у кишига Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам фарз қилган (закот) нарса ҳақида ёзган мактубида:\n«Садақадан қўрқиб айри-айрини жам қилинмайди ва жам бўлиб турганни айриб ташланмайди. Икки аралаштирган киши ўзаро ҳисоб қилиб олишади», дейилган эди.\nИбн Саъд раҳматуллоҳи алайҳи Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар:\n«Мени Абу Бакр розияллоҳу анҳу закотга омил қилди. Абу Бакр вафот қилганидан кейин келдим. Шунда Умар розияллоҳу анҳу менга:\n«Эй Анас! Улов келтирдингми?» деди.\n«Бизга улов олиб келибсан. Мол сеники бўлсин», деди.\n«У жуда ҳам кўп!» дедим.\n«Кўп бўлса ҳам сеники!» деди у.\nЎша мол тўрт минг эди. Мадина аҳлининг энг бой одамига айланиб қолдим».\nКейинроқ Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу Форсни фатҳ қилиш учун олиб борилган урушда фаол қатнашдилар.\nФатҳлар тамом бўлгандан кейин Ҳурмузон ила ҳазрати Умар розияллоҳу анҳунинг олдиларига борадиган ҳайъат тузилди. Уларнинг ичида Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу ва Аҳнаф ибн Қайслар ҳам бор эди.\nМадинаи Мунавварага етиб келишганда одамлари Ҳурмузонга дебождан бўлган кийимларини, ёқутли тожини ва бошқа зебу зийнатларини кийдирдилар. Сўнгра Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу томон юриб кетдилар. Улар етиб борганларида Умар розияллоҳу анҳу қўлларида дарралари билан масжидда ухлаб қолган эканлар.\nҲурмузон: «Умар қани?» деди.\nУлар: «Ана у», дедилар.\nҲурмузон: «Унинг қўриқчилари ва эшик бегилари қани?» деди.\nУлар: «Унинг қўриқчиси ҳам, эшикбегиси ҳам йўқ», дедилар.\nҲурмузон: «Ундоқ бўлса, у набий бўлиши керак», деди.\nУлар: «Анбиёларнинг амалини қилади, холос», дедилар.\nШу пайт Умар уйғонди. Унга Ҳурмузоннинг хабари берилди. У унга назар солиб туриб:\n«Буни ва бунга ўхшаганларни Ислом ила хор қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», деди.\nСўнгра унинг устидагиларни ечиб, оддий кийим кийгизишга амр қилди ва унга:\n«Алдамчиликнинг оқибати қандоқ бўлишини ва Аллоҳнинг амрининг оқибати қандоқ бўлишини кўрдингми?» деди.\nУ: «Эй Умар! Жоҳилият вақтида сиз билан бизнинг орамизни Аллоҳ тек қўйиб қўйганда биз сизга ғолиб келган эдик. Энди эса, сизлар бизга ғолиб келдингиз», деди.\nУмар: «Жоҳилиятда сизлар бизга ғолиб келишингиз сизнинг бирлигингиз ва бизнинг тарқоқлигимиз ила бўлган. Бирин-кетин аҳдни бузишингга нима ҳужжатинг ва узринг бор?» деди.\nУ: «Сенга бунинг хабарини беришимдан олдин қатл қилишингдан қўрқаман», деди.\nУмар: «Ундан қўрқма», деди.\nУ сув сўради. Унга қўпол қадаҳда сув берилди.\nУ: «Агар чанқоқдан ўлсам ҳам бунга ўхшаш нарсадан ича олмайман», деди.\nУнга ўзи рози бўлган идишда сув берилди.\nУ: «Ичишимдан олдин ўлдириб қўясанми, деб қўрқаман», деди.\nУмар: «Ичиб бўлгунингча сенга ҳеч нарса бўлмас», деди.\nУ охиригача ичди.\nУмар: «Унга яна беринглар. Унга ўлим билан чанқоқликни жамламанглар», деди.\nУ: «Менинг сувга ҳожатим йўқ. Мен бу билан жон соқламоқчи бўлдим, холос», деди.\nУмар: «Энди, сени қатл қиламан», деди.\nУ: «Сен менга омонлик бергансан», деди.\nУмар: «Ёлғон айтдинг», деди.\nАнас ибн Молик: «Рост айтди. Эй мўминларнинг амири, унга омонлик бердингиз», деди.\nУмар: «Эй Анас, мен Баро ибн Молик ва Мажзаъа ибн Саврларнинг қотилига омонлик берар эканманми?! Аллоҳга қасамки, ёки йўл топ, ёки сени иқобга оламан», деди.\nАнас: «Ўзингиз, хабарини бергунингча сенга ҳеч нарса бўлмас, ичиб бўлгунингча сенга ҳеч нарса бўлмас, дедингиз-ку», деди.\nУнинг атрофидагилар ҳам шунга ўхшаш гап айтдилар. Шунда Умар розияллоҳу анҳу Ҳурмузонга қараб:\n«Мени алдадинг. Аллоҳга қасамки, мен фақат мусулмондангина алданаман», деди.\nУ мусулмон бўлди. У яхшилик ила тобеъин бўлди. Умар унга икки минг нафақа тайин қилди. Икковлари орасида Муғийра ибн Шўъба таржимонлик қилар эди. Сўнгра Умар ҳайъат аъзоларига:\n«Эҳтимол, мусулмонлар аҳли зиммаларга озор беришар? Шунинг учун улар аҳдларини бузишаётгандир?» деди.\nУлар: «Вафодан бошқа нарсани билмаймиз», дедилар.\nУмар: «Буниси қандоқ?» деди.\nАҳнаф ибн Қайс: «Эй мўминларнинг амири, сиз бизни юртларнинг ичкарисига киришдан қайтаргансиз. Форснинг подшоҳи улар билан бирга. Модомики, подшоҳлари ичларида турар экан, улар бизга қарши уруш қилаверадилар. Ҳеч қачон иккита мулк иттифоқ бўлиб турмаган. Доимо улардан бири иккинчисини чиқарган. Уларнинг подшоҳлари қўзимоқда. Сиз бизга ичкарига тарқалиш учун изн бермагунингизча бу давом этаверади. Биз уларнинг юрти ичида тарқалсак, уларнинг мулки заволга учрайди. Ана ўшанда умидлари узилади», деди.\nУмар: «Аллоҳга қасамки, тўғри айтасан», деди ва унинг маслаҳатига эргашишга қасд қилди.\nЎшанда Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу билан Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳунинг ораларида алоҳида суҳбат ҳам бўлган. Бу суҳбатни ўрганар эканмиз, ҳазрати Умар розияллоҳу анҳунинг диндан қайтган муртадларни Исломга қайтишларига қанчалар ҳарис эканликларини кўрамиз.\nИмом Байҳақий ва Абдурраззоқлар Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилади:\n«Абу Мусо розияллоҳу анҳу мени Тистир фат-ҳи хушхабари ила Умар розияллоҳу анҳуга юборди. Бакр ибн Воилдан олти киши Исломдан муртад бўлиб, мушрикларга қўшилиб кетган эди. Умар мендан ўшалар ҳақида сўраб:\n«Бакр ибн Воиллик ҳалиги нафарлар нима қилдилар?» деди.\nМен: «Эй мўминларнинг амири, улар Исломдан муртад бўлиб, мушрикларга қўшилиб кетдилар. Уларни ўлдиришдан бошқа йўл йўқ», дедим.\nУмар: «Мен уларни тинчлик ила олмоғим, мен учун устидан қуёш чиқиб турган оқу сариқ барча нарсадан кўра маҳбуброқ», деди.\nМен: «Эй мўминларнинг амири, агар уларни олсангиз нима қилар эдингиз?» дедим.\nУмар: «Улар ўзлари чиққан эшикни қайта киришлари учун кўрсатган бўлар эдим. Агар ўшани қилишса, улардан қабул қилар эдим. Бўлмаса, қамаб қўяр эдим», деди».\nУмуман, Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу муртадларни Исломга қайтаришга қаттиқ рағбатли бўлганлар. Уларни ўлдиришга шошилмаганлар. Бошқа ривоятларни ўргансак ҳам у кишининг ҳар қандай, ҳаттоки бир неча марта қайта-қайта муртад бўлганларни ҳам Исломга қайтаришга ҳаракат қилганларини кўрамиз.\nИбн Саъд Самома ибн Абдуллоҳдан ривоят қиладилар:\n«Ёз чоғи Анас ибн Молик розияллоҳу анҳунинг ҳузурига унинг боғининг боғбони келиб, чанқоқликдан шикоят қилди. Бас, у сув сўраб, таҳорат қилди ва намоз ўқиди. Сўнгра у:\n«Бирор нарса кўряпсанми?» деб сўради.\n«Ҳеч нарса кўрмаяпман», деди.\nУ кириб яна намоз ўқиди. Учинчи ёки тўртинчи мартасида:\n«Назар сол!» деди.\n«Қушнинг қанотига ўхшаган булутни кўрмоқдаман», деди.\nУ намоз ўқиб, дуо қилишда давом этди. Охири боғбон кириб:\n«Осмон тўғриланди. Ёмғир ёғмоқда!» деди.\n«Бишр ибн Шағоф юборган отни миниб, ёмғир қаерга етганига назар солиб кел», деди.\nУ отни миниб, назар солди. Қараса, ёмғир Ғазбоннинг қасридан нарига ўтмаган экан».\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳу:\n«Анас ибн Моликдан бошқа, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам намозларига ўхшаш намоз ўқийдиган бирор-бир кишини кўрмадим», дейдилар.\nСумома ибн Абдуллоҳ:\n«Анас ибн Молик намозда қиёмни узоқ қилар эдилар, ҳатто оёқларидан қон чиқиб кетарди», дейдилар.\nАнас розияллоҳу анҳу ҳаётларининг охирида Басрага кўчиб ўтдилар ва ўша ерда ҳижратнинг 93-йилида вафот этдилар. У зотни Муҳаммад ибн Сийрин ювиб, Қатода ибн Мудрик жанозаларини ўқидилар. Анас ибн Моликда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан қолган ҳассача бўлиб, васиятларига биноан, вафотларидан кейин у киши билан бирга кўмилди.\n19:49 / 21.04.2017 1907\nАбу Толҳа розияллоҳу анҳунинг фазллари\n19:50 / 21.04.2017 1992\nТОЛҲА ИБН УБАЙДУЛЛОҲ РОЗИЯЛЛОҲУ АНҲУНИНГ ФАЗИЙЛАТЛАРИ\nАли розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади .Қулоғим Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг оғизларидан у зотнинг .Толҳа ва Зубайр менинг жаннатдаги давоми...\n1970 20:08 / 21.04.2017\n2184 16:22 / 21.04.2017\nСОЛИҲ САЛАФЛАР ИБРАТИСАҲОБАЛАР САЙЙИДИАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу ҳаётларидан лавҳалар АБУ БАКР ndash ДОИМО ҒОЛИБ10қисмБир куни жаноб Расулуллоҳ соллаллоҳу давоми...\n2187 16:28 / 21.04.2017\nУСМОН ИБН АФФОН (Разияллоҳу анҳу)\nШАҲИДУЛ МЕҲРОББундан мақсад, ул улуғнинг учинчилари бўлган, хилм ва виқорда ниҳоятда гўзал намуна бўлган ва ҳамда тажовуз ва зулм туфайли намоз ўқиётган давоми...\n6320 01:18 / 22.04.2017\n28. «Руҳий тарбия» туркум суҳбатлари - Ҳасад (Сурдо таржима)\n373 18:00 / 01 июль\n859 18:00 / 26 июнь\n38791 11:58 / 10.10.2018\n49794 11:56 / 10.10.2018\n5513 16:57 / 17.05.2019\n1969 09:35 / 18 апрель


Алишер Усмонов қиличбозлик бўйича Россия терма жамоасини меҳмонга таклиф қилди\n19:40 / 19.08.2016 10847\nХалқаро қиличбозлик федерацияси (FIE) президенти, россиялик миллиардер Алишер Усмонов қиличбозлик бўйича Россия терма жамоаси аъзоларини Италиядаги уйида меҳмон бўлишга таклиф қилди. Бу ҳақда терма жамоа бош мураббийи Илгар Мамедов маълум қилди.\n"Август охирига Усмонов терма жамоамизни уйига меҳмонга таклиф қилди. 27 августда биз Усмоновнинг уйига учамиз, 3 сентябргача терма жамоамиз вакиллари оилалари билан уникида меҳмон бўладилар", деб айтди Мамедов. Россия қиличбозлик федерацияси матбуот хизматида олимпиячи қиличбозлар Италияда бир ҳафта ўтказишларини маълум қилди.\nРиодаги Олимпиадада россиялик қиличбозлар 7 та медаль қўлга киритдилар, улардан 4 таси олтин, биттаси кумуш ва иккитаси бронза медаль бўлди. Терма жамоа мураббийлар билан қўшиб ҳисоблаганда 20 нафардан кўпроқ одамни ташкил қилади. Усмоновнинг ўзи ҳам қиличбозлик билан шуғулланган, бу спорт тури бўйича спорт устаси. 1970-йилларда Ўзбекистон терма жамоаси сафида шамширчи бўлган. FIE’га 2008 йилдан президентлик қилади.\nЎртоқлик ўйини. Австрия Россияни кичик ҳисобда мағлуб этди


HUMO ва Visa Ўзбекистонда ҳамкорлик алоқаларини кенгайтирмоқда - Платежная система HUMO Национального межбанковского процессингового центра\n2020 йил 23 июн, Тошкент - Миллий банклараро процессинг маркази (МБПМ) ва Visa глобал тўлов технологиялари компанияси Visa карта эгалари учун HUMO миллий тўлов тизимида товарлар ва хизматлар учун тўловлар амалга оширилганда комиссия тўловини бекор қилиш тўғрисида эълон қилдилар.\n«Биз имкон қадар кўпроқ истеъмолчилар ва савдо ва хизмат кўрсатиш корхоналарининг замонавий электрон тўловлардан фойдалана олишини таъминлаш борасида HUMO билан ҳамкорлик ва Ўзбекистон Марказий банкининг қўллаб-қувватлашини юқори баҳолаймиз. Ўтган йил давомида биз Visa карталарини мамлакатдаги 2 800 та банкомат ва 185 000 POS-терминалларда қабул қилиш имкониятини очиш орқали муҳим ютуқларга эришдик. Ўзбекистондаги ҳамкорларимиз билан биргаликда биз савдо ва хизмат кўрсатиш корхоналарида пластик карталар орқали тўлашда истеъмолчилар учун қўшимча комиссия тўловларини бекор қилиш борасида тизимли равишда иш олиб бордик, чунки бу мамлакатда нақдсиз ҳисоб-китобларнинг тўлиқ ривожланишига тўсқинлик қилувчи ва истеъмолчилар томонидан уларга бўлган ишончни пасайтирадиган асосий омиллардан биридир. Бугун биз саъй- ҳаракатларимиз муваффақиятли якунланганлигини эълон қилишдан мамнунмиз. Эндиликда, Ўзбекистон банклари томонидан чиқарилган Visa карталари билан тўловни амалга ошираётганда, истеъмолчилар қўшимча комиссия тўловисиз, фақатгина товарлар ва хизматлар учун ҳақ тўлайдилар,"- дейди Марказий Осиёдаги Visa Бош менежери Алия Чыныбаева.\n“Бугунги қарор Ўзбекистонда нақдсиз тўловлар экотизимини ривожлантириш йўлидаги яна бир муҳим қадамдир. Бу Ўзбекистоннинг жаҳон иқтисодиётига қўшилиши жараёнини тезлаштиради, туризм ва иқтисодий ўсишга қўшимча рағбатлантириш бўлади, маҳаллий корхоналар учун эса бизнесни ривожлантириш ва мижозларга хизмат кўрсатиш сифатини ошириш мақсадида кўпроқ имкониятлар очади. Бу эса, нақдсиз Visa тўловларининг барча афзалликларидан фойдалана олишл имконини беради ”, - дея таъкидлайди МБПМ директори Қурбонов Шуҳратбек.\nМБПМ Visa билан биргаликда 2019 йил 18 декабрдан HUMO тизимида халқаро Visa карталари бўйича тўловларни қабул қилишни бошлади.\nVisa Inc. (NYSE: V) рақамли тўловлар соҳасида жаҳон етакчиси ҳисобланади. Бизнинг миссиясимиз – истеъмолчилар, бизнес ва бутун иқтисодиётга режали ривожланиш имкониятини яратиш мақсадида энг инновацион, ишончли ва хавфсиз тўлов тармоғи воситасида дунёни бирлаштириш.\nБизнинг энг сўнгги глобал VisaNet технология тармоғимиз дунё бўйлаб ишончли ва хавфсиз тўловларни амалга оширади ва сониясига 65000 дан зиёд транзакцияларни амалга ошириши мумкин. Visa " cоннеcтед cоммерcе " нинг жадал ўсиши учун катализатор бўлган инновацияларга катта эътибор қаратмоқда, бунда деярли ҳар қандай уланган қурилмалар тўловларни амалга ошириши мумкин ва шу билан ҳамма учун ва ҳамма ерда нақд пулсиз келажак сари йўлни қисқартирмоқда. Аналог технологиялардан рақамли технологияларга ўтиш амалга ошар экан, Visa тижорат шаклини ўзгартириш учун ўз бренди, маҳсулотлари, экспертлари, тармоғи ва кўламидан фойдаланмоқда. Қўшимча маълумот олиш учун usa.visa.com/about-visa,\nwww.visa.com.kz, https://cis.visa.com/ru_TJ сайтимизга ташриф буюринг.\n2019 йил 1-майдан бошлаб Тошкент янги HUMO тўлов тизими карталари эмиссияси бошланди. 2019 йил июл ойида МБПМ текширувидан муваффақиятли ўтди ва халқаро PCI DSS Хавфсизлик Стандарти талабларига мувофиқлик сертификатини олди. Ушбу стандарт талаблари Visa ва MasterCard халқаро тўлов тизимлари билан бирга ишлайдиган барча компанияларга қўлланилади. 2019 декабр ойида MasterCard ва Visa тўлов тизимлари тизимга интеграция қилинди. шу ойдаёқ Ўзбекистонда биринчи марта барча метро бекатларида HUMO карталари билан йўлкира ҳақини контактсиз тўлаш йўлга қўйилди. 2020 йил май ойига қадар бутун республика бўйлаб 2800 дан ортиқ банкомат ва 183 759 терминал ўрнатилган.\nКарта эгалари ўз шаҳарларидаги карталарга хизмат кўрсатиш нуқталари тўғрисидаги маълумотларни https://humocard.uz сайтидаги "Карта эгалари" бўлимида олишлари мумкин. https://humocard.uz/uz/card-holders/service-points/, ҳаволасига ўтишингиз, ўз шаҳрингизни танлашингиз керак ва HUMO терминали ўрнатилган жой ҳақида маълумот пайдо бўлади. Шунингдек, HUMO тўлов тизимининг карталарига хизмат кўрсатувчи банкоматларнинг манзилини http://bit.ly/2JiRSaF ҳаволаси орқали топиш мумкин.\nМБПМни ташкил этишнинг асосий мақсади – тўловларни ўтказишнинг узлуксизлигини, инновацион маҳсулотларни силжитишни таъминлаш, банк хизматларидан фойдаланиш имкониятларини ошириш ва тўлов хизматлари бозорида рақобат муҳитини ривожлантиришдан иборат.\n- ягона тўлов маконини яратишга чақирилган.\nАвтор: кўрсатилмаган / Манба: кўрсатилмаган / Кўришлар: 205


Тўхташ ва тўхтаб туриш қоидаларини бузганлик учун жарималар камайтирилиши мумкин\n21:04 / 02.12.2020\nДепутатлар бундай қоидабузарлик неча марта содир этилишидан қатъи назар, жаримани БҲМнинг 1 баравари этиб белгиламоқчи. Амалдаги тартибга кўра, тўхташ ва тўхтаб туриш қоидаларини бузиш БҲМнинг 3 бараваридан 10 бараваригача жарима билан жазоланади. Аввалроқ Тошкентнинг марказий кўчаларида паркоматлар ўрнатилиши маълум бўлганди.\nҚўмита таклифига асосан, мазкур ҳуқуқбузарлик учун жаримани БҲМнинг бир баравари (223 минг сўм) миқдорида белгиланиши мумкин.\nШунингдек, ҳуқуқбузарликни такроран содир этилганда, жарима миқдорини ошиши ҳам бекор қилиниши кутилмоқда.\n«Солиштириш учун, Россияда тўхташ ёки тўхтаб туриш қоидаларини бузиш ҳайдовчига 3000 рубл (тахминан 415 минг сўм), Украинада эса 510 украина гривнаси (тахминан 188 минг сўм)га тушади. Қўшни Қозоғистонда тўхтаб туриш қоидасини бузган ҳайдовчи 24 минг танга (тахминан 589 минг сўм) жарима тўласа, Қирғизистонда эса бу қоидани бузган ҳайдовчиларга нисбатан 3000 қирғиз соми (тахминан 369 минг сўм) жарима қўлланилади.\nШунингдек, бу давлатларда (Қозоғистондан ташқари) мазкур ҳуқуқбузарликни такроран содир этиш жарима миқдорини ўзгаришига сабаб бўлмайди», – деб ёзади Дониёр Ғаниев.\nУ автомобиллар сони тез суръатларда ошиб бораётган шароитда катта шаҳарлар марказларида автомобилларни белгиланган жойда қолдириш (парковка) муаммоси долзарблашиб бораётганини қайд этган.\n«Бу масала айниқса пойтахтда яққол кўзга ташланмоқда. Шаҳарда пуллик автотураргоҳлар етишмаслиги ёки ҳайдовчилар учун қулайлик яратиш (ҳолбуки бу орқали маҳаллий бюджетга яхшигина даромад ишлаш имконияти бор) мақсадида марказий кўчаларда йўл бўйларига оддий паркоматлар ўрнатилмагани бир сабаб бўлса, белгиланмаган ёки рухсат этилмаган жойларда автомобил транспорти парковка қилингани учун «отнинг калласидек» жарималар белгилангани табиий равишда кўплаб ҳайдовчилар эътирозларига сабаб бўлмоқда», – деган депутат Дониёр Ғаниев.\nҲозирда Қонунчилик палатасининг Мудофаа ва хавфсизлик масалалари қўмитаси аъзоси, депутат Фарҳод Ашматов МЖтКнинг 128 6-прим моддасини ўзгартиришга доир қонун лойиҳасини ишлаб чиқмоқда.\nУшбу қўмита ўтган ойда аҳолига мурожаат қилиб, йўл ҳаракати масалаларида аҳолидан таклифлар қабул қилинишини билдирган эди.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ Тошкент шаҳрининг марказий кўчаларида паркоматлар ташкил этилиши маълум бўлганди.\n«Борадиган жойимда «стоянка» бормикин?» – Автотураргоҳлар муаммоси қачон ечим топади?


12:56 19.12.2020 (Янгиланган 12:58 19.12.2020)\nКутилишича, Илҳомжон Неъматов МДҲ Ижроия қўмитасида иқтисодий ҳамкорлик масалаларини мувофиқлаштиради.\nТОШКЕНТ, 19 дек - Sputnik. Ўзбекистон ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Илҳомжон Неъматов 2021 йилнинг 1 январидан Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги Ижроия қўмитаси раиси ўринбосари вазифаларини бажаришга киришади, деб хабар қилмоқда "Дунё" АА мухбири.\nИлҳомжон Неъматов Наманган вилоятида таваллуд топган, Фарғона политехника институти ва Москвадаги Дипломатия академиясини тамомлаган.\n1992 йилдан ТИВ тизимида фаолият юритади. Ишни консуллик бошқармаси бўлим бошлиғи раҳбари лавозимидан бошлаган. Турли йилларда Ўзбекистоннинг Ҳиндистондаги, Россиядаги, АҚШдаги элчихоналарига раҳбарлик қилган, ТИВнинг алоҳида топшириқлари бўйича элчиси, ташқи ишлар вазирининг биринчи ўринбосари лавозимларида фаолият юритган.\nИқтисод фанлари номзоди, Ўзбекистоннинг Фавқулодда ва Мухтор элчиси дипломатик мартабасига эга.


Раҳбарият | O'zLiDeP\nO‘zLiDeP Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси раиси\nХаитов Актам Ахмадович 1974 йил Қашқадарё вилоятида туғилган.\n1994 йил Самарқанд иқтисодиёт ва сервис (кооператив) институтини тамомлаган, иқтисод фанлари номзоди.\n1994-1997 йилларда Самарқанд иқтисодиёт ва сервис (кооператив) институтида, 1997-2000 йилларда Самарқанд вилоят ҳокимлиги ахборот-таҳлил гуруҳида, 2000-2002 йилларда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси Ахборот-таҳлил бошқармасида, 2002-2005 йилларда Ўзбекистон Республикаси Макроиқтисодиёт ва статистика вазирлиги ҳузуридаги Иқтисодий ночор корхоналар ишлари Қўмитасида фаолият юритган.\n2005 йилда Ўзбекистон Республикаси Монополиядан чиқариш, рақобат ва тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш давлат қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси Иқтисодиёт ва ташқи иқтисодий алоқалар йиғма ахборот-таҳлил департаменти мудири, 2006-2014 йилларда Ўзбекистон Республикаси Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазири, 2014-2016 йилларда “Biokimyo” акциядорлик жамияти бошқаруви раисининг ўринбосари, 2016-2017 йилларда Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлиги Бош директори, 2017-2018 йилларда Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазири лавозимида ишлаб келган.\n2019 йилдан буён Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши раиси лавозимида ишлаб келмоқда.\n2018 йил 3 августда бўлиб ўтган O'zLiDeP Сиёсий Кенгашининг X мажлисида партия Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси раиси этиб сайланган.\n2020 йилдан Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосари, O'zLiDeP фракцияси раҳбари лавозимида ҳам ишлаб келмоқда.\nЯКУБОВ БАХТИЁР СУЛТОННАЗИРОВИЧ\nO‘zLiDeP Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси раиси ўринбосари\nЯкубов Бахтиёр Султонназирович 1969 йилда туғилган.\n1993 йилда Тошкент давлат университетини, 2006 йилда Тошкент давлат юридик институтини тамомлаган, тарих фанлари номзоди.\n1993-1998 йилларда Тошкент давлат университетида, 1998-1999 йилларда Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институтида, 1999-2003 йилларда Ўзбекистон Республикаси Президенти Девонида, 2003-2005 йилларда O‘zLiDeP Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитасида фаолият юритган.\n2004 ва 2009 йилларда Ўзбекистон Республикаси Қонунчилик палатаси депутатлигига сайланган.\n2004-2009 йилларда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси мудофаа ва хавфсизлик масалаари қўмитаси раисининг ўринбосари, 2010-2015 йилларда Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосари, O’zLiDeP фракцияси раҳбари лавозимида ишлаган, 2005 йилдан жамоатчилик асосида партия Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси раисининг ўринбосари вазифасини амалга оширган.\n2015 йилдан буён O‘zLiDeP Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси раисининг ташкилий-партиявий ишлар ва кадрлар масалалари бўйича ўринбосари лавозимида ишлаб келмоқда.\nБ.Якубов 2006 йилда «Меҳнат шуҳрати» ордени билан тақдирланган.\nШОУМАРОВ ДИЛШОД ШАВКАТОВИЧ\nШоумаров Дилшод Шавкатович 1964 йилнинг 31 июлида Тошкент шаҳрида туғилган.\n1981-1986 йилларда Тошкент давлат университетининг (ҳозирги ЎзМУ) шарқшунослик факультетида, 1998-2000 йилларда Тошкент давлат иқтисодиёт университетида таҳсил олган. Маълумоти бўйича мутахассислиги — шарқшунос, халқаро бизнес магистри.\nМеҳнат фаолиятини 1986 йилда ТошДУнинг халқаро бўлими катта инспектори лавозимидан бошлаган.\n1987-1991 йилларда Ташқи иқтисодий алоқалар вазирлигида муҳандис-таржимон, 1991-2008 йилларда “КОМЭКО” халқаро ташкилоти, “Азия-Металл-Трейдинг” ҚК, “Акан-Пластик” ҚК, “Протекс-Иншоат” корхонаси, “Қурилиш моллари бозори” МЧЖда раҳбар лавозимларида ишлаган.\n2008 йилдан ҳозирги вақтга қадар “DIMAX METALL SERVIS” МЧЖ Таъсисчилар кенгаши раиси, 2013 йилдан буён “Dimax” саноат-савдо кўргазма бизнес маркази раиси сифатида фаолият юритиб келмоқда.\n2015 йилда Халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгаши депутати этиб сайланган.\n2014 йилдан буён O‘zLiDeP Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси раисининг мафкуравий ва тарғибот-ташвиқот ишлари бўйича ўринбосари лавозимида ишлаб келмоқда.\nO'zLiDeP Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси раисининг аёллар масалалари бўйича ўринбосари\nХоджаева Мавлудахон Исламовна 1962 йилда Фарғона вилоятининг Ўзбекистон туманида туғилган.\n1985 йилда Ўрта Осиё тиббиёт педиатрия институтини шифокор-педиатр мутахассислиги бўйича тамомлаган.\n1985-1989 йилларда Қўқон шаҳар болалар шифохонасида, 1989-2000 йилларда Қўқон шаҳар Гўдаклар уйида дастлаб шифокор-педиатр, сўнгра бош шифокор лавозимида фаолият кўрсатган.\n2000-2004 йилларда М.Ходжаева Қўқон шаҳар ҳокимининг оила, оналик ва болаликни ижтимоий ҳимоя қилиш масалалари бўйича ўринбосари – Хотин-қизлар қўмитаси раиси, шунингдек, 2004-2014 йиллар давомида Фарғона вилояти ҳокимининг ўринбосари – Хотин-қизлар қўмитаси раиси лавозимларида ишлаган.\n2015 йилда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси депутатлигига сайланган. М.Ходжаева 2015 йилда Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг Меҳнат ва ижтимоий масалалар қўмитаси раисининг ўринбосари сифатида иш бошлаб, 2018 йилда муносиб равишда қўмитанинг раиси лавозимига тавсия этилди ва сайланди.\n2018 йилдан буён ЎзЛиДеП Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси раисининг аёллар масалалари бўйича ўринбосари лавозимида жамоатчилик асосида ишлаб келмоқда.\n2018 йилда Ўзбекистон Республикаси Давлат мустақиллигининг 27 йиллиги муносабати билан Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармонига кўра “Дўстлик” ордени билан тақдирланган.\nАСЛОНОВ АБДУЛЛО УБАЙДУЛЛОЕВИЧ\nАслонов Абдулло Убайдуллоевич 1984 йил Самарқанд туманида туғилган.\nМаълумоти олий. 2011 йил Самарқанд давлат чет тиллари институти бакалавриатини, 2014 йил магистратурасини тугатган. 2003-2009 йилларда Англиянинг учта нуфузли билим юртларида таҳсил олган.\nМеҳнат фаолиятини 2010 йили “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати Самарқанд вилояти Кенгашида тўгарак раҳбари лавозимидан бошлаган.\n2012-2018 йилларда “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати Самарқанд, Навоий вилоятлари ҳамда Марказий Кенгаши аппаратида раҳбар лавозимларда фаолият юритган.\n2018-2020 йилларда Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Самарқанд вилояти Кенгаши раиси бўлган.\n2020 йилдан Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Халқаро ишлар ва парламентлараро алоқалар қўмитасининг аъзоси, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Ёшлар масалалари бўйича комиссияси раиси лавозимларида ишлаб келмоқда.\nO'zLiDeP Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси раисининг Жамоатчилик билан алоқалар бўйича ўринбосари\n1990 йил наманган вилояти Тўрақрғон туманида туғилган.\nМаълумоти олий. 2012 йил Наманган давлат университети Тарих факультети бакалавриатини, 2019 йил Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат бошқаруви академияси “Давлат бошқаруви” йўналиши магистратурасини тугатган.\nМеҳнат фаолиятини 2012 йили Наманган вилояти Мингбулоқ тумани 13-ихтисослаштирилган умумий ўрта таълим мактаб-интернати тарих фани ўқитувчиси вазифасидан бошлаган.\n2014-2019 йилларда “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати Наманган вилояти Мингбулоқ туман Кенгаши раиси, Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Наманган вилояти Кенгаши раиси ўринбосари лавозимларда фаолият юритган.\n2020 йилдан Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Коррупйияга қарши курашиш ва суд-ҳуқуқ масалалари қўмитасининг аъзоси, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Ёшлар масалалари бўйича комиссияси раиси ўринбосари лавозимларида ишлаб келмоқда.


Сочи Олимпиадасида Ўзбекистоннинг уч спортчиси иштирок этади\n30 ноябр 2020, Тошкент вақти: 03:55\nЎзбекистондан Қишки Олимпиадада фигурали учиш бўйича жаҳон миқёсида анча танилиб қолган Михаил Ге, чанғичилар Ксения Григорьева ва Артём Вороновлар иштирок этади. Бу уч спортчи айни пайтда хориж мамлакатларида Олимпиадага тайёрланишмоқда.\nСочида ўтадиган 2014 йил Қишки Олимпиадага Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ҳам ўз спортчиларини жўнатади.\nҚишки Олимпиадада Марказий Осиёни тамсил этадиган 50 спортчидан 44 нафари қозоғистонликдир. Ўзбекистоннинг уч, Тожикистоннинг икки ва Қирғизистоннинг фақат бир нафар спортчисигина Қишки Олимпиадада иштирок этиш ҳуқуқини қўлга киритишга муваффақ бўлган


23 Июль 16:54\nNEW DELHI. Kazinform - Мумбайда жума куни кечқурун уй қулаб тушди, натижада етти киши ҳалок бўлди ва уч киши жароҳат олди, деб хабар беради Kazinform ANIга асосланиб.\nХитойда юз берган зилзила оқибатида 3 киши ҳалок бўлди, 60 киши жароҳатланди Хитой жануби-ғарбида 6 балли зилзила содир бўлди Шимолий Корея Япон денгизи томон иккита ракета учирди\nШаҳар полициясига кўра, воқеа шаҳар шарқидаги Гованди туманида содир бўлган. Ёмғир ёғиши оқибатида уй сув тошқини ва лой кўчкиси туфайли вайрон бўлди. Кун давомида шаҳарда тахминан 380 мм ёғингарчилик тушди.\nИюл ойи ўрталарида Ҳиндистоннинг ғарбий қирғоғида, шу жумладан Мумбайда кучли муссон ёмғир мавсуми бошланди. 19 июл куни Мумбайда Шамбур, Вихроли ва Бхандпур туманларидаги сел ва тошқинлар туфайли бинолар қулаши натижасида 33 киши ҳалок бўлди. Шаҳарнинг пасттекисликларини сув босди.\nРасмийлар миллий денгиз флотидан қутқарув ишларида ёрдам сўраган. Мамлакатнинг ғарбий денгиз қўмондонлиги фуқаролик маъмуриятига ёрдам бериш учун қутқарув гуруҳларини сафарбар қилди ва ҳарбий вертолётларни жалб қилди.\nШимолий Корея Япон денгизи томон иккита ракета учирди


5 йил мобайнида амалга оширилган ишларга назар ташланди | "Адолат" СДП\n5 йил мобайнида амалга оширилган ишларга назар ташланди\nШу кунларда Ўзбекистон “Адолат” СДП Сирдарё вилоят туман, шаҳар Кенгашларида сайловолди ҳисобот конференциялари бўлиб ўтмоқда. Партиянинг ўтган 5 йил давомида амалга оширган ишлари таҳлилига бағишланган мазкур конференциялар, жумладан, жорий йилнинг 15 октябрь куни Сирдарё туман Кенгашида ҳам ўтказилди. Партия ходимлари, депутатлар, фаоллар, Аёллар ва Ёшлар қаноти вакиллари қатнашган ушбу конференция таклиф ва мулоҳазаларга бой тарзда ўтди.\nИштирокчилар туман партия ташкилотининг партия дастури ва ғояларидан келиб чиқиб 5 йил мобайнида амалга оширган ишлари юзасидан ҳисоботини тингладилар. Сирдарё туман Кенгашининг “Адолат ҳар бир инсон учун” ва “Адолат - ҳаётимизнинг бош мезони” ғоялари асосида амалга оширилган ишлари сарҳисоб қилинди. Шу билан бирга, туман Кенгаши ўз фаолиятида йўл қўйиб келган камчиликлар алоҳида тилга олинди. Хусусан, партия лойиҳаларининг амалиётга татбиқ этилиши борасида сусткашликларга йўл қўйилганлиги санаб ўтилди. Бу омиллар ўз навбатида сиёсий жараёнлардаги иштирокимизга салбий таъсир этаётгани айтилди. Шунингдек, айрим депутатларнинг ўз вазифасига совуққон ёндашганлиги, уларнинг фаолияти қониқарсиз эканлиги сабаб партиянинг халқ билан кўприк ўрнатишдек олий мақсади бироз ортда қолиб келаётганлиги танқидий бахоланди. Ўз навбатида айтилган бу хитоблар йиғилган иштирокчиларни фаол бўлишга ундади.\nКонференция якунида партияни қўллаб-қувватлаш ҳамда ғояларини кенг амалиётга жорий этишда алоҳида намуна кўрсатган бир гуруҳ БПТ вакилларига туман партия ташкилотининг эсдалик совғалари топширилди. Шунингдек, билдирилган кўп сонли таклифлар асосида ҳар бир масала юзасидан тегишли қарорлар қабул қилинди. Партиянинг вилоят Кенгашида иштирок этиши учун делегатлар сайланди ва уларнинг иштироки бир овоздан қўллаб-қувватланди.\nШу йўсиндаги конференциялар партиянинг Сайҳунобод, Мирзаобод, Оқолтин туман ҳамда Янгиер шаҳарларида ҳам ўтказилди. Туман партия Кенгашлари хисобот-сайлов конференцияларини ўтказиш ишлари давом этмоқда.


ЖССТ раҳбари коронавирусга қарши кескин чоралар кўришга чақирди\nЖаҳон 08:14 / 26.03.2020 14899\nГебрейсуснинг таъкидлашича, фуқароларнинг ўзини изоляция қилиши ва ҳаракатланишга чекловларнинг ўзигина коронавирус пандемиясини батамом бартараф этишга ёрдам бермайди. Бундай чоралар касалликнинг тарқалишида вақт ютишга имкон беради, бироқ одамлар ҳаётини сақлаб қолиш учун бу етарли ҳисобланмайди.\n“Сиз бу билан имкониятлар учун дарча яратасиз. Бироқ масала, сиз ундан қандай фойдалана олишингиздадир”, деб айтган ЖССТ раҳбари.\nУнинг таъкидлашича, вирусга қарши курашда ғалабага эришиш учун 6 та усул мавжуд. Биринчи навбатда соғлиқни сақлаш тизимини яхшилаш ва касаллар билан ишлашга тайёр тиббий ходимларни тайёрлаш лозим. Шунингдек, барча касалланганларни аниқлаб, коронавирусга тестлар сонини кўпайтириш зарур.\nГебрейсус, шунингдек, беморларни қабул қилиш учун қўшимча шифохоналар тайёрлаш, касалланганлар мулоқотда бўлган барча кишиларни аниқлаш ва коронавирусга қарши курашга барча кучларни ташлаш зарурлигини айтган.\n“Касалларни топиш, изоляция қилиш, тестлаш, даволаш, кузатиш бўйича қатъий чоралар экстремал ижтимоий ва иқтисодий чекловлардан чиқишнинг нафақат тез ва энг яхши усули, балки уларни бартараф этишнинг энг яхши усули ҳисобланади”, деб таъкидлаб ўтган Гебрейсус.\n“Бу чоралар нафақат вирус тарқалиши олдини олишга, балки барча тақиқловлар бекор қилингач, эпидемиянинг такрорланишига йўл қўймайди”, деб қўшимча қилган ЖССТ раҳбари.\nУнинг айтишича, 150 дан кўпроқ давлатда ҳанузгача касалланиш ҳолатлари 100тадан ортмаган.\n“Агар улар бундай кескин чораларни кўрсалар, вирус тарқалиши олдини олишга ва бошқа давлатлардаги каби кескин ижтимоий ва иқтисодий йўқотишлардан қочиш имконига эга бўладилар”, деб ишонч билдирган Гебрейесус.


Бугун Россия, Тожикистон, Қирғизистон, Қозоғистон, Белорусия ва Арманистон президентлари Коллектив хавфсизлик шартномасига аъзо давлатларнинг навбатдаги олий даражали учрашувига йиғилдилар.\n17 январ 2021, Тошкент вақти: 05:40\nапрел 28, 2003\nУчрашув Душанбе шаҳрида бўлиб ўтмоқда.\nПрезидентлар билан бир қаторда Душанбега Ташқи ишлар ва Мудофаа вазирлари ҳам йиғилдилар. Улар Коллектив хавфсизлмк шартномасига аъзо давлатлар ҳарбий кучларининг бирлашган штабини ташкил этиш масаласини муҳокама қиладилар. Режага кўра, бу тузилма 2004 йилнинг январь ойидан иш бошлайди.