Кундан кунга яшнаётган Яшнобод!\nТаъкидлаш жоизки, Яшнобод Тошкент шаҳрининг ҳудуд жиҳатдан, аҳоли сони бўйича йирик туманларидан ҳисобланади.\nЯшнобод тумани (Фарғона йўли кўчаси, 21 - ҳокимият манзили) - 1968 йилда ташкил қилинган. Туман Амир Темур хиёбони ва Истиқбол кўчаси бўйлаб Фарғона йўли кўчасигача, Тошкент автомобиль ҳалқа йўли бўйлаб, Оҳангарон йўлидан Паркент кўчасигача давом этади. Майд. 3,37 минг гектар, шу жумладан, кўкаламзор ерлар 615 гектар. Аҳолиси 231,7 минг киши (2017). Кўчалар сони 384 та. Асосийлари: Истиқлол, Тараққиёт, Фарғона йўли, Тошкент автомобиль ҳалқа йўли, Жарқўрғон, Яшнобод ва Оҳангарон. Яшнобод туманида 57 та маҳалла мавжуд. 205 та хусусий уй-жой ширкатлари мавжуд.\nТуман ҳудудида 950 та саноат корхонаси, шундан 13 та йирик саноат корхоналари, 3711 та тадбиркорлик субъектлари, кичик корхона ва микрофирма, 308 қўшма корхона фаолият кўрсатмоқда.\nЖумладан, Тошкент авиация ишлаб чиқариш бирлашмаси, «Моя мечта» ёғ-мой ишлаб чиқариш корхонаси, «Артел» маиший хизмат техниклари ишлаб чиқариш холдинг компанияси, «Подъёмник», «Ўзэнерготаъмир», «Тошкентвино», «Ғалла-Алтег», «Ўзбек қоғози», «Ўзбекистон шампани», «Тошдонмаҳсулот», «Тошкентгуруч» АЖ, «Фарм Гласе» ҚК ва бошқа қурилиш ташкилотлари; темир йўл транспорти корхоналари-тепловоз ва вагон деполари, Юк ортиш-тушириш темир йўл станцияси бор. Шунингдек, туманда 78 транспорт ва алоқа корхоналари жойлашган.\n«Фарм Гласс» Ўзбекистон-Британия, «Туфин» Ўзбекистон-Исроил, «Лок-Колор-Синтез» Ўзбекистон-Швейцария, «Хобас-Тапо» Ўзбекистон-Германия-Швейцария, «NWA» -Ўзбекистон-Россия қўшма корхоналарида импорт ўрнини босувчи ва экспортбоп маҳсулотлар ишлаб чиқариш йўлга қўйилган.\nЯшнобод туманида Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академия Президиуми, 3 илмий текшириш институти, 38 умумий таълим мактаби, 41 мактабгача тарбия ва 1 мусиқа мактаби, 1 та меҳрибонлик уйи, 3 ихтисослашган мактаб-интернат, 6 касб-ҳунар коллежи, 2 лицей ҳамда бизнес мактаби бор.\n6 та меҳмонхона, 4 касалхона, 18 поликлиника, аҳолига 80 га яқин савдо ва умумий овқатланиш шохобчалари, 1 йирик бозор – Авиасозлар бозори ва унинг 7 та филиали мавжуд.\n10 жамоат кутубхонаси, 2 кинотеатр, 2 маданият саройи, 3 маданият уйи, дам олиш зонаси, 123 та спорт иншоотлари, шундан 76 таси очиқ майдодан, 47 спорт комплекси, 7 та сузиш ҳавзаси (2 ёпиқ) мавжуддир.\nТуманда Биринчи президентимиз шарафига барпо этилган илк меъморий мажмуа – Ислом Ота жомеъ масжиди, шунингдек, XIX асрда қурилган Тошкент тиббиёт академияси биноси (собиқ кадетлар корпуси), Православ черкови, Рим-католик черкови (Польша костели биноси, 1914-17 йиллар) каби республика аҳамиятидаги меъморий ёдгорликлар жойлашган.\nТуман ҳудудида Франция, Туркия, Хитой, Индонезия, Украина, Япония давлатлари элчихоналари жой олган.\nЎтган қисқа давр мобайнида туманда кўзга кўринарли ишларни амалга оширилди.\nХусусан, айни пайтда туманнинг алоҳида комплекс ривожлантириш чора-тадбирлари Дастури ишлаб чиқилиб, Вазирлар Маҳкамасининг алоҳида қарори билан тасдиқланган.\nУнга асосан Яшнобод туманида 2017-2019 йиллар мобайнида саноат, хизмат ва сервис, муҳандислик-коммуникация инфратузилмаси, ижтимоий соҳа объектларини янгидан қуриш ва реконструкция қилиш соҳаларида жами 579 та инвестицион лойиҳаларга умумий 1,4 трлн. сўм маблағлар йўналтирилиши кўзда тутилган. Жумладан, жорий йилда туманда 52 та лойиҳа амалга оширилиб, барпо этилган янги корхоналарда 862 нафар аҳоли иш билан таъминланди. 2018 йилда бу эзгу иш давоми сифатида яна 37 та инвестицион лойиҳалар асосида 1410 та янги иш ўрни яратилиши режалаштирилган. 2019 йилда эса 11 та янги лойиҳа бўйича ҳамшаҳарларимизнинг 305 нафари ўз иш ўрниларига эга бўлиши кўзда тутилган.\nШу билан бирга Муҳтарам Юртбошимизнинг жорий йил 6 май куни Яшнобод туманига ташрифи давомида берилган топшириқлари бўйича туманда “Ашхабот” ва “Дўстлик” истироҳат боғлари барпо этилиб, фойдаланишга топширилди. Аҳолига қулай шароитлар яратиш учун 32-сонли оилавий поликлиника реконструкцияланди ва замонавий тиббиёт жиҳозлари билан таъминланди. 15-сонли мактабгача таълим муассасаси замон талабларига жавоб берадиган қилиб янгидан қурилиб жиҳозланди.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев биринчи марта мамлакатимиз парламенти – Олий Мажлисга Мурожаатномасидан сўнг, туман тараққиёти учун ҳали амалга оширилиши зарур бўлган чора-тадбирлар талайгина эканлиги кўзга янада яққол ташланиб қолди. Жумладан, айни пайтда\nҳар бир соҳада ҳалоллик ва адолатни барқарор топтириш;\nаҳолининг кам таъминланган қатлами — ногиронлар, пенсионерлар, ёш оилаларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш, маиший ҳизмат кўрсатиш сифатини ошириш, маҳалла ва уй-жой мулкдорлари ширкатлари ҳамкорлигини таъминлаш;\nмамлакатимиз тараққиётига хизмат қиладиган янги саноат корхоналари барпо этиш учун инвестициялар жалб қилиш ва янги иш ўринлари яратиш;\nфойдаланилмаётган ер майдонлари, бино ва иншоотларга хусусий секторни жалб қилиб, замонавий илғор технологиялар асосида ишлаб чиқариш корхоналари ташкил этиш каби қатор масалаларни ижобий ҳал қилиш учун Халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгаши сессияларига таклифлар киритиш бўйича дастур ва лойиҳалар устида ишланмоқда.\nШу ўриндан туманда, хусусан туман ҳокимлигида халқ билан, жамоатчилик билан ишлашда замонавий технологиялардан кенг фойдаланилаётгани бизни хурсанд қилмай қўймади. Ушбу материални тайёрлаш жараёнида бунга амалий гувоҳ бўлдик.\nЯшнободда Республикамиз шаҳар, туманлари ичида биринчилардан бўлиб, ҳокимлик ахборот хизмати расман иш бошлади. Айни пайтда ахборот хизматининг ижтимоий тармоқларда веб-саҳифаси, ҳокимлик муассислигидаги www.yashnobodnews.uz веб-портали ишлаб турибди.\nШу ўринда бироз бадиий чекиниш қилмасам бўлмайди. Яшнободга келиб, устозим, таниқли ва тажрибали спорт журналисти Эркин Холбобони кўрдим. Охирги йилларда республикамизнинг отахон нашрларидан бири “Ўзбекистон овози” газетаси (2018 йилда бу нашрнинг ташкил этилганига роппа-роса 100 йил тўлади — муаллифдан.)даги фаолияти, “Насаф” ҳамда “Қизилқум” профессионал футбол клубларидаги фаолиятлари билан кўпчиликка яхши таниш бу инсонни барча танийди.\nСуҳбат асносида Яшнобод туман ҳокимлиги матбуот хизмати раҳбари Эркин Холбобоев келажакда ушбу туманда футбол клуби тузиш нияти ҳам йўқ эмаслигини айтиб қолди. Ажабмаски, яқин йилларда мамлакатимиз футбол оламида “Яшнобод” номли жамоа пайдо бўлса!\nХалқ билан мулоқот қилиш, уларнинг қийнаётган муаммолар тезкор ечимини топиш мақсадади телеграмм гуруҳи очилган бўлиб, унда фуқаролар муаммолари ечиш учун дахлдор бўлган барча корхона ташкилот раҳбарлари аъзо бўлишган, Тушган мурожаатлар соҳалар бўйича гуруҳнинг ўзида ўз эгасини топиб масала шу ондаёқ ечимини топмоқда.\n2018 – “Фаол тадбиркорлик, инновацион ғоялар ва технологияларни қўллаб -қувватлаш йили”да барча ҳокимларимиз Яшнобод тумани иш тажрибасини ўз туман, шаҳарларида тадбиқ этсалар мақсадга мувофиқ бўлур эди.\nNamnews Uz ахборот таҳлилий портали раҳбари,\nЯшнобод яшнаб Турдимов Турдиевми ойда кетган ёҳуд ёшли ёки


Qalampir.uz - 2019 йилги Осиё чемпионати Ўзбекистонда ўтказилади\n2019 йилги Осиё чемпионати Ўзбекистонда ўтказилади\n14:23, 11.05.2018 Спорт\nУмид Аҳмаджонов ва Шоакром Исроилов Осиё велоспорт конфедерацияси Президенти билан учрашишди.\nБугун, 11 май куни Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитаси Президенти Умид Аҳмаджонов ҳамда Ўзбекистон Республикаси Жисмоний тарбия ва спорт вазири Шоакром Исроилов Осиё велоспорт конфедерацияси Президенти Осама Аҳмад Абдулла ал Шафар билан учрашув ўтказишди. Бу ҳақда МОҚ Матбуот хизмати хабар бермоқда.\nМиллий олимпия қўмитасида бўлиб ўтган учрашувда томонлар 2019 йилда велоспортнинг шоссе йўналиши бўйича Ўзбекистонда бўлиб ўтадиган Осиё чемпионатига тайёргарлик масалаларини муҳокама қилишди.\n“2019 йилги Осиё чемпионати Ўзбекистонда ўтишидан хурсандмиз. Мазкур нуфузли мусобақани юқори савияда ўтказишимизга ишончингиз комил бўлсин. Бугунги кунда Ўзбекистонда Миллий олимпия қўмитаси, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги ҳамда федерациялар яқиндан ҳамкорликда иш олиб бормоқда. Авваллари ушбу ташкилотлар тарқоқ ҳолда ишлашарди. Биз нафақат Осиё чемпионатини, балки келажакда жаҳон чемпионатини ҳам Ўзбекистонда ўтказишни истаймиз”, деди Умид Аҳмаджонов.\nЎз навбатида ал Шафар Осиё велоспорт конфедерацияси 2019 йилги мусобақани ташкил этишда Ўзбекистонга ёрдам беришга тайёр эканлигини маълум қилди.\n“Ўзбекистондалигимдан хурсандман. Мамлакат спортида рўй бераётган ўзгаришларни кўриб турибман. МОҚ ва вазирлик ҳамкорликда ишлаётганидан мамнунман. Осиё чемпионатини ташкил қилишда Ўзбекистон велосипед спорти федерациясига қандай ёрдам керак бўлса беришга тайёрмиз. Осиё велоспорт конфедерацияси мутахассислари Тошкентда бир неча кун бўлиб, 2019 йилдаги Осиё чемпионатини юқори савияда ўтказиш масаласида ёрдам берадилар”, деди меҳмон.\n“Биз Ўзбекистонда кўпроқ халқаро мусобақалар ўтказишни истаймиз. Велоспортни ривожлантириш йўлида махсус дастур ишлаб чиққанмиз. Спортнинг ушбу турини энг қуйи бўғин – боғчалардан бошлаб ривожлантирамиз. Машҳур спортчи ва мураббийларни Тошкентга юбориб, турли семинар ва мастер-класслар ўтказиш масаласида амалий ёрдам берсангиз хурсанд бўлардик. Федерация билан келишган ҳолда шу йилнинг ўзида 300 та мусобақа ўтказамиз”, деди Умид Аҳмаджонов.\nШунингдек томонлар ўзбек велоспортида янги инновацион технологияларни қўллаш, жумладан фотофинишларни жорий этишда ҳамкорлик қилишга келишиб олдилар. Учрашув якунида Умид Аҳмаджонов анъанага мувофиқ Миллий олимпия қўмитаси номидан меҳмонларга эсдалик совғаларини тақдим этди.\nБугун Тошкентдаги “International hotel” меҳмонхонасида Осиё велоспорт конфедерациясининг ижроқўм йиғилиши бўлиб ўтади. Осама Аҳмад Абдулла ал Шафар пойтахтимизга ташрифи давомида Ўзбекистон велосипед спорти федерацияси раиси Танзила Нарбаева билан ҳам учрашиши кўзда тутилган.\nТеглар:Умид Аҳмаджонов Шоакром Исроилов\nПрезидентдан аввал журналистлар АҚШга етиб борди


Шавкат Мирзиёев: Россия Ўзбекистоннинг энг яқин савдо ҳамкорларидан бири — Sof.uz\nЖАҲОН 5,531,040 2,318,705 347,217\n19.10.2018 15:33 6 Иқтисод\nРоссия Ўзбекистоннинг муҳим савдо ҳамкори, деди Шавкат Мирзиёев Россия президенти Владимир Путин билан бўлиб ўтган ҳужжатлар имзолаш маросимида.\n"Россия ва Ўзбекистон орасида маҳсулот айрбошлаш йил бошидан буён 30 фоизга ошди. Бу йил биз ўзаро умумий савдо ҳажми 6 миллиард доллар бўлишини кутмоқдамиз. Яқин йиллар ичида эса – 10 миллиард доллар бўлади", - деди Шавкат Мирзиёев.\nБиз Россия томонига ўзбек мева сабзавотлари учун яшил коридор яратиб берилгани учун миннатдорлик билдирмоқчимиз. Бугун биз ана шундай тамойил Ўзбекистоннинг бошқа маҳсулотлари учун ҳам қўлланилишига келишиб олдик. Хусусан, тўқимачилик маҳсулотлари учун, - деди Мирзиёев.\nРоссиянинг Ўзбекистон иқтисодиётига киритган сармоялари ҳажми 8,5 миллиард долларни ташкил қилади. Ундан ташқари ушбу ташриф доирасида бўлиб ўтаётган бизнес форумда Россиянинг Газпром, Газпромбанк, Лукойл, Росатом, Внешэкономбанк ва бошқа корхоналари билан умумий қиймати 25 миллиард долларов бўлган шартномалар тўплами тайёрланди.\nУндан ташқари Тошкентда бўлиб ўтаётган “Ўзбекистон Россия Ҳудудлараро ҳамкорлик” форумида умумий қиймати 2 миллиард долардан ортиқ бўлган шартномалар имзоланди.\nШунингдек, бугун Ўзбекистон президенти Владимир Путин ташрифи доирасида биринчи ўзбек АЭСи қурилишига старт берилишина айтиб ўтди.\n23.05 23:39 8491\n23.05 05:31 3621\n22.05 21:57 2110\n23.05 04:56 1963\nБугун, 09:11 1611\n14.03 13:16 1114\n10.03 00:12 3593 Иқтисод\n17.01 17:40 6680 Ўзбекистон\n16.01 12:12 168


Россиялик депутат ипотека тўғрисидаги саволга жавоб беришни хоҳламай, савол берган қизни шарманда қилишга уринди\n22:18 / 10.07.2016\nИпотека ёки iPhone? Мана шу савол охирги кунларда Россиядаги ижтимоий тармоқларда муҳокама қилинмоқда. Россия Думаси ёшлар иштирокида «Эркин фикрлар майдони» номли ўзига хос форум ташкиллаштирди. Унда ёшлар, жамоат ташкилотлари ва депутатлар қатнашди.\nФорум қатнашчиларидан бири бўлган Яна Мамаева унда қатнашаётган «Единая Россия» партияси котиби Сергей Неверовга ипотека тўғрисида савол берди: «Менда айнан сиз олиб бораётган иш тўғрисида савол бор. Иккита олий ўқув юртини битирганман, иккита имтиёзли дипломим бор. Саккиз йилдан буён болалар уйида ишлайман. Ипотека олмоқчи бўлсам, унинг фоизи мен оладиган маошдан кўп. Тушунтириб беринг, мен нима қилишим керак? Бундай яшаб бўладими?».\nБу савол Дума аъзосига унча мақъул бўлмади ва у ғўлдираб сўради: «Сиз иккинчи мутахассисликни пул тўлаб олганмисиз?». Қиз ҳа, деб жавоб берди. Жаноб Неверов сўзини давом эттирмоқчи бўлганида унинг норози кайфиятда эканидан хавотирга тушган Россия Думасининг Ростов вилояти кенгаши депутати Екатерина Стенякина савол берган қизни «талаб кетди».\n«Келинг, бир-биримизга нисбатан одил бўлайлик. Бошқаларнинг пулини ҳисоблаш яхши иш эмас, лекин сиз ипотека ҳақида савол беряпсиз‑у қўлингизда iPhone 6 телефони турибди. У 50 минг рубль туради... Қани бошқа иштирокчиларда савол борми?..».\nЯна Мамаева телефонни унга дўстлари совға қилишганини тушунтирмоқчи бўлганида, бутун зал ёшлар фаоли бўлган депутатнинг имосига маҳтал бўлиб тургандай қарсак чалиб юборди. Бу ҳолат кўпчиликда норозилик кайфиятини уйғотди. Айниқса, депутатнинг фуқарога нисбатан бундай муносабатда бўлиши одамларнинг ғазабини келтирган.\nКўпчлик россияликлар бундай давлат ишчилари одамларни ўйламаслиги ва бунақалар ишдан олиниши керак эканини таъкидлашмоқда.


Ўзбекистонда пахтага чиқмаган оилаларга озиқ-овқат сотиш чекланган\nФарғона вилоятининг Риштон туманида пахта теримига чиқмаган оилаларга давлат нарҳида ёғ сотилмаяпти. Теримда қатнашаётганларга эса озиқ-овқат ва бошқа маҳсулотлар эркин бериляпти.\nРиштонда яшовчилардан бирининг гапларига қараганда, туманда ўсимлик ёғини маҳалла оқсоқоллари аҳолига махсус рўйхат асосида тарқатади. «Риштон туманидаги дўконларда, пахта теримига чиқмаганларга озиқ-овқат маҳсулотлари чекланган тартибда сотиляпти. Оиланинг ҳар бир аъзосига атиги ярим литрдан ёғ сотиляпти», – дейди аҳоли.\nМаълум бўлишича, Риштондаги тижорат дўконларидаги 4-литрлик идишдаги пахта ёғининг шу кундаги нарҳи 45 минг сўм. «Риштон матлуботсавдо» ташкилотига қарашли давлат дўконларида эса уни 32 минг сўмга олиш мумкин.\n«Риштон матлуботсавдо»даги манба пахта ёғи маҳалла қўмиталари томонидан махсус рўйхат асосида берилиши ҳақидаги маълумотни тасдиқлади. «5-6 та дўконларга ёғ етказиб берилган. Ҳозир 22 тонна тарқатиляпти. Ёғ пахта фондига ажратилган махсус фонддан келади", – деди у.\nАйни пайтда, вақтинчалик президент вазифасини бажарувчи Шавкат Мирзиёевнинг Фарғонага ташрифи олдидан барча давлат ва нодавлат ташкилотларининг вакиллари пахта теримига жўнатилган.


Ишлаган қадр топади | QISHLOQ HAYOTI\nАсли касби қурувчи бўлган Бектурди Ортиқов 1998 йили 10 гектар ерда фермер хўжалиги ташкил этиб, иш бошлади. У бугунга келиб экин майдонини 67 гектарга етказди. Ғалладан бўшаган майдонларда такрорий экин сифатида 10 гектар ерга шоли кўчати ўтқазди, мош, сабзавот экинлари экиб, ундан мўл ҳосил олди.\n– Пахтадан 40 центнердан, ғалладан 50-60 центнердан ҳосил олиш биз учун одатий ҳолга айланиб қолди, – дейди Қўшкўпир туманидаги “Ҳамроҳ” фермер хўжалиги раҳбари Бектурди Ортиқов. – Бу йил ғалладан 80, пахтадан 45 центнердан ҳосил олдик.\nПрезидентимиз Хивага ташрифи чоғида фермерлар билан учрашди. Илғор фермер Бектурди Ортиқовга эришган муваффақиятлари, ҳалол ва самарли меҳнатлари учун “Дамас” автомашинаси калитини топширди. Бу Бектурди ва фермер хўжалиги аъзолари меҳнатига берилган баҳо ва катта ишонч эди.\nДарҳақиқат, ишлаган қадр топади. Бектурди Ортиқовнинг меҳнатлари ҳам қадр топди. 2007 йили “Меҳнат шуҳрати” ордени билан тақдирланди. Эл-юрт орасида ҳурмат-эътиборга сазовор бўлди.\nСахийлик яхши одамларга хос фазилатлардан биридир. Фермер буғдойга ўроқ тушдими, дастлаб маҳалладаги боқувчисини йўқотган оилаларга буғдой тарқатади, моддий ёрдам кўрсатади. Унинг ўғли Хайрулла ҳам изидан бормоқда. У ҳозир “Хонободлик Хайрулла кўли” фермер хўжалиги раҳбари.


Шомуродов “Женоа” либосида бир ой деганда майдонга тушди - UzNews.uz\n23 ноября 2020 г. 855 0\nШомуродов “Женоа” либосида бир ой деганда майдонга тушди\nЭлдор “Удинезе”га қарши баҳсда яна захирадан ўйинга қўшилди.\n“Женоа” клубининг ўзбекистонлик ҳужумчиси Элдор Шомуродов “Удинезе”га қарши баҳсда захирадан майдонга тушди.\nУ охирги марта генуяликлар сафида “Интер”га қарши 24 октябрда ўйнаганди. Шундан бери клуб “Катандзаро”, “Сампдория”, “Торино” ва “Рома”га қарши ўйин ўтказган. Қолаверса, бу вақт ичида халқаро танаффус ҳам бўлиб ўтди.\nЎзбекистонлик ҳужумчи кеча Италия А Серияснинг 8-турида “Удинезе”га қарши кечган учрашувнинг 68-дақиқасида Горан Пандевнинг ўрнига майдонга тушди. Бироқ Шомуродов жамоасини мағлубиятдан қутқариб қололмади. Учрашув мезбонларнинг кичик ғалабаси билан тугади.\nЭлдор Шомуродов янги клубида учта учрашув ўтказиб, ҳозирча гол уришнинг уддасидан чиқа олгани йўқ.\nЭслатиб ўтамиз, 2017 йилдан бери “Ростов” шарафини ҳимоя қилиб келган Элдор жорий мавсум бошида 7,5 млн евро эвазига Италия клубига кўчиб ўтганди.\n5 марта, 08:43 562 0


1-курс журналистика топары ушын КОНСПЕКТ » Zlixa Orazimbetovanin' jeke veb sayti\nНеологизимлер - тилдиң барлық системалық талапларына жуўап беретуғын, анаў ямаса мынаў дәрежеде нызамластырылған, көпшилик түрлери сөзликлерде көрсетип берилген, жаңа түсиниклерди билдиретуғын тил бирликлери саналады1. Неологизм термини менен үйрениплип атырған тилдиң лексикалық қатламындағы жаңалықлар, жазыўшылар, шайырлар ҳәм журналистлердиң индивидуал сөз қолланыўлары, бир қатар миллетлердиң тил тараўларында арнаўлы изертленген2.\nҚарақалпақ тилиндеги тилбилими тараўына тийисли әдебиятларға сүйенетуғын болса, оларда неологизимге төмендегише анықлама бериледи:\n«Турмыстағы болып атырған жаңалықларға, қубылысларға, олардың ҳәр түрли белгилерине байланыслы тазадан дөрелип атырған түсиниклерди билдиретуғын сөзлерге неологизм делинеди». Мысалы: исбилермен, ойлап табыўшы, сапа белгиси, дебютант, өндирислик басқарма, мектеп-интернат, жер жолдасы, айықтырғыш ҳәм т.б3.\nНеологизмлер ҳәммеге бирдей түсиникли болып жийи қолланылып кетпегенше кем қолланылатуғын сөзлер топарында қалады. Ал, олардың бир топары ҳәммеге бирдей түсиникли болып, улыўма қолланыўшы сөзлердиң қатарында жийи-жийи жумсалса, онда ол неологизм болыўдан қалады да, тийкарғы сөзлик қордың қатарындағы сөзлердиң топарына енип, белсенди сөзлерге айланып кетеди. Мысалы: ушқыш, өндирис деген сөзлер өз ўақтында неологизм сыпатында қаралған болса, ҳәзирги ўақытта улыўма кең қолланыўшы сөзлердиң қатарында жийи жумсалады ҳәм жаңа сөз болып есапланбайды.\nҚарақалпақ тилинде неологизм сөзлер төмендеги усыллар арқалы дөреледи.\n1. Семантикалық усыл. Тилде бурыннан киятырған сөзлердиң мәнилериниң үстине жаңа мәни қосыў ҳәм мәнилериниң аўысыўы арқалы жаңа сөзлер жасалады. Мысалы: ағза, жарыс, үндеў, туўысқан, жолдас, айлық деген сөзлер бурыннан қарақалпақ тилинде бар сөзлер. Ал, кейинирек оларға жаңадан мәни қосылды. Мәселен, ағза сөзи алдын адамның белгили бир дене мүшесин ғана аңлатып келген болса, кейинирек бир шөлкемниң, органның ҳәм т.б. тең ҳуқық адамы деген мәниде жумсалатуғын болды. Жарыс сөзи бурын ат жарыстырыўды, адамлардың пияда жарысыўларын билдирип келген болса, кейинирек, оған жаңа мәни қосылды. Үндеў сөзи де бурын тек сес шығарыў мәнисинде жумсалған болса, кейинирек оған жаңа мәни қосылып, басқаша түсиникти аңлататуғын болды. Туўысқан, айлық, жолдас сөзлериниң де жағдайы усындай болды. Әсиресе, булардың тилимзге орнығыўында баспасөз материалларының тәсири күшли болды. Мәселен:\n2. Грамматикалық усыл. Бул еки түрли: қосымталардың қосылыўы ҳәм сөзлердиң биригиўи және дизбеклесиўи арқалы жасалады.\nа) қосымта қосыў усылында түбир сөзлерге қосымталардың қосылыўы арқалы неологизмлер жасалады. Мысалы: тилши, хабаршы, баслама, көрсетпе, аўдарма, ығаллы, есапшы, гуўалық, ертелик ҳәм т.б. сыяқлы сөзлер тилимизге қосымталардың жалғаныўы менен жасалып, неологизм сөз сыпатында кирип келди. Олардың жасалыўында -шы\_-ши, -ма\_-ме, -лы\_-лық қосымталары хызмет атқарды.\nб) сөзлердиң биригиўи ҳәм дизбеклесиўи усылында сөзлер өз-ара биригип ямаса дизбеклесиўи арқәлы неологизмлер пайда болады. Мысалы: баспасөз, шегара, тилхат, жолбасшы, журтбасшы, музжарғыш ҳәм т.б. сыяқлы. Булар биригиў арқәлы дөрелген сөз. Өз дәўир ушын неологизм болған болса да, бүгинги күнде неологизм сөзлер қатарынан шығып қалды. Бирақ, усы усыл арқалы тилимизге басқада неологизмлер кирип келмекте. Мәселен:\n3. Сөзлердиң аўысыў усылы. Қарақалпақ тилине басқа тиллерден көплеген сөзлер өз қәлпинде келип кирди. Олар басқа тиллерден кирген жаңа сөзлер. Мысалы: доцент, этюд, кометика, орбита, космос ҳәм т.б. Бул усыл тилимизде еле де жеделлик пенен хызмет етип, тилимиздиң лексикалық қатламының кеңейип, байып бараўына үлкен үлесин қоспақта. Әсиресе, ол арқалы билимлендириў, педагогика тараўына тийисли, мысалы: инновация, рейтин, мотив, технология, интерактив, ролик, конфронтация, тренинг ҳәм т.б. сыяқлы, экономика тараўына тийисли, мысалы: экономия, фонд, доход, потенциаль, динамизм, резерв, сектор, аренда, ассоцация, биржа, кредит, инфрастуктура ҳәм т.б. сыяқлы жаңа сөзлер тилимизге кирип келмекте.\nКейинги жылларда жәмийетлик-сиясий ҳәм мәдений өзгерислерге байланыслы тилимизге жанадан-жаңа сөзлер, терминлер кирип келмекте. Бундай сөзлер ғалаба хабар қуралларында, соның ишинде, биринши нәўбетте, газеталарда өз көринисин таппақта. Олар арасында түрли тараўларға тийисли, түрли ўақыяларды сәўлелендириўге хызмет қылыўшы неологизмлер, сондай-ақ, неологизм характериндеги ибаралар ҳәм фразеологиялық сөз дизбеклери орын алған. Мәселен, тубалаўшылық жылларын артқа таслаў, қайта қурыў нәпеси менен жасаў, пәклениў самалы есиў ҳәм т.б. Соны да айрықша атап өтиўимиз керек, айрым бундай тил бирликлери тек бир мәртебе қолланып, кейин қолланыўдан шығып қалып атырғанларын да ушыратыў мүмкин. Ал, айрымларының вариантлары пайда болмақта.\nXX әсирдиң 80-жылларында газеталарда көплеген таза ибаралар, тил бирликлери ҳәм сөз дизбеклери пайда болды. Олар газета тилиндеги баянланып атырған ўақыяларды, жағдайларды, қубылысларды ҳәм сәўлеленип атырған көринисти тәсирли бериў ушын, экспрессивлик хызметин атқарған десек болады. Мәселен: «Бирақ, тилекке қарсы бул автокәрханада талапты толық қанаатландырыўға шын ықлас, умтылыс, ҳәрекет, бүгинги қайта қурыў нәпеси оншама сезилмейди» («ЕҚ.» 12.04.1986). Мине, бул ибара сол дәўирдеги жәмийеттеги өзгерислерди өзинде толық сәўлелендирген болып, бирақ, сол дәўир өткеннен кейин газетада қолланыўдан түсип қалды. Кейинирек, оның орнына басқаша, мәселен, жумысларды жетилистириў, жанландырыў ямаса бурылыс жасаў сыяқлы вариантлары пайда болды. Мысалы: «…бундай жағдайда миннетлемени де, планды орынлаў мүмкин емес, жумыста жаңаша бурылыс жасаў талап етиледи» («ЕҚ.» 21.09. 1988).\nӘлбетте, баспасөз тили әдебий тилди белгилеўши үлкен дерек болып есапланады. Себеби, газета тилинде әдебий тилдиң орфоэпиялық, орфографиялық, лексикалық, грамматикалық ҳәм стилистикалық нормалары өз сәўлелениўин табады. Газета материаллары стилистикалық, грамматикалық ҳәм ўақыяны баянлаўы тәрепинен бир-биринен ажыралып турады. Бирақ, олардың ҳәр биринде жаңа сөзлер, неологизмлер қолланыўы мүмкин. Бул жағдай газета тилиниң қурамалылығын пайда етеди, гезета тилинде гетерогенлик1 белгини пайда етеди. Егер баспасөз бетлеринде баллетристикалық материал берилсе, эмоционаллық, экспрессивлик ҳәм образлылық және де артады, бул жағдай да газета тилин сыпатлаўшы белгилерден бири есапланады1.\nҒәрезсиз елимизде баспасөз халық санасына тәсир етиўши, халықты миллий ғәрезсизлик идеясы руўхында тәрбиялаўшы, халық пенен байланыстырыўшы шөлкем, оларды бирлестириўши ең өткир қурал деп қаралады. Соның ушын да, баспасөз тили әпиўайы, анық, түсиникли болып, ҳәр қандай жағдайда да бәлент-пәрўаз гәплерден барынша аўлақ болыўы керек. Әсиресе, жаңа сөзлерди, терминлерди, нологизмлерди қолланғанда журналист барынша қырағы болыўы, тилден өз билдилигинше пайдалана бермеўи керек. Себеби, тил - бул халықтың миллий қәдириятлары, руўхый дүньясы, ҳәттеки идеологиясының бир бөлими саналады, ол адамлар арасында тек қарым-қатнас қуралы ғана емес, ал, соның менен бирге адамзатты тәрбиялаўдың да әҳмийетли қуралы болып есапланады. Оның тәкирарланбас имканиятларын жүзеге шығарыў, раўажландырыў, байытып ҳәм жетилистирип барыў ушын миллеттиң ҳәр бир перзенти жуўапкерли ҳәм оның келешеги ушын ҳеш ким бийпарқ болмаўы керек.\nҚарақалпақ тили қарақалпақ халқының миллий әдебий тили болып қалмай, халқымыздың жоқары руўхыйлық ҳәм мәдениятын асырыў, жетискенликлеримиз ҳаққында мақтаныш етиў, өзлигимизди аңлаў ушын тийкарғы қурал екен, демек, оған ҳәр дайым ғамхорлық етип, итибар бериў тийкарғы ўазыйпамыз. Әдебий тилге болған итибар, оның абыройын көтериў ўазыйпасы болса, оның қағыйдаларына, яғный әдебий тилден пайдаланыўдың нормаларын қатаң сақлаў менен белгиленеди. Қарақалпақ әдебий тилиниң мәмлекетлик тил сыпатындағы орнын тәмийинлеў - жәмийетлик-сиясий, руўхый-мәдений, экономикалық турмысымыздағы ролин асырыў, тәлим-тәрбия, ис жүргизиў, баспа ислери, ғалаба хабар қуралларында жоқары мәдениятлылық пенен пайдаланыў, сөз байлығы ҳәм тилдиң грамматикалық қурылысындағы өзгерислерди қалыс баҳалап, тилдиң раўажланыўы ушын саналы қатнас жасаўды әмелге асырыў ўазыйпалары менен тиккелей байланыслы.\nҒәрезсизликтиң дәслепки күнлеринен баслап-ақ, қарақалпақ тилине мәмлекетлик тил бийлиги дәрежесиниң берилиўи бийкардан-бийкарға болған ўақыя емес. Сондай-ақ, бул мәзи рәсмий хүжжетте емес, керисинше, усы миллет ўәкиллерине, ана тилимизге болған шексиз ҳүрмет-итибардың бир үлгиси деп қараўымыз керек. Усының нәтийжесинде қарақалпақ тилине дыққат қаратылып, жәмийетлик-сиясий, экономикалық, руўхый-ағартыўшылық ҳәм басқа да тараўларда мәмлекетлик тил әмелде қолланыла баслады. Оның бай мүминшиликлеринен орынлы ҳәм дурыс пайдаланыў ушын жазыўшылар, шайырлар, алымлар, оқытыўшылар ат салысып, әсиресе, журналистлердиң күшли ҳәрекети сезиледи. Соның нәтийжесинде баспасөзде, радиода, телевидениеде қарақалпақ әдебий тилиниң өзине тәнлиги, сөз қолланыўда, грамматикалық формалардан пайдаланыўда, жаңа сөз (неологизим сөзлер) ҳәм терминлерди қолланыўда ҳәр қыйлы пикирлер айтылды. Олар арасында баспасөз тилине айрықша итибар қаратылды. Себеби, баспасөз - бул миллеттиң жаршысы, руўхыйлық ҳәм ағартыўшылық айнасы, әҳмийетли тәрбия қуралы есапланады. Баспасөз усы ўазыйпаларды атқарыўда қарақалпақ тилиниң өз имканиятларын жүзеге шығарыў, оның келешектеги орнын белгилеў, әдебий тилдиң нызам - қағыйдаларын сақлаў, халықтың саўатлылығын, сөйлеў ҳәм жазыў мәдениятын жетилистириўде үлкен әхмийетке ийе. Қарақалпақ әдебий тилинде болып атырған жағдайларды бақлап барыў, талықлаў, баҳалаў ҳәм тийисли жуўмақлар шығарыў, надурыс бағдарлардан қайтарыў ямаса оларды дүзетиў мәселесинде баспасөз үлкен ўазыйпаны атқарады.\nҚарақалпақ әдебий тили жазыўда, сөйлеўде өзиниң қатаң нызам-қағыйдаларына, яғный әдебий тил нормаларына ийе. Әдебий тил нормаларына қатаң әмел қылыў ана тилимизге, оның ийелери болған қарақалпақ халқына, киндик қанымыз тамған Қарақалпақстанға болған ҳүрметимиздиң бир белгиси. Әсиресе, әдебий тил қағыйдаларына итибар қаратыў баспасөз хызметкерлерине, журналистлерге үлкен жуўапкершилик жүклейди. Себеби, баспасөз тили - қарақалпақ тилиниң, тил мәдениятының айнасы есапланады. Әдебий тилдиң қағыйдаларын дурыс өзлестириў ҳәм де оған әмел кылыўды тәмийинлеў барысында тәлим - тәрбия орынлары, баспасөз, баспа ислери, радио - телевидение әҳмийетли ўазыйпаны атқарады. Әдебий тилди оқытыў, оның қағыйдаларына мас жазыў, әдебий тилде сөйлеўде әсиресе, баспасөздиң тәсири күшли. Баспасөз жазба дерек сыпатында әдебий тил қағыйдаларын өзлестириўде үлги ўазыйпасын атқарады. Сонлықтан да, баспасөз тили ҳәмме үлги алатуғын тил сыпатында қаралып, жәмийет ағзалары баспасөзге қарап өз жазыўын ҳәм сөйлеўин қәлиплестирип барады.\nҒәрезсизликтиң дәслепки күнлеринен баслап-ақ, баспасөзде жазыў көриниси түптен өзгертилип, тил мәдениятының артып барғанын гүзетиўимиз мүмкин. Баспасөз материалларының мазмуны ғәрезсизлик, азатлық, еркинлик, дөретиўшилик, тарийхый, миллий, диний қәдириятларға ҳүрмет, келешекке исеним идеялары менен байытылды. Журналистлердиң еркин дөретиўшилик пенен қәлем тербетиўине имканиятлар жаратылды. Журналистлердиң ҳуқықларын кепиллеўши бир қатар нызамлардың қабыл етилиўи, олардың дөретиўшилигине, белсендилигине нәтийжели тәсир жасады. Олардың ана тилинен пайдаланыўында бираз болса да жанлы дөретиўшилик ҳәрекет көзге тасланады. Әсиресе, бурын оншама қолланыла бермейтуғын нақыл-мақалларды орынлы ҳәм өнимли қолланыў, түрли сүўретлеў қуралларынан пайдаланыў, көркем тил менен сөйлеў тили бирликлерин уйғынластырып жазыў тәсирли ҳәм жанлы сүўретлеўди қәлиплестирип барды.\n19 апреля 2016 04:16 717 рет көрилди Комментариялар: 0 Принтер\n«АНА ТИЛИМ – СЕН БАСҚАДАН АЙЫРМАМ…»\nТИЛ ҚАҒЫЙДАЛАРЫН БУЗҒАНЛАРҒА ЖИНАЙЫЙ ЖУЎАПКЕРШИЛИК


Жанубий Каролинада шамол ерга қўнмоқчи бўлган самолётни учириб кетди (видео) » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nЖанубий Каролинада шамол ерга қўнмоқчи бўлган самолётни учириб кетди (видео)\nАллигиэнт компаниясига тегишли бўлган самолёт 11 сентябрь куни Жанубий Королинанинг Мертл-Бич аэропортига қўнишни амалга ошираётган вақтида «Ирма» тўфонининг шамолига дуч келди, деб ёзмоқда «Дарё» нашри.\nСамолёт Харрисбургдан (Пенсильвания) кўтарилган бўлиб, қўнишни амалга ошира олмаганидан сўнг Шимолий Каролинанинг Роли шаҳрига йўналтирилиб юборилган, деб ёзади Daily Mail.\nШамолнинг самолётни том маънода учириб кетаётгани тасвирланган видео ABC 15 канали ходими Эд Пиотровски томонидан тасвирга олинган.\nУшбу видео остига изоҳ қолдирганлар учувчининг маҳоратига тасанно айтишмоқда.\nЖурналистнинг қўшимча қилишича, Мертл-Бич аэропортидаги кўплаб рейслар бекор қилинган ёки вақтинчалик тўхтатилган.\n18:26 / 13-08-2017\n07:16 / 03-06-2017\nАвстралияда йўловчи самолёти фавқулодда қўнишни амалга оширди\n09:31 / 23-03-2017\nМинскдан ҳавога кўтарилган самолёт қушлар тўдаси билан тўқнашиб кетди\n11:36 / 20-03-2017\n10:20 / 11-03-2017


Россия ҳукумати доллардан воз кечиш режасини тайёрламоқда - ОАВ - 03.10.2018, Sputnik Ўзбекистон\nРоссия ҳукумати доллардан воз кечиш режасини тайёрламоқда - ОАВ\nУшбу режа йирик холдинг компаниялари активларини Россия юрисдикциясига ўтказиш ҳамда экспорт-импорт операцияларида миллий валюталардан фойдаланишни назарда... 03.10.2018, Sputnik Ўзбекистон\nУшбу режа йирик холдинг компаниялари активларини Россия юрисдикциясига ўтказиш ҳамда экспорт-импорт операцияларида миллий валюталардан фойдаланишни назарда тутади.\nТОШКЕНТ, 3 окт – Sputnik. Россия ҳукумати иқтисодни доллардан холи қилиш режасини тайёрламоқда, деб ёзмоқда Коммерсант The Bell нашрига асосан.\nМанбаа хабарига кўра, ушбу лойиҳа ВТБ банки раҳбари Андрей Костин режаси асосида тайёрланмоқда ва у бир-икки ҳафта ичида бош вазир Дмитрий Медведев томонидан тасдиқланиши керак.\nЯнги лойиҳа доллар билан боғлиқ операциялар учун ҳеч қандай чеклов киритишни назарда тутмаган ҳолда бошқа миллий валюталар билан ҳисоб-китоб қилиш учун кенг имкониятлар яратишга қаратилган.\nЛойиҳа муҳокамасида ВТБ ҳамда бошқа йирик экспортчи банклар иштирок этмоқда. Қайд этилишига кўра, Ҳукуматнинг асосий мақсади – бизнес учун ҳеч қандай йўқотишсизларсиз бошқа миллий валюталарда ҳисоб китоб қилиш учун имкониятлар яратишдир.\nЎзбекистонда доллар курси нега ошмоқда? - Марказий банк изоҳи\n18 Сентябр 2018, 13:52\nЭслатиб ўтамиз, бироз олдин ВТБ раҳбари Андрей Костин иқтисодни доллардан холи қилиш режасини таклиф қилган эди. Хусусан у, энг йирик Россия холдинг компаниялари активларини Россия юрисдикциясига ўтказиш ҳамда экспорт-импорт операцияларида миллий валюталардан фойдаланишни таклиф қилган эди. Ушбу ғоя Россия Иқтисодиёт вазири Максим Орешкин ҳамда молия вазири ўринбосари Алексей Моисеев томонидан тасдиқланган эди.\nКейинчалик, эса ушбу лойиҳани умумий кўринишда Россия президенти Владимир Путин ҳам тасдиқланган эди. Костин айтишига қараганда иқтисодни доллардан холи қилишга камида 5 йил вақт кетади.


АҚШнинг Россиядаги элчиси Жон Салливан расмий Москва унга маслаҳатлашувлар учун Вашингтонга кетишини тавсия қилганига қарамай, Россияни тарк этишдан бош тортди. Бу ҳақда вазиятдан хабардор манбаларга таяниб Axios нашри хабар берди.\n16 апрел куни Россия ташқи ишлар вазирлиги АҚШнинг санкцияларига жавобан 10 нафар америкалик дипломатни чиқариб юборишини ва Салливанга «уйга маслаҳатлашувлар учун қайтиш»ни тавсия қилган. Моҳиятан бу Россия АҚШ элчисини ўз ҳудудидан чиқариб юборишини англатади.\nAxios’нинг хабар беришича, ушбу тавсияларга қарамасдан, Салливан Москвада ўз ишини давом эттирмоқда. Манбаларнинг таъкидлашича, АҚШ элчиси Россия расмийлари уни мажбур қилмагунча Россияни тарк этиш истагида эмас.\nРоссия ва АҚШ ўртасидаги муносабатлар АҚШ президенти Жо Байденнинг март ойидаги интервьюсидан кейин таранглашди. Байден ўша интервьюда Россия президенти Владимир Путинни «қотил» деб ҳисоблашини ва Москва АҚШдаги сайловларга аралашув учун «катта ҳақ тўлашини» айтган. Шундан кейин Россиянинг Вашингтондаги элчиси Анатолий Антонов ортга чақиртириб олинган.


Sevgi sabog'i - 13 Мая 2012 - ..::MuxliS.Biz.Uz::..\nЧетверг, 29.07.2021, 15:05 Приветствую Вас Гость | RSS\nГлавная » 2012 » Май » 13 » Sevgi sabog'i\nМуҳаббат-муҳаббат деймиз. Оғиз кўпиртириб, соатлаб гап талашамиз. Қоғоз қоралаймиз, куйга соламиз, мадҳиялар, достонлар битамиз... Аслида, шу туйғунинг қадрига етамизми? Кўнгилда кечса, туғён урса изҳор қилмоққа журъат қила оламизми? Ўзи муҳаббатнинг илдизи қаерда?\nБарибир, илк муҳаббатга етмайди бари. Кўнгилга илк бора ташриф буюрган бу туйғу... Эсласам, вужудимга титроқ инади. Юрагим тўлиб-тошиб кетади ғалати ҳис-туйғуларга. Энтикаман, эзиламан... йиғлайман. У билан ўн йил битта мактабда, битта синфда ўқибман-у, юраверган эканман, кўнгилни кенг қилиб. Йўқ, умидвор ҳам бўлмаганман, лекин ишқ юракни куйдирганидан кейин...\nЙил охирига келиб, унга нома битдим. Севги изҳор қилинган хат. Энди ўзига бериш учун отнинг калласидай юрак керак. Бу қурмағур менда... Дугонасига, сирдошига беришга ҳам чўчиб турибман. Ўйлаб-ўйлаб топган тадбирим шу бўлди-сездирмайгина сумкасига солиб қўйдим.\nЭнди юрак ҳовучлаб юрибман. Шўрлик оғиз очмайди. Худди ҳеч нарса содир бўлмаган-у, биз аввалгидек апоқ-чапоқ бўп юрибмиз. Аммо мен кўзига қарашга ботинолмаяпман. Бу ёқда мактаб охирлаяпти. Ҳадемай имтиҳонлар бошланади-ю, шу билан ҳаммасига нуқта қўйилади.\nТунлари тикан устида ағанагандек бўламан, кундузлари... Охири журъат топдим. Энг сўнгги имтиҳонга бир кун қолганди. Консультация бошланмаганди ҳали. Вақтлироқ боргандим. Синфга кирсам, ё бахтимдан, ўтирибди аллақандай китобга термулиб. Ёлғиз. Ёнига ўрнашдим.\n«Яхшимисан, Баҳор!», дедим, кейин тилим тутилиб қолди. Арзирли гап тополмай қийналдим. У менга шундай тикилдики, ажабтовур ҳолга тушдим. Нигоҳи кескин тус олганди. Кўзларим дош беролмади.\n«Ўзимга айтсанг бўлмасмиди?»,-деди ҳамон нафратомуз тикилиб.\n«Нимани?»,-дедим. Сезиб турибман, хатни айтяпти.\n«Мени шарманда қилдинг...».\n«Нималар деяпсан, ким... ким сени шарманда қилди?!». Ўрнимдан туриб кетдим.\nУ бошини хиёл эгди. Ҳазин оҳангда давом этди:\n«Сумкамга солиб қўйган нарсанг биринчи кимнинг қўлига тушганини билмайсан. Оғзи бўш дугоналарим... э-э, мана, мактабда дув-дув гап бўлди».\nУ бирдан йиғлаб юборди. Кафтларини юзларига босди. Мендан ўпкаланиб, гиналаниб йиғлади:\n«Сенга нима ёмонлик қилувдим, нима?!».\nГунг бўлиб қолгандим ўша дам. Ҳатто уни юпатиш ҳам қўлимдан келмади. Айбдор эдим. Агар севишни айб деб санашса, ҳа, ана шу «айб»имни тағин тасдиқладим. Баралла айтдим унга:\n«Баҳор, сени ростдан ҳам...».\n«Бас қил!-у аламидан бақириб юборди.-Нима, билмайсанми, тўйим бўляпти-ку! Индинга фотиҳам бўлади, фотиҳам!».\nМен карахт бўлиб қолдим. Очиғи, бу хабар мен учун янгилик эди. Наҳот шу пайтга қадар эшитмаган бўлсам? Нима, яширишдими? Нега? Бирор ҳунар кўрсатмасин дебми? Қўлимдан нима ҳам келарди ўзи... Мана, шахмат ўйинидаги мот қилинган шоҳ ҳолига тушдим. Энди тамом. Ҳаммаси тамом.\nСинфдош қизлар, кейин йигитлар синфга чуввос солиб кириб келишди. Баҳор шоша-пиша сумкасидан рўмолча чиқарди, кўзларини артиб олди. Кейин... кейин консультация бошланди. Ундан сўнг имтиҳон... Банкет. Шу билан ўқувчилик давримиз ҳам ниҳояланди. Орадан бир ой ўтиб... туйқус дарвозамиз тақиллаб қолди. Шошиб чиқдим. Эшикни очсам... Баҳор дугонаси билан турибди.\n«Уч кундан кейин тўй, албатта ўтгин, мана бу сенга». Қўлимга ярим кафтчалик қоғоз узатди. Таклифнома экан. Исмим босма ҳарфларда ёзилган: «УЛУўБЕК». Юрагимда бир нима «чирт» узилгандек бўлди. Гапиришга тилим айланмади. Кўзларига тикилганча қотиб қолибман.\n«Бормасанг, хафа бўламан». Қайта таъкидлади у. Кейин кетди. Юрагимга алам-қайғулар, ҳажр оловини пуркаб кетди. Шу оқшом тонггача мижжа қоқмадим. Йиғладим. Биринчи муҳаббатимнинг аламли қиссаси мана шу.\nОчиғи, Баҳорнинг менда кўнгли йўқ эди. Қизиқ, шундай бўлсаям, ўзига яқин оларди. Энг қадрдон дўсти каби. Мен эса, галварс, ҳатто, «Бахтли бўл», деб тилак билдирмабман. Тўйига-ку, бормадим. Ўртоқларим қанча қисташди (ахир яхши кўрган қизимнинг тўйига қандай бораман?)...\nЮрагимнинг бир чеккасига армон тоши юк босди. Йўқ-йўқ, юрак армон тегирмонида янчилди.\nҲаёт ҳали олдинда экан. Китобларда «Бу қайтар дунё» қабилидаги ҳикматларни кўп ўқиганман-у, уқмагандим. Энди билсам, донишмандлар ҳам ҳаёт тажрибасига суянишар экан. Ҳар бир ҳикматда, мақолда ҳаёт уфуриб турар экан.\nМактабни битирган йилим НамДуга ҳужжатларимни топширдим. Филология факультетига. Бахтимдан ўргилайки, «толиб» деган номга муяссар бўлдим. Оврўпочасига айтадиган бўлсак: «студент».\nИкки ҳафта ўтар-ўтмас пахтага олиб кетишди. Бу мавсумнинг боп жойи шундаки, кимлигинг беш қўлдай аён бўларкан-қоларкан: меҳнаткашлигинг, интизоминг, ахлоқинг... Яхши бола бўп юрсанг майлику-я, ножўя иш қилгудай бўлсанг... таъзирингни беришади домлалар ҳам, «акахон»лар (юқори курсдагилар) ҳам. Бизнинг ўй-хаёлимиз ҳам, ишимиз ҳам битта: пахта.\nКурсдошларим билан қалинлашиб, қадрдонлашиб борардик. Тушликни бирга қиламиз, хирмонга юкларни бирга олиб чиқамиз, хуллас, бир ёқадан бош чиқарамиз.\nПахтага келганимизнинг бешинчи куни эди. Ён қабатимдан бир курсдошим тушган. У биринчи кунданоқ ҳаммани эътиборига қаратган, айниқса, деканимиз шу қизни намуна қилиб кўрсатавериб, барчамизнинг юзимизни шувут қилиб қўйганди. Бутун курс бўйича пахта теришда унга тенг келадигани йўқ эди. Ўша куниёқ унинг номи Намуна бўлди-қолди. Ҳатто ҳайиқмай, олдида Намуна қиз деб чақирадиган бўлишди. Мен бу ном унга қилинган ҳимматданми, деб юрсам, асл исми шу экан.\nМана, ҳозир пилдираб ишга киришиб кетди. Бирам чаққон. Мен битта чаноққа қўл теккизгунимча у учта-тўртта чаноқдан пахта юлиб олади. Бир кўз юмиб очгунча икки одимга ўзиб кетди. Эгатига боқаман: қилча ҳам пахта қолдирмай териб боряпти. Туйқус у ари чаққандай «вуй»лаб юборди. У томонга қарадим. Чўккалаб олибди. Қандайдир хавфни кўнглим сезди, этакни белимдан бўшатиб, олдига бордим. Бармоқларини сўл кафтига олган, маҳкам қисиб ўтирибди.\n«Нима бўлди?»,-олдига яқинлашдим. У қаддини ростлади. Дарров қўлларини этагига тиқди.\n«Э, шунчаки...»,-нописандлик билан деди у. Зимдан кузатдим. Этагига қизил доғлар теккан, ўзи лабини тишлаб, у ёқ-бу ёққа нигоҳ ташлаяпти. Гўёки атрофни томоша қиляпти.\n«Шунчаки бақириб юбордим денг...»,-жиғига тегмоқчи бўлдим. У афтимга бир тикилиб олди. «Ишинг нима», дегани бўлса керак-да?\nЭнди сездим, бояги қизил доғлар пича кенгайибди. Миямда яшин ургандек бўлди-қон! Шимимнинг чўнтагидан дастрўмолча олиб Намунага узатдим. Янги, ҳали фойдаланмагандим.\n«Болалик қилманг, қўлингиздан қон оқяпти, сириб боғланг», дедим. У амримга бўйсунди. Тирноғи орасига чаноқ қадалган экан. Шунга «дунёни бошига кўтарибди». Намуна билан қадрдонлашувимиз, йўқ, унинг менга боғланиши шу воқеадан бошланди.\nПахта терими ҳам тугади. Барчамиз соғинганимиз-иссиққина уйларимизга қайтдик. Ўқишлар тағин изига тушди.\nНамунани фақат илғор теримчими десам, тиришқоқ ҳам экан. Дарсларда фаол, ҳар бир машғулотда, албатта, сўзга чиқади. Дафтар-дафтар конспект ёзади. Бир сўз билан айтганда, у исми жисмига монанд қиз эди. Унга бутун синф ҳавас қиларди-ю, мен... тўғрисини айтсам, жўнгина муносабатда бўлардим, фақат шу. Бўлмаса на ҳуснида, на ахлоқида нуқсони бор, ҳурлиқо.\nБир куни шамоллаб, ётиб қолдим. Ўқишга уч кун боролмадим. Иккинчи кун телефон бўлди. Гўшакни кўтарсам... Намуна. Аҳволимни сўради қуюқ қилиб. Саволларига наридан-бери жавоб бердим. Қизиқ, рўйхуш бермасам ҳам ўзига олмайди. Кўнгли нақадар пок қиз... Аммо мен...\nБиринчи семестр тугади. Таътилга чиқдик. Мен қарздор эдим. «Экология»дан «2» олганман, тузатишим керак. Шу мақсадда факультетга ўтдим. Деканатга кирсам, Намуна ўтирибди.\n«Фидойисиз-да, ҳамма маза қилиб дам оляпти...», дедим салом-аликдан кейин.\nУ билинар-билинмас жилмайиб қўйди. Кейин университет қошидаги тилшунослик тўгарагига қатнаётганини, инглиз тилини ўрганаётганини айтди. Мен ҳам «мақтаниб» қўйдим:\n«Шу экологияга меҳрим тушган...».\nНамуна идрокли эмасми, фикримни дарров илғади. Яна табассум қилди.\n«Экологиягами ё экология домласигами...». Беихтиёр кулгу кўтарилди. Кейин жиддий тортиб, мен ажабланадиган гап айтди.\n«Сиз ўтгансиз, домланинг ўзи айтди. Ишонмасангиз, бориб сўранг».\nЧин экан. Домлага учрашгандим. Менга фамилиядош талабанинг баҳосини қўйган экан. Имтиҳон варақасини кўрсатишни талаб қилсам бўларди-ю, хоҳламадим. Нима кераги бор ортиқча даҳмазанинг.\nЕтти кун етти дақиқадай зув ўтиб кетди. Тағин дарслар бошланди. Янги фанлар киритилибди. Намуна ҳамон ўша-ўша: тиришқоқ, зийрак, аълочи ва... меҳрибон.\nБир куни қизиқ иш бўлди. Жисмоний тарбия дарсидан қайтгандик. Нафасим ичимга тиқилган, бир томондан терлаб-пишиб кетганман. Чанқоқ азоб беряпти. Факультет ҳовлисида кран бор. Ўша ерга бордим. Кран мурватини бураб, энкайиб, сувга энди ҳовучимни тутган ҳам эдимки, шариллаб оқаётган сув бирдан тинди. Бошимни кўтарсам, тепамда ғўдайиб Намуна турибди.\n«Шу ҳолингизда совуқ сув-а, яна касал бўлгингиз келдими?», деди у жаҳл билан.\nТушунолмай қолдим. Ўзи ким бу? Нега хўжайинлик қилади? Ҳар нимага тумшуғини тиқади? Парво қилмай тағин кран мурватини бурадим. Намуна яна ўжарлик қилди. Мен бошқа чидаёлмадим:\n«Нима, хотиниммисиз, менга хўжайинлик қиладиган?!».\nУнинг аввал лаблари титради, кейин юзлари ўзгарди. Бирдан ортига бурилиб чопиб кетди. Назаримда, йиғлади-ёв. Кўнглини оғритдим мен аҳмоқ. Ўзи нега қайсарлик қилади? Очиғи, тушунмаётгандим. Шу тариқа кунлар, ойлар ўтди. Биз бу орада гаплашмай юрдик. Мен тўнка, ҳаттоки, кечирим ҳам сўрамадим ундан. Биринчи курс тугаши арафасида йиғилишдик. Шаҳар чеккасидаги одмигина кафеда музқаймоқхўрлик бўлди. Ҳамма бирин-кетин ҳасратини ёзди. Намуна ҳам бор эди. У ўзини анча олдирган, олдинги қувноқлигидан асар ҳам қолмаганди. Чўкканди бояқиш. Гал унга келганди. Дардини тўкиб ташлади. Сўнгги гапи қулоқларимда қайта-қайта янграгандек бўлди:\n«...Мен ўқишимни Тошкентга кўчиртиряпман. Журналистикада давом эттираман. Хафа бўлмайсизлар энди...».\nМен Намуна билан ярашолмадим. Негадир йигитлик ғурурим, ғўрлигим бунга йўл қўймаётганди. Юрагимнинг туб-тубида ундан кечирим сўраш истаги учқунлаб турарди-ю, лекин негадир журъатим етмасди.\nЎқишлар тугаб, катта таътил бошланди. Ҳамма уй-уйига кетди. Мен яна битта фандан қарздор бўлиб қолдим. Шу иш билан деканатга, кафедрага қатнадим. Ишим оғир кечмади. Бир курсдош қиз ҳам мен «йиқилган» фандан «2» баҳо олган экан. Бирга топширдик... омад икковимизга ҳам кулиб боқди. Бу қиз Намунанинг қадрдон дугоналаридан эди. Мен Намунанинг нима мақсадда ўқишини Тошкентга кўчирганини билмасдим. Шуни дугонасидан сўрадим.\n«Шунчалар гўлсиз-а, Улуғбек, Намунадай қиз қаерда бор яна? У сизга кўп яхшиликлар қилган. «Экология»дан ҳам баҳоингизни ўша оберган...».\n«Нима?». Юрагимда олов қўзғалди.\n«Тоғаси бўларди-ку, ўша «экология» домласи, билмасмидингиз?»,-у ҳайрон бўлиб тикилди менга.\n«Йй-ўқ. Лекин бу ишни нима учун қилди, нимага?».\n«Қизиқ, биласиз деб юрардим, у сизни севарди, Улуғбек!».\nМен бошқа ажабланмадим. Чунки ҳаммаси аён бўлган эди. Намунанинг менга ғамхўрлиги, тергашлари-ю меҳрибончилиги-ҳамма-ҳаммасини англаб етдим. Қизиқ, негадир кулгим келди. Бутун вужудимни кулгу эгаллаган эди-ю, истиҳолами, андишами, уятми-шунга ўхшаш ҳис йўл бермаётганди. Йўқ, мен Намунанинг муҳаббатига, унинг юрагини асир қилган пок туйғуга эмас, мендек омадсиз бечора бир йигитнинг севилишига кулгим қистаганди. Дугонасининг кейинги гапи ҳаммасидан ҳам ошиб тушди.\n«У сизни деб Тошкентга кетди. Унутиш учун...».\nҲаёт қизиқ-да: сен кимгадир кўнгил қўясан, кимдир сенга. Сен бировни деб эзиласан, юрагинг куйиб кетади, бошқа биров эса сени деб шу кўйга тушади.\nҲа, Намунага кўнглим йўқ эди. Ҳаммадан гўзал, одобли бўлса ҳам, меҳрибон, ғамхўр бўлса ҳам, негадир мен учун... йўқ-йўқ, наздимда уни ҳамма йигитлар севиши шартдек эди-ю, фақат мен...\nБаҳор ҳали-ҳалигача тушларимга киради. Баъзан уйқум ўчиб, ўйлар комига тортади. У билан хаёлан суҳбат қураман. Тўймайман... тўймайман...\nКатегория: Hikoyalar | Просмотров: 930 | Добавил: Admin | Рейтинг: 0.0/0


Гиёҳванд моддалар савдоси билан шуғулланган жиноий гуруҳ фош этилди - Darakchi\nГиёҳванд моддалар савдоси билан шуғулланган жиноий гуруҳ фош этилди\nЖИНОЯТ 22.02.2016, 16:56\nГоҳида тақдир тақозоси билан етти ёт бегонларанинг ҳам йўли бир нуқтада кесишади. Бироқ бизнинг қаҳрамонларимиз – хоразмлик Ёрқинбек Раҳимов билан тошкентлик Нозимжон Дадамуҳамедовни тақдир эмас, ноқонуний йўл билан кўп ва хўб бойлик ортириш орзуси учраштирди, десак, муболаға бўлмас.\nЯхши отга бир қамчи...\nАллақачон қирқни уриб қўйган бу “шериклар” шу пайтгача жамиятда ўз ўрни тополмаган кишилар тоифасидан. Гарчи олий маълумот эгаси бўлсаларда ўз соҳалари бўйича бирор ерда қойиллатиб ишлаб қўйишмаган. Тирикчиликни ўтказиш учун дуч келган иш, кўпинча ноқуний ишлар билан шуғулланиб келишган. Шу боис, Ё.Рахимов ҳам, Н.Дадамухамедов ҳам бир мартадан қора курсига ўтиришга улгуришган. Бироқ, бундан улартегишли хулоса чиқаришса қанийди? Улар бу гал яна хатарли ва тубан ишга – гиёҳванд моддаларнинг ноқонуний савдосига қўл уришди.\nТилла эвазига оғу\nДадамуҳамедов билан яқин алоқада бўлиб келган Раҳимов ёзнинг ажойиб кунларидан бирида шеригига агар ўхшаб қолса, мўмайгина “соққа” келитириш мумкин бўлган бир таклифни билдиради. Гап шундаки, унинг бир таниши нақ 3,5 килограм миқдоридаги олтин тангаларни арзон баҳога сотмоқчи экан. Фақат бир шарт ҳам бор эди: олтиннинг эгаси гиёҳвандликка берилган бўлиб, “чегирма” эвазига уни ўша “заҳри қотил” билан “суғориб туриш” керак эди. Яхшигина фойда исини сезган Нозимжон тезгина ишга киришди: эртасигаёқ аллақаердан 25 грамм қорадори топиб келди ва шеригидан бир миллион сўм ундириб кетди.\nБўйнида иллати борнинг оёғи қалтирар\nЁ.Рахимов, ўз навбатида “оғу” тўла халтачани қўлига олиб, уни икки қисмга бўлди ва уни сўраган одамга топшириш учун “Дўмбиробод” қуроилиш материаллари бозорига йўл олди. Ёрқинбекнинг шубҳали ҳатти-ҳаракати, бежо қарашлари бозорда махсус тадбир ўтказаётган ҳуқуқ-тартибот идоралари вакилларининг эътиборини тортди. Ё.Рахимовни ҳужжатларини текшириши учун тўхтатишганда, унинг ёнида холислар гувоҳлигида кичкина халтачага солинган 12 грамм қорадори моддаси топилди. Ёрқинбек тергов жараёнида Олимжолн Эргашев деб тилга олган “харидор” эса, воқеа жойидан яширишга улгурганди.\nУзоқ чўзилмаган “узлат”\nҚорадорининг қолган қисми Раҳимовнинг квартирасидан – гиламнинг тагидан топилди. Суриштирув давомида ушбу гиёҳванд моддани Ёрқинбек Нозимжон Дадамуҳамедовдан олгани, уни О.Эргашевга топширб, эвазига тилла тангалар олмоқчи бўлганини тан олди.\n“Жиддий иш” олдидан бироз кўнгил ёзишга қарор қилган Н.Дадамеҳамедов бу пайтда тоғ қўйнида юрганди. Шеригининг қамоққа олинганини эшитган Нозимнинг ўтакаси ёрилди ва маълум муддат ҳуқуқ-тартибот идоралари назароидан йироқроқда бўлишга аҳд қилди. Аммо, бузоқнинг қочгани сомонхонагача деганларидек, бу “узлат” узоққа бормади – у кўп ўтмай қамоққа олинди.\nСуд жараёнида ҳар икки жиноятчи ўз айбини тан олди ва қилган ишларидан пушаймонлик билдиришди. Суд ҳукмига биноан, Ёркинбек Рахимов умрининг яна 10 йилини, Нозимжон Дадамухамедов эса, 12 йилини панжара ортида ўтказадиган бўлди. Шу тариқа маълум муддат уларнинг оиласи тиргаксиз, фарзандлари ота меҳридан мосуво қоладиган бўлди.\nХаёлини мўмай даромад ортириш илинжи банд этиб, нафс ортидан югурган бу кимсалар шу тариқа ўз ҳаётларини ҳам, яқинларининг тақдирини издан чиқаришди...


БССТ коронавирус келиб чиқиши бўйича суриштирувларни қайта тиклайди - 27.09.2021, Sputnik Ўзбекистон\nБутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти коронавирус келиб чиқишини ўрганадиган мутахассисларнинг янги жамоасини тўпламоқда 27.09.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 27 сен — Sputnik. Бутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти COVID-19 пандемиясига сабаб бўлган вирус келиб чиқишини ўрганиш ишларини қайтадан тиклашни режалаштирмоқда. Бу ҳақда The Wall Street Journal хабар бермоқда.БССТ вакиллари таъкидига кўра, пандемияни юзага келтирган сабабларнинг аниқланишига жуда оз қолган. Хитой ушбу ташаббусига қарши чиқиши мумкинлигига қарамасдан, ташкилот 20 нафар олимдан иборат янги жамоани тўплашни режалаштирмоқда. Улар сафидан лаборатория хавфсизлиги ва биоҳимоя, шунингдек, жониворлар касалликлари бўйича мутахассислар ўрин олиши кутилмоқда.Бундан олдинги олимлардан иборат халқаро гуруҳ ХХРда январ ойи ўрталаридан февралгача бўлган эди. Улар Ухан вирусология институтида, жумладан, вирус сизиб кетгани тахмин қилинган BSL-4 лабораторияси, "Хуанань" денгиз маҳсулотлари бозори ҳамда касалликлар назорати ва профилактикаси марказида бўлган эдилар.Якуний ҳисоботга кўра, SARS-CoV-2, катта эҳтимол билан, инсонга кўршапалакдан бошқа ҳайвонлар орқали ўтган: ўхшаш патогенлар панголинларда ҳам аниқланган.Бироқ, БССТ раҳбари Тедрос Адханом Гебрейесус вирус манбаси аниқланмагани боис, вируснинг лабораториядан сизиб чиққани айтилган версияни ўрганишни давом эттиришга чақирган.Август ойи охирида америка разведкаси SARS-CoV-2нинг келиб чиқиши тўғрисида Жо Байден учун тайёрлаган ҳисоботдан айрим маълумотларни эълон қилганди. Америка разведкасига кўра, коронавирус биологик қурол сифатида яратилмаган бўлиши мумкин, Хитой ҳукумати ҳам эҳтимол, у ҳақда касаллик авж олмагунча билмаган.Бироқ, шундай бўлса-да, суриштирув иштирокчилари якуний бир хулосага кела олишмаган.Ўз навбатида, Пекин, COVID-19 мавзусида очиқ ва масъулиятли позицияни эгаллагани ҳақида кўплаб маротаба таъкидлаган. ХХР Ташқи ишлар вазирлиги баёнотига кўра, пандемия бошланган вақтдан эътиборан Хитой зудлик билан суриштирув ишларини бошлаган ва патогенни аниқлаб, барча муҳим маълумотларни чоп этган.\nБутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти коронавирус келиб чиқишини ўрганадиган мутахассисларнинг янги жамоасини тўпламоқда\nТОШКЕНТ, 27 сен — Sputnik. Бутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти COVID-19 пандемиясига сабаб бўлган вирус келиб чиқишини ўрганиш ишларини қайтадан тиклашни режалаштирмоқда. Бу ҳақда The Wall Street Journal хабар бермоқда.\nБССТ вакиллари таъкидига кўра, пандемияни юзага келтирган сабабларнинг аниқланишига жуда оз қолган. Хитой ушбу ташаббусига қарши чиқиши мумкинлигига қарамасдан, ташкилот 20 нафар олимдан иборат янги жамоани тўплашни режалаштирмоқда. Улар сафидан лаборатория хавфсизлиги ва биоҳимоя, шунингдек, жониворлар касалликлари бўйича мутахассислар ўрин олиши кутилмоқда.\nБундан олдинги олимлардан иборат халқаро гуруҳ ХХРда январ ойи ўрталаридан февралгача бўлган эди. Улар Ухан вирусология институтида, жумладан, вирус сизиб кетгани тахмин қилинган BSL-4 лабораторияси, "Хуанань" денгиз маҳсулотлари бозори ҳамда касалликлар назорати ва профилактикаси марказида бўлган эдилар.\nЯкуний ҳисоботга кўра, SARS-CoV-2, катта эҳтимол билан, инсонга кўршапалакдан бошқа ҳайвонлар орқали ўтган: ўхшаш патогенлар панголинларда ҳам аниқланган.\nБироқ, БССТ раҳбари Тедрос Адханом Гебрейесус вирус манбаси аниқланмагани боис, вируснинг лабораториядан сизиб чиққани айтилган версияни ўрганишни давом эттиришга чақирган.\nАвгуст ойи охирида америка разведкаси SARS-CoV-2нинг келиб чиқиши тўғрисида Жо Байден учун тайёрлаган ҳисоботдан айрим маълумотларни эълон қилганди. Америка разведкасига кўра, коронавирус биологик қурол сифатида яратилмаган бўлиши мумкин, Хитой ҳукумати ҳам эҳтимол, у ҳақда касаллик авж олмагунча билмаган.\nБироқ, шундай бўлса-да, суриштирув иштирокчилари якуний бир хулосага кела олишмаган.\nЎз навбатида, Пекин, COVID-19 мавзусида очиқ ва масъулиятли позицияни эгаллагани ҳақида кўплаб маротаба таъкидлаган. ХХР Ташқи ишлар вазирлиги баёнотига кўра, пандемия бошланган вақтдан эътиборан Хитой зудлик билан суриштирув ишларини бошлаган ва патогенни аниқлаб, барча муҳим маълумотларни чоп этган.


29 октябр куни Жанубий пойтахтда Ўш шаҳрининг 3015 йиллик тўйи нишонланди | Альянс-Пресс\n30.10.2015 16:31 2580\n29 октябр куни Жанубий пойтахтда Ўш шаҳрининг 3015 йиллик тўйи нишонланди\n29 октябр куни Жанубий пойтахтда Ўш шаҳрининг 3015 йиллик тўйи нишонланди. Унда шахар мэри айтмамат Кадирбаев , ҚР Жогорку Кенгаши депутатлари Абдывахап Нурбаев ва Жанар Акаев, ҚР Президенти Аппарати бошлиғининг биринчи ўринбосари Улукбек Марипов ва ҚР Хукумат Аппарати бошлиғи Нурханбек Момуналиев ва хорижий меҳмонлар қатнашдилар. Ўшликларни биринчи бўлиб шахар мэри А. Кадирбаев табриклади.\nШундан сўнг ҚР Президенти Алмазбек Атамбаевнинг табрик телеграммаси ўқиб эшиттирилди. Президент Ўш шаҳри нафақат Қирғизистонда, балки бутун Марказий Осиёда ҳам энг қадимий шахар ҳисобланиб, у Буюк Ипак Йўлининг асосий халқасидан бири бўлганлигини таъкидлайди. Шунингдек А.Атамбоев : «Қадимий Ўш шаҳрининг келажаги ҳам порлоқдир, лекин кўп нарсалар шахарликларнинг ўзига боғлиқ. Ҳар бир ўшлик унинг тоза, қулай ва ҳавфсиз бўлиши учун қўлидан келган ҳимматларини аямасликлари керак»-дейди А.Атамбаев. Хорижий меҳмонлар ичида саҳовотпешаликда устунлик қилган Ўш шаҳридаги Хитой консули мэрияга бир кичик автобус совға қилди.\nТабриклардан кейин Марказий майдонда меҳмонлар ва шахар аҳолиси назарига театрлашган тарихий воқеликлар намойиш этилди. Кейин шахарликлар учун Қирғиз драмма театри биноси олдида ташкил этилган «Олтин куз» озиқ-овқатлар ярмаркаси ўз ишини бошлади. Шу ернинг ўзида яна «Бўғирсоқ» фестивали ҳам ўтказилди. Унда ун маҳсулотларидан тайёрланган бўғирсоқлар, кулча-патир нонлар жуда кўпчиликка манзур бўлди. Байрам шахар стадионида эстрада юлдузларининг гала концерти билан якунланди.


Manzuraning biografiyasi » Onlayn.uz | Super Portal TaS-IX\nwWw.Onlayn.Uz | Super universal Tas-ix Portal !!! » Yulduzlarning tarjimai holi » Manzuraning biografiyasi\n1978 йилда, рассом Муборак оиласида жажжи Манзура дунёга келади. Кичкина хонасини катта ҳаёт йўлида унга елкадош бўлган опаси билан бўлишган Манзура 5 ёшлик пайтиданоқ, богчадошларини ўзининг ноёб овози билан ҳайрон қолдирарди. Қизидаги қобилиятни сезган ижодкор ота, дўсти Карим Ҳожи билан маслаҳатлашиб, уни Успенский номидаги мусиқа мактабига беради. У ерда олинган билим ва тажриба Манзурани вокал устаси сифатида шакллантиради. Ёш бўлишига қарамай Манзура, «Карубина» ариясини «Неймер» оркестри журлигида куйлайди. Катта диапазон билан ҳаммани ҳайратга солган Манзура ўзида янги куч сезгач, фақат олдинга интилиш зарурлигини тушуниб етади.\n1996 йилда Манзура опаси Нигина ва дугонасиНаргиза билан «Себону» гуруҳини тузади. Иқтидорли хонанда Равшан Зокиров бошчилигида трио 2 та қўшиқ ёзиб, «Офарин-96» кўрик-танловида 2-ўринни эгаллайди. Кутилмаган бурилиш ҳар уч ижодкорни хам қувонтиради. Натижада солист Манзура шу йили Успенский номидаги мусика мактабини тугатиб, Тошкент Давлат Консерваториясида ўқишини давом эттиради. У пайтга келиб гурухдаги Наргиза узини санъатшуносликка багишлайди. Омадли трио эса секингина «Осиё» дуэтига айланади.\n1997 йилда, гуруҳга «Биско-бизнес» фирмаси катта ёрдам беради. Муҳиддин Қамариддинов бошчилигида улар ўзларининг биринчи «Ёлғизим» номли альбомларини чиқарадилар. Шу йилнинг ўзида улар шу қўшикка клип хам олиб, тезда мухлис орттириб танила бошлайдилар. Иккита ҳит «Ёлғизим» ва «Мен сени севаман» жуда оммалашади. 2000 йил. Гуруҳ таркибида яна бир ўзгариш. Дуэт солога айланади. Нигина ўзини дизайнерлик соҳасида синаш максадида гуруҳни тарк этади. Шунда Манзура продюсер Рустам Саъдиев бошчилигида яккахон фаолиятини бошлайди. Янги продюсер билан ҳамкорлик, хонанданинг ижодига ижобий таъсир этиб, омадли келади. Манзура 2000 йилда режиссёр Мадина Мўминованинг «Тоҳир ва Зуҳра» мусиқий фильмида бошқа кино юлдузлар билан суратга тушишга таклиф этилади. Яккахон фаолиятини омадли бошлаган Манзура, мехнатининг самарасини. 2002 йилда кўради. Аниқроғи, айнан шу йили у Президентимиз томонидан таъсис этилган «Ниҳол» давлат мукофоти билан тақдирланади. Халқ эътиборига тушиб, мукофот эгасига айланган ҳар бир санъаткор, ўзига юклатилган масъулиятни ҳис қилиб, янада кўпроқ ижод килишга бел боғлайди. Манзура айнан шу йили «Муҳаббат синовлари-1» фильмида суратга тушишга ва картинадаги ҳамма саундтрекларни куйлашга муваффақ бўлади. Режцссёр Рустам Саъдиевнинг фильмида янграган ҳар бир саунтрэк қисқа вақт ичида оммалашади. 2004 йилда халқ талабига биноан, «Муҳаббат синовлари-2» катта экранга чиқади. Ушбу фильм учун хам саундтрэкларни Манзура куйлайди. 2004 йилнинг яна бир эсда коларли вокеаси: Манзура ўзининг кутилган биринчи «Бевафо» номли яккахон концертини «Туркистон» саройининг ёзги биносида утказади. Йил сунгида эса унинг шу номли илк альбоми хам сотувга чиқади. 2005 йилда «Наҳотки сен» фильми томошабинларга такдим этилади. Ўша пайтга келиб саунтрэклар маликасига айланган Манзура янги фильмдаги барча қўшикларни куйлаб, оммалаштиради. Кейин эса «Наҳотки сен» номли навбатдаги тўплам хам, қисқа вақт ичида ўз мухлисларини топади. 2006 йилда Манзура «Йилнинг энг яхши имиджи» номинациясида «Тарона» мукофотини қўлга киритади. 2007 йилда эса буткул йуналишини узгартира бошлайди. Ҳар қандай тажриба санъаткорнинг ижодига янги нафас олиб киради. Манзура ижодига, репертуарига киритган ўзгартиришлари талабчан мухлислар томонидан яхши каршиланади. Хонанда оптимистик руҳиятда, янги қарашлар билан «Тушларимга кир» альбомини ёзиб тугатади. Мазкур тўпламдан унинг хит қўшиклари, жумладан, «Паноҳ» фильмига ишланган «Афсусдаман» саунтрэки ҳам ўрин эгаллайди. 2007 йилда Манзурани яна катта кино кутиб турганди. Энди уни бош қахрамон сифатида технологик фильм «Севгинатор»га таклиф этишади. 3 йил давомида Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби Минаввара Абдуллаевадан актёрлик маҳоратидан сабоқ олган Манзура иккита образ: робот ва ўқитувчи қиз (Мафтуна)ни маҳоратли ва ишонарли талкин этади. Режиссёрнинг қўйган талабларини кийинчилик билан бўлса-да уддалаган хонанда қўлига микрофон олиб қўшиқ куйлашдан ташқари, яхшигина актриса эканлигини ҳам исботлади. Томошабинлар томонидан катта кизикиш билан кутиб олинган картина, «Ижодий парвоз» кинофестивалида гран-прини қўлга киритади. 2009 йилда Манзура «Мажнун ва Лайли» номли альбомини чикаради. Шу йилнинг ўзида изланувчан ижодкор, «М TVA» миллий тақдимот да йилнинг энг яхши аёл хонандаси номинациясида голиб булади. Бундан ташқари унинг «Мажнун ва Лайли» номли композицияси «Тарона» тақдимотида йил қўшиги деб эътироф этилади. 2010 йилда «Севгинатор-2» фильми катта экранга чиқади. Унда ҳам бош қаҳрамонни Манзура талкин этади, саундтрэкларни ҳам ўзи куйлайди. Шунингдек, 2010 йилда режиссёр Рустам Саъдиевнинг «Мен бу мен» фильми ҳам томошабинлар ҳукмига ҳавола этилади. Манзура Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Райхон билан бирга мазкур картина учун саундтрэк куйлайди. Бу икки ижодкорнинг биринчи дуэти эди.\nУшбу мавсумнинг хит қўшиқлари «Севардим такрор», «Менинг нолам», «Нетай» «Қайнона» тингловчиларнинг эътирофида!\nДата - 22.07.2012\nПросмотры - 8512\n21 июля 2013 15:40


Халқ қалбидан абадий жой олган арбоб – ХАЛҚ ДЕПУТАТЛАРИ ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ КЕНГАШИ\nЎзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримов вафоти муносабати билан Тошкент вилоятининг барча туман ва шаҳарларида ҳам мотам маросимлари ўтказилмоқда.\nВилоят маънавият ва маърифат марказида давлат ва жамоат ташкилотлари, кенг жамоатчилик вакиллари, нуронийлар ва ёшлар Президентимиз портрети пойига гуллар қўйиб, хотирасига таъзим бажо келтирмоқда.\nМамлакатимизнинг барча ҳудудларида бўлгани каби мустақиллик йилларида Тошкент вилоятида ҳам улкан бунёдкорлик ишлари амалга оширилди. Туб таркибий ўзгариш ва янгиланишлар ҳудудда замонавий саноатни изчил ривожлантиришга хизмат қилмоқда. Хорижий сармоялар иштирокида ички ва ташқи бозорда рақобатбардош маҳсулотлар ишлаб чиқарувчи кўплаб қўшма корхоналар ташкил этилди.\nВилоят ҳудудида жойлашган Ўзбекистон металлургия комбинати, Чирчиқ қишлоқ хўжалиги техникаси заводи, Олмалиқ кон-металлургия комбинати, дунёга машҳур “Женерал моторс” компанияси билан ҳамкорликда барпо этилган, автомобиль двигателлари ишлаб чиқарадиган ноёб замонавий корхона, Янги Ангрен ҳамда Тошкент иссиқлик электр станциялари ва бошқа саноат корхоналари нафақат мамлакатимизда, балки Марказий Осиё минтақасида йирик ишлаб чиқариш мажмуаларига айланди.\n– Президентимиз Ислом Каримов мустақиллигимизни янада мустаҳкамлаш, халқ фаровонлигини мунтазам ошириб бориш йўлида ҳамиша ёниб яшади, – дейди “Эл-юрт ҳурмати” ордени соҳиби, меҳнат фахрийси С.Салоҳиддинов. – Бу ҳақда гапираяпману, шу йил 4 февраль куни бўлиб ўтган халқ депутатлари Тошкент вилояти Кенгашининг навбатдан ташқари сессиясида у кишининг Тошкент вилояти – оддий вилоят эмас, у авваламбор пойтахт вилояти сифатида мамлакатимизда етакчи мавқени эгаллаб келади. Қайси соҳа ёки тармоқни олмайлик, бу замин катта имконият ва ресурсларга бой эканини кўрамиз. Шунинг учун ҳам Тошкент вилоятини мамлакатимиз ҳаётида янада юқори ўринга кўтариш, бу ерда яшаётган 2 миллион 770 мингдан зиёд аҳолининг тобора ўсиб бораётган талаб ва эҳтиёжларини муносиб даражада таъминлаш, айтиш керакки, бугун ҳам, эртага ҳам, ҳеч шубҳасиз, энг долзарб вазифамиз бўлиб қолади, деб жонкуярлик билан айтган сўзлари хаёлимдан бирма-бир ўтмоқда. Буюк Йўлбошчимизнинг мамлакат фаровонлиги, ёшлар камолоти йўлида амалга оширган беқиёс ишлари тарих саҳифаларига зарҳал ҳарфлар билан абадий муҳрланади.\n← Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенатининг қўшма мажлиси тўғрисида ахборот\nМарказий сайлов комиссияси мажлиси →


Аббос Медведев билан учрашди\n15 май 2021, Тошкент вақти: 06:00\nФаластин мухторияти раҳбари Маҳмуд Аббос душанба куни Россия президенти Дмитрий Медведев билан учрашди. Бу иккала раҳбарнинг ўзаро биринчи учрашувидир.\nАббоснинг Москва сафари Хамас ҳаракати назорати остидаги Ғазо минтақасида Исроил билан оташкесим тўғрисидаги битим якунига етгани эълон қилинган пайтга тўғри келди. Айни пайтда Исроил раҳбарлари Хамасни Ғазо ҳокимиятидан четлатиш кераклиги тўғрисида баёнот бермоқдалар.\nМаҳмуд Аббос Москвага Чеченистонда бўлиб, бу республика раҳбарияти билан сўзлашувлар ўтказганидан сўнг борди.


9 та муқаррар усул: исталган одамни кўндириш мумкин | LifeHaq.uz\nКучли сўзлардан фойдаланинг\nИшонарли нутқ акс таъсирга эга сўзлардан ташкил топади. Бу усул доим рекламада қўлланилади.\nШунчаки тасаввур қилинг, кимгадир автотранспорт воситасини суғурталаш хизматини сотишингиз керак. Албатта, Сиз ҳар куни йўлларда минглаб авариялар ёки бахтсиз ҳодисалар содир бўлишини айтишингиз мумкин. Бироқ, гапни бошқачароқ қурган афзал: «Ҳар куни йўлларда минглаб одамлар ҳалок бўлади» ёки «Ҳар куни минглаб авариялар ўлим билан якун топади ».\nЎлим — ҳодисага нисбатан кучлироқ сўз.\nТакаббур эмас, муносиб кўринишга урининг\nЁқимли ташқи қиёфа ўзига тортади, аммо тескари натижага ҳам олиб келиши мумкин. Ҳатар қуйидагидан иборат: бошқаларга нисбатан яхшироқ кийнган одам кучни ҳис этади ва кўпинча ўзини такаббурона тута бошлайди. Бу эса ихлосни қайтаради.\nУнутманг, Сиз ишонтиришга уринаётган одам асоссиз равишда Сиздан устун: унинг «йўқ» дейиш ҳуқуқи бор. Шунинг учун яхши кўринишга, аммо бошқалардан ўзиб кетмасликка ҳаракат қилинг.\nКелажакка эътибор қаратинг\nБиринчидан, «Биз бўламиз» ёки «Биз буни бажарамиз» каби иборалар инсон онгида бунинг ҳақиқатда ҳам юз беришига оид фикрни ҳосил қилади.\nИккинчидан, келажак вақт ишлатилган гаплар Сиз ваъдангизни бажаришингиз ва уни ташлаб қўймаслигингизга нисбатан унда ишонч уйғотади.\nБироқ, бунда меъёрни англаш зарур. Ўта хиралик қилманг ва бошқа учун қарор қабул қилманг. Яхшиси, мазкур қарорнинг имкониятлари ва ижобий таъсирларига эътибор қаратинг.\nМос мулоқот каналини танланг\nАгар кимнидир кўндиришни истасангиз, суҳбатдош учун қулай мулоқотни яратишингиз керак. Шу боис, у айнан қандай мулоқот қилишни исташини аниқланг: шахсан, телефонда ёки электрон почта орқали. Шу тариқа, унинг содиқлигини ва ўзингизнинг омадга бўлган имконитларингизни оширасиз.\nСуҳбатдошнинг тилида сўзлашинг\nОддий ҳақиқат: одамлар ўзларига ўхшаган, ўзлари тушуна оладиганларга тезроқ ишонадилар. Шунинг учун Сизнинг вазифангиз – суҳбатдошга мослашиш. У жаргон ишлатмаяптими? Демак, Сиз ҳам ишлатманг. Ҳаззилашяптими? Сиз ҳам юмор ҳиссингизни кўрсатинг.\nБу қоида новербал мулоқотга ҳам тегишли. Агар инсон фаол имо-ишоралардан фойдаланса, Сиз ҳам жонли ва очиқ бўлишингиз керак. Агар у ёпиқ ҳолатларни танласа, янада вазмин бўлиш ўринли.\nШунингдек, бу усул одамлар гуруҳида ҳам иш беради. Шунчаки, аудитория қандай мулоқот усулига ижобий муносабат кўрсатаётганини аниқлаш керак.\nҲар сафар «э-э-э» ёки «а-а-а» товушларини айтганингизда суҳбатдошнинг ишончини йўқотасиз.\nЁдда тутинг: нутқ аниқ ва тушунарли бўлиши керак.\nБу натижага эришишнинг энг яхши усуллари — уйда машқ қилиш ва сўзларни талаффуз этишдан бир сония аввал ўйлаб олиш.\nСуҳбатда омадга эришишнинг яна бир гарови – тўғри танланган вақтдир. Бунинг учун ўша одамни ўрганишингиз, унинг турмуши ва жадвалини таҳлил қилишингиз керак бўлади.\nМасалан, аксарият банд раҳбарлар ҳафта бошида ишга кўмилган бўлади, жума куни эса ҳаёлан ишдан четлашади. Шу боис, пайшанба уларни кўндириш учун энг яхши вақт бўлиши мумкин.\nСуҳбатдош ортидан фикрларни қайтаринг\nОддийгина қайтариш орқали инсонга уни тинглаётганингиз ва тушунаётганингизни кўрсатасиз. Бир вақтнинг ўзида шахсий фикрингизни ҳам баён этишингиз мумкин, масалан қуйидагини айтиш мумкин: «Сизни тўғри тушунган бўлсам, буни А ва В туфайли муҳим деб ўйлайсиз. Мен тушундим ҳамда C ва D ҳақида ўйладим». Ибора ҳаттоки алифбесиз ҳам жуда яхши иш беради.\nҲиссиётларингиз устида ишланг\nИштиёқ ва тўлқинланиш суҳбат давомида табиий йўл билан ривожланиши керак. Одамга дарҳол босим ўтказиб, барча ҳис-туйғуларни тўкиш орқали уни эзишингиз ёки итариб юборишингиз мумкин.\nДиалогни кўтаринки, аммо сокин усулда бошлаб, сўнгра аста-секин тавсилотларни ёритиш, тобора кўпроқ эҳтирос ва ғояга қизиқишни намоён этиш мумкин. Шу тариқа, Сиз табиий кўринасиз ва ҳаяжонингиз суҳбатдошга кўчади.\n18/09/2020 09:59:00 2672 0 Манба: https://lifehacker.ru


Психологияга оид термин ва атамалар изоҳли луғати – «Умид» ИДУМИ\nChorshanba Aprel 12th, 2017 Chorshanba Aprel 12th, 2017 Мактаб психологига, Терминлар / атамалар изоҳи Фикр билдирилмаган\nПсихоло́гия– (қадимги юнончадан ψυχή — «қалб»; λόγος — «таълимот») — инсон фаолияти ва ҳайвонлар хатти-ҳаракати жараёнида воқеликнинг психик акс этиши, руҳий жараёнлар, ҳолатлар, ҳодисалар, ҳислатлар тўғрисидаги фан. Психологиянинг тадқиқот шаклига сезгилар ва идрок образлари, тафаккур ва ҳиссиёт, фаолият ва муомала каби психологик жараёнлар, тоифалар киради. Психологиянинг асосий вазифалари — психика қонуниятларини, инсон руҳий ҳолатлари шаклланишини филогенетик ва онтогенетик тараққиёт бирлигида очишдан иборатдир. Мазкур вазифалар ечимини топишда психология бир томондан, биология фани соҳалари билан, жумладан, физиология билан, бошқа томондан эса, социология, педагогика, маданият тарихи, мантиқ ҳамда ижтимоий фанлар билан жипс алоқага киришади. Психология энг аввало, психиканинг инсонга хос шакли бўлмиш онг ва ўзини ўзи англашни тадқиқ этади. Антик даврдан бошлаб психологик билимлар фалсафа ва тиббиёт фанлари негизида ривожланиб келган.\nАффект (лотинча affectus – руҳий ҳаяжонланиш, қизиқиш) қисқа муддатда ва шиддат билан содир бўладиган ҳиссий, ҳаяжонли жараён: ҳулқ-атвор, ҳатти-ҳаракат устидан назоратнинг сусайиши туфайли рўй берадиган кучли ҳис-туйғу (ғазабланиш, қўрқиш, нафратланиш, шодланиш). Мутахассислар нормал ва патологик аффектлар борлигини, шунингдек, аффектив реакцияларга озроқ ёки кўпроқ мойил бўладиган шахслар ҳам бўлишини таъкидлашади. Ўзида аффектив реакцияга нисбатан ҳисларга эрк бермаслик инсондаги нормал психик ҳолат ҳисобланади. Аффектлар таъсирига берилувчи кишилар одатда оломон орасида саросималик уйғотишга мойил бўладилар.\nАнглаш – психик мазмунни онгсизликдан актив белги шаклига кўчиришдан иборат психик жараёни бўлиб, бу мазмунни бошқа кишиларга етказиб бериш имконини беради. Англамоқ ўзига хабар бермоқ, ўз тажрибаси ҳисиёти, эҳтиёжи, қизиқиши ва бошқалар тўғрисида ўзига тушунтириш демакдир. Англаш демак нимадир тўғрисида ўз-ўзига ҳисоб беришдир. Субъектив ҳолда у ёки бу вазият, кечинма ва бошқаларни аниқ-равшан ва назорат қилинадиган инкосидир.\nАмалий психология – ижтимоий амалиётнинг турли соҳаларидаги амалий вазифаларни ҳал қилишда фойдаланиладиган амалий билимлар ва технологиялар мажмуасидир. Амалий психологиянинг муҳим хусусияти шундаки, у ёки бу вазифалар уларнинг манфаатлари учун ҳал этилаётган истеъмолчи ёки буюртмачини ҳамиша кўрсатиш мумкин.\nАқл – инсоннинг маънавий ва руҳий фаолиятида барча олий нарсалар ходисаларни қандай бўлса, айнан шундай холда билиш қобилияти, мавхум фикрлаш ва тушунчалар яратиш хусусияти.\nАҳлоқ – ижтимоий онг шақлларидан биридир. Кишиларнинг тарихан таркиб топган ҳулқ – атвори, юриш – туриш, ижтимоий ва шахсий хаётга ўзаро, шунингдек жамиятга бўлган муносабатларини тартибга солиб турувчи барқарор муайян норма ва қоидалар йиғиндиси.\nАттракция – (лотинча сўз – attrahere – ёқтириш, ўзига жалб этиш) – бу бир инсоннинг бошқа бир инсонга ижобий муносабати асосида ёқиши ва ёқтириш, ўзаро мобилликни тушунтирувчи эмоционал ҳисдир.\nАлоқа – макон ё вақтда бир – биридан муайян масофада узоқликда жойлашган икки ёки бир неча ҳодиса ё объектнинг ўзаро боғланиш ҳодисаси.\nАнглаш – психик мазмунни онгсизликдан актив белги шақлига кўчиришдан иборат психик жараён бўлиб, бу мазмунни бошқа кишиларга етказиб бериш имконини беради. Англамоқ ўзича хабар бермоқ, ўз тажрибаси хиссиёти, эхтиёжи, қизиқиши ва бошқалар тўғрисида тушунтириш демакдир. Англаш демоқ нималар тўғрисида ўз – ўзига хисоб беришдир. Субъектив холда у ёки бк вазият, кечикма ва бошқаларни очиқ – равшан ва назорат қилинадиган инкосидир.\nАглерация – оломон\nБилиш – оламнинг инсон онгидаги инъикос этиш жараёни. Инсон ўзини қамраб олган атроф – муҳит тўғрисида билиш ва тасаввурга эга бўлмай туриб, фаолиятнинг бирон бир тури билан шуғуллана олмайди. Билишнинг махсули натижаси билим бўлиб, ҳар қандай касбни эгаллаш фақат билим орқали рўй беради.\nВиждон – ижтимоий ходиса бўлиб, кишининг хаётида содир бўлаётган ижобий ва салбий ходисаларга муносабатида ифодаланади. Виждон кишининг маънавий етуклигига боғлиқ.\nГуруҳларнинг тузилиши – гуруҳ қисмларининг кичик гуруҳларга нисбатан барқарор бўлиниши, гуруҳга кирувчи кишилар ўртасида гуруҳ вазифаларининг тақсим қилиниши.\nГаллюцинациялар – (лот. hallucinatio – алаҳсираш, кўзга кўриниш) инсонда касал пайтидаги психикасига таъсир этиши натижасида ҳосил бўладиган мавжуд бўлмаган, фантастик, хаёлий, уйдирма образлар.\nГуруҳ динамикаси (грекча dynamis – куч) – бу гуруҳнинг ўз ҳолатини ўзгартирадиган, ривожлантирадиган ёки бузадиган кучларнинг ҳамкорликдаги жараёнидир. У асосан икки хил йўналишдаги жараёнларда кўзга ташланади: гуруҳ аъзоларининг бирлашуви ва аксинча, кескинлашуви.\nГуруҳ муносабатлари – а) гуруҳ фаолиятининг ҳарактери ва мазмуни; б) гуруҳнинг умуман структурадаги ўрни, қадриятли бирлиги ва бошқа ҳарактеристикаси; в) гуруҳ аъзоларининг социал индивид сифатидаги ўзаро шахсий муносабатлари; г) бу муносабатларга жалб қилинган кишиларнинг индивидуал позицияларига кўра гуруҳда унинг аъзолари ўртасида қарор топадиган муносабатлардир.\nГуруҳ роли (ўрни) – гуруҳ учун бажарадиган вазифасига кўра инсоннинг шу гуруҳдаги барқарор, мустаҳкам ҳолати (ўрни, позицияси).\nГуруҳ – умумий бўлган бир ёки бир неча белгиларга кўра бирлашган кишилар йиғиндисидир.\nГуруҳнинг бирдамлиги – фикрлар бирлиги, эътиқодлар, анъаналар бирлигида, шахслараро муносабатлар, кайфиятларнинг ижобий ҳарактерида ва гуруҳ психикасининг бошқа белгиларида, шунингдек, ҳамкорликдаги амалий фаолиятнинг бирлигида намоён бўладиган гуруҳ аъзолари бирлигининг психологик ҳарактеристикасидир.\nГипотеза – ўрганилаётган ҳодисанинг сабаблари ва хусусиятларини тушунтирадиган асосли таҳмин тарзидаги билим шакли.\nГуруҳда кучларнинг муносабати – бу гуруҳий жараёнларни ҳамда гуруҳ аъзоларининг ҳулқ-атворини назорат қилиш имкониятларининг гуруҳ объектлари ўртасида тақсимланишидир. Лидерлик тушунчасида, гуруҳ динамикаси ва ш.к. ларда намоён бўлади.\nГений – бу янгиликларни яратувчи ва кашф қилувчи шахс.\nДунё образи – инсонга дунёда ҳаракатлана олиш учун мўлжал бўлиб хизмат қиладиган олам тўғрисидаги, бошқа кишилар, ўзи ва ўз фаолияти тўғрисидаги бир бутун, яхлит кўп даражали тасаввурлари тизимидир. Бу субъектив кечинмалар тилида яратилган ташқи дунёнинг ички моделидир. Таъкидлаш лозимки, бу оламни идрок қилиш натижасида ҳосил бўлган, ички режага ноавтоматик тарзда кўчирилган образлар эмас, балки ҳаётий фаолликнинг ҳар бири кейинги моментидаги ҳодисаларни башорат қила оладиган, чуқур англанмаган тахминлар асосида актив қурилган тизимдир. Ўзини ва ташқи оламни фаол ўзлаштириш давомидаги текшириш усуллари билан (синов ва хатолар) яратилади.\nДиққат – онгнинг муайян объектлар тўплами, жараёнларга (ташқи ёки психикага боғлиқ) танланган ҳолда йўналтирилишидир. Баъзан назорат ва ўз-ўзини назоратни ҳам диққатга киритишади.\nДунёқараш – тартибга солинган, ақлий онгли тизимга айлантирилган билим, тасаввурлар ва ғоялар мажмуи бўлиб, у шахсни маълум бир қолипда, ўз шахсий қиёфасига эга тарзда муносиб ўрин эгаллашга чорлайди.\nДил – жон, қалб, юрак, кўнгил марказий осиё фалсафий тафаккурида ушбу тушунчалар деярли бир хил маънода ифодаланиб борлиқнинг номоддий асосида ҳамда инсоннинг туб моҳиятини ифодалаш учун хизмат қилиб келган.\nДевиант хулқ – атвор – ижтимоий девиантликни киритиб чиқарувчи\nХулқ – атвор\nДадиллик – кишининг хаёт ва омонлиги учун омон бўлган кишиларни енгишда кўринадиган ирода кучидир.\nДўстлик – ўзаро бир-бирини тушунувчи 2 инсон ўртасида юзага келувчи эмоционал ижобий хисдир. Одатда бир жинс вакиллари орасида юзага келади.\nЖамият – табиатнинг бир қисми, борлиқнинг алохида шақлини ифодалайдиган фалсафий тушунча одамлар уюшмасининг махсус шакли кишилар ўртасида амал қиладиган кўплаб муносабатлар мажмуасидир.\nИндивид – одамзоднинг вакили, ўзига хос такрорланмас хусусиятлар эгаси ҳисобланиш одам.\nИнновация – ижтимоий амалиётда сезиларли ўзгаришлар туғдирадиган турли хил янгиликлар яратиш ва тадбиқ этиш.\nИдрок – субъект томонидан унинг онгига нисбатан ташқи дунёдан ажратиб олинадиган баъзи бутунлик ва яхлитликларнинг билиш жараёни ва ҳаракатлари давомида онгда акс эттирилишидир (бунга бошқа кишилар ва инсон ўз танасини акс эттириш ҳам киради). Айтайлик, инсоннинг ўз танасининг соғлиги ёки носоғломлиги тўғрисидаги ички аъзолардан келаётган сигнал натижасида шаклланадиган образни идрок этиш ҳам, этмаслик ҳам мумкин. Кўпинча эса идрок деганда табиий ва социал дунёдаги предметларни инъикос эттириш тушунилади. Объект бўлса ташқи муҳитда тайёр ҳолда бўлади-ю, у инсонга таъсир қилади ва натижада у инсон томонидан автоматик тарзда акс эттирилади, англанади, десак, унчалик тўғри эмас. Аксинча, инсон тартибсиз ҳолдаги кечинма ва тасаввурлар орасидан баъзи объектларни ажратиб олади ва бу билан гўёки ушбу тартибсизликларни тартибга келтиради. Инсон сезги аъзоларига таъсир қилиш учун бирон нарса идрок этилди, англанди дейишга ҳали эрта. Предмет ёки предмет эмас деб ҳисоблаш инсоннинг ўзига боғлиқ: ким учундир ташқи муҳитда мусиқавий овоз ва шовқинлар, уларда уйғунлашмаганлик (диссонанс) ва уйғунлик (консонаж); кимгадир эса машинанинг ишлашидан дарак берувчи шовқин ёки ҳайвонлар томонидан чиқарилаётган овозлар, ким учундир суҳбатдошнинг нутқидаги мантиқий урғу беришлар, кимгадир турар жойларни муваффақиятли ёки муваффақиятсиз режалаштириш ва бошқалар. Кимлар учундир эса, агар у бундай нарсаларни билмаса, улар гўёки йўқдек «зўр бериб эшитмаслик ва кўрмаслик» пайида бўлади.\nИрода – инсоннинг ўз психикаси ва ҳатти-ҳаракатларини онгли равишда бошқара олишида намоён бўладиган хусусияти (ҳолати) дир. Ирода онгли тарзда ўз олдига қўйган мақсадига эришиши йўлида рўй берадиган тўсиқларни енгиб ўтиш давомида намоён бўлади. Уни ўз-ўзини зўрлаб қийнаш билан тенглаштирмаслик керак. Ирода ҳамма вақт ҳам ўз-ўзини мажбурлаш билан боғлиқ эмас. Бу барибир ўз мақсадига эришиши йўлида ишонч, келишиш, айёрлик, ўргатиш, ўз хусусиятларидан моҳирона фойдаланиш (одатлар, стандарт реакциялар, заифликлардан) бўлиши мумкин.\nИжтимоий норма – шахс хайтида шундай категорияки, у жамиятнинг ўз аъзолари хулқ – атворига насбатан ишлаб чиққан ва кўпчилик томонидан эътироф этилган ҳаракатлар талаби.\nИжтимоий санкция – нормаларнинг шахс хулқида номоён бўлишни назорат қилувчи жазо ва рағбатлантириш механизми.\nИстеъдод нишоналари – қобилиятни ўстиришнинг табиий заминлари (уларнинг биологик асоси). Улар туғма ёки эгалланган бўлиши мумкин. Уларни рўёбга чиқмаган қобилиятлардан ҳам фарқлаш лозим. Фарқ шундаки, истеъдод нишоналари инсон хусусиятлари ва фазилатларидаги шундай биологик жиҳатларки, улар кейинчалик у ёки бу қобилиятга унинг компоненти бўлиб қўшилади. Бир хил биологик жиҳат бир қанча қобилиятлар таркибига кириши мумкин ва шундай таркибда истеъдод нишоналари ролини бажара олади.\nИндивидуаллик – инсоннинг индивид, фаолият субъекти ва шахс сифатидаги бетакрор хусусиятлари тизимидир. Индивидуалликнинг мавжуд бўлиши инсоннинг таълим, тарбия, у билан фаол муносабатидаги индивидуал ёндашувининг асоси ҳисобланади. «Ҳар бир кишигача етиб бориш» – бундай ёндашувнинг идеалидир. Индивидуалликни инкор этиш (нодонлик, ишонч ёки кам англанган ҳаракат туфайли, масалан, техник ёки умумилмий ғояларнинг оддий формулаларига сиғиниш оқбатида) зарурий тарзда бир қатор салбий оқибатларга олиб келади (шахслараро ва шахслар ичидаги кескинлик, ихтиролар, руҳий жароҳатлар, низолар иштирок этганларнинг асабий ҳолатлари ва таълим, тарбия, меҳнатдаги паст самарадорлик натижалари сифатида).\nИнтеллект, ақл – инсон ҳаёти давомида билиш фаоллигига тегишли бўлган барқарор ўзига хос ва ривожланиб борувчи хусусиятлар ва сифатлар тизими, унинг ички ва ташқи ҳаётий ҳолатлар, жумладан, ижтимоий муҳитда ҳам оқилона мўлжал ола билишдир. Одатда субъектнинг фаолият соҳасига боғлиқ ҳолда сотсиал интеллект, техник интеллект, гуманитар интеллект, вербал, яъни оғзаки, новербал интеллектларни фарқлашади.\nИлмий психология – инсон ва ҳайвон психикаси тараққиёти, пайдо бўлиш ва мавжуд бўлиши қонуниятларини аниқлашда фойдаланиладиган технология ва мураккаб тармоқланган белгилар тизимидир. Илмий психологиянинг асосий вазифаси – янгиликни аниқлаш эмас, балки бир томондан ишонарли билимлари эгаллаш, бошқа томондан эса, қайси ўринда улар ишонарли, қай ҳолда эса ёлғон ва ноаниқ эканлигини айниқлашдан иборатдир.\nИжтимоий фаолият – шахснинг атроф муҳитида содир бўлаётган ижтимоий ходисаларни, объектларни, ижтимоий гурухларга маълум тарзда идрок этиш, қабул қилиш ва улар билан муносабатлар ўрнатишга рухий ички ҳозирлик сифатида одамлардаги дунёқарашни ҳам ўзгартиришга алоқадор категория.\nИнсон – тушунчасига аниқ таъриф бериш учун оламда мавжуд бўлган бошқа биологик мавжудодлардаги ажралиб турувчи энг мухим хусусиятларни аниқлаш зарур.\nИнсонпорварлик – гуманизм одамларга меҳр – мухаббат билан қараш, уларни хурмат қилиш, инсоннинг моддий фаровонлигини юксалтириш ва кишилардаюксак маънавий фазилатларни ривожлантиришга ғамхўрлик қилиш ғоялари билан суғорилган дунёқараш.\nИнсоф – инсоннинг муайян жамиятда амал қилаётган ахлоқ меъёрини назорат қилиш ва ахлоқий баҳолаш.\nИдеал – орзу, интилишнинг олий мақсади. Тор маънода: шахс қобилиятларини ифодаловчи намуна.\nИллюзия – тана азоларимизга бевосита таъсир этиб турган нарса ва ҳодисаларни нотўғри (ноадекват) идрок қилишдан иборат билиш жараёнининг ҳодисаси.\nИнсайт – ойдинлашув. Муаммонинг ечими, баъзан бирдан ёрқин ё`лдуздай ялт этиб пайдо бўлади. Бундай психологик холат психологияда инсай – ойдинлашув дейилади.\nИжтимоийлашув – инсон томонидан ижтимоий тажрибани эгаллаш ва хаёт фаолият жараёнида уни фаол тарзда ўзлаштириш жараёни.\nКонформизм – (лот. conformis – ўҳшаш, мос келадиган) – инсон томонидан ўзининг ҳақлигига ичидан шубҳаланмайдиган фикридан носамимий равишда қайтиш туфайли бошқаларнинг фикрларини (эҳтимол, нотўғри бўлса ҳам) танқидсиз қабул қилиш.\nКундалик онг – кишиларнинг бевосита кундалик тажрибасига асосланадиган ва улар мансуб бўлган социал жамоаларда ҳукмронлик қилувчи тасаввурлар, билимлар, тушунчалар ва ҳаракатларнинг йиғиндисидир.\nКайфият – инсоннинг психик ҳаётида намоён бўладиган, ўртамиёна ёки заиф самарадорликнинг нисбатан давомий, барқарор, эмотсионал ҳолати бўлиб, у ёки бу ҳиссиётнинг устунлиги билан ҳарактерланади.\nКичик гуруҳ – умумий ишни бажарадиган ва бир-бирлари билан бевосита шахсий алоқада бўлган, 3 тадан 20-30 тагача кишидан таркиб топган, унчалик катта бўлмаган кишилар тўпламидир. У гуруҳ аъзоларининг ҳамдард бўлиши, «биз» эканлигини ҳис этиши билан боғлиқ хусусиятларга эга.\nЛидерлик – гуруҳдаги шахслараро муносабатлар тизимида ҳукмронлик ва бўйсунувчанлик, ҳокимлик ва қарамлик муносабатларидир.\nМалака – фаолиятнинг автоматлаштирилган кўникмаси, мустаҳкам маҳоратидир. Бошда онгни назорат қилинадиган ва бир меъёрдаги ҳаракат бўлган нарса ҳар бир кишига турмуш тажрибасига кўра автоматлаштириши мумкин. Кўникмалар фақат осон пайқаш мумкин бўлган ҳаракатчан бўлмайди, балки фикрловчи, социал-киришувчан, ташкилотчи ва бошқача ҳам бўлади. Автоматизмдан иборат бўлгани ҳолда кўникмалар айни пайтда ишда ижоднинг зарурий шарти ҳисобланади (бунга тушунарли мисол қуйидагича: шу созанда ўз асбобида мусиқа чалишнинг зарур техникаси, кўникмасини ҳосил қилгунга қадар у ижодкор бўла олмайди, чунки у ҳали «мусиқий» асбоблар клавишаларини, позициялар ва б. ни чалкаштириб қўйишдан қўрқади).\nМулоқотдаги конструктивлик – ҳамкорларнинг алоқаси давомида уларнинг эҳтиёжларини қондиришни таъминлайдиган, биргаликда ҳал қилинаётган масалаларнинг ижобий ечим топишига ёрдам берадиган, уларнинг индивидуал бетакрорлигини сақлаб қоладиган мулоқотдир. Мулоқотдаги конструктивлик (яратувчанлик) тушунчаси кишиларнинг мулоқот давомида ўз салоҳиятини ўстириш, шахсий ўсиши, социал етукликнинг шақлланиши томон ҳаракатланиши йўналишини кўрсатади.\nМуносабатнинг ўзгариши (деформация) – бу муносабатлардаги шундай ўзгаришларки (бузилиш, қийинчиликлар, янглишишлар), улар муносабатдаги самарадорликнинг пасайиши ёки бузилишига, ҳамкорликларнинг соғлиғига, уларнинг обрўсига ёки руҳий осойишталигига, моддий қадриятларига ва бошқаларга путур етказади. Ўзгаришларни уларнинг турига қараб турлича тушуниш мумкин: масалан: “менинг устимдан кулишаётгани учун бизнинг бегона эканлигимизни, бизнинг дўст эмаслигимиз, бир-биримизни тушуна олмаслигимизни, мени масхара қилишаётганлиги ва кўплаб бошқа нарсаларни англай бошладим”.\nМазмун – бевосита ҳиссий кечинмалар давомида ёки онгда акс этувчи қандайдир объект ўртасидаги муносабатни хира бўлсада англаш ва субъект ҳоҳишларига кўра пайдо бўладиган психик яхлитликдир. Бир нарса мен учун керак, эҳтиёжи бор, бошқаси эса – йўқ, керакмаслигини эътиборга олиб, айтишадики, «бу мен учун мазмунга эга» ёки «бунинг мен учун мазмуни йўқ» ташқаридан қараганда бир нарса бўлиб туюлган юмуш (ўра қазиш) ёлланган ер қазувчи учун даромад қилиш мазмунига эга, археолог учун қандайдир буюк тарихий муаммони ечиш, тасодифий йўловчи учун эса пиёдалар йўлининг бузилаётганлиги унга қандайдир бузғунчилик мазмунига эга бўлиб туюлади.\nМеъёр – объектнинг сифат ва миқдорий жихатлари ўзаро боғлиқлигини англатадиган, мазмун ва шакл имконият ва воқеилик ўртасидаги зарурий уйғунлик таъминланишини ифодалайдиган фалсафий тушунча.\nМослик – кишилардан ҳаракат қилиш келишувини ва яхши ўзаро бир-бирини тушунишини талаб қиладиган биргаликда ишлаш, вазифаларни муваффақиятли ҳал этиш қобилияти.\nМотивация – инсон ҳулқ – атвори, унинг боғланиши ва фаоллигини тушунтириб берувчи психологик сабаблар мажмуини билдиради.\nМенталитет – индивид ёки ижтимоий гурухнинг миллатнинг ўзига хос тафаккур тарзи, воқеликни маълум бир тарзда тушуниши ва ва бирликда ҳаракат қилишга тайёрлиги ва мойиллиги.\nМотив – шахсдаги у ёки бу хулқ – атворга нисбатан турган мойиллик.\nМардлик – ўзини пухта билиш дадиллик, қатъиатлик, чидам ва тоқат пайтларида намоён бўладиган кучли ирода.\nНутқ – овоз берилган тил, у ёки бу тил белгиларини англатувчи овоз сигналларининг инсон томонидан қўлланиладиган тизимидир.\nОнг – ҳайвонлар психикасидан фарқли равишда бутун инсон психикасини ифодалашда фойдаланиладиган термин. Инсон психикаси (онг) белгилилик (онг «ҳужайраси» белгиларнинг мураккаб тизимини ҳосил қилади), қуроллилик (истаган онг бирлиги предметлар дунёсини акс эттириш воситаси сифатида фойдаланилади), предметлилик (ташқи дунё элементлари билан мутаносиблиги ва қатъий уюшганлик (белгилар ва қуроллар тизими кўплаб ўзаро мутаносиб категорияларни вужудга келтиради) хусусиятлари билан ҳарактерланади.\nОнгсизлик – англаб бўлмайдиган аниқ, равшан англаш назорати учун предмет бўла олмайдиган кўплаб психик ҳодисалар тўплами. Онгда ҳар бир дақиқада бир вақтнинг ўзида чекланган миқдордаги тасаввурлар бўлиши мумкин (ўртача тахмин қилишларича 7+2). Бунда ушбу дамдаги англанмаган тасаввурларни биз аниқ онг зонасига осон «чақиришимиз» мумкин («ҳоҳлаганинг учун эсладинг»), лекин жуда кўплаб психик бошқариб турувчилар (регуляторлар) шундай ишлайдики, бунда инсон на фақат ўз-ўзига ҳисоб бермаслиги мумкин, балки буни у ҳаттоки ҳоҳлаган тақдирда ҳам уни қила олмайди. Масалан, соатнинг айлана шақлдаги циферблатини идрок қилаётганда бизнинг кўз қобиғимизда айлана эмас, балки эллипс (агар соатга ёндан қарасак) ҳосил бўлиши мумкин, бироқ соат қандай ҳолда турса ҳам биз циферблатни «айлана» сифатида идрок қиламиз. На фақат субъект идроки томонидан англана олмайдиган, балки психологияда янги шуғулланаётган киши учун ҳам тушунарсиз бўлган бу геометрик маънодаги ҳол психика механизмлари туфайли рўй беради (қаранг: доимийлик идрок хоссаси сифатида) ҳиссиётларнинг баъзи қисмлари («яхши», «маданиятлилик» билан сиғиша олмайдиганларини) онгдан сиқиб чиқарилади, лекин З.Фрейд таълимотига кўра, улар ҳатти-ҳаракатни сезиларли ҳолда бошқаришда давом этаверади ва ҳаттоки ички зиддиятларга ва асаб касалларикларини ҳам келтириб чиқаради. Психоанализнинг (бу термин фрейдизм томонидан мустаҳкам ўрнашиб қолган, шунинг учун ҳар қандай психика таҳлилини (анализини) психоанализ деб атамаслик керак) психотерапевтик амалиёти шунга асосланганки, сиқиб чиқарилган ҳиссиётларни топиб англаш предметига айлантириш лозим. Бу психоаналитикдан жуда катта ва ўткир маҳоратни талаб қилади (ўзини шундай деб ҳисолайдиганнинг кўпчилиги, афсуски, нафақа бу борада малакасиз, балки манфаатпараст ҳамдир).\nОрзулар – инсоннинг келажак тўғрисидаги, хаёлига келган ва у учун муҳимроқ эҳтиёжлар ва қизиқишларни рўёбга чиқариш борасидаги режаларидир.\nОптация – (лотинча сўз – optatio – хохиш, танлов) танлов босқичи. Одам томонидан профессионал тараққиётнинг босқичи танланишидир деб эътироф этилади. 11-12 ёшлар, 14-18 ёш даврларни ўз ичига олади.\nОптимизм – кечаётган воқеа ва ходисалар жараёнига нисбатан билдирилган икки хил қарама – қарши фикрлар ёки муносабатларни яхшиликка йўйиш.\nПанелог – гурух ичидаги мунозарадир.\nПсиходиагностика – (грекча psyche – руҳ ва диагностикос – билишга қодир) – психологик фан соҳаси бўлиб, шахснинг индивидуал – психик хусусиятларини ўлчаш ва аниқлаш усулларини ишлаб чиқади.\nПсихотерапия – (грекча therapeia – парвариш қилиш, даволаш) – кўплаб психик, асабий ва психосоматик хафагарчиликларда инсон ҳиссиёти, фикрлари, ўз-ўзини англашига комплекс даволовчи таъсирдир (асосан нутқ ёрдамида, бироқ фақат унинг ёрдамида эмас). Шартли равишда асосан мавжуд аломатларни йўқотиш ёки юмшатишга қаратилган клиник мақсадли психотерапия ва инсонга унинг сотсиал муҳити ва ўз шахсига нисбатан муносабатини ўзгартиришга ёрдам беришни вазифа қилиб олган шахсий мақсадли психотерапия мавжудлиги эътироф қилинади.\nПсихо анализ – руҳий хасталикни даволаш усули ва психологик таълимот.\nПсихотехника – (грекча techne – санъат, маҳорат) – психик жараёнларни содир бўлиш ҳарактеристикасини яхшилаш, мавжуд психик қобилиятларни ўстириш ва янгиларини шақллантиришда қўлланиладиган конкрет методик усуллар ёки усуллар тизимидир.\nПредикатлар мантиғи – муҳокама юритиш жараёнларининг мулохазаларнинг ички структурасидан келиб чиқиб таҳлил қиладиган мантиқий система. У мулохғазалар мантиғини ўз ичига олади. Предикатлар мантиғи тили мулохазалар мантиғи тилига қўшимча символлар киритиш ёрдамида ҳосил қилинади.\nРепродуктив – фикрлашни бир тури.\nРеферент гуруҳ (лот. referens – хабар берувчи) – киши учун эътиборли бўлган, қадриятлари, фикрлаш ҳулқ-атвор, нормалари ва қоидаларини сўзсиз тан олувчи ва уларни ўзи учун қабул қилувчи кишилар гуруҳидир.\nРефлекция – айнан ўзига ўхшаш одамлар образи орқали ўзи тўғрисидаги образни шақллантириш, жонлантириш.\nРоль – шахсга нисбатан шундай тушунчаки, унинг конкрет ҳаётий вазиятидаги ҳуқуқ ва бурчларидан иборат.\nСезги – қўзғатувчиларнинг идрок аъзолари ретсепторларитга таъсири туфайли вужудга келадиган, объектив дунё хоссаларининг субъектив инъикосидир.\nСоциал индивид – барча кишилар учун умумий бўлган, белгилар, қуроллар билан ишлашда боғлиқ бўлган махсус инсоний тавсифларни акс эттириш, жамиятда қабул қилинган норма ва қоидаларни ҳисобга олиш, сотсиал вазифаларни бажаришдир. Гап шахсий ёки индивидуал жиҳатлар тўғрисида кетаётгани йўқ.\nСоциал муҳит – инсоннинг аниқ мақсадлар режалар асосида фаолият кўрсатадиган дунёси.\nСевги – бу нафақат ҳиссиёт, балки бошқаларни сева олиш қобилияти ва севилиш унинг асосий мезони – “инсоний фазилатлар” ҳисобланади.\nСимпатия – ўзаро ёқтириб қолиш, бу севгининг илк босқичи ҳисобланади. Бунда асосан севги объектнинг ташқи жозибаси роль ўйнайди.\nТалант – (грекча talanron – дастлаб ўлчов, мезон, кейин эса кўчма маънода – қобилиятлар даражаси) – инсон қобилиятларининг, энг аввало у ёки бу турдаги фаолиятда улкан ютуқларга эришишини таъминловчи махсус юксак ривожланиш даражаси.\nТашаббускорлик – ҳарактернинг қимматли хислати бўлиб, бу хислат кўпчилик кишиларда оммавий тус олгандир.\nТемперамент (лот. temreramentum – қисмларнинг тегишли мувофиқлиги, мутаносиблиги) – инсон ҳулқ-атвори ва психик жараёнларининг динамик ҳарактеристикаси бўлиб, уларнинг тезлиги, ўзгарувчанлиги, самарадорлиги, ишчанлиги ва бошқаларда намоён бўлади.\nТафаккур – турли масалаларни (назарий ва амалий) ечишга қаратилган ва бу юмушни адо этишни (жавоб топишни) таъминлайдиган кўплаб психик жараёнлар, ҳаракатлар, ҳолатлардир. Тафаккурни функцонал тизим сифатида жалб қилиш қисман онгли, қисман одатлар, малакалар ва асаб тизими томонидан юзага келтирилган инсоннинг илгариги тараққиёти, тарбияси, ўз-ўзини шақллантиришдан иборат беихтиёр ҳаракатлари туфайли амалга оширилади.\nТил – инсон алоқалари, тафаккури учун ахборотни асраш ва авлоддан авлодга етказиб бериш воситаси бўлиб хизмат қиладиган белгилар тизимидир.\nУнутиш – эслаш ва ёд бўлиб қолган ёки ўзлаштирилган материални қайта хотирлаш имкониятининг аста-секин сўниб боришини акс эттирувчи жараёндир.\nФантазия – ҳаёлнинг борлиқдан, ҳақиқатдан бироз узоқлашув жараёнидир.\nФизиономика – одам юз қирралари ва уларнинг нисбати орқали одамнинг хусусиятларини ўрганиш.\nФаолият – инсоннинг воқеиликни, ўзини ўзи ижодий ўзгартириш, такомиллаштириш, мукаммаллаштиришга йўналтирилган фаоллиги. Психологик жиҳатдан ички эҳтиёжни қондириш дея талқин этилади.\nХарактер (грекча charakter – босиш, зарб қилиш) – инсоннинг фаолияти ва муносабати туфайли шақлланадиган ва намоён бўладиган барқарор индивидуал хусусиятлари йиғиндиси бўлиб, унга хос бўлган ҳулқ-атвор ва ҳаётий ҳолатларга жавоб бериш усулларини белгилайди. Характерда инсон учун хос бўлган, стандарт вазиятларда қўлланиладиган, ҳаётий вазифаларни қўйиш ва ечиш усуллари ўз ифодасини топади.\nҲис-туйғу – инсоннинг нисбатан барқарорлиги, умумийлиги, унинг шахс сифатидаги тараққиёти давомида шақлланган эҳтиёжлари ва (хусусан) қадриятларига мослиги билан фарқ қиладиган юксак ўзаро маданий боғланган ҳиссиётларидир.\nҲаяжонланиш – (лот. emoveo – ҳайратга солмоқ, ҳаяжонга соламоқ) – психик ҳодисаларнинг алоҳида тоифаси бўлиб, субъект томонидан бу ҳодисалар, предметлар ва вазиятлар инсоннинг ўз эҳтиёжларини қондириш учун бевосита қизиққон кечинмалари кўринишида намоён бўлади.\nХаёл – инсоннинг субъект сифатидаги онгидан бутун ҳолда идрок қилинмаган ёки сезги аъзолари ёрдамида идрок этила олмайдиган объектларнинг инъикосининг (тасаввурлар, схемалар ва бошқа образ-моделларнинг) ёки жўрттага пайдо бўлишига ёхуд атайлаб қурилишига олиб келувчи билиш фаоллигидир. (масалан, келажакни мўлжаллаган тарих ҳодисалари идрок этила олмайдиган ёки умуман мавжуд бўлмаган дунёнинг воқеалари – мифлар ва эртақлардаги ҳайри-табиий персонажлар ва б.)\nҲаётий маънолар – бу инсон учун унинг борлиқ билан бефарқ бўлмаган шундай алоқалари мажмуасики, уларда инсоннинг уни ўраб олган воқеиликдан объектив боғлиқлиги сифатида ҳам, унинг эҳтиёжлари ва интилишлари кўринишида ҳам ўз аксини топади. Биз кундалик ҳаётимиз давомида ҳаттоки, кўп ҳолларда ўзимизнинг турмуш психологи эканлигимизни ҳам унутган ҳолда улардан жуда кўп фойдаланамиз. Бу ўринда «турмуш» сўзидан ташқари «кундалик психология» ёки «одатий психология» дейиш ҳам мумкин. Турмуш (одатий) психологияси кундалик онг таркибига киради.\nХотира – инсоннинг ўтмиши тажрибасини эслаб қолиш, фикрий ташкил қилиш, сақлаш ва қайта эслашга йўналтирилган кўплаб психик жараёнлари, ҳатти-ҳаракатлари, ҳолатларидир.\nҲатти-ҳаракат – инсоннинг ахлоқий ўз-ўзини кўрсатиш моменти бўлиб, бунда у бошқа кишига нисбатан муносабати, ўз-ўзига, гуруҳ ёки жамиятга, умуман табиатга нисбатан шахс сифатида ўзини намоён қилади. Ҳатти-ҳаракат фаолият ёки фаолиятсизлик; сўзларда билдирилган позиция; имо-ишора кўринишида, қараш, нутқ оҳанги, матннинг маъноси шақлидаги бирон нарсага нисбатан муносабатда жисмоний тўсиқларни енгиб ўтиш ва ҳақиқатни излаш томон йўналтирилган ҳаракатда кабиларда ифодаланади. Ҳатти-ҳаракат – сотсиал ҳулқ-атворнинг асосий бирлигидир, унинг ҳамиша гувоҳлари бўлади: ўзининг сотсиал ифодасини топмаган ички ечими ҳали ҳатти-ҳаракат бўла олмайди. Шунинг учун ҳатти-ҳаракат орқага қайтмас ҳарактерга эга, уни «қайта ўйнаб» бўлмайди – айнан шу ердан содир этилган ҳатти-ҳаракат учун шахсий жавобгарлик вужудга келади. Ҳатти-ҳаракатда инсон шахс сифатидагина намоён бўлиб қолмасдан, балки ушбу сифатда шақлланади ҳам.\nҚайта ҳосил қилиш – кузатиш мумкин бўлган у ёки бу белгилар шақлидаги фаоллашган мазмуннинг қайта тикланиши ва қайта қурилишидан иборат бўлган ақлий ҳодисадир.\nЎйлар – инсоннинг ҳаётидаги келажак ҳаёт манзараларини акс эттирадиган ширин тасаввурлари, фантазия ва орзу-ниятларидир.\nШахсий контакт – ўзаро ҳамкорларни ягона сотсиал бутунликка (икки, уч ёки кўпроқ кишилардан иборат) бирлашув даражасини англатувчи шахсий муносабат тавсифидир.\nШахс эркинлиги – инсонларнинг ўз хаёти ва фаолиятини амалга ошириш, озод шахс сифатида меҳнат қилиш, билим олиш, ўзи истаган касб, ҳунарли, диний эътиқод ва бошқалар ихтиёрий танлаш.\nШахс – инсон активлигига хос психик бошқарувчиларнинг махсус инсоний тизими, психикадаги шундай барқарор функцонал тизимки, унинг ёрдамида инсон ўзи истиқомат қиладиган муҳитда ташаббускор, мақсад сари интилувчан бўлибгина қолмасдан, балки яхшилашга ҳам қодир бўлади. Инсон шахс сифатидаги фазилатларни эгаллаганлигининг асосий белгиси унинг турли ҳатти-ҳаракатларни содир қила олиш қобилияти, яъни бир-бирини инкор этувчи имкониятларни танлаш, ўз ҳаёти ҳамда ўзгалар ҳаёти билан ҳам боғлиқ бўлган кўплаб муҳим моментларни сарҳисоб қила олиши, ўз ҳатти-ҳаракатлари учун маъсулиятни ўз зиммасига ола билиши кабилардир.\nШахсий алоқадорлик – бу боғлиқликнинг динамик жиҳати бўлиб, ҳамкорлар ўртасидаги мақсадга эришишда қўлланиладиган воситаларни келиши, улардан ҳар бирининг қўллайдиган стратегиясини координация қилишни таъминлайди. Алоқадорлик боғлиқликни иштирокчилар манфаатига мослаштиришнинг тез мослашувчан механизмидан иборат. У келишув ўзаро ҳамкорлик ёки курашга, ҳар бир томоннинг ўз мақсадига эришиши учун ундаши, муаммо ва вазифаларни ўзича тасаввур қилиши, уларни ҳал қилишнинг ўз усул ва воситаларидан иборат бўлиши мумкин.\nШахсий муносабат – бу ҳамкорликдаги фаолиятнинг эҳтиёжлари туфайли юзага келадиган ва ўзаро алоқадорликдаги стратегиялар келишувини контактлар ўрнатилиши ва ривожлантирилишининг мураккаб ва серқирра жараёни, улар ўртасидаги муносабатларнинг ўрнатилиши ва сақлаб турилишидир. Контакт, ўзаро алоқадорлик, муносабатлар, коммуникация ва идрок шахсий муносабатнинг компонентлари ҳисобланади.\nШахсий алоқалар – бу муайян вақт ичида икки ёки ундан ортиқ кишилар ўртасида қарор топадиган барқарор муносабатлардир. Дастлаб ўзаро алоқадорлик кўринишида пайдо бўлиб, кейин тез такрорланиши туфайли у барқарор муносабатларга айланади. Муносабатларга мисол: душманлик, мусобақа, муҳаббат, дўстлик, ишбилармонлик муносабатлари. «Жабрдийда-агрессор», «хотинбоз – фарқига етадиган хоним», «инжиқ бошлиқ – сусткаш ижрочи» ва бошқа шунга ўҳшаш қарор топган муносабатлар иштирокчилар уларни ўзгартиргунга қадар ноаниқ муддат давомида мавжуд бўлиб туради.\nЭхтиёжлар – инсон ёки ҳайвоннинг нормал яшаши учун зарур бўлган етишмовчиликни акс эттирувчи психик ёки физиологик кескинлик ҳолатидир. Эҳтиёжлар ҳолат сифатида субъектнинг ҳаётий фаоллигининг шу маънода манбаи ҳисобланадики, юз берган кескинликни йўқотишга қаратилган сезиларли таъсир кучига эга.\nҚобилиятлар – у ёки бу сермаҳсул фаолиятни эгаллаш маҳорати билан боғлиқ бўладиган инсоннинг индивидуал – психологик хусусиятлари бўлиб, унинг ёрдамида инсон тенг бўлган бошқа шароитларда ушбу фаолиятни тез ва пухта, осон ва мустаҳкам равишда ташкил қилиш ва амалга ошириш йўлларини ўзлаштириб олади.\nЭътиқод – шахнинг шундай онгли йўналишки, унга ўй-қарашлари, принциплари ва дунёқарашга мос тарзда яшашга имкон беради, эътиқоднинг предмети тарлича бўлади. Ватанга, динга, фанга, касбга, ахлоқий нормаларга, оилага, гўзаллика ва шунга ўхшаш.\nЭхтирос – узоқ вақт давом этадиган ва барқарор бўлган эмоционал ҳолат.\nҚаттият – баъзи ҳолларда киши қабул қиладиган қаршиликлар амалга оширишда имкониятларга ишонган холда жуда тез маълум бир қарорга келиш.\n🔥994 марта кўрилди\nmaktab psixologi, maktab psixologiga, psihologiya, psixologiya, psixologiya terminlari, terminlar, Краткий словарь психологических терминов, мактаб психологига, психология, терминалр, термины, термины психология, школьному психологу\n← Дарс жадвалини тузишга қуйиладиган талаблар\nФанлардан ўқитувчилар билиши лозим бўлган компетенциялар бўйича йўриқнома →