Мўъжиза сари 10 босқич: учинчи босқич — ҳис-туйғулар мўъжизаси | Qalampir.uz\nМўъжиза сари 10 босқич: учинчи босқич — ҳис-туйғулар мўъжизаси\nРеклама\t04 Сентябрь 11:03 3651\nҲақиқий туйғуларни сохталаштириш мумкин эмас, тўғрими? Қувонч кўз ёшлари, завқ, юзингиздаги самимий табассум, қалбингиздаги ёқимли ҳаяжон – агар сиз истеъдодли актёр бўлмасангиз, бундай туйғуларни акс эттириш амри моҳол. Барчамиз ҳар бир кунимиз ижобий ҳис-туйғуларга тўла бўлишини хоҳлаймиз, чунки уларсиз бизнинг ҳаётимиз тасаввурга ҳам сиғмайди.\nТуйғулар мисли овқат учун зираворлар кабидир. Ахир улар нафақат фойдали, балки таомга унутилмас маза ҳам бахш этади. Ҳис-туйғулар бизнинг кундалик ҳаётимизни ва ҳар қандай вазиятларни мўъжизавий равишда жонлантириб, уларга ёрқинлик бағишлайди. Биз ўзимизни ички кучга тўла эканлигимизни ҳис қиламиз, одамларда ва атромизда фақат энг яхши нарсалани сеза бошлаймиза. Бу мўъжиза эмасми? Албатта, ҳа! Бу ҳиссиётларнинг мўъжизасидир!\nThe Magic жамоаси қандай қилиб ҳаётингизни унутилмас таассуротлар, қувонч ва завқ билан бойитишни аниқ билади. Бундай мўъжизавий туйғуларни ҳеч қачон унутмайсиз.\nШундай қилиб, биз сизга бир сирни ошкор қиламиз, Magic City оилавий-кўнгилочар ҳудудида, Magic City сайилгоҳи учун мўлжалланган, Марказий Осиёдаги энг қудратли мусиқий фаввора барпо этилмоқда. У аввалги шунга ўхшаш лойиҳаларни миқёсидан ҳам, ёрқинлиги ва улуғворлигидан ҳам устун келади. Фавворанинг оқимлари максимал 60 метргача кўтарилади. Улкан сув экрани проектор, лазер шоуси ва ажойиб лотус нақшларини ўз ичига олади.\nБир неча сония ичида бутун сув юзаси туман билан қопланади ва фавворанинг оқимлари 6 метр баландликга кўтарилиб, ажойиб олов билан ёнади — буларнинг барчаси ҳаводаги енгил сув рақсга айланиб, мусиқий аккомпанимент билан уйғун тарзда синхронлаштирилиб, сизни ҳайратлантиради.\nФавворанинг шоу дастурининг энг муҳим безаги — бу сувда ва унинг атрофида костюмлаштирилган томоша бўлиб ўтишидир. Эртак қаҳрамонлари қалъадан чиқиб, ўзларининг барча шон-шуҳратлари билан ва ҳар қандай мўъжизавий ишлар бўлиб ўтадигон мамлакатлари билан барчангизни таништирадилар.\nШоу дастурини фаввора атрофида иккита майдончадан томоша қилиш мумкин бўлади. Сизни ҳеч кимни бефарқ қолдирмайдиган ноёб ва ўхшаши йуқ томошадан қанча ҳис-туйғулар-у завқ кутмоқдалигини тасаввур қиляпсми?\nЭртак шу билан тугамайди! Ҳар ҳафта охири сизни ҳаяжонли салютлар қарши олади. Сиз ўзингиз ёқтирган қаҳвахонанинг террасасида ўтириб, ширинликлардан баҳраманд бўлишингиз, кофе ичишингиз ва унутилмас манзарани томоша қилишингиз мумкин. Сизга йоқимли ҳиссиётлар ва чиройли фотосуратлар кафолатлаймиз, ва буларнинг барчаси Тошкентда.\nMagic City — бу ҳақиқий ҳис-туйғулар-у ёқимли хотиралар бағш этувчи, ҳар бир кунингизни мўъжизали қилувчи ва кўзларингизни қувонч билан тўлдирувчи ҳудуд.\n25 Сентябрь 18:04 59538\n26 Сентябрь 13:35 37073\n25 Сентябрь 19:37 34970\n26 Сентябрь 21:29 32323\n26 Сентябрь 11:26 30824


Қозоғистондан қайтарилган Ўзбекистон фуқароларига ҳукм ўқилган - BBC O'zbek\nҚозоғистондан қайтарилган Ўзбекистон фуқароларига ҳукм ўқилган\nҚозоғистондан экстрадиция қилиниб, турли йиллик қамоқ жазоларига ҳукм этилган Ўзбекистон фуқароларининг маҳкама тафсилотлари ошкор бўлмоқда. Бу ҳақда Ўзбекистон Инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари Ташаббус гуруҳи хабар тарқатган.\nГуруҳга кўра, Сурхондарёда 43 ёшли Болтаев Аҳмад 15 йилга, Тошкент вилоятининг Қибрай туманида Қобилжон Қурбонов 4 йилга озодликдан маҳрум этилган.\nСирдарё вилоятида эса, Файзуллахон Акбаровни 5 йиллик қамоқ жазоси бериш юзасидан ҳукм чиқарилган.\nМаҳкамалар уларни тақиқланган диний ташкилотга аъзолик, жамоат хавфсизлигига таҳдид соладиган материаларни тайёрлаш-тарқатиш, Ўзбекистоннинг конституцион тузумига тажовуз қилишда айбдор деб топган.\nФайзуллохон Акбаровнинг онаси Раҳима Акбарова Би-би-си билан суҳбатда ўғлига қўйилган айбловлар биронтаси ҳам маҳкама жараёнида исботини топмаганини айтди.\n"Суд Сирдарё вилояти Гулистон шаҳрида бўлди. 17 сентябр куни охирги суди бўлди. Ман ўзим ўша ерда иштирок этдим. Очиқ суд бўлди. Лекин, исботини, далилини топадиган ҳеч нарса бўлгани йўқ", дейди Раҳима Акбарова.\nРаҳима Акбаровга кўра, ўғлига нисбатан айбловлар 2009 йилларда Қирғизистонда Болтаев Аҳмад билан танишиб қолгани ва қисқа муддат ундан араб грамматикасини ўргангани асосида қўйилган.\n"Ман ўзим савдогарчилик билан кўп шуғулланганман. У ёқ бу ёқларга қатнаганман. Болам ўзимга ёрдамлашиб юрган. Шу вақтда бозорда танишиб қолишган. Араб грамматикасини яхши билгани учун бу одамдан озгина сабоқ олган. Қўйилган айблов шу, бошқа ҳеч қандай айблов йўқ", дейди 5 йил озодликдан маҳрум этилган Файзуллохон Акбаровнинг онаси.\nРаҳима Акбаровага кўра, ўғли 2009 йилда Қозоғистонга қочиб ўтган: "Қонунсиз ҳатти-ҳаракат қиладиган инсонларнинг орқасидан тазйиқ еганидан кейин мажбур бўлиб чиқиб кетади".\nЎзбекистондаги диний таъқиблардан қочиб, Қозоғистонда бошпана сўраган 29 нафар қочқин халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилотларининг хавотирларига қарамай, июн ойининг бошида ватанларига мажбуран қайтариб юборилганди.\nҚозоғистон ҳукуматининг ушбу қарори халқаро ташкилотлар томонидан қаттиқ қораланди.


Элдорнинг танқидчилари қанисизлар? - XABAR.INFO\nЭлдор Шомуродов А Сериянинг 27-турида “Женоа”нинг “Специя”га қарши ўтказилган учрашувида захирадан майдонга тушиб, чемпионатдаги тўртинчи голини киритди. Дебют мавсум учун ёмон кўрсаткич эмас.\nГол урилган вазиятда Элдор ҳимоячидан ортда турганига қарамай, тезкорлиги эвазига ундан ўзиб кетди ва тўпни эгаллаб олиб, мукаммал зарба эвазига супергол урди. Бу унинг Италиядаги голлари орасида энг чиройлиси бўлди, деганлар ҳам кўпчиликни ташкил қилмоқда.\nИталиялик мухлислар Элдор Шомуродовнинг ушбу голини қизғин муҳокама қилмоқда. “Женоа” ишқибозларининг ижтимоий тармоқларда Шомуродов ҳақидаги фикрларини жамлаб эътиборингизга ҳавола қилишни лозим топдик.\nPippo Rossini: Шомуродовни жамоада сақлаб қолиш керак, у “Специя”га ажойиб гол урди ва ғалабани мустаҳкамлади. Элдор юқори классли ҳужумчи. 30 метр масофага тўпни олиб ўтиб, гол уриш кўпчиликнинг қўлидан келмайди.\nMario Pasquali: Бугун Элдор яхши ўйнади, лекин ҳар доим ҳам шундай ҳаракат қилмайди.\nPippo Rossini (Mario Pasquali фикрига жавобан): Элдорга тўғри баҳо бера олиш керак. Чемпионатнинг биринчи ярмида вақтини мослашишга сарфлади. Ҳозир ҳолати билан аввалгисини солиштириб бўлмайди. Уни меҳнатига яраша баҳолайлик.\nDott Tini: Элдор етук футболчи. Унинг ҳаракатлари менга маъқул.\nStefano Nobile Debosh: Мен Элдорнинг доимо бошланғич таркибда ўйнаши тарафдориман.\nFranca Casareto: Элдор ҳурматга лойиқ!\nTuco Pacifico Benedicto Ramirez: Элдор, биз билан қол!\nSimonetta Pitto: Шомуродовдан супер гол.\nAndrea Croxatto: Ажойиб тезлик ва мукаммал зарба.\nGiuliana Barisone: Элдор зўр гол урдинг, шундай давом эт.\nThomas Mezzano: Элдорнинг танқидчилари қанисизлар?\nMarco Borrini: О, Элдор жуда тезкор экансан! Меҳнатинг учун раҳмат.\nEmiliano Invernizzi: Элдор, ўйинингга 10 баҳо. Мақсад сари олға!\nDavide Delfino: Шомуродов – камтар, самимий, меҳнаткаш ва жуда иқтидорли йигит. Урган голи унинг истеъдодидан далолат бермоқда. Албатта, кучли лигадаги илк мавсумда пасайишлар ҳам, юксалишлар ҳам бўлади. Бу табиий ҳол. Мен Элдорнинг ишончга лойиқ эканига аминман.\nStefania Fabrizio Riccio: Элдор чемпионат якунини безаб бер!\nStefano Nobile Debosh: Шомуродов камтарин йигит. Қандай бўлишидан қатъи назар, у доим майдонда бўлиши керак!\n«Голимни ўғлимга бағишлайман» — Элдор Шомуродов (видео)


Бировга туҳмат қилганлар ўқимасин! Суқротнинг 3 та элагида “тутилган” гап-сўзлар... » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nБировга туҳмат қилганлар ўқимасин! Суқротнинг 3 та элагида “тутилган” гап-сўзлар...\nСарлавҳада “Бировга туҳмат қилганлар ўқимасин!” дедигу айнан уларга аталган ларини ҳам “қистириб ўтмоқчи” бўлдик...\nМуддаога ўтишдан аввал “ҳуқуқий маданият” деб аталмиш атамага тўхталиб ўтсак, кейин шикоятпарастлик, хусусан ўзгага туҳмат қилиш ва унинг салбий оқибатлари ҳақида сўз юритамиз.\nЁдингизда бўлса, аввалроқ Адлия вазирлиги Telegram’да ҳуқуқий маслаҳатлар каналини очганлиги тўғрисида хабар берган эдик. Тан олиш керак, кундалик ҳаётимизда дуч келадиган айрим муаммоларни ҳал этишда, аниқроғи вазият ўз ҳақ-ҳуқуқларимизни ҳимоя қилиш даражасига олиб келган ҳолатларда ҳуқуқий маданиятимизнинг пастлиги анчайин панд беради.\nЎзимизча “Бу нотўғри!”, “Қонунга тўғри келмайди!” деймизу лекин қайси қонуннинг қайси моддасига тўғри келмаслигини, янаям аниқроғи, қонун матни билан тартибга солинган ҳатти-ҳаракат, амалиёт ва рақамларни айтиб, гапимизни исботлашга маълум маънода ожиз бўлиб қоламиз.\nЮқорида тилга олинган ҳуқуқий телеканалда туҳмат тўғрисидаги бир ҳаётий-тарихий маслаҳат эътиборимни торди...\nПрезидент Шавкат Мирзиёев томонидан “Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йили” деб эълон қилинганидан сўнг олий давлат органларидан тортиб ҳар битта вазирлик, қўмита ва бошқармаларнинг Халқ қабулхоналари ишга тушди, аҳоли эътиборига ишонч телефонлари эълон қилинди, веб-сайтлар орқали шикоят, ариза, талаб ва таклифлар қабул қилиниб, жамиятда мавжуд муаммолар ҳал этилди ва ҳал этилмоқда...\nДавлат органларининг масъул шахслари, аниқроғи мутасадди ходимлар билан халқ вакиллари ўртасидаги ўзига хос “кўприк” анча-мунча муаммоларга ечим топгани рост.\nБироқ гуруч курмаксиз бўлмайди, деганларидек шикоят ва эътирозлар ичида ноҳақ айбловлар, “алам”, “ўч” каби туйғулар ундаган ҳаракатлар, энг ёмони, туҳматлар ҳам, минг афсуски, учраб туради. Таъбир жоиз бўлса, курмаклар орасида гуруч доналари кўринадиган бўлиб қолди...\nТаҳририятга турли шикоятлар билан қўнғироқ қилиб турадиган фуқароларимиз кўп. Аксариятининг шикоятлар остида (албатта, ҳамма ҳам ўз манфаатини кўзлаб шикоят қилиши табиий) “шахсий манфаат” ётади. Бундай кишилар уларнинг шикояти “бир ёқлама” эълон қилиниши хоҳлашади. Биз масалага холислик билан ёндашиб, “иккинчи томон”нинг ҳам арз-додини эшитиб билгач, атрофлича таҳлил қилиб (касб тақозоси билан) ўрганиб кўришимиз зарурлигини билдирганимиздан сўнг аксариятининг “ҳовури пасаяди”.\nЭнг ёмони, туҳмат орқали ўз “шахсий манфаат”ларини қондирмоқчи бўлган мурожаат эгалари ҳам талайгина. Уларга, юқорида эслатилган ҳуқуқий маслаҳатлар каналида келтирилган Суқрот (эр.авв. 470/469– 399, қадимги юнон файласуфи) билан боғлиқ воқеани илиндим...\nТуҳматдан тийилиш учун ва умуман ҳаёт фаолиятингизда фойдали бўладиган — Суқротнинг "3 та элак" қоидасига амал қилинг!\nБир одам Суқротнинг олдига келиб:\n– Биласизми, дўстингиз Сиз ҳақингизда нималар деб юрибди?\n– Тўхтанг, – деб унинг гапини бўлди Суқрот. – Аввало, ҳозир менга айтмоқчи бўлган гапингизни 3 та элакдан ўтказинг!\n– 3 та элакдан? – ҳайрон бўлди гап етказмоқчи бўлган одам.\n– Ҳа, ҳар доим бир нима гапиришдан олдин, уни 3 та элакдан ўтказиш лозим. Биринчидан, “ҳақиқат элаги”дан. Ҳозир менга айтмоқчи бўлган гапингиз ҳақиқатлигига ишончингиз комилми?!\n– Йўқ, мен буни эшитдим халос...\n– Яхши. Демак, буни ҳақиқат ёки ёлғонлигини билмайсиз. Унда иккинчи — “яхшилик элаги”дан ўтказамиз. Мени дўстим ҳақида қандайдир яхши гап айтмоқчимисиз?\n– Йўқ! Тескарисини айтмоқчиман!\n– Демак, – деб давом этибди Суқрот, – Сиз дўстим ҳақида ёмон гап айтмоқчисизу лекин бу ҳақиқатлигини билмайсиз. Унда учинчи — “фойда элаги”дан ўтказиб кўрамиз. Айтинг-чи, эшитган нарсангизни менга айтишга эҳтиёжингиз каттами?\n– Йўқ, бунга эҳтиёж йўқ!\n– Хулоса қилиб айтганда, менга айтмоқчи бўлган гапингизда на яхшилик, на бирор фойда, на бунга эҳтиёж бўлмаса, нима кераги бор бу ҳақда сўз очишни?\nМана, эрамиздан аввалги йилларда яшаб ўтган файласуфнинг топқирлиги!\nАзизлар, туҳмат қилишдан тийилинг! Ўзингиз учун “шунчаки гап-да” ёки "қараб тур, устингдан арз қилиб абгор қилмасамми" мақомида сақлаб турган гапингизни Суқротнинг 3 та элагидан ўтказиб кўринг, балки бунга ҳожат йўқдир...\nЯнгиликлар » Жамият » Бировга туҳмат қилганлар ўқимасин! Суқротнинг 3 та элагида “тутилган” гап-сўзлар...\n22:29 Судланганлик ҳолати ва меҳнат муносабатлари\n23:32 Ботиржон Шерматов: “Мигрантнинг ўзи ёмон, юборган пули яхши”


6 август, 2020, 18:18\nЭлдор гол уришга тайёрланмоқда\nРоссия премьер-лигасида 8 августдан янги мавсум бошланади. Бу гал чемпионлик ва Европа майдонларидаги нуфузли мусобақалар йўлланмалари учун кураш жиддий ва муросасиз кечиши кутилмоқда.\nХусусан, Ўзбекистон миллий терма жамоаси футболчилари – Элдор Шомуродов, Жасур Жалолиддинов ва Остон Ўрунов ўйнайдиган “Ростов”, “Локомотив” ва “Спартак” ҳам янги чемпионатда фақат юқори ўринлар учун курашади.\nРоссиялик футбол мутахассислари янги мавсумда тўпурарлар баҳси ҳам қизғин кечишини таъкидламоқда. Уларнинг фикрича, “Спартак” ҳужумчилари Александр Кокорин ва Александр Соболев, “Зенит” етакчилари Артём Дзюба ва Сардор Азмун, “Ростов” легионери Элдор Шомуродов, ЦСКА форварди Фёдор Чалов, “Арсенал” тўпурари Евгений Луценко ва “Краснодар” футболчиси Маркус Берг бошқалардан кўп гол уриши кутилмоқда.\nШомуродовнинг "Ростов"и Европа лигаси саралашида "Тоттенхэм"га қарши баҳс олиб бориши мумкин


ВТБ Навоий кон-металлургия корхонасига 1 млрд долларлик кредит линиясини тақдим этади - Anhor\nAnhor Все посты ВТБ Навоий кон-металлургия корхонасига 1 млрд долларлик кредит линиясини тақдим этади\nВТБ Навоий кон-металлургия корхонасига 1 млрд долларлик кредит линиясини тақдим этади\nВТБ гуруҳи, «Навоий КМК» ва «Навоий ГМК» АЖ Навоий кон-металлургия корхонасини молиялаштириш бўйича ҳамкорлик тўғрисида битим тузди. Ҳужжат остида ВТБ банки бошқарувининг раиси Андрей Костин ва Навоий КМК бош директори Қувондиқ Саноқулов имзо чекди. Маросим “Ўзбекистон: иқтисодий ислоҳотларнинг ютуқлари ва истиқболлар” форуми доирасида Тошкентда бўлиб ўтди. Бу ҳақда банк пресс-релизида сўз боради.\nҲужжат ВТБ банк томонидан корхонани молиялаштиришнинг асосий шартларини ўз ичига олган. Унинг доирасида томонлар комбинатнинг инвестицион дастурини молиялаштиришни режалаштирмоқда. Кредит линиясининг умумий ҳажми 5 йилга 1 млрд АҚШ долларини ташкил қилади.\n«Навоий комбинати билан келишув – ВТБ учун Ўзбекистондаги энг йирик битим. У корхонани, мамлакатнинг бутун кон-металлургия тармоғини ва турдош тармоқларни ривожлантириш учун янги имкониятларни очишига умид қиламиз. Биз ҳамкасбларимизга нафақат молиявий елкамизни, балки инвестицион дастурни амалга ошириш масалалари бўйича чуқур экспертизани ҳамда ESG-кун тартибини амалга ошириш билан бир қаторда халқаро капитал бозорларидаги фаолиятни ҳам тақдим этишга тайёрмиз», — дейди президент — ВТБ банк бошқаруви раиси Андрей Костин.\nОксана Чусовитина 2022 йилги Осиё ўйинларига тайёргарлик кўраётганини билдирди


Ўзбекларга ёмон хабар: Нефтнинг нархи тушмоқда, Россияда аҳвол оғирлашса, ўзбекларга қийин бўлади. “Ҳаракат”: Халқ майдонларга чиқадиган вақт келмоқда! - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n07:43 - Ўзбекларга ёмон хабар: Нефтнинг нархи тушмоқда, Россияда аҳвол оғирлашса, ўзбекларга қийин бўлади. “Ҳаракат”: Халқ майдонларга чиқадиган вақт келмоқда!\nЛондон биржасида келаси йил январь ойи учун сотилаётган Brent маркали нефтнинг бир баррель учун нархи жума куни 59 доллардан ҳам бир оз пастга тушди. Бу бир йил аввалги нархдан ҳам пастдир. Ваҳолангки, шу йил октябрь ойида нарх 83 долар эди. АҚШдаги биржада сотиладиган WTI маркали нефтнинг нархи эса, 50 долларга тушди. Шу йил октябрь ойининг бошида 73 доллар эди.\nНефть нархининг бунчалик тушиши дунёда энг кўп нефть сотувчи Саудия Арабистони, Россия, Ироқ ва Эрон каби давлатларнинг иқтисодиёти учун катта зарба бўлади. Аммо, биз учун муҳим бўлгани Россиядир. Россиянинг собиқ Молия вазири, ҳозир Ҳисоб Палатаси раиси бўлган Алексей Кудрин Россия технологик стандартлар бўйича Ғарбдан жуда орқада бўлгани сабабли ташқи савдода доллардан воз кечиш хавфли эканлигини урғулаш билан бирга, нефтнинг нархи тушиши Россига катта зарба бўлиши ҳақида сигналлар бермоқда. Шу кунларда бўлиб ўтган халқаро “Евросиё Иқтисодий Интеграция” конференциясида у яна шу фикрларини такрорлади.\nУнутимайликки, Россия Қримни босиб олмасдан аввал унинг иқтисодиёти юксалиб бораётган эди ва ўша йиллари Россияда ишлаётган ватандошларимиз ҳар йили Ўзбекистондаги оилаларига сал кам 6 млрд доллар пул юборишарди. Аммо, Россия Қримни босиб олгандан кейин 2014 йилда киритилган Ғарбнинг санкциялари Россиянинг оёғидан урди, нефтнинг нархи 30 долларгача тушиб кетди, Россиядаги ўзбекистонликлар Ўзбекистонга юбораётган пул 2 мартача камайди.\nСўнги 2 йилда аҳвол тузалаётгандек кўринди, нефтнинг ранхи 80 доллардан ошди. Аммо, АҚШнинг тўхтовсиз ортириб бораётган санкициялари яна нефтнинг нархини уришга бошлади.\nШу йил 17 ноябрда Олий Мажлиснинг Қонунчилик Палатасида 2019 йилда ҳар қандай давлат иқтисодиётининг асосий кўрсатгичи бўлган Ялпи Ички Маҳсулот ҳажмини 5,4 фоизга, Давлат Бюджетининг даромад ва ҳаражат қисмларини 65 ва 75 фоизга орттириш режалари кўтаринки руҳда эълон қилинди. Аммо, бундай ўсиш сўмда бўлади, дунё эса, бировларга ёқадими, ёқмайдими, доллар билан яшамоқда ва яшашни давом эттради.\nЎзбекистон Марказий Банки ўтган йилнинг сўнгида 2 баравар декальвация қилинган сўмнинг курсини бу йилнинг биринчи ярмида 900 млн доллар ишлатиб бироз юксалтирди ҳам, аммо бошқа пули йўқ бўлгани сабабли охирги 3 ойда сўм 5 фоизга қадрсизланди ва энди қадрсизланиш ўта тезланиш билан давом этади. Демак, яқинда бозорларда нарх сўмнинг қоғоздаги эмас, амалдаги курси бўйича юксалиб кетади. Шу сабабли ЯИМ ва Давлат Бюджетининг ортиши қоғоздагина бўлади, амалда эса бюджет ҳам, давлат ҳам ўлимга кетаверади. Бунинг устига Россиядан келадиган пул кескин камайса, ўлим тезлашади холос.


янги зеландиянинг Уайт-Айленд оролида вулқон қурбонлари сони 18 кишига етди, дейилади мамлакат полицияси пресс-релизида. Аввал 17 киши ҳалок ... ўлими туфайли қурбонлар сони 18 кишига етди. Улардан 16 нафари янги зеландияда, яна икки киши Австралияда ҳаётдан кўз юмишган», — дейилади ...\nбирдек ёқади. Учинчи ўринда — ёшлар кўпроқ боришни яхши кўрадиган янги зеландия. Мўътадил иқлим, ажойиб инфратузилма, сифатли тиббиёт, юқори ...\nянги зеландияда 9 декабрь куни вулқон отилиши рўй берганди. Бу пайт орол ва унинг атрофида 47 нафар сайёҳ бўлган. 23 декабрь ҳолатига кўра, вулқон ... улардан 10 нафарининг аҳволи оғир. Маълумот ўрнида, Уайт-Айленд янги зеландиядаги ягона фаол вулқон ороли ҳисобланади ва сайёҳлар ташрифи ...


Канаданинг фуқаролик жамияти сайтларини ҳимоя қилиш мақсадида ташкил Канаданинг Deflect интернет хизмати “Элтуз” сайтига 3 июнь кечаси тахминан 05:00-05:40 оралиғида ҳужумлар бўлганини маълум қилди.\nАйни ҳужумлар муваффақиятли бартараф қилинганини билдирган Defleсt сервиси ўз мактубига қисқа бир ҳисобот ҳам илова қилган:\n“29 та уникал IP адресдан Сизнинг сайтингиз саҳифаларига 2500 дан зиёд сўров жўнатилган. Бизнинг таҳлилимиз бўйича, ҳаракат қилган ҳужумчи афтидан Сизнинг сайтингиздаги заиф жойни қидиришга ва бузишга уринган, Nikto утилити билан TOR тармоғига яширингани учун уни идентификация қилишнинг имкони бўлмади”.\nDefleсt келтирган рўйхатда 10 та IP адресдан жўнатилган сўровлар камайиб борувчи тартибда акс этган:\n“Афтидан кимдир сайтни бузишга астойдил уринмоқда. Бунинг боиси нимада сизнингча (яқинда эълон қилинган бирор мақола ёки суриштирув)?”, дея мурожаат қилишади Deflect таҳлилчилари “Элтуз”га таҳририятига йўллаган хатида.\n“Элтуз” нашри директори Умида Ниёзованинг жавобига кўра, сайтга қилинаётган сўнгги ҳужумларга сабаб Тошкент расмийларининг коррупцион келишувлари фош қилинган мақолалар бўлиши мумкин.\nСайтда жумладан 30 май куни Лондон университети криминология фанлари проффессори Кристиан Ласслетнинг Тошкент ҳокими Жаҳонгир Ортиқхўжаев алоқадор бўлган йирик коррупцион схема фош қилинган суриштирув ҳисоботи чоп этилган эди.\nБундан аввал, 10 май куни бир қанча сайтларга фишинг ва веб ҳужумлар қилингани ҳақидаги ҳисоботида Deflect мутахассислари иккита яширин IP орқали “Элтуз” сайтига 2017 йилнинг декабридан 2019 йилнинг февралига қадар 15 марта ҳужум уюштирилганини маълум қилган эди.\ndata-title="“Элтуз”га навбатдаги веб ҳужумлар бартараф этилди" data-description="
Канаданинг фуқаролик жамияти сайтларини ҳимоя қилиш мақсадида ташкил Канаданинг Deflect интернет хизмати "Элтуз" сайтига 3 июнь ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2019/06/Abs3.png" data-url="https://eltuz.com/poster/210657/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\n“Бир вақтлар пахтани машиналарда теришган экан…”\nСобиқ шўролар даврида аграр сохани механизациялаш масаласига озми-кўпми эътибор берилгани, мамлакатда катта миқдорда пахта териш комбайнлари ишлаб чиқарилгани, пахта ...


Reuters: Трамп Форс кўрфази мамлакатларини НАТО каби алянс тузишга чақириш ниятида\n10:35 / 18.05.2017\nАҚШ президенти Доналд Трамп ўзининг илк хорижий сафари чоғида Форс кўрфази мамлакатларини Яқин Шарқда НАТОга ўхшаш ташкилот тузишга чақириш ниятида. Бу ҳақда Reuters агентлиги Вашингтон маъмуриятидаги манбасига асосланган ҳолда хабар қилди.\nМанбанинг сўзларига кўра, Трамп "Саудия Арабистонига уюштирадиган ташрифида Форс кўрфази мамлакатларини Яқин Шарқда НАТОга ўхшаш кучни ташкил этишга чақиради".\nАввалроқ, Оқ уй маъмурияти мамлакат президентининг 21-27 май кунлари ўзининг илк хорижий сафарига чиқишини, унинг доирасида Саудия Арабистони, Исроил, Италия, Ватикан ва Белгияга ташриф буюришини маълум қилган эди. Бундан ташқари, Трамп G7 ва НАТО саммитларида ҳам иштирок этади. НАТО саммити 25 май куни бўлиб ўтади.\nНАТО Яқин Шарқ Доналд Трамп


22 октабря, 2021, 19:55\nТеги:Элдор Шомуродов | Жозе Моуриньо | Рома\nМоуриньо ва шогирдларининг боши эгилди\nУЕФА Конференциялар лигаси ғолиблигига асосий даъвогарлардан бўлган “Рома” гуруҳ босқичининг учинчи турида Норвегияда шарманда бўлди. Ушбу учрашув олдидан ғалаба қозониши кутилган римликлар 1:6 ҳисобида қақшатқич зарбага учради.\nРим дунёнинг тарихий мамлакати, қадимий пойтахт, катта империянинг маркази бўлган. “Будё-Глимт” жамоаси шарафини ҳимоя қиладиган Будё шаҳрида эса атиги 45 минг оли истиқомат қилади. Йилнинг аксарият қисмида совуқ ҳукмронлик қиладиган шу кичкина шаҳарча футболчилари футбол марказларидан ҳисобланган Римни тиз чўктирди.\nЎйиннинг биринчи бўлимини 2:1 ҳисобида ўз фойдасига ҳал қилган “Будё-Глимт” футболчилари кейинги 45 дақиқаликда “Рома” футболчиларини шарманда қилиб ташлади. Жозе Моуриньо ўйинни қутқариб қолиш мақсадида, танаффусдан сўнг майдонга Элдор Шомуродов, Брайан Кристанте ва Генрих Мхитарянни ташлади. Кейинроқ, ёрдамга Тэмми Абрахам ва Лоренцо Пеллегрини қўшилди.\nБироқ, мезбонлар рақибнинг жанговар таркибини парчалаб ташлади ва яна тўртта гол урди. Даҳшатли ҳисоб – 6:1.\nЖозе Моуриньо узоқ йиллик фаолияти давомида илк бор олтита тўп ўтказилган мағлубиятни қабул қилиб олди. Бунгача, португалиялик мутахассис шогирдлари кўпи билан бешта тўп ўтказган. Бу 2010 йили “Реал” ва “Барселона” ўйинида юз берган. Бу гал кичкинагина жамоа Моуриньони тиз чўктирди. “Наполи”га қарши бўладиган уй учрашувидан олдин, кайфият ер билан битта бўлгани аниқ.\nЯна бир қизиқ маълумот – учрашувда дубль қайд этиб, учта голли пас узатган Эрик Ботхейм жаҳоннинг энг зўр ҳужумчиларидан бири Эрлинг Холанднинг яқин дўсти экан. 21 ёшли бу футболчи Норвегияда етишиб чиқаётган тўпурар ҳужумчилар авлодининг яна бир келажаги порлоқ вакилидир.\nАйтишларича, Эрлинг Холанд “Будё-Глимт” жамоасининг ҳар бир учрашувини томоша қилар экан. Кечаги тарихий ўйин ҳам бундан мустасно эмас.\n“Рома” учун йирик ҳисобдаги мағлубиятлар одатий ҳол ҳисобланади. Моуриньогача ҳам бу жамоа қақшатқич зарбаларни қабул қилиб олган. Сўнггиси 2019 йили Италия кубогида “Фиорентина”дан қабул қилиб олган – 1:7. Худди шу ҳисоб Еврокубокларда “Манчестер Юнайтед” ва “Бавария” билан ўйинларда ҳам қайд этилган.\nЎтган йили илк маротаба Норвегия чемпионати ғолибига айланган “Будё-Глимт” футбол оламида энг шимолий ҳудуддан чиққан чемпион сифатида тарихга кирган.\n“Будё-Глимт”га қарши ўйинда ЖозеМоуриньо шогирдларини қўллаб-қувватлаш учун совуқ ўлкага Римдан 400 нафардан зиёд ашаддий мухлис ташриф буюрди. Ғалаба илинжида келган италияликлар Моуриньонинг эксперименти – захира кучларидан фойдаланиш тактикаси туфайли қақшатқич мағлубият гувоҳига айланди. Тўғриси, иккинчи бўлимда ўйинга қўшилган асосий футболчилар ҳам ҳеч нарсани қойиллатгани йўқ, аксинча ҳисоб йирик кўринишга келиб қолди.\n- Мен шу таркибни танлаганим учун мағлубият учун жавобгарлик менинг бўйнимда. Яхши ниятда шундай қилган эдим. Машғулотларда кўп тер тўкаётган захирадаги ўйинчиларни майдонга туширдим. Ҳаво совуқ ва майдон сунъий қопламали бўлгани учун асосий таркибнинг аксарият футболчиларининг ҳордиқ чиқаришига имкон бердим, - деди Жозе Моуриньо.\nУчрашувдан сўнг, “Рома” футболчилари мухлислардан узр сўраш учун улар жойлашган трибунага борди. Футболчиларнинг ўйини ва улар қайд этаётган натижадан норози бўлган фанатлар уларга бақир-чақир қилгани айтилмоқда.\nЭнди “Рома” якшанба куни А Сериянинг 9-тури марказий учрашувида мағлубиятсиз биринчи ўринда бораётган “Наполи”ни қабул қилади. Бу беллашув боши эгилиб қолган Жозе Моуриньо ва унинг шогирдлари учун мухлислар ва бутун Рим шаҳри аҳолиси олдида ўзини оқлаб олиш учун жуда яхши имкониятдир.\nМен ўйлашимча Романи рақиби жуда Оддий ва бир биридан тўпни тўпни қизганмасдан ўйин курсатган булса Ромага совуқ таъсир қилдими ўйин чиқмади. Грандларни,,,\nжамоавий оддийгина ютса бўларкан.\n9- турда Римда Ниаполини ютса Романи муҳлислари кечиради мағлубят учун.\n45 минг оли истиқомат қилади. Бу нима дегани очиғи тушнмадим.\n45 мингта оилами???? 45 мингта одамми. Будё шаҳрида аниқроқ беҳато ёзинглар акалар...\nBitta yangilikni ellik marta ko‘rsatadi shu ilova (SPORTS UZ).


Камбожада 1,5 тонналик наша партияси мусодара қилинди\n01:45 / 26.08.2015\nКамбожа полициячилари қаҳва қутилари остида яширинган умумий оғирлиги 1,5 тонна келувчи наша партиясини мусодара қилди. Ушбу гиёҳванд моддалар миқдори 7 млн долларга баҳоланмоқда, деб ёзмоқда Bangkok Post нашри.\nҲуқуқ-тартибот муассасалари маълумотларига кўра, гиёҳванд моддалар қўшни Лаосдан бошқа давлатларга сотиш учун жўнатилмоқчи бўлган. Ушбу ҳолат юзасидан қўлга олинган камбожаликларга умрбод қамоқ жазоси берилиши мумин.\nҚайд этилишича, топилган гиёҳванд моддалар мамлакатдаги охирги 15 йил ичида аниқланган энг йирик наша партияси бўлди.\nҚобулдаги меҳмонхона жангарилардан озод қилинди\nLenovo саратонга чалинганларнинг яшаб кетиши даражасини оширмоқчи\nЛа-лига. «Валенсия» ютқазди, «Реал» 5-ўринга тушиб кетди (турнир жадвали)\nСурия курдлари Россияни туркларнинг «жиноий шериги» деб атади


ЎТТИЗ ИККИНЧИ ҲАДИС\nЯкшанба, Июнь 20 2021 20:00\nИсломда зарар етказиш йўқ\n32 - عَنْ أَبِي سَعِيدٍ سَعْدِ بْنِ سِنَانٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ: أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: "لا ضَرَرَ وَلا ضِرَارَ ".\n(حديث حسن، رواه ابن ماجه و الدارقطني وغيرهما مسنَدًا. ورواه مالك في الموطأ مُرسَلا: عن عَمْرِو بْنِ يحيى، عن أبيه، عن النبي صلى الله عليه وسلم. فأسقط أبا سعيد. وله طرق يقوي بعضها بعضا).\nАбу Саид Саъд ибн Синон ал-Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:\n“(Зиёни тегмаганга) зарар бермоқ ҳам, (зиёни текканга ғайришаръий) зарар етказмоқ ҳам йўқдир!”.\n(Ибн Можа, Дориқутний ва бошқалар ривояти).\n1. Ҳадисда зарар етказмоқ инкор этилган. Унинг шаръий жазо ва қасосга дахли йўқ.\nҲадиси шарифда бировга ноҳақ зарар-озор етказмоқ рад этилган. Аммо жазога лойиқ кимсани қилмишига яраша жазоламоқ шариат доирасидаги ишдир. Масалан, кимгадир зулм қилган кимсанинг муносиб жазога тортилиши шаръий қасос саналиб, бу ҳақиқатда инсонларга ҳаёт бағишлайди. “Сизлар учун қасосда ҳаёт бор, эй аҳли донишлар!” (Бақара сураси, 179-оят).\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Одамлар то “Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ!” деб гувоҳлик бермас эканлар, улар билан уришишга буюрилдим. Агар шаҳодат калимасини айтсалар, мендан қонлари ва молларини омон сақлайдилар, илло унинг ҳаққи қолади. Уларнинг ҳисоб-китоби Аллоҳгадир”. (Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nЯъни улар бир жиноят содир этсалар, қилмишларига яраша молий ёки баданий жазога мустаҳиқ бўладилар.\nАслида жиноятчини қилмишига яраша жазолаш зарарнинг олдини олиш ҳисобланади. Чунки жиноятчининг жазоланиши жамият ва унинг аъзолари учун хавфли зарарни даф этади.\n2. Ислом ҳеч қачон зарарли нарсаларга буюрмайди ва фойдали нарсалардан қайтармайди.\nАллоҳ таоло бандаларини нимага буюрган бўлса, ўша нарса уларнинг дин ва дунёлари учун фақат фойда келтиради. Аллоҳ таоло ман этган ишлар эса, ҳеч шак-шубҳасиз инсонлар ҳаёти ва Охирати учун зиён-фасоддан ўзга нарса эмас. “Айтинг: “Парвардигорим адолатга буюргандир”. (Аъроф сураси, 33-оят).\nАлбатта адолат замирида фақат эзгулик ётади. Аллоҳ таоло инсонлар ақли ва танаси учун фойдали бўлган нарсаларни ҳалол қилди. Бандаларнинг ҳис-туйғулари, куч-қувватлари, соғлик-саломатликлари ва мол-мулкларига зарар етказувчи нопокликларни эса қатъий ҳаром қилди.\n“Айтинг, “Аллоҳ бандалари учун чиқарган зийнат ва ҳалол-пок ризқларни ким ҳаром қилди?!” Айтинг: “Улар ҳаёти дунёда иймон эгалари учун бўлиб, “кофирлар ҳам уларга шерик бўлур, Қиёмат кунида эса фақат (мўминларнинг) ўзларига хосдир”. (Аъроф сураси, 32-оят).\n“Айтинг: “Менга ваҳий қилинган Қуръонда ейдиган киши учун ҳаром қилинган нарсани топмаяпман. Магар ўлакса ё тўкилган қон ёки тўнғиз гўшти бўлса, - чунки у нажасдир, - ёхуд Аллоҳдан ўзга учун аталган фосиқлик бўлса ҳаромдир”. (Анъом сураси, 145-оят).\nАллоҳ таолодан ўзгага атаб сўйилган жонлиқ “фосиқлик” дейилди. Чунки у шу ишни қилувчи инсонни Парвардигор итоатидан чиқаради.\n3. Динда ҳараж-танглик йўқ.\nИсломда зарар йўқлиги боис бандалар устидан ҳараж-танглик кўтарилгандир. Инсон ўзи мукаллаф бўлган амални бажариш асносида мушкул аҳволга тушиб қолса, шариат унга енгиллик беради. Бу ерда ҳеч қандай ғайритабиий нарса йўқ. Зеро, Ислом енгиллик динидир.\n“(Аллоҳ) бу динда сизларга бирон ҳараж-танглик қилмади”. (Ҳаж, 78-оят). “Аллоҳ ҳеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф этмас!” (Бақара сураси, 286-оят).\n“Мен ҳаққа интилувчи, бағрикенг дин билан юборилдим”. (Аҳмад ривоятлари.)\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан сўрашди:\n- Аллоҳ учун энг суюкли дин қайси?\n- Ҳаққа интилувчи, бағрикенг дин, - деб жавоб бердилар Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам. (Аҳмад ва Бухорий ривоятлари).\nЯъни, суюкли дин ёлғиз Аллоҳ таолога чақирувчи, бандаларни машаққатли ва танг ҳолатларга солиб қўймайдиган ҳақ дин. Ҳолат ва вазиятлар ўзгарса ҳам шаръий таклиф ўз ўрнида қолганида, мукаллафга катта зарар-оғирлик тушар эди.\nМашаққат пайтида шариат берадиган енгилликларга қуйидаги мисолларни келтириш мумкин:\nа) Киши бемор бўлса ёки сув топа олмаса, таяммум қилади. “Агар бемор ё мусофир бўлсангиз ёки сизлардан биров ҳожатхонадан чиққан бўлса ёхуд аёлларингизга қўшилган бўлсаларингизу сув топа олмасангиз, покиза тупроқ билан таяммум қилингиз: юзларингиз ва қўлларингизни покиза тупроқ билан силангиз. Аллоҳ сизларга машаққат қилмоқ истамайди, балки сизларни поклашни ва шукр қилишларингиз учун сизларга ўз неъматини комил қилиб қўйишни истайди”. (Моида сураси, 6-оят).\nб) Касал ва мусофир кишилар рўза тутмасликлари мумкин.\n“(У саноқли кунлар) Рамазон ойидирки, бу ойда одамлар учун ҳидоят бўлиб ва ҳидоят ва фурқоннинг очиқ оятлари бўлиб, Қуръон нозил қилинган. Бас, сизлардан ким бу ойга ҳозир бўлса, рўза тутсин. Ва ким хаста ёки мусофир бўлса, у ҳолда (тутолмаган кунларининг) саноғини бошқа кунларда тутади. Аллоҳ сизларга енгилликни истайди, сизларга оғир бўлишини истамайди”. (Бақара сураси, 185-оят).\nв) Ҳаж қилаётган киши айрим сабабларга кўра тақиқланган ишларни қилиши мумкин. “Ҳадянгиз ўз жойига бормагунча бошларингизни қирманг. Энди агар сизлардан кимдир касал ёки бошида бирор дарди бўлса (ва сочини қирдирса), у ҳолда (уч кун) рўза тутиш ёки (олти мискинга) садақа бериш ёхуд (қўй) сўйиш билан эваз тўласин!” (Бақара сураси, 196-оят).\nҲадя жойи – Ҳарам. Вақти – Зулҳижжанинг ўнинчи куни.\nг) Қийналиб қолган қарздорга муҳлат берилади.\nҲалол нарса учун маълум бир муҳлатга қарз олган киши белгиланган муддатда қарзини уза олмаса, қарз берувчи тўлов муддатини узайтириши лозим. Қарздор тўлаш имконини топгунга қадар муҳлат узайтирилади.\n“Агар қарздор ночор бўлса, бойигунча кутинг”. (Бақара сураси, 280-оят).\nФақиҳлар фатво берганлар: “Қарздор киши ўз мулкига зарар етказиб, яъни кийим-кечаги, уй-жойи, зарур хизматкоридан ажралиб ёки бола-чақаси тирикчилиги учун шарт бўлган тижоратига путур етказиб қарзини тўлашга мажбур қилинмайди”.\nд) Ҳажга пиёда боришни назр қилган киши, ўз назрини бажаришга мажбур эмас.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам икки ўғли кўмагида қадам ташлаб кетаётган бир қарияни кўриб, сўрадилар:\n- У нега бундай қиляпти?\n- Қария ҳажга пиёда боришни назр қилган экан, - деб жавоб беришди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳ таоло бу одамнинг ўзини қийнашидан беҳожатдир!” дедилар ва унга уловга минишни буюрдилар. (Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nОпам ҳажга пиёда боришни назр қилиб, менга Расулуллоҳдан фатво сўраб беришни буюрди. Набий соллаллоҳу алайҳи васалламдан сўрадим.\n- Пиёда ҳам юрсин, от-уловга ҳам чиқсин! - дедилар Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам. (Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nҲажга пиёда боришни назр қилган киши қандай йўл тутади? Уламолар бу ҳақда шундай дейдилар:\nИмом Аҳмаддан нақл қиладилар:\n“Пиёда юриши шарт эмас. У ҳар қандай ҳолатда ҳам от-уловда юради ва бунинг ҳеч қандай зиёни йўқ”.\nЯна бир ривоятда “Уч кун рўза тутиб беради”, дейилган бўлса, бошқа бирида “Ичган қасами (назри)нинг каффоратини адо этади”, - дейилган.\n“Ҳажга пиёда боришни назр қилган киши от-уловга минса, ҳажи ўтмайди. У ҳажининг қазосини адо этишга мажбур бўлади. Назр қилган киши қанча пиёда юрган бўлса, ўшанча жойини от-уловда босиб ўтиши, қанча от-уловда юрган бўлса, ўшанча пиёда юрмоғи лозим. Бордию пиёда юрганидан от-уловда юргани кўп чиқса, ҳажининг қазоси билан ҳадя-қурбонлик қилиши ҳам керак бўлади”.\nМашҳур қавлга кўра бундай одам, агар тоқати етса, ҳажга пиёда боради. Бордию пиёда юришдан ожиз бўлса, от-улов миниб ҳаж сафарига чиқади ва каффорат ёки қурбонлик қилиши шарт бўлмайди. Баъзилар “От-уловга минган киши қасами-назрининг каффоратини адо этиши керак”, дейишади...\n4. Зарарнинг кўринишлари.\nОдатда хатти-ҳаракатларнинг ушбу икки турида зарар мақсади намоён бўлади:\nБиринчи: Мукаллафнинг фақат бировга зарар етказишни кўзлаб қилган хатти-ҳаракатлари. Албатта бундай хатти-ҳаракатлар қатъий ҳаромдир.\nИккинчи: Мукаллаф тўғри ниятда баъзи бир ишларни амалга оширади. Лекин унинг кўзлаган мақсади оқибатида ёки асносида бошқа бировга зарар етади.\nБиринчи: Шариатда ҳаром ҳисобланган, кўпинча ўзгаларга зарар етказувчи биринчи турдаги хатти-ҳаракатлар.\nБуларга қуйидаги мисолларни келтириб ўтиш мумкин:\nа) Савдо-сотиқдаги зарар.\nУнинг бир неча кўринишлари мавжуд:\n• Мажбурий савдо (“Байъул-музтар”)\nСиз бир нарсага муҳтожсиз, бироқ унга етадиган маблағингиз йўқ. Шунда сиз шу зарур нарсани эгасидан одатдаги баҳосига қараганда бир неча баробар ортиқча нархда оласиз. Масалан, аслида минг сўм турадиган нарсани икки минг сўмга оласиз.\nАли розияллоҳу анҳу хутба қилиб дедилар:\n“Ҳали одамлар бошига ситамли кунлар келади. Ўзига тўқ-бадавлат одам қўлидаги мол-мулкига ёпишиб олади, хасислик қилади. Ҳолбуки, унга бундай қилиш буюрилмаган эди. Аллоҳ таоло “Ўртангизда фазлни унутиб қўймангиз!” деган. Қийин аҳволда қолган кишилар билан савдо қилишади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам “байъул-музтар”дан (қийин аҳволда қолган киши билан савдо қилиш) қайтарганлар”. (Абу Довуд ривоятлари).\nИсмоилий ривоятларида қуйидаги сўзлар ҳам зиёда қилинган: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “...Агар қўлингда биродарингга нафи тегадиган хайр-яхшилик бўлса, яхшилик қилгин. Аксинча бўлса, унинг ҳалокатини ҳеч ҳам зиёда қилмагин!” Яъни, бундай пайтда муҳтож инсонга эҳсон қилиш ниҳоятда муносибдир. Унинг аҳволини бадтар оғирлаштириш тўғри эмас.\nАбдуллоҳ ибн Маъқал мажбурий савдо рибодир дедилар. Ҳарб айтадилар: “Аҳмаддан “байъул-музтар” ҳақида сўрашди. У киши макруҳ дедилар”.\n• Пулини маълум муддатгача тўлаш шарти билан насияга сотиб олинган молни нақд пулга арзон баҳода сотиб юбормоқ\nМасалан, бир одам пулга муҳтож, бироқ қарз бериб турадиган одам топилмади. Шунда у маълум муддатга насияга мол сотиб олади. Мақсади - нақд пул топиш учун уни сотиб юбориш.\nАгар у молни аввалги эгасидан бошқа одамга сотадиган бўлса, бу ҳақда Аҳмад: “Бунинг байъул-музтар бўлишидан қўрқаман” деганлар.\nАгар мол аввалги эгасига арзон баҳода қайтариб сотилса, жумҳур олимлар сўзига биноан бундай савдо ботил ва ҳаром бўлади. Улар буни судхўрликнинг бир воситаси деб билганлар. Бу Молик, Абу Ҳанифа ва Аҳмадлар сўзи. Улуғ имомлар ўз сўзларига Дориқутний ривоят қилган ушбу асарни ҳам ҳужжат сифатида келтирганлар.\nБир аёл Оиша разияллоҳу анҳога деди:\n- Мен Зайд ибн Арқамга ойлик маош олганида тўлаш шарти билан саккиз юз дирҳамга қул сотган эдим. Кейин Зайдга унинг пули зарур бўлиб қолди. Шунда мен ҳали тўлов муддати келмай туриб қулни ундан олти юз дирҳамга сотиб олдим.\n- Сен қилган олди-сотди жуда ёмон бўлибди! - дедилар Оиша разияллоҳу анҳо – Зайд ибн Арқамга айтиб қўй, агар тавба қилмаса, Аллоҳ таоло унинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга қилган жиҳодию ҳажини ботил этади!\nШундан сўнг Зайд ибн Арқам розияллоҳу анҳу Оиша разияллоҳу анҳо ҳузурларига узр сўраб келдилар. Онамиз разияллоҳу анҳо унга қуйидаги оятни тиловат қилдилар: “Бас, кимга Парвардигоридан мавъиза-насиҳат етгач тўхтаса, у ҳолда аввал ўтгани ўзига ва унинг иши Аллоҳга топширилади”. (Бақара сураси, 275-оят).\nУламолар ушбу ҳадис тўғрисида айтишди:\nОиша разияллоҳу анҳонинг ушбу сўзлари ва қайтаришлари мазкур фатвони Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан эшитганларига далил бўлади. Агар савдо битимида судхўрлик қилишга йўл қидирилган, яъни ҳийла ишлатилган бўлса, Имом Шофеий ҳам юқоридаги мазҳаб имомлари фикрига қўшилганлар. Бироқ савдода судхўрлик қилиш мутлақо кўзда тутилмаган бўлса, Шофеий наздларида бундай савдо дуруст саналади. Чунки бу ерда савдо рукнларига путур етаётгани йўқ. Одамларнинг хатти-ҳаракатидан эса ёмон гумон қидирилмайди. Зеро, Аллоҳ таоло бандаларини ниятларига қараб Ўзи ҳисоб қилади. Бу Имом Шофеийнинг фикрлари.\n• Ҳаддан ташқари қиммат баҳолаш.\nХаридор нарсани яхши ажрата олмагани боис бир молни ортиқча қиммат нархда сотиб олиши мумкин. Бироқ сотувчи бундан тийилмоғи лозим.\nИмом Аҳмад ва Молик мазҳабига биноан бундай чоғда харидорнинг савдони бузишга ҳаққи бор.\n“Бир киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга савдо-сотиқда кўп алданишни айтди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам унга дедилар:\n- Савдо қилаётганингда: “Алдов йўқ!” деб айтгин. (Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nИмом Аҳмад “алдов”га қуйидагича шарҳ берганлар:\n“Бу –одатда ҳеч ким алданмайдиган даражада чув тушириш”. Масалан, бир сўм турадиган нарсани беш сўмга пуллаш.\nМоликийлар фикрига кўра агар нарсани сотилаётган баҳосидан кўра учдан бирига ортиқроққа сотган бўлса, харидор савдони бекор қилишга ҳақли.\nб) Васиятда зарар етказиш.\nБу икки турли бўлади:\n• Айрим меросхўрларга Аллоҳ белгилаб қўйган миқдордан ортиқча улуш ажратмоқ. Натижада қолган меросхўрлар ҳаққига зарар етади. Модомики, қолган меросхўрлар норози эканлар, айрим ҳақдорларга зиёда мерос ажратиш шариатда ман этилган. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:\n“Аллоҳ таоло ҳар бир ҳақдорга ўз тегишини бериб қўйган. Бинобарин, мерос олувчилардан бирига алоҳида васият қилиш йўқ!”\n• Меросхўрлар ҳаққига зарар-нуқсон етказиш мақсадида етти ёт бегонага мерос қолдирмоқ. Меросхўрларга зарар етказиш кўзда тутилган-тутилмаганлигидан қатъиназар, модомики, меросхўрлар ижозат бермас эканлар, бегона кишига мероснинг учдан биридан ортиқроқ васият қилиш мумкин эмас.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бегонага бериладиган мерос миқдори тўғрисида бундай дедилар:\n“Учдан бири бўлса майли. Аслида учдан бири ҳам кўп!” (Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nБанда ҳаёти давомида ўтказиб юборган яхшиликлар ёки хайр-эҳсон борасида йўл қўйилган баъзи камчиликлар ўрнини тўлдириши учун унга молининг учдан бирини бегонага васият қилишга рухсат берилди. Албатта, у меросхўрларга зарар етказишни мақсад қилмаган бўлиши шарт. Акс ҳолда, гуноҳга ботади.\n“Мерос тақсимоти сизлар қилган васият ва қарзларингиз адо этилганидан кейин бўлур”. (Нисо сураси, 12-оят).\nБанданинг васият воситасида меросхўрларга зарар етказиши унинг ажр-савобдан маҳрум бўлиб, ёмон оқибатга дучор бўлишига олиб бориши ҳам мумкин.\n“Эркак-аёл Аллоҳ итоатида олтмиш йил амал қилади. Сўнг уларнинг жон бериш вақти келади. Ҳар иккиси васиятда зарар беришга уринади. Бас, оқибат иккисига ҳам дўзах вожиб бўлади!” Сўнг Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу қуйидаги оятни ўқидилар:\n“Мерос тақсимоти сизлар қилган васият ва қарзларингиз адо қилинганидан кейин бўлур”. (Термизий ва бошқалар ривояти).\nАбдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу дедилар:\n“Васиятда (меросхўрлар ҳаққига) зарар бермоқ гуноҳи кабиралардандир”.\nАгар жон бераётган киши васияти орқали меросхўрига зарар етказишни мақсад қилганига иқрор бўлса, ўша васият амалга ошириладими ёки рад этиладими? Аксарият олимлар сўзига кўра васият амалга оширилади. Лекин имом Моликдан бундай васиятнинг рад этилиши ривоят қилинган.\nв) Қайта никоҳга олиш.\nАёлни ражъий (бир ёки икки) талоқ қилган киши идда муддати битмасдан уни яна ўз қарамоғига олиши мумкин. “Уларнинг идда муддатлари битиб қолса, бас, уларни яхшилик билан олиб қолинг ёки яхшилик билан кузатинг. Уларга зулм қилиш билан зарар етказиш учун ушлаб турманг. Ким шундай қилса, ўзига зулм қилибди”. (Бақара сураси, 231-оят).\n“Агар эрлари ислоҳни (оилани тиклашни) истасалар, шу муддат ичида уларни қайтариб (никоҳларига) олишга ҳақлидирлар”. (Бақара сураси, 228-оят).\nДемак, ражъий талоқ қилган хотинини унга зарар етказмоқ ниятида идда муддати битмасдан қайта никоҳга олган кимса, гуноҳга қўл урган бўлади. Хўш, бу зулм қандай кўринишда бўлиши мумкин?\nБир киши хотинини ражъий талоқ қилади-да, идда муддати битишга озгина қолгунга қадар ташлаб қўяди. Сўнг аёлини қайта никоҳга олади. Бироқ у жуфтини яхши кўриб ёки рағбат билдириб бу ишни қилмайди. Унинг нияти имкон қадар аёлни янги турмушдан тўсиб туриш. Шу боис у жуфти ҳалоли қаршисидаги ўзининг эрлик вазифасини ҳам адо этмайди. Айни ҳолат номард эр томонидан такрор содир этилиши мумкин.\nИмом Молик фатволарига биноан талоқ қилган аёлининг идда муддатини узайтириш орқали унга зулм қилишни кўзлаган кимса, агар хотинини идда муддатида қайта никоҳига олиб, сўнг у билан қовушмасдан яна талоқ қилса, идда муддати янгидан бошланмайди. Яъни, аввалги идда муддати ўз кучида қолади.\nИмом Аҳмаддан нақл қилинган қавлга биноан эр зарар беришни мақсад қилган-қилмаганлигидан қатъиназар, аввалги идда кунлари ҳисобга олинади.\nБироқ аксарият олимлар наздида ҳар қандай ҳолатда ҳам идда муддати янгидан бошланади. Аёлига зулм қилиш учун юқоридаги услубни қўллаган эр эса гуноҳкор бўлади.\nг) Қасам ичиб зарар етказмоқ.\nЯъни, эр маълум муддат мобайнида ёки мутлақо аёлига яқинлашмасликка қасам ичади. Агар у қасам ичганидан бошлаб тўрт ой ўтгунга қадар аёли билан қовушса, аёлини қайтариб олган бўлади ва қасамини бузгани учун каффорат тўлайди. Мабодо тўрт ой ўтса ҳам, юқоридаги қароридан қайтмаса, эр шариат кучи билан қайтарилади.\n“Хотинларидан қасам билан юз ўгирган кишилар учун тўрт ой муҳлат бор. Агар (шу муддат ичида аёлларига) қайтсалар, жоиздир. Зеро, Аллоҳ шубҳасиз мағфиратли, раҳмлидир. Ва Агар талоқ қилишни қасд қилган бўлсалар, бас, албатта Аллоҳ эшитувчи, билувчидир”. (Бақара сураси, 226-227-оятлар).\nХўш, ўз сўзида қатъий турган эр қай тарзда қайтарилади? Олимлар бу масалада икки хил фикр билдиришган:\nЖумҳур олимлар фатвосига биноан эр қози ҳузурига олиб келинади ва унга қароридан қайтиш ёки аёлини талоқ қилиш буюрилади. Агар эр қайсарликда давом этса, унинг ўрнидан қози ражъий талоқ айтади.\nҲанафийлар сўзига кўра эса, қасамдан кейин тўрт ой муҳлат ўтиши билан ўз-ўзидан аёлга боин талоқ тушади.\nҚасамга ўхшаш бошқа масалаларни ҳам шунга қиёс қилиш мумкин.\nАёлига зарар бермоқ қасдида қасам ичмасдан тўрт ой у билан яқинлик қилмаган эрнинг ҳукми нима бўлади? Ушбу ҳолатга имом Аҳмад шундай деганлар: “Унинг ҳукми аёлидан қасам ичиб юз ўгирган кимса ҳукми билан бир хил!”\nҲанбалийлар наздида тўрт ой муддат орасида аёли билан ҳеч бўлмаса бир марта яқинлик қилмоқ вожиб (фарз) саналади. Ҳеч қандай узрли сабабсиз ташлаб қўйилган аёл талоқ сўраса, бир гуруҳ ҳанбалий олимлар фикрига кўра эридан ажратиб олинади. Хўш, айни ҳолатда зарар бериш қасди бор-йўқлигига қараладими?\nМолик ва унинг асҳоблари наздида аёлининг тўшагини ҳеч қандай узрсиз тарк этса, никоҳ бузилади. Бироқ улар ўртасидаги иддани турлича белгилашган.\nҲеч қандай узр-сабабсиз сафар муддатини чўзаётган эрдан аёли уйга қайтишини талаб қилсаю эр рози бўлмаса, Молик ва Аҳмад сўзларига биноан ҳоким эр-хотин ўртасини ажратиб қўяди.\nд) Бола эмизишда зарар етказиш.\n“Оналар болаларини тўла икки йил эмизадилар. (Бу ҳукм) эмизишни бенуқсон қилмоқчи бўлган кишилар учундир. Уларни (яъни оналарни) яхшилик билан едириб, кийдириш отанинг зиммасидадир. Ҳеч кимга тоқатидан ташқари нарса таклиф қилинмайди. Болалари сабабли она ҳам, ота ҳам зарар тортмасин”. (Бақара сураси, 233-оят).\nОнанинг боласини эмизишга ҳаққи бор. Агар эр аёлидан тўла роҳатланиш учун асраш мақсадида жуфти ҳалолини боласини эмизишдан ман этса, бу жоиз. Бироқ аёлини қийнамоқ қасдида юқоридаги ишга қўл урса, гуноҳкор бўлади ва шариат кучи билан қайтарилади. Ҳар икки ҳолатда болани эмизадиган бошқа аёл бор бўлиши керак. Агар болани эмизишга бошқа аёл топилмаса ёки гўдак бегона кўкракни оғзига олмаса, эрнинг аёлини эмизишидан тўсишга мутлақо ҳаққи йўқ. Чунки бу ерда гўдакка зарар етади.\nОна кимнингдир никоҳида бўлмаса, яъни ажрашган ёхуд эри ўлиб бева қолган бўлса, у боласини эмизгани учун гўдакка қараши шарт бўлган кишидан ҳақ талаб қилиши мумкин. Ана шунда боланинг отаси ёки вориси аёлга ҳақ тўлашга мажбур. Агар она эмизгани учун жуда катта ҳақ талаб қилса, лекин ота ёхуд ворис эмизадиган бошқа аёлни топсалар, онанинг талабига рози бўлишга мажбур эмаслар. Чунки она эмизиш баҳосини ошириб, уларга зарар етказишни кўзлаяпти. Бироқ бошқа эмизувчи топилмаса, отага ҳам, болага ҳам зарар етмаслиги учун она ўша пулга гўдакни эмизишга мажбур қилинади.\nИккинчи: Мукаллаф тўғри ниятда баъзи бир ишларни амалга оширади. Лекин унинг кўзлаган мақсади оқибатида ёки асносида бошқа бировга зарар етади. Яъни, кишининг ўз мулки доирасида қилган хатти-ҳаракатидан бошқаларга зиён етади ёки у бошқа бировни ўз мулки имкониятидан фойдаланишга қўймайди. Натижада тасарруф ҳуқуқидан маҳрум бўлган киши зарар кўради.\nа) Ўз мулки доирасида хатти-ҳаракат қилиб, ўзгаларга зарар етказмоқ икки хил кўринишда бўлади:\n• Мулкида ғайриодатий суратда хатти-ҳаракат қилмоқ. Албатта бу мумкин эмас. Агар ушбу хатти-ҳаракат оқибатида бошқалар зарар кўрса, айбдор улар кўрган зарарни тўлайди. Масалан, қаттиқ шамол турган кунда ўз ерида ўт ёқиш. Албатта, ўт қўшни ерларга ҳам ўтиб кетади. Оқибатда ер эгаси қўшниларига етказган зарарни тўлашга мажбур бўлади.\n• Ўз мулки доирасида одатий хатти-ҳаракат юритиб, бировларга зарар етказмоқ.\nБу борада фиқҳий назарлар бир-биридан фарқ қилади. Масалан, қўшнисининг қудуғи ёнидан қудуқ қазиб, унинг сувини қуритмоқ. Имом Молик ва Аҳмад фикрига кўра ҳалиги киши бу ишдан қайтарилади. Агар қудуқ қазиса, қудуғи кўмиб ташланади. Чунки у бировга зарар беряпти.\n“(Қудуқ) қазишда бир-бирингизга зарар етказманглар!” (Абу Довуд ривоятлари). Яъни, бировнинг сувини кетказиш учун унинг қудуғи ёнидан қудуқ қазиманглар.\nБошқа уламолар эса буни жоиз дейишган.\nШунингдек, қўшни тарафга дарча-дераза очмоқ ёки баланд бино қурмоқ, унинг ҳовлиси кўринадиган қилиб ёки уларни қуёшдан-ёруғликдан тўсиб баланд уй солмоқ мумкин эмас. Хусусан, ҳоким уй солувчининг нияти ёмонлик эканини тахмин қилса, уни бу ишдан қайтаради.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қўшнининг ҳаққи хусусида гапириб, дедилар:\n“Қўшнининг изнисиз баланд бино қуриб, уларни шамолдан тўсиб қўймасин”. (Хароитий ривоятлари).\nИмом Аҳмад наздида шундай. Айрим Шофеийлар ҳам бу борада Имом Аҳмад фикрига мувофиқ йўл тутганлар.\n• Ўз мулкида қилган хатти-ҳаракати оқибатида қўшниларга зарар етказмоқ. Мисол учун бир нарсани қаттиқ силкитмоқ, тарақлатиб урмоқ ёки бадбўй ҳидли нарсани сақламоқ. Молик ва Аҳмад мазҳабида киши бу ишидан қайтарилади. Шофеийлар наздида эса фақат бировлар мулкига зарар етказсагина, ман этилади.\n• Бировларга зарарли бўлган нарсани, агар имкони бўлса, эвазини тўлаб даф этмоқ. Дейлик, сизнинг мулкингизда бошқа бировнинг ҳам ҳаққи бор. Масалан, бирон хона ёки ҳаммом ҳар иккингизга тегишли. Бироқ шеригингизнинг ўз ҳақидан фойдаланишида сизга зарар мавжуд. Айни ҳолатда ҳалиги киши ўз ҳақини чегириб ташлашга мажбур қилинади. У ҳақ эвазини ёки пулини олади. Натижада биродарига етаётган зарар даф этилади.\nСамура ибн Жундуб розияллоҳу анҳудан ривоят қилинишича бир ансорийнинг ҳовлисида Самура розияллоҳу анҳуга тегишли унча катта бўлмаган хурмо бор эди. Ансорий бола-чақали одам эди. Ҳар гал Самура розияллоҳу анҳу хурмо учун ҳовлига кирганларида, у ноқулай ҳолатга тушиб, қийналарди. Шу боис ансорий Самура розияллоҳу анҳудан хурмони сотишларини сўради. Самура розияллоҳу анҳу рози бўлмади. Хурмоларининг эвазига бошқа жойдан хурмо олиб беришни таклиф қилди. Самура яна рад этди. Ниҳоят, ансорий Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига келиб воқеани сўзлаб берди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам Самурага юқоридаги икки таклифни айтдилар. Самура яна рози бўлмади. “Хурмо дарахтини унга бер, - дедилар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам. - Фалон-фалон нарса сеники бўлади”. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам унга ёққан нарсаларни таклиф этдилар. Бироқ Самура ўз сўзида қаттиқ туриб олди. Шундан сўнг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ансорийга қуйидаги буйруқни бердилар: “Бориб, хурмосини қўпориб ташла!” (Абу Довуд ривоятлари).\nИмом Аҳмад ушбу ҳадисни эшитгач, шундай дедилар: “Бировларга зарарли бўлган шу каби ишлар, албатта ман этилади. Агар кимдир ихтиёрий равишда рози бўлмаса, ҳоким томонидан мажбур қилинади. Бундай ишларда биродарига зиён етказишига йўл қўйилмайди, шунда у биродарига қайишган бўлади”.\nб) Ўз мулкидан бошқа бировнинг фойдаланишини ман этиб, унга зарар етказмоқ. Бу ерда бир қанча масалалар мавжуд.\n• Қўл остидаги мулкидан қўшнисининг фойдаланишига йўл қўймаслик.\nАгар қўшнининг фойдаланиши оқибатида сиз зарар кўраётган бўлсангиз, қўшнингизни мулкингизда хатти-ҳаракат қилишдан ман этишингиз мумкин. Масалан, сизнинг қулай-қулай деб турган деворингиз бор. Қўшнингиз унинг устига тўсин ташламоқчи бўлди. Ҳолбуки, девор уни кўтара олмайди. Сиз қўшнингизнинг девордан фойдаланишига қарши туришингиз мумкин. Аммо қўшнининг фойдаланишидан ҳеч кимга зарар етмаса-чи...\nАбу Ҳанифа, Шофеий ва Молик наздида мулкингиздан берухсат фойдаланмоқчи бўлган қўшнини ман этишга ҳақлисиз. Чунки қўшнингиз хатти-ҳаракати орқасидан сизга зарар етиб қолиши мумкин.\n“Мусулмон кишига биродарининг розилигисиз унинг таёғини ҳам олиш ҳалол эмас!” (Ибн Ҳиббон ривоятлари).\nНегаки Аллоҳ таоло мусулмоннинг молини ноҳақ ейишни қатъий ҳаром қилган.\nИмом Аҳмаднинг фикрлари эса ўзгача: Мусулмон киши унинг мулкидан фойдаланмоқчи бўлган қўшнисини қайтармаслиги лозим. Кўнмаган тақдирда эса, Имом Аҳмаддан “бунга мажбур этилади” ва “мажбур этилмайди” деган икки хил ривоят мавжуд.\n“Ҳеч бирингиз унинг деворига ёғоч ташламоқчи бўлганида, қўшнисини рад этмасин”.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳу дедилар:\n“Сизларга не бўлдики, бу ҳадисдан юз ўгираяпсизлар?! Аллоҳга қасамки, шу ҳадис билан елкаларингизга тушираман”. (Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nУмар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу Муҳаммад ибн Масламага “қўшнингни сувини ҳовлингдан оқиб ўтишига қаршилик қилмайсан”, деб ҳукм чиқариб, “Ҳатто қорнингдан ошириб бўлса ҳам унинг сувини ўтказасан”, - деб буюрдилар.\n• Сув, ўт-ўлан, туз ва оловни бермаслик.\n“Ўт-ўлан ўсишининг олдини олиш мақсадида ортиқча сувни тўсиб турманглар!” (Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nЯъни, ўт сувсиз ўсмайди. Сувни тўсган киши ўт ривожини тўсган бўлади.\nБир киши Набий соллаллоҳу алайҳи васалламдан сўради:\n- Ё Расулуллоҳ! Нимани (одамларга) бермаслик мумкин эмас?\n- Ё Расулуллоҳ! Нимани бермаслик мумкин эмас?\n- Яхшилик қилишинг ўзинг учун яхшидир! (Абу Довуд ривоятлари).\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Мусулмонлар уч нарсада: ўт-ўлан, сув ва оловда бир-бирларига шерикдирлар. (Абу Довуд ривоятлари).\nЮқоридаги ҳадислар асосида уламолар сув, ўт-ўлан, туз ва олов хусусида фатво берганлар:\nСув. Абу Ҳанифа ва Шофеий фикрларига кўра сув эгаси оқувчи ёки қайнаб чиқувчи (яъни булоқ) сувининг ортиқчасини - гарчи ўз ерига тегишли бўлса ҳам - ман қила олмайди. Бироқ у экинни суғориш учун сувини текинга беришга мажбур эмас.\nИмом Аҳмад наздида эса ортиқча сувни ичиш учун ҳам, мол ёки экинни суғориш учун ҳам текинга бериши шарт. Сувни бермай қўйиш ўт-ўланнинг йўқ бўлишига олиб бориши мумкин.\nИмом Молик айтадилар: Сув эгаси, яъни унинг оқар жойи ёки қайнаб чиқадиган булоғининг соҳиби фақат қийналиб қолган кишигагина ортиқча сувини текинга беришга мажбур. Ҳеч кимнинг мулки бўлмаган ортиқча сув эса ҳаммага берилиши шарт.\nЎт-ўлан. Шофеий айтадилар: Фақат қаровсиз ернинг ўт-ўланигина ҳеч кимдан ман қилинмайди. Қолган ерларнинг ортиқча ўт-ўлани берилмайди.\nАбу Ҳанифа ва Аҳмад наздида ўт-ўланнинг ортиқчаси ҳеч қачон ман этилмайди.\nТуз. Ҳеч ким меҳнат қилиб қазиб чиқармаган қаровсиз ердаги туз ман қилинмайди. Яъни ундан ҳамма фойдаланиши мумкин.\nОлов. Ўт ёқиб олиш учун бир парча чўғ, ёритиш, исиниш ёки овқат пишириш учун ортиқча ўт-олов ман қилинмайди. Бироқ кимнингдир мулки бўлган ўт ёқиш мосламаси бировга берилмаслиги мумкин. Албатта қизғанмаслик афзал.\n5. Фиқҳнинг тўртдан бири.\nСуютий ўзларининг “Ашбоҳ ва назоир” номли асарларида имом Шофеий мазҳаблари қуйидаги тўрт асос устига қурилганини ёзадилар:\nБиринчи: Аниқ нарса шубҳа-гумон билан йўққа чиқарилмайди.\nБир киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга намозда турганида худди таҳорати бузилгандек бўлаверишидан шикоят қилди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Бирор овоз ёхуд ҳид билмагунингча намозингни бузма!” (Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nЯъни, ҳалиги киши таҳорат билан намозга кирганини аниқ билади. “Таҳоратим бузилди...” деган гумон унинг юқоридаги аниқ ишончини йўққа чиқармайди.\nИккинчи: Машаққат енгилликни лозим қилади.\n“(Аллоҳ таоло) динда сизларга бирор ҳараж-танглик қилмади”. (Ҳаж сураси, 78-оят).\n“Мен ҳаққа интилувчи, бағрикенг дин билан юборилдим”. (Аҳмад ривоятлари).\nУчинчи: Зарар йўқ қилинади.\n“(Исломда зиёни тегмаган кишига) зарар бермоқ ҳам, (зиён-заҳмат етказган кимсага ғайришаръий суратда) зарар етказмоқ ҳам йўқдир!”\nТўртинчи: Одат ҳакамдир!\n“Мусулмонлар яхши деб топган нарса Аллоҳ наздида ҳам хайрлидир!” (Аҳмад ривоятлари).\n(Баъзилар бу сўз Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳунинг сўзлари дейишади. Аллоҳнинг ўзи билгувчироқдир).\nДемак, мавзумиз асоси бўлган ушбу ҳадис Ислом фиқҳининг тўртдан бири ҳисобланар экан. Фақиҳлар уни аслий асослардан деб билиб, бир қанча фаръий қоидаларни айни асосга биноан ижтиҳод қилдилар. Қуйида аслий қоида ва ундан келиб чиқадиган фаръий қоидалар хусусида сўз юритамиз.\nАслий қоида: Исломда (зиёни тегмаганга) зарар бермоқ ҳам, (зиён етказган кимсага) ғайришаръий зарар етказмоқ ҳам йўқдир.\nУшбу аслий қоиданинг фиқҳий тармоқлари:\n• Бировнинг молига талофат етказган кишига унинг ҳам молини нуқсонли қилиш билан жавоб берилмайди. Чунки бу ерда фақат зарар зиёда бўлиб, ҳеч ким фойда кўрмайди. Бировнинг молига талофат етказган киши молнинг қийматини тўлайди ва шу йўл билан мол эгаси кўрган зарарни даф этади.\nа) Имкон қадар зарарнинг олди олинади.\nЯъни, зарар ҳосил бўлмасдан унинг олдини олиш чоралари кўрилади. Чунки зарарни кетказишга қараганда унинг олдини олиш осонроқ. Шариат таклифи-буйруғи ҳар бир инсоннинг тоқатига яраша бўлади.\nМазкур қоидага биноан жиноят устида ушланмаган бўлсалар-да, расво ва қинғир ишлари билан донг таратган кимсаларни жамият тинчлигини таъминлаш учун тавбалари зоҳир бўлгунга қадар ҳибсда сақлаб туриш мумкин.\nб) Ҳосил бўлган зарар йўқотилади.\nЯъни, зарар қопланади ва нуқсон етган ўринлар тўлдирилади.\nФиқҳий тармоқ: Агар биров йўл ўртасига тарнов чиқариб қўйсаю, у кўчадан ўтувчиларга зиён етказса, олиб ташланади. Агар у туфайли бирон нарса нобуд бўлса, тарнов эгаси тўлайди.\nв) Зарар ўрни худди шундай яна бир зарар билан қопланмайди.\nЯъни маълум зарар худди шундай ёхуд ундан каттароқ бошқа бир зарар билан даф этилмайди.\nФиқҳий тармоқ: Ўртадаги шериклик мол-мулк (масалан уй...) агар бўлинмайдиган бўлса, бир тараф молни тақсимлашга мажбурланмайди. Чунки бўлинмайдиган нарсани тақсимлаш ўртадаги шерикликка қараганда қўпроқ зарар келтиради.\nг) Қаттиқроқ зарар юмшоқроқ зарар билан даф этилади.\nКатта зарарни даф этмоқ учун кичикроқ зарарга қўл урилади.\nФиқҳий тармоқ: Агар закот моллари фақир-бечоралар эҳтиёжини қондириш учун кифоя қилмаса, адолатли исломий ҳоким бой-бадавлат одамлар молидан фарз қилинган закотга қараганда кўпроқ қисмини олишга ҳақли. Чунки бойларга етказилган бу зарар ҳоли хароб камбағаллар чекаётган зарар қаршисида ҳечдир.\nМазкур қоидага қуйидаги икки асос ҳам мувофиқ келади:\n• Икки ёмонликнинг енгилроғи танланади.\n• Агар иккита зиён рўбарў келса, эътиборни зарари каттароқ бўлганига қаратилади.\nд) Кўпчиликка зарар тегмаслиги учун бир кишига етадиган хос зарарга рози бўлинади.\nУмумий зарар билан хос зарар рўбарў келиб қолса, кўпчиликка зиён тегмаслиги учун умумий зарар даф қилинади.\nФиқҳий тармоқ: Адолатли Ислом раҳбари катта-катта соҳаларда яккаҳоким бўлиб олган бой-бадавлат кишиларни бозор нархида савдо қилишга мажбур этиши мумкин. Тўғри, бу ерда айрим шахслар зарар кўради. Бироқ кўпчиликка етадиган зарар даф этилади.\nе) Зарарни даф этмоқ фойда келтирмоқдан муқаддам туради.\nФойда билан зарар бир пайтга тўғри келиб қолса, гарчи фойда қўлдан чиқарилса ҳам, аввало зарарнинг олди олинади.\nФиқҳий тармоқ: Иқтисодий жиҳатдан улкан фойдалар келтирувчи гиёҳванд моддалар ва маст қилувчи ичимликлар савдоси ман этилади. Чунки улар жамиятга, инсон хулқи ва саломатлигига катта зарар келтиради.\nж) Агар бир нарсани ман қилувчи сабаб билан, рухсат берувчи сабаб тўқнашиб келса, ман қилувчи сабаб муқаддам қўйилади.\nФиқҳий тармоқ: Шерикларга тегишли мол устида томонларнинг бири иккинчисига зарар келтирадиган тасарруфни қилмоқчи бўлса, бундай тасарруф тақиқланади. Чунки унинг хатти-ҳаракати орқали иккинчи томон (яъни шериги) зарар кўради. Шерикнинг ҳақи айни тасарруфни ман этиб турибди. Ҳолбуки, шерикчилик ҳақига кўра, мол тасарруфи биринчи томонга ҳам жоиз эди.\nз) Зарарнинг муқаддамлиги эътиборга олинмайди.\nАслида ғайришаръий бўлган ҳар қандай зарар эски ёки янгилигидан қатъиназар даф этилади.\nФиқҳий тармоқ: Масалан, бир кишининг деразаси қаровсиз ерга қараган эди. Кейин у ерга уй қурилди. Энди ҳалиги деразадан қараган киши ҳовлида юрган аёлларни кўриб турарди. Шу боис ҳовлининг янги солинганига қарамасдан, дераза олиб ташланади.\nУшбу қоида қуйидаги қонунни чегаралайди: Муқаддам нарса ўз муқаддамлигида қолади. Яъни, одамлар қўл остидаги мол-мулк, манфаатлар дахлсиз қолдирилади. Ушбу нарсаларнинг улар қўлида анчадан буён (муқаддам) борлиги -мадомики қарши далил йўқ экан, - жорий далил сифатида қабул қилинади.\nФиқҳий тармоқ: Масалан, сизнинг тўсинингиз қўшни деворга ўрнатилган. Қўшнининг тўсинни олиб ташлашга ҳаққи йўқ. Чунки унинг муқаддамлиги тўғри ўрнатилганига ва эвази ўталганига далилдир.\n6. Агар икки киши сўкишса ёки бир-бирларига туҳмат ёғдирса, ўртада қасос бўлмайди. Ҳар бири ўз гуноҳига яраша жавоб беради. Аммо уларнинг бирида иккинчисининг ҳақи бор бўлса, уни ҳоким ҳал қилиб беради.\nУшбу бўлимдаги ҳадислар: « ЎТТИЗ БИРИНЧИ ҲАДИС ЎТТИЗ УЧИНЧИ ҲАДИС »


Ҳосилдорлиги 3 баробар юқори: Мирзиёев Янгиқўрғондаги боғ фаолияти билан танишди\n03:14 05 Март 2021\n14:43 18.02.2021 (Янгиланган 15:10 18.02.2021) Ҳавола олиш\nЎзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев бугун Наманган вилоятининг Янгиқўрғон туманига ташриф буюрди.\nТОШКЕНТ, 18 фев — Sputnik. Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев Наманган вилоятининг Янгиқўрғон туманига келди.\nМирзиёев Наманган вилоятига жўнаб кетди\nДавлат раҳбари ўтган йили июнда вилоятда бўлганида Косонсой, Чортоқ, Янгиқўрғон туманларини боғдорчиликка ихтисослаштириш яхши самара беришини айтган эди. Шунга мувофиқ, ушбу тоғли туманларда замонавий боғ ва токзорлар ташкил этилмоқда.\nУлардан бири – Янгиқўрғондаги “Sura General Investments” масъулияти чекланган жамиятининг боғи. Бу ер илгари суғорилмас, шу сабабли ундан унумли фойдаланилмас эди. Бирлашган Араб Амирликларининг 3 миллион доллар тўғридан-тўғри хорижий инвестицияси ҳисобига 103 гектар майдонда интенсив боғ барпо этилди.\nАввало, 250 метр чуқурликдан сув чиқарилди. Ҳовуз қазилиб, томчилатиб суғориш тизими ўрнатилди. Ўтган йили Италиядан кўчатлар олиб келиниб, 48 гектарга гилос, 26 гектарга ўрик, 22 гектарга шафтоли, 7 гектарга олхўри экилди.\nПрезидент боғнинг иқтисодий самарадорлиги билан қизиқди. Бу ердаги меваларнинг ҳосилдорлиги оддий усулдагисига нисбатан 3 баробар юқори. Навлари ҳам бозорбоп. Томчилатиб суғориш тизими натижасида ҳар гектар ердан 2 баробар кўп сув иқтисод қилиш мумкин.\nДарахтлар келгуси йили ҳосилга киради. Боғнинг йиллик қуввати 5 минг тонна бўлади. 4 миллион долларлик маҳсулот экспорт қилиш режалаштирилган.\nВазифаларни бажармаганлар ишдан олинади: Мирзиёев амалдорларни қаттиқ огоҳлантирди\nБоғда 40 киши иш билан таъминланган. Қатор ораларида сабзавот етиштириш учун ишсиз ёшларга ер бўлиб берилган.\nДавлат раҳбари шундай ёшлар билан суҳбатлашди.\n“Сизларнинг ишли бўлганларингни, кайфиятларингни кўриб хурсандман. Йўлларингизни топиб, иш билан бўлиб, бирингизни икки қилиб, фарзандлар камолини кўриб яшасаларингиз - менинг энг катта мақсадим шу. Бунинг учун шу билан чегараланмай, кўпроқ билим олишингиз, янги марраларга интилишингиз керак,” - деди Шавкат Мирзиёев.\nИлгари наманганлик 160 минг киши хорижга иш излаб кетгани, бугун яратилаётган имкониятлар натижасида 100 минги республикага қайтиб келгани таъкидланди.\n“Ёшлар йўлини тасаввур қилолса, куч пайдо бўлади. Қийинчиликлардан, синовлардан хафа бўлмаслик керак. Ҳаёт мактабини ўтаган инсон дунёга бошқача қарайди. Ёшларнинг яхшисиям, ёмониям бизнинг фарзандларимиз. Сизларга ўхшаган интилувчан, эртанги кунига бефарқ бўлмаган, касб-ҳунарли ёшлар бошқа тенгдошларига ўрнак бўлиши керак,” - деди президент.\nДавлат раҳбари интенсив боғнинг инвестори билан мулоқотда бўлди.\nМирзиёев ҳарбий хизматга чақирув тўғрисида қарор имзолади\nЖорий йил 11 январда “Наманган вилоятининг Косонсой, Чортоқ ва Янгиқўрғон туманларида мева-сабзавотчилик ва узумчиликни ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида” Президент қарори қабул қилинган. Унга мувофиқ, ғалла майдонларини қисқартириб, интенсив боғ ва токзорлар ташкил этиш, сабзавот, картошка, дуккакли ва мойли экинлар етиштиришнинг прогноз кўрсаткичлари белгиланган. “Sura General Investments” масъулияти чекланган жамияти яна минг гектарда боғ яратишни мақсад қилган.\nШу ерда Наманган вилоятида қишлоқ хўжалиги соҳасида амалга ошириладиган лойиҳалар тақдимоти ўтказилди.\nпрезидент, Наманган вилояти, Шавкат Мирзиёев, Ўзбекистон


“Бустон Шох Мебел” хусусий корхонасига “Бизнес саёҳат” ташкил қилинди. » Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Элликқалъа туман Кенгаши расмий сайти\n“Бустон Шох Мебел” хусусий корхонасига “Бизнес саёҳат” ташкил қилинди.\n2019 йил 13-декабрь куни “Бустон Шох Мебел” оилавий корхонасига “Yoshlar – kelajagimiz” жамғармаси туман филиали ва ўқувчи ёшлар билан биргаликда бизнес саёҳат ташкил этилди.\n“Бустон Шох Мебел” хусусий корхонаси раҳбари Бекчанов Азизбек Қодирберди ўғлига “Yoshlar – kelajagimiz” Давлат дастури доирасида 2019 йил 21-январь куни “Мебел ишлаб чиқариш” лойиҳаси учун 500 (беш юз) млн. сўм миқдорида имтиёзли кредит маблағлари ажратилган эди.\nТадбиркор ажратилган имтиёзли кредит маблағлари эвазига Хитойдан мебел ишлаб чиқариш ускуналарини сотиб олган, ҳозирда фаолияти тўлиқ йўлга қўйилган ва 6 нафар ёшларнинг бандлигини таъминлаб келмоқда.\nБизнес саёҳат давомида ўқувчи ёшлар тадбиркорлик соҳасида ўзини қизиқтирган саволларига жавоб олишди ва ташкил этилган ишлаб чиқариш ва унинг маҳсулотларидан билан танишишди. Саёҳат якунида ўқувчи ёшлар “Бустон Шох Мебел” оилавий корхонасидан эсталик совғасини қабул қилиб олишди.\nМен албатта аскар бўламан.\nФаҳрий харбийларни шарафлаймиз!!!\nЭлликқалъа туман ҳокими ёшлар билан учрашди.\nЭлликқалъада “Камалак”дан янги йил лойихаси ўтказилди.\n“Одил баҳори” хусусий корхонасига “Бизнес саёҳат” ташкил қилинди.\nТуманимизда “Чаман ТЕХ” МЧЖ тикувчилик цехи ўз иш фаолиятини бошлади.\nЭлликқалъа туманида Болалар мусиқа ва санъат мактабининг очилиш маросими бўлиб ўтди.\nЎзбекистон Республикаси Конституциясининг 27 йиллигига бағишлаб ўтказилган учрашув.\nТуман “Иттифоқ” сардорлар Кенгаши томонидан ногирон ёшлар ҳолидан ҳабар олинди.


ЎзА - Кийиниш ва муомала маданияти\n14.08.2017 19:57 Чоп этиш версияси\nПрезидентимизнинг 2017 йил 5 июлдаги “Ёшларга оид давлат сиёсати самарадорлигини ошириш ва Ўзбекистон ёшлар иттифоқи фаолиятини қўллаб-қувватлаш тўғрисида”ги фармони бу борадаги ишлар самарадорлигини янада юксалтиришда муҳим аҳамият касб этаётир.\nБухорода “Фидойинг бўлгаймиз сени, Ўзбекистон!” шиори остида ўтказилган “Ёш оилалар ва қизлар” биринчи республика форуми тадбирларида шу хусусида сўз юритилди.\nВилоят ҳокимлиги, вилоят хотин-қизлар қўмитаси, Ўзбекистон ёшлар иттифоқи вилоят кенгаши, турли давлат ва жамоат ташкилотлари ҳамкорлигида ташкил этилган тадбир “Мен ҳам етакчи бўламан” мавзусидаги учрашув билан бошланди. Депутатлар, раҳбар аёллар, ижтимоий фаол, шунингдек, уюшмаган қизлар иштирок этган учрашувда мамлакатимиз ижтимоий-иқтисодий ривожида хотин-қизларнинг муносиб ўрни борлиги алоҳида таъкидланди.\nБухоро вилоят, туман ва шаҳарлар маҳаллий Кенгашларига 80 дан зиёд хотин-қиз депутат этиб сайланган. Маҳаллий ҳокимият бошқаруви органлари, турли давлат ва нодавлат ташкилотлари раҳбарлари орасида юзлаб аёллар фаолият юритмоқда. Уларнинг тажрибасини оммалаштириш қизларнинг ижтимоий фаоллиги ва дахлдорлигини оширишда муҳим аҳамиятга эга. Тадбирда шу мақсадга қаратилган лойиҳалар самарадорлигини янада кучайтириш зарурлиги қайд этилди.\nФорум тадбирлари орасида “Таълим ва фан” мавзусидаги ёш олима хотин-қизлар иштирокидаги илмий-амалий анжуман айниқса қизиқарли ўтди. “Бухоро китоб олами” мажмуасида ташкил этилган маърифий тадбирда ёш ижодкорлар ўзларининг илк асарлари тақдимотини ўтказди.\n– Юртимизда ёш ижодкорларни қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор қаратилмоқда, – дейди Гўзал Рўзиева. – Ўтган йили “Баҳор яқин” деб номланган илк шеърий тўпламим Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси ҳузуридаги “Ижод” жамоат фонди маблағлари ҳисобидан 20 минг нусхада чоп этилди.\nТадбир доирасида ўтказилган "Ким нимага қодир?” лойиҳасида хотин-қизлар бандлигини таъминлаш, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни, касаначиликни ривожлантириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди. Унда доимий иш ўрнига эга бўлмаган 60 дан зиёд хотин-қиз учун тикувчилик, миллий ҳунармандлик, оила саломатлиги каби ўнга яқин йўналишда маҳорат дарслари ўтказилди.\n– Мен элита пардалар тикишга қизиқаман, – дейди Олот туманидан Ҳамида Файзиева. – Маҳорат дарсида иштирок этгач, шу йўналишда ҳунарли бўлишга қатъий қарор қилдим. Тикувчилик сирларини янада пухта ўрганиб, ўз хусусий тадбиркорлик фаолиятимни йўлга қўяман.\n“Соғлом турмуш тарзи” акциясида соғлом турмуш тарзига риоя қилишнинг асосий қоидалари, жумладан, кун тартибини режалаштириш, тўғри овқатланиш, спорт билан шуғулланиш, зарарли одатлардан халос бўлиш усуллари, шахсий гигиена, тиббий маданият бўйича кенг тушунчалар берилди.


Таниқли актриса Шодия Абдуқодирова нега киноларда кўринмай қолди? – ВОҲА\nЎзбекистонда хизмат кўрсатган артист Шодия Абдуқодирова (Тўхтаева) оилали бўлгач, бироз ижоддан чекинди. У журналист Наргиза Муродова билан бўлган суҳбатда унинг сабабини қуйидагича изоҳлади.\n— Болаларимга сарфламаётган вақтимни қизғанаман (кулиб). Масалан, менга таклиф этилган ролни бошқа актриса каминадан яхшироқ ижро этиши мумкин. Чунки ижодда ягона эмасман. Аммо фарзандларим учун бир донаман, бошқа инсон менинг ўрнимни босолмайди. Бола учун энг яхши парвариш бу — эътибор ва меҳр. Агар улар ўз вақтида болага берилса, у руҳий кемтиклик сезмай улғаяди. Бу билан ўта меҳрибон онаман деёлмайман. Бағри совимаслиги учун меҳр бераман, тарбияси издан чиқмаслиги учун эса қаттиққўллик ҳам қиламан.\n— Оилада ҳар қандай вазият бўлади, ҳар ҳолда оила қўрғони текис йўлдан иборат эмас. Бундай вазиятга тушишдан ҳимояланиш учун аёлларга нималарни маслаҳат берган бўлардингиз?\n— Аёл- у эркак, ўз «мени»ини енгиб «биз» деб қабул қилса, бир бутун яхлитликка эришолади. Шу билан бирга ўз «мен»ини ҳам топтамаган ҳолда бирдамликка эришиш мумкин. Шунда оила мустаҳкам бўлади. Кейин аёл киши ҳеч қачон бир ерда тўхтаб қолмаслиги керак. Янгиликлар қилишдан қўрқмаслиги ва фарзандларини ҳам ортидан эргаштира олиши керак. Бир ерда тўхтаб қолган аёлларни эркаклар ҳам хушлашмайди. Шу боис ҳар ҳафта ниманидир ўрганиш, ҳаётига янгилик олиб киришга одатланиши керак.\n— Фарзандларингизнинг исмлари, ёшлари ва қизиқишлари ҳақида нималар деёласиз?\n— Қизим Марямхон бадиий гимнастикага қизиқади. Иродаси кучли, сабр-тоқатли қиз. Бир нечта мусобақаларда иштирок этиб, медалларни қўлга киритди. Ўғлим Исмоилжон эса 3 ёш бўлса-да, хотираси жуда яхши. Қизимга сураларни ёдлатаётганимда ўғлим ҳам уларни ўрганиб олади.\n— Турмуш ўртоғингиз ниҳоятда рашкчи ва қатъиятли инсон эканлиги ростми?\n– Ҳақиқатан қатъиятли инсон. Аслида, ўзим шундай бўлишини орзу қилгандим. Феъл-атвори борасида ҳам мендан кучлироқ. Турмушга чиқмасдан аввал келажакда жуфтимдан қўрқишни истардим. Боиси қайсарлигимни яхши билардим. Шукрки, ниятларимга етдим, турмуш ўртоғим билан ҳар бир масалада маслаҳатлашаман.\nҚарши шаҳар ҳокими шаҳар ҳудудида экология ва атроф-муҳит тозалигини таъминлаш учун жамоатчилик гуруҳларини тузишни таклиф қилди Бу ҳақда шаҳар ҳокими Нормўмин Холбоев Халқ депутатлари Қарши шаҳар Кенгашининг навбатдаги сессиясида шаҳарда экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида амалга оширилган ишлар муҳокамасида айтиб ўтди.


1981 марта ўқилди.\nБизларни мусулмон диёрда, мусулмонлар орасида, мусулмон оиласида дунёга келтирган Аллоҳ таолога ҳамду санолар бўлсин. Оламларга рахмат бўлиб келган, дунё аҳлига хар томонлама ибрат бўлган, рисолатни тўлиқ етказган пайғамбаримиз Мухаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам саловоту саломлар бўлсин.\nАллоҳ таоло Одам алайҳиссаломни лойдан яратди. Кейин Одам алайҳиссаломга руҳ ато қилмокчи бўлди ва фаришталарга деди: «Агар мен Одам алайҳиссаломга руҳ ато этсам, сизлар унга таъзим қилинглар» деб буюрди. Руҳ Одам алайҳиссаломнинг бошига кирганида, Одам алайҳиссалом акса урдилар. Жаброил алайҳиссалом у кишига «Алҳамдулиллаҳ» дейишни ўргатдилар. Шундай қилиб Одам алайҳиссаломнинг биринчи сўзлари Аллоҳга ҳамд айтиш билан бошланди. Одам алайҳиссалом тамоман турганларидан кейин фаришталарни кўрдилар. Жаброил алайҳиссалом Одам алайҳиссаломга иккинчи калимани яьни «Ассалому алайкум»ни ўргатдилар. Салом берилгач, фаришталар «Ва алайкумус салам» деб жавоб қайтаришди.\nМана азизлар Одам алайҳиссалом яратилгандан сўнг айтган аввалги сўзлари Аллоҳга ҳамд айтиш ва салом бериш билан бошланган. Салом – бу Аллоҳ таоло исмларидан бири. Инсон қаерда бўлмасин ёки қайси миллатда яшамасин барибир сўзлашишни салом билан бошлайди. Салом сўзининг маъноси бу тинчлик, осойишталик, хотиржамлик маъносида эканлигини яхши биламиз. Пайғамбаримиз Мухаммад алайҳиссалом айтадилар: «Инсонларнинг ҳурматлироғи бу салом билан бошлаганидир.» Саломлашиш одобларидан яна бири узоқдаги кишиларга ишора ва лафз ила салом айтиш лозимдир. Лекин ишоранинг ўзи билан кифояланиш ножоиздир. Чунки бу одат мусулмон бўлмаганлар одатидир. Хоссатан бугунги кунда баъзи бирларимиз ҳар хил ишоралар билан, ҳар хил ҳаракатлар билан саломлашамиз. Бу нотўғри ишлардандир ва одобсизлик белгиларидандир.\nСалом бериш суннат лекин алик олиш вожибдир. Кимики саломга жавоб қайтармаса, унинг ўрнига фаришталар алик олишади. Алик олмаган киши гуноҳкор бўлади. Қуръони каримнинг Нисо сурасида шундай дейилган: «Қачон сизларга бирон ибора билан салом берилса, сизлар ундан чиройлироқ қилиб алик олинглар ёки (ҳеч бўлмаса) ўша иборани қайтаринглар». Абу Ҳурайра р.а дан ривоят қилинади: "Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом айтадилар: «Суворий пиёдага, пиёда ўтирганга, озчилик кўпчиликка, кичик каттага салом беради» дедилар. Салом орамиздаги меҳрни муҳаббатни зиёда қилади. Шунинг учун фарзандларимизга хам салом беришни ўргатайлик. Бунинг учун авваламбор ўзимиз уларга ўрнак бўлайлик. Аллоҳ таоло барчаларимизни мукаррам ахлок ва одобга амал қилишимизда ва фарзандларимизни комил маънавият соҳиби бўлишларига Ўзи мададкор бўлсин! Омийн!\n"Маҳмуд Торобий" жомеъ масжиди\nимом хатиби Камалов Ш.


Ўзбекистон президенти Халқ қабулхонаси, Тошкент.\nЎзбекистондаги "Straus House" ширкати билан туяқуш олиш бўйича шартнома имзолаб, тўловни тўлаб, бугунга қадар туяқушларни олмаган, пулини ҳам қайтариб ололмаётган тақрибан 30 фермер 8 октябрь куни Тошкентнинг Мустақиллик майдонидаги Ўзбекистон президенти Халқ қабулхонаси олдида тўпланди.\nФермерлар шикояти юзасидан Ўзбекистон президенти қабулхонасидан ҳам, Бош вазир қабулхонасидан ҳам изоҳ олиб бўлмади.\n"Straus House" раҳбари Иброҳим Исроиловнинг онаси Нилуфар Язданова ўғлининг ширкати қарзи 2 миллиард сўмдан кўпроқни ташкил этишини билдирди.\nОзодлик билан суҳбатлашган фермерлар бунгача Бош вазир қабулхонасига мурожаат қилиб, "Straus House" устидан бораётган жиноят ишини ўз назоратига олишни, туяқуш жўжалари учун тўланган миллионлаб сўм пулларни қайтариб олишда кўмак беришни талаб қилмоқчи бўлганликлари, лекин уларни ҳеч ким қабул қилмаганини айтишди.\n- Ўттизтача одам халқ қабулхонаси олдида турибмиз. Бош вазирнинг қабулхонасида бизни деярли ҳеч ким қабул қилмади, шунинг учун ҳозир президент қабулхонаси олдида турибмиз. Бу ишга ҳукумат аралашсин, пулларимизни ундириб берсин, - деди "Straus House"га жўжа олиш учун 50 миллион сўм тўлаб қўйганини айтган фермерлардан бири.\n"Straus House"дан куйганлар Ўзбекистон бўйича 300 кишидан кўпни ташкил қилиши айтилади.\nМижозлар орасида банкдан йирик фоиз эвазига қарз олганлари ҳам бор.\nШу йилнинг 27 сентябрда бош офиси Тошкент шаҳрининг Юнусобод туманида жойлашган “Straus House” МЧЖнинг таъсисчиси ва бош директори Иброҳим Исроилов ҳибсга олингани ҳақда Озодлик хабар берган эди.\nИсроилов устидан дастлабки суд мажлиси 11 октябрь куни Жиноят ишлари бўйича Юнусобод туман судида бўлиб ўтиши кутиляпти.\nАммо, фермерларнинг туяқуш жўжалари учун тўлаб қўйган пуллари қайтарилиши ё қайтарилмаслиги борасида бирон расмий маълумот йўқ.\nПрезидент қабулхонасидагилар жабр кўрган мижозлар тегишли тартибда мурожаат қилганлари тақдирда, уларнинг аризалари кўриб чиқилишини айтишган.\n"Straus House" раҳбари Ўзбекистоннинг турли вилоятларида яшовчи 300 дан ортиқ фуқаронинг миллионлаб сўм миқдордаги пул маблағларини фирибгарлик йўли билан талон-торож қилишда гумон қилинмоқда.\nАммо, 8 октябрь куни эрталаб Тошкентнинг Мустақиллик майдонидаги Ўзбекистон Бош вазири қабулхонаси олдида, кейин президент қабулхонаси рўпарасида тўпланган фермерлар муаммоси билан ҳеч ким қизиқмаётганини айтишди.\nУ болани қамашар ёки жазолашар, буни бизга қизиғи йўқ, лекин бизни пулимизни ким қайтариб беради?\n- Бу ерда банкдан кредит олиб, 200 миллион сўм тўлаб қўйганлар бор. Ҳар куни қарз устига фоиз миняпти. У бола ("Straus House" раҳбари)ни қамашар ёки жазолашар, бунинг бизга қизиғи йўқ, лекин бизнинг пулимизни ким қайтариб беради? Шунинг учун ҳозир биз бу ишни Бош вазир ёки президент назоратига олиб, пулларимизни қайтаришга ёрдам беришини сўраяпмиз, ҳеч ким бизни ҳали қабул қилгани йўқ, - деди фермерлардан бири.\nОзодлик билан суҳбатлашган яна бир фермер "Strаus House"дан сотиб олган жўжалари ўлиб қолганини айтди:\n- 20 та жўжа олган эдим, икки кун турмади, ўлди. Тошкентда карантинда турган пайти кийгиз еган экан, корнини ёриб қўрсак кийгиз чиқди. Кейин билсак бошқаларнинг жўжалари ҳам шундан ўлган экан. "Strаus House"дагилар жўжалар кийгиз еб ўлганини тан олган ва ўрнига бошқа жўжа беришни ваъда қилган эди, ҳозиргача чўзиб келинди.\nФермерлар шикояти юзасидан Ўзбекистон президенти қабулхонасидан ҳам Бош вазир қабулхонасидан ҳам изоҳ олиб бўлмади.\n"Straus House" раҳбари Иброҳим Исроиловнинг онаси Нилуфар Язданова ўғлининг ширкатида қарздорлик 2 миллиард сўмдан кўпроқни ташкил этиши, мижозларга пулларни қайтариб бериш имконсизлигини айтди.\nУйимизни сотсак ҳам шунча пул йўқ. 2 миллиард сўмлик зарар бўлган, бу пул бизда йўқ. Лекин, 500тача жўжа бор, ўғлим чиқиб келса шуларни тарқатиб қарзидан қутулади\n- Мижозлар бизга ҳам мурожаат қиляпти. Мен уларга тўғри тушунинглар, пулни қайтаролмайди, деяпман. Уйимизни сотсак ҳам шунча пул йўқ. 2 миллиард сўмлик зарар бўлган, бу пул бизда йўқ. Лекин, 500 тача жўжа бор, ўғлим чиқиб келса шуларни тарқатиб қарзидан қутулади, - дейди Нилуфар Язданова.\nНилуфар Язданова Озодлик билан суҳбатда мижозларга тўяқуш жўжалари етказиб бериш кечикишини Жанубий Африкада об-ҳавонинг совуқ келиши билан изоҳлади:\n- Африкадагилар сизлар учун 300та тухум қўйдик, деб айтишганди. Совуқ бўлгани учун жўжалар тухумни ёриб чиқа олмаган. Кейин ўғлим бошқа жойдан жўжа излади. Покистондан топди. 200 минг долларни Покистонга ўтказди. У ёқдан келган жўжалар бизни иқлимимизга дош беролмай ҳаммаси ўлди. Шундай қийин аҳволда қолди, Форс-мажор бўлди-да.


Қозоғистонда ЙТҲга учраган ўзбекистонликлар орасида қурбонлар сони ортди | Qalampir.uz\nҚозоғистонда ЙТҲга учраган ўзбекистонликлар орасида қурбонлар сони ортди\nЖамият\t14 Май 11:24 8583\nҚозоғистонда автобус ағдарилиши оқибатида ҳалок бўлган Ўзбекистон фуқаролари уч нафарга етди. Бу ҳақда Фавқулодда вазиятлар вазирлиги хабар берди.\nВазирликка кўра, бугун, 14 май куни бахтсиз ҳодиса оқибатида яна бир фуқаро вафот этган. Айни пайтда марҳумни олиб келиш юзасидан зарур чоралар кўрилмоқда.\nШунингдек, Фавқулодда вазиятлар, Ички ишлар, Ташқи ишлар, Соғлиқни сақлаш ва Транспорт вазирликлари ҳамкорлигида 2 нафар вафот этган фуқаронинг жасади яшаш манзили – Бухоро ва Хоразм вилоятларига юборилган.\nЭслатиб ўтамиз, кеча, 12 май куни Қозоғистоннинг Жамбил вилояти Жаулин туманида Ўзбекистон фуқароларини олиб кетаётган автобус ЙТҲга учради. Автобусда 53 нафар йўловчи, жумладан, 47 нафар Ўзбекистон Республикаси фуқароси бўлган. Ҳодиса оқибатида 2 нафар Ўзбекистон фуқароси ҳалок бўлганди.\nБугун, 14 май куни Жамбил вилоятида юз берган ЙТҲда жабрланган Ўзбекистон фуқаролари Ватанга қайтарилди. Олиб келинган 23 нафар фуқародан, 18 нафари Республика шошилинч тез ёрдам илмий марказига жойлаштирилган, 5 нафар фуқаронинг аҳволи яхши бўлгани учун уйига жавоб берилган.\n25 Май 15:19 80738\n25 Май 20:57 46795\n25 Май 10:38 45706\n25 Май 08:23 43798\n26 Май 22:29 43332


14:33 / 22.11.2017\nТуркия хавфсизлик кучлари мамлакат Молия вазирлигининг 82 нафар собиқ ходимини қўлга олиш бўйича амалиёт ўтказмоқда. Улар мухолифатчи Фатҳуллоҳ Гуленнинг ташкилоти - FETO билан алоқадорликда гумонланмоқда. Бу ҳақда NTV телеканали ҳуқуқни муҳофаза қилиш идораларидаги манбага таянган ҳолда хабар берди.\nҲибсга олиш тўғрисидаги ордерлар Анқара прокуратураси томонидан берилди, айни дамга келиб 17 нафар гумонланувчи ушлангани айтилмоқда. Таъкидланишича, уларнинг бари ByLock дастури фойдаланувчилари ҳисобланади. Бу дастур эса, Туркия ҳукуматига кўра, FETO аъзолари томонидан шифрланган хабарлар алмашишда ишлатилади.\nЭслатиб ўтамиз, Туркияда 2016 йилнинг 16 июлига ўтар кечаси бир гуруҳ исёнчилар ҳарбий тўнтаришга уринишни амалга оширишди. Асосий қарама-қаршилик Анқара ва Истанбулда юз берди. 240 дан ортиқ фуқаро ҳалок бўлди, 2 мингдан кўпроқ инсон жароҳатланди, исён бостирилди. Туркияда шундан сўнг 50 мингдан ошиқ киши ҳибсга олинди, 140 мингдан кўпроқ давлат хизматчиси лавозимидан бўшатилди ёки ишдан четлатилди.


ЎшТВда ўзгаришлар: ўзбек тилида ёритиш тўхтатилган - BBC News O'zbek\nЎшТВда ўзгаришлар: ўзбек тилида ёритиш тўхтатилган\nImage caption ЎшТВда ўзбек тилидаги кўрсатувлар тўхтатилган\nБаъзи манбалар ЎшТВ раҳбари Ҳалилжон Худойбердиев лавозимидан четлатилгани, ширкат ҳиссалари мажбуран бошқа шахсга сотилгани, ҳамда ўзбек тилидаги кўрсатувлар бундан буён тўхтатилишини айтишмоқда.\nҚирғиз матбуоти мониторинги билан шуғулланувчи Ўшдаги марказ ходими ЎшТВни давлат тасарруфига ўтказиш ҳаракати юз бергани борасида эшитганини айтди.\nТелерадиоширкат раҳбари муовини этиб бугун қирғиз миллатига мансуб Комил Сиддиқов тайинланган.\nУ биз билан суҳбатда давлат тасарруфига ўтказиш ҳаракатини рад қилди. Айни дамда, кунига 5 соатгача эфирга чиқилаётган бўлсада, ўзбек тилида кўрсатувлар вақтинча тўхтатилганини билдирди.\nБош директор Ҳалилжон Худойбердиев билан боғланишнинг имкони бўлмади. Ўтган жума куни Ўш прокуратураси ЎшТВда тинтув ўтказиб, уни сўроқ қилганди.\nБаъзи Ўшдаги манбалар тинтув ва сўроқлар, ҳамда бугунги ўзгаришлар ўртасида боғлиқлик бор дейишади.\nАммо, Комил Сиддиқов давлат томонидан ҳеч қандай босим бўлмаганини айтди. Унга кўра, ширкат ҳиссалари қўл алмашди, холос.\nХўш, ЎшТВга нималар бўлаяпти? Биз ушбу савол билан муваққат ҳукуматнинг матбуот воизи Тимур Шаршеналиевга мурожаат қилдик.\nШаршеналиев: У ерда қандайдир савдо амали юз берган, телевидение акцияларининг бир қисми учинчи шахсга сотилган. Бизга маълум бўлишича, аввалги бош директори ўз лавозимида қолган, унинг муовини этиб Комил Сиддиқов исмли шахс тайинланган. Ўтган хафтадан бери телекомпания кечки соат олтидан саккизгача бир ярим ё икки соат эфирга чиқмоқда.\nБи-би-си: Аммо ЎшТВ раҳбари Ҳалилжон Худойбердиевнинг ҳамкасблари аслида бугун бу телекомпания давлат тасарруфига ўтказилган ва энди барча дастурлар қирғиз тилида эфирга чиқишига қарор қилинганини хабар қилишди.\nШаршеналиев: Яна бир бор урғуламоқчиманки, бу хусусий ташкилот, ва қандайдир давлат тасарруфига ўтказиш бўйича бизда ҳеч қандай маълумот йўқ. Балки бизнинг қандайдир вакилимиз, жанублик Қирғизистон фуқароси акцияларни сотиб олгандир.\nБи-би-си: Жума куни ЎшТВ тинтув қилинган ва унинг раҳбари Ҳалилжон Худойбердиев сўроққа тутилган, бугун эса унинг акциялари сотилгани айтилаяпти. Бу билан унга тергов чоғида босим бўлган деб айтиш мумкинми?\nШаршеналиев: Менимча, бу саволни хуқуқ тартибот органларига бериш керак. Чунки ҳали охирги воқеалар бошланмасидан туриб, эфирга узатилган хабарлар бўйича текширувлар олиб борилган у ерда. Май ойида ЎшТВ ва Низом ТВ узатган хабарлар бўйича текширувлар олиб борилган. Бу телевидениенинг кўрсатувлари аҳоли ўртасида турфаҳил муносабатларга сабаб бўлган. Кўпларнинг фикрида, жанубда юз берган воқеаларнинг асосий омилларидан бири айнан мана шу телевизион канал орқали кўрсатилган у ёки бу воқеалардир.\nБи-би-си: Сиз кўрсатувлар мазмунидан гап очдингиз. Айни дамда кўплар, айниқса жанубдаги ўзбек аҳоли, шунингдек ноҳукумат ташкилотлар ва инсон ҳуқуқлари фаоллари қирғиз марказий телевидениесида жанубдаги воқеалар бир томонлама ёритилаётганидан шикоят қилишади. Яъни асосан жабрланган қирғизлар билан суҳбатлар кўрсатилаётгани, воқеаларда асосан ўзбек аҳоли раҳбарлари айбдор этиб тақдим этилаётганидан норозиликлар бор. Сиз эътироф этасизми шундай ёритилаётганини?\nШаршеналиев: Бу нотўғри. Агар хабарлар ёритилишига яхшироқ назар ташласангиз, мен билмайман нима учун бундай танқидлар бўлаётганини. Ким айнан бундай танқидлар билан чиқаяпти ўзи? Биз буни рад қилишимиз мумкин. У томондан ҳам хабарлар ёритилаяпти, масалан ярашув ишларини ёритишаяпти. Икки тўқнашган тарафларнинг ярашаётгани борасида жуда кўп хабарлар кетаяпти. Аммо маълум қийинчиликлар бор, масалан, қирғиз журналисти ўз ҳаётининг хавфсизлиги борасидаги хавотирлар туфайли у ё бу ҳудудларга киролмаяпти. Ўзбек журналистлари учун ҳам шундай хавотирлар бор. Бор гап шу. Лекин, билишимча, ҳозир ЎшТВда фақат саноқли одам ишлаяпти. Кўплари хавфсизлигидан қўрқиб ишга келмаяпти.\nБи-би-си: Ҳозирда муваққат ҳукуматнинг қирғиз жанубидаги воқеалар бўйича халқаро тергов ўтказишга муносабати қандай?\nШаршеналиев: Бу масала ҳозирда кўриб чиқилаяпти. Эртага муваққат хукуматнинг энг охирги мажлисларидан бири бўлиб ўтади. Албатта, тергов бўлади. Аммо, бу қандай тергов бўлади, буни яқин кунларда мамлакат раҳбарияти эълон қилади.


Бухорода 166 нафар ўзбек тўйда заҳарланди, ҳукумат комиссияси ташкил қилинди - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n22:21 - Бухорода 166 нафар ўзбек тўйда заҳарланди, ҳукумат комиссияси ташкил қилинди\nЎтган куни Бухоро вилояти Ромитан туманидаги «Диёр» тўйхонасида ўтган тўйда тухумбарак еб, заҳарланган меҳмонлар сони 166 нафарга етди. Ўзбекистон Соғлиқни Cақлаш Вазирлигига кўра, бугун куннинг биринчи ярмида Ромитан туман юқумли касалликлар шифохонасига бўлимига мурожаат қилганлар сони 166 нафардан ошган.\n«Беморларнинг ҳолати қониқарли, оғир касаллар йўқ, уларнинг барчасига малакали тиббий ёрдам кўрсатилмоқда Улар кўнгил айниши, қайт қилиш, бош оғриғи ва умумий ҳолсизликдан шикоят қилган. Уларга «Ўткир диарея. Овқатдан заҳарланиш» ташхиси қўйилган», — дейилади вазирлик ахборотида. Маълум бўлишича, ҳудуддаги эпидемик вазият алоҳида назоратга олинган. Туманга вазирлик ва бошқа идоралар мутасаддиларидан иборат комиссия ташриф буюрган.


Рус тилидан компетенциялар – «Умид» ИДУМИ\nShanba Mart 17th, 2018 Shanba Mart 17th, 2018 Фанлар бўйича компетенция Фикр билдирилмаган\nРус тили — рус халқи тили бўлиб, жаҳонда кенг тарқалган тиллардан ҳисобланади. МДҲда миллатлараро ва давлатлараро алоқа воситаси. Рус тили Бирлашган Миллатлар Ташкилотидаги 6 расмий тилдан бири саналади. Украин ва белорус тиллари билан биргаликда ҳиндевропа тиллари оиласига кирувчи славян тилларининг шарқий гуруҳини ташкил этади. Ўтган асрнинг 80-йилларидаги маълумотларга кўра, рус тилида сўзлашувчиларнинг умумий сони 250 млн. кишидан, жумладан, ҳозирги РФ ва МДҲ мамлакатларида 185 млн. кишидан иборат. Бундан ташқари, мазкур ҳудудлардаги 60 млн.дан ортиқ киши рус тилида эркин сўзлаша олади.\nЎзбекистон Республикаси мустакилликга эришганидан сунг хорижий мамлакатлар билан бевосита алоқалар ўрнатиш имконияти ортди. Бу эса талабаларни чет тиллари, жумладан рус тилини чуқурроқ ўрганишни тақозо этади.\nЎзбекистон Республикасида таълимнинг узлуксизлиги, узвийлиги, ўқувчи шахси ва қизиқишлари устуворлигидан келиб чиқиб, уларнинг ёш хусусиятларига мос равишда қуйидаги таянч компетенциялар шакллантирилади.\n(TK1) Коммуникатив компетенция — ижтимоий вазиятларда она тилида ҳамда бирорта хорижий тилда ўзаро мулоқотга кириша олишни, мулоқотда муомала маданиятига амал қилишни, ижтимоий мослашувчанликни, ҳамкорликда жамоада самарали ишлай олиш лаёқатларини шакллантиришни назарда тутади.\n(TK2) Ахборотлар билан ишлаш компетенцияси — медиаманбалардан зарур маълумотларни излаб топа олишни, саралашни, қайта ишлашни, сақлашни, улардан самарали фойдалана олишни, уларнинг хавфсизлигини таъминлашни, медиа маданиятга эга бўлиш лаёқатларини шакллантиришни назарда тутади.\n(TK3) Ўзини ўзи ривожлантириш компетенцияси — доимий равишда ўз-ўзини жисмоний, маънавий, руҳий, интеллектуал ва креатив ривожлантириш, камолотга интилиш, ҳаёт давомида мустақил ўқиб-ўрганиш, когнитивлик кўникмаларини ва ҳаётий тажрибани мустақил равишда мунтазам ошириб бориш, ўз хатти-ҳаракатини муқобил баҳолаш ва мустақил қарор қабул қила олиш кўникмаларини эгаллашни назарда тутади.\n(TK4) Ижтимоий фаол фуқаролик компетенцияси — жамиятда бўлаётган воқеа, ҳодиса ва жараёнларга дахлдорликни ҳис этиш ва уларда фаол иштирок этиш, ўзининг фуқаролик бурч ва ҳуқуқларини билиш, унга риоя қилиш, меҳнат ва фуқаролик муносабатларида муомала ва ҳуқуқий маданиятга эга бўлиш лаёқатларини шакллантиришни назарда тутади.\n(TK5) Миллий ва умуммаданий компетенция — ватанга садоқатли, инсонларга меҳр-оқибатли ҳамда умуминсоний ва миллий қадриятларга эътиқодли бўлиш, бадиий ва санъат асарларини тушуниш, ораста кийиниш, маданий қоидаларга ва соғлом турмуш тарзига амал қилиш лаёқатларини шакллантиришни назарда тутади.\n(TK6) Математик саводхонлик, фан ва техника янгиликларидан хабардор бўлиш ҳамда фойдаланиш компетенцияси — аниқ ҳисоб-китобларга асосланган ҳолда шахсий, оилавий, касбий ва иқтисодий режаларни туза олиш, кундалик фаолиятда турли диаграмма, чизма ва моделларни ўқий олиш, инсон меҳнатини енгиллаштирадиган, меҳнат унумдорлигини оширадиган, қулай шарт-шароитга олиб келадиган фан ва техника янгиликларидан фойдалана олиш лаёқатларини шакллантиришни назарда тутади. Мазкур компетенциялар умумтаълим фанлари орқали ўқувчиларда шакллантирилади.\nРус тили фанига оид компетенциялар\n(ФК1) Нутқий компетенция\n(Умумтаълим мактабларининг бошланғич 4-синф битирувчилари)\nсавол ва таъкидловларни, таниш матндаги аутентик нутқни тушуна олади;\nсодда саволлар туза олади ва уларга жавоб бера олади;\nяшаш жойи, оиласи, дўстлари ва танишлари ҳақида маълумот бера олади;\nўзини таништира олади, ёқтирган ва ёқтирмаган нарсалари ҳақида сўзлаб бера олади;\nтаниш мавзуларда қисқа хабар бера олади;\nбир дақиқада 30 — 35 та сўзни овоз чиқариб тўғри ўқий олади;\nшахсий содда хабарларни ёза олади;\nшахсий маълумотлар (исми ва отасининг исми, яшаш манзили ва ҳоказо) билан содда сўровномани тўлдира олади;\nшеър ва ҳикоялар, қўшиқларни, таниш матндаги аутентик нутқни тушуна олади.\n(Рус тили фани чуқур ўрганиладиган ихтисослаштирилган умумтаълим муассасаларининг бошланғич 4-синф ўқувчилари)\nхалқ оғзаки ижоди (топишмоқ, мақол, тез айтиш, эртак) ва болалар адабиёти намуналаридан олинган ҳикоя, шеърларни ва улардан берилган парчаларни ўқиб тушунади ва мазмунини сўзлаб бера олади.\n(Умумтаълим мактабларининг 9-синф битирувчилари)\nўз эҳтиёжлари ва қизиқишларига боғлиқ бўлган гап ва ибораларни тушуна олади;\nкеракли маълумотни тегишли манбалардан топа олади;\nоммавий ахборот воситаларида чоп этилган қисқа хабар ва кичик мақолаларни, расмий хатларнинг асосий турларини, техник қурилмалар, шунингдек озиқ-овқат маҳсулотлари, кийим-кечак ва ҳоказолардан фойдаланиш юзасидан берилган йўриқномаларни тушуна олади;\nсодда иборалар орқали нарса-буюмлар ва ўзига тегишли нарсаларни қиёслай олади;\nкоммуникатив вазиятларда ўзаро суҳбатга кириша олади;\nсодда иборалар ёрдамида одамлар, жойлар ва буюмларни тасвирлай олади;\nкундалик турмушини, таржимаи ҳолини ёза олади.\n(Рус тили фани чуқур ўрганиладиган ихтисослаштирилган умумтаълим муассасаларининг 9-синф ўқувчилари)\nкундалик мавзулардаги муҳим маълумотларни тушуна олади;\nтурли оммавий вазиятларда мулоқотга кириша олади;\nолдиндан режалаштирилган таниш мавзулар юзасидан қисқа мулоқотга кириша олади;\nтадбир, воқеа-ҳодиса ҳақида қисқа маълумотлар бера олади;\nрежалар, тадбирлар, одатлар, мақсадларни ифодалай олади;\nфактларга асосланган матнларда, масалан, брошюралар, рекламалар, газета эълонларидан, веб-сайтлардан керакли маълумотларни топа олади;\nбаъзи нотаниш сўзларнинг маъносини матнга қараб аниқлай олади;\nоғзаки хабар ёза олади.\n(Умумтаълим мактабларининг 11-синф битирувчилари ва КХК талабалари)\nоммавий ахборот воситаларидаги хабарларни тушуна олади;\nкасбий соҳага оид норматив ҳуқуқий ҳужжатларни тушуна олади;\nасосий расмий иш қоғозларининг турларини билади ва улар ҳақида қисқача ахборот бера олади.\n(Рус тили фанига чуқурлаштирилган махсус мактаб ёки КХК талабалари)\nқисқа ҳажмли матнларни рус тилидан ўзбек тилига таржима қила олади;\nкундалик ҳаётий фаолиятда ва шахсий эҳтиёжига зарур бўлган маълумотларни оммавий ахборот воситалари ва веб-сайтлардан топа олади;\nкасбий соҳаси бўйича қисқача тақдимот тайёрлашни билади.\n(ФК2) Лингвистик компетенция\nрус тилининг барча товушларини аниқ талаффуз қила олади;\nмулоқот вазиятларида мантиқий урғу, интонация моделларини фарқлайди, оддий грамматик шакллар ва синтактик тузилмалардан тўғри фойдалана олади;\nвоқеа ва ҳодисаларни тасвирлашда, ҳикояларни баён қилишда гапларни тўғри кетма-кетликда боғлай олади;\nкоммуникатив вазиятларда луғатлардан ўз ўрнида тўғри фойдалана олади;\nбайналмилал сўзлар ва бошқа тилдан олинган ўзлаштирма сўзларни тушуна олади ва ўз ўрнида ишлата олади.\nкоммуникатив вазиятларда оддий грамматик шакллар ва синтактик тузилмалардан фойдалана олади;\nфеъл шакллари ва ўрганилган содда пайт равишларидан фойдаланиб, гапларни тўғри боғлай олади, ҳикоялар ҳамда воқеаларни баён қила олади.\nсўз ясашнинг турли усулларини фарқлай олади;\nсодда боғловчилар ёрдамида сўз бирикмалари ва қўшма гапларни боғлай олади;\nфеъл шакллари ва содда пайт равишларидан фойдаланиб, гапларни тўғри боғлай олади, ҳикоялар ҳамда воқеаларни тўғри кетма-кетликда таърифлай олади.\nкоммуникатив вазиятларда асосий грамматик тузилмаларни тўғри қўллай олади.\nсўз танлаш тамойиллари ва сўз қўллаш меъёрларини билади;\nкасб соҳасига оид сўз, сўз бирикмаларидан ўринли фойдаланиб, ҳикоя қила олади;\nбадиий, публицистик, илмий ва расмий услубларнинг асосий хусусиятларини билади ва матнда уларни маъноларидан аниқлай олади.\nтурли нутқий вазиятларда эркин мулоқотга кириша олади;\nўқилган ва тингланган матн, кўрилган расм, тасвир асосида кичик ҳикоя тузади ва баён ёза олади.\nРус тилидан компетенцияларЮклаб олмоқ\nРус тилидан викторина саволлари\nРус тили ойлиги доирасида тадбир бўлди\nҚариндош уруғларнинг рус тилида номланиши (видео)\nkompetensiya, rus tili, компетенция, компетенция по предметам, компетенция по русскому языку, рус тили, рус тилидан компетенциялар, рустилидан очик дарс ишланмаси, фанлар бўйича компетенция\n← Наврўз ҳақида шеърлар\n(мониторинг бланкалари) →


Ахлоқус солиҳийн: Дунёнинг ҳақирлиги зуҳдни тақозо этади | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n429 19:05 24.05.2022\nҲаққа яқин бандаларнинг олдида дунёнинг чин ҳақиқати очилиб бўлгандир. Улар дунёнинг қанчалар ҳақир ва арзимас эканлигини яхши биладилар. Шунинг учун унга аҳамият ҳам, эътибор ҳам бермайдилар. Нақл қилишадики, бир гал Али ибн Абу Толиб карамаллоҳу важҳаҳу қабристонга келиб унинг аҳлига юзланган ҳолда дедилар:\n– Ассалому алайкум, эй қабр эгалари! Сизга тинчлик-омонлик ва Аллоҳнинг раҳмати бўлсин! Сиз ўз дунёнгиз янгиликларидан хабар берасизми ё биз ўзимизникидан айтайликми?\nБунга жавобан шундай овоз эшитилди:\n– Сизга ҳам тинчлик-омонлик ва Аллоҳнинг раҳмати бўлсин! Биздан сўнг нималар бўлгани ҳақида аввал сиз гапириб беринг!\nШунда ҳазрат Али розияллоҳу анҳу давом этдилар:\n– Мулкингиз тақсимланди, хотинларингиз эрга тегиб, болаларингиз етим бўлиб қолишди, мустаҳкам уйларингизга душманларингиз кириб, жойлашиб олишди. Бизда шунақа янгиликлар. Сизда-чи?\nЯна ўша овоз жавоб қайтарди:\n– Кафанларимиз адо бўлди, сочларимиз тўкилиб, баданларимиз бўлакларга бўлинди, кўзларимиз, бурунларимиз ёноқларимиздан оқиб тушиб, чириб кетди. Дунёда не қилган бўлсак, бу ерда ўшанга ярашасини топдик, ўзимиздан сўнг қолдирган дунёларимиз учун эса ҳасратдамиз. Қилган ишларимизнинг тутқунларимиз.\nФузайл ибн Иёз қуддиса сирруҳу дейдилар:\n“Борди-ю менга бутун дунёни қиёмат кунида ҳисобини бермаслик шарти билан таклиф этишганларида ҳам қабул қилмаган бўлардим. Мен учун бу дунё ҳатто ёнидан ўтилганда ҳам кийимни булғаб қўйиши мумкин бўлган бир ўлимтик каби манфурдир!”\nИброҳим Адҳам қуддиса сирруҳу гўшт нархи ошаётганини билиб:\n– Арзонлаштиринг, яъни умуман сотиб олманг! – дедилар.\nШундай қилиб аҳли тариқат қуйидаги хулосага келдилар:\n“Кимки дунёга муҳаббат ва ҳавас кўзи билан боқса, Аллоҳ унинг қалбидан зуҳд ва яқин (чин ишонч) нурини тамомила олиб қўяди ”.\nАбулҳусан Ҳавворий қуддиса сирруҳудан дунё лаззатига кўнгил бермаслик ва ундан қутулиш ҳақида сўраганларида, у зот қуддиса сирруҳу шундай жавоб бердилар:\n– Зуҳд – бу дунёга таҳқир кўзи билан қараш ҳамда ундан батамом, охирги ҳаддигача, шараф билан воз кечишдир.\nҲурматли жанобимиз, қутбул орифийн Саййид Аҳмад Ҳусайн қуддиса сирруҳу “Ал Иқд ан-нафис” китобида ёзадилар:\n“Аллоҳ Мусо алайҳиссаломга деди: “Агар Сенга фақирлик етган бўлса: “Марҳабо, хуш келибсан, эй солиҳлар сифати!” деб кутиб олгин. Агар дунё келганини кўрсанг: “Бу гуноҳларим сабабли шу дунёнинг ўзидаёқ етган бало!” деб ҳисоблагин”.\nҲадиси шарифда марҳамат этилади:\n“Сизлар қаноатли бўлинглар! Чунки қаноат битмас-туганмас бойликдир” (Жобир ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган, Имом Табароний ривояти).\nСолиҳлардан бирлари дебдилар:\n“Қаноат, менинг фикримча, мабодо учраб қолса, яхши пишган ва яхши пишмаган арпа нонини фарқ қилмаслик ҳамда ўшанда ҳам намозига қувват бўлгунчалик миқдорда тановул қилиш билан кифояланишдир”.\nСалафи солиҳийн қазо бўлган боласи учун мотам тутиб йиғлаб, қазо бўлган намозию умри учун афсус чекиб йиғламаган инсонни нодон, аҳмоқ деб билган эканлар. Аслида, бундай одам гўё шундай деяётган каби: “Мени Аллоҳимдан чалғитган нарса учун йиғлаяпман”. У, аксинча, бу ҳолдан хурсанд бўлиб, батамом Аллоҳга юзланиши керак эди, чунки Парвардигор уни машғул қилиб турган нарсадан қутқариб, Ўзига яқин бўлиш учун имконият яратиб беряпти.\nДарҳақиқат, болалар, аёллар, хизматкору дўстлар сен ўлиб қолгудай бўлсанг, сен учун йиғламайдилар, балки сендан олишлари мумкин бўлган нарсани йўқотганлари учун йиғлайдилар, холос. Шу сабабли улардан аввалроқ: “Мен учун йиғлашларидан олдин Аллоҳдан олишим мумкин бўлган нарсаларни олиш имкониятини қўлдан берганим сабабли ўзим учун ўзим йиғлаганим яхшироқдир,” деб айтиб, ўзинг йиғла.\nАллоҳ кимнидир ўзига дўстлик шарафи билан эъзозлабдими, албатта, унинг кўзига дунёни хунук қилиб қўяди.\nҲадисда марҳамат этилибди:\n“Бирор-бир қавм йўқки, ораларига дунё аралашиб қолгудай бўлсаю Аллоҳ таоло шу сабаб ўрталарига буғзу адоват солмаган бўлса”.\nБутун дунё бойликлари Ҳақ субҳанаҳу ва таоло наздида пашшанинг қанотича қийматга эга эмас. Буни тушунган киши Аллоҳни таниган солиҳ одамни дунёни тарк этганлиги сабабли мақтаб юрмайди. Чунки барча зоҳидлар ҳиссасига ўша “қанотча” бўлган дунёнинг бир кўзга кўринмас қисмидангина воз кечиш мажбурияти тушган, холос. Шундай арзимас, қимматсиз нарсадан воз кечганни мақташ, аслида ўша воз кечилган нарсанинг, яъни дунёнинг баҳосини оширган, қадрини улуғлаган бўлади. Ҳақнинг хизматида бўлган содиқ ва хос ходимлар гўё\nшундай дейдиларки, “Биз бирор-бир дунё аҳлини то ўша ўзига етган пашша қаноти бўлагини ташлаб, оёқости қилмагунича Ҳақ таоло даргоҳига йўлатмаймиз!” Лекин дунёни севувчиларнинг ҳеч бири бунга журъат этолмайди.\nИмом Шаъроний қуддиса сирруҳу дейдилар: “Биздан бу дунёнинг арзимас ва вафосиз эканлигини кўра олишимизни ва ундан кечиб абадий ҳаёт ободлиги учун интилишимиз лозимлиги ҳақида ваъдамизни олишган. Эй менинг қадрдон дўстим, севимли оғам, оладиган ва чиқарадиган нафасларимиз ҳаммаси ҳисобли, унинг энди ошиши ва камайишининг ҳеч иложи йўқдир. Бу дунё абадий ҳаётнинг экинзоридир. Ким экиш вақти ялқовлик қилса, ўрим (хирмон) вақти қайғуда қолади. Аллоҳ таоло марҳамат этадики: “Инсонга ўзи қилганидан бошқа нарса бўлмас” (Нажм сураси, 39-оят).\nШунингдек, ризқу насиба ҳақида ҳам Аллоҳ шундай дейди:\n“Ер юзидаги жонзот борки, уларнинг ризқи Аллоҳнинг зиммасидадир. У уларнинг қароргоҳларини ҳам, сақланиб турадиган жойларини ҳам билур. Ҳаммаси очиқ-ойдин Китобда бордир” (Ҳуд сураси, 6-оят).\nАллоҳнинг биз учун кафил ва вакил бўлган нарсаларини қўлга киритишда ошиқча саъй-у ҳаракат қилишимиз, аксинча, буюрган нарсаларини талаб қилиш ва бажаришда ялқовлик ва бепарволик қилишимиз айни нодонлик ва бемаъниликдир. Сенга шу нарса аниқ маълум бўлсинки, нафсоний хоҳиш ва дунё ишлари ҳақида ташвиш чеккан одам бамисоли бир илон тарбият қилувчидирки, оқибат унинг заҳридан ўзи ҳалок бўлади. Ўткинчи дунё ҳаётига муккасидан кетиб, охиратини эсидан чиқарган банда гўё ўлаксага ташланган ит кабидир!\n458 21:50 01.07.2022\n764 21:45 01.07.2022\n269 21:00 01.07.2022