Саудия Арабистони ташқи ишлар вазири Россия томонидан Суриядаги ярашув бузилганини айтди\n21:12 / 28.02.2016\nСаудия Арабистони ташқи ишлар вазири Одил ал-Жубайр Россия ва Сурия ҳукуматини авиазарбалар беришда айблади, бу эса Суриядаги ўт очишни тўхтатиш тартибини бузади. Бу ҳақда Reuters ахборот агентлиги хабар берди.\nАл-Жубайр Саудия Арабистони ҳукумати айни вақтда бу масалани бошқа давлатлар билан муҳокама қилаётганини айтди.\nШунингдек, Ал-Жубайр агар Сурия ҳукумати ва унинг иттифоқчилари ярашув борасида "ножиддий" бўлсалар, унда "режа Б"нинг амалга оширилишини айтди.\n"Фикримча, ярашувга амал қилиш – бу ўтиш ҳукуматини яратиш ва Асаддан ҳокимиятнинг кенгашга топширилишини ўз ичига олувчи Сурия ихтилофини тинч ҳал қилишга эришиш жиддийлигининг муҳим индикаторидир", деб айтди Ал-Жубайр.


д) Халифа қозилар қозисини ва қозиларни тайин қилади ва бўшатади. Аммо мазолим қозисини тайин қила олса-да, бўшатиш ҳуқуқига эга эмас. Уни бўшатишга оид қоидалар маълум, улар қозилар деган бобда баён этилган. У идоралар мудирларини, қўшин қўмондонлари ва штаб бошлиқларини, байроқдор амирларни тайинлайди ва бўшатади. Улар халифанинг олдида масъул, Уммат мажлиси олдида масъул эмаслар.\nе) Фақат халифа шаръий аҳкомларни табанний қилади ва ана шу аҳкомлар тақозосига кўра давлат бюджети ишлаб чиқилади. У бюджет бўлимларини, тушум ёки чиқимларга тааллуқли бўлишидан қатъий назар, турли соҳаларга зарур бўладиган маблағларни белгилайди.\nАммо (д) моддасининг далили Расулуллоҳ ﷺнинг Али р.а.ни Яманга қозиликка тайинлаганларидир. Аҳмад Амр ибн Осдан ривоят қилиб, шундай дейди:\n«جَاءَ رَسُولَ اللهِ r خَصْمَانِ يَخْتَصِمَانِ فَقَالَ لِعَمْرَو: اِقْضِ بَيْنَهُمَا يَا عَمْرُو فَقَالَ: أَنْتَ أَوْلَى بِذَلِكَ مِنِّى يَا رَسُولَ اللهِ، قَالَ: وَإِنْ كَانَ، قَالَ: فَإِذَا قَضَيْتُ بَيْنَهُمَا فَمَا لِى؟ قَالَ: إِنْ أَنْتَ قَضَيْتَ بَيْنَهُمَا فَأَصَبْتَ الْقَضَاءَ فَلَكَ عَشْرُ حَسَنَاتٍ. وَإِنْ أَنْتَ اجْتَهَدْتَ فَأَخْطَأْتَ فَلَكَ حَسَنَةٌ»\n«Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига икки киши жанжаллашиб келишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Амрга уларнинг ўртасини ажрим қил, эй Амр, дедилар. Амр ё Расулуллоҳ, сиз бу ишга мендан кўра авлороқсиз, деди. Расулуллоҳ ﷺ шундай бўлса ҳам ажрим қил, дедилар. Амр, агар икковининг ўртасини ажрим қилсам, менга нима бўлади? — деди. Расулуллоҳ ﷺ: Агар қозилик қилиб, тўғри ажрим қилсанг, сенга ўнта савоб тегади. Агар ижтиҳод қилиб, хато қилсанг, сенга битта савоб тегади», дедилар.\nДарҳақиқат, Умар р.а. ҳам волийлар билан қозиларни ишга тайинлаган ва ишдан бўшатган. Масалан, Шурайҳни Куфага, Абу Мусони Басрага қози қилиб тайинлаган. Умар Шураҳбил ибн Ҳасанани Шом волийлигидан олиб, ўрнига Муовияни қўйган. Шунда Шураҳбил ундан: «Мени қўрқоқликдан бўшатдингизми ёки хиёнатданми?», деб сўради. Умар деди: «Иккаласидан ҳам эмас, балки бир кишидан кўра кучлироқ кишини ирода қилдим». Али р.а. ҳам Абу Асвадни волий қилган ва кейин волийликдан бўшатган. Абу Асвад: «Мени нега бўшатдингиз, хиёнат ҳам қилмадим, жиноят ҳам қилмадим-ку?», деди. Али деди: «Икки хусуматчига овозинг кўтарилиб кетаётганини кўрдим», деди. Умар ҳам, Али ҳам бу ишни саҳобаларнинг кўз олдида қилдилар. Аммо саҳобалардан ҳеч ким иккаласининг бу ишини инкор қилмади. Буларнинг ҳаммаси қозини тайинлаш халифанинг ҳуқуқи эканлигига далилдир. Шунингдек, халифа қозиларни тайин қиладиган кишини ўзидан вакил қилиши мумкин. Чунки халифа ўзининг барча тасарруфотларида бировни вакил қилишга ҳаққи бўлганидек, барча салоҳиятлари тўғрисида бировни ўзидан ноиб қилишга ҳам ҳаққи бор.\nЭнди мазолим қозисини ишдан бўшатиш халифанинг ҳуқуқларидан мустаснолигига келсак, бу қозининг халифага қарши ёки унинг муовинларига қарши ёки қозилар қозисига қарши кўтарилган бирор масалани кўриб чиқаётган ҳолатидагина бўлади. Бунда «ҳаромга олиб борувчи восита ҳам ҳаром», деган шаръий қоидага таянилган. Яъни бундай ҳолатда халифанинг мазолим қозисини ишдан бўшатиш салоҳияти қозининг чиқарадиган ҳукмига таъсир ўтказади, бинобарин, шаръий аҳкомни бекор қилиб қўяди. Бу эса ҳаромдир. Мана шу ерда, мазолим қозисини ишдан бўшатиш салоҳиятини халифанинг қўлига топшириб қўйиш ҳаромга олиб борувчи восита бўлиб қолади. Айниқса, ушбу гумон ғолиб келишининг ўзи кифоя, қатъийлик бўлиши шарт эмас. Шунинг учун мана шундай ҳолатда мазолим қозисининг бўшатиш салоҳияти мазолимлар маҳкамасига топширилади. Бундан бошқа ҳолларда эса, ҳукм ўз аслида қолади, яъни мазолим қозисини тайинлаш ва ишдан олиш ҳуқуқи халифада қолади.\nЭнди идоралар мудирларини тайин қилишга келсак, Расулуллоҳ ﷺ давлат жиҳозидаги идора учун котибларни тайин қилган бўлиб, улар идоралар мудирлари ўрнида эдилар. Масалан, Муайқиб ибн Абу Фотима Давсийни ўлжалар ишига тайин қилиш билан бирга, Расулуллоҳ ﷺ ўз муҳрларига масъул қилиб ҳам тайин қилганлар. Ҳузайфа ибн Ямонни Ҳижоз меваларини чамалаб кўриб ёзишга, Зубайр ибн Аввомни садақа молларини ёзишга, Муғийра ибн Шуъбани эса, қарзлар ва муомалаларни ёзишга тайин қилдилар ва ҳоказо.\nҚўшин қўмондонлари ва байроқдор амирлар хусусида эса, Расулуллоҳ ﷺ Ҳамза ибн Абдулмутталибни денгиз бўйида Қурайшни пойлаб туриш учун ўттиз кишига қўмондон қилиб тайинладилар. Убайда ибн Ҳорисни олтмиш кишига қўмондон қилиб, Қурайшни кутиб олиш учун Робиғ водийсига жўнатдилар. Саъд ибн Абу Ваққосни эса, йигирма кишига қўмондон қилиб Макка томонга жўнатдилар. Шундай қилиб, Расулуллоҳ ﷺнинг қўшин қўмондонларини тайин қилишлари қўмондонлар ва байроқдор амирларни халифанинг ўзи тайин қилишига далилдир.\nУларнинг барчаси Расулуллоҳ ﷺнинг олдида жавобгар бўлганлар ва у кишидан бошқа ҳеч кимнинг олдида жавобгар бўлмаганлар. Бу эса, қозилар, идоралар мудирлари, қўшин қўмондонлари, штаб бошлиқлари ва бошқа амалдорлар фақат халифа олдида масъул бўлишларига, Уммат мажлиси олдида жавоб бермасликларига далолат қилади. Муовинлар ва волийлардан бошқа бирор киши Уммат мажлиси олдида жавоб бермайди. Омиллар ҳам муовин ва волийлар каби бўладилар. Чунки улар ҳокимлардир. Булардан бошқа бирор киши Уммат мажлиси олдида жавобгар эмас, балки ҳаммалари халифа олдидагина жавобгардир.\nЭнди (е) моддасига келсак, давлат бюджетининг кирим-чиқим бўлимлари борасида шаръий аҳкомлар доирасидан чиқилмайди. Бир динор ҳам шаръий ҳукмга номувофиқ тарзда йиғиб олинмайди. Бир динор ҳам шаръий ҳукмга номувофиқ сарфланмайди. Аммо чиқимлар тафсилотларини ёки бюджет бўлимларини белгилаш халифанинг фикри ва ижтиҳодига топширилган. Кирим бўлимлари ҳам ҳудди шундай, масалан, хирожий ердан олинадиган хирож фалонча, олинадиган жизя миқдори фалонча, деб халифа белгилайди. Ва шунга ўхшашларнинг ҳаммаси кирим бўлимларидир. Халифа яна йўлларга фалонча чиқим сарфланади, касалхоналарга фалонча маблағ кетади, деб белгилайди. Бу ва бунга ўхшашлар чиқимлар турларидир. Бу иш фақат халифанинг раъйига боғлиқ бўлади. Халифа уларни ўз фикри ва ижтиҳодига мувофиқ тасдиқлайди. Чунки Расулуллоҳ ﷺ омиллардан тушум маблағини шахсан қабул қилиб, чиқимларга ишлатганлар. Баъзи волийларга молларни олиб сарф қилишларига изн берилади, худди Муоз Яманга волий қилинганида содир бўлганидек. Кейинчалик Хулафои рошидинлар ҳам молларни қабул қилиш ва сарфлашда халифа сифатида фикр ва ижтиҳодларида ҳар бири ўз раъйига эга бўлган. Улардан бирортасини ҳам ҳеч ким инкор қилмаган. Халифадан бошқа бирор киши бир динорни ҳам ўзича тасарруф қилишга ҳақли бўлмаган. Фақат халифа сарфлашга рухсат берган ҳолдагина сарфлаган. Масалан, Умар Муовияни волий қилиб тайинлаганда шундай қилган эди. Ўшанда Муовияга молни олиш ва сарфлашга ҳаққи бўлган умумий волийликни берган эди. Буларнинг ҳаммаси давлат бюджетининг бўлимларини фақат халифа ёки унинг ноиби белгилашига далолат қилади.\nМана шулар халифа салоҳиятларининг турларига нисбатан муфассал далиллардир. Буларнинг ҳаммаси Аҳмад билан Бухорий Абдуллоҳ ибн Умардан қилган ривоятда келган. Абдуллоҳ Пайғамбар ﷺнинг:\n«…اَلْإِمَامُ رَاعٍ وَهُوَ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ»\n«… Имом бошлиқдир ва у ўз қўл остидагиларга жавобгардир», деганларини эшитган экан. Яъни фуқаро ишларини бошқаришга тааллуқли ҳамма ишлар халифанинг ишидир. У хоҳлаган одамини хоҳлаган ишига, хоҳлаганича ваколат ҳукмига қиёсан ноиб қилишга ҳақлидир.\nTagsБошқарувидораХалифалик давлати жиҳозиХалифанинг салоҳиятлари


Хитой ҳукумати охирги 6 йил ичида биринчи марта ўз олтин захиралари бўйича маълумотларни чоп этди. Бу маълумотларга кўра, Хитойнинг олтин захиралари ҳақидаги маълумот охирги марта чоп этилган пайтдан бошлаб мамлакатнинг олтин захиралари ҳажми 57 фоизга ошган. Бу ҳақда Bloomberg агентлигига асосланиб Kun.uz хабар бермоқда.\n2015 йил июнь ойи якунларига кўра, Хитой Марказий банки 53,31 млн унция олтинга (1658 тонна) эга бўлган. Олтин захиралари ҳақида маълумотлар охирги марта – 2009 йил май ойида чоп этилганда Хитой 33, 89 млн унция олтинга (1054 тонна) эга бўлган.\nШу тариқа Хитой бу борада Россиядан ўзиб, олтин захиралари бўйича дунёда 5-ўринни эгаллади. 2015 йилнинг 1 июнига кўра, Россиянинг олтин захиралари ҳажми 40,2 млн унцияни (1250 тонна) ташкил қилган.\n23:02 Ўзбекистон олтин валюта захиралари ҳажми 24-25 млрд долларга етган


7 сентябрь,2017, 16:00 1208\nМейвезер UFCда фаолиятини бошлаши мумкин 869 09.04.2018\nФлойд Мэйвезер: ММАда мен юздузман! Конор МакГрегор эмас! 648 27.03.2018\nМейвезер Макгрегор билан иккинчи марта жанг қилиши мумкин 1160 16.02.2018\nВасилий Ломаченко Макгрегор билан текин урушишга тайёр 894 12.02.2018\nПакьяо Макгрегор билан жанг борасида келиша олмади 983 11.12.2017\nТеглар: Профессионал бокс Флойд Мейвезер Конор Макгрегор\nМундиал сари. Танишинг - Франция терма жамоаси 886\nНима учун “Реал” ва "Ливерпуль"нинг минглаб мухлислари ЕЧЛ финалига боришдан бош тортмоқда ёхуд Киевда вазият қандай? 822\nСалоҳ "Реал"дан қанча маош талаб қилмоқда? 572


Антон Чехов. Қочоқ (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиАнтон Чехов (1860-1904; Россия)Антон Чехов. Қочоқ (ҳикоя)\nБу воқианинг тафсилоти анча узун. Аввал Пашка онаси билан ёмғирда ивиб, гоҳ экини ўриб олинган даладан, гоҳ этигига сариқ барглар ёпишадиган ўрмондаги сўқмоқ йўлдан тонг ёришгунча юрди. Кейин эшикнинг очилишини кутиб, қоронғи даҳлизда икки соатга яқин турди. Даҳлиз ҳовлидан кўра иссиқроқ ва зах эмас эди-ю, лекин шамол турганда ёмғир томчилари бу ерга ҳам урарди. Даҳлиз аста-секин одам билан тўлганда, сиқилиб қолган Пашка аллакимнинг балиқ иси анқиб турган пўстинига юзини қўйиб, мудраб олди. Лекин лўкидон шарақлади-да, эшик очилиб, Пашка онаси билан қабулхонага кирди. Бу ерда яна узоқ кутишга тўғри келди. Ҳамма беморлар скамейкаларда қимир этмай, жим ўтирарди. Пашка уларни кўздан кечирар, жуда кўп ғалати ва қизиқ нарсани кўраётган бўлса ҳам индамас эди. Фақат бир гал қабулхонага аллақандай ўспирин бола бир оёқлаб, ҳаккалаб кирганда, Пашканинг ўзи ҳам худди шундай ҳаккалагиси келди. У онасининг тирсагига туртди, оғзини енгига қилиб, пиқиллаб кулди-да:\n— Ойи, қаранг: чумчуқ! — деди.\n— Жим тур, ўғлим, жим тур! — деди онаси. Кичик дарчада, ухлайвериб шишиб кетган, фельдшер кўринди.\n— Қани, ёзилинглар! —деди у йўғон овоз билан. Ҳамма, шу жумладан, ҳаккалаб юрувчи қизиқ бола ҳам дарчага яқин келди. Фельдшер ҳар бир кишидан исмини, отасининг исмини, ёшини, турар жойини, қачондан бери бетоблигини ва ҳоказоларни сўради. Пашка онасининг берган жавобидан ўзининг исми Пашка эмас, Павел Галактионов эканини, ёши еттидалигини, саводсиз ва пасхадан буён бетоблигини билиб олди.\nЁзилиб бўлгандан кейин бироз тиқка туришга тўғри келди; қабулхонадан оқ фартук кийган, белини сочиқ билан бойлаган доктор ўтди, ҳаккалаб юрувчи бола ёнидан ўтиб кетатуриб, елкасини қисди ва оҳангдор овоз билан:\n— Павел Галактионов! — деб чақирди доктор. Онаси гўё бу чақирувни кутмагандек ҳуши оғиб қолди ва Пашанинг қўлидан ушлаб, хонага олиб кирди. Доктор стол ёнида, қалин китобни болғача билан беихтиёр уриб ўтирарди.\n— Пашка оғайни, тоза қорин солибсан-ку, — деди у, чуқур нафас олиб.\n— Отахон эмиш… Боланинг қўлини йиринглатиб юборибсан-у, яна отахон дейсан. Қўлсиз нимага ярайди? Ўла-ўлгунча сенга дардисар бўлади. Бурнингга иссиғлиқ тошса-ку, ўзинг касалхонага югурасан. Болани бўлса ярим йилдан буён азобга қўйибсан. Ҳаммангиз ҳам шунақа!\n— Биз уни операция қиламиз. Сен-чи, Пашка, шу ерда қол, — деди доктор Пашканинг елкасига қоқиб. — Ойинг кетаверсин, сен билан икковимиз шу ерда қоламиз, оғайни. Менинг малиналарим пишган, оғайни! Икковимиз-чи, Пашка, ишимизни битирганимиздан кейин саъва тутгани борамиз, мен сенга тулкини кўрсатаман! Меҳмондорчиликка борамиз! Хўпми? Ойинг эртага келиб олиб кетади! Хўпми?\n— Қолади, қолади! — деди доктор хушчақчақлик билан. — Гапириб ўтириш ҳам ортиқча! Мен унга тирик тулкини кўрсатаман! Ярмаркага бирга бориб обаки оламиз! Марья Денисовна, юқорига олиб чиқинг!\nДоктор хушчақчақ, кўнгилчан кишига ўхшайди, шерик топилганига хурсанд кўринади; Пашка унинг сўзини ерда қолдирмоқчи эмас, бунинг устига умрида ярмаркага бормаган, тирик тулкини кўриш иштиёқи ҳам зўр, лекин онасиз қандай қилади? Бироз ўйлаб кўргач, у доктордан онасини ҳам касалхонада қолдиришни сўрамоқчи бўлган эди, лекин оғзини очишга ҳам улгурмай қолди, фельдшер хотин уни етаклаб зинадан чиқиб кетди. Пашка оғзини очиб, атрофга аланглаб борарди. Зина, пол ва кесакилар баҳайбат, ёруғ, сариқ рангга бўялган бўлиб, ҳаммасидан ўсимлик мойининг ёқимли ҳиди келиб турарди. Ҳамма жойга лампа осилган, поёндоз тўшалган, деворлардан мис жўмраклар чиқиб турарди. Пашкага ҳаммасидан ҳам ўзини ўтқазиб қўйишган кровать билан кулранг ғадир-будир адёл ёқди. У ёстиқни, адёлни ушлаб кўрди, палатани кўздан кечириб чиқди-да, доктор яхши яшаркан, деган фикрга келди.\nПалата у қадар катта эмас, учта кровать қўйилган эди. Кроватнинг биттаси бўш, иккинчисини Пашка эгаллади, учинчисида эса тўхтовсиз йўталиб, кружкага туфлаётган қовоғи солиқ чол ўтирарди. Пашканинг кровати турган жойдан — эшикдан қарасанг бошқа палатанинг икки кровать турган бир қисми кўринарди: кроватнинг биттасида бошига каучук пуфак қўйилган аллақандай рангсиз, ориқ киши ётарди; иккинчисида хотинга ўхшаган, боши боғланган мужик қўлларини ёйиб ўтирарди.\nПашка товоққа қараса, ёғлиқ карам шўрва ва бир бўлак гўшт бор экан. У, яна, доктор яхши яшар экан, ўзи ҳам биринчи кўринишдагидек сержаҳл эмас экан, деб ўйлади. У ҳар хўплашда қошиқни ялаб, карам шўрвани узоқ ичди; кейин товоқда гўштдан бошқа ҳеч нарса қолмагач, чолга кўз қирини ташлади ва унинг ҳамон шўрва ичаётганини кўриб ҳаваси келди. У чуқур нафас олди-да, гўштни секин-секин ея бошлади, лекин унинг бутун ҳаракатлари бекор кетди: бир пасда гўштни ҳам еб қўйди. Фақат озгина нон қолди холос. Ноннинг қуруқ ўзини ейиш мазали эмас, лекин бошқа илож йўқ. Пашка ўйлаб кўрди-да, нонни ҳам еб қўйди. Шу вақт энага яна товоқ кўтариб кирди. Бу гал товоқда картошка солинган қовурдоқ бор эди.\nПашка жавоб бериш ўрнига лунжини шиширди ва нафасини пуфлаб чиқарди.\n— Нега еб қўйдинг? — деди энага койиб. — Қовирдоқни нима билан ейсан?\nУ чиқиб кетди ва яна бир бурда нон олиб келди. Пашка умри бино бўлиб қовирилган гўшт емаган эди. Ҳозир уни еб кўриб, жуда мазали экан деган хулосага келди. Қовирдоқ дарров тамом бўлди. Қовирдоқни еб бўлганда, карам шўрвадан кейин ортган нондан сал каттароқ нон қолди. Чол овқатланиб бўлиб, қолган нонини стол тортмасига яшириб қўйди; Пашка ҳам худди шундай қилмоқчи бўлди-ю, бироз ўйлаб кўргач, еб қўя қолди.\nҚорни тўйгандан кейин сайр қилишга чиқди. Қўшни палатада боя кўрганидан бошқа яна тўрт киши бор эди. Улардан фақат биттаси унинг диққатини ўзига тортди. Бу новча, маъюс, сержун юзли ўтакетган ориқ бир киши эди; у кроватда ўтирар, бошини соат капкири сингари қимирлатар ва ўнг қўлини тинмай силкитарди. Пашка анчагача ундан кўзини узмади. Мужикнинг соат капкири сингари бир меъёрда бош силкиши унга аввал жуда қизиқ бўлиб, ҳамманинг вақти хушлиги учун қилинаётгандек туйилди. Лекин мужикнинг юзига синчиклаб қараб, оғир касалга мубтало эканини англагач, уни ваҳима босди. Учинчи палатага кирган эди, лой суртиб қўйилганга ўхшаган тўқ қизил юзли икки мужикни кўрди.\nАнча вақт ўтди, лекин доктор ҳамон келмади. Энага чой олиб кирди, чой билан ичишга нон қолдирмагани учун Пашкани койиди; фельдшер яна бир бор келди ва Михайлони уйғотишга уриниб кўрди; деразадан қоронғилик кўрина бошлади, палаталарда чироқ ёқилди, доктордан эса ҳамон дарак йўқ эди. Энди кун кеч, ярмаркага ҳам, саъва тутишга ҳам бориб бўлмайди Пашка кроватига чўзилиб ётди-да, ўйлай бошлади. У доктор ваъда қилган обакини, онасини, унинг овозини, кулбаларининг қоронғилигини, печкани, эзма кампир Егоровнани эслади… Эслади-ю, бирдан кўнгли бузилиб, юраги ғаш бўлди. Эртага онасининг олиб кетгани келишини эслаб, жилмайди-да, кўзини юмди.\n— Шундай. Кровать билан олиб ўтиб бўлмайди. Жойинг жаннатда бўлгурнинг бемаҳал ўлганини қаранг!\nБири — Михайлонинг елкасидан, иккинчиси — оёғидан ушлаб кўтарди: Михайлонинг қўли ва чопонининг этаги осилиб қолди. Учинчиси — хотинга ўхшаш мужик — чўқинди, кейин уччаласи оёқларини тапиллатиб, Михайлонинг этагини босиб-босиб платадан чиқишди.\nБақириб юборди-ю, жавоб кутмай қўшни палатага югурди. Шамнинг нури хонанинг қоронғи бурчакларини ғира-шира ёритиб турарди: Миколанинг ўлимидан безовта бўлган беморлар кроватларида ўтирарди; сочлари тўзғиган, ўз соялари билан чалкашиб кетган бу одамлар савлатли ва новча бўлиб кўринар, борган сайин катта бўлаётгандек туйиларди; энг қоронғи бурчакда турган чеккадаги кроватда мужик боши ва қўлини силкитиб ўтирарди.\nПашка қайси эшикни очишини ўйлаб ўтирмай, чечак касаллари ётган палатага ўзини урди, у ердан йўлакка чиқиб, йўлакдан кроватларда узун сочли, кампир қиёфадаги баҳайбат махлуқлар ўтирган ва ётган катта хонага отилиб кирди. Хотинлар бўлимидан ўтгач, у яна йўлакка чиқиб қолди, таниш зинани кўриб, чопқиллаб пастга тушди. Шу ерга келганда ўзи ўтирган қабулхонани кўрди, ташқари чиқиладиган эшикни қидира бошлади.\n← Аввалги Аввалги Ғафур Ғулом. Ўтган замон ҳангомалари (спектакль)\nКейинги → Кейинги: Абдуллоҳ ибн Амажур ат-Туркий (IХ—Х acp)


«Расулуллоҳ – буюк мураббий» деган шиор остида бошланган бу йилги мавлид байрамимиз ҳам анъанага кўра Қуръони Карим тиловати билан бошланди.\nДастлаб Исмоил Муҳаммад Содиқ барча меҳмонларни мавлиди шариф билан муборакбод этиб, «Сийратнинг ёшлар тарбиясидаги ўрни» деган мавзуда маъруза қилдилар.\n«Сийратнинг ёшлар тарбиясидаги ўрни»\nШундан сўнг бугунги мавлид байрамининг азиз меҳмони – Ўзбекистон Мусулмонлари диний идорасининг масжидлар бўлими бошлиғининг муовини Исҳоқжон домла Бегматов «Расулуллоҳ – буюк мураббий» мавзусида гўзал суҳбат қилиб бердилар.\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни севиш» мавзусидаги навбатдаги ажойиб маъруза билан Ислом.уз порталининг «Зикр аҳлидан сўранг» ҳайъати ходими Абдулманнон қори сўзга чиқиб, қалбларга у зоти бобаракотга чинакам муҳаббат туйғуларини уйғотдилар.\nСийратни ўрганиш инсон ақлини таниган пайтдан бошланиши лозим. Зеро, ёшликда олинган илм тошга ўйилган нақшга ташбеҳ қилинган. Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сийратларини фарзанд тарбиясига, ёш авлод тарбиясига татбиқ қилишнинг қандай оламшумул самара берганига инсоният тарихи гувоҳдир. Зуфаржон домла Шосалимов бу ҳақда «Набавий мадрасада тарбияланган ёш саҳобалар» мавзусида чиройли маъруза қилиб бердилар.\n«Набавий мадрасада тарбияланган ёш саҳобалар»\nФарзандларимиз, ўғил-қизларимиз – ҳаётимиз зийнати, эртанги кунимизнинг давомчилари, умматнинг умиди, келажагимизнинг устунларидир. Аллоҳдан умидимиз шулки, фарзанду аржумандларимиз икки дунёда ҳам кўз қувончимиз бўлсин, охиратда уларнинг шарофатидан иззат тожи кийишни насиб қилсин. Бунинг учун эса уларни Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг набавий тарбия мактабларида тарбиялашимиз лозим.\nШундан сўнг Ислом.уз портали қошидаги Қуръон.уз сайти ходими, «Ислом ота» жомеъ масжидининг ноиби Ҳасанхон қори Абдулмажид ушбу илоҳий тарбия мактабининг гўзал намуналаридан сўзлаб бердилар.\nСўнгра Ҳасанхон қори Абдулмажид бошчилигидаги қориларимиз бугунги анжуман янада байрамона шукуҳ бағишлаб, гўзал наъту нашидалар ижро этиб беришди.\nНашидалардан сўнг мавлид анжуманимизнинг тантанали қисми бошланди. Барчамизга маълумки, устозимиз, фазилатли шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратлари бошлаб берган гўзал анъанага кўра бир неча йилдан буён порталимизда илмий-маърифий танлов ўтказиб келинади. Бу йилги танловимиз ҳам якунланиб, ғолиблар аниқланган ва бугунги анжуманимизга таклиф қилинган эди. Шунингдек, Сийрат.уз сайти томонидан ўтказилган икки танлов – мавлидга оид тест савол-жавоблари ҳамда сийратга оид мақолалар танлови бўйича ғолиб деб топилган мухлисларимизга ҳам эсдалик совғалар топширилди.\nБиринчи ўрин Умиджон Халилов\nИккинчи ўрин Ҳасанбой Эргашев\nУчинчи ўрин Шокиржон Шарипов\nСийратга оид саволлар бўйича танлов:\nУмму Иброҳим (Моҳирахон Шуҳратбек қизи)\nАбдумаликов Низомиддин Хайруллоҳ ўғли\nВаҳҳобов Давлатбек Нурматжон ўғли\nСийратга оид мақолалар танлови:\nБиринчи ўрин Дилшод Солиҳов\nИккинчи ўрин Шамсиддин Файзиев\nУчинчи ўрин Улуғбек Исмонов\nИслом.уз портали ва «Ҳилол-нашр» нашриёти номидан барча ғолибларимизни муборакбод этамиз, танловимизнинг барча қатнашчиларига эса самимий миннатдорчилик билдирамиз.\nАнъанамизга мувофиқ, ҳар бир анжуманда, ҳар бир хайрли ишда бўлгани каби, бугунги мавлид байрамига ҳам хатми Қуръон ўқиб, ниҳоясига етказилган эди. «Расулуллоҳ – буюк мураббий» деб номланган мавлид байрами ана шу хатми Қуръоннинг дуолари билан билан ниҳоясига етди.\nТаклифимизни қабул қилиб, қадам ранжида қилган барча азизларимизга миннатдорчилик билдирамиз. Аллоҳ таоло қадамларингизга ҳасанотлар ёзсин.\nБизни Ислом билан шарафлантирган Роббимизга ҳамду санолар бўлсин, бизни Исломга ҳидоят қилган Расулимиз, Набийимиз, Саййидимиз ҳазрати Муҳаммад алайҳиссаломга дуруду салавотларимиз бўлсин!\nАллоҳумма, солли ъалаа Муҳаммад ва ъалаа аалиҳи ва асҳаабиҳи ажмаъин!\n«Расулуллоҳ – буюк мураббий» деб номланган мавлид байрами ҳақидаги тўлиқ видеолавҳани тез кунда порталимиздан томоша қилишингиз мумкин.\nMore in this category: « «Ислом тарихи» китобининг тақдимоти бўлиб ўтмоқда «Расулуллоҳ – буюк мураббий!» тадбиридан фотолавҳалар »


Таълим 06.07.2020 20:06\nКасб-ҳунар мактабларига қабул бошланди\nБугун профессионал таълим муассасаларида ўқиган ёшлар аниқ иш ўрнига, ўз касби бўйича зарур илмга, кўникмага эга бўлиши керак. Шу мақсадда янги тизимнинг асосий принципи – аввал иш ўрни аниқ бўлади, иш берувчи ўзининг малака талабларини, шу касбнинг илмини, ўқитиш технологиясини беради, шундан кейингина мутахассис тайёрланади.\nШундан келиб чиқиб, касб-ҳунар таълими тизимида таълим шакли ҳам, мазмуни ҳам, принциплар ҳам мутлақо ўзгарди.\nЭндиликда аввалги 3 йиллик таълим стандартидан тўлиқ воз кечиб, табақалаштирилган таълим дастурлари бўйича кадрлар тайёрлаш йўлга қўйилади. Жумладан, касб-ҳунар мактаблари 2 йиллик таълим дастурлари асосида, кундузги таълим шаклида ёшларнинг профессионал таълим олишини таъминлайди.\nКасб-ҳунар мактабларига 9-синф битирувчиларини кичик бизнес ва тадбиркорлик, оилавий бизнес, томорқа бизнеси, қурилиш, хизмат кўрсатиш, чорвачилик, паррандачилик, асаларичилик, балиқчилик каби соҳаларга қамраб олиш режалаштирилган.\nОлий ва ўрта махсус таълим вазирлиги маълумотига кўра, касб-ҳунар мактабларига ҳужжатларни онлайн қабул қилиш 5 июлдан бошланди. Қабул онлайн тарзда kasb.edu.uz электрон платформаси орқали 20 июлга қадар амалга оширилади.\nҲужжат топшириш учун ариза, шаҳодатнома ва 3×4 ўлчамли фотосурат керак бўлади.\nПрофессионал таълим муассасаларига қабул жараёни бўйича Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигида 71-246-11-92 рақамли “Call center” ташкил этилган.


ЎзА - Ўзбекистонда олиб ташланган ҳайкаллар музейини очиш таклиф этилди\n19.04.2019 13:39 Чоп этиш версияси\nЎзбекистонда олиб ташланган ҳайкаллар музейини очиш таклиф этилди\nАввал хабар берганимиздек, хозирда миллий матбуот марказида “Тасвирий ва амалий санъат фестивали”га бағишланган пресс-конференция ўтмоқда.\nТадбир ташкилотчиси бўлган Ўзбекистон Бадиий академияси раҳбариятига Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист Абдухолиқ Абдураззоқов томонидан юртимиз тарихига оид бўлган жойдан-жойга кўчирилган ва олиб ташланган ҳайкалларни йиғиб музей ташкил этиш таклиф қилинди.\n“Тошкентда Анҳор бўйида жойлашган ҳайкаллар “қабристони”да бир қанча санъат асарлари бор. Уларни йиғиб, музей ташкил этиш мумкин-ку. Мисол учун мактаб ўқувчиларини олиб бориб, мана бу шахс юртимизда қатағонга сабаб бўлган деб, унинг ҳайкалини кўрсатиш, тарихдан маълумот бериш мумкин-ку”, дейди журналист.\nА. Абдураззоқовнинг таклифини Акмал Нур ҳам маъқуллади:\n– Ҳайкаллар авваламбор санъат асари. Уларда акс эттирилган шахслар ҳозирда муҳим бўлмаса-да, биз тарихимизни унута олмаймиз. Биз ўша 70 йиллик тарихни бошимиздан ўтказганмиз. Ўз даври акс эттирилган ҳайкаллар тўпланиб, музей ташкил этиш фикрини қўллайман.\nИшонасизми, биз Усмон Юсупов ҳайкалини ер остидан қазиб олдик. Ҳайкалларга бундай муносабат ақлсизликдир ”, дейди Бадиий академия раҳбари.\nНазаримизда, тарихнинг қора варақаларидан ёдгорлик бўлган ҳайкалларга ҳам музейда ўрин бўлиши лозим. Бу ўқувчиларни тарихни ўрганишида ёрдам бўлиши билан бирга, Ўзбекистонга ташриф буюраётган сайёҳлар учун ҳам қизиқ бўлади.


Аёл «самосуд» қилиняпти: атрофдагиларнинг бари томошабин - zarnews.uz\nАёл «самосуд» қилиняпти: атрофдагиларнинг бари томошабин\nОхирги пайтлар "самосуд" акс этган видеотасвирлар, айниқса, ижтимоий тармоқлар орқали кенг тарқаляпти, деб ёзмоқда human.uz. Бугун ҳам ижтимоий тармоқларда Ангренда 2-3 нафар аёлнинг оила бузилишига сабабчи бўлган дея айтилаётган аёлни калтаклаётган видеоси эълон қилинди. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 19-моддасига биноан фуқароларнинг конституция ва қонунларда белгилаб қўйилган ҳуқуқ ва эркинликлари дахлсиздир, улардан суд қарорисиз маҳрум этишга ёки уларни чеклаб қўйишга ҳеч ким ҳақли эмас.\nХавотирли томони шундаки, бу каби ҳолатлар борган сари бошқа-бошқа жойларда турлича содир этиляпти. Аслида, «самосуд»ни уюштиришга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ. Ҳатто, турмуш ўртоғини бегона аёл билан бирга юрганини кўрган аёлнинг ҳам. Тўғри, «Эр бермоқ—жон бермоқ» нақли бежиз айтилмаган. Аммо юқоридаги видеотасвирни кўриб, мутлақо бошқа фикр келади хаёлга. Ҳақиқатталаб «самосуд» қилаётган аёл эрини буткул ўзидан совутиб юборган бўлса-чи? Ахир, уйдан олинмаган меҳр, уйдан топилмаган ҳаловат, албатта, кўчадан изланади.\n1948 йил 10 декабрда қабул қилинган «Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси»нинг 5-моддасида «Ҳеч ким азоб-уқубатга ёки ваҳшийларча инсонликка иснод бўлган ёки қадр-қимматини хўрлайдиган муомала ва жазога мустаҳиқ бўлмаслиги керак» дейилган. Шунингдек, 9-моддасида эса «Ҳеч ким ўзбошимчалик билан қамалиши, ушланиши ёки қувғин қилиниши мумкин эмас» жумласи мавжуд. Афсуски, «самосуд»лар болалар, ўсмирлар ва аёллар — жиноят устида «ушланганлар» сифатида қурбон бўлаяпти. Уларнинг устидан ўзича ҳукм чиқариш, турли йўллар билан ўзаро тил бириктирган ҳолда жазолаш инсонийликка ҳам тўғри келмайди. Фақат қонунгина шахсни жазога тортиши мумкин.\n«Самосуд»ларнинг яна бир хатарли томони шундаки, у кўчада, бозорда хуллас одамлар гавжум жойларда содир этиляпти. Катталар қаторида ёш болалар ҳам бирдек томошабин экани, бу ҳодиса уларнинг дийдасини қотишига замин яратаётгани билан ҳеч кимнинг иши йўқ.\nАгар бирор киши жиноятчи бўлса, унга қонуний тартибда жазо берилади. Дуч келган жойда, исталган кўринишда — уриш, сўкиш, тепкилаш, ҳақорат қилиш, таҳқирлаш орқали эмас! Бу нафақат жамият мезонларига тўғри келмайди, аксинча, инсоннинг ҳуқуқига, яшаш дахлсизлигига зид ҳисобланади.\nЎғирлик қилганликда, ёмон йўлга кириб қолганликда гумонланаётганларни айбдор деб топиш фақатгина суд ваколатига киради. Ҳар қандай жамиятда қонун-қоида асосида, тартиб-интизом устун бўлсагина умумий тотувлик ва бирдамликка эришиш мумкин. «Самосуд»лар кўпайгани сайин ана шу бирдамликка дарз кетади, тотувлик емирилади. Ҳар ким ўзича бир думалаб «закунчи»га айланиб олади. Оқибати эса бир қанча фожиалар билан тугайди. Ҳатто, охири ўлим билан якун топган «самосуд»лар йўқ эмас.\nАйрим жамиятларда «самосуд»ларнинг «топ 10»таликлари санаб чиқилаётган бир пайтда бизнинг замонамизда бу иллатга бирданига нуқта қўйиш асло имконсиз. Одамлар ўртасидан оқибат кўтарилмаслиги, ишонч йўқолмаслиги, мурувват риштаси узилмаслиги учун янги йўллар излаш фурсати етди. Ахир, болани тарбияга чақиришнинг, аёлни тўғри йўлга бошлашнинг, эр йигитни ҳидоятга чорлашнинг минг бир хил усули бор.\nНормал ҳуқуқий жамият қурмоқчи эканмиз, жиноятга жазони ҳар ким эмас, балки ваколатли органлар тайинлаши шарт ва зарурлигини одамларимизга уқтира олишимиз керак.\nЎзбекистонда “Хотин-қизларни тазйиқлар ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида”ги қонун қабул қилинадими?


13 апрел 2021, Тошкент вақти: 15:48\n- Мен Бобомурод Абдуллаевнинг авдвокатиман, лекин мижозимнинг Тошкентга олиб келингани ҳақда ДХХ ҳалигача менга маълумот бергани йўқ. Холбуки, аввалроқ, мен ДХХга расман мурожаат қилиб, Абдуллаев Ўзбекистонга олиб келинса менга бу ҳақда олдиндан маълум қилишларини сўрагандим, - деди Майоров.\nТошкентдаги "Симай" адвокатлик бюроси раҳбари Сергей Майоров, шунингдек, Озодлик билан суҳбатда 21 август куни Тошкент шаҳар судидан унга қўнғироқ қилиб, Абдуллаев иши билан танишиб кетишини сўрашганини айтди.\nЛекин, Майоровга кўра, кейин унга яна қўнғироқ қилишиб, Тошкент судига келмаслигини, лозим бўлса ўзлари алоқага чиқишларини айтишган.\n- Кеча куни бўйи қўнғироқ кутдим, Тошкент шаҳар судидан ҳеч ким қўнғироқ қилмади, - деди Майоров.\n22 август куни Қирғизистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси (МХДҚ) Ўзбекистон сўровига биноан журналист Бобомурод Абдуллаевни Тошкентга топширганини маълум қилди.\nҚўмитанинг қайд этишича, Ўзбекистон томони журналистга ҳимоя учун барча имкониятларни тақдим этишга, қийноқ қўлламасликка, шафқатсиз муомала қилмасликка ҳамда зарур бўлган тақдирда, керакли тиббий ёрдам кўрсатишга кафолат берган.\nБир кун олдин Абдуллаевнинг онаси Гавҳаржон Мадаминова ўғлининг Ўзбекистонга олиб келинаётгани ҳақида Би-Би-Си ўзбек хизматига маълум қилганди.


Бугунги кунда инсонлар орасида бошқаларни муҳокама қилиш, уларнинг сўзлари ва қилаётган фаолиятларини мазаҳ қилиш, таҳқирлаш ҳолатлари авж олди. Бу ҳолат айниқса интернет, ижтимоий тармоқ аталмиш воситаларда кенг ёйилди. Ҳолбуки Аллоҳ таоло бандалар ўртасида ғийбатни маън қилган. Аллоҳ айтади: “… ва бирингиз бирингизни ғийбат қилмасин! Сизлардан бирор киши ўлган биродарининг гўштини ейишни хоҳлайдими?! Уни ёмон кўрасиз-ку, ахир! Аллоҳдан қўрқингиз! Албатта, Аллоҳ тавбаларни қабул қилувчи ва раҳмли зотдир” (Ҳужурот сураси, 12-оят.\nАбу Ҳурайра розияллоҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Расулуллоҳ солаллоҳу алайҳи васаллам: “Ғийбат нима эканлигини биласизларми?” – деб сўрадилар. Саҳобалар: Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқдир, дейишди. Расулуллоҳ (с.а.в.): “Биродарингизни унга ёқмайдиган сифати билан эслашингиз”, дедилар. Улар: Агар биродаримизда биз айтган сифат бўлсачи? – деб сўрадилар. Расулуллоҳ (с.а.в.): “Агар унда сиз айтган сифат бўлса, ғийбат қилган бўласиз. Агар сиз айтган сифат унда бўлмаса, у ҳолда бўҳтон қилган бўласиз”, дедилар (Имом Муслим ривояти).\nЭнди ғийбат қилинаётган инсон олим, аҳли илм, қори ёки имом деб танилган инсон бўлсачи. Ибн Асокир роҳимаҳуллоҳ айтгандилар: “Дўстим, Аллоҳ мени ва сизни Ўз ризосига муваффақ айласин ва Ўзидан лойиқ бўлганидек қўрққанлар қаторида қилсин, уламоларнинг гўшти заҳарли эканини унутманг! Уларнинг обрўларига путур етказмоқчи бўлганларга нисбатан Аллоҳнинг қонунияти маълум! Аллоҳ таоло уламоларга тил теккизган кишини ўлимидан аввал қалбини ўлдириш билан мубтало қилади. “У (пайғамбар олиб келган) ишга мухолиф бўлган кимсалар (бошларига бу дунёда) фитна ва (охиратда) аламли азоб келишидан қўрқсинлар!(Нур сураси: 63-оят)\nШайх Абдурраҳмон Саъдий таъкидлаганидек: “Мусулмонларнинг тўғри йўлдаги уламоларини ҳурмат қилиш билан Аллоҳ таолога қурбат-яқинлик ҳосил қилишлари” аҳли суннат ва жамоат эътиқодидан ҳисобланади.\nҲасан Басрий роҳимаҳуллоҳ: “Салафлар: Олимнинг ўлими Исломдаги кемтик бўлиб, уни замонлар ўтиши тўлдира олмайди, дер эдилар”- деганлар.\nАвзоъий роҳимаҳуллоҳ: “Биз одамлар деганда аҳли илмларни тушунамиз. Улардан бошқалар ҳеч ким эмас” – деганлар.\nСуфён Саврий роҳимаҳуллоҳ: “Агар биргина фақиҳ тоғнинг чўққисида бўлса-да, унинг ўзи жамоатдир”- деганлар.\nУламоларга озор бериб, уларни айблаш Аллоҳга бўлган тоат-ибодатдан юз ўгириш ва уни камситишдир. Баъзи олимларнинг: “Уламоларнинг обрўлари жаҳаннам чуқурларидан бирининг лаби олдидадир”- деган сўзлари ушбу маънони чуқур ифодалайди.\nИслом умматининг мунаввар чироқлари бўлмиш уламоларга озор беришнинг нақадар хатарли экани Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу ривоят қилган ушбу ҳадисда ҳам таъкидланмоқда: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: “Аллоҳ таоло Ҳадиси Қудсийда шундай деган: Ким Менинг дўстимга душманлик қилса, Мен унга қарши уруш эълон қиламан”. (Имом Бухорий ривояти).\nБугун уламолар ҳақида ўзларича “ундай”, “бундай” деб сўз юритаётганларга шундай демоқчимиз: “Аллоҳдан қўрқиб, Унга тавба қилинг! Аллоҳга қайтинг! Уламоларни ғийбат қилганингиз миқдорича мақтанг! Йўқса, зарар кўрган сиз бўласиз! Оқибат тақводорларникидир. Аллоҳнинг ҳурматларини сақланг, Аллоҳ сизни ўз ҳимоясида сақлаб, гуноҳларингизни мағфират қилсин!”.\nТошкент шаҳар “Шайх Зайниддин” жоме масжиди имом-хатиби\nДругие материалы в этой категории: « Одобни аввало ким беради?\tИмомга отилган тош иймонга тегади »


Суғурта соҳасида яна битта қонун қабул қилиш кўзланмоқда | NORMA.UZ\nҚҲТБТ порталида “Мажбурий суғурта турлари тўғрисида”ги Қонун лойиҳа жойлаштирилган. У Транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш бўйича тўловларни кафолатлаш жамғармаси томонидан тайёрланган.\nМазкур ҳужжатнинг асосий мақсади - мажбурий суғурта турлари соҳасидаги муносабатларни тартибга солиш, уларнинг умумий тамойилларини белгилашдан иборат. Лойиҳа Транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш бўйича тўловларни кафолатлаш жамғармаси томонидан тайёрланган.\nмажбурий суғурта турлари ва унинг асосий тамойиллари;\nмажбурий суғурта турлари субъектларининг ҳуқуқлари, мажбуриятлари;\nмажбурий суғурта шартномасини тузиш;\nзарарлар (зиён, шикаст)ни компенсация қилишни кафолатлаш механизмлари;\nмажбурий суғурта шартномаларини тузиш устидан назорат қилиш;\nмажбурий суғурта турлари бўйича ягона ахборот тизимини шакллантириш ва юритиш;\nмажбурий суғурта фондини шакллантириш;\nмажбурий суғурта бўйича суғурта таърифларини давлат томонидан тартибга солиш.\n“Иш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш тўғрисида”;\n“Ташувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш тўғрисида”;\n“Транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш тўғрисида”,\nКредит муддатидан олдин сўндирилганда суғуртанинг бир қисмини қайтариш мумкинми\nСуғурталовчилар мажбуриятлари бажарилишини Агентлик назорат қилади\nЎз чорва ҳайвонингиз қандай суғурталанади


Шимолий Кореядаги оддий халқнинг кундалик ҳаёти\n23:57 / 06.04.2017\nШимолий Корея ҳукуматида ортиқча гап-сўзга ўрин йўқлиги барчага аён. Мамлакатга киришда меҳмонларга нимани суратга олиш мумкину нимани мумкин эмаслиги ҳақида аниқ кўрсатмалар берилади.\nАйнан шу чекловлар сураткаш Сяолу Чуни 2015 йилнинг августида поезд саёҳатига ундади. У ўз саёҳати давомида кундалик ҳаёт тарзини кадрларга муҳрлади. Чу профессионал камерадан фойдаланмади, чунки маҳаллий аҳоли буни полицияга етказиши муқаррар.\nҲуқуқ-тартибот органлари билан зиддиятга бормаслик учун тасвирларнинг маълум бир қисми ўчириб ташланган бўлса-да, у баъзи суратлар билан бўлишишга муваффақ бўлди. Business Insider мавзуга оид фотожамланма билан бўлишди.\nЧу узоқ йўл босиб ўтди.\nАксарият хитойлик сайёҳлар бу ерга Синьчжудан поездда ёки Пхеньян орқали самолётда келишади. Сураткаш бунинг ўрнига Россияга йўл олди ва Тумангандаги шимолий порт орқали киришга рухсат олди.\nТумангандан Шимолий Корея пойтахтигача бўлган йўлни босиб ўтиш учун бир кун кетади. Бироқ поезд Шимолий ва Жанубий Корея ўртасидаги можаролар сабаб бекор қилинган.\n"Яхшики, қишлоқни суратга олиш учун менда бир кун вақт бор эди", - дейди Чу.\nУ ерда кўпчилик жуда ночор яшайди, одамлари садақа сўраб кун кўради.\nШимолий Кореяда семиз одамлар деярли йўқ.\nАксарият уй-жойлар ачинарли аҳволда ва жуда таъмирталаб.\nЧу вокзалга қайтиб, боши узра собиқ сиёсий раҳбарлар портретлари ва хушомадли шиорларга кўзи тушди.\nБу сиёсий "авлиёлар" - тунда қишлоқни ёритиб турувчи ягона нуқта. Қолган иншоотлар зулматда...\nЭртаси куни Чу пойтахтга олиб борувчи поездга ўтиришга муваффақ бўлди.\nБортдаги божхона хизматчиси унинг планшетини текширди - GPS ёқилганми ёки йўқ. Ҳукумат сигналларни тўсади: хавфсизлик сиёсати шундай.\nБожхона хизматчиси шунингдек унинг ноутбуки ва камерасини ҳам кўздан кечирди. Чунинг сўзларига кўра, хизматчи рақамли қурилмаларни жуда яхши билади - фақат MacBook бироз қийинчилик туғдирган.\nПоезд шошилмасди, шундай экан, Чу дераза ортидаги ҳаётни кузатиб кетиш имконига эга бўлди. Бу бола йўл бўйидаги маккажўхориларни териб юрарди.\nКўпчилик велосипедларда ҳаракатланарди.\nБолалар эса дарёда чўмилишмоқда.\nҲар сафар поезд станцияда тўхтаганида бу ўлкадаги қашшоқлик ва оғир ҳаёт кўзга ташланарди. Суратда кичик бола Хамхин станциясида тиланчилик қилиб, пул йиғиб юрибди.\nКорея халқ армияси аскарлари рельсларда дам олишмоқда.\nЧу ҳар сафар ташқарига чиққанида ўз телефонига бир-икки сурат олиш имконини қўлдан чиқармади. Унинг айтишича, "бундай қурилмалар ҳаддан ташқари катта эътибор қаратади, қишлоқ аҳолиси эса жуда хушёр".\nМаҳаллий аҳоли орасидан кимдир у ҳақида полицияга етказди. "Полиция ходими аскар ҳамроҳлигида мени тўхтатиб, телефонимни текширди. Мен суратларнинг катта қисмини яшириб қўйгандим, шундай бўлса-да, бир неча суратни ўчиришга тўғри келди".\nТуристик бюролар мамлакат меҳмонларининг талабаларнинг спорт тўгаракларини суратга олишларини қўллаб-қувватлашади. Бу талабалар Корея ишчилар партиясининг 70 йиллик юбилейини машқ қилишаётган эди.\nАксиламерика намойишларини суратга олишга ҳам рухсат бор. Бу суратда АҚШ ва Жанубий Кореяга қарши талабалар марши акс этган.\nОхир-оқибат Чу Пхеньянгача етиб борди.\nBusiness Insider журналистлари Чудан "Суратлар учун сени таъқиб қилишларидан қўрқмайсанми?" деб сўрашди.\n"Йўқ, ҳеч ҳам қўрқмайман", - дея жавоб берди у.\nсаёҳат КХДР Шимолий Корея фотожамланма


16:22 07.02.2021 (Янгиланган 17:31 07.02.2021)\nАҚШ собиқ президенти Дональд Трампнинг сайловлардаги сохтаталаштириш борасидаги баёноти, Капитолий ҳудудидаги тартибсизликлар қанча зарар келтиргани ҳисоблаб чиқилди.\nТОШКЕНТ, 7 фев — Sputnik. АҚШ собиқ президенти Дональд Трампнинг сайловлардаги сохтаталаштириш борасидаги баёноти, тегишли даъволарни кўриб чиқиш ҳамда 6 январь куни Капитолий ҳудудидаги тартибсизликлар умумий ҳисобда америкалик солиқ тўловчиларга 519 миллион долларга тушди. Бу ҳақда “The Washington Post” газетаси федерал ва маҳаллий ҳукуматнинг харажат қайдларига таянган ҳолда хабар қилди.\n“Харажатлар ҳар куни ўсган, чунки барча даражадаги давлат тузилмалари Трамп ва унинг тарафдорларининг хатти-ҳаракатларига муносабат билдириш учун бюджет маблағларидан фойдаланишга мажбур бўлишган, - дея ёзади нашр. – Харажатлар ўнлаб даъволарга оид суд божлари, таҳдидга жавобан сайлов комиссияси аъзоларини қўриқлашни кучайтириш, 6 январь куни Капитолий олдидаги исёндан сўнг қайта тиклаш ишларини ўз ичига олган”.\nХусусан, Вашингтонда март охирига қадар янги тартибсизликлар хавфи сабаб Миллий гвардия ҳарбий хизматчиларини жойлаштиришга 480 миллион доллар сарфланган. 28 миллион доллар атрофида 20 январь куни президент инаугурацияси арафасида хавфсизликни таъминлаш тадбирларига йўналтирилган. Бунгача 2,2 миллион доллар суд муҳокамалари ва сайлов комиссияси ходимларининг қўриқлашга кетган.\nНашрнинг тахмин қилишича, бу воқеалар ортидан етказилган зарар юқорида келтирилгандан зиёд ҳам бўлиши мумкин.\nОлтинчи январь куни Дональд Трамп тарафдорлари, ўша пайтдаги амалдаги президент, Вашингтондаги митингдан кейин Капитолийга ҳужум уюштирди. Бу сайлов якунларини муҳокама қилаётган конгресснинг иши бир неча соатга тўхтаб қолишига олиб келди. Тартибсизликлар натижасида бир намойишчи ва полиция ходими ҳалок бўлди. Яна уч киши зўравонлик билан боғлиқ бўлмаган сабаб туфайли вафот этди. Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган ходимларини намойишчиларни конгресс биносидан ҳайдаб чиқаргандан кейин Жо Байденнинг сайловдаги ғалабаси тасдиқланди. Кўп ўтмай конгресс вакиллари исёнга давъат этиш айблови билан Трампга импичмент эълон қилишди.


Аллоҳнинг суюкли бандалари: Камтарлик (3)\nBy Камолиддин Иноятуллоҳ on 10/06/2018 АЛЛОҲНИНГ СУЮКЛИ БАНДАЛАРИ МАҚОЛАЛАР\n– Одамлар орасида мансаби ва обрў-эътибори билан кибрланадиганлари бор. Атрофидаги маддоҳ ва лаганбардорларнинг хушомад қилиб, кўтар-кўтар қилишлари улардаги кибр ва манманликни янада кучайтиради. Иккиюзламачилик маддоҳ ва лаганбардорлар учун одат тусига кирган, улар буни ўзларига касб қилиб олганлар. Улар хушомадни алдов ва ҳийла-найранг майдонига айлантириб, мансаб эгаларини уларда бўлмаган сифатлар билан мақтайдилар, уларни асл қадр-қийматидан юқори даражаларга кўтарадилар. Мансабдор нотавон эса буни ҳақ деб билиб, кибр-ҳавоси янада ортиб кетади.\nВоажаб, шодлангай ўзда йўқ сифатла мақталса\nРанжигай ёмон сифатдан бир чимдим сўзланса.\nКибрнинг бу тури подшоҳ ва ҳукмдорлар орасида кенг тарқалган. Шунинг учун уларнинг ёмон ишларини тушунтириб қайтариш ўрнига, уни хаспўшлаб чиройли қилиб кўрсатадиган ва охир-оқибат уларни балога гирифтор қиладиган ёмон маслаҳатчиларни ўзларидан узоқ тутишлари лозим. Агар бу ҳукмдорлар ақл юритганларида эди, подшоҳлик абадий эмаслигини билган бўлардилар. Зеро, подшоҳлик абадий бўлганида уларга етиб келмаган бўлар эди.\n“Эй Пайғамбар, Раббингизга шундай деб дуо қилинг: «Эй барча мулклар эгаси бўлган Зот, мол-мулкни ва ерда ҳукмронликни бандаларингдан Ўзинг истаган кишига берасан ва истаган кишингдан тортиб оласан, дунё-ю охират азизлигини Ўзинг истаган кишига ато этасан ва истаган кишингни хорликка гирифтор этасан, барча яхшилик Сенинг қўлингда, Сен Ўзинггина ҳар ишга Қодирсан” [Оли Имрон: 26].\nДемак, подшоҳлардан боқий қоладиган нарса фақат яхши ёки ёмон ном, мақтов ёки лаънат экан.\n– Одамлар орасида мол-дунёси билан кибрланадиганлар бор.\nБундайлар чинакам ғофил ва жоҳил кимсалардир. Агар оқил бўлганларида мол-дунё бир омонат эканини, Аллоҳ таоло уни хоҳлаган пайтда, хоҳлаган сабаб билан олиб қўйиши мумкин эканини билган бўлардилар.\nБоғ соҳибини эсланг!\nАллоҳ таоло деди: “У қайта тирилишни инкор қилиш ва қиёмат қойим бўлишига шак-шубҳа қилиш билан ўз жонига зулм қилувчи бўлган ҳолда боғига кириб келди. Боғдаги мевалари, ҳосиллари уни мағрурлантириб: “Бу боғларим ҳеч қачон ҳалокатга юз тутади, деб ўйламайман, қиёмат қойим бўлади, деб ҳам ўйламайман», деди” [Каҳф:35].\nАллоҳ таоло унинг боғига осмондан бало туширди, дарахтлар бир-бирининг устига қалашиб, боғи ҳувиллаб қолди.\nБуни Қорун мисолида ҳам кўриш мумкин. Унинг мол-дунёси шу даражада кўп эдики, ҳатто биргина хазиналарининг калитларини кўтариш бир неча паҳлавон йигитларга оғирлик қилар эди. У мол-дунёси билан кибрланиб, ҳаддидан ошди. Аллоҳ таоло уни ерга юттириб юборди. Оқибати ҳасрат, надомат ва очиқдан-очиқ зиён бўлди.\nАллоҳ таоло мўл-кўл мол-дунёга эга бўлган кишини касаллик билан синаганида, шубҳасиз, барча бойликлари эвазига саломатлигининг қайтарилишини хоҳлаган бўлар эди.\nРивоят қилинишича, бир подшоҳ хизматкорини сув олиб келишга буюради. Хизматкори косада сув келтириб:\n– Эй подшоҳ, сиздан бир савол сўрагунимча шу сувни ичмай турсангиз, дейди.\n– Майли, сўрай қол.\n– Айтингчи, мана шу сув сиздан тўсиб қўйилса, қанча маблағга сотиб олган бўлар эдингиз?\n– Бор мулкимнинг ярмини бериб бўлса ҳам сотиб олар эдим.\n– Ичган сувингиз бўйракда қолиб, ташқарига чиқмай қолса, чиқиши учун қанча берардингиз?\n– Мулкимнинг барини берган бўлардим.\n– Демак, барча мулкингиз бир коса сувга тенг экан.\n– Одамлар орасида жисми, қадди-қомати билан кибрланадиганлар бор. Бу нодон билмайдики, қувват, қадди-қомат инсонлар орасидаги шараф ва обрў ўлчови эмас. Одам қанчалик бақувват бўлмасин унинг қуввати эшак ёки ҳўкизнинг қувватига тенг келолмайди. Агар қувват ўлчов ва мезон бўлганда эди, эшак мудир, ҳўкиз вазир ва фил подшоҳ бўлишга ҳақли бўларди. Лекин мезон ақлдир. Ақл билан инсон Парвардигори, Яратувчисини танийди, халқ орасида обрў-эътибор қозонади ва ўзига зарар бўладиган, ҳалокатга олиб борадиган нарсалардан узоқ бўлади.\nҚуйидаги мисралар Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳуга нисбат берилади:\nАлбатта, фазилат ва хислат\nПокиза ахлоқдан иборат:\nБиринчи ақл, иккинчиси дин.\nИлм учинчи, тўртинчиси ҳилм.\nКарам беш, олти – гўзал амал.\nЕтти яхшилик, саккиз сабр.\nТўққиз шукр, ўн юмшоқ кўнгил.\nРивоятларда келишича, Абу Ҳанифа роҳимаҳуллоҳ шогирдларига фиқҳдан дарс бериб ўтирганида қадди-қомати келишган, маҳобатли бир киши масжидга кириб, дарс эшитиш учун даврага қўшилади. Абу Ҳанифа оёқларини чўзиб ўтирган бўлади, меҳмоннинг ҳайбатидан оёқларини йиғиб олади ва дарсни давом эттиради. «Шом намозининг вақти қуёш ботганидан то осмондаги қизил шафақ йўқ бўлгунига қадар давом этади» деган жойга етганда кутилмаганда меҳмон: “Эй шайх, шом намозининг вақти қуёш ботганидан бошланади дедингиз, қуёш ботмасачи?”, деб сўрайди. Шунда Абу Ҳанифа роҳимаҳуллоҳ: “Энди Абу Ҳанифа оёқларини узатиб ўтирса ҳам бўлаверади”, деган экан.\n– Одамлар орасида илми билан кибрланадиганлар бор.\nНодон ва жоҳил деб аташга энг лойиқ одам мана шудир. Модомики илм инсондаги камтарлик ва қўрқувни зиёда қилмас экан, уни фойдали илм деб бўлмайди. Зеро, илм икки турга: тилдаги ва қалбдаги илмга бўлинади. Тилдаги илм банданинг иқрори ва Аллоҳнинг унга қарши ҳужжати бўлса, қалбдаги илм Аллоҳдан қўрқишдир.\nУсома ибн Зайд розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай дейдилар: “Қиёмат куни бир киши олиб келиниб, дўзахга улоқтирилади. Ичаклари қорнидан чиқиб кетиб, тегирмон айлантираётган эшакдек ичакларини судраган ҳолида айланиб юради. Жаҳаннам аҳлидан баъзилари унинг олдига келиб: “Эй фалончи, сенга нима бўлди, бизларни яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтариб юрган эмасмидинг ахир?”, дейишади. “Ҳа, сизларни яхшиликка буюрардим-у, ўзим қилмас эдим, ёмонликдан қайтарар эдим-у, ўзим қилаверар эдим”, дейди» [Бухорий: 6/341, Муслим: 18/118].\nКибрга мубтало бўлган олим қандай ҳам олим дейилсин?!\n– Одамлар орасида кўрки ва жамоли билан кибрланадиганлар бор. Бу тур кибр кўпроқ аёлларда учрайди. Ўзининг чиройи билан кибрланаётган аёл ақлини ишлатганида чирой қурт-қумурсқаларнинг насибаси эканини билган бўларди. Қабрга кирганида қурт-қумурсқалар этларини, бурун ва кўзларини еб битиргандан кейинги суратини хаёлига келтирса, қўрқинчли ва даҳшатли манзарани кўрган бўларди. Қолаверса, чирой ва жамол шу дунёнинг ўзида ҳам офат-бало ва касалликларга дучор бўлади. Қанчадан қанча соҳибжамоллар борки, касаллик сабаб хунук ва бадбашара бўлиб қолганидан илгари бир кўрсам, деб зорланиб юрган инсонлар ундан жирканиб қочадиган бўлиб қоладилар.\nAvvalgi maqolaГуноҳдан покланиш учун нима қилиш керак?\nKeyingi maqola Бирор зарар етишидан қўрқиб ҳақни айтмаслик | Шайх Содиқ Самарқандий


13.04.2018 16:27 0 2340\nДунёдаги энг хавфли касблар ўнлигига кирадиган журналистика қонунан қўриқланишга муҳтож. Шунинг учун ҳар бир давлатда оммавий ахборот воситалари, журналист ҳуқуқларини ҳамоя қилувчи қонунлар мавжуд.\nМамлакатимизда журналистика ривожига қаратилган эътибор натижасида бугун соҳа вакилларининг эркин фаолият юритиши таъминланди. Бу айниқса, сўнгги икки йилда яққол кўзга ташланмоқда. Ижтимоий тармоқларнинг ҳаётимизга чуқур кириб келиши электрон ОАВ имкониятларини кенгайтирди. Публицистиканинг маълум бир функциялари Интернет тармоғида, ахборот сайтларида акс эта бошлади. Уларда танқидий материаллар сони кўпайди.\nШу сингари давлат ва нодавлат телеканаллар фаолиятида ҳам таҳлилий-танқидий кўрсатувлар салмоғи ҳамда савияси ошди. Эътиборли жиҳати, эфирга узатилган лавҳа вақт ўтиб шунчаки унутилмаяпти. Унда кўтарилган масаланинг ечими юзасидан мутасаддилардан изоҳ сўраляпти. Алал-оқибат йиллар давомида ечимини кутаётган муаммолар жойида ҳал этиляпти.\nГарчи бугун одамлар жиддий матбуотни ўқишга ҳафсала қилмаётган бўлса-да, газета-журналларнинг ҳам хос ўқувчиси бор. Вақт ўтиб умумжамият бу босқичдан ҳам ўтади, одамлар яна соф адабиётга, ҳақиқий публицистикага қайтади. Матбуот ОАВнинг классик кўриниши бўлиб қолаверади. Буни ривожланган давлатларнинг миллион тиражли газета-журналлари мисолида айтиш мумкин.\nАср ошганда тарих матбуотда чиққан материалларга таяниб ёзилади. Шунинг учун ҳам ижтимоий-сиёсий, маърифий нашрларнинг айни кундаги мундарижаси бугунги ислоҳотлар жараёнига муштарак тузилган. Матбуотда танқидий мақолалар сони кўпайди, жамиятда урчий бошлаган иллатлар жамоатчилик муҳокамасига олиб чиқиляпти. Буларнинг бари «Давлат идоралари халққа хизмат қилиши керак», деган тамойил ҳар бир хонадонга кириб боришига замин яратаётир.\nБироқ танқид ёзган журналист, муаммони кўтариб чиққан ОАВ ҳеч қаерда хушланмайди. Унга нисбатан очиқчасига таҳдид, журналистлик фаолиятига тўсқинлик қилинади. Журналист таъқиб остига олинади, унга душман кўзи билан қаралади. Афсуски, жамиятимиз ҳам бундан мустасно эмас. Кунда кунора, ижтимоий тармоқлар орқали у ёки бу журналистга босим ўтказилгани, журналистик текширув учун бирор идорага борган оммавий ахборот воситаси ходими фаолиятига қаршилик қилингани каби хабарларни ўқияпмиз.\nЖурналист дахлсизлиги қонун билан қўриқланади. Давлат ОАВнинг эркин фаолият юритишини кафолатлайди. Шунга қарамай, идора ва ташкилотларнинг «оёғи ердан узилган» айрим ходимлари амалдаги қонунчилигимизга очиқ-ойдин қарши бориб журналистга зўрлигини кўрсатмоқчи бўляпти. Қонунларимизга бундай беписандлик қачон пайдо бўлди? Нега улар жавобгарликдан қўрқмайди?\n«Журналистлик фаолиятини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Қонунда айтилганидек, «танқидий материаллар эълон қилганлиги учун журналистни таъқиб қилишга йўл қўйилмайди»(8-модда). «Журналист ахборот тўплаш ва текширув ўтказиш ҳуқуқига эга... Журналист текшируви даврида у қўлга киритган материаллар ва ҳужжатлар олиб қўйилиши ёки кўздан кечирилиши мумкин эмас.» (9-модда) «Журналистнинг журналистлик фаолиятига аралашиш, ундан ўз касбига доир вазифаларни бажариш чоғида олган бирор бир маълумотни талаб этиш тақиқланади» (10-модда).\nАхборот олиш хуқуқининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгарликка тортилади («Ахборот олиш кафолатлари ва эркинлиги тўғрисида»ги қонуннинг 13-моддаси).\nХўш, ахборот олишга тўсқинлик қилиш, журналистлик фаолиятига аралашиш, журналистнинг текширув пайтида тўплаган материалларини зўрлик билан олиб қўйиш, ўчириш, фото-видео, овоз ёзиш асбобларини тортиб олиш қандай жавобгарликка сабаб бўлади?\nБу саволга қонунларимизда аниқ жавоб йўқ. На Жиноят, на Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексда «ОАВ фаолиятига аралашиш», «журналистни таъқиб қилиш», «журналистга тазйиқ ўтказиш» тушунчалари аниқ акс эттирилмаган. Соҳа мутахассисларининг айтишича, агар ҳуқуқи бузилган оммавий ахборот воситаси вакили ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга мурожаат қилса улар ишни ўрганиб вазиятга баҳо беради. Ишда ҳуқуқбузарлик ва жиноят аломатлари топилсагина иккинчи томонни жавобгарликка тортиш мумкин бўлади.\nБундан кўринадики, қонунларимиз ислоҳга мухтож. Аввало, оммавий ахборот воситалари тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштиришга зарурат бор. Унда журналистнинг шахсий дахлсизлигидан ташқари, касби нуқтаи назардан ҳам дахлсиз экани аниқ акс эттирилиши лозим. Бундан ташқари, «журналист текшируви» тушунчасига ҳам батафсил таъриф берилиши керак. Журналист текшируви ўтказиш тартиби, унга қўйиладиган талаблар аниқ баён этилиши зарур. Чунки қонунчилигимизда фақат «журналист ўз касбига доир фаолиятни амалга ошириш чоғида журналист текшируви ўтказиш» ҳуқуқига эгалиги белгилаб қўйилган, холос.\nМаъмурий ва жиноят қонунчилигига ҳам журналистларнинг ҳуқуқларини ҳимояловчи, ОАВ эркинлигини таъминловчи меъёрларни киритиш ва аниқ моддалар орқали жавобгарликни кучайтириш мақсадга мувофиқдир. Шундагина журналистга таҳдид ва тазйиқ, очиқчасига босим ўтказиш ҳолатлари камаяди.\nҚарийб ўн беш йилдан буён шу соҳада меҳнат қилиб келаётган бўлсам-да, ҳозиргача журналистни таъқиб қилган идора ёки ташкилот, мансабдор шахс жазога тортилганини эшитмадим. Бунда журналистларнинг ўзи ҳам айбдор, албатта. Кўпчилик юзхотир қилади, ортиқча оворагарчиликдан қочиб ҳуқуқини поймол қилган тараф устидан шикоят қилмайди. «Журналистнинг ҳуқуқлари, шаъни ва қадр-қиммати қонун билан қўриқланади. Давлат журналистга ахборотни эркин олиши ва тарқатишини кафолатлайди, ўз касбига доир фаолиятни амалга оширишида унинг ҳимоя қилинишини таъминлайди. («Журналистлик фаолиятини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонуннинг 10-моддаси)». Аслида шунинг ўзиёқ, ҳаммани сергак торттириши зарур. Гап журналистнинг ҳаёти, шахсий дахлсизлиги ҳақида борар экан, унга қилинган ҳар қандай таҳдидга нисбатан қатъий чора қўллаш шарт.\nМақола «Жамият» газетасининг 13 апрель сонида «Журналистнинг ортида ким бор» сарлавҳаси остида чоп этилган.\nжурналист суриштируви ОАВ журналист таҳдид\nЖамият 08/04, 14:03\nҲуқуқ 16/02, 21:20


Ақтўбедаги ҳужумда жами 17 киши ўлган\n16 январ 2018, Тошкент вақти: 22:32\nАқтўбедаги отишмалар натижасида жами 17 киши ўлди. Бу ҳақда хабар қилган Қозоғистон Ички ишлар вазирлигига кўра, отишмалар оқибатида дўконлардан бирининг сотувчи ва дўкондаги харидор ҳамда қоровул ҳалок бўлган. Уч нафар ҳарбий аскар ҳам отишмалар пайти қурбон бўлган. Шунингдек, ҳужум қилган гуруҳ аъзоларидан 11 нафари ўлдирилган.\nҚозоғистон Ички ишлар вазирлиги маълумотига кўра, ҳужум қилганлар сони 27 кишидан кам бўлмаган ва уларнинг аксари яширинишга улгурган.\n5 июн куни бир нечта одамдан иборат гуруҳ иккита қурол дўконига ҳужум қилди. Жиноятчилар дўкон сотувчи ва харидорларини ўлдирган. Кейин эса йўловчи ташиш автобусини гаровга олиб, ҳарбий қисмга ҳужум қилишга уринган.\nЎзини “Қозоғистонни озод қилиш армияси” деб атаган гуруҳ Ақтўбедаги ҳужумлар учун масъулиятни ўз зиммасига олди. Гуруҳ халқаро матбуот орқали чиқишида ушбу ҳужумлар “Назарбоев диктатурасига қарши, Қозоғистоннинг демократик йўлдан ривожланиши тарафдорларининг илк жангидир” дея баёнот берди.\nАқтўбедаги ҳужумлардан сўнг шаҳарда энг катта даражадаги террор хавфи борлиги эълон қилинди. Маҳаллий телеканаллар орқали берилаётган хабарлар ва мобил телефонларга жўнатилаётган SMSлар орқали шаҳарликларга уйдан чиқмаслик тавсия қилинмоқда.\nШаҳарда Интернет ва мобил алоқада муаммолар борлиги айтилаяпти. Шаҳар бўйлаб жамоат транспортлари қатнови чекланган.\nИчки ишлар вазирлиги расмийси Алмас Садубаевга кўра, ҳужум қилганлар "ноанъанавий радикал диний ҳаракатлар"га эргашган шахслардир.\nДушанба куни Қозоғистон Миллий ҳавфсилик қўмитаси чимкентлик таниқли тадбиркор Тўхтар Тулешовни давлат тўнтаришини амалга оширишга ҳозирланганини эълон қилди.\n“Шимкентпиво” ширкати эгаси Тўхтар Тулешов шу йил январь ойи охирида қўлга олинганди. У жиноий гуруҳ фаолиятини молиялаштирганлик ва гиёҳванд модда сақлаганликда гумонланиб, ҳибс этилганди. Унгача Тулешов “Террор таҳдидини таҳлил қилиш маркази” жамоатчилик ташкилотига ҳам етакчилик қилган.\nТулешовга алоқадорликда гумонланган бир қанча юқори лавозимли амалдорлар ҳам ҳибсга олингани хабар қилинди. Ҳозирча Тулешовнинг айнан Ақтўбедаги ҳужумларни амалга оширган гуруҳга қанчалик алоқадорлиги ҳақида расман эълон қилингани йўқ.\nҚозоғистон сенати раиси Қасимжўмарт Тўқаев Twitter микроблогидаги ўз саҳифасида Ақтўбеда содир бўлган воқеалар юзасидан шарҳ қолдирди.\n“Муборак Рўза арафасида Ақтўбеда содир этилган террор хуружи бандитларнинг фавқулодда сурбетлиги ва шафқатсизлиги нишонасидир. Уларни жазолаш бўйича энг аёвсиз чоралар кўрилмоқда”, деб ёзади Тўқаев.\nАқтўбе вилоят ҳокими Бердибек Сапарбаев хотиржамликни сақлаш чақириғи билан минтақа аҳолисига мурожаат қилди. “Режа бўйича аксилтеррор амалиёти олиб борилмоқда. Сизни ишонтириб айтаманки, вазият тўлалигича назорат остида. Ҳозирги пайтда вазият барқарор”, дея иқтибос келтиради вилоят ҳокими сўзларидан “Ақтўбе ақпарат” хабар маркази.


«Шайтанат» китоби, киноси, прототиплари ва... ҳаммаси...\n06.05.2018 12:11 0 3510\nФарзандларига «Асадбек» деб исм қўяётганлар кинодан илҳомланишган.\nТоҳир Малик билан 2-суҳбат\nМашҳур китобнинг қалам ҳақи – бир қоп пиёз!\nҚуйида бошига кулфат дўллари ёғилган Асадбек ҳақида, китоб учун навбатда турган юк автомобиллари, турк бозоридаги ҳайратли нигоҳ, адибнинг китоб сотган ўғли, мафия хусусида ўқийсиз. «Шайтанат»га нисбатан танқидларга муносиб жавоб оласиз. Дарвоқе, интернетдаги ўз номини сир тутган «донишманд» ким?..\n– Асадбек хусусида сўз юритайлик. Бу қаҳрамон жуда кўплаб баҳс-мунозараларга сабаб бўлди. Салбий образ деганлар ҳам, ижобий дегувчилар ҳам топилди. Сиз ўзингиз эса Асадбекни салбий қаҳрамон дедингиз. Ваҳоланки, асар давомида раҳмдил китобхон уни яхши кўриб қолади.\n– «Раҳмдил китобхон» эмас, «раҳмдил кинотомошабин» десангиз тўғри бўлади. Чунки китобни ўқиган одам Асадбекни яхши кўриши мумкин эмас. Китобда унинг барча иллатлари берилган. Кинода эса биронта камчилиги йўқ, гўё фаришта! Фарзандларига «Асадбек» деб исм қўяётганлар ҳам кинодан илҳомланишган.\nКитобдаги Асадбек, шубҳасиз, салбий одам. Тўғри, унинг айрим мардликлари ҳам бор. Лекин одам ўлдирган ёки ўлдиришга ҳукм этувчини яхши киши дея оламизми? Баъзиларга Асадбек яхши кўринаётгандай туюлиши ҳам мумкиндир. Лекин бу, менимча, алдамчи туйғу. Диққат қилайлик: аслида биз Асадбекни яхши кўрмаймиз, бошига кулфатлар ёғилаётгани учун унга ачинаяпмиз. Бошига нима учун кулфат дўллари ёғилаяпти? Бунга Жалилнинг гапи жавоб бўлади: «Худодан қайтибди!». Ҳали Зайнаб туғилмасидан олдин қизи хўрланган муштипар она уларни қарғаган эди, эслайсизми? «Дунё шайтоннинг дўкони, ундан бир нарса олдингми, шайтон ҳақини ундириб олмагунича тинчимайди». Асадбек шайтоннинг дўконидан кўп нарса олган эди, йиллар ўтиб, қизининг номуси ва бир ўғлининг жони билан ҳақ тўлади. Дунёда ҳеч қандай зулм жазосиз қолмайди. Мен бу сатрларни атай бешинчи китобда такрорладим.\nАвваллари ижобий қаҳрамон фаришта каби тасвирланарди. Ҳолбуки, ҳаётда бутунлай яхши одам ҳам, бутунлай ёмон одам ҳам йўқ. Яхшининг оз бўлса-да, ёмон хулқлари, ёмоннинг оз бўлса-да, яхши ишлари бўлиши табиий. Асадбек ва унинг атрофидагилар, юқорида айтганимдай, жиноятчи, зулмкор бўлиб туғилмаган эдилар. Уларни ўтмиш жамиятнинг адолатсизлиги шу ҳолга солди. Асардаги асосий ғоялардан бири ҳам шу. Асадбек гуруҳини ўтмишнинг адолатсиз тузуми туғдирган «аламзадалар тўдаси» десак ҳам бўлади.\nБаъзан мендан: «Асадбекдай одамнинг ҳаётда бўлишини хоҳлармидингиз?», – деб сўрашади. Бу саволга жавобим қатъий: йўқ. У қанчалик мард бўлмасин, қанчалик жабрдийда бўлмасин, жамиятимизнинг бундайлардан холи бўлишини истардим. Асадбеклар бизнинг жамиятимизда яшашга ҳақли эмас!\n– «Шайтанат»нинг дастлабки китоблари чиққанида улгуржи нархда сотиб олиш учун катта-катта юк автомобиллари навбатда тургани ҳақида эшитганмиз. Тадбиркорлар, олибсотарлар роса «соққа» қилишган эмиш. Китобнинг илк адади қанча бўлган? Ва... кўпчилик учун «ўзганинг чўнтаги» қизиқарли: тоғ-тоғ қалам ҳақи олганингиз ростми?\n– Асар «Шарқ юлдузи»да босилганидан кейин «Ёзувчи» нашриёти китоб чиқаришни нақ икки йил орқага сурди. «Асар яхши, лекин ҳажми катта экан, китоб сотилмаса, нашриёт катта зарар кўради». Баҳонанинг тутуруқсизлигини қаранг! Асар яхши бўлса, китоб сотилмас эканми? Икки йилдан сўнг «Шарқ» нашриётига Бобур Алимов бош муҳаррир бўлиб келди. Бобур – устоз адиб Шуҳрат аканинг ўғли, адабиётшунос олим. «Шайтанат»нинг тақдирини билиб, «бизга беринг» деди. Бош директор Ислом Шоғуломов ҳам таклифни маъқуллади. Қўлёзмани бердим. Китоб тез босмадан чиқди. 75 минг нусхада чиққанини кўриб, очиғини айтсам, чўчидим. Чунки ҳали Ўзбекистон нашриётларида бу даражада кўп китоб босилмаган эди. Кўпи ҳам 60 мингдан ошмас эди.\nЎғлимга тўртта китоб бериб, «Беруний» метро бекатига олиб чиқиб сотиб кўр-чи, биров олармикан дедим. Мақсад пул ишлаш эмас, синаб кўриш эди. Ўғлим савдо бобида ўзимга ўхшаган ношуд, ўртоғи билан бирга чиқиб битта китоб сотиб келди. 15 сўм ўрнига 10 сўмга сотибди.\n«Китобни бир милиционер олди. «Тоҳир Маликни яхши кўраман» деб нархини сўрамай, 10 сўм берди. «Амаки, китобнинг нархи 15 сўм» десам, «Тоҳир Маликни яхши кўрганим учун пул бердим, аслида текин олсам ҳаққим бор, мен шу ерларнинг хўжайиниман» деди. Кейин хўжайинлигини исбот қилиш учун ўша ерда сотилаётган қурут-писта, сақичларни бизга текин олиб берди», — деди.\nБу гапни эшитиб, «Агар милиционер китобни пулга олган бўлса, ҳаммаси сотилар экан» деб кўнглим равшанлашди. Чиндан ҳам китоб тез сотилиб, ўша йилиёқ иккинчи нашри ҳам босмадан чиқди. Кейинги китоблар 100 минг нусхадан чиқди. Қайта-қайта нашр қилинди. Ўшандан бери мен «Шарқ»қа қаттиқ боғландим. «Шайтанат»га бошқа нашриётлар ҳам харидор бўлиб, кўпроқ қалам ҳақи ваъда қилсалар-да, «Шарқ»қа бевафолик қилмадим. Бу борада шайтон васвасасига берилмаганим учун Аллоҳга шукурлар қиламан.\nКўпчилик қалам ҳақи билан қизиқади. Каминани катта бойлардан деб ўйлашади. «Тўғри, миллионерман, фақат пул бобида эмас, мухлисларим кўплиги бўйича миллионерман, пул миллионери эртага қашшоқлашиб қолиши мумкин, мухлис миллионери ҳамиша бахтли-саодатли бўлади», — дейман. Бир куни бозорда пиёз олмоқчи бўлиб, савдолашсам, деҳқон ажабланаяпти. «Шайтанат»нинг учинчи китоби чиқибди, олгандирсиз пулни қоплаб», — деди. «Ҳа, олдим, китобнинг пули бир қоп пиёзга етади», —дедим.\nТуркияда ҳам шунга ўхшаш ҳолат юз берган эди. Мен бирон шаҳарга борсам, бозор, дўкон оралаб юришни ёқтирмайман. Истанбулда катта бозор бор экан, озгина юриб бошим айланиб кетди. Шунда мезбонларга дедимки, «совға-салом олишим керак, бир киши менга йўлдош бўлиб, керакли жойларнигина кўрсатсин». Турк йўлдошим менинг савдолашаётганимни, арзонроқ нарса олмоқчи бўлаётганимни кўриб ажабланди. Бозордан чиққач, аҳволни билиб, мезбон кулди: «Биз сизни катта адиб, китоблари юз минг нусхалаб чиқади, битта асари етти қисмли, яна биттаси йигирма қисмли кино бўлган» деб таништирган эдик. Бизда бу мавқедаги ёзувчи жуда бой бўлади, бозорда арзон нарса қидирмайди»...\nИккинчи китоб чиққанда тижорат газетаси биринчи саҳифасига «Тоҳир Малик бир миллион сўм гонорар олди» деб хабар ёзибди. Цензура идорасига бир иш билан кирсам, бошлиғи бу ҳақда гапириб, «бунча пул олмаганингизни биз биламиз, шунинг учун хабарни олдириб ташладим», — деди. «Бекор қилибсиз. Хабар чиққанида ўша миллионни ундириб олардим», — дедим. У киши ажабланди, мен тушунтирдим: «Ўғрилар оламида «гапирдингми, жавоб бер» деган қонун бор. Хабар чиқса, шубҳасиз, бир-икки ўғри қизиқиб қолар. Уйимга келар. Ҳеч нарса тополмай, алам қилгач, уларни ўша газета муҳарририга юбораман. Қандай ундириб олишни ўзлари билади».\nМақтанаяпти демангу, қалам ҳақи мен учун муҳим эмас. Ишонасизми, биринчи китобим 1972 йили чиққанидан бери барча китобларнинг бўш шартномаларига имзо чекканман. «Менга шунча миқдорда қалам ҳақи берасизлар» деб савдолашмаганман. «Имкониятингизга қараб бераверасиз» – менинг қатъий амал қиладиган қоидам шу. Қалам ҳақи берилмаган ҳолатлар ҳам бўлади, бунда ҳам индамайман. Чунки Аллоҳ томонидан бу бўш ўрин тўлдирилишига ишонаман.\n«Шайтанат»нинг биринчи китоби чиққанида муомалада сўм-купон эди. Шартномани шу сўм-купонда тўлдиришганда қарасам, миллион сўм-купон бўлибди. Айтилса оғиз тўлади, қўлга олинса чўнтак тўлмайди – қадрсиз. Шартнома ишга тушгунча пул ўзгарди, миллий валюта жорий қилинди. Мен доим мухлисларга ҳадя қилиш учун 100-200 та китоб олардим. Бу сафар ҳам одатимга хилоф қилмадим. 200 та китоб олгач, қўлимга янги пулда 45 сўм беришди. Бундан кўнглим мутлақо оғримади. Мен китоб чиққанига хурсанд эдим. Нолимай тўғри қилган эканман. Китоблар қайта-қайта нашр этилиб, қалам ҳақи «томиб» турибди. Ўша йиллари «Сўнгги ўқ» асосида етти қисмли видеофильм ишланди. Саҳналаштирувчи режиссёр қувониб: «Узатадиган қизимга мебель олдим», — деди. Мен биринчи набирамга бешик тўйи қилишга ҳозирланаётган эдим. Видеофильмнинг қалам ҳақига битта болалар каравотини олиб қувондим.\nАнваржон, гапларимнинг оҳангидан сезаётгандирсиз, бу афсус эмас. Балки ҳазил тариқасида айтаяпман. Аслида булар кўпчиликка айтиладиган гаплар эмас. Лекин суҳбатимизни ёш ижодкор дўстларимиз ҳам ўқишса, уларга ибрат бўлсин деган ниятда айтдим. Асар ёзаётганда ҳеч қачон қалам ҳақини ўйламанг. Аксинча, асарингиздан халққа етадиган нафни ўйланг. Шунда Аллоҳнинг ўзи баракасини беради.\n– Тоҳир ака, навбатдаги саволим ножоиз бўлса узр сўрайман: сиз «Шайтанат»даги каби бирор-бир воқеага бевосита гувоҳ бўлганмисиз? Умуман, жиноятчилар, аниқроғи, уларнинг сардорлари билан, маълум сабабга кўра, юзма-юз гаплашганмисиз?\n– Йўқ, бундай «эътибор» каминага насиб этмаган. Тошкентда машҳур бўлган кишилардан иккитасини яқин танишимнинг тўйида узоқдан кўрганман. Яна бирини маъракада учратиб, икки-уч оғиз суҳбатлашганман. У киши тарихга қизиқар экан, саволларига жавоб берганман. Менинг улар билан «яқинлигим» шулардан иборат. Яна битта машҳур одам бор экан. Бир тўйда улуғ санъаткоримиз Зикир Муҳаммаджонов билан ёнма-ён ўтирган эдим. Бир одам тўйхонага савлат билан кириб келди. Ёнларида зийрак мулозимлари борлигидан унинг кимлиги билан қизиқдим. Зикир ака билан кўришиб ўтишгач, «Ким бу киши?» деб сўрадим. «Танимайсизми? – деб ажабланди Зикир ака. – Наҳотки, «Шайтанат»ни ёзган одам танимаса? Ахир Тошкентни ушлаб турган тўртта устуннинг биттаси шу-ку?». Мен устун учта деб юрарканман, тўртталигини ўшанда билдим.\n– Ўзингиздан қолар гап йўқ: «Шайтанат» асарингиз айримлар томонидан танқидга ҳам учради. Начора, «мевали дарахтга тош отилади» мақоли исботини топиши керак. Энг ачинарлиси, асарни ўқимаганлар ҳам тош отишга уриниб кўришди. «Шайтанат» муҳокамасида ўзингиз ҳам иштирок этишингизга тўғри келганми?\n– Афсусли жойи ҳам шунда. Тошни орқадан отишади. Ҳамкасбларим ёки адабиётшунос дўстларимиз юзма-юз баҳслашишмайди. Танқидий гапларни китобхонлар билан учрашувларда эшитиб, уларга тушунтиришга уринаман. Шу эътирозлардан айримларини суҳбатимизда эсласам.\nАнварнинг ўзини осиши ҳақида бир неча учрашувда «шариат нуқтаи назаридан бу катта гуноҳ-ку?» деган танқидий фикр эшитдим.\n– Ҳа, албатта гуноҳи кабира ҳисобланади. Мен ҳам бу ҳолатни оқламаганман. Асарда «Анвар ўзини ўлдириб тўғри қилди» деган фикр йўқ. Китоб ўқиганда айрим ҳолатларга ғоят зийраклик билан муносабатда бўлиш керак. Асарда ёзувчи Анварнинг бу иши гуноҳ экани ҳақида бир неча жойда ёзган. Кинони кўрган, китобни эса ўқимаган мухлисларимизга албатта бу нарса маълум эмас. Китобда Анвар ўзини жиннихонада осади. Кинода ўзини жиннихона томидан ташлайди. Униси ҳам, буниси ҳам барибир гуноҳ. Лекин кинода муаллифнинг мазкур гуноҳ ишга муносабати йўқ. Шу сабабли томошабин нотўғри хулоса чиқариши мумкин. Шу масалада камина билан баҳслашиш истагида бўлган мухлисларимиз айрим сатрларга эътибор берсалар яхши эди.\nЎз жонига қасд қилишнинг улуғ гуноҳ экани асар бошида, ҳали Анвар тирик эканида айтилган. Унинг жиннихонадаги сўнгги тунини эслайлик: ҳамшира Дилобарга Асқар Қосим шеърларидан ўқиб бериб, «Тақдирим ўхшайди, аммо шеъриятига етишим мушкул. Балки умрим ҳам ўхшар» деганида ҳамшира: «Умрим?.. У одам тирикми?» деган саволига «Йўқ... ўзини осган» деган жавобни эшитиб даҳшатдан титраб кетади ва дейдики: «Ўзини ўлдириш... мардлик эмас... Ўзини ўлдирса... катта гуноҳ бўларкан, жаноза ҳам ўқилмас экан...». Анвар ўрнидан туради. Унга бу ҳақиқат аён, лекин устозини айблашни истамайди. Шу боис ҳозир жувон билан баҳслашишни хоҳламайди...\nАнвар фожиасидан сўнг эса бу баён бор: «Собитхон кўрпачага ўтиришга қийналгани сабабли стулга чўкди-да, ширали овозда тиловат қилди. Фотиҳадан сўнг Рисолат кампир одати бўйича «Худонинг иродаси шу экан-да» деб қўйди. Собитхон «Онажон, бу худонинг иродаси эмас, худо бандаларига жонларингга қасд қилинглар деб буюрмаган. Жонга қасд қилиш – шайтон иродасига бўйсунишдир» демоқчи бўлди-ю, илмдан бехабар бу аёлнинг аламли ярасига туз сепмай деб тилини тийди».\n5-китобда эса Зоҳид «Кўп масалаларда Анвар билан ҳамфикр бўлди. Фақат... Сўнгги чорасини ақлсизлик деб баҳолади» дейилган. Зайнаб ўзини осмоқчи бўлганида, бу ишнинг гуноҳ экани бир неча жойда такрорлангани бежиз эмас: «Аммо бундай ҳолларда астойдил тавба қилмоғи, ҳаётдан кўз юмар арафасида бир мартагина бўлсин пешонани саждага олиб бормоғи лозимлигини билмайди. Билганида эди, титроқ бармоқлари отаси ташлаб кетган арқондан сиртмоқ ясамоққа уринмаган, Яратганнинг омонатига хиёнат қилмоққа тайёрланмаган бўларди...». «Сўнг сиртмоққа айланган, бир ширин жонни олмоққа шайланган арқонга қўл узатди.\n«Ташла буни, қизим... бу нима қилганинг?».\n«Ойижон, энди мен чидолмайман…».\n«Ундай дема, болам, мени ўйламасанг ҳам худодан қўрқ. Худо кечирмайди бу гуноҳингни...».\n«Худо нима учун мени бу азобга солди? Балки менинг ўлимимни худонинг ўзи истаётгандир? Ҳа... хоҳлаяпти... «Ота рози – худо рози» дейишади-ку? Арқонни адам ташлаб кетдилар. Адамлардан хафа эмасман. Тўғри йўлни кўрсатдилар…».\nМанзура жавоб бермай, ерга қаради. Агар бу суҳбат Зайнабнинг хаёлида, ғойибда эмас, ҳақиқатда, юзма-юз равишда содир бўлганидами эди, Манзура қизининг айтганларига раддия билдирарди. Манзура гарчи бу масаладаги шариат йўриғини билмаса-да, тангри бандаларига бундай ўлимни раво кўрмаслигини тушунтиришга ҳаракат қиларди.\nҲозир эса Зайнаб бу масалани англамагани учун ҳам хаёлидаги суҳбатда онасидан жавоб ололмади. Ўз фикрини тўғри деб ҳисоб қилди».\n5-китобда бу масалага яна қайтилган, Жаҳонгир осганида ҳам аниқ муносабат билдирилган: «Бир неча сўздан иборат гапни айтишдан кўра ўлимни танлаш унга осон туюлди – ярим тунгача руҳ азобида тўлғониб, ҳовлидаги тут дарахтидан, унинг шохига ўзи ташлаган сиртмоқдан паноҳ топди. Ўз жонига қасд қилгани учун тўнғиз қавмида кетишини, жаноза ўқилмаслигини, қиёматда дўзах азоби кутиб турганини бола бечора билмасди...».\nЯна айрим мухлисларимиз китобни ўқиган ёшларнинг жиноят кўчасига кириб кетишидан хавотирланадилар. Уларга бундай жавоб бераман: агар ёшларга салбий таъсир қилганида бу асарни ёзмаган бўлардим. Мен ёшларнинг оқ-қорани ажратиб олишларига ишонаман. Назаримда, ёшларнинг биронтаси Ҳосилбойвачча ёки Кесакполвонга ўхшаб яшаб, улар каби азобли ўлим топишни истамаса керак. Ниятим – жиноят оламига қизиқиб, маҳлиё бўлиб юрганларни бу йўлдан қайтаришга хизмат қилиш. Умуман, у ёки бу китобни ўқиш натижасида жиноят оламига кириб қолган одамни ҳали учратганим йўқ. Лекин «Шайтанат»ни ўқиш натижасида бу разил оламдан чиқиб кетганлар билан учрашганим рост.\nДиққат қилинса, «Нафснинг келажаги зулмдир, зулмнинг келажаги эса хорликдир» деган фикр асарнинг шиори дейиш ҳам мумкин. Бу каби асарларни ёзишдан мақсадим шайтанат олами, яъни шайтонларга тобе бўлган жиноят олами билан ёшларни таништириб, уларни бу ярамас йўлдан қайтаришга уринишдир. Бошқача айтганда атрофимизда шундай қабиҳ олам борлигидан одамларни огоҳ этишдир. Бизнинг адабиётимизда ҳали «қонундаги ўғри» деб аталмиш жиноятчилар олами баёни берилмаган эди. Бу оламнинг шиорига эътибор беринг: «Дунёда ўғридан бошқа ҳеч ким инсон тақдирини ҳал қилиш ҳуқуқига эга эмас!». Мана шундай зулм оламини биз билишимиз керакми? Албатта керак. Фарзандларимизни бу олам таъсиридан ҳимоя қилишимиз учун ҳам керак. Ҳарҳолда мен шундай бўлар деган мақсадда қўлга қалам олган эдим. Агар бирон-бир асар тарбияга хизмат қилмас экан, ёзувчининг уринишлари зое кетибди деб ҳисоблайман. «Қозонга яқин юрсанг, қораси юқади…» деган мақол бор. Шайтонлар оламини ўша қора қозон деб тасаввур қилайлик. Бу қора қозон кўзга кўринмайди. Шундай экан, унга яқинлашиш, қорасини юқтириш хавфи бор. Азиз ёшларимизни бу хавфдан ким огоҳ этиши керак?\nЯна бир нарсага диққат қилайлик: ҳали «Шайтанат» ёзилмасидан илгари ҳам ўсмирлар ва ёшлар орасида жиноятчилик мавжуд эди. Ҳар ҳолда мен бу асарни ўқиб, одам ўлдирган жиноятчини учратмадим, илоҳим учратмай! Салбий таъсирга доир саволлар бошқа асарларга нисбатан ҳам, ҳатто телевизорга нисбатан ҳам айтилади. Ўйлайлик: ҳали телевизор ихтиро қилинмай туриб ҳам қотилликлар сероб эди-ку? Инсоният ҳаётидаги биринчи қотиллик – Одам Атонинг ўғиллари Қобил укаси Ҳобилни ўлдиришига ҳам китоб ёки телевизор сабаб эдими?\nСинчков китобхонлар «Нима учун асарда қора бўёқлар қуюқ? Айниқса, аёллар образини кўпроқ қора рангларда бергансиз?» деган саволга жавоб олишни исташди. Бу савол ўринли эди. Лекин асардаги «қора бўёқлар» ёзиш жараёнида қуюқлашмаган, яъни камчилик бўлиб кўрилган ҳолат тасодиф эмас. Аввал бошдан ниятим шундай эди. Агар эсласангиз, биринчи китобга ёзилган сўзбошида «Замон берган эркинликдан фойдаланиб, турмушимизнинг қора кўчаларига киришга жазм этдим. Ёзганларимни ўқиб, чор-атроф зимистон экан-ку деб ваҳимага берилманг. Ёруғ кунда барча нарсаларни кўриб турамиз. Қоронғида эса кўрмаймиз. Урилиб, сурилиб, қоқилиб юрамиз. Алқисса, ёруғ куннинг қадрига етмоқ учун қоронғиликни ҳам кўриш лозим эмасми?», — деганман.\nАсардаги бўёқлар кимгадир қуюқ, кимгадир эса хира туюлиши мумкин. Бу ўринда у ёки бу одамнинг ҳаётни қай даражада англаши, воқеаларга муносабати ҳам муҳим. Масалан, Зайнабнинг тақдири бировни ҳаяжонга солса, бошқа бир китобхон «бунақа гиёҳванд аёлларни ўзим ҳам кўрганман» деб бефарқ қараши мумкин. Дунёда неча миллиард одам яшаса, шуларнинг бармоқ излари бир-бирига ўхшамайди. Демак, шунча миллиард бармоқ излари мавжуд. Шунга кўра, айтиш мумкинки, одамларнинг феъл-атвори, ҳис-туйғулари, дунёни англамак зеҳнлари ҳам бир-бирига ўхшамайди.\n«Шайтанат»да, бошқа асарларда ҳам ҳавас қилиш мумкин бўлган аёллар кам тасвирланганининг сабаби бор. Камина, такрор айтаман, шайтонлар бошқарадиган оламни, қора бўёқларни қаламга олганман. Бу оламда яхши аёлларнинг кўп бўлиши мумкинми? Очиғи, мен ёмонларни тасвирлаганимда юрагимда оғриқ турарди. Буларни ёзмасликни истардим. Лекин на илож? Ибрат маъносида ҳам ёзиш керак эди. Шунинг натижасида айрим мухлисларимиз «Асарингизни ўқиган одам сизни қаҳри қаттиқ инсон деб ўйлайди» деган айбномани ҳам елкамга илиб қўйишди. Ҳолбуки, бу янглиш хулоса. Ўзингиз биласиз, мен қаҳри қаттиқ, бешафқат эмасман. Ҳаётнинг ўзи бешафқат. Менинг вазифам ўша бешафқатликнинг баёнини қоғозга кўчириш, холос. Зайнабнинг руҳий азобларини қоғозга кўчираётганимда қалб оғриғидан қийналганман.\nКўпчиликни Асадбекнинг ўлиш ёки ўлмаслиги қизиқтиради. Ёки Жамшид билан Зайнабнинг муносабатлари ўйлантиради. Аксар китобхонлар Асадбекнинг тирик қолишини хоҳлади. Андижондаги учрашувда бир муаллим синглимиз: «Мен Асадбекни яхши кўриб қолганман, илтимос, уни ўлдирманг» деди. Мен ҳазиллашиб: «Яхши кўришингизни эрингиз биладими?», — деб сўрадим. Синглимиз: «Ҳа, билади. Асадбекни у киши ҳам яхши кўради», — деди. Бу масалада айтишим лозимки, Асадбек одам сифатида китобда тирик қолиши мумкиндир. Аммо жиноят оламининг сардорларидан бири сифатида ҳаётимизда қолиши мумкинми? Бу масалада рамзий маъно излашимизга тўғри келди. Тўртинчи китобнинг сўнгги сатрларига шу маънолар жамланмоқчи бўлинди. Ёки Зайнабнинг тақдирини олайлик: агар у, айтайлик, Глория ёки Наташа бўлганида мажруҳ эрини ташлаб, суйгани билан қовушмоғи мумкин эди. Лекин кимнинг қизи бўлишидан қатъи назар, у ўзбек аёли! Ўзбек аёллари эса камдан-кам ҳолларда эрларидан юз ўгирадилар. Эрга кўнгиллари бўлмаса ҳам уларни оғир аҳволда ташлаб қўймайдилар. Агар мен Зайнабни китобхонлар истагига кўра Жамшид билан қовуштириб қўйсам, ўзбек аёлларининг беқиёс фазилатларига хиёнат қилган бўлардим.\nБаъзан укаларимиз «Нима учун Зайнабнинг уйи қўриқланмайди?» деб сўрашади. Биз чет эл мафияси ҳақидаги фильмларни кўравериб, уларнинг уйлари ҳамиша қўриқланади деб ўйлаб қолганмиз. Хориждаги жиноий гуруҳлар билан биздагиларнинг анча фарқи бор. Майкл Корлеоне мафиясига ўхшаган тўдалар саксонинчи йилларда бизда йўқ эди. Гуруҳлар орасидаги «уруш»лар ҳам етилмаганди. Шунинг учун ҳам уларни катта куч билан қўриқлашга ҳожат йўқ эди. Шундай бўлса-да, бу саволга тўртинчи ва бешинчи китобда жавоб беришга ҳожат сезилди. Кинофильмда Асадбекнинг ва бошқаларнинг уйлари ғоят серҳашам кўринишда. Ҳолбуки, воқеа содир бўлган йиллари бунақа сароймонанд уйлар йўқ эди. Ҳосилбойвачча отилган бассейнлар ҳам йўқ эди.\nЯна жиддий танқидлар масаласига қайтсак, танқидни яхши кўрадиган одам бўлмаса керак. Лекин танқид икки хил бўлади. Агар холис бўлса, ундан юз ўгириш нодонликдир. Агар танқид ичиқоралик, ҳасад меваси бўлса, ундан қўрққулик. Ҳазрат Умар камчилигини айтмайдиган дўстдан фойда камлиги ҳақида ибратли гап айтган. Шунга кўра ҳар бир одам танқидга чидамли бўлса ўзига фойда. Холис танқид учун миннатдор бўлиш жоиз. Танқид замирига хусумат жойлашган бўлса, бу танқидчига инсоф тилашдан ўзга чорамиз йўқ.\nМен танқиддан бирданига лов этиб ёнмайман. Диққат билан эшитаман. Агар танқид нотўғри бўлса, кўп ҳам аччиқланмайман. Чунки ҳар бир одам ҳар бир масалада ўзининг танқидий фикрини билдириш ҳуқуқига эга. Баъзи хато фикрга асосланган танқид беғараз бўлиши ҳам мумкинки, улардан мутлақо ранжимаслик керак. У ёки бу асарни барча бир хил севишга мажбур эмас. Асаримни барча бир хил севсин, эъзозласин деб талаб қилувчи ёки умид қилувчи ёзувчи нодондир. Агар танқид тўғри бўлса, мен кўпроқ ўзимдан ранжийман. Танқидчидан эмас, ўзимдан хафа бўламан. «Шу оддий нарсага ақлинг етмадими?» деб ўзимни ўзим койийман. Эътиборсизлигим туфайли шу камчиликка йўл қўйганим мени кўп қийнайди. Маълум фурсат ўтгандан кейин ёзганларимни ўқиб, ўзим кўпроқ хатолар топаман. Бешинчи китобни ёзиш жараёнида аввалги тўртала китобни қайта ўқиб, таҳрир қилдим. Хатолар, чалкашликларга дуч келганда юрагим ачиди.\nБизнинг танқидчилигимизда кўнгилни хира қиладиган ҳолатлар ҳам учраб туради. Сиз айтгандек, баъзи дўстларимиз асарни ўқимай туриб танқид тошларини отадилар. Ёшлигимда бир ёзувчи таниқли ёзувчининг яхши асарини танқид балчиғига булаб ташлади. Айрим гапларидан сездимки, асарни тўла ўқимаган. Маълум бўлишича, китобнинг бошидаги биттагина жумлани ўқиган экан. Яна маълум бўлишича, китобни эмас, китобнинг муаллифини ёқтирмас экан. Бундай иллат ўзаро суҳбатлар доирасидан чиқиб, катта йиғинлардаги минбардан ҳам жой оларди. Айрим ижодкорлар ўзларидан олдинги нотиқларнинг у ёки бу асарга нисбатан билдирган танқидий фикрларини «териб-териб» олиб, ўзлари ёқтирмаган адибларни «тузлашарди». «Шайтанат»га нисбатан ҳам шундай ҳоллар юз берди. Ҳатто бир дўстимиз «Шайтанат» савияси паст ўқувчиларга мўлжалланган» деб газетада ёзди. Ўқимай туриб шундай дейишларига чидаш мумкиндир, лекин бу танқид менга қаратилмаган, сўзларга диққат қилайлик: «савияси паст» деб китобхон ҳақорат қилинаяпти. Агар «Шайтанат»ни адиб паст савия билан ёзган» деганида ва бу даъвоси мисоллар орқали исбот этилганда унга «раҳмат» дердим ва камчиликларимдан қутулиш чорасини ўйлардим (бу ҳақда учинчи китоб сўнгида ёзган эдим, такрор учун айбситманг).\nТанқидларнинг кўпроғи асарни «бисмиллаҳ» билан бошлашимга ва оят-ҳадислардан фойдаланишимга нисбатан бўлди. Танқидчиларнинг фикрига кўра бадиий асар «бисмиллаҳ» билан бошланмаслиги керак экан. Детектив адабиётда оят ва ҳадислар ишлатиш ҳам хато ҳисобланар экан. Мазкур нашрни тайёрлаётганимдан хабар топган бир адабиётшунос олим «диний гапларни чиқариб ташласин» деган насиҳатларини каминага етказди. Хўш, мен бу танқидларга қандай жавоб беришим керак?! Замон ўзгараяпти-ю, аммо дўстларимиз онгидаги атеистик қарашлар қотганича қолаверибди-да! Бу дўстларимизнинг устозлари ўтган асрда ҳазрат Навоий асарларидан Аллоҳга ҳамд айтилган сатрларни олиб ташлаб нашр қилдиришган эди. Шу анъана ҳануз давом этаверадими? Қачонгача? Яна бир дўстимиз «Бешинчи китобни ўқидим, яхши. Фақат битта камчилиги бор: буниси сал динийроқ бўлиб қолибди» деди. Камина дедимки: агар чиндан шундай бўлса, бу камчилик эмас, фазилатдир.\nЎтган йили интернетда номини яширган бир одам «Тоҳир Малик «Шайтанат»ни ёзганидан афсусда» деб ёзибди. Ажаб! Нега афсусланишим керак? Ҳар бир асар ёзувчининг фарзандидек гап. Яхшими-ёмонми, тўлғоқлар билан юзага келади. Бу асарни ёзишга ўн беш йилдан кўпроқ умримни сарф этдим. Икки минг беш юз саҳифа қоғозни қораладим ва уларни ўзим оққа кўчирдим. Ёзув машинкасида оққа кўчирилганда (у пайтлар компьютерим йўқ эди) икки минг бетдан ошди. Миллионларча ҳарфу нуқталарни битталаб терганман. Шу меҳнат мевасидан кечишим керакми? Мен ҳатто савияси пастлиги учун нашр этилмаган, сандиқда чанг босиб ётган асарларимдан ҳам воз кечмайман. Чунки ундаги маромига етмаган қаҳрамонлар билан ҳам узун тунлар бирга бўлганман.\nИнтернетдаги «донишманд»нинг агар дили покиза бўлса, нияти холис ва хайрли бўлса номини яширармиди? Бу каби гапларни мен танқид эмас, ёзувчининг асабига тегиш учун қилинадиган қитмирлик деб биламан. Агар яна шундай қитмирлар бўлса, уларга дейманки: азизлар, ўзингизни кўп қийнаманг, менинг асабим унча-бунча фитна-ю фисқу фужурларга бузилавермайди. Киши ўзгаларга ёмонлик тилагандан кўра ўзига ҳидоят, иймон, оиласига ҳаловат, ижодкорлар эса ижодларига иймонли илҳом, парвоз ва баракот тилаганлари яхши эмасми?\n(Учинчи суҳбатда «Шайтанат» фильми, сценарий ёзишни истамаган муаллиф, Ёдгор Саъдиевдан талаб қилинган алимент хусусида билиб оласиз. Нега Жаҳонгир Қосимов режиссёрликдан бош тортди? Ва ҳоказо...)\nТоҳир Малик Шайтанат Ёдгор Саъдиев\nИқтисодиёт 27/04, 20:08\nЖамият 10/03, 21:00\nЮракка ўқ узар бир нокас\nМаданият 01/05, 20:05\nМаданият 28/04, 15:18\n«Шайтанат» телеэкранларга қайтмоқда. Эфир куни маълум бўлди\nМаданият 30/04, 14:26\n«Шайтанат» 14 майдан эфирга чиқиши режалаштирилмоқда


10 ноябрь, 2019, 17:41 715\nТеглар:Профессионал бокс | Энди Руис | Энтони Жошуа\nАжойиб тўқнашувлар кутиб турибди.\nЯкунланиб бораётган 2019 йилда профессионал бокс оламида жуда кўп мухим жанглар бўлиб ўтди. Бу борада яхши хабардорсиз. Янги йил кириб келишига ҳам деярли бир ярим ой вақт қолди. Ушбу вақт мобайнида профи рингда яна бир қатор ажойиб тўқнашувларни кузатишимиз мумкин. Қуйида ушбу жуфтликларни эътиборингизга ҳавола этамиз.\nАҚШ, Лас-Вегас, MGM Гранд.\nДеонтей Уайлдер (44-0-1) – Луис Ортиз (31-1-0)\nМазкур жанг супер оғир вазн тоифасида бўлиб ўтишини кўпчилик бокс ихлосмандлари яхши билишса керак. Ўртада WBC камари қўйилган. Маълумки, ушбу титул Деонтей Уайлдерга тегишли. Яна бир аҳамиятга молик жиҳати ушбу қарама-қаршилик реванш жанги ҳисобланади. Уларнинг ўзаро биринчи жанги 2018 йил 3 мартда бўлиб ўтганди. Унда Уайлдер кубалик Ортисни техник нокаут эвазига мағлуб этганди.\nСаудия Арабистони , Ар-Риёд.\nЭнди Руис (33-1-0) -Энтони Жошуа (22-1-0)\nБу тўқнашув ҳам супер оғир вазн тоифасида бўлиши барчага маълум. Қолаверса, реванш жанги эканлигидан ҳам хабарингиз бор. Маълумки, ўртага IBF, WBO, WBA камарлари тикилган. Биринчи жанг жорий йилнинг биринчи июнида АҚШда бўлиб ўтганди. Машҳур “Madison Square Garden” аренасида мексикалик бақалоқ гўёки енгилмас дея эътироф этилган Энтони Жошуани тавбасига таянтириб қўйганди. Хуллас, 7 декабрь куни Руис аввалги жанг тасодиф эмаслигини исботлашга Жошуа эса бунинг аксини кўрсатишга ҳаракат қилади.\nМайрис Бриедис(26-1-0) – Юниэль Дортикос(24-1-0)\nОғир вазн (-90 кг) тоифасида бўлиб ўтадиган ушбу жанг, камарларни бирлаштирувчи мақомида бўлади. Яъни латвиялик боксчи WBO камари, Дортикос эса IBF нинг амалдаги эгаси ҳисобланади. Мазкур жанг ғолиби ўз-ўзидан аёнки, икки йўналиш чемпионига айланади.\nАҚШ, Лас-Вегас, “Madison Square Garden”\nРичард Комми (29-2-0) – Теофимо Лопес (14-0-0)\nҲар икки боксчи енгил вазн (-61 кг) тоифасида ўз жангларини ўтказади. Тўқнашув IBF камари учун бўлиб ўтади. Ушбу титулнинг амалдаги эгаси Ричард Комми ҳисобланади.\nАҚШ, Нью-Йорк, Мэдисон-сквер-гарден.\nТеренс Кроуфорд (36-0-0) – Эгидиюс Каваляускас (21-0-0)\nМазкур жанг ярим ўрта вазн (-66 кг) тоифасида бўлиб ўтади. Ҳар иккиси профи рингда мағлубият билмаган. Ушбу тўқнашув WBO камари учун бўлиб ўтади. Аёнки, даъвогар литвалик Каваляускас ҳисобланади. Теренс эса ўзининг чемпионлик камарини ҳимоя қилади.\nПоветкин навбатдаги Хантер билан жанги учун қанча гонорар олиши маълум бўлди\nВидео Мексикалик чемпион Энди Руисдан ўзига ҳос одамгарчилик...Томоша қилинг\nЭдди Хирн месикалик боксчи Энди Руисни ....га ўхшатди


ЎзА - ДАНҒАРА ЗИЁРАТГОҲЛАРИ\n23.05.2020 Чоп этиш версияси\nФарғона вилоятининг ўзига хос рамзий дарвозаси бўлган Данғара тумани бетакрор табиати, тарихий ва маданий зиёратгоҳлари билан машҳур.\nТуман ҳудудида Ғойиб Эран бува, Ер масжид, Хожаи Туроб, Хоб бува, Кишноғич ота, Чомоч бува, Хўжаи Азиз зиёратгоҳлари жойлашган. Мазкур зиёратгоҳлар руҳий покланиш ва маънавий юксалиш маскани сифатида қадрланиши билан бирга, экотурзимни ривожлантиришда муҳим аҳамият касб этмоқда.\nБугун тумандаги бир қанча зиёратгоҳларда қурилиш-таъмирлаш ишлари олиб борилиб, улар ободонлаштирилмоқда. Эзгу ташаббуслар доирасида Доимобод қишлоғида жойлашган Имом Муҳаммад Боқир зиёратгоҳи миллий услубда ҳомийлар томонидан тўлиқ таъмирдан чиқарилди. Ҳудуди ободонлаштирилди ҳамда зиёратчилар учун барча шароит ва қулайликлар яратилди.\nИстиқлол маҳалла фуқаролар йиғини ҳудудида жойлашган Хоб бува зиёратгоҳи ҳам бугун ободлик касб этган. Хоб бува (асл исми Ҳабибулло ота бўлган) Ҳазрат Алининг тўртинчи авлоди, ривоятларда айтилишича, у киши авлиё сифатида танилган экан. Худоёрхон даврида ул зот шарафига мақбара бунёд этилган. Ҳомийлар кўмаги билан мазкур қадамжо таъмирланиб, унинг кириш эшиги ва меъморий ёдгорликка кириш йўлаклари асфальт қилинди. Автотураргоҳ ва зиёратчилар учун бошқа қулайликлар яратилди.\nМуқимжон ҚОДИРОВ олган суратлар, ЎзА


Санкт-Петербургдаги 4 кун таасуротлари- Kruz.uz\nСанкт-Петербургдаги 4 кун таасуротлари\n17:35, 01.07.2018 2391 0 Фурқат Юсупов блоги\n21-24 июн кунлари Россия Федерациясининг Санкт-Петербург шаҳрига медиа-тур уюштирилди ва мазкур медиа-турда Ўзбекистондан 6 нафар блогер иштирок этдик.\nТошкент-Санкт Петербург йўналиши бўйича 5 соат парвоз қилгач, Россия вақти билан соат 9:20 да «Пулково» аэропортига етиб келдик. Бизни Родион исмли йигит кутиб олди ва шаҳардан 50 км узоқликдаги Петергоф шаҳридаги «Гранд Петергоф» меҳмонхонасига жойлашдик.\nНукусдаги иссиқ ҳаводан кейин, Питердаги салқин ҳавога мослашиш бироз қийин бўлди. Биз медиа-турни Ломоносовдаги Ўлкашунослик музейини томоша қилиш бошладик. Ундан кейин Россияда бўлиб ўтаётган футбол бўйича жаҳон чемпионати волонтёрлари билан учрашдик.\nСанкт-Петербургнинг архитектураси менга жуда ёқди. Ўзимни худди Италияда юргандек ҳис қилдим. Петербургни "кўприклар шаҳри" дейишар экан. Дарҳақиқат кўприклар жудаям кўп. Лекин мен учун бу шаҳар ҳайкаллар шаҳри дейишим мумкин. Чунки музейлар ва тарихий биноларнинг томи, деразаларида ҳайкалла жуда кўп экан. Бундан ташқари кўп қаватли уйларнинг деразалари ва томларида ҳам ҳайкалларни учратиш мумкин.\nДарвоқе, кўп қаватли уйлар ҳақида. Шаҳар марказида қандайдир 10-20 қаватли биноларни учратмайсиз, ҳаммаси 4-5 қаватли бинолар. Лекин ҳар бири ўзгача стилга эга.\nШаҳарда мени диққатимни тортган яна бир нарса шу бўлдики, кўп қаватли бинолар таъмирланганда, ўша бинолар томигача бутунлай ёпиб қўйилиб, таъмирланар экан. Яъни қурилиш ишлари аҳолига ҳалақит қилмайди. Чанг тўзон йўқ. Бу тажрибани ўрганса бўлар экан.\nЙўловчилар ва ҳайдовчилар маданияти таҳсинга лойиқ. Масалан йўловчилар учун қизил чироқ ёниб турган бўлсаю, йўлда бирорта ҳам автомобил йўқ бўлса ҳам пиёдалар йўлни кесиб ўтишмайди. Ҳамма кутиб туради ва кўк чироқ ёнганда бирданига ўтишади. Йўлда бирорта автомобил йўл қоидасини бузганини кўрмадим. Балки йўл қоидаси бузулишлари кўп бўлар. Лекин мен кўрмадим.\nПитерда сим-карта ололмадим. Лекин ҳар қадамда wi-fi борлиги учун сим-картага ҳожат ҳам қолмади.\nБиринчи куни кечки соат 21:15 да «ужин» қилайитган пайтимиз, деразадан қуёш нурлари тушиб турарди. Бироз ўйланиб қолдим ва ёнимдаги шерикларимдан сўрадим: «Ҳозир кечки овқатни еяпмизми ёки эрталабки нонуштани қиляпмизми?». Кечки овқатни тановвул қилаётганда қуёш чарақлаб турса ғалати кўринарканда. Маълум бўлишича Санкт-Петербургда ёз кунлари «Ойдин тун» бўлар экан.\nИккинчи куни жаҳон чемпионати ўйинларини томоша қилиш учун фан зонага бордик. Кўчаларда ариқлар йўқ. Балки Нева дарёси шаҳардан ўтиб тургани учун ҳам ариқларга ҳожат йўқдир. Баннерлар ҳам кам. Сувенир сотувчилар ҳар қадамда учрайди. Йўлда, метрода, вокзалда, аэропортда… Лекин сувенирлар асосан Санкт-Петербург ҳақида. Жаҳон чемпионатига оид сувенирлар кўп эмас.\nПетербургга кетишдан олдин ҳам, борганимдан кейин ҳам кўплаб танишларим «Эрмитаж»га бор» дейишди. Дарҳақиқат, улар бекор бу гапни айтишмаган экан. Музеймисан музей. Биз Молдовалик хонанда қизлар билан бир гуруҳда бўлдик ва бизга ажратилган гид берилиб музей тарихи ҳақида сўзлаб берди. 2 соат давомида музейни айландик. Вақт камлиги учун бу жой тўлиқ танишиб чиқа олмадик.\nБизни 3 та соборга ҳам олиб боришди. Ажойиб архитектура. Деворлар расмларга тўла, бўш жой бўлса ҳайкалчалар ўрнатиб ташланган. Бу энди алоҳида мавзу.\nМедиа-турнинг учинчи кунида Санкт-Петербургдаги мактаб ўқувчиларининг битирув кечаси «Алие Парус» концертида иштирок этдик. Россия эстрадасининг энг машҳур хонандалари куйлаган концертда 45 мингдан ортиқ одам иштирок этди. «Эрмитаж»ни олдидаги майдонда бўлган концерт ажойиб ўтди. Соат 00:40 да мушакбозлик бошланди. Роппа-риса 20 дақиқа давом этган мушакбозлик мен кўрганларим ичидаги энг зўри эди. Одамлар мушакбозликни кўриш учун музейнинг деразаларигача чиқиб олишди. Айтганча кўчда юрганимизда 30 дан ортиқ ватандошларимиз байроғимизни кўриб, хурсанд бўлиб биз билан расмга тушишди. Хорижда ўз ватандошингни учратишдан ҳам ёқимли туйғу йўқ бўлса керак.\nСанкт-Петербургда ўқиётган ва ишлаётган қорақалпоғистонлик 9 нафар танишим меҳмонга чақирди. Бу албатта қувонарли эди. Ахир чет элда сени ватандошларинг меҳмонга чақирса қандай ёқимли. Бироқ вақт камлиги учун улар билан кўриша олмадим. Уйга қайтишдан олдин бир танишим билан шаҳар бўйлаб сайр қилдик. Метрога тушдик. Нархи 40 рубл экан. Метро поездлари 1 дақиқа оралиқда ҳаракат қилар экан. Бирор манзилга бориш учун кўп ватқингиз кетмайди.\nПетергофдан шаҳар марказига бориш учун такси чақирган эдим. Такси ҳайдовчиси самарқандлик экан. 50 км масофани босиб ўтгунча у билан суҳбатлашиб бордим. Айтишича 5 йилдан буён шу ерда ишлаётган экан. «Яндекс такси» қимматроқ экан. 50 км масофага 1200 рубл бўлар экан.\nСанкт-Петербургда ўзимни худди уйда юргандек ҳис қилдим. Аэропортдан чиққан заҳотимиз «такси керакми» дея ўзбекча кутиб олишди. Меҳмонхонада 3 нафар ватандошимиз ишлар экан. Тушлик қилишга кафега кирган эдик, кафенинг эгалари ҳам, ходимлари ҳам ўзбекистонлик экан. Таксида ҳам, кўчаларда ҳам ватандошимиз. Ўзингни бегонадек ҳис қилмайсан.\nМедиа-тур давомида биз «Район. Кварталы» ва «Санкт Петербургские ведомости» газеталари таҳририятига, жаҳон чемпионатининг медиа маркази ва Петербург ёшлар ташкилотига ташриф буюриб, ўзаро тажриба алмашдик.\nХуллас, Санкт-Петербургдаги тўрт кунимиз мазмунли ўтди. Ухлаш учун бир кунда атиги 3-4 соат вақт ажратдик. Ухлашдан кўра, кўпроқ нарсани кўриб, кўпроқ ёзишни ўйладик. «Пулково» аэропортидан самолёт Тошкент томон парвоз қилар эканман, «Кўришгунча Питер» дедим. Чунки ҳали яна Санкт-Петербургга қайтишни ният қилдим.


«Маълумотга эга бўлсанг, вазиятни назорат қила оласан», деган нақл бор. Бугунги куннинг долзарб муаммоларидан бири зарур таълим ресурсларининг барча ҳудудларга ўз вақтида етиб бормаслигидадир.\nЮртимизда ёш авлод вакилларининг тўлақонли билим олиши, керакли манбалар ва адабиётлардан фойда олинишини таъминлаш — бугунги кун талаби. Уларга мавжуд шароитлардан келиб чиққан ҳолда имконият яратиш долзарб масала. Зарур билим ва манбаларга эга бўлиш эса эртанги кунимизда миллатимиз, ҳалқимиз фойдаси учун хизмат қила оладиган ёшлар вояга етишининг кафолатидир.\nДавлатимиз раҳбари Ш.Мирзиёевнинг Сурхондарё вилоятига амалга оширган ташрифи чоғида Ўзбекистонни инновацион ривожлантириш вазирлиги томонидан вилоят, воҳа, юртимиз аҳолиси учун фойдали бўлган, уларнинг яшаш шароитлари, талабларини қондиришни мақсад қилган бир неча лойиҳалар тақдим этилди. Ўзбекистонни инновацион ривожлантириш вазирлиги томонидан тақдим этилган лойиҳалардан бири Internet Q-Box ҳам айни эзгу мақсадни илгари сурган.\nInternet Q-Box нима ўзи? Бу республикамизнинг энг чекка ҳудудларидаги мактаблар, коллежлар, ОТМлар ва бошқа таълим муассасаларида таълим олаётган ўқувчи талабаларга Wi-Fi тизими шаклида таълим ва маълумотлар ресурларини ўз ичига олган улкан контентдир. Унга смартфон, планшет, ноутбук орқали худди вай-файга улангандек кириб, ўзи истаган ресурслардан фойдаланиши мумкин. Бошқача қилиб айтганда, интернетга уланмасдан туриб, айнан ушбу тармоқ бера оладиган маълумотларга эгалик қилиш имкониятини тақдим этади. Муҳими — мавжуд ресурсларнинг бари махсус ишчи гуруҳнинг тасдиғидан ўтган, текширилган ва миллий қадриятларимиз нуқтаи назаридан хавфсиз эканлигини таъкидлаш лозим.\nБундан ташқари, Internet Q-Box’да инглиз, рус, француз, немис, корейс, хитой ва бошқа тилларни ўргатувчи замонавий интерактив курслар, таржимонлар, энциклопедиялар ва бошқа керакли ўқув курслари ҳам мавжуд.\nТаъкидлаб ўтиш жоизки, лойиҳа ва ғоя муаллифлари инновацион вазирликнинг ташаббускор ёшлардан иборат ходимлари. Улар ўқув методик қўлланмалар, илмий-маърифий манбаларнинг етишмаслиги муаммосини ечиш мақсадида ушбу технологияни жорий этишни мақсад қилишган.\nЯна бир муҳим жиҳати — Internet Q-Box мактаб ўқувчиларнинг дарслик билан боғлиқ муаммоларини ечишда ҳам ёрдам беради. Чунки унда барча синфларга оид китобларнинг электрон нусхаси бўлади.\nВазирлик ахборот хизматининг KUN.UZ’га билдиришича, Internet Q-Box мосламаси Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон миллий кутубхонасидаги мавжуд адабиётларнинг босма шаклидаги барча манбаларини ўзида жамлай олади. Internet Q-Box лойиҳаси аввалига Сурхондарё вилоятида, кейинчалик эса босқичма-босқич республикамизнинг барча ҳудудларида амалга оширилади.


TIB.UZ / ОФТОБ УРСА… - TIB.UZ\nTIB.UZ Кун мавзуси ОФТОБ УРСА…\nМана, ёз ҳам бошланди. Мазкур фаслда қуёшнинг қизғин нурлари остида бошяланг юриш оҳибатида «офтоб уриши» мумкин. Бу ҳолат, ўз навбатида, кўнгилсиз асоратларга сабаб бўлади.\nАйниқса, жазирама кунларда зироат ишлари, бунёдкорлик ишлари билан машғул бўлганлар, шунингдек, қир-яйловларда мол боқувчилар, соясиз кўчада кўп юрганлар орасида офтоб уриши кузатилади. Бундай ҳолат гоҳида сув ҳавзалари бўйида тобланганда ҳам учраб туради.\nОдатда енгил кўринишдаги офтоб уришида одамнинг боши оғрийди, қулоқлари шанғиллайди. Оғирроқ ҳолатларда эса беморнинг кўнгли айнийди, юрак уриши тезлашиб, ҳапқиради, тана ҳарорати кўтарилади, томири тортишиб, чангак бўлиши ҳам мумкин.\nХуллас, офтоб уришида одам миясида қон айланаш мароми бузилади, бу эса одамнинг физиологик ҳолатига жиддий таъсир кўрсатмай ҳолмайди.\nАвваламбор, айни жазирама кунлари қуёшнинг тиғиз нурларидан ҳимояланиш лозим. Албатта, бошни қуёш нуридан ҳимоя қиладиган сербар бош кийимлар, соябонлар, оқ тусли дурра ва рўмоллардан фойдаланиш керак. Иссиқ кунларда сунъий толалардан тикилган кийим-кечакларни умуман кийманг.\nОфтоб урган беморни соя-салин жойга олиб ўтилади. Исиб турадиган кийимлари ечилади, ёқалар, бўйинбоғлар бўшатилади. Бемор ярим ўтиргизилган ҳолда бўлсин. Боши совуқ сувга намланган сочиқ билан ўралади, танаси совуқ сувга намланган лунги билан артилади. Беморнинг эс-ҳуши жойда бўлса, хоҳишига қараб салқин маъданли сув, квас, қатиқ, айрон, чалоб бериш мумкин. Унга маълум даражада ором бериш учун елпиб турган маъқул. Офтоб урган беморни сувга ҳўлланган чойшаб билан 5 дақиқага ўраб қўйиш ҳам фойдали амаллардан ҳисобланади.\nБаъзан офтоб уриши одамлар истиқомат қиладиган жойлардан йироқда – дала, яйлов, дарахт сояси бўлмаган очиқ майдонларда юз бериши мумкин. Ана шундай пайтларда бемор танасини ўт-ўланлар воситасида паналаб қўйишга тўғри келади. Яқин орада қариқиз ўсаётган бўлса, ёпирма баргларини узиб, беморнинг бошига қўйиш лозим. Бу бемор ҳолатини енгиллаштиради, ўзига келишига ёрдам беради.\nЭсингизда бўлсин: офтоб уришида пешоб ҳайдовчи воситаларни бериш мумкин эмас! Шунингдек, беморга оғриқсизлантирувчи ва ҳароратни пасайтирувчи (масалан, аспирин каби терлатувчи) дорилар бериш тавсия этилмайди.\nАгар кўрилган чораларга қарамай бемор ўзига келмаса, зудлик билан «Тез тиббий ёрдам»ни чақириш даркор.\nМаннон Набиев, доришунос\nБолалар хонаси қандай бўлиши керак?


RAHBARXON.uz | ТИШ ОҒРИҒИ ТИШ ОҒРИҒИ – RAHBARXON.uz\nТиш касаллиги асосан иссиқ-совуқдан, милк шамоллашидан келиб чиқади. Иссиқдан тиш ёрилади, ўт қопида, ошқозонда кислота кўпайиши, тиш милкининг емирилиши натижасида тиш томирлари касалланиб тўкила бошлайди. Қон айланиши қуюқлашганда витаминлар етишмаслигидан ҳам тиш касаллиги пайдо бўлади.\nтўрт қошиқдан исириқ уруғи ва тотим, икки ош қошиқдан мойчечак, мози ва зирк пўстлоғи олиб аралаштирилади ва 0,5 литр қайноқ сувга солинади. Паст оловда беш дақиқа қайнатилади. Сузиб олиб 7-8 марта оғиз ғар-ғара қилиб чайқаб турилса, тиш касаллигига шифо бўлади.\nЯнги узилган бўйимодарон ўтининг суви билан ҳар куни тишнинг бўшашган милкларига суртилса, мустаҳкам қилади.\nТўрт ош қошиқ лимонўт устига икки стакан қайноқ сув қуйиб, тўрт соат тиндириб қўйилади. Кейин тиш кучли оғриқ берганда шу дамлама билан тиш чайилади.\n75 г дан гулсафсар илдизи ва эман пўстлоғидан, 50 г кийикўтидан олинади ва бир ош қошиғини сирли идишга солиб, устига бир стакан сув қуйилади ва паст оловда 15 дақиқа қайнатилади. Сузиб олиб, оғиз чайилса, тиш илдизининг емирилишидан сақлайди.\nҒозпанча ўтидан ёки илдизидан майдалаб бир ош қошиғи устига бир стакан қайноқ сув қуйиб, 15 дақиқа қайнатилади ва шунча вақт тиндириб қўйилади. Тиш оғриғида томоқ чайилади. Қайнатма буриштирувчи хусусиятга эга, яллиғланишга қарши, оғриқ қолдирадиган ва қон тўхтатувчи ҳисобланади.\nБир ош қошиқ қирқбўғин ўти устига бир ярим стакан қайноқ сув қуйиб, бир оз қайнатиб, бир соат дамлаб қўйилади. Кейин илиқ ҳолида оғиз чайқалади ёки оғриётган тиш атрофида ушлаб турилади, шунда тишнинг лўқиллаб ёки симиллаб оғриши қолади.\nЗирқираб оғриётган тиш томонидаги қулоққа зубтурумни эзиб сувидан бир неча томчи томизилса, тезда тиш оғриғи тўхтайди.\nНамакобни тиш оғриган томонда 5-6 дақиқа ушлаб турилса, оғриғи тезда қолади ва милклар мустаҳкам бўлади. Умуман намакобни 2-3 ойда бир-икки марта оғиз бўшлиғида 3-4 дақиқа ушлаб турилса, тиш ва милк оғриқлари бўлмайди.\n100 г дан ёнғоқ барги ва ёш новдасидан, исириқ ва седанадан, 50 г кон тузидан олинади ва буларнинг ҳаммасини қўшиб, ёмғир сувида ярим соат мил-мил қайнатиб, совигач сузиб олинади. Кунига 5-6 маҳал шу сув билан оғизни тўлдириб, 15 дақиқа оғизда ушлаб турилса, тиш қонаши, тиш қуртлаши, милк бўшашиши, қонаши, шишиши ва емирилишига даво бўлади (қовун, аччиқ, ширин, нордон ва совуқ нарсалар батамом тузалгунча ейилмаслиги шарт).