ЎзА - Бройлeр товуқ боқинг ва миллионeр бўлинг\nБройлeр товуқ боқинг ва миллионeр бўлинг\nПаррандалар нафақат гўшти, тухуми, балки пати учун ҳам боқилади. Бу соҳа ҳозирга келиб чорвачиликдаги асосий йўналишлардан бирига айланиб улгурди. Бунинг сабаби – парранда боқиш катта харажат талаб қилмайди, сақлаш иншоотлари жуда оддий. Мутахассислар фикрича, иқтисодий етакчи давлатларда ҳам паррандачиликка катта эътибор қаратилади. Чунки айнан паррандачилик аҳолини гўшт, умуман, озиқ-овқат маҳсулотларига бўлган талабини қондиришда асосий аҳамият касб этади, шунингдек, аҳолини иш билан банд бўлишига ҳисса қўшади.\nАҳолини иш билан таъминлаш мақсадда Шўрчи туманидаги «Шалдироқ» маҳалласида 2014 йил балиқчиликка ихтисослашган «Мир Голден ФИШ» фермер хўжалиги негизида паррандачиликка ихтисослашган кооператив ташкил этилди.\n«Дастлаб ўзимиз 10 дона бройлер жўжани боқиб тажрибада синаб кўрдик. Меҳнатимиз бесамар кетмади. 45 кунда яхшигина даромад олдик. Ундан сўнг секторимиз раҳбарининг амалий ёрдами билан фермер хўжалигимиз негизида паррандачиликка ихтисослашган кооператив ташкил қилиб, 35 кишини бандлигини таъминлашга эришдик. Бройлер товуқ боқиш истагини билдираётган маҳалладошларимизга 15-17 кунлик жўжаларни етказиб беряпмиз», дейди кооператив раҳбари Даврон Пирматов.\nДарҳақиқат, даставвал бройлер жўжаларни 15-17 кунлик бўлгунча ўзи парваришлаб, ундан сўнг ишли бўлиш истагидаги маҳалладошига етказиб бераётган Даврон Пирматов товуқлар учун кунлик озуқаларни ҳам етказиб бермоқда. Бу эса товуқ боқиш истагини билдираётганлар сонини кўпайишига хизмат қилмоқда.\n«Дастлаб боқилиши маҳаллий товуқлардан фарқ қилишини ўйлаб иккилана-иккилана тажриба учун беш дона бройлер жўжаларни боқишга киришдик. Буни қарангки, бройлер жўжаларимиз 28 кун деганда истеъмол қилишга тайёр маҳсулотга айланди. Қулай томони биз товуқларни парваришлаш учун умуман харажат қилмадик. Парваришлаган ҳар бир товуғимиз учун 15 мингдан, 28 кунда 500 дона товуқни парваришлаганимиз учун эса 750 минг сўм маош олдик. Айни кунда мингдан зиёд бройлер товуқларни боқяпмиз», дейди Ўроль Юсупов.\nДарҳақиқат, паррандачилик – етти хазинанинг бири. Эндиликда кооперация асосида маҳалладаги хонадонларда парранда боқиш тажрибаси кенг жорий этиладиган бўлди.


ҒАЛАБА БИЛАН БОШЛАНДИ\nБирлашган Араб амирликларида ҳисоб бўйича 17-Осиё Кубоги баҳсларига старт берилди. Миллий терма жамоамиз 7-марта Осиё чемпионатининг финал босқичида совринли ўринлар учун кураш олиб боради.\nАргентиналик мураббий Эктор Купер бошчилигидаги ҳамюртларимиз мусобақа доирасидаги дастлабки баҳсни Уммон футболчиларига қарши ўтказишди. Бу ўйин қийин кечиши олдиндан маълум эди. Зеро, шу вақтгача Ўзбекистон ва Уммон терма жамоалари 5 марта ўзаро тўқнаш келган ва бу ўйинларда вакилларимиз бир марта ғалаба қозониб, 4 та баҳсда мағлубиятни тан олишга мажбур бўлишган эди.\nҲар икки жамоа учун муҳим аҳамиятга эга бўлган навбатдаги учрашув ҳам кескин курашларга бой бўлди. Тан олиш лозимки, ўйиннинг аксарият қисми уммонлик футболчиларнинг устунлиги остида ўтди. Бунга терма жамоамиз мураббийларининг асосан ҳимоя тактикасидан фойдалангани сабаб бўлди. Натижада терма жамоамиздан чиройли ва ҳужумкор ўйинни кутган мухлисларимиз баҳсни хавотир ва ҳаяжон остида кузатишга мажбур бўлишди. Бахтимизга, бу сафар омад ҳамюртларимизга кулиб боқди. Уммон футбол федерацияси раҳбариятининг Ўзбекистон термаси устидан қозониладиган ғалаба учун катта мукофот пули ажратганлиги рақибларимизни фақат ҳужумкор ўйинга руҳлантирганлиги шубҳасиз. Улар дастлабки дақиқаларданоқ ҳудудий устунликни ўз қўлларига олиб, бир қатор хавфли ҳужумлар уюштирдилар. 34-дақиқага келиб футболчиларимизнинг саноқли қарши ҳужумларидан бири рақиб жарима майдончаси яқинида ўйин қоидасининг бузилишига олиб келди. Жарима зарбасини аниқ амалга оширган жамоамиз сардори Одил Аҳмедов мусобақа безагига айланиши мумкин бўлган ажойиб гол муаллифига айланди – 1:0. Иккинчи бўлимда асосий эътиборни ҳужумга қаратган уммонликлар бир қатор хавфли вазиятларни юзага келтирдилар ва бу 72-дақиқага келиб ўз самарасини берди. Ҳимоячиларимизнинг қўпол хатоси туфайли дарвозабонимиз билан яккама-якка ҳолатга чиқиб борган Муҳсин Ғассоний ҳисобни тенглаштиришга эришди. Шундан сўнг, Эктор Купер майдонга тезкор футболчиларимиздан Икром Алибоев ва Элдор Шомуродовни туширди. Бу ўзгаришлар жамоамиз ўйинига ижобий таъсир кўрсатди. 86-дақиқага келиб айнан шу икки футболчи иштирокида амалга оширилган қарши ҳужум Элдорнинг аниқ зарбаси билан якунланди – 2:1. Кучли рақибнинг ҳар қанча уринишига қарамай, ҳисоб ўйин охиригача ўзгармай қолди ва терма жамоамиз нуфузли мусобақадаги биринчи ва муҳим ғалабани қўлга киритди. Шуни ҳам алоҳида таъкидлаш жоизки, бу ғалабага кўплаб хавфли вазиятларда ўз дарвозаси дахлсизлигини сақлаб қолган, Осиё чемпионатида иштирок этиш бўйича мутлақ рекордчига айланган (5 марта) моҳир дарвозабонимиз, жорий йилда 36 ёшни қарши оладиган тажрибали Игнатий Нестеров катта ҳисса қўшди.


Қизил майдонга қўнган самолёт: немис йигитчасининг жасоратими ёки КГБ лойиҳаси?\nЖаҳон 20:00 / 26.12.2021 56396\nСовет иттифоқи чегаралари ўз даврида энг мустаҳкам қўрғон ҳисобланган. Уни бузиб ўтишга уринганлар дарҳол йўқ қилинарди. Аммо 1987 йилда Германия Федератив Республикасининг Ҳамбург шаҳрида яшовчи 19 ёшли Матиас Руст кичик самолёт билан СССР чегарасини бузиб ўтиб, Москвагача учиб келишга ва совет империясининг юраги — Қизил майдонга қўнишга муваффақ бўлади.\nCessna Қизил майдонда.\nЎшанда бу воқеа барчани ажаблантирганди. Шу ҳодиса туфайли Горбачёв мудофаа вазири ва бошқа қўмондонларни ишдан бўшатади. Кейинчалик совет ҳарбийларининг бир қисми бу ишни Ғарб махсус хизматлари уюштирган, деган бўлса, яна бир қисми КГБ лойиҳаси деб тахмин қилади. Матиаснинг ўзи эса бу иддаоларнинг барчасини рад этиб, Ғарб мамлакатлари ва СССР ўртасида дўстлик кўприги ўрнатмоқчи бўлганини айтган.\nМатиас Руст 1968 йилда ГФРнинг Ҳамбург шаҳрида туғилган. Унинг отаси дунёга машҳур машинасозлик ва электроника буюмлари ишлаб чиқарувчи AEG компаниясида муҳандис бўлиб ишларди. У ўғлини илк бор аэродромга олиб борганида Матиас 5 ёшда бўлган.\nОрадан кўп ўтмай, Матиас Ҳамбургдаги аэроклубга аъзо бўлади ва учувчилик сирларини ўргана бошлайди. У 18 ёшга кирганида аэроклубдан кичик самолётларни бошқариш учун лицензия олади.\n1987 йил 13 май куни Матиас Руст ГФР шимолидаги Итерзен шаҳарчасидан ўзи аъзо бўлган аэроклубдан ижарага олинган Cessna кичик самолётида парвоз қилади. У Шимолий денгиз устидан учиб ўтиб, Исландиянинг Ҳёвди шаҳарчасигача боради.\nБир ҳафта Исландияда бўлган Матиас 22 май куни Норвегияга, сўнг 25 май куни Ҳелсинки шаҳрига учади. Шу тариқа, у 2 600 мил масофани учиб ўтади.\nМатиас Руст учган йўналиш.\n28 май куни эрталаб у Ҳелсинкида Cessna’га ёнилғи қуяди. Аэропорт диспетчеридан Стокҳолм шаҳрига учишга рухсат олади ва ҳавога кўтарилади, аммо Швеция пойтахтига бормайди.\nҲавога кўтарилгач, Матиас 20 дақиқадан сўнг барча алоқа воситаларини ўчириб қўяди. Сўнг йўналишини кескин ўзгартириб, Ҳелсинки ва Москвани боғлайдиган ҳаво йўлига ўтиб олади.\nОрадан бироз ўтиб, Руст ўтирган самолёт Финландия жанубида радиолокация экранларидан ғойиб бўлади. Фин диспетчерлари дарҳол қидирув-қутқарув операциясини бошлайди.\nҚутқарувчилар Фин кўрфази яқинида ёнилғи қолдиқларини топишади ва Матиас ўтирган самолёт шу ерга қулаган, деб тахмин қилишади. Бу пайтда эса Матиас радарларга кўринмайдиган даражада пастлаб СССР чегарасига яқинлашиб қолганди. Кейинчалик, Финландия ҳукумати Матиасдан уни қидириш пайтида қилинган харажатни ҳисоблаб, юз минг доллардан ошиқроқ маблағни ундириб олади.\nМатиас Совет иттифоқи чегарасини Эстониянинг Кохтла-Ярве шаҳри яқинида бузиб ўтади ва Москвага йўл олади. У асосан кўлларни мўлжал олиб, темир йўл линиялари бўйлаб учади.\nСовет радарлари аввалига Cessna’ни пайқамайди. Кейин эса уни Як-12 спорт самолёти, деб ўйлашади. Москвага яқинлашгунча Матиаснинг самолётини кузатиш учун ҳарбий самолётлар бир неча бор ҳавога кўтарилади. Аммо ҳали аниқ бўлмаган нишонни уриб тушириб хатога йўл қўймаслик учун уни йўқ қилишга буйруқ берилмайди.\nҚолаверса, анча пастда секин ҳаракатланган Cessna’ни қирувчи самолётлар билан кузатиб бориш имконсиз эди. Матиаснинг самолётини йўқ қилиш буйруғини олмаган қирувчи самолётлар унинг тепасидан 1-2 марта айланиб учишади ва базага қайтишади.\nЎша воқеадан кейин СССР Мудофаа вазири этиб тайинланган Дмитрий Язов Матиаснинг самолёти Москвага боргунча кузатиб борилгани ва парвозни тўхтатишмаганини маълум қилган. Бунга сабаб қилиб у 1983 йилда Узоқ Шарқда Жанубий Корея самолёти уриб туширилиши оқибатида 269 нафар йўловчи ҳалок бўлганидан сўнг ҳарбийларга йўловчи ташувчи турли самолётларни уриб туширмаслик буйруғи берилганини айтган.\nСобиқ СССР Мудофаа вазири Дмитрий Язов.\nБундан ташқари, СССР ҳам имзолаган Чикаго конвенциясида енгил двигателли кичик спорт самолётлари ҳаво ҳудудини бузиб кирганда уларни фақат мажбуран қўндириш назарда тутилганди. Бу эса анча мураккаб иш бўлган.\nМатиас Москва яқинига етиб келганда ҳарбийлар Cessna парвоз режимини бузган ҳолда учиб юрганини билиб қолишади. Аммо Москва осмонида спорт самолётлари тез-тез парвоз қилиб тургани учун улар ҳам Cessna’ни совет енгил самолёти деб ўйлашади.\nCessna Қизил майдонда\nСоат 18:30да Матиас Москва шаҳри тепасида уча бошлайди ва Қизил майдонга, Кремл олдига қўнмоқчи бўлади. Аммо бунинг иложи бўлмайди. У Қизил майдон тепасини бир неча марта айлангач, яқин орадаги кўприк устига қўнади ва оҳиста ҳаракатланиб, Авлиё Василий собори рўпарасигача келади. Сўнг самолётдан тушиб, одамларга дастхат бера бошлайди. Орадан бир соат ўтиб, у ҳибсга олинади.\nCessna Қизил майдон узра.\nТергов давомида КГБ ходимлари аввалига Матиас Рустда руҳий муаммолар бор, деган хулосага келишади. Уни текширувдан ўтказиш учун ГФР ҳукуматига топшириш таклиф этилади. Сўнг бу таклиф бекор қилинади ва тергов давом эттирилади.\nМатиас ҳибсга олинганидан уч ой ўтиб 1987 йил 2 сентябрда суд жараёни бошланади. У безориликда, авиация қонунчилигини бузишда ва совет чегарасини ноқонуний кесиб ўтишда айбланади.\nМатиас Руст суд залида.\nМатиас судда ўзининг парвози тинчликка чақириқ эканини, бу иши билан у Ғарб давлатлари ва СССР ўртасида тинчлик кўприги ўрнатмоқчи бўлганини таъкидлайди. 4 сентябрь куни суд ҳукми билан Матиас тўрт йилга озодликдан маҳрум этилади.\n1988 йил 3 августда эълон қилинган амнистияга кўра 432 кун қамоқда ўтирган Матиас озод қилинади ва ГФРга қайтиб кетади.\nCessna’нинг парвози ҳақида шубҳалар\nМатиаснинг СССРга парвози ва Қизил майдонга қўниши ўша пайтда Ғарб ОАВ томонидан у яхши кўрган қизини қойил қолдириш учун қилган, деб таърифланади. Аммо совет ҳарбийлари бошқача фикрда эди. Уларнинг бир қисми, жумладан, 1991–1997 йилларда Россия ҳарбий-ҳаво кучлари бош қўмондони бўлган П.Дейнекин Матиаснинг парвозини Ғарб махсус хизматлари уюштирганини айтган.\nҲарбийларнинг яна бир гуруҳи эса Матиаснинг парвозини КГБ мамлакат армиясида кадрлар алмашувини амалга ошириш учун уюштирган, деб билади. КГБ собиқ полковниги И.Морозов, СССР ҳаво ҳужумидан мудофаа тизими бош қўмондони Р.Акчурин, унинг ўринбосари О.Звягинцев, генерал-полковник Л.Ивашов шулар жумласидан.\nСССР мудофаа вазирлигида ишлаган генерал С.Мелников ўз интервьюларида Матиаснинг парвози ўша пайтда КГБ раҳбари бўлган Владимир Крючковнинг режаси бўлгани ва у Cessna’нинг Москвага қўнишигача бўлган жараённи шахсан назорат қилганини маълум қилган.\nМатиаснинг Москвага парвозини КГБ уюштирган, дейдиганлар Cessna’нинг ёнилғи баки сиғими кичик бўлгани ва у тўхтамасдан Хелсинкидан Москвагача учиб бора олмаслигини важ қилиб келтиришган. Улар Матиас Москвага етгунча йўлда камида икки жойда қўниб, ёнилғи қуйгани ва бу ишларнинг ҳаммаси КГБ томонидан уюштирилганини айтишган.\nСобиқ КГБ бошлиғи Владимир Крючков.\n2007 йилда — Москвага қилган парвозига 20 йил тўлганда Матиас Руст бу ишга на Ғарб ва на СССР махсус хизматлари алоқадорлигини айтган. У ўшанда Ғарб давлатлари ва Совет иттифоқи ўртасида «дўстлик кўприги» ўрнатиш учун парвоз қилганини такрорлаган.\n«Ўша пайтда ёшим 19 да эди ва ҳамма ишни қилиш мумкин, деб ҳисоблаганман. Ҳеч нарсани ўйламасдан парвоз қилганман. Агар ҳозир ўша ишни такрорла, дейишса, мен бунга журъат қила олмайман. Москвага парвозим ўшанда ўйламасдан қилинган иш эди», деганди Матиас.\nСССР Мудофаа вазирлигида ўтказилган «тозалашлар»\nМатиаснинг парвозини КГБ уюштирган, деганлар ҳам бежиз гапиришмаган. М.Горбачёв Матиас воқеасидан сўнг Мудофаа вазирлиги ва унинг таркибий қисмларида кадрлар алмашинувини амалга оширади. 1987 йил 30 май куни СССР Мудофаа вазири Сергей Соколов ва Ҳаво мудофааси қўмондони Александр Колдунов ўз лавозимларидан озод қилинади, Дмитрий Язов янги Мудофаа вазири этиб тайинланади.\nЎша йили 10 июнгача СССРда 34 нафар юқори лавозимли зобитлар ва генераллар жавобгарликка тортилади.\nМатиаснинг парвози келтириб чиқарган оқибатлар ҳақида фикр билдирган АҚШнинг миллий хавфсизлик бўйича мутахассиси Уилям Одом 1987 йилда СССР Мудофаа вазирлигида ўтказилган кадрлар алмаштирувини 1937 йилда Сталин совет қуролли кучларида ўтказган тозалаш билан тенглаштирган. Ҳар иккаласида ҳам мудофаа вазирлигининг деярли бутун раҳбарияти, шу жумладан, ҳарбий округлар командирларигача алмаштирилган.\nМатиас Рустнинг кейинги ҳаёти\nМатиас ГФРга қайтгач, ундан учувчилик лицензиясини қайтариб олишади. Кейинроқ шифохонада ишлаб юрганида ҳамширага пичоқ билан таҳдид қилгани учун у яна 4 йилга қамалади.\n1994 йилда Матиас Горбачёв билан учрашмоқчи бўлиб Россияга келади. Уч ҳафта уриниб, собиқ СССР раҳбари билан кўриша олмайди. Шундан сўнг Тринидад ва Тобагога кўчиб кетади. У бир муддат Ҳиндистонда яшайди ва чой магнати бўлган ҳинднинг қизига уйланиб, Германияга қайтади.\n2012 йилда Матиаснинг Москвага қилган парвозига 25 йил тўлганда ҳодиса тафсилотлари ҳақида ёзган мемуар асари чоп этилади.\nМатиас Руст 2010-йилларда.\nМатиас минган самолётга 2008 йилгача япониялик миллионер эгалик қилади. Cessna унга қандай бориб қолгани тафсилотлари аниқ эмас. 2008 йилда самолётни Берлиндаги Немис техника музейи сотиб олади. Бугунги кунда машҳур самолёт ўша ерда сақланмоқда.\nФото: Marcin Rogowski\nМонтаж устаси: Фахриддин Ҳотамов.


Бугунги кунда Ўзбекистонда тадбиркорлик соҳалари жаддал ривожланиб бормоқда. Бошқалар қатори, йирик ишлаб чиқариш корхоналари ҳам фаол илгарилаган. Бундай корхоналарнинг муваффақиятли ишлаши учун ишончли ва чидамли кондиционерлаш тизими мавжуд бўлиши керак. Сифатли ва бир хилда кодиционерлаш учун бугун “чиллер-фанкойл” тизими кенг қўлланилмоқда. Битта чиллер турли жойларга ўрнатилган ўнлаб фанкойлларга уланиши мумкин.\nБироқ, мазкур тизимнинг оммалашганига қарамай, Тошкентда чиллерларни сотиб олиш доим ҳам осон кечмайди. Кўп ҳолларда Ўзбекистонга чиллерлар хориждан келтирилади. Бу хориждан сотувчилар ва етказиб берувчиларни топиш, ҳужжатларни расмийлаштириш, божҳона билан биғлиқ қийинчиликлар юзага келишига сабаб бўлади. Натижада сиз кўп вақт йўқотасиз. Бундан ташқари хориждан чиллерни буюртма қилишда унинг сифатига ишониш ҳам қийин бўлади. Server Service компаниясига мурожаат қилинг ва биз муаммоингизни ҳал қиламиз! Кўп йиллар давомида компаниямиз қуйидагидек мураккаб топшириқларни бажаришда ўз мижозларига кўмак бериб келади\n1. Ўзбекистонга чиллер етказиб бериш. Server Service кўплаб саноат кондиционерлаш тизимини ишлаб чиқарувчилар билан фаол ҳамкорлик қилиб келади. Шу боис биз мижозларимизга қуйидагиларни кафолатлаймиз:\nЕтказиб берилган чиллер ва ускналар сифати (ёзма равишда сифат кафолати тақдим этилади);\nЧиллер етказиб бериш муддати қисқалиги;\nМижозларимизнинг барчасига алоҳида ёндашув;\nЧиллерларни Хитойдан етказиб бериш нархи арзонлиги.\n1. Чиллерларни сотиш (Тошкентдаги омбордан). Керакли чиллер тайёр бўлиб Ўзбекситонга келишигача кутиш барчага ҳам бирдек ёқмайди, чиллерни етказиб бериш ўртача 3 ой давом этади – агар сиз кута олмасангиз нима қилиш керак? Server Service компанияси ечим таклиф этади –Тошкентдаги заҳирамизда турли қувватдаги чиллерар сотувда мавжуд. Агар Ўзбекистонда чиллер қидираётган бўлсангиз, уни биздан топасиз\n2. Узоқ муддатли шартнома асосида чиллерларни сифатли ўрнатиш ва кейинчалик уларга сервис хизмат кўрсатиш. Чиллернинг узлуксиз ва ишончли ишлаши унинг сифатли ўрнатилишига боғлиқ эканини ёдда тутинг. Чиллерни нотўғри ўрнатиш оқибатида унинг асосий компонентлари ва механизмлари вақтидан аввал ишдан чиқиши муқаррар. Ишдан чиқиш, ўз навбатида, бузилишлар ва деталларни алмаштиришга олиб келади, бу эса олдини олиб бўлмас сарф қилишга мажбур қилади.\nАгар Тошкент ёки Ўзбекистоннинг исталган бошқа шаҳрида чиллер буюртма қилиш, чиллерларни сифатли ўрнатиш зарур бўлса, шунчаки, биз билан боғланинг!\nСОВУТДА 130, 100 и 66 кВт ҚУВВАТЛИ ЧИЛЛЕРЛАР МАВЖУД:\nМодель TCA201DC TCA301DC\nСовуқлик ишлаб чқариш самарадорлиги RT 20 30\nЭлектр манбаси 380V/3N – 50Hz\nИстеъмол қуввати kW 21,5 34,2\nХладагент Тури R22\nҲажми 8*2 12*2\nНазорат қилинувчи қувват % 0-50-100\nКомпрессор тури Спиралли\nмиқдори A 2 4\nВентилятор сифати 2 2\nТеплообменник тури Пластинкали\nҳаво сарфи m3/h 24000 40000\nсув сарфи m3/h 11,4 17,2\nқон босими тушиб кетьиши kPa 80 85\nўлчамлари узунлиги mm 2206 2206\nкенглиги mm 1030 1073\nбаландлиги mm 2144 2144\nқувурларнинг уланиши DN50 DN50\nвазни умумий вазни kg 799 1080\nЧИЛЛЕР ВА ФАНКОЙЛЛАРНИ БУЮРТМА АСОСИДА ЕТКАЗИБ БЕРИШ:


ДЎСТЛАРИНГИЗ ВА ЯҚИНЛАРИНГИЗ ХАҚИДА БАРЧА НАРСАНИ БИЛИБ ОЛИНГ! — Teletype\nДЎСТЛАРИНГИЗ ВА ЯҚИНЛАРИНГИЗ ХАҚИДА БАРЧА НАРСАНИ БИЛИБ ОЛИНГ!\n✔Инсонни бахолашнинг психологик усуллари\nРАЗВЕДЧИКЛАР МАКТАБИГА ХУШ КЕЛИБСИЗ\n⭕Одамларни очиқ китоб каби ўқинг\n⭕Сезги ва энергия орқали алданиш ва манипуляциядан химояланиш\n⭕Ўйнаб кулиб осон мулоқотга киришиш\n✔Ушбу курснинг методлари ва тавсияларидан фойдаланиб диққатни оширинг ва хотирани мустахкамланг\n💯Сиз аллақачон баъзи бир кўникмаларни табиатан ишлатасиз, уларни ривожлантириш керак, бошқаларини амалда ривожлантириш керак, эҳтимол нолдан бошлаш керак, қолганларини эса ўрганиш керак.\n⭕Сиз янги одам билан учрашмоқдасиз. Унинг энергиясини бахоланг.\n⭕Ундан нимани кутиш мумкин? У сиз билан қандай муносабатда бўлишга уринмоқда? Унинг жозибаси нимага асосланади?\n⭕Ўзингизнинг сезгингизни боғланг. Инсон сўзларининг орқасида нима яширинган?\n⭕Унинг кучли томонлари нимада? Заиф томонлари нималар? Йўлингиздами?\n⭕Унинг имо-ишораларини ўқинг!\n⭕У сиз билан самимийми? ! У сизга тўлиқ ҳақиқатни айтадими ёки сизни шунчаки чалғитаяптими?\n⭕Унга нимага ишонишингиз мумкин?\n⭕Аввал одамнинг метапрограмлари нима эканлигини ўрганиб чиқинг.\n⭕Ҳеч нарса сизнинг эътиборингиздан четда қолмаслигига қандай ишонч ҳосил қилиш мумкин?\n⭕Айни пайтда ҳушёрликни ва эхтиёткорликни оширинг!\n⭕Кўп маълумотни эслаб қолинг!\n⭕Хотирани ривожлантириш ва онгни ошириш учун махсус техникани ўрганинг.\n⭕Ён томондан манипуляцияга берилмасдан, қандай қилиб ўзингизни сақлаб қолишингиз керак.\nАмалий психология усулларини билган ҳолда, одам билан қандай қилиб алоқа ўрнатиш мумкин?\n💯Курсни тугатиш натижасида сиз нималарга эга бўласиз:\n✔Сиз одамларни яхшироқ тушунишни бошлайсиз\n✔Яхши муносабатлар учун бу ёрдам беради.\n✔Ким билан муомала қилишни ва ким билан муомила қилиш яхши эмаслигини олдиндан белгилашингиз мумкин бўлади\n✔Бу дўстлик, севги, ишга боғлиқ бўлиши хам мумкин.\n✔Сиз кўпроқ маълумот оласиз ва кўпроқ нарсани эслайсиз, демак сиз янада муваффақиятли бўласиз.\n✔Бу кундалик ҳаётда ва мартаба учун фойдалидир.\n✔Сизни алдаш имконсиз бўлади, сиз керак бўлмаган ҳолатларга ва одамларга вақт сарфламайсиз.\n✔Камроқ нотўғри қарорлар ва йўқотишлар бўлади.\n✔Ишлаб чиқиладиган йўналишлар:\n✔Юзларни, кийим тафсилотларини, телефон рақамларини, нарсаларнинг жойлашган жойини, матнларни, сўзлар тўпламини, исмларни, эслаб қолиш қобилияти\n✔Суҳбатда эътиборни жалб қилиш қобилияти\n✔Манипуляция ва трансдан ҳимоя қилиш қобилияти\n✔Инсоннинг етакчи услубини аниқлаш\n✔Бирор кишининг етакчи чакрасини интуитив равишда аниқлаш\n✔Одамларнинг муносабатни аниқлаш\n✔Бирор киши билан унинг тилида гаплашиш\n✔Умуман олганда, машғулот жуда кучли яширин билимлар ёрдамида тайёрланди\n⭕4 МАЪЛУМОТ БЛОКИ!\n⭕БИРИНЧИ БЛОК янада муҳимдир.\n⭕Бу хотирани мустаҳкамлаш ва онгни ошириш учун қилинган иш.\n✔Кийимларнинг тафсилотларини, одамларнинг юзлари ва исмларини ва уларнинг индивидуал хусусиятларини эслашни ўрганасиз. Объектларнинг жойлашишини эслайсиз, тобора кўпроқ диққат марказида бўласиз. Кўпроқ маълумотни эслаб қолиш қобилияти ошади, шунинг учун бу машқлар биринчи навбатда берилади, шунда курс маълумотлари чуқурроқ қабул қилинади.\n⭕ИККИНЧИ БЛОК - суҳбатнинг сифатини яхшилаш ва одам ҳақида маълумот олиш.\n✔Сиз оғзаки бўлмаган белгилар ва предикатлар ёрдамида одамнинг етакчи модаллигини аниқлашни ўрганасиз. Суҳбатдошингизнинг етакчи услубига мувофиқ нутқингизни тартибга солишни ўрганасиз. Сиз метапрограмлар ҳақида билиб оласиз, метапрограмларингизни ва танишларингизни аниқлайсиз, уларнинг ҳаёт параметрларига қандай таъсир қилишини ва ундан қандай фойдаланишингиз мумкинлигини тушунасиз. Бирор кишининг нутқини нафақат унинг айтганини, балки уни қандай қилишини бахолай бошлайсиз. Унинг кўзлари нима дейди? Имо-ишораларчи? Қарашларчи?\n⭕КУРСНИНГ УЧИНЧИ БЛОКИ: ташқи томондан манипуляциядан ҳимоя қилиш.\n✔Сиз суҳбатдаги ҳийла-найранглар, суҳбатни транзаксия таҳлили, ишда ва уйда қандай манипуляция қилиш ҳақида билиб оласиз.\n✔Транс холатини, реклама ва ҳимояда гипнозли ибораларни ишлатишни муҳокама қиламиз.\n⭕ТЎРТИНЧИ БЛОК - бу махсус билим.\n✔Интуицияни улаш ва инсоннинг етакчи чакрасини аниқлаш.\n✔Амалий психология, НЛП, гипноз ва транс (таъсирларни аниқлаш ва манипуляциядан ҳимоя қилиш нуқтаи назаридан), сезги ва эзотериклар, мнемоника ва диққатни ошириш бўйича билимлар тўпланади ва таклиф этилади.\n25 КУНЛИК МАШҚЛАРНИНГ ТЎЛИҚ ТАВСИФИ:\n✔Хотирани ва онгни ривожлантириш\n✔Кундузги тадбирни суратга олиш\n✔Кечқурун воқеа тафсилотларини эсга олиш\n✔Хотира физиологияси. Кучайтириш бўйича амалий маслаҳатлар.\n✔Эътиборни жамлаш учун машқ.\n✔Суҳбатдошни хотираси учун машқ.\n✔Исмни қандай эслаб қолиш керак.\n✔Хотирани ривожлантириш учун Тратака.\n✔Фаолиятни ўзгартириш машқлари.\n✔Сўзлар рўйхатини машқ қилинг.\n✔Одамни ўқиш, суҳбатлашиш, суҳбатдош ҳақида маълумот олиш.\n✔Аудиаллар, визуаллар ва кинестетиклар.\n✔Инсоннинг етакчи модаллигини аниқлаш.\n✔Одамни оғзаки бўлмаган белгилар билан тавсифлаш.\n✔Мултфилм қаҳрамонларининг етакчи услубини аниқлаш.\n✔"Сўзларнинг янги рўйхати" ни эслаб қолиш учун машқ.\n✔Суҳбатдошнинг кўзлари ҳолатидан нимани билиб олсам бўлади?\n✔Инсонларни ўқиш: кўзлар ва қарашлар, қорачиғ.\n✔Имо-ишоралар. Очиқ ишоралар. Ҳимоя ишоралари.\n✔Биринчи таассуротни шакллантириш.\n✔Жалб қилиш. Жалб қилиш ва ушлаб туриш.\n✔Саволлар усули. Алоқа учун тўсиқлар.\n✔Транзакцион таҳлил (ТТ).\n✔Суҳбатдош қандай ролда (ташхис қўйиш).\n✔ТТ нуқтаи назаридан манипуляциялар.\n✔Нутқ орқали транс холатига тушуриш стратегиялари.\n✔Реклама ва суҳбатда манипулятив ибораларни аниклаш.\n✔Инсонга масофавий таъсир ўтказиш.\n✔Инсоннинг етакчи чакрасини интуитив баҳолаш.\nУШБУ АЖОЙИБ КУРСНИНГ БАХОСИ ҚАНЧА?\nАСЛИДА БЕБАХО ЛЕКИН ЎРГАНИШНИ ИСТАГАНЛАР УЧУН\n550 000 минг сўм 99 000 СЎМ\nКурс 25 кун давомида ўргатилади ва вазифалар бериб борилади\nТўлов қилганингиздан сўнг сиз ёпиқ каналга қўшиласиз ва ўрганишни бошлайсиз\nХОЗИРОҚ МУРОЖААТ ҚИЛИНГ!\nКУРСГА РЎЙХАТДАН ЎТИШ УЧУН:


Бойбўта Дўстқораев. “Алпомиш” матнининг жилолари - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанАдабиётБойбўта Дўстқораев. “Алпомиш” матнининг жилолари\nЧоп этилган 11.09.2014 28.07.2021 МуаллифZiyouz.uz\nЎзбек халқи оғзаки ижодининг дурдоналаридан бири, шубҳасиз, “Алпомиш” достонидир. Деярли бир аср бўлдики, достон матни бахшилардан қайта-қайта ёзиб олинди, хилма-хил нашрлари амалга оширилмоқда, турли-туман тадқиқотлар олиб бориляпти. Бу нашрларни ўқиб, бир қанча авлодлар олам-олам завққа тўлмоқда, уларда ўзига хос эстетик дид сайқал топмоқда. Ушбу сатрлар муаллифи ҳам шундай бахтга мушарраф бўлганлар сирасидан. ХХ аср 40-йиллари охирида, айрим қишлоқларга ҳали радио кириб бормаган пайтларда узоқ қиш кечалари қариндош-уруғлар, қўни-қўшнилар йиғилишар, овози ёқимли бир киши достонларни ўқир, бошқалар завққа тўлиб тинглашарди. Шундай давраларнинг бир четида камина ҳам бўларди. Энди олти-етти ёшга кириб, бадиий сўзнинг сеҳрини чала-чулпа англай бошлаган вақтларимда достонларда тасвирланган воқеаларни болаликнинг чекланган хаёлот доирасида ўзимча тасаввур этар, ҳодисаларни ўз қишлоғим сарҳадларидан узоқ бўлмаган макондагина бўляпти, деб ўйлардим. Шу тариқа, халқ оғзаки ижоди, хусусан, достонлар ҳали жўн тарзда бўлса-да, бадиий тафаккуримнинг шаклланишида ўзига хос замин бўлган, дея оламан. Бу туйғу ҳалигача мени тарк этган эмас. Ҳар замон-ҳар замонда юз марта эшитилган, ўқилган достонларни юз биринчи марта яна қўлга оламан, уларга бошқача нигоҳ билан қарайман: энди ундаги ҳар бир сўздан, ҳар бир атамадан тарихий ўтмишимиз муҳри босилган реалийларни қидираман, агар шундайларни тополсам, беҳад қувончга тўламан.\nМана, “Алпомиш”нинг 1998 йили чоп этилган нусхаси. Сатрларга кўз югуртирарканман, йиллар ўтган сайин унинг матни ҳам бахшилар томонидан замонага мос ҳолда “таҳрир” этилиб, сайқалланиб борганини, даврлар ўтиб, маъносини англаш қийин бўлган архаик сўзлар бошқаси билан ўзгартирилганини тушунаман. Шундай бўлса-да кул орасидан чиқиб қолган чўғ мисол эски, минг йиллар оша келаётган сўзларга ҳам дуч келиб қолганимда, ёмби топгандек қувонаман.\n“Алпомиш” гўё ўзбекларнинг неча минг йиллик ҳаётининг, турмуш тарзининг мухтасар бир қомусидек туюлади. Буни қарангки, достондаги персонажларнинг исмлари соф туркий бўлгани баробар, аждодларимизнинг исм қўйиш тамойилини ҳам кўргандек бўламан. Ўғил болаларга катта ният билан улуғ, улкан нарса ёки кучли мавжудотларнинг отлари қўйилган. Ёхуд ёш жониворларни англатувчи исмларни танлашган. Негаки, ҳар қандай жонзотнинг кичиги “ширин”, ёқимли кўринади. Достонда Олпинбий, Добонбий, Бойбўри, Бойсари деган туркий номлар учрайди. Олпинбий асли баҳодир, полвон деган маънони англатувчи “алп” ва катта маъносини берувчи қўшимча “мон”дан ташкил топган, “Алпмон” сўзига қўшилган “бий” эса, туркий қавмларда “қози” ёхуд “оқсоқол” маъноларини билдирган. Достонда келтирилишича, дунёдан бор-йўғи тўқсон нафаргина “алп” ўтган, шуларнинг бири Алпомишдир. Добонбий “дев” ва “мон” ўзакларидан таркиб топган. “Улкан дев” дегани. (“Дев” ўзаги товуш ўзгаришига учраб “доб” тарзига келган, “мон”нинг “м” товуши талаффузда тушиб қолдирилган). “Кўкаман” сўзида ҳам шундай ҳолатни кўриш мумкин. “Кўка” сўзи кўксдан олинган бўлиб, кўкрак, юрак маъноларини билдиради. Кўкаман (кўкамон) “юраги катта” дегани. Алпомиш сўзини ҳам “алп”, “мон” ва “миш” каби ўзак ҳамда қўшимчаларга бўлиш мумкин. Унинг асли исми деб берилган “Ҳакимбек” эса чорвадор туркий қавмлар исломни қабул қилганларидан кейин бахшилар томонидан “таҳрир этилган” вариант. Эҳтимол, достоннинг қадимги вариантларида Алпомишнинг ҳам асли номи соф туркийча бўлгандир. Қизларга кўркам, сулув паррандаларнинг отларини қўйиш одат бўлган. Қаранг, Бойсарининг қизи Барчин, Бойбўриники эса Қалдирғоч. “Барчин” сўзи “бовурчин” деган сўз билан боғлиқ, жигарранг, чиройли муаннас ўрдак, дегани.\nАлпомиш” достонида баён этилган давр қабила, уруғчиликдан давлатчиликка ўтилаётган пайт бўлган. Эндигина давлатчиликнинг маълум бир унсурлари кўзга ташланади. Бу даврнинг асосий хусусияти — ҳар бир қабила, уруғ ўзини сақлаб қолишга интилган. Кучли, мард ва қўрқмас йигитларгина қабиласи, уруғини сақлаб қола оладиган куч саналган. Таъкидлаш керакки, қабила, уруғнинг бирлиги, яхлитлиги уларнинг яшаб қолиш омилларидан саналган. Шу боис, “Алпомиш”нинг ғоявий мазмунини уруғнинг яхлитлиги, бирлигини сақлаб қолиш, ёвларга қарши курашга тўғри келганда асқотадиган тенгсиз куч, қудратни улуғлаш ташкил қилиши табиий ҳол.\nДостонда ишлатилган “азамат” сўзи бу ҳодисани ёрқин очиб берувчи ўзига хос калит, дейиш мумкин. “Алпомиш” достонининг 22-саҳифасида “Азамат бош берар диннинг йўлига”, деган сатр келган. Бу ердаги “азамат” сўзи туркийча бўлиб, муайян мазмунни англатувчи атамадир. (Чорвадор туркий қавмлар исломни қабул қилгунларига қадар бу сатр бошқача, балки “Азамат бош берар юртнинг йўлига” каби вариантда бўлгандир). Туркий қавмларда ўғил болаларни ёшига қараб қуйидаги туркумларга бўлишган: 10 дан 20 ёшгача бўлганларни “бўз бола”, деб аташган. Яқин-яқинларгача балоғатга етган йигитлар уйланиш олдидан “бўз бола”ларни чақириб, зиёфат бериш ҳодисаси учрарди. 20 ёшдан 30 гача бўлганларга “азамат”, дейилган. Азаматлар уруғ-қабилани, қавмни ёвдан ҳимоя қилиш учун доимо тайёр туриши лозим бўлган. Тимсолли айтганда, улар заҳирадаги, аммо ҳар лаҳзада чақириққа тайёр турувчи аскар ҳисобланган. Ҳали-ҳалигача яқин кишингизнинг ўғли бўй чўзиб, кўзга ташланиб қолган бўлса, “Э, азамат бўлиб қолибди-ку!”, деймиз. Ўспиринга айтилган бу далданинг замирида “Хайрият, азаматларимиз сафига яна бири қўшиладиган бўлди”, деган қониқиш ҳисси ҳам ётган бўлади. 30 ёшдан 40 ёшгача бўлганларни “эр йигит”, дейилган. Бу гуруҳ, асосан, оиласини парваришлаш, фарзандларини эл-юртга муносиб қилиб тарбиялаш билан шуғулланган. 40 билан 50 ёш орасидагиларга “қуш оғаси”, дейилган. “Қуш” сўзи қассоблик билан боғлиқ бўлган “куш”дан батамом фарқ қилади. “Қуш” бир ота-онадан тарқалган ака-ука, амакиларнинг оилалари мажмуини билдирган. “Қуш оғаси” мана шу кичик ижтимоий гуруҳнинг бошлиғи ёки обрўли аъзоси бўлган. Чорвадор қавмлар кенг яйловларда ўтов тикиб ўрнашганлар, ўша жойларда ўт-ўланлар камайгач, бошқа ерларга кўчиб ўтишган. Танишлар бир-бирларини учратиб қолишганда, “Қушхонанглар қаерда жойлашган?”, деб сўраш одат бўлган. 50 ёшдан 60гача бўлганларни “ўтоғаси”, дейилган. Улар бир неча “қуш”ларга бошчилик, раҳбарлик қилишган. Ҳозир ҳам бу ёшдаги кишиларга “ўтоғаси”, деб мурожаат қилиш ҳоллари Тошкент ва унинг атрофларида учраб туради. Жамият аъзоларининг бу тарзда гуруҳланиши ва уларга юкланган ижтимоий вазифа чорвадор туркий қавмларда қадимдаёқ, содда бўлса-да, ижтимоий тизим шаклланганини кўрсатади.\nАждодларимизда хотин-қизларга нисбатан эркинлик берилгани, уларнинг ақлига, фаҳмига ишонилганидан далолатдир. “Ўн тўртга кирган қизнинг кимга эрга тегиши ўз ихтиёрига берилади”, дейилади достонда (64-бет). Вақти келганда, қалмоқ полвонларига жавоб бериш (тегиш-тегмаслик масаласида) ҳуқуқини қизи Барчинга топшириб, унинг ўтовини алоҳида бир қирнинг устига тиктириб берган Бойсарининг ҳаракатини табиий ҳол деб қабул қиламиз. Бу эса, ёшларнинг ўз тақдирини белгилашларида муҳим аҳамият касб этган. Кези келганда таъкидлаш керакки, достонларда йигитнинг қизга муҳаббати ҳар қандай бачканаликлардан узоқ, тўкис, иболи ҳодиса. Барчиннинг келбати ҳам Алпомишникидан қолишмайди. Ҳар яғрини ўн тўрт қарич. Демак, алп йигит Алпомишнинг Барчиндай қомати расо қизга бўлган севгиси сўзда зоҳиран ифодаланувчи туйғудан кўра, кўпроқ ботинига сингиган, сокин, улкан муҳаббатдек англанади.\n“Алпомиш”нинг, афсуски, асрлар давомида айтилиб келган вариантлари ёзиб борилмаган. Агар шундай бўлганда эди, жуда кўплаб тарихий сўз ва атамаларга дуч келган бўлардик. Шу ҳолида ҳам достон матнида халқимиз тарихининг тараққиёт жараёнини акс эттирган сўз ва атамалар анчагина. Олайлик, Ёртибой образини. Унда қандайдир нуқсон мавжуд. Шунинг учун унинг исми “ярим”, деган маънони билдиради. Достон айтувчи бахши бу образга бир оз мутойибани ҳам сингдириб юборган. “Мажлисли кун бўлса, тўрдан жой тегмай, пиёладан чой тегмай, бўсағанинг олдида кавуш билан аралашиб, ит йиқилиш бўлиб, пойга бетда ётар эди”, дея тавсиф берилади унга (22-бет). “Ит йиқилиш бўлиб” ибораси тимсолли манзара яратиши билан бирга, Ёртибой образининг моҳиятини чуқурроқ очиб беради. Маълумки, итлар урушиб қолганда, орқа оёқларида туриб олдинги оёқлари билан бир-бирининг елкасидан “ушлагандек” ҳолга келгач, баб-баравар, ёнбоши билан йиқилади. Бунга тенг йиқилиш, дейилади. Бу манзарадан бахши ёрқин тасаввур ҳосил қилдириш йўлида фойдаланган: кавушлар билан тенг ҳолда қаралган Ёртибой уруғ бошлиғи Бойсари ўтказган кенгашда ўзини худбинларча четга тортиб, уруғдоши бошига иш тушганда жўяли маслаҳат беришдан қочади. Яъни “ярим одам” — ёртилигига боради. Бахшилар таъкидлаганидек, “ковуш билан тенг” кимсанинг гапини айтади.\nДостон матнида муайян тарихий қатламга хос, шу билан бирга, тарихий тараққиёт жараёнида содир бўлган ижтимоий ўзгаришлар ҳисобга олинган ҳолда сўз ва атамаларни қўллаш ҳам анчагина учрайди. Кўкалдош укасига қарата шундай дейди: “Қоражон, сен лот ва манотдан юз ўгириб, ислом динига кириб, сеҳргар-жодугар бўлиб, балога йўлиқиб қолибсан” (139-бет). Маълумки, лот ва манот араблар ислом динини қабул қилишдан илгари сиғинган икки бутнинг номидир. Бу билан бахши қалмоқларнинг ҳам мажусий бўлганликларини таъкидлаган ҳолда, улардан айримларининг мусулмонликка ўтаётган даври тўғрисида гўё йўл-йўлакай маълумот бериб ўтади.\nБахшилар баъзан кутилмаган ўхшатишлар ҳам қўллашади. “Алпомиш” достонида “обдол талагандай”, деган ибора учрайди. “Обдол” асли “абдол” сўзининг ўзгаргани бўлиб, “сеҳргар лўли” маъносида қўлланилган. Лўлиларнинг айримлари хотин-қизларни шундай аврашганки, бечоралар бор-будини уларга икки қўллаб топшириб қўйганини билмай қолишган. Бизнингча мана шу ҳолат ўхшатиш сифатида келтирилган. (“Советское востоковедение” мажмуасининг 1948 йилги сонларидан бирида “Абдол тили”, деган мақола босилган. Унда дунёга тарқалиб кетган лўлиларнинг аксарияти тушунадиган, яъни эспирантога ўхшаш “абдол тили”, яъни “лўли тили” тўғрисида маълумот берилган).\nДостон матнида шундай айрим сўз ва иборалар учрайдики, уларнинг маъносини топиш осон эмас. Буларнинг маъносини мутахассислар достонни ёзиб олиш пайтида бахшидан сўраб олганларида иш бошқача кечган бўларди. Биттагина мисол келтирайлик. Достоннинг 160-бетида “ҳар изига кетар анча баҳори» деган сатр учрайди. Биз билган “баҳор” билан боғлиқ “Баҳори” деган сўз мазкур матнга мантиқан тўғри келмайди. Демак, бу қандайдир бўлак атама ёки товуш ўзгаришига учраган сўз. Ўзбек тилига араб тилидан кирган икки сўз бор: бири, раоё – ўтроқ халқни англатади, иккинчиси, бароё – чорвадор кўчманчи қавмни, яъни закот тўловчиларни билдиради. “Баҳори” сўзи “бароё” сўзининг фонетик жаҳатдан ўзгаришга учраган шакли, деб тахмин қилиш мумкин. Бундай хорижий сўз ва атамалар мадраса таҳсилини олган бахшилар томонидан киритилгандир эҳтимол. Чорвадор қавмлар тоғ, қир этакларидаги текислик, сайхонлик жойларга ўтов тикишганлар. Бу жойлар тимсолли тарзда инсон босган изга ўхшатилган бўлиши мумкин.\nЎзбек халқ достонларининг ҳар қайсиси бир олам. Фақат бу оламни тушунишга интилиш, унинг гўзалликларидан баҳраманд бўлиш керак. Шундагина достонлар матнидаги беқиёс жилоларни ҳис қила билиш мумкин.\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетасининг 2011 йил 1-сонидан олинди.\n2021 йили йўқотганларимиз\nРукнларАдабиётТегларАлпомиш, Бойбўта Дўстқораев\n← Аввалги Аввалги Гулбаҳор Сиддиқ. Соғинч (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Нажмиддин Комилов. Устоз ва ёш истеъдод


Lotinchada 9 апрель 2021, 22:17 Жаҳон\nМисрда уч минг йиллик шаҳар топилди\nЗахи Хавасс бошчилигидаги Миср археологлари бундан 3000 йил олдин қум остида йўқолган Луксор яқинида Мисрнинг қадимий шаҳарини топишди. Бу шаҳар Мисрнинг энг буюк ҳукмдорларидан бири, милоддан аввалги 1391 йилдан 1353 йилгача Мисрни бошқарган 18-сулоланинг тўққизинчи қироли Aменхотеп III томонидан асос солинган. «Кўплаб хорижийликлар ушбу шаҳарни қидиришди, аммо тополмадилар», деди Хавасс. «Уларнинг баъзи деворлари 3 метр баландликда. Aйтиш мумкинки, шаҳар ғарбий томонга, машҳур Дайр Аль-Мадинагача чўзилган», дея қўшича қилди у. Қазув ишлари 2020 йил сентябрь ойида бошланди. Натижада, археологлар деярли бутун деворлари ва хоналари кундалик нарсалар билан тўлдирилган катта шаҳарни топишди. У «Йўқолган олтин шаҳар» деб номланди. — Ahram Online.\nЯпония Фукусимадан тозаланган радиоактив сувни океанга оқизади\nЯпония ҳукумати Фукусима АЭСдан тозаланган радиоактив сувни океанга оқизишга қарор қилди. Ҳукумат комиссияси буни ўтган йили амалга оширишни тавсия қилган, аммо бу қарор, хусусан, балиқ овловчилар орасида кенг норозиликларни келтириб чиқарган эди. Уларнинг фикрича, истеъмолчилар ушбу ҳудудда тутилган денгиз махсулотларидан воз кечишига олиб келади. NHK телеканалининг хабар беришича, Фукусимадан чиқадиган сув чиқиндилари ҳозирда ихтисослашган сув омборларида сақланмоқда, улар тозаланган, аммо таркибида радиоактив тритий бор. «Манбаларда айтилишича, ҳукумат ушбу элемент даражасини халқаро стандартларга мувофиқ пасайтирмоқчи. Ва шундан сўнг, яъни икки йилдан кейин сувлар океанга оқизилади», — дейилади телеканал баёнотида.\n2011 йил март ойида Япониянинг шимолий-шарқий қирғоғидаги зилзила цунамини келтириб чиқарган эди. Фукусима-1 АЭСга улкан тўлқин урилиши натижасида 1986 йилда Чернобиль AЭСидаги авариядан буён шу каби энг катта авария содир бўлди. Миллий полиция агентлигининг маълумотларига кўра, 2011 йилда содир бўлган табиий офат 15,9 минг кишининг ўлимига сабаб бўлган, 2,5 минг киши ҳанузгача бедарак йўқолган. — Kyodo.\nНорвегия бош вазири карантин чекловларини бузганлиги учун 2352 доллар миқдорида жаримага тортилди\nНорвегияда мамлакат бош вазири Эрна Сульберг февраль ойида карантин чекловларини бузганлиги учун 20000 крона (2352 доллар, 2000 еврога яқин) миқдорида жаримага тортилди. Аввалроқ, маҳаллий ОАВ бош вазир февраль ойининг охирида ўзининг 60 ёши муносабати билан тоғдаги курортда оилавий таътил уюштирганини ва 13 нафар қариндошини таклиф қилганини аниқладилар. Унинг ўзи байрамда бўлмаган. Эртаси куни бош вазир билан бирга 14 киши ижарага олинган квартирада тўпландилар. Ушбу давр мобайнида мамлакатда гуруҳ бўлиб тўпланишга тақиқ қўйилган эди. Йиғилишларда кўпи билан 10 кишига рухсат берилган. Қоидабузарлик тўғрисидаги маълумотлар тарқалганидан сўнг, Сульберг кечирим сўради. Шундан кейин унга қарши тергов бошланди. Полиция одатда бундай қонунбузарликлар учун жарима солмаса ҳам, бош вазир учун истисно қилинган, дейди полиция вакили Уле Сэверуд. — Bloomberg.\nШимолий Кореяда шикоятлар ва секин ишлаши сабабли амалдор шахс қатл этилди\nШимолий кореялик амалдор шикоятлар ва суст ишлаши туфайли қатл этилди. Пак исмли амалдор Шимолий Кореяда масофавий таълимни ташкил этиш бўйича махсус комиссия раиси этиб тайинланган эди. Бироқ зарур ресурслар ва ускуналар етишмаслиги сабабли, бу масала деярли юзага чиқмади. Пак бу ҳолатдан мамнун бўлмасдан, бу ҳақда доимий равишда комиссиянинг бошқа аъзоларига шикоят қилар эди. Улардан бирига кўра, Ким Ир Сен университети раиси Ри Гук Чхоль амалдорни қоралаган. Пак март ойида «таълим соҳасидаги партияга ва инқилобга қарши фаолият»да айбланиб қатл этилган. Комиссияда бўлган яна 20 нафар профессор энди «мафкуравий текширувдан» ўтмоқда. Тузилма қайта ташкил этилди: ҳозирда унда 180 аъзо ва учта кичик қўмита мавжуд. Янги комиссияни Ри Гук Чхоль бошқармоқда. — Daily NK.\nТбилисида сиёсий инқирозга қарши митинг бўлиб ўтмоқда\nМинглаб намойишчилар 9 апрель куни Тбилисидаги Европа майдонига олти ой давом этаётган мамлакатнинг сиёсий инқирозига қарши норозилик ва барқарорликни тарғиб қилиш учун чиқишди. «Бу ҳеч ким ҳеч нарсани сўрамайдиган Грузия. Бу ҳамма нарсага узоқ вақтгача чидаб келаётган Грузия», — деди митинг ташкилотчиси, Грузиялик қўшиқчи Гия Гачечиладзе намойишчилар олдида. Намойишчилар ҳокимият ва мухолифатни ўзларининг партиявий манфаатларидан воз кечишга, парламентда ишлашни бошлашга ва одамларнинг муаммоларини ҳал қилишга чақирмоқдалар. Улар, шунингдек, вақт ўтиши билан сиёсатчилар аҳолининг ҳақиқий муаммоларидан узоқлашадилар ва шу билан бегоналашиш туйғусини яратадилар, деб таъкидлашди. Уларнинг сўзларига кўра, мамлакатда оппозиция ва ҳокимиятдан ташқари аҳолининг катта қисми ҳам бор, уларнинг эҳтиёжлари ҳеч кимни қизиқтирмайди. — ТАСС.\nВакциналар тақсимланишида «ҳайратланарли номутаносиблик» кузатилмоқда — ЖССТ\nДунё давлатлари орасида маълум бир давлатнинг даромад даражаси билан белгиланадиган COVID-19 коронавирусига қарши вакциналарнинг жуда нотекис тақсимоти мавжуд, деди ЖССТ бош котиби Тедрос Гебрейесус. «700 млндан ортиқ дозада COVID-19 вакциналари дунё миқёсида тарқатилган, аммо уларнинг 87 фоиздан ортиғи юқори ва ўрта даромадли мамлакатларга, атиги 0,2 фоизи кам даромадли мамлакатларга юборилган». «Ўртача юқори даромадли мамлакатларда деярли ҳар тўртинчи киши COVID-19 вакцинасини олган. Кам даромадли мамлакатларда бу 500 дан ортиқ кишидан бири», — дея қўшимча қилди у. ЖССТ раҳбарининг сўзларига кўра, ҳозирги вақтда дунёнинг 194 мамлакати коронавирусга қарши эмлашни бошлаган, 26 таси эса ҳали бошламади. Aммо, деди Гебрейесус, дунёдаги аксарият мамлакатлар ўз аҳолиси орасида хавф остидаги гуруҳларни етарли даражада эмлашмаган ва «вакциналарни тақсимлашда ҳайратланарли номутаносиблик сақланиб қолмоқда». Унинг таъкидлашича, сўнгги олти ҳафта мобайнида халқаро COVAX дастури орқали 38 млндан ортиқ дозада вакциналар 100 дан ортиқ мамлакатларга етказиб берилди. Бироқ, унинг таъкидлашича, режа 50 фоиздан кам бажарилган. — Интерфакс.


Ўзбекистонда коронавирус: 2 ноябрь асосий хабарлари\nСутка давомида 143 кишида коронавирус аниқланди, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 67 301 нафарни ташкил қилмоқда.\nТОШКЕНТ, 2 ноя — Sputnik. Sputnik Ўзбекистон республикадаги эпидемиологик вазият тўғрисида асосий хабарларни тўплади.\nБир сутка давомида 143 кишида коронавирус аниқланди, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 67 301 нафарни ташкил қилмоқда.\nЯнги касалланиш ҳолатларининг: 38 нафари Тошкент шаҳрида, 7 нафари Жиззах вилоятида, 2 нафари Навоий вилоятида коронавирусга чалинган беморлар билан мулоқотда бўлганлиги сабабли намуна олинган фуқаролар орасида аниқланган.\nБугуннинг ўзида 159 нафар бемор тузалди. Республика бўйлаб жами соғайганлар сони 64 625 нафарга етди. Соғайиш кўрсаткичи 96 фоиз.\nАйни пайтда 2 103 нафар беморга белгиланган стандартлар бўйича даво чоралари кўрилмоқда.\nЎзбекистонда жами 573 киши пандемия қурбони бўлди.\nКарантин қоидаларини бузиш\n30 октябрь куни соат 23:00да Чирчиқ шаҳри, Алишер Навоий кўчасида Миллий гвардия ҳамда ИИБ ходимлари тунги хизмат вақтида маст ҳолатда, карантин қоидаларини бузиб тиббий ниқобсиз турган фуқаро Н.С.га дуч келган.\nДунё бўйлаб инфекцияни юқтириб олган кишиларнинг сони 46,5 миллиондан ошди, 1,2 миллион ортиқ киши вафот этди, 31,1 миллиондан ортиқ киши тузалди. Энг кўп ҳолатлар АҚШда (9,2 млн), Ҳиндистонда (8,2 млн), Бразилияда (5,5 млн).


Бразилияда коронавирусга қарши эмлаш вакцина танқислиги сабаб тўхтатилди — Sof.uz\n18.02 09:24 28 Тиббиёт\nБразилиянинг бешта штати вакцина етишмаслиги сабабли коронавирусга қарши эмлашни тўхтатди, деб хабар бермоқда маҳаллий телеканал Globo.\nМаълумотларга кўра, эмлашлар Рио-де-Жанейро, Баия, Мату-Гросу, Сальвадор ва Куяба шаҳарларида тўхтатилган. Телеканал маълумотларига кўра, ушбу шаҳарларда вакцинанинг биринчи дозасини олганлар иккинчи доза билан эмланиши мумкин. Ҳали биринчи дозани қабул қилмаганлар вакцинанинг янги партияси келгунича эмланмайди.\nТаъкидланишича, Рио-де-Жанейро шаҳри мэри Эдуардо Паэс пойтахтда эмлашлар вакцина танқислиги сабабли келаси ҳафтагача тўхтатилишини айтган.\n«Менга янги дозалар ҳали келмаганлиги ҳақида хабар беришди. Шу муносабат билан биз эмлаш кампаниямизни тўхтатишга мажбур бўламиз», — деб ёзган шаҳар мэри Twitter’даги саҳифасида.\nУнинг сўзларига кўра, шаҳарда аллақачон 245 минг киши эмланган ва эмлаш кампанияси келаси ҳафта Хитойнинг CoronaVac вакцинасининг янги партияси келиши билан қайта бошланади.\nЖонс Ҳопкинс университетининг маълумотларига кўра, COVID-19 касаллигига чалиниш бўйича Бразилия дунёда АҚШ ва Ҳиндистондан кейин учинчи ўринда туради. Пандемия даврида мамлакатнинг 9 миллиондан ортиқ аҳолиси коронавирус билан касалланган, касалликдан вафот этганлар сони 200 мингдан ошади.\n18.04 13:08 2142\n18.04 08:44 1691\nКеча, 22:36 75 Ўзбекистон\nКеча, 22:34 101 Спорт\nКеча, 20:31 212 Иқтисод\nКеча, 20:24 338 Ўзбекистон\nКеча, 20:07 123 Ўзбекистон


САХОВАТ ҚИЛИШ ВА БУЙРУҚҚА СОБИТЛИК\n8738 Ўқиш режими + -\nМана Рамазон ойи ҳам сизлар билан тезда видолашмоқда. Рамазоннинг кеча ва кундузлари орасида Аллоҳга қайтиб У билан ярашганингизни исбот қилдингиз. Буйруқларини лозим тутиб, вазифаларини бажардингиз. Қайтарилган ишлардан узоқ бўлиб улардан тўхталдингиз. Азиз биродарлар, мана шу исботингизга хиёнат қилишдан эҳтиёт бўлинг. Акс ҳолда Рамазон ойида Аллоҳнинг буйруқларини лозим тутиб унинг йўлида юрувчи бу ой кетганида, ўз гуноҳларига яна иккинчи бор қайтиб Аллоҳ субханаҳу ва таолонинг буйруқларидан узоқлашган ва исботига хиёнат қилган кишилардек бўлиб қоласизлар. Сизларнинг ҳеч бирингиз Рамазон ойини кузатиш вақтида ўзини Аллоҳ азза ва жалла йўлида юриб тавба қилаётганини исботловчи, ой кетганида ўзининг эски одатига иккинчи бор қайтувчи кишилар каби бўлмасин. Мана шу ўзимга ҳам сизларга ҳам эслатишим лозим бўлган муҳим нуқталардандир. Айтилдики, масжидлар намозни қоим қилувчилар билангина эмас балки қадр кечасини, баьзида қадр кечаси бўлиши мумкин бўлган кўплаб кечаларни қоим қилувчи кишиларнинг Аллоҳни улуғлашлари билан тўлиб-тошди. Бу бўлиб ўтган аниқ ҳақиқатдир. Лекин мен Рамазон ойининг кеча ва кунлари кетганидан кейин мана шу йўлни мустаҳкам тутиб жон-жаҳди билан матонат кўрсатаётганлар сони қанча эканини ўзим ва сизлардан сўрайман. Мен кечаларни қоим қилганларни айтаётганим йўқ, балки жума ва жамоат намозларига қатнашаётганлар қанча, тақиқланган нарсалардан қайтиб, ҳаром молни ялашдан ўзларини четга олганлар қанча, ўтган қадр кечасини бедор ўтказганлар қанча, ўз ака-укалари билан шунчаки қўл бериб эмас, балки меҳрибонлик ва хайру саховат билан тўхтовсиз боғланаётганлар қанча?\nАгарда Аллоҳ азза ва жалланинг буйруқларида мустаҳкам туриб ўрталаридаги ҳуқуқларни бажаришга ва Аллоҳнинг бандаларига амалдаги ҳақларни беришни ўзларига лозим деб Аллоҳга ваьда берганларга ҳамда масжидларни тўлдириб қадр кечасини бедор ўтказганларга гувоҳлик бериб айтаманки, бу ишлар Аллоҳ субханаҳу ва таоло бизларни эҳтиром қиладиган буюк раҳматига сабаб бўлади. Мана шу марҳамат натижалари жуда ҳам кўпдир. Лекин мен биламан ва бу нарсада янглишаётган бўлишимни хохлайман, Аллоҳ раҳим қилган кишилардан бошқалар доимо хасисликдан азоб чекадилар. Аллоҳ азза ва жалла буюрган ҳақиқий меҳрибонлик, майдонда кўринмай фақатгина камдан-кам ҳолларда учрайди. Намозга, айниқса, бундай мавсумларда юзланиш осон ишдир. Бу мавсумлар бизларда ўтиб бораётган ва бир йилда бир марта келадиган мана шу нарса билан нафсларни бирлашиб ўзаро муносабатда бўлишини пайдо қилади. Хулқ-атвор ёки Рамазон ҳолати бизни жамланиб намоз ўқишимиз, дуо ва илтижолар қилишимиз ҳамда овозларимизни ошкора этишимизга чорлайди. Биз дуо қиламиз, Аллоҳга ёлбориб илтижо қиламиз. Бу овозларимиз эса минораларда жаранглайди, ухлаётганларни уйғотади. Буларнинг бари мажозий интилишимиз бўлиб Аллоҳ субханаҳу ва таолонинг раҳмати ва марҳаматини сўраш кўриниши эмаслигига далилдир. Азиз биродарлар, яна бир маротаба қайтариб айтаман: одамлар бир−бирларига ўзаро раҳим-шафқат кўрсатмасалар, Аллоҳ уларга раҳим қилмайди. Раҳим-шафқат ўлчови эса шунчаки кулимсираб кўришишгина эмас, балки хайру саховатдир. Мен бу қарашни ўтган ҳафта гапирган эдим, яна қайтариб айтаман, агар кечагинда масжидларни тўлдириб тонг саҳаргача намоз ва ибодат қилиб келган бу одамлар ўз молларидаги Аллоҳ азза ва жалланинг ҳаққини айтилганидек бажарсалар, жамиятдан фақирлик йўқолиб хайру барака зиёда бўлади, бу шаҳардаги бандаларига Аллоҳ субханаҳу ва таолонинг раҳмати нур соча бошлайди. Азиз биродарлар, Аллоҳ таоло бизларга буюрган намозлар, бизларни чақирган ҳаж ва бизга буюрган рўза – буларнинг ҳаммаси одамларни бир-бирлари билан раҳим-шафқат қилишлари учун василадир. Буларнинг барчаси бой фақирни эҳтиром қилиши учун, кучли кучсизга ҳамдард бўлиши учун воситадир. Агар мана шу натижа амалга ошмаса, эҳтимол, бу ибодатларимизни номақбул эканига ҳамда Аллоҳ азза ва жалла наздида маъқул эмаслигига далил бўлиши мумкин. Аллоҳ субханаҳу ва таоло тилла ва кумушларини беркитадиган, яьни молларининг закотини чиқармайдиган кишилардан огоҳлантирган. Одамларни огоҳлантириб намоз ва рўзадан юз бурганларга билдирмаган нарсани билдирди. Аллоҳнинг ушбу сўзини ўқимадингларми: «Олтин ва кумушни хазинага босадиган, Аллоҳнинг йўлида сарфламайдиганларга аламли азобнинг башоратини беравер. Бир куни ўша(олтин-кумуш)ларни жаҳаннам ўтида қизитилади ва пешоналари, ёнбошлари ҳамда орқаларига босилиб: «Мана бу ўзингиз учун тўплаган нарсангиз, бас, энди тўплаб юрган нарсангизни татиб кўринг!» дейилур». Тавба,34-35. Мен айтганимдек, кимки эътибор қилиб молининг закотини берса, Аллоҳ субханаҳу ва таолонинг баёноти огоҳлантирган бу билдириш мажбуриятидан чиқади. Фақирга бериши лозим бўлган катта бойлик ва миллионлаб лиралари сабабидан кўпчиликлари фақирликдан хавфсираб, буларни ҳаммасини молимдан беришим керакми?! Ундай бўлса ўзим фақир ва камбағал бўлиб қоламан-ку, деган ўйга боради. Аллоҳ азза ва жалла уларни ёлғон ваҳмини қайтариб шундай дейди: «Шайтон сизга фақирликни ваъда қилади ва фаҳш ишларга буюради. Аллоҳ сизга ўзидан мағфират ва фазлни ваъда қилади. Ва Аллоҳ кенг қамровли, билувчи Зотдир». Бақара, 268. (Шайтон бандаларни молингдан садақа қилсанг, фақир-камбағал бўлиб қоласан, деб қўрқитади. Ҳам кишиларни фаҳшга – ёмон гуноҳ ишларга, қизғанчиқликка, бахиллик ва молу дунёга ўч бўлишга буюради. Шайтоннинг гапига кирганлар фақирликдан қўрқиб, бахил бўлиб, Аллоҳнинг йўлида садақа қилмай юраверадилар. «Тафсир ҳилол»). Аллоҳ таоло буни таъкидлаб яна айтади: «Молларини Аллоҳнинг йўлида сарфлайдиганларнинг мисоли, худди бир дона донга ўхшайди. Ундан етти бошоқ ўсиб чиқади, ҳар бошоқда юзтадан дон бор. Ва Аллоҳ кимга хоҳласа, яна кўпайтириб берадир. Ва Аллоҳ қамраб олувчи ва билувчи Зотдир». Бақара, 261. Мустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам буни қувватлаб шундай деган:\nما نقصَ مالٌ مِنْ صدقةٍ «Садақа қилиш билан мол кам бўлмайди».\nАзизлар, кошки, Аллоҳ азза ва жалла томонидан молларида закот беришни фарз қилинганлар – улар бойликда ажралиб турадиган одамлардир – кошки, улар атрофида яшаётган фуқароларнинг эшикларини тақиллатсалар, кошки, қалбларидаги оғир аламлар кўриниши юзларида намоён бўлаётганларни топиш учун уларнинг уйларига кирсалар, кошки, кейин дилларида ухлаб ётган инсонийликларига қайтсалар, шояд, бу уларни уйғотса. Азизлар, Рамазоннинг қолган кунларидаги вақтларни билинглар. Бедор бўлган кечаларингиз ва қилган ибодатларингизга тож кийгазинглар. Мана шундай раҳим-шафқат воситаси билан уни якунланглар. Акс ҳолда билингларки, самара бермайдиган ибодат, гарчи бу дунёда адо этиш жиҳатидан маъқуллаган бўлса ҳам, Аллоҳнинг хузурида номақбул ишдир. Бу ерда бизга ажойиб ҳикматни, балки Аллоҳ азза ва жалла раҳматининг кўринишларидан бир кўринишни намоён қилиб берадиган гўзал бир ишга эътиборингизни қаратдим. Аммо бойларни фақирлар билан бўлган муносабати эса сизларга айтганимдек, бир-бирлари билан ўзаро боғланиш тўридир. Бунинг йўли Аллоҳ таоло буюрган йўлда сарф қилишдир. Бу тўр шунга олиб келадики, агар берувчи билан олувчи ўртасида бу нарса кенгайса, уларнинг ўртасида муҳаббат ва дўстлик алангаси пайдо бўлади. Лекин бу иш фақирлар ўртасида бўлса, нима бўлади. Улар орасида берадиганлари ҳам оладиганлари ҳам йўқ. Шу туфайли муҳаббат ва дўстлик тўрини ҳаракатда бўлиши улар ўртасида амалга ошмайди. Фақир яна бир бошқа фақирга совға беришга мукаллаф эмас. Шунинг учун бу ерда бериш учун қўл узаймайди, олиш учун бошқа қўл ҳам чўзилмайди. Лекин Аллоҳ раҳимли ва меҳрибон Зотдир. Бу эҳтиёжни тўлдирадиган бошқа ишни қонунлаштирди. Фитр садақасини шариатга киргазди. Фитр садақаси бажаришга қодир бўлган ҳар бир кишининг зиммасига Аллоҳ вазифа қилган жуда оз миқдордаги бойликдир. Фитр садақасини адо эта олмайдиган одамни топа олмайсиз. Чунки фитр садақасининг қиймати икки кило таомдан иборат бўлиб, шу таомни ёки унинг қийматини камбағалларга берилади. Эҳтимол, бугун фитр садақасини бериб иккинчи куни ўзи бошқа одамдан олаётган кишини топишингиз мумкин. Аллоҳ субханаҳу ва таоло буни шариатга киритиб одамларга буюрди. Лекин бунинг ҳикмати фуқаролар жамоаси орасида ҳам мана шу бериш ва олиш тўрини ҳаракатга келиши бўлиб, тоинки улар ўртасида ҳам муҳаббат туйғулари жорий қилинсин. Фитр садақаси ўзига етарли озуқага эга бўлган ва Аллоҳ таоло сарф қилишни таклиф этган нарсани беришга кучи етадиган кишиларга Ҳайит кечаси ва ўша куни беришни вожиб қилди. Мен сизларга айтаётган бу маъно раҳим-шафқатнинг аҳамиятига эътиборимизни қаратади. Шунингдек, раҳим-шафқат ёлғон кулимсираш ёки совғасиз қуруқ қўл билан кўришиш эмаслигини баён қилади. Ўзаро раҳим-шафқат Аллоҳ азза ва жалла буюрган нарсани сарф қилиш билан бўлишини тушунтириб беради.\nАллоҳ томонидан кўп бойлик билан эҳтиром қилинган кишиларга айтинглар. Уларни ҳеч бири бу бойликни босиб ётмасинлар. Хой одамлар, сизларга Аллоҳ берган бойликни савобли ишларга сарф қилинглар. Агарда бу одамлар Аллоҳ субҳанаҳу ва таолонинг буйруғига жавоб берсалар, орамизда кенгайган фақирлик супурилиб йўқ бўлади. Агар фақирлик йўқолса, Аллоҳ таоло бизни қувват, саховат ва ёрдам билан эъзозлайди. Мана шу бериш эшигини беркитиб қўйманглар, унинг эшикларини Аллоҳ таоло буюрган мана шу йўл билан очинглар. Ушбу сўзимни айтиб Аллоҳдан мағфират сўрайман.\nМуҳаммад Саъд Рамазон ал-Бутий хутбаси. 18 сентябрь 2009 йил 28 Рамазон\nЭшонгузар жоме масжид имом хатиби Абдуллажон Ғуломов таржимаси. 12-июн 2015-йил.\n12:05 / 21.09.2017 4102\n06:04 / 12.03.2017 1204\n22:10 / 24.10.2016 1683\n02:18 / 11.11.2017 3789\n20:00 / 10 август 337\n12:50 / 10 август 27\n18:35 / 07 август 212\n11:17 / 14 январь 79364


"Бавария" логотипи ҳақида / CHAMPIONAT.asia\n"Бавария" логотипи ҳақида\nТеглар : БаварияЛоготип\nМюнхен жамоаси Германия футболи тарихидаги энг муваффақиятли клуб ҳисобланади.\nЎзининг 120 йиллик тарихи давомида жамоа 29та Бундеслига кубогини, 19 марта мамлакат кубогини қўлга киритган. Шунингдек, "рекордмайстерлар" Чемпинлар Лигасининг 5, УЕФА кубогининг 1 карра ғолиби ҳисобланади.\nКлуб тимсоли тарихий Бавария вилоятининг анъанавий ранглари орқали шакллантирилган доирадир. Қизил минтақанинг тарихий маъмурий бирлиги бўлган Франкония герби ранглари билан бевосита боғлиқ. Шу туфайли жамоа "Альянц-Арена"да ўйнаётганида стадион қизил рангда жилоланади. Доира ичидаги оқ-кўк нақш минтақани 1240-1918 йилларда бошқарган Виттельсбахлар сулоласи гербидан "кўчиб ўтган". Хулоса қилсак клуб логотипида иккита тарихий ҳудуднинг рамзийлиги умумлаштирилган: кўк - баварлар ранги, қизил - франконияликлар.\n* Бундеслига логотипида қандай маъно яширинган?\n* "Боруссия" логотипи соддалик тимсоли ҳисобланади\nБундеслига. "Бавария" муросасиз кечган баҳсда "Боруссия Д"ни мағлуб қилди. Левандовскидан дубль 18\nЛевандовски "Реал"га ўтмоқчи 36\nFrance Football нашри Левандовскига 2020 йил учун "Олтин тўп" бериш ғоясини кўриб чиқади 78


Ӯзбекистон, 12 Март 2019\nТожикистонда Google'га солиқ жорий қилинмоқчи\nТожикистон фуқароларига электрон хизматлар кўрсатувчи хорижий компаниялар солиқ тўлаши керак. Тез орада ҳукуматга тақдим қилиниши керак бўлган қонун лойиҳасини ишлаб чиқувчиларнинг фикри шундай.\nКонгрессдаги демократлар раҳбари - Трамп импичментига қарши\nКонгресснинг Вакиллар палатаси спикери Нэнси Пелоси президент Дональд Трампга нисбатан импичмент жараёнини бошлаш ниятида эмаслигини айтди. Унинг сўзларига қараганда, бу жараён президентга нисбатан янги “жиддий” далилар пайдо бўлган тақдирдагина бошланиши мумкин.\nТуркманистон давлат тузилмаларидаги ходимлар “миллати бўйича” навбатдаги қисқартишлардан хавфсирамоқда\nСавдо ва транспорт соҳаси бўйича давлат ташкилотларида ходимларнинг мансаби ва миллати қайд қилинган рўйхат тайёрланмоқда.\nУй ҳибсига олинган қозоғистонлик фаол Билаш “жиҳодга даъват”да айбланмоқда\nОстона шаҳар прокуратураси томонидан 11 март куни тарқатилган хабарда рўйхатга олинмаган «Атажұрт еріктілерді» бирлашмаси фаоли Серикжан Билашнинг қўлга олинишига унинг ўтган ойда билдирган ошкора фикрлари сабаб бўлгани таъкидланади.\nҚирғизистонда судья 1300дан ортиқ маъмурий ишни йўқ қилганликда айбланмоқда\nБишкек шаҳридаги Октябр туман судининг судьяси Эрнис Чоткараев “юзлаб маъмурий ишларни атайлаб йўқ қилганлик ва катта миқдорда пулларни ўзлаштирганликда” айбланмоқда.\nЎпишиш саҳналарини қайчилатган рухоний. Ўзбек киносининг темир хотини (тўплам)\nЎзбекистон сотиб олган камида юз миллион долларлик янги самолёт Тошкентга олиб келинди\n«Ўзбекистон ҳаво йўллари» 11 март куни Wi-fi билан жиҳозланган биринчи Airbus A320neo самолётига эга бўлди.\nМоскванинг “Люблино” ва “Садавод” бозорларида полиция томонидан ўтказилган рейдларда ўнлаб ўзбекистонлик ва тожикистонлик меҳнат муҳожири қўлга олинди.\nХўжандда колониядаги исённинг эҳтимолий иштирокчилари устидан суд бошланди\nҚаттиқ режимли №3/3 колонияда юз берган исённинг эҳтимолий иштирокчилари устидан душанба куни Хўжанд шаҳридаги 2-сонли тергов изоляторида суд бошланди. Судланувчилар ўриндиғида колонияда жазо муддатини ўтаётган 30 дан ортиқ маҳбус ўтирибди.\nҚирғизистон муфтияти жума маърузалари фақат қирғиз ва рус тилларида олиб борилишига рухсат берди\nҚирғизистон мусулмонлари диний бошқармаси (ҚМДБ) мамлакат масжидларида хутбалар фақат қирғиз тилида, зарурат туғилган ҳолларда рус тилида ўқилиши юзасидан фатво чиқарди. Фатво 6 март куни муфтий Мақсатбек Токтомушев томонидан имзоланди.\nҚозоғистоннинг Жанаозенида фуқаролар ҳукуматдан ишга жойлаштиришни талаб қилмоқда\nЖанаозенда шаҳар расмийларидан ўзларини ишга жойлаштиришни талаб қилаётган аҳоли 11 март куни маҳалий вақт билан соат 11 дан бошлаб ҳокимият биноси олдида тўплана бошлади. Орадан бир неча соат ўтиб ҳокимият биноси олдида тўпланганлар бир неча юз кишини ташкил қилди.


Депутатлар фаолияти такомиллашади | Ўзбекистон "Адолат" социал-демократик партияси\nДепутатлар фаолияти такомиллашади\n12 Октябрь, 10:00 • Наманган вилояти, Сессия, Янгиликлар • 28 марта кўрилди • Комментариев к записи Депутатлар фаолияти такомиллашади нет\nХалқ депутатлари Наманган вилоят кенгашининг навбатдаги сессияси бўлиб ўтди. Унда вилоятдан сайланган Олий Мажлис Сенати аъзолари, вилоят ҳокимининг ўринбосарлари, давлат ва жамоат ташкилотларининг вакиллари иштирок этдилар. Сессия қатнашчилари вилоят ҳокими Хайрулло Бозоровнинг “Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ҳудудларнинг жадал ижтимоий-иқтисодий ривожланишини таъминлашга доир устувор чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори ижросини таъминлаш юзасидан олиб борилаётган ишлар ҳақида”ги маърузасини тинглади. Бундан ташқари, депутатлар бошқа қатор масалаларни ҳам муҳоками қилдилар.\nИброҳимжон Абдуллаев Халқ депутатлари вилоят кенгашидаги “Адолат” социал-демократик партияси гуруҳи аъзоси:\n– Сессия кун тартибига қўйилган барча масалалар ўзига яраша аҳамиятли бўлди. Шахсан мени қизиқтирган бир қатор масалалар ичида халқ депутатлари вилоят кенгаши раиси ўринбосари лавозимининг жорий этилиши бўлди. Бу бўйича қатор депутатларнинг фикр-мулоҳазалари тингланди. Улар янги лавозим жорий этилишини маъқулладилар. Кенгашдаги партиямиз гуруҳи аъзолари ҳам қўйилган масалани ёқлаб овоз бердилар.\nШу ўринда кейинги йилларда жамиятда сиёсий партияларнинг, халқ депутатларининг ролини янада кучайтириш, уларнинг ижтимоий-иқтисодий тараққиётдаги фаоллигини оширишга қаратилган кўплаб тадбирлар амалга оширилганлигини қайд этиш лозим. Кенгаш раисининг ўринбосари лавозимини таъсис этиш билан биргаликда у билан бирга ишлайдиган сиёсий партияларнинг вакиллари ҳам тасдиқланди. Масалан, “Адолат” СДП гуруҳининг ижрочи котиби вазифаси Зиёджон Маҳкамовга топширилди.\nИсроил Жўраев Ўзбекистон “Адолат” СДП Наманган вилоят кенгашининг раиси:\n– Мен ҳам бошқа сиёсий партияларнинг вакиллари билан биргаликда халқ депутатлари вилоят кенгашининг сессиясида иштирок этдим. Юқорида тилга олинган масаланинг кўриб чиқилишини депутатлар фаолиятини кучайтириш йўлидаги қадамлардан бири деб ҳисоблаймиз. Бу билан халқ депутати кенгашининг маҳаллий ижро ҳокимияти органлари фаолияти устидан таъсирчан депутатлик назоратини ўрнатишда қўл келади. Доимий комиссиялар, депутатлик гуруҳларининг фаоллиги ҳам ошиши кутилмоқда. Очиғини айтганда, ҳозиргача депутатларнинг ҳам, депутатлик гуруҳининг фаолиятини ҳам ўта қониқарли деб бўлмасди. Мана энди, бу камчиликка барҳам бериш тадбирлари кўрилади, деб ўйлайман. Ўз навбатида партия кенгаши ҳам янги тизим билан ҳамкорликда иш олиб бориш режаларини тузишга киришди.\nХалқ детатлари вилоят кенгашининг мазкур масала юзасидан қабул қилган қарорида қатор вазифалар ҳам белгилаб берилди. Хусусан, янги тизим воситасида энг аввало, доимий комиссиялар, депутатлик гуруҳлари ва депутатларнинг фаолияти такомиллаштирилади. Айниқса, уларнинг иш режаларини бажаришлари назорат остига олинади, аҳоли билан мулоқотлари мувофиқлаштириб борилади. Давлат ва ҳудудий дастурларнинг ижросини таъминлаш, депутатлик сўровлари самарадорлигини ошириш масалалари ҳам диққат марказида бўлади. Сессияларни тайёрлаш юзасидан ҳам ўзаро ҳамкорлик йўлга қўйилади. Мамлакатимизда олиб борилаётган ислоҳотлар, қабул қилинаётган қонунлар, Олий мажлис палаталарининг қарорлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармонлари ва қарорларини депутатлар томонидан фуқаролар ўртасида тушунтириш ишларининг узлуксизлигини таъминлаш ҳам эътиборда бўлади.\nНаманган вилоят Кенгашининг\nДепутатлар фаолияти такомиллашади was last modified: Октябрь 12th, 2018 by matbuot\n« Суд-ҳуқуқ ислоҳотлари – инсон манфаатларини ҳимоя қилишнинг мустаҳкам ва ишончли кафолати «Тозалик йўлида бирлашайлик» лойиҳаси доирасида “Ёшлик” талабалар шаҳарчасида ҳашар ташкил этилди »


Буни “Ижтимоий фикр” жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази томонидан ўтказилган сўров натижалари ҳам тасдиқлайди. Унга кўра, респондентларнинг мутлақ кўпчилиги, яъни\n84,3 фоизи давлатимиз раҳбари ташаббуси асосида жорий этилган фуқаролар билан фаол ва очиқ мулоқот қилишнинг янги тизимини ҳар томонлама қўллаб-қувватлайдилар. Уларнинг фикрича, ушбу янги механизм ижтимоий адолатни таъминлаш, аҳоли турмушидаги барча муаммони ҳал қилишга қаратилган бўлиб, жисмоний ва юридик шахслар мурожаатлари билан ишлаш самарадорлигига ижобий таъсир кўрсатмоқда.\nМарказдан маълум қилишларича, мазкур сўров муаммонинг мақсадли қўйилиши жиҳатидан синов-тажриба шаклида биринчи марта ўтказилди. Унда расмий статистиканинг анъанавий усулларига риоя қилинмасдан, янгича ёндашув асосида таҳлил олиб борилди.\nСўровда танлов усули асосида жами 2000 та уй хўжалигига ташриф буюрилди, уларнинг 681 тасида ўз ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида давлат ҳокимияти ва бошқаруви органларига мурожаат қилган фуқаролар борлиги аниқланди.\nЖамоатчилик фикри сўрови ҳамюртларимиз ўз конституциявий ҳуқуқларидан фаол фойдаланган ҳолда, давлат ҳокимияти ёки хўжалик бошқаруви органларига мурожаат қилаётганини кўрсатди. Масалан, респондентларнинг 28 фоизи ўз муаммоларини ҳал қилишда ёрдам сўраб маҳаллага, суд, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат этувчи органларга, пенсия жамғармасига ва ижтимоий таъминот бўлимига, Соғлиқни сақлаш, Халқ таълими вазирликларига мурожаат қилишган. 32,4 фоизи эса коммунал соҳа ва хусусий уй-жой мулкдорлари ширкатлари билан боғлиқ масалалар, электр энергияси, ичимлик суви, газ ва иситиш таъминоти юзасидан мурожаат этган. Респондентларнинг ҳар тўртинчиси оилавий масалаларни ҳал қилиш мақсадида давлат ҳокимияти органларидан амалий кўмак сўраган. Фуқароларнинг 65,8 фоизи давлат ҳокимияти ёки хўжалик бошқаруви органларига мурожаатлари натижасида ўз муаммоси ижобий ҳал қилинганини қайд этган.\nЎтказилган сўров шуни кўрсатдики, 93 фоиз ҳолатда фуқаролар ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилишни сўраб давлат идораларига ўз хоҳиш-иродасига кўра мурожаат этган. Қолган ҳолатларда иштирокчилар танишлари, қариндошлари, яқинлари тавсияси билан мазкур ҳуқуқидан фойдаланган. Бу ҳам фуқароларнинг ҳуқуқий маданияти тобора юксалиб бораётганини ифодалайди.\nФуқаролар давлат ҳокимияти ва бошқаруви органларига Халқ қабулхоналари орқали мурожаат қилиш кўпаяётгани ҳам ушбу институт қисқа муддатда халқимиз ичига кириб борганини кўрсатади. Фуқаролар айни пайтда кўпроқ интернет орқали ўз ариза ва шикоятларини давлат идораларига етказишга ҳаракат қилмоқда.\nАҳолининг давлат идоралари фаолиятидан рози бўлишида муҳим жиҳатлардан бири мансабдор шахсларнинг ҳуқуқий савияси, муомала маданияти, фуқаролар мурожаатларига эътибор қаратишидир. Сўров давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари раҳбарларининг айни масалага муносабати ижобий тарафга ўзгараётганини кўрсатди. Мисол учун, респондентларнинг кўпчилиги, яъни\n82,1 фоизи мурожаатни қабул қилиш ва кўриб чиқишда тегишли ташкилот раҳбари, ўринбосари ёки бошқа ваколатли вакили улар билан шахсан суҳбатлашиш ҳамда масалани кўриб чиқиш учун қабулга таклиф қилганлигини билдиришди. Фуқароларнинг 93 фоизи мурожаат қилишда ва уларни кўриб чиқишда давлат ҳокимияти ҳамда бош-қаруви органлари ходимлари томонидан ҳеч қандай руҳий тазйиққа дуч келмаганини айтишгани ҳам раҳбар ходимлар ўз вазифасига масъулият билан ёндашаётганини кўрсатади.\nШу ўринда яна бир жиҳат: сўровда иштирок этганларнинг ярмидан кўпи — 57,5 фоизи давлат муассасаларига мурожаат қилиш натижаларидан тўла даражада қониқадилар, ҳар бешинчи фуқаро қисман қониқиш ҳосил қилган, респондентларнинг 4,7 фоизи олинган жавобдан қониқмаган.\nТаҳлиллардан аён бўлдики, одамларимиз фикр ва қарашларида давлат ҳокимияти органлари, хўжалик бошқаруви ташкилотлари фаолияти бўйича ижобий тенденция кузатилмоқда. Яъни юртдошларимизнинг фикрига қараганда, мурожаатларни қабул қилишда фуқаролар билан ишлаш, жавоб беришнинг тезкорлиги, мурожаатга жавобнинг мазмуни, тўлиқлиги, давлат органлари ходимларининг малакаси ва касбий лаёқати, амалдаги қонунчиликка риоя қилиниши, якуний қарорнинг холислиги, ишончлилиги ва асосланганлиги, масалани ҳал қилиш қайси босқичда тургани, уни ҳал этиш борасида қандай ишлар олиб борилаётгани ёки нималар режалаштирилаётгани ҳақида тезкор -маълумот берилаётгани диққатга сазовор.\nУмуман, сўров натижалари 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йилида амалга оширишга оид Давлат дастури ижроси доирасида кўрилаётган чора-тадбирлар фуқароларнинг давлат ҳокимияти ҳамда хўжалик бошқаруви органларига мурожаат этишга доир конституциявий ҳуқуқларини рўёбга чиқариш учун сифат жиҳатидан янги шарт-шароитларни яратишга хизмат қилаётганини тасдиқлайди. Юртимизда асос солинган фуқаролар билан фаол ва очиқ мулоқотнинг янги тизими, Халқ қабулхоналари, респондентларнинг фикрича, ижтимоий адолатни таъминлаб, мамлакатимизни ҳар томонлама равнақ топтиришнинг стратегик мақсадларига эришишда ҳал қилувчи ўрин тутади.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Хонадонимиз файзи, ҳаётимиз кўрки\t3D-принтерлар: Кеча тасаввурга сиғмаган нарсалар бугун ҳақиқатга айланмоқда »


Вақтинчалик прописка муддати 1 йилга узайтирилди, ижара шартнома ҳам шарт эмас - Zamin.uz\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 22 октябрдаги 845-сонли қарорига асосан вақтинча пропискага қўйиш тартибига ўзгариш киритилган. Тошкентда вақтинчалик пропискада турадиганлар билиши керак бўлган муҳим 2 та ўзгариш бор.\nБиринчидан, вақтинча прописканинг максимал муддати аввалгидек 6 ой эмас, балки 1 йил қилиб белгиланган.\nИккинчидан, эндиликда вақтинча прописка олиш учун ижара шартномасининг нотариал тасдиқланган нусхасини тақдим этиш шарт эмас. Сиз фақат қуйидаги ҳужжатларни топширасиз:\n2) паспорт (ҳарбий хизматчилар учун — шахсий гувоҳнома, 16 ёшга тўлмаган шахслар учун — туғилганлик тўғрисидаги гувоҳнома ва 35х45 мм ўлчамдаги 2 дона расм);\n3) уй-жой мулкдорининг (мулкдорларининг) турар жой майдони бериш тўғрисидаги аризаси (розилиги);\n4) уй-жой ҳужжатларининг асл нусхаси (нусхалари олиниб, асли қайтарилади);\n5) давлат божи тўланганлиги тўғрисидаги квитанция (ЭКИҲ 2% — 4 минг сўм);\nАммо ҳали ҳам вақтинчалик прописка 6 ойга берилаётгани ҳақида маълумотлар бор. Мабодо шу кеча-кундузда муддати тугаган вақтинча пропискангизни узайтирмоқчи бўлсангиз, 1 йилга узайтиришларини сўранг. Ижара шартнома нусхасини топширишингиз шарт эмаслигини ҳам унутманг. Ҳаққингизни талаб қилинг. Шу билан бир қаторда «паспорт стол»дагилар эски усулни қўллашса, яъни «бизга бунақа ҳужжат келмаган, бизнинг инструкциямизда шунақа, 6 ойга қўйиб бераман, ижара шартнома нусхасини ҳам топширасиз» деган гапларни эшитсангиз ҳайрон бўлманг. Сабаби оддий.\nИчки ишлар вазирининг 2016 йил 16 майдаги 79-сон буйруғи билан тасдиқланган йўриқномага ҳалиям ўзгариш киритилмаган. Пастдаги ижрочилар эса одатда Вазирлар Маҳкамаси қарорига киритилган ўзгаришларни тан олмайди, улар вазир тасдиқлаган «инструкция» билан ишлайди. Яъни айрим қоидаларнинг бекор бўлиши учун ҳукумат қарорига ўзгариш киритилгани ҳисоб эмас, албатта вазирлик ва идораларнинг инструкциялари ўзгаришини кутишга мажбурсиз!\nҲамма ўзидан бир бош баланд идоранинг ҳужжатини тан олади холос. Аслида бунақа бўлмаслиги керак. Қонунга биноан, Вазирлар Маҳкамаси қарори ва Ички ишлар вазирининг буйруғи бир-бирига зид келиб қолса (ҳозир шунақа, масалан), унда ВМ қарори устун бўлади.\nБу масалани тезкор ечишнинг оддий йўли - ҳамма қуйи бўғин ижрочиларига хат чиқариб, "токи ўзгаргунгача мана бунақа тизимда ишлаб тур" дея топшириқ бериш керак. Чунки инструкцияга ўзгариш киритишнинг ўзига хос тартиби бор, 1-2 кунда бўладиган иш эмас. Боз устига ВМнинг 22 октябрдаги қарорининг 4-бандида Ички ишлар вазирлиги 2 ой муддатда ўз буйруқларини мослаштирсин, дейилган.\nХушнуд ХУДОЙБЕРДИЕВнинг телеграм каналидан олинди. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Жамият » Вақтинчалик прописка муддати 1 йилга узайтирилди, ижара шартнома ҳам шарт эмас


Мактаб ошхонаси қандай бўлиши керак? | «Умид» ИДУМ\nadmin Shanba Aprel 15th, 2017 Shanba Aprel 15th, 2017 Соғлом она ва бола Фикр билдирилмаган\nЭрталаб фарзандимизни мактабга кузатар эканмиз усти бут, қорни тўқ эканлигига алоҳида аҳамият қаратамиз. Имкониятимиздан келиб чиқиб тушлик тамаддиси учун қўлига пул ҳам берамиз. Аммо боламиз мактаб ошхонаси ёки ўқув муассасаси атрофида ўз “бизнес”ини ташкиллаштирган “пистачи хола”лардан нима олиб еяётгани бизга қоронғу. Ҳақли савол туғилади. Бугун мактабларимиз ошхонасида ўқувчилар учун қандай егулик маҳсулотлари савдоси йўлга қўйилган? Улар ўқувчи фарзандларимиз ва ота-оналарни нечоғли қониқтиради?  \nБутунжаҳон Соғлиқни сақлаш ташкилотининг маълумотига кўра, инсон саломатлигини белгиловчи омилларнинг 50 фоизи унинг овқатланиши ва ҳаёт тарзига, 20 фоизи наслга ва 10 фоизи тиббий хизмат сифатига боғлиқ. Демак, инсоннинг яшаш тарзи ва овқатланиш маданияти унинг саломатлигида муҳим ўрин тутади. Абу Али ибн Сино узоқ умр кўришнинг асосий омили сифатида тўғри овқатланиш масаласига алоҳида эътибор қаратган.\nЯқинда қўшнимиз суҳбат чоғида ўғлининг мактаб ошхонасидан эмас, унинг атрофидаги дўконлардан егулик сотиб олаётгани, бунга анча-мунча пул сарфлаётганидан нолиди. Ҳайрон бўлдим. Ахир, ҳар бир мактабнинг ўз ошхонаси бор-ку?! Гоҳида кўча-кўйда ўқувчиларнинг сомса, хот-дог, турли хил салатлардан тайёрланган бутербродлар истеъмол қилаётганига кўзим тушади. Қисқа танаффусларда мактаб ҳудудидан чиқиб, йўл қоидаларига амал қилмай дўконларга югуриб кетаётган ўқувчилар хавфсизлигига ким жавоб беради?\nАслида эса бундай ҳолатларнинг олдини олиш мақсадида мамлакатимизда бир қатор қонунлар қабул қилинган. Жумладан, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2015 йил 29 августдаги “2015-2020 йиллар даврида Ўзбекистон Республикаси аҳолисининг соғлом овқатланишини таъминлаш концепциясини ва чора-тадбирлар комплексини тасдиқлаш тўғрисида”ги қарорига асосан Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 20 августдаги “Таълим муассасаларида соғлом овқатланиш шарт-шароитларини яхшилаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг жорий йил 2 майдаги “Умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида соғлом овқатланишни ташкил этишни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори бу борадаги ишларни янги босқичга кўтарди. Шу билан бирга Халқ таълими, Олий ва ўрта махсус таълим, Соғлиқни сақлаш вазирликлари, Ўзбекистон ошпазлар уюшмаси томонидан 2016-2020 йилларда умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида соғлом овқатланишни ташкил этишни янада такомиллаштириш бўйича чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилган.\n2016-2017 ўқув йилининг 2-чорагидан бошлаб барча умумтаълим мактабларидаги бошланғич синф ўқувчиларига синфдан ташқари машғулотлар учун белгиланган соатлар доирасида “Тўғри овқатланиш дарслари” машғулотлари ўтказилади. Таълим муассасаларида “Саломатлик сабоқлари”, “Соғлом авлод асослари”, “Соғлом оила асослари” дарслари орқали ташкил этилаётган семинарлар, давра суҳбатлари, соҳа мутахассислари билан учрашувларда тўғри ва соғлом овқатланиш қоидалари юзасидан сабоқ берилмоқда. Дарсларда ўқувчиларга соғлом овқатланиш тартиби, санитария ва гигиена қоидалари, зарарли одатлар ва уларнинг олдини олиш, витаминларнинг инсон саломатлигидаги аҳамияти бўйича тушунчалар берилмоқда.\nЎзбекистон Республикаси давлат санитария-эпидемиология марказининг 2010 йил 18 сентябрдаги 8-сонли қарорига биноан, умумтаълим муассасалари мактаб ошхонасида сотилиши тақиқланган маҳсулотлардан айримлари қуйидагилар ҳисобланади:\n булочкага солинадиган гамбургер, чизбургер, хот-дог, сосиска ва колбаса маҳсулотлари;\n чипслар, кириешка ва хрустяшкалар;\n газланган салқин ичимликлар;\n уйда тайёрланган барча озиқ-овқат маҳсулотлари;\n кремли қандолат маҳсулотлари;\n қўлбола қатиқ;\n ўткир таъмли соуслар, кетчуплар, майонез, консервалар, маринадланган сабзавот ва мевалар;\n табиий кофе, тетиклантирувчи ва қувватни оширувчи ичимликлар;\nЛекин кўп ҳолларда ўқувчилар мактаб ошхонаси, буфети бўлса ҳам муассасаси қошида “ёйма бозор”ини очиб ўтирган “тадбиркор”лардан чупа-чупс, кириешка ва қадоқланган тайёр маҳсулотлар, сақич, кун нурида ўз калорияси ва сифатини йўқотадиган шоколад ва бодроқ каби маҳсулотларни олиб ейишади. Нима учун? Саволларга жавоб топиш мақсадида бир нечта ўқувчиларнинг бу борадаги фикрлари билан қизиқдик.\nДилдора Ҳайдарова, ўқитувчи, Наманган вилояти:\n— Телевизорни қўйсангиз “Ҳей, сенда зизи борми?” дейди, “Канго қани, канго?..” дейди, ҳали аллақандай попкорнмией, қарсилдоқ-пансилдоқмией, хрустияшкалардан тортиб, сақичу, ширин кулчаларгача реклама қилишяпти. Бола билан бирор дўкон ё бозорга тушиб бўлмайди. Ҳатто “зизи олиб бермасангиз боғчага бормайман” деб йиғлайдиган болалар ҳам бор. Бир томонда тақиқлаб, бир томонда рекламасига зўр берилса, ота-она билан мактабнинг кучи телевизорнинг кучи олдида ожиз бўлиб қолади-да!\nУмида Убайдхўжаева, Тошкент шаҳри, фарзанди 5- синфда ўқийди:\n— Ўқув муассасалари атрофида мактаб ошхонасида тақиқланган егуликлар савдоси билан шуғулланадиганлар фаолиятини чеклаш керак. Бола бола-да! Ҳар қанча тақиқласангиз, уришсангиз ҳам кўзи тушса егиси келаверади.\nНозим Юсупов, 6-синф ўқувчиси:\n— Ҳар куни учинчи соатдан кейин ўн беш дақиқалик танаффус бўлади. Ўша вақт ичида овқатланишга улгурамиз. Устозимиз танаффус вақтида мактабдан чиқиб кетмаслигимизни, йўл қоидаларига қатъий риоя қилишимизни кўп такрорлайди. Ўртоқларим билан баъзида кўчадаги овқатлардан истеъмол қилишимизни айтмаганда, деярли ҳар куни мактаб ошхонасида овқатланамиз. Мактаб ошхонасининг тозалиги, нарх-навоси ҳам талабга жавоб беради.\nСарвар Исматов, 8-синф ўқувчиси:\n— Мактабимиз ошхонасидан хоҳлаган егуликларимизни тополмаймиз. Дўкондан эса ўзимизга ёққан ширинликлар ва сокларнинг исталган турини сотиб олишимиз мумкин. Мактабимиз яқинидаги бозорчада сомса, гумма, хоним, хот-дог ҳаттоки гамбургерлар ҳам сотилади. Овқатлар арзон, лекин сомсасига тўймаймиз, кичкина. Мазаси ҳам ширинмас. Сал қимматроқ бўлсаям, кўчадаги ошхоналардан тез-тез овқатланиб тураман.\nДилнура Тоғаева, 7-синф ўқувчиси:\n— Мен ҳар куни мактабимиз ошхонасида овқатланаман. Бу ерда барча нарсалар арзон. Ўқувчилар ичиши учун сув қайнатиб қўйилади. Ошхонада қўлларимизни ювишга раковиналар, овқатланиш столлари ҳам етарли. Овқатлар мазаси, сифати ҳам талабга жавоб беради. Онам уйда тайёрланиб кўчада сотилаётган таомларни емаслигимни улар қандай маҳсулотдан, қай тарзда тайёрланганини билмай истеъмол қилиш соғлиғимга зарар эканлигини кўп такрорлайди. Шунинг учун барча тенгдошларимга мактаб ошхоналарида овқатланишни маслаҳат бераман.\nДилафрўз Бердиева, Бухоро шаҳри, фарзанди 6 – синфда ўқийди:\n— Қизимга ҳар куни икки минг сўм йўл кирасидан ташқари тушлиги учун бераман. Мактаб ошхонасида иссиқ овқат тайёрланади, лекин нархлари ота-оналарни қониқтирмайди. Ҳамманинг ҳам иқтисодий имконияти ҳар куни боласига тўрт-беш минг сўм беришни кўтармайди. Қизим икки минг сўмлик овқат олиб ейишини, лекин унга қорни тўймаслигини айтади. Бироз олдин ота-оналар мажлисида ўқитувчисига барча ота-оналар келишиб маълум миқдорда пул йиғишимизни, болаларимизга бир хил иссиқ овқат ташкиллаштиришимизни айтгандим. Менимча, фикримни бошқа ота-оналар ҳам маъқулласа керак. Кўпнинг қозонида барака бор дейишади. Ота-оналар бирлашиб шундай ташаббус билан чиқадиган пайт келди.\nМуҳайё Саримсоқова, Тошкент вилояти, Қибрай тумани:\n— Мактаб ошхоналарининг фаолияти қониқарли, тайёрланаётган овқатлар сифати кўнгилдагидек бўлса-да нархлар кўпчилик ота-оналарга маъқул эмас. Мактаб ошхонасида тайёрланган овқат нон, чойи билан 5 минг сўмга тушса, икки ёки уч-тўрт фарзанди ўқувчи бўлган ота-она учун бу маблағ бир мунча оғирлик қилади. Икки фарзандим коллеж талабаси, бир фарзандим мактаб ўқувчиси. Уч болага ҳар куни йўл кирасидан ташқари 4-беш минг беришга имкониятимиз етмайди. Биз бераётган минг- икки минг сўм пулга эса болалар олиб еётган егуликлардан кўнгил тўлмайди…\nДилбар Зияева, олий тоифали, диетолог-шифокор:\n— 4-5 соат оч ҳолда ўтириб сақич чайнаш, шоколад ёки печенье ейиш ёки қарсилдоқ кириешки, чипс каби егуликларни истеъмол қилиш катта одамнинг соғлиғига жиддий хавф уйғотади. Бола организми учун бу хавф бир неча баробар ортиши, ҳатто оғир асоратларга олиб келиши мумкин. Тез тайёр егуликлар болалар ва ўсмирларга мутлақо тавсия этилмайди. Бундай маҳсулотлар бола организмига оғирлик қилиши билан бирга уларга қарамлик келтириб чиқаради. Бу кейинчалик оғир касалликларга олиб келиши эҳтимоли юқори.\nБизни қизиқтирган бир нечта саволлар билан Республика Давлат санитария эпидемиология назорат маркази овқатланиш гигиенаси бўлимининг олий тоифали шифокори Рауф ака Қосимовга мурожаат қилдик. У киши шундай деди:\n– Мактаб ошхонасидан биринчи навбатда озодалик талаб қилинади. Бу ер умумий овқатланиш жойи ҳисоблангани учун тозаликка тўла амал қилинмаса, турли хил касалликлар юзага келиши мумкин. Бу ҳолатларнинг келиб чиқмаслиги учун мактаб ошхоналари олдига бир нечта талаблар қўйилган.\nБарчамизга маълумки, ҳозирги вақтда сунъий озиқ-овқат маҳсулотлари кўпайди. Ярим тайёр, дудланган, пакет ва идишларда қадоқланган бу маҳсулотларни табиий озиқ-овқатларидан асло устун қўйиб бўлмайди. Фарзандларимизнинг кўпчилиги сут, турли мевалардан тайёрланган компотлар ўрнига газли ичимликлар ичишни маъқул кўришади. Аслида оқсил, ёғ, углевод каби озиқ моддалар, витаминлар, минерал тузлар таркибида турли микроэлементлар бўлиб, уларнинг барчасини табиий озиқ-овқат орқали кўпроқ олиш мумкин. Болалар тановулида саломатлик учун хавфли ва зарарли бўлган озиқ-овқат маҳсулотларидан сақланиш зарур. Бу каби муаммоларнинг олдини олиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачининг 2010-йил 18-сентябрда 8-сонли қарори қабул қилинган. Ушбу қарорга мувофиқ, таълим муассасаларида ўқувчилар овқатланиши учун гўшт, товуқ ва балиқ, сосиска, колбаса, сут, тухум, мева ва сабзавот, ёрма, нон каби маҳсулотларига рухсат этилади. Гамбургер, чизбургер, хот-дог, чипс, кириешки, хрустяшки каби маҳсулотлар мутлақо тақиқланади. Яроқлилик муддати тугаган ва сифати кафолатланмаган, бир кун аввал тайёрланган овқат, ветеринария назоратидан ўтмаган гўшт, балиқ ва товуқ маҳсулотлари, уй шароитида қилинган таом ва кремли қандолат турлари ҳам сотилиши мумкин эмас.\nБундан ташқари, умумтаълим мактаблари ошхоналарида санитария-гигиена талабларига тўлиқ жавоб берилиши керак. Бу ерда канализация тармоғи, вентилятор, музлатгич, идиш-товоқларни ювиш мосламалари ўрнатилган бўлиши, овқатланиш учун ҳар тўртта ўқувчига битта ўрин ажратилиб, йигирмата ўқувчига қўл ювишга биттадан раковиналар ўрнатилган бўлиши лозим. Ошхонада ишлайдиган ходимлар халат ва махсус бош кийимда бўлиши шарт. Улар ҳар 6 ойда тиббий кўрикдан ўтиб туриши керак.\nЮқоридаги талаблардан келиб чиққан ҳолда Тошкент шаҳридаги қатор мактаб ошхоналарини кузатдик. Афсуски, баъзи мактаб ошхоналарида қўл ювиш воситалари, овқатланиш столларининг камлиги, ишчи ходимларнинг тиббий кўрикдан ўтганлигини тасдиқловчи ҳужжатларнинг йўқлиги, гигиенага тўла риоя қилмай, тақиқланган озиқ-овқат маҳсулотларининг сотилаётганини гувоҳи бўлдик. Ҳар куни ўсиш, ривожланишда бўлган бола организми учун зарур дармон дорилар етишмайдиган мактаб ошхонасида овқатланадиган болалар аҳволини кўз олдимизга келтириб, дилимиз ранжиди. Улар соғлиғига ким жавобгар бўлади. Туман Халқ таълими муассасалари фаолиятини методик таъминлаш ва ташкил этиш бўлимими, Туман соғлиқни сақлаш бўлими ёки туман санитария-эпидемиология назорати марказидаги мутасаддиларми?\nБоланинг соғлом овқатланишини ташкил этишда аввало ота-онадан кўпроқ масъулият талаб этилади. Фарзандимизга, албатта, уй шароитида тайёрланган табиий маҳсулотлар саломатлигимиз учун хавфсиз эканлигини тушунтириш, боламизнинг соғлом ва тўғри овқатланишга ўргатиш бизнинг вазифамиз.\nМактаб маъмурияти ҳам ўзига юклатилган бурч ва вазифаларига масъулият билан ёндошсалар мақсадга мувофиқ бўлади. Зеро, мактаб ошхонаси ёки буфет биринчи навбатда санитирия-гигиена талабларига тўла жавоб бериши керак. Унда сотилаётган маҳсулотлар сифатли, арзон бўлиши ва амалдаги қонунчиликка асосан сотилиши тақиқланган маҳсулотлар савдосига барҳам бериш даркор. Шунингдек, ўқув муассасалари атрофида ҳар хил тез тайёр егуликлар, сақич, кириешка, чипс каби маҳсулотларни сотадиганларга ҳам инсоф берсин! Шундай “тадбиркор”ларга қарата: “Сизнинг ҳам фарзандингиз, неварангиз бор. Уларнинг саломатлиги сиз ва яқинларингиз учун ҳамма нарсадан муҳим бўлганидек, бошқа болаларнинг соғлиги ҳам ота-онаси учун аҳамиятли. Шундай экан, сифатидан ўзингиз бехабар бўлган маҳсулотларни бировнинг фарзандига сотишдан олдин ўз болангиз кўз олдингизга келсин!” деймиз.\nP/S: Телевидение мутассаддилари ҳам болаларимиз саломатлигига фойдасидан кўра зиёни кўп тегадиган чипс, сақич, ҳар хил кимёвий воситалар қўшиб тайёрланган ичимликлар рекламаси хусусида дўппини бошдан олиб ўйласалар яхши бўлармиди…\nБеҳзод Адизов, Ирода Умарова.\nСақич зарарлими? (видео)\nbola sog'ligi, maktab formasi, maktab oshxonasi, saqich, so'glom, sog'lom bola, soglom ona va bola, гигиена, год здоровой матери и ребенка, жевательная резинка, здоровье матери, здоровье ребенка, мактаб ошхонаси, сакич, соғлом бола, столовая, школьная столовая, школьная форма\n← Рус тилида сонлар. Русча-ўзбекча сўзлашгич. Сонлар, ҳисоб, математика (видео)\nУмумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг давлат таълим стандартлари →\nadmin Дарсликларда фикр билдирган