“Энг яхши юридик хизмат” республика танлови\n“Энг яхши юридик хизмат” республика танловини ўтказиш тартиби тўғрисида\nМазкур Низом “Энг яхши юридик хизмат” республика танловини (кейинги ўринларда танлов деб аталади) ташкил этиш ва ўтказиш тартибини белгилайди.\n1. Мазкур танлов Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан ташкил этилади ва ўтказилади.\n2. Танловнинг ташкилий масалаларини ҳал қилишга масъул Адлия вазирлиги Юридик хизматларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш бошқармаси (кейинги ўринларда Ишчи орган деб юритилади) ҳисобланади.\n3. Ҳакамлар ҳайъати таркиби 7 нафар аъзодан ва 1 нафар котибдан иборат бўлиб адлия вазири томонидан тасдиқланади. Бунда ҳакамлар ҳайъати таркибига адлия органлари ходимлари, юридик хизмат ходимлари, фуқаролик жамиятини шакллантириш институтлари ва бошқа ташкилотлар вакиллари, блогерлар ҳам киритилиши мумкин. Ҳакамлар ҳайъати аъзоларнинг камида ярми иштирок этган тақдирда, ваколатли ҳисобланади.\nТанловнинг мақсади юридик хизматнинг ташкилотдаги ўрнини кўрсатиш орқали республикадаги бошқа ташкилотларда профессионал юристлар жамоасини яратишга бўлган фикрни шакллантиришдан иборат.\n2-боб. Танловни ўтказиш босқичлари ва муддатлари\n4. Танловни ўтказиш босқичларига қуйидагилар киради: танлов иштирокчиларидан мазкур Низом иловасига мувофиқ белгиланган намунадаги анкеталарни қабул қилиш ва тўплаш;\nИшчи орган томонидан номзодлар томонидан тақдим этилган анкеталарни ўрганиб чиқиш ҳамда 20 та энг яхши номзодларни ажратиб олиш;\nҲакамлар ҳайъати томонидан тўпланган анкеталарни таҳлил қилиш ва натижасига кўра энг яхши 7 та юридик хизматни аниқлаш;\nэнг яхши 7 та юридик хизмат билан анкетада кўрсатилган маълумотлар ҳақида суҳбат ўтказиш;\nсуҳбат натижаларига кўра энг яхши юридик хизматни аниқлаш;\nтанлов натижаларини эълон қилиш.\n5. Танлов иштирокчиларидан ҳужжатларни қабул қилиш 2020 йилнинг 15 февраль кунидан 15 март кунига қадар давом этади.\n2020 йилнинг 15 март кунидан 10 апрель кунига қадар танлов иштирокчиларининг ҳужжатлари кўриб чиқилиб ғолиблар аниқланади.\n6. Танлов иштирокчилар сонига кўра очиқ бўлиб, танловда барча давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизматлари иштирок этишлари мумкин.\n7. Танловда олий юридик маълумотга эга бўлган, иш стажи ва лавозимидан қатъи назар юридик хизмат ходимлари иштирок этишларига йўл қўйилади.\n8. Танлов ўтказилиши тўғрисида Адлия вазирлигининг расмий веб-сайтида, шунингдек, “Telegram” ижтимоий тармоғидаги “Huquqiy axborot” каналида, “Facebook” ижтимоий тармоғида ва бошқа оммавий ахборот воситаларида эълонлар берилади.\n9. Танловда иштирок этиш истагини билдирган юридик хизматлар ташкилот ва юридик хизмат ходимлари тўғрисидаги маълумотларни мазкур Низом иловасига мувофиқ белгиланган намунадаги анкетани тўлдирган ҳолда yurist@adliya.uz электрон почтасига юборадилар.\nБунда танлов иштирокчилари томонидан юқорида кўрсатилган электрон почтага ўзлари ҳақидаги маълумотларнинг юборилиши мазкур маълумотлар босма ва электрон оммавий ахборот воситаларида ҳамда ижтимоий тармоқларда ошкор этилишига розиликларини билдиради.\n10. Ишчи орган томонидан танлов иштирокчилари рўйхати шакллантирилади.\n4-боб. Танловни ўтказиш ва унинг натижаларини баҳолаш тартиби\n11. Танловни ўтказишда якунланган йил давомида юридик хизматлар томонидан амалга оширилган ишлар ҳисобга олинади.\n12. Танловда иштирокчилар томонидан йил давомида амалга оширилган ишлар, шу жумладан бошқа аксарият юридик хизматлар томонидан хали жорий этилмаган анкетада кўрсатилган 10 та йўналишдаги ижобий амалиётлар инобатга олинади.\n13. Танлов иштирокчилари анкетада кўрсатиб ўтилган 10 та йўналишнинг ҳар бири бўйича амалга оширилган ишларни yurist@adliya.uz электрон почтасига юборадилар.\n14. Танлов иштирокчилари томонидан тақдим этилган анкеталар Ишчи орган томонидан кўриб чиқилади ҳамда 20 та энг яхши номзодлар саралаб олинади;\n15. Ҳакамлар ҳайъатининг ҳар бир аъзоси томонидан саралаб олинган 20 та энг яхши номзодларнинг 3 тасига овоз берилади. Ҳакамлар ҳайъати томонидан энг кўп овоз тўплаган 7 та юридик хизмат кейинги босқичга ўтказилади.\n16. Кейинги босқичга ўтган юридик хизмат раҳбарлари ҳакамлар ҳайъати томонидан суҳбатдан ўтказилиб энг яхши 3 та юридик хизмат аниқланади.\n17. Танлов натижаларини баҳолаш ва ғолибни аниқлаш баённома билан расмийлаштирилади. Бунда баённомани расмийлаштиришга Ишчи орган масъул бўлиб ҳисобланади. Баённома ҳакамлар ҳайъатининг барча аъзолари томонидан имзоланади.\n18. Танлов ғолиблари “Tashkent Law Spring” II халқаро юридик форумида тақдирланадилар.\n19. Танлов якунига кўра танлов ғолиблари Адлия вазирлиги томонидан:\nбиринчи ўринни эгаллаган танлов ғолибига – белгиланган намунадаги сертификат, 15 миллион сўм пул маблағлари ва эсдалик совға билан;\nиккинчи ўринни эгаллаган танлов иштирокчиси – белгиланган намунадаги сертификат, 10 миллион сўм пул маблағлари ва эсдалик совға билан;\nучинчи ўринни эгаллаган танлов иштирокчиси – белгиланган намунадаги сертификат, 5 миллион сўм пул маблағлари ва эсдалик совға билан тақдирланадилар.\n20. Танлов натижалари ва унинг ғолиблари ҳақидаги маълумот босма ва электрон оммавий ахборот воситаларида ҳамда Адлия вазирлигининг расмий веб-сайтида, шунингдек, “Telegram” ижтимоий тармоғидаги “Huquqiy axborot” каналида эълон қилинишига йўл қўйилади. Танлов ғолиби фаолияти ҳақида видео ролик ишлаб чиқилиши мумкин.\n21. Танлов иштирокчилари томонидан танловда иштирок этиш учун тақдим этилган материаллар бўйича изоҳ ёки шарҳ берилмайди ва улар эгаларига қайтарилмайди.\n22. Танловни ўтказиш ва ғолиб бўлган юридик хизматларига тўланиши лозим бўлган мукофот суммалари “Tashkent Law Spring” II халқаро юридик форумида иштирок этиш учун иштирокчилар томонидан тўланадиган маблағлар, ҳамкор ташкилотлар ҳамда ҳомийларнинг маблағлари, шунингдек, қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан белгиланган тартибда қопланади.


БОШ ОҒРИҚЛАР » Тиббий психология – Расмий сайт\nЯнгиликлар » Энциклопедия » БОШ ОҒРИҚЛАР\nМигрен – бошнинг бир томонида пароксизмал тарзда пайдо бўлувчи ва такрорланиб турувчи кучли оғриқлар билан кечувчи касаллик. Оғриқ хуружи, асосан, кўз-пешона-чакка соҳаларида кузатилади ва кўнгил айниши, қусиш, ёруғлик ва атрофдаги товушларга ўта сезгирлик билан намоён бўлади. Оғриқ хуружидан сўнг беморда уйқучанлик ва ҳолсизлик кузатилади.\nМигрен инсониятга қадимдан таниш бўлган касаллик. Мигрен ҳақида илк маълумотлар 3000 йил илгари эски египт ёзувларида топилган. Дастлаб бу касаллик «Гемикрания» деб аталган. Ушбу атама римлик врач Гален (милоддан аввалги 129–201 йй) томонидан тавсия этилган. Гален бошнинг ярмида кучли оғриқ хуружлари билан намоён бўлувчи бош оғриқларни "гемикрания" деб атаган. Бу атама асрлар мобайнида ўзгариб, «микрания», кейинчалик «Мигрен» деб атала бошланган.\nЭпидемиологияси. Мигрен кенг тарқалган касаллик бўлиб, 12–15 % аҳоли ушбу касалликдан азият чекади. Аёллар эркакларга қараганда 2–3 баробар кўп касалланишади: аёллар орасида бу касаллик 20 %, эркаклар орасида 6 % га тенг. Мутахассислар фикрича, мигрен билан касалланган беморларнинг 20 % и врачларга мурожаат қилишади холос, қолганлари эса бош оғриқ хуружларини кучли аналгетиклар билан ўзлари бартараф этиб юришади. Бунинг асосий сабаблари – даволаш ҳар доим ҳам кутилган натижани беравермаслиги ва беморларнинг аналгетиклар билан чегараланиб қолишидир.\nТипик аура билан кечувчи мигрен.\nТипик аура билан кечувчи мигренсиз бош оғриқ.\nБош оғриқсиз типик аура.\nОилавий гемиплегик мигрен.\nСпорадик гемиплегик мигрен.\nБолаларда ўқтин-ўқтин учрайдиган мигрен олди синдромлари:\nБолалик даврида учрайдиган пароксизмал вертиго.\nМигрен сабабли қўзғалган эпилептиформ хуружлар.\nЭтиологияси ва патогенези. Мигрен наслий касаллик бўлиб, аутосом-доминант типда наслдан-наслга узатилади. Мигрен билан касалланган беморнинг авлодида ёки яқин қариндош-уруғларида, кўпинча, мигрен касаллиги аниқланади. Мигрен, асосан, 20–30 ёшгача бўлган даврда ва жуда кам ҳолларда катта ёшда бошланади. Балоғат ёшига етмаган болаларнинг 4% и мигрен билан касалланишади. Ёш ўтган сайин мигрен билан касалланиш даражаси камая боради. Мигрен 50 ёшдан ошганларда учрамайди.\nМигрен этиологиясида триггер омилларининг ўрни катта. Бу омиллар жуда кўп бўлиб, уларга фаоллашган қуёш нури ва бошқа метеоомиллар, хонадаги кучли ёруғлик ва шовқин, телевизор ва компьютер экрани олдида кўп ўтириш, ҳидлар, стресс, ҳиссий ва жисмоний зўриқишлар, уйқусизлик киради. Машҳур невролог профессорлардан бири мигрендан азият чеккан. У ходимларни ишга олишда папирос чекмайдиган эркаклар ва атир сепмайдиган аёлларга эътибор қаратган. Шунингдек, бўлимда тинчлик сақлашни илтимос қилган. Чунки ҳар қандай салбий омил мигрен хуружини қўзғаб юборади. Машҳур невролог ва психоаналитик Зигмунд Фрейд ҳам мигрендан азият чеккан. Транспорт воситаларида узоқ жойларга бориш, самолётда учиш ва ҳар хил оғир спорт тўгаракларида қатнашиш ҳам мигрен хуружини қўзғаб юборади. Шунингдек, спиртли ичимликлар, орал контрацептивлар ва нитратларни қабул қилиш ҳам мигрен хуружини қўзғайди.\nМигрен патогенезида нейроваскуляр бузилишларнинг ўрни катта. Лимбикоретикуляр системанинг генетик детерминирлашган дисфункцияси ноцицептив ва антиноцицептив системалар фаолиятини издан чиқаради. Мигрен хуружи қўзғашидан олдин тригеминоваскуляр система фаолияти бузилади, уч шохли нервнинг периваскуляр ўсиқчаларида медиаторлар ажралиб чиқиши кучаяди ва улар нейроген ялллиғланиш жараёнини бошлаб беради. Натижада серотонин миқдори пасаяди, норадренергик ва допаминергик системалар фаоллиги ошади ва бош оғриқ хуружи бошланади. Бош оғриқ хуружининг патогенезида гамма-амин-ёғ кислотаси ва азот монооксиди дисметаболизми ҳам ўрни катта.\nМигрен хуружининг 4 босқичи фарқланади.\nИккинчи босқич – мия артериялари ва веналарида патологик дилатация ривожланади, яъни мия томирлари пассив кенгаяди. Бу босқичда лўқилловчи хусусиятга эга бош оғриқлар пайдо бўлади.\nУчинчи босқич – мия томирлари атонияси сабабли периваскуляр шиш вужудга келади, артериовеноз шунтлар очилиб, қон ортиқча миқдорда веноз томирлар системасига ўта бошлайди. Бунинг натижасида веналар янада кенгаяди ва лўқилловчи бош оғриқ янада кучаяди.\nТўртинчи босқич – юқорида кўрсатилган патологик жараёнлар орқага чекина бошлайди, бош оғриқ хуружи сустлашади ва тўхтайди.\nКлиникаси. Мигренда оғриқ хуружлари, асосан, бошнинг бир томонида бўлиб, пешона-чакка-тепа соҳаларини эгаллайди. Шунинг учун ҳам мигреннинг қадимги номи, яъни "гемикрания" атамаси ҳанузгача қўлланилади. Аксарият беморларда оғриқ хуружлари галма-гал бошнинг чап ёки ўнг томонларида кузатилиб туради. Оғриқ хуружи кучайган сайин у бошнинг барча соҳаларига тарқала бошлайди. Оғриқ хуружлари, одатда, ўта кучли бўлиб, бемор оғриққа чида олмай қўли билан бошини босиб туради ёки рўмол билан сиқиб боғлайди (15.1-расм).\n15.1-расм. Бемор мигрен хуружи пайтида.\nБемор хонадаги чироқ, радио ва телевизорларни ўчириб ташлайди. Чунки ҳар қандай ёруғлиқ ва товуш бош оғриғини кучайтириб юборади. Беморга ҳаттоки чиқиллаб турган соат овози ҳам ёқмайди. Оғриқлар, кўпинча, лўқилловчи хусусиятга эга бўлиб, кам ҳолларда сиқиб оғрувчи ва қаттиқ босувчи тусда бўлади.\nМигренда оғриқ хуружлари, одатда, 4–72 соат давом этади. Жуда кўп ҳолларда мигрен хуружининг ўртача давомийлиги 6–24 соатга тенг. Хуружларнинг учраш даражаси турлича бўлиб, баъзи беморларда ҳар куни ёки ҳафтада бир марта учраса, бошқа бирларида ойда ёки йилда бир марта кузатилади. Хуружларнинг қай даражада тез учраши, кучи ва давомийлиги уни қўзғовчи омилларга кўп жиҳатдан боғлиқ. Аммо проградиент кечиш мигрен учун хос эмас.\nАгар хуружлар бошлаган заҳоти ёки бошлашидан олдин бемор аналгетиклар истеъмол қилса, оғриқ кучи пасаяди ва давомийлиги қисқаради. Беморнинг кундалик турмуш тарзига таъсир қилишига қараб, мигреннинг қуйидаги 3 даражаси фарқ қилинади.\nМигренда бош оғриқ хуружи пайтида кўнгил айниш, қусиш, ёруғлик ва товушларни ёқтирмаслик ҳам кузатилади. Шунингдек, оғриқ хуружи пайтида бутун танани титроқ босиш, юрак уриб кетиши, совқотиш, тана ҳароратининг бироз кўтарилиши, тер босиш ва ичак фаолияти бузилиши каби вегетатив симптомлар ҳам пайдо бўлиши мумкин.\nНеврологик статус. Мигрен билан касалланган беморда неврологик статус соғлом одамникидан фарқ қилмайди. Неврологик симптомлар фақат хуруж пайтида аниқланиши мумкин. Баъзида хуруж пайтида амавроз, офталмоплегия ёки гемипарезлар вужудга келади. Хуружлар йўқ пайтида ўчоқли неврологик симптомлар аниқланса, мигрен ташхиси гумон остига олинади ва бош оғриқ бошқа бир касалликнинг аломати ҳисобланади. Мигренда ўчоқли неврологик сипмтомлар фақат хуруж пайтида кузатилади, холос. Агарда "Мигрен" ташхиси билан врач назоратида турган беморда кейинчалик ўчоқли неврологик симптомлар (масалан, гемипарез) пайдо бўлса, унда бу ҳолат мигрен асорати (мигреноз инсульт) деб аталади.\nАурасиз мигрен (оддий мигрен). Бу мигреннинг аввалги номи оддий мигрен. Оддий мигрен мигреннинг бошқа турлари ичида энг кўп учрайдиган (деярли 70 %) туридир.\nАурасиз мигрен ташхисини қўйиш учун анамнезда ушбу диагностик белгиларга мос келадиган мигрен хуружи камида 5 маротаба кузатилган бўлиши керак. Бош оғриқ хуружлари галма-гал ўнг ёки чап томонда кузатилиб туриши ҳам эътиборга олинади. Узоқ йиллардан буён бош оғриқ фақат бир томонда кузатилса, унинг бошқа сабабини излаш лозим.\nАурали мигрен (классик мигрен). Мигреннинг бу тури 30% ни ташкил қилади. Мигренда аура нимани англатади? Аура – бош оғриқ хуружи бошлангунга қадар кузатиладиган неврологик бузилиш. Аура пайдо бўлиши локал церебрал ишемия билан боғлиқ. Аура "хабарчи" дегани. Мигренда ауралар турли-туман бўлиб, бош оғриқ хуружи бошлашидан бир неча дақиқа ёки бир соат олдин пайдо бўлади. Аура кўз олдида ёруғ учқунлар ёки шарлар пайдо бўлиши, гемианопсия, бир томонлама сенсор бузилишлар (парестезиялар), афазия ва ҳаракат бузилишлари (гемипарез) билан намоён бўлади. Ауралар ичида энг кўп кузатиладигани – фотопсия (ёруғ шарлар ва учқунлар), кам учрайдигани – афазия ва гемипарезлардир. Аура 10–60 дақиқа (кўпинча, 15–30 дақиқа) давом этади ва бош оғриғи хуружи бошлагандан сўнг ўтиб кетади. Мигренда аура давомийлиги бир соатдан ошмайди.\nауранинг, асосан, фотопсиялар билан намоён бўлиши;\nауранинг 60 дақиқадан ошмаслиги (ўртача 15–30 дақиқа);\nаура тугар-тугамай бош оғриқ хуружлари бошланиши.\nБазиляр мигрен. Жинсий балоғатга етиш даврида ва асосан, қизларда учрайдиган мигрен. Мигреннинг бу тури кам учрайди. Кучли бош оғриқ хуружлари бошлашидан олдин кучли фотопсия, бош айланиши, қулоқда шовқин, гипоакузия, атаксия, дизартрия, юз ва тилда, баъзида оёқ-қўлларда парестезиялар пайдо бўлади. Аура кўринишидаги бу белгилар 10–15 дақиқадан сўнг ўтиб кетади. Бош оғриқ хуружи эса бир неча соат давом этади. Оғриқ хуружлари ўтиб кетгач, бемор уйқуга кетади. Хуруж пайтида сипкопал ҳолатлар ҳам рўй беради.\nРетинал мигрен. Ретинал мигрен кўзнинг тўр пардасини қон билан таъминловчи марказий артерия спазми ва дилатацияси сабабли ривожланади. Мигреноз хуружлар фотопсия, скотома ва амавроз каби ауралар билан бошланади. Амавроз бир ёки бира тўла иккала кўзда ҳам кузатилиши мумкин. Ауралардан сўнг кўз соққаси атрофида кучли мигреноз оғриқлар пайдо бўлади. Ретинал мигренни деярли ҳар доим тарқоқ склерознинг кўз тури билан қиёслашга тўғри келади. Тарқоқ склерозда ўтиб кетувчи амавроз оғриқларсиз намоён бўлади.\nОфталмоплегик мигрен. Мигреноз хуружлар мидриаз, птоз, диплопия ва ғилайлик билан бошланади. Бундай симптомларнинг пайдо бўлиши кўзни ҳаракатлантирувчи нервни қон билан таъминловчи артериялар спазми, дилатацияси, веноз стаз ва перифокал шиш билан боғлиқ. Птоз ва мидриаз зарарланган артерия томонда пайдо бўлади. Бир томонлама оғриқ хуружи кўз ва пешонада кузатилади.\nУзоқ ауралар билан намоён бўлувчи мигрен. Юқорида айтиб ўтганимиздек, мигренда кузатиладиган ауралар одатда, бир соатдан ошмайди. Бир соат давом этадиган ауралар ҳатто мигреннинг диагностик белгилари ичидан ўрин олган. Аммо мигреннинг жуда узоқ давом этувчи ауралар билан кечадиган турлари мавжуд. Бунда ауралар давомийлиги 1 кундан 1 ҳафтагача чўзилади. Ауралар пайтида бош мия МРТ қилиб текширилганда ҳеч қандай органик бузилишлар аниқланмайди. Мигреннинг бу тури жуда кам учрайди.\nОилавий гемиплегик мигрен. Бу мигрен оилавий бўлиб учрайди ва аутосом-доминант типда наслдан-наслга ўтади. Мигреннинг ушбу тури ҳам турли ауралар билан бошланади. Айниқса, гемиплегик ауралар кўп учрайди. Мигреноз хуружлар тананинг бир томонида парестезия, дизестезия, гемианестезия ва гемипарезлар билан намоён бўлади. Хуружлар бир неча дақиқадан 2 соатгача давом этади. Парестезиялар юз ва тилнинг ярмига ҳам тарқайди. Бундай пайтда, одатда, ТИА деб ташхис қўйилади. Ташхисни тўғри аниқлаш учун чуқур анамнестик, неврологик ва МРТ текширувлар зарур. Номидан кўриниб турибдики, мигренннинг бу тури оилавий бўлиб учрайди. Агар беморнинг авлоди суриштирилса, унинг отаси ёки онасида ҳам гемиплегик мигрен кузатилган бўлади. Лекин гемиплегик мигрен спорадик тарзда ҳам учраши мумкин.\nБолалик даврида учрайдиган мигренга ўхшаш синдромлар. Баъзи болаларда бош оғриқ, бош айланиш, кўнгил айниш, қусиш, абдоминалгия каби ўтиб кетувчи симптомлар кузатилиб туради. Баъзида ўтиб кетувчи гемиплегия ва афазиялар ҳам вужудга келади. Болаларда учрайдиган бундай симптомлар мигреннинг диагностик белгиларига тўла мос келмайди. Ушбу симптомлар мигренолди ҳолатлар деб юритилади. Бундай болаларда келажакда мигрен ривожланиши мумкин. Агарда ушбу болаларнинг отаси ёки онаси мигрен билан касалланган бўлса, уларда мигрен ривожланиши хавфи янада ошади.\nТашхис ва қиёсий ташхис. Ташхис қўйишда мигреннинг клиник симптомлари ва кечишига алоҳида эътибор қаратилади. Классик ва оддий мигренга ташхис қўйиш қийинчиликлар туғдирмайди. Аммо, мигреннинг атипик ва ўчоқли неврологик симптомлар билан кечувчи турларини ҳар доим неврологик касалликлар (айниқса, ТИА билан) билан қиёслашга тўғри келади. Мигрен билан касалланган беморда бош миянинг ҳеч қандай органик касалликлари ва бош оғриқларни юзага келтириши мумкин бўлган соматик касаллликлар аниқланмайди. Мигрен ташхисини қўйиш ҳар доим уни бошқа этиологияли бош оғриқлар билан қиёслашни талаб қилади. Мигренни ниқобланган депрессияда учрайдиган психоген цефалгиялардан ҳам фарқлаш керак. Мигренни деярли ҳар доим "зўриқиш бош оғриғи" ва кластер цефалгия билан қиёслашга тўғри келади. Мигрен наслий касаллик бўлганлиги учун анамнестик маълумотлар ва генетик текширувлар ҳам ўта аҳамиятлидир.\nМигрен бошқа этиологияли бош оғриқлар, ТИА ва ишемик инсульт, фокал эпилептик хуружлар, чакка артериити, интракраниал гипертензия, гипертоник криз, ўткир гипертоник энцефалопатия, турли этиологияли прозопалгия ва краниоцервикалгия, глаукома, токсик энцефалопатия, тарқоқ склероз, вертебробазиляр синдром, психоген цефалгия, церебрал артериялар аневризмаси ва бош мия ўсмалари билан қиёсланади.\nМигрен ташхиси, асосан, касаллик клиникаси ва кечишига қараб қўйилади. Унинг асосий симптоми – бу бош оғриқ хуружлари. Агарда мигрен ташхисига гумон пайдо бўлса, унда қўшимча равишда бошқа текширувлар ўтказилади ва уларнинг натижаси қиёсий ташхис ўтказиш учун зарур бўлади. Мигрен чакка артерити билан ҳам қиёсланади. Чакка артериитида ЭЧТ соатига 30 мм дан ошади ва аниқ ташхис қўйиш учун чакка артерияси биопсия қилинади.\nЭЭГ текшируви аура билан кечувчи мигрен билан фокал эпилептик хуружлар орасида қиёсий ташхис ўтказиш учун зарур бўлади. Жуда кам ҳолларда мигрен хуружлари эпилептик хуружларни қўзғаб юбориши мумкин.\nДаволаш. Даволаш 3 мақсадни ўз олдига қўяди: 1) мигрен хуружини тўхтатиш; 2) мигреноз статус даврида даволаш; 3) хуружлараро даврда даволаш.\nМигрен хуружини тўхтатиш. Мигрен хуружи даврида беморни даволашда аналгетиклар ва яллиғланишга қарши ностероид дори воситаларидан фойдаланилади. Ацетилсалицил кислота (аспирин) ва унинг воситалари оғриқ қўзғовчи моддалар (простагландин, кинин ва шу кабилар) синтезини пасайтиради ва натижада оғриқ импульслари тарқалиши сустлашади ёки тўхтайди. Шунингдек, таркибида ацетилсалицил кислота сақловчи дори воситаларининг антиагрегант хусусиятга эга эканлиги хуруж пайтида капиллярларда нормал қон айланишни таъминлайди ва ишемиянинг олдини олади. Шунинг учун ҳам мигрен хуружини тўхтатиш учун таркибида ацетилсалицил кислота сақловчи дориларни ҳар доим тавсия этиш керак.\nЕнгилроқ ҳолатларда хуруж бошланган заҳоти аспирин ёки парацетамолни 0,5–1,0 г дан 3 маҳал ичиш буюрилади. Шунингдек, кунига индометацин 75 мг, ортофен 75 мг, ксефокам 8 мг дан ичилади. Оғир хуружларида седалгин (таркибида: аспирин – 0,2 г, фенацетин – 0,2 г, кофеин – 0,05 г, кодеин фосфат – 0,01 г, фенобарбитал – 0,025 г), пенталгин, баралгин, спазмовералгин, солпадеин каби кучлироқ аналгетик хусусиятга эга бўлган дорилар ичиш тавсия этилади.\nЭслатма. Бемор аналгетикларни қанча эрта қабул қилишни бошласа, самараси шунча юқори бўлади. Агар врач мигрен ташхисини қўйишга қийналаётган бўлса, беморга эрготамин сақловчи дориларни бериб кўриши мумкин.\nХуруж бошланганидан 2 соат ўтгач, сўнг қабул қилинган дорининг таъсири ўта паст ёки бефойда. Таркибида ацетилсалицил кислотасини сақловчи дориларни тавсия этишга монелик қилувчи ҳолатлар – ошқозон-ичак системаси яраси, гипокоагуляция билан кечувчи касалликлар, аллергик реакциялар.\nШоҳкуя препаратлари артерияларнинг юмшоқ мускул қаватига кучли вазоконстриктив таъсир қилувчи ва нейроген яллиғланишни пасайтирувчи хусусиятга эга. Шунингдек, шоҳкуя препаратлари допаминергик ва адренергик таъсирга ҳам эга. Мигрен хуружини тўхтатишда бу дорилар жуда самарали бўлиб, деярли ҳар доим ярим соат ичида оғриқни тўхтатади ёки кескин пасайтиради.\nЭрготамин – мигрен хуружларини тўхтатишда қўлланиладиган асосий дори воситаси. У жуда яхши вазоконстриктор таъсирга эга. Эрготамин типик антимигреноз восита бўлганлиги учун у диагностик мақсадда ҳам қўлланилади. Бугунги кунда мигрен хуружларини тўхтатиш учун ишлаб чиқарилаётган барча фармакологик воситалар таркибида эрготамин бор.\nМигрен хуружи бошлаган заҳоти 1 табл. (1 мг) эрготамин тартрат тил остига ташлаб сўрилади. Бу дорининг кундалик дозаси 3 мг дан ошмаслиги керак. Эрготамин кучли вазоконстриктор бўлганлиги боис уни ТИА ва ЮИК аниқланган беморларга тавсия этиш хавфли. Акс ҳолда ишемик инсульт ёки миокард инфаркти ривожланиши мумкин. Шунингдек, бу дорилар қусиш ва диарея ҳам чақиради. Эрготаминнинг ножўя таъсирларини камайтириш учун "эрготамин+кофеин" комплексидан иборат турли дорилар ишлаб чиқарилган: кофетамин, кофергот, анкофен ва ҳ.к. Ушбу дорилардан бири хуруж бошланган заҳоти ичилади. Кейин ҳар 4 соатда 1 таблеткадан берилади. Бу дориларнинг кундалик миқдори 6 таблеткадан ошмаслиги керак.\nДигидроэрготамин эрготаминларнинг яққол намояндаси бўлиб, энг кам ножўя таъсирга эга. Дигидроэрготамин назал аэрозол типида (дигидергот) кўп ишлаб чиқарилади. Мигреноз хуружлар пайтида дигидергот буруннинг иккала тешигига битта дозадан (0,5 мг) пуркалади. Оғриқлар камаймаса, 15 дақиқадан сўнг пуркаш яна такрорланади. Битта мигреноз хуружни (4 соат давом этадиган) бартараф этиш учун дорини 4 маротаба пуркашнинг ўзи кифоя. Агар оғриқлар кун бўйи давом этаверса, дигидерготни бир кунда 8 маротаба пуркаш мумкин. Дигидерготнинг инъекцион турлари 1 мг дан тери ости ёки мушак ичига қилинади. Дорининг бир кунлик дозаси 3 мг, бир ҳафталик дозаси 6 мг дан ошмаслиги керак.\nСеротонин агонистлари. Бу дорилар мия томирларининг серотонинга сезгир рецепторларига танлаб таъсир кўрсатади ва нейроген яллиғланишни пасайтиради, патологик кенгайган томирларни торайтиради. Серотониннинг 1-авлод агонистларидан суматриптан (имигран) 50–100 мг дан ичилади ёки 6 мг дан тери остига қилинади. Суматриптан инъекцияси 6 мг дан кунига 4 маҳал қилиниши мумкин. Бироқ дорининг дозасини ундан ошириб юбормаслик керак. Серотониннинг 2-авлод агонистларидан золмитриптан (зомиг) – 2,5 мг, наратриптан (нарамиг) – 2,5 мг, ризатриптан (максалт) – 5 мг; 3-авлод агонистларидан – элетриптан (релпакс) – 40 мг дозада мигреноз хуружни бартараф этишда кўп қўлланилади. Дориларни бир кунда бир неча бор тавсия этиш мумкин. Аммо уларнинг кундалик дозасини кўрсатилган миқдордан ошириб юбормаслик керак.\nМигреноз статусни бартараф этиш. Мигреноз статус – беморни шифохонага зудлик билан жойлаштиришни талаб этувчи оғир ҳолат. Зудлик билан преднизолон 40–60 мг ёки дексаметазон 4–8 мг томир ичига қилинади. Шунингдек, 1 мг дигидроэрготамин венага томчилатиб юборилади. Мигреноз статус кучли кўнгил айниш ва қусишлар билан ҳам намоён бўлади. Бу бузилишларни бартараф этиш учун 10 мг метоклопрамид венадан томчилатиб юборилади. Дигидроэрготамин ва метоклопрамид битта системанинг ўзида қилиниши мумкин. Ушбу таркибда дорилар заруратга қараб кунига 4–5 маҳал венадан юборилади. Чунки мигреноз статус узоқ давом этадиган оғир ҳолат. Кейинги кунлари 1 мг дигидроэрготамин 1 мг дан тери остига қилинади.\nНейролептиклардан 0,5 % ли 2 мл галоперидол венадан томчилатиб юборилади ёки мушак ичига қилинади. Галоперидол ўрнига аминазин ҳам қўлланилиши мумкин. АҚБ тушиб кетишидан эҳтиёт бўлиш керак. Жуда оғир ҳолатларда 4 мг морфин венадан томчилатиб юборилади. Шунингдек, декстранлар (реополиглюкин, реомакродекс), гидрокарбонат натрий ҳам қилиниши керак. Диуретиклар (лазикс кунига 40–60 мг) ҳам қилинади. Бемор клиникадан чиқиб кетгунча ҳар куни дигидроэрготамин қабул қилиб ту-риши лозим. Унинг кундалик дозаси индивидуал тарзда белгиланади.\nБеморни хуружлараро даврда даволаш. Агарда хуружлар сони ойига 3–5 мартадан ошса, беморнинг ҳаёт тарзига жиддий таъсир кўрсатади. Бундай пайтларда бемор шифохонага ётқизилади ва режали даволаш муолажалари олиб борилади. Режали даволаш муолажаларини ўтказишдан мақсад – хуружлар сонини камайтириш ва кучини пасайтиришга эришиш, беморнинг умумий қувватини ошириш, хуружларнинг олдини олишга ва хуруж пайтида нималарга эътибор қаратишга ўргатишдир. Чунки бугунги кунда беморни мигрен касаллигидан бутунлай халос қилишнинг иложи йўқ.\nРежали даволаш курси касаллик даражасига қараб йилига 3–4 маротаба ўтказилади. Дори воситаларидан р-адреноблокаторлар (анаприлин, пропранолол, атенолол, надолол, метопролол), кальций каналини қамалга олувчилар (верапамил, нифедипин), антидепрессантлар (амитриптилин, портал, феварин), серотонин антагонистлари (метисегрид, перитол), миорелаксантлар (сирдалуд, мидокалм), антиконвулсантлар (карбамазепин, габапентин, топирамат) кўп қўлланилади (15.1-жадвал).\nХуружлараро даврда тавсия этиладиган дорилар\nДастлаб 10-20 мг кунига 2-3 маҳал берилади, кейинчалик ҳар 3 кунда дорининг дозаси\nошириб борилади. Унинг бир кунлик дозасини 120 мг га етказиш мумкин.\nКальций канали блокаторлари\nИзоҳ. Бу дорилар дозада бошланиб, кейин жадвалда кўрсатилган дозага кўтарилади.\nУшбу жадвалда кўрсатилган дориларни қабул қилиб юрадиган беморларда мигрен хуружлари енгил ўтади. Бу дориларнинг ичида энг кўп қўлланиладигани – бета-адреноблокаторлар. Улар антисеротонинергик таъсирга эга. Бу дорилар, айниқса, артериал гипертония ва хавотирли синдромларда жуда самаралидир. Бета-адреноблокаторлар, шунингдек, краниал артериялар дилатациясига йўл қўймайди ва тромбоцитлар агрегациясини камайтиради.\nБу дорилар мигрен тури патогенези, оғриқлар даражаси кечиши, беморнинг умумий аҳволи ва йўлдош касалликлар турига қараб танланади. Даволашда дори воситаларини қўллаш билан биргаликда рефлектор таъсирга эга бўлган физиотерапевтик ва шу каби бошқа усуллардан ҳам фойдаланилади.\nМигрен хуружи профилактикаси. Дам олишни тўғри ташкил қилиш, тунги ишлардан воз кечиш ва ўз вақтида ухлаш қонун-қоидаларига амал қилиш, ортиқча ҳиссий зўриқишлардан сақланиш мигрен хуружлари сони ва кучини камайтиришга жуда катта ёрдам беради. Айтиб ўтганимиздек, мигрен хуружи, кўпинча, ташқи салбий омиллардан сўнг бошланади. Овқатланиш рационига амал қилиш ҳам ўта муҳим. Таркибида тирамин сақловчи озиқ-овқатларни (помидор, селдер, какао, шоколад, пишлоқ, сут, ёнғоқ, тухум) истеъмол қилишни чеклаш лозим. Шунингдек, спиртли ичимликларни истеъмол қилиш қатъиян ман қилинади. Улар бош оғриқ хуружини кучайтириб юборади. Спиртли ичимликлар нафақат мигренда, балки бош оғриққа мойил кишиларда ҳам оғриқни қўзғаб юборади. Бош оғриққа мойил одамларда, ҳатто пиво ҳам бош оғриғини қўзғайди ёки кучайтиради.\nСтресс ҳолатларини юзага келтирувчи ҳар қандай вазият, яъни оила ва ишдаги келишмовчиликлар ҳам мигрен хуружини нафақат қўзғайди, балки касалликнинг оғир кечишига сабабчи бўлади. Шунинг учун рационал психотерапия, аутотренинг, жисмоний машқлар ва спортнинг енгил турлари билан шуғулланиш стресс ҳолатларининг олдини олади ёки уларни бартараф этади. Эрта саҳарда туриб пиёда юриш ва тушликдан сўнг кўчада сайр қилиш мигрен профилактикаси учун ўта муҳим.\nШунингдек, игна билан даволаш, массаж, постизометрик релаксация, гидротерапия ва шу каби бошқа рефлектор таъсирга эга муолажалар ҳам мигрен хуружлари профилактикаси учун жуда зарур. Меҳнат таътилларига ўз вақтида чиқиш, режали тарзда сиҳатгоҳларда дам олиб туриш ҳам фойдадан холи эмас.\nБеморларга бериладиган тавсиялар. УАШ мигрен касаллигига оид маълумотларни билиши ва беморни соғлом турмуш тарзига ўргатиши лозим. Ҳар бир бемор мигрен хуружини қўзғовчи ва камайтирувчи омиллардан воқиф бўлиши керак.\nаёлларда – ҳайз кўриш пайти, прогестерон сақловчи контрацептивларни қабул қилиш;\nоғриқ пайтида бошга совуқ ёки илиқ нарса қўйиш;\nПрогноз. Мигрен бемор ҳаётига хавф солмайди. Аммо, ёшлик даврида бошланган бу касаллик узоқ йиллар давом этади. Даволашни тўғри ташкил этиш ва соғлом турмуш тарзига риоя қилиш ўта муҳим. Бундай беморларда мигрен хуружлари енгил кечади, уларнинг сони ва кучи камаяди. "Мигрен 40 ёшдан кейин тўхтайди", деган гап ҳам ўринлидир. Чунки ёш ўтган сайин мигрен хуружлари сони камая боради ва бутунлай йўқолади.\nҚўшилган: 16:22 / 18-04-2021 Ўқилди: 47


Бундан ташқари, ўрганишлар жараёнида аҳоли, хусусан ёшларни ҳамда касб-ҳунар коллежлари бандлигини таъминлаш, аҳолига кўрсатилаётган тиббий хизмат, ҚВПлар ва Қишлоқ оилавий поликлиникалари фаолияти билан яқиндан танишилди.\nОлий Мажлис Қонунчилик палатасидаги ЎзМТДП фракцияси аъзоси Козим Тожиев Конимех тумани “Учтепа” ва “Боймурод” овул фуқаролар йиғинлари, хусусан Бешқудуқ ва Янги турмуш овулларидаги 50 дан ортиқ хонадонларга ташриф буюриб, аҳоли билан мулоқотлар ўтказди.\nУшбу ҳудудлар туман марказидан 230-270 км масофада жойлашган бўлиб, асосан чорвачилик билан шуғулланади. Ушбу ҳудудда аҳоли томонидан аҳоли саломатлигини сақлаш, уларни дори воситалари билан таъминлаш, тиббий хизмат сифатини ошириш, чорва кридетлари билан таъминлаш, маиший хизмат кўрсатишни яхшилаш масалаларида мурожаатлар бўлди.\nДепутат К.Тожиев қишлоқ врачлик пунктлари ҳолати билан танишар экан қилиниши лозим бўлган ишлар кўп эканлигини эътироф этди. Айниқса, ҚВПларнинг бугунги ҳолати давлат стандартларига тўлиқ жавоб бермаслиги, уларда аҳоли учун яратилган шароитларнинг ачинарли эканлиги ҳам кўзга ташланди.\nЖумладан, Бешқудуқ овулида яшовчи нафақадаги фуқаро Жараз Жиналиев ногиронлик аравачаси берилишида амалий ёрдам сўради. Ушбу овулда яшовчи фуқаро Охун Умаров эса электр симёғочларини таъмирлаш масаласида мурожаат қилди. Ушбу мурожаатлар депутат К.Тожиев томонидан ўрганилиб, қисқа фурсат ичида ижобий ҳал этилиши белгилаб олинди.\nЎзМТДП Навоий вилояти Кенгаши\nКўришлар сони: 5739


Сана: 16.02.2016 2287 қайноқ\nБугунги кунда деярли барчанинг диққат-эътиборида бўлган инстаграм ижтимоий тармоғида нима гап? Демак, шу кеча-кундузда...\nСардор Раҳимхон концерт дастурига тайёргарликни бошлаб юборди\nЎзбекистонда хизмат кўрсатган артист Сардор Раҳимхон яккахон концерт дастурига тайёргарлик ишларини бошлаб юборган. Мазкур жараён акс этган фотосуратни хонанда инстаграм оламидаги кузатувчилари билан бўлишди. Баҳор ойларида ўтказилиши режалаштирилган мазкур дастурнинг санаси ҳозирча сир тутилмоқда. Бироқ тез кунда сайтимиз орқали биринчилар қаторида билиб олишингиз мумкин.\nШаҳзода Матчанова халқаро кинофестивалда иштирок этди\nЎзбек киносининг ёрқин актрисаларидан бири Шаҳзода Матчонова Берлинда ўтказилаётган халқаро кинофестивалда иштирок этди. Режиссёр Ёлқин Тўйчиевнинг “Дом для русалок” фильми айнан мазкур кинофестивалда намойиш этилган. Бу ҳақида актриса инстаграмдаги расмий саҳифаси орқали хабар қолдирган.\nАсал Шодиева ва Шоҳруҳхоннинг сурати мухлислар ўртасида яна шов-шувга айланди\nАктриса Асал Шодиева ҳамда хонанда Шоҳруҳхон билан боғлиқ гап-сўзлар яна шов-шувга айланди. Асал Шодиева ўзининг инстаграмдаги саҳифасига хонанда Шоҳруҳхон билан тушган фотосуратини жойлади ва бу кузатувчилари ўртасида яна бахс ва можароларга сабаб бўлди. “Бу икки ижодкор ўртасидаги муносабат қандай?” - деган савол ҳали ҳамон жавобсиз қолмоқда.\nАна шунафқа гаплар.


Чоп этилди: 07 январь, 2017\nOldingi maqola САЙЁҲ КЕЛИШИНИ КУТИШ ЭМАС,\nKeyingi maqola САҲНАДА “ЖАЙДАРИ КЕЛИН”\nИстеъдодлилар - юрт таянчи\nУнинг ёрқин орзуларига йўл очмоқда\nНафис оҳанг. Жозибали ва жўшқин наво гоҳида бироз маҳзун тортгандай оҳиста чалиниб туради-да, яна аввалги шўхчан ва нозик тараннум билан баравж янграй бошлайди. Эшитган қулоққа хуш ёқувчи сознинг ёқимли куйи созанданинг қалб торидан таралаётгандай. Унинг дил тафти, ҳолати тингловчига ҳам юқади гўё. Беихтиёр кайфиятингиз кўтарилади. Кўнгилда ажиб сурур мавж уради.\nБерилиб чанг чалаётган қизнинг чаққон бармоқлари ҳаракати ва создан таралаётган куй менда ана шундай таассуротларни уйғотди.\nГавҳар Боймуродова Қарши санъат коллежининг халқ чолғу ижрочилиги бўлимида таҳсил олаётган истеъдодли ёшлардан бири.\n- “Скрипка чалишни ўрганасан”, деб отам мусиқа мактабига етаклаб борганларида эндигина саккиз ёшга қадам қўйгандим, - дейди ёш ижрочи. - Дастлаб шу соз бўйича таҳсил ола бошладим. Кейинроқ эса чанг чалишга ҳам қизиқиб қолдим. Бу мусиқа асбобидан таралган ўзига хос наво мени ўзига ром айлаганди. Ҳар гал чанг чалиш учун махсус таёқчаларни қўлимга оларканман, кўнглимни ҳаяжон қамраб олади. Чангнинг нозик торларидан таралаётган майин ва ўйноқи куй асирасига айланаман. Шундай мукаммал созни яратган аждодларимизнинг ақл-тафаккурига қойил қоламан.\nДарҳақиқат, чанг сози ўзига хос таровати ва жозибадор савти билан бошқа халқ чолғу асбобларидан ажралиб туради.\nХVII асрда яшаган машҳур созанда Дарвеш Али Чангий мусиқий созлар тўғрисидаги бир рисоласида танбур, чанг, най, қонун каби чолғу асбобларини бир-бирига таққосларкан, чангга “созлар келинчаги” дея таъриф беради.\nМанбаларда келтирилишича, Дарвеш Алининг замондоши Хўжаи Калон (Буюк Хўжа, Шайх Хўжа Саъд) оғир дардга гирифтор бўлади. Ўша даврнинг номдор табиби Султон Муҳаммад унга чангдан таралаётган куйларни кўпроқ тинглашни тавсия этади. Шунда Хўжа Саъд Дарвеш Алини ҳузурига чорлайди. Созанда роса уч ой давомида Саъд қошида чанг чалади. Ҳар кунги мусиқа муолажасидан сўнг Хўжа бутунлай тузалиб кетади.\nГавҳарнинг таъкидлашича, чангнинг ўзига хос мураккаб тузилиши, ундаги ҳар бир тор билан ишлаш созандадан ўткир зеҳн, нозик мусиқий қобилият, кўз ва қулоқ хотирасининг кучли бўлишини талаб этади. Бунинг учун “созлар келинчаги” билан кўп вақт машқ қилиш, тинмай ишлаш лозим.\n- Замонавий мусиқий асарлардан бири - “Гулғунча”ни илк бора мустақил тарзда чалганимда, ўзимни худди катта мусиқачилардай ҳис этганман, - дейди ёш созанда. – Устозим Зебо Боймирзаевадан олаётган сабоқларим маҳоратимни ошириш ҳамда вилоят, республика миқёсида ўтказилаётган кўрик-танловлар, турли фестиваллардаги иштирокимда қўл келмоқда.\nДарвоқе, Гавҳар Боймуродова турли мусиқий танловларда мунтазам қатнашиб келаяпти. 2014 йилда Қарши шаҳрида бўлиб ўтган Муҳиддин Қори Ёқубов номидаги Республика ёш ижрочилар танловининг вилоят босқичида фахрли иккинчи ўринга сазовор бўлди. Бунгача эса у “Янги авлод” республика болалар ижодиёти фестивалида ҳам фаол иштирок этганди. Ўтган йилнинг 2-3 май кунларида Тошкентда бўлиб ўтган “Наврўз садолари” II халқаро миллий чолғу ва оркестр-ансамбль фестивалидаги иштироки эса ёш созандага кўп нарса берди.\n- Фестивалда бошқа юртлардан келган тенгдошларимнинг маҳоратини кўрдим, улар билан суҳбатлашдим ва ўз устимда янада кўпроқ ишлашим кераклигини англадим, - дейди Гавҳар Боймуродова.\nШунингдек, у яқинда Тошкентда ўтказилган “Она юрт оҳанглари” II халқаро фестивалида ҳам фаол иштирок этиб қайтди.\n- Танловдан олган таассуротларим бир олам, - дейди Гавҳар. – Фестивалнинг махсус сертификати билан тақдирландим. Фестивалда иштирок этган рус, озарбайжон, тожикистонлик тенгқурларимнинг чиқишлари, улар ижросидаги ғарб куйлари ва шарқона оҳанглар ижроси менга манзур бўлди. Насиб этса, устозим билан ҳамкорликда ўз устимда қаттиқ ишлаб, келажакда миллий мусиқамизнинг ноёб дурдоналарини нафақат юртимиз, балки жаҳон саҳналаридан туриб мусиқа ихлосмандларига армуғон қилсам, дейман.\nҲа, бугун чангчи қиз ижод оламининг ўзига хос ажиб пиллапояларидан аста-секин кўтарилиб бораркан, дилига туккан орзу-ҳаваслари унга илҳомбахш куч ато этади. Ҳозирда Гавҳарнинг ижро репертуаридан 15 дан ортиқ ўзбек ва чет эл бастакорлари ижодига мансуб машҳур мусиқий асарлар ўрин олган. Бу рўйхатни узайтириш, маҳоратини ошириш йўлидаги интилишлари эса ундан янги муваффақиятлар кутишимизга асос бўлади.\nСуратда: Гавҳар Боймуродова устози Зебо Боймирзаева билан машғулотда.\n№ 003 (15228) 07.01.2017


Мен узимга тегишли станокларни кандай олсам булади?\nМен МЧЖ шаклидаги корхона рахбариман. Яхшигина хунари бор бир танишимни ишга олдим. У менинг корхонамда темирдан хар хил буюмларни ишлаб бошлади. Бир кунлари менинг корхонамда менинг механик ходимларим билан темирни хар хил шаклда кесадиган кайирадиган станоклар ишлаб чикди ва бу станоклар учун материаллар менинг шахсий маблагларим эвазига ишланди. Бир кунлари танишим ушбу станоклар билан болалар учун аттракцион ишлайман, лекин сизнинг корхонангиздан бошка худудда ишлайман деди. Мен рози булиб, узимнинг шахсий пулимга ишланган станокларни бериб турдим. Кейин мен узимнинг шахсий пулимга ишланган станокларни олмокчи булганимда, у менга: бермайман бу станоклар менинг идеям асосида ишланди деб, бермай колди. Агар уз бошимчалик билан олмокчи булсанг милицияга бераман деди. Бу станоклар менинг шахсий пулимга ишланганлигини курган гувохлар бор, яъни уша вактда станок учун пул бериб куйган таъминотчи ходимларим гувохлик беради.\nБерилган саволда, афсуски, мазкур ходим меҳнат шартномаси асосида ишга қабул қилинганлиги ёки қабул қилинмаганлиги, ходимга станокни ишлаб чиқаришга берилган топшириқ тегишли шартнома бўлган расмийлаштирганлиги ёки расмийлаштирилмаганлиги ҳақида маълумот йуқ.\nБундан ташқари, ишлаб чиқилган станок қандай хусусиятларга эга эканлиги ҳам номаълум. Агарда ушбу станок янги бўлса, яъни унинг муҳим аломатлари мажмуи техника тарақққиёти даражасидан маълум бўлмаса ва уни саноатда қўллаш мумкин бўлса у фойдали модель сифатида баҳоланиши мумкин. Фойдали моделнинг муаллифи унга нисбатан Интеллектуал мулк агентлигида патент олгандан кейин у ҳуқуқий жиҳатдан муҳофаза қилинади (“Ихтиролар, фойдали моделлар ва саноат намуналари тўғрисида”ги қонун).\nАгарда фойдали модель иш берувчининг ходимга берган хизмат топшириғи асосида яратилган бўлса, агар улар ўртасида шартномада бошқача ҳолат назарда тутилган бўлмаса, патент олиш ҳуқуқи иш берувчига тегишли бўлади. Бунда ходим фойдали моделнинг муаллифи бўлиб саналади ва иш берувчи унга шартномада белгиланган миқдорда ва шартларда мукофот пулини тўлайди (ФКнинг 1087-м.). Агарда бу борада келишувга эришишнинг имкони бўлмаса, ушбу масалалар суд орқали ҳал қилинади.\nТаъкидлаш жоизки, ходимга ёрдам берган механик ходимлар у билан баравар равишда фойдали моделни яратишга амалий ҳисса қўшган бўлсалар ва бунга тегишли далиллар бўлса, улар ўзларини фойдали моделнинг хаммуаллифи деб эътироф этишни сўраб судга мурожаат қилишлари мумкин. Бироқ, фойдали моделни яратишга ноижодий ёрдам бериш (техникавий, ташкилий ёки математик ёрдам, ҳуқуқларни расмийлаштиришга кўмаклашиш ва ҳоказолар) ҳаммуаллифликка сабаб бўлмайди (ФКнинг 1086-м., 2-қ.).\nАгарда станокни яратган шахс меҳнат қонунчилиги асосида ишга қабул қилинмаган бўлса ва ўртангизда станок ишлаб чиқаришга ҳеч қандай шартнома тузилмаган бўлса, бироқ мазкур станок Сизнинг маблағларингиз ва материалларингиз негизида яратилган булса, Сиз фуқаролик судига мурожаат қилиб, ўз ҳуқуқларингизни ҳимоя қилишингиз мумкин. Таъкидлаш жоизки, фуқаролар ўртасидаги белгиланган энг кам ойлик иш ҳақининг ўн бараваридан ортиқ суммадаги битимлар, қонунда белгиланган ҳолларда эса - битим суммасидан қатъи назар бошқа битимлар ёзма равишда тузилиши керак (ФКнинг 108-м.). Сизга тегишли бўлган пул суммасини ва материалларни мазкур шахсга бериш тўғрисида ёзма шартнома тузмаган бўсангиз ҳам, шундай келишув амалда бўлганлигини ёзма ёки бошқа далиллар билан тасдиқлашга ҳақлисиз (ФКнинг 109-м. 2-қ.).\n Бу ҳолда мазкур муносабатлар фуқаролик қонунчилиги билан тартибга солинади


Latifa.uz — Бир йигит бозорда аёллар тақинчоқларини сотиб ўтирса, ёнига чиройли қиз бувиси билан келиб сўрабди: — Мана бу тақинчоқ неча пул? — 20 та бўса дебди, - йигит ҳазиллашгиси келиб. Шунда қиз: — Мен шунисини оламан. Ҳаққини бувим тўлаб юборадилар, - дермиш.\nБир йигит бозорда аёллар тақинчоқларини сотиб ўтирса, ёнига чиройли қиз бувиси билан келиб сўрабди:\n— Мана бу тақинчоқ неча пул?\n— 20 та бўса дебди, - йигит ҳазиллашгиси келиб.\n— Мен шунисини оламан. Ҳаққини бувим тўлаб юборадилар, - дермиш.\n#Аёллар #Қариялар #Дўкон-бозор


«Яшил Қозоғистон» миллий лойиҳаси қачон қабул қилинади\n2 Февраль 14:26\nNUR-SULTAN. Kazinform – «Яшил Қозоғистон» миллий лойиҳаси шу йилнинг 1 июлига қадар қабул қилинади. Бу ҳақда Ҳукумат йиғилишида ҚР Экология, геология ва табиий ресурслар вазири Мағзум Мирзағалиев маълум қилди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\n«Яшил Қозоғистон» миллий лойиҳаси 7 асосий бўлимдан иборат: сув ҳавзаларини тиклаш, атмосфера ҳавосининг ифлосланишини камайтириш, чиқиндиларни бошқариш, биохилма-хилликни сақлаш, ободонлаштириш, энергия самарадорлиги, экологик таълим ва атроф-муҳит маданиятни ошириш. Бу ҳавонинг ифлосланиш даражаси юқори бўлган 10 та шаҳарда - Темиртау, Нур-Султан, Алмати, Ақтўбе, Атирау, Ўскемен, Қарағанди, Балқаш, Жезказған, Чимкент шаҳарлардаги вазиятни яхшилайди», - деди вазир.\nБундан ташқари, вазирнинг сўзларига кўра, 2025 йилга келиб чиқинди сувлар ҳажмини қисқартириш, чиқиндиларни қайта ишлаш улушини ҳозирги 18 фоиздан 35 фоизгача ошириш, шунингдек, ялпи ички маҳсулотнинг энергия зичлигини камайтириш режалаштирилган.\n«Икки миллий лойиҳани ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш шу йилнинг 1 июлига қадар якунланади», - деди Мағзум Мирзағалиев.


ФАРЗАНД УЧУН ЭНГ ҚИММАТ МЕРОС – ГЎЗАЛ ТАРБИЯ\n1 Декабрь 2021, Чоршанба 14:46\nОта-она борки, фарзандининг тинч ва осуда Ватанда соғлом ўсиб-улғайиши, замонавий илм-фан ва касб-ҳунарларни эгаллаб, оиласига, юртига таянч бўлишини истайди. Мамлакатимиз таълим-тарбия тизимидаги туб ислоҳотлар эса ҳар бир оилага, ота-онага эртанги ёруғ кун учун катта ишонч бераётгани ҳақиқат.\nМаълумки, 2021-йил юртимизда “Ёшларни қўллаб-қувватлаш ва аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш йили”, деб номланди. Мазкур рамзий йил номига мос равишда қабул қилинган Давлат дастури асосида бажарилган ишлар моҳиятига чуқур аҳамият қаратилса, ҳар қандай иқтисодий ривожланиш асосида, энг аввало, ёшлар камолоти устувор аҳамият касб этиши намоён бўлади. Бу бежиз эмас, албатта. Зеро, давлатимиз раҳбари таъкидлаганидек, “Ҳар қандай жамият тараққиётида ҳал қилувчи ролни ушбу жамиятнинг келажаги бўлган ёш авлоднинг соғлом ва баркамол ривожланиши ўйнайди. Шунинг учун ислоҳотларимизни кенгайтириш ва самарадорлигини янада ошириш масалаларида биз замонавий билим ва кўникмаларга эга бўлган ғайратли, ташаббускор, ҳар томонлама ривожланган ёшларимизни ўзимизга таянч деб биламиз”.\nДарҳақиқат, фарзандларимизнинг келажакда рақобатбардош кадрлар бўлиб шаклланиши, аввало, уларнинг ёшлигида олган одобахлоқи ҳамда илм-у маърифатига боғлиқ. “Ёшликда олинган билим тошга ўйилган нақш кабидир”, дейди донишмандлар. Шу боис, ёшларнинг таълим олиши, касбҳунар эгаллаши, етук инсонлар бўлиб улғайиши йўлида замонавий, илғор-инновацион шарт-шароитларни яратиб бериш учун юртимизда бор куч ва имкониятлар ишга солинмоқда.\nХабарингиз бор, шу ҳафта бошида Президентимиз Шавкат Мирзиёев ҳузурида 2022-йил учун солиқ тушумлари ҳамда бюджет параметрлари юзасидан йиғилиш ўтказилди. Унда давлатимиз раҳбари томонидан мамлакатимизда инсон қадрини улуғлаш, одамлар ҳаётини яхшилаш асосий мақсад этиб белгилангани ва бу тамойиллар бюджетни шакллантиришда асосий мезон бўлиши зарурлиги таъкидланди. Шунга мувофиқ, Президентимиз келгуси йилга мўлжалланган давлат бюджети лойиҳасида ҳам аввало, ижтимоий йўналишларга катта эътибор қаратиб, таълим ва тиббиёт тизимига кўзда тутилган 58 триллион сўм маблағга қўшимча тарзда яна 12 триллион сўм ажратиш таклифини билдирди. Зотан, ёш авлод таълим-тарбияси ва сиҳат-саломатлигига устувор аҳамият қаратилиши бугун халқимиз интилаётган Учинчи Ренессанс – янги Уйғониш даврига қўйилажак пойдеворнинг мустаҳкам бўлиши гаровидир. Табиийки, юқорида қайд этилган маблағларнинг барча таълим бўғинларини, хусусан, олий таълимни ривожлантиришдаги ўрни аниқ ҳисоб-китоблар асосида белгилаб берилди.\nЎзбекистон раҳбари ёшлар истиқболи учун ажратилган сармоя келажак учун қўйилган энг самарали сармоя, таълим даражаси ва сифати эса, ҳар қандай давлатнинг истиқболини белгилаб берадиган муҳим омил эканини бот-бот таъкидлаб келмоқда. Шу мақсадда мамлакатимизда Мактабгача таълим вазирлиги ташкил этилди, мактаб таълим тизими тубдан ислоҳ қилиниб, 11 йиллик умумий ўрта таълим замон талаблари асосида қайта жорий этилди. Ҳудудларда янги олий таълим муассасалари, илмийдиний ва ижодий марказлар ташкил этилмоқда. Олий ўқув юртларига қабул квоталари сезиларли даражада кенгайтирилди. Сиртқи ва кечки олий таълим шакллари тикланди.\nКейинги икки йил ичида ривожланган давлатларнинг 20 га яқин нуфузли университетлари филиаллари очилди. Бу бугун улуғ орзу-мақсадлар билан вояга етаётган ўғил-қизларимизга рағбат бериб, келгусида ўз танлаган касби бўйича етук мутахассис бўлишига ишонч уйғотмоқда.\nШунингдек, фарзандларимизнинг ёшликдан билим, касб-ҳунар эгаллаши ҳамда истеъдодларини тўлиқ намоён этиши учун 5 та муҳим ташаббуснинг илгари сурилгани Ўзбекистон тарихида ёшлар таълим-тарбияси бўйича яна бир янги босқични бошлаб берди, десак муболаға бўлмайди. Давлатимиз раҳбарининг бу эзгу ғояси Ўзбекистон халқи, айниқса, ёшлари томонидан катта қизиқиш билан қарши олиниб, қисқа вақтда мамлакат бўйлаб кенг қулоч ёзгани бежиз эмас. Чунки ёш авлодни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, маънавий етук, жисмонан соғлом, ватанпарвар ва фидойи этиб тарбиялаш, ҳуқуқ ҳамда манфаатларини ҳимоя қилишга эътибор қанча кучайтирилса, унинг самараси ҳам шунча юқори бўлиши шубҳасиз. Шу боис, Ўзбекистонда жамиятнинг фаол қатлами бўлган ёшларга ўзини “ривожланган” ҳисоблаган айрим давлатлар сингари “муаммо” деб эмас, балки юрт равнақини таъминловчи катта куч сифатида қарамоқда. Натижада бугун юксак билимли, замонавий фикрлайдиган, қатъий позиситяга эга ёшлар мамлакатнинг эртанги тараққиётида тобора ҳал қилувчи кучга айланиб боряпти.\nМуҳими, Президентимиз Шавкат Мирзиёев томонидан нафақат мамлакатимиз, балки, бутун дунё ҳамжамияти эътибори ҳам ёшлар таълим-тарбияси, маънавияти ва ҳуқуқлари ҳимоясига қаратилиб, Ёшлар ҳуқуқлари тўғрисидаги БМТ конвенсиясини қабул қилиш таклифи илгари сурилгани катта аҳамиятга эга. Ушбу таклиф халқаро ҳамжамият томонидан ҳам илиқ қарши олинди. Зотан, бугун дунё миқёсида ёшлар сони икки миллиарддан ортиқ бўлгани ҳолда, ахборот хуружлари, “оммавий маданият”, халқаро терроризм ва эсктремизм каби чегарасиз таҳдидлар шиддат билан ўсиб бораётгани мурғак ва беғубор қалбларни ишончли ҳимоя қилиш заруратини юзага келтираётгани очиқ ҳақиқат. Афсусланарлиси, ушбу таҳдидларнинг пайдо бўлишида айрим ғаразли мақсаддаги кучлар дин ва давлатни бирбирига мухолифат сифатида кўрсатишга, айниқса, муқаддас ислом дини асосларини бузиб талқин этишга ҳаракат қилмоқда.\nМаълумки, Қуръони карим оятларининг илк сўзи “Иқро” (яъни, ўқи) буйруғи билан нозил бўлган. Шунинг ўзиёқ муқаддас динимизда илммаърифатга қанчалик эътибор қаратилганидан далолат эмасми?! Чунки динимиз илм-маърифат дини бўлиб, унда жаҳолат ва илмсизлик ҳамиша қораланган. Дунёнинг ободлиги, бардавомлиги ва бахт-саодати, албатта, илм ва маърифат билан чамбарчас боғлиқ. Ҳазрати Али розияллоҳу анҳу “Илм молдан яхшидир, у сени ҳимоя қилади, молни эса сен қўриқлашга мажбурсан, илм ҳоким, мол маҳкумдир, сарфлаш, нафақа қилиш билан мол камайса, илмни тарқатганинг сайин кўпайиб боради”, деган.\nИмом Бухорий ривоят қилган Ҳадиси шарифда: “Болаларингизга одоб беринглар ва одобларини чиройли қилинглар”, дейилади. Фарзанд таълим-тарбияси хусусида Имом Ғаззолий ўзининг “Иҳёу улумуд дин” асарида “Бола – ота-она қўлидаги омонат. Унинг қалби турли нақш ва расмлардан холи. Қандай нақш солинса, қабул қилади… Агар яхшиликка ундалса ва ўргатилса, саодатли бўлади. Отаонаси ҳамда одоб, таълим-тарбия берган устозлар унинг савобига шерик бўлади…” деб ёзади.\nДарҳақиқат, бугун дунё инсон нигоҳида ҳалқаланган кўзёшдек қалқиб турган бир пайтда ёшларни чалғитувчи, уларни ўз домига тортишни истовчи турли ғаразли кучлар кўпайиб боряпти. Энг ачинарлиси, дунёнинг қайси бурчагида бирор жиноят содир этилса, албатта, бунда ёшларнинг ғўрлиги, оқ-қорани ҳали тўлиқ ажрата олмаслигидан фойдаланиляпти.\nТаҳлиллар шуни кўрсатмоқдаки, оилада фарзанд тарбиясига эътиборсизлик нафақат ўша хонадон, балки бутун бир миллат, халқ маънавий таназзулига асос бўлиши мумкин экан. Бунга тарихда мисоллар кўп. Бугун дунёда инсон капитали учун кураш, энг катта сармоя фарзанднинг билимли бўлишига, тарбиясига тикилаётган бир вақтда, минг афсуски, айрим оилаларда фарзанд тарбиясига эътиборсизлик ҳолати ҳам йўқ эмас. Шу боис, Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг “Ҳеч бир ота-она фарзандига гўзал тарбиядан кўра, қимматлироқ мерос қолдира олмайди”, деган ҳикматларини унутмаслигимиз лозим.\nШу маънода, 2020-йилдан умумий ўрта таълим мактаблари ўқув дастуридан “Тарбия” фанининг ўрин олгани бежиз эмас. Давлатимиз раҳбари томонидан илгари сурилган ташаббус асосида Ўзбекистон халқаро ислом академияси ҳузурида ташкил этилган муаллифлар ва экспертлар гуруҳи иштирокида яратилган янги фан дарсликлари ўқувчиларнинг ёши ва психофизиологик хусусиятлари инобатга олинган ҳолда, уларнинг онгига умуминсоний қадриятлар ва юксак маънавиятни янада чуқур сингдириш, уларни ватанпарварлик ва инсонпарварлик руҳида тарбиялашга хизмат қилиши назарда тутилган. “Тарбия” фани дастури миллий тарбиямиз ўзаги ва Абу Райҳон Беруний, Имом Бухорий, Абу Наср Форобий, Юсуф Хос Ҳожиб, Алишер Навоий, Ҳусайн Воиз Кошифий, Абдулла Авлоний, Маҳмудхўжа Беҳбудий, Абдурауф Фитрат каби улуғ мутафаккирларимизнинг маънавий-илмий меросига асосланган. Айни вақтда халқаро тажрибалар асосида замонавий тарбия технологияларидан фойдаланилгани янги фаннинг замон билан ҳамнафаслигига хизмат қилмоқда.\nТан олиб айтиш жоизки, яқин-яқингача умумий ўрта таълим мактабларида ўқувчилар тарбиясига уларнинг таълимдан бўш вақтида амалга ошириладиган қўшимча юклама – иккинчи даражали иш сифатида қараш тенденсияси кучаяётгандек эди. Бунинг оқибатида тарбия узуқ-юлуқ жараёнга айланиб, отаона ва ўқитувчи ўртасида муаллақ туриб қолди. Минг афсуски, ушбу жараённинг асорати бугун турли ғаразли кучлар алдовига учиб, нотўғри йўл ва ғоялар таъсирига тушиб қолган ёшлар тақдирида қора доғ қолдирмоқда.\nБиз буюк тарих, буюк давлат, буюк маданият яратган, дунё тамаддуни ривожига улкан ҳисса қўшган, донишманд халқ фарзандларимиз. Бунинг асоси эса илм-маърифат, бағрикенглик ва ўзликни англаш аждодларимизнинг доимий интилиши, мақсад-муддаоси бўлганидадир. Зотан, IX–XII асрларда минтақамизда юз берган Биринчи Шарқ Уйғониш даврида ҳам, бутун дунёда Темурийлар даври Ренессанси дея эътироф этилган XIV–XVI асрлардаги Иккинчи Шарқ Уйғониш даврида ҳам жамиятда дину диёнат мустаҳкам, инсонлар дунёқарашида маънавият қадрли, давлатчилик тузумида илм-фан ва маърифат устувор бўлган.\nБир сўз билан айтганда, азалдан халқимизнинг илму фан, ижоду меҳнатга рағбати баланд бўлиб, ўзининг юксак маънавияти, имон-эътиқоди, миллий ғурури ҳамда умуминсоний қадриятларга йўғрилган гўзал одоб-ахлоқи билан ҳамиша ибрат бўлган. Шундай экан, беғубор ва муҳташам орзу-умидли ёшларимиз яратилаётган шароит ва имкониятлардан ўз вақтида оқилона фойдаланиб, Ватанимиз равнақи, халқимиз юксалишига ҳисса қўшадиган фарзандлар бўлишига ишонамиз.\nДин ишлари бўйича қўмита раисининг биринчи ўринбосари,\nМанба: “Янги Ўзбекистон” газетаси 2021-йил 7-ноябр, 223-сон


Имом Термизий асарлари\nimon.uz 2021-04-01 10:45:33 51\nЎз ижодий фаолияти даврида ат-Термизий ўндан ортиқ асарлар яратди. Унинг маданий меросида, шубҳасиз, «Ал-Жомиъ» асари катта аҳамиятга эгадир. Бу асар «Ал-Жомиъ ас-саҳийҳ» («Ишончли тўплам»), «Ал-Жомиъ ал-кабийр» («Катта тўплам»), «Саҳийҳ ат-Термизий», «Сунан ат-Термизий» («Термизий суннатлари») номлари билан ҳам юритилади.\nМуаллифнинг йирик асарларидан яна бири «Аш-шамоил ан-набавиййа» («Пайғамбарнинг алоҳида фазилатлари»)дир. Бу асар «Аш-шамоил муҳаммадиййа», «Аш-шамоил фи шамоил ан-набий саллоллоҳу алайҳи вассаллам»номлари билан ҳам аталади. Ушбу асар Саудия Арабистонида истиқомат қилган ватандошимиз Саид Маҳмуд Тарозий (у 1992 йили вафот этган) томонидан ўзбекчага ўгирилган (араб алифбосида ва кириллчада Тошкентда бир неча бор нашр қилинган). «Китоб ат-таърих», «Китоб ал-илал ас-сағийр ва ал-илал ал-кабийр», «Китоб уз-зуҳд» («Тақво ҳақида китоб»), «Китоб ал-асмо вал-куна» («Ровийларнинг исми ва лақаблари ҳақида китоб»), «Ал-илал фил-ҳадийс» («Ҳадислардаги иллатлар ёки оғишлар ҳақида»), «Рисола фил-хилоф вал-жадал» («Ҳадислардаги ихтилоф ва баҳслар ҳақида рисола»), «Асмо ус-саҳоба» («Пайғамбар саҳобаларининг исмлари») шулар жумласидандир.\n«Ал-Жомиъ ас-Саҳийҳ» Ат-Термизийнинг ижодий фаолиятида яратилган асарлари ичида «ал-Жомиъ ас-саҳийҳ» («Ишончли тўплам») энг асосий ўринни эгаллайди. Ушбу асар юқорида қайд қилганимиздек, «ал-Жомиъ ал-кабийр», («Катта тўплам»), «Саҳийҳ ат-Термизий», «Сунан ат-Термизий» («Термизий суннатлари») каби номлар билан ҳам юритилади. Тарихчи Ибн Хажар ал-Асқалонийнинг ёзишича, ат-Термизий ушбу асарини 270 ҳижрий (884 мелодий) йилда, яъни қарийб олтмиш ёшларида, илм-фанда катта тажриба орттириб, имомлик даражасига эришгандан кейин ёзиб тугатган.\nУшбу асар қўлёзмалари дунёнинг бир қанча шаҳарларида, шунингдек, ўзимизда, Ўзбекистон Фанлар Академияси, Абу Райҳон Беруний номли Шарқшунослик институтида ҳам сақланмоқда. Муҳим манба сифатида «Ал-Жомиъ ас-саҳийҳ» бир неча марта нашр қилинган. Бунга далил сифатида 1283 (1866) йили Митоҳда, 1292 (1875) йили Қоҳирада, шунингдек, 1980 йили Байрутда нашр этилганлигини кўрсатиш кифоя. Ат-Термизийнинг бу муҳим асарига бир қатор шарҳлар ҳам ёзилган бўлиб, улардан ибн ал-Арабий (вафоти 543 ҳижрий, 1148 мелодий йили) номи билан машҳур бўлган имом ҳофиз Абу Бакр Муҳаммад ибн Абдулла ал-Ашбилийнинг «Оридат ал-Аҳвазий ала китоб ат-Термизий» номли 13 жузъ (қисм)дан иборат шарҳларини келтириш мумкин. Ушбу шарҳ дастлаб 1931 йидда Қоҳирада нашр қилинган. Имом Ҳофиз Абу Али Муҳаммад Абдурраҳмон ибн Абдураҳим ал-Муборакфурий (1283—1353) қаламига мансуб яна бир шарҳ ҳам «Туҳфат ул-Аҳвазий бишарҳи ат-Термизий» деб аталади. Тўрт жузъдан иборат бўлган бу асар 1979 йилда Байрутда нашр қилинган (Ҳиндистон нашри ҳам мавжуд). Мисрлик олим ва адиб Жамолиддин Абдурраҳмон ибн Абу Бакр ас-Суютийнинг (1445—1505) ат-Термизий асарига ёзган шарҳи «Қут ал-муғтазий ала Жомиъ ат-Термизий» (ундан икки қисми нашр қилинган), деб аталган.\nАввал эслатиб ўтганимиздек, ҳижрий учинчи аср (мелодий тўқкизинчи аср) ҳадис илмининг ривожида олтин давр ҳисобланади. Дастлаб бу даврда яшаб ижод қилган Имом ал-Бухорий, Имом Муслим каби алломаларнинг сермаҳсул фаолияти катта аҳамият касб этади.\nЎз устозлари Имом ал-Бухорий, Имом Муслим асос солган хайрли ишни Имом ат-Термизий чуқур масъулият ва катта идрок билан давом эттирди. Ҳадисшуносликнинг илмий асосда ривожланишига улкан ҳисса қўшиб, мусулмон дунёсидаги энг нуфузли муҳаддислардан бири даражасига кўтарилди. Абу Исо ат-Термизийнинг шоҳ асари бўлмиш «Ал-Жомиъ ас-саҳийҳ» олим машаққатли меҳнатининг маҳсули сифатида ҳадис илмида катта аҳамиятга эга. Энг аввало шуни айтиш керакки, муаллиф ўз асарини алоҳида-алоҳида бобларга бўлади, имкони борича ҳар бир ҳадис ровийларини келтиради. Ҳар бир ҳадисдан кейин унинг ишончли ёки ишончсизлик даражасини аниқлаб алоҳида кўрсатади. Олдинроқ биз асарини «Ас-сунан» («Суннатлар») номи билан («Сунан ат-Термизий») аталишини ҳам эслатиб ўтгандик. Бу ном билан аталишига асосий сабаблардан бири — унда фиқҳ масаласига доир аҳком ҳадислар жуда кўп келтирилган. Шулар билан бир қаторда асарда панд-насиҳат, ахлоқ-одоб, гўзал хулқу фазилатлар хусусида ҳам жуда кўп ҳадиси шарифлар келтирилганки, бу даражадаги ҳадислар ҳеч бир муаллиф асарида учрамайди, десак муболаға бўлмайди.\nТаркибий жиҳатдан асар қуйидаги бобларга бўлинади. Ундан таҳорат, салот (намоз), закот, рўза, ҳаж, жаноза, никоҳ, эмизиш, талоқ, савдо-сотиқ, қозилик аҳкомлари, товон тўлаш, меъёр, сайд, қурбонлик, назр-нузур, иймон, сийратлар, жиҳод, кийим-кечак (либос), таомлар, ичимликлар (ал-ашриба), хайр-эҳсон ва саховат, табобат, фарзлар, васиятномалар, хайрихоҳлик ва тақдир, хуружу фитналар, башоратлар, шаҳодатлар, зоҳидлар, жаннат ва жаҳаннам сифатлари, илм, изн сўраш, одоб ва ахлоқ, масаллар, Қуръон фазилатлари, қироат, тафсир, дуолар, маноқиблар (фазилатлар), иллатлар ҳақидаги боблар келтирилган.\nМана шу боблар асарда сарлавҳа тарзида бўлинган бўлиб, бобга доир ҳадислар бўлим мазмунини тўла-тўкис ифодалайди. Ушбу бобга доир масала бўйича муаллиф бир қанча ҳадисларни келтиради, сўнг бу масала юзасидан бошқа уламою фақиҳларнинг фикрларини ҳам батартиб баён этади. Ундан кейин ривоят қилинган ҳадиснинг саҳийҳ, ҳасан, заиф ёки ғариблиги даражасига ўз муносабатини билдиради. Шундан сўнг ҳадис ровийлари, санадлари ва санаднинг ўз ичига олган иллатлари хусусида ўз фикрини билдиради.\nЮқорида айтилган фикримизга мисол тариқасида Абу Исо ат-Термизийнинг «Ал-Жомиъ ас-саҳийҳ» асарида «Таҳорат» бобида «Сафардаги ва бир жойда муқим турган киши маҳсисига масҳ тортиши» ҳақида келтирилган бир ҳадис хусусида муфассал тўхталамиз.\n«Бизларга Қутайба сўзлаб берди, унга Абу Увона ривоят қилган, у Саъйид ибн Масруқдан, у Иброҳим ат-Тайамийдан, у Амир ибн Маймундан, у Абу Абдуллоҳ ал-Жадалийдан, у Хузайма ибн Собитдан, у пайғамбар алайҳиссаломдан ривоят қиладилар. Расули акрамдан маҳсига масҳ тортиш ҳақида савол билан мурожаат қилганларида, пайғамбар алайҳиссалом: «Сафардаги киши учун уч кеча-кундуз, бир жойда муқим киши эса бир кеча-кундуз ўз маҳсисига масҳ тортади», деб жавоб қилганлар. Яҳё ибн Муъийн масҳ ҳақидаги Хузаймадан ривоят қилган ушбу ҳадисни саҳийҳ (ишончли) дейдилар. Юқорида зикри ўтган Абу Абдуллоҳ ал-Жадалийнинг исми эса Абу ибн Абд бўлиб, баъзан уни Абдураҳмон ибн Абад ҳам деб аташар эди.\nИмом Абу Исо ат-Термизий айтадилар: «Бу ҳадис ҳасан (маъқул) ва саҳийҳдир». Шу боб ҳақида Али, Абу Бакр, Абу Ҳурайра, Сафвон ибн Уссол, Авф Ибн Молик, Ибн Умар ва Жарийрдан ривоят этилган ҳадис бор. Бизларга Худод ривоят қилди, у Абул Аҳвасдан, у Осим ибн Аби ан-Нужуддан, у Зар ибн Хубайшдан, у Сафвон ибн Уссоддан, у айтди: «Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васаллам сафарида бирга бўлган чоғларимизда бизларга уч кечаю уч кундузгача чориқ — маҳсиларимизни ечмасликка буюрардилар. Фақат жунуб бўлгандагина ечиб, катта ва кичик таҳорат синганда ҳам, уйқудан кейин ҳам ечмас эдик». Абу Исо ат-Термизий айтдилар: бу ҳадис саҳийҳ ва ҳасандир. Ал-Ҳакам ибн Утайба ва Ҳаммод Иброҳим ан-Нахайидан, у Абу Абдуллоҳ ал-Жадалийдан, у Хузайма ибн Собитдан ривоят қилган ҳадис саҳийҳ эмас. Али ибн ал-Мадийний хабар беради: «Менга Яҳё Ибн Саъйид айтди, унга Шуъба шундай деган: Иброҳим ан-Нахайи «Масҳ» ҳақидаги ҳадисни Абу Абдуллоҳ ал-Жадалийдан ҳеч қачон эшитмаган. Заида Мансурдан эшитганига таяниб шундай дейди: «Биз Иброҳим ат-Тайамийнинг ҳужрасида ўтирган эдик, бизлар билан бирга Иброҳим ан-Нахайи ҳам бор эди. Шунда Иброҳим ат-Тайамий бизларга ҳадис ривоят қилди, у Амр ибн Маймундан, у Абу Абдуллоҳ ал-Жадалийдан, у Хузайма ибн Собитдан, у пайғамбар алайҳиссаломдан «Маҳси — чориққа масҳ тортиш» ҳақидаги ҳадис эди. Муҳаммад ибн Исмоил ал-Бухорий: «Ушбу бобдаги энг маъқул ҳадис Сафвон ибн Уссол томонидан ривоят этилган ҳадисдир», дейдилар.\nАбу Исо ат-Термизий айтадилар: Масҳ бобидаги бу сўз пайғамбар алайҳиссаломнинг аксари саҳобаи уламолари ва тобеъинлари ҳамда улардан сўнг ўтган Суфён, Ибн ал-Муборак, аш-Шофиъий, Аҳмад ва Исҳоқ каби фуқаҳоларнинг сўзларидир. Улар: «Бир жойда муқим турган киши бир кеча-кундуз, сафардаги киши эса уч кеча-кундузгача масҳ тортади», дейдилар. Баъзи бир аҳли илмлардан ривоят қилишларича, улар маҳс — чориққа масҳ тортишда муддатни белгиламайдилар. Бу Молик ибн Анаснинг сўзидир. (Аммо) Абу Исо ат-Термизий айтганлар: «(Масҳ тортишда) вақт (муддат) белгилаш ва унга риоя қилиш тўғридир». Дарҳақиқат, ушбу ҳадис (аввал зикр қилинганидек) Сафрон ибн Уссолдан ривоят қилинган эди.\nМуаллиф ровийларнинг фикр-мулоҳазалари пайғамбар алайҳиссаломга яқин бўлган саҳобалар ва бошқа уламолар фикрига таяниб ҳадис ҳақидаги фикрларини баён этади. Асарга киритилган бир неча минг ҳадисни шундай тадқиқ қилиш муаллифдан тинимсиз меҳнат, сабр-тоқат, иродани талаб қилганлигини тасаввур қилиш қийин эмас.\nЧунончи, ат-Термизий китобларида бу хилдаги ҳадисларнинг бирмунча кўплиги унинг беназир изланишларидан далолатдир. Ушбу асар ҳақида муаллифнинг ўзи ҳам: «Ал-Жомиъ»ни ёзиб тугатиб Ҳижоз, Ироқ ва Хуросон олимларига кўрсатганимда, улар уни мамнунлик билан бир овоздан маъқул топдилар. Ростдан ҳам кимнинг хонадонида бу китоб бўлса, гўёки бу уйда пайғамбар алайҳиссаломнинг ўзлари сўзлаётгандек, — деб ёзади.\nМашҳур олим Тошкўбрийзода Имом ат-Термизий фаолиятига юқори баҳо бериб шундай ёзади: «Имом ат-Термизийнинг ҳадис илми соҳасида кўплаб таснифотлари бор. Ул зотнинг «Ас-Саҳийҳ» асари ушбу китобларнинг энг яхшиси ва ғоят фойдалисидир. Бу китобда «саҳийҳ», «ҳасан», «ғарийб» каби турли хилдаги ҳадислар баён этилади. Китобнинг «Китоб ал-илал» қисми иллатли ҳадисларга бағишланган ҳолда фойдали мулоҳазаларни ўз ичига олган. Ушбу асарни мутоала қилган ҳар бир киши унинг ноёб дурдоналаридан бебаҳра қолмайди».\nЖиззах вилоят бош имом-хатиби ўринбосари\nИбн Касийр. Ал-Боис ал-ҳасийс, 22-бет.\nНуриддин Атар. Ал-Имом ат-Термизий, 37-бет.\nАбу Исо ат-Термизий. Аш-шамоил ан-набавиййа, Тошкент, 1993.\nАл-Асқалоний. Таҳзийб ат-таҳзийб, 9-жилд, 389-бет.\n«Сунан ат-Термизий»нинг биринчи жилди ўзбек тилига таржима қилиниб, 1999 йилда Тошкентда нашр этилган.\nМабоҳис фи уълум ал-ҳадийс, 35-бет.\nНуриддин Атар. Ал-Имом ат-Термизий, 51—52-бетлар.\nШамсуддин аз-Заҳабий. Тазкират ал-ҳуффоз, 634-бет; Ибн Хажар ал-Асқалоний. Таҳзийб ат-таҳзийб, 9-жилд, 389-бет.\nАш-Шайх Комил Мухаммад Авайда. Абу Исо ат-Термизий, 66-бет.\nМуҳаддислар сайтидан 11.12.2014 й\nИмом Термизий ҳаёти ва ижоди\n«Саҳиҳ Муслим» га ҳадис тўпламлари орасида тутган ўрни ва уламоларнинг унга эътибори\nИмом Муслим ҳаёти ва ижоди


Ўзбекистон йўл қурувчилари Чорвоқ сув омборига йўлни қисқартиришмоқчи\n07:19 / 07.08.2015 4922\nЎзбекистон йўл қурувчилари жорий йилнинг 4-чорагида янги Тошкент айланма йўлинининг бир қисми ва Чирчиқ дарёси устидан кўприк қуришни бошлайдилар.\nБу ҳақда 12news.uz янгиликлар агентлигига “Ўзавтойўл” АК матбуот котиби Комилжон Шамсутдинов маълум қилди.\n“Чорвоқ сув омборига Йик-ота посёлкасидан Чингелди аҳоли пункти орқали олиб борадиган йўл қурилиши бу йўналишда йўлни қисқартиришга имкон беради. Бу лойиҳа бўйича “Тошкенткўприк” корхонаси билан тегишли шартномалар имзоланди””, деб таъкидламоқда Шамсутдинов.\nШамсутдинов лойиҳанинг нархи ва унинг якунланиш муддатлари ҳақида ҳеч қандай маълумот бермади.\nАввалроқ 2015 йилнинг 26 июлида Чорвоқ дам олиш зонасидан чиқаверишда катта автомобиль тирбандлиги юзага келгани маълум қилинганди.\nЧорвоқ сув омбори бўйида кўплаб пансиноатлар, дам олиш зоналари ва болалар ёзги спорт-соғломлаштириш оромгоҳлари жойлашган. Чорвоқ сув омбори атрофида унинг соҳилида жойлашган аҳоли пунктларини боғловчи халқа йўли ўтган.


Ғайридинларни Исломни қабул қилишга нима ундамоқда?\nЯкшанба, 18 Июн 2017 12:39\nБирлашган Араб Амирликларида яшаб келаётган чет элликлар ҳаёт тарзи уларни Ислом динига етаклашини айтиб ўтдилар.\nҲиндистонлик ўтмишда Анита бўлган, ҳозир эса Ҳамида исмли аёл 2013 йили ислом динини қабул қилди ва насроний турмуш ўртоғини ҳам мусулмон бўлишга чорлади. Чунки Ислом қонунлари бўйича муслима аёл ғайридин эркак билан никоҳда бўлиши мумкин эмас.\n«Мен 1999 йилдан буён БААда яшаб келмоқдаман, масжидлардан келаётган азон товушини хуш кўрар эдим. Мен доимий равишда черковга қатнар эдим, бир куни биринчи қаторлардан жой олиш учун хар доимгидан ҳам эртароқ уйдан чиқдим, аммо машиналар турар жойида жой топа олмай маърузанинг бошини ўтказиб юбордим. Кеч қолганлигимдан хафа бўлиб олдинроқ уйга қайтдим», - деб Khaleej Times аёлнинг сўзларини келтирди.\nУшбу воқеадан сўнг аёлда черковга қатнаш иштиёқи сўнди. Кунлардан бир кун аёл мусулмон ҳамкасби билан биргаликда масжидга борди, у ерда унга Ислом дини ҳақида тушунча бердилар. Шундан сўнг Анита ислом динини қабул қилди, исмини эса Ҳамидага ўзгартирди, ва унинг қарашларига қаршилик қилган турмуш ўртоғи билан ажрашди.\nУмар 2014 йилда ислом динини қабул қилди, илгари у индуист бўлган эди. БААда яшаётган пайтида Қуръон, Инжил ва будда китобларини икки йил давомида ўқиб ўрганиб чиқиб, мусулмон бўлишга қарор қилди.\nАсли Украиналик Амирликларда яшаб келаётган аёл, мусулмон давлатга кўчиб борганида мусулмонлар тақвосидан, уларнинг динга бўлган хурматлари ва маъсулиятларидан хайратга тушган эди. Бу ҳолат уни Дубай диний идораси орқали ислом динини қабул қилишига сабаб бўлди.\nУшбу бўлимдаги бошқа мақолалар: « Калкутта мусулмонларининг эҳтироми Ғазо аҳолиси Аллоҳ каломида хузур топмоқда »


6 январь, 19:00\nАПЛ клубларининг даромадлари учга бўлинади. Телетрансляциялардан тушадиган пул, ўйин кунидаги даромад ва ҳомийлик шартномалари ортидан келадиган миллионлар. Эътироф этилган сўнгги соҳадан ташқари, трансферлар ортидан келадиган пуллар ҳам мавжуд бўлиб, баъзан улар клубнинг йиллик бюджетининг 50 фоизини қамраб олиши мумкин. Бугун Англия Премьер-лигаси клубларининг 2021/22 йилги мавсумдаги ҳомийлик шартномалари ҳақида тўлиқ маълумот берамиз. Тўғри, матн узун бўлиши мумкин, аммо ўзини ҳурмат қилган мухлис, албатта, уни охиригача ўқиб чиқади.\nАПЛ клубларига ким ҳомийлик қилади?\nҲомийлар сарфлаётган пулларнинг ҳажмидан келиб чиқиб бир неча категорияга бўлинади. Жамоанинг йиллик харажатларини 50 фоизини қоплайдиганлари бош ҳомий деб аталса, 25 фоизини "кўтарадиганлар" расмий ҳомий мақомини олади. Шунингдек, техник ва бартер эвазига ҳомийлик қиладиган компаниялар ҳам мавжуд.\nФутболда барчаси бошқачароқ. Энг муҳими уларни фарқлай олиш. Жамоа либосларининг олди қисмида кўриниш берадиган бренд эгалари титул ҳомий саналса, либосларни етказиб берувчи компания техник ҳомий, деб аталади. Улардан ташқари, футбол либосининг ўнг ва чап енгида ҳам улар учун пул тўлайдиган компанияларнинг логотипини учратиш мумкин. Бундан ташқари, машғулот либослари учун ҳам алоҳида шартнома имзоланади.\nАПЛ грандларининг асосий ҳомийлари ким эканлигини аниқлаш мушкул эмас. "Эмирейтс" - "Арсенал", "Этиҳад" - "Манчестер Сити" ва бошқалар. Келинг, қайси соҳа вакиллари футбол оламидаги энг кучли лига клубларига пул тикаётганига назар ташлаймиз.\nТотализатор – 9 клуб (45%);\nМолия – 4 клуб (20%);\nАвтомобил ишлаб чиқарувчи компаниялар – 3 клуб (15%);\nАвиакомпаниялар – 2 клуб (10%);\nТехнология – 1 клубдан (5%).\n2021/22 йилги мавсумдаги рақамлар сизни алдаб қўймасин. "Observatoire du Sport Business" инглиз клублари учун ҳомийлик қилган секторларни ҳар 10 йилда бизнеснинг қайси қатлами эгаси эканлигини аниқлаб келган. Унга кўра, АПЛнинг илк мавсумларида электроникага ихтисослашган компаниялар лигадаги 33 фоиз жамоаларнинг либосларида ўз брендларини ёздирган. XXI аср бошида бу рақамлар 10 фоизгача қисқариб кетди. Бугунга келиб, бирорта компания бренди жерсиларни олд қисмидан ўрин эгалламаган. Шунингдек, мода ва ичимликлар савдоси ҳам инглиз клубларини талабини қондиришга қодир эмас.\nБукмекерлик компанияларининг тобора лигаларни забт этаётганига кўп бўлмади. Сўнгги 10 йил ичида улар барча рақибларини ортда қолдириб, чемпионатдаги клубларнинг асосий титул ҳомийсига айланмоқда. Жорий мавсумдаги 45 фоиз жамоалар айнан шундай компаниялардан шартнома эвазига миллионларни қўлга киритмоқда.Дарвоқе, АПЛда бирйўла икки клуб либосида ўз бренди номи туширилган "Cazoo" интернет дўкони мавжуд. "Астон Вилла" ва "Эвертон" жамоалари автомашиналар сотувини онлайн олиб борадиган интернет дўкони томонидан молиялаштирилади.\nАПЛ жамоаларига либосларни ким етказиб беради?\nЛигадаги 20 жамоанинг 9 та компания билан техник шартномаси бор. "Puma", "Adidas" ва "Nike"дан ташқари, "Kappa", "Hummel", "Kelme", "Joma" ва\n"Cactore" брендлари ҳам лигада ўз имкониятини намойиш этмоқда.\n"Puma" – "Манчестер Сити" ва "Кристал Пэлас";\n"Hummel" – "Эвертон" ва "Саутгемптон";\n"Cactore" – "Ньюкасл" ва "Вулверхэмптон";\n"Joma" – "Норвич";\n"Kelme" – "Уотфорд";\n"Kappa" – "Астон Вилла".\nЭкипировка масаласидаги энг қулай шартнома "Манчестер Юнайтед"га тегишли. "Adidas" "қизил иблислар"га йилига 75 миллион фунтни ўтказиб беради. Энг камтарин шартнома "Вулвз"ники. Улар "Kastore"дан либослари учун атиги 1 миллион фунт олади. Қолган ўртамиёна клублар эса, 1 дан 10 миллионгача бўлган пуллар эвазига экипировкани етказиб берувчи компаниялар билан шартнома имзолайди.\nАПЛ клубларида ҳомийлар сони нечта? Улар ўз рекламаларини қаерга ўрнатишади?\nИккинчи саволнинг жавоби оддий. Исталган жойга! Барча клублар бу борада бемалол ўз сиёсатларини юритишлари мумкин. "Челси", "Лидс", "Лестер", "Ливерпуль", "Сити" сингари клублар машғулот либосининг олд қисмига ҳам ҳомийлар брендини жойлаштиради. Ҳатто, футболчилар майдонга чиқиб келадиган йўлакчанинг деворлари ҳам бизнесменлар учун ўз рекламасини ўрнатиш имкониятини тақдим этади. Ҳатто, клублар ўзларининг ижтимоий тармоқлардаги расмий саҳифалари учун ҳам алоҳида ҳомий жалб этиши мумкин.\nБундай имкониятлар сабабли Премьер-лига клублари бир вақтнинг ўзида бир нечта реклама шартномаларига эга чиқади. Ўртача АПЛнинг ҳар бир жамоасида 19 тадан шундай битим мавжуд. Жорий мавсумда бу борада мутлақ етакчи "Манчестер Сити" саналади. Ҳомийлик пакетлари сони нақд 50 (!)та. Энг яқин таъқибчи "Вест Хэм"да эса, 14 та камроқ. Аслида, "шаҳарликлар"нинг бу кўрсаткичи дунё футболида рекорд саналмайди. 2020/21 йилги мавсумда "Реал" Мадрид бирйўла 72 компания билан реклама борасида келишувга эришган.\nКлублар ҳомийлик шартномаларидан неча пул ишлаб топади?\nАслида, барча жамоаларнинг йиллик даромадини алоҳида ҳисоблаб чиқиш имконсиз. Шунга қарамай, умумий пул миқдорини билиш мумкин. "Global Data"нинг ҳисоб-китобига қараганда, АПЛ клубларининг йиллик даромади 1,5 миллиард доллардан ортиқ. Бу сумманинг 81 фоизи эса, кучли олтиликка тўғри келади. Ўтган мавсумга қараганда, ҳозиргисида клубларнинг даромади 6,9 фоизга ўсган. Бундан чиқди, пандемия билан боғлиқ муаммо уларнинг ҳомийларига у қадар катта зарар келтирмаган.\nБарча катта битимлар АПЛнинг кучли олтилиги аъзолари ҳисоб рақамига келиб тушади. Техник ва бош ҳомийлар ажратган пуллар сизни ҳайрон қолдириши аниқ.\n"Манчестер Сити" – 132,5 млн фунт, 67,5 млн фунт "Etihad Airways" ва 65 млн фунт "Puma";\nМЮ – 122 млн фунт, 47 млн фунт "Team Viewer" ва 75 млн фунт "Adidas";\n"Челси" – 105 млн фунт, 40 млн фунт "Three" ва 65 млн фунт "Nike";\n"Арсенал" – 100 млн фунт, 40 млн фунт "Emirates" ва 60 млн фунт "Adidas";\n"Ливерпуль" – 70 млн фунт, 40 млн фунт "Standard Chartered" ва 30 млн фунт "Nike";\n"Тоттенхэм" – 70 млн фунт, 40 млн фунт AIA ва 30 млн "Nike".\nБукмекерлик идоралари ёпилса...\nБир қарашда, букмекерларнинг АПЛдаги кучи кўзга ташланмаслиги мумкин, аммо 20 жамоанинг 19 таси улар билан келишувга эга. Шунчаки, барчасини клуб либосларида учратмаймиз.\nМуаммо шунда-ки, Англия ҳукумати букмекерлик компаниялари спорт вакилларидан узоқроқда бўлишини истамоқда. 2023/24 йилги мавсумга келиб, раҳбарият онлайн қиморнинг барча турлари борасидаги қонунларни қайта кўриб чиқиш ҳақида бош қотирмоқда. Шунингдек, трансляциялар чоғида тотализаторга оид бирорта реклама ролиги эфирга қўйилмаслиги мумкин.\nТўғри, кучли клублар бу қоидадан катта зарар кўрмаслиги мумкин, аммо элитадаги ўртамиёналарчи? "Daily Mail" берган маълумотларга суянадиган бўлсак, "Брентфорд", "Бёрнли", "Кристал Пэлас", "Лидс", "Ньюкасл", "Саутгемптон", "Уотфорд", "Вест Хэм" ва "Вулверхэмптон" ўз даромадининг жуда катта қисмидан айрилади.\nАПЛ раҳбарлари вазиятдан чиқиб кетиш мақсадида бошқа йўналишдаги бизнесменларни ўзига жалб этади, аммо улар букмекерлар сингари миллионларни беришга қодир эмас. Бошқалардан фарқли ўлароқ, "Ньюкасл" ўз муаммосини анча эрта ҳал этиб қўйди. Қолган грандлар эса, яқин йиллар ичида анча мураккаб аҳволга тушиб қолиши тайин.


Актриса Луиза Расуловани катта пулга чув туширишди\nФирибгар қўшиқчи Райҳоннинг уйига ҳам ўзи мебель ясаб берганлигини айтиб, актрисанинг ишончига кирган.\nТОШКЕНТ, 13 янв — Sputnik. Тошкентда актриса Луиза Расуловани мебель ясовчиси 3 минг долларга чув туширди. Фирибгарга нисбатан жиноят иши очилди. Бу ҳақда Бош прокуратура матбуот хизмати хабар қилди.\nҚайд этилишича, актриса Луиза Расулова Чилонзор туман ИИО ФМБга ариза билан мурожаат қилиб, уни чув туширган Элшод исмли шахсга нисбатан қонуний чора кўрилишини сўраган.\nЭлшод қўшиқчи Райҳоннинг уйига ҳам ўзи мебель ясаб берганлигини айтиб, актрисанинг ишончига кирган. Сўнгра у билан ошхона мебеллари ясаб беришга келишган. Фирибгар “хизмати” эвазига актрисадан уч минг долларни олиб, шахсий эҳтиёжлари учун ишлатиб юборган.\nАйни дамда айбланувчига нисбатан Ўзбекистон Жиноят кодексининг 168-моддаси 3-қисмининг “б” банди билан жиноят иши қўзғатилган. Тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.


"Moscow Grand-Prix Final". Турсунқулова ҳамда Рафаловичнинг рақиблари маълум\n5 декабрь, 2019, 18:35 149\nНуфузли мусобақада ўзбекистонлик икки нафар таэквондочи Никита Рафалович ва Нигора иштирок этади.\n6-7 декабрь кунлари Россияда таэквондо бўйича "Moscow Grand-Prix Final" мусобақаси бўлиб ўтишидан хабарингиз бор. Ушбу нуфузли мусобақада ўзбекистонлик икки нафар таэквондочи Никита Рафалович ва Нигора иштирок этади.\nБугун биринчи кунги баҳслар учун қуръа ташлаш маросими бўлиб ўтди.\nУнга кўра, Никита Рафалович илк босқичда австралиялик Жэк Мартонга қарши даянга чиқади. Ушбу жангда ғолиб бўлган таэквондочи кейинги босқичда Арон Кук (Молдова) - Рауль Мартинес Гарсия (Испания) жуфтлиги ғолиби билан тўқнаш келади.\nНигора Турсунқулова эса 1/8 финалда хорватиялик Матеа Йелич билан тўқнаш келади. Бу жуфтлик ғолибаси Милена Титонели (Бразилия) - Лаурен Уильямс (Буюк Британия) жанги ғолибаси билан ярим финал учун курашади.


«Солиқ ва божхона хабарлари» газетасининг 2020 йил 25 август 34-сони - Gazeta.Norma.uz\n«Солиқ ва божхона хабарлари», №34, 2020й. 25 август\nКорхона савдо шохобчалари учун онлайн-НКМ сотиб олишни режалаштиряпти. Президентнинг 6.09.2019 йилдаги ПФ-5813-сон Фармони 3-бандида онлайн-НКМни харид қилиш билан боғлиқ харажатлар суммасига, бироқ БҲМнинг 10 бараваридан ошмайдиган миқдорда солиқ имтиёзлари назарда тутилган. Корхона ўзи учун 2 та онлайн-НКМни сотиб оладиган бўлса, айланмадан олинадиган солиқ бўйича имтиёзлар суммаси 2 230 000 сўмдан ошмайдими ёки 4 460 000 сўмданми?\nКорхонамиз телекоммуникация тармоқларини лойиҳалаштириш, қуриш ва фойдаланишга топшириш (техник хизмат кўрсатиш) ва маълумотларни узатиш билан шуғулланади. Ташкилот кўчма тусдаги фаолият туфайли ҳамда ишлаб чиқариш циклининг тўхтаб қолмаслиги учун ходимларни коронавирусга тестдан ўтказиш ва бу билан барча ходимларнинг хавфсизлигини таъминлаш мақсадида тиббий муассаса билан шартнома тузишга қарор қилди. Коронавирусга тестдан ўтказишга ЖШДС солинадими ва фойда солиғини ҳисоблашда солиқ солинадиган фойда чегириладими?\nПрезидентнинг 18.05.2020 йилдаги ПФ-5996-сон ва 20.07.2020 йилдаги ПФ-6029-сон фармонларига мувофиқ бир қатор корхоналар мол-мулк солиғи ва ер солиғини тўлашдан озод этилган. Имтиёз корхонамизга ҳам татбиқ этилади, сабаби биз бинони ижарага берамиз. Мазкур имтиёз бухгалтерия ҳисобида қандай акс эттирилади?\nКорхона лизинг билан шуғулланади. Лизинг объекти қайтариладиган вазиятлар ҳам юзага келиб туради. Бунга ўз вақтида тўлов тўламаслик ёки мижознинг лизинг объектидан ўз ихтиёрига кўра воз кечиши ва шартномалар бекор қилинган ҳолатларда лизинг объектини қайтариш тўғрисидаги суд қарори сабаб бўлиши мумкин. Мазкур ҳолатда лизингга берувчи қайтариш учун далолатнома ва салбий ЭҲФни расмийлаштиради. Лизинг объекти олиб қўйилганда ёки муддатидан олдин ихтиёрий равишда қайтарилганда лизингга берувчи ва лизингга олувчида ҚҚС ва фойда солиғи бўйича қандай солиқ оқибатлари юзага келади?\nКўп қаватли уйдаги корхонага тегишли квартира жисмоний шахс – МЧЖ муассисига дивидендларни тўлаш ҳисобига берилмоқда. Жисмоний шахсга квартирани текин беришнинг бухгалтерия ҳисоби ва солиқ оқибатлари тўғрисида «СБХ»нинг 4.08.2020 йилдаги 31 (1355)-сонида ёзган эдик. Жисмоний шахсга квартира беришнинг яна бир варианти– унга квартирани сотишдир. «Norma» компанияси эксперти Олег ЦОЙнинг материалида шундай хўжалик операциясининг бухгалтерия ҳисоби тўғрисида сўз боради.\nЯнги Бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти 4-сон БҲМС-«Товар-моддий захиралар» тасдиқланди (АВ томонидан 30.06.2020 йилда 3226-сон билан рўйхатдан ўтказилган). Унда ТМЗни ҳисобга олишнинг асосий нормалари ва уларни олишга ишончномаларни расмийлаштириш тартиби акс эттирилган. Янги Стандартнинг 16-банди – ТМЗни харид қилишда олинган чегирмалар бухгалтерлар, аудиторлар ва солиқ маслаҳатчиларида кўп саволларни юзага келтирди. «Norma» компаниясининг етакчи эксперти Татьяна БЕЛОУСОВА ушбу бандни амалиётда қандай қилиб тўғри қўллаш кераклигини тушунтириб берди.\nюридик шахслар учун 2020 ЙИЛ СЕНТЯБРЬ\n№24 16 июнь 2020


Улуғбек Мирзаев - «Бунёдкор» директори\n26 январь, 2021, 10:56\n"Қалдирғочлар" раҳбариятида ўзгариш бўлди.\nУлуғбек Мирзаев яна "Бунёдкор" клуби директори лавозимига қайтди. Бу ҳақда клуб расмий сайти хабар тарқатмоқда.\n"Бунёдкор" футбол клубида узоқ йиллар турли лавозимларда меҳнат қилган, 2019 йил 8 январь куни жамоага директор этиб тайинланган Улуғбек Мирзаев қисқа танаффусдан кейин раҳбарлик лавозимида иш бошлади.\nЭслатиб ўтамиз, «Бунёдкор» футбол клуби Улуғбек Мирзаев раҳбарлигидаги илк мавсумдаёқ Суперлигада 3-ўринни эгаллаб, бронза медалларга эга чиқиб, бир неча йиллик танаффусдан сўнг, совриндорлар қаторидан жой олган ва Осиё Чемпионлар лигасининг саралаш босқичида иштирок этган эди.\nШунингдек, Улуғбек Мирзаев директорлиги даврида маркетинг йўналишида олиб борилган самарали ишлар туфайли, жамоа реклама-ҳамкорлик шартномаларидан маълум суммада маблағ ишлаб топишга муяссар бўлди. Қолаверса, ажратилган маблағлар тўғри ва мақсадли идора этилиши натижасида, бир неча йиллар давомида йиғилиб қолган қарзларнинг кўп қисми тўлаб берилди. Энг асосийси, жамоа 2020 йилги мавсумга футболчи, мураббий ва ходимлардан қарз бўлмай кириб келди", - дейилади клуб хабарида.


Тошкентда ўртача иш ҳақини $378 қилиб бериш ваъда қилинди - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\nТошкентда ўртача иш ҳақини $378 қилиб бериш ваъда қилинди\n05.02.2018 18:53 msk\nEurasianet.org сайти фотоси\nТошкентда 2018 йилда ўртача ойлик 3.096 млн сўмни ташкил этади, ўртача пенсиялар 805 минг сўмдан ($98,4) ошади. Бу маълумот 2012-2017 йилларда Тошкент шаҳрини ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг асосий натижалари ҳамда 2018 йил режа кўрсаткичларида келтирилган, дея хабар беради “ЎзА”.\nЎтган йилда пойтахтда ўртача ойлик маош миқдори 2 миллион 818 минг сўмни ($344,6), ўртача ойлик пенсия эса 692 минг сўмни ($84,6) ташкил этган.\nШу билан бирга, Ўзбекистон Давлат статистика қўмитаси маълумотига кўра, ўтган йили Тошкентда ўртача ҳисобланган иш ҳақи 1,986 млн сўмни ($243) ташкил этган. Республикада бу кўрсаткич 1,453 млн сўмни ($177) ташкил этганди. Бу рақам ўзига нафақат белгиланган окладни, балки иш ҳақига қўшимчалар, даромад солиғи, мукофотлар, ижтимоий суғурта ва касаба уюшмаси фондига ўтказмаларни ҳам олади.\nЮқорида зикр этилган ҳисоботга кўра, 2012 йилдан бери иш ҳақи миқдори уч баробарга, пенсиялар эса икки баробарга кўпайган. Эслатиб ўтамиз, 2012 йилда бир АҚШ долларининг нархи 1817 сўм эди, бугун эса 8176 сўмга тенг.


Хитой қирувчи самолётлари америкаликларнинг разведкачи самолётини тўхтатиб қолди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nХитой Ҳарбий ҳаво кучларининг J-11 русумли қирувчи самолётлари Жанубий Хитой денгизида АҚШнинг E-P3 русумли разведкачи самолётини тўхтатиб қолган. Бу маълумот Пентагон матбуот хизмати вакили Мишель Балданс томонидан тасдиқланган, дейилади "Кун" нашрида.\nУнинг айтишича, бу ҳодиса АҚШ самолёти назорат учишини амалга ошириши чоғида рўй берган.\n"Кейинги йилларда хитойлик учувчиларнинг профессионализми ўсиб бормоқда, лекин охирги ҳодисада хавфсизликка риоя қилинмаслик аломатлари бор эди", деган Балданс.\nҲодиса бўйича текширувни АҚШнинг Тинч океанидаги армияси қўмондонлиги олиб боради.\nАҚШ Хитойни Жанубий Хитой денгизини ҳарбийлаштиришда (милитаризация) айблаб келади. Хитой бу ҳудуддаги сунъий оролларда аэродромлар барпо этган.\nБу аэродромлардан хитойликлар ўз ҳарбий мақсадларида фойдаланиши мумкинлиги тахмин қилинади.\nРасмий Пекин эса бу ороллар тинч мақсадларда қурилганини иддао қилади. Лекин апрель ойида бу ороллардан бирига илк марта ҳарбий самолёт қўнди.\nХитой бир неча ўн йиллардан бери Жанубий Хитой денгизидаги бир қатор оролларни ва архипелагларни (Сиша ва Наньша) Вьетнам, Бруней, Малайзия, Филиппин каби мамлакатлар билан талашиб келади. 2013 йил охиридан бери расмий Пекин ушбу оролларни ўзлаштириш мақсадида бу ерларда кенг миқёсли қурилиш ишларини олиб бормоқда.\n08:35 Разведкачи самолёт Россияни кузатаётганини минглаб одам кузатди\n09:39 Пекин Тайваннинг исталган шаклдаги мустақиллигига қарши курашишга қодирлигини маълум қилди\n12:47 КХДР Сеул ва АҚШнинг Гуам оролидаги базасини йўқ қилмоқчи\n14:19 АҚШнинг бомбардимончи самолётлари КХДР чегараси яқинидан учиб ўтди\n10:48 CNN:Россиянинг Су-7 самолёти АҚШ самолёти устидан "бочка" манёврини амалга оширди


Ўзбекистонда янги уюшма ташкил этилди\n07.07.2018 15:06 0 4562\nҲукуматнинг 2018 йил 5 июлдаги қарори билан Соя етиштирувчилар уюшмаси ташкил этилди. Бу ҳақда Адлия вазирлигининг «Ҳуқуқий ахборот» канали хабар бермоқда.\nУюшманинг асосий вазифаси этиб, шу жумладан соя етиштиришни ташкил этишни комплекс ривожлантириш бўйича дастурларни амалга оширишда иштирок этиш, ягона илмий-техник, технологик ва инвестицион сиёсатнинг амалга оширилишига кўмаклашиш белгиланди.\nФермер хўжаликлари ва бошқа хўжалик юритувчи субъектлар шартнома асосида Уюшмага мустақил аъзо бўлиши мумкин ва унинг таркибидан чиқиш ҳуқуқига эга. Уюшма фаолиятини молиялаштириш унинг таркибига кирувчи ташкилотларнинг ихтиёрий ажратмалари ҳамда қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобига амалга оширилади.\nвазирлар маҳкамаси қарори соя етиштирувчилар уюшмаси\nЖамият 23/06, 17:03\nҚўшни давлатлардан божхона орқали олиб кирилаётган товарлар миқдори камайтирилди


– 9 ой мобайнида биз ўтказган экспертизаларнинг статистикаси шундан далолат берадики, ёнғинларнинг 50–60%и электр қурилмаларидан фойдаланиш қоидаларини бузиш туфайли юз бермоқда, 15–20%ини газдан фойдаланишда хавфсизлик талабларига риоя этилмаслиги туғдирмоқда. Ёнғинлар уйда қаровсиз қолдирилган болаларнинг олов билан эҳтиётсиз ўйнаши туфайли юз берган ҳоллар ҳам оз эмас.\nОктябрда Марказимизга ёнғин-техник экспертизасини тайинлаш тўғрисидаги қарор келиб тушди ва ёнғин тўғрисидаги иш материаллари тақдим этилди. Уларни ва ёнғин юз берган жойни ўрганишда турар жойга ўт кетиш сабаблари аниқланди. Кўздан кечириш чоғида ёнғин ошхонада бошланганлиги аниқланди. Плитага ёғ қиздириш учун қўйилиб, эътиборсиз қолдирилган. Натижада нафақат ошхона ва қўшни хоналар ёниб кетган, балки ёнғин қўшниларнинг уйига ҳам ўтган.\nУшбу воқеани ҳикоя қилишимиздан мақсад, фуқароларимизни Одамлар кўп бўладиган объектлар учун ёнғин хавфсизлиги қоидаларига (Ёнғин хавфсизлиги бўйича давлат инспекцияси ва Меҳнат вазирлиги томонидан тасдиқланган, АВ томонидан 8.07.1997 йилда 354-сон билан рўйхатдан ўтказилган) сўзсиз риоя этишга чақиришдир.\n«1.2.4. Муассасалар ходимлари, шунингдек фуқаролар:\nишлаб чиқариш, иш жойи ва турмушда белгиланган тартибда тасдиқланган ёнғин хавфсизлиги талабларига, стандартлар, меъёрлар ва қоидаларга риоя этишлари, шунингдек ёнғинга қарши режимга риоя этишлари;\nгаз асбоблари, электр маиший асбоблари; маиший кимё предметларидан фойдаланганда; тез алангаланадиган ва ёнадиган суюқликлар, ёнғин чиқиши жиҳатидан бошқа хавфли моддалар, материаллар ва асбоб-ускуналар билан ишлар бажарганда эҳтиёткорлик чораларини кўришлари;\nёнғин чиққани аниқланган тақдирда у ҳақда ёнғиндан сақлаш идорасига хабар қилишлари ва одамларни мол-мулкни қутқариш ҳамда ёнғинни ўчириш учун мумкин бўлган чораларни кўришлари шарт.»\nСуд экспертизаси республика марказининг давлат суд эксперти.


ОДИЛ СУДЛОВНИ ТАЪМИНЛАШ ВА КОРРУПЦИЯГА ҚАРШИ КУРАШИШ » “Нуробод” газетаси\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев раислигида 30 июнь куни бўлиб ўтган видеоселектор йиғилиши ушбу масалалар муҳокамасига бағишланди.\nДавлатимиз раҳбари, шунингдек, судга бориш учун айрим туман ва шаҳарларимизда одамларга қулайлик яратиш зарурлиги ҳақида гапирди. Мисол учун, аҳолиси энг кўп туманлардан бири бўлган Ургутда (500 минг киши, 102 та маҳалла) фуқаролик суди йўқлиги сабабли 80 километр йўл босиб, Тайлоқ туманлараро судига борилади.\nШунингдек, Юртбошимиз йиғилишда суд фаолиятига аралашишга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқлигини таъкидлади. Судьянинг фаолиятига тўсқинлик қилгани ва адолатсиз қарор чиқаришга мажбурлагани учун жавобгарликни кучайтириш бўйича қонун лойиҳаси ишлаб чиқилади.\nЎзбекистонда бугун 4 минг атрофида адвокат фаолият кўрсатиб, 8,5 минг аҳолига ўртача битта шундай мутахассис тўғри келмоқда.Адвокатларнинг 43 фоизи Тошкент шаҳрида фаолият кўрсатаётган бўлиб, вилоятларнинг 20 та туманида бирорта ҳам адвокатлик фирмаси рўйхатдан ўтмаган.\n29 июнь куни Ўзбекистон Республикаси Президенти Коррупцияга қарши курашиш агентлигини ташкил этиш ҳақидаги фармонни қабул қилди.\nКалит сўз: жиноят ишлари бўйича Нуробод туман суди


Рамзан Қодиров футбол ҳакамини ҳақорат қилгани учун узр сўради\n04 декабр 2020, Тошкент вақти: 19:28\nРоссиянинг Чеченистон Республикаси Президенти Рамзан Қодиров Грознийдаги футбол ўйини пайтида мусобақа ҳакамини ҳақорат қилгани учун узр сўради.\nЯкшанба куни Грознийнинг Терек жамоаси билан Татаристоннинг Рубин футбол клуби ўртасида бўлиб ўтган учрашув пайтида чечен ўйинчисига қизил карточка берган реферини Қодиров стадион овоз кучайтиргичи орқали “сотилган ҳакам” дея ҳақорат қилди.\nЎйин 0-0 ҳисобида дурранг натижаси билан якунланди.\nЎйиндан кейин Қодиров Instagram ижтимоий тармоғидаги саҳифасида “реферидан эмас футбол дунёсидан” кечирим сўрашини билдирди. У якшанба кунги ўйиндан хафсаласи пир бўлганини ҳам ёзди.\nҚодиров шунингдек якшанба кунги ўйин юзасидан текширув ўтказилишига эришиш ниятини билдирди.\nРоссия премьер лигаси маъмурияти ҳодиса юзасидан изоҳ бермади.


22:31 / 01.02.2020\nБош прокуратура хабарига кўра, йиғилишда эгалик қилиш, доимий ва вақтинчалик фойдаланиш учун ер ажратиш ва ижарага беришда жиддий қонун бузилиши ҳолатларига йўл қўйилаётганига оид рақам ва мисоллар келтирилган.\n«Бош прокурор Ниғматилла Йўлдошев маърузасида, сўнгги икки йилда 56 минг гектар ер майдони ҳокимликлар томонидан ноқонуний ажратилганлигини кўрсатиб, мутасадди раҳбарлардан қонун талабларига қатъий риоя этиш талабини қўйди», – дейилади расмий пресс-релизда.\nМаълум бўлишича, 2019 йилда республика бўйича 83 та ҳолатда 112 гектар суғориладиган қишлоқ хўжалиги ер майдони қишлоқ хўжалигида фойдаланилмайдиган ер сифатида ажратиб юборилган.\nМисол учун, Жарқўрғон туманида 1,5 гектар суғориладиган экин майдони ғишт цехи қуриш, Тошкент туманида 20 сотих майдон савдо мажмуаси қуриш учун шундай йўл билан қонунга зид ажратиб берилган.\nСўнгги 2 йилда ер сотиш, талон-торож қилиш билан боғлиқ ҳолатлар юзасидан 473 та жиноят иши қўзғатилиб, 543 нафар шахс жиноий жавобгарликка тортилган. Бу жиноятларнинг 71 тасини порахўрлик, 354 тасини фирибгарлик, 37 тасини сохтакорлик каби қилмишлар ташкил этади.\nЎтган икки йилда ҳокимликларнинг 23 нафар, архитектура ва қурилиш идораларининг 14 нафар ходимлари ер билан боғлиқ жиноятлари учун жавобгарликка тортилган.\nМисол учун, Арнасой тумани ҳокими ўринбосари тадбиркорга паррандачилик комплекси учун ер ажратиш эвазига 13 минг АҚШ доллари талаб қилиб, шундан 3 минг АҚШ долларини олганда қўлга олинган.\nЕр ажратиш эвазига Урганч тумани ҳокими ўринбосари 5 млн. сўм, Хива шаҳри ҳокими ўринбосари 2 минг АҚШ доллари, Чуст тумани ҳокими ўринбосари 2.000, Деҳқонобод тумани ҳокими ўринбосари 6.000, Навбаҳор тумани ҳокимининг ўринбосари 11 минг АҚШ доллари пора олганлиги учун жавобгар бўлган.


Ўзбекистонда Камбағалликни камайтириш дастури ишлаб чиқилади...\n24.01.2020 12:25 0 1623\nҲисоб-китобларга кўра, мамлакатимизда кам таъминланган аҳоли сони 12-15 фоизни (4,5-5 млн киши) ташкил этади. Охирги 2 йил ичида ижтимоий нафақа олувчилар сони 1,3 баробарга кўпайди, нафақалар миқдори 2 баробарга ошди.\n«Лекин кам таъминланган аҳолига ижтимоий нафақа ва моддий ёрдам пулини тўлаш ёки улар миқдорини ошириш орқали ушбу муаммо тўлиқ ечилмайди. Шунинг учун Жаҳон банки, БМТнинг Тараққиёт Дастури ва бошқа халқаро ташкилотлар билан бирга Ўзбекистонда Камбағалликни камайтириш дастури ишлаб чиқилади. Камбағалчиликнинг олдини олиш мақсадида 700 млн доллар маблағ жалб этилади», деди президент.\nШавкат Мирзиёев мурожаатнома Камбағалликни камайтириш дастури\nСиёсат Кеча, 16:26\nСиёсат 25/02, 18:50


Китоб сотиш билан бошланган бизнес бугун эгасига сониясига 2400 доллар фойда келтирмоқда. Kun.uz “Business Class”да бугун Amazon ва унинг асосчиси Жефф Безос ҳақида сўз юритамиз.\n1964 йилда Американинг Нью Мексико штатида дунёга келган Жефф исмли чақалоқ вақти келиб дунёдаги энг бой инсон, 200 млрд доллардан кўп пули бўлган илк одам, ўз космик кемасида фазога кўтарилган бизнесмен бўлишини ким ҳам ўйлабди дерсиз. Жефф Безоснинг ўзи ҳам бундай бўлишини ўйламаган бўлса керак.\nБугунги кунда дунёдаги энг бой компаниялардан бири бўлиб турган Amazon компаниясига 1994 йилда асос солинган.\nУнинг асосчиси – Жефф Безос. DE Show инвестицион компаниясида вице-президент лавозимида ишлаб турган Жефф Безос ўзининг бизнес ғояларини амалга ошириш учун ўз ишини ташлайди ва рафиқаси Маккензи Безос билан бирга нолдан янги стартапини амалга ошириш учун ҳаракат қилади.\nЖефф электроинженерия ва компьютер билимлари соҳаси бўйича олий маълумотга эга эди.\nЖефф Безосда ҳар қандай маҳсулотни сотишга мўлжалланган дўконни очиш ғояси бўлган. Уни амалга оширишда эса одатдаги тўсиқлар юзага келди: чекланган бюджет, бозорни яхши тушунмаслик ва сармоядорларнинг йўқлиги. Биринчи ҳафтадаёқ банкротликка учрамаслик учун Безос ишни оддий усулда бошлашга қарор қилди. Интернет орқали яхши сотилиши лозим бўлган товарларни 20 гуруҳга бўлиб чиқди. Унга компьютер дастурлари, фильмлар, мусиқалар, офис анжомлари ва бошқа маҳсулотлар кирарди.\nAммо бирламчи маҳсулот сифатида китоблар яхши сотилган – улар енгил ва етказиб бериш осон. Aхир уни ким сотиб олаётганининг аҳамияти йўқ, бунинг устига интернетдаги танлов оддий китоб дўконидагига нисбатан кўпроқ эди.\nЖефф Безос компания фаолиятини ўзининг гаражида бошлаган. У китобларни ўзининг сайти орқали сотар ва фаолиятини кенгайтиришни ўйларди.\nЖефф китоб мутолаа қилишни яхши кўрар ва ўша пайтда яхши китоб топиш осон эмаслигини яхши биларди. Шу сабабдан интенет дўконини айнан китобларни тезроқ топишга ва яхши китоблар тавсия қилишга йўналтирган эди.\nУ китобларни топишни осон қилиш билан бирга, сотиб олган харидорга чиройли ўрамда етиб боришини таъминлашга ҳам катта эътибор берган.\nAmazon'нинг барча даромади компанияни ривожлантиришга сарфланган. “Биз ё биринчимиз, ёки ютқаздик” – бу концепциядан кейинчалик Google, ундан сўнг Facebook ҳам фойдаланган.\nЖефф нафақат компьютер инженерияси бўйича мутахассис, балки яхши маркетолог ҳам эди. У ўзининг илк бизнесини юқори мактабда ўқиб юрган пайтида йўлга қўйган: йигитча ўз уйида ноодатий қобилиятга эга ўқувчилар учун пулли лагер очган ва унинг ортидан яхшигина пул ишлаб олган.\nЁшлигидан мижоз психологияси билан ишлашга қизиққан Безос Amazon орқали китоб сотиб олаётган инсонларга почтаси орқали китоб билан бирга: “Яна нималарни онлайн сотиб олишни хоҳлардингиз?” дея савол берар эди. Жавобларга қараб онлайн дўкон пештахталарига бирма-бир янги маҳсулотлар кириб кела бошлади. Илк қўшилган товарлар орасида ҳожатхона қоғози, болалар таглиги ҳам бор эди. Сўнгра Жефф дўконни видеоўйинлар, ўйинчоқлар, мебель, кийим-кечак ва бошқа маҳсулотлар билан тўлдиришни бошлади.\nБизнесда ном танлаш ҳам бренднинг келажагини белгилаб беради. Компания даставвал 1994 йилда Сиетлда Cadabra номи билан фаолият бошлаб, китоб сотишни йўлга қўйганди. Бироқ ишлар юришмади: компания номи талаффуз қилинганида “cadaver” (ўлик тана) сўзини эслатиб юборган. Иккинчи вариант эса Relentless (“шафқатсиз”) эди, бироқ бизнесменнинг дўстлари бу ном ҳам жуда қўрқинчли эканини айтган. Relentless.com манзили ҳозир ҳам Безоснинг номига расмийлаштирилган ва бу манзилни терсангиз, Amazon.com сайтига йўналтириласиз.\nЖефф яхшироқ ном топиш илинжида Оксфорд луғатини варақлаб чиқади ва “Aмазонка” сўзига дуч келади. Бу – дунёдаги энг катта дарё (Безос ҳам ўз дўконини дунёда энг каттаси бўлишини ният қилган), шунингдек, “A” ҳарфидан бошланади (у вақтларда Google бўлмаган ва фойдаланувчилар янги сайтларни онлайн-каталоглар орқали қидирган).\nAmazon.com 1994 йилнинг ноябрида рўйхатдан ўтказилади ва тармоқда 1995 йилда пайдо бўлади. Компания логотипи ҳам ўзига хос маъно англатади: Amazon ёзувининг остидаги кўрсаткич белгиси “а” дан “з”га қараб ҳаракатланган. Лотин алифбосида энг охирги ҳарф “з” ҳисобланади. Яъни бизнинг дўконда ҳамма номдаги товарлар мавжуд деган маънони беради.\nКомпания ривожлана бошлади. 1996 йилга келиб даромади 15,7 млн долларни ташкил этган бўлса, орадан бир йил ўтиб, 148 млн долларга етган. Ташкил топганидан 5 йил ўтиб эса компания 6 млрд долларга баҳолана бошлади.\nБугунги кунда Amazon компанияси дунёдаги энг йирик онлайн дўкон ҳисобланади. Aмерикада амалга ошириладиган барча онлайн харидларнинг учдан бир қисми Amazon.com ҳисобига тўғри келади. Шу билан бирга, компания маълумотларни сақлашда энг йирик сервер хизмати кўрсатувчилардан саналади.\nAmazon компанияси маҳсулот етказиб бериш хизматида илк бор учувчисиз қурилмалардан фойдаланган.\n2021 йилдан бошлаб, Ўзбекистонликлар ҳам ўз товарларини Amazon орқали сота оладиган бўлди.\nКомпанияда бугунги кунда 300 мингдан зиёд ходим фаолият юритади. Жеф Безоснинг молиявий ҳолати эса 2021 йилда 211 млрд долларга етди.\nЖефф 2000 йилда “Blue Origin” космик сайёҳлик компаниясига ҳам асос солганди. У ана шу компаниясининг космик кемасида, 2021 йил 20 июль куни ердан 100 км узоқликка, яъни космосга бориб келди.\n57 ёшли Жефф эндиликда миллиардерлар Ричард Бренсон ва Илон Маск каби, космик туризмни йўлга қўйиш ниятида.\n20:24 / 29.09.2021\nАmazon янги роботни сотувга чиқарди. Уни уйда қолдириб, ишга хотиржам жўнаш мумкин


Техас штатидаги савдо марказида отишма рўй берди. Хабар қилинишича, террорчи харидорлар томон ўқотар қуродан ўт очган. Фожеа кеча, шанба куни ...\nТехасда отишма: жабрланганлар орасида болалар ҳам бор\nТехас штати Форт-Уэрт шаҳрида содир бўлган отишмада 4 киши жароҳатланди, дея хабар беради «РИА Новости» ахборот агентлиги. Маълумотларга кўра, ...\nТехасдаги отишмада ҳалок бўлганлар сони маълум бўлди\nТехас штатида жойлашган мактабда отишма содир бўлгани ҳақида хабар берган эдик. Маълумотларга кўра, ушбу воқеа оқибатида саккиз киши ҳалок бўлган. ...\nТехасдаги мактабда отишма юз берди\n18 май куни АҚШнинг Техас штатидаги Санта Фе шаҳрида жойлашган умумий ўрта таълим мактабида отишма юз берган. Бу ҳақда мактаб маъмурияти баёнотида маълум қилинган. «Бугун ...\n10 минг йил хизмат қиладиган механик соатлар ўрнатила бошланди (видео)\nтомоша қилиб завқланинг», — деб ёзади Безос. Маълумотларга кўра, Техас ғарбидаги тоғларга ўрнатилаётган соатларнинг нархи 42 миллион долларни ...