Маиший хизмат кўрсатиш ходимлари учун меҳнатни муҳофаза қилиш Қоидалари (АВ томонидан 24.05.2013 й. 2458-сон билан рўйхатга олинган меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирининг 14.05.2013 й. 32-Б-сон буйруғи билан тасдиқланган) | Турли соҳаларда меҳнат муҳофазаси ва ишлар хавфсизлиги қоидалари | Меҳнат муҳофазаси | Меҳнат ва аҳолининг бандлиги | ЎзР КонунчилигиМаълумотлар тизими «Маиший хизмат кўрсатиш ходимлари учун меҳнатни муҳофаза қилиш Қоидалари (АВ томонидан 24.05.2013 й. 2458-сон билан рўйхатга олинган меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирининг 14.05.2013 й. 32-Б-сон буйруғи билан тасдиқланган)» | NRM.uz\nЎзР Конунчилиги/ Меҳнат ва аҳолининг бандлиги/ Меҳнат муҳофазаси/ Турли соҳаларда меҳнат муҳофазаси ва ишлар хавфсизлиги қоидалари/ Маиший хизмат кўрсатиш ходимлари учун меҳнатни муҳофаза қилиш Қоидалари (АВ томонидан 24.05.2013 й. 2458-сон билан рўйхатга олинган меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирининг 14.05.2013 й. 32-Б-сон буйруғи билан тасдиқланган)\n2013 йил 24 майда 2458-сон\nМазкур Қоидалар "Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикасининг Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 й., 5-сон, 223-модда) ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2000 йил 12 июлдаги 267-сон "Меҳнатни муҳофаза қилишга доир меъёрий ҳужжатларни қайта кўриб чиқиш ва ишлаб чиқиш тўғрисида"ги (Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати қарорларининг тўплами, 2000 й., 7-сон, 39-модда) ҳамда 2010 йил 20 июлдаги 153-сон "Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича норматив-ҳуқуқий базани янада такомиллаштириш тўғрисида"ги (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2010 й., 28-29-сон, 234-модда) қарорларига мувофиқ маиший хизмат кўрсатиш ходимлари учун меҳнатни муҳофаза қилиш тартибини белгилайди.\n1. Мазкур Қоидалар маиший хизмат кўрсатиш фаолияти билан шуғулланувчи барча ташкилотларга (бундан буён матнда ташкилот деб юритилади) тааллуқлидир.\n5. Меҳнатни муҳофаза қилиш борасидаги ишларни ташкил қилиш Меҳнат муҳофазаси бўйича ишларни ташкил этиш тўғрисидаги намунавий низомга (рўйхат рақами 273, 1996 йил 14 август) мувофиқ ташкил этилади.\n7. "Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 й., 5-сон, 223-модда) 14-моддасига мувофиқ, ходимлар сони 50 нафар ва ундан ошадиган ташкилотларда махсус тайёргарликка эга шахслар орасидан меҳнатни муҳофаза қилиш хизматлари тузилади (лавозимлар жорий этилади), 50 ва ундан зиёд транспорт воситаларига эга бўлган ташкилотларда эса, бундан ташқари, йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматлари тузилади (лавозимлар жорий этилади). Ходимлар сони ва транспорт воситалари миқдори камроқ ташкилотларда меҳнатни муҳофаза қилиш хизматининг вазифаларини бажариш раҳбарлардан бирининг зиммасига юклатилади.\n29. Маиший хизмат кўрсатиш ходимлари учун махсус кийим, махсус пойабзал ва якка тартибда ҳимояланишнинг бошқа воситаларини бепул беришнинг намунавий нормаларига (рўйхат рақами 2226, 2011 йил 10 май) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2011 й., 19-сон, 195-модда) мувофиқ, ходимлар якка тартибдаги ҳимояланиш воситалари билан таъминланиши лозим.\n36. Ташкилот раҳбарияти касаба уюшмаси қўмитаси ва соғлиқни сақлаш органлари билан биргаликда ҳар йили тиббий кўрикдан ўтиши лозим бўлган ходимларнинг рўйхатини тузиши ҳамда ходимларнинг тиббий кўрикдан ўтишини таъминлаши лозим.\n50. Қишки мавсумда йўлаклар ва ўтиш жойлари қордан тозаланиб, қум сепилган ҳамда биноларнинг томлари қордан ва карнизлари эса музлардан тозаланиб туриши зарур.\n63. Барча ишлаб чиқариш бинолари ва иншоотлари бир йилда камида икки мартадан (баҳор ва кузда) ташкилот раҳбари тайинлаган комиссия томонидан техник кўрикдан ўтказилиши лозим. Техник кўрик хулосалари топилган нуқсонларни бартараф этиш бўйича тадбирлар ва муддати кўрсатилган далолатномалар билан расмийлаштирилиши керак.\n82. Ташкилотда канализация тизими бўлмаганда, давлат санитария назорати органлари билан келишилган ҳолда, ташкилотда ер қатламини ифлослантирмаган ҳолда душхоналардан ва юз-қўл ювгичлардан сув оқмайдиган қурилмали ахлат ўраларининг бўлишига рухсат этилади.\n95. Кийим алмаштириш ва ювиниш хоналари, ичимлик суви таъминоти қурилмалари, ҳожатхоналар ва шу каби қурилмаларнинг сони ташкилотнинг умумий контингент сони ҳисобга олинган ҳолда белгиланиши лозим.\n101. Технологик жараёнларни амалга оширишда иш бажарадиган дастгоҳ ва механизмлар кетма-кетлиги блокировка тизими билан таъминланган бўлиши зарур. Авария ҳолатида бирор-бир механизм тўхтаб қолса, барча дастгоҳ ва механизмларнинг тўхташи назарда тутилган бўлиши керак.\n102. Ускуна ва автоматлаштирилган тармоқларда улар ишга туширилганлигини билдирувчи овозли ва ёруғлик сигналлари бўлиши керак. Сигнал элементлари (электр қўнғироқ ва ўчиб-ёнувчи лампа) механик бузилишлардан ҳимояланган бўлиб, хизмат кўрсатувчи ходимлар эшитадиган даражада бўлиши лозим.\n103. Линияни тўхтатгандан сўнг, овозли ва ёруғлик сигнали бермасдан уни ишга тушириш тақиқланади.\n104. Технологик жараёнлар соз асбоб-ускуналар ва назорат-ўлчаш асбоблари, ҳимоя тўсиқлари, блокировкалар ҳамда ишга туширувчи аппаратлари мавжуд бўлган тақдирда амалга оширилиши лозим.\n105. Ишлаб чиқариш жараёнлари ёнғин ва портлаш хавфсизлиги, уларни режалаштиришда, ташкиллаштиришда ва олиб боришда ГОСТ 12.1.004-91 "Ёнғин хавфсизлиги. Умумий талаблар" ва ГОСТ 12.1.010-90 "Портлаш хавфи. Умумий талаблар"га ва мазкур Қоидаларга мувофиқ таъминланиши лозим.\n106. Ишлаб чиқариш жараёнларини амалга оширишда ёнғинлар, портлашлар, авариялар, заҳарланишлар содир бўлиши ҳамда атроф-муҳит унинг чиқиндилари (оқова сувлари, шамоллатиш чиқиндилари ва бошқалар) билан ифлосланиши эҳтимолини истисно этадиган шароитлар таъминланиши лозим.\n107. Ишлаб чиқариш бинолари ва хоналари дастлабки ёнғинни ўчириш воситалари билан таъминланган бўлиши шарт.\n109. Ёнғин сув манбаи йўлаклари ҳамда ёнғинни ўчириш воситаларига борадиган йўлаклар доимо бўш бўлиши керак.\n110. Портлашнинг олдини олиш учун машина ва агрегатларнинг ишқаланувчи қисмларининг қизиб кетишига йўл қўймаслик лозим.\n112. Коллектордан чиқадиган суюқлик миқдори ва инерция натижасида статик ток ҳосил бўлишини ҳисобга олган ҳолда коллектор сим орқали ерга уланиши керак.\n113. Ишлаб чиқариш биноларига (омборхона, цех, лаборатория, участка ва бошқа) ёнғин хавфсизлиги хизмати билан келишилган ёнғин хавфсизлиги бўйича йўриқнома ишлаб чиқилиши ва кўринадиган жойга осиб қўйилиши лозим.\n114. Цехларда (бўлимларда, омборхоналарда, устахоналарда, лабораторияларда ва бошқа иш участкаларида) ёнғин хавфсизлигини таъминлаш бўйича, шунингдек ёнғин ўчириш анжомларининг соз ҳолда бўлишига шу бўлинмаларнинг бошлиқлари ёки бошлиқ вазифасини бажарувчи ходимлари масъулдир.\n115. Ёнғин ва портлаш хавфи бўлган ишлаб чиқариш бинолари ёнғиндан хабар берувчи ва ёнғинларни бартараф этувчи автоматик қурилмалар билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n116. Ёнғинга қарши сув ҳавзалари доимо соз ҳолатда, ичидаги сув ҳажми ёнғинни ўчириш учун етарли бўлиши керак. Сув ҳавзаларининг ишга яроқлилиги йилига камида икки маротаба, баҳор ва куз мавсумларида текширилиши лозим.\n117. Қўлда ясалган, автоматика тизими носоз бўлган ёки ёнғин хавфсизлиги талабларига жавоб бермайдиган маиший иситиш асбобларидан фойдаланиш тақиқланади.\n118. Ташкилотларда электр қурилмаларни ўрнатиш ва улардан фойдаланишда Истеъмолчиларнинг электр қурилмалардан техник фойдаланиш қоидалари (рўйхат рақами 1383, 2004 йил 9 июль) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 27-сон, 317-модда) ҳамда Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларидан фойдаланишда техника хавфсизлиги қоидалари (рўйхат рақами 1400, 2004 йил 20 август) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 33-сон, 379-модда) ва мазкур Қоидалар талабларига риоя қилиниши керак.\n119. Электр энергиясидан фойдаланишда ташкилот раҳбарининг буйруғи билан муҳандис-техник ходимлардан электр хўжалиги учун жавобгар ходим тайинланган бўлиши ва бу ходим электр хавфсизлиги бўйича тегишли малака гуруҳига эга бўлиши лозим.\n120. Электр хўжалиги учун масъул ходим кучланиши 1000 В ва ундан юқори бўлган электр ускуналарга хизмат кўрсатиш учун электр хавфсизлиги бўйича V малака гуруҳига, кучланиши 1000 В гача бўлган электр ускуналарга хизмат кўрсатиш учун эса - IV малака гуруҳига эга бўлиши талаб этилади. Масъул ходим даврий равишда ва ўрнатилган тартибда электр хавфсизлиги бўйича ташкилотда тузилган комиссияда билим синовидан ўтиши шарт.\n121. Электр токи ўтказувчи қисмлар, тақсимловчи қурилмалар, аппаратлар ва ўлчаш асбоблари, шунингдек турли сақловчи қурилмалар, рубильниклар ва бошқа ишга туширувчи аппаратлар ва мосламалар ёнмайдиган қилиб монтаж қилиниши лозим.\n122. Юқори намлик ва иссиқлик ажралиб чиқувчи хоналарда электр ёриткичлар намликдан ва электр двигателлар эса - суюқлик сачрашидан ҳимояланган бўлиши шарт.\n124. Ишлаб чиқариш ва маиший хоналарда қўлланувчи люминесцент ёриткичлар ёпиқ ҳолда, намлик ва чанг ўтказмайдиган махсус арматура билан қопланиши лозим.\n125. Кабеллар ва электр ўтказгичларнинг изоляцияси, ташқи бирикмалар, электр токидан ҳимояловчи ерга уланган симлар, электр двигателларнинг ишлаш режими кўрикдан ўтказилиши ва асбоблар билан ўлчаш орқали текшириб турилиши лозим.\n126. Ток узатилмаганлиги сабабли ускуна тўхтатилган ҳолларда, электр двигателлар ўчирилиши керак.\n127. Электр аппаратлари ва агрегатларининг нолга ва ерга улаш симларининг бутунлиги камида олти ойда бир марта текширилиши лозим. Текшириш натижалари далолатнома билан расмийлаштирилади.\n128. Кам қувватли электр лампалари ва асбобларини каттароқ қувватлиларига алмаштириш тармоқ учун йўл қўйилувчи юкланишни ҳисобга олган ҳолда электр хўжалиги учун масъул ходимнинг рухсати билан амалга оширилиши лозим.\n129. Битта электр штепселига бир нечта истеъмолчиларни улаш тақиқланади.\n130. Чангларнинг статик электр разрядларидан алангаланиб кетмаслиги учун машиналарнинг ғилофлари, унинг асосий валлари ва ҳаво қувурлари ерга уланган бўлиши лозим.\n131. Ҳаво қувурларининг фильтрлари майда катакли металл тўрлар билан ўралган ва ерга уланган бўлиши лозим.\n132. Ташкилотнинг барча турдаги бинолари яшин қайтаргичлар ўрнатилган ҳолда тўғридан-тўғри яшин уришидан ҳимояланган бўлиши лозим.\n133. Яшин қайтаргичлар ҳар йили баҳорда текшириб турилиши ва носозликлари бартараф этилиши лозим.\nмаҳсулотлар, тайёр маҳсулот ва чиқиндиларни сақлаш\nва транспортда ташишга қўйиладиган\n135. Омборхонанинг деворлари бўйлаб ўралган ҳар бир жавонда олти тахламгача бўлган миқдорда хом ашё, ярим тайёр ва тайёр маҳсулотларни сақлаш лозим. Тахламлар оралиғидаги масофа 0,5 м дан, ён томон майдонлардаги тахламлар билан оралиғи эса - 1,5 м дан кам бўлмаслиги керак.\n136. Чиқиндиларни инвентаризация қилиш, шунингдек уларнинг турлари бўйича хавфлилик даражасини белгилаш лозим.\n138. Ташкилотларда чиқиндилар билан ишлашга оид йўриқномалар ишлаб чиқилган бўлиши лозим.\n139. Иккиламчи хом ашёлар ташкилотга инфекцияга қарши дориланган ва боғламларга ўралган ҳолда қабул қилиниши керак.\n140. Иккиламчи хом ашё боғламларини ёпиқ омборхоналарда ёки қаттиқ қопламали соябонли майдонларда сақлаш лозим.\n141. Очиқ сақлаш майдонлари атроф ҳудудига нисбатан 0,2 м дан кам бўлмаган ҳолда баланд ва 0,5 м дан кам бўлмаган ҳолда ёнмайдиган девор билан ўралган бўлиши керак.\n142. Иккиламчи хом ашё тахламлари баландлиги 5 м дан ва ҳар бир тахлам ўлчами 0,25 х 0,15 м дан ошмаслиги керак.\n143. Қути ва қоплардаги юклар омборхонада ағанамайдиган ва сурилиб кетмайдиган қилиб устма-уст тахланган бўлиши лозим. Қўлда тахланганда унинг баландлиги 3 м дан, юк кўтариш механизми ёрдамида тахланганда эса - 6 м дан ошмаслиги лозим. Энг юқоридаги қоп билан шип орасидаги масофа камида 1 м бўлиши лозим.\n144. Чиқиндиларни йиғиш жойи цехлардан камида 50 м узоқликда бўлиши лозим.\n145. Юк сақланадиган омборхона ва майдончалар ҳудудининг кириш жойларида транспорт воситаларининг ҳаракат йўналиши ҳамда юкларни ортиш ва тушириш жойлари кўрсатилган схемалар осиб қўйилган бўлиши лозим.\n146. Кимёвий моддалар махсус жиҳозланган бинода (омборхонада) кимёвий таъсир хусусиятига кўра боғлиқлиги бўйича алоҳида жойларда сақланиши зарур. Омборхоналарда ҳар хил кимёвий моддалар биргаликда сақланиши учун уларнинг рўйхати бўлиши лозим.\n1-§. Тикувчилик хизмати кўрсатишда қўйиладиган\n147. Тикувчилик ташкилотларида фойдаланиладиган ускуналарга умумий хавфсизлик талаблари ГОСТ 12.2.003-91 "ССБТ. Ишлаб чиқариш ускуналари. Хавфсизлик умумий талаблари"га мувофиқ бўлиши лозим.\n148. Ишлаб чиқариш биноларида устки кийим ва бош кийимлар ишлаб чиқариш ва таъмирлашда 1 иш жойи учун 6-7 кв.м бўлиши лозим.\n149. Кийимларни бичиш, бурма солиш, гофрировкалашда 1 иш жойи учун 12 кв.м ва мўйнадўзликда эса - 8 кв.м бўлиши керак.\n150. Тикувчилик ташкилотлари ишлаб чиқариш бўлинмаларида иш жойларини ташкил этиш ГОСТ 12.2.061-81 "ССБТ. Ишлаб чиқариш ускуналари. Иш жойлари хавфсизлиги умумий талаблари"га мувофиқ бўлиши лозим.\n151. Иш жойларини ташкил этиш эргономик талаблари ГОСТ 12.2.032-78 "ССБТ. Ишларни ўтириб бажаришда иш жойлари. Умумий эргономик талаблар" ва ГОСТ 12.2.033-78 "ССБТ. Ишларни тик туриб бажаришда иш жойлари. Умумий эргономик талаблар"га мувофиқ бўлиши лозим.\n152. Бинода алоҳида жойлашган машиналар ва ускуналар ўртасидаги масофа технологик лойиҳалаш нормаларига мувофиқ бўлиши ҳамда 0,6 дан 1,5 м гача бўлиши лозим.\n153. Тикиш агрегатлари учун ускуналар ишчи томонидан ўртасидаги масофа 3 м дан ошмаслиги лозим.\n154. Машина, аппарат ва бошқа ускуналарнинг барча хавфли жойлари тўсилган бўлиши лозим.\n155. Барча машиналардаги қўшув мосламаси конструктив тўсиқларнинг ташқи томонида бўлиши керак.\n156. Ускуналарни тозалаш, мойлаш ва кўздан кечириш машина тўлиқ тўхтагандан сўнг амалга оширилиши лозим. Ҳаракатдаги ускуналарни таъмирлаш ҳамда тузатиш ва ишчиларнинг носоз ускуналарда ишлаши тақиқланади.\n157. Матоларни ўлчаш ва яроқсизларини ажратиш машинаси қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:\nўрам очиш валикларини мустаҳкамлашда подшипниклар тушиб кетмаслиги ва ўтказувчи қурилма чекланган бўлиши;\nўлчовчи-яроқсизликларни аниқлаш столлари машиналарнинг столи ва материал юзасидан статик электр зарядларни йўқотувчи ускуналар билан жиҳозланган бўлиши;\nтўхтатиш тугмалари машинада ишловчи ҳар иккала ишчи ўчириши учун бир хил масофада бўлиши ва машина қўшилишидан огоҳлантирувчи товушли ва чироқли сигнализация билан жиҳозланган бўлиши.\n158. Бичиш машиналари қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:\nлентасимон бичиш машиналари лента узилганда автоматик ҳаракатланувчи тормозли лента ушлагичлар, шунингдек электр двигателни автоматик равишда тўхтатувчи мослама билан таъминланган бўлиши;\nҳар бир лентали бичиш машинасида қайчиларни механик ўткирлаш учун мосламалар ўрнатилган бўлиши;\nлентали бичиш машиналари юқори ва пастки шкиви, шунингдек лентаси, ишчи қисмидан ташқари, қоплама билан қопланган бўлиши лозим;\nярим тайёр маҳсулотларни (мато, мато қирраси, плёнка) ҳаракатланувчи пичоқ ёрдамида кесишга мўлжалланган барча дискли ва вертикал пичоқли бичиш машиналари ишловчининг қўлини жароҳатламаслик учун пичоқларининг тепа қисми бошқариладиган бўлиши;\nалмаштириладиган шкивлар ва лентали пичоқларнинг тўсиқларида "Ишлаётганда очманг", "Хавфли" деган ёзувлар бўлиши;\nлента ушлагичлари таъминоти учун узатиладиган ток кучланиши 42 В дан ошмаслиги лозим;\nмашиналарга ток қуввати эгилувчан, пол сатҳидан 2,5 м баландликда бўлган кабель бўлиши ва барча ток келувчи қисмлар мустаҳкам қилиб изоляцияланган бўлиши.\n159. Тикув машиналари қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:\nбарча тикув машиналарида бармоқларни игна суқилишидан ҳимояловчи мосламалар ўрнатилган бўлиши;\nмашиналар ип тортувчи, корпусдан ишчи томон юрувчи қисмлари ҳалқа билан тўсилган бўлиши;\nротацион ип тортувчи тўсиқ билан ёпилган ва узилган ипларни кесиш учун бошқариладиган пичоқ билан таъминланган бўлиши;\nтикув машиналарининг ишчи стол қопқоқлари ва қўшимча платформалар текис қопланмага эга бўлиши;\nэлектр двигатель вали, фрикцион муфта ва камарли ўтказгич осон олинувчи тўсиқлар билан тўсилган бўлиши;\nиш столининг оёқларида вибрацияни камайтирувчи қоплама бўлиши;\nиш столининг педалларида резинали қопламалар ўрнатилган бўлиши.\n160. Дазмолловчи пресслар қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:\nпрессларни бошқариш схемаси қўшиш ва ўчириш кнопкалари билан жиҳозланган бўлиши;\nқўшиш ва ўчириш тугмалари бир тугма босилганда иккинчисига тегиб кетмайдиган бўлиши ва бир-биридан етарлича узоқликда бўлиши;\nпрессларда носозликлар юз берганда ва қўшилиб кетганда ишловчига зарар етишининг олдини олиш учун ҳимоя мосламалари бўлиши;\nпрессларда кучланиш пайдо бўлганда огоҳлантирувчи чироқли сигнал ўрнатилиши;\nюқори дазмоллаш ёстиқчасининг ишчи юзаси прессни очиш вақтида куйишдан сақланиш ва иссиқ ажралишини камайтириш учун экранлаштирилган бўлиши;\nбуғ тақсимловчи қурилма ва қувурларининг очиқ жойлардаги қисмлари иссиқликдан изоляцияланган ёки ҳимоя қопламаси билан ёпилган бўлиши.\n161. Буғловчи аппаратлар қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:\nманометрда ва сув ўлчагичлар ойнасида рухсат этилган босим ва сув миқдори тўғрисида белги бўлиши ва буғловчи аппарат қизиб кетганда автоматик равишда токдан ўчадиган бўлиши;\nбуғловчи аппарат ҳимоя тўсиғининг ишловчи томони буғни ўтказмаслиги;\nбуғ қозонида ортиқча босим йиғилганда ва буғни атмосферага чиқариб юбориш учун ҳимоя клапани ўрнатилган бўлиши.\n162. Дазмоллар ва дазмоллаш столлари қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:\nдазмолларнинг электр контактлари изоляцияланган ва ёпиқ қоплама билан ёпилган бўлиши;\nдазмоллар ток ўтказмайдиган ва иссиқликни кам ўтказувчи материалдан тайёрланган ҳамда дазмолловчининг қўлидан сирғаниб тушиб кетмайдиган қилиб ишланган бўлиши;\nдазмоллар учун тагликлар ёнмайдиган ва ўзига иссиқликни кам олувчи материалдан ясалиши, дазмоллаш столи билан бир хил баландликда жойлашиши ҳамда уч томонида тўсиқлари бўлиши;\nдазмоллаш столидаги электр ўтказгич кабеллар газ қувурлари орқали ўтказилиши;\nшнурли электр дазмолларга (резина изоляцияли, кўчма, енгил шнур) шлангли ўтказма орқали ўтказилиши, кронштейн орқали дазмолга юқоридан олиб келиниши, иш вақтида дазмоллаш столи устида ётмаслиги;\nшнурсиз дазмоллардан фойдаланилганда, ток келувчи контактлар дазмол қутиси ичида ёпиқ ҳолда бўлиши;\nдазмоллаш столининг барча металл қисмлари, шнурсиз дазмоллар тагликлари, рубильник ва контакт қутиси қопламаси, электр ўтказиладиган газ трубалари заминланган бўлиши ва тўлиқ изоляцияланган ва заминланган қисмлар билан тўқнашмайдиган шнурли электр дазмол тагликлари истисно қилиниши мумкин.\n163. Механик тозалагичлар қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:\nмеханик тозалагичнинг барча боғламлари ва деталлари, барабан ишчи қисмидан ташқарида тўсиқ билан ёпилган бўлиши;\nмеханик тозалагичлар статик электр зарядларидан халос қилиш ускунаси билан жиҳозланган бўлиши;\nтозалагич ва стол орасидаги оралиқ масофа 5 мм дан ошмаслиги;\nмеханик тозалагичларда чангсизлаштириш ва тозалагич ҳамда стол юзасидаги чиқиндиларни сўрувчи вентиляцион қурилма бўлиши;\nтозалагич ишловчи томондан олдинга қараб айланиши.\n164. Дазмолловчининг иш жойи полида токдан изоляцияловчи қоплама ёки гиламча бўлиши лозим.\n165. Игна билан ишловчилар бармоқлари ҳажмига тўғри келувчи ангишвоналар ва игналарни сақлаш учун мосламалар билан таъминланган бўлиши лозим.\n166. Яроқсиз ҳолга келган лентали пичоқлар ўз вақтида белгиланган жойга олиб ташланиши керак.\n2-§. Фотография ишларини бажаришда қўйиладиган\n167. Фотография ташкилотларининг бинолари ҚМҚ 2.08.02-96 "Жамоат бинолари ва иншоотлари" ва мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ бўлиши лозим.\n168. Расмга тушириш залининг майдони камида 18 кв.м ни ташкил этиши лозим.\n169. Фотоматериалларни қайта ишлаш хонасининг майдони битта лаборантга камида 10 кв.м ни ташкил этиши лозим.\n170. Расмларни чоп этиш хоналари бинонинг ишловчи машиналар вибрацияси камроқ бўлган қисмларига жойлаштирилиши ва деразаларга ёруғликни тўсувчи пардалар ўрнатилган бўлиши лозим.\n171. Фотоматериалларни суюқлик оқими билан ювиш сув тошиб кетмаслиги учун деворларга керамик плита терилган ёруғроқ хоналарда амалга оширилиши лозим.\n172. Ёруғлик негатив материалларни қайта ишлаш хоналарига тўғридан-тўғри тушмаслиги ва мазкур хоналарнинг эшиклари ташқари томонга очилиши керак.\n173. Расмга тушиш хонаси вентиляция ва ёритиш билан жиҳозланган махсус кабина билан жиҳозланган бўлиши зарур. Ёритиш тугмаси кабина ичида жойлашиши лозим.\n174. Расмларни қайта ишлаш хонасининг поли қоплама билан қопланган ва соз ҳолатда бўлиши керак.\n175. Фотоматериалларни қайта ишлаш хонаси расмга тушириш хонасидан алоҳида бўлиши лозим. Хонада бир сменага етадиганидан ортиқ химикатларни сақлаш тақиқланади.\n176. Заҳарли моддаларни сақлаш учун ёнғиндан ҳимояланган ва ёпиладиган ёки пломбаланадиган махсус хона ёки шкаф (сейф) ажратилган бўлиши лозим.\n177. Заҳарли моддалар сўриб олувчи шакафларда майдаланиши зарур, заҳарли суюқликларни оғиз билан тортиш ва ҳидлаб кўриш тақиқланади.\n178. Эритмаларни тайёрлашда кимёвий моддалар массасини ўлчаш учун чинни ёки пластмасса идишлардан ва пинцет ёки қисқичдан фойдаланиш лозим.\n179. Кислотани сувга аралаштиришда кислота сувга қуйилади. Бу иш сўрувчи шкафда амалга оширилиши лозим.\n180. Ўювчи ишқорлар ва кучли кислоталар (олтингугурт, азот, хлорид ва бошқалар) ишлатиш учун фақат ишлатиш концентрациясида берилиши лозим. Ушбу моддалардан ишлатиш концентрацияси тайёрлаш махсус хоналарда ва масъул шахс томонидан амалга оширилиши лозим.\n181. Барча машиналар, аппаратлар, дастгоҳлар қимирламайдиган ва тебранмайдиган ҳолда мустаҳкам қилиб ўрнатилиши керак.\n182. Дастгоҳ ва машиналарнинг ҳаракатланувчи очиқ қисмлари тўсилган бўлиши лозим.\n183. Тўсиқ металлдан ишланган, қаттиқ тузилишга эга, мустаҳкам ўрнатилган, шунингдек ишлашда, тозалашда ва таъмирлашда фойдаланиш учун қулай бўлиши лозим.\n184. Носоз машина ва дастгоҳларда, шунингдек олиб ташланган ёки носоз ҳолатдаги тўсиқларда ишлашга йўл қўйилмайди.\n185. Қўшув механизмлари (қўшиш тугмаси, педали, рубильниги) тасодифий тўқнашиш, зарб ва бошқалар натижасида ўз-ўзидан қўшилиб кетмайдиган қилиб ўрнатилган бўлиши керак.\n186. Кўчма лампа, софит, прожекторларнинг шнурлари зирҳ билан қопланган ёки резина шланг ичидан ўтказилган бўлиши лозим.\n187. Электр аппаратуралар қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:\nишлаш чоғида хавфсиз бўлиши;\nэлектр тармоғидан тезда ўчирилиши ва ёқилиши;\nускуна ва аппаратуралардаги кучланиш 220 В дан ошмаслиги.\n188. Электр аппаратуралар ва электр асбобларни улашга мўлжалланган штепселли бирикмаларнинг ток ўтказувчи қисмлари изоляцияланган ва заминланган бўлиши лозим.\n189. Фотография ташкилотлари ускуналарининг белгиланган нормаларга мувофиқ жойлаштирилиши лозим.\n190. Ретушчилар столлари орасидаги масофа камида 1,5 м бўлиши керак.\n191. Фотография ташкилотларидаги иш жойлари ГОСТ 12.2.032-78 "ССБТ. Ишларни ўтириб бажаришда иш жойлари. Умумий эргономик талаблар" ва ГОСТ 12.2.033-78 "ССБТ. Ишларни тик туриб бажаришда иш жойлари. Умумий эргономик талаблар"га мувофиқ бўлиши лозим.\n192. Стол ва жавонларнинг ишчи юзаси текис, ўнқир-чўнқирсиз, ёриқлар ва бошқа нуқсонларсиз бўлиши керак.\n193. Суръатларни кўринадиган қилиш (проявкалаш), ювиш, бўяш ва фотоматериалларни қўшимча ишлаш жойлари тортувчи вентиляция билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n3-§. Ҳаммом ва кир ювиш хизмати кўрсатишда\n194. Ҳаммом ва кир ювиш ташкилотларининг бинолари ҚМҚ 2.08.02-96 "Жамоат бинолари ва иншоотлари" ва мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ бўлиши лозим.\n195. Иш хоналарининг дераза ва поллари майдонининг нисбати 1:8 дан, ёрдамчи хоналарда эса - 1:12 дан кам бўлмаслиги лозим.\n196. Кир ювиш хоналарининг полдан шипгача бўлган баландлиги қуйидагича бўлиши лозим:\nбир сменада 500 кг гача бўлган кирларни ювишда 3,6 м;\nсменада 1000 кг дан 3000 кг гача бўлган кирларни ювишда камида 4,2 м.\n197. Ташкилотларнинг кир ювиш майдони бир сменадаги кир ювиш унумдорлигидан келиб чиқиб белгиланиши лозим.\n198. Кир ювиш ташкилотлари алоҳида хоналарининг жойлашиши технологик жараённинг узлуксизлигини таъминлаши, кир ва тоза буюмларнинг кесишмаслиги ва тўқнашмаслигини назарда тутиши лозим.\n199. Кир буюмларни олиш ва тозаларини топшириш жойлари алоҳида бўлиши лозим.\n200. 50 ўрингача бўлган ҳаммомларда ечиниш ва кутиш жойларини бирлаштирмаслик керак.\n201. Битта буғхонанинг сиғими 10 кишигача бўлиши лозим.\n202. Буғхонада ўтириш учун 1,2 х 0,5 м ва ётиш учун 1,8 х 0,5 м ёғоч курсилар бўлиши лозим.\n203. Буғхона полкаларининг баландлиги 1,8 м дан баланд бўлмаслиги керак.\n204. Чўмилиш бассейнларининг майдони 300 кв.м дан кам бўлмаслиги ва чуқурлиги 1,5 м дан кўп бўлмаслиги лозим.\n205. Ҳаммом ва кир ювиш биноларида ҚМҚ 2.04.05-97 "Табиий ва сунъий ёритиш" талабларига мувофиқ бўлиши лозим.\n206. Бир қаватли биноларда печли иситиш тизими ўрнатилишига рухсат этилади.\n207. Сменада 500 кг гача кир ювиладиган ташкилотларда табиий тортувчи вентиляция, 1000 кг гача кир ювиладиган ташкилотларда эса - марказлашган вентиляция ўрнатилиши лозим.\n208. Ишлатиш учун сув олиш жойларидаги иссиқ сув ҳарорати 50° С - 75° С дан ортиқ бўлмаслиги лозим.\n209. Чўмилиш бассейнларидаги сувни вақти-вақти билан дезинфекция қилиб туриш керак.\n210. Дезинфекциялаш Дезинфекция станциялари, дезинфекция бўлимлари, профилактик дезинфекция бўлинмалари, санитария-эпидемиология станциялари ходимлари учун меҳнатни муҳофаза қилиш қоидаларига (рўйхат рақами 2374, 2012 йил 21 июнь) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2012 й., 25-сон, 283-модда) мувофиқ амалга оширилиши лозим.\n211. Ҳаммом ва кир ювиш ташкилотларининг бинолари ёнғин хавфсизлиги талабларига кўра қуйидаги тоифаларга бўлинади:\nқабул қилиш-саралаш ва қуритиш-дазмоллаш цехлари - В тоифага;\nҳаммом ва кир ювиш ташкилотларининг қозонхоналари - Г тоифага;\nкир ювиш цехи, хизмат кўрсатувчи хоналари ва технологик эритмаларни тайёрлаш бўлимлари - Д тоифага.\n212. Енгил алангаланувчи ва портлаш хавфи мавжуд бўлган моддалар билан ишлашга ёнғинни ўчириш воситаларидан фойдаланиш бўйича тегишли билим ва кўникмаларга эга бўлган шахсларга рухсат этилади. Енгил алангаланувчи суюқликлар билан ишлаш ва уларни сақлаш ёнғин хавфсизлиги бўйича ГОСТ 12.1.004-91 "ССБТ. Ёнғин хавфсизлиги. Умумий талаблар"га жавоб бериши лозим.\n213. Кир ювиш ташкилотларининг майдони 100 кв.м ва ундан ортиқ бўлган қуритиш-дазмоллаш цехлари автоматик ёнғин хавфсизлиги сигнализацияси билан жиҳозланиши лозим.\n214. Ювиш материаллари омборхоналари ёнмайдиган материалли деворлар билан тўсилган алоҳида хоналарга (отсекларга) бўлинган ва бир-биридан изоляцияланган бўлиши лозим. Ҳар бир хонада бир хил турдаги ювиш воситалари сақланиши керак.\n215. Ёнғин хавфи бўлган кир ювиш воситаларини (водород перикиси, сирка кислотаси) бошқа кир ювиш кукунлари ва воситалари билан биргаликда сақлаш тақиқланади.\n216. Тўкилган ва сочилган ювиш моддалари зудлик билан тозалаб олиниши ва зарарсизлантирилиши лозим.\n217. Кир кийим, чойшаб, сочиқ ва бошқа буюмларнинг (ресторан, овқатланиш ва савдо шохобчаларининг буюмлари) ўз-ўзидан ёнишининг олдини олиш учун қуйидагилар таъминланиши зарур:\nкимёвий воситалар билан ёғсизлантириш ва биринчи навбатда ювиш;\nдазмоллангандан сўнг, тўлиқ совимагунча зич қилиб тахламаслик;\nметалл жавонларда 20 кг гача бўлган тахламларни сақлаш;\nиш тугагандан сўнг, барча тахламларни совиганлигига ишонч ҳосил қилиш учун текшириш;\nювишга қадар мой (ёғ) доғлари бўлган буюмларни сақлаш учун алоҳида хона ажратиш.\n218. Ҳаммом ва кир ювиш ташкилотларининг электр жиҳозлари техник жиҳатдан соз бўлиши ва ёнғин хавфсизлиги талабларига жавоб бериши лозим.\n219. Электр печкаларда (каменкаларда) ёпиқ типдаги термоэлектр иситгичлардан фойдаланиш зарур.\n220. Электр печкаларнинг бошқарув аппаратлари буғхона билан ёнма-ён бўлган қуруқ хонада жойлаштирилиши лозим.\n221. Электр печкалардан фойдаланишда қуйидагиларга риоя қилиш лозим:\nпечка ҳароратини ва назорат қилиш автоматик қурилмаларининг ҳолатини текшириб туриш;\nэлектр печкаларнинг изоляцияси қаршилигини ва заминланишини ўлчаб бориш;\nэлектр иситиш элементлари ва кабелларини даврий равишда йилида камида бир маротаба текшириб ва носозликларини тўғрилаб бориш;\nпечка ташқи юзаси ҳароратининг қизиб кетмаслигини кузатиб бориш.\nҲар бир сеансдан сўнг, хизмат кўрсатувчи ходим печкалар созлигини ва сауналар ёғоч конструкцияларини, айниқса, печка ёнидагиларни текшириши лозим.\n222. Юзага келган хавфдан (электр энергиясининг ўчиши, буғ босими ошиши ва бошқалар) огоҳлантириш учун сигнал элементлари сифатида товушли-чироқли ва рангли сигнализаторлар қўлланилиши талаб этилади, бунда сигнал қурилмалари хизмат кўрсатувчи ходим томонидан кўринадиган ва эшитиладиган жойга ўрнатилиши лозим.\n223. Буғ ва конденсат етказувчи қувурлар, шунингдек машина элементларининг ҳарорати 60° С дан юқори, хизмат кўрсатувчи ходим тегиши мумкин бўлган юзаси (ишчи юзасидан ташқари) изоляция қилинган, тўсилган ва ҳимоя экранлари билан ёпилган бўлиши лозим.\n224. Бак ва реакторлар назорат-ўлчаш аппаратуралари (дистанцион термометр, даража ўлчагич, манометр, сув ўлчагич), шунингдек нормадан ошиш ёки тушиб кетиш ҳолати юзага келганда товушли ва чироқли сигнализация билан жиҳозланган бўлиши ва баклар зич ёпиладиган қопқоқли бўлиши лозим.\n225. Бакларда қуювчи ва ортиқча суюқликни канализацияга ёки махсус бакка оқизувчи қурилма бўлиши лозим. Ювиш материалларини аралаштириш механик аралаштиргич ёки марказдан қочувчи айланма насос ёрдамида амалга оширилиши ва насослар соз ҳолатда бўлиши лозим.\n226. Баклар устида тортувчи вентиляция жойлаштирилиши лозим.\n227. Кўпик ва ювиш воситалари юза қисмини тезда сўндириш учун спринклер қурилмали қувурлар ўрнатилиши лозим.\n228. Буғ линияларида такроран авария клапанлари ўрнатилган бўлиши лозим. Бу клапан хонага кириш жойида жойлашган бўлиши керак.\n229. Кўпикни сўндириш спринклер қурилмаси жўмраги бакдан 3 м дан кам бўлмаган масофада жойлаштирилиши лозим.\n230. Баклар совиганидан сўнг, кўрикдан ўтказилиши ва тозаланиши лозим.\n231. Кимёвий моддаларни юклаш учун бакда қулай кўприкчалар ёки баландлиги 1 м бўлган суянчиқли, яхлит қопламали, баландлиги 0,15 м бўлган майдонча бўлиши лозим.\n232. Эритмаларни тайёрлаш вақтида бак қопқоғини очиш тақиқланади.\n233. Реакторлар герметик бўлиши, шунингдек қопқоғида пломбаланган ҳимоя буғ клапани бўлиши лозим.\n234. Реактордаги босим манометр бўйича 0,5 - 0,75 кгс/кв.см дан ошмаслиги лозим.\n235. Ён томонидан юкланадиган кир ювиш машиналарида барабандаги суюқлик даражаси ва ҳароратини кўрсатувчи кўрсаткич бўлиши лозим.\n236. Кир ювиш машиналарида цикл бошланиши ва тугашидан хабар берувчи товушли ёки чироқли сигнализация ўрнатилган бўлиши лозим.\n237. Ташқи ва ички барабан люки қопқоғи енгил очилиши ва мустаҳкам ёпилганлигидан далолат берувчи фиксаторга эга бўлиши лозим.\n238. Ташқи барабанлар қопқоқлари машина қопқоғи очиқ турган ҳолда ишлашига йўл қўймайдиган блокировкага эга бўлиши ва ўз-ўзидан очилиб кетмайдиган бўлиши лозим.\n239. Машина ишлаётган вақтда унинг қопқоғи очилган тақдирда, блокировка автоматик равишда электр двигателни ўчириши лозим.\n240. Ювиш эритмаларини етказувчи электромагнит клапанни қўлда ёки бошқа предметлар ёрдамида очиш тақиқланади.\n241. Машиналарга белгиланган нормадан ортиқча буюмларни юкламаслик лозим.\n242. Жароҳатланишнинг олдини олиш учун ички барабан қопқоғини очиш пневматик калити махсус кронштейнга илиб қўйилиши керак.\n243. Машиналар авариявий ўчириш тумблерига эга бўлиши лозим.\n244. Центрифуга мустаҳкам ва текис асосга ўрнатилиши лозим.\n245. Центрифугада ишлашни бошлашдан олдин ротор қопқоғи қулф билан ишончли ёпилганлигига ишонч ҳосил қилиш зарур.\n246. Тормозлаш қурилмаси тормоз лентаси узилган ҳолатда конструктив хавфсиз бўлиши лозим.\n247. Центрифуга электр двигателни ўчириб, саватни механик ёки қўл тормози ёрдамида тўхтатилиши лозим. Сават айланишини қўлда ёки бошқа предмет билан тўхтатиш ёки секинлатиш тақиқланади.\n248. Центрифугадан буюмларни олишга центрифуга тўлиқ тўхтагандан сўнггина рухсат этилади.\n249. Барча ишлатиладиган механик асбоб ва аппаратларнинг хавфли қисмлари тўсилган бўлиши лозим.\n250. Қуритиш-дазмоллаш машинаси электр двигатели қўшув тугмаси орқали ёқилиши ва ўчирилиши лозим. Ушбу машиналарни тўғридан-тўғри улаш орқали ёқиш ва ўчириш тақиқланади.\n251. Қуритиш-дазмоллаш машинасининг буғ етказувчи ва конденсат етказувчи қувурлари изоляцияланиши лозим.\n252. Қуритиш-дазмоллаш машинаси тўхтамасидан олдин қуйидагилар тақиқланади:\nмашинанинг ўтказувчи тасмаларини ечиш ва ўрнатиш;\nмашинани мойлаш ва тозалаш;\nмашинани кўрикдан ўтказиш, бошқариш ва созлаш;\nтўсиқларни таъмирлашни амалга ошириш;\nнуқсони бор буюмларни тўғрилаш.\n253. Қуритиш-дазмоллаш машинасида ишлаганда қуйидагилар тақиқланади:\nбуғ цилиндри иситиш босқичини бармоқлар билан тўғрилаш;\nмашина тўсиқларига буюм ва бошқа предметларни қўйиш.\n254. Қуритиш машинасидаги буғ босими машина паспортида кўрсатилган меъёрдан юқори бўлганда ишлашга рухсат этилмайди.\n255. Қуритиш камераси буюмларни эркин жойлаштириш ва олиш имконини берадиган тарзда жойлаштириши лозим.\n256. Қуритиш камераси ишлаётган вақтда унга кириш тақиқланади.\n257. Қуритиш камерасидаги буюмлардан тушадиган тукларни ҳар 10 кунда камида бир маротаба, камера тўлиқ тўхтаган ва совутилгандан кейин тозалаш лозим.\n258. Ҳар бир дазмоллаш столи ёнида изоляция сифатида ёғоч таглик бўлиши зарур.\n259. Иш тугагандан сўнг ёки стол ёнида дазмолловчи бўлмаган вақтда барча дазмоллар ўчирилиши лозим.\n4-§. Сартарошхона ва гўзаллик салонларида хизмат\nкўрсатишда қўйиладиган хавфсизлик талаблари\n260. Сартарошхона ва гўзаллик салонларининг бинолари ёнғинга чидамли бўлиши лозим.\n261. Енгил алангаланувчи суюқликлар билан ишлаш ва сақлаш ГОСТ 12.1.004-91 "ССБТ. Ёнғин хавфсизлиги. Умумий талаблар"га мувофиқ бўлиши лозим.\n262. Енгил алангаланувчи суюқликлар омборхоналарда бошқа материаллардан алоҳида сақланган ҳолда, ҳимоя конструкцияси ёнмайдиган материаллардан тайёрланган махсус идишларда сақланиши лозим.\n263. Енгил алангаланувчи суюқликларни иситиш қурилмаларининг яқинига жойлаштириш тақиқланади.\n264. Бино ва хоналарни иситиш учун электр плиталардан фойдаланишга рухсат этилмайди.\n265. Сартарошхона ва гўзаллик салонларида биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш учун тиббиёт қутичаси бўлиши лозим.\n266. Мажбурий сертификатланиши лозим бўлган материаллар (косметика, парфюмерия моллари ва препаратлар) ва маҳсулотлар белгиланган тартибда берилган мувофиқлик сертификатига эга бўлиши лозим. Материаллардан фойдаланиш муддати ишлаб чиқарувчи томонидан белгиланган фойдаланиш муддатларига мос бўлиши лозим.\n267. Гигиеник хулосага эга бўлмаган якка тартибдаги рецепт асосида тайёрланган маҳсулотларни ишлатиш, сотиш, қўллаш ва сақлашга йўл қўйилмайди.\n268. Енгил алангаланувчи ва ёнувчи суюқликлар алоҳида зич ёпиладиган шкаф ва қутиларда (металл) сақланиши лозим. Енгил алангаланувчи суюқликлар, газ баллонлари ва аэрозол қадоқларини ертўла, электр тақсимлаш ва ҳаво алмаштириш қурилмалари ўрнатилган хоналарда сақлаш тақиқланади.\n269. Аэрозол қадоқларини оксидловчи моддалар (водород перекиси ва марганцовка), ёнувчи газлар, енгил алангаланувчи ва ёнувчи суюқликлар билан биргаликда сақлаш тақиқланади.\n270. Фойдаланиладиган барча материаллар соз ҳолатда, зич ёпиладиган идишда маҳсулот номи ва ишлатилиш муддатлари кўрсатилган ёрлиғи мустаҳкам ёпиштирилган ҳолда сақланиши лозим.\n271. Ёриткичлардан сақланаётган моддаларгача бўлган масофа камида 0,5 м бўлиши лозим. Ёриткичлар шиша қопқоқлар билан ҳимояланган бўлиши лозим.\n272. Кўринадиган жойда химикатларни сақлаш ва улардан фойдаланиш йўриқномаси осиб қўйилган бўлиши лозим.\n273. Сочга кимёвий моддалар билан ишлов беришда моддалар зарарли таъсирининг олдини олиш учун мазкур жараён алоҳида хонада амалга оширилиши лозим. Бундай имконият бўлмаган тақдирда, кимёвий ишлов бериш тортувчи вентиляция билан жиҳозланган хоналарда амалга оширилиши керак.\n274. Ишчилар иш вақтида керак ҳимоя воситаларидан фойдаланишлари ва ишдан сўнг, уларни сартарошхона ва гўзаллик салонларидан ташқарига олиб чиқмасликлари керак.\n275. Сартарошхона ва гўзаллик салонларида ишлатиладиган соч кесиш ва тараш, маникюр ва педикюр иш анжомлари енгил дезинфекцияланадиган ва дезинфекция воситаларига чидамли материаллардан тайёрланган бўлиши керак.\n276. Электр аппаратура ва электр асбоблар ГОСТ 12.2.013.0-91 "ССБТ. Қўл электр машиналари. Хавфсизлик умумий талаблари ва синаш услублари" талабларига мувофиқ бўлиши лозим.\n277. Кучланиши 220 В гача бўлган кўчма электр асбоблар электр қисмлари пластмасса корпусда ишланган ва ўтказувчи қисмлари хизмат кўрсатувчи ходим ва мижозни электр токидан шикастламаслигини кафолатлаган ҳолда, уларни заминлаш талаб этилмайди (сочларни қуритиш ва тўғрилаш қўл электр фени, сочларни қирқиш учун электр машина ва бошқалар).\n278. Сартарошхона ва гўзаллик салонларида қўлланиладиган электр аппаратура ва асбоблар (сочни қуритиш, сочга буғ билан ишлов бериш аппарати, стерилизатор, сочларни қуритиш ва тўғрилаш қўл электр қуритгичи, сочларни қирқиш учун электр машинаси ва бошқалар) қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:\nэлектр тармоғига тезда уланиши ва ўчирилиши, ўз-ўзидан уланиши ва ўчирилиши истисно қилинган бўлиши;\nишлатиш учун хавфсиз бўлиши ва ток етказувчи қисмларига фавқулодда тегиб кетишига йўл қўймайдиган бўлиши;\nэлектр аппаратура ва асбоблар таъминоти кучланиши 220 В дан ортиқ бўлмаслиги.\n279. Электр қурилмалари жойлаштирилган жойлардаги ер билан уланган барча металл деталлар (иситиш тизими қувурлари, канализация ва бошқалар) изоляция қилинган бўлиши зарур. Сочни қуритиш вақтида мижоз оёқлари остида изоляцияловчи таглик бўлиши лозим.\n280. Сартарошхона ва гўзаллик салонларига хизмат кўрсатувчи электрик томонидан қўлланиладиган барча электр аппаратуралар ҳар ойда камида бир марта техник кўрикдан ўтказилиши лозим.\n281. Нуқсонлари бўлган электр аппаратураларни фойдаланишга бериш ва улардан фойдаланиш тақиқланади.\n282. Сартарошхона ва гўзаллик салонларидаги мебель жиҳозларининг қопламаси нам ҳолда тозаланиши лозим.\n283. Иш жойлари қатор бўйлаб жойлаштирилганда улар орасидаги масофа камида 3 м бўлиши керак.\n284. Маникюрчининг иш жойи полдан ишчи юзасигача бўлган баландлиги 75 см, эни 45 см, узунлиги 80 см бўлган махсус столча билан жиҳозланган бўлиши ва столча юзаси силлиқланган ойна ёки пластик билан қопланиши лозим.\n285. Ташкилотнинг таъмирлаш хизмати ускуналарнинг меҳнат хавфсизлиги стандартлари, уларнинг техник паспортлари, техник йўриқномалари ва ишлаб чиқарувчи заводнинг бошқа ҳужжатларининг талабларига мослигини таъминлаши керак.\n286. Ташкилот томонидан асбоб-ускуналарнинг зарур техник ҳолатини сақлаб туриш учун хизмат кўрсатиш сифати яхшиланиши, режали-профилактик таъмирлаш қатъий бажарилиши ва таъмирлаш ишлари сифатининг яхшиланиши бўйича тегишли чоралар кўрилиши лозим.\n287. Асбоб-ускуналарни капитал ва жорий таъмирлаш белгиланган тартибда ишлаб чиқилган ва тасдиқланган ишларни ташкил этиш лойиҳасига мувофиқ амалга оширилиши лозим. Ишларни ташкил этиш лойиҳаларида таъмирлашни ўтказишга жавобгар шахслар, шунингдек таъмирлаш ишларининг тартиби ва ходимларнинг хавфсизлигини таъминловчи чоралар кўрилиши лозим.\n288. Барча ҳолларда таъмирлаш ишларининг бажарилиш тартиби ва усуллари бош муҳандис ёки унинг ўринбосари билан келишилиши керак.\nТаъмирлаш ишларини ўтказишда ишларнинг бажарилиши технологик кетма-кетликда кўрсатилиши керак.\n289. Таъмирлаш жиҳозлари ва ускуналари ишлаш учун қулай жойлаштирилиши ва иш ҳолатида осон ўрнатилиб ечилиши лозим.\n290. Иш зонаси ҳавосидаги зарарли моддаларнинг таркиби рухсат этилган меъёрий концентрациядан ошмаслиги лозим.\n291. Дастгоҳларни йиғиш, қайд этиш, бириктириш элементларини қисиш, қотишма, флюс қоплаш ва бошқа йиғма деталларни ўрнатиш махсус қўлланма асосида ёки технологик ҳужжатларда кўрсатилган тартибда амалга оширилиши лозим.\n292. Таъмирлаш ишлари тугагач, барча кераксиз конструкциялар, асбоб-ускуналар, материаллар ва чиқиндилар цехдан олиб кетилиши, тўсиқлар, сақловчи блокировка мосламалари ўз жойига ўрнатилиши керак.\n293. Мазкур Қоидаларга амал қилиш учун жавобгарлик тегишли ишларни бажарувчи ташкилотлар зиммасига юклатилади.\n294. Мансабдор шахслар ва ходимлар меҳнатни муҳофаза қилиш Қоидаларига риоя қилмаганликлари учун қонун ҳужжатларига мувофиқ белгиланган тартибда жавобгарликка тортиладилар.\n295. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси, Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги, "Саноатгеоконтехназорат" Давлат инспекцияси, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, "Ўздавэнергоназорат" инспекцияси ҳамда Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлиги билан келишилган.\n2013 йил 27 май, 21-сон, 278-модда


mp3muslim.uz мобил иловаси ишга тушди\n19 Август 2016 10:39\nМобил воситаларнинг қулайлиги, оммабоплиги барчага бирдек манзур. Android тизимида ишловчи қурилмалар (смартфон, планшет ва ҳ.к.) орқали кўрсатиладиган хизматлар самарадорлиги ва қулайлигини янада ошириш мақсадида, «muslim.uz» расмий порталининг ташаббускор ходимлари томонидан mp3muslim.uz сайтининг мобил иловаси ишга туширилди.\nОдобли фарзанд ота-онасига раҳмат\n19 Август 2016 10:32\nБарчамизга маълумки, фарзанд инсон ҳаётининг мазмуни, насл-насабимизнинг давом эттирувчиларидир. Яхши, оқил, солиҳ фарзандлар ота-онанинг бахт иқболи икки дунё саодатига элтишга сабаб бўлувчи неъматлардан биридир.\n18 Август 2016 10:27\n- Бугунги кунда шунинг гувохи бўлмокдамизки, мусулмонлар ўзларини мусулмон деб даъво килайотганлар кўлида катл килинмоқда ва бу гунохи кабира борган сари кенгроқ таркалаиб бормоқда\nСоғлом фарзанд келажак умидимиз!\n17 Август 2016 10:37\nДунёда шундай қонуният бор: мақсадли ҳаёт мазмунли ва баракали бўлади. Худди шу сингари, ўз олдига буюк мақсадлар қўйиб ривожланаётган давлат ҳам тарих зарварақларида ўчмас из қолдиради.\n2)ТИНЧЛИК –БЕБАҲО НЕЪМАТ\n16 Август 2016 15:26\n16 Август 2016 10:27\nКунлар ўтмоқда. Бу вақтлар бизни энг улуғ, энг азиз айём – мустақиллик байрамига яқинлаштирмоқда. Ҳозиргача бўлган, давом этаётган тадбирлар бош мавзу, бош ғояга ҳамоҳангдир. “Гўзал ва бетакроримсан, муқаддас Ватаним, жоним сенга фидо, Ўзбекистоним!”\nКексаларни ҳурматлаш инсоний бурч\n11 Август 2016 09:28\n2)Мустаҳкам оила жамият таянчи\nБутун бир мамлакатни муҳташам сарой деб тасаввур қилсак, ҳар-бир оила ана шу саройнинг бир ғишти кабидир.\n07 Август 2016 13:36\n2) Зиёрат одоблари\n07 Август 2016 13:27


27 май 2022, Тошкент вақти: 21:00\nҚирғизистондаги медиаташкилотлар президент вазифасини бажарувчи бош вазир Садир Жапаровнинг ахборот ва матбуот кунида берган баёноти юзасидан хавотир билдириб чиқишди. Бу ҳақда “Медиаполиси институти”, Журналистик тадқиқотлар жамғармаси, Журналистларнинг мустақил уюшмаси ва бошқа медиаташкилотлар, ОАВ ва журналистлар томонидан имзоланган мурожаатномада айтилган.\nУлар фикрича, Жапаровнинг баёноти журналистларга нисбатан салбий стереотип тасаввурларни шакллантиришга қодир ва шу билан Қирғизистондаги матбуот эркинлиги учун хавф туғдиради.\n“Журналистлар маълумотларни бузиб кўрсатаётганликда айбланган баёнот ҳеч қанақа аниқ фактга асосланган эмас. Бироқ Садир Жапаровнинг тарафдорлари буни бир ишора ўлароқ қабул қилганига амин бўлиш учун ижтимоий тармоқдаги бош вазирни дастаклаш гуруҳларига назар солиш кифоя: агар Жапаров ёки унинг командасини танқид қилаётган бўлса, бу оммавий ахборот воситасига ишониб бўлмайди. Устига устак, президент вазифасини бажарувчининг бу даҳанаки ҳужумлари журналистларнинг ижтимоий тармоқларда таҳдид ва таъқиб нишонига айланиб қолишига олиб келди”, дейилади мурожаатда.\nМедиаташкилотлар Жапаровни демократик жамиятда эркин оммавий ахборот воситалари ролини тан олиш ва тасдиқлашга ҳамда журналистларни обрўсизлантиришдан тийилишга чақиришган. Шунингдек, улар бош вазирга мунтазам матбуот анжуманлари ўтказиш ва сиёсий фаворитизмга йўл қўймасликни таклиф қилишган.\nСадир Жапаров 3 ноябрь куни Region телеканалига берган интервьюсида Озодликнинг қирғиз хизмати - Азаттиқ ҳақида ўз мулоҳазаларини билдирган. У ўзининг қаттиқ танқид қилинаётгани ва сўзлари бузиб кўрсатилаётганини айтган. Бу баёнотдан кейин ижтимоий тармоқларда Азаттиққа нисбатан таҳдид кўпайган.\nЖапаровнинг матбуот хизмати медиаташкилотлар баёноти юзасидан изоҳ берганича йўқ.


Зуҳра Солиева ўзини ўлдирмоқчи бўлганини тан олди - 13 Июля 2013 - Hamkor.ru\nПятница, 16/11/2018, 11:06\nГлавная » 2013 » Июль » 13 » Зуҳра Солиева ўзини ўлдирмоқчи бўлганини тан олди\nБир пайтлар ҳозиргидек жуда хушчақчақ, бир гапириб, ўн куладиган, одамларга хуш кайфият улашиб юрадиган қиз эдим. Оғир дамларда ҳам юзимдан табассум аримасди. Кейин нимадир бўлди-ю, васвасага тушадиган, жонимга қасд қилишга уринадиган, юрагимни ҳовучлаб юрадиган бўлиб қолдим. Гўё ортимдан қора кийимдаги бир одам қувади.\nБир куни кўчада кетаётсам, бўғзимга нимадир тиқилиб, биров бўғаётгандек туюлаверди. Нафасим қайтиб, кўз олдим қоронғилашди. Дарҳол уйимиз ёнидаги шифохонага кирдим. Аммо шифокорлар ҳеч қандай ташхис қўя олишмади. Бу ҳол бир неча маротаба такрорланди. Охири кечалари кўчага бақириб чиқиб кетадиган, шифохона эшигини тақиллатиб, “ўляпман, ёрдам беринглар” деб бақирадиган одат чиқардим. Бироздан сўнг яна ўзимга келиб қолардим-да, нима бўлаётганини англамай уйимга кириб кетардим. Бормаган шифокорим қолмади, ҳаммаси соғломсиз дерди.\n“Мусофирчиликнинг нони ширин, сирлари яширин” дейишади. Онам, яқинларим Самарқандда бўлса, ўлигим ҳеч қандай ном-нишонсиз Тошкентдек катта шаҳарда қолиб кетмаса эди деб қўрқардим. Зуҳра ўзини-ўзи ўлдирибди, деган хабарга яқинларим қандай дош беришини ўйлардим. Бир куни буткул ақл-ҳушимни йўқотиб уйқудан уйғондим-у, ўзимни ташламоқчи бўлиб деразага оёқ қўйдим. Ўша вақтда шунчалик кучга тўлгандимки, мени қайтармоқчи бўлган ҳар қандай кишини янчиб ўтиб кетишга қодир эдим.\nБир вақт ортимдан: “Зуҳра, ундай қилма!” деган овозни эшитдим. Бу раҳматлик опам Фотиманинг овози эди. Ҳалиги товуш шунчалар тиниқ эдики, худди опам тирилиб келгандек туюлди. Ўша кеча то қуёш чиққунча деразадан пастга қараб ҳўнграб йиғлаб чиққанман.\nБу воқеадан бир неча кун ўтгач, бир одамнинг маслаҳати билан отинойига бордим. Дам солишнинг гуноҳ томони йўқлигини, ҳатто пайғамбаримиз ҳам вақти-вақти билан ўзларига дам солдириб турганларини яхши билардим. Хуллас, мени кўрган отин ичимга жин кириб олганини, икки йилдан буён у ўша ерда қўним топиб келаётганини айтди. 2 соат мобайнида турли оятларни ўқиб, ичимда ғалаён кўтараётган жинни чиқаришга ҳаракат қилди. У дам солаётган вақтида гоҳ уввос солиб йиғлардим, гоҳ кимдир ичимдан йўғон овозда бақирарди, гоҳ томоғим бўғилиб йўталаверардим.\nМенга дам солаётган қаршимдаги аёлга кўзим тушган заҳоти қўрқиб кетардим. У шунчалик қора терга ботгандики... Ичимда ўзи ўлиб қолмаса бўлгани деган ҳадик бор эди. Йўқ... аввало Яратганнинг инояти, сўнг ўқилган оятларнинг кучи билан дарддан фориғ бўлдим. Ваҳимага тўла тунларимни сокинлик эгаллади. Бир куни тушимда Хизр бувани кўрдим. Улар оппоқ кийимда туриб, одамларга нимадир тарқатяптилар. Яқинлашиб, менга ҳеч нарса бермайсизми, деб сўрадим. Хизр бува жилмайганча қўлимга пичоқ тутқаздилар-да: “Мана, сенга ҳам гал келди”, дедилар.\nКўп ўтмай, кинофильмларга таклиф қила бошлашди. Авваллари пойтахтнинг “Ҳамза” метросидан бир неча чақирим узоқдаги Ўзбек миллий академик драма театрига чўнтагимда сариқ чақам йўқлиги учун пиёда борар эдим. Яратган Эгам мендан марҳаматини дариғ тутмади. Хуллас, шу воқеалар ҳаётга бошқача назар ташлашга ўргатди.\nКатегория: Mashxurlar Xayoti | Просмотров: 604 | Добавил: Sherzod_230688 | Рейтинг: 0.0/0


Теридаги доғ ва чандиқлардан халос бўлишнинг замонавий усуллари - 21 Октября 2016 - BEPUL MP3 KO'CHIRISH, VIDEO KLIP, FOTO SURATLAR, YANGI\niphone, NikollMody, Michaeltiz, Alfredtax, Bennyphins, AndrewBoora, Uplotnitel, vfdbcimre, Arkinsoknofs, Arkinsokar, mooOneft, vyflvoknofs, vyflvokar, Thozasdut, BelokijTup, Brianmible, Panovarknofs, Panovarkar, VikonasTup, Стиркапро48Gor, MelvizBok\nГлавная » 2016 » Октябрь » 21 » Теридаги доғ ва чандиқлардан халос бўлишнинг замонавий усуллари\nТанамизнинг бирор қисмида куйишдан қолган доғлар дам-бадам ўша маъшум кунни эслатади. Улар туфайли ташқи кўринишидан қониқмай, ўзига ишончи пасайиб бораётган кишилар ҳам орамизда, афсуски, кам эмас... Бугун замонавий тиббиётда доғ ва чандиқларни бартараф этишнинг бир қанча йўллари топилган бўлиб, улар ҳақида олий тоифали шифокор, дермато-косметолог Жавоҳир ҲОТАМОВ маълумот беради.\nНега чандиқлар катталашади?\nЮқори ҳароратда куйиш натижасида терида чандиқ ёки излар пайдо бўлади. Тери устки қаватининг тузилиши бузилса-да, унинг остидаги мушаклар ҳамон ўз фаолиятини бажараверади. Тери остидаги томирларда тинимсиз қон айланиши терини озуқавий моддалар билан озиқлантириб, тўйинтириб боради. Бунинг оқибатида эса чандиқнинг ўлчами катталашиб кетиши мумкин. Одатда ҳажмида катталашаётган чандиқларни бўйин атрофи, кўкрак қисми, елка, бўйин ва иякда учратиш мумкин. Аммо кичик ёшдаги болаларнинг танасидаги ҳар бир чандиқ катталашиш хусусиятига эга.\nМустақил даволаниш самаралими?\nКуйиш натижасида терида қолган изларни уй шароитида даволаш мумкин, лекин бу билан чандиқ бутунлай тузалади деб ўйлаш тўғри бўлмайди. Дорихона пештахталарида чандиқларга қарши бир қанча суртмаларни топиш мумкин. Белгиланган муддат давомида йўриқномага тўлиқ амал қилиб фойдалинилганда умумий ҳолатнинг кўпи билан 15 % га яхшиланишига эришиш имкони бор.\nУмумий анестезия таъсирида ўтказиладиган жарроҳлик амалиёти ёрдамида ҳуснга соя солиб турган излардан бир умрга ҳалос бўлиш имконияти мавжуд. Хўш, тиғ тегизиш ёрдамида бажариладиган муолажа кимларга тавсия этилади? Катта кўламда терининг шикастланиши, чандиқларнинг ўсиши ва ҳаракатланишга ҳалал беришидан азобланаётган беморларга жарроҳлик амалиёти буюрилиши мумкин. Жарроҳ операция қилишдан аввал чандиқ ва унинг атрофидаги терини яхшилаб ўрганади. Амалиёт чоғи чандиқ тўқималари олиб ташланиб, косметик чок туширилади. Натижада, катта чандиқ ўрнида сезилар-сезилмас чок изи қолади. Бироқ бундай натижани кўриш учун бироз сабр қилишга тўғри келади. Унгача эса кўпи билан олти ой давомида шифокор буюрган малҳамларни чок устига суртиб юриш тавсия этилади.\nТахминий нархи: жароҳатнинг катталиги ва тери қаватида жойлашган чуқурлигига қараб белгиланади.\nЛазер ёрдамида силлиқлаш\nКосметолог шифокор лазер нурини таратувчи асбоб ёрдамида чандиқ тўқималарини қаватма-қават олиб ташлайди. Муолажа сўнгида ёқимсиз из ўрнида янги ва соғлом тери пайдо бўлади. Муолажани бошлашдан аввал терининг шикастланган қисмига оғриқ қолдирувчи дори юборилгани боис беморлар безовталанмайди. Лазер нури ёрдамида силлиқлашдан кейин терида қизариш, шиш ва оғриқ сезилиши мумкин. Асло ташвишланманг, бу белгилар 10 кун ичида йўқолади. Муолажа неча сеансда ўтказилишини эса шифокор белгилайди. Амалиётдан сўнг янги тери яллиғланишини олдини оладиган ва қон айланишини яхшилайдиган бир қанча дорилар тавсия этилиши мумкин.\nМикродермабразия ва кимёвий пилинг\nЛазерли силлиқлашга ўхшаш муолажа бўлиб, терига камроқ шикаст етказилади. Чунки бунда чандиққа қарши лазер нури эмас, балки алюминий оксидининг кукуни курашади. Кимёвий пилингда эса бир қанча киёвий кислоталар (гликоль, ретинол ва фенол)дан фойдаланиб, терига ишлов берилади. Одатда бу икки муолажа чуқур бўлмаган чандиқларга нисбатан қўлланилади. Кимёвий моддалар таъсирида терининг устки қисми кўчиб тушади, ўрнига эса янгиси чиқади.\nКуйишдан қолган доғларни кетказишнинг энг оғриқсиз усули. Криотерапия муолажасида суюқ азотдан фойдаланилади. У чандиқ тўқималарига теккан заҳоти уларни куйдириб ташлайди. Бу технология куйгандан сўнг кўп вақт ўтмай бажарилса, натижаси кутилгандан ҳам аъло даражада бўлади.\nБаъзан шифокорлар тавсиясига кўра чандиқдан бутунлай ва тез халос бўлиш учун юқорида тавсиф берилган муолажаларнинг бир нечтасини биргаликда олиб бориш буюрилиши мумкин. Нима бўлганда ҳам замонавий тиббиётга чандиқлар муаммо эмаслигини билиб олдик.\nДилноза Шуҳрат қизи\nКатегория: Foydali maslahatlar / Полезны советы | Ko'rganlar:: 321 | Добавил: www.BePuL.NeT | Теги: #habarlar, #uznews, #новости, #newsuz, #Yangiliklar, #ahborot, #Yangilik, #news, #xabarlar | Рейтинг: 0.0/0


Одноклассники фойдаланувчилари ўз саҳифалари статистикасидан фойдаланиш имкониятига эга бўлдилар - Terabayt.Uz\nОдноклассники ижтимоий тармоғи фойдаланувчилар учун профиллар статистикасини очди. Энди улар қандай контент дўстларида энг кўп қизиқиш уйғотганини била оладилар. Янги инструмент ёрдамида шахсий профилларга ҳам олдинроқ статистикадан фойдалана бошлаган юлдузларнинг гуруҳлари ва верификацияланган саҳифаларига берилган аналитиканинг имкониятлари тақдим этилади.\nСтатистика фойдаланувчиларнинг профилларида кузатиб бориш имконини берадиган кўрсаткичлар ўртасида – қамраб олиш, яъни постни кўрган одамлар сони, дўстлар географияси, уларнинг ҳаракатлари (кўришлар, класслар, шарҳлар, репостлар, саҳифага ўтишлар) кабилар бор. Статистика маълумотлари ёрдамида шунингдек қандай контент ёзувлар, фото ва видеолар орасидан энг кўп кўришларни тўплаганлигини кўриш мумкин.\nФойдаланувчиларнинг профилларидаги статистика шу жумладан ўз бизнесини ОК саҳифаси ёрдамида олға силжитиш билан шуғулланадиган одамлар учун ҳам фойдали бўлади. Унинг ёрдамида фойдаланувчилар қандай муносабат билдираётганларини тушуниш ва янада кўпроқ ауидиторияга ёқадиган ва янги мижозларни жалб қиладиган постларни қилиш мумкин. Бундан ташқари, ноёб контентларни яратувчи эндигина иш бошлаган муаллифлар ва фойдаланувчилар статистикага қараб уларнинг ўқувчилари учун нима қизиқарли эканлигини тушуниб олишлари мумкин.\nСтатистика маълумотлари “Созлаш” бўлимидаги инструмент фаоллаштирилгандан сўнг тўплана бошланади. Статистикадан дўстлари 100 кишидан кўп бўлган фойдаланувчилар фойдалана оладилар. Барча платформалар: ОК веб-интерфейси, ижтимоий тармоқнинг мобиль версияси ва iOS ва Android учун иловалардаги маълумотлардан фойдаланиш мумкин.\nОдноклассники шахсий профилларни юритиш учун инструментларни фаол ривожлантиради. Олдинроқ ОК да машҳур артистлар, жамоат арбоблари ва блогерларнинг саҳифаларини юритиш тизими, шунингдек кўк белги билан белгиланган гуруҳлар ва верификацияланган фойдаланувчилар учун статистика ишга тушган эди. Ижтимоий тармоқ шунингдек реклама кабинетини ишга туширди, у контент муаллифларига ва барча фойдаланувчиларга ижтимоий тармоқларда ўз аудиториясини топиш имконини беради.\nЎҚИНГ: Xiaomi Mi Note 10 ва унинг Pro талқини намойиш қилинди!\n#Odnoklassniki #ижтимоий тармоқлар #Статистика


Инсульт хавфини камайтиришга ёрдам берадиган 6 маҳсулот 24-11-2021, 07:30 | Zamin.uz\n07:30 / 24.11.2021\nОртиқча вазн ва қон босимининг юқори экани инсультнинг келиб чиқиш хавфи ортишига сабаб бўлади. Шу сабаб ҳам рациондан холестеринни камайтириш билан бирга, артериал босимни назорат қиладиган маҳсулотлар ўрин олиши керак. Қайси маҳсулотлар инсультнинг олдини олиши ҳақида «Домашний очаг» журнали маълумот бериб ўтади.\nКлетчатканинг кони экани сабаб сули ёрмаси қондаги ёмон холестерин миқдори ва артериал қон босимини назорат қилишга ёрдам беради.\nЧерника, маймунжон, қора смородина ва бошқа қизил ва қора меваларда қон томирларни кенгайтиришга ҳисса қўшадиган антиоксидантлар бисёр бўлади. Қон айланиши, қон босими яхшиланади. Ёзда барра, қишда эса қуритилган ва музлатилган меваларни сули ёрмасидан тайёрланган бўтқаларга қўшиб истеъмол қилса ҳам бўлади. Антиоксидантлар қон айланишини яхшилаб, яллиғланиш жараёнини ҳам камайтиради. Кунига бир марта ичилган черниканинг бир финжони яхши самара бериши аниқ.\nДоимий равишда сут истеъмол қиладиганларда гипертониянинг ривожланиш хавфи кам экани Монаш университети мутахассислари томонидан аниқланган. 3 мингдан кўпроқ киши иштирок этган Японияда ўтказилган тадқиқотда ҳам шунга ўхшаш натижа қайд қилинган. Кузатишлар давомида ҳар куни икки стакандан сут ичиш инсульт хавфини камайтириши маълум бўлган. Гап шундаки, таркибидаги кальций, магний, калий юрак ва қон томирлар саломатлиги учун муҳим саналади.\nГипертонияси бор кишиларга калий сероб бўлган маҳсулотларни истеъмол қилиш тавсия қилинади, бу қон босимини туширишга ёрдам беради. Банан бу борада айни муддао ҳисобланади. Инсулинга бўлган сезувчанликни камайтирадиган крахмали кўплиги сабаб шифокорлар бананнинг етилиб пишмагани, яъни яшилини ейишни маслаҳат беради.\nМагний, фолий кислотаси, B ва К витаминига бой бўлган исмалоқ гипертонияси бор одамларда инсульт хавфини камайтиради.\nБодом таркибидаги монотўйинган ёғлар қондаги холестеринни назорат қилади. Қолаверса, ушбу маҳсулот артерияларда зарарли қатлам ҳосил бўлишининг олдини олади. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Ҳаёт тарзи » Инсульт хавфини камайтиришга ёрдам берадиган 6 маҳсулот


Ўзбекистон икки поғонага кўтарилган 2020 йилги жаҳон демократия индекси эълон қилинди - Zamin.uz\nЎзбекистон икки поғонага кўтарилган 2020 йилги жаҳон демократия индекси эълон қилинди\nЎзбекистон ҳар йили жаҳон мамлакатларининг демократия индексини эълон қиладиган Британиянинг The Economist Intelligence Unit тадқиқотлар ташкилотининг 2020 йилги рейтингида 155-ўринни эгаллади. Рейтингга жами 165 та мамлакат ҳамда Гонконг ва Фаластин автоном ҳудудлари киритилган.\n2020 йил рейтингида Ўзбекистон 2,12 балл тўплаб, 2019 йилга нисбатан 2 поғона кўтарилди, аммо «авторитар режимлар» рўйхатида қолди. Ўзбекистон 2019 йилда 157-ўринда, 2018 йилда эса 159-ўринда бўлган.\nМарказий Осиё мамлакатлари орасида Қозоғистон 3,14 балл билан 128-ўринни, Қирғизистон 4,21 балл билан 107-ўринни эгаллаган. Тожикистон 1,94 балл билан 159-ўринда, Туркманистон эса 1,72 балл билан 162-ўринда.\n«2020 йилда демократия мустаҳкамлиги коронавирус пандемияси туфайли яна бир бор синовдан ўтди. 2020 йилги демократия индексидаги глобал ўртача балл 2019 йилдаги 5,44 баллдан 5,37 баллгача тушди. Бу индекс биринчи марта тузилган 2006 йилдан бери энг ёмон глобал кўрсаткич», — дейилади ҳисоботда.\nТаҳлилчиларнинг айтишича, кўрсаткичларнинг ёмонлашуви асосан дунёда юзага келган коронавирус пандемиясига жавобан ҳукумат томонидан индивидуал ва фуқаролик эркинликларига чекловлар киритилиш билан боғлиқ.\nРейтингда биринчи ўринни 9,81 балл олган яна Норвегия эгаллаган. Ундан кейинги ўринларда 9,37 балл билан Исландия ва 9,26 балл билан Швеция ўрин олган. Кучли бешликка, шунингдек, 9,25 балл билан Янги Зеландия ва 9,20 балл билан Канада ҳам кирди. Шимолий Корея 1,08 балл билан яна бир бор индекснинг энг қуйи поғонасидан жой олган.\nThe Economist Intelligence Unit демократия индексини 2006 йилдан бери эълон қилиб келади. Рейтинг беш тоифага асосланади: сайловлар ва плюрализм, ҳукумат фаолияти, жамоатчиликнинг сиёсатдаги иштироки, сиёсий маданият, фуқаролик эркинликлари.\nУшбу тоифалардаги бир қатор кўрсаткичлар бўйича баҳолардан келиб чиққан ҳолда ҳар бир мамлакат тўрт турдаги режимлардан бири билан таснифланади: «тўлиқ демократия», «номукаммал демократия», «гибрид режим» ёки «авторитар режим». “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Ўзбекистон » Ўзбекистон икки поғонага кўтарилган 2020 йилги жаҳон демократия индекси эълон қилинди


PressReader - Qishloq Hayoti (Village Life): 2018-07-19 - ЮНИСЕФ БИЛАН ҐАМКОРЛИК МАСАЛАЛАРИ МУҐОКАМА ЈИЛИНДИ\nЮНИСЕФ БИЛАН ҐАМКОРЛИК МАСАЛАЛАРИ МУҐОКАМА ЈИЛИНДИ\nQishloq Hayoti (Village Life) - 2018-07-19 - Первая Страница - Малоҳат ҲУСАНОВА, ЎзА мухбири.\nТаъкидланганидек, БМТнинг Болалар жамғармаси давлат сиёсатининг устувор йўналиши ҳисобланган она ва бола саломатлиги, улар ўртасида ўлим даражасини камайтириш, оналар ва болалар озиқланиши борасидаги энг илғор тажрибани ҳаётга татбиқ қилиш, ОИВнинг олдини олиш бўйича қонун ижодкорлиги, соҳада мавжуд муаммоларни аниқлаш ва уларга ечим топишдек муҳим масалаларда Ўзбекистон билан фаол ҳамкорлик қилиб келмоқда.\nБунда 2016 йилда мамлакатимизда ЮНИСЕФ билан имзоланган ҳамкорлик дастури муҳим ўрин тутмоқда. БМТнинг Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенциясига мувофиқ ишлаб чиқилган ушбу ҳужжат болалар фаровонлиги билан боғлиқ стратегик ёндашувларни ўзида акс эттирган.\nМамлакатимизда ЮНИСЕФ билан ҳамкорликда Европа Иттифоқи кўмагида болаларни миграция таъсиридан асрашга қаратилган янги лойиҳанинг амалга оширилиши бу борадаги ишларни сифат жиҳатдан янги босқичга олиб чиқиш имконини бермоқда.\nҚайд этилганидек, сўнгги икки йилда Президентимиз Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида давлат ва жамият бошқарувининг барча йўналишларида изчил ислоҳотлар олиб борилмоқда. Ижтимоий соҳани ислоҳ қилишга оид юздан зиёд ҳужжат қабул қилинди. Бундан ташқари, ўтган йили жойлардаги 126 қишлоқ врачлик пункти ва 180 қишлоқ оилавий поликлиникаси “Саломатлик – 3” лойиҳаси доирасида умумий қиймати 6,5 миллион АҚШ долларига тенг тиббий асбобускуналар билан жиҳозланди.\nМамлакатимизда аёллар репродуктив саломатлиги, бола ҳуқуқлари ва манфаатларини таъминлаш мақсадида халқаро ҳамкорликни кенгайтириш бўйича амалий чоратадбирлар ишлаб чиқилган. Патронаж ҳамшираларининг билим ва малакасини оширишда ЮНИСЕФ билан ҳамкорликда тизимли ишлар амалга оширилмоқда.\n– Мамлакатимиздаги 10 мингга яқин умумтаълим мактабида 5 миллиондан зиёд ўқувчи таълим олади, – деди халқ таълими вазири Ш.Шерматов. – Бу эса соҳага алоҳида эътиборни талаб этади. Шу маънода юртимизда кейинги йилларда таълим тизимини тубдан такомиллаштириш, уни замон талаблари асосида йўлга қўйиш бўйича кўплаб меъёрийҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилинди. Куни кеча Президентимиз томонидан умумий ўрта таълим тизимини ислоҳ қилиш ва ривожлантириш масалаларига бағишлаб ўтказилган йиғилишда ҳам ўқувтарбия жараёнига илғор педагогик ва ахбороткоммуникация технологияларини жорий этиш, ўқитувчиларнинг ижтимоий мавқеини юксалтириш орқали таълим сифатини ошириш масалалари бўйича муҳим вазифалар белгиланди. Бугунги тадбирда ЮНИСЕФ иштирокида айни вазифалар ижросини таъминлаш борасида ҳамкорликни ривожлантириш масалалари юзасидан фикр алмашдик.


Ўзбекистон миллий терма жамоаси йиғинни бошлади. Мендез 18 футзалчини йиғинга жалб қилди\n21 ноябрь, 2016, 17:43\nФутзал бўйича Ўзбекистон миллий терма жамоаси бугундан йиғинни бошлади. Хосе Мария Мендез бошчилигидаги жамоа ҳудди U-20 термаси каби 26 ноябргача машғулот ўтказади. Бу ҳақда УФА расмий сайти хабар бермоқда.\nЙиғин терма жамоага номзод янги ўйинчилар услуб ва муҳитни ҳис этишлари ва тушуниб олишлари учун ташкиллаштирилмоқда. Мендез ушбу йиғинга 18 нафар футзалчини чақирди. Таркиб эса анча янгиланган. Миллий терма жамоа кунига икки маҳалдан машғулот ўтказади.\nЎзбекистон миллий терма жамоаси йиғинига чақирилганлар:


Ўзбекистонлик янги динломат БААга жўнаб кетди\nЎзбекистон БААга янги элчисини юборди\n12 Aprel 11:53 Сиёсат\nАБУ-ДАБИ Аккулов БАА СЕНАТ ТИВ ЭЛЧИ\nОлий Мажлис Сенати Кенгаши қарори билан Ўзбекистоннинг Бирлашган Араб Амирликларидаги Фавқулодда ва Мухтор Елчиси етиб тайинланган Абдулазиз Акқулов 11 апрел куни Тошкентдан Абу-Дабига жўнаб кетди.\nАбдулазиз Акқулов 1985 йилда туғилган. 2007-йилда Тошкент давлат иқтисодиёт университетини тамомлаган ва халқаро туризм менежменти магистри даражасини олган.\nМеҳнат фаолиятини 2005 йилда «Ўзстандарт» агентлигида бошлаган. 2006-2017-йилларда «Ўзбектуризм» миллий компаниясида турли лавозимларда ишлаган.\n2017-2020-йилларда Ўзбекистон Республикаси Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси бошқарма бошлиғи, ўринбосари, раиснинг биринчи ўринбосари, раиси вазифасини бажарувчи лавозимларида ишлаган.\n2021-йилда Ўзбекистон Республикаси Туризм ва маданий мерос вазири ўринбосари лавозимида ишлаган.\nЕХҲТ Раиси Ўзбекистонга икки кунлик ташриф билан келди


23:28 / 26.11.2018 80882\nАксарият етук инсонларнинг ҳаёти ва карьераси шуни кўрсатмоқдаки, муваффақиятнинг асосий калити — бу вақтни тўғри тақсимлаш.\nНима учун баъзи одамлар жаҳонга машҳур ишбилармон ва дунёни ўзгартиришга қодир етакчига айланади-ю, бошқалар эса шунча меҳнат қилишига қарамай, бир нуқтадан силжий олмайди? Бунинг сабаби кўпинча эътибордан четда қолади, дейилади World Economic Forum'да.\nМуваффақиятга эришган ишбилармонлар ўз вақтларини келгусида уларни янги билимлар, ижодий қарорлар ва куч-қувват билан таъминлайдиган нарсаларга сармоя қилишади. Дастлаб уларнинг муваффақияти сезилмаслиги мумкин, бироқ охир-оқибат, узоқ муддатли сармоялар самараси ўлароқ, улар мисли кўрилмаган чўққиларни забт этишади.\nНатижада тўғри тақсимланган вақт ажойиб даромад келтиради, шунинг учун уни сердаромад деб аташ мумкин. Графикда вақтимизни қандай сарфлашимизга қараб ишда қандай натижаларга эришишимиз яққол кўрсатиб берилган.\nМасалан, Уоррен Баффет юз минглаб ходимга эга компанияларга эгалик қилса-да, ўз вақтини тўлиқ ишга бағишламаган. Миллиардернинг сўзларига кўра, у иш вақтининг 80 фоизини китоб мутолааси ва фикр юритишга сарфлайди. Бунга сарфланган вақт тўғри қарорлар ва бизнесни муваффақиятли юритиш учун зарур бўлган билимлар билан таъминлайди.\n"Энг яхши даромад билимга киритилган сармоядир".\nБенжамин Франклин, сиёсий арбоб, ихтирочи, ёзувчи\nМуваффақиятли кишиларнинг ўрнак олса арзигулик фойдали одатлари бўлади. Қуйида узоқ муддатли истиқболда фойда келтиришда ёрдам берувчи бир неча самарали маслаҳат билан бўлишамиз.\n1. Кундалик тутинг\nКўп муваффақиятли кишилар одатда шахсий кундаликларини юритишади.\nМасалан, Бенжамин Франклин ҳар тонгда ўзига ўзи савол берган: "Бугун қандай яхши иш қилишим керак?" Ҳар куни кечқурун эса ўз кунини "Бугун қандай яхши иш қилдим?" деган савол билан тугаллаган. Стив Жобс кўзгу олдида туриб, "Агар бугунги кун ҳаётимдаги охирги куним бўлганида бажаришни режалаштирган ишларимни қилармидим?" дея қизиққан.\nМенежмент масалалари бўйича иқтисодчи ва маслаҳатчи Питер Друкер қарор қабул қилаётиб, бундан нималар кутаётганини ёзиб борган, бир неча ойдан кейин эса уларни амалдаги натижалар билан таққослаган. Опра Уинфри эса ўзининг ҳар кунини миннатдорчилик кундалигини юритиш билан бошлайди - бунда у нима учун ҳаётдан миннатдор эканига доир беш сабабни қоғозга туширади.\nАльберт Эйнштейн ўзидан кейин 80 мингдан ортиқ саҳифали турли қўлёзмаларни қолдирган. АҚШнинг иккинчи президенти Жон Адамс бутун ҳаёти давомида кундалик тутган, умри охирига бориб уларнинг сони 50 тага етган.\nЎз фикрларингиз, режаларингиз ва ҳаётингиздаги воқеаларни ёзиб бориб, сиз янада эътиборли ва зийрак бўлиб борасиз, фикрлаш хусусиятингизни ривожлантирасиз ва тўғри қарорлар қабул қилишни ўрганасиз.\n2. Танаффус қилинг\n"Мизғиб олиш учун бир ёки бир ярим соатлик уйқу маълумотни ўзлаштириш хусусиятига худди саккиз соатлик уйқу каби таъсир кўрсатади", - дея таъкидлайди уйқуни ўрганиш билан шуғулланувчи мутахассис Сара Медник. Олимларнинг сўзларига кўра, эрталаб ўқувчи одамлар кун давомида бир соатлик танаффус қилиб, ухлаб олса, кечки пайт назорат тестларини 30 фоизга яхши бажаришади.\nБу одат Альберт Эйнштейн, Томас Эдисон, Уинстон Черчилль, Жон Кеннеди, Рональд Рейган, Жон Рокфеллер ва бошқа кўплаб етук шахсларга хос бўлган. Масалан, Леонардо да Винчи уйқуни кўплаб 10 дақиқаларга "майдалаб", ярим фазали уйқу режимини тажриба қилган. Наполеон ҳар бир жанг олдидан ухлаб олишни маъқул кўрган. Машҳур актёр Арнольд Шварценеггер ҳар куни тушликдан кейин ухлаб олади.\nЗамонавий илм-фан бу одатнинг фойдасини тасдиқлайди. Кун давомидаги танаффуслар нафақат самарадорликни оширади, балки ижодий фикрлаш салоҳиятини ҳам ривожлантиради.\nЭҳтимол, шунинг учун ҳам Сальвадор Дали ва Эдгар Аллан По бу усулдан фойдалангандир.\n3. Кунига камида 15 дақиқа пиёда юринг\nМуваффақиятли одамлар ўз кун тартибида албатта спорт билан шуғулланишга вақт ажратишади. Пиёда сайр ҳам ажойиб машқ бўлиши мумкин.\nЧарльз Дарвин кунига икки маҳал сайр қилган: пешинга яқин ва соат 16:00да. Бетховен тушликдан сўнг узоқ сайрга чиққан ва илҳом келиб қолса, қоғозга муҳрлаш мақсадида ўзи билан бирга қалам ҳамда қоғоз олиб юрган. Чарльз Диккенс кунига 10 километрдан ортиқ пиёда юрган, бу унга ишга кўмилиб, толиқиб қолмасликка ёрдам берган. Стив Жобс муҳим учрашувга тайёргарлик кўриш жараёнида пиёда сайр қилишни одат қилган.\n"Фақат сайр вақтида келган ғояларгина қадрли бўлади".\nФридрих Ницше, машҳур файласуф.\nУзоқ сайрларнинг фойдасини яхши билган шахслар орасида Аристотель, Махатма Ганди, Жек Дорси, Тори Бёрч, Ҳовард Шульц, Оливер Сакс ва Уинстон Черчилль номларини келтириш мумкин.\nБу одатни ўзлаштириш керак. Олимлар сайрнинг тетиклаштириши, мияни тозалаши, ижодий салоҳиятни ошириши ва ҳатто умрни узайтиришини тасдиқлашди. 12 йил давом этган тадқиқотга кўра, кунига 15 дақиқадан пиёда юрган 65 ёшдан катта кишиларда ўлим кўрсаткичи 22 фоиздан паст бўлган.\n4. Кўпроқ китоб ўқинг\nҲаётий шарт-шароитларга қарамай, ҳар биримиз дунёнинг энг бадавлат кишиларидан бири бўлган Билл Гейтснинг севимли ресурси бўлган китобларни ўқиш имконига эгамиз. Бу ўз билим даражамизни оширишнинг тежамкор ва жуда самарали усулидир.\nУинстон Черчилль кунига бир неча соат биографик, тарихий, иқтисодий ва фаласафага оид китобларни мутолаа қилган. Теодор Рузвельт банд кунлари 1тадан ва ишдан бўш кунлари 2-3 тадан китоб ўқиган.\nМарк Кьюбан кунига 3 соатдан ортиқ китоб ўқийди. Миллиардер Дэвид Рубенштейн ҳафтасига 6тадан китоб ўқийди. Илон Маск ёшлигида ҳафтасига 2тадан китоб ўқиган. Disney бош директори Боб Айгер эса ҳар куни тонгги 4:30да китоб ўқиш учун уйғонади. Бу рўйхатни чексиз давом эттириш мумкин.\nЎқиш хотирани яхшилайди, эмпатия даражасини оширади ва стресс даражасини камайтиради, шу тариқа олдимизга қўйилган мақсадларимизга эришишга ёрдам беради.\n5. Қизиқишларингиз бўйича суҳбатдош топинг\nЁзувчи Жошуа Шенканинг фикрича, ижодий салоҳият бошқа одамлар билан мулоқот қилиш натижасида ривожланади. У ўзининг Powers Of Two китобида биргаликдаги саъй-ҳаракатлар натижасида катта чўққиларни забт этган дуэтлар ҳақида сўзлаб берган. Масалан, Жон Леннон ва Пол Маккартни, Мария ва Пьер Кьюри, Стив Жобс ва Стив Возняк.\nПсихологлар Даниэль Канеман ва Амос Тверски биргаликдаги узоқ сайрларидан бирида ахлоқий иқтисодиётнинг янги назариясини ишлаб чиқишган ва бу Канеманга Нобель мукофотини олиб келган.\nТолкин ва Льюис ўзларининг ёзган қораламаларини бир-бирларига ўқишга беришган, ҳар душанба кечқурун пабда кўришишган. Олимлар Фрэнсис Крик ва Жеймс Уотсон кўп мулоқот қилишган ва бирга тушлик қилишган, кейин эса Морис Уилкинсон билан бирга ДНК тузилмасини аниқлашган.\nТеодор Рузвельтнинг эса теннис хонаси бўлган, унинг аъзолари бирга теннис ўйнашган ва сиёсий масалаларни муҳокама қилишган.\nҚатор етук шахсларнинг тажрибаси шуни кўрсатмоқдаки, бошқалар билан мулоқот вазиятга бошқа томондан қараш ва ҳатто мутлақо янги нарса яратишда ёрдам беради.\n6. Тажриба қилишдан қўрқманг\nҚандай муҳим фазилатлар эгаси бўлишимизга қарамай, ҳар биримиз хатога йўл қўямиз. Уларни келгусида сизга фойдаси тегиши мумкин бўлган тажриба деб ҳисобланг.\nМуваффақият тўғридан-тўғри сиз томонингиздан ўтказилган тажрибалар сонига боғлиқ. Бир ютуқ барча муваффақиятсиз уринишларингизни "ювиб кетади".\nТомас Эдисон гидроксидли аккумуляторни ихтиро қилгунга қадар унинг 50 мингдан ортиқ тажрибаси муваффақиятсиз якунланган. Мукаммал лампани яратиш учун эса 9 минг муваффақиятсиз уриниш ортда қолган. Шундай бўлса-да, умрининг охирига бориб Эдисон 1100 патентга эгалик қилган.\nТажрибаларни фақат амалда ўтказиш шарт эмас. Масалан, Эйнштейн уларни ақлида ўтказган ва бу унга ўзининг бебаҳо илмий назарияларини ривожлантиришда ёрдам берган. Томас Эдисон ва Леонардо да Винчиларнинг кундалигида ёзишмалардан ташқари, ментал карталар ва турли чизмалар ҳам бор.\nТажрибалар фойдали кўникмаларни ишлаб чиқишда ёрдам беради. Продюсер ва сценарийнавис Шонда Раймс ҳаддан зиёд меҳнаткашлиги ва яққол намоён бўлувчи интровертлигидан халос бўлишга қарор қилди ва аввал қўрққан нарсаларига розилик бера бошлаган. Бу тажриба "Ҳаммасига "ҳа" дейдиган йил" номини олган.\nФайласуф ва шоир Ральф Уолдо Эмерсон ушбу ажойиб иборанинг муаллифи ҳисобланади: "Ҳаёт - бошидан охиригача тажриба. Тажриба қанча кўп бўлса, шунча яхши".\nКўзланган мақсадларга эришиш учун вақтни тўғри тақсимлаш керак. Агар уни келгусида ўзингизга фойда келтириши мумкин бўлган ишларга сарфласангиз, муваффақиятга эришиш эҳтимоли юқори бўлади.


“Тўғри йўл янглиш йўлдан ажрим бўлди” – Alhidoya.uz\n“Агар Раббингиз хоҳласа эди, Ер (юзи)даги барча кишилар ёппасига имон келтирган бўлур эдилар. Бас, Сиз одамларни мўмин бўлишларига мажбур қиласизми?!” (Юнус сураси, 99-оят).\nУшбу ояти карима очиқ-ойдин кўрсатиб турибдики, Раббимиз ер юзидаги кишиларнинг ёппасига имон келтиришини ирода қилгани йўқ. Шунингдек, мусулмонлар бошқаларни мўмин бўлишга мажбурлашдан қайтариляпти.\nИслом – тинчлик дини, деган ибора кўп такрорланади. Ҳақиқатан, Ислом тинчлик-тотувлик, меҳр-мурувват, одоб-ахлоқ, ғайрат-шижоат дини бўлган боис одамларнинг қалбига маҳкам ўрнашган ва энг юксак фазилатларга эга бўлгани туфайли ушбу динга эътиқод қилувчилар сони кун сайин ортиб бораётир.\nДинимиз моҳияти ва юқоридаги ояти каримага амал қилиб яшаган мусулмонлар гўзал одоблари билан инсонларда Ислом динига нисбатан ҳавас уйғотмоқдалар. Илло, чиройли ахлоқ – Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламга Аллоҳ таолонинг амри эди ва у зотдан биз умматларига қолган суннатдир.\nБироқ Аллоҳ таолонинг ана шундай қатъий кўрсатмаси бўлишига қарамасдан, баъзи кимсалар тўғри йўлдан чалғиб кетаётгани ғоят ташвишли ҳодисадир. ОАВда кўзимиз тушиб қолаяпти: бизнинг тинчликсевар, бутун жисму жони меҳр-шафқатдан иборат бўлган халқимиз орасидан ҳам террорчилик ташкилотлари таъсирига тушиб қолаётганлар учраб турибди. Кечагина шундай адашганлардан бир гуруҳи Самарқанд вилоятининг Иштихон туманида қўлга олинди. Уларнинг мақсади Сурияга ўтиб жиҳод қилиш экан.\nСоддаликни қаранг-да, Сурияда кечаётган жангнинг асл моҳияти нима эканини ҳам билмайди, у бечоралар. Сурияда амалдаги ҳукумат билан мухолифат ўртасида ҳокимиятни эгаллаш учун жанг кетяпти.\nХўш, бу жангга ўзбекистонликларнинг нима алоқаси бор? Улар қайси тарафда туриб жанг қилмоқчи ўзи? Нима учун жанг қилмоқчи?..\nПарвардигоримиз: “Динда зўрлаш йўқ, зеро, тўғри йўл янглиш йўлдан ажрим бўлди” (Бақара сураси, 256-оят), деб ажримни аниқ қилиб қўйганидан кейин ҳам ҳаддан ошиш – экстремизм, одамларни қўрқитиш – терроризм билан шуғулланиш, Раббимизнинг ояти каримасига қарши бориш уларнинг ўзларининг диндан чиқиб қолишига сабабчи бўлишига фаҳмлари етмасмикан, ажабо!\nТерроризм ва экстремизм – ҳар қандай давлат тараққиёти йўлидаги тўсиқ бўладиган, миллатни пароканда қиладиган, инсонларнинг ҳаётини издан чиқариб юборадиган иллатлар. Уларни Ислом душманлари ўйлаб топган ва молиялаштириб туради. Лекин шу ҳақиқатни мусулмонлар сира ҳам англаб ета олмаяптилар ва биродаркушликда, худкушликда ҳамон давом этмоқдалар.\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам биз умматларни қатъиян огоҳлантириб: “Бирортангиз, зинҳор ўз биродарига қурол билан ишора қилмасин (ўқталмасин) чунки у билмайдики, шайтон унинг қўлини бузиши мумкин (яъни унинг қалбига васваса солиш орқали мусулмонга қарата ўқ оттириши мумкин). Оқибатда эса у одам дўзах чоҳига қулайди”, деганлар.\nДиққат қилинг, мусулмон мусулмонга ҳатто қурол билан ишора қилмасин, дейиляпти. Чунки ўртада дарҳол шайтон ҳозир бўлади ва унинг қўлини қалтиратади, натижада униси бунисини, буниси унисини… ва жанжал каттариб кетади, давлат ва жамият буткул инқирозга учрайди.\nТуркистон пири-машойихи Аҳмад Яссавий ҳазратлари ҳикматларининг бирида:\nСуннат эрмиш бўлса кофир, берма озор,\nКўнгли қаттиқ дилозордан худо безор, –\nБуни қаранг, Аллоҳ таоло: “Динда зўрлаш йўқ”, деб; Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Бирортангиз, зинҳор ўз биродарига қурол билан ишора қилмасин”, деб; Улуғ аждодларимиз: “Кўнгли қаттиқ дилозордан худо безор”, деб огоҳлантириб қўйганидан кейин ҳам ҳаддан ошиб одамларни қурол-яроғ билан даҳшатга солишни ният қилганларни ким деб айтиш мумкин.\nБруклин институти маълумотларига кўра, Twitter тармоғида “Ислом давлати” террорчилик гуруҳи билан у ёки бу даражада боғланган аккаунтлар сони 90 мингтага етади ва ҳар бирида 1000дан ортиқ ўқувчиси бор. Уларга ташриф буюрувчиларнинг асосий қисми ўсмирлар ва қизлардир. Бу фақат ижтимоий тармоқларнинг биттасида бўлаётган ҳодиса, холос.\nЎзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясидаги нутқида “Бизнинг асосий вазифамиз – ёшларнинг ўз салоҳиятини намоён қилиши учун зарур шароитлар яратиш, зўравонлик ғояси “вируси“ тарқалишининг олдини олишдир”, – дея таъкидлаган эди.\nАна шу масала бутун инсоният олдида турган энг долзарб вазифалардан биридир. Негаки, терроризм ва экстремизм балоси даф бўлмас экан, бирорта давлат ва жамиятда тинчлик ва тараққиёт бўлмайди. Инсоният ана шу ҳақиқатни тушуниб олмоғи даркор.\n“Пул емас ота” масжиди имом-хатиби


“Оскар” мукофоти даъвогарлари рўйхати эълон қилинди - UzTV New York, Inc.\n01/25/2017 | Filed under: MEDIA,STAR SHOW | Posted by: admin\nАмерика кинематография санъати академияси “Оскар” мукофотига даъвогарлар рўйхатини эълон қилди. Жаҳондаги энг обрўли киносовринлардан бири ҳисобланувчи мукофот 24 номинацияда топширилади. Ғолибларни тантанали эълон қилиш ва тақдирлаш маросими 26 февралда Ҳолливудда бўлиб ўтади. Даъвогарлар рўйхатида фильмлар, актёрлар, режиссёрлар, сценарийнавислар ва киносаноатига улкан ҳисса қўшган санъат арбоблари бор.\nБу номинацияда актёрлар Кейси Аффлек («Денгиз яқинидаги Манчестер»), Райан Гослинг («Ла-ла-ленд»), Эндрю Гарфилд («Виждон амри билан»), Вигго Мортенсен («Капитан Фантастик») ва афроамерикалик Дензел Вашингтон («Тўсиқлар») бош соврин учун кураш олиб боришади.\nЭмма Стоун, Натали Портман ва Мэрил Стрип киноакадемия томонидан ушбу совринга даъвогарлар сифатида қайд этилган. Улар билан бирга, Рут Негга («Лавинг») ва франциялик Изабель Юппер («У-аёл») ҳам рўйхатга киритилган.\n2017 йилги энг яхши режиссёр унвонига Дэмьен Шазелл («Ла-Ла Ленд») ва Мэл Гибсон («Виждон амри билан»), Барри Женкинс («Ой нури»), Кеннет Лонерган («Денгиз яқинидаги Манчестер») ва Дени Вильнёв («Келиш») курашади.\nКинотанқидчилар бу борада 9та картинани танлашган. Булар: «Ла-Ла Ленд», «Шер», «Келиш» ва «Ой нури», «Виждон амри билан», «Фигурани яшириш», «Денгиз яқинидаги Манчестер», «Қандай бўлмасин» ва «Тўсиқлар» фильмларидир.\nБу таснифда «Ҳайвонлар шаҳри» ва «Моана», шунингдек, «Кубо. Самурай ҳақида афсона», «Қизил тошбақа» ва «Қовоқча ҳаёти» мультфильмларидан бири танланади.


Америкалик ва британиялик ҳарбийлар Афғонистоннинг жанубий минтақаларида толиблар лидери Мулла Умар ва унинг сафдошларини ушлаш бўйича кенгмиқёсли амалиётлар ўтказмоқдалар.\n20 октябр 2020, Тошкент вақти: 09:05\nиюн 23, 2002\nМазкур амалиётларда юзлаган ҳарбий хизматчи иштирок этмоқда. Амалиётлар мулла Умар мамлакатнинг жанубидаги тоғли минтақада яширинган, деган маълумот қўлга киритилганидан сўнг бошланди. Мулла Умар билан бирга собиқ толиблар ҳукуматида Мудофаа вазири лавозимини эгаллаб турган мулла Убайдуллоҳ ҳамда бир қатор бошқа шахслар борлиги тахмин қилинмоқда.\nБритания денгиз пиёдалари Покистон чегарасидаги қишлоқда аксилтеррор амалиётлари бошлангандан буён биринчи бор энг йирик қурол-яроғ омборини топдилар. Топилган қуроллар орасида минометлар, ракеталар бор. 10 киши ҳибсга олинди.


4 киши ҳалок бўлди - Тошкентда қурилаётган савдо марказида содир бўлган воқеа\n27 феврал 2020, Тошкент вақти: 02:58\n28 август куни Тошкентда қурилаётган Riviera.савдо-кўнгилочар марказининг металл қурилмалари қулаши оқибатида 4 киши ҳалок бўлди, 2 киши тан жароҳати олди. Бу ҳақда Фавқулодда вазиятлар вазирлиги хабар қилди.\nВазирлик қўшимча маълумотлар кейинроқ эълон қилинишини билдирди.\nМаҳаллий нашрларга кўра, Тошкентнинг Олмазор туманида, Нурафшон ва Себзор кўчалари туташган жойда қурилаётган Riviera.савдо-кўнгилочар марказида содир бўлган воқеа тўғрисидаги хабар Тошкент шаҳар фавқулодда вазиятлар бошқармасига соат 13.18 да келиб тушган. Воқеа жойига Фавқулодда вазиятлар вазирлиги раҳбарияти етиб борган.


Golden House «Британия квартали» Greenwich'дан хонадон харид қилувчи мижозлар учун мисли кўрилмаган янгилик тайёрлаб қўйди. Энди сиз 20% гача бўлган улкан чегирмалар билан кенг майдонга эга хонадонларни манфаатли нархларда харид қилишингиз мумкин.\nКатта майдонга эга кўчмас мулк — бу нафақат кенглик ва хонадонлар лабиринти, балки табиий ёруғлик ва тоза ҳавога тўла бўлган тасаввур парвози учун улкан майдон ҳамдир. Greenwich катта оилалар учун 92 дан 174 квадрат метргача бўлган йирик хонадонларни тақдим этмоқда. Кўзингизни юминг ва янги шинам ҳаёт учун кўплаб қизиқарли хоналар режалаштириш мумкинлигини тасаввур қилиб кўринг. Мажмуа аҳолисини ҳар куни эркинлик ва хонадон кенгликларида хилватда бўлиш имконияти кутмоқда. Энди эса батафсил...\nДеразалар сони кўплиги туфайли девелопер уйнинг ҳар бир бурчагини мўъжизавий ёруғлик билан тўлдиришга муваффақ бўлди. Лойиҳа муаллифлари деразалар, балконлар ва лоджиялар жойлашувида қурилишнинг замонавий тенденцияларига асосланганлар. Шу билан «британия квартали»нинг ҳар бир объекти «ҳеч қандай қоронғи ҳудудларсиз» тамойили бўйича амалга оширилган.\nGolden House'нинг ушбу ноёб лойиҳаси инглизча классик услубда амалга оширилган. Ғиштли фасад қишда иссиқликни ва ёзда салқинликни сақлаш имконини беради. Шунингдек, муаллифлар хонадонларни шундай лойиҳалашганки, хонадонларда икки тарафлама шамол ҳаракати инобатга олинган ва ҳар бир бурчакка тоза ҳаво етиб боради. Катта лоджиялардан ташқари хонадонларда автомобиллар учун ёпиқ бўлган сояли ҳовлиларга қараган осма балконлар ҳам бор. Ҳовлига машиналар кирмаслиги натижасида аҳоли учун хотиржамлик ва болалар учун хавфсизлик таъминланади.\n18:00 / 23.06.2022\nGolden House компанияси ўзининг флагман лойиҳаси – Infinity турар жой мажмуасини тақдим этди\nGREENWICH шарофати билан Лондонга!\nТуркияга саёҳат: Акция тугашига оз қолди!


АҚШ Вице – Президенти Дик Чейни Пекинга расмий сафар қилди.\nУнинг Хитой раҳбарияти билан олиб бораётган музокаралари ҳақида Хитой Ташқи Ишлар Вазирлиги вакили Кун Цян шуларни билдирди:\n“АҚШ ва Хитой раҳбарлари икки томонлама алоқаларга доир муҳим масалаларни муҳокама қилмоқдалар. Уларнинг ичида энг муҳими – Тайван масаласидир. Бу масала ҳам муҳокама қилиниши кутилмоқда”, -деди Кун Цян.\nАҚШ томонидан қўллаб-қувватланаётган Тайван ороли Хитойдан мустақиллик талаб қилмоқда. Пекин расмийларига кўра, орол Хитойнинг ажралмас қисмидир.


Қишлоқи чолнинг амриқолик сайёҳга насиҳати. Уильям Сароян\nHome icon Бош саҳифа»Жаҳон адабиёти»Қишлоқи чолнинг амриқолик сайёҳга насиҳати. Уильям Сароян\nМалик тоғам Фреснодан Нуй-Йоркка жўнаётганида уни кузатиш учун қўналғага келган амакиси — Гарри бобо насиҳат қила бошлади:\n— Ким бўларди, суюқоёқ!..— дея қичқирди қа-рия.— Бор-да, овқатлан. Энг яхши овқатдан талаб қил. Агар ресторанда одам кўп бўлса, сенинг столингга ёш жувон келиб ўтирса, унинг кўзларига қарама. У гап қўшса ўзингни карликка сол.\n— Хайр бўлмаса,— деди қария,— яхши бор! Қария кетди. Малик тоғам поездда Нуй-Йоркка жўнади.\nТоғам пулини туфлисига солди, туфлисини ёстиғининг тагига яширди, бошини ёстиққа қўйди ва биринчи кеча мижжа қоқмади, лекин иккинчи кеча амакисининг чизган чизиғидан чиқди... У қандайдир ёш йигитга сигарет таклиф қилди. Ресторанда ёш хоним билан бир столда овқатланди. У қартабозлик ташкил этди. Поезд Нуй-Йоркка яқинлашганида тоғам, кашанда йигит ва икки ёш хоним амриқоча қўшиқларни биргаликда куй-лашарди...\nМалик тоғам Нуй-Йоркдан қайтиб келгач, унинг амакиси — Гарри бобо яна ташриф буюрди.


Kutubxona - Stiven King. Boʻri-odam yili (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Stiven King. Boʻri-odam yili (hikoya) / Kiril\nМуаллифСтивен Кинг Асар номиБўри-одам йили (ҳикоя)\nТилЎзб ТаржимонДилшодбек Асқаров Ҳажм114KBБезатишUzgen (admin@kutubxona.com) Қўшилган2010/11/18 Манбаhttp://www.ziyouz.com/index...\nБўри-одам йили (ҳикоя)\nЯрим вайрона саройдаги зулмат ичида у пахмоқ бошини кўтарди. Унинг сап-сариқ кўзлари ёнарди. – Мен очман, - ириллади у.Генри Эллендер. «Бўри»\nТакер Миллзда ҳамма унинг устидан кулса ҳам майли. Ёш болалар уни мазах қилишса ҳам, «семиз сигир» деб аташса ҳам майли, барибир у севги ва тўлин ойнинг нима эканлигини ҳаммадан кўра яхшироқ билади. Ва ҳозир, у ўзининг бесўнақайлигини унутганича севги келишига ўзини ишонтирарди. Кутилмаганда кимдир деразани тирнаганга ўхшади.\nУ ўрнидан турди. Деразадан тушаётган ой нурини эркак кишининг шарпаси тўсиб турарди. — Мен ухлаяпман, - ўйлади қиз, - ҳолбуки бу туш экан, мен унинг ичкарига киришига ва мен билан истаганини қилишига рози бўламан… Майли, одамлар севги ифлос, тақиқланган нарса деяверишсин… Йўқ, севги энг соф, энг тўғри… Севги – бу лаззат…\n— Менинг севгим, - пичирлади қиз ва кўзларини юмди.\n— Она табиат ўз мулкини тартибга соляпти, - деди шаҳар кутубхоначиси Милт Штурмфюллер ўзига-ўзи. У хотини билан стол ёнида ўтирганича қаҳва ҳўпларди. Ориқ, кўзлари кўк ўрта бўйли бу киши ўн икки йилдирки, хотинини хўрлаб келарди. Лекин буни ҳеч ким билмасди.\nМилтга ўзи топган ибора шунчалик ёқиб тушдики, у сўзларини яна такрорлади: «Ҳа, она табиат ўз мулкини тартибга соляпти…» Шу пайт чироқ бир липиллади-ю, ўчди. Бундай бўлишини кутмаган Донна Ли Штурмфюллер қичқириб юбораркан, қаҳвасини тўкиб юборди. — Тезда латтани ол-да артиб ташла,- деди совуқ оҳангда Милт. – Ҳозироқ.\nЎз ишидан қаноатланган қор аста-секин тинди. Ҳарорат ўн олти даража совуқ эди. Йўллар қаҳратон совуқдан хоккей майдони сингари яхмалакка айланганди. Уйлар ҳали ҳам зулмат ичида эди. Яхмалак йўлдан юриб симларни улашга ҳозирча маҳаллий монтёр ўзида журъат тополмаётганди. Булутлар сезиларли даражада сийраклашди ва улар орасидан тўлин ой мўралади.\nҚотиб ухлаётган эрининг ёнида ётган Донна Ли бу увиллашни жимгина тингларди. Констебл ЎНири ҳам Лаурел Стритдаги уйи деразаси олдида турганича бу овозга қулоқ солди. Увиллашни бошқалар ҳам эшитишди. Лекин овоз эгаси кимлигини ҳеч ким билмасди. Шунингдек, эрталаб симларни улаш учун Таркер Брукка борган маҳаллий монтёр кўриб қолган кўчада ётган саёқ кишининг исмини ҳам ҳеч ким билмади. Музлаб қолган жасад чалқанчасига ётар, эски палто ва кўйлаги бурда-бурда қилиб ташланганди. Унинг даҳшатдан қотиб қолган кўзлари осмонга тикилганди.\n— Худо ҳаққи, менга уни эслатма, - деб унинг гапини бўлади ошпаз аёл.\nБреди варраги тушган томонга қадам ташларкан, йўл-йўлакай ғалтагини ўраб борарди… бир пайт унинг қўлидаги ғалтак худди балиқ илинган қармоқ ипидек қаттиқ тортилди. Тунги сукунатни момақалдироқдек ўкирик бузди ва Бреди Кинкейд қичқириб юборди. У ишонади, энди у болаларнинг чўпчаклари рост эканлигига ишонади, лекин энди кеч. Унинг қичқириғини бўрининг этни сескантирадиган увиллашга айланаётган ириллаши босиб кетди.\n— Йиртқич, - деди у, - ҳар доим бизнинг орамизда яшириниб юради. Шайтон учун чегара йўқ. У мактабда битирув кечасида рақс тушиши мумкин. У сиздан бир қути сигарет ва гугурт сотиб олиши мумкин. У сосиска чайнаганича Бангордан келадиган автобусни кутиб Брайтоннинг дорихонаси рўпарасидаги бекатда сиз билан бирга ўтириши мумкин. Йиртқич контсерт залида сизнинг ёнингизда ўтириши ёки Мейн Стритдаги Чет ва Чоу барида олмали пирог ейиши мумкин.\n— Йиртқич, - давом этди у, овозини пасайтириб. – Йиртқичдан кўзингизни узманг. Чунки у сизга жилмайиб, қўшнингиз эканлигини айтиши мумкин, лекин унга ишонманг, иниларим ва сингилларим, зеро унинг тишлари ўткир ва агар унга диққат билан қарасангиз, унинг кўзлари ўйнаётганлигини кўрасиз. У Йиртқичдир, у ҳозир шу ерда, Такер Миллзда. У…\n— Йиртқич… - қичқиришга уринди руҳоний Лоу, аммо тили унга бўйсунмасди ва у даҳшат ичра ортига тисарилди. Черков ходими Кел Бладвин тишларини иржайтирганича олдинга отилиб чиқди. Унинг ортидан Ваёлет Маккензи ташланди ва улар бир-бирларини тишлаб-тирнай кетишди.\n— Бу бор-йўғи туш, - ўйлади у ўзини-ўзи тинчлантиришга уринаркан. – Худога шукр, бу бор-йўғи туш.\nКутилмаганда эшик очилиб, ичкарига ой нури тушди. Ҳозир тўлин ой бўлгани учун Алфи қаҳвахонага ҳеч ким келмаслигига ишонарди. Одамларнинг айтишларича, ой тўлган тунда Такер Миллз кўчаларида Йиртқич пайдо бўларди. Аммо Алфи бундай эртакнамо миш-мишлардан чўчимасди, унинг оғирлиги юз килога яқин бўлиб, флотда хизмат қилган чоғида чиниққан мускуллари ҳозир ҳам анча-мунча одамни чўчитарди. — Эҳтимол, - ўйлади у, - барни эртароқ ёпиш керакдир. Қаҳва қайнатгични ўчириб, музлатгичдан пиво оламан-да, кинога бораман. Бундай тунда пиво ичиб филм томоша қилганга нима етсин.\n— Бунчалик аҳмоқ бўлма, - деди онаси. Онаси унга кўпинча қўпол муомала қилар, унинг ногиронлиги ва бир умр ногиронлар аравачасида ўтиришга маҳкум эканлиги учун ачинаётганлигини билдирмасликка уринарди.\nГерман Кослав Такер Миллздаги ўрта мактабда жисмоний тарбиядан дарс берар ва ўғлига доимо сохта самимият билан муомала қиларди. Бундан ташқари, у ҳар икки гапининг бирида «ей-эй!» деган сўзни ишлатарди. Гап шундаки, Герман Кослав тўп ортидан қувадиган, югуриб юрадиган, кўкариб кетгунча сувда чўмиладиган соғлом болалар дунёсига ўрганган, Мартини кўрганда эса асабийлаша бошларди. Ҳар сафар Мартига кўзи тушганда унинг асаби қўзирди. Асабийлашганда эса «ей-эй!», «жин урсин!» деган сўзларни ўрни келса-келмаса ишлатаверарди. — Ха-ха! Ниҳоят сен ўзинг истаган нарсани ололмадингми! – деди опаси, Мартин ҳокимият биноси олдида йилда бир марта бўладиган мушакбозликни қандай орзиқиб кутганлигини айтганида.\n— Байрамни ҳеч ким тақиқлагани йўқ, болагинам, - деди у ўзиюрар ногиронлар аравачасида ўтирган Мартинга. Бу суҳбат икки кун илгари, иккинчи июлда бўлиб ўтганди. – Улар бор-йўғи мушакбозлик ва сайилни бекор қилишган, холос. Сабабини ўзинг биласан-ку.\nУни тушунадиган ягона одам бугун эрталаб уларникига келган Ал тоғаси эди. У айвонда боланинг ёнида турганча унинг сўзларини тингларди. Оиланинг барча аъзолари ҳовли ўртасидаги ҳовузда қийқириб чўмилишарди. Мартин Ал тоғасига дилидаги гапларни ҳаяжон билан тўкиб солди.\n— Мана, ол, - деди Ал тоға. – Мустақиллик куни билан!\n— Фақат онангга уларни қаердан олганлигингни айтма, - огоҳлантирди тоғаси. – Айтишади-ку, кўр отга кўз қисишнинг нима ҳожати бор? Келишдикми?\n— Албатта, албатта, - деди Мартин шошиб-пишиб, отга кўз қисиш билан мушакбозлик орасида қандай умумийлик борлигини тушунмаса-да. – Ишқилиб, булар сизга керакмасмиди, Ал тоға?\n— Керак бўлса яна топишим мумкин, - жавоб қайтарди Ал тоға. – Брижтаунда бир танишим шунақа нарсалар билан савдо қилади. – У Мартиннинг бошини силади. – Мустақиллик кунини бемалол нишонлашинг мумкин, фақат ҳамма ухлаганидан кейин. Баланд овоз чиқарадиган мушакларни отмай қўяқол, ҳаммани уйғотиб юборасан.\n— Агар менда нима борлигини билганингда оғзинг очилиб қоларди, - деди Мартин юмшоқлик билан. Кейт хонадан чиқиб кетиш олдидан унга шубҳали назар ташлади.\n— Ў кей, - у Мартиннинг ёғочдек оёқларига шапатилади ва ўрнидан турди. – Афсус, мушакбозликни бекор қилишибди. Ҳечқиси йўқ, келаси йили ҳаммаси яхши бўлади. Эй-эй! Хафа бўлма! – У хонани тарк этди.\n— Нима бўлди?! - ҳаяжонланиб сўради Мартиннинг онаси. Бу сафар унинг овози илгаригидек қуруқ эмасди.\n— Бўри-одам бўлганига мутлақо ишонмайман, - деди констебл ЎНири овозининг борича. Станнинг сартарошхонасидаги ҳамма мижозлар жим бўлишди. Такер Миллзда кейинги ўн йилликдаги энг иссиқ августнинг иккинчи ярми эди. Иккинчи кундирки, тўлин ой нур сочиб турар ва бутун шаҳар нафасини ичига ютганича навбатдаги қотилликни кутарди.\nКонстебл ЎНири йиғилганларга бир-бир кўз югуртирди ва ўз фикрини давом эттирди.\n— Шундай кишилар бўладики, - деди у, - худди иккита одамга ўхшашади. Шахс иккиланишига ўхшаган нарса, тушуняпсизларми?\n— Бу айнан менинг фикримни тасдиқлайди, - деди ЎНири. – Бундай бемаъниликка фақат болаларгина ишонишади.\n— Балки, - деди Кенни Франклин, - балки қотил бутун аъзои баданини бўяб олган одамдир? Ниқоб таққанми?\n— Бунга ишонмайман, - эътироз билдирди ЎНири қизишганича. - Йўқ, жаноб! Бунга ҳеч қачон ишонмайман! Мишиқи бола мактабда бўри-одам ҳақидаги ҳикояларни эшитиб олган ва куни билан аравасида ўтирганича у ҳақида ўйлаган. Бу мантиққа мос келади, тўғрими? Агар ўша тунда буталар орасидан сен чиқиб келганингда ҳам у барибир бўри деб ўйлаган бўларди!\n— Йўқ, - минғирлади ЎНири. – Бу болакайнинг кўрсатмалари ҳеч нарсага арзимайди.\nМартин Кославнинг кўрсатмаларидан норози бўлган констебл ЎНири бошқа бир тахминини айтиб юборишига сал қолди.\nАгар констебл ЎНири бу фикрида қатъий турганида ҳам, 1984 йилнинг бу жазирама августида шаҳарчада фақат бир киши кўзини боғлаб юрганини кўриб, ўз тахминидан кулган бўларди. Шаҳарчадаги барча одамлар ичида энг охирида ўша кишидан гумон қилиниши мумкин эди. ЎНири қотил ўз онаси бўлиши мумкинлигига ишониши эҳтимол, лекин бу кишининг қотил эканлигига ўлақолса ишонмасди.\n— Бу ишни очишнинг битта йўли бор, - деди ЎНири, девор ёнидаги курсида навбат кутиб ўтирган тўрт-беш кишига қарата семиз бармоғини ниқтаркан, - бу виждонли политсиячи текшируви. Ва бу ишни мен ўз зиммамга олмоқчиман. Мен қотилни тутиб келтирганимда штат федерал политсиясидаги олифталар аҳмоқона фикрларини бас қилишади.\nЎНирининг юзида орзу ифодаси акс этди. – У ҳар ким бўлиши мумкин, - минғирлади у. – Банк кассири… ёнилғи қуйиш шохобчаси хизматчиси… кеча барда сен билан бирга пиво ичган йигит. Ҳақиқий политсиячи бу жумбоқни ечади. Сўзларимни ёдда тутинглар.\nОй шуъласида кумушдек товланган улкан бўри Такер Миллзга чиқиш йўлидаги чорраҳада турган «додж-пикап» машинаси ичига кириб олгач, ЎНирининг политсиячилик фаолияти барҳам топди.\nОрқасига ўгириларкан, у ям-яшил кўзни кўрди. Катта жағлар очилгач, унинг кўзи узун тишларга тушди. Йиртқич мазах қилгандек ўткир тирноқлари билан унинг юзини тирнади. Қон тизиллаб отилди. ЎНири елкасида қайноқ қонни ҳис қилди. У қичқириб юборди. Йиртқичнинг ортида тўлин ой хира нур сочарди. ЎНири камарига қадалган тўппончасини унутиб қўйганди. Виждонли политсиячи текшируви ҳам унинг эсидан чиқиб кетганди. Бунинг ўрнига унинг хаёлига эрталаб сартарошхонада Кенни Франклин айтган сўзлар келди. «Балки, қотил бутун аъзои баданини бўяб олган одамдир? Ниқоб таққанми?».\nБўри-одам унинг томоғига чанг солаётганда ЎНири ниқобнинг йиртилган овозини эшитиш ва қотилнинг юзини кўриш умидида жонҳолатда йиртқичнинг тумшуғидан чангаллаб тортди.\nБўри-одам ЎНирининг янги қиртишланган бошидан тортиб машина ичидан чиқарди. Сўнгра тантанавор ириллади ва политсиячининг бўйнига тишини ботирди.\n— Билмадим, унга яна нима керак эдийкин, - деди Паки кечқурун қовоқхонада. – Мен уни сал туртиб қўйдим холос, тушундингми? Агар уни бор кучим билан урганимда унинг оғзини бутунлай қийшайтириб қўярдим, тушундингми?\n— Албатта, - деди Билли Робертсон, худди агар унинг сўзини маъқулламаса Паки уни ҳам урадигандек. – Яна пиво ичасанми, Пак?\n— Лаънати, - деди у бурни қонаб ерда ётган Донна Лининг тепасида тураркан. – Онамнинг идиш ювиш машинаси бўлмаса ҳам идиш-товоқлар доим тоза турарди. Сен нима қиляпсан?!\n— Булар бўри-одамнинг излари, - деди Пит. – Сен буни биласан, Алис ҳам билади, шаҳардаги деярли барча одамлар буни билишади. Жин урсин, ҳатто мен ҳам биламан!\n— Одамлар янада эҳтиёткорроқ бўлишлари лозим, - деди у.\nУ эшик кесакисига суяниб, жилмайди. Мартин сариқ рангли тасмани аниқ кўрди. Тасма руҳоний отага қароқчи қиёфасини берганди. — Кўзингизга нима бўлди, ҳазрат Лоу? – деди жаноб Кослав. – Умид қиламанки, бу жиддий эмас.\n«Нега ўзингизни ўлдирмаяпсиз?» Чунки бундай қилишни истамайман, жаҳл билан ўйлади руҳоний Лоу. Менга нима бўлганини тушунтириб беролмайман. Мени бўри тишламаган, лўли аёл қарғамаган. Бу шунчаки… шунчаки содир бўлди. Бир куни, ўтган йилнинг ноябрида, Саншайн Хилл қабристонида бир неча дона гул уздим ва уларни черковдаги гулдонга солиб қўймоқчи бўлдим. Мен илгари бундай гулларни кўрмагандим… Шаҳарга қайтгунимча улар сўлиб қолди. Ҳаммаси қорайиб кетди. Эҳтимол, бу ўшанда бошлангандир. Бундай ўйлашга сабаб йўқ, албатта, лекин барибир… Мен ўзимни ўлдирмайман. Йиртқич улар, мен эмас!\n— Бунинг ишлашига кафолат беролмайман, - деди Мак-Катчен Алга, - лекин ишлаши керак. Менга қара, кимни ўлдирмоқчисан, бўри-одамними ёки қонхўр махлуқними?\n— Иккаласини ҳам, - деди Ал унга жавобан куларкан. – Бу менинг жиянимга. У даҳшатли филмларни севиб томоша қилади ва ўйлайманки, бу унга зўр совға бўлади.\n— Бўпти, ўқ отилганидан сўнг уни топсанг, менга олиб келиб бер, - деди Мак-Катчен. – Унга нима бўлишини кўрмоқчиман.\n— Айтишларича, уни айнан мушак сақлаб қолибди-ку, - ўзини оқлашга уринди Ал, лекин телефонда қисқа гудок товушини эшитди. Опаси қайсар аёл эди. эшитгиси келмаган нарсани эшитмасди.\n— Сиз билан кўришишим керак, Ал тоға, - деди у. - Фақат сизга айтадиган гапим бор.\n— Ойинг билан уришиб қолганман, - жавоб қилди Ал.\n— Бу жуда муҳим, - деди Мартин. – Илтимос!\n— Унга ҳеч қандай хат ёзмаслигинг керак эди, - деди Ал тоғаси. – Э, Худо, Мартин, сен адашаётган бўлишинг мумкинлиги хаёлингга келмадими?\n— Келди, - деди Мартин. – Шунинг учун ҳам охирги икки хатга имзо қўйдим. Кейин нима бўлганини сўрамайсизми? У отамга қўнғироқ қилиб хат ёзаётганимдан шикоят қилган-қилмаганлигини сўрамайсизми?\n— Йўқ, - деди Мартин. – У отам билан ҳам, онам билан ҳам, мен билан ҳам гаплашмади.\n— Йўқ, - деди Ал тоғаси. – Сен яхши боласан, Мартин, аммо, ошириб юбораётганга ўхшаяпсан. Яна бир марта ўйлаб кўр.\n— Эҳтимол ошириб юбораётгандирман, - деди Мартин. – Лекин янги йил куни сизга қўнғироқ қилишиб, каравотда менинг бурдалаб ташланган жасадим ётганлигини айтишса, қандай аҳволга тушасиз? Сиз шуни истайсизми, Ал тоға?\n— Мартин, ҳеч нарса… - сўз бошлади Ал тоға ва айни шу лаҳзада меҳмонхонанинг гулли дераза ойнаси парча-парча бўлиб кетди. Ичкарига совуқ шамол, қор учқунлари ва … Йиртқич кириб келди.\nМартин тепкини босди. Тўппонча қандайдир бўғиқ товуш чиқарди. Бўри-одамнинг ўкириги бошқача оҳангда янграй бошлади, энди у оғриққа чидолмаган ҳайвоннинг қичқиришига айланганди. У девор томон учиб кетди. Девордаги Куре ва Ив мўйқаламларига мансуб асарлар унинг устига тушди. Унинг даҳшатли тумшуғи қонга бўялган, яшил кўзида эса ҳайрат ифодаси мужассам эди. У Мартин томонга яна қадам ташлади. Мартин тўппончани худди ёш бола чойнак кўтарганидек иккала қўлида тутиб турарди. У кутди, кутди… ва бўри-одам яқинлашиши билан яна ўқ узди. Йиртқичнинг кўзи худди шамолда ўчган шамдек ўчди. У дераза пардасига ўралашиб қолди. Ал оппоқ пардани бўяётган қонни кўрди.\nМартиннинг отаси кўзлари қинидан чиққудек ҳолатда эшикни очганида бўри-одам чўккалаб қолганди. Алнинг «магнум»и тиззасида турар, талмовсираганидан тўппончани отиш хаёлига ҳам келмаганди. Йиртқич йиқилди… жон талвасасида типирчилади… ва ўлди.\n— Янги йилингиз билан, Ал тоға, - деди Мартин. – Йиртқич ўлди. – Шу сўзларни айтаркан, у йиғлаб юборди.\n— Ҳаммасини зўр бажардинг, кичкинтой, - шивирлади у. – Мен сени яхши кўраман.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Stiven_King._Boʻri-odam_yili_(hikoya)_/_Kiril&oldid=6475" dan olindi


Самарқанддаги поликлиника фуқароларни SMS воситасида хабардор қилишни йўлга қўйди\n14:39 / 06.05.2015\nСамарқанд шаҳридаги 8-оилавий поликлиника ахборот технологияларидан унумли фойдаланмоқда. Бу ҳақда ЎзА хабар бермоқда.\n“Электрон хабарнома тизимини жорий этдик. Энди ҳамшира аҳолини уйма-уй кириб тиббий кўрик ёки турли юқумли касалликларга қарши эмлаш бўйича хабардор қилмайди”, - дейди муассаса поликлиника бош шифокори Бахтиёр Мелиев.\n“Ҳудуддаги барча хонадон соҳибларининг уяли алоқа телефон рақамлари жамланиб, бир вақтнинг ўзида муассасамиз оператори томонидан уларга электрон хабарнома жўнатилади”, - дея қўшимча қилди бош шифокор.\nМавзу бўйича: Самарқанд шаҳридаги 8-оилавий поликлиника янги бинода иш бошлади


АҚШ Сурияга махсус қўшин юборади\n08:22 / 31.10.2015\nАҚШ Сурияга ИШИД террорчилик гуруҳига қарши курашаётган маҳаллий қуролли гуруҳлар билан ҳаракатланувчи махсус қўшин юборишга тайёргарлик кўрмоқда. Бу ҳақда исми сир тутилган АҚШ вакилига асосланиб, NBC News хабар бермоқда. Унинг сўзларига кўра, махсус қўшин ҳақдаги фармон Оқ уйда яқин кунларда берилади.\nУнинг сўзларига кўра, гап Сурия шимолига ташланадиган унча катта бўлмаган АҚШ ҳарбий гуруҳи ҳақда бормоқда. Ушбу гуруҳ курдларнинг қуролланган қисми ва “Озод Сурия армияси” таркибидаги гуруҳлар билан ҳамкорлик қилиши мумкин.\nАҚШ қуролли кучлари бундан аввал ҳам Сурияда ердаги ҳарбий операцияларни олиб борган. Аммо мамлакатда АҚШнинг мунтазам ҳаракатланиб турувчи қуролли қисмлари бўлмаган.