00:00 / 04.07.2008 | eski savollar | 1532\nБир инсонинг номидан савол: Шайҳ ҳазратлари Аллоҳ икки дунёда мартабангизни улуг' қилсин. Сиздек уламолар пешвосига ҳукмини билолмаган саволларимиз билан мурожаат қилиш шарафига муяссар қилгани учун О'зига беҳисоб шукурлар бо'лсин.Бу саволни олдин ҳам берган эдик. Жавобини ололмаганлигимиз учун ва бунинг жавоби биз учун муҳим бо'лганлиги учун сизни яна бир бор безовта қилишга мажбурмиз. Илтимос бу сафар жавоб берасиз деган умитдамиз.О'зимизга яраша кичик жамоатмиз. Шу жамоатимизда қай биримиз намозда имомликка о'тиш учун лойиқлигимизни ба'зи сабабларга ко'ра билолмаяпмиз.1. Орамизда Ҳофиз ул Қур'он шеригимиз бор. Улар Аллоҳни иродаси билан бундан бир неча йиллар олдин Диний илмдан унчалик ҳабардор бо'лмаган пайтларида тишларини даволаш жараёнида тилла тиш қо'йдирганлар бир қанча. Тиш қо'йилаётган вақтида катта таҳоратлари борми ёки ё'қми шубҳадалар. Шу сабабли Имомликка о'тишдан тортинадилар.2. Орамизда бундан ташқари Диний ҳукмларни ба'зи фиқҳ масалаларини биладиган озми-ко'пми илмга эга талабаларимиз бор.Шайҳ ҳазратлари Имомликка қай биримиз лойиқмиз ва тилла тишнинг ҳукмини айтсангиз. Аллоҳ сиздан рози бо'лсин. Аллоҳ сиздан рози бо'лсин\n- Тилла тишнинг ҳукмини кўп айтганмиз. Бирор масалани сўрашдан аввал уни бу сайтда бор ёки йўқлигини суриштириб олсангиз бизнинг ҳам вақтимизни олмайсиз. Тилло тишни даво учун қўйдирса бўлади. Мазкур қори имомликка ўтишга тортинса, ўзининг намози нима бўлишини ўйлаб кўрмайдими? Ахир тишини қайта солдириши қийин иш эмас-ку. Сизнинг мисолингизда мазкур талабалар намозга ўтсалар бўлаверади.


КОВАКЛАРДА ҚОЛМАС ОЙ НУРИ\n“Ғалаба учун” газетасининг бўлим мудири, “Муштум” журналининг штатсиз мухбири Зойир Мамажоновнинг “ақлини пешлаб қўйиш” учун казо-казолар бор имкониятларидан фойдаланди. Шу имкониятлар туфайли у 23 ой ҳибсда ётди. Уни қамоқдан қайтган куни кўргани бордим. Роса озиб тўзиганди, аммо кўзларидан ҳамон ўт чақнар, у руҳан енгилмаганди.\nШундай кунларнинг бирида ундан ҳол-аҳвол сўраш учун “Турналар учади”, “Олис қирлар ортида”, “Пайғамбар ороли” ва “Айришох” каби машҳур бир биридан гўзал китоблар муаллифи Менгзиё Сафаров менга Термиздан телефон қилиб қолди:\n– Тоштемиржон, Зойирдан бир аҳволлашмоқчийдим, эртага Деновга ўтмоқчиман, вақтингиз қандай?\nМана, Зойиржоннинг уйида ўтирибмиз.\n– Энди нима қилмоқчисан, – деб сўради Зойирдан ёзувчи Менгзиё Сафаров.\n– Мен газетада, хусусан? “Ғалаба учун”да ишлайман, ишлашим керак ва бу шарт. Қандай қилиб бўлса ҳам.\n– Бу қийин, жуда-жуда қийин, ука, – деди ёзувчи. – Сен судлангансан. Истайсанми-йўқми, жиноячисан, башарти ҳақлигингни исботласанг, ҳатто нотўғри қамалганингни далиллай олсанг, унда бошқа гап. Шунинг учун менда шундай бир таклиф бор. Сен мен бошқариб турган Республика Ёзувчилар уюшмаси вилоят бўлимида ишлаб тур. Бу ерда ташвиқот ва тарғибот штати уч ойдан бери бўш турибди. Сиз шунга нима дейсиз, Тоштемиржон? – дея менга юзланди Менгзиё Сафаров.\nЗойир ўйлай-ўйлай шундай деди:\n– Бунчалар зўрсиз-а, Менгзиё ака, ўзимнинг акам, акагинам. Гап иш топганимда эмас, икковингизнинг меҳрингиздан юрагим ийиб-ийиб, жимирлаб кетяпти.\nУ ишга жон-жаҳди билан киришиб кетди. Энди Тошкентдан Сурхондарёга келган машҳур шоир ва ёзувчилар билан ишларди. Зойиржон шу пайтлари Одил Ёқубов, Асқад Мухтор, Пиримқул Қодиров, Абдулла Орипов, Эркин Воҳидовлар билан танишди. Уларни вилоятимиздаги хўжаликларга, корхоналарга олиб чиқди. Ўзи ҳам бадиий ижодга меҳр қўйиб ҳикоялар машқ қила бошлади.\nИлк ҳикояси – “Муюлишдаги эшик” 1987 йили эълон қилинган ҳикоялар ичида энг яхшиси деб баҳоланди.\n1988 йилда таниқли ёзувчи Шукур Холмирзаевнинг “Шарқ юлдузи” журналида “Мўъжиза бўлиб қолсин” сарлавҳали мақоласи босилди. Мазкур мақолада бу ҳикояга илиқдан-илиқ фикрлар айтилди. Бу Зойирнинг жуда катта ютуғи эди.\nАммо ҳали-ҳамон Зойир Мамажоновнинг кўнгли нотинч эди. Ноҳақлик, 2 йилга яқин қамоқхонада кўрган азоб-уқубатлари уни ҳоли-жонига қўймасди.\n– Қамоқ мени роса қийнади, маънавий жиҳатдан азоблади. Одам гуноҳкор бўлса, эзилмайди, хўрланмайди ҳам. Бундайлар, керак бўлса, ўзини ўзи лаънатлайди. Жиноят қилмай, ноҳақ қамалганга кўргиликдир у, – деди у бир куни гурунгимизда. – Мен, албатта, ўзимни оқлашим керак. Оқланаман ҳам. Ўз ишимга қайтаман ҳам. Кунлар келиб, албатта, “Ғалаба учун”да ишлайман.\nБетиним елиб-югуриш, ёзиш-чизиш ниҳоят 1987 йилга келиб ўзининг рўёбини берди. Ниҳоят, у Ўзбекистон Олий суди томонидан тўла оқланди. Ҳатто асоссиз қамоқда ётгани учун иш ҳақи тўлиқ ундириб берилди.\nШундай қилиб, 1987 йили “Ғалаба учун”га баҳор келгандай бўлди. 6 йиллик азоб-уқубатлардан сўнг у севикли ишига қайтди. Аммо газетадаги муҳит аввалгиларга ўхшамасди. Ходимлар ўртасидаги зиддият, жамоани пароканда қилиб ташлаганди. Уларни бундай аянчли ҳолатдан фақатгина ғайратли, одамларнинг кўнглини тушунадиган талантли бир раҳбар қутқаза оларди. У – Зойир Мамажонов бўлиб чиқди.\n1990 йили эса у газетанинг бош муҳаррири этиб тайинланди.\nРеспублика маънавият-маърифат маркази\nДенов туман бўлими раҳбари\nУМИДЛАРНИНГ ОХИРИ ЙЎҚ ЭДИ...\nБу мактубларни бизга хатлар муаллифининг жияни – устоз журналист Дилбар Маҳмудова тақдим қилдилар. Иккинчи жаҳон урушида қатнашган, сизу биз учун, келажак учун ҳаётини тиккан аскар Карим Назаровнинг 1942-44 йилларда яқинлари ва севган ёрига ёзган мактублари ниҳоятда сарғайиб кетган, аммо яхши сақланган. Бу қоғозлардаги умидларнинг охири йўқ эди... Тўғри, жангчининг юрагидан ўтганларини борича ҳис қилиш қийин, лекин биргина тақдирда уруш сурати акс этганини кўрасан киши... Шу туфайли сизга мактублардан парчалар илиндик...\n“Ҳаракатдаги армияда хизмат килиб турган қадрдонингиз Каримжондан сиз, қимматли акам, Марҳаматхон, Саодатхон, Дилбар ва Раънохонларга салом! Мен сиз жигарларимни умрбод соғ бўлишларингизга умид қиламан”, деб ёзади аскар бир хатида. Аслида, бу ўқувчи учун оддийгина гапдек туюлиши мумкин. Аммо ҳар нафасида ўлим билан юзма-юз турган одам учун туйғуларининг исёнидир.\nҚўлига милтиқ олиб йўлга тушган жангчи кўнглида бугун омон қайтаманмикин, деган ҳадикнамо умид бўлади, ҳар лаҳза ҳаётдан ризолик сўрайди: “...Яна икки-уч кундан сўнг душман билан юзма-юз бўламан. Ҳали ёшман, келажакда яна ҳаёт кечиришга умид қиламан. Душманга қарши қувватим борича зарба бераман. Бу ерда мен каби Она Ватанини сақловчилар кўп. Қирғин бўлса, ажали етган ўлади, дейишади... Бундан тегишли хулосани ўзингиз чиқарарсиз...”\nУрушда ғолиб бўлмайди. Ҳеч ким ўзи хоҳлаб қўлига қурол олмайди, ўзи истаб бировни ўлдирмайди... Айниқса, қуролнинг кучини, ўқнинг таъмини, ҳаётнинг мазасини биладиган аскар... Аммо ҳаёт одамни не кўйларга солмайди дейсиз, синовларида тобламайди дейсиз. Бизнинг қаҳрамон ҳам синовларда чиниқмоқда эди у кезлар...\n“...Чап қўлимнинг икки еридан енгил ярадор бўлдим. Соғ-саломат яна сизлар билан кўришарман, деган умиддаман. Ватан учун, сизлар учун курашяпман... Мени бир нарса қийнайверади... Бу ерда кимларнингдир ҳаёти эвазига ғолибликни кўтариб бориш бизга татирмикин?..”\nМактубларнинг шу жойига келганда чап кўксимдан нимадир “чирт” этиб узилди. Оҳ тортиб юбордим сассиз. Нега, биласизми? Уларни нашрга тайёрлаяпман-у, завол топаётган умрлар эвазига келган ғалабани қандай нишонлашини ўйлаётган ўзбек оғамнинг дардини ҳис этяпман. Шу тобда халқнинг, миллатнинг эмас, инсоннинг дардини ҳис қиляпман. Бу дард ҳаммасидан оғирроқ, залворлироқ, азоблироқ эди...\nМактубларни тағин варақлайман. Халқ ғурури, оналар ишончи, сафдошларининг ҳаёти билан яшаётган норғул йигит кўз ўнгимда гавдаланади. Ҳар сатрни ўқиганимда фахр туяман. Ҳар сатрни ўқиганимда олис ўтмиш фожелиги вужудимни эзғилайди. Эзғилаганда ҳам худдики устимдан тегирмон тоши юргизгандай, ўша йиллардаги каби очиққандай бўлади. Фақат бу очиқиш нафс билан эмас, армонлар билан, умрлар билан, соғинч билан чамбарчас боғлиқ. Отинг ўчгур урушни ким бошладийкин? Нега бошладийкин? Одамзоднинг бир бурда нону бир коса сувга қорни тўйса, бир парча мато билан эгни ёпилса, яна нима истадинг баттол? Миллионлаб оғаларимнинг жонини истаганмидинг?! Миллиардлаб оналарнинг оҳу фарёдлариними? Қарғишиними? Ана, истаганингга эришдинг! Сенларни-да қай бир дайди ўқ олди, муштипару мушфиқларнинг қарғиши урди...\n“...Ўзбекистондан келган ёшларни ўзим билан жангга олиб кираман ва олдимда шундай вазифа борки, уларни жангдан қайта олиб чиқишим шарт! Каримнинг юраги қотиб кетибди, деб ўйламанглар. Ёнингдаги сафдошларинг душман ўқидан тап-тап йиқилиб турса, ҳаёт билан видолашса, сен ҳам ўч олувчига айланиб қоларкансан. Урушни биз бошламадик, ахир, биринчи бўлиб биз ўқ узмадик... Лекин Ватан тупроғидан бир қарич ҳам бермаймиз”.\nҲайҳот, ўз оғангни, инингни муқаррар ўлимга бошлаб кириш қанчалар даҳшат, қандай аянчли. Буни қай бир сўз билан ифодалаш мумкин. Аскар Карим Назаров эса мақсаду шижоат билан ёзмоқда: “Ўзбекистондан келган ёшларни ўзим билан жангга олиб кираман ва олдимда шундай вазифа борки, уларни жангдан қайта олиб чиқишим шарт!” Мен урушни кўрмаганман. Аламини, фожеасини тўлақонли англолмасман. Аммо ўқиётганим мана шу бир жумла мен учун уруш!\nАскар кўнглида ҳамиша бир истак билан жангга отланади: ғалаба! Ундан ҳам асосийси: Тинчлик! Ўша давр ўғлонлари эса нафақат жанг майдони, балки фронт ортида бораётган сўзсиз урушда ҳам ғалаба қозонишлари шарт эди.\n“...Сизлар биз қилаётган ғалабалардан хабардорсиз. Тез кунлар ичида биз бутун дунёда тинчлик ўрнатамиз. Яна тинч, бахтли ҳаёт байроғи барча жойда тикланади...”\nКарим Назаров сўнгги хатида ёзгани каби ҳақ бўлиб чиқди. Адолат ғалаба қозонди. Дунёда тинчлик ўрнатилди. Уруш ғалаба билан якунланди. Бироқ... Карим Назаров урушдан қайтмади...\nСовуқ уруш кўпгина ўзбекистонликларнинг оиласига катта кулфатлар, айрилиқлар олиб келди. Алпкелбат ўғлонлардан хотира бўлиб, соғинч, ҳаётга умид уфуриб турган бир уюм хатлар, ширин суҳбатлар, қаҳрамонликлар қолди... Она Ватан, жасур халқимиз уларни асло унутмайди. Мангу қалбида сақлайди.\nТашқарида қор ёғиб турса... 34 сония олдин\nЖаҳонгир ИСМОИЛОВ. КЎНГЛИМДА БОРИНИ ШЕЪРДА БИТГАНМАН 59 сония олдин\nҲАР БИТТА КЎНГИЛДА СЎЗИМ ҚОЛГУСИ! 10–12 май кунлари Хивада «Ўзбекистон баҳори – 2019» фестивали бўлиб ўтди. 4 дақиқа олдин\nОлимнинг болалиги 7 дақиқа олдин\nШеърлар 8 дақиқа олдин\nКОМИЛЛИККА ЕТАКЛОВЧИ КУЧ 10 дақиқа олдин\nМУКОФОТ МУБОРАК 13 дақиқа олдин\nМЕНИНГ ХОТИРАМГА АЙЛАНДИНГ СЕН ҲАМ... 19 дақиқа олдин\nРуҳ покланмаса, дил ёришмайди 24 дақиқа олдин\nМукофот ва жазо. ҳикоя 25 дақиқа олдин


19 июль, 2019, 00:06\nБиринчи даврани "Андижон"да ўтказган Асрор Ғофуров нега "Сурхон"га ўтди?\nАйни пайтда клубларимиз ёзги йиғинда тайёргарлик ишларини олиб боришмоқда. 9 июлдан эса трансфер ойнаси очилгани боис барча жамоаларда ўзгаришлар бошланган. Бундай пайтда ўйинчиларнинг келди-кетдиси ҳам авж олмоқда. Ушбу мавсумни «Андижон» таркибида бошлаган ярим ҳимоячи Асрор Ғофуров ҳам жамоасини янгилашга қарор қилди.\nТермизнинг «Сурхон» клуби ушбу ўйинчига таклиф билан чиққанидан кейин Ғофуров қарорини ўзгартиришга аҳд қилди. Туркияда бир неча йил фаолият кўрсатган футболчи Ўзбекистонга қайтиб ярим мавсумдан кейиноқ жамоасини янгилашга улгурди.\n- Бирор-бир футболчи у клубдан бошқа клубга ўтадиган бўлса, бу нимадир ёққан ёки ёқмаганлиги билан боғлиқ эмас, - дея гап бошлади, Асрор Ғофуров. - Нима учун «Андижон»дан кетганимга келсак, менга «Сурхон» жамоасидан таклиф бўлди. Шу сабабли жамоамни ўзгартиряпман. Куни кеча барча музокаралар ҳал бўлди. Эндиликда «Сурхон»нинг машғулотларида иштирок этяпман. Лекин «Андижон» ҳам мени осонликча қўйиб юборгиси келмади. Аммо термизликлардан таклиф бўлганидан сўнг йўқ дея олмадим. Қолаверса, ўзим ҳам сурхондарёликман. Умуман айтганда, «Андижон» билан ўртамизда келишмовчиликлар бўлгани йўқ. Биз клуб билан дўстона равишда хайрлашдик. «Сурхон» мен ҳақимда «Андижон»га таклиф билан чиқди. Иккала клуб эса менинг трансферим борасида ўзаро келишиб олишди. Аммо қандай келишгани менга қоронғу. «Андижон» клуби раҳбари билан гаплашганимда, ишинг ҳал бўлди, «Сурхон» билан молиявий томонларини келишиб олдик, кейинги фаолиятингга омад тилайман деб раҳмат айтди. «Андижон» таркибида 14 та учрашувда иштирок этдим. Андижон халқига ўз миннатдорчилигимни билдириб қоламан. Улар мени доим қўллаб-қувватлашди. Ўзингиз ҳам биласиз, Туркиядан қайтганимдан кейин Ўзбекистондаги биринчи жамоам «Андижон» бўлди. Бу жамоадан умуман ёмонлик кўрганим йўқ. Аксинча, улардан хурсанд бўлдим. Футболда эса ўйинчиларнинг у жамоадан, бу жамоага кўчиб ўтишлари бор нарса. Балки менинг «Сурхон» бош мураббийи Бахтиёр Ашурматовга қайсидир ҳислатларим ёқиб қолгандир.\n«Андижон» биринчи даврани қониқарли ўтказа олмаганини ҳамма яхши билади. Шу сабабли аутсайдерлардан бирига айланиб қолди. Биринчи даврада ушбу жамоа таркибида тўп сурган ва эндиликда собиқ ўйинчисига айланган Асрор Ғофуров эса «Андижон»нинг муваффақиятсиз иштирокига қуйидагича изоҳ берди:\n- Албатта, биринчи давра «Андижон» жамоаси учун кўнгилдагидек кечмади. Агар ўйинларимизни таҳлил қилиб чиқадиган бўлсак, бизга фақат омад етишмаганлигини айтишим мумкин. Чунки бир қатор учрашувларда ютиб турган пайтимизда ғалабаларни қўлдан чиқардик. Масалан, «Навбаҳор», «Қизилқум», «Динамо» каби жамоаларга қарши учрашувларда тайёр ғалабаларни қўлдан чиқариб юбордик. Лекин жамоада ҳамма ишлар аста-секин ўз изига тушади. Янги бош мураббий Александр Хомяков вазиятдан чиқиб кетишга ҳаракат қиляпти. Футболни эса ҳамма ҳар хил кўради. Масалан, менинг ўзимга яраша футболдаги тушунчам бор, мураббийларники эса бошқача. Шу боис уларнинг ҳам футболга бўлган қарашларини ҳурмат қиламан. Иккинчи даврада жамоага омад тилайман ва мавсумни юқори ўринлардан бирида якунлашига умид билдириб қоламан.\nТўғри, ҳар кимнинг футболга қараши бор. Ғофуровнинг билдирган фикрларидан кейин балки у «Андижон» устози Александр Хомяковнинг услубига мос тушмадимикин, деган савол ҳам туғилди. Лекин футболчи вазият бундай бўлмаганини таъкидлади.\n- Хомяковнинг тактикасига мослаша олмадим демоқчи эмасман. Боя айтиб ўтганимдек, аслида андижонликлар менинг кетишимни хоҳлашмаганди. Мени ўзлари қўйиб юборишгани йўқ. Раҳбарият яна биргаликда ҳамкорлик қилиш истагида эканликларини маълум қилишганди. Лекин иккала клуб келишиб олганидан кейин менинг «Сурхон»га ўтишим аниқ бўлди. Ҳозирда «Андижон» қийин аҳволга тушиб қолди. Клуб 13-ўринда боряпти. Бунинг асосий айбдори эса биз футболчилармиз. Чунки майдонда биз ўйнаймиз. Бу борада ҳаракат қилмадик эмас, қўлимиздан келганича курашдик ва нимадир қилишга уриндик. Лекин ҳар доим жамоага нимадир етишмай қоларди. Четдан қараганларнинг ҳаммаси билиб турганди, «Андижон»га нимадир етишмаяпти. Ваҳоланки, натижа яхши бўлиши учун ҳамма ҳаракат қиляпти. Энди клуб ўша етишмаётган нимадирни ҳал қилиши лозим. Ҳали ҳеч нарса йўқотилгани йўқ ва олдинда иккинчи давра баҳслари бор. Қолаверса, андижонликлар иккинчи даврада ўз майдонида 7-8 та ўйин ўтказади. Жамоа эса бундан фойдаланиб қолиши керак. Энг асосийси, уларга омад кулиб боқишини тилаб қоламан. Барибир водийликлар футболга ташна ва уни жуда севишади. Иккинчи даврада «Андижон» йўқотилган очколар ўрнини тўлдира олади деб умид қиламан. Ҳар ҳолда жамоада яхши футболчилар бор. Иқтидорли ўйинчилар пайдо бўляпти. Иккинчи даврада улар катта саҳнага чиқишади деб ўйлайман, - дейди Асрор.\nЭнди Ғофуровнинг барча ўй-хаёллари «Сурхон» билан боғлиқ бўлади. Бош мураббий Бахтиёр Ашурматов эса иккинчи давра учун таркибни сезиларли даражада кучайтиришга ҳаракат қилмоқда. Мақсад эса жиддий кўринмоқда. Шунинг учун ҳам селекцияга жиддий эътибор қаратилмоқда. Энди «Сурхон» жамоасининг бир бўлагига айланган Асрор Ғофуровнинг фаолиятида янги саҳифа очилди.\n- «Сурхон» клубининг режа ва мақсадлари жиддий. Улар кучли учликка кириш учун курашишяпти. Бахтиёр Ашурматов билан ҳаммасини гаплашиб олдик. Мақсадига эришиш йўлида ёрдам беришим муҳимлигини таъкидлади. Ўз олдига катта-катта вазифаларни қўйган клубда тўп суриш жуда қизиқарли ва ёқимли. Бу йўлда эса мен «Сурхон»га қўлимдан келганича ёрдам беришга ҳаракат қиламан. Аслида ҳам улар мени шу мақсадда таклиф қилишди. Ашурматовнинг ўйин услубига айнан мен каби ўйинчилар кераклигини айтди. Бош мураббий «Сурхон»ни кучли клубга айлантириш учун ҳар томонлама қаттиқ меҳнат қилаётгани кўриниб турибди. Бахтиёр Ашурматов билан биринчи марта ишлашим. Тўғриси, бу ўзим учун ҳам қизиқарли туюляпти. Барибир мен учун янги мураббий, янги жамоа ва янги муҳит. Буларга кўникишим ва ўрганишим учун вақт керак.\nУз элингда уз сурхонингда жон куйдириб уйна укам мухлисларни мехрини козонишинга тилакдошман.ОЛГА СУРХОНИМ!\nТӯғири қарор сурхондарёлик фудболчиларни йиғгани чунки астойдил ӯйнайди Анварга омад\nМухлислар хавотирда: "Андижон"да аҳвол қандай? Таркиб нега кучайтирилмаяпти? Ғалабасиз ўйинлар бош мураббийнинг истеъфосини яқинлаштиряптими? Ёхуд Виктор Кумиков клубдаги вазият ҳақида гапирди


10:21 / 04.09.2016 | Salohiddin | 1913\nАссалому алайкум! Шууро сураси 37-оятида “Катта гуноҳлар ва фоҳиша ишлардан четда бўладиган ва ғазабланган вақтда кечириб юборадиганлар учундир”. Катта гуноҳларни ва фоҳиша ишларни тарк қилмасдан туриб бу сифат (ғазабланган пайтда кeчириб юбориш)га эришиб бўлмайдими?\nВа алайкум ассалом! فَمَا أُوتِيتُم مِّن شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَى لِلَّذِينَ آمَنُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ۝ 36. Сизга берилган нарсалар дунё ҳаётининг матоҳи, холос. Иймон келтирган ва Роббларига таваккул қилганлар учун Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса яхшироқ ва боқийроқдир. Бандалар Аллоҳ таолонинг бу дунёда берган неъматларини ҳисоблайман десалар, ҳисобига ета олмайдилар. Лекин ушбу берилган нарсалар – хоҳ мол-дунё бўлсин, хоҳ мулк-давлат бўлсин, хоҳ ноз-неъмат бўлсин, хоҳ обрў-эътибор бўлсин – ҳаммаси бу дунёнинг матоҳи, ўткинчи ҳойи-ҳавас, холос. Ҳақиқий қадр мезонида уларнинг ҳеч бир оғирлиги, қиймати ва боқийлиги йўқ. Ҳақиқий қадр-қийматга, боқийликка эга нарсалар бошқа томонда – охиратда, Аллоҳнинг ҳузуридадир. Аллоҳнинг ҳузуридаги ўша нарсалар эса бу дунё матоҳига ўхшаб, ҳамма учун эмас. «Иймон келтирган ва Роббларига таваккул қилганлар учун Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса яхшироқ ва боқийроқдир». Аллоҳнинг ҳузуридаги яхши ва боқий, қадр-қийматли нарсаларга эришиш учун қуйидаги сифатларни ўзида мужассам қилган жамоанинг аъзоси бўлиш керак: Биринчиси: Иймонли бўлиш. Иймон мазкур сифатларнинг асли ва асосидир. Иймон, умуман, дунёдаги барча яхши сифатларнинг асосидир. Агар иймон бўлмаса, инсон инсон эмас. Агар иймон бўлмаса, бошқа ҳамма яхши сифатларнинг заррача ҳам фойдаси бўлмайди. Иймон бўлмаса, дунё ва ундаги нарсалар тўғри тушунилмайди. Иймон бўлмаса, дунё ҳақидаги тасаввур ҳам, ундаги тасарруф ҳам умуман бошқача бўлади. Яъни нотўғри бўлади. Шунинг учун иймонсиз бирор яхши иш қилиб бўлмайди, қилинганда ҳам, асоссиз, қандайдир ғараз билан қилинган бўлгани учун савоб ҳисобига ўтмайди. Инсоннинг дунё ҳақидаги, ҳаёт ҳақидаги тасаввури ва ундаги тасарруфи фақат иймон билан тўғри бўлиши мумкин. Шу сабабдан, ҳамма нарса ҳақиқатда яхши бўлиши учун иймон шартдир. Шу сабабдан ҳам, Аллоҳ таолонинг ҳузуридаги яхши ва боқий нарсаларга эга бўлишга сазовор жамоанинг энг бош сифати ўлароқ иймон зикр этилмоқда. Иккинчиси: Роббларига таваккул қилган бўлиш. Аллоҳ ҳузуридаги яхши ва боқий нарсаларга эга бўлишга сазовор жамоанинг иймондан кейинги иккинчи сифати Роббларига таваккул қилиш – ҳар бир нарсада фақат Аллоҳ таолога суянишдир. Бу эса ҳақиқий тавҳиддир. Мўмин-мусулмон ўзининг фикрида ҳам, зикрида ҳам, тасаввурида ҳам, фақат Аллоҳ таолонинг Ўзигагина таваккул қилади – суянади. Унинг Аллоҳдан ўзга ҳеч бир суянчиғи йўқдир. Бирор нарсада Аллоҳдан бошқага суяниш тавҳидга зарар етказади, ширкка олиб келади. Шунинг учун ҳам барча нарсада фақат Аллоҳга таваккул қилиш – суяниш иймондан кейинги энг муҳим сифат ҳисобланади. Аллоҳнинг ҳузуридаги яхши ва боқий нарсалар: وَالَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ وَإِذَا مَا غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ۝ 37. Катта гуноҳлар ва фаҳш ишлардан четда бўладиган ва ғазабланган вақтда кечириб юборадиганлар учундир. Мазкур улуғ мақомга сазовор бўладиган жамоа аъзоларида бўлиши шарт қилинган сифатларнинг учинчиси: «Катта гуноҳлар ва фаҳш ишлардан четда...» бўлиш. «Катта гуноҳлар» шаръий истилоҳда «гуноҳи кабиралар» деб аталиши, ширк, одам ўлдириш, ота-онага оқ бўлиш, зино, ўғрилик, ароқхўрлик каби бир қанча оғир гуноҳлардан иборат экани олдинги сура ва оятлар тафсирида бир неча бор баён этилди. Ушбу оятда эса охиратда фақат айрим тоифа бандаларга хос қилинган яхши ва боқий нарсаларга эриштирувчи сифатлардан бири – ўша катта гуноҳлардан умуман четда бўлиш, уларга яқинлашмаслик экани айтилмоқда. Айни чоғда, ундай шахс фаҳш ишларга ҳам яқинлашмаган бўлиши керак. Уламоларимиз «фаҳш ишлар» деганда, шаҳватга тааллуқли гуноҳлар кўзда тутилишини айтганлар. Фаҳш ишлар ичида зинокорлик ва баччабозлик каби катта гуноҳлар қаторига кирадиганлари ҳам бор, катта гуноҳлар қаторига кирмайдиганлари ҳам бор. Инсон икки дунёда ҳам олий мақомга эришмоқчи бўлса, катта гуноҳлар ва фаҳш ишлардан четда бўлмоғи лозим. Бунга эса фақат иймон билан эришиш мумкин. Фақат қалби соф иймонга тўла кишигина катта гуноҳларни ва фаҳш ишларни қилмайди. Ана шундай соф иймонли мусулмонлар, катта гуноҳлар ва фаҳш ишлардан четда бўлган бандаларгина Аллоҳ ҳузуридаги яхши ва боқий нарсаларга соҳиб бўладилар. Мазкур улуғ мақомга сазовор бўладиган жамоа аъзоларида бўлиши шарт қилинган сифатларнинг тўртинчиси: «...ғазабланган вақтда кечириб юборадиган...» бўлиш. Яъни бирор киши ғазабини чиқарса, кечириб юбора оладиган даражада ҳалим бўлиш. Ғазаби чиққан вақтда уни ичига ютиб, ўша ғазаб чиқишига сабабчи одамни кечириб юбориш олий даражадаги ахлоқ доирасига киради. Лекин бу дегани, умуман ғазаб қилмаслик керак, дегани эмас. Баъзи ҳолатларда ғазабга келиш ҳатто вожиб бўлади, олийжаноблик ҳисобланади. Ояти каримада «ғазабланган вақтда» дейилаётганининг ўзиданоқ билса бўладики, Исломда инсондаги мавжуд сифатлар инкор этилмайди, уларни йўққа чиқаришга уринилмайди, балки уларни тартибга солиб, яхшиликка йўналтирилади, холос. Ислом инсонни нафси учун беҳуда ғазабланишдан қайтаради, ғазабини ютишни мадҳ этади, лекин шу билан бир қаторда, Аллоҳ учун, дину диёнат учун, номус учун ғазабланишни вожиб қилади. Демак, ҳамма нарса, жумладан, ғазаб ҳам, ҳилм ҳам ўрнида бўлиши керак. Шоир айтганидек, «Ноўрин ҳалимлик жаҳолатдир». Аллоҳ ҳузуридаги яхши ва боқий нарсалар яна وَالَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ۝ 38. Роббларига ижобат қилган, намозни тўкис адо этган, ишлари ўзаро шууро ила бўлган ва уларга ризқ қилиб берган нарсаларимиздан нафақа қиладиганлар учундир. ("Шууро" сураси 36-37-38-оятлар. “Тафсири Ҳилол” китобидан). Кимдадир ғазабланган вақтда кечириб юбориш сифати мавжуд бўлиши мумкин, лекин унинг ўзи билангина юқорида зикр қилинган мақомларга эришиб бўлмайди. Валлоҳу аълам!


Таиланд: намойишчилар қонли ҳужумга ўтди\n24 май 2022, Тошкент вақти: 04:11\nТаиланд ҳукумати истеъфосини талаб қилаётган намойишчилар бугун мамлакат Бош вазири Абҳисит Вежажжива хонадонига қонли ҳужум амалга оширдилар.\nСобиқ Бош вазир Таксин Шинаватра тарафдорлари ўз қони билан тўлдирилган пластик идишларни амалдаги Бош вазир хонадонига улоқтириб, деворга қон сепдилар.\nНамойишчилар Бош вазир Абҳисит Вежажжива бошчилигидаги ҳукуматни ноқонуний деб атаб, муддатидан аввал парламент сайловлари ўтказилишини талаб қилмоқда.\nПойтахт Бангкокдаги намойишлар ўтган ҳафтадан буён давом этмоқда. Сўнгги маълумотларга кўра, амалдаги Бош вазир турмуш ўртоғи билан Бангкок яқиниданидаги ҳарбий базалардан бирида беркинмоқда.


Самарқандда ота ва онани 3 фарзанди билан ўлдирган гуруҳга ҳукм ўқилди | Qalampir.uz\nСамарқандда ота ва онани 3 фарзанди билан ўлдирган гуруҳга ҳукм ўқилди\nЖамият\t06 Сентябрь 2019 11:44 6389\nҒ. Ташанов Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодекси 270-моддасининг 1-қисми ва 273-моддасининг 1-қисмида назарда тутилган жиноятларни содир этганликда айбсиз, деб топилиб оқланди ва жиноят ишининг шу қисми тугатилди.\nАввалроқ, Самарқандда бир оиланинг 5 нафар аъзосини ўлдирган шахслар устидан суд бошлангани хабар қилинганди.\nсуд қотиллик Самарқанд\n19 нафар ногиронни ўлдирган япон олий жазога ҳукм қилинди Икки ўқитувчи 18 ярим йилга қамалди. Улар танишини ўлдирган Тошкентда эрини ўлдирган келин ва унинг қариндошига суд ҳукми ўқилди Самарқанднинг 20 йиллик бош режаси тасдиқланади Ваҳшийлик! Эр ҳомиладор рафиқасини ёқиб юборди Зирабулоқ магистрал газ қувурида портлаш бўлди\n16 Февраль 16:50 38000\n15 Февраль 11:58 25074\n17 Февраль 00:17 23020\n16 Февраль 18:21 18241\n16 Февраль 17:51 17805


#BoburDay ҳаштеги трендга олиб чиқилди - BBC News O'zbek\n#BoburDay ҳаштеги трендга олиб чиқилди\n14 февралда буюк Ўзбек шоири ва давлат арбоби, бобурийлар салтанатининг асосчиси Заҳириддин Муҳаммад Бобур таваллудининг 533 йиллиги нишонланди.\nЎзбекистонлик Твиттер фойдаланувчилари шу муносабат билан ўтган ҳафта #Navoiy575 ва #Boburday ҳештегларини трендга чиқариш ҳаракатини бошлаган эдилар.\n9 феврал куни улуғ Ўзбек шоири, мутафаккир, давлат ва жамоат арбоби Ҳазрат Алишер Навоийнинг таваллудига 575 йил тўлди.\n14 февралда Twitter ижтимоий тармоғида ўзбекистонлик фойдаланувчиларнинг #BoburDay ҳештегини жаҳон трендига олиб чиқиш ҳаракати санъаткорлар томонидан ҳам қувватланган.\nИжтимоий тармоқларда Заҳириддин Муҳаммад Бобур суратини ва ижодидан намуналар ёзилган қоғозларни кўтариб турган қўшиқчи ва актёрларнинг суратлари чоп этилган. Бобур суратлари акс эттирилган юрак кўринишидаги откриткалар ҳам пайдо бўлган.\nИнтернет фойдаланувчилар #BoburDay ёзуви (ҳештеги)ни ишлатган ҳолда пост қолдириб, ушбу ҳаракатда иштирок этишлари ва буюк шоирга ўз ҳурматлари бажо келтиришлари мумкин.\nШунингдек, бу каби акциялар ёшларни миллийликка, мумтоз ўзбек шоир-ёзувчиларнинг ижодига эътибор ва муҳаббатни пайдо қилиши айтилиб, ҳаракатни олқишлаган ўнлаб изоҳлар ёзиб қолдирилган.\nАйни вақтда, танқидий изоҳлар ҳам йўқ эмас. Эстрада қўшиқчилари ва таниқли актёрларнинг Бобур суратини кўтариб туришларига муносабат билдирганлар: "шоирнинг фақат суратини эмас, ижодини ҳам билсалар яхши бўларди", деган фикрларни айтишган.\nЗаҳириддин Муҳаммад Бобур таваллуди муносабати билан хонанда Лола Тошкент кўчаларида #BoburDay ҳештегини реклама қилган.\nБир неча йил олдин хонанда Райҳоннинг 14 февралда бошланиши урфга кирган "Истиқлол" саройидаги концертлари "Севишганлар куни" ёки "Авлиё Валентин"га атаб келинган.\nСўнгра Ўзбекистонда Авлиё Валентин куни эмас, Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг туғилган куни байрам қилиниши кераклиги ҳақидаги баҳслар 14 февралда Истиқлол санъат саройида Бобурийхонлик ғазал ва мақом кечалари ташкил қилинишига сабаб бўлганди.\nБугун Фейсбук саҳифаларида ҳам фойдаланувчилар Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг ижодидан намуналар чоп қилиб, фикрларини билдириб, байрамни ўзига хос нишонлашмоқда.\nЎзбекистондаги Kun.uz веб-сайти ёзишича, ўзбекистонликлар бунгача 3 марта – 2012 йили Ўзбекистон мустақиллигининг 21 йиллиги арафасида #uzb21, 2013 йили мустақилликнинг 22 йиллиги арафасида #uzb22, 2015 йили эса ФИФА футбол ҳаками Равшан Эрматовга бағишланган #IrmatovBest ҳештегларини жаҳон тренди даражасига кўтаришга муваффақ бўлганлар.\nБи-би-си Ўзбек хизмати билан Whatsapp, Telegram ва Viber орқали боғланишни истасангиз, телефонимиз: +44 78-58-86-00-02ТЕЛЕГРАМДА ЭСА каналимиз - https://telegram.me/bbcuzbek\nInstagram BBC UZBEK


ЎзА - Ўзбекистон Республикаси ташқи савдо фаолиятининг 2019 йил якунлари\n17.01.2020 Чоп этиш версияси\n2019 йил якунида Ўзбекистон Республикаси ташқи савдо айланмаси 42,2 млрд. долларни ташкил этиб, ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 8,3 млрд. долларга ўсди (ўсиш суръати – 26,2%).\nХусусан, маҳаллий товарлар ва хизматларнинг хорижий мамлакатларга экспорти 2018 йилга нисбатан 3,9 млрд. долларга ёки 15 фоизга ўсди ва 17,9 млрд. долларни ташкил этди.\nЭкспортнинг асосий улуши қимматбаҳо ва ярим қимматбаҳо металлардан тайёрланган маҳсулотлар — 5,1 млрд. доллар (умумий экспортдаги улуши 28,5 %), хизматлар — 3,6 млрд. доллар (19,9%), энергия ташувчилар — 2,5 млрд. доллар (14,1%), тўқимачилик маҳсулотлари — 1,6 млрд. доллар (9,1%), озиқ-овқат маҳсулотлари — 1,5 млрд. доллар (8,5%), рангли металлар ва улардан тайёрланган маҳсулотлар — 951,3 млн. доллар (5,3%), кимёвий маҳсулотлар ва улардан тайёрланган маҳсулотлар — 876,9 млн. доллар (4,9%), қора металлар ва ундан тайёрланган буюмлар — 349,6 млн. доллар (2%) ҳиссасига тўғри келади.\nТаъкидлаш лозимки, 2019 йил давомида 2,700 та янги корхоналар экспорт фаолиятига жалб қилиниб, улар ҳисобига 1 млрд. доллардан ортиқ қўшимча экспорт амалга оширилди. Бундан ташқари, 42 та мамлакатлар бозорларига 206 та янги турдаги маҳсулотлар экспорти ўзлаштирилди.\nРеспублика импорт кўрсаткичи ҳисобот даврида 4,8 млрд. долларга ўсиб, 24,3 млрд. долларга етди, бу эса 2018 йилга нисбатан 25 фоизга кўпдир.\nИмпорт таркибини асосан асбоб-ускуналар — 5,6 млрд. доллар (жами импортдаги улуши 23,1%), транспорт воситалари ва эҳтиёт қисмлар — 2,6 млрд. доллар (10,8 %), хизматлар — 2,4. млрд. доллар (10%), қора металлар ва улардан тайёрланган маҳсулотлар — 2,2 млрд. доллар (9,1%), электр жиҳозлари — 1,3 млрд. доллар (5,5%), озиқ-овқат маҳсулотлари — 1,2 млрд. доллар (5,2%), энергия ташувчилар — 928,1 млн. доллар (3,8%), фармацевтика маҳсулотлари — 926,8 млн. доллар (3,8%), ёғоч ва ундан тайёрланган маҳсулотлар — 903,7 млн. доллар (3,7%), кимёвий маҳсулотлар — 843,5 млн. доллар (3,5%), пластмасса ва ундан тайёрланган маҳсулотлар — 811,7 млн. доллар (3,3%) ва бошқалар ташкил қилади.\nЎзбекистон Республикасининг ташқи савдо ҳамкорлари сони ҳисобот даврида 178 тани ташкил этди. Айни пайтда Хитой (7,6 млрд. доллар ёки 18,1%), Россия (6,6 млрд. доллар ёки 15,7%), Қозоғистон (3,3 млрд. доллар ёки 8%), Корея Республикаси (2,7 млрд. доллар ёки 6,5%), Туркия (2,5 млрд. доллар ёки 6%), Германия (980 млн. доллар ёки 2,3%), Қирғизистон (829 млн. доллар ёки 2%), Афғонистон (618 млн. доллар ёки 1,5%) ва АҚШ (596 млн. доллар ёки 1.4%) товар айланмаси бўйича етакчилар ҳисобланадилар.\n2019 йил январ-декабр ойларида МДҲ мамлакатлари билан савдо ҳажми 12,2 млрд. долларни ташкил этиб, бу ўтган йилга нисбатан 20 фоизга кўпроқдир. Шу нуқтаи назардан Россия (МДҲ мамлакатлари билан умумий савдонинг 54%), Қозоғистон (27%), Қирғизистон (6,7%), Туркманистон (4,4%) асосий савдо шериклар ҳисобланади.\nШунингдек, қўшни давлатлар билан ташқи савдо ҳажми сезиларли даражада ўсиб, 5,8 млрд. долларни ташкил этди (2018 йилга нисбатан 25%га ўсди), бунда экспорт қарийб 3,2 млрд. долларни ва импорт 2,6 млрд. долларни ташкил этди.\nТашқи иқтисодий фаолият бўйича 20 та йирик ҳамкор давлатлар орасида 5 та мамлакат — Қирғизистон, Афғонистон, Тожикистон, Эрон ва Франция билан ташқи савдо айланмасининг ижобий сальдоси кузатилмоқда.


ФАКУЛЬТЕТ ТАРИХИ – ГЕОГРАФИЯ ҲӘМ ТӘБИЙИЙ РЕСУРСЛАР ФАКУЛЬТЕТИ\nГЕОГРАФИЯ ВА ГИДРОМЕТЕОРОЛОГИЯ КАФЕДРАСИ\nГЕОДЕЗИЯ, КАРТОГРАФИЯ ВА ТАБИИЙ РЕСУРСЛАР КАФЕДРАСИ\nГеография кафедраси 2019 йили10 июнь санасидан География ва табиий ресурслар факультети этиб ташкил этилди. География кафедраси университетдаги илк ташкил этилган кафедра бўлиб, у 1948 йили Қорақалпоқ давлат педагогик институти таркибида Табиатшунослик-география факультетида География-кимё кафедраси сифатида ташкил топди. 1948-1954 йиллари ушбу кафедрага кимё фанлари доктори Ф.З.Фишер раҳбарлик қилди. 1954-1963 йиллари география кафедрасига доцент Н.А.Бем, 1963-1976 йиллари ва 1985-1992 йилларда Ўзбекистонга хизмат кўрсатган ўқитувчи, профессор Ж.Матмуратов, 1976-1981 йилларда доцент А.Б.Бекбулатов, 1981-1985 йиллари доцент Т.Х.Аллабергенов раҳбарлик этди.\n1992-1993 ўқиш йилидан география кафедраси табиий ва иқтисодий география кафедраларига ажралиб чиқди. Табиий география кафедрасида 1992-1996 йиллари доцент Т.Х.Аллабергенов, 1996 йилдан доцент П.Р.Реймов раҳбарлик этди.\nИқтисодий география кафедрасида доцент Е.Умаров 1992-1997 йилларда раҳбарлик қилди. 1997-1998 ўқиш йилидан табиий ва иқтисодий география кафедралари география кафедраси бўлиб қайта бирлаштирилди ва кафедрага 1997-2009 йиллари доцент П.Р.Реймов, 2009-2015 йиллари доцент Г.А.Ходжаева, 2015-2019 йиллари доцент Н.Ж.Ембергенов раҳбарлик қилди.\nГеография кафедраси 2019 йили10 июнь санасидан География ва табиий ресурслар факультети этиб ташкил этилиб, ушбу факультетга география фанлари номзоди, доцент Н.Ж.Ембергенов раҳбарлик қилмоқда.\nФакультетда иккита кафедра: география ва гидрометеорология, шунингдек геодезия, картография ва табиий ресурслар кафедраси мавжуд. Ушбу кафедраларда 5140600-география, 5140700-гидрометеорология, 5311500-геодезия, картография ва кадастр ва 5311900-нефт ва газ конларини ишга тушириш ва улардан фойдаланиш таълим йўналишлари бўйича мутахассислар тайёрланмоқда.\nФакультетда 31 штат мавжуд бўлиб, асосий штатда 20 профессор-ўқитувчи: шундан 2 фан доктори, 5 фан номзоди, 2 катта ўқитувчи ва 11 ассистент-ўқитувчилар фаолият олиб бормоқда.


Қозоғистон ИИВ Хитой ва Ўзбекистондан ноқонуний миграция каналига барҳам берди\nҚозоғистон ИИВнинг жиноятчиликка қарши кураш полицияси Хитой ва Ўзбекистон фуқароларини республика ҳудудларига ноқонуний равишда олиб кириш билан шуғулланадиган жиноий гуруҳ фаолиятига барҳам берди, дея хабар берди Ўзбекистон ОАВ вазирлик матбуот хизматига таянган ҳолда.\n«31 январь куни Чимкентдаги маъсулияти чекланган жамияти(МЧЖ) ҳудудида ўтказилган махсус амалиёт мобайнида Хитойнинг 73 нафар фуқароси ва Ўзбекистоннинг 137 нафар фуқароси ушланди», – дея Қозоғистон ИИВ ОАВга маълум қилди.\nВазирлик маълумотига қараганда, Хитой фуқаролари Қозоғистон ҳудудларига транзит авиарейслар билан келган ва қонунга зид равишда мамлакат ҳудудларида қолган. Ҳозир уларни мамлакатдан ташқарига чиқариб юбориш масаласи кўриб чиқилмоқда.\nНоқонуний миграция каналини МЧЖ раҳбарлари бўлмиш Хитойнинг икки фуқароси ва Қозоғистон фуқароси бўлмиш аёл уюштирган бўлиши мумкин. Айбланувчилар ушланди, судга қадар тергов жараёнлари олиб борилмоқда.


Пайғамбарлар қиссаси: Иброҳим Халилга айтилган мақтовлар зикри (1)\nҲидоя шарҳи | 65 | Жаноза намози | Шайх Содиқ Самарқандий\nLIVE: Савол-жавоблар | 18.11.2020\nДафндан кейинги ишлар (6)\nҲидоя шарҳи | 64 | Жаноза боби: Маййитни ювиш ва кафанлаш | Шайх Содиқ Самарқандий\nҲидоя шарҳи | 63 | Кусуф, Истисқо ва хавф намози | Шайх Содиқ Самарқандий\n11/19/2020 Ҳидоя шарҳи | 65 | Жаноза намози | Шайх Содиқ Самарқандий\nBy Шайх Саидаҳмад Нуриддин on 12/06/2018 ПАЙҒАМБАРЛАР ҚИССАСИ ТАРИХ\nАллоҳ ва Расули соллаллоҳу алайҳи ва саллам Аллоҳнинг бандаси ва халили Иброҳим алайҳиссаломга айтган мақтовларининг зикри\nАллоҳ таоло шундай дейди: «Эсланг (Эй Муҳаммад алайҳиссалом), Иброҳимни Рабби бир неча сўзлар (мажбуриятлар) билан синаган ва у уларни бекаму кўст бажарганидан сўнг Рабби унга шундай деган эди: «Мен сени бутун инсонларга имом – йўлбошчи қиламан». Иброҳим деди: «(Эй Раббим), зурриётимдан ҳам бир тоифасини (имом қилгин)». Рабби деди: «Бу аҳдим (яъни сенга ваъда қилинган йўлбошчилик шарафи) золимларга насиб қилмас» (Бақара сураси, 124). Иброҳим алайҳиссалом Рабби буюрган улкан вазифаларни тўла-тўкис адо этгач, Аллоҳ таоло уни бутун инсонларга имом-ўрнак қилди. Одамлар унга эргашадиган ва унинг йўлидан борадиган бўлдилар. Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳдан имомлик унинг зурриётига уланиши, наслида боқий бўлиши ва фарзандларида мангу қолишини сўради. Унинг сўрагани ва тилагани мустажоб қилиниб, имомлик жилови унинг қўлига тутқазилди. Бироқ имомлик золимлардан истисно этилиб, у фақат зурриётидаги илмига амал қилгувчи олим кишиларгагина насиб этадиган бўлди. Бу ҳақда Аллоҳ таоло шундай дейди: «Унга (ўғли) Исҳоқни ва (невараси) Яъқубни ҳадя этдик. Пайғамбарлик ва илоҳий китобларни унинг зурриётида қилдик. Унга дунёда ажр-савобини (яъни солиҳ фарзанд, солиҳа аёл, мақтов ва ҳоказолар) бердик ва у охиратда солиҳлардандир» (Анкабут сураси, 27].\nАллоҳ таоло яна шундай дейди: «Унга Исҳоқ ва Яъқубни ҳадя этдик. Уларнинг ҳар бирини ҳидоят қилдик. Ундан илгари Нуҳни ҳидоят қилган эдик. Шунингдек, унинг зурриётидан Довуд, Сулаймон, Айюб, Юсуф, Мусо ва Ҳорунни (ҳидоят қилдик). Муҳсин (Аллоҳни кўриб тургандек ибодат қиладиган ёхуд ҳар бир амални маромига етказиб бажарадиган) бандаларни мана шундай мукофотлаймиз. Яна Закариё, Яҳё, Ийсо, Илёсни (ҳидоят қилдик). Уларнинг ҳар бири солиҳлардан эди. Ҳамда Исмоил, Ал-Ясаъ, Юнус ва Лутни (ҳидоят қидик). Улардан ҳар бирини (ўз замонасидаги) бутун оламлардан афзал қилдик. Уларнинг ота-боболаридан, зурриётларидан ва ака-укаларидан (айримларни ҳидоят қилдик). Уларни танлаб олдик ва сиротул мустақиймга (тўғри йўлга) ҳидоят қилдик» (Анъом сураси, 84-87). Муфассир уламолар наздидаги машҳур фикрга кўра, мазкур оятдаги «унинг зурриётидан» жумласидаги «унинг» олмошидан Иброҳим алайҳиссалом назарда тутилган. Аслида, Лут алайҳиссалом Иброҳим алайҳиссаломнинг жияни (акасининг ўғли) бўлса-да, қолган пайғамбарлар унинг пушти камаридан бўлгани боис, Лут алайҳиссалом ҳам зурриётлари қаторида зикр қилинди. Айнан мана шу омил бошқа бир гуруҳ уламоларнинг «бу олмошдан Лут алайҳиссалом назарда тутилмоқда», деган фикрга боришларига туртки бўлган. Биз бу ҳақда Лут алайҳиссалом ҳикоясида айтиб ўтган эдик. Валлоҳу аълам.\nАллоҳ таоло шундай дейди: «Дарҳақиқат, Нуҳ ва Иброҳимни пайғамбар қилдик ва пайғамбарлик ҳамда илоҳий китобларни улар иккисининг зурриётида қилдик. Уларнинг зурриётларидан ҳидоят топганлари бор. Бироқ улардан кўпчилиги фосиқдирлар» (Ҳадид сураси, 26).\nИброҳим алайҳиссаломдан кейин самодан бирон пайғамбарга китоб нозил қилинган бўлса, албатта, у Иброҳимнинг зурриёти ва жамоатидан саналади. Бу Иброҳим алайҳиссалом учун мислсиз ва олий инъом, бошқа ҳеч кимсага берилмаган юксак мартабадир. Чунки Иброҳим алайҳиссаломга ўз пушти камаридан иккита улуғ ўғил насиб қилди: аввало, Ҳожардан Исмоил, сўнгра Сорадан Исҳоқ туғилди. Исҳоқ алайҳиссалом Яъқуб исмли фарзанд кўрди. У зот Бани Исроил – Исроил болалари мансуб бўлган Исроил алайҳиссаломдир. Шундай қилиб, пайғамбарлик унинг фарзандларида давом этди. Бани Исроилдан жуда кўп пайғамбарлар юборилди. Саноғи уларни пайғамбар қилиб юборган, рисолат ва нубувват ила сийлаган ёлғиз Аллоҳ таолога аён. Ниҳоят, Бани Исроилдан юборилган пайғамбарлар Исо ибн Марям алайҳимассалом билан хотима топди.\nИсмоил алайҳиссаломдан эса, турли араб қабилалари тарқалди. Унинг сулоласидан фақатгина пайғамбарлар саййиди ва охиргиси, дунё ва охиратда башарият ифтихори, Қурайш қабиласи ва Бани Ҳошим уруғидан чиққан, Макка, сўнгра Мадина шаҳарларида яшаган Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абдулмутталиб ибн Ҳошим – Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам пайғамбар қилиб юборилдилар.\nИброҳим алайҳиссалом шажарасидаги бу юксак ва шарафли зурриёт – Исмоил алайҳиссалом сулоласидан ёлғиз мана шу кўзни қамаштирувчи маржон, нур сочувчи дур, пайғамбарлар шодасидаги энг бебаҳо гавҳар, қиёматда маҳшаргоҳ аҳлининг барчаси фахрланадиган ва бутун халойиқ ҳавас қиладиган саййид Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламгина пайғамбар бўлдилар.\n«Саҳиҳи Муслим» китобида келган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай дейдилар: «Ҳали (қиёматда) шундай мақомда тураманки, бутун халойиқ, ҳаттоки Иброҳим алайҳиссалом ҳам менга ошиқадилар». Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бу сўзлари билан зимдан боболари Иброҳим алайҳиссаломни мақтадилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг бу сўзлари Иброҳим алайҳиссалом Яратганнинг ҳузурида бу дунёда ҳам, Аллоҳ таоло бандаларига (Ўзига лойиқ ва муносиб, махлуқотлариникига ўхшамайдиган) болдирини кўрсатадиган қиёмат кунида ҳам халойиқнинг у зотдан кейинги энг афзали эканига далолат қилади.\nИбн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Ҳасан ва Ҳусайн розияллоҳу анҳумога дам солиб шундай дер эдилар: «Отангиз (Иброҳим алайҳиссалом) бу зикр билан (ўғиллари) Исмоил ва Исҳоқ алайҳимассаломга дам солар эди: «Аъузу би калимаатиллааҳит-тааммаҳ, мин кулли шайтонин ва ҳааммаҳ, ва мин кулли ъайнин лааммаҳ» (яъни «Аллоҳнинг мукаммал сўзлари ила ҳар қандай шайтондан, заҳарли ва зарарли жонзотлардан ҳамда ҳар қандай касаллик ва офатлардан паноҳ тилайман»).\nАллоҳ таоло шундай дейди: «Эсланг (эй Муҳаммад алайҳиссалом), Иброҳим деди: «Эй Раббим, менга ўликларни қандай тирилтиришингни кўрсат». Рабби деди: «(Ўликларни қайта тирилтиришга қодир эканимга) иймон келтирмайсанми?!» Иброҳим деди: «Йўқ, (иймон келтираман). Балки қалбим (янада) хотиржам бўлиши учун (сўраяпман)». Аллоҳ деди: «Ундай бўлса, тўртта қушни ол (ва уларни яхшилаб кўздан кечир, сўнг сўйиб, бўлакларга ажрат). Сўнг ҳар бир тоғ (тепалик) устига улардан бир бўлагини қўй. Сўнг уларни чақир, шунда ҳузурингга шошилиб келишади. Билгинки, Аллоҳ енгилмас ва ҳикматли Зотдир»» (Бақара сураси, 260). Муфассирлар Иброҳим алайҳиссаломнинг бу саволи учун бир қанча сабабларни зикр қилганлар. Биз бу сабабларни «Тафсир» китобида батафсил баён қилиб, масалага мукаммал тарзда аниқлик киритган эдик.\nХулоса шуки, Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссаломнинг истагини қондирди ва уни тўртта қушни олишга буюрди. Муфассирлар бу қушларнинг қайси қушлар экани хусусида бир қанча фикр билдирганлар. Аммо уларнинг қайси қуш эканининг аҳамияти йўқ, негаки, қайсиниси бўлганида ҳам мақсад ҳосил бўлаверади. Аллоҳ таоло уни бу қушларнинг гўшти ва патларини бурда-бурда қилиб, уларни бир-бирига аралаштиришга, сўнг уларни бўлакларга ажратишга, ҳар бир тоққа ундан бир бўлагини ташлашга буюрди. Иброҳим алайҳиссалом буюрилган ишни бажарди. Сўнг уларни Парвардигорнинг изни ила чақирди. Шунда қушларнинг бурдаланган гўшт ва патлари ҳар томондан келиб, ҳар бир қушнинг танаси олдин қандай бўлса, шундайича ўз жойига қайтиб йиғилди. Иброҳим алайҳиссалом бирон нарсага «бўл» деса, бўладиган Аллоҳнинг қудратини аниқ кўрди. Кузатиш осон ва равшан бўлиши учун унинг ҳузурига қушлар учиб эмас, балки оёқлари билан югуриб келдилар. Айтишларича, Иброҳим алайҳиссалом қушларнинг жасадини парчалаганида бошларини ўзида олиб қолган. Кейин уларни чақирганида ҳар бир қуш ўзининг боши остида олдин қандай бўлса, ўшандай йиғила бошлаган. Ла илаҳа иллаллоҳ!\nИброҳим алайҳиссалом Аллоҳ таолонинг ўликларни тирилтиришга оид қудратига асло шак-шубҳа қабул қилмайдиган ишонч-иймон устида бўлса-да, бироқ бу ишга очиқдан-очиқ гувоҳ бўлишни, иймоннинг «илмул яқийн» даражасидан «айнул яқийн» даражасига кўтарилишни хоҳлади. Аллоҳ таоло унинг истагини бажо келтириб, сўраганини берди.\nАллоҳ таоло шундай дейди: «Эй аҳли китоблар, нега Иброҳим тўғрисида (у бизнинг динимизда бўлган, деб) талашиб-тортишмоқдасиз?! Ҳолбуки, Таврот ҳам, Инжил ҳам ундан кейин нозил қилинган-ку! Ақл юритсангиз бўлмайдими?! Мана, сиз билимингиз бўлган (Таврот ёки Инжилда зикр қилинган) нарсалар хусусида тортишдингиз. Бироқ нега (ҳеч қандай) илмга эга бўлмаган нарсалар (Иброҳим ва унинг дини) тўғрисида тортишмоқдасиз?! Аллоҳ билади, сиз билмассиз. Иброҳим на яҳудий ва на насроний бўлган. Балки у ҳаниф (ботилдан юз ўгириб, ҳаққа мойил бўлувчи) мусулмон (Аллоҳга бўйсунувчи) бўлган, мушриклардан бўлмаган. Дарҳақиқат, Иброҳимга энг яқин (ва унга мансуб бўлишга энг ҳақли) инсонлар унга эргашганлар, мана бу Пайғамбар (Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ва (у зотга) иймон келтирганлар (ислом уммати)дир. Аллоҳ мўминларнинг валийсидир (яъни уларни яхши кўрувчи ва уларга ёрдам берувчидир)» (Оли Имрон сураси, 65-68).\nАллоҳ таоло бу оятларда яҳуд ва насоролардан иборат аҳли китобларнинг ҳар икки гуруҳига «Иброҳим бизнинг динимиз ва йўлимиздадир», деган даъволарини рад этиб, у зотнинг пок ва улардан йироқ эканини айтади. Айни пайтда аҳли китобларнинг ўта нодон ва ақлсизлигини баён қилиб шундай дейди: «Ҳолбуки, Таврот ҳам, Инжил ҳам ундан кейин нозил қилинган-ку!» (Оли Имрон сураси, 65). Яъни «қандай қилиб, Иброҳим сизларнинг динингизда бўлсин?! Ҳолбуки, сизларга шариат қилиб берилган дин Иброҳимдан кейин узоқ замонлар ўтиб шариат қилиб берилган бўлса?!» Шу боис, Аллоҳ таоло уларга танбеҳ бериб: «Ақл юритсангиз бўлмайдими?!» дейди. Навбатдаги оятларда Аллоҳ таоло айтади: «Иброҳим на яҳудий ва на насроний бўлган. Балки у ҳаниф (ботилдан юз ўгириб, ҳаққа мойил бўлувчи) мусулмон (Аллоҳга бўйсунувчи) бўлган, мушриклардан бўлмаган» (Оли Имрон сураси, 67). Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссалом Ўзининг «ҳаниф» динида эканини баён қилди. Ҳаниф дин дегани ихлосга талпиниш ва ботилни ташлаб, яҳудий, насроний ва мушриклар динига тескари бўлган ҳақ дин сари бурилиш, демакдир.\nАллоҳ таоло айтади: «Иброҳимнинг динидан фақат эсипаст ва жоҳил кимсаларгина юз ўгиради. Дарҳақиқат, Биз уни дунёда танлаб олдик. Албатта, у охиратда солиҳлардандир. Эсланг (эй Муҳаммад алайҳиссалом), Рабби унга «Бўйсун», деганида, у «Оламлар Раббига бўйсундим (ва Унга холис ибодат қилдим)», деган эди. Бу сўзни (яъни ёлғиз Аллоҳга ибодат қилиш, қалб ва аъзолар билан Унга бўйсунишни) Иброҳим ўз зурриётига васият қилиб буюрди. Яъқуб ҳам шундай қилди. Улар айтишди: «Эй болаларим, албатта, Аллоҳ сизларга шу динни ихтиёр қилди. Шундай экан, фақат мусулмон ҳолингизда вафот этингиз (яъни модомики ҳаёт экансиз, бу диндан ажралманг, зеро, сиз қачон ўлим келишини билмайсиз)». Сизлар (эй яҳуд ва насоролар жамоаси) Яъқубга ўлим ҳозир бўлганида гувоҳ бўлганмидингиз?! Ўшанда у фарзандларига: «Мендан кейин кимга ибодат қиласиз?» деган, улар бўлсалар: «Сизнинг илоҳингизга, ота-боболарингиз Иброҳим, Исмоил ва Исҳоқнинг илоҳи – ягона илоҳга ибодат қиламиз. Биз Унга бўйсунувчилармиз», дейишган эди. Улар (яъни Иброҳим ва фарзандлари) ўтиб кетган бир умматдир. Уларга қилган ишларининг жазо ёки мукофоти бўлур ва сизларга ҳам ўзингиз қилган ишларнинг жазо ёки мукофоти бўлур. Сизлар уларнинг амалларидан сўроқ қилинмайсизлар. (Яҳуд ва насоролар:) «Яҳудий ёки насроний бўлинг, шунда ҳидоят топасиз», дейдилар. Айтинг (эй Муҳаммад алайҳиссалом): «Балки ҳаниф ҳолдаги Иброҳимнинг динига (эргашамиз). У мушриклардан бўлмаган эди». «(Эй мўминлар, яҳуд ва насороларга) айтинг: «Аллоҳга, бизга нозил қилинган Қуръонга, шунингдек, Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб ва Бани Исроил қавмидан юборилган пайғамбарларга нозил қилинган таълимотларга, Мусо ва Ийсога берилган Таврот ва Инжилга ҳамда пайғамбарларга Раб томонидан берилган китобларга иймон келтирдик. Пайғамбарлардан биронтасини ажратмай иймон келтирамиз ва биз Аллоҳга бўйсунувчимиз (Унга тоат-ибодат қилувчимиз). Агар улар сиз иймон келтирган нарсага иймон келтирсалар, у ҳолда ҳидоят топган бўладилар. Агар бош тортсалар, демак, улар сизга қаршидирлар. Аллоҳнинг Ўзи сизни уларнинг ёмонлиги ва зараридан сақлайди ҳамда улар устидан ғалаба қилдиради. У эшитувчи ва билувчи зотдир. Аллоҳнинг бўёғи – динини маҳкам тутингиз. Аллоҳдан кўра бўёғи – дини яхшироқ бўлган ким бор?! Биз фақат Унга ибодат қилувчимиз». Айтинг (эй Муҳаммад алайҳиссалом): «Биз билан Аллоҳ(нинг дини) тўғрисида талашиб-тортишасизми?! Ҳолбуки, У зот бизнинг ҳам, сизнинг ҳам Раббимиз, биз ўз амалимизга, сиз ҳам ўз амалингизга кўра жазо-мукофот олурсиз. Ва биз Аллоҳга холис ибодат қилурмиз. (Шундай экан, нимага асосан ўзингизни биздан кўра Аллоҳга яқинроқ, деб даъво қилмоқдасиз?!) Ё сизлар Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб ва унинг авлодидан юборилган пайғамбарларнинг барчаси яҳудий ёки насроний динида бўлишган, деб айтасизми?! Айтинг (эй Муҳаммад алайҳиссалом): «Сиз билувчироқми ёки Аллоҳ?!» Ҳузуридаги Аллоҳ тарафидан бўлган (мазкур пайғамбарларнинг барчаси Ислом динида бўлгани тўғрисидаги) шаҳодатни яширган кимсадан кўра золимроқ ким бор?! Аллоҳ сизларнинг бу қилмишингиздан ғофил эмасдир. Улар (яъни Иброҳим ва фарзандлари) ўтиб кетган бир умматдир. Уларга қилган ишларининг жазо ёки мукофоти бўлур ва сизларга ҳам ўзингиз қилган ишларнинг жазо ёки мукофоти бўлур. Сизлар уларнинг амалларидан сўроқ қилинмайсизлар» (Бақара сураси, 130-141).\nАллоҳ таоло халили Иброҳим алайҳиссаломни яҳудий ёки насроний эканидан поклаб, унинг ҳаниф, яъни ботилдан ҳаққа бурилувчи мусулмон экани ва асло мушриклардан эмаслигини баён қилди.\nШу сабаб Аллоҳ таоло Оли Имрон сурасида: «Дарҳақиқат, Иброҳимга энг яқин (ва унга мансуб бўлишга энг ҳақли) инсонлар унга эргашганлар» (68-оят), дейди. Яъни Иброҳим алайҳиссаломга энг ҳақли кишилар ўз замонасида унга эргашган кишилар ва улардан кейин унинг динини маҳкам тутган кишилар ҳамда «мана бу Пайғамбар», яъни Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламдир. Зеро, Аллоҳ таоло халили Иброҳим алайҳиссаломга шариат қилган «ҳаниф» динни у зотга ҳам шариат қилиб берди. Аллоҳ таоло бу динни мукаммал қилиб, олдин бирон пайғамбарга бермаган шариатни у зотга инъом этди. Аллоҳ таоло бу ҳақда шундай дейди: «Айтинг (эй Муҳаммад алайҳиссалом): «Раббим мени тўғри ва ўзгармас дин бўлган сиротул мустақиймга – ҳаниф Иброҳимнинг динига ҳидоят қилди. У мушриклардан бўлмаган». Айтинг (эй Муҳаммад алайҳиссалом): «Дарҳақиқат, намозим, қурбонлигим ва ҳаёт-мамотим шериги йўқ бўлган оламлар Рабби Аллоҳ учундир. Мен шунга буюрилганман ва мен (уммат ичида Раббига бўйсунган) биринчи мусулмонман» (Анъом сураси, 161-163).\nАллоҳ таоло яна шундай дейди: «Дарҳақиқат, Иброҳим Аллоҳга бўйсунувчи, ҳаниф (ботилдан юз ўгириб, ҳаққа бурилувчи), мушриклардан бўлмаган, Аллоҳнинг неъматларига шукр қилувчи уммат бўлган эди. Аллоҳ уни танлаб олди ва сиротул мустақиймга ҳидоят қилди. Биз унга дунёда яхшиликлар ато этдик, охиратда эса солиҳлардан бўлур. Сўнг сизга (эй Муҳаммад алайҳиссалом) «Ҳаниф Иброҳим динига эргашинг», дея ваҳий қилдик. У мушриклардан бўлмаган эди» (Наҳл сураси, 120-123).\nБухорий раҳимаҳуллоҳ айтади: «Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам Каъба ичидаги суратларни кўргач, у зотнинг буйруғи билан бу суратлар ўчириб ташланмагунча унга кирмадилар. Каъбанинг ичида қўлларига фол очиш учун қўлланиладиган ёйлар тутқазилган Иброҳим ва Исмоил алайҳимассалом (ҳайкаллари)ни кўриб шундай дедилар: «Аллоҳ лаънатлагурлар! Аллоҳга қасамки, у иккиси асло ёй билан фол очмаган!»\n«Саҳиҳи Бухорий»нинг айрим ривоятларида шундай дейилади: «Аллоҳ лаънатлагурлар! Улар шайхимиз (Иброҳим алайҳиссалом) ёй билан асло фол очмаганини яхши биладилар».\n«Дарҳақиқат, Иброҳим Аллоҳга бўйсунувчи, ҳаниф, мушриклардан бўлмаган, Аллоҳнинг неъматларига шукр қилувчи уммат бўлган эди. Аллоҳ уни танлаб олди ва сиротул мустақиймга ҳидоят қилди».\n«Бўйсунувчи» – барча ҳолатларида, ҳаракат ва сукунатларида Аллоҳга буйсунувчи хокисор банда.\n«Ҳаниф» – ўз йўлини яхши англаган, Аллоҳга ихлос ила ибодат қилувчи.\n«Аллоҳнинг неъматларига шукр қилувчи» – барча аъзолари: қалби, тили ва амаллари билан Парвардигорига шукр қилувчи.\n«Уммат» – ўрнак, намуна, имом, ҳидоят топган, эзгулик ва динга даъват қилувчи ва дин борасида эргашиладиган киши.\n«Уни танлаб олди» – Аллоҳ уни ўзи учун танлаб олди, пайғамбарлик учун саралади, Ўзига халил-дўст тутиб, унга дунё ва охират яхшиликларини насиб қилди.\nАллоҳ таоло шундай дейди: «Тўғри амал қилгани ҳолда юзини Раббига таслим қилган ва ҳаниф (залолатдан ҳидоятга бурилган) Иброҳим динига эргашган кишидан кўра дини чиройлироқ ким бор?! Аллоҳ Иброҳимни халил тутди» (Нисо сураси, 125). Аллоҳ таоло бу оятда Иброҳим алайҳиссаломга эргашишга тарғиб қилмоқда. Негаки, Иброҳим алайҳиссалом энг тўғри дин ва энг тўғри йўлдадир. У Парвардигори буюрган барча ишларни бажарди. Бу борада Аллоҳ таоло уни мақтаб шундай дейди: «Ва (буюрилган барча ишларни) тўла-тўкис бажарган Иброҳим…» (Нажм сураси, 37). Шу боис, Аллоҳ Иброҳим алайҳиссаломни Ўзига халил, яъни дўст қилиб олди. Зеро, халиллик муҳаббатнинг энг юқори поғонасидир. Бу хусусда шоирлардан бири шундай дейди:\nМуҳаббатинг руҳим “ичига кирди”,\nҚалин дўст шу боис номланди “халил”.\n Убай ибн Каъб розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган (820-ҳадис).\n Шак-шубҳа аралашмаган қатъий илмга «яқийн» дейилади. Яқийннинг учта даражаси бор: «илмул яқийн», «айнул яқийн» ва «ҳаққул яқийн». «Илмул яқийн» деб бирон нарсани қалбдан ҳис этиш, унинг борлигига шак-шубҳа қилмасликка айтилади. «Айнул яқийн» эса ўша нарсани кўз билан кўришдан иборат. «Ҳаққул яқийн» уни ҳар томонлама тўлиқ идрок этишга айтилади. Масалан, Мисрда Нил дарёси борлиги барчага маълум. Одамларнинг бу ҳақдаги илм ва ишонч даражаси «илмул яқийн»дан иборат. Чунки ҳеч кимса бу дарёнинг борлигига шубҳа қилмайди. Баъзи инсонларнинг бу борадаги илми ва ишончи «айнул яқин» даражасига кўтарилган. Негаки, улар Мисрга бориб, бу дарёни ўз кўзлари билан кўришган. Айни пайтда баъзи инсонларнинг Нил дарёси тўғрисидаги илм ва ишонч даражаси «ҳаққул яқийн» даражасида. Зеро, улар бевосита унинг сувидан ичишган, унда чўмилишган (тарж.).\n 1601, 4288-рақамли ҳадислар.\n Араб тилидаги «халил» сўзи ўзбек тилида «орасига, ичига кирувчи» маъносини англатади. Қалин дўстнинг муҳаббати киши қалбининг ич-ичига кириб кетгани боис, бундай кишига «халил» дейилади (тарж.).\nAvvalgi maqolaАқидага оид савол-жавоблар | #24 | Шайх Содиқ Самарқандий\nKeyingi maqola Ҳаром амаллар: Намозда хотиржамликни тарк қилиш


ДАЙКОН - ЭКСПОРТБОП МАҲСУЛОТ\n23 Июль Сешанба, 2019 йил\nҚишлоқ хўжалиги 05.02.2019 276\nНишон туманидаги "Истиқбол нишонаси" фермер хўжалиги фаолияти ғаллачилик ва пахтачиликка асосланган. Бугунги кунда ушбу хўжалик 100 гектардан зиёд майдонни тасарруф этиб келмоқда. Фермер Амир Норқулов деҳқончиликда фақатгина асосий экинлар билан чекланиб қолмасликка ҳаракат қилмоқда. Ҳар йили ғалладан бўшайдиган майдонлардан унумли фойдаланишга эътибор қаратилади. Ўтган йили экин турини танлашда эса унинг экспортбоп бўлиши алоҳида ҳисобга олинганди. Хўжалик даласида биринчи марта дайкон ва аччиқ қалампир экилиб, мўл ҳосил олинди.\n- Вилоятимиз қишлоқ хўжалиги учун бироз янгилик саналган дайкон сабзавоти кўпроқ хориж мамлакатлари, хусусан, Корея ва Японияда севиб истеъмол қилинади, - дейди фермер. - Яъни бу маҳсулотнинг бозори, харидори бор. Шуни мўлжал қилиб, бултур сентябрь ойида махсус уруғлик олиб келиб, 20 гектар майдонга экдик. Агротехникаси у қадар қийин эмас. Совуққа ҳам чидамли. Тупроқ ва иқлим-шароитимизга мос келди. Парваришини тўғри ташкил этдик. Яқин-яқиндан бошлаб эса ҳосилини йиғиштириб олишга киришдик. Маҳсулотнинг бир қисмини ички бозорга ҳам чиқардик. Бир нечта машинага юклаб, пойтахтга жўнатдик. Катта миқдорда ғамлаб ҳам қўйдик. Яхши таклиф бўлса, экспортга йўналтиришни бошлаймиз. Агрофирмалар билан музокара олиб бораяпмиз.\nДеҳқоннинг айтишича, дайкон кўринишидан редиска ва турпни ҳам эслатади. Аммо меваси улардан йирик. Баъзан бир донаси оғирлиги 5-6 килограммга етиши мумкин. Шу боис гектаридан 70 тоннагача сархил маҳсулот олиш имконияти мавжуд.\nМаълумотларга кўра, ушбу ўсимлик озиқ моддаларга бой бўлиб, таркибида С ва В витаминлари, оқсил, пектин мўл. Дайкон кам калорияли маҳсулот саналади. Эътиборга молик муҳим жиҳати, у тупроқдаги зарарли моддаларни ўзлаштирмайди. Бугунги кунда дайконни иссиқхона шароитида ҳам етиштирса бўлади.\nФермернинг сўзларига кўра, хўжаликда сифатли аччиқ қалампир етиштиришнинг ҳам уддасидан чиқилган. 20 гектар ерда парваришланган мазкур экиндан яхши ҳосил териб олинган. Ўзаро келишувга кўра, маҳсулот экспортчи корхонага етказиб берилган ва хориж бозорига йўналтирилган. Бироқ корхона деҳқон олдидаги мажбуриятларини тўлиқ бажармаган. Аччиқ қалампир учун тўловнинг бир қисми асоссиз равишда кечитирилмоқда. Натижада фермер теримчиларга ҳақ тўлай ва бошқа харажатларни қоплай олмаяпти. Ана шу ҳол ундаги ғайратга соя солмаса бўлгани.\nСобир Нарзиев олган суратлар.\n23.07.2019 | Жамият\n"ПАСПОРТ СТОЛ"ДАГИЛАР НОҲАҚ БЎЛИБ ЧИҚДИ\nҚЎЙЛАРНИ КИМ ЎҒИРЛАГАНДИ?\nФОРИШЛИК ИККОВЛОН "ОСИЁ"ГА НЕГА КЕЛИШГАНДИ?\n23.07.2019 | Маънавият\nОЗОДЛИККА БАХШИДА ҲАЁТ\n23.07.2019 | Жараён\nМУТАСАДДИ РАҲБАРЛАР 174 ДЕПУТАТЛИК СЎРОВИНИНГ 117 ТАСИГА ЖАВОБ ҚАЙТАРГАН\nҲАЖ АМАЛЛАРИ ҚАНДАЙ АДО ЭТИЛАДИ?\nТРАНСПОРТ ХАВФСИЗЛИГИ ТИЗИМИДА ЯНГИ ИМКОНИЯТЛАР\nМУТАХАССИСЛАРИМИЗ ТУРКИЯДА АБУЛ МУИН НАСАФИЙ ИЛМИЙ МЕРОСИ БЎЙИЧА ИЗЛАНИШ ОЛИБ БОРМОҚДА\n19.07.2019 | Таълим\n1-синфга қабул: ЁШ ВА МИКРОҲУДУДГА ОИД ЧЕКЛОВЛАР ҚАНЧАЛИК АСОСЛИ?\n19.07.2019 | Спорт\nЎТ-ОЛОВИ ЙЎҚ ЖАНГ МАЙДОНИ\n71 МАСЪУЛ МУРОЖААТЛАРНИ КЎРИБ ЧИҚИШДАГИ КАМЧИЛИК САБАБ ЖАВОБГАРЛИККА ТОРТИЛДИ\nЖамият / Абдишукур ОМОНОВ\nТаълим / Н.ХЎЖАЕВ\nЭНДИ БИЗНИНГ МЕВА-САБЗАВОТЛАРДАН ЕВРОПА АҲЛИ ҲАМ БАҲРАМАНД БЎЛАЯПТИ\nИқтисодиёт / М.ШУҲРАТОВ\nФАҚАТ ҚОРИН ТЎЯРИ УЧУН ИШЛАШ ВАҚТИ ЎТДИ\nИқтисодиёт / Жаҳонгир БОЙМУРОДОВ\nҲАРБИЙ-ВАТАНПАРВАРЛИК ЙЎНАЛИШИГА ИХТИСОСЛАШТИРИЛГАН СИНФЛАРДА ЎҚИШ УЧУН…\nТаълим / Абдишукур ОМОНОВ\nМАҲСУЛОТ ИШЛАБ ЧИҚАРГАНЛАР ҚҚС ТЎЛАБ, ИМПОРТ ҚИЛУВЧИЛАР ОЗОД БЎЛИШИ ҚАНЧАЛИК ТЎҒРИ?\nИқтисодиёт / Н.ХЎЖАЕВ\nСЕРИАЛ ЎРНИГА... РОЛИК\nМаънавият / Шоҳиста БОЗОРОВА\nЧОРВАДОР АҲОЛИ ҲАМ, ИШЛАБ ЧИҚАРУВЧИ ҲАМ МАНФААТДОР


БМТ карантинда уйдаги зўравонликка эътибор беришга чақирди - 07.04.2020, Sputnik Ўзбекистон\nАнтонио Гутериш биринчи навбатда зўравон турмуш ўртоқлари билан уйида қамалиб қолган аёлларга ёрдам беришга чақирди. 07.04.2020, Sputnik Ўзбекистон\n15:10 07.04.2020 (янгиланди: 15:13 07.04.2020)\nАнтонио Гутериш биринчи навбатда зўравон турмуш ўртоқлари билан уйида қамалиб қолган аёлларга ёрдам беришга чақирди.\nТОШКЕНТ, 7 апр - Sputnik. БМТ бош котиби давлатлар ҳукуматларига уйларда юз бераётган зўравонлик ҳолатларига эътибор беришга чақирди. Антонио Гутерриш айтишига қараганда COVID-19га чалинганлар сони ортиши билан бир вақтда уйларда юз бераётган зўравонлик ҳолатлари ҳам ошмоқда.\nБМТ хабарига кўра, Ер юзидаги ҳар учинчи аёл жисмоний ёки жинсий зўравонликка учрамоқда. Бу инсон ҳуқуқларининг энг кўп содир бўладиган лекин энг кўзга кўринмас бузилишларига олиб келмоқда. Жорий этилган карантин ва ўз-ўзини изоляция қилиш тартиблари вазиятни янада кескинлаштирмоқда.\nУшбу муносабат билан Гутериш биринчи навбатда зўравон турмуш ўртоқлари билан уйида қамалиб қолган аёлларга ёрдам беришга чақирди.\n"Сўнгги ҳафталар давомида иқтисодий ва ижтимоий босим кучайиши билан биз оилаларда юз бераётган зўравонликнинг кескин ошишининг гувоҳи бўлмоқдамиз.Статистик маълумотларга кўра, 1 апрел ҳолатига оилаларда юз бераётган зўравонликлар сони Францияда 30%га, Буюк Британияда 20 %га, Австралияда 75%га ва Хитойда - уч баравар ошган- ", - деди БМТ бош котиби.\nФранция, Италия ва Испанияда уй зўравонлигидан азият чекканларга ёрдам беришнинг махсус тизими жорий этилган. Ушбу мамлакатларда уй зўравонлигига дуч келган аёллар аптекага кириб ёрдам сўрашлари мумкин. Очиқчасига ёрдам сўрашига бирор нарса халал берса, улар "Маска 19" деган кодли сўздан фойдаланишлари керак. Аёллар шунингдек ижтимоий тармоқлар орқали ҳам ёрдам сўрашлари мумкин.\nФранция ҳукумати жабрланган аёлларнингмеҳмонхоналарда тунаб қолишига пул ажратишини ҳамда супермаркетларда маслаҳат марказлари очишини хабар қилди. Буюк Британияда эса, почта ва курьерлик хизматлари ходимларига кишилар уюларига ташриф буюрганда зўравонлик қурбонига айланган аёлларга ва қизларга ҳамда зўравон эркакларга эътибор бериш тавсия қилинган.\nЎзбекистон Инсон ҳуқуқлари миллий маркази хабарига асосан.


Веналарнинг варикоз кенгайиши - 16 Апреля 2014 - www.SheJoT.CoM\nГлавная » 2014 » Апрель » 16 » Веналарнинг варикоз кенгайиши\n- наслий мойиллик, оёқларга узоқ вақт давомида статик зўриқиш тушиши, кам ҳаракатланиш, гормонал воситаларни қабул қилиш, ҳомиладорлик, оёқ шикастланишлари.\nУшбу касалликнинг бирламчи ва иккиламчи турлари фарқланади.[ www.BePuL.NeT -Saytdan olindi]\n- оёқларнинг тез чарчаши, оғирлик ҳисси пайдо бўлиши, тери куйиш ҳисси, оёқ пастки соҳаларида шиш бўлиши.\nҲомиладорлик чоғида катталашаётган бачадон йирик вена томирларни босиши ва вена томирларининг гормонлар натижасида заифлашуви туфайли келиб чиқади. Туғруқ вақтида босимнинг ошиб кетиши ҳам касалликка салбий таъсир кўрсатади.\n- оёқларга оғриқ, веналар йўналиши бўйлаб иссиқлик сезилиши, куйиш ва ачишиш ҳисси, оёқларда оғирлиқ ҳисси, кечки пайтларда оёқларда шиш бўлиши, кечалари оёқ тортишиши, веналарнинг кенгайиши яралар пайдо бўлиши;\n- мойиллик бўлиши, гормонал бузилишлар (ҳомиладорлик), тана вазнининг ортиши, яшаш тарзи (оғир жисмоний иш, тик ҳолда туриб ишлаш, атрофғмуҳитдаги юқори ҳарорат).[ www.BePuL.NeT -Saytdan olindi]\n- флебит – веналар яллиғланиши; тромбоз – венада қон лахтаси тромб ҳосил бўлиши. Баъзан ушбу қон лахтаси ўз жойидан узилиб, томирларнинг бекилиб қолишига сабаб бўлади; яралар – шикастланган веналар қон оқимини тиклаб бераа олмаган жойда яра ҳосил бўлади. Натижада тўқималарнинг маҳаллий озиқланиши бузилади.\n- веналарни УТТ орқали текшириш;\n- қон таҳлили;\n- мутахассис кўриги.\n- склеротерапия – вена ичига турли хил дори воситаларини юбориб даволаш усули. Бунда қотирилган веналарда қон оқими буткул тўхтайди. Бироқ ушбу усул вақтинчалик ҳисобланади, чунки қотирилган веналарнинг вақти келиб ёрилиб кетиши ҳавфи бор;\n- Терида кичик тешик ҳосил қилиб шикастланган веналарни олиб ташлаш усули;\n- Хирургик усул- операция йўли билан шикастланган веналар буткул олиб ташланади;\n- Электромагнит терапия усули орқали касалланган веналарга маҳаллий таъсир қилиб даволанади;\n- Профилактик ва даволовчи антиварикоз колготка ва чулкиларни кийиш усули.\n- иссиқ ванналар, сауна, қуёшда тобланиш ман этилади, чунки юқорида санаю ўтилган омиллар вена тонусини пасайтириб, веналарда қон димланиб қолишига сабаб бўлади;\n- оёқни қисиб турувчи чулки, пайпоқ ва бошқалар веналарнинг қисилишига сабаб бўлади;\n- тана вазнининг ортиши ҳам веноз босимни оширади;\n- юқори пошнали пойабзаллар ҳам оёқларга "ёқмайди”;\n- ҳомиладорлик чоғида оёқларни бинтлаш, махсус компрессион воситалар кийиш буюрилади.\nКатегория: Foydali maslahatlar / Полезны советы | Просмотров: 1871 | Добавил: iphone | Теги: maslahatlar, foydali, Maslahat bering, маслахат беринг, текин маслахат, полезные советы, маслахат, tekin maslahat, Maslahat | Рейтинг: 0.0/0


Карантин сабаб автотраспорт воситаларининг атмосферага таъсири камайди - zarnews.uz\nКўплаб давлатларда эълон қилинган карантин сабаб аҳолининг кўчага чиқиши, автомобилларнинг қатнови кескин камайди. Албатта, бу атроф-муҳитга ўз таъсирини ўтказмай қолмади.\nҲиндистон аҳолиси карантинда автомобиллар қатнови ва саноат тармоқларининг вақтинчалик фаолияти тўхтатилганлиги сабаб Ҳимолай чўққисини кўришга муваффақ бўлди. Маҳаллий халқ мўъжизавий Ҳимолай тоғининг қорли чўққиларини бундан 30 йил олдин томоша қилишганини эслайди. Яна қатор давлатларда атмосферанинг кескин тозаланаётгани, йўқолиб кетаётган ҳайвонларнинг пайдо бўлаётгани айтилмоқда. Хўш, вилоятимизда аҳвол қандай?\nВилоят экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармаси маълумотига кўра, республикамизда коронавирус пандемияси сабабли эълон қилинган карантин, автотранспорт воситаларининг қатновига қўйилган чеклов натижасида вилоятимизда ҳаракатдаги манбалардан 8250 тоннага ифлослантирувчи моддаларнинг атмосфера ҳавосига ташланиши камайган.\nАйни пайтда Самарқанд вилоятида жами 379709 тадан ортиқ автотранспорт воситалари мавжуд бўлиб, уларнинг ҳаракатланиши туфайли йилига 103526 тонна ифлослантирувчи моддалар атмосфера ҳавосига ташланади.\nАвтотранспорт ҳаракатининг камайиши эвазига Самарқанд шаҳрида атмосфера ҳавосига ҳаракатдаги манбалардан зарарли газлар ташланиши кескин камайганидан далолат беради.\nВилоят гидрометеорология бошқармаси томонидан берилган маълумотга кўра, Самарқанд шаҳридаги мавжуд гидрометеопостлардан олинган ҳаво намуналарига ўтказилган кимёвий таҳлиллар ҳавони ифлослантираётган зарарли моддалар миқдори ўрнатилган меъёрлар (ПДК) га нисбатан ташланиши углерод оксиди, азот икки оксиди, азот оксиди, фенол ва хлор ноль кўрсатишда бўлганлигини кўрсатди.\nкоронавирус чартер рейс коронавирус соғайганлар чегара АҚШ Самарқанд ДХХ COVID-19 ЙТҲ Қирғизистон ёнғин фирибгарлик


Сут соғишни тизимини ташкил этиш | Наслли Чорва\nСут соғишни тизимини ташкил этиш\nҲар бир соҳанинг ўзига хос афзаллиги, хусусияти ва сири бўлганидек, соғувчилик касбининг ҳам маъсулияти, шу билан бирга шарафли ва сирли томонлари кўп. Чунки соғувчи аввало меҳнати жараёнида асосан сигирлар билан ишлайди. Лекин бу осон иш эмас. Сут соғишни тўғри ташкил этиш- у катта санъат ҳисобланади. Бунинг учун соғувчилар кўп нарсаларни яхши билиши талаб этилади. Айниқса, ўзига бириктирилган сигирларнинг хулқ-атвори, соғлиги, елиннинг ҳолати, шунингдек, агар сигирлар машинада соғилса, ўша машина ва аппаратларни ёйиш ва йиғиш, тозалаш, сақлаш, уларнинг тўғри ишлашини назорат қилиш кабиларни соғувчилар мукаммал ўзлаштириб олиши керак.\nФермадаги соғиш аппаратлари ва қурилмалари ҳамма вақт нормал даражада ишлайдиган ва эҳтиёт қисмлари, деталлари етарли даражада бўлиши керак. Бунинг учун фермадаги маъсулиятли ходимлар, биринчи галда слесар-механиклар машина ва механизмлар ишини назорат қилиб туриши талаб этилади. Лекин шунга қарамасдан ҳар бир сут соғувчи оператор соғиш аппаратларининг ишлашини, хусусиятларини баъзан керак бўлса, барча қисмларини тузатишни ҳам билишлари зарур. Бу эса айрим сабаларга кўра механик-слесар бўлмай қолганда сигирларни соғишни ўз вақтида ташкил этишга ёрдам беради.\nМашинада соғиладиган сигирларни танлаш\nБарча сигирлар машинада соғишга ярайверади, деган тушунча мутлақо нотўғридир. Сигирларни машинада соғиш учун уларнинг қуйидаги хусусиятлари ҳисобга олинади:\nелини яхши ривожланган ва йирик бўлиши лозим;\nелин паллалари тенг ва бир хил ривожланган бўлиши керак;\nсўрғичларининг шакли катта-кичиклиги бир хил, цилиндирсимон, уч қисми бир оз ингичкалашган ва узунлиги 7-8 см, диаметри 2-3 см бўлиши керак. Акс ҳолда соғиш стаканларини кийдириб бўлмайди;\nсўрғичларнинг ораси камида 10-15 см бўлиши керак. Агар улар яқин жойлашган бўлса, соғиш стаканлари бир-бирига тегиб қолади ва соғиш мураккаблашади. Борди-ю сўрғичлари бир-биридан 20 см масофада бўлса, соғиш стаканлар қийнашиб қолиб, соғишни қийинлаштиради;\nелин сўрғичларининг ер сатҳидан баландлиги камида 45 см бўлиши керак. Акс ҳолда унга кийдирилган стаканнинг резина қисми ва коллектори ерга тегиб қолади.\nСигир елини паллаларининг бир хилда ривожланганлиги ва ҳар бир палласидан соғиб олинадиган сут миқдори тенг бўлиши, барча сўрғичлардан сут соғиб олиш тезлигининг бир хиллиги шунинг учун зарурки, агар икки тактли соғиш аппарати ёки қурилмасида соғилганда елин паллалари хусусиятларига кўра бир-бирига тенг бўлмаса, сути оз бўлган палласи тез соғилиб бўлади ва аппарат соғишда давом этаверади. Бу, биринчидан соғилаётган сигирнинг тинчини бузиб,азоб берса, иккинчидан, шу бўлак сўрғичининг шилимшиқ пардасини жароҳатлайди, натижада елин мастит билан касалланиши мумкин, чунки машинанинг сигир сўрғичидан сут сўриш жараёни тинимсиз давом этаверади. Бу эса шу хилдаги машиналарнинг техник ва технологик кўрсаткичи ва хусусияти ҳисобланади.\nБузоқларга қўшимча озиқалар бериш тартиби\nҚора молларни озиқлантиришда озуқалар таҳлили


Триллионлар, танқид ва имтиёзлар: Президент Сурхондарёда йиғилиш ўтказди | Qalampir.uz\nТриллионлар, танқид ва имтиёзлар: Президент Сурхондарёда йиғилиш ўтказди\nЖамият\t02 Июнь 17:22 5843\nПрезидент Шавкат Мирзиёевнинг Сурхондарё вилоятига сафари давом этмоқда. Термиз шаҳрида Сурхондарё вилояти маҳаллий кенгаш депутатлари, тадбиркор ва фермерлар, нуронийлар, ёшлар, жамоатчилик фаоллари ва Президент иштирокида йиғилиш бўлиб ўтди.\nҚайд этилишича, йиғилишда Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев вилоятни комплекс ривожлантириш, “маҳаллабай” тизимда аҳоли ҳаётини яхшилаш бўйича устувор вазифаларни кўрсатиб ўтган.\n“Сизлар билан учрашиб, муаммоларни ҳал этиш учун келганмиз. Бу ташрифга анчадан бери тайёргарлик кўрдик. Тошкентга боғлиқ масала қолмади. Энди берилган маблағ ва тизимни ақл билан ишлатиб, жойларда манзилли бажариш керак. Мен куйиб-пишганим билан сизлар жон куйдирмасангиз, халқнинг бири икки бўлмайди. Сурхондарёнинг ички имкониятларидан фойдалансак, одамларнинг дардига дармон бўлиш учун ҳамма шароит бор. Бунинг учун сектор раҳбарлари фидойи бўлиб, жойига тушиб, “маҳаллабай” тизимда ишлаши керак”, дейди Шавкат Мирзиёев.\nДавлат раҳбари Бандихон, Қизириқ, Музработ ва Шеробод туманлари ривожига туртки бериш мақсадида ушбу туманларда янгидан ташкил этиладиган тадбиркорлик субъектларини ер, мол-мулк, кичик корхона айланмасидан олинадиган солиқлар, якка тартибдаги тадбиркорларнинг қатъий миқдордаги даромад солиғидан 2024 йил 1 январга қадар озод қилишни таклиф қилди.\nМаълум қилинишича, Сурхондарё вилоятида 2021–2022 йилларда умумий қиймати 16 триллион 900 миллиард сўм бўлган 1 минг 177 та ҳудудий инвестиция лойиҳалари амалга оширилиши қайд этилди. Уларнинг натижасида 25 мингта янги иш ўрни ташкил этиш мўлжалланган.\n“Вилоятда қурилиш материаллари, енгил, чарм, озиқ-овқат, электротехника, маҳаллий саноат каби “драйвер” соҳаларни жадал ривожлантириш ва янги лойиҳаларни кўпайтириш зарур”, дейди Президент.\nШунингдек, Бойсун, Сариосиё, Шеробод туманларини қурилиш материаллари, Қизириқни енгил саноат, Олтинсойни озиқ-овқат, Ангорни чарм, Бандихон ва Музработ туманларини маҳаллий саноатга ихтисослаштириб, кластерлар ташкил этиш зарурлиги таъкидланган. Хусусан, Сариосиёда қурилиш материаллари ишлаб чиқариш инновацион индустриал зонаси ташкил этилиши айтилган.\nХабарга кўра, инвестиция лойиҳаларининг 3 триллион 121 миллиард сўмлиги қишлоқ хўжалиги соҳасига оид. Хусусан, 1 минг гектар иссиқхоналар ташкил этишга 950 миллиард сўм йўналтирилади. Олтинсой, Узун, Бандихон, Денов, Жарқўрғон, Музработ, Термиз ва Сариосиё туманларида зайтун плантациялари, Шеробод, Музработ ва Қизириқда анорзорлар барпо этилади.\nҚолаверса, Сурхондарё мисолида томорқадан самарали фойдаланиш бўйича хонадон эгаси, тайёрловчи корхона, қайта ишловчи ва экспортчиларни боғловчи яхлит тизим яратиш вазифаси қўйилган.\nЖорий йилда жамоат ишлари, кооператив ва томорқа хўжалигида 50 минг нафар ишсизнинг бандлигини таъминлаш вазифаси қўйилган. Бунга Бандликка кўмаклашиш ва Жамоат ишлари жамғармаларидан 32 миллиард сўм ажратилиши белгиланган.\nДавлат раҳбари ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш масалаларига ҳам алоҳида тўхталган.\nБу йил вилоятда “Обод қишлоқ” ва “Обод маҳалла” дастури доирасида 483 та қишлоқ ва маҳаллада ободонлаштириш ишлари олиб борилмоқда. Бунинг учун 1,6 триллион сўм маблағ ажратилган. 1 минг 230 километр йўллар таъмирланиши, яна минг километр электр тармоғи тортилиши қайд этилган.\nМолия вазирлигига вилоятда ижтимоий, коммуникация ва йўл инфратузилмасини ривожлантиришга 2021 йил учун қўшимча 200 миллиард сўм ажратиш бўйича кўрсатма берилди. Йиғилишда шаҳар ва туман студияларидаги аҳоли билан очиқ мулоқот бўлди.\n06 Декабрь 13:01 76665\n06 Декабрь 19:56 51632\n05 Декабрь 18:58 33100\n04 Декабрь 11:13 32513\n04 Декабрь 11:38 31988


Лифезол – Meducate.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Лифезол\nПрепаратнинг савдо номи: Лифезол\nТаъсир этувчи модда (ХПН): L-пролин, L-серин, L-аланин, L-изолейцин, L-лейцин, L- аспаргин кислотаси, L-тирозин, L-глутамин кислотаси, L-фенилаланин, L-аргинин гидрохлориди, L-лизин гидрохлориди, L-валин, L-треонин, L-гистидин гидрохлорид моногидрати, L-триптофан, L-метионин, L-цистин, Глицин, Сорбит, Натрий дисульфити.\n100 мл инфузион эритмада сакланади:\nL-пролин (C5H9NO2) – 0,1 г\nL-серин (С3Н7NO3) – 0,1 г\nL-аланин (C3H7NO2) – 0,2 г\nL-изолейцин (C6H13NO2) – 0,352 г\nL-лейцин (C6H13NO2) – 0,490 г\nL- аспаргин кислотаси\n(C4H7NO4) – 0,25 г\nL-тирозин (С9Н11NO3) – 0,025 г\n(C5H9NO4) – 0,075 г\nL-фенилаланин (C9H11NO2) – 0,533 г\n(C6H14N4O2.HCI) – 0,50 г\n(C6H14N2O2HCI) – 0,43 г\nL-валин (C5H11NO2) – 0,36 г\nL-треонин (C4H9NO3) – 0,25 г\nL-гистидин гидрохлорид моногидрати\n(C6H9N3O2HCI.H2O) – 0,25 г\nL-триптофан (C11H12N2O2) – 0,09 г\nL-метионин (C5H11NO2S) – 0,225 г\nL-цистин (C6H12N2O4S2) – 0,01 г\nГлицин (C2H5N02) – 0,76 г\nСорбит (C6H14NOe) – 5,0 г\nNaHSO3 – 0,05 г\nИнъекция учун сув – 100 мл\nТаърифи: Рангсизёки деярли рангсиз тиникэритма.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Парентерал озиклантириш учун восита.\nЛИФЕЗОЛ – парентерал озиклантириш учун L-аминокислоталарнинг инфузион эритмасидир. Аминокислоталар – бу оксиллар синтези учун зарур булган компонентлардир. Препаратда сакланувчи аминокислоталар L – шаклда булади, бу оксил биосинтезида уларнинг тугридан-тугри иштирок этиш имкониятини таъминлайди. Аминокислоталарни сакловчи эритмалар, энергияни ташувчилар, электролитлар ва суюклик билан бир вактда организмнинг холатини яхшилаш ёки тутиб туриш ёки тана вазнининг йукотилишини минимумга камайтириш максадида парентерал озиклантириш учун кулланади. Патологик холатларда аминокислоталар экзоген юборилмаганида, кон плазмасидаги аминокислоталарнинг тупламини, айрим кон плазмасидагц алохида аминокислоталарнинг мутлок концентрациясини хам уларнинг фоиз нисбатини хам типик яккол узгариши ривожланади. 1 литр ЛИФЕЗОЛ эритмасида 50 г аминокислоталар, 8 г умумий азот сакланади. ЛИФЕЗОЛ барча саккиз алмаштириб булмайдиган аминокислоталарни, шунингдек шартли алмаштириш мумкин булган L-аргинин ва L-гистидин саклайди. L-аргинин аммиакнинг мочевинага айланишига ёрдам беради, жигарда оксилларнинг катаболизмида косил буладиган аммонийнинг захарли ионларини боглаб олади. L-аминокислоталар анаболик жараёнларда (оксиллар синтези) катнашади, катаболик жараёнларни секинлаштиради, репарация жараёнларини тезлаштиради, организмнинг экстра- ва интрацеллюляр суюкликларининг гемостазини бошкарувчи буфер тизимининг бир кисми хисобпанади. Сорбит энергия ташувчидир, жигарда фруктоза-6-фосфатга фосфорланади. Сорбит глюкозага нисбатан аминокислоталарнинг энг яхши эритувчисидир, чунки альдегид ва кетон гурухларини сакламайди, шунинг учун аминокислоталарнинг таъсирини сусайтирувчи уларни аминокислоталарнинг аминогурухпари билан мажмуалари йук.\nЛИФЕЗОЛНИНГ биокираолишлиги 100%. Плазмадаги эркин аминокислоталарнинг концентрацияси ахамиятли тебранишларга дучор булган, бу алохида аминокислоталарга хам, уларнинг умумий концентрациясига хам таалукли. Препарат юборилганидан кейин аминокислоталар оксил синтезига киришадилар. Протеинлар ва бошка биомолекулаларнинг синтезига киришмаган аминокислоталарнинг ортикча микдори тупланмайди (ёг кислоталари ва глюкозадан фаркпи равишда), балки а-аминогурухни дезаминланиши билан парчаланадилар, у мочевинани хосил булиши билан метаболизмга учрайди. Охиргиси буйраклар оркали чикарилади. Аминокислоталарнинг озгина кисми (5%) узгармаган холда чикарилади.\nКуйидагиларда парентерал оксилли озиклантириш: турли генезли гипопротеинемиялар ва суюкликни йукотишларида; операциядан олдинги ва кейинги даврда овкатни одатдаги йул билан кабул килиш; имконияти йуклиги ёки кескин чекланганида; катта чукур куйишларда (айникса, куйишли холдан тойишда); жарохатлар, синишлар, йирингли жараёнлар, сепсисда; ичакнинг яллигланиш касалликларида, кахексияда, захарланишларда.\nМИЙ нингхавфли усмаларида, доимий иситмали холатларда; болаларда оксил дистрофияларида, гипотрофияларда, МИЙ нуксонларида. Операциядан кейинги даврда метаболик ва репаратив жараёнларни яхшилаш зарурати тугилганида овкат хазм килиш, сурилиш ва чикарилиш жараёнларида оксиллар алмашинувини бузилишида ва унга юкори эхтиёж ёки сарф этилиши окибатида пайдо буладиган оксил танкислигини тулдириш ёки бартараф килиш.\nПрепарат вена ичига томчилаб, беморнинг холатини синчиклаб кузатув остида секин юборилади. Пациентнинг клиник холати ва унинг аминокислоталар ва суюкликка булган эхтиёжи, тана вазни ва катаболизм даражасига караб дозаланади.\nКатталар: 0,6 дан 1,0 г гача аминокислоталар (суткада 20 мл/кг эритма тана вазнига). Катаболик холатларда -1,3-2 г аминокислоталар (суткада 40 мл/кг эритма тана вазнига).\n2-18 ёшли болалар: 1,0-2,0 г аминокислоталар (суткада 40 мл/кг эритма тана вазнига).\nМаксимал суткалик доза – 2,0 г/кг аминокислоталар тана вазнига. Инфузиянинг максимал тезлиги: соатига 2 мл/кг тана вазнига, бу тана вазнига 0,1 г/кг аминокислотага тенгдир. Катталарда парентерал озикпантиришда юбориладиган суюкликнинг умумий микдори тана вазнига суткада 40 мл/кг дан ошмаслиги керак. Препарат пациентни энтерал ёки перорал озикланишга тулик утказгунча кулланади.\nЛИФЕЗОЛ одатда яхши узлаштирилади. Якка холларда – кунгил айниши, кусиш, этни увишиши, флебит (айникса гез юборилганида). Препаратда натрий дисульфити сакланиши туфайли якка холларда (айникса бронхиал астмали пациентларда) гиперергик реакциялар, кусиш, диарея, диспноэ, бронхиал астма хуружлари, онгни бузилиши, шок булиши мумкин. Бундан ташкари, натрий дисульфитини препаратнинг бошка компоненти – триптофан билан узаро таъсирининг махсулотлари кон плазмасида билирубиннинг микдорини ва жигар ферментлари фаоллигини ошириши мумкин.\nХаёт учун хавф тугдирувчи нотургун кон айланиши (шок). Гипоксия – хужайраларни кислород билан етарлича таъминланмаслиги. Огир жигар ва буйрак етишмовчилиги. Декомпенсация боскичидаги юрак етишмовчилиги. Аминокислоталар алмашинувини бузилиши. Метаболикацидоз. Калла суягимияжарохатинингуткирдаври.\nДиккат. Комадаги ёки коматоз холатни чакириши мумкин булган бош миянингфаолиятини бузилиши булган пациентларучун препаратни ишлатиш такикланади.\nБошка дори воситалари билан узаро номутаносиб (бир эритмада аралаштириш мумкин эмас).\nШикастланмаган флаконлардаги факат тиник эритмалар ишлатилсин. Флакон очилганидан кейин препаратни дархол ишлатиш керак! Очилган флаконни саклаш мумкин эмас!\nПрепарат факат стационар шароитларида кулланади. Микробли ифлосланишнинг юкори хавфи туфайли аминокислоталарни сакловчи эритмаларни бошка дори воситалари билан аралаштириш мумкин эмас. Зардобнинг юкори осмолярлигида эхтиёткорлик билан куллаш керак. Жигар ва буйрак етишмовчилигида дозалаш тартибини тугрилаш талаб килинади. Крннинг сув ва электролит балансини, конда глюкозанинг концентрациясини ва кислота-ишкор таркибини назорат цилиш керак. Тулик парентерал озиклантиришни утказиш учун бир вактда энергия ташувчилар, электролитлар, витаминлар ва микроэлементларни кушиш керак.\nХомиладорлик ва лактация даврида кулланиши\nКурсатмалар буйича хомиладорлик ва лактация даврида куллаш мумкин.\nПрепаратнинг дозасини ошириб юборилиши тугрисида маълумотлар келтирилмаган.\nИнфузион эритма шиша флаконларда: 250 мл (12,5 г – аминокислоталарнинг умумий микдори), 500 мл (25 г – аминокислоталарнинг умумий микдори)\nФакат шикастланмаган флакондаги тиник эритмалар ишлатилсин. Флакон очилганидан кейин препаратни дархол ишлатиш керак. Аввал ишлатилган флакондаги препарат кайта кулланилмасин.\nОлдинги мақолаЛитрен АТМ10.04.2018


Тўғриланиши лозим бўлган тушунчалар: «Ла илаҳа иллаллоҳ» тушунчаси (20)\nBy IxlosOrg on 03/05/2020 МАҚОЛАЛАР ТЎҒРИЛАНИШИ ЛОЗИМ БЎЛГАН ТУШУНЧАЛАР\nДемак, инсон “ла илаҳа иллаллоҳ” калимасининг талаб ва шартларини бажармаган ҳолида, “ла илаҳа иллаллоҳ” деб тилда айтиб қўйиши билан мўмин бўлиб қолмайди. Бу билан пайғамбарлар юборилишидан, китоблар нозил этилишидан бўлган мақсад рўёбга чиқмайди.\nБаъзилар, иймоннинг талаб ва шарти фақат тасдиқ ва иқрордан иборат, инсоннинг қиладиган солиҳ амаллари қўшимча фазилат бўлиб, қиёматда унинг даражасини юксалтиради, солиҳ амаллар қилмаса ҳам иймонига ҳеч қанақа зарари йўқ, чунки иймон тасдиқ ва иқрор билан мукаммал бўлган, дейдилар. Улар нимага суяниб бундай дейишади?!\nШак-шубҳасиз, бу муржиаларнинг ва уларга эргашганларнинг сўзидир. Фирқалар тарихига бир қур назар ташланса, Ислом руҳига бегона бу тушунча қаердан келиб чиққани маълум бўлади. Аввалги муржиалар Ислом тушунчасида хатога йўл қўйган бўлсалар-да, кейингилар каби намозни ва шариат билан ҳукм юритишни бекор қилиб юбормаган эдилар. Маълумки, ўтган ўн уч аср давомида ислом диёрларида уч кун кетма-кет намоз ўқимай юрган инсон топилмаган ва бирон кимса шариатни қўйиб, бошқасидан ҳукм талаб қилишга журъат қилмаган. Акс ҳолда, ундай кимсанинг мусулмон деб номланиши ва жонини асраб қолиши ҳам бировнинг тасаввурига сиғмас эди. Лекин илгариги муржиалар бу тушунчанинг уруғини экиб кетган эканлар, кейингилар уни ундириб ўстирдилар. Қуръон ва ҳадис маъноларига ёт, ҳар қандай вазифа ва мажбуриятлардан холи бўлган янгича исломни туздилар. Балки, исломсиз исломни туздилар, десак ҳам янглиш бўлмайди.\nМуржиалар – қадимгилари ҳам, ҳозиргилари ҳам – киши шаҳодат калимасини тилда айтиб қўйиши билан дунёда унга мўминлик ҳукмини, қалбида тасдиқ ҳам топилса, охиратда ҳам унга мўминлик ҳукмини берадилар. Бу гапларида нимага суянишади?!\nБу борада асосий суянчиқлари, улар “иймон” калимасининг луғавий маъносини далил қилдилар. Улар: “Иймон араб тилида “тасдиқлаш” маъносини англатади. Қуръони каримда солиҳ амаллар иймонга боғланган ҳолда келади. Масалан: الذين آمنوا وعملوا الصالحات (иймон келтирган ва солиҳ амаллар қилган кишилар) жумласидаги “солиҳ амаллар” калимасидан олдин келган “ва” боғловчилик вазифасини ўтайди ва ҳар хил маънодаги сўз ёки жумлаларни бир-бирига боғлашни ифода этади. Демак, бундан иймон бошқа нарса, солиҳ амал бошқа нарсалиги, бири иккинчисининг жинсидан эмаслиги тушунилади. Шунинг учун иймон амалсиз ҳам мукаммал бўлаверади”, деб айтадилар.\nЛуғавий жиҳатдан келтирган бу далиллари очиқ хатодир. Чунки Қуръонда келган иймон, намоз (салот), закот каби сўзлар шариат белгилаган махсус маъноларда қўлланилади. Шу билан бирга, араб тилидаги луғавий маъносидан ҳам бутунлай чиқариб юборилмайди. Лекин Исломда бу сўзлар махсус маънолар учун ишлатгани сабабли шариат масалаларида луғавий маъносини ҳужжат қилиш ярамайди. Масалан, “намоз” (салот) калимаси луғатда “дуо” маъносини билдиради. Маълумки, шариатда қўлланиладиган “намоз” калимаси дуо, руку, сажда, тик туриш, қироат каби амаллардан иборат бир ибодатни билдиради. Бас, шундай экан, шариатдаги намоз ҳақида сўз юритилганда, унинг луғавий маъносини далил қилиш нотўғридир.\nШунингдек, “иймон” калимаси луғатда “ишониш” маъносини англатади. Лекин шариат истилоҳидаги маъноси эса муайян амалларни ўз ичига олган, муайян кўринишдаги ишонч ва тасдиқдир. Яъни тасдиқловчининг қалбида Аллоҳга бўлган муҳаббат, Ундан қўрқув, Унга бўйсуниш каби амаллар топилиши керак. Ва барча ишларда Аллоҳнинг ҳукми билан иш юритиши, ҳалол, ҳаром, макруҳ, мандуб, мубоҳ ишларга риоя қилиши керак. Анъанавий ибодатларни бажариши, “ла илаҳа иллаллоҳ” калимаси тақозо қилган одоб-ахлоқларга амал қилиши лозим. Ҳаётда инсонлар билан бўладиган муомалаларида ва барча ишларида шариат кўрсатмалари асосида йўл тутиши керак.\n“Ҳақиқий мўминлар Аллоҳ зикр қилинганда қалбларига қўрқув тушадиган, Қуръон оятлари тиловат қилинганда иймонлари яна ҳам зиёдалашадиган кишилардир. Улар Аллоҳгагина суянадилар. Улар фарз намозларини доимо ўз вақтида адо этадиган ва Биз уларга ато этган моллардан инфоқ этадиган кишилардир. Ана шундай кишилар ҳақиқий иймон келтирган мўминлардир. Улар учун Аллоҳ ҳузурида олий мартабалар, гуноҳларининг кечирилиши ва улуғ ризқ бордир” (Анфол, 2-4).\n“Раббингизга қасамки, то улар ораларида содир бўлган низоларда сизни – эй Пайғамбар, – ўзларига ҳакам қилмагунларича ва қилган ҳукмингиздан дилларида танглик топмай, унга тўла таслим бўлмагунларича ҳақиқий иймонли бўла олмайдилар” (Нисо, 65).\n“Эй иймон келтирганлар, Аллоҳга ва Пайғамбарга итоат этинглар! Ва ўзларингиздан бўлган раҳбарларингизга бўйсунинглар! Ораларингизда бирор ишда келишмовчилик чиқса, агар Аллоҳга ва қиёмат кунига чин иймон келтирган бўлсангиз, унинг ҳукмини Аллоҳга ва Расулига қайтаринглар. Ана шу (ишингиз) яхшироқ ҳамда оқибати гўзалроқдир” (Нисо, 59).\n“Дарҳақиқат, иймонли кишилар нажот топдилар. Улар намозларида хушу билан турувчи кишилардир. Улар ҳар қандай бефойда сўз ва ишлардан юз ўгирувчилардир. Улар закотни ўтовчи кишилардир. Улар ўз жинсий аъзоларини фаҳш ишлардан сақловчилардир. Фақат ўз хотинлари ёки қўл остиларидаги чўрилари бундан мустасно бўлиб, бунда уларга маломат йўқ. Ким ўзининг хотини ё чўрисидан бошқа билан ҳузурланишни истаса, у ҳаддан ошувчидир. Улар ўзларига қўйилган омонатларни сақловчи ва аҳдларига вафо қилувчилардир. Улар доимо намозларини ўз вақтида адо қилувчилардир. Ана ўшалар жаннатнинг ҳақиқий ворисларидир. Улар Фирдавс жаннатига ворис бўладилар. Улар унда абадий қоладилар” (Мўминун, 1-11).\nМана сизга Қуръонда “иймон” сўзи билан ифода этилган тасдиқнинг шариат белгилаган маъноси. Мазкур амалларнинг барчаси тасдиқ маъносининг остига дохилдир. Бу ўринда тасдиқнинг луғавий маъносини қўлланмайди. Шунингдек, намоз, закот ва булардан бошқа шариат махсус маъно берган калималарнинг луғавий маънолари эътиборга олинмайди. Чунки шариат уларга махсус маънолар бериб, тамоман бошқа маънога айлантириб қўйгандир.\nAvvalgi maqolaСавол-жавоблар (04.03.2020)\nKeyingi maqola Дард ва даво (79): Шаръий жазо ортидаги ҳикматлар


Қирғизистон бош вазири тўртинчи маротаба фарзандли бўлди\n11:38 / 02.10.2017\nҚирғизистон бош вазири Сапар Исоқов тўртинчи маротаба ота бўлди. Рафиқаси Малика Арстанбекова ҳукумат раҳбарига қизалоқни туҳфа этди, деб хабар қилмоқда республика вазирлар маҳкамаси вакилига асосланган ҳолда РИА Новости.\n40 ёшли Исоқов август ойи охирида мамлакат парламенти бош вазир Сооронбай Жээнбеков истеъфосидан кейин унинг номзодини тасдиқлаган эди. "Ҳа, улар қизчали бўлишди. У якшанба куни (1 октябрь) эрталаб дунёга келди", — деган агентлик суҳбатдоши.\nУнинг сўзларига кўра, бу Қирғиз бош вазири оиласидаги тўртинчи қиздир. У Бишкекдаги туғуруқхоналаридан бирида дунёга келган.\nҲукумат раҳбарининг рафиқаси 36 ёшда бўлиб, у руҳшуносдир.


29-05-2015 | 19:36\nZAMIN.UZ / Дунё / 29 Май 2015 года1 296\nҚозоғистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги вакили Жамил Баттаков мамлакатда чекувчилар сони камайганини маълум қилди. Бу ҳақда «Nur.kz»га асосланиб «Daryo.uz» хабар бермоқда.Ўтказилган тадқиқотлар натижасида Қозоғистон Республикасида тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш камайгани аниқланди. Аввалги текширувлар билан солиштирганда чекувчилар 26,5 фоиздан 22,4 фоизга камайган.2013 йилдан бошлаб Қозоғистонда қўрқинчли суратлар сигарета қутиларида пайдо бўлганди. Баттаков сўзларига кўра, охирги ўтказилган сўровнома қатнашчиларининг 58 фоизи тамакидан воз кечмоқчи эканлигини билдирган.\nЎқишни тавсия қиламиз Қозоғистонда жингалак бирқозонлар ёппасига қирилиб кетмоқда\n12:41 / 17-04-2015


Ўтган йили Қозоғистонда 2,5 триллион тенге пенсия тўланди NUR-SULTAN. Kazinform – 2020 йил январ-декабр ойларида республика бюджети ҳисобидан 772,3 миллиард тенге асосий пенсиялар ва 1 триллион 721,5 миллиард тенге солидар пенсия тўланди, деб хабар беради Kazinform.\nҚозоғистонда пенсия омонатчиларининг жамғармаси 2 трлн тенгега ошди ALMATY. Kazinform – Йил бошидан буён Ягона жамғариб бориладиган пенсия жамғармаси омонатчиларининг пенсия жамғармалари 2 триллион тенгега ошди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nҚозоғистонда 2021 йил 1 январдан бошлаб пенсиялар, нафақалар, ижтимоий тўловлар қандай ўзгаради NUR-SULTAN. Kazinform – Келгуси йилнинг 1 январидан бошлаб Қозоғистонда ойлик ҳисоб-китоб кўрсаткичи 2917 тенге миқдорида белгиланган. Шу туфайли пенсия, нафақа, бошқа ижтимоий нафақалар, солиқлар ва жарималар миқдори ўзгаради, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nҚозоғистонликларнинг пенсия жамғармаси 12 триллион тенгедан ошди ALMATY. Kazinform – 2020 йил 1 ноябрь ҳолатига кўра Қозоғистон омонатчиларининг пенсия жамғармалари миқдори 12,6 триллион тенгени ташкил этди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nҚозоғистонда пенсия ёши қисқартириладими NUR-SULTAN. Kazinform – ҚР Бош вазири Асқар Мамин Парламент Мажилиси депутатларининг пенсия ёшини камайтириш тўғрисидаги расмий сўровига жавоб берди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nҚозоғистонда жами пенсия жамғармалари 10,7 трлн тангага етди ALMATY. Kazinform - Қозоғистонда жами пенсия жамғармалари 10,7 трлн тангага етди, деб хабар беради Kazinform мухбири Жамғариб бориладиган ягона пенсия жамғармаси матбуот хизматига ҳавола қилиб.


Бизга қайси йўл керак? | TURONZAMIN-Jahongir Muhammadning nashri\nБизга қайси йўл керак?\nСовет иттифоқи парчалангач, мустақиллигини эълон қилган жумҳуриятлар, коммунистик мафкура домидан қутилганларини кўрсатмок учун, ўз йўлларини танлашга уринсалар-да ёки ўз йўлимиз бор, дея аюҳаннос солсалар-да, жамиятнинг бутун қатламларини тортанак уяси каби чирмаб олган эски мафкурани тарк этиб, ҳозиргача аник натижага эришганлари йук.\nМафкура нима? Инсонларни бир тушунча, мақсад, ҳадаф, ният атрофида бирлаштирувчи ғоя мафкурадир. Мафкура буюк бир ғоя, улкан бир уммон бўлиб, барча инсонлар ирмоқлар сингари унга интилсалар, йўл-йўлакай сойларга, дарёларга айланган каби охирида бутун бир кучга айланадилар. Яъни уммон буладилар. Бошқа жумҳуриятлар сингари бугун Ўзбекистон ҳам мафкура бобида чорраҳада турибди. Қаршисида туртта йул бор: Исломчилик, Туркчилик, Ўзбекчилик ва Халкчилик.\nИслом инсонлар томонидан эмас, кўкдан инган ғоядир. Яъни Оллоҳнинг иродаси билан инсонларга кўрсатилган йўлдир. Оллоҳ бу йулни курсатар экан, инсониятни ундан юришга мажбурламайди. Инсонларга имкон қолдиради. Бу эса Оллох тарафидан одамларга ато этилган ақл учун, бу ақлни ишлатиш учун танилган имкондир.\nМана бир минг тўрт юз йилдирки, бу ғоя дунёда яшамоқда. Маълум бир даврларда Ислом ер юзидаги давлатлардан бир қанчасида иқтидорга айланди. Яъни ғоя, мафкура барча инсонларни бутунлаштириб, уларнинг хохиш-истакларини узида мужассамлаштирди.\nОктябрь инкилобидан кейин шўролар асосий диққат-эътиборларини исломий ғояга, умуман, диний ғояга карши курашга қаратдилар. Бунинг ўрнига ўз мафкураларини ўрнатишга уриндилар. Маълумки, рус инқилобидан аввал Туркистон ҳудудида Бухоро амирлиги, Хива ва Қўқон хонликлари миллат асносида эмас, уммат тамалида қурилганди. Бухоро амирлиги ҳудудларида ўзбек, тожик, барлос, қўнғирот, найман… хуллас, барча инсонлар бир уммат ўлароқ яшар эдилар. Айни шаклда Хива хонлиги ҳудудида туркманлар, қорақалпоқлар, ўзбеклар ва бошка турк кавмлари бор эдилар. Қўқон хонлиги ҳам ўзбеклар билан бирга найманлару қиргизларга қадар, қавмларнинг – мусулмонларнинг хонақоҳи эди.\nХўш, мазкур тамалга қайтиш мумкинми? Мовороуннахр мусулмонлари идорасининг собик муфтийси, Робитаи Исломиянинг аъзоси Мухаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф 1997 йилнинг 10 майида Би-Би-Си радиосида ўзбек бўлими муҳаррири Ҳамид Исмоилнинг “Бугун Ўзбекистонда Ислом давлати куриш мумкинми?” деган саволига “Йўқ”, дея жавоб берар экан, буни қуйидагича асослади:\n“Биринчидан, бугун дунёда том маънода исломий бўлган бирор бир давлат йўк, яъни ўрнак олинадиган, бу ишни ҳаётга тадбиқ этишда изидан бориладиган давлатни кўрмаяпман.\nАгар Ўзбекистон ҳудудларидан ташқарига чикадиган бўлсак, айни қарашни бундан беш йил олдин Тожикистон мусулмонларининг лидери Қози Акбаржон Тўражонзода хам “Комсомольская правда” газетасидаги мусобаҳасида ўртага қўйганди. Аслида ҳар бир уламонинг, қолаверса, биз исмларини зикр этган уламоларнинг хам кўнгил остидаги орзулари Ислом давлатидир, аммо бунга шарт-шароит йўқлигини эътироф этмоқдалар. Гарчи исломий давлат куришни келажакка қолдираётган бўлсалар-да, умматчилик ғоясини тарғиб этишда кенг фаолият кўрсатмокдалар. Табиийки, Ўзбекистон ҳудудлари ичида эмас.\nБу ғоянинг ҳам тарихи узоқ. Бу ғоя ҳам баъзан иқтидорни қўлга кечирди. Россияни тарк этиб, Парижда ва Истанбулда яшаган буюк тарихчи олим Юсуф Акчура 1904 йилда ёзган “Уч тарзли сиёсат“ маколасида Усмонли давлатида султонларнинг аксарияти исломий йўлни ғоя деб танлаганлари, айримлари эса туркчиликка мехр қўйганлари ва бир қисми Усмонли халқи мафкурасини умум мафкурасига айлантиришга ҳаракат қилганини таҳлил этади.\nМаълумки, Усмонли империясининг ҳудудларида турли миллатлар яшабгина қолмасдан, турли динлар ҳам мавжуд эди. Яъни Китоби булган барча динларнинг мансублари бор эдиларки, Усмонли давлати улар билан ҳисоблашмасдан иложи йўқ эди. Фақат мусулмон динини ёки фақат туркчиликни ғоя килиб олса, аҳволи оғирлашиб қолишидан чўчиган баъзи султонлар “Усмонли халки“ мафкурасини яратишга киришдилар.\nБу ғоя охир оқибатда Усмонли империясини инқирозга учратди. Лекин бу “ғоя“нинг этагига бошка бир империя осилди, бу шўролар давлати эди. Етмиш йил давомида Совет халқи деган мафкура “ишланди“. Айникса, Брежнев, Черненко, Суслов каби “даҳолар“ зўр бериб, барча миллатлардан бир миллатни, барча ғоялардан бир ғояни, яъни совет халқини ўртага чиқармоқчи бўлдилар. Улар бу ғоя тантана қилди, дея дунёга жар солишган бир пайтда, империялари ғоясизликдан парчаланиб кетди.\nЎзбекистон мустақилликдан кейин 1992 йилнинг 8-декабрида янги Конститутция қабул қилди. Камина бу Конститутцияга овоз бермаган бир неча “ўжар“ миллатвакилларидан бири. Бугун амалда бўлган ана шу конститутциянинг биринчи боб 8-моддасида “Ўзбекистон халқини, миллатидан қатъий назар, Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари ташкил этади“ дейилади. Гарчи мазкур Конститутциянинг 12-моддасида “Ҳеч кайси мафкура давлат мафкураси сифатида ўрнатилиши мумкин эмас“ дейилса-да, кўриниб турибдики, шўролардан меърос қолган халкчилик нафакат бу Конститутциянинг томир-томирига қадар сингган, балки давлатнинг қам асосий сиёсатига айланган. Буни Ўзбекистон Президентининг чоп этилган ҳар бир китобини варақлаган киши дарров сезиши мумкин. Аксарият сахифалар “Ўзбекистон халки“ дея бошланади ва “Ўзбекистон халқи“ дея тугайди.\nГарчи бу ғоя давлат идораларининг асосий “иш куроли”га айланган бўлса-да, миллат томонидан ҳазм этилмади. Шу боисдан бу ғояни яшаяпти ёхуд йўлбошчилик қилаяпти, деб айтиш мумкин эмас.\nБаъзилар ўзбекчилик бу халқимизнинг феълу ҳуйидаги айрим фитратларни ифода этади, дея уртага “Ўзбеклик“ иддаосини ҳам отмоқдалар. Айникса, 1993 – 1994 йилларда, мафкура масаласи тортишилар экан, баъзи тарихчи олимлар “Ўзбек миллати“ ғоясини илгари сурдилар. Маълумки, Туркистон ҳудудида юзларча этник гуруҳлар мавжуд эди. Бу минтаканинг номи Туркистон эканлигидан ҳам кўриниб турибдики, бу ерда яшаган асосий миллат турклардан иборат эди.\nЯна қолаверса, “Ўзбекчилик“ руслар томонидан орамизда нифоқ чиқариш учун ва ўзлигимизни йўк этиш учун ўртага ташланганини ҳеч ким рад этмайди. Шундай экан, бугун русларнинг орқасидан “қувиб” бораётганимизни изоҳлаш кийин.\nКейинги пайтда баъзи ёзувчилар ва шоирлар хам “Ўзбекчилик“ деган иддаони зўр бериб суғормоқдалар. Уларнинг баъзилари “Ўзбек“ дегани бир миллатнинг номи эмас, бу жуда кўп этник гурухларнинг бирикимидир, улар ўзларига бек, ўзларига хон эканликларини ифодаламоқ учун бу номни олганлар, демоқдалар. Ваҳоланки, уларнинг аксарияти Ўзбекистон мустақиллиги кунларида жумҳурият номини ўзгартириш, Туркистон номига қайтиш ва ҳатто пойтахтни азалий бошкентимиз Самарқандга кўчириш тарафдори эдилар.\nТуркларнинг тарихи баъзиларга кўра, Кўктурклар императорлигига бориб тақалади. Баъзилар эса тарихни Хун императорлигидан бошлаб варақлайдилар. Аммо шу нарса аниқки, туркларнинг тарихи бундан хам узоқларга бориб тақалади ва турклар дунёда ўз алифбосига, ўз тилига, ўз маданиятига соҳиб миллатдир.\nТуркчилик, айникса, ўн тўққизинчи ва йигирманчи асрда ғоя сифатида кучланди. Ғарбда унга пантуркизм номини бердилар. Туркистонда Мунаввар Қори, Беҳбудийлар бошлаган жадидлик ҳаракатининг замирида ҳам туркчилик ғояси бор эди. Туркияда Зиё Кўкалп, Исмоил Гаспирали, Заки Валиди Тўғон, Ниҳол Отсиз каби фозилу фузалолар ҳақида гап кетганда, уларни туркчилар, дейишади. Зиё Кўкалпнинг ватани Туркия бўлса, Исмоил Гаспирали қримлик, Заки Валиди Тўғон эса Мунаввар Қорининг уринбосарларидан бири. Уларни бирлаштирган туркчилик ғоясидир.\nБиз бошка ғоялар тарихига узок тўхталмаганимиздек, (Зотан, бу ғояларнинг ҳар бири ҳақида юзларча китоблар ёзилган. Бизнинг максадимиз, уларнинг тарихини англатиш эмас, балки бугунги мафкурасизликни кўрсатишдир), бугунги кунга келмоқчимиз. Ҳозир Ўзбекистонда Туркистон, Турон калималари сарбаст, яъни истаган одам бу ҳақда гапириши мумкин. Лекин туркчилик ҳақида гапираётганлар оз.\nШундай экан, биз учун ҳам жиддий тушуниб кўрадиган мавзу бу. Қолаверса, туркчилик учун энг кенг майдон жуғрофий ўларок Ўзбекистондадир. Тарихий тамал шу қадар кучлики, истасангиз Алишер Навойи асарларини, истасангиз “Девони Лўгати Турк“ни варақланг, тафаккурингизга биринчи галда турклик шуури ёғилади.\nБугун Турк-Ислом ғоясини биргаликда ўртага отишмокда. Айрим туркчилар, яъни турончилар у ҳолда асли турк бўлган гагаузлар, сахалар ва бошка қавмлар четда қолмайдими, дейишади. Мантиқан тўғри, чунки баъзи бир турк қавмлари бошқа динларга мансубдирлар. Бутун туркларни бир Турон ғояси атрофида бирлаштириш масаласида улар ҳақ. Бу мафкуранинг байроқ тикиладиган сўнги манзили.\nАммо бугун Ўзбекистонда, Туркистонда қайси бир ғоя миллатимизни келажакка етаклайди? Баъзи исломшунослар миллат тушунчасини инкор этиб, факат уммат қаврамига таянадилар. Дин илимдони Обидхон Қори Назаров Би-Би-Си радиосида бу ҳакдаги саволга жавоб берар экан: “Ислом миллатни рад этмайди. Жанобу Аллоҳ ҳар бир миллатни ўз тили, ўз урф-одатлари билан яратган. Қуръони Каримда ҳам инсонлар миллат ва қавмларга ажратиб қўйилгани айтилган. Шундай экан, миллатни кўрмасликдан келиш мумкин эмас. Аксинча, Ислом миллатни ва миллий урф-одатларни ҳимоя килади“ дейди.\nХуллас, куриниб турибдики, Ўзбекистон мафкура бобида чорраҳада дебсиниб турибди. Ҳукумат бир йўлни танласа, зиёлилар бошқа йўлни, тарихчилар эса яна бошқасини кўрсатмокдалар. Бир қарашда ҳаммаси парча-парча ҳолда яшаётганга ўхшайди, аммо моҳиятига назар солинса, ҳар ким хар томонга тортмокда.\nБизни ташвишлантирган ва бу маколани ёзишга ундаган яна бир асосий нарса шуки, 1904 йилда Юсуф Акчура бу хусусни қаламга олар экан, Исломчилик, Халкчилик ва Туркчилик ҳақида тўхталган эди. Бир нечта ғоя эмас, балки ягона ғоя миллатни уфққа етаклашини орзу қилганди. Орадан юз йилга яқин вақт ўтгач, бу учликдан якка-ягона ғояга келиш ўрнига тўртинчи ғояни ҳам тортишиб ўтирибмиз. Бу кетишда яна юз йилдан кейин бошқа бир қаламкаш бу хусусда мақола ёзар экан “Қўнғиротчилик“, “Найманчилик“ каби янги ғоялар ҳакида ёзмаса бўлгани. Таассуфки, шунга қараб кетаяпмиз. Вой, миллатимизнинг ҳолига!\n« Ризо Обид: “А”дан “Я”гача Мамлакат ичидан »


05 март 2021, Тошкент вақти: 15:03\nФранция Бош вазири Мануэл Вальс бу тинч норозилик намойиши "тарих китобларида битилажак манифестация бўлади" дея қайд этди.\nБош вазир бу марш орқали Франция халқи радикал исломий жанггариларнинг 17 киши ҳаётига зомин бўлган Charlie Hebdo сатирик журналига ҳужуми, француз полициячиси бўлган аёлни ўлдириши ва яҳудийлар дўконига қилган ҳужумига қарши "ўз қудрати, миллий қадр-қиммати, озодлик ва тоқатлиликка бўлган садоқатини намойиш этиши лозим" дея таъкидлади.\nПариж вақти билан соат 15:00 да бошланган тинч кўча юриши пайтида хавфсизликни таъминлаш учун 2 минг 200 дан ортиқ полициячи жалб этилган.\nБугунги марш иштирокчилари хавфсизлигини таъминлаш учун хавфсизлик кучлари ходимлари, снайперлар гуруҳи ва фуқаролик кийимидаги детективлар ҳам жалб этилгани хабар қилинмоқда.\nПарижнинг қадимий тор кўчалари бўйлаб жойлашган туннел, ер ости йўлаклари ва Париж метроси кучайтирилган тартибда қўриқланмоқда. Кўча юриши бўладиган ҳудудларидаги метро бекатларининг ёпилиши кутилмоқда.\nБу сокин марш сўнгги 9 йил ичида илк бор Париж бошидан кечирган қонли террор хуружи қурбонлари хотирасига уюштирилган илк йирик халқ намойиши бўлмоқда.\nБритания Бош вазири Дэвид Камерон, Германия канцлери Ангела Меркел, Италия Бош вазири Маттео Рензилар, Туркия Бош вазири Аҳмет Довудўғли, Исроил Бош вазири Бенямин Нетаняҳу ва Фаластин мухторияти етакчиси Маҳмуд Аббослар ҳам намойишда қатнашмоқда.\nКўча юришида иштирок этаётган давлат расмийлари орасида Украина президенти Петро Порошенко, Россия Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров ҳамда АҚШ Бош прокурори Эрик Ҳолдерлар бор.\nҲозирча Франциядаги бир партия — мусулмонларнинг Европага киритилишига қарши чиқиб келаётган ультра консерватив Миллий фронт партияси маршда қатнашишдан ошкора бош тортган.\nШанба, 10 январь куни Париж ва Франциянинг бошқа йирик шаҳарларида ҳам 700 мингдан ортиқ одам иштирокида кўча юришлари бўлиб ўтди.\nФранция президенти жума куни қилган чиқишида Charlie Hebdo журналига ҳужум қилганларга қарши амалиёт пайтида террорчилар томонидан гаровга олинган 4 одам ҳалок бўлгани, шунингдек, уч террорчи отиб ўлдирилганини билдирган ва амалиёт якунланганини маълум қилган.\nМуҳаммад Пайғамбарга карикатура эълон қилган Париждаги Charlie Hebdo сатирик журналига 7 январь куни ҳужум қилинган ва унда 12 одам ҳалок бўлиб, 11 одам яраланган эди.\nПарижнинг шимоли-шарқидаги Даммартэн-ан-Гёль туманидаги бир омборхонада яширинган Шариф ва Саид Қуайший полиция ишғоли пайтида ўлдирилди.\n9 январь куни Париждаги озиқ-овқат дўконида тўрт кишини ўлдириб, яна тўрт одамни гаровга олган Амед Кулибали ҳам полиция ўқидан ҳалок бўлди.\nҲаёт Буммеддьен ва Амеди Кулибали\nФранция полицияси шу кунда 17 одамни ўлдирган исломий экстремистларнинг шерикларини қидирмоқда.\nҚидирилаётганлардан бири 26 ёшли Ҳаёт Буммеддьендир. У 32 ёшли Амеди Кулибалининг турмуш ўртоғидир.\nПолицияга кўра, у қуролланган ва ўта хавфлидир. Сўнгги хабарларга кўра, Ҳаёт Буммеддьен Туркия орқали Сурияга қочишга улгурган бўлиши ҳам мумкин.