28 декабр 2020, 16:50\n23 декабр 2020, 11:24\n25 ноябр 2020, 11:31\nТошкент вилоятида электр таъминотидан асоссиз узилишлар учун чоралар кўрилмоқда\nТошкент вилоятида истеъмолчиларни асоссиз равишда электр таъминотидан узиб қўйган Тошкент, Зангиота, Қибрай тумани электр тармоқлари корхоналари раҳбарларига нисбатан чоралар кўрилмоқда.\n25 ноябр 2020, 11:19\nСамарқанд вилояти — электр энергиясидан қарздорлик бўйича республикада етакчи бўлиб, вилоятдаги қарздорлик 646 млрд сўмни ташкил қилади. Қарздорлик бўйича кейинги ўринларда Навоий (410 млрд сўм) ва Андижон (273 млрд сўм) вилоятлари турибди.\n24 ноябр 2020, 16:16 1\n2021 йилда газ ва электр энергияси нархларини оширмаслик белгиланмоқда — депутат\n2021 йил давомида табиий газ ва электр энергияси истеъмоли учун тарифлар оширилмаслиги белгиланмоқда, дея хабар қилди депутат Расул Кушербаев. Бош вазир Абдулла Арипов ушбу хабарни тасдиқлаб, бу аҳоли учун енгиллик яратиш йўлида қилинаётганини таъкидлади.\n24 ноябр 2020, 12:39\nЭлектр энергиясини фақат олдиндан тўлов асосида етказиб бериш таклиф этилди\n2021 йилдан барча электр энергияси истеъмолчиларига электр энергиясини етказиб бериш фақат олдиндан тўлов асосида амалга оширилиши таклиф этилмоқда. Тўловни амалга оширмаган истеъмолчиларга нисбатан электр тармоқларидан тўлиқ узиш чораси кўрилиши мумкин.\n21 ноябр 2020, 10:00\n20 ноябр 2020, 22:02\nТўрақўрғон ИЭС энергоблоклари авариявий тўхтади\nНаманган вилоятидаги Тўрақўрғон иссиқлик электростанциясининг ҳар икки энергоблоки авариявий тўхтади. Натижада водий вилоятлари, Тошкент шаҳри, Самарқанд, Бухоро ва Қашқадарё вилоятларига электр энергиясини етказиб бериш чекланди.\n27 октябр 2020, 12:36\nПрезидент 2021−2022 йилларда электр энергияси тарифларини оширмаслик бўйича топшириқ берди\nШавкат Мирзиёев видеоселекторда электр энергетикаси соҳаси трансформацияси орқали таннарх камайтирилиши лозимлигини таъкидлади. Соҳа трансформациясини эса таннархга таъсир қилмаган ҳолда, ҳаражатларни камайтириш эвазига амалга ошириш бўйича топшириқлар берди.\n26 октябр 2020, 19:05\n17 сентябрь 2020, 12:54\n14 сентябрь 2020, 20:45\nЭлектр ва газ истеъмоли ҳисобини юритиш ва назорат қилиш бўйича онлайн тизим яратилади\nЎзбекистонда электр энергияси ва табиий газни ҳисобга олиш ва назорат қилиш бўйича яхлит онлайн тизим яратилади. Бу мақсадлар учун қарийб 1,2 миллиард доллар маблағ йўналтирилмоқда. «Бу маблағларнинг натижадорлиги ва қайтими фақатгина ҳисоблагичларни ўрнатиш билан ҳал бўлиб қолмайди. Истеъмолчи сарф қилган энергия ресурси ҳажмини билиш билан тизимдаги йўқотишлар ва ўғирликларга чек қўйиб бўлмайди», — дея таъкидлади президент Шавкат Мирзиёев.\n25 август 2020, 15:00\nТошкентда 8 ёшли қиз электр токи уришидан вафот этди\nТошкентнинг Шайхонтоҳур туманида электр кабели илинган иссиқ сув қувурини ушлаган 8 ёшли қиз ток уришидан вафот этди. Прокуратура туман электр тармоқлари корхонаси мансабдор шахсларига нисбатан жиноят иши қўзғатди.\n21 август 2020, 18:22


Ги де Мопассан. Маржон шодаси (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиГи де Мопассан (1850-1893; Франция)Ги де Мопассан. Маржон шодаси (ҳикоя)\nГи де Мопассан. Маржон шодаси (ҳикоя)\n— О, мазали роt-au-feu!(2) Бундан ортиғи бўлмаса керак!\n— Бу ерда, — деди у, — сенга аталган бир нима бор.\n— Бу билан нима килишимни истагандингиз?\n— Азизам, сени хурсанд қилмоқчи эдим. Ташқарига ҳеч чиқмаганинг учун бу яхши имконият деб ўйлагандим. Буни қўлга киритиш осон кечмади. Қанча одам бу ерга боришни орзу қилади. У ерга саралаб чақиришган. Айниқса, котибларни айтишлари ғоят даргумон. Базмга фақат зодагонлар йиғилади.\n— Ахир базмга нима кийиб бораман?\n— Нимага, театрга тушганда кийган кўйлагингчи?! Ўша менга жуда ёққанди, — деди у.\n— Нима бўлди? Нима бўлди?\n— Ҳеч нарса. Фақатгина кўйлагим йўқ, шунинг учун баллга боролмайман. Таклифномани эса хотини мендан кўра яхшироқ йиғинган ҳамкасбларингизга берарсиз.\n— Кел Матилда, ўйлаб кўрайлик, — давом этди у. – Бежирим ва бошқа тадбирларга ҳам кийса бўладиган ярашиқли кўйлак қанча туради?\n— Аниғини билмайман-у, ўйлашимча тўрт юз франк билан нимадир қилса бўлади.\n— Яхши, сенга тўрт юз франк берганим бўлсин. Ажойиб кўйлак харид қилишга уриниб кўрарсан.\n— Нима бўлди? Кейинги уч кун ичида ғалатироқ бўлиб қолгансан.\n— Бир дона ҳам тақинчоғим, бир дона ҳам тошларим, умуман тақишга ҳеч нарcам йўқлигидан хўрлигим келаяпти. Ниҳоятда бахтсизман. Яхшиси бормай қўя қолганим маъқул.\n— Табиий гулларни тақишинг мумкин,- гапирди мистер Луизел.- Ҳозирда бу услуб жуда урфга кирган. Ўн франк эвазига икки ёки учта чиройли атиргул сотиб ололасан.\n— Йўқ, бойвачча хонимлар орасида бечора қиёфада кўриниб , ғурурим поймол бўлишини ҳохламайман.\n— Қанчалар ахмоқсан-а! Дугонанг мадам Форестиерни йўқлаб бориб, тақинчоқларини сўраб тур. Ахир у билан жуда ҳам қалин ўртоқсизлар-ку.\n— Тўппа-тўғри! Бу ҳаёлимга келмаган экан.\n— Азизим, танлаб ол!\n— Ҳаммаси шуми? – сўради у.\n— Нега экан, яна бор албатта. Қараб кўр. Нимани ёқтиришингни билмайман-ку.\n— Менга ҳудди шуни бериб тура оласанми, фақат ҳудди шунинг ўзини?\n— Бироз кутиб тур, ташқарида шамоллаб қоласан. Мен бориб, такси ушлайман.\n— Мен… мен… мен мадам Форестиернинг маржон шодасини йўқотиб қўйдим.\n— Нима?!… Қандай қилиб? Бўлиши мумкинмас!\n— Базмдан чиққанингда у бўйнингда бўлганига ишончинг комилми? – сўради Луизел.\n— Ҳа, сарой даҳлизида турганимда у бўйнимда эди.\n— Агар уни кўчада туширганингда овозини эшитган бўлардик. У таксида қолган бўлиши керак.\n— Ҳа, эҳтимол. Рақамини олганмидингиз?\n— Йўқ, сен-чи, эслолмайсанми?\n— Мен пиёда ортга қайтаман, — деди у. – Босиб ўтган йўналиш бўйлаб юриб, топишга уриниб кўраман.\n— Дугонанга – деди у, — тақинчоғининг илгакини бузиб қўйганинг, уни тузатиш учун бироз вақт кераклигини ёзиб юбор.\n— Энди тақинчоқни ўрнига қандай қайтариш ҳақида бош қотиришимиз лозим.\n— Мадам, мен маржон шодаси сотадиган сотувчи эмасман. Шунчаки, кутиларга безак бераман халос.\n— Буни тезроқ қайтаришинг лозим эди. Ўзимга зарур бўлиб қолди.\n— Хайрли кун, Жинни!\n— Лекин… мадам! – тутулиб гарирди у. – Сизни танимадим… Адашган бўлсангиз керак.\n— Йўқ. Мен Матилда Луизелман.\n— О, бечора Матилда! Қанчалар ўзгариб кетибсан!\n— Ҳа, сени охирги бор кўрганимдан буён қанча оғир кунларни бошдан кечирдим.. қанча мусибатли кунларни… Ҳаммаси сен туфайли бўлди!\n— Мени деб! Қандай қилиб?\n— Саройдаги базмга тақиб туриш учун менга берган олмос шодаларини эслайсанми?\n— Ҳа, хўш?\n— Мени уни йўқотиб қўйгандим.\n— Нимани назарда тутаяпсан? Уни келтириб бергандинг-ку.\n— Сенга ҳудди ўхшашини олиб келиб бергандим.Сўнгра бунинг тўловини ўн йил давомида уздик. Тушунаяпсанми, ҳеч вақоси йўқ кимса учун бу қанчалар мушкул эди. Ваниҳоят, ҳаммаси тугади. Бундан жуда хурсандман.\n— Айтмоқчисанки, меникини ўрнига қайтариш учун олмос шодасини сотиб олгансан?\n— Ҳа! Сен буни сезмадинг ҳам! Улар жуда ўхшаш эди.\n— О, бечорагинам Матилда! Нима учун, менинг тақинчоғим сунъий тошлардан ясалган эди-ку!\nУ гўзал, жозибадор хонимлардан бўлиб, фақат тақдирнинг хатоси билан оддий хизматчилар оиласида туғилгандек эди. У машҳур бўлиш, бой ёки таниқли кишига турмушга чиқиш, суюкли ёри бўлишни на орзу ва на умид қилганди; шунинг учун ҳам таълим бошқармасининг оддийгина ходимига турмушга чиққанди.\nУ содда бўлиб, ўзини кўз-кўз қилиш қўлидан келмасди; лекин ўзига ўхшаган бошқа аёллардан фарқли ўлароқ бахтсиз эди. Уларнинг табиий бўлмаган гўзаллиги, димоғдорлиги бу аёлларни олийнасаб хонимлар мақомида тутиб турарди.\nУ ўзини дунёдаги барча ҳашаму фароғатлар учун туғилгандек ҳис қилиб доимо азоб чекарди. У уйининг муҳташам эмаслигидан, сувоғи кўчган деворлар, шалоғи чиққан курсию ранги ўчиб кетган кийим-кечакларидан хўрлиги келарди. Унинг ўрнида бошқа аёл бўлганида буларнинг барчасини сезмаган, ўзининг бу ҳолатидан азобланмаган бўларди. Уйини кулбага айлантириб кўйган Бретон манзараси унинг қалбида оғриқ ва орзуларни уйғотарди. У муҳташам, бронзадан ясалган қандиллар ёритиб турувчи муҳташам сарой ва калта шим кийган эшикбонларни орзу қиларди.\nУнинг бой синфдош дугонаси бўлиб, дугонасининг уйига бориб келганидан сўнг шундай азоб чекардики, шунинг учун уникига боришни ёқтирмасди. У қайғу-алам, тушкунликка тушганидан кун бўйи йиғларди.\nБир куни эри қўлида катта хатжилд ушлаганча хурсанд ҳолда келди.\n-Мана, — деди у,- сенга.\nХоним шошиб-пишиб хатжилдни очди ва таклифномага кўзи тушди:\n“Таълим вазири Жорже Рампонно жаноб ва Луазел хонимни 18 январь, душанба оқшомида вазирнинг уйида бўладиган зиёфат кечасига лутфан таклиф этади”.\nЭри умид қилганидек хурсанд бўлиш ўрнига у хатжилдни стол устига ирғитиб тўнғиллади:\n-Жонгинам, сени хурсанд бўлади, деб ўйлабман. Буни қанча тўполон билан олдим. Ҳамма таклифнома талашди. У ерда бари мансабдор кишиларни кўрасан.\nУ эрига хўмрайди:\n-У ерга нима кийиб бораман?\nЭри бундай саволни кутмагани учун дудуқланиб қолди:\n-Нега ундай дейсан? Театрга кийиб борадиган кўйлагинг менга жуда ёқади.\nУ йиғлаётган хотинига қараб қийин аҳволга тушиб қолди. Хотинининг кўзларидан оққан ёш томчилари оғзига кираётганини кўриб сўради:\n-Нима бўлди? Нега йиғлаяпсан?\nХотини қийинчилик билан йиғидан тўхтади ва ёноқларини артаркан, жавоб қайтарди:\n-Ҳеч нарса. Менинг у ерга кийиб борадиган кўйлагим йўқ. Таклифномани хотини мендан кўра яхшироқ кийинадиган ҳамкасбингга бер.\nЭри хўрсинганча жавоб қайтарди:\n-Менга қара, Матилда. Зиёфатга кийиб борса бўладиган оддийроқ кўйлак қанча туради?\nХотини эри йўқ демасдан бера оладиган пулни чамалади ва овози қалтираганча жавоб берди:\n-Аниқ айта олмайман, лекин менимча тўрт юз франк етса керак.\nЭрининг ранги оқариб кетди; у дўстлари билан Нантер текисликларида ов қилиш учун милтиқ сотиб олгани пул тўлаб қўйганди. Шундай бўлса-да, у хотинига деди:\n-Бўпти, сенга тўрт юз франк бераман. Лекин яхши кўйлак сотиб ол.\nЗиёфат куни яқинлашиб келар, Луазел зоним эса ғамгин, ташвишли ва жаҳлдор бўлиб борарди. Унинг зиёфатга кийиб борадиган кўйлаги тайёр эди. Эри ундан сўради:\n-Сенга нима бўлди? Кейинги икки-уч кунда ўзингни ғалати тутяпсан.\nХотини жавоб қайтарди:\n-Менинг на бирор тақинчоғим, на узугим бор. Безакларсиз жуда камбағал кўринаман. Ундан кўра зиёфатга бормай қўя қоламан.\n-Кўйлагингга гул тақиб олсанг бўлади. Ўн франкка икки-учта атиргул сотиб олишинг мумкин.\nХотини рози бўлмади.\n-Йўқ, -деди у, — бой хонимлар ичида мана шундай кўринишдан ёмони йўқ.\nБирдан эри хитоб қилди.\n-Аҳмоқлигимизни қара-я! Дугонанг Форестьедан тақинчоқларини сўраб турмайсанми? Ахир сизлар яқин дугонасизлар-ку!.\nХотини ҳам қувончдан қичқириб юборди:\n-Тўғри! Буни ўйламабман.\nЭртасига у дугонасиникига борди ва дардини айтди. Форестье хоним тақинчоқлар солинадиган қутичасини олиб чиқиб очди ва деди: -Хоҳлаганингни танлаб ол, дугонажон.\nУ дастлаб билакузукларни кўрди, кейин марваридларни, ундан кейин олтин хочли занжир ва бошқа тақинчоқларни кўриб чиқди. Кўзгу олдида турганича унисини тақиб кўрди, бунисини тақиб кўрди, қайси бирини олишни билмади. Кейин сўради:\n-Бошқа тақинчоқларинг йўқми?\n-Бор. Сенга ёқармикин.\nУ қора қутича ичида турган олмослардан тайёрланган маржонни кўрди ва юраги гупиллаб уриб кетди. У маржонни қўллари қалтираганча олди. Бўйнига таққач, кўзини кўзгудан узолмай қолди. Кейин эса юраги ҳаприққанча сўради:\n-Шуни бера оласанми? Фақат шуни.\nУ дугонасини маҳкам қучоқлади ва хазинасини олиб уйга қайтди.\nЗиёфт куни етиб келди. Луазел хоним ҳаммадан гўзал, қувноқ, бахтли эди. Зиёфатга йиғилганларнинг барчаси у билан танишиш истагида эди.\nУ завқ билан, ҳеч нарсани ўйламай, бахт булутлари узра парвоз қилганча рақс тушди.\nЭри унинг елкасига уйидан зиёфатга келишда олиб келган ёпинчиқни ташлади. Яп-янги кўйлак устида бу ёпинчиқ қандай кўринишини ҳис этган Матилда қимматбаҳо мўйна илган аёллар уни кўриб қолмасликлари учун ташқарига шошилди.\nЖаноб Луазел уни тўхтатди:\n-Шошма. Шамоллаб қолишинг мумкин. Мен извош олиб келаман.\nЛекин у эшитишни ҳам истамади ва қадамини тезлатди. Улар кўчага чиқишиб, бирорта ҳам извош кўришмади. Сўнгра йўлда извош учраб қолишидан умид қилишиб пиёда кета бошлашди. Умидсиз ҳолда Сена дарёси бўйлаб кетишаётиб, ниҳоят бир извошни кўришди.\nИзвош уларни Мартир кўчасидаги уйларига элтиб қўйди. У кўзгу олдига келиб елкасидан ёпинчиқни олди ва ўз гўзаллигини яна бир бор томоша қилиш учун кўзгуга тикилди. Бирдан қичқириб юборди. Унинг бўйнидаги маржон йўқ эди.\nУ эрига ўгирилди:\n-Форестьенинг маржони йўқ.\nЭри бошини чангаллади:\n-Нима? Қанақасига? Бўлиши мумкин эмас!\nСўнгра улар кийимларни, чўнтакларини, уйнинг ҳаммаёғини қараб чиқишди. Маржон йўқ эди.\n-Зиёфатдан чиққанимизда уни тақиб олганмидинг?\n-Агар кўчада тушиб қолганида унинг ерга тушган овозини эшитишимиз керак эди. Уни извошда тушириб қўйган бўлсанг керак.\n-Ҳа. Шунақа бўлса керак. Унинг рақамини биласанми?\n-Йўқ. Сен эътибор бермаганмидинг?\nУлар бир-бирларига тикилиб қолишди.\n-Мен кетдим, -деди эри, -келган йўлимизни қараб кўрай-чи, балки топилиб қолар.\nУ чиқиб кетди. Хотини ётоқхонага киргани ҳам куч тополмай курсига ўзини ташлади.\nЭри эрталаб соат еттиларда қайтиб келди. У маржонни топа олмаганди.\n-Дугонангга хат ёзиб, маржонни синдириб қўйганингни айт, -деди у, -тузаттириб бераман дейсан. Унгача бирор йўлини топармиз.\nХотини шундай қилди.\nБир ҳафтадан сўнг беш йилга қариб кетган Луазел хоним деди:\n-Маржонни топиш йўлини қидиришимиз керак.\nЭртасига улар маржон сотиб олинган дўкон номи ёзилган қутини кўтарганча ўша дўконга боришди.\n-Маржонни мен тайёрламаганман, хоним, -деди заргар, -қутисини тайёрлаганман.\nСўнгра улар дўконма-дўкон юришиб, ўша маржонга ўхшаган маржонни излашди. Ниҳоят, Палас-Роял дўконида улар йўқолиб қолган маржон билан бир хил олмос маржонни кўришди. Унинг нархи қирқ минг франк эди. Дўкончи уни ўттиз олти минг франкка беришини айтди.\nУлар заргардан маржонни уч кун сотмай туришини илтимос қилишди. Ялиниб-ёлворишиб ўттиз тўрт минг франк беришларини, қолганини эса феврал охирида беришга заргарни кўндиришди.\nЛуазел отасидан қолган ўн саккиз минг франкни тўплади, қолганини эса қарз олди.\nУ кимдандир минг франк, кимдандир беш юз франк олди. У ваъдалар берди, бормаган судхўри қолмади. У келгуси ҳаётини ҳам ўйламай пул олаверар, охири яхшими-ёмонми ҳар қандай қоғозга имзо қўяверар, бўйнидан илондай бўғиб турган ўша маржон балосидан қутулиш учун ўттиз олти минг франкни тўпласа кифоя эди.\nЛуазел хоним маржонни Форестье хонимга олиб борганида дугонаси совуқ оҳангда деди:\n-Эртароқ олиб келишинг керак эди. Менга жуда зарур бўлганди.\nУ Луазел хоним хавотир билан кутганидек қутичани очмади. Агар қутичани очганида нима бўларди? У нима деган бўларди? Уни ўғирликда айблаши мумкин эдими?\nЛуазел хоним ҳаёт қийинчиликларини энди билди. Даҳшатли қарзни тўлаш лозим эди. Улар уйдаги фаррошдан воз кечишди. Уйларини сотишиб, кичкинагина кулбани ижарага олишди.\nУ уй тутиш қанчалик оғир эканлигини энди кўрди, овқат пиширишни ўрганди. Нозик қўллари билан идишларни ювди, кир ювди, ҳар қадамда дам олиб сув ташиди. Бозорга бориб озиқ-овқат сотиб олишни, ҳар бир чақани ўйлаб сарфлашни ўрганди.\nЭри кечалари ҳам ишлайдиган бўлди, у бировларнинг китобларини олиб келиб, бир саҳифасини беш судан кўчириб берарди.\nУлар ўн йил деганда барча судхўрлардан олган қарзларини узиб бўлишди.\nЛуазел хоним энди қари кўринарди. У камбағал оиланинг кучли бекасига айланганди. У эгнига эски-туски кийимларни илганча пол юварди. Лекин эри ишда бўлган пайтда баъзи-баъзида дераза олдида ўтирганча ўша зиёфат кечасини эсларди.\nАгар ўшанда маржонни йўқотмаганида нима бўларди? Ким билади дейсиз? Ҳаёт қандай ғаройиб! Кичкинагина нарса инсон ҳаётини барбод қилиши ёки сақлаб қолиши мумкин!\nБир куни Елисей кўчасида ҳафталик юмушларини ўйлаб кетаётиб, бола етаклаб олган аёлни кўриб қолди. У ҳали ҳам ёш, ҳали ҳам жозибадор Форестье хоним эди. Луазел хоним қотиб қолди. Нима қилиш керак? Ундан қарзи йўқ, ҳаммасини айтади. Нега айтмас экан?\nУ аёлни тўхтатди.\nДугонаси уни танимай ҳайрон туриб қолди.\n-Хоним, мен сизни танимайман. Адашдингиз, шекилли.\n-Йўқ, мен Матилда Луазелман.\nДугонаси ҳайратдан қичқириб юборди:\n-Оҳ! Бечора Матилда! Қанчалик ўзгариб кетибсан.\n-Ҳа, бошимга оғир кунлар тушди. Ҳаммасига сен сабабчисан.\n-Мен? Нима учун?\n-Вазирнинг уйидаги зиёфатда тақиб туриш учун менга олмос маржон бергандинг, эсингдами?\n-Уни йўқотиб қўйгандим.\n-Қанақасига, уни қайтариб бергандинг-ку?.\n-Сенга худди ўшанга ўхшаш бошқасини қайтаргандим. Унинг пулини тўлашга ўн йил умримиз кетди. Биласан-ку, биз унчалик бой эмасдик. Ниҳоят қарздан қутулдик.\nФорестье хоним деди:\n-Менга олмос маржон берганмидинг?\n-Ҳа. Сеники билан бир хил эди.\nУ ғурур билан жилмайди. Форестье хоним унинг қўлларидан тутганча қичқириб юборди:\n-Оҳ, бечора Матилда! Меники сохта олмос эди. Унинг нархи бор-йўғи беш юз франк эди!\n← Аввалги Аввалги Гулноза Мамарасулова. Шаҳардан келган ташвиш (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Маҳмат Али Оқинчи (1901-1992)


Бош сахифа > Хотин қизлар кенгаши > Соғлом оила — жамият таянчи\n04.01.2017. «Олмалиқ кон-металлургия комбинати» АЖда «Соғлом оила — жамият таянчи» мавзуида касаба уюшма фаоллари ҳамда хотин-қизлар комиссияси раислари учун семинар-тренинг бўлиб ўтди. Тадбирда ҳудудий тармоқ касаба уюшма ташкилотлари хотин-қизлар комиссиялари вакиллари ҳам иштирок этишди.\nСеминар-тренинг аввалида қатнашчилар комбинатнинг қўлигул аёллари томонидан ташкил этилган амалий санъат кўргазмаси билан танишдилар. Уларни, айниқса, бисер ва тузли хамирлардан тайёрланган турли ажойиб манзаралар, ўйинчоқлар, гиламчалар, тақинчоқлар, манзарали нақшлар билан безатилган паннолар, зар ипларда тикилган ажойиб каштачилик намуналари ҳайратга солди.\nСеминар-тренингда Таълим, фан ва маданият ходимлари касаба уюшмаси Республика кенгашининг ижтимоий ҳимоя бўлими бош мутахассиси Лазокат Турикова Халқаро меҳнат ташкилоти билан ҳамкорликда амалга оширилган ишлар, гендер тенглиги, юртимизда хотин-қизларнинг эркаклар билан тенг ҳуқуққа эгалиги ва уларга яратилган имтиёзлар ҳақида кенг тушунча берди.\nТошкент вилоят касаба уюшма ташкилотлари бирлашмаси хотин-қизлар комиссия раиси Р.Газиева ва комбинат меҳнат муҳофазаси вакили Ш.Қўчқоров «Касаба уюшмалари, уларнинг ҳуқуқлари ва фаолиятининг кафолатлари тўғрисида»ги қонунга киритилган ўзгартиришлар ҳамда янги таҳрирдаги «Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги қонунни амалга оширишнинг долзарб масалалари ҳақида тушунтириш беришди. Шунингдек, қатнашчилар учун лидер бўлиш сирлари, лидерлик хусусиятлари бўйича амалий машғулотлар ўтказилди. Айниқса, Агросаноат мажмуи ходимлари касаба уюшмаси Республика кенгашининг ижтимоий ҳимоя бўлими бош мутахассиси Шоҳида Бегимқулова томонидан ташкил этилган психологик машғулот барчада катта таассурот қолдирди.\nХотин-қизларнинг меҳнат ҳуқуқларига оид амалий машғулотларда комбинат аёллари меҳнат қонунчилиги соҳасидаги билимларини бойитдилар.\nСеминарда фаол иштирок этган хотин-қизлар фахрий ёрлиқ ва эсдалик совғалари билан тақдирланди.\n— Бундай катта семинарни аёллар ўртасида биринчи бор ўтказишимиз, — дейди «Олмалиқ КМК» АЖ ходимлар касаба уюшмаси ташкилий бўлим мудири Умида Жалилова. — Касаба уюшма ташкилотларига меҳнат қонунчилигига оид турли саволлар билан мурожаат этишади. Етакчилар уларга тўғри жавоб бериб, муаммоларни ўз ўрнида ечишга ҳаракат қилиши зарур. Ишончим комилки, ушбу семинар бу борадаги билимларимизни бойитишда муҳим аҳамият касб этди.


13:00 / 30 июль 865 pdf Ўқиш режими + -\nБизда таҳоратни бузувчи нарсаларни «Таҳоратни синдирувчилар» ҳам дейилади. «Мухтасар»нинг соҳиби қуйидаги нарсаларни «Таҳоратни бузувчи» деб атайди:\nوَنَاقِضُهُ: مَا خَرَجَ مِنَ السَّبِيلَيْنِ أَوْ غَيْرِهِ إِنْ كَانَ نَجَسًا سَالَ إِلَى مَا يُطَهَّرُ، وَالْقَيْءُ دَمًا رَقِيقًا إِنِ احْمَرَّ بِهِ الْبُزَاقُ، لَا إِنِ اصْفَرَّ بِهِ، وَغَيْرَهُ إِنْ مَلَأَ الْفَمَ لَا بَلْغَمًا أَصْلًا. وَمَا لَيْسَ بِحَدَثٍ، لَيْسَ بِنَجَسٍ. وَنَوْمُ مُتَّكِئٍ إِلَى مَا لَوْ أُزِيلَ لَسَقَطَ، وَالْإِغْمَاءُ، وَالْجُنُونُ، وَقَهْقَهَةُ بَالِغٍ فِي صَلَاةٍ مُطْلَقَةٍ، وَالْمُبَاشَرَةُ الْفَاحِشَةُ، لَا مَسُّ الْمَرْأَةِ وَالذَّكَرِ.\nУнинг бузувчиси: икки йўлдан ёки улардан бошқасидан чиққан нарса, агар у нажас бўлса ва покланадиган жойга оқса. Ёки суюқ қонни қайт қилиш, агар у билан тупуги қизарса. Агар у билан тупук сарғайса, ҳисоб эмас. Ундан (суюқ қондан) бошқасини қайт қилиш ҳам, агар оғизни тўлдириб чиқса. Балғам ташлаш асло таҳоратни синдирмайди. Бетаҳорат қилмайдиган нарса нажас эмасдир. Суянган нарсаси олиб ташланса, йиқилиб тушувчининг уйқуси. Ҳушидан кетиш. Жинни бўлиб қолиш. Балоғатга етган кишининг тўла-тўкис намозда қаҳқаҳали кулиши. Уят жойларнинг кийимсиз ҳолда бир-бирига тегиши.\nАёлни ва закарни ушлаш таҳоратни синдирмайди.\nЭнди таҳоратни бузувчи нарсалар ва баъзи ҳолларда бузмайдиган нарсалар ҳақида келган матнни шарҳ қилишга ўтайлик.\nДастлаб таҳоратни энг кўп бузадиган ва кўп такрорланадиган нарса ҳақида сўз юритилмоқда.\n1. Икки йўлдан чиққан нарса.\nБу жумладаги «икки йўл»дан мурод инсоннинг олд ва орқа тараф жинсий аъзоларидир. Мазкур икки йўлдан одатда чиқадиган нарсалар: пешоб, ахлат, ел, мазий, вадий ва манийлардир. Одатдан ташқари чиқиши мумкин бўлган нарсалар: қурт, майда тош, қон ёки шунга ўхшаш нарсалар бўлиши мумкин.\nМазкур нарсалар икки йўлдан чиққанда таҳорат кетишига далиллар:\n«Агар бемор ёки сафарда бўлсангиз, ёхуд сизлардан бирингиз ҳожатдан келса, ёхуд аёлларга яқинлашган бўлсангиз-у, сув топа олмасангиз, покиза тупроқ ила таяммум қилинг», деган (6-оят).\nУшбу оятдаги «сизлардан бирингиз ҳожатдан келса» иборасида пешоб ва ахлат чиқариш кўзда тутилган. Демак, ушбу ҳолатда таҳорат кетади.\nعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ يَقُولُ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: «لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ مَنْ أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ». قَالَ رَجُلٌ مِنْ حَضْرَمَوْتَ: مَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ؟ قَالَ: فُسَاءٌ أَوْ ضُرَاطٌ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ وَأَحْمَدُ.\n«Ким таҳоратсиз бўлиб қолса, то таҳорат қилмагунича, намози қабул бўлмайди», дедилар».\nҲазрамавтлик бир киши:\n«Таҳоратсизлик нима, эй Абу Ҳурайра?» деди.\n«Овозсиз ёки овозли ел», деди».\nИмом Бухорий ва Аҳмад ривоят қилишган.\nБу ҳадисдан икки хил ел билан ҳам таҳорат кетиши маълум бўлмоқда.\nНабий соллаллоҳу алайҳи васаллам истиҳозали – фаржидан доимо қон оқиб турадиган аёлни ҳар намоз учун таҳорат қилишга амр қилганлар.\nОлд тарафдан чиққан ел таҳоратни кетказмайди, чунки у ҳақиқий ел эмас.\n2. Ёки улардан бошқадан чиққан нарса, агар у нажас бўлса ва покланадиган жойга оқса.\nЯъни икки йўлдан бошқа жойлардан чиққан нарса нажас бўлса ва баданнинг пок ерига оқса, таҳорат кетади. Аммо ўша чиққан нарса ўзи нажас бўлса ҳам, пок жойга оқмаса ёки чиққан нарса нажас бўлмаса, таҳорат кетмайди.\nИкки йўлдан бошқа жойдан чиқадиган нажас нарсалар: қон ҳамда фасод, тошма, жароҳат кабилардан оққан сув ва йирингдан иборат бўлади.\nرَوَى الدَّارَقُطْنِيُّ عَنْ تَمِيمِ الدَّارِيِّ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: «الْوُضُوءُ مِنْ كُلِّ دَمٍ سَائِلٍ».\nИмом Дора Қутний Тамим ад-Дорийдан келтирган ривоятда шундай дейди:\n«Ҳар бир оққан қон сабабли таҳорат бор», деганлар».\nعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: «مَنْ أَصَابَهُ قَيْءٌ أَوْ رُعَافٌ أَوْ قَلَسٌ أَوْ مَذْيٌ فَلْيَنْصَرِفْ فَلْيَتَوَضَّأْ، ثُمَّ لِيَبْنِ عَلَى صَلَاتِهِ وَهُوَ فِي ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ». رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ.\nҚон, фасод ёки йиринг яранинг бирор еридан чиқиб, бошқа жойга оқса, таҳорат кетади. Агар улар бошқа жойга оқмай, чиққан жойида тўхтаб қолса, таҳорат кетмайди. Қон бурундан оққанда ҳам таҳорат кетади.\nБир нуқта, икки нуқта билан таҳорат кетмайди.\nرَوَى الدَّارَقُطْنِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: «لَيْسَ فِي الْقَطْرَةِ وَالْقَطْرَتَيْنِ مِنَ الدَّمِ وُضُوءٌ إِلَّا أَنْ يَكُونَ سَائِلًا».\nИмом Дора Қутний Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:\n«Бир қатра, икки қатра қондан таҳорат қилиш йўқ. Илло, оққан қон бўлса, бор», деганлар.\nТишланганда қолган қон изи ёки мисвокдан кейин қолган қон изи ҳам таҳоратни кетказмайди.\nШунингдек, кўз, қулоқ, кўкрак бези ва киндик ичидаги ярадан ташқарига қон оқмаса таҳорат кетмайди.\nИкки йўлдан бошқа жойдан чиққан нарса нажас бўлмаса, таҳорат кетмайди. Мисол учун, кўз ёши, тупук, мишиқ, сўлак, тер каби нарсалар таҳоратни кетказмайди.\n3. Ёки суюқ қонни қайт қилиш, агар у билан тупуги қизарса. Агар у билан тупук сарғайса, ҳисоб эмас.\nЯъни суюқ қон қусган одамнинг таҳорати кетади. Шунингдек, оғизни тўлдириб қуюқ қон қусилса, таҳорат кетади. Агар у оғизни тўлдирадиган даражада бўлмаса, кетмайди. Аммо қон аралаш бошқа нарса қусса, қандоқ бўлади? Агар тупук қизғиш рангли бўлса, таҳорат кетади, чунки бу ҳолатда қон бошқа нарсадан ғолиб бўлади ёки тенгма-тенг бўлади. Аммо тупукнинг ранги сарғиш бўлса, таҳорат синмайди. Чунки бу ҳолатда қондан бошқа нарса ғолиб бўлади.\n4. Ундан (суюқ қондан) бошқасини қайт қилиш ҳам, агар оғизни тўлдириб чиқса.\nعَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ: أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَاءَ فَتَوَضَّأَ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ.\nАввалги жумлаларда қон, қайт, балғам ва йиринг каби нарсалар ҳақида баёнотлар келгани ва уларнинг ичида бетаҳорат қиладигани ва қилмайдигани бўлгани учун, келаси жумлада бетаҳорат қилмайдиган нарсаларнинг ҳукми ҳам баён қилинмоқда.\nБалғам ташлаш асло таҳоратни синдирмайди.\nБунда балғам бошдан бўладими ёки қориндан бўладими, фарқи йўқ. Бунда балғамга таом аралашмаган бўлиши шарт.\nБетаҳорат қилмайдиган нарса нажас эмасдир.\nБунга оқмаган қон ва оғизни тўлдирмаган қусуқ мисол бўлади. Улар нажас бўлмагани учун, уларни пахта билан артиб сувга ташласа, сув нажас бўлмайди. Ёки ўша нарсалардан бир дирҳам миқдоридан кўпроқ миқдорда кийимга тегса ҳам намоз ўқиса бўлаверади.\n13:02 / 29 июль 808\n15:08 / 29 июль 740\n1727 05:00 / 19.01.2017\n1744 05:00 / 18.01.2017\n1822 05:00 / 03.03.2017\n1411 14:05 / 07.11.2019\n1969 15:55 / 28 март\n45033 11:58 / 10.10.2018\n57372 11:56 / 10.10.2018\n10104 15:03 / 10 март


Бу олим ҳақида сақланиб қолган маълумотлар жуда кам. Олимнинг тўлиқ исми Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Аҳмад ибн Юсуф Хоразмийдир. Унинг ёшлиги Хоразмнинг Хива, Замахшар ва Қиёт шаҳарларида ўтган. Бу шаҳарларда у туғилган, вояга етган, яшаган, таълим олган. Олим Хуросонда ҳам яшаган. Унинг машҳурлиги Самонийлар амири Нуҳ ибн Мансурнинг вазири Абул Ҳасан Утбий ҳузурида котиб бўлиб хизмат қилган даврида чўққисига чиққан. Шу вазифаси туфайли у “Котиб Хоразмий” номи билан ҳам танилган. Ўз хизмат вазифалари юзасидан Бухорога тез-тез бориб турган ва кўпгина алломалар билан ҳамсуҳбат бўлган. Айни вақтда илмгачанқоқ олим хизмат асносида амирнинг бой кутубхонасидан фойдаланиш ҳуқуқини қўлга киритган. Абу Абдуллоҳ Хоразмий 997 йилда вафот этган.\nОлимнинг дунёқараши ўша даврда кенг тарқалган қадимги юнон фалсафаси ва маданияти, Шарқ намояндалари Ёқуб ибн Исҳоқ Киндий, Абу Наср Форобий ҳамда Абу Бакр Розий таъсири остида шаклланди.\nАбу Абдуллоҳ Хоразмийнинг бизгача етиб келган, кўпчилик асарлари сингари ўша даврнинг илм тили – араб тилида битилган, ягона маълум асари – “Мафотиҳ ал–улум”(“Илмлар калитлари”)дир. Асарнинг қўлёзма нусхалари жуда кўп эмас. Яқин-яқингача унинг тўрт нусхаси бор деб ҳисобланиб келинар эди. Ана шу тўрт нусхадан учтаси Буюк Британия музейида ҳамда Берлин кутубхонасида сақланади. ХХ асрнинг 60-йилларида ушбу асарнинг яна олти нусхаси Истанбул кутубхоналарида борлиги аниқлади. Барча олти нусха Истамбул шаҳридаги кутубхоналардадир.\n“Мафотиҳ ал–улум”(“Илмлар калитлари”) ўзига хос қомусий асар бўлиб, ўша даврдаги деярли ҳамма асосий фан соҳаларини ўз ичига қамраб олган. Муаллиф ўрта асрлардаги ҳар бир илм мазмунини шарҳлаш йўли орқали тушунтириб беради.\nАбу Абдуллоҳ Хоразмий илмлар таснифининг шакли қуйидагича:\nШариат ва у билан боғлиқ илмлар:\n5 .Шеърият ва аруз.\nа) табиий илмлар – тиббиёт (тиб, самовий ҳодисалар – метеорология, минералогия, ал-кимё, механика) – қуйи;\nб) риёзиёт илмлари (арифметика, ҳандаса, илм ан-нужум, мусиқа) – ўртанча;\nв) илоҳий, яъни метафизика – олий илм;\nа) ахлоқ – этика (одамни бошқариш);\n“Мафотиҳ ал-улум”да илмлар таснифи ҳар бир фаннинг моҳиятини аниқлаш ҳамда уларнинг асосий атамаларини қисқа ва аниқ баён этиш билан биргаликда олиб борилади. Бу ерда Абу Абдуллоҳ Хоразмий ўз таснифида ўша давр анъанаси, яъни илмларни иккига бўлишни қўллаб-қувватлаб, анъанавий (шаръий) ва анъанавий бўлмаган (фалсафий) илмларга ажратади.\nАнъанавий илмлар. Шу илмлардан бири, фиқҳда муаллиф ислом қонуншунослигининг асоси бўлган ва ислом ҳуқуқи посбонининг доимий дастури Қуръон, пайғамбар сўзлари, ҳикматли гаплари ва ҳаётларини акс эттирувчи Суннат, Ҳадис ва унинг хиллари; Ижмo – ислом жамоасининг якдиллик билан тан олган қарори; шариат қонун-қоидаларига амал қилишни, яъни таҳорат қилиш, намоз ўқиш, азон айтиш, рўза тутиш, закот тўлаш устида тўхтаб ўтади.\nИккинчи бўлим каломда ўша даврда Яқин ва Ўрта Шарқда мавжуд бўлган кўпгина мазҳаблар ҳақида маълумотлар берилган. Хусусан, бу мазҳабларнинг еттига бўлиб баён этилиши, айниқса, муътазилийлар ҳақидаги мукаммал тафсилотлар муҳим аҳамиятга эгадир. Шу билан бирга, грек-христиан мазҳаблари, исломгача бўлган даврдаги Эрон ва Ямандаги диний эътиқодлар, Ҳиндистонда тарқалган баъзи дуалистик мазҳаблар ва оқимлар ҳамда зардуштийлик баён этилади. Бу маълумотлар Яқин ва Ўрта Шарқ ҳамда Марказий Осиёдаги халқларнинг динлари тарихини ўрганишда ғоят катта аҳамиятга эгадир.\nАраб адабий тили грамматикаси, унинг қонун-қоидалари грамматика бўлимида баён этилган. Айни пайтда, муаллиф араб шеърияти ва унинг таркибий қисмларидан бўлган аруз устида ҳам муфассал тўхталиб ўтган.\nИш юргизиш бўлими давлат девони, солиқ турлари ва олиниши, солиқ йиғувчиларнинг вазифалари, аскарлар рўйхати, уларнинг кийим-кечаги ва тўланадиган маошлари, ирригация шаҳобчаларида фойдаланиладиган атамалар, канал хиллари, сув ускуналари, икки дарё (Сирдарё ва Амударё) оралиғидаги суғориш тизимлари ҳақидаги маълумотларни ёритиб бериши билан муҳимдир.\nАнъанавий бўлмаган илмлар. Бу илмлар қаторида биринчи бўлиб фалсафа қайд этилиб, унда ушбу илм атамаларининг шарҳи билан бир қаторда илмлар таснифи масаласи ёритилган.\nАсарнинг табиий илмларга оид бўлимлари ўрта аср Шарқида илмий юксалиш даражасини ўрганиш нуқтаи назаридан ниҳоятда маълумотларга бойдир. Тибга оид бўлимда касалликлар, содда ва мураккаб дорилар ҳақидаги маълумотлар келтирилган. Ушбу бўлимда ўша давр табобатида маълум бўлган ва кенг тарқалган мижоз ҳамда қон томири уришига қараб касалликни аниқлаш тўғрисидаги нодир тавсифлар берилган.\nРиёзиёт бўлимида ўрта аср Шарқидаги математик илмлар ҳолати баён этилади. Хоразмий математик тушунчани ақлнинг ихтиёрий ижоди эмас, балки объектив оламнинг маълум томонлари, предметлар муносабатларининг инъикоси деб талқин этади.\nМуаллиф Форобий ғояларини давом эттириб, арифметикани иккига: назарий ва амалийга ажратади. У куб сонлар билан бир қаторда шаклий сонларни кўриб чиқиш билан назарий арифметиканинг баъзи бир томонларини бойитди. Ҳандаса ҳам назарий ва амалий қисмларга бўлинади, бу эса ўша даврда унинг бошқа риёзиёт илмлари каби юқори даражада ривожланганлигидан далолат беради. Астрономия бўлимида унинг вазифаси билан бирга тарихига оид масалалар ҳам кўриб ўтилади.\nУмуман, асарда Абу Абдуллоҳ Хоразмий ўз даври табиий ва риёзиёт илмларини яхши билганлиги, уларни назарий фалсафага киритиш билан бир томондан, уларнинг аҳамиятини ошириш ва таъкидлаш, иккинчи томондан, фалсафани бойитишга интилганлиги ўз ифодасини топган. Хоразмийнинг “Мафотиҳ ал–улум” асари ўрта аср маданияти ва маънавиятини ўрганишда муҳим аҳамиятга эгадир.


00:00 / 12.10.2007 | eski savollar | 1528\nАссалуму алайкум ҳазрат шйх жаноблари мен сизга бир савол билан мурожат қилмоқчи эдим 1биз бирнеча йилдан бири закот берими келаётур эдик. Мен ўзим ҳозир ишлавоман эди эса шу қазо закотларини берсам бўладими закот берган қаторида боламизми. Олдинлари закот нисобига етган бўлса ҳам бепарволик қилишганми анаошанда берилмаган 2 Кумуш идишда Ойим дори ичала буни ҳар куни 2 ёки 3 маҳал фойдаланала шунга кумуш идишдан файдаланса бўладими шариятимиз бунга қандай қарайди. умуман эркакларгачи мана шу саволимга Аллаҳ қодир қилгунча жавоб берсангиз олдиндан раҳмат\n1. Закот фарз бўлган вақтда уни чиқармаган бўлса, неча йил ўтса ҳам Закотнинг фарзлиги тушмайди. Чунки Закот мискин ва фақирларга ҳақ ўлароқ Аллоҳ таоло томонидан фарз қилингандир. Бу собит ҳақ бўлиб, вақт ўтиши билан соқит бўлмайди.Закот фарз бўлгандан кейин эгасининг имкони бўлиб туриб чиқармаса ва молнинг бир қисми йўқ бўлса. Закот фарз бўлган вақтдаги миқдор ҳисобидан чиқаради. Агар мол эгасининг имкони бўлмаган бўлса, қолган молдан Закот чиқаради.Закот фарз бўлганидан кейин мол эгаси вафот этиб қолса ҳам, унинг молидан Закот чиқарилади.Закотни соқит қилиш учун турли ҳийлалар ишлатиш умуман мумкин эмас.2. Тилло ва кумуш ишдишлардан фойдаланиб овқатланиш аёл ва эркакларга баробар ман қилинган.Ҳузайфа розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:«Тилло ва кумуш идишларда ичманглар. Ипак ва дебожни кийманглар. Чунки, ўшалар бу дунёда уларга, охиратда сизларга», дедилар».Бешовлари ривоят қилган.Бошқа бир ривоятда:«Ким тилло ва кумуш идишда ичимлик ичса, қорнига жаҳаннамдан олов киритур», дейилган.Ушбу ҳадиси шарифда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам сиз билан биз умматларини тўрт нарсадан қайтамоқдалар:1. Тилло идишда ичимлик ичмоқдан.2. Кумуш идишда ичимлик ичмоқдан. 3. Ипак кийим киймоқдан.4. Дебож кийим киймоқдан.Тилло ва кумуш идишларда ичимлик ичиш ҳаром бўлганидек, уларда таом емоқ ҳам ҳаромдир. Айниқса:«Ким тилло ва кумуш идишда ичимлик ичса, қорнига жаҳаннамдан олов киритур» дейилган ривоятдан бу маъно яққол англанилади.Шариатимизда тилло ва кумушни идиш сифатда ва шунингдек, бошқа турмуш асбоблари сифатида ишлатишни ҳаром қилингани бир неча ҳикматларга биноан бўлганини уламоларимиз алоҳида таъкидлайдилар:1. Тилло ва кумуш қадимда ҳам, ҳозирда ҳам пул бирлиги, гоҳида муомаладаги, гоҳида эҳтиётдаги давлат мулки сифатда ишлатилиб келгани ҳаммага маълум. Агар тилло ва кумушни идиш ёки шунга ўхшаш нарсаларга ишлатиш йўлга қўйиладиган бўлса, мазкур соҳага, яъни, хазина бойлиги соҳасига зарар етиши турган гапга айланиб қолади.2. Тилло ва кумушдан идиш-тавоқ, тароқ, қошиқ ва шунга ўхшаш нарсалар тутишга изн берилса, бойлар орасида ман-мансираш, мутакаббирлик, ҳама нарсасини тиллодан қилишга уриниш кучайиб кетиб, жамиятда ноқулай ҳолат вужудга келади. Кўпгина дунёни ларзага солиб турган империяларни танозулга юз тутишларига айни шунга ўхшаш ҳолатлар сабаб бўлгани ҳамага маълум.3. Тилло ва кумушдан турли асбоб анжомлар тутишга рухсат бўлса, бойлар бу борада ўзаро ким ўзарга мусобақа қилган бир пайтда камбағалларнинг кўнгли синиб, фаришон ҳол бўлишлари юзага келади. Ислом эса, бу ҳолатга ҳеч йўл қўймайди.\nкампиютер ва Спутник антена савдоси\nЖойнамоздаги суратлар намозга зарар бермайдими?\nҚурбон ҳайитида ғусл қилиш.\nБолиғ, Таҳорат, Савдо ва бошқалар.\nДинсизларга ёки ахли китобларга кабр казиш\nТошкентдаги намозлар орасидаги фарқ\nВитр вожиб ва бошка масалалар хакида\nисломий исмлар ҳақида\nОтам айтган гап куфрми?


Тушда сигир курса туш табири сигир тўлиқ малумот\nСигир тушда курса бу туш табири қандай талқинга эга? Сигир тўғрисидаги барча тушларни уларнинг табири талқинига кўра бир нечта гуруҳларга бўлиш мумкин.\nТушда улкан шохли сигирни, оч рангли сигирни, семиз, пичан чайнаётган сигирни, сув ичаётган, сувда сузаётган, ориқлаб қочиб кетган, йиқилган, ўлаётган ёки ўлган сигирни кўришингиз – унумсизлик (ҳосилсизлик) ни англатади.\nАгарда тушда бузоқлаётган ёки аллақачон бузоқли бўлган, бузоқчаси билан ўтлаётган сигирни кўрсангиз – унумлилик (ҳосилдорлик) ни билдиради.\nТушингизда танасининг бирон бир қисми йўқ, етишмаган ҳолда югураётган (масалан — шохлари, боши, оёқлари, териси) ёки сизнинг ортингиздан қуваётган сигирни кўришингиз – аллакимларнинг яқинларингиз билан жанжаллаштиришга уринишларини ифодалайди.\nБордию тушда сигир озиқлантираётганлигингизни, сигир сотиб олаётганлигингизни, фермада, яйловда ёки қабристонда ёки фақатгина шунчаки сигирни кузатиб турганлигингизни кўришингиз – рўзғорингиз бут бўлишини, оилангизни молиявий тарафлама бой бўлишидан дарак беради.\nСигир тушда курса 21-аср табирига кўра\nТушда сиз ёввойи сигирни кўришингиз яхшилик аломати ҳисобланади ва турмуш ўртоғингиз (аёлингиз) гўзал аёл бўлишини билдиради, тушда ўтлаётган подани кузатиб турганлигингизни кўришингиз – ўнгингизда қариндошларингиз билан ўзаро муносабатлардаги уйғунликни англатади.\nБордию тушда сигир соғаётганлигингизни кўрсангиз – қувонч ва омадни, сигирга минганлигингиз – барча муаммоларингиздан халос бўлишингизни, сигирнинг шохларини ушлаганингизни кўришингиз – фаровонликни ифодалайди.\nСигирнинг мўлашини эшитганлигингизни кўришингиз – оила аъзоларингиз яна биттага кўпайишини фарзандли бўлишингизни, мол гўштини истеъмол қилаётганлигингизни кўришингиз – обрўингиз ошишини ва фаровонликни англатади.\nШунингдек, бу турдаги қорамол ҳақидаги тушларни келажак учун башорат сифатида қабул қилиш мумкин: сигир қанча семиз ва соғлом бўлса, даврингиз шунчалик бахтли бўлишини аксинча, озғин ва касаллиги оғир даврларни бошдан кечиришингизни ифодалайди.\nСигир туш табири нострадамус табирига кўра\nТушда сигирни кўришингиз онгсиз равишда фарзандли бўлишни исташингингизни билдиради, сигирни соғаётганлигингизни кўришингиз эса – яқин орада бу истакларингиз амалга ошишини билдиради. Тушингизда яхши боқилган, бақувват сигирни кўришингиз – мустаҳкам соғлиқ ва катта ютуқлардан дарак беради.\nТушда касал ҳайвонни кўриш ота-оналарни ўз фарзандларининг соғлиғи ҳақида хавотирлари билан боғлиқ. Машхур психоаналитик ўзингизни азобламаслигингизни ва бундай асоссиз хавотирлардан воз кечишингизни маслаҳат беради.\nТушда сигирларни ўтлатётганлигингизни кўришингиз – фарзандингизнинг “оёққа қўйишингиз“ ва унинг келажаги тўғрисидаги умумий ташвишларингизни ифодалайди.\nФрейд аёллар ҳамда эркаклар тушда нима сабабдан сигирни кўришларини иккига ажратади. Биринчи ҳолда яъни аёллар тушларида сигирни кўришлари – заифлик туйғусини акс эттиради, иккинчисида яъни эркакларда эса — бу соғлиқ ва катта ютуқларни англатади.


АҚШ давлат департаменти Қатарга қирувчи самолётлар сотишни маъқуллади\n08:19 / 18.11.2016\nАҚШ Давлат департаменти Қатар амирлигига 72 дона F-15QA қирувчи самолётларини сотиш битимини тасдиқлади. Унинг қиймати 21 млрд долларни ташкил этади, дейилади мудофаа вазирлиги ҳарбий ҳамкорлик бошқармаси сайтида.\nХарид келишувига кўра, қирувчи самолётлар ўқ-дори ва қурол-аслаҳалар билан таъминланади, уларга техник ёрдам кўрсатилади ва учувчилар тайёрланади. Бироқ, F-15 қирувчиларини етказиб бериш муддатига ойдинлик киритилмаган. Битимнинг умумий қиймати 21,1 млрд АҚШ долларини ташкил этгани хабар қилинмоқда.\n«Мазкур битим, дўстона мамлакат хавфсизлигини такомиллаштириш ва муҳим стратегик муносабатларни мустаҳкамлаш билан Қўшма Штатлар ташқи сиёсати ва миллий хавфсизлигини кучайтиради», — дейилади бошқарма хабарида.\nСентябрь ойида Кувайт, Катар ва Баҳрайн АҚШдан 8 млрд доллар эвазига 81 дона қирувчи самолёт харид қилиши ҳақида маълумотлар пайдо бўлган эди.\nАҚШ Кувайт битим Қатар Баҳрайн


Мажбурий обуна ҳисобидангина тирик бўлиб турган нашрларнинг яшашга ҳаққи борми?\n23:55 / 07.11.2018 33817\nМажбурий обуна ҳақидаги ўтган сафарги мақоланинг сўнгида унинг давомини ёзиш ваъда қилинган эди.\nТан олишим керак, мазкур мақолам босма матбуот нашрларида ишловчи айрим ҳамкасбларнинг жуда кескин қаршилигига дучор бўлди. Ижтимоий тармоқларда, Телеграмдаги гуруҳларда «талашди».\n«Тавба, шундай бир тоифа журналистлар борки, матбуотни — босма нашрларни нима учундир ич-ичидан ёмон кўради. Билмадим, кимда қандай аламли ўйлар бор, аммо, давлатнинг ўзи бу борада либерал турган паллада, ҳаммасини жамоатчилик фикрига ҳавола қилиб турганда, матбуотчилар ва интернетчиларнинг уруши ака-укани уришидек гап эмасми?» — деб ёзилади шундай изоҳлардан бирида.\nЙўқ, биз босма нашрларни ич-ичимиздан ёмон кўрмаймиз. Кўплаб нашрларга таҳририятнинг ўзи ҳам обуна бўлган. Гап шундаки, муштарийларимизнинг биз билан боғланиши жуда осон ва биз имкон қадар уларнинг мурожаатларини беэътибор қолдирмасликка ҳаракат қиламиз.\nАйни кунларда KUN.UZ’га келаётган мурожаатларнинг салмоқли қисмини турли ташкилотлардаги обунага мажбурланаётган кишилардан олмоқдамиз. Уларнинг аксариятини бюджетдан маош олаётган ўқитувчилар ва шифокорлар ташкил этишмоқда. Улар маошларининг ўзи истамайдиган нашрлар учун ушланиб қолишаётганидан норози! Шу сабабли бундай вазият юзага келишига йўл қўяётган, сабаб бўлаётган омилларни умумий баҳолаган ҳолда ёритмоқдамиз, холос.\nЯнги аср тенденцияси\nАввало, шуни англаб етиш керакки, ёзма информациядан визуал информация тобора устун бўлиб бормоқда. Ёзиш — бу бир маълумотни кодлаштириш, дегани. Уни ўқиётган инсон, кодни ўқиб ечиши, мушоҳада қилиши, тушуниши талаб этилади. Кинотеатрга «Уруш ва тинчлик» фильмини кўраман, деб келган кишиларга экранда кино эмас, асарнинг муқаддимасидан бошлаб матн тақдим этилса нима бўлади? Кинотеатрда неча киши қолади?\nБосма нашрлар, хусусан кўпчилик газеталарнинг ҳам қисмати барибир шу бўлади, ва бу биргина менинг фикрим эмас. Бутун жаҳонда тенденция шунга қараб кетмоқда. Реклама ҳисобидан кун кўрувчи жаҳоннинг миллионлаб тиражда чиқувчи йирик нашрлари реклама бозоридан четда қолмоқда ва секин-аста ёпилмоқда. Матбуотда реклама бозор онлайн нашрларга кўчмоқда.\nЖурналлар эса бошқа масала, уларни сифатли силлиқ қоғозда чоп этиб, информация билан бир қаторда юқори сифатли фотосуратлар, компакт дисклар илова қилиб, янада мазмунан бойитиш мумкин. Шу сабабли уларга талаб ҳеч қачон ўлмайди.\nХуллас, ўқувчига бир ахборотни мажбурлаб тиқиштириш замонлари ўтди. Фақатгина муштарийлар кўнглидан муқим жой ола билган, муштарийларнинг хоҳиш-истакларининг инобатга олган босма нашрлар яшаб қола олади. Чунки ҳозир исталган одам ўзи истаган ахборотни бошқа жойдан топиб ўқий олади.\nҲозир интернет сайтларда ҳар икки имлода баб-баравар информация бериш билан биргаликда видеоклиплар, фотогалереялар, мультимедияли инфографикалар, онлайн сўровлар тарзида маълумот тақдим этиш мумкин. Бу — Интернет нашрларнинг сўзсиз устунлиги! Боз устига, ахборотни хоҳлаган пайтда, хоҳлаган жойда қайта чақириб олиш мумкин.\nШахсан мен лотинча имлога тўлиқ ўта олмасдан, депсиниб туришимизда газеталарни ҳам қисман айбдор деб биламан. Ўзингиз ўйланг, 25 йилдан буён мактабларимизда лотинча имло ўқитиб келинмоқда. 2010 йилдан буёғига лотин имлосига тўлиқ ўтиб бўлишимиз керак эди. Лекин «ёшларни китобхон ва маънавиятли қилиш» бош миссияси эканлигини даъво қилаётган айрим нашрларимиз фақатгина «шапка»сини ўзгартириб, ёшларга ёт бўлган имлода ҳамон чиқишда давом этаётганини тушуниб бўлмайди.\nМисол тариқасида, ўқитувчиларимизнинг «Маърифат» газетасини олайлик. Мактабларда ўқитувчилар 25 йилдан буён конспект ва барча ҳужжатларни лотинча имлода тўлдириб келишмоқда. Кириллча имло уларга аллақачон бегона. Газетаси эса кирилл имлосида. Бу нимадан далолат?! Энг биринчи мана шу газета янги имлога ўтиб, барчага ўрнак бўлиши керак эмасмиди?!\nЎзи қай бири устун?\nГазеталарнинг асосий камчилиги — унинг ўқувчиларга етказилиш услубида эканлиги аён бўлмоқда. Матнлар минг жимжимадор сўзлар билан чиройли ёзилмасин, аксар ҳолларда газета ўқувчига таҳририятдан тўғридан-тўғри етказилмайди. Ўқувчи уни воситачи ёрдамида обуна қилиши ёки кўчадан сотиб олиши керак. Бу пул сарфланиши билан биргаликда ортиқча вақт ҳам сарфланишини талаб қилади. Таҳририят ва муштарий ўртасида тўғридан-тўғри боғланиш йўқ.\nЯна бир жиҳат — мажбурий обунани тақиқлаш тўғрисидаги фикрларга қарши чиқаётганларнинг аксарияти давлат ҳокимияти идоралари ва давлат ташкилотлари муассис бўлган нашрларда ишловчи ҳамкасблардир.\nЎзим ҳам кўп йил хусусий нашрда ишлаганман, газета чоп этганман, унинг машаққатларини сиртдан эмас, ичидан биламан. Хусусий нашрларда обуна ортидан фойда қилиш энг сўнгги ўринларда туради. Масалан, биз учун обунанинг фойдасидан ҳам ташвиши кўпроқ эди. Почтанинг айби билан газета ўз вақтида етиб бормаса ҳам муштарийлар бизга қўнғироқ қилишарди. Ҳозир ҳам хусусий нашрларда ишловчи ҳамкасбларим бу мавзуда бирор эътироз билдиришмаяпти. Улар замон талабидан келиб чиқиб, ўқувчиларини йўқотмаслик мақсадида ўз нашрларининг онлайн версиясини ҳам муваффақиятли йўлга қўйиб олишган.\nЯқинда Бекобод туман Халқ таълими бўлими мудири Ҳасан Соибназаров даврий нашрларга мажбурий обуна тўғрисида берган кўрсатмаси учун ўз лавозимидан озод этилгани ҳақида ахборот тарқалди. Ҳамкасблардан бирининг раддиясига ҳам Бекободдаги ана шу воқеа сабаб бўлган эди. У онлайн нашрлар журналистларининг Бекободдаги воқеани ёритишига баҳо берар экан, «Ахир давлат раҳбари матбуотга умуман обуна бўлманглар, эй ўқитувчилар, демаган-ку?! Нега вазият қарийб шундай талқин қилиняпти?» — демоқда.\nХалқ таълими вазирлиги текширувидан сўнг Бекобод тумани мактабларида мажбурий обуна уюштирилиб, ҳар қайси мактаб қанчадан обуна бўлиши кераклиги ҳақидаги режа ҳам тасдиқлангани ошкор бўлди.\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламларини аниқ йўналтирилган тарзда қўллаб-қувватлашнинг 2002–2003 йилларга мўлжалланган дастурини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги 2002 йил 25 январдаги 33-сонли қарорининг 5-бандида Қишлоқ жойларда ишлайдиган ўқитувчиларнинг ахборот билан таъминланганлигини яхшилаш учун Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Молия вазирлиги 2002 йил 1 январдан бошлаб (қишлоқ жойлардаги) умумтаълим мактаблари, академик лицейлар ва касб-ҳунар коллежларининг кутубхона фонди ўнтагача турдаги газета ва журналларга, асосан республика оммавий ахборот воситаларига маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобига мажбурий обуна қилинишини таъминласинлар, деб ёзиб қўйилган.\nҲукумат қарорида мажбурий обуна бўлиш таъминласин, дейилган, лекин у ўқитувчиларнинг чўнтагидан эмас, маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан амалга оширилиши кераклиги белгилаб қўйилмоқда.\nДемак, Бекободда ҳам, бошқа туманларда ҳам маҳаллий бюджет ҳисобидан мактабларга марказий нашрлар етказилиши керак. Ўқитувчилар эса ўз ихтиёри билан ўзи севган нашрларга, агар туман газетаси шундайлар сирасига кирсагина обуна бўлишлари мумкин. Бундан ортиғини талаб қилишга ёки уни маънавиятсизликда айблашга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ!\nОнлайнлашишга фурсат етди\nЎқитувчилар учун аталган нашрларнинг шундоқ ҳам кўплиги ҳам вазиятни янада чигаллаштирмоқда. Битта мактабга йиллик обуна қилинган икки нусхада «Маърифат», бир нусха «Учитель Узбекистана» газетаси етиб ортса керак. Республикада қарийб 10 мингта мактаб борлиги инобатга олинса, яхшигина тираж ҳосил бўлади.\nМенимча, турли фанлар бўйича журналларнинг эса кераги йўқ. Чунки бу газета ва журналларнинг бариси услубий характерда. Ахборот асрида бу маълумотларнинг барчасини Интернетга ўтказиш вақти келган, аслида. Наҳотки мана шундай тезкор маълумотлар тайёрлаш ва эълон қилиш билан шуғулланувчи таҳрир ҳайъатини Халқ таълими вазирлиги таъминлай олмаса? ХТВ ўз ўқитувчиларини мажбурий меҳнатдан қутқара олди, энди ўзи бош бўлиб мажбурий обунадан ҳам қутқариши керак.\nЎтган гал такрорлаганимдек, газетаси мажбурий обунасиз кун кўра олмайдиган туманларнинг, ташкилотларнинг, идораларнинг газеталаридан секин-аста воз кечиш керак. Масалан, туманда ахборот сайти юритилиши лозим. Таҳрир ҳайъати эса бюджетдан маош олиши керак. Бу ҳам ахборотнинг тезкорлигини таъминлайди, ҳам туман ҳокимлиги ўзи ҳомий бўлиб газетанинг бепул тарқатилишидан арзонроққа тушади.\nЭътибор беринг: мақолада айрим нашрлардан воз кечиш кераклигини айтиш билан биргаликда улардаги ҳамкасблар қаердан маош олиши кераклигини ҳам таклиф ўлароқ кўрсатиб кетяпман. Ахир фикр, информациянинг тақдим этишнинг бехавотир, беғалва, тезкор шаклини таклиф қиляпман-ку?!\nОбуна уюштиришдаги қаллобликлар\nУмуман, ҳамма жойда обуна учун пул йиғишга батамом чек қўйилиши керак. Пул йиғиш устида турганларга чора кўрилиши лозим. Обуна бўлишни истовчилар ўзлари бориб «Ўзбекистон почтаси» АЖ ва «Матбуот тарқатувчи» АКнинг жойлардаги филиаллари орқали ўзи хоҳлаган нашрларга обуна бўлишлари керак. Аллақайсидир «каттакон»га тўсатдан «зарур» бўлиб қолса, ўша квитанция сўралиши лозим.\nЧунки пул йиғилди дегани — ўз-ўзидан коррупцияга йўл очади. У пулни ким қаерга сарфлагани, қайси нашрга, неча нусхадан обуна бўлишини назорат қилишнинг амалда мутлақо имкони йўқ.\nЎзингиз ўйланг, гап миллиардлаб маблағ ҳақида бормоқда. Уни одамлардан йиғиб олиб, таҳририятларга майда-майда қилиб бериб туриб, ўзлари пулни «айлантириб» олишади. Бу ишда уларга кўмак берган мансабдорларни ҳам «қуруқ» қолдиришмайди. Обуна ортидан юз миллионлаб пулларни йиғиб, уни ўз манфаати йўлида ишлатиб юборувчилар ҳам бор.\nЮқорида таъкидланганидек, пул умумий йиғилмаслиги лозим. Обуна қилиниши ва квитанция олиниши керак. Керак бўлса, ўша «почта» ёки «матбуот тарқатувчи»нинг сайёр кассалари ташкилотларга келиб, айланиб, каталог бўйича обуна қилиб, квитанция бериб кетиши керак. Ана шундагина ғариб аҳволга тушиб қолган почта ва «матбуот тарқатувчи»нинг ҳам, таҳририятларнинг ҳам, муштарийларнинг ҳам ҳақига ҳеч ким кўз олайтира олмайди.\nҲозир айрим «учар» хусусий обуна ташкиллаштирувчилар ҳам чиққанки, уларнинг орасида обуна учун пул йиғиб, йил давомида бирорта нашрни эплаб етказмасдан, пулни чўнтакка уриб, орттирилган мўмай даромаддан қимматбаҳо русумдаги хорижий машина миниб, ошхона, кафе очиб, ялло қилиб юрганлари ҳам бор.\nБу ҳолдан албатта ўзи зўрға жон сақлаб турган таҳририятлар ҳам, муштарийлар ҳам бирдек зарар кўришади. Чунки биламан, таҳририятлар ҳам ҳозир қараб ўтиришгани йўқ, жойларга чиқиб, ўз нашрини баҳоли қудрат тарғиб қилиб келишмоқда, обунанинг турли йўлларини ахтаришмоқда, қанақадир мукофотлар ва бонуслар эълон қилишмоқда. Қайсидир муштарийларда қизиқиш уйғониб, обуна учун пул берилганида — уни кимдир «туя» қилиб кетса… Бу адолатданми?\nОбуна тарғиботи кучайтирилиши керак, бунга ҳеч қандай тўсиқ йўқ. Лекин, қайтариб таъкидлайман, барча ташкилотларда мажбурий обуна, турли хил жадваллар батамом тақиқланиши керак. Давлат нашрларига обуна учун маҳаллий бюджетдан пул ажратилишини билиб олдик. Қолган нашрларга эса одамларни мажбурлашга ҳеч ким изн бермаган.\nЭнг муҳими — мажбурий обунадан тўлиқ воз кечиш барча таҳририятларни изланишга, янада кўпроқ ишлашга, янгиликлар қилишга ундайди. Ҳозирги ҳолатда уларнинг аксарияти бир йилга етарли пулни амал-тақал қилиб йиғиб олиб, ҳеч нарсани ўйламасдан, ҳар ҳафта керакли-кераксиз информациялар билан газетани тўлдириб чоп этиб, у ўқувчиларга ўз вақтида етиб боряптими-йўқми, уларга маъқулми-йўқми — буниси билан қизиқмасдан ишлаб келмоқда.\nБунинг отини марди майдон, дейдилар. Қайсики нашр чиндан ҳам ўқувчилар учун суюкли бўлсагина яшаб қолишга ҳақли. Бундай таҳририятлар мажбурий обунанинг тақиқланишидан асло чўчишмайди. Бунинг аксини истовчилар эса муҳаққақ мажбурий меҳнат ҳамда мажбурий обуна тарафдорлари бўлишади. Мажбурий обуна ҳисобидангина тирик бўлиб турган нашрнинг эса менимча яшашга ҳаққи йўқ.\nБосма нашрларнинг мажбурий бепул нусхаларини тарқатиш кўриб чиқилади\nТаълим нашрлари жиловланиши: Умумий қозон муаммога ечим бўла оладими?\nОлий таълим тизимида ўқитувчилар маошидан мажбурий обунага ушлаб қолиш ва талабалардан пул йиғиш қатъиян ман этилмоқда


Урганч шаҳридаги «Авесто» мажмуасида Ўзбекистон Республикаси Давлат мустақиллигининг йигирма етти йиллигига бағишланган байрам тантаналари кўтаринки рухда бўлиб ўтди. Мамлакатимизда мустақиллик йилларида ижтимоий – иқтисодий ва бошқа соҳаларда ўзгаришлар, яратувчанликлар давом этиб, улуғвор ишлар амалга оширилди. Бугун Давлат дастурларини бажарилиши натижасида шаҳар ва қишлоқларимиз кун сайин чирой очмоқда. Хусусан “Обод қишлоқ” ва “Обод маҳалла” дастурлари асосида бунёдкорлик ишлари жадал давом этмоқда. Муҳташам турар – жойлар, аҳолига маданий – маиший хизмат кўрсатишга мўлжалланган бинолар, маҳалла гузарлари, равон йўллар, обод манзиллар қалбларга қувонч бағишлайди. Юртдошларимиз энг улуғ, энг азиз байрамни катта кўтаринкилик билан кутиб олишмоқдалар. Вилоятимиздаги корхона, ташкилотларда, меҳнат жамоаларида, таълим муассасаларида, маҳаллаларда «Азиз ва ягонамсан, жонажон Ўзбекистоним!» деган бош ғояни ўзида мужассам этган ташкилий – амалий, маънавий – маърифий тадбирлар ўтказилмоқда. «Авесто» мажмуаси байрамона безатилган. Чорлов мусиқаси байрамнинг шодиёнаси бошланаётганидан дарак беради. Вилоят ҳокими вазифасини бажарувчи Ф. Эрманов юртдошларимизни энг улуғ, энг азиз байрам билан муборакбод этади. Ўзбекистон Республикасининг Давлат мадҳияси янграйди. Байрамнинг театрлашган мусиқали дастурлари бошланади. Карнай – сурнай садолари янграйди. Она –Ватан, истиқлол, тинчлик, юксалишлар, ҳамжиҳатлик, замондошларимизнинг фидойиликлари қўшиқларда тараннум этилади. Байрам арафасида бир гуруҳ юртдошларимиз давлат мукофотлари билан тақдирланди. Улар қаторида бизнинг элдошларимиз ҳам бор – 107 ёшли Атажанова Санамжон онахонимиз ва тадбиркор Ахмедов Баходирларни “Шухрат” медали билан, Ўзбекистон халқ артисти Ортиқ Отажоновни “Фидокорона хизматлари учун” ордени билан, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Рахматжон Курбанов “Меҳнат шуҳрати” ордени билан, Урганч давлат университети туризм йўналиши талабаси Адхам Исмоиловни “Келажак бунёдкори” медали билан, ҳунарманд-тикувчи Сапарова Дилдорани “Жасорат” медали билан билан тақдирландилар. «Авесто» мажмуасида истиқлолни, истиқболни, Ватан равнақини, тинчликни, дўстликни, фаровон турмушни мадҳ этувчи қўшиқлар янграйди. «Азиз ва ягонамсан, жонажон Ўзбекистоним!» шиори остида бўлиб ўтаётган байрам шодиёналари барчани янада янги меҳнат зафарлари, ютуқлар сари ундайди. Тадбир якунида байрам мушакбозлиги бўлди.


Қанчалаб гўзал қизлар ана шу гуриллаган “моданинг ялтироқ оловида” ёниб тугадийкин? Қанчалаб тақдирлар эрта пайхон бўлдийкин?\nҲафсаланинг пир бўлиши, ушалмаган орзулар, алдов ва хўрликлар ёш қизларнинг “супер модел” бўлиш орзусини рўёбга чиқариш йўлида дуч келадиган беҳисоб машаққатларнинг бир қисми, холос.\nШахсиятни мавҳ этиш нимадан бошланади? Мода олами жуда қаттиққўл ва беаёв, аммо жуда гўзал шоҳона пардалар ортига яширинган бўлади. Шунинг учун унга киришга ишқибозлар ниҳоятда кўп топилади.\nКўпгина моделлар учун ҳаммаси “кастинг” деб номланган хўрловчи танловдан бошланади. Уларда нигоҳи ўткир, аммо тошбағир фэшн-индустрия (кийим-кечак саноати) мутахассислари ва моделлар ахтариб топиш бўйича югурдаклар қизларни худди буюм каби навларга ажратишади ва кейинчалик улар қисматини поймол этиб, ўзларини ҳуқуқсиз қўғирчоқларга айлантиришади.\nАслида улар назарига тушмаган қизларнинг омади чопди, деса бўлади. Танловдан ўтган чиройли ва хушбичим “бахтиёр”ларни эса даҳшатли қисмат кутиб турибди. Уларнинг кўпи тўшак орқалигина ютуққа эришиб, ном чиқаради. Аслида модел бизнеси индустрияси бой-бадавлат кишиларнинг дунёнинг ҳамма бурчакларидан келган энг гўзал қизлар билан бирга бўлиб, лаззат олиши учун ўйлаб топилган бир найрангдир.\nҲусндор модел қизларнинг фэшн-индустрия қопқонига тўхтовсиз оқиб келишини таъминлаш учун “реклама” деб ном олган яна бир индустрия ишлаб туради. Ялтироқ журналлар, телевидение, оммавий ахборот воситалари ва Интернет ҳою-ҳашам рекламаси орқали қизларни модел бўлишга, бойларни эса ана шу гўзалликка пул сочишга тинимсиз чорлаб туради. Бунинг устига моделларга бу бизнесда ютуққа эришиш учун бўйлари қанча бўлиши, тана аъзоларининг мутаносиблиги ва шакли қандай бўлиши кераклиги ҳақида талаблар ҳам қўйилади. Гўзалликнинг нозиктаъб билимдонлари фикрича, қизларнинг бирор жойи бу “қолиплар”га тушмаса, катта пул эвазига аёл танасига ҳар қандай ўзгартириш киритишга тайёр пластик жарроҳлар ёрдамга келади.\nИш шунга бориб етдики, ҳатто болаларга ёшлигиданоқ модел бизнесининг ботқоғига қандай шўнғиш ўргатилмоқда. Бунинг учун олдинига “мутахассислар” оналарга қизларининг имконияти бор-йўқлигини қандай билиш-аниқлашда маслаҳат беради. Кейин болалар кастинги, модел мактаблари ва бошқа тадбирлар бошланади. Тайёргарликнинг барча босқичларидан ўтган, юриш, ўзини тутиш ва танасини ҳаракатлантириш малакасига эришган қизлар гуноҳлар уммонига шўнғиш учун подиумларга (намойиш супаларига) ташланишади.\nЗИНО ОРҚАЛИ - ЧЎҚҚИГА\nМоделларнинг қандай иш бошлашларию, мода оламида қай тарзда ютуқларга эришишлари ҳақидаги ҳикоялари кишини даҳшатга солади.\nСобиқ моделнинг дил изҳорига қулоқ тутинг: “Одатда кастингда маъқул келиб қолган қизни агентлар ҳалиги... ўзингиз билган нарса эвазига машҳур қилишга ваъда беради. Қизнинг розилиги олингач, у ишга қабул қилинади ва модел санъати ўргатила бошланади. Мураббийлар таълим курсларида мана бу гапни тинмай уқтиришади: “Агар машҳур модел бўлишни истасангиз, агентлик директорларга қулоқ солинг ва улар нима дейишса, гарчи бу сизга ёқмаса ҳам, сўзсиз бажаришга интилинг”.\nМода агентлари ўртача кўрсаткичларга эга, аммо итоатгўй ва қайсарлик қилмайдиган қизларининг Франсияга жўнат кетишгани, у ерда катта пул топишаётганини мисол қилиб келтиришади. Турли журналлар ва мода агентликлари буюртмасига кўра қизлар суратини ишлайдиган фоточилар ҳам қизларни шу тариқа “ишлов”дан ўтказишади. Натижада қизлар руҳан ҳамма нарсага тайёр бўлишади.\nБиринчи “кўргазма”ларни конференсияга келган бизнесменлар учун шаҳар четидаги дам олиш уйларида ташкил этишади. Кейин қизларни дам олиш уйидаги алоҳида хоналарга бошлаб кириб кетишади. Барча қизлар билан мижозлар ҳисоб-китоб қилишади. Ишрат учун тўланадиган ҳақ қизлар кийим намойиш этишга оладиган пулдан ўн баравар кўп бўлади. Кўплаб қизлар кундузлари урфга кирган кийимларни намойиш қилиш, кечқурунлари эса “топшириқ” бажаришга мажбурдирлар. Улар билан шафқатсизларча муомала қилиш ҳоллари ҳам тез-тез учрайди.\nМодел бизнесида очиқ-ойдин фоҳишабозлик кўлами табиий офат миқёсларига тенглашиб бўлди. Агентликларда даромаднинг яширин манбалари, яъни “ҳамроҳлик хизмати” (эскорт-услуги) деган нарсалар бор. Машҳур шахслар ва бадавлат кишилар қандайдир кеча ва базмларда ўзларига ҳамроҳлик қиладиган модел агентлиги гўзалларига катта пул тўлашади. Бу пулнинг анчагина қисми агентликка кетади. Кўп ҳолларда бундай базмлар қаттиқ гуноҳ ҳисобланган зино (никоҳсиз қўшилиш) билан тугайди.\nБу соҳанинг билимдонлари модел бизнесида жиддий ютуқларга эришмоқчи бўлган қизларга ҳаёли, одобли, иззат-нафс эгаси бўлиш кабиларни унутишни, аксинча ўзида очкўзлик ва енгилтаклик хислатларини шакллантиришни маслаҳат беришади. Акс ҳолда бу бизнесда чўққига чиқиш амри маҳол. Агар чўққини кўзласангиз, қартайган, аммо баобрў амакиларнинг тўшаги орқали ўтишингиз шарт. Агар бу соҳага кирган қиз ўзининг ахлоқий қиёфаси ҳақида қайғурадиган бўлса, унга мода бизнесида ўрин йўқ, фақат ойлик маошга кўниб яшашга маҳкум.\nМодел бўлишга аҳд қилган йигитларни ҳам мода оламида лаззатли ҳаёт кутиб тургани йўқ. Уларни жуда ифлос саналган бесоқолбозлик гуноҳига ботиш ва унга ғарқ бўлиш ҳамда эркак ва аёл орасидаги хунаса бир махлуққа айланиш имкониятларигина кутиб турибди.\nИслом нуқтаи назаридан таҳлил этадиган бўлсак, модел бизнесини гуноҳлар индустрияси деб аташ мумкин. Келинг, мода оламини “иффат элаги”дан ўтказайлик ва фаолиятнинг ушбу турида кўп учрайдиган асосий гуноҳларни бирма-бир санаб ўтайлик:\n* Ўз гўзаллигини номаҳрам ва бегона кишилар кўз ўнгида (подиумлар, видеотасвирлар, журналлар саҳифасида) намойиш этувчи қизлар ва уларни томоша қилувчилар қаттиқ гуноҳга ботишади.\n* Агентликлар эгалари ҳамда ёш қизларнинг қисматини бузишга, уларнинг кўз ёшлари ва азоблари эвазига катта пул ишлашга дахлдор кишилар катта гуноҳга йўл қўйишади ва бунинг учун қиёмат куни Парвардигор ҳузурида ҳисоб беришади.\n* Никоҳсиз жинсий алоқа, яъни зино бу соҳада ютуқлар ва машҳурликлар тўловидир.\n* Ишдаги доимий босим ва зўриқишларни унутиш учун айрим моделлар кўпинча маст қилувчи ичимликлар ва гиёҳванд моддалар истеъмол қилишга ўтишади.\n* Қизларни турли ҳолат ва кўринишларда суратга туширадиган фоточилар мунтазам гуноҳга ботишади ва бу тақиқланган суратларни кейинчалик кўрган барча одамларнинг гуноҳига шерик бўлишади.\n* Доимий босимга дош беролмай қолган қизлар баъзан иложсизликдан ўз жонларига қасд қилишади. Аммо бу қутулиш чораси эмас, аксинча олдингидан ҳам қаттиқроқ гуноҳ бўлиб, ўз жонига қасд қилганлар дўзахда абадий азоб чекишга маҳкум бўлишади.\nБундан ташқари яна кўпгина гуноҳларни санаб ўтиш мумкин, аммо бундан “мода ҳаётидан” эзилган шўрлик қизларнинг машаққати аримайди. Кимдир: “Албатта айблаш осон, ахир ҳаёт талаби шундай бўлгач, бу бечоралар нима қилсин?!” дер. Бироқ ушбу мақоланинг мақсади чорасиз қизларни маломат қилиш эмас, балки уларга сароб шуҳрат учун мангу пойга бўлмиш бу машъум тушовдан қутулишда ёрдам бериш, ўз ихтиёрлари билан эмас, аслида чиройли ваъдаларга алданиб, йўл қўйган гуноҳларининг ўзини қоралашдир.\nҲамма нарсани чиройли ислоҳ қилувчи (тузатувчи) Ислом балки бир қарашда мода масаласидаги фаолият эркинликларини жиловлаб қўядигандай туюлар? Ислом ғояларини миридан-сиригача ўрганган киши у ҳаётнинг барча жабҳаларига тўла жавоб беришини, инсоннинг ижодий ва кашф этиш фаолиятини мукаммал бошқара олишини англаб етади. Мода масаласида ҳам Исломнинг муқобил таклифлари бор.\nҲАЛОЛ МОДА ИНДУСТРИЯСИ\nИслом дини фэшн-индустрия ва ялтироқ ҳаётга муқобил тарзда ҳалол бизнесни таклиф этади. Шиддат билан ривожланаётган ислом дунёси эркаклар ва аёлларнинг чиройли, урф бўлган (модадаги) ва айни пайтда Ислом меъёрларига жавоб берувчи кийимларини яратишда янги йўналишларга муҳтождир. Агар моделчилар ва услуб ўйлаб топувчилар (стилистлар) бу йўналишда иш олиб боришса, модел қизлар кийимларнинг исломий янги тўпламларини фақат аёллар иштирок этадиган подиумларда намойиш этган бўлишар эди. Шунда гўзалликка интилиш чинакам маъносини топган, аёллар ҳақиқатан ҳурматланган, аёл шаъни, иффатига ҳеч ким тажовуз қилмаган бўлар эди.\nЭҳтимол, мода ҳаётининг тўрига илиниб, беҳисоб гуноҳлар қилган, одамлардан ва ҳаётдан ҳафсаласи пир бўлганлар кўпчиликдир. Бундай кишилар фақат Ислом орқалигина нажот топишлари ва ҳаёт завқини қайта туйишлари мумкин. Аллоҳ таолонинг мусулмонларга ато этган фазли ва марҳамати тавбадир. Чин дилдан тавба қилиб, гуноҳларга қайтмасликка аҳд қилган кишининг барча гуноҳлари кечирилади, иншааллоҳ!\nМода олами аёлларни олди-сотди буюмига, аёл танасини эса тижоратни юрғизиш воситасига айлантирди. Ҳар қандай мол ёки буюмни фақат аёллар реклама қилишади. Бу инсониятнинг чиройли қисмини хорлаш эмасми? Наҳотки у ўзига истеъмол буюми каби муомала қилишларига муносиб бўлса?\nАёллар ўзларининг қадр-қимматларини билиб, бундай муносабатларга барҳам беришлари ва: “Бизларни хўрлаб-камситиш ва тирик қўғирчоқлар каби молини сотиш ва бойларнинг кўнгилхушлиги йўлида фойдаланишларига чек қўйиш пайти келди” дейишлари лозим. Қизлари модел бўлишни орзу қилаётган ота-оналар эса уларнинг бу орзуси ҳақида жиддий ўйлаб кўришлари керак бўлади.


Тарихда бугун: Жалолиддин Румий таваллуд топди | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nТарихда бугун: Жалолиддин Румий таваллуд топди\n742 10:35 30.09.2021\n1207 йил 30 сентябрда бугунги Афғонистон ҳудудидаги Балх шаҳрида шоир ва мутафаккир Мавлоно Жалолиддин Румий туғилган эди. Унинг отаси шаҳар пешволаридан, «Олимлар султони» унвонини олган Ҳусайн Хатиби ўғли Баҳоуддин Валад, онаси Балх амирининг қизи Мўмина хотундир.\nЖалолиддин 12 ёшида унинг ота-онаси ҳам мўғул босқини хатаридан қочиш, ҳам ҳаж фаризасини адо этиш ниятида Балхни тарк этади. 1230 йилдан бу оила Кўнияда қўним топади. Ёш Жалолиддин Шом, Ҳалаб, Дамашқ, Қайсария ва бошқа йирик илм марказларида 7 йил таълим олади, ўз даврининг этук донишманди бўлиб этишади. Таниқли румийшунос Зарринкуб таъбири билан айтганда, «Мавлононинг 68 йиллик ажойиб умри бошдан оёқ бир шеър, гўзал, бетакрор, туғёнли ашъор жараёни, садоси ва бонги билан йўғрилиб ўтди».\n1. «Девони кабир», «Девони шамси табризий», «Девони шамсул ҳақойиқ» деган номлар билан машҳур девон. Ғазал ва рубоийлардан иборат.\n2. «Маснавийи маънавий» – 25700 байтдан иборат тасаввуфий-ишқий асар.\n3. «Фийҳи ма фийҳи» («Ичингдаги ичингдадир») – Мавлононинг суҳбатларидан иборат фалсафий китоб.\n4. «Мавоизи мажолиси сабъа» – бу асар Румийнинг ўгит ва панд-насиҳатларидан иборат.\n5. «Мактубот» – Мавлононинг турли даврларда замондошларига ёзган мактубларидан ташкил топган тўплам.\nЖалолиддин Румий ижоди юксак бадиияти билангина эмас, балки мантиқ кучи, фалсафий фикрларга бойлиги билан ҳам катта таъсир қувватига эга.\n339 10:12 08.12.2021\n1018 11:22 07.12.2021\n1600 14:15 29.11.2021\n1892 12:45 25.11.2021\n2407 21:05 23.11.2021\n5334 20:20 11.11.2021


Таълим кредитлари: кимга, қанча муддатга берилади? Имтиёзлар борми? - Bukhara News\nТаълим кредитлари: кимга,…\nТаълим кредити «…тижорат банклари томонидан уларнинг қайтарилиши, тўловлилиги, муддатлилиги ва улардан мақсадли фойдаланиш шартлари асосида белгиланган талабларга мувофиқ амалга оширилади» дея келтирилган. Бу нима дегани аввало, бу ҳам бир кредит. Банкка бориб менга кредит беринг, болам ўқишга кирган десангиз қўлингизга кредитни тутқазавермайди. Бу ҳам бир кредит. Уни қайтара олишингиз сарҳисоб қилиб берилади. Тўловлилик ва муддатлилик принциплари энди тушунарли. Мақсадли фойдаланиш… Бу олган пулингизни тўғри сарфлашингиз, айнан контрактга сарф этишингиз ҳисобга олинади. Агар левый-правый қилиб юборсангиз, кредит бекор қилинишиям мумкин.\n– Таълим кредити кундузги бакалавр ва магистрларга тўлаб берилади. Бунда сиз билан оила аъзоларингиз ва васийларингиз тўлашда қатнашиши мумкин.\n– Қайтариш эса ўқиш тугаганидан сўнг 7-ойдан бошлаб 7 йил муддат давомида қайтариш бошланади. Аввалги тартибда бакалаврга 10 йил, магистрларга 5 йилда қайтариш белгиланган эди.\n– Таълим кредити ҳамма банкка ҳам берилавермайди. Буни ўз мезонлари бор. Бу энди бошқа масала.\n-Таълим кредити шартномаси бир йиллик контракт пули суммасига тенг миқдорда тузилади. Банк томонидан тўлов эса ўқув йили мобайнида тенг улушда 4 қисмга бўлиб туширилади.\n— 25 % – 15 сентябргача (1 курс), 1 октябргача (2 ва ундан юқори курслар учун),\n— 50 фоизи – ҳар йили 1 январгача,\n— 75 фоизи – ҳар йили 1 апрелгача,\n— 100 фоизи – ҳар йили 1 июлгача.\nЮқоридаги муддатлар мутлақ ҳусусиятга эга эмас. Банк хоҳласа биттада ҳам пулни ташлаб бериши мумкин.\nТаълим кредити учун қандай хужжатлар талаб этилади?\nКонтрактга тушганларнинг кўпчилигида тўловни амалга оширишда муаммо юзага келиб қолиши мумкин. Юқорида бу кредитнинг асосий нюанслари ҳақида гаплашдик. Энди мазкур кредит олиш учун кетадиган хужжатлар рўйхати ҳақида гаплашсак.\nТаълим кредити учун қуйидаги хужжатлар талаб этилади:\nа) таълим кредити олиш тўғрисидаги ариза,\nб) талаба ва олий таълим ташкилоти ўртасидаги тўлов-контракт шартномаси (контракт) ва унга илова қилинадиган ҳисоб варақаси/фактураси (мавжуд бўлганда),\nв) банкнинг кредит сиёсати ва ички тартибига мувофиқ таълим кредити қайтарилишининг таъминоти бўйича ҳужжат. Гаров ва кафиллик бўлиши лозим. Бундан «Ижтимоий ҳимоя ягона реестри»га кирган оилаларнинг фарзандлари мустасно,\nг) «Ижтимоий ҳимоя ягона реестри»га киритилганлигини тасдиқловчи маълумотнома\nд) банкнинг ички ҳужжатларида (сиёсатида) белгиланган бошқа ҳужжатлар.\nОта-оналар, ака-ука, опа-сингиллар ёки васийлар ҳам назарда тутилиши мумкин. Буларга биргаликда кредит олувчилар дея мақом берилади.


11:28 / 01.06.2015\nЎзбекистон ва Жанубий Корея автомобилсозлик соҳасида тўққизта лойиҳани амалга оширишни режалаштирмоқда деб хабар бермоқда UzDaily.\nЎзбекистон Президенти матбуот хизмати хабарига кўра, Сеулда бўлиб ўтган Ўзбекистон-Корея бизнес форуми якунлари бўйича Ўзбекистон ва Жанубий Корея ишбилармонлари автомобиль саноатида тўққизта лойиҳани амалга ошириш бўйича инвестициявий шартномаларни имзолашди.\nЛойиҳаларнинг нархи ва шартномаларнинг қиймати ҳақида батафсил маълумот берилмаган.\nҚайд этишларича, ушбу шартномалар доирасида GM Uzbekistan уч русумдаги машҳур янги замонавий автомобиллар ишлаб чиқаришни йўлга қўяди. Аввалроқ GM Uzbekistan Т250 (Aveo) моделидаги автомобилларни оммавий ишлаб чиқаришни режалаштираётгани ҳақида хабар берилган эди.\nGM Powertrain Uzbekistan компанияси эса янги авлод автомобиль двигателлари ишлаб чиқаришни ўзлаштиради. Шунингдек, Ўзбекистонда автомобиль трансмиссиялари ва бутловчи қисмлари ишлаб чиқариш ҳам йўлга қўйилади.\nИстеъфога чиқарилгани айтилган «Қизилқум» мураббийи ишини давом эттирадиган бўлди


Тўрткўлда электр ўчганида, беморларга сунъий нафас бериш учун яқинлари кўмаклашишга мажбур бўлмоқда- Kruz.uz\n23:33, 25.12.2018 641 0 Блоглар\nҚорақалпоғистон Республикаси Тўрткўл туманидаги шифохонада электр таъминотидаги узилишлар сабаб, сунъий нафас олиш қурилмаси ишламай қолмоқда. Сунъий нафас олиш қурилмасига уланган беморларга қариндошлари қурилмани қўли билан сиқиб, кислород беришга мажбур бўлмоқда. Бу ҳақда "Turon24"га туман тиббиёт бирлашмаси марказий шифохонаси жонлантириш бўлими бош врачи Эркабой Жумабоев маълум қилган.\n“Электр ҳар куни 3-4 марталаб ўчади. Кечқурун соат 23:00 ларда чироқ ўчди ва эрталаб 7:00 да ёнди. Электр узилганда сунъий нафас олиш қурилмаси ишламай қолади. Фақат беморнинг қон босимини ва юрак уриш пульсини кўрсатувчи ускуналар ишлаб туради. Сунъий нафас олиш қурилмасига уланган беморларга ҳамшираларимиз қўл ёрдамида босим билан кислород беришади. Бу жараён тунги навбатчиликда жуда қийин кечади. Чунки касал кўп, навбатчиликка қолган ҳамширанинг қўли 5-6 соат давомида толиб кетади. Шу сабабли беморларнинг яқинлари ёрдам беради. Шифохонамизда "движок" бор, лекин унинг қуввати фақат жарроҳлик хонасига етади. Аслида электр узилиш олдидан туман электр таъминоти бўлими шифохонамизга огоҳлантириш бериши керак. Аммо огоҳлантиришларсиз узиб қўйган вақтлари ҳам бўлди. Бу каби ҳолатда жарроҳлик хонасида ноқулай вазият вужудга келади”, дейди бош врач Эркабой Жумабоев.\n“Отам 14 кун давомида комада бўлди. Сунъий нафас олиш қурилмасига уланган эди. Электр узилган пайтлар ускуна ишламай қолар экан. Биз ўзимиз қўлимиз билан аппаратни ишлатиб, кислород юбориб турдик. Бу шифохонада шароит жуда оғир. Бунинг устига, шифокорлари ҳам ўта масъулиятсиз”, деди Рашид Ниёзимбетов.\n“Тўрткўл тумани электр таъминоти бошқармаси томонидан берилган маълумотга кўра, истеъмолчилар учта тоифага бўлинади. Шифохоналар биринчи тоифага киради. Яъни, уларнинг марказий постстанциямиздан тортилган ўз электр тармоқлари бўлиши керак. Бу тармоқ ишдан чиққан ҳолатда, қўшимча резерв тармоқдан фойдаланиши мумкин. Қўшимча тармоқ ҳам узилган тақдирда мустақил истеъмоли бўлиши шарт. Яъни, "движок" ва шунга ўхшаган қўшимча қурилмалари бўлиш керак. Туманимиздаги марказий шифохонанинг электр тармоғи йўқ. Шу сабабли биринчи тоифада эмас, учинчи тоифадаги истеъмолчилар таркибида. Шифохона “Янги йўл” ҳаво тармоғида икки мингга яқин учинчи тоифадаги истеъмолчилар билан электр токидан фойдаланмоқда. Юқори электр қувватидан фойдаланмайдиган хизмат кўрсатиш марказлари ва ҳудудий аҳоли учинчи тоифадаги истеъмолчиларимиз ҳисобланади. Қиш кунлари бу линияда турли фавқулодда вазиятлар кузатилиб туради. Ноябрь ойида ёнғингарчилик ва турли таъмирлаш ишлари сабаб узилишлар кўп бўлди. Агар шифохона ўз линиясига эга бўлса, бу каби муаммолар вужудга келмайди”, дейди Тўрткўл тумани электр таъминоти бошқармаси бошлиғи Фахриддин Оллониязов.\nТуман тиббиёт бирлашмаси бош шифокори Пўлат Худойбергенов электр генератор билан таъминлаш учун туман ҳокимлигига ёзма мурожаат қилинганини айтди. Агар генератор берилмаса, оғир вазиятлар бўлиши мумкин.\nТўрткўл тумани ҳокими ўринбосари Хайрулла Матназаров шифохонадаги электр узилишлардан хабари борлигини, яқинда шифохона учун алоҳида генератор олинишини маълум қилди. Лекин айнан қачон олинишини айтмади.\nТўрткўл тумани тиббиёт бирлашмасига қарашли Тўрткўл шаҳри марказий шифохонаси 410 ўринга мўлжалланган. Жонлантириш бўлими эса 6 ўриндан иборат, унда ўртача 8-10 бемор даволанади.


"Oilada baxtga erishish yo‘llari" китоби, Deyl Karnegi\nБу китобда оилада учрайдиган кўплаб масалалар ўз аксини топган. Никоҳ, эр-хотин муносабатлари, ўзаро ҳурмат-эътибор, фарзандлар тарбияси борасидаги қайдлар сизга манзур бўлади. Аиниқса, машҳур шахслар ва оддий инсонлар ҳаётига доир воқеалар қалбингиздан жой олади.\nКитобда меҳр-муҳаббат, вафо-садоқат, олижаноблик билан бирга хиёнат, разолат, жиноят дунёсидаги кирдикорлар очиб берилади. Муаллиф барча кечмишларни, турли қарашлар, нуқтаи назар ва тамойилларни оила билан боғлаб, теран мушоҳада юритади. Инсоннинг нақадар метин, кучли ирода эгаси эканлигини эътироф этиб, баъзи ҳолларда эса, аксинча, ожиз, нотавон мавжудотга айланишини мисоллар билан тушунтиради.


Башар Асад Суриядаги уруш қачон тугашини айтди\nСурия президенти Башар Асад мамлакатдаги уруш барча террорчилар йўқ қилинмагунга қадар тўхтамаслигини маълум қилди. Бу ҳақда Tgcom24 хабар бермоқда.\n«Суриядаги уруш барча террорчилар йўқ қилингач, тугайди. Бироқ, минг афсуски, террорчилар бошқа давлатлар томонидан қўллаб-қувватланмоқда. Улар орасида Туркия, Қатар, Саудия Арабистон ва кўплаб ғарб мамлакатлари бор», - деди Асад.\nПрезидентнинг таъкидлашича, террорчиларнинг Ҳалабдаги мағлубияти «уруш тугашига қўйилган муҳим қадамдир». Унинг қўшимча қилишича, муаммони ҳал қилишда можародаги барча томонлар «бир-бирларини кечиришлари лозим».


Ўзбекистоннинг Қирғизистон билан савдо айланмаси камайиб бормоқда\nСаида Қирғизистоннинг Ўзбекистондаги фавқулодда ва мухтор элчиси Улуғбек Чиналиев сўнгги йилларда икки мамлакат ўртасидаги иқтисодий алоқалар сусайиб бораётганидан афсус билдирди.\n10 декабрь куни Тошкентда элчи ўтказган матбуот анжуманида таъкидланишича, 2002 йилда икки қўшни давлат ўртасидаги савдо айланмаси 115 миллион долларни ташкил этган. 2003 йил якунига келиб эса бу кўрсаткич 65 миллионга тушган. Жорий йилнинг олти ойи давомида ўзаро савдо айланмаси 50 миллион доллар бўлган.\nУ.Чиналиев Ўзбекистон ва Қирғизистон ўртасидаги савдо айланмаси камайиб бориш сабабларига ҳам тўхталди.\n“Ўзаро савдода маҳсулот турлари жуда чекланган. Ўзбекистондан Қирғизистонга газ ва нефть, минерал хомашёлар экспорт қилинади. Бу экспортнинг 69 фоизини табиий газ ташкил этади. Афсуски, бугунги кунда газ экспорти камайди. Чунки Ўзбекистон газининг (Қирғизистондаги) асосий истеъмолчиси электр станциялари эди. Бугунги кунда уларнинг қарзи 2 миллион 900 минг долларга етган. Шунингдек, Ўзбекистон ҳам етказиб берилган электр энергияси учун Қирғизистондан 2 миллион доллар қарздор”, - деди элчи.\nСўнгги йилларда Ўзбекистоннинг Қирғизистон ҳудудидаги Шоҳимардон анклавини Қирғизистонга қайтариш хақида мазкур мамлакат расмийлари бир неча бор баёнот берди. Элчи бу масалада ҳам ўз фикрини билдирди.\n“Ўзбекистон билан Қирғизистон ўртасида чегаралар делимитацияси ва демаркацияси бўйича ҳукуматлараро махсус комиссия иш олиб боряпти. Мазкур комиссия йиғилиши жорий йилнинг сентябрь ойида бўлиб ўтган эди. Кейинги йиғилиш 2005 йил январь ойига мўлжалланган. Шоҳимардон масаласи шу комиссия иши доирасида кўриб чиқилади. Шуни таъкидлаб ўтиш жоизки, Шоҳимардон анклавининг Қирғизистонга тегишлилиги ҳақида ҳукумат томонидан юридик кучга эга баёнот берилмади”, - деди У.Чиналиев.\nЭлчининг сўзларига қараганда, бугунги кунда комиссия томонидан 1295 километрлик чегаранинг 1010 километри белгилаб олинган. Айни кунларда комиссия Шоҳимардон ва Сўх анклавлари масаласини ҳал қилиш устида иш олиб бормоқда. Бу борадаги барча масалалар ҳукуматлараро комиссия йиғилишларида маданий тарзда ҳал этилади.\nЭлчининг билдиришича, жорий йил 24 июлда имзоланган ҳукуматлараро келишувга кўра, Ўзбекистон ва Қирғизистон ўртасида расман 14 та чегарадан ўтиш пункти ташкил этилади. Чегарани миналардан тозалаш масаласи ҳам ҳукуматлараро комиссия томонидан муҳокама қилинмоқда.


Наим Каримов. Истиқбол йўлида кечган умр - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанАдабиётНаим Каримов. Истиқбол йўлида кечган умр\nЧоп этилган 17.07.2018 06.03.2018 МуаллифZiyouz.uz\nХIХ аср адоғи ва ХХ аср аввалида дунёга келган авлод орасидан шундай ажойиб сиймолар етишиб чиқдики, бу авлод ўзбек халқининг маърифатли, ўзбек диёрининг озод ва обод бўлиши йўлида фидойиларча меҳнат қилди ҳамда янги ўзбек ижтимоий ва бадиий тафаккурига, янги ўзбек фани, адабиёти ва санъатига тамал тошини қўйди.\nТаниқли шоир ва жамоат арбоби Боту шу муборак авлоднинг муносиб вакили эди.\nБоту тахаллуси билан қалам тебратган шоирнинг асл исм-шарифи Маҳмуд Ҳодиев бўлиб, 1904 йил 16 майда Тошкент шаҳри Шайхонтоҳур даҳасининг Қатортерак маҳалласида бўзчи оиласида туғилган. Отаси Мақсуд Ҳодиев замонасининг ўқимишли кишиларидан бўлмаса-да, маърифатпарвар ва тараққийпарвар кишилар суҳбатидан баҳраманд бўлган, фарзандининг ҳам “элим деб, юртим деб” ёниб яшаётган замондошлари изидан боришини астойдил истаган киши эди. Онаси Тўхта ая эса ақлли, зийрак, китобхон, меҳрибон аёл бўлиш билан бирга, кўплаб халқ қўшиқ ва эртакларининг хазинабони ҳам эди. Нақл қилишларича, Маҳмуджон беш ёшидаёқ “Тоҳир ва Зуҳра” эртагини ёд олиб, бирор сўзини ҳам қолдирмай, онасига қўшилиб айтар экан. Шундай зеҳни ўткир ва тиришқоқ бола ХХ асрнинг 10-йилларида денгиз янглиғ жўшиб-тошган маърифий-ижтимоий ҳаёт бағрида тез улғаяди. У 1918 йилда “Ватан” мактаби қошида Саид Аҳрорий ташкил этган “Изчи” тўдаси машғулотларида, 1919 – 1921 йилларда эса Фитрат ташуббуси билан тузилган “Чиғатой гурунги” ташкилоти йиғилишларида миллатпарвар ва ҳурриятпарвар инсон сифатида шакллана бошлади.\n1919 йилда “чиғатойгурунгчилар” Навоийнинг номаълум бир расмини топиб, матбуотда илк бор эълон қиладилар. Боту бу расмни кўриб, унинг ўз тасаввуридаги Навоийга асло ўхшамаслигини айтиб: “Бу хаёлий бир сурат бўлса керак, чунки бу расм, “Қиёфат ул-башар”да айтилишига кўра, нозик табиат, ҳассос, зариф ва басиратли одамнинг суратига ўхшамайди. Семиз, беғам, дудоғи қалин, барча нарсага лоқайд қарайдиган шахсни эслатади”, дейди ва яна “Мен фолбинга ўхшаб кетдимми-а?” деб қўшиб қўяди. Фитрат ижозати билан эълон қилинган бу расмга шубҳа билан қараш устозга нисбатан ҳам, унинг не ҳасрат билан топган расмига нисбатан ҳам ҳурматсизликка йўйилиши ҳеч гап эмас эди. Лекин Боту Навоийга бўлган катта ихлоси туфайли шундай “шаккоклик”ка журъат этган.\nДарвоқе, Боту – янги ўзбек шеърияти тарихида Навоийга бағишланган биринчи шеърнинг ҳам муаллифидир. Улуғ шоирнинг катта хизматларидан бири, унинг назарида, форсий тили соясида қолиб келаётган ўзбек адабий тилида шеърият дурдоналарини яратиб, тилимизнинг форсийдек гўзал ва бой тил эканлигини асослаб берганида эди. Шунинг учун ҳам Боту 1925 йилда ёзилган “Навоий” шеърида улуғ шоир образини яратишга шу адабий “ракурс”дан туриб ёндашган:\n…Араб, форсий қуллари\nУ сўзларни эшитгач,\nМазах қилиб: “Бу киши\nТелба бўлмиш”, дедилар.\nБундай янглиш сўзларга\nУ киши ҳеч боқмади.\nБуюк тилак йўлида\nИшлар билан кўрсатди.\n“У киши ким?” десангиз,\nАйтиб берай, ўртоқлар.\nУ кишини билсангиз,\nБуюк шоир Навоий.\nШунинг учун, болалар,\nОлтин билан ёзайлик.\nБу шеър ёзилган вақтда дастлаб Бухорода Фитратнинг “Тонг” журналида ва кейинроқ Қўқондаги “Фарғона” газетаси таҳририятларида хизмат қилган Боту Москвага бориб, 1-Москва давлат университетининг иқтисод факультетида таҳсил олаётган эди. У собиқ СССРнинг энг нуфузли олий ўқув юртида билим олиш, шу ердаги адабий-маданий ҳаётни мароқ ила кузатиш билан бирга айни вақтда замона зайли билан Москвада уюшиб қолган Фитрат ва Чўлпон, Турор Рисқулов ва Абдулла Раҳимбоев, Назир Тўрақулов ва Акмал Икромов сингари ватандошларининг Туркистон Республикаси ваколатхонасидаги йиғилишлари, фикр олишувлари, шатранж ўйнашларида ҳам қатнашиб, шоир ва шахс сифатида юксалиш имкониятига эга бўлди.\nШоир Боту бахтли юлдуз остида туғилган эди. У 1919 йили ёзган дастлабки шеърлари билан Фитратдек аллома шоир назарига тушади. Ёш шоирнинг ёруғ келажагига ишонган устоз уни “Чиғатой гурунги” ташкилоти йиғилишларига жалб этиб, унда тарихга, Ватанга, миллатга муҳаббат туйғусини уйғотади. Ўзининг, Чўлпон ва Элбекнинг шеърларидан таркиб топган “Ўзбек ёш шоирлари” (1922) тўпламига унинг ҳам шеърларини киритади. Бундай катта ишончга сазовор бўлган Боту устозлар умидини оқлаш учун ўз устида қаттиқ ишлайди. 1925 йили унинг “Умид учқунлари”, 1929 йили эса “Тўлқин товушлари” тўпламлари чоп этилади. Шеърдан-шеърга, тўпламдан-тўпламга қалами чархланиб, шеърлари яшнаб бораётган Боту шу йилларда ёшларнинг энг севимли шоирига айланади. Бу қувончли ҳолнинг боиси Боту шеърларида тенгдошларини безовта қилган ҳаётий муаммоларнинг, улар қалбида жавлон урган туйғу ва кечинмаларнинг янги поэтик бўёқлар билан ифодаланганида эди. Улар нафақат ёш шоирнинг лирик қаҳрамонида, балки унинг шеърларида тасвир этилган Сора Эшонтўраева, Германияга ўқишга бораётган Хайриниса Мажидхоноваларнинг образлари кўзгусида ҳам ўз руҳий ҳаётларининг ифодаланганини, ўз орзу-умидларининг рўёбга чиқаётганини кўрганлар ва шу ҳол Боту ижодига бўлган қизиқишларини мунтазам равишда алангалатиб турган.\n20-йиллардаги ўзбек шеъриятига назар ташлаган киши поэтик мавзунинг хийла юзаки, ҳатто плакатлашган тасвири устуворлик қилганини кўрмай иложи йўқ. Бундай қусур Боту шеърларига ҳам бегона эмас. Аммо унинг энг яхши шеърлари замирида қандайдир сирли туйғулар, сирли ҳолатлар мавжуд, шикаста қалб замзамалари эшитилиб туради. Шоир ўз қалбининг таг-тагида туғён қилиб турган туйғуларни юзага чиқармайди. У ўқувчини ўз шеърлари мағзини чақишга таклиф қилади.\nСўрма, ўртоқ, кўзларимда ўтли ёш қайнашганин,\nСўрма ҳеч бир юзларимда қайғулар ўрнашганин,\nСўрма бу мажнун кўнгилнинг дард ичида ёнганин,\nСўрма бу маҳзун хаёлнинг қай очунда юрганин…\n“Сўрма” (1921) деб аталган бу шеър қуйидаги байт билан якунланган:\nДардлилар дард англатолмас дардсиза сўйлов билан,\nКўрсатиб бўлмас қуёшни кўзсиза мақтов билан.\nФитрат ўзининг илмий рисолаларида шогирдининг бу шеърида қўлланган поэтик усул ва воситаларга эътибор қаратиб, уларни бир неча бор таҳлилга тортганки, бу ҳол “Сўрма”нинг унга айниқса манзур бўлганидан шаҳодат беради.\nБоту шеърларидан шу нарса сезиладики, у Москвага қилган сафари ва Москвадаги таҳсил йилларида ўзига ва ватандошларига нисбатан совуқ муносабатни, ҳатто ҳурматсизликни кўрган. Аммо шоир буларнинг ҳаммаси унинг эзгу мақсади олдида ҳеч нарса эмас, деб ҳисоблаган. “Йўлчи сўзи” деб номланган шеърнинг қуйидаги сатрлари шундан далолат бериб туради:\nЮртдан, элдан узоқда\nИстиқбол деб юраман.\nЭлим онгин кўраман.\nУзоқ ва ёт йўлларда\nТурли мудҳиш кўриниш.\nБу зўр, улуғ дунёда\nЯшаш учун уриниш…\n…Кўрдикларим ҳар бири\nМеним учун зўр сабоқ.\nБилдикларим ҳар бири\nТузоқ учун бир яроқ.\nШоирнинг сафар ва таҳсил чоғларида чеккан хўрлик ва хорликлари бу сатрлар қатидан инграб тургандек бўлади. Унинг “Кўрдикларим ҳар бири Меним учун бир сабоқ” сингари сатрларида чақилмаган маънолар йўқ эмас.\nБоту яшаган давр ҳар томонлама оғир ва мураккаб эди.\nУ Москванинг бегона иқлимида яшаган йилларида юпун кийинган ва тўйимли озиқ-овқатларни истеъмол қилолмаган бўлса керакки, ўша йилларда кенг тарқалган сил хасталигига йўлиққан. Ҳаёти учун ўта хавфли хасталикдан даво топиш учун Ялтадаги шифохоналардан бирига бориб даволанган. Шоир хаёлида минг хил туйғулар чарх уриб, бир-бири билан ошно бўла олмаган бу туйғулар тазйиқида қуйидаги сатрларни ёзган:\nКучли борлиқ, сирли дунё, кўнгилдан бер бир дарак,\nКўпми ғавғо, кўпми савдо менга бахш айлар фалак?\nҚайси тоғда, қайси боғда, қайси чоғда сайр этар,\nЭрки кўнгил эркини тун-кун қўриқловчи малак?\nБу чўлпонона руҳ билан йўғрилган шеърда Боту, Пушкиннинг “Евгений Онегин” шеърий романидаги Ленский сингари, кейинги тақдирига назар ташламоқчи ва уни билмоқчи бўлади. У, балки, ўзини қандай синову даҳшатлар кутаётганини сезгандир, ўшанда. Аммо агар сезган бўлишига ҳам қарамай, “Мен яшаш майдонида қўрқиб курашданми қочай?” – деб мақсад йўлида ортга асло қайтмаслигини айтган.\nҲа, давр ўта оғир ва мураккаб эди. Аммо, бир томондан, унинг юрагида ёшлик тароналари баланд пардаларда янграб тургани, иккинчи томондан, у ўз олдига халқ ва Ватан тақдири билан боғлиқ буюк мақсадни қўйгани учун даврнинг бу жабру жафоларига дош берди. Дош берибгина қолмай, табиатининг сеҳрли манзараларига суқ билан назар ташлаб, бу ташвишли дунёни унутгандек бўлди; ойдин кечалардаги қора паранжи ёпинган дарахтларнинг шитирлашларига қулоқ солди, ойнинг булутлар билан курашиб, улар қуршовидан ғолибона салобат билан чиқиб келишларини кўрди, гўзал орзулар оққуш янглиғ қанот ёзган қалби мавжларини қоғозга туширди:\nОйли тун, оппоқ, илиқ қўйнингда озроқ дам олай,\nКучли бир денгиз каби тўлқинни ташлаб, тинч қолай.\nБир нафас тинч қолганимда орқа-ўнгга бир қарай,\nКечдигим йўлларда қолган турли изларни санай.\nТурли излар кўнглидан тилсимли сирларни сўрай,\nСўнгра турмуш каъбасида саждаларга бир қарай.\nСўнгра борлиқ боқчасинда қип-қизил гуллар терай,\nСирли тўлқин амрига фикру хаёлимни берай…\nБотунинг бундай гўзал лирик шеърларини ўқиган киши унинг келажакда Чўлпон анъаналарини давом эттириб, ўзбек шеъриятини янги босқичга олиб чиқа олиш салоҳиятига эга бўлганига қаноат ҳосил қилади. Лекин, афсуслар бўлсинки, давр унга бундай имкониятни бермади.\nБиз юқорида Ботуни бахтли юлдуз остида туғилган, дедик. Афсуски, мустабид тузум ўзининг қонли қиличини биринчи навбатда шундай сиймоларга қаратган эди.\nФитрат ва Чўлпоннинг шогирди бўлмиш Боту, замондошларининг шаҳодат беришларича, туркий ва форсий адабиётнинг Навоийдан бошлаб ҳеч қачон оғиздан қўймаган. “Ботунинг севган шоирларидан бири, – деб ёзган эди Лазиз Азиззода, — Фузулий эди. Табиат ҳаммага катта ақл ва юксак истеъдодни беравермайди. Лирикаси бир олам бўлган Фузулий каби бир шоирнинг дунёга келиши учун кўп вақт кутиш керак бўлади. Унинг:\nЭй Фузулий, манзили мақсуда етмак истасанг,\nҲеч раҳбар ўзмаз, атвори мустаҳсан каби\nпарчасидан ҳам лаззатли шеър, ҳам кўркам ахлоқ дарси оласиз,” дер эди.\nШарқ мумтоз адабиётига нисбатан оташин муҳаббат руҳида тарбияланган Боту Москвага борганида билим хазинасини бойитишга катта эътибор берди. Агар у 1927-1929 йилларда Тошкентда ишлаб турган чоғида Ўрта Осиё давлат университети (ҳозирги Ўзбекистон Миллий университети) олимларидан А.Л.Вайнштейн, В.А. Ключевский, В.И.Романовский, А.Э. Шмидт, А.Семёновлар билан яқин муносабатда бўлиб, улар билимидан баҳраманд бўлишга интилган бўлса, Москвада унинг қаршисида бундан-да катта имконият пайдо бўлгани учун дунёга машҳур олимларнинг, биринчи навбатда А.В.Луначарскийнинг адабиёт ва санъат ҳақидаги маърузаларини “сувдек симириш”ни ўз олдига мақсад қилиб қўйди. Университетда уюштирилган адабий кечаларни, турли-туман клубларда ўтказилган ва тонгга қадар давом этган баҳс ва мунозараларни, “Никитин шанбаликлари”ни канда қилмади. Бу шанбаликларда рус шоир ва ёзувчиларининг янги асарлари Луначарский иштирокида таҳлил қилинар, ижодий баҳслар ўтказилар, таниқли шоирлар ўзларининг янги шеърларини ўқиб беришар эди. Боту шундай адабий йиғинларда А.Серафимович, М.Безимянский, М.Жаров сингари қалам аҳли билан шахсан танишиб, улар билан мулоқотда бўлган. Москванинг қизғин адабий ҳаёти Ботуни маҳлиё қилганига қарамай, у мумтоз рус адибларидан Пушкин, Лермонтов, Толстой, Чехов асарларини кўпроқ ўқиган. Шоирнинг рафиқаси Валентина Васильеванинг хотирлашича, Пушкин унинг, айниқса, севимли шоири бўлган. “Боту, — деб ёзган эди у, — табиатга эҳтиёткорлик билан муносабатда бўлар, гўзал нарсаларни кўрганда маҳлиё бўлиб қолар, қуёшнинг чиқиш ва ботиш пайтидаги манзарага узоқ тикилиб турар, Москвада кезиниб юришни севар, кўркам уйлар, боғлар, ҳайкалларга алоҳида диққат-эътибор берарди. Пушкин ҳайкали ўрнатилган хиёбон эса унинг энг севимли жойларидан бири бўлиб, у шу ерда ўй-хаёлга берилиб, ҳордиқ олар эди”.\nБоту Пушкин ҳайкали қаршисида ўтириб, ўй-хаёлга берилган чоғларида улуғ рус шоирининг сўлим шеърларини ичида ёд ўқир ва тақдир унга ижод билан шуғулланиш имконини берганида уларни, албатта, ўзбек тилига таржима қилишни орзу қилар экан. Унинг таржимон сифатида орзуларидан яна бири Чеховнинг ғаройиб ҳикояларини ҳам ўзбек китобхонларига тақдим этиш бўлган. Афсуски, Боту Пушкиннинг бирорта шеърини таржима қилиш шарафига муяссар бўлмади. Чеховнинг эса фақат “Ванька” деган ҳикоясинигина ўзбек тилига ўгирди, холос.\nБоту, нақл қилишларича, Акмал Икромов билан дўстона муносабатда бўлган. Акмал Икромов Москвага келганида, одатда “Метрополь” меҳмонхонасида яшар, аммо у Москвага онда-сонда келгани учун Боту хотини билан бирга унинг хонасида истиқомат қилган. Таниқли давлат арбобининг фарзанди Комил Икромов отаси ҳақидаги китобида шу ҳақда баҳс юритиб, бундай унутилмас воқеани баён этган: “Маҳмуд (Боту демоқчи – Н.К.) ётоқхонада, Акмал (Икромов демоқчи – Н.К.) эса “Метрополь” меҳмонхонасида яшаган. Омадни қарангки, Акмал тез-тез Осиёга бориб яшагани учун хонасини бизларга қолдирар эди. Биз унинг хонасида дўст-ёрларимизни кутиб олардик. Маяковский бизнинг меҳмонимиз бўлган, палов еган. Бир куни Есенин ҳам келган. Бизга уни пияниста дейишарди. У эса бир пиёла ҳам ичимлик ичмади. Паловдан урди, ароққа эса ҳатто қарамади.\nМаяковский Акмалга Маҳмуднинг истеъдодли эканини айтган. Лунчарский ҳам: “Ўртоқ Икромов, бундай шоирларни эҳтиёт қилиш, уларга ёрдам бериш лозим”, деган.\nБиз учовлон бўлиб театр, концерт ва адабий кечаларга борар эдик. Акмалнинг рухсатномаси бор эди, шу рухматнома билан бормаган жойимиз қолмаган. Кейин эса бизга Женя (Акмал Икромовнинг рафиқаси Е.Л. Зелкина – Н.К.) ҳам қўшилиб, биз тўртовлон бирга борадиган бўлдик”.\nБу узуқ-юлуқ хотиралардан Ботунинг Москвада қайноқ адабий ҳаётда яшаб, ҳам замонавий, ҳам мумтоз рус шоир ва ёзувчиларининг асарларини завқ билан ўқигани, улар маҳорати “сир”ларини қунт билан ўргангани равшан бўлади.\nҲикоя қилишларича, Боту Москвадан қайтаётганида турли соҳаларга оид 3 ярим мингдан зиёд китобни олиб келган. Бу китоблар орасида рус ёзувчиларидан Пушкин, Лермонтов, Некрасов, Толстой, Чехов ва Горькийнинг, ғарб ёзувчиларидан Гюго ва Золянинг, олимлардан эса Бартольд, Семёнов, Поливановларнинг кўп ва якка жилдлик асарлари бўлган, дейишади.\nМосква Давлат университетини биринчилар қаторида тугатган Ботунинг 1927 йил ёзида ватанига қайтиши фақат оиласи ва ёр-дўстлари учун эмас, балки барча тошкентлик ёшлар учун ҳам байрам бўлди. У республиканинг ўша йиллардаги пойтахти Самарқандда қисқа муддат турли лавозимларда ишлаганидан сўнг маориф халқ комиссари ўринбосари этиб тайинланади. Комиссарлик ихтиёридаги миллий мактаблар рус мактабларига қараганда бир неча маротаба кўп бўлганига қарамай, комиссарликка ўрнашиб олган кимсалар маориф учун ажратилган маблағнинг катта қисмини рус мактабларига бериб келганлари маълум бўлади. Нафақат Маориф халқ комиссарлиги, балки бошқа давлат идораларини ҳам руслар эгаллаб олиб, миллий кадрларга кун бермаётганлари ҳақидаги фактлар тўла тасдиқланади. Боту шундай ҳолларни бартараф этиш мақсадида Маориф халқ комиссарлигида ерлилаштириш масаласини кўтарди. Бу, тегишли идоралар томонидан миллатчилик сифатида баҳоланиб, комиссарлик ходимларининг Боту бошчилигида катта бир гуруҳи 1930 йил 23 июлда қамоққа олинди.\n“1929 – 1930 йиллар бўлса керак, – деб эслаган эди Ботунинг ўғли, тиббиёт фанлари доктори профессор Эркли Ҳодиев, – уйимизга Сегизбоев, Акмал Икромов, Файзулла Хўжаев, адабиётчилардан, ёдимда бор, Жулқунбой, шоир Абдулла Алавий (у 1931 йили Ялтада ўпкасидан қон келиб вафот этган) ва бошқалардан иборат катта даврда тўпланган эди. Ҳозиргидек ёдимда: норин тайёрланган. Ўшанда отам ўринларидан туриб, менга бағишланган ва ёрқин келажак тилаган шеърларини ўқиб берганлар. Отам шеър ўқиб бўлгач, ҳамма мен каби болаларнинг нурли келажак меъморлари бўлиши ва бахтли-саодатли яшашларига ишонч билдирган’’.\nБу Ботунинг оиласи ва яқин кишилари бағридаги сўнгги бахтли кунлардан бири эди. Ўн йиллик қамоқ жазосини Соловей оролларида ўтаётган Боту 1938 йил Москвага чақиртириб олинди ва қайта суд қилиниб, ўша йилнинг 9 майида отиб ташланди.\n← Аввалги Аввалги Бираго Диоп (1906-1989)\nКейинги → Кейинги: Усмон Азим. Куз кунлари, баҳор кунлари… (триптих – уч ҳикоя)


Жасур Яхшибоев: Мавсум тугагач, “Шахтёр”да қолмоқчи эмасман – O'zbekiston Milliy paralimpiya qo'mitasi\nЖасур Яхшибоев: Мавсум тугагач, “Шахтёр”да қолмоқчи эмасман\n– Ҳар доим легионер сифатида кўрсатаётган ўйинларингиз ва натижаларингиз барчамизнинг эътиборимизни тортмоқда ва хурсанд қиляпти. Аввало, охирги турда учта гол урганингиз ҳамда жамоангизнинг йирик ҳисобдаги ғалабаси ҳақидаги фикрларингиз билан ўртоқлашсангиз…\n– Бу ўйинни ютишимиз шарт эди. Бизнинг ҳар бир учрашувимиз чемпионлик учун кетмоқда. Киритган голларимга тўхталадиган бўлсам, айни чоғда тўпурарлар пойгасида кураш олиб боряпман. Мендан олдинда эса, БАТЭ ҳужумчиси 17 та гол билан пешқадамлик қиляпти. Ушбу ўйингача ҳисобимда 13 та гол бор эди, энди 16 та бўлди. Ушбу беллашувда гол уришим шарт эди. Албатта, учта гол демайман-у, барибир гол урмасам бўлмасди. Худога шукр, хет-трикка эришдим ва БАТЭ ҳужумчисига яқинлашиб қолдим. Ниятим кейинги ўйинларда ҳам яна голлар уриб тўпурарлар пойгасида олдинга чиқиб олмоқчиман.\n– “Шахтёр”нинг ҳар бир учрашувидан кейин бош мураббий Роман Григорчукнинг матбуот анжуманларида айтадиган фикрларига қизиқамиз. Яъни, сиз ҳақингизда қандай гаплар айтаркин, дея кузатиб борамиз. Бу сафар йирик ҳисобдаги ғалабадан сўнг, Яхшибоев ҳали ўзининг тўлиқ имкониятларини ишга солгани йўқ, деган гапларни айтди. Умуман олганда, ўзингиз ҳам унинг матбуот анжуманларидаги фикрларини ўқиб борасизми? Григорчукнинг гапига муносабатингиз қандай? Ростдан ҳам ҳали тўлиқ имкониятимни ишга сола олганим йўқ, деб ўйлайсизми?\n– Тўғри, ҳар учрашувдан кейин мураббийларнинг интервьюларини кузатиб бораман. У ўз иқтидорини ҳали 100 фоизга оча олмади, деган фикрига келсак, агар бу тўғри десам ўзимни мақташ бўлиб қолади. Билмадим, бу саволингизга жавоб беришим қийин. Барибир мураббий футболчидаги иқтидорни кўра олади. Балки у ўша иқтидорни кўра олгани учун ҳам шу фикрларни билдиргандир. Яна аниғини билмадим.\n– Беларусь чемпионатига кўчиб ўтганингиздан сўнг, сиздаги янги қобилятларни кўряпмиз. Бир сўз билан айтганда, ўзимиз учун янги Яхшибоевни кашф қилмоқдамиз. Ўзбекистон чемпионатида эса сиздаги бундай сермаҳсулликни сира билмасдик. Тўғри, легионер сифатида ўйнаб ўзини кўрсатиши қийин. Бироқ у ерда қандай қилиб бор маҳоратингизни намойиш эта оляпсиз?\n– Яхши савол бўлди. Ўзбекистон чемпионатида ўйнаганимда очиқчасига айтсам, ҳар қандай футболчи учун мураббийнинг ишончи керак. Агар мураббий сизга ишонч билдирмаса, минг ҳаракат қилганингиз билан ўйинингизга таъсир қилади. Тўғрисини айтаман, ўзимизнинг чемпионатда менга ишонч билдирилмаган. Бу ерда эса ҳаммаси бошқача, менга мураббийлар ишонишади. Мени худди етакчидек ҳисоблашади. Шунинг учун ҳам мен ҳар бир учрашувда ўша ишончни оқлаш мақсадида бор кучим билан ўйнайман. Доим голлар уриб, жамоамга ёрдам беришга ҳаракат қилиб келяпман. Ҳар қандай ҳолатда ҳам барибир биринчи навбатда футболчи учун мураббийнинг ишончи ва қўллаб-қувватлаши муҳим бўлиб қолаверади. Бусиз бўлмайди.\n– “Пахтакор”да ҳам ўз даражангизни кўрсатишингизни кутгандик. Илгари берган интервьюларингизда Шота Арвеладзенинг сизга ишонч билдирмагани ҳақида айтгандингиз. Балки Беларусь чемпионатида ўзингизни кўрсатаётганингиз унга нималарга қодирлигингизни исботлаш борасидаги кучли иштиёқингиз ҳам сабаб бўлаётгандир?\n– Шота Арвеладзе жуда яхши инсон. Уни ҳурмат қиламан. Билмадим, “Пахтакор”да таркиб кучлилигиданми ёки футболчилар кўплигиданми, менга қанақадир…Инкор этмайман, ишонч ҳам билдирган, балки ўзим оқлай олмагандирман. Ёки менга охиригача ишонч билдирмагандир. Бу вазиятда биргина Арвеладзени айбдор қилиб кўрсатишим ҳам нотўғри. Бир томондан қараганда, бу саволингиз ҳам тўғри. Бу нарса ҳам менга ўйинларда ўзимни кўрсатишим кераклиги борасида ҳамда жамоамга фойда келтира олишимни исботлашга ҳаракат қилаётганимда ҳам ёрдам беради, буни тан оламан.\n– Энди барчани кейинги фаолиятингиз қандай тус олиши қизиқтиряпти. Чунки сизни янада кучлироқ чемпионатларда тўп суришингизни хоҳлаяпмиз. Бу борада аниқ таклифларга эгамисиз?\n– Таклифлар бор, икки-учта. Лекин қайси давлатдан, қайси жамоадан эканлиги ҳақида сизга очиқчасига айта олмайман. Худо хоҳласа, мавсум тугашига бир ойча қолди. Шундан кейин ҳаммаси ойдинлашади.\n– “Шахтёр” билан келаси йили Еврокубокларда иштирок этиш ниятингиз борми? Ёки шу мавсум тугагач, у ердан аниқ кетасизми?\n– Ҳозирги мақсадимиз чемпионатда 1-ўринни қўлга киритиш. Нима десам экан, менинг “Шахтёр” билан шартномам декабрнинг охирида тугайди. Худо хоҳласа, “Шахтёр”да қолмоқчи эмасман. Ҳозир олдимда 2-3 та таклифлар турибди. Шуларни ўрганиб чиқяпмиз ва қишда бир тўхтамга келамиз.\n– Ўзбек футболчиларининг яна Беларусь чемпионатига жойлашишига сиз ҳам қандайдир ёрдамлашишингиз мумкинми? Бу борада уларнинг ҳам яна бошқа ҳамюртларимизга қизиқишлари борми?\n– Жойлаштира олмайман. Лекин мендан бўладиган ёрдам шуки, ўз ўйинларим орқали яхши жиҳатларимни кўрсатсам, ўзбек футболчиларига қизиқишлар янада кўпаяди. Мана, ҳозирнинг ўзида бу ерда уч нафар ўзбекистонлик ўйинчи ўйнамоқда. Яна ҳамюртларимиз кўпаяди, деган умиддаман.\n– Яқин орада “Шахтёр” БАТЭга қарши майдонга тушади. Бу чемпионлик йўлидаги жиддий кураш, қолаверса, тўпурарлар ўртасида ҳам ўзига хос тўқнашувга айланади. Ўша ўйин чемпионлик масаласини ҳал қиладими?\n– Ҳа, бизни БАТЭ билан чемпионлик ўйини кутиб турибди. Бу 80 фоиз чемпионликни ҳал қиладиган ўйин. Бундан ташқари, ўша учрашувда тўпурарлар пойгасида пешқадамлик қилаётган ҳужумчи билан ҳам тўқнаш келаман. Ҳали яна учта ўйин бор. Тўпурар бўлиш учун иккаламизда ҳам катта имконият бор. Лекин боя айтганимдек, чемпионлик масаласида 80 фоизга ҳал қилиб беради.\n– Жасур Яхшибоевнинг асосий орзуси нима?\n– Асосий мақсадим – кучли бешлик чемпионатларидан бирида тўп суриш. Бунга босқичма-босқич эришаман, деган умиддаман ва шу мақсад бўйича ҳаракат қиляпман.\n– Беларусь билан Ўзбекистон чемпионатини солиштира оласизми? Фарқ нималардан иборат?\n– Иккала чемпионатни солиштириш ҳақидаги саволга аниқ жавоб бера олмайман. Чунки бу қийин савол.\n– Миллий терма жамоага келганда ўзингизни янада кучлироқ сифатида ҳис қиляпсизми?\n– Терма жамоага чақиришлари ҳамма футболчи учун ёқимли. Албатта, мени ҳам таклиф қилишаётганидан хурсандман. Мураббийлар менга ишонч билдириб чақиришяпти ва бу ишончларни оқлашга ҳаракат қиламан.\nЎзбекистонлик сузувчида допинг аниқланди. У 2 йилга дисквалификация қилинди ва жаримага тортилди