Karim Mahmudov. Qiziqarli pazandalik\nKarim Mahmudov. Qiziqarli pazandalik ( 93345 marta o'qilgan) Chop etish\n1 ... 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 ... 22 B\nZiyolee 06 Oktyabr 2011, 13:54:08\nХомлигича ес беришади\nМасаллиқлар борки, уларни хомлигича ейиш мумкин, лекин бир хилларини пиширмасдан еб бслмайди. Масалан, помидор, бодринг, редиска, турп каби сабзавотларни ва мева-чевани хомлигича ес берамиз, бироқ картошка, шолғом, ошқовоқ, лавлаги, гуруч, нсхат, гсшт, балиқ ва бошқа масаллиқлар борки, буларни хомлигича сира еб бслмайди.\nЛазандалик — пиширмоқлик деган ссздан олинган, лекин Африка чангалзорларида бир хил слатлар бор, булар ҳатто гсштни ҳам хомлигича паққос тушира беради. Бизда тундра сскимос, чукчи, лавраветсн, алист халқлари ошпазлигида ҳам снг ноёб таом хом балиқ ҳисобланади. Қишда снги тутилган балиқни тозалаб шундоққина далага олиб чиқилса бас, бир пастда тошдаккина бслиб музлайди. Ана шуни оштахта устига қсйиб, тсқмоқ билан уриб схидан туширишади-да, туз сепиб ес беришади. Азда бслса хом балиқ гсштига пича сирка ва пиёз аралаштирса, ажиб таом ҳосил бслар смиш.\nАнди Леру халқининг пазандалигига мурожаат қилайлик. Бу мамлакатда денгиз сатҳидан 4 минг метр баландликда Титикака деб аталмиш тоғ ксли бор. Бу кслга ёлғиз алпинистларгина чиқа олади, чунки Титикакада йилнинг 10 ойи қаҳратон қиш, 2 ойи сса ёз. АЗ бслганда ҳам жазирама ёз бслади. Ана шу пайтларда офтобнинг тафтида улкан дошқозондай қайнаб кетган кслдаги балиқлар сзини қирғоққа тап-тап ота бошлайди, Алпинистлар ҳам худди шу пайтларда Титикака соҳилларида ҳозир бсладилар. Улар қирғоқларда питирлаб ётган балиқларни бемалол йиғиб келиб, червиче деган таом тайёрайдилар. Балиқни тозалаб бошидан думига қарата чувалчангсимон тасмаларга кесиб чиқадилар ва хомлигича лимон шарбатига ботириб, пиёз ва помидорга қсшиб танаввул қиладилар. Ларижнинг снг машҳур ресторанларида устрияа деб аталмиш денгиз молюскаларининг бир тури албатта бслади.\nМазакхсраклар заказ берганда офияиант тирик устрияани ликопга солиб олиб келади, садафини тарс ёриб сртасидан чиққан шилиқ молюсканинг устига сирка се-пади-да хсрандага узатади, у олиб оғзига солади, ютганида томоғидан стаётиб «чий-чий» деса ҳузур қилади, агар бундай товуш чиқмаса — слик скан, деб пул тсламайди! Ҳа, қоидаси шунақа бслгандан кейин биз нима дес оламиз. Асда тутайлик, дид табиатига келганда баҳс очилмайди деб келишиб олганмиз-ку.\nZiyolee 06 Oktyabr 2011, 13:54:19\nДунёда турли хислатдаги одамлар бслади, шуларнинг бир хилли ёвғонхсрлардир. Бундай одамлар ҳайвонот масаллиғининг асло сқинига йслашмайди. Диндорликлариданми, кснгли бсшликданми, ғост даражада таъсирчанликлариданми ҳар ҳолда жонивор нарсани слдириб ейиш «одобдан смас», деган андишага борадилар. Гсшт, тухум, сут, балиқ каби серлаззат таомлардан урларини маҳрум қилиб юришади. Буларнинг егани ссимлик овқат бслгани сабабли ундай кишиларни лотинча вегетаранлар (ссимлик еювчилар) деб аташадиган бслишган.\nАвғонхср кишиларнинг аъзоларида овқат ҳазмланиш жараёни қандай кечар скан, деган масала олимларни анча вақтлардан буён қизиқтириб келади. Аввало, бу муаммони стган асрда италислик олимлар ҳал қилишган. Жанубий Италисда сшовчи бир қисм аҳоли қадимий даврлардан буён ҳеч ҳам гсшт емас скан. Булар асосан зоғора уни, сабзи-пиёз, мева-чева-ю, зайтун дарахтининг ёғини ер сканлар, холос. Сут, тухум, пишлоқ, балиқ емаганлари учун уларнинг истеъмолидаги ссимлик овқатлар ҳам тсла ҳазм бслмаслиги аниқланган.\nБу аҳолига тажриба учун ҳар куни 100 граммдан 15 мартагина гсшт едирилганда аъзоларидаги ҳазмланиш ва овқатнинг ичакдан сурилиб қонга стказилиши схшилана бошлапти. Гсшт миқдори 200 граммга орттирилганда сса натижа илгаргидагидан ҳам схши бслган. Аниқланилишича гсштнинг 97,5 фоизи танага сингиб кетар скан.\nАфтидан, «стники стга, шсрваси бетга», деган халқ мақоли илмий жиҳатдан ҳам тсғри чиқиб қолди.\nШунга қарамай, ҳануз ҳам ёвғонхсрлар жуда ксп ва уларнинг аксаристи асаб касалликлари билан оғрийди. Шу сабабли Лондондаги «Миддлсекс госпиталь» касалхонасининг шифокорлари ёвғонхсрларнинг аъзоларини текшириб сна бир карра шундай хулосага келдиларки, ёлғиз ердан кскариб чиққан нарса билангина тирикчилик қиладиган кишилар танасида (ошқозон, ичак ва жигарда) аста-секин ҳаётга қобиллик издан чиқа борар скан. Бинобарин, нерв системаси ҳам бузилишига сабаб бслар скан.\nШунинг учун англислик докторлар ҳаммага гсшт ейишни тавсис қилишади. Агар бу маслаҳатга ҳам такаббурлик қилувчилар топилиб қолса, бундайларнинг баданига сигир ва қсй жигарларидан сзиб олинган сел укол орқали юборилади. йсқса, киши асабийлашади ва меҳнат қобилисти пасасди. Қийналиб укол олгандан ксра, бир парча гсштни ҳузур қилиб ес қолган маъқул смасми?\nZiyolee 06 Oktyabr 2011, 13:54:29\nҚалдирғоч уссидан шсрва\nБундай таом Хитой пазандалигига хос Ф. И. Васильевнинг «Двести пстьдесст блюд китайской кухни» номли китобида (Москва Госторгиздат, 1959 йил, 184-бетда) бу таомнинг реяепти берилган. Бу таомнинг ташқи ксриниши бир оз сарғишроқ, ёғсиз бульон. Мазаси товуқ ва балиқ қайнатмаларининг уйғунлашмасига схшаш, ҳар хил зираворларнинг ҳиди анқиб туради. Шу шсрва билан бирга қайнатилган қалдирғоч усси алоҳида ликопчада берилади. Буни илк бор тотиган киши ё ютолмай, ё тупуролмай хуноб бслади, анча бадхср, лекин хитойликлар учун бу шсрва жуда лаззатли ва ноёб таом ҳисобланар скан. Қалдирғоч усси деганда биз хас-чсп ва лойдан ссалган усни тушунамиз. Йсқ, бу бошқачароқ ус. Хайнань ва Тайвань оролларининг тоғли соҳилларида денгиз қалдирғочларининг бир тури сшайди, бу қалдирғоч сз инини денгиз қирғоққа улоқтирган балиқларнинг лахм гсшти ва булдуриғидан қуради. Қалдирғочнинг сслаги теккан балиқ гсшти сира айнимайдиган сзига хос «консерва» бслиб қоларкан. Овчилар ана шу усни йиғиб келишади. Анди бундан шсрва тайёрлаш пазандаларнинг маҳоратига боғлиқ. Усни қайноқ сувга 4—5 соат ботириб қсйишади, сув совиса сна снгилаб туришади. Ус бсртиб юмшоқ бслиб қолганда махсус мсйчинак билан ифлосланган жойлари тозаланади, сна иссиқ сувда ишқор (барий гидрат оксиди) билан ювилади. Сснгра ишқорни кетказиш учун сна ювиб товуқ шсрвага солиб пиширилади.\nZiyolee 06 Oktyabr 2011, 13:54:38\nЎтинни ҳам ювиб...\nҲиндистонда аҳоли паст, срта ва олий табақаларга бслинади. Ана шу срта ва олий табақадагиларнинг хонадон ошхонасига ёт кишининг қадам қсйиши мутлақо ман стилади. Ўчоғ бошини сигир тезаги аралаштирилган лой билан ёки суюқ тезакнинг сзи билан сувашади. Мол тезаги уларнинг тушунчасича снг покиза нарса ҳисобланар скан. Шундай сувалган счоқда пишган овқат ҳам снг тоза ҳисобланар скан. Мободо ошхонага паст табақадаги одам, ё мусулмон, ё христиан ёки европаликдан бирон киши тасодифан кириб қолгудек бслса иш тамом: пиширилаётган овқат ҳаром бслди деб, тскиб ташлашади. Қайта овқат тайёрлаганида сса барча масаллиқларни неча бор ювиб сснг таом тайёрлашади. Бу-ку майли-с, счоққа қаланадиган стинни ҳам ювиб офтобда қуритиб, сснг ст қалашади. Бу асосан гонди деб аталувчи халқнинг индуизм динидаги раджалари ошхонасида содир бслади.\nZiyolee 06 Oktyabr 2011, 13:54:48\nОфтоби нон ва қалампир сомса\nЖаҳонда фақат Ланжоб пазандалигигагина хос офтобда нон пишириш усули бор. Лхурвали деб аталувчи ушбу ноннинг хамири жуда суюқ қилиб, гуруч унидан қорилади. Шу хамирни оқ сурпга юпқа қилиб суркаб офтобга ёйиб қсйишади. Бирор соатлардан сснг хамир қотиб матодан ажралганда олиб дастурхонга тортадилар. Ушбу нонни панжобликлар суюқ ошларга тсғраб истеъмол стадилар. Жаҳонда снг аччиқ сомса ҳам Ланжобда бслади. Хамиртурушсиз хамирдан жилд ёйиб худди биздагидек уч бурчак сомса тугишади. Аоми ҳам сзбекчасига схшаш сомоса. Фақат қиймаси аччиқ қалампирнинг кск ва қизилидан чопиб тайёрланади. Бунга туздан бошқа масаллиқ қсшилмайди.\nОфтоби нонни тайёрлаш осон, сзи ҳам қусурмачак, шсрвага тсғраса бсртади. Аччиқсомса сса панжобликлар учун жуда хушхср туюлади. Тасаввур қилинг: уйқудан туриб ёки чарчаб, чанқаб келиб бир чойнак аччиқ чой ичганимиздан кейин қандай сермалиб кетамиз, танамиз сйрайди, майин тер чиқиб, шаббода юргандек салқинлаб ҳузур қиламиз. Қалампир сомсанинг ҳам панжобликларга ана шундай ижобий таъсири бор.\nZiyolee 06 Oktyabr 2011, 13:54:59\nҚон ҳам овқат\nXIII асрда италислик машҳур сайёҳ Марко Лоло қолдирган маълумотларга қараганда монголлар ва тибетликлар жуда қадим замонлардан буён ҳайвоннинг хом ва пиширилган қонини овқат сифатида истеъмол қилар сканлар.\nМонгол босқинчилари узоқ походларда отларнинг қонини ичиб тирикчилик қилганлар. Отнинг оёқларини боғлаб, ерга ағанатиб, бсйнидаги венасига тиғ уриб, қонини идишга оқизиб олганлар ёки кесилган жойга оғзини тутиб қонни ссрганлар. Бунда ҳар гал отдан 300 грамгача қон олинса отга зарари бслмас скан ва у шу йсқотган қонини 7—10 кунда тиклаб олар скан. 300 грамм қон сса бир кишига бир маҳал овқат учун кифос қилган. Монгол аскарлари миниб юрадиган отларидан ташқари сна қонини ичиб юришга мслжаллаб бир нечта от олиб юришган.\nТибетликлар одатда сигир ва қстос қонини ичганлар. Буни улар иситиб, ёг ва пишлоқ қсшиб истеъмол қилганлар. Аки қонни ичакка қуйиб хасип пиширганлар. Бундай хасипга бир неча турдаги ҳайвонларнинг қони омухта қилиб қсйилган, нчига сна гсшт, пиёз, саримсоқ, туз ва қалампир аралашмасидан тайёрланган қийма ҳам қсшилган.\nИвиб лахта-лахта жигарсимон бслиб қолган қонни қовуриб ейишган ва сна сомса ҳам пиширишган.\nМонголларда кийик қони спка касалига дори ҳисобланар скан. Қийик ссйиладиган пайт барча касаллар тспланишади ва буларга иссиқ қон улашилиб шифо топтирилади.\nZiyolee 06 Oktyabr 2011, 13:55:12\nИт гсштининг шсрваси\nИт гсштини Шарқий ва Жанубий-Шарқий Осиёда истеъмол қиладилар. Жанубий Қоресда, Хитойнинг баъзи вилостларида, Бирмада, Лаосда, Вьетнамда, Таиландда шундай бир тоифа одамлар борки, булар учун ит гсшти луқмаи ҳалол ҳисобланади. Масалан, бирмада нага, мару, ака; Лаосда мао, ламен, кхму; Вьетнамда вьет, стенг, сенданг, мног; Таиландда лава деб аталувчи қабилалар борки, буларда ит гсшти ейиш азалий одат. Атнографларнинг маълумотига қараганда ит гсшти истеъмоли Жануби-Шарқий Осиё халқлари маданисти билан Осиёнинг ички районларида сшовчи итдан чорвага қсриқчи сифатида фойдаланувчи халқлар маданисти билан мураккаб алоқадорлик натижасида келиб чиққан бслиши мумкин. Сснгра ит гсшти ейиш диний маросимлар билан боғлиқдир. Чунончи Вьетнамдаги мног қабиласида киши 50 ёшга тслганда сз шахсий руҳини шод стмоқ учун итни ссйиб шсрва қайнатар, бошқаларга бошқа қисмини улашиб туғилган кунини нишонловчи ит калласини еср скан. Табиий офатларда ҳам ит ссйиб қурбонлик қилиш одатлари келиб чиққан. Баъзи жойларда сса ит гсштини ейиш ҳеч қандай диний маросимлар билан боғлиқ бслмасдан шундай одатдаги ҳол ҳисобланади. Бу сса сша жойда сшовчи халқнинг хсжалик маданий типи қандайлигига боғлиқ бслади. Аҳтимол бир табиий офатда чорва бутунлай қирилиб кетгану итлар қолган. Итдан бошқа егулик ҳайвон бслмаса, начора. Қолаверса, итни боқиш кспам маблағ сарфламайди ва у ксп урчийдиган жонивор ва ҳ. к. Хуллас ит гсшти истеъмолинииг анчагина сабаблари бор.\nZiyolee 06 Oktyabr 2011, 13:55:34\nТибетликларда бир овқат бор. Молни ссйиб қорнини тскиб ташлаб, ювиб ичига ичаги, жигари, буйраги, спкаси, юрагини тсғраб солиб бижғитадилар, ҳатто бир-икки ҳафтагача ҳам бижғитаверадилар. Масаллиқ қанча ксп вақт сасиб турса ва узоқ-узоқлардан унинг бадбсй ҳиди таралиб турса, бу снг ноёб ва лазиз таом ҳисобланар скан. Бу масаллиқдан улар шсрва тайёрлашади ёки арпа дони билан суюқ ош пиширишади. Яна бир овқати от ва сигир туёқларини узоқ қайнатиб, қора елим ҳолига келганда ейишаверади. АКИ ҳайвон сускларини майдалаб, тегирмонда ун қилиб тортиб атала пишириб ейдилар. Буку майли-с, харом слиб бир неча кун жийиб кетган ҳайвон гсштидан ҳам овқат пишираверадилар.\nАгар шу овқатларни бошқа одамлар еса, касал бслибгина қолмай, ҳатто слиб қолиши ҳам мумкин. Аммо тибетликлар бунга срганиб қолган, одатланган, организми шунга мослашган. Уларнинг аъзолари ана шу сасиган ва слган ҳайвоннинг гсштидаги ғостда хавфли микробларга ҳам бардошлидир. Агар улар ана шундай овқатлардан вақти-вақти билан еб турмасалар, хумориси тутади. Ахир уларнинг кснгли шуни тусагандан кейин биз нима ҳам дес олар сдик.\nZiyolee 06 Oktyabr 2011, 13:55:48\nЕб бслмайдиган масаллиқ йсқ\nАфрика, Австралис ва Янги Зеландисда истиқомат қилувчи ерли аҳолининг бир тоифаси срмонларга боради-да, дарахтдан капалак ва қуртларни териб туз-пуз сепмасдан ес беради. Японисда снг севимли овқат денгиз саккизоёқларининг гсштидир. Ахир ёмғири чувалчанги нима деган гап. Шуни ҳам териб, ичидаги лойини ситиб ташлаб пиёз, саримсоқ тсғраб, туз ва зираворлар сепиб аралаштирилса, бинойидек қийма. Ана шундан чучвара туккан пазандалар бор. Аки ипак қуртининг пилла ичидан олинган ғумбагини -қовуриб, қурсиллатиб еб юришади. Сичқон, каламуш, мушук ва кучуклардан ҳам овқат пиширадилар. Чунончи Ҳиндистонда бирхор, кхарис, мариа, гонд, сантал деб аталувчи майда миллатлар ксп. Булар ит, мушук, каламуш, бақа, илон, ақраб, шилиққурт кабиларни бемалол истеъмол қила берадилар, бу ҳайвонларнинг гсштлари бозорларда ҳам сотилади. Айниқса санталлар учун ов бслмайдиган ҳайвон йсқ. Вихорлар сса фақат маймун гсштини емас сканлар. Сабаби: маймунлар бу халқ учун муқаддас тотем ҳисобланиб, унга сиғинишар ва «бу бизнинг ота-боболаримиз» деб тушунганликларида скан. Бошқа ҳайвонларнинг барчаси егулик. Лашша қуртини махсус боқиб семиртириб, сснг қовуриб, азиз меҳмон дастурхонига ноёб таом сифатида тортганларини сшитганмисиз? Бу снди Хитой пазандалигига хосдир. Аақл қилишларича, «Хитойларда еб бслмайдиган нарса фақат тсрттагина бслиб, учиб юрувчилардан — самолёт, сузиб юрувчилардан — пароход, судралиб юрувчилардан — танк, тсрт оёқлилардан сса столдир. Булардан бошқасини пиширса ва еса бславеради.\nХуллас, «пишира олмайдиган пазанда бслиши мумкин аммо еб бслмайдиган масаллиқ йсқдир». Яна бир мақол: «Ҳар ким сзи севган ошини ошайди». Шу мақоллар амри билан қараганимизда кимлар нималарни ейишга одатланган сканлар, сшалар шундан лаззатланади, маза қилади. Биз сса дид, лаззат ва маза масаласида баҳс очмаймиз.\nZiyolee 06 Oktyabr 2011, 13:56:02\nV. ЛАЗААДАЛИК А АВААҚИГА ҲИССА ҚЎШГАА КИШИЛАА\nКарамнинг ватани Европанинг ғарбий, қадимги иберийлар сшаган ҳозирги Испанис территорисси бслганлигини кспчилик биологлар тасдиқлашади. Карамнинг дастлабки номи «ашча» бслиб, русча «шчи» таомнинг номи шундан келиб чиққан скан. Карам кейинчалик Юнонистон ва Мисрга ҳам тарқалган.\nҚадимги рим ва лотин тилида бу сабзавотнн «капута», съни калла деб аташган. Ҳақиқатан ҳам бир-бирига киришиб кетган карам баргларининг қабариқ, тарам-тарамлиги мисни сслатиб турса, катта юмалоқ карам каллага схшайди. Ўзбекчада «бош карам» дейилишида ҳам сзига хос бир маъно бслса керак. Карам бош органларига фойда сканлиги тсғрисида табобат илмининг бобоколони Абу Али ибн Сино бундай ёзган: «Карамнинг қайнатмаси ва уруғи маст бслишни кечиктиради, бошнинг қасмоғига фойда қилади, карам шираси бурунга юборилса мисни тозалайди».\nҚарамни турли дардларга даво деб билганликлари учун қадимги мисрликлар овқатидан олдин ҳам, кейин ҳам дастурхонга қайнатилган карам қсйишарди.\nБундан икки минг йил муқаддам сшаган А им давлат арбобдаридан бири Қатон сса: «Қарам сабзавотлар ичида снг сарасидир. Уни хомлигича ҳам, пишириб ҳам есбер. Агар хомлигича ейдиган бслсанг, сиркага ботириб е, шунда у схши ҳазм бслади ва соғлом таомга айланади. Ҳар гал овқатдан олдин ва овқатдан кейин оз-оздан карам еб туришнинг кишига катта нафи бор»,— деб ёзган сди.\n1 ... 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 ... 22 T


Болаларнинг ўсишига ёрдамлашамиз 35 — Dilkashradio.com\nАссалому алайкум хурматли радио тингловчилар.Сиз билан яна радио тўлқинлари орқали дийдор учрашиб турганимиздан миннаддормиз.Хурматли тингловчи дўстлар келинг бугунги эшттиришларимиз орқали болаларимизнинг Худованд билан бўлган алоқаси хақида бироз сухбат қурсак. Болаларимизнинг Худованд билан бўлган мустахкам алоқасида катталарнинг ўрни биқиёсдир. Хар бир бола оиладаги кишиларнинг хаёт кечиришларига қараб хаётда ўзларига тегишли хулоса чиқарадилар.\nХалқимизди бир ажойиб мақол мавжуддир яъни “ Қуш уясида кўрганини қилади”- деб айтишади донолар. Агар биз катталарнинг Худо билан бўлган алоқамиз мустахкам бўлса болаларимиз хам ўзларининг рўхий холатини мустахкамлашга харакат қиладилар. Бунинг учун эса албатта хар бир ота она ўз оиласида Худованд билан бўлган алоқасини давом эттириши керак.Чунки кўпчилик имонли биродарларимиз ўйлашимиз мумкинки, Рўхий хаёт фақатгина ибодатхонада деб. Аслида эса ушбу жараён узликсиз давом этмоғи лозим.\nБолаларимиз доимо ва узлуксиз бизларни Худованд билан бўлган мустахкам алоқамизни кўришлари керак.Иложи борича хар куни ўз уйимизда хам оиламиз билан биргаликда Худовандни улуғлашимиз керак.Буни эса фақатгина болаларимизга кўрсатиш учун эмас балки биринчи навбатда Худовандни чин дилдан улуғлаш учун қилмоғимиз даркор. Бундай холат биринчидан ўзимизни қолаверса болаларимизни хам Раббимиз билан бўлган алоқасини мустахкамлайди. Хар бир ота онанинг болаларимиз олдидаги асосий вазифаларидан бири болаларимизга Худованд билан гаплашишни, яъни ибодат қилишни ўргатмоғимиз лозим.\nБу холат худди бизга унчалик мухим эмасдек кўринади. Лекин кўп болалар ибодат нималигини кўпам тушунавермайдилар. Худованд билан гаплашиш хар бир болага Худованднинг куч- қудрати ва У бир зумда хамма жойда бўла олиши ва ўз фарзандларининг ибодатларини эштишини ўргатади. Хар бир бола қолаверса катталар хам Худованднинг нималарга қодир эканлигини яхши билмоғи лозим. Бу эса худованд билан бўлган мустахкам алоқа орқали амалга ошади. Хар бир киши ўз хаётларида дуч келадиган муамларни Худованднинг ёрдами билан хал қилишни ўрганмоғи лозим.\nЯна бир мухим ибодатлардан бири эса миннадорчилик ибодатидир. Миннадорчилик ибодатини айрим пайтларда катталар хам эсларидан чиқаришади.Бу ибодат хам мухим деб биламиз. Шунинг учун хам болаларимизга ўргатсак арзийди.Албатта болаларимизда Рўхий ўсиш билан бирга турли саволлар хам кўпайиб боради. Болалар бир кунда бир нечта саволлар билан ўз ота оналарига мурожат қилишлари мумкин.Сизларга ушбу эшттиришларимиз орқали айтмоқчимизки агар фарзандларингиз сизларга турли саволлар билан мурожат қилсалар эринмасдан жавоб беришга харакат қилинглар.Чунки сиздан жавоб олмасалар улар ўз саволларига бошқа жойдан жавоб қидирадилар бу эса ўз саволларига нотуғри жавоб топишларига замин яратиши мумкин. Келгуси эшттиршларимизгача хайр соғ бўлинг.


Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти ректори Нодирбек Сайфуллаевнинг байрам табриги – Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn instituti\nКамолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти ректори Нодирбек Сайфуллаевнинг байрам табриги\nAзиз ва муҳтарама аёллар!\nҚадрли опа –сингиллар, ҳамкасабалар, талаба қизлар!\nСизларни 8 март – Халқаро хотин-қизлар куни билан чин юракдан муборакбод этаман! Бамисоли баҳор элчиси бўлиб келаётган, ўзингиздек гўзал ва дилбар мана шу қутлуғ айёмда сизга узоқ умр, сихат-саломатлик, бахт ва омад, хонадонингизга файзу-барака тилайман.\nБугунги кунда юртимизда Муҳтарам Президентимиз Шавкат Миромонович Мирзиёев томонидан олиб борилаётган ислоҳотларнинг самараси ўлароқ, хотин-қизларнинг жамиятимиз ривожида тутган ўрни ва мавқеи ортиб бормоқда. Юртбошимизнинг ҳар бир чиқишлари, кўплаб фармон ва қарорларида хотин-қизлар манфаатини ҳимоя қилиш, уларнинг муаммоларига ечим топиш борасида сўз боради. Жорий йилнинг 24 январь куни Парламентга йўллаган Мурожаатномаларида ҳам кўплаб долзарб мавзулар қатори хотин-қизлар муаммосига ҳам алоҳида тўхталиб ўтдилар.\nҲозирда умумхалқ ҳаракатига айланиб кетган 5 та муҳим ташаббуснинг бешинчиси ҳам айнан хотин-қизларни иш билан таъминлаш масалаларини назарда тутади. Бундай мисолларни яна кўплаб давом эттириш мумкин.\nЎйлайманки, хотин-қизларга, аёлларга мана шундай юксак ҳурмат билан қараладиган гўзал юртда яшашнинг ўзи улкан бахт, туганмас бойликдир.\nЎзбекистон қаҳрамони, Ўзбекистон халқ шоири Эркин Воҳидов ёзганларидек:\nБу кун ўзгачадир жилвайи олам,\nБу кун ўзгачадир борлиқда ханда.\nБу кун кўзларимга ҳатто қуёш ҳам,\nШафақ гулшанида таранг чирманда.\nБу кун айёмингиз муборак қилиб,\nЗумрад сепини ёйибди баҳор.\nБаҳорий қизларнинг ҳуснидай бўлиб,\nОлам гўзаллиги бўлсин барқарор!\nМунис ва мўътабар аёллар, сизларни яна бир бор байрам билан қутлашга ижозат бергайсиз. Бундан кейин ҳам доимо соғлиқ-саломатликда юртимиз ривожи учун биргаликда хизмат қилиш насиб этсин!\nMart 6, 2020 Mart 6, 2020 Mrdi_Matbuot_Kotibi


16:46 / 26.12.2017 2912 pdf Ўқиш режими + -\nЎз қабиласида катта обрўга эга бўлган, шоирлиги ва уддабуронлиги билан шуҳрат қозонган Туфайл ибн Амр ад-Давсий Маккага келди. Қурайшликлар дарҳол унинг йўлини тўсиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан учрашмаслик, гапига қулоқ солмаслик ҳақида қаттиқ огоҳлантирдилар. Улар унга:\n«Биз ўзимизга етган мусийбат сенга ва сенинг қавмингга ҳам етиб қолишидан қўрқамиз. Сен зинҳор ва зинҳор унга гапирмагин ҳам, гапини ҳам эштимагин», дедилар.\nГапнинг қолганини Туфайлнинг ўзидан эшитинг:\n«Аллоҳга қасамки, улар ҳадеб гапираверганларидан у зотдан бирор нарса эшитмасликка ва ўзим ҳам бирор нарса демасликка азму қарор қилдим. Ҳаттоки, қулоғимга пахта ҳам тиқиб олдим. Кейин ибодатхона томон бордим. Қарасам, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Каъбанинг ёнида намоз ўқиётган эканлар. У кишига яқинроқ бордим. Аллоҳ у кишининг баъзи сўзларини эшитишимни ирода қилди. Гўзал бир калом эшитдим. Сўнгра ўзимга ўзим «Онам кўкимни кийсин! Аллоҳга қасамки, мен бир ўткир ақлли ва шоир одам бўлсам. Яхши-ёмон менга махфий бўлмаса. Кел, мана шу одамнинг нима деяётганини бир эшитай. Агар у келтирган нарса яхши бўлса, қабул қиларман, ёмон бўлса, тарк этарман», дедим».\nШундай қилиб, Туфайл Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ортларидан у зотнинг уйларига кирди ва бўлиб ўтган қиссани айтиб берди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам унга Исломни арз қилдилар ва Қуръон тиловат қилиб бердилар. Туфайл Исломга кирди ва ўз қавмига бориб, уларни ҳам динга даъват қилди. У ўз аҳлига «Агар Исломга кирмасангиз, сиз билан яшамайман», деди. Улар ҳаммалари Исломни қабул қилдилар. Кейин Давс қабиласининг барча аъзолари иймонга келдилар.\nБунга ўхшаш ҳодисалар ўша вақтда нодир бўлса ҳам, кофирларни жуда қаттиқ ташвишга солар эди. Улар Муҳаммад мустафо соллаллоҳу алайҳи васалламга ва мусулмонларга қарши ўз фаолиятларини яна ҳам шиддатлатишар эдилар. Ўз яқинларини, бола-чақаларини ва бошқа томондан келган кишиларни мусулмонлар билан, хусусан, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан учрашиш, гаплашишдан қатъиян ман қилишар эди. Кундан-кунга мусулмонлар ҳамда уларнинг сардорлари Муҳаммад мустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам учун вазият оғирлашиб борар эди. Шундай бир пайтда кетма-кет икки оғир мусийбат ҳам юз берди.\n16:43 / 26.12.2017 2790\n16:51 / 26.12.2017 2342\n2517 14:10 / 18.03.2019\n1970 05:00 / 23.01.2017\n2085 05:00 / 23.01.2017\n9. Агар мўминлардан икки тоифа урушиб кетсалар, бас, ўрталарини ислоҳ қилинг. Агар улардан бири иккинчисига тажовуз қилса, сиз тажовуз қилганига қарши, то у давоми...\n2478 05:00 / 23.01.2017


Ўзбекистонда коронавирус: яна ўлим ва 350 нафардан зиёд янги касалланганлар - 13.05.2021, Sputnik Ўзбекистон\nПойтахт, Самарқанд ва Тошкент вилоятлари касалланаётганлар сони бўйича ҳамон етакчи. 13.05.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 13 май — Sputnik. Кеча Ўзбекистонда яна 359 кишида коронавирус инфекцияси аниқланди. Жами касалланганлар сони 95 826 нафарга етди. Бу ҳақда Соғлиқни сақлаш вазирлиги матбуот хизмати хабар берди.Аниқланган ҳолатларнинг энг кўпи Тошкент шаҳри (163), Самарқанд вилояти (65) ва Тошкент вилояти (63) ҳиссасига тўғри келмоқда. Қолган ҳудудларда биттадан 15 тагача янги касалланиш ҳолатлари қайд этилган.Мамлакатда кеча 325 бемор соғайган ва ушбу дарддан фориғ бўлганлар сони 91 301 нафарга етган. Соғайиш кўрсаткичи 95 фоизни ташкил этмоқда.Шунингдек, 1 нафар коронавирусга чалинган бемор вафот этган. Пандмия қурбонлари сони 667 нафарни ташкил қилди.\nПойтахт, Самарқанд ва Тошкент вилоятлари касалланаётганлар сони бўйича ҳамон етакчи.\nТОШКЕНТ, 13 май — Sputnik. Кеча Ўзбекистонда яна 359 кишида коронавирус инфекцияси аниқланди. Жами касалланганлар сони 95 826 нафарга етди. Бу ҳақда Соғлиқни сақлаш вазирлиги матбуот хизмати хабар берди.\nАниқланган ҳолатларнинг энг кўпи Тошкент шаҳри (163), Самарқанд вилояти (65) ва Тошкент вилояти (63) ҳиссасига тўғри келмоқда. Қолган ҳудудларда биттадан 15 тагача янги касалланиш ҳолатлари қайд этилган.\nМамлакатда кеча 325 бемор соғайган ва ушбу дарддан фориғ бўлганлар сони 91 301 нафарга етган. Соғайиш кўрсаткичи 95 фоизни ташкил этмоқда.\nШунингдек, 1 нафар коронавирусга чалинган бемор вафот этган. Пандмия қурбонлари сони 667 нафарни ташкил қилди.


OzodDayjest: Фермерлар ҳукуматдан ғалла нархини белгилаш амалиётидан воз кечишни сўрамоқда\nЎзбекистон дипломатик ваколатхоналари хориждаги ватандошларни ҳимоя қилишда сусткашлик қилмоқда. Фермерлар илк бор ҳукуматга талаб билан чиқди. Ўзбекистонда очиқ маълумотлар миллий хавфсизлик ниқоби остида яширилмоқда. Жорий ҳафта матбуот шу каби воқеалар ҳақида хабар берди.\nЎзбекистоннинг Туркиядаги дипломатик ваколатхоналари Нодира Қодирова ўлими масаласида сусткашликда айбланди\nЎзбекистоннинг Туркиядаги элчихонаси ҳамда консуллиги 23 сентябрь куни фожиали тарзда ўлим топган Нодира Қодирова иши масаласида сусткашлик қилмоқда (www.xabar.uz, 3 октябрь). 23 ёшли ўзбек қизи Анқара шаҳрида Туркия парламенти депутати, истеъфодаги генерал Ширин Уналнинг уйида ўзини отиб қўйган. Марҳумнинг яқинлари қизнинг ўз жонига қасд қилганига шубҳа қилаётган бир пайтда турк депутати уни руҳий хастага чиқарди. Xabar.uz нашрига кўра, Ўзбекистон элчихона ва консулликлари мудрамоқда, Ташқи ишлар вазирлиги эса вазият элчихона назоратида деган маълумот билан чекланган. Ушбу вазиятда хотин-қизлар қўмитаси ҳам ташаббус кўрсатиши керак.\n“Ўз номуси учун қандай курашишни билмай сирли ўлим топган ўзбек қизининг ор-номуси биз ўзбек аёлларининг ор-номуси эмасми? Ўзбек қизига фоҳиша ва руҳий касал эди, деган тамға ёпиштирилаверсинми? Уйғонинг! Уйғонинг! Уйғонинг!” деб ёзади электрон нашр.\nАввалроқ Ўзбекистон либерал-демократик партияси депутатлари Расул Кушербоев ва Бекзод Ортиқов Ташқи ишлар вазирлиги чет элдаги ватандошларни ҳимоя қила олмаётганини танқид қилганди.\nЎзбекистондаги ғалла етиштирувчи фермер хўжаликлари парламент ва ҳукуматга мурожаатнома йўллади (“XXI аср”, 3 октябрь). Қайд этилишича, давлат хариди бўйича ғаллага паст нарх белгиланиши фермер ва дон корхоналарига иқтисодий зарар келтирмоқда. “Фикримизча, давлат харидлари бўйича фермерларнинг ғалласига паст нарх белгилаб, унинг арзон баҳода сотилиш механизми фермерлар ва дон корхоналарига иқтисодий манфаатдорлик келтирмайди. Уларни ғалла ҳосилдорлигини оширишга рағбатлантирмайди”, дейилади мурожаатномада.Шу сабаб, парламент ва ҳукуматдан ривожланган давлатлар тажрибасини чуқур таҳлил қилган ҳолда, республикада ғаллага харид нархи белгилаш амалиётидан босқичма-босқич воз кечиш сўралган. Айни пайтда, фермер хўжаликлари, дон корхоналари ва истеъмолчилар ўртасидаги иқтисодий муносабатларни бозор механизмига ўтказиш зарурати таъкидланган.\nХалқаро эксперт Ўзбекистонда очиқ маълумотлар миллий хавфсизлик ниқоби остида яширилишини танқид қилди\nОчиқ маълумотлар дастури Ўзбекистондаги айрим давлат органлари томонидан жиддий қабул қилинмаяпти (www.kun.uz, 27 cентябрь). Бу ҳақда Жаҳон банкининг рақамли бошқарув бўйича бош маслаҳатчиси Влад Маноил Тошкентда ўтказилган очиқ маълумотлар халқаро анжуманида сўзлаган. Халқаро эксперт Ўзбекистонда очиқ маълумотларни тарқатишда сўнгги 3 йилда ижобий ўзгаришлар қилинган бўлса-да, баъзи давлат ташкилотлари маълумотлар очиқланишига қаршилик билдираётгани таассуф ила қайд этган.\n“Шу билан бир қаторда, очиқ маълумотлардан фойдаланувчилар билан мустаҳкам алоқа ўрнатилмаган. Кўриниб турган камчиликлардан бири – очиқ маълумотларнинг кўп қисми қоғоз шаклидалиги. Бу маълумотларни таҳрирлаш, анонимлигини таъминлашга тўсқинлик қилади. Очиқ маълумотларни ошкор этмаслик миллий хавфсизлик, киберхавфсизлик, шахс дахлсизлигига таҳдидларнинг олдини олади, дея нотўғри талқин қилинади. Бу соҳада тўғри бошқарув йўлга қўйилмаган”, деган ЖБ бош маслаҳатчиси Влад Маноил.


Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги - Сирдарё вилоятининг 2 мингдан ортиқ фуқаролари “Ҳуқуқий ахборот кунлари”да иштирок этди\n18:02:03 (GMT +5), Сш, 23 апр 2019\nСирдарё вилоятининг 2 мингдан ортиқ фуқаролари “Ҳуқуқий ахборот кунлари”да иштирок этди\nҲам сайл, ҳам ҳуқуқий тарғибот.\nАдлия вазирлигининг ташаббуси билан 2018 йил 12 – 14 март кунлари республикада илк бор Сирдарё вилояти Сайхунобод туманида “Ҳуқуқий ахборот кунлари” ўтказилди.\nТуманнинг барча ҳудудларида ўтказилган 24 та турли учрашувларда 2 мингдан ортиқ фуқаролар иштирок этди.\nЎқув муассасаларида ўтказилган очиқ дарсларида ҳуқуқшунослик бўйича интеллектуал ўйинлар ташкил этилиб, унинг ғолиблари рағбатлантирилди.\nШунингдек, адлия, суд, прокуратура, мажбурий ижро, солиқ, ички ишлар ва бошқа идоралар ходимларидан иборат тарғибот гуруҳи томонидан барча маҳаллаларда фуқаролар йиғини раислари ва ходимлари, профилактика инспекторлари ҳамда фуқаролар иштирокида учрашувлар ташкил этилди. Унда қабул қилинган қонунлар ва уларга киритилаётган ўзгартиришлар ва олиб борилаётган ислоҳотлар, фуқароларнинг ҳақ-ҳуқуқлари, бу ҳуқуқлардан фойдаланишнинг қонуний тартиблари ҳақида маълумотлар берилди.\nБундан ташқари, жойларда сайёр судлар, “Оила муқаддас” мавзусида тадбирлар ўтказилди.\n“Ҳуқуқий ахборот кунлари” якунида Адлия сайли ташкил этилиб, ташриф буюрганларга нотариус, ФҲДЁ ва давлат хизматлари марказлари томонидан сайёр хизматлар кўрсатилди. Сайлда вилоят адлия, прокуратура, суд идоралари раҳбарларининг сайёр қабули иш олиб борди. Адвокат ва юристлар бепул маслаҳатлар тақдим этилди.\nШунингдек, фуқароларни қизиқтирадиган турли йўналишлардаги ҳуқуқий ахборот бурчаклари ташкил этилиб, коллеж ўқувчилари ўртасида ҳуқуқ билимдони беллашуви ўтказилди. Иштирокчиларга буклетлар тарқатилиб, уларга зарур ҳуқуқий тушунтиришлар берилди.\nСайлда ўзларининг “олтин тўй”ларини нишонлаган оилалар ёшларга оила ва турмуш ҳақида ўз маслаҳатларини беришди.


Саудия Арабистони илк бор сайёҳлик визасини жорий этади. Сайёҳ аёлларга анъанавий мусулмонча либос киймасликка рухсат берилади - Hidoyat.uz\nСаудия Арабистони илк бор сайёҳлик визасини жорий этади. Сайёҳ аёлларга анъанавий мусулмонча либос киймасликка рухсат берилади\nАсосий саҳифа Янгиликлар Дунё янгиликлари Саудия Арабистони илк бор сайёҳлик визасини жорий этади. Сайёҳ аёлларга анъанавий мусулмонча либос киймасликка рухсат берилади\nЧоп этилди Sentabr 28, 2019 Саудия Арабистони илк бор сайёҳлик визасини жорий этади. Сайёҳ аёлларга анъанавий мусулмонча либос киймасликка рухсат бериладиda fikr bildirishni o'chirish\nСаудия Арабистони ҳукумати чет эллик сайёҳларга 80 АҚШ долларига виза беришни бошлайди, деб хабар бермоқда Meduza.\nБундай визани 49 та давлат фуқаролари қўлга киритиши мумкин. Уларнинг рўйхатини Саудия Арабистони кейинроқ эълон қилишга ваъда берган.\nСайёҳлар мусулмонлар учун муқаддас ҳисобланган Макка ва Мадинага бора олмайди. Бундан ташқари, Саудия Арабистонининг туризм бўйича бошқарма раҳбари Аҳмад ал-Ҳатибнинг сўзларига кўра, чет элликларга нисбатан мамлакатнинг спиртли ичимликларни тақиқлаш қонуни ҳам татбиқ этилади.\nБунда чет эллик сайёҳларга абайя (араб аёлларининг анъанавий либоси) киймасликка рухсат берилади, уларга, шу жумладан, оммавий пляжларда ҳам камтарона кийим кийишининг ўзи етарли бўлади. Шунингдек, аёллар Саудия Арабистонига эркак қариндоши ҳамроҳлигисиз ташриф буюриши мумкин бўлади.\nОксфорд олимлари Ал-Бухорий, Ат-Термизий ишларини каталоглаштириш ва нашр этишда кўмак кўрсатишади


2019 йил 22 май куни ўтказиладиган аукцион савдоларида миллий валютадаги давлат қимматли қоғозларни жойлаштириш тўғрисида - Ўзбекистон Республикаси Марказий банки\nЯнгиланган сана: 26 Июл 2019, 12:18\nЎзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Марказий банк 2019 йил 22 май куни “Ўзбекистон республика валюта биржаси” акциядорлик жамияти (ЎзРВБ)нинг савдо тизимида давлат қимматли қоғозлар (ДҚҚ)ни қуйидаги шартлар асосида бирламчи жойлаштирилишини эълон қилади.\nидентификацион рақам: 25001UMFS;\nжойлаштириш санаси: 2019 йил 22 май;\nоблигацияларнинг сўндириш санаси: 2020 йил 18 ноябрь;\nбиринчи давр: 2019 йил 21 август;\nиккинчи давр: 2019 йил 20 ноябрь;\nучинчи давр: 2020 йил 19 февраль;\nтўртинчи давр: 2020 йил 20 май;\nбешинчи давр: 2020 йил 19 август;\nолтинчи давр: 2020 йил 18 ноябрь.\nНа русском: О проведении 22 мая 2019 года аукциона по размещению выпуска государственных ценных бумаг, номинированных в национальной валюте\nҲозир сайтда: рўйҳатдан ўтганлар - 0, меҳмонлар - 196


Марказий банк яқин вақт ичида пул ўтказмалари ва валюта курси билан боғлиқ вазият қандай бўлишини маълум қилди\nАсосий савдо-ҳамкор давлатларда иқтисодий фаолликнинг пасайиши Ўзбекистонга валюта оқими ҳажмига таъсир кўрсатади.\nМарказий банк томонидан "2020 йилнинг I чораги учун пул-кредит сиёсати шарҳи" тақдим этилди. Шарҳда пул-кредит шароитлари, ташқи ва ички иқтисодий вазиятлар ва прогнозлар, инфляция даражаси ва инфляцион кутилмалар ҳақида маълумот ва таҳлиллар келтирилган.\nҚайд этилишича, асосий савдо-ҳамкор давлатларда иқтисодий фаолликнинг пасайиши Ўзбекистонга валюта оқими ҳажмига таъсир кўрсатади.\nМарказий банк ҳисоб-китобларига кўра, ташқи иқтисодий шароитларнинг Ўзбекистонга пул ўтказмаларининг камайишига салбий таъсири 2020 йилнинг II чорагидан бошлаб тўлиқ намоён бўла бошлайди ва уларнинг ҳажми йил охирига қадар ўтган йилга нисбатан паст бўлади.\nДастлабки ҳисоб-китобларга кўра, трансчегаравий пул ўтказмалари ҳажми ўтган йилга нисбатан 30-35 фоизга қисқаради. Бунда, апрель-июль ойларида пул ўтказмаларининг камайиши (ўтган йилнинг мос даврига нисбатан ойлик) 50 фоизга етиши мумкин ва кейинчалик босқичма-босқич тикланиш кузатилади.\nЖорий йилнинг апрель ойида пул ўтказмалари ҳажми 2019 йилнинг мос ойига нисбатан 50 фоизга камайди. Бироқ, жорий йил апрелда пул ўтказмалари ҳажмининг ҳафталик таҳлилида, апрелнинг учинчи ҳафтасидан бошлаб маълум бир тикланиш қайд этила бошлади.\nЖорий йилнинг март ойидан бошлаб, асосий савдо ҳамкорлар валюталарининг қадрсизланиши ва асосий хомашё товарлари нархларининг пасайиши шароитида, экспорт ва пул ўтказмаларидан валюта тушумлари сезиларли даражада пасайди. Айни пайтда, республикада паст иқтисодий фаоллик шароитида импортга бўлган талабнинг сезиларли ўсиши кузатилмади.\n“Апрель ойининг дастлабки 3 ҳафтасида доллар алмашув курси ўртача 6,7 фоизга ўсди. Бунга, ўз навбатида, ички валюта бозорида алмашув курсининг маълум даражада тўғриланиши сифатида қараш мумкин”, - дейилади шарҳда.\nСўм алмашув курсидаги мазкур тўғриланиш жорий йил март ойида асосий савдо ҳамкорларимиз миллий валюталарининг қадрсизланиши натижасида юзага келган реал эффектив алмашув курси тафовутининг ёпилишига хизмат қилди.\nБундан ташқари, жорий йил апрелдан бошлаб асосий савдо ҳамкорлар валюталари курслари қадри бироз ошиб, нисбатан барқарор динамикани кўрсатмоқда.\nҚисқа муддатли истиқболда фундаментал омиллар томонидан сўмнинг номинал алмашув курсига девальвацион босимнинг юзага келиши кутилмаяпти, дейилган маълумотда.\n12:32 / 23.10.2020\n11:03 / 23.10.2020


26 май 2022, Тошкент вақти: 21:50\nГуантанамо қамоқхонасидаги 9 маҳбус озод қилинди ва Саудия Арабистонига йўлланди.\nПентагон маъмурияти 16 апрель оқшомида тарқатган баёнотга кўра, 9 кишининг ҳаммаси яманлик, аммо Ямандаги беқарорлик боис улар ватанига жўнатилмаслиги мумкин. Маҳбусларнинг ҳаммаси Саудияда яқинлари борлигини айтган.\nШунингдек, маҳбусларнинг бирортасига айблов қўйилмагани маълум қилинди.\nБу маҳбуслар 2017 йилнинг январига қадар ушбу қамоқхонани ёпишга доир президент Обама эълон қилган режа доирасида озод қилинди.\nҲозир ушбу қамоқхонадаги маҳбуслар сони 80 кишига тушди. Булардан 26 нафари ҳеч бир жинояти йўқлиги аниқланган маҳбуслардир. Уларнинг ёз фасли ичида озод қилиниши кутилмоқда.\nГуантанамо маҳбусларининг кўпчилиги бирор айблов ва судловсиз сақлангани ҳануз халқаро жамоатчилик танқидига сабаб бўлиб келмоқда.


Мирзиёев Москвада умумий қиймати 15 миллиард доллар бўлган шартномалар имзоланганини айтди\n09 август 2020, Тошкент вақти: 04:14\nМирзиёев ва Путин матбуот анжуманида. Москва, 5 апрель, 2017 йил.\nЎзбекистон президенти Мирзиёевнинг Москвага давлат ташрифи доирасида умумий қиймати 15 миллиард доллар бўлган шартномалар имзоланди.\nБу ҳақда Шавкат Мирзиёев Владимир Путин билан учрашувдан сўнг ўтган матбуот анжуманида маълум қилди.\n-Чуқур қаноатланиш билан айтиш мумкинки, сўзлашувларимиз натижаларига кўра,жуда кўп ҳужжатлар имзоланди. Бу Ўзбекистон ва Россия президентларининг қўшма баёноти ҳамда иқтисодиёт, инвестиция, энергетика, ҳарбий-техник, маданий-гуманитар ва бошқа соҳалардаги ҳамкорликка оид 50тадан кўпроқ шартнома ҳамда контрактлардир. Ҳамкорликда амалга ошириладиган савдо-инвестиция лойиҳалари портфелининг умумий қиймати 15 миллиард доллардан кўпроқни ташкил қилади, -деди Мирзиёев.\nВладимир Путин матбуот анжуманида томонлар автомобилсозлик, йўловчи ташувчи авиация ва фармацевтика соҳаларида Ўзбекистон ва Россия ширкатлари лойиҳаларини қўллаб-қувватлаш масаласида келишиб олганларини айтди.\nМирзиёевнинг Россияга давлат ташрифи 4-5 апрель кунлари бўлиб ўтди.


Чукотканинг туб аҳли асосан буғучилик билан шуғулланади.\nМосква шаҳар Замоскворецкий туман суди бир гуруҳ чукча миллатига мансуб жамоатчилик фаолларининг номус ва иззат-нафсини ҳимоя қилиш тўғрисида берилган даъво аризасини қондирмади. Даъвогарлар 1998 йилда Россияда чоп этилган “Рус тилининг катта изоҳли луғати”да Чукотка туб аҳолисининг “содда, тор фикрли одам” дея таърифланганига норозилик билдирмоқда.\nЧукчалар рус тилининг изоҳли луғати муаллифлари устидан судга мурожаат қилди.\nЧукотка туб аҳолиси вакиллари норозилигига луғатдаги 140 мингта сўздан атиги биттаси – айнан “чукча” сўзига берилган таъриф сабаб бўлди.\n“Чукчаларни “содда, тор фикрли одам” деб аташаётгани бизга маъқул келмаяпти”, дейди журналистларга Россия Давлат Думаси собиқ депутати Владимир Етилин:\n- Бу луғатдан ўқув юртлари, ёшларимиз фойдаланади. Улар бизлардан, катталардан “Нима учун чукчаларни “содда, тор фикрли одам” деб аташаяпти” деб сўрамоқда, дейди судга мурожаат қилганлардан бири Владимир Етилин.\n"Рус тилининг катта изоҳли луғати"да “чукча” сўзига берилган биринчи изоҳда “Чукча миллати вакили” ёзилган бўлса, иборанинг иккинчи¸ оғзаки маъноси “содда, тор фикрли одам тўғрисида” деб белгиланган.\nДаъвогарлар суддан 1998 йилги “Рус тилининг катта изоҳли луғати”ни барча кутубхона ва китоб дўконларидан олиб ташлаш ва унинг ҳар бир муаллифидан 5 миллион рубль миқдорида маънавий товон пули ундиришни талаб қилмоқдалар.\nЧукоткаликлар бу луғатни чоп этган учта нашриёт, уни тузган таҳрирчи-филолог Сергей Кузнецов ва Фанлар Академиясининг Тилшунослик тадқиқотлари институти устидан Москва шаҳар Замоскворецкий туман судига мурожаат қилди.\nЛуғат бош муҳаррири петербурглик Сергей Кузнецов бу сўз ва унинг иккинчи маъносини ўзи кашф этмагани ва бу сўзнинг рамзий маънога эга эканини тушунтиришга уринмоқда:\n- Ахир бу латифалар қахрамони, содда, бироз фикри тор, умуман олганда, очиқкўнгил одам. Менга эътироз билдиришнинг ҳожати йўқ, чунки мен уни ўйлаб топмаганман. Мен рус тилида бор нарсани луғатга киритдим, холос, деди изоҳли китоб муҳаррири Сергей Кузнецов.\nБир ой олдин топширилган ариза душанба куни Москва шаҳар Замоскворецкий туман суди томонидан кўриб чиқилди ва даъво аризаси қондирилмади. Суд ҳаками бу китобдан чукчаларни ҳақоратлаш аломатлари топилмагани ва китоблар мусодара қилинмаслигини билдирди.\nБу қарорга жавобан Чукотка аҳли фаоллари юқори инстанция судига шикоят қилишлари ва ўз талаблари қондирилмагунча кураш давом этажагини билдирди.\nБундан ташқари, бу миллат вакиллари аслида ўзларини “чукча” деб аташнинг аслан нотўғрилиги, бу халқ номи “льыоравэтльан” экани ва бундан буён барча уларни айнан шу ном билан аташлари кераклигига жамоатчилик эътиборини қаратмоқда.\nАйни пайтда, чукоткаликларнинг бу норозилиги ва суд қарори Россия оммавий ахборот воситаларида навбатдаги таҳқирлаш ва янгидан-янги анекдотлар пайдо бўлишига туртки берди.\n"Чукчалар китобни судга берди", “Учта чукча судда китобга бой берди!”, “Чукчалар ҳақиқий одамлар учун курашмоқда”, “Россия чукчаларнинг тор фикрли эканини тан олди!”, “Москва суди луғатни чукчалардан ҳимоя қилди”, “Чукоткаликлар китоб билан курашмоқда!”, “Суд чукчаларни “содда” ва “тор фикрли” деб атади” каби сарлавҳалар Рунетни тўлдириб юборди.\nОхирги ўтказилган Бутунроссия аҳолини рўйхатга олиш натижасига кўра, Россияда ўзини чукча деб атаган 16 минг одам яшаб келмоқда. Уларнинг асосий қисми Чукотка мухтор округида яшаб, асосан¸ буғучилик билан шуғулланиб келади.\nЧукоткаликларнинг Москва судида бошлаган мужодаласига Чукотка собиқ губернатори, ҳозирда Чукотка Думаси депутати¸ дунёнинг энг бадавлат одамларидан бири Роман Абрамович ҳозирча муносабат билдирганича йўқ.


Шу боис мустақилликнинг дастлабки йиллариданоқ юртимизда мулкдорлар синфини шакллантириш, тадбиркорлар учун қулай ишбилармонлик муҳитини яратишдек масъулиятли вазифа тўлиқ банклар зиммасига юклатилди. Уларда молиявий хизмат кўрсатишнинг барча соҳаларида замон талабига монанд фаолият йўлга қўйилгани эса нисбатан қисқа бир давр ичида ўз афзалликларини амалда намоён эта бошлади.\n“Ислоҳот ислоҳот учун эмас, энг аввало, инсон учун!” деган эзгу ғоя йўлидаги бундай саъй-ҳаракатлар туфайли бугунги кунга келиб, республикамиз иқтисодиётида кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик етакчи кучга айланди. Мазкур жараёнда, табиийки, мамлакатимиз молия-банк тизимининг ҳиссаси салмоқли бўлмоқда.\n“Ижтимоий фикр” жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази томонидан бу тизимда амалга оширилаётган иқтисодий ислоҳотлар натижалари хусусида жамоатчилик фикрини ўрганиш асосида чиқарилган хулосалар ана шундан далолат беради. Гап шундаки, аҳоли кенг қатламлари ва бевосита тадбиркорлар банкларнинг ютуқ ҳамда камчиликлари ҳақида ҳаққоний фикр айта оладиларки, пировардида уларнинг мулоҳазалари тизим тараққиёти учун катта аҳамиятга эгадир.\nЯна бир муҳим жиҳати, ижтимоий тадқиқотлар тадбиркорлар ва жамоатчиликнинг айни шу масала бўйича фикрлари тўғри шаклланишига ҳам хизмат қилади. Масалан, 2015 йил январь — март ойларида банк тизимида олиб борилаётган кенг кўламли иқтисодий ислоҳотлар якунлари юзасидан ўтказилган ижтимоий сўровда юртимиз ҳудудларидаги барча кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектлари вакиллари, ёшлар ва аҳоли турли қатламлари қамраб олинди.\nБундан ташқари, сўров асносида коллеж битирувчилари, тадбиркор аёлларнинг фикрларига алоҳида эътибор берилди. Натижада иштирокчиларнинг 17,8 фоизи “Микрофирма”, 24,5 фоизи “Кичик корхона”, 23,8 фоизи “Якка тартибдаги тадбиркор”, 8,2 фоизи “Деҳқон хўжалиги”, 14,5 фоизи “Фермер хўжалиги”, 11,1 фоизи эса “Оилавий тадбиркорлик”ни ёқлаб чиқди. Шаҳарларда “Микрофирма” ва “Кичик корхона” каби тадбиркорлик субъектларига кўпроқ овоз берилган бўлса, қишлоқ жойларда якка тартибдаги тадбиркорлик субъектлари асосий ўринни эгаллади. Тадқиқотлар мобайнида, шунингдек, аёлларнинг 36 фоизи якка тартибдаги тадбиркорлик билан шуғулланиши, эркакларнинг 25,2 фоизи эса кичик корхоналарни танлагани аниқланди.\nШуни алоҳида таъкидлаш жоизки, хусусий бизнес билан шуғулланувчиларнинг аксарияти (97,8 фоиз) банк кредитларидан фойдаланиш орқали мустақил фаолият юритиш имкониятига эга бўлгани, банк тизими томонидан қулай ишбилармонлик муҳити яратилганини яна бир карра тасдиқлади.\nШу билан бирга, сўровлар жараёнида “Мамлакатимизнинг қайси тижорат банклари фаолияти эътирофга лойиқ?” деган саволга қуйидагича жавоб олинди: “Микрокредитбанк”, “Агробанк”, Миллий банк, “Асака” банки, “Ўзсаноатқурилишбанк”, Халқ банки, “Қишлоқ қурилиш банк” ва уларнинг филиаллари.\n“Ушбу банкларнинг фаолиятига қандай баҳо берасиз?” саволига эса респондентларнинг асосий қисми (97,1 фоиз) ижобий баҳо берди. Ҳудудлар бўйича эса Андижон, Фарғона, Самарқанд, Бухоро, Қашқадарё, Сурхондарё ва Хоразм вилоятлари тадбиркорларининг мутлақ кўпчилиги уларнинг ишидан тўлиқ қониқиш ҳосил қилаётганини билдирди.\nЭътиборлиси, навбатдаги сўров пайтида “Банк ходимларининг ёрдами катта бўлмоқда”, “Маслаҳат бериш ва муаммоларни ечишда тезкор ёрдам кўрсатилаяпти”, “Омонатларни сақлаш бўйича барча амаллар ўз вақтида бажарилмоқда”, “Белгиланган тартибга тўла риоя қилинади, қонунбузилишига йўл қўйилмайди” сингари фикрлар ҳам изҳор қилинди.\nҚолаверса, сўровда иштирок этганларнинг 97,9 фоизи омонатга пул қўйишда ҳал қилувчи омил сифатида “Банкка бўлган ишонч”ни биринчи ўринга қўйган бўлса, “Маблағларнинг кафолатланганлиги”ни иккинчи ўринга муносиб кўрди.\nРеспондентлар тижорат банкларида кредитлашнинг тартиб-таомиллари соддалаштирилганлиги, хусусан, ҳисобварақлар очишда тўлов ундириш амалиётининг бекор қилинганлиги ва кредитлар олишда йиллик фоиз ставкалари мақбуллаштирилганлиги, айниқса, ўзларига енгилликлар яратаётганликларини мамнуният билан эътироф этдилар.\nАйни чоғда уларнинг 97,5 фоизидан 2014 йил 6 февралда қабул қилинган “Ўзбекистон Республикасида ёшларга оид давлат сиёсатини амалга оширишга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарор ижросини таъминлашда банкларнинг имтиёзли кредитлари муҳим омил бўлмоқда” деган ижобий баҳо олинди.\n— Юртимизда ёшларга қаратилаётган беқиёс эътибор туфайли ҳақиқий мулкдор бўлдим, — дейди Намангандаги “Истиқлол текстиль дизайн” МЧЖ раҳбари Бахтиёр Умаров. — Мен нимани назарда тутаяпман? Аввало, банкнинг имтиёзли кредити эвазига 124 кишилик жамоамизда катталар ва болалар учун бежирим костюм-шим, пальто, кўйлак ҳамда галстуклар тикишни ўзлаштирдик. Бугунги кунда бу маҳсулотларимизга талаб тобора ошмоқда. Ҳатто хорижликлардан ҳам буюртмалар тушаяпти. Шуни ҳисобга олган ҳолда, 2014 йилда 279 минг АҚШ долларилик товарларимизни экспорт қилдик. Бунинг учун бизни ҳамиша молиявий жиҳатдан қўллаб-қувватлаб келаётган банк ходимларига чуқур миннатдорлик билдирамиз.\nМарказ томонидан коллежларни битирган ёшлар билан сўров ўтказилганда эса, иштирокчиларнинг 98 фоизи “Ўқишни тамомлаганимиздан сўнг ўз бизнесимизни бошлашимиз ва янги иш ўринлари очишимиз учун банклар катта ёрдам берди” деб баралла айтишди.\nШу ўринда қайд этиш лозимки, ёшлар учун кўплаб “Камолот уйлари” бунёд қилиниб, фойдаланишга топширилаётгани янги оила қурганларнинг эртанги кунга бўлган ишончини янада оширмоқда. Респондентлар томонидан (97,9 фоизи) банк тизимида бу борада амалга оширилаётган ишлар ёшларга катта имкониятлар яратаётганлиги эътироф этилгани бунинг исботидир.\nТижорат банкларининг имтиёзли кредитлари, шунингдек, қишлоқ жойларда тадбиркор аёллар бошқараётган ёки уларнинг меҳнатидан фойдаланаётган кичик корхоналарни ривожлантириш, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш ва уни қайта ишлашни рағбатлантириш, касаначилик ҳамда янги иш ўринларини яратишга қаратилган лойиҳаларни рўёбга чиқаришда қўл келаётгани ҳам диққатга сазовор. Биргина ўтган йили шу мақсадларга\n1 трлн. сўмликдан зиёд имтиёзли кредитлар ажратилганининг ўзиёқ ушбу йўналишга давлат сиёсати даражасида аҳамият берилаётганини тасдиқлаб турибди.\n— Мамлакатимизда аёллар тадбиркорлигини ривожлантириш бўйича банк тизими томонидан олиб борилаётган ишлар ўз самарасини бермоқда, — дейди “Тадбиркор аёл” Ўзбекистон Ишбилармон аёллар ассоциацияси раиси Гулнора Маҳмудова. — Масалан, фақат кредитлар эвазига қишлоқ жойларда замонавий гўзаллик салонлари, тикув цехлари, оилавий корхоналар тобора кўпайиб, 200 мингдан зиёд опа-сингилларимиз иш билан таъминланганини айтиш кифоя.\nЭнг муҳими, сўровда респондентларнинг 98,2 фоизи тадбиркорлик фаолияти давомида банк кредитларидан унумли фойдаланиб, юқори натижаларга эришаётгани ва қарзни узишда ҳеч қандай қийинчиликларга учрамаганини маълум қилишди.\n— Корхонамиз бир неча йилдан буён муваффақиятли ишлаб келмоқда, — дейди Сирдарё вилоятидаги “Бахттекс фарм” МЧЖ раҳбари Қўзивой Ўроқов. — “Ўзсаноатқурилишбанк”дан олган 12,8 млрд. сўмлик кредит ҳисобидан нафақат 70 нафар маҳаллий ёшларни ишга қабул қилдик, балки бултур 2,9 млрд. сўмлик маҳсулот ишлаб чиқардик. Шунинг 1,1 млрд. сўмлиги эса хорижлик буюртмачиларга сотилди.\nСўровда “Банк орқали микрокредитни амалга ошириш ишончлими?” деган саволга респондентлар, яъни хусусий тадбиркорларнинг 97,1 фоизи “Ҳам ишончли, ҳам кафолатли” деган жавобни берди. Уларнинг кўпчилиги (96,9 фоизи) “Ажратилаётган микрокредитлар тадбиркорликни қисқа муддат ичида ташкил этиш учун жудаям қулай”, дея жавоб қайтарган бўлса, 97,3 фоизи “Микрокредитлар жойларда, айниқса, чекка ҳудудларда тадбиркорликни ривожлантириш учун зарур бўлган бошланғич сармояни шакллантиришга замин яратмоқда”, 98,1 фоизи эса “Тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланмоқчи бўлган фуқароларга микрокредитлар бериш бўйича бир қатор қулайлик ва имтиёзлар яратилганлиги аҳолини, хусусан, аёллар ҳамда касб-ҳунар коллежлари битирувчиларини мустақил иш юритишга жалб қилишда муҳим аҳамият касб этмоқда”, дея таъкидлади.\nРеспубликамизнинг чекка ҳудудларида ўтказиб келинаётган учрашувлар тадбиркор юртдошларимизга катта ёрдам бераётганлиги, хусусан, уларга яратилган имтиёз ва преференциялар мутахассислар томонидан кенг оммага содда, равон тилда тушунтирилаётгани, тадбир иштирокчиларининг барча саволларига батафсил жавоб берилаётгани, кўтарилган масалаларни ҳал этиш юзасидан зарур чоралар кўрилаётганига ҳам жамоатчилик вакиллари (97,5 фоизи) юқори баҳо бердилар. Уларнинг фикрича, мазкур учрашувлар чоғида бўш иш ўринлари ярмаркалари ҳам ташкил этилаётгани барчага маъқул бўлмоқда. Мисол учун, биргина Андижон вилоятининг Жалақудуқ туманида ўтказилган ярмаркада 27 та корхона, ташкилот ва муассаса ўзининг 230 та бўш иш ўрни билан иштирок этган бўлса, ушбу йўналиш бўйича алоҳида сўров ўтказилганда, респондентларнинг 98,9 фоизидан “Мазкур учрашув ҳудудларнинг саноат салоҳиятини оширишга хизмат қилиши билан бирга, ёшлар бандлигини таъминлашда муҳим омил бўлмоқда” деган ижобий жавоб олинди.\n— Ўзимга муносиб иш топганимдан мамнунман, — дейди Жалақудуқ агросаноат касб-ҳунар коллежи битирувчиси Шоҳиста Қурбонова. — Марказий банк томонидан ўтказилган амалий учрашув доирасида ташкил этилган меҳнат ярмаркасида қатнашганим туфайли эзгу ниятимга етдим. Бу мамлакатимиз банклари биз, ёшларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаётгани самарасидир.\nСўровда марказ томонидан муҳим кўрсаткичлардан яна бири — банклар томонидан кредитлар ажратишда йиллик фоиз ставкалари ўрнатилганлик даражасига ҳам алоҳида эътибор берилди. Қувонарлиси, унда иштирок этган респондентларнинг 98,4 фоизи “Банкларнинг кредитлари учун ўрнатилган фоиз ставкалари бизнесни бошлаш учун мақбул даражада. Уларнинг бу борадаги хизматларидан кўнгилимиз тўқ”, дея жавоб берди.\nШунингдек, ҳудудий дастурларга киритилган лойиҳаларни молиялаштиришда банк кредитларининг ўрни юзасидан ҳам сўровлар уюштирилганда, респондентларнинг 97,9 фоизи дастурлар ижроси ўз вақтида, сифатли амалга оширилаётганлигини баён этди.\nМуҳими, сўровларда иштирок этган тадбиркорлар ва хорижий ишбилармонларнинг фикр-мулоҳазаларидан юртимизда кафолатли банк тизимининг самарали фаолият кўрсатаётгани ялпи ички маҳсулот таркибида кичик бизнеснинг улуши тобора ортишига кўмаклашаётгани яққол сезилди.\n2014 йилда юртимиз банк тизимининг тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш борасида олиб борган муваффақиятли фаолияти юксак баҳоланиб, жаҳон рейтингидаги ўрнини янада юқори босқичга олиб чиққанини алоҳида қайд этиш ўринлидир. Хусусан, Халқаро молия корпорацияси ва Жаҳон банки томонидан 2014 йилнинг октябрь ойида эълон қилинган янги ҳисоботида Ўзбекистонда кредитлаш тизими рейтинг кўрсаткичи дунёнинг 189 та давлати ичида 130-ўриндан 104-ўринга кўтарилди. “Кредит алмашинуви индекси” кўрсаткичи бўйича эса мавжуд 8 балли тизимда 7 баллга баҳоланди.\n“Фитч рейтингс” халқаро рейтинг агентлиги томонидан юртимиз банк тизими фаолияти яна бир бор “Барқарор” дея қайта тасдиқланган бўлса, “Мудис” халқаро рейтинг агентлиги эса кетма-кет бешинчи йил “Барқарор” даражасини тасдиқлади.\nҚолаверса, республикамизда фаолият юритаётган Миллий банк, “Асака” банки, “Ипотека-банк”, “Ўзсаноатқурилишбанк”, “Агробанк” ва “Ипак йўли” банки каби етакчи молия муассасалари эса бир йўла иккита нуфузли халқаро рейтинг агентлигининг “Барқарор” рейтинг баҳоларини қўлга киритгани ҳам эътиборга лойиқ. Бундан ҳам муҳимроғи, агар 2011 йилда мамлакатимизнинг 13 та тижорат банки ижобий рейтинг баҳосини олган бўлса, бугунги кунга келиб, уларнинг барчаси ана шундай юқори баҳога муносиб кўрилди.\nМухтасар айтганда, “Ижтимоий фикр” жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази томонидан жорий йилнинг\nI чораги якунлари бўйича ўтказилган сўровлар натижаларидан аён бўлдики, унда иштирок этган респондентларнинг 98,5 фоизи банк тизимида олиб борилаётган иқтисодий ислоҳотлар аҳолининг ҳаёт даражасини оширишда ўз самарасини бераётгани, жумладан, юртдошларимиз банкларнинг молиявий кўмагида юқори натижаларга эришиб, оиласининг фаровонлиги ошишига муносиб ҳисса қўшаётганини мамнуният билан эътироф этди.\nБу эса соҳани ривожлантиришга доир қабул қилинган Фармон ва қарорлар, ҳудудий дастурлар ҳамда аҳолини иш билан таъминлаш бўйича бандлик дастури ижроси банк тизими томонидан “Мижоз банк учун эмас, банк мижоз учун” тамойили асосида ўз вақтида, изчил, сифатли бажариб келинаётганлиги, аҳолининг банкларга бўлган ишончи эса янада мустаҳкамланиб бораётганлигининг амалий тасдиғидир.\nСўров давомида хорижий экспертлар ва инвесторларнинг фикрларига ҳам алоҳида эътибор қаратилди.\n“Standard and Poor’s” халқаро рейтинг агентлигининг бош таҳлилчиси:\n— Ҳар бир ишбилармон ўзаро алоқаларни йўлга қўйишдан олдин ўзи танлаган давлатнинг иқтисодий салоҳиятини таҳлил қилиб, биринчи ўринда, унинг банк тизими фаолиятини чуқур ўрганиб чиқади. Ишонч билан айтиш мумкинки, Ўзбекистон — ана шундай салоҳияти юксак мамлакат. Унинг банк тизими барқарор ва самарали фаолият кўрсатиб, барчанинг ишончини оқлаб келмоқда. Мисол сифатида ўтган йили агентлигимиз томонидан юртингиздаги етакчи молия муассасаларидан бири — “Ўзсаноатқурилишбанк” фаолиятида ўтказилган таҳлил натижаларини олиб кўрайлик. Энг аввало, таъкидлаш керакки, бир йил ичида мазкур банк улкан ютуқларга эришган. Айниқса, бу ерда меҳнат қилаётган ходимларнинг касбий одоб-ахлоқ кодексларига тўла риоя этиб, мижозлар билан яқин ҳамкорликда иш юритаётгани, қулай ишбилармонлик муҳити яратилганлиги ўзаро алоқаларни мустаҳкамлашда муҳим омил бўлаяпти.\n“Ўзсаноатқурилишбанк”да омонатлар шартларини мақбуллаштириш, янги депозитларни ишлаб чиқиш ва жорий этиш, хизмат сифатини ошириш бўйича ҳам аниқ мақсадли ишлар олиб борилмоқдаки, буларнинг бари жорий йилда ҳам унинг янада юқори ўсиш суръатларига эришишига мустаҳкам пойдевор яратади, албатта.\n“Ипотека-банк”, Ташқи иқтисодий фаолият миллий банки, “Капиталбанк”, “Давр банк”, “Ориент финанс банк”, “Турон” банки, “Туркистонбанк” ва “Равнақбанк” фаолиятини ўрганиш жараёнида ҳам шундай ижобий натижалар қўлга киритилаётганига амин бўлдик. Дарҳақиқат, Ўзбекистон банк тизимида кучли механизм яратилгани унинг нуфузини юқори босқичларга кўтаришда бош омил бўлмоқда.\nЖенева дипломатик доираси президенти:\n— Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловида кузатувчи сифатида иштирок этдим. Бундан хурсандман. Яна шуни айтмоқчиманки, дунёнинг нуфузли рейтинг агентликлари мамлакатингиз банк тизимига муттасил равишда ҳар йили “Барқарор” рейтинг баҳосини бериб келаётганлигидан яхши хабардормиз. Бунинг сабаби шуки, аввало, юртингиз банклари хорижий инвесторлар ва тадбиркорларнинг талаб-таклифига мос равишда, уларга қулай бўлган замонавий хизматларни кўрсатмоқда, қолаверса, кредит портфелини соғломлаштириш бўйича кучли механизмнинг яратилгани банкларда муаммоли кредитларнинг юзага келишининг олдини олмоқда. Бундан ташқари, Марказий банк ўз функция ва вазифаларини тўлақонли бажариш баробарида, бу ерда назорат тизими тўғри йўлга қўйилгани, унинг қайта молиялаш ставкаси мақбул даражада ўрнатилганлиги юртингиз банкларининг барқарор ва ишончли фаолият олиб боришига туртки бермоқда.\nМарказий банк ташаббуси билан ўтказилаётган турли тарғибот-ташвиқот тадбирлари, жумладан, “BankExpo” миллий кўргазмаси ҳам мамлакатимиз молия-банк тизими ривожида кутилган натижаларни кўрсатмоқда. Айтайлик, “BankExpo — 2015” анжумани нафақат пойтахтимизда, балки юртимизнинг барча ҳудудида юқори савияда ташкил этилганини сўровда қатнашганларнинг 98,1 фоизи қўллаб-қувватлади.\nБуюк британиялик эксперт:\n— Юртингиз банк тизимида олиб борилаётган ислоҳотларни юқори баҳолаймиз. Менда “BankExpo” миллий кўргазмаси, айниқса, катта таассурот қолдирди. Унинг ҳар бир иштирокчиси тизим фаолияти билан яқиндан танишиш имкониятига эга бўлиши билан бирга, банклар томонидан мижозларга тақдим этилаётган замонавий хизмат турлари қулайлигига комил ишонч ҳосил қилди, десам, айни ҳақиқатни айтган бўламан.\nКўргазма якунига кўра, шунингдек, унда фаол иштирок этган тижорат банклари турли номинациялар билан тақдирланганини кўрдим. Бундай эътибор, аввало, банклар ўртасида соғлом муҳитни янада яхшилашга хизмат қилса, иккинчидан, банк тизимининг барқарор ва ишончли ишлашида асосий омил бўлган кадрлар сиёсатини янада шакллантириб, уни юқори босқичга олиб чиқишда муҳим аҳамият касб этади.\nАйтиш керакки, Марказий банк томонидан тизим ана шундай оқилона бошқарилаётгани глобал молиявий-иқтисодий инқироз даврида ҳам унинг барқарор ва кафолатли ишлашига имкон бермоқда. Бу эса соҳани ривожлантиришда тўғри сиёсат олиб борилаётганлигига далилдир.\nШу боисдан ҳам, бугун Ўзбекистон банк тизими ресурс жиҳатдан мустаҳкам, тадбиркорлар ва хорижий инвесторларнинг ишончли таянчи сифатида иқтисодиётингиз ривожига муносиб ҳисса қўшмоқда.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Маҳаллий ишлаб чиқарувчилар кўргазмаси\tЛизинг асосида бизнес бошлади »


Шавкат Мирзиёев: «Бу ердаги одамларнинг ҳам...\n29.06.2018 11:33 0 28655\nХабар берганимиздек, Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев бугун, 29 июнь куни Тошкент шаҳрининг Олмазор туманига ташриф буюриб, «Иброҳим ота» маҳалласида амалга оширилаётган қурилиш ва ободонлаштириш ишлари билан танишди. Бу ҳақда Президент матбуот хизмати хабар берди.\nПрезидент уйма-уй юриб, ҳар бир оиланинг талаб-истакларини ўрганиш, муаммоси бўлса ёрдам бериш, тадбиркорларни жалб этиб, ишчи жойлар яратиш зарурлигини таъкидлади.\n— Бу ердаги одамларнинг ҳам бола-чақаси, эртанги кундан умидлари бор. Мамлакатимиздаги ўзгаришларни, қабул қилинаётган дастурлар натижасини одамлар ўз уйида сезиши керак, — деди Шавкат Мирзиёев.\nДавлат раҳбари мазкур маҳалла фаоллари ва аҳоли билан суҳбатлашди. Аҳолини иш билан таъминлаш, шаҳару қишлоқларни обод қилиш, мактабгача таълим ва мактаб таълимини ривожлантириш, ёшларни етук инсонлар этиб тарбиялаш борасидаги ислоҳотлар моҳияти ҳақида мулоқот бўлди. «Обод қишлоқ», «Обод маҳалла» ва «Ёшлар — келажагимиз» дастурлари аҳоли турмуш шароитларини яхшилаш, ёшларни қўллаб-қувватлашга замин бўлиши таъкидланди.\nМаълумот ўрнида, ушбу маҳаллада 19 та икки қаватли ва 4 та тўрт қаватли уй жойлашган. Улар 1960-йилларда қурилган бўлиб, бугунги кунда таъмирталаб бўлиб қолган. Муҳандислик-коммуникация тармоқлари ҳам эскирган.\nШу каби маҳаллалар қиёфасини янгилаш мақсадида куни кеча «Обод маҳалла» дастури қабул қилинди. «Иброҳим ота» маҳалласи ҳам мазкур дастурга киритилган. Унга мувофиқ, барча кўп қаватли уйлар, кўча ва йўлаклар таъмирланиб, ҳудуд ободонлаштирилмоқда. 7 та икки қаватли арзон уй-жой, замонавий мактабгача таълим муассасаси қурилмоқда.\nСиёсат 29/06, 13:18\nСиёсат 03/05, 20:02


Тўқимачилик корхонаси ишга тушди – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Иқтисодиёт / Тўқимачилик корхонаси ишга тушди\nОктябр 27, 2018\tИқтисодиёт Изоҳ қолдириш 468 Кўрилди\nИқтисодиёт ривожида ишлаб чиқариш корхоналарининг аҳамияти катта. Шу билан бир қаторда ҳудуддаги ёшларни иш билан таминлаш, сифатли ҳамда экспортбоп маҳсулот ишлаб чиқаришда ҳам йирик корхоналарнинг ўрни беқиёс.\nБу борада вилоятимизда маҳаллий шароитда етиштирилаётган пахта толасидан тайёр маҳсулот ишлаб чиқаришга ихтисослашган яна бир янги корхона фойдаланишга топширилди.\nДенов туманидаги “Shashmoхkashob Tekstil” МЧЖ йилига 6 минг тонна ип-калава ишлаб чиқариш қувватига эга бўлиб, 10 миллион доллардан ортиқ қийматдаги тўқимачилик маҳсулотларини экспорт қилади. Ушбу корхонанинг ишга туширилиши натижасида 300 та янги иш ўрни яратилди.\nҚувонарлиси шундаки, ушбу корхонани 2019 йилда кенгайтириш ҳисобидан йилига 7 миллион пoгонометр трикотаж ва тўқувчилик маҳсулотлари ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш, қўшимча яна 350 та иш ўрни яратиш кўзда тутилмоқда.\n“Shashmoхkashob Tekstil” МЧЖнинг тантанали очилиш маросимида иштирок этган вилоят ҳокими вазифасини бажарувчи Баҳодир Пўлатов ушбу тўқимачилик корхонаси мамлакатимиз тараққиёти ва халқимиз фаровонлигини янада юксалтиришга хизмат қилиши билан аҳамиятли эканлигини таъкидлади. Фаол ходимларнинг бир гуруҳига эсдалик совғалар топширилди ҳамда меҳмонлар корхона фаолияти билан яқиндан таништирилди.\nОлдинги “Termiz city” бунёд этилади\nКейинги Воҳанинг энг ёш депутати


Никоҳ – мўминнинг ҳаётидаги муқаддас ришта. Бу жараёнда куёвнинг келинга маҳр бериши эса амалга оширилиши фарз ҳисобланган амаллардир. Бу орқали биргаликдаги ҳаёти давомида эркакнинг аёлга нафақа қилиши лозимлиги уқтирилади. Хўш, аёллар ўзларига бериладиган маҳр ҳақида нималарни билади?\nKun.uz маҳрнинг нима эканлиги ва унга нима берилса жоизлиги юзасидан сўровнома ўтказди. Табиийки, бу жараёнда турмуш қурганларга савол берилди ва натижаларга кўра маҳрни кўпроқ совға деб тушунадиган аёллар кўпчиликни ташкил қилди. Баъзилар буни никоҳ пайтида эшитишганини айтишди. Маҳр ҳақида умуман билмайдиган аёллар ҳам учради. Шундан келиб чиққан ҳолда бу масалада билимга эга бўлган замондошларимиздан ҳам фикр сўрадик.\nОдинахон Муҳаммад Содиқ, олима:\n– Маҳр бу аёл ва эркак ўртасида ақди никоҳ қилинган пайтда келинга бериладиган молиявий ҳақ ҳисобланади. У аёл кишининг ҳаққидир. Қуръони Каримда 4 ўринда уни беришга буйруқ қилинган. Пайғамбаримиз с.а.в ҳам «Маҳр бериш учун бир темир узук бўлса ҳам топгин», дея уйланадиган кишига маҳр беришга буйруқ қилганлар.\nМаҳрни куёв беради – унинг ота-онаси эмас. Бу билан унга оилабошилик масъулияти англатилади. Маҳр миқдорининг энг ками 4,25 грамм тиллага тенглаштирилади. Шу қийматдан тушмаслиги керак. Энг кўпининг эса чегараси йўқ: ҳисобсиз мол-мулк бўлиши ҳам мумкин.\nТурмуш қурадиган ёшларимизга маҳр бериш ва олиш фарзи ҳақида таълимот берилиши лозим. Йигитларга зиммасидаги маҳр бериш, қизларимизга маҳр талаб қилиш ҳуқуқлари, миқдори ҳақида англатиш керак бўлади. Ҳозирги пайтда бу масалани кўпчилик яхши англамаяпти. Буни никоҳ пайтида ёшларга англатиш имом-домлаларнинг вазифасига киради. Никоҳ пайтида келинда ҳаяжон ёки уят ҳисси туфайли буни сўрай олмаслиги мумкин. Шундай вазиятда унинг отаси ёки ака-ука, яқинларидан бирига бу вазифа юклатилади. Келиннинг номидан маҳр миқдорини эълон қилиб, талаб қилишлари жоиз бўлади.\nМаҳр берилиш муддатига кўра иккига бўлинади: муъажжал, яъни тезлатиб бериладиган маҳр ва муажжал, яъни кейинроқ бериладиган маҳр. Келишилган маҳрнинг бир қисмини тўй пайтида бериш, қолганини вақт ўтиб айтилган муддатида бериш мумкин. Айниқса ҳозир бу муддатни гувоҳлар иштирокида келишиб олиш мақсадга мувофиқ бўлади. Бошқа қарзлар каби маҳр ҳам эркакнинг зиммасида то вафотига қадар тураверади.\nМаҳрга қўлга киритиладиган мол-мулк берилиши вожиб бўлади: у тилла, пул уй-жой бўлиши мумкин. Маънавий нарсалар маҳр сифатида берилмайди – улар маҳр бўла олмайди, чунки улар қўлга киритиладиган мулк эмас. Агар уй-жойдан маълум хоналар ажратиб берилса, ўша хона унинг мулки ҳисобланади. Агар сабабларга кўра турмуш давом этмайдиган бўлса, ўша жой унинг мулкидир, истаса кириб яшаши, истаса унинг қийматини сўраб, ҳисоблаб ҳаққини олиши мумкин. Эр-хотин бўлиб яшагандан кейин қанақа айб билан ажрашган тақдирда ҳам аёл маҳрини олиши шарт. Авваллари бу қозилар орқали ҳал қилинган. Исломий давлатларда бу қонунга киритилган: эркак киши маҳрни айтилган вақтда бермаса тегишли тартибда қонунан ҳал қилинади. Бизда кўпинча имом-домлаларга мурожаат қилинади.\nСаййид Аҳмад Сайдаралиев, Ўзбекистон мусулмонлари идораси фатво бўлими мутахассиси:\n– Маҳр масаласи Ислом шариатида жуда муҳим масалалардан бири эканлигига унинг айнан Қуръони Каримда зикр қилиниши кифоя қилади. Нисо сурасида «Модомики никоҳ билан аёллардан фойдаланар экансиз, уларнинг белгиланган, ўлчанган маҳрларини бериб қўйинг» дейилган. Афсуски охирги пайтда бу масала анча оқсаб қолди. Кўп ҳолатда шунчаки никоҳ пайтида бир сидра зикр қилинади, аммо амалда ҳеч нарса қилинмайди. Уни бир эслаб ўтилади, кейин эса аёл киши кечиб юборади деган фикр пайдо бўлиб қолди. Аёллар ўзининг маҳр деган ҳаққи борлигини, уни чин кўнгилдан олишлари мумкинлигини сезмаган, билмаган ҳолатлар кўп. Ҳатто маҳр нима эканлигини билмайдиган аёллар қанча. Маҳр бу аёл кишининг ҳаққидир. Унга бераётган нарсамиз бевосита ўзининг тасарруфида бўлиши керак. Оилада, ижтимоий ҳолатда ишлатиладиган нарса бўлмаслиги керак. Масалан, кир эвиш машинаси, телевизор ёки мебел кабилар бўлмаслиги керак. Маҳрнинг миқдори бугунги кунда 1,5-2 млн атрофида бўлиши керак. Бу энг кам маҳр миқдори ҳисобланади. Бундан кам бўлмаслиги лозим, кўпининг чегараси йўқ.\nГулчеҳра Маткаримова, юридик фанлар доктори:\n– Бугун никоҳга киришиш жараёнида эркак ва аёл муносабатларига аҳамият берилмай қўйди. Ҳамманинг хаёлида фақат тўй қилиш. Никоҳ шартномаси маҳрнинг замонавий кўриниши ҳисобланади. Бу бизга Европадан кириб келмаган. Олдин ҳам Ўрта Осиё ҳалқларида никоҳ шартномаси мавжуд бўлган. Маҳр ҳам бекорга киритилмаган. Бу аёлни ҳимоя қиладиган механизм. Ўша аёлнинг турмуши бузиладиган ёки эри вафот этадиган ҳолатларда аёлни ҳимоя қилиш. Маҳр беришдан қочиш жуда ёмон ҳолатларга олиб келмоқда. Никоҳ шартномаси тузишни, маҳр беришни исташмайди. Айримлар келинни уйига рўйхатга қўйишни истамайди, оқибатда фарзандлари билан кўчада қолиш ҳолатлари рўй беради.\nЯқинда бир ёшгина тақводор келин мурожаат қилди. Турмуш ўртоғи жуда катта қори йигит экан. Буни қарангки, маҳрида ҳеч нарса йўқ. Шундай билимли, ҳамма нарсани тушунадиган инсонлар ўртасида маҳр муносабатларига жиддий қарамас экан, оддий дунёвий инсонлардан нима талаб қиламиз?\nДемакки, Ислом маърифатини сингдиришимиз керак, уни тарқатишдан чарчаш керак эмас. Масалан, Францияда бундай дарслар киритилган, бизга ҳам керак шу нарса. Тарбия каби дарсларда ўргатишимиз лозим. Диншунос эмасман, лекин ота-боболаримиз маҳрни қандай берилиши ҳақида сингдиришган бизга. Биз ҳам болаларимиз онгига сингдириб бориш, уни одатга айлантиришимиз керак.\nҲозирда Оила кодекси янгидан ишланди, назаримда бу кодексда мана шу масалаларниям инобатга олиш керак. Ёки бунинг мажбурият ҳиссини, масъулиятини кўтаришимиз керак. Чунки аёллар мулксизлиги жамиятга жуда катта зарар келтиряпти. Бу масала устида диншунос олимларимиз, депутатларимиз ишлаши керак. Маҳрни одатга айлантириш, масъулият юкини юқорига кўтариш лозим. Агар бунга юридик шакл бериш имкони бўлса уни киритиш ёки бунга имкон бўлмаса, болаларимиз онгига сингдириш, тарбиялашда эътиборни кучайтиришимиз керак.\n2021 йил биринчи чорагида Ўзбекистонда янги туғилган ўғил болаларга Муҳаммадали, қизларга эса Солиҳа исми энг кўп қўйилган.\nШу йил январь-март ойларида 5 236 нафар ўғил болага Муҳаммадали, 5 114 нафар қизга Солиҳа исми берилган.\nМаълум бўлишича, жорий йилнинг уч ойида 91 067 нафар ўғил бола ва 84 837 нафар қиз болага туғилганлик ҳақида гувоҳнома берилган.\nДХА матбуот хизмати маълумотига кўра, жорий йилда қизларга Солиҳа исмидан ташқари Муслима (2 969), Шукрона (2 252), Имона (1 913), Фарзона (1 423), Мубина (1350) исмлари ҳам кўп қўйилган.\nЎғил болалар исмининг топ 5 талигида эса Муҳаммадалидан ташқари Муҳаммад (2 997), Абдуллоҳ (2 711), Мустафо (2 333), Имронбек (2 062) исмлари ҳам бор.\nМуҳаммадали ва Солиҳа исмлари 2019 ва 2020 йилларда ҳам Ўзбекистонда энг кўп қўйилган исмлар бўлган. Жумладан, 2020 йилда 19 383 нафар ўғил болага Муҳаммадали, 18 616 нафар қизга Солиҳа исми берилган.\nРамазон туҳфаси: Илк инсон – Ҳуд алайҳиссалом, Од қавми ва Эрам шаҳри (Аудио)\nОта-онамиз хонадонимизни файз-баракага тўлдирувчи фаришталар, уйимизни ақлу заковат зиёси ила ёритувчи чироқлардир. Қаерда кексалар бўлса, ўша ерда хайру барака, меҳру оқибат устун бўлади. Хўш, сиз кекса ота-онангизнинг холидан хабар олдингизми? Уларнинг мушкулини осон қилиб, дуоларини олаяпсизми? Бу саволларга жавоб бериш ҳар биримизнинг виждоний бурчимиздир.\nАсрлар давомида халқимизнинг қон-қонига сингиб кетган ота-онага нисбатан ҳурмат-эҳтиромда бўлиш туйғуси энг эзгу фазилатларимиздан бири ҳисобланади. Албатта, бу туйғулар онгимизга мажбуран сингдирилмаган. Ёки атайлаб ўйлаб топилмаган. Бу бағри кенг ва саховатли ўзбек халқининг авлоддан-авлодга ўтиб келаётган ўлмас қадриятларидан биридир.\nҚалбимизни ёритган офтоб\nТонг саҳардан бизни ишга кузатадиган ота-онамизнинг фарахбахш дуолари қалбимизни офтобдек ёритади. Кун бўйи куч-қувват, мадад бағишлаб туради. Сизни доимо интиқлик билан кутадиган, сизга суянадиган, суянч бўладиган, ташвишингиздан куйиниб, қувончингизга шерик бўладиган ота-онангизнинг борлиги қандай яхши. Зеро, фарзанд учун икки дунё саодати–ота-онасининг икки лаби орасидадир, дейилгани, Муҳаммад салаллоҳи алайҳи вассаламнинг “Агар Аллоҳ бўлмаганида умматларимга отага сиғинишни буюрардим”, деганлари ҳам бежиз эмас.\n“Исро” сурасининг 23-24-оятларида “Раббинг, ёлғиз унинг ўзига ибодат қилишларингизни ҳамда ота-онага яхшилик қилишларингизни амр этди. Агар уларнинг(ота-онангизнинг) бириси ёки ҳар иккиси сенинг қўл остингда кексалик ёшига етсалар, уларга қараб уф тортма, уларни жеркима. Уларга (доимо) яхши сўз айт! Улар учун меҳрибонлик билан, хорлик қанотни паст тут, хокисор бўл ва “Парвардигорим, мени гўдаклик чоғимдан тарбиялаб-ўстирганларидек, сен ҳам уларга раҳм-шафқат қилгин”, деб ҳақларига дуо қил.\nБир куни Анушервон мажлис уюштириб йиғилганлардан сўрабди: “Гулларнинг орасида энг ширин ҳидлиси қайси?” Одоб хазинасини юрагига жойлаган бир йигит шундай жавоб қилибди:\n– Ота-онаси тириклигида уларни хурсанд қиладиган, вафот этганларидан сўнг эса уларнинг номларини боқийлаштирадиган ҳаёт гули бўлмиш фарзанд!\n“Зухри абад истасанг фаровон қилмоқ...”\nБир қадрдон укамиз Тошкентда яшайди ва ишлайди. Ота-онаси кичкина укаси билан қишлоқда туришарди. Онаси ўтган йили июль ойида вафот этганди. Отаси яқинда тўқсон ёшида қазо қилди, отахон 2018 йилнинг декабридан буён тўшакка михланиб ётганди. Ота-онаси билан бирга турадиган ўғли, келини ва набиралари қарияларнинг кўнглига қарадилар, уларни ҳеч оғринтиришмади. Улар шоирнинг қуйидаги сатрларидаги гапларга амал қилишди:\nОтага тик боқма, иймонинг сақла,\nФарзандсан, сен доим бурчингни оқла.\nОтага тик боқсанг, кун ўтиб бир кун,\nЯқинда укахоним билан суҳбатлашиб қолдик. У укаси, келини ва жиянидан миннатдор бўлиб шундай деди: “Биз оиламиз билан Тошкентдамиз, қишлоққа келганда ҳам меҳмондай келиб, ота-онамиздан хабар олиб кетардик. Отасига раҳмат келинимнинг, қайнота-қайнонасини оқ ювиб, оқ таради, иссиқ-совуғидан ҳар доим хабардор бўлиб турди, қарияларнинг инжиқликларига чидади. Унга биздан қайтмаса, Аллоҳдан қайтсин. Укам ҳам фарзандлик бурчини бекаму кўст адо этди.\nҲамсуҳбатимнинг келини-ю укасидан миннатдор бўлиб айтган гапи ҳазрат Алишер Навоийнинг:\nЗухри абад истасанг фаровон қилмоқ,\nБил они ато-аноға эҳсон қилмоқ, деган тўртлигини ёдимга туширди.\nДунёнинг ишларига ҳайрон қоласан, киши. Оилада фарзанд дунёга келганда, бола билан бирга ота-она учун ҳаёт мазмуни, қувонч ва севинч ҳам туғилади. Фарзандини не-не умид, не-не меҳнату машаққат билан вояга етказгунича ота-онанинг юзларига ажин, сочларига оқ тушади. Аммо бу заҳматларга жавобан фарзанд нима қилади? Юқорида таъкидлаганимиздек, ота-онасининг хизматида бўлиб, уларни бошига кўтариб юрган жаннати фарзандларга ҳар қанча раҳмат айтса арзийди. Аммо фарзанд ноқобил бўлса-чи?\nВатанга энг муносиб таъриф Имом Абу Исо Муҳаммад ат-Термизий ривоят қилган ҳадисда:\n– Ё Расулуллоҳ! – дедим, – кимга яхшилик қилай?\n– Расулуллоҳ: “Онангга”, дедилар. “Яна кимга?” дедим.\n“Онангга” дедилар. “Яна кимга?” деб эдим, “Онангга” дедилар. “Яна кимга?” деб эдим. “Отангга”, ундан кейин барча яқинларингга”, дедилар.\nОна - ўз ҳаётини хавф остига қўйиб бизни йўқлик оламидан борлиқ дунёсига олиб ўтган муқаддас кўприк. Бизнинг биргина хушҳол жилмайишимиз учун бутун дунёсини фидо қилишга тайёр мўътабар зот. Она фарзанди бешиги бошида алла айтиб, тунларни тонгларга улайди. Алла – онанинг фарзандига дуоси, алла онанинг узун тунлар Худога қилган илтижоси. Она қалбидаги энг эзгу тилакларини айтиб, фарзандига камол, бахт ва соғлик тилаб Яратганга илтижо қилади.\nУлуғ донишмандлар Ватанга муносиб таъриф излаганда уни Она сиймосига қиёс этганларида катта маъно мужассам. Дунёда “муқаддас” деган сўзга энг муносиб зот ҳам Онадир. Онани эъзозлаш – бизнинг миллатимиз, халқимиз учун олий қадрият даражасига кўтарилган фазилат. Она ҳар бир инсоннинг қалб гавҳари, нури дийдаси. Ҳаётда энг яқин суянч, сирдош, елкадош ҳам – Она.\nБошқа миллатларда ўғил-қиз вояга етдими, аксарият ҳолларда мустақил ҳаёт кечира бошлайди. Хоҳласа, кекса ота-онасидан хабар олади, хоҳламаса йўқ, уларга ғамхўрлик кўрсатиш борасида масъулият сезмайди. Шунинг учун қариб-қартайган, ўзгалар ёрдамига муҳтож бўлган ота-оналар кунларнинг бирида ҳаётдан кўз юмганини биров билиб, биров билмай қоладиган ҳоллар ҳам учраб туради.\nФарзанд катта ёки кичик бўлишидан қатъи назар, ота-онасининг хизматида бўлиши эса халқимизга хос гўзал фазилатлардан биридир. Ота-онанинг хизматида бўлиш ҳам бурч, ҳам ўзаро муносабатларни мустаҳкамлашда муҳим жиҳат саналади.\nМеҳру мурувватга муштоқ муштипар\nБиз глобаллашув даврида яшаяпмиз. Телевидение, интернет, ижтимоий тармоқлар ва хорижий фильмлар орқали айрим мамлакатларга хос, лекин биз учун мақбул бўлмаган одатлар, масалан, ота-онаси қариганида уларни эътиборсиз қолдириш, уларга нисбатан меҳрсизлик каби ҳолатлар ҳаётимизга кириб келмоқда. Шунинг учун ҳам Бош қомусимизнинг 66-моддасида “Вояга етган, меҳнатга лаёқатли фарзандлар ўз ота-оналари ҳақида ғамхўрлик қилишга мажбурдирлар”, деб қайд этилган. Эътибор бераяпсизми, фарзандлар зиммасига мажбурият юкланмоқда. Ваҳоланки, ота-онага ғамхўрлик – фарзандлар олдидаги бурч, дейилиши ҳам мумкин эди. Бироқ кимдир бу бурчни адо этади, кимдир йўқ. “Мажбурдирлар” дейилдими, демак, бажариш шарт. Бажарилмаса, жавобгарлик юзага келади.\nБалки бу гапларни ёзиб ёки бу мавзуга тўхталиб ўтирмаслигим ҳам мумкин эди. Яқинда тўқсон ёшга яқинлашган бир онахонни йўқлаб боришимизга тўғри келди. Бир ўзи бир каталакдай хонада яшаяпти. Ҳамма нарсаси шу хонанинг ичида, унга яқин орада супурги тегмаган. Ўзлари ўқитувчиликдан пенсияга чиқиб, икки миллион сўмга яқин пенсия олар эканлар. Суриштирсам, уч ўғил, бир қизлари бор экан. Бир ўғли Россияда доимий яшайди, бирови ишлаш учун кетган. Бир ўғли билан қизи шу маҳаллада яшайди ва шу ердаги мактабда ишлашади. Лекин онаси ёлғиз яшайди. Хўп, ноқобил ўғли онасининг қадрига етмабдиям дейлик. Қизи-чи? Уям она-ку? Фарзанд тарбиялаяпти-ку. Қайтар дунё деган гап борлигини, онасига бемеҳрлиги эртага фарзандларидан қайтиши мумкинлигини наҳотки ўйламаса? Ваҳоланки, Аллоҳнинг бандаларига берган энг яхши неъмати – одамзотнинг бир-бирига бўлган меҳр-муҳаббатидир. Бу шундай инъомки, уни дунёдаги барча бойлик эвазига ҳам сотиб олиб бўлмайди. Аллоҳнинг бу инъомидан баҳраманд бўлиш ҳаммамизга насиб этсин.\nДомла опа бизга на фарзандларидан, на набираларидан шикоят қилди. Ҳатто “Бир набирам Тошкентга қатнайди, пул бериб юбораман, ул-бул нарса олиб келиб беради”, деб уни мақтаб ҳам қўйди.\nЎшандан буён тўқсон ёшни қаршилаётган онахонни тақдир ҳукмига ташлаб қўйган фарзандлари эл олдида қандай бош кўтариб юришибди экан? Қариган ота-онанинг иссиқ-совуғидан хабар олмайдиган, соғ-бемор пайтида бошида парвона бўлмайдиган фарзандларни ким деб аташ мумкин? Шундай одат бизнинг миллий менталитетимизга тўғри келадими? Онахон фарзандлари-ю набираларини кўргиси, эркалатгиси, уларга меҳр бергиси ва меҳрини туйгиси келмайдими, деган тизгинсиз хаёллар мени қийнайди. Онахондан қўни-қўшнилари, шогирдлари хабар олиб туришаркан, ўғли эса ҳар доимда нон-пон олиб келиб ташлаб кетар экан. Қариганида иссиқ-совуғидан хабардор бўлинмаган қариянинг аҳволи не кечади?\nШуларни ўйлаб, менинг бу аёлга беихтиёр раҳмим келди. Нега? Кекса бўлганлиги учунми? Йўқ. Унинг учун эмас, аксинча, бу меҳрибончиликни фарзандларидан кўрмагани, яқинларидан излаган эътиборни бегоналардан топгани учун. Шу кунгача болам, набирам деб топганини уларга илинган онанинг бундай эътиборсизликка муносиб эмаслиги учун. Чунки ота-оналар меҳрни, аввало, ўз фарзандларидан кутадилар. Фарзандларининг айтган бир оғиз ширин сўзи, қилган кичик хизмати ота-онага чексиз қувонч бағишлайди. Зеро, шоира Нодира айтганидек, “Фарзанд меҳри аритар ғам зангини кўнгилдан”.\nАбу Хурайра (р. а.)дан ривоят қилинишича, пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) шундай деганлар: “Уч кишининг дуоси шубҳасиз қабул қилинади: мазлумнинг, йўловчининг ва ота-онанинг фарзанди ҳақига қилган дуоси”.\nШундай экан, ота-онамиз тириклигида уларнинг дуосини олишимиз керак эмасми?\n“Шараф тожи эрур оёғин гарди...”\nАсаларилар оиласини кузатганмисиз? Улар онасини доимо ўртага олиб, тиллари билан ялаб-юлқаб, тозалаб юрадилар. Она ари бир лаҳза ҳам эътиборсиз қолдирилмайди. Демакки, она улар учун муқаддас. Агар она ари бўлмаса, асалари оиласи тўзғиб, тарқалиб кетиши ва ҳалок бўлиши муқаррар. Биз онгсиз деб ҳисоблайдиган шу жониворларнинг онасини эъзозлаши биз инсонлар учун ибрат намунаси эмасми?\nИмом Термизий ривоят қилган бир ҳадиси шарифда пайғамбаримиз Муҳаммад (а. с. в.) бундай деган эканлар: “Ёш йигит кекса кишини ёши улуғлиги учун ҳурмат қилса, Аллоҳ таоло уни ҳам кексайганида ҳурмат қилинадиган инсонлар қаторига қўяди”. Кексайганда ҳурмат-иззат, меҳр-оқибат кўришни истаган одам, албатта, ёши улуғларни эъзозлайди. Зеро, “Қадр кўрсатган қадр топади” деган ҳикмат бежизга айтилмаган. Шундай экан, ота-онамизнинг асо тутган қўлларига асо, кўзларига нур, белларига қувват бўлайлик! Зеро, Абдураҳмон Жомий “Онангдан бош товлама, ошмасин дарди, шараф тожи эрур оёғин гарди” деганлари бежиз эмас.


9-дарс/Аёлларнинг эркакларга аралашмасдан тавоф қилишлари ҳақида | Ислом Нури\n9-дарс/Аёлларнинг эркакларга аралашмасдан тавоф қилишлари ҳақида\n1241 марта кўрилган\nباب طواف النساء من غير اختلاط بالرجال\n10-боб Аёлларнинг эркакларга аралашмасдан тавоф қилишлари ҳақида.\n«قَالَ: ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنَا قَالَ: أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ: إِذْ مَنَعَ ابْنُ هِشَامٍ النِّسَاءَ الطَّوَافَ مَعَ الرِّجَالِ، قَالَ: كَيْفَ يَمْنَعُهُنَّ؟ وَقَدْ طَافَ نِسَاءُ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ الرِّجَالِ؟ قُلْتُ: أَبَعْدَ الحِجَابِ أَوْ قَبْلُ؟ قَالَ: إِي لَعَمْرِي، لَقَدْ أَدْرَكْتُهُ بَعْدَ الحِجَابِ، قُلْتُ: كَيْفَ يُخَالِطْنَ الرِّجَالَ؟ قَالَ: لَمْ يَكُنَّ يُخَالِطْنَ، كَانَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا تَطُوفُ حَجْرَةً مِنَ الرِّجَالِ، لاَ تُخَالِطُهُمْ، فَقَالَتْ امْرَأَةٌ: انْطَلِقِي نَسْتَلِمْ يَا أُمَّ المُؤْمِنِينَ، قَالَتْ: «انْطَلِقِي عَنْكِ»، وَأَبَتْ...»\nИбн Журайж айтади, Иброҳим ибн Ҳишом аёлларни эркаклар билан тавоф қилишдан ман қилган пайтда Ато менга айтдики: У қандай қилиб уларни ман қилади? Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг аёллари эркаклар билан (бир вақтда аралашмасдан) тавоф қилгандику! Мен сўрадимки: Бу ҳижобдан кейинми ёки аввалми? Ато айтдиларки: Ҳа, қасамки мен бу нарсани, яъни уларнинг эркаклар билан бирга бир вақтда тавоф қилганларини ҳижобдан кейин кўрганман. Ибн Журайж айтади, мен дедим: Қандай қилиб улар эркакларга аралашишар эди? Ато айтдиларки: Улар аралашишмас эди. Оиша розияллоҳу анҳо эркаклардан алоҳида тавоф қилардилар, уларга аралашмас эдилар. Аёллардан биттаси Оиша онамизга: Эй Уммулмўъминин, юринг, ҳажарул асвадни ушлаймиз, деди. Шунда боравер ўзинг дедиларда, боришдан бош тортдилар. Имом Бухорий ривояти.\nУшбу ҳадисдаги Ибн Ҳишом бу Иброҳим ибн Ҳишом, яъни Ҳишом ибн Абдулмалик халифанинг тоғаси бўлган, у шу пайтда Макканинг волийси эди ҳамда ҳажнинг амири эди, ҳаж пайтларда амр эди ҳажга. У Маккада волий бўлган пайтда аёлларга ғайрат қилиб, рашк қилиб аёлларни алоҳида, эркакларни алоҳида тавоф қилиш учун вақт ажратиб қўйди.\nБайтуллоҳни тавоф қилиш ҳаж ва умра ибодатларидаги бир нусукдир. Бу тавофни ҳаж ва умарадан ташқари алоҳида қилса ҳам бўлади. Бу ибодатни эркаклар ҳам, аёллар ҳам баражадилар. Тавоф эса фақат Байтуллоҳул Ҳаромдагина қилинади. Эркаклар ва аёллар тавоф қилишадиган бўлса, албатта бу ҳолатда аралашишлик содир бўлиши мумкин. Шариат эса аралашишни ман қилган. Шариат ҳар қандай ҳолатлар, яъни аралашиш мумкин бўлган ҳар қандай ҳолатдан ман қилган. Тавофда аралашмасликнинг иложи йўқ. Аралашмаслик учун иккита ишнинг биттасини қилиши керак. Ёки эркакларга алоҳида, аёлларга алоҳида вақт ажратиш керак, ё бўлмасам аёллар эркаклар тавоф қилаётган пайтда тавоф қилаверишлари керак, лекин эркакларга аралашишмасдан бир чеккада, чекароқда, узоқроқда тавоф қилишлари керак. Биринчи ҳолатни ибн Ҳишом амалга оширди. Унинг бундай қилишлигига унинг аёлларга нисбатан рашки, ғайрати бўлганиди. Бироқ, унинг бу қилган иши машруъ иш эмас эди. Шариат буюрган иш эмас эди. Яъни, алоҳида вақт ажратиб қўйишлиги. Чунки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ибн Ҳишомдан кўра ғайратлироқ эдилар, бироқ ул зот бу ишни қилмадилар. Агар бу иш ҳақ бўлганда ва яхшилик бўлганда, албатта ул зот бу ишни қилган бўлардилар ва умматларини бу яхшилликка йўллаб қўйган бўлардилар.\nЧунки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганларки: “Мендан олдин бирор пайғамбар ўтган бўлса, албатта у ўз умматини улар учун яхшилик деб билган ҳар бир яхшилликка йўллаб қўйиши унинг зиммасидаги ҳақ эди ва уларни ўзи улар учун ёмонлик деб билган ёмонликдан қайтариб қўйишлиги ҳам зиммасидаги ҳақ эди”. Балки, Ибн Ҳишомнинг қилган ишини нотўғри эканлигига, унинг бу ижтиҳоди хато эканлигига далолат қилувчи Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг сўзлари ҳам бордир, ул зот айтдиларки: “Эй Абдуманоф — қабилага хитоб қилиб айтяптилар, улар Байтуллоҳдан маъсул эдилар — Сизлар бу Байтни, яъни Байтуллоҳни кеча ва кундузнинг қайси соатида бўлмасин бирон кишини тавоф қилишдан ҳам, намоз ўқишдан ҳам қайтарманглар”. Байтуллоҳнинг олди доим очиқ бўлсин деганлар. Яъни, бировни қайтариш мумкин эмас эркак бўлсин, аёл бўлсин, қайси соатда бўлишидан қатъий назар. Шу ҳадисга биноан ҳам унинг қилган ижтиҳоди хато эди. Ундан ташқари Байтуллоҳга ёғилиб келаётган умрачилар ва тавофчилар, хусусан бугунги кунимиздаги ҳолатларда бунчалик кўп сонли одамларни иккига бўлиб: Сен фалон соатда тавоф қил, сен фалон соатда тавоф қил, деб эркакларни, аёлларни ажратишлик жуда ҳам мушкул бўлар эди. Бу ечим умуман фойда бермай қоларди бугунги кунимизда. Бу жуда ҳам қийинчиликка сабаб бўлиши мумкин эди. Ибн Ҳишомнинг қилган иши Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг аёллари қилган ишга мухолиф бўлганлиги учун Ато ибн Аби Рабоҳ бу ишни инкор қилдилар ва ўзларининг инкорларига Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг аёлларининг қилган ишларини далил қилдилар.\nИккинчи ҳолат: Иккинчи ҳолатда айтдикки, яъни аёллар эркаклар тавоф қилаётган вақтда тавоф қилишаверади лекин улар орқада эркаклардан узоқроқда, бир четда тавоф қилишади дедик. Оиша онамиз ҳам айни шу ишни қилганлар. Аллоҳ таоло Оиша онамиздан рози бўлсин. Ибн Журайж Атонинг амирнинг қилган ишига этироз билдирганини кўрган пайтда, яъни эркак аёлларни тавофда аралашишдан ман қилган пайтда Ибн Журайж Атодан сўрадилар: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг аёлларининг тавофи ҳижобдан аввалмиди ё кейинмиди, деб? Ато раҳимаҳуллоҳ бу нарса ҳижобдан қатъан кейин эканлигини баён қилиб бердилар. Чунки, Ато ибн Аби Рабоҳ тобеинлардан, тобеин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни кўрган бўлмайди, у фақат саҳобаларни кўрган бўлади. Ато ибн Аби Рабоҳ ибн Аббоснинг катта шогирдларидан бўладилар. Шу пайтда ибн Журайж яна бир аниқлаштириб олиш учун ёки у кишига инкор қилиб айтдиларки: Ие, қандай қилиб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг аёллари эркаклар билан аралашиб тавоф қилишади? - деб сўради. Шунда Ато: Йўқ, улар аралашишмас эди, балки алоҳида, эркакларнинг орқасида, бир чекада тавоф қилишарди деб тушунтириб бердилар. Ибн Журайж билан Ато роҳимаҳумуллоҳларнинг ўрталарида бўлиб ўтган бу ҳивор далолат қиляптики: эркаклар қадимдан яъни салафлар қадимдан ҳам аёлларни эркакларга аралашишини ман қилганлар. Шундан келиб чиқиб аёл киши агар тавоф қиладиган бўлса, эркакларга аралашмаслиги, уларга тиқилинч қилмаслиги керак. Балки, эркаклардан узоқроқ жойда тавоф қилиши керак. Агар бунинг имкони бўлмаса у тавоф холироқ бўладиган вақтни мўлжаллаб тавофга чиқсин. Ёки тиқилинч озроқ бўладиган вақтларни мўлжаллаб ўша вақтларда тавофга кирсин. Мана шу уни эркакларга аралашиб тавоф қилишидан кўра яхшироқдир. Мана шу гапимизни Умму Саламанинг ҳадиси қувватлаши мумкин. Умму Салама айтадиларки: Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга қийналётганим яъни оғираётганлигимни яъни бетоблигимни шикоят қилдим. Шунда ул зот айтдиларки одамларнинг орқасида маркабга миниб олиб тавоф қилаверинг дедилар. Одамларнинг орқасида яъни намоз ўқиётган пайт одамларнинг орқасидан сиз тавоф қилаверинг дедилар. Яъни, намоз ўқиётганлигида деганлигига шу ҳадиснинг лафзи ўзи далил бўлади, айтдиларки: Мен тавоф қилдим Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Уйнинг (Байтуллоҳнинг) ёнида намоз ўқиётгандилар. Ваттур оятларини намозда ўқиётгандилар. Синдий раҳимаҳуллоҳ бу ҳадисга шарҳ бериб айтадиларки: “Имкони борича аёлларнинг тавофи эркакларникидан ажраган, яъни узоқроқ бўлгани яхши. Мана, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Умму Саламага эркаклар намоз ўқиётган пайтда тавоф қилишликка ижоза бердилар. Бу пайтда эркаклар намоз билан машғул бўладилар. Мазкур ҳадис эркаклар тавоф қилаётганда уларнинг орқасидан юришга далолат қилмаяпти. Балки, улар намозда эканлигига далолат қиляпти. Валлоҳу таоло аълам дедилар. Шу билан Синдидан нақл ниҳоясига етди.\nЭнди, бу ерда огоҳлантириб қўйишимиз муносибки: аёллар эркаклар билан ҳажарул асвадни бориб ушлаш ёки уни ўпишликда тиқилинч қилмасликлари керак. Чунки, ҳажарул асвад аксар ҳолатда эркаклар билан тиқилинч бўлади. Агар аёл киши шу пайтда мен ҳам ҳажарул асвадни ушлайман деб борадиган бўлса, бу ерда аралашиш рўй беради, нафақат аралашиш балки бу ерда жасадларни бир-бирига тегиши, ёпишишлари рўй бериши мумкин. Буни ҳаражул асвадни яқинроғига бориб кўрган одам тасаввур қилиши мумкин. Анча-мунча кучли эркаклар ҳажарул асвадга етдим деганда тиқилинч, оломон уни суриб ташлаб чиқариб юборади. Шунинг учун аёлларимизга насиҳатимиз, масалҳалатимиз бир суннат амалини амалга ошираман деб бир қанча ҳаром ишларга қўл уриб қўймасинлар. Тавоф қилаётганда Ҳажарул асвадга қўл теккизишлик суннат. Агар қўл теккизишни имкони бўлмаса, узоқдан туриб ишора қилишнинг ўзи кифоя қилади. Аммо, бориб эркакларга аралашиш, уларнинг орасига суқилиш бу ҳаром ишлардир. Мана, Оиша онамизни қаранг Оиша онамиз тавоф қилган пайтда бугунги кундаги тиқилинчлар бўлган эмас, шундай ҳолатда ҳам Оиша онамиз боришликдан бош тортдилар. Яъни, мен ҳажарул асвадни ушламайман, узоқдан тавоф қилавердилар.\nУшбу ўрганиб ўтган ҳадисимиздан қуйидаги ҳукмларни ва фойдаларни олишимиз мумкин:\nБиринчи: Эркаклар ва аёллар тавоф қилаётган пайтда аралашишлари мумкин эмас экан.\nИккинчиси: Аҳли илмлар илмий масалаларда илмий баҳс қилишлари мумкин. Ҳар бири ўз ҳужжатини баён қилишлиги билан муноқаша қилса бўлади.\nУчинчи фойдамиз: Собит бўлган суннатга хилоф қилган одамга инкор қилиш, гарчи у валиюл амр бўладиган бўлса ҳам. Мана, ибн Ҳишомга Ато инкор қилдилар.\nТўртинчиси: Мусулмон одам ғайрати ва рашки туфайли шариатга хилоф иш қилиши мумкин эмас экан. Бу ибн Ҳишоминг қилган ишидан олинди.\nБешинчиси: Эркак ва аёлларнинг ўртасини аралашишдан ман қилиш тобеинларнинг даврида ҳам маъруф ва маълум бўлган экан.\nОлтинчиси: Шайтон инсонни адаштиришдан ҳеч чарчамайди, гарчи у Байтуллоҳни тавоф қилаётганда ҳам уни йўлдан оздиришга ҳаракат қилади.\nЕттинчиси: Оиша розияллоҳу анҳонинг фазилатлари ва Оиша онамизнинг фақиҳа, яъни олима эканликлари.\nСаккизинчиси: Бир қоидаки: Ёмон ишлардан сақланиш яхши ишларни қилишдан муқаддам қўйилади. Яъни, агар қарама-қарши келиб қолса ё бир яхши ишни қилиш керак ё бир ёмонликни тарк қилиши керак. Шунда ёмонлик тарк қилинади яхшиликни қилинмайди. Буни Оиша онамизнинг қилган ишларидан оляппмизки: Ҳажарул асвадни ушлаш яхши иш эди, эркакларга аралашиш ёмон иш эди. Шу иккаласи қарама-қарши бир жойда келиб қолди, қайси бирини қилиши керак? Ҳажарул асвадни ушлаш керакми яъни суннатни қиламан деб ёмон ишга қўл уриш керакми ёки ёмонликдан сақланиб суннатни қилмай қўявериш керакми? Ёмонликдан сақланиш учун яхши ишни қилмай қўйилаверди.\nОхирги оладиган фойдамиз: Аралашишдан ман қилиш ҳам ҳижоб маъноларидан экан. Демак, аралашишлик очиқ-сочиқликка далолат қилади деб ўтган дарсларимизда ҳам айтгандик.\n‹ 8-дарс/Масжидда аёлларнинг ўзлари учун бир эшикни хослаш ҳақидаги боб. юқорига 11- боб. Эркакларни бегона аёлларнинг ҳузурига киришдан ман қилиш ›


Депутатлар жамоатчилик телевидениеси яратмоқчи\n22 май 2022, Тошкент вақти: 03:47\nЎзбекистондаги телеканаллар¸ оддий ўзбекистонликлар фикрича¸ асосан халқ диққатини мамлакатдаги асл вазиятдан чалғитиш мақсадида фаолият юритмоқда.\nЎзбекистонда жамоатчилик телевидениеси ташкил қилиш тараддуди бошланган. Оддий халқ ҳамëнидан олинадиган пул ҳисобига ишловчи бундай телеканалларнинг эркин матбуот йўқ бир мамлакатдаги истиқболи шу халқ вакилларига қоронғу кўринмоқда.\nЎзбекистонда жамоатчилик телевидениеси ташкил қилиш тўғрисидаги ғоя Олий Мажлис қонунчилик палатасининг Aхборот ва коммуникация технологиялари масалалари бўйича қўмитасида муҳокама қилинган.\nРегнум агентлигининг ёзишича, қизғин муҳокамаларга сабаб бўлган янгича ғояни Халқ демократик партияси вакиллари ўртага ташлаган.\nЎзбекистонда бу ғояни ҳаётга тадбиқ этиш имкониятлари ҳақида ХДПнинг нашри бўлмиш “Ўзбекистон овози” газетаси журналистларига қўнғироқ қилдик.\nОзодлик: Бугунги кунда жамоатчилик телвидениесини ташкил қилиш эҳтиëжи қанақа Ўзбекистонда? Бу қанақа бўлади?\n- Ҳозир сизга телефон бераман. 233-10-13. Беҳзод Шукуров шуғулланади. Ҳаммасини айтиб беради сизга.\nОзодлик: Сиз журналист сифатида ўз муносабатингизни билдира олмайсизми? Партия вакили бўлсангиз керак сиз ҳам.\n- Бошлаëтган ишга ўзлари баҳо берсин. Кейин бизлар ҳам қўшиламиз. Ўзи бошлаганда ўзи.\nОзодлик: Беҳзод бошлаганми бу гапни?\n- Шунақа бўлса керак¸ деб суҳбатдошимиз хайр-маъзур қилди.\nСуҳбатдошимиз маслаҳатига кўра, Беҳзод Шукуров билан боғландик.\nБеҳзод Шукуров: Мен кейинги бир ҳафтада ишга чиқмаган эдим. Шунинг учун бу ҳақда мен ҳозир сизга чуқур¸ сиз ўйлагандай маълумотларни бера олмайман.\nОзодлик: Умуман шу нарса билан сиз шуғулланаëтган экансиз. Ҳозир журналист сифатида нима дейсиз - бугунги кунда Ўзбекистонда жамоатчилик телевидениеси керакми ëки керак эмасми? Керак бўлса¸ қанақа бўлади жамоатчилик телевидениеси? Шу ҳақда фикрингизни билдира оласизми?\n- Ҳозир эмас¸ майлими? Мен ҳозир бутунлай бошқа мавзу устида жуда қаттиқ ишлаëтган эдим. Хаëлим ҳаммаси ўшанда. Агар ҳозир бу мавзуда суҳбатлашсак¸ биринчидан сиз ўйлагандай суҳбат чиқмайди¸ иккинчидан мен чалғиб кетиб қоламан¸ дейди Беҳзод Шукуров.\nХДП нашри “Ўзбекистон овози” газетасидаги ҳамкасбларимиздан жўяли жавоб ололмагач, Ўзбекистон телевидениеси Ёшлар каналидаги ҳамкасбларимизни безовта қилдик. “Давр” ахборот бўлимининг ўзини таништирмаган мухбири Ўзбекистонда жамоатчилик телевидениесига эҳтиёж борлигини айтди, лекин бу эҳтиёж нима билан шартланганини изоҳлаб беришдан ўзини тийди.\n- Керак ¸ деб ўйлайман. Яқинда ҳам таъкидланди назаримда. Ҳозир аниқ эслай олмаяпман. Яқинда Олий Мажлисда Вазирлар Маҳкамасининг йил якунларига бағишланган мажлисида айтилди.\nОзодлик: Нима учун бугун шу масала долзарб бўлаяпти? Мана Ўзбекистонда иккита марказий телеканал – Ўзбекистон ва Ëшлар канали бор. Булар Ўзбекистон аҳолисини информация билан етарлича таъминлай олмаяптими ëки бунинг бошқа сабаблари борми?\n- Билмадик ака. Саволингизга жавоб бериш... Мен очиғини айтсам¸ бу ерда янги ходимман. Мен бу борада ҳозир бир нарса дея олмайман.\nОзодлик: Умуман жамоатчилик телевидениеси деганда нимани тушунасиз? Жамоатчилик телевидениеси ўзи нима? Ëшлар каналидан фарқи нима?\n- Исм-шарифингизни ким дедингиз ака?\nОзодлик: Фаррух Юсуфий.\n- ................... (шу ерда суҳбатдошимиз телефон гўшагини қўйиб қўйди)\nЖамоатчилик телевидениеси ўзи нима ва унинг Ўзбекистон шароитида истиқболлари қандай, деган масалага бироз кейин қайтсак.\nҲозир эса Америкадаги National Geografic каналига ўхшаш “экотелеканалини” ташкил қилиш масаласига тўхталсак.\nЎзбекистон Олий Мажлиси қуйи палатаси депутати, Ўзбекистон Либерал демократик партияси вакили, Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш қўмитаси аъзоси Шоира Ҳайдарова Озодлик радиоси билан суҳбатда, янги телеканалларни ташкил қилишга оид муҳокамаларада қатнашмаганини айтди. Лекин суҳбатдошимиз фикрича, экология масалаларини ёритувчи телеканални ташкил қилиш Ўзбекистон учун фойдадан холи бўлмайди.\nШоира Ҳайдарова: Менинг ўзимнинг шахсий муносабатим агар шундай бўлса¸ яхши бўлар эди.\nОзодлик: Бугунги кунда экологик масалалар Ўзбекистон матбуотида¸ телевидениесида етарли даражада ëритилмаяпти¸ деб ҳисоблайсизми?\n- Бу борада янаям ишлаш керак. Янаям яхшироқ ишлашимиз керак. Аҳолининг экологик маданиятини оширишимиз керак. Экологик маданиятни оширганимиздан кейингина экология тўғрисида гапиришимиз¸ аҳолининг маданиятини оширсаккина мақсадга мувофиқ бўлади, дейди ЎзЛиДеП вакили.\nЭнди жамоатчилик телевидениеси масаласига қайтсак. Жамоатчилик телевидениелари¸ айниқса¸ Ғарб мамлакатларида яхши ривожланган. Буларга Британиянинг ВВС ёки Американинг PBS медиа ташкилотларини мисол қилиш мумкин.\nМасалан, PBS медиа корпорациясига болаларга мўлжалланган дастурлардан тортиб, сиёсий ҳаётни ёритувчи 350дан ортиқ телеканал аъзо бўлиб, уларнинг фаолияти асосан хусусий шахслар ёки тадбиркорлар берган маблағлар ва қисман давлат ажратган субсидиялар ҳисобидан молияланади.\nВВС корпорацияси ўз харжларинининг каттагина қисмини ҳар бир британиялик оилага солинадиган йиллик солиқ ҳисобидан қоплайди.\nБунинг учун корпорацияга аъзо телеканаллар ўз эфирларидаги рекламадан умуман воз кечади ёки унинг миқдорини камайтиради.\nХўш, Ўзбекистонда жамоатчилик телевидениеси ташкил қилиниши учун ўз ҳамёнидан пул ажратадиган оддий ўзбекистонликлар топиладими?\nҚўқонлик тадбиркор Отабек ака Ўзбекистонда жамоатчилик телевидениеси ташкил этилиши истиқболларига ишонмайди.\nОтабек ака: Йўқ¸ мен бунақа нарсага ҳеч қачон ҳомийлик қилмас эдим¸ қилмайман ҳам.\nОтабек ака: Чунки биз хоҳлайдиган телевидение бўлмайди¸ бу бир. Эркин масалалар кўтарилмайди¸ бу икки. Ўша давлат дастури бўйича олиб борилади. Ўйин-кулги¸ хурсандчилик. Бошқа ҳеч нарса қўйилмайди.\nОзодлик: Шунақа жамоатчилик телевидениеси тузилса¸ қанақа бўлишини истаган бўлардингиз? Қанақа телевидение бўлса¸ шу телевидениега ҳомийлик қилган бўлардингиз?\n- Ақлимга сиғмайди бунақа нарсани яратишлари. Яратиб бўлмайдида бизда. Буни ақлга сиғдириб бўлмайди. Чунки эркин гапирадиганларни давлат системасида ишлатмайди. Ишламайди ҳам. Демак¸ бу ўзидан ўзи бунақа телевидениени яратишнинг иложи йўқ дегани, дейди ўзбекистонлик тадбиркор.\nЯна бир суҳбатдошимиз наманганлик Набижон ака.\nНабижон ака: Мен бир тийин ҳам бермайман. Чунки у менинг бирорта сўзимни чиқара олмайди. Только президент Ўзбекистонда хўжайин. Ана шунинг гапини эшитсангиз¸ роса зўр. Аммо амалдаги қонунларнинг бирортаси ишламайди.\nОзодлик: Сизнинг айтган сўзингизни ëки бор ҳақиқатни гапирадиган телевидение бўлса¸ ўшанга пул беришга тайëрмисиз?\n- Пенсиядан қолганини беришим мумкин¸ агар халқнинг талабини бемалол қўрқмасдан эшитишса. Бу зўр бўладику. Унда беришга тайëрмиз¸ дейди наманганлик Набижон ака.\nЛекин, деб қўшиб қўяди Набижон ака ҳам, Ўзбекистон шароитида аҳолини қониқтирувчи жамоатчилик телевидениеси ташкил қилинишига ишониш қийин.


BBC Uzbek - Dunyo - ‘Кремль мусулмон гуруҳларига босимларини кучайтирмоқда’\n‘Кремль мусулмон гуруҳларига босимларини кучайтирмоқда’\nСўнгги янгиланиш 9 ноябр 2012 - 14:29 GMT\nБундай баёнот билан Москвада сўнгги пайтларда кузатилаётган оммавий ҳибсга олишлар ва тинтувлар манзарасида махсус матбуот анжумани уюштирган Мемориал инсон ҳуқуқларини ҳимоя этиш маркази чиққан.\nТашкилот баёнотида айтилишича, шу йилнинг 7 ноябр куни Ҳизб ут-Таҳрир исломий ташкилоти билан боғлиқ жиноий иш доирасида Россия пойтахти ва Подмосковьеда ўнлаб кишилар қўлга олинишган.\nҲизб ут-Таҳрир гуруҳининг фаолияти эса, Россияда расман тақиқланган.\nАён бўлишича, тонгги соат беш-олтиларда бошланган кенг кўламли амалиётга полиция кучларидан ташқари махсус бўлинма ходимлари ҳам жалб этилганлар.\nМемориал норасмий манбаларга таяниб, шу куннинг ўзида худди шунга ўхшаш амалиёт Бошқирдистонда ҳам ўтказилгани ва кейинроқ қўйиб юборилган эсалар-да, қирққа яқин киши ҳибсга олингани ҳақида маълум қилади.\nМамлакат Федерал Хавфсизлик Хизмати ходимларининг билдиришларича, катта миқдорда экстремист руҳдаги адабиёт ва видеоматериаллар ҳам мусодара этилган.\nИнсон ҳуқуқларини ҳимоя этиш марказига кўра, сўнгги ҳодисалар ва Челябинскда ўтган йил очилган Ҳизб ут-Таҳрир исломий гуруҳи билан боғлиқ жиноий иш юзасидан илгари сурилаётган айбловларнинг кескинлашувига махсус хизматларнинг экстремизмга қарши одатий амалиётлари деб қараб бўлмайди.\nТашкилотга кўра, буларнинг барчаси президент Путин маъмуриятининг мусулмон жамоаларига қарши ўз сиёсатини янада кучайтириш ниятларига далолат қилиши мумкин.\nФаолларга кўра, бу каби янгича ёндашув шу йил июл ойида Татаристонда Қозондаги террорчилик амалларига ҳеч бир алоқаси бўлмаган ноанъанавий исломий оқимлар юзлаб аъзоларининг ҳибсга олинишлари ва тинтув қилинишларида кўриниши мумкин.\nУларнинг айтишларича, вазиятнинг қанчалик ёмонлашганига шу йил ёз ойларида россиялик қатор мусулмонларнинг Украинага қочиб борганликлари ҳам далолат қилади.\nИнсон ҳуқуқларини ҳимоя этиш марказининг баёнотидан аён бўлишича, беш айбланувчи аввалига экстремистик ташкилот тузиш ва унинг фаолиятида иштирок этишда айбланган бўлишса, орадан йил ўтиб, унинг ёнига бошқа айбловлар ҳам қўшилган.\nУлар энди Ҳизб ут-Таҳрир адабиётларини ўқиш ва унинг ғояларини тарғиб этишдан ташқари, "Россияда конституцион тузумни ағдариш ва ҳокимиятни куч билан эгаллаш амалларига ҳам ҳозирлик кўришган".\nОрада кечган бир йил давомида очиқда юрган айбланувчиларни шу йил 31 июл куни ҳибс остига ўтказишга ҳам қарор қилинган.\nДастлабки айбловга мувофиқ, икки йилгача қамоқ жазоси, жарима ёки шартли қамоқ жазосига ҳукм этилишлари мумкин бўлган бешовлон энди 12 йилдан 20 йилгача озодликдан маҳрум этилишлари мумкин.\nАммо айбланувчиларнинг ноқонуний фаолиятлари ёки зўравон амалларга ҳозирлик кўрганликларига оид бирор бир янги факт йўқ, дейди марказ.\nФаолларга кўра, айни ўринда сўз авваллари ўртача оғирликда деб кўрилган жиноятлар бугун Россия Федерал Хавфсизлик Хизмати томонидан қотиллик, террорчилик ва қўпорувчиликка тенг амал сифатида кўрилмоқда.\nМемориал марказининг огоҳлантиришича, агар бу каби ёндашув амалиётга кириб келса, бунинг оқибатлари ҳалокатли бўлиши мумкин.\nУларга кўра, ҳатто, тақиқлангани бўлган тақдирда ҳам, диний адабиётларни тарқатганлик учун узоқ йиллик қамоқ жазоларига юз тутиш хавфи буткул янгича вазиятни вужудга келтириши мумкин.\nАгар бу каби муносабатлар яна давом этаверса, бу зўравонликларнинг оловланиши ва радикал исломий гуруҳлар мавқеининг кучайишига сабаб бўлади, дейди марказ.\nФаолларга кўра, ташкилотларни экстремист ва террорчи, деб тан олинишига оид Россия қонунчилигига мувофиқ жараён қайта кўриб чиқилиши лозим.\nУларнинг айтишларича, кучга киргандан сўнг сиёсий маҳбус атамасини мамлакат ижтимоий ҳаётининг ажралмас қисмига айлатирган экстремизмга қарши бутун қонунчилик тубдан ислоҳ этилишга муҳтож.\n'Бизга уришадиган мусулмонлар керак эмас'\n'Мусулмонлар ўзгартираётган Россияни кўрсатишни истадим'\n'Масжид етмай, кўчада намоз ўқисак, бизга ёввойидек қарашмасин'