Вольтарен® – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Вольтарен®\nИчакда эрувчан қобиқ билан қопланган бир таблеткалар қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: 25 мг ёки 50 мг диклофенак натрий;\n25 ва 50 мг ли таблетка ядроси:\nсувсиз коллоид кремний диоксиди, лактоза моногидрати, маккажўхори крахмали, натрий крахмал гликоляти (А тип), повидон, микрокристалл целлюлоза, магний стеарати;\n25 мг ли таблетка ядроси қобиғининг таркиби:\nгипромеллоза, темир (II) оксиди (Е172), тозаланган тальк, титан диоксиди (Е171), метакрил кислотасининг сополимери,макрогол (полиэтиленгликол 8000), семитикон, темир (III) оксиди (Е172), полиоксиэтилланган, гидрогенланган канакунжит мойи, сорбин кислотаси.\n50 мг ли таблетка ядроси қобиғининг таркиби:\n25 мг: сариқ, думалоқ, икки ёқлама қавариқ, четлари қия, бир томонида “CG” ва бошқа томонида “BZ” ёзуви бўлган таблеткалар.\n50 мг: оч-жигарранг, икки ёқлама қавариқ, четлари қия, бир томонида “CG” ва бошқа томонида “GТ” ёзуви бўлган таблеткалар\nФармакотерапевтик гуруҳи: Яллиғланишга қарши ва ревматизмга қарши препаратлар. Ностероид яллиғланишга қарши препаратлар. Сирка сислотасининг ҳосилалари. Диклофенак.\nВольтарен® препарати ностероид структурали модда – диклофенак натрий сақлайди, у яққол ревматизмга қарши, яллиғланишга қарши, оғриқни қолдирувчи, иситмани пасайтирувчи таъсир кўрсатади. Диклофенакнинг асосий таъсир механизми, простагландинлар биосинтезини тормозлаши хисобланади. Простагландинлар яллиғланиш, оғриқ ва иситманинг генезида муҳим роль ўйнайди. Ревматик касалликларда препаратининг яллиғланишга қарши ва оғриқни қолдирувчи клиник хусусиятлари: тинч ҳолатда ҳам, харакатда ҳам оғриқ, эрталабки тангликлик ва бўғимларни шиши, шунингдек фаолиятини сезиларли яхшиланиши каби клиник белгилари ва симптомларини яққол йўқолиши билан ифодаланади.\nIn vitro шароитда диклофенак натрий, пациентларни даволашда эришиладиган концентрацияларга эквивалент концентрацияларда тоғай тўқимаси протеогликанли биосинтезини бостирмайди. Посттравматик ва операциядан кейинги яллиғланиш кўринишларида Волтарен® препарати оғриқни (спонтан оғриқни ҳам, ҳаракатдаги оғриқни ҳам) тез енгиллаштиради, яллиғланишли шишини ва операциядан кейинги жароҳат шишини камайтиради.\nЎтказилган клиник тадқиқотлар препаратни норевматик келиб чиқишга эга бўлган ўртача ва кучли ифодаланган оғриқ синдромида аҳамиятли анальгетик самарасини аниқлаш имкониятини берган. Клиник тадқиқотлар шунингдек, Вольтарен® препаратини бирламчи дисминореяда оғриқ туйғуларини йўқотиш ва қон йўқотилишини пасайтириш қобилиятини аниқлаш имкониятини берган. Вольтарен® препарати бундан ташқари, мигрень хуружларида терапевтик самара намоён қилади.\nСўрилиши. Ичакда эрувчан қобиқ билан қопланган таблеткаларни ичга қабул қилгандан кейин Вольтарен® препаратининг таъсир этувчи моддаси – диклофенак, тез ва тўлиқ сўрилади. Волтарен® препарати 50 мг дозада бир марта қабул қилинганидан кейин, максимал концентрациясига тахминан 2 соат ўтгач эришилади ва 1,5 мкг/мл (5 мкмоль/л) ни ташкил қилади. Сўрилган таъсир қилувчи модданинг миқдори дозага пропорционал.\nАгар препарат овақатланиш вақтида ёки кейин (овқатдан олдин қабул қилиш билан солиштирганда), таблеткаларни меъда орқали ўтиши секинлашади, лекин сўрилган диклофенакнинг миқдори ўзгармайди. Диклофенакнинг тахминан ярим дозаси жигар орқали биринчи ўтиш вақтида метаболизмга учраши туфайли (“жигардан биринчи ўтиш” самараси), перорал ёки ректал қўлланганидан кейин “концентрация-вақт” эгри чизиғи ости майдони (AUC), эквивалент доза парентерал юборилганидан кейинги холдаги майдоннинг тахминан ярмини ташкил қилади. Препарат такрорий қабул қилинганидан кейин фармакокинетиканинг кўрсатгичлари ўзгармайди. Дозалашнинг тавсия этилган интервалига риоя қилинган холда, препаратнинг тўпланиши кузатилмайди.\nЭквивалент дозаларда (тана вазнига мг/кг) болаларда эришиладиган қон плазмасидаги препаратнинг концентрациялари, катталарда кузатиладиганга ўхшаш.\nТақсимланиши. Диклофенакнинг 99,7% қон зардоби оқсиллари билан боғланади, асосан альбуминлар билан (99,4%). Яққол тақсимланиш ҳажми ҳисоблар бўйича 0,12-0,17 л/кг ни ташкил қилади. Диклофенак синовиал суюқлигига киради, у ердаги унинг максимал концентрациясига плазмадагига қараганда 2-4 соат кечроқ эришилади. Синовиал суюқлигидан таҳминан ярим чиқарилиш дарви – 3-6 соатгачани ташкил қилади. Плазмадаги чўққи концентрацияга эришилганидан кейин 2 соат ўтгач синовиал суюқлигидаги фаол модданинг концентрацияси плазмадагидан юқори, ва унинг қиймати 12 соат давомида юқорироқ бўлиб қолади. Диклофенакнинг паст концентрацияси\n(100 нг/мл) бир эмизикли онанинг кўкрак сутида аниқланган. Кўкрак сутини эмаётган гўдакнинг организмига кираётган модданинг умумий концентрацияси кунига 0,03 мг/кг дозага тенг.\nБиотрансформацияси. Диклофенгакнинг биотрансформацияси қисман ўзгармаган молекулани глюкуронизацияси йўли билан, лекин, асосан бир марталик ва кўп марталик гидроксилизация ва метоксилизация орқали амалга оширилади, бу бир неча фенолли метаболитларининг (3’-гидрокси-4’-гидрокси-5’-гидрокси-4’5-дигидрокси ва 3’-гидрокси-4’-метоксидиклофенак) ҳосил бўлишига олиб келади, улардан кўпчилиги глюкурон конъюгацатларга айланади. Бу фенолли метаболитларидан иккитаси фармакологик фаол, бироқ бу хусусияти диклофенакка қараганда камроқ даражада намоён бўлади.\nЧиқарилиши. Диклофенакнинг умумий тизимли плазма клиренси минутига 263±56 мл ни ташкил қилади (ўртача қиймат ± стандарт оғиш). Ярим чиқарилишининг якуний даври 1-2 соатни ташкил қилади. Метаболитларидан бири, 3’-гидрокси-4’-метокси-диклофенак, давомлироқ ярим чиқарилиш даврига эга, лекин бу метаболити деярли бутунлай нофаол.\nПрепаратнинг қўлланган дозасини тахминан 60% сийдик билан фаол модданинг интакт молекуласини глюкуронли конъюгатлари кўринишида, шунингдек кўпчилиги глюкуронли конъюгатларга айланган метаболитлари кўринишида чиқарилади. Ўзгармаган холда диклофенакнинг 1% дан камроғи чиқарилади. Препаратнинг қўлланган дозасининг қолган қисми метаболитлари кўринишида сафро орқали аҳлат билан чиқарилади.\nПациентнинг ёши билан боғлиқ бўлган препаратни сўрилиши, метаболизми ёки чиқарилишидаги аҳамиятли фарқлар кузатилмаган. Лекин, кекса ёшдаги айрим пациентларда, 15 минутлик вена ичига инфузия, ёш соғлом шахсларда кузатилгандаги қараганда, плазмада 50% га юқорироқ концентрацияга олиб келган.\nБуйрак функциясини бузилиши бўлган пациентларда, бир марталик дозанинг кинетикаси ва одатдаги қўллаш схемасидан келиб чиқиб, диклофенакнинг тўпланиши кузатилмаган. Креатинин клиренси <10 мл/мин бўлган холда, қон плазмасидаги гидроксиметаболитларининг ҳисобланган стационар концентрацияси, соғлом шахсларга қараганда тахминан 4 марта юқори. Лекин метаболитлари охиригача сафро билан чиқарилади.\nСурункали гепатит ёки компенсацияланган жигар циррози бўлган пациентларда диклофенакнинг фармакокинетик кўрсатгичлари, жигар касалликларига эга бўлган пациентлардаги кабидир.\nРевматик касалликларнинг яллиғланишли ва дегенератив шакллари: ревматоид артрит; ювинил ревматоид артрит, анкилозловчи спондилит Бехтерев касаллиги), остеоартрит, спондилоартритлар, ревматик келиб чиқишга эга бўлган умуртқа поғонасининг касалликларидаги оғриқ синдроми; бўғимдан ташқари ревматизм (ревматик полимиалгия).\nПодагранинг ўткир хуружлари.\nПосттравматик ва операциядан кейинги оғриқ синдромлари, улар яллиғланиш ва шиш билан бирга кечади, масалан, стоматологик ва ортопедик аралашувлардан кейинги.\nОғриқ синдроми ва яллиғланиш билан бирга кечувчи гинекологик (масалан, бирламчи дисменорея ва аднексит) касалликлар.\nОғриқ синдроми билан бирга кечувчи ЛОР-аъзоларининг оғир яллиғланиш касалликларида (масалан, фаринготонзиллит, отит) ёрдамчи восита сифатида.\nТашхис ва даволашнинг Протоколларига (ТДП) мувофиқ, асосий касалликни базис даволаш воситалари билан даволаш керак. Иситма ўз-ўзидан препаратни қўллаш учун кўрсатма ҳисобланмайди.\nУмумий тавсиялар доирасида препаратнинг дозани индивидуал равишда танлаш тавсия этилади. Симптомларни даволаш учун керак бўлган энг паст самарали доза, иложи борича қисқа вақт давомида қабул қилиш билан препаратни ножўя реакцияларини мумкин қадар камайтириш мумкин. Вольтарен® препарати таблеткаларини бутунлигича, суюқлик билан, яхшиси овқатдан олдин ютиш керак. Таблеткаларни бўлиш ёки чайнаш мумкин эмас.\nКатталар учун препаратнинг тавсия этилган бошланғич суткалик дозаси 100-150 мг ни ташкил қилади. Енгил ҳолларда, давомли даволашдаги каби 75 – 150 мг суткалик дозани буюриш етарли бўлади. Катталар учун суткалик дозани 2-3 қабулга бўлиш керак. Тунги оғриқлар ва эрталабки тангликни камайтириш мақсадида, препаратнинг кундузги дозасига ректал шамчалар шаклидаги Волтарен® препаратини кечасига буюриш мумкин (препаратнинг суткалик дозаси 150 мг дан ошмаслиги керак).\nБирламчи дисменореяда суткалик доза индивидуал равишда танланади ва, умуман у 50-150 мг ни ташкил қилади. Бошланғич доза 50-150 мг ни ташкил қилиши мумкин, зарурати бўлганда уни бир неча хайз цикллари давомида ошириш мумкин, лекин суткада 200 мг дан кўп эмас. Биринчи симптомлар пайдо бўлганда, препаратни иложи борича эртароқ қабул қилишни бошлаш керак. Клиник симптомларнинг динамикасига қараб, даволашни бир неча кун давомида давом эттириш мумкин.\nБир ёшдан ошган болалар ва ўсмирларга касалликнинг оғирлигига қараб, препарат 2-3 қабулга бўлинган тана вазнига 0,5-2,0 мг/кг дозада буюрилади. Ювенил ревматоид артритни даволаш учун, суткалик доза максимал кунига 3 мг/кг гача (2-3 қабулда) оширилиши мумкин. 150 мг максимал суткалик дозани ошириш мумкин эмас. Кучли терапевтик самараси туфайли, 50 мг дозали таблеткаларини болалар ва 14 ёшдан кичик ўсмирларга буюриш мумкин эмас. Бу ёш гуруҳида 25 мг дозали Вольтарен® препаратини қўллаш лозим.\nАнамнездаги юрак-қон томир касалликлари ёки юрак-қон томир тизими томонидан аҳамиятли хавф омиллари\nАнамнезида юрак-қон томир касалликлари ёки назорат қилинмайдиган артериал гипертензияси ёки юрак-қон томир касалликларининг аҳамиятли омиллари бўлган пациентларга зарурати бўлганида Вольтарен® фақат синчиклаб бахолангандан кейин ва фақат 4 ҳафтадан давомли даволаш холида ≤100 мг дозалар чегарасида буюрилади.\nБуйрак етишмовчилиги бўлган пациентлар орасида махсус текширишлар ўтказилмаганлиги туфайли, дозага махсус тузатиш киритиш бўйича тавсияларни тасаввур қилиш мумкин эмас. Буйрак функциясининг бузилишлари бўлган пациентларда Волтарен® қўлланганида эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nЖигар функцияси бузилиши бўлган пациентлар\nКлиник тадқиқотлар ва/ёки кўнгилликлар ёки адабиёт маълумотларидан олинган ножўя таъсирлари, меёрий-хуқуқий фаолиятнинг Тиббий луғати (“MedDRA”) тизимли-аъзоли синфига мувофиқ берилган. Хар бир тизимли-аъзоли синфида ножўя таъсирлар пайдо бўлишининг тез-тезлигини хисоби билан берилган, ундан энг кўп учрайдиган ножўя таъсирлари биринчи келтирилган. Хар бир тез-тезлик гуруҳида ножўя таъсирлари уларнинг оғирлигини камайиши тартибида берилган. Бундан ташқари, хар бир ножўя таъсир бўйича тез-тезлик тоифали қуйидаги таснифга (“CIOMS III”) мувофиқ тузилган: жуда тез-тез (>1/10), тез-тез (≥1/100 дан <1/10 гача), тез-тез эмас (≥1/1000 дан <1/100 гача), кам ҳолларда (≥1/10000 дан <1/1000 гача), жуда кам ҳолларда (≤1/10000).\nРуҳий бузилишлар: жуда кам ҳолларда – дезориентация, депрессия, уйқусизлик, тунги дахшатлар, таъсирчанлик, психотик бузилишлар.\nНерв тизими томонидан: жуда кам ҳолларда – бош оғриғи, бош айланиши; кам ҳолларда – уйқучанлик; жуда кам ҳолларда – парастезия, хотирани бузилиши, тиришишлар, хавотирлик, тремор, асептик менингит, таъмни бузилиши, бош мияда қон айланишининг бузилиши.\nЭшитиш аъзоси ва лабиринт томонидан: тез-тез – вертиго; жуда кам ҳолларда – қулоқларда жаранглаш, эшитишни бузилиши.\nТомирли бузилишлар: жуда кам ҳолларда – артериал гипертензия, васкулит.\nНафас тизими, кўкрак қафаси ва кўкс оралиғи томонидан: кам ҳолларда – астма (шу жумладан хансираш); жуда кам ҳолларда – пневмония.\nМеъда-ичак йўллари томонидан: тез-тез – кўнгил айниши, қусиш, диарея, диспепсия, абдоминал оғриқ, метеоризм, иштаҳани пасайиши; кам ҳолларда – гастрит, меъда-ичак қон кетиши, қонли қусиш, геморрагик диарея, мелена, меъда ёки ичак яраси (қон кетиши, гастроинтестинал стеноз, перфорация билан, улар перитонит ривожланишига олиб келишлари мумкин ёки уларсиз); жуда кам ҳолларда – колит (шу жумладан геморрагик колит, ишемик колит ва ярали колит ёки Крон касаллигини зўрайиши), қабзият, стоматит, глоссит, қизилўнгач томонидан бузилишлар, ичакнинг диафрагмасимон касалликлари, панкреатит.\nГепатобилиар тизими томонидан: тез-тез – трансаминазалар даражасини ошиши; кам ҳолларда – гепатит, сариқлик, жигар ффункциясини бузилиши; жуда кам ҳолларда – яшинсимон гепатит, жигар некрози, жигар етишмовчилиги.\nТери ва тери ости клетчаткаси томонидан: тез-тез – тошма; кам ҳолларда – эшакеми; жуда кам ҳолларда – буллёз дерматит, экзема, эритема, кўп шаклли эритема, Стивенс-Джонсон синдроми, токсик эпидермал некролиз (Лайелл синдроми), эксфолиатив дерматит, алопеция, фотосезувчанлик реакциялари, пурпура, Генох-Шенлейн пурпураси, қичишиш.\nБуйраклар ваСийдик чиқариш тизими томонидан: жуда кам ҳолларда – ўткир буйрак етишмовчилиги, гематурия, протеинурия, нефротик синдром, тубулоинтестинал нефрит, буйрак папилляр некрози.\n* Тез-тезлиги юқори дозани (суткада 150 мг) қўллаш билан дақвмли даволаш маълумотларини акс эттиради.\nКўришни бузилиши, ноаниқлик ёки кўзларда иккиланиш – НЯҚП синфи учун характерли нохуш самаралар, улар, одатда қабул қилиш тўхтатилганидан кейин бартараф бўлади. Пайдо бўлишини мумкин бўлган механизми, тўр пардада қон оқими бошқарилишини бузиб, кўришни бузилишларига олиб келувчи простагландинлар ва бошқа бирикмалар синтезини ингибиция қилиниши хисобланади. Ушбу бузилишлар пайдо бўлган холда визуал самаралар пайдо бўлишини бошқа мумкин бўлган сабабларини истисно қилиш учун офтальмологик текширишни ўтказиш керак.\nТаъсир этувчи моддага (диклофенак) ёки препаратнинг хар қандай бошқа компонентларига ўта юқори сезувчанлик.\nЗўрайиш босқичидаги меъда ёки ичакнинг яра касаллиги; гастроинтестинал кон кетишлар ёки перфорация.\nВолтарен® препаратини, бошқа ностероид яллиғланишга қарши препаратлар (НЯҚП) каби, ацетилсалицил кислотаси ёки бошқа НЯҚП қўллашга жавобан бронхиал астма хуружлари, эшакеми ёки ўткир ринит, ва бошқа аллергик симптомлар пайдо бўладиган пациентларда қўллаш мумкин эмас.\nCYP2C9 нинг ингибиторлари\nДиклофенак CYP2C9 нинг ингибиторлари (вориканазол каби) билан бирга буюрилганида эҳтиёткорилкка риоя қилиш керак, улар диклофенакнинг метаболизмини ингибиция қилиш хисобига қон плазмасида дилофенакнининг максимал концентрацияни ва экспозициясини аҳамиятли ошишига олиб келиши мумкин.\nВольтарен® препарати қон плазмасида литий ва дигоксиннинг концентрациясини ошириши мумкин.\nДиуретик ва антигипертензив воситалар\nВольтарен® препарати бошқа НЯҚП каби, диуретиклар ва антигипертензив препаратлар (масалан, бета-блокаторлар, аниотензинга-айлантирувчи фермент ингибиторлари) билан бир вақтда қабул қилинганида, уларнинг антигипертензив самарасини пасайтириши мумкин. Шунинг учун бундай препаратларнинг мажмуасини эҳтиёткорлик билан буюриш, пациентларда эса, айниқса кекса ёшдаги, вақти-вақти билан артериал босимни назорат қилиш керак. Пациентлар етарли миқдорда сув истеъмол қилишлари керак, ёндош даволаш бошланганидан кейин хусусан, диуретиклар ва ААФ ингибиторлари ишлатилганда нефротоксиклик пайдо бўлишининг юқори хавфи туфайли, вақти-вақти билан буйрак функциясини назорат қилиш керак.\nЦиклоспорин ва такролимус\nБошқа НЯҚП каби диклофенак ҳам, буйраклар простагландинларига таъсири туфайли, циклоспорин ва такролимуснинг нефротоксиклигини ошириши мумкин. Шунинг учун препаратни циклоспорин ёки такролимус қабул қилмаётган пациентларда диколфенакнинг камроқ дозаларини қабул қилишни кўзда тутиш керак.\nБошқа НЯҚП ва кортикостероидлар\nДиклофенак ва бошқа тизимли НЯҚП ёки кортикостероидларни бир вақтда қўллаш, меъда-ичак йўллари томонидан нохуш кўринишлар тез-тезлигини ошириши мумкин.\nАнтикоагулянтлар ва тромбозга қарши препаратлар\nГарчи клиник синовларда Вольтарен® препаратини антикоагулянтлар самарасига таъсири аниқланмаган бўлсада, Вольтарен® препарати ва бу препаратларни бир вақитда қабул қилган пациентларда қон кетиши хавфини ошиши хақида хабарлар бўлган. Шунинг учун дори воситаларини бундай қўшилишида беморларни диққат билан ва мунтазам кузатиш тавсия этилади.\nСеротонини қайта қамраб олиниши селектив ингибиторлари (СҚҚОСИ)\nТизимли НЯҚП, шу жумладан диклофенак, ва СҚҚОСИ ни бир вақтда қўллаш, меъда-ичак қон кетишлари хавфини ошириши мумкин.\nКлиник тадқиқотларда Вольтарен® препарати ва диабетга қарши препаратларни бир вақтда қўллаш мумкинлиги аниқланган, бунда диабетга қарши препаратларнинг самарадорлиги ўзгармайди. Лекин бундай ҳолларда гипогликемияни ҳам, ва гипергликемияни хам ривожланиши хақида алохида хабарлар бор, бу Вольтарен® препаратини қўллаш вақтида қандни пасайтирувчи препаратларнинг дозасини ўзгартириш заруратини белгилайди. Шу сабабга кўра даволаш вақтида қонда глюкоза даражасини назорат қилиш тавсия этилади.\nДиклофенак ва метформин бир вақтда қабул қилинганида, айниқса буйракларнинг бузилишлари мавжуд бўлган пациентларда, метаболик ацидознинг ривожланиши хақида алохида хабарлар бор.\nФенитоин диклофенак билан бирга ишлатилганда, фенитоиннинг экспозицияси даражасини кутиладиган ошиши сабабли, қон плазмасида фенитоиннинг концентрациясини мониторингини ўтказиш тавсия этилади.\nМетотрексат қабул қилишдан 24 соат олдин ёки кейин, НЯҚП ни буюришда эҳтиёткорликка риоя қилиш керак, чунки бундай ҳолларда қонда метотрексатнинг концентрациясини ошиши ва унинг токсик таъсирини кучайиши мумкин.\nГиперкалиемия чақирувчи препаратлар\nКалий тежовчи диуретиклар, циклоспорин, такролимус ёки триметоприм билан ёндош даволаш, зардобда калий даражасини ошириши мумкин, уни мунтазам назорат қилиш керак.\nАнтибактериал воситалар – хинолон ҳосилалари\nХинолон ҳосилалари ва НЯҚП ни бир вақтда қабул қилган пациентларда тиришлар ривожланишини алохида хабарлари бор.\nДиклофенак ва CYP2C9 индукторлари (масалан, рифампицин) бирга буюрилганида эҳтиёткорликка риоя қилиш тавсия этилади, улар қон плазмасида диклофенакнинг концентрациясини ва экспозициясини аҳамиятли пасайишига олиб келишлари мумкин.\nБарча НЯҚП, шу жумладан диколфенак қўлланганида, меъда-ичак қон кетиши, яралар ёки перфорация пайдо бўлиш ҳоллари қайд этилган, улар фатал бўлиши ёки даволаш даврида огохлантирувчи симптомлар борлиги фонида ёки бўлмаганда, ёки анамнезида жиддий меъда-ичак касалликлари бўлган пациентларда аниқланади. Умуман бундай кўринишлар кекса ёшдаги пациентлар учун жуда хавфли. Агар Волтарен® препаратини қабул қилаётган пациентларда меъда-ичак қон кетишлари ёки яра ҳосил бўлиши кузатилса, препаратни қўллашни тўхтатиш керак.\nБошқа НЯҚП, шу жумладан диклофенак қўллашдаги каби, МИЙ томонидан бузилишлар хақида далолат берувчи симптомлари бўлган, анамнезида яралари, қон кетиши ёки МИЙ перфорацияси хақида маълумотлари бўлган пациентлар учун, тиббий кузатув ва алоҳида эҳтиёткорлик шарт хисобланади. Қон кетишлар, яра ёки МИЙ перфорацияси пайдо бўлишини хавфи НЯҚП, шу жумладан диклофенак, ошиши билан, ва анамнезида яраси бўлган, айниқса қон кетиши билан асоратланган пациентларда, шунингдек кекса ёшдаги шахсларда ошади. МИЙ бундай токсик таъсири хавфини пасайтириш учун, даволашни минимал самарали дозалар билан бошлаш ва тутиб туриш керак.\nЮқорида кўрсатилган пациентлар ва ацетилсалицил кислотаси (АСК)/аспиринни ёки меъда-ичак йўлларида нохуш реакциялар хавфини ошириши мумкин бўлган бошқа препаратларнинг кичик дозаларини сақловчи дори дори воситаларини ёндош қўллашни талаб қилувчи пациентларда, химояловчи препаратларни (масалан, протон помпасининг ингибиторлари ёки мизопрестолни) қўллаш билан мажмуавий даволашнинг мақсадга мувофиқлигини кўриб чиқиш керак.\nАнамнезида меъда-ичак бузилишлари бўлган, айниқса кекса ёшдаги пациентлар, хар қандай одатдаги бўлмаган абдоминал симптомлар (айниқса МИЙ қон кетиши) хақида хабар беришлари керак. Эҳтиёткорлик шунингдек, тизимли кортикостероидлар, антикоагулянтлар, антитромбоцитар воситалар ёаи серотонинни қайта қамраб олинишини селектив ингибиторлари каби яралар ёки қон кетиши пайдо бўлиши хавфини ошириши мумкин бўлган дори воситаларини бир вақтда қабул қилаётган беморлар учун ҳам талаб этилади.\nПрепарат билан даволаш вақтида ярали колити ёки Крон касаллиги бўлган пациентларни синчиков тиббий кузатувини амалга ошириш ва эҳтиёткорликка риоя қилиш керак, чунки уларнинг ҳолати ёмонлашиши мумкин.\nНЯҚП юқори дозаларда ишлатилганида ва узоқ муддат қабул қилинганида, жиддий юрак-қон томир тромботик кўринишлар, шу жумладан инсульт ва миокард инфаркти, пайдо бўлиш хавфини ошириши мумкин. Анамнезида юрак-қон томир касалликлари (димланган юрак етишмовчилиги, юрак ишемик касаллиги, периферик артериялар касаллиги) ёки назорат қилинмайдиган гипертензияси бўлган пациентларда, Волтарен® препарати билан даволаш тавсия этилмайди.\nЗарурати бўлганда Волтарен® препарати анамнезида юрак-қон томир касалликлари, нозорат қилинмайдиган артериал гипертензияси ёки юрак-қон томир касалликларининг (гипертензия, гиперлипидемия, қандли диабет ва чекиш) аҳамиятли хавф омиллари бўлган пациентларга, фақат синчиклаб бахолангандан кейин ва фақат ≤100 мг суткалик дозалар чегарасида, 4 ҳафтадан ортиқ давомийликдаги даволаш холида буюрилади.\nПациентлар оғир артериотромботик кўринишлар (масалан, кўкракда оғриқ, хансираш, кучсизлик, ноаниқ нутқ) пайдо бўлиши хавфига нисбатан хабардор қилинган бўлишлари керак, улар хар қандай вақтда ва огоҳлантирувчи симптомларсиз пайдо бўлиши мумкин. Бундай ҳолларда пациентлар зудлик билан шифокорга мурожаат қилишлари керак.\nГематологик кўрсатгичларга таъсири\nБошқа НЯҚП каби бу препарат узоқ муддут буюрилганда, мунтазам гемограммани текшириш керак. Бошқа НЯҚП каби диклофенак ҳам вақтинча тромбоцитлар агрегациясини ингибиция қилши мумкин, шунинг учун гемостазнинг бузилишлари бўлган пациентларнинг ҳолатини синчиклаб назорат қилиш керак.\nНЯҚП, шу жумладан Вольтарен® препарати, қўлланганда, жуда кам ҳолларда оғир, айрим ҳолларда фатал тери реакциялари, шу жумладан эксфолиатив дерматит, Стивенс-Джонсон синдроми ва токсик эпидермал некролиз, ҳоллари хақида хабар берилган. Бу реакцияларнинг пайдо бўлишини юқори хавфи даволаш курсини бошида, кўпчилик ҳолларда даволашнинг биринчи ойида аниқланган. Тери тошмалари, шиллиқ қаватларнинг шикастланишини биринчи кўринишларида ёки ўта юқори сезувчанликнинг хар қандай бошқа кўринишларида Вольтарен® препаратини бекор қилиш керак.\nКекса ёшдаги пациентларда, айниқса кучсизланган кекса ёшдаги пациентларда ва тана вазни етарли бўлмаган пациентларда препаратни эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nНафас аъзоларига таъсири (олдинги астма)\nАстмаси, мавсумий аллергик ринити, бурун шиллиқ қаватининг шиши (масалан, назал полиплар), ўпкаларнинг сурункали обструктив касалликлари ёки нафас йўлларининг сурункали инфекциялари бўлган пациентларда, НЯҚП қабул қилганда, бошқа пациентларга қараганда кўпроқ астмани зўрайиши (анальгетикларни ўзлаштираолмаслик деб номланадиган ёки анальгетик астма), Квинке шиши ёки эшакеми каби ножўя самаралар пайдо бўлади. Шундай қилиб, бундай пациентларни даволашда алоҳида эҳтиёткорликка риоя қилиш керак. Бу шунингдек бошқа моддаларга аллергияси, масалан, тери реакциялари, қичишиш ёки эшакеми бўлган пациентларга ҳам тааллуқлидир.\nЖигар функциясини бузилиши бўлган пациентларга Вольтарен® препарати буюрилган холда, унинг ёмонлашиши туфайли, уларнинг ҳолатини доимий тиббий кузатувини таъминлаш керак. Бошқа НЯҚП каби Вольтарен® препарати қўлланганда, бир ёки бир неча жигар ферментларининг даражаси ошиши мумкин. Волтарен® препарати билан узоқ муддатли даволашда, олдини олиш чораси сифатида жигар функциясини мунтазам текшириш кўрсатилган. Агар жигарнинг функционал кўрсатгичлари томонидан бузилишлар сақланса ёки кучайса, агар шикоятлар ёки жигар касаллигини зўрайишига ишора қилувчи симтомлар ривожланса, шунингдек бошқа ножўя кўринишлар (масалан, эозинофилия, тошма ва бошқалар) пайдо бўлса, бундай холда Вольтарен® препаратини бекор қилиш керак. Препаратни қабул қилишда гепатитнинг кечиши продромал кўринишларсиз ўтиши мумкинлигини назарда тутиш керак. Жигар порфирияси бўлган пациентларга Волтарен® препаратини буюришда эҳтиёткорликка риоя қилиш керак, чунки у хуружни қўзғатиши мумкин.\nНЯҚП, шу жумладан диклофенак билан даволашда, суюқликни тутилиш ҳоллари ва шишлар қайд қилинган, юрак ва буйрак функциясининг бузилишлари бўлган пациентлар, анамнезида гипертензияси бўлган пациентлар, кекса ёшдаги пациентлар, диуретиклар ёки буйрак функциясига аҳамиятли таъсир кўрсатувчи препаратларни қабул қилаётган пациентлар, шунингдек хар қандай сабабга кўра, масалан, жиддий хирургик аралашувларгача ва кейинги даврда суюқликни хужайрадан ташқари хажми аҳамиятли пасайган пациентларда алохида эҳтиёткорлик керак. Бу ҳолларда, Вольтарен® препаратини қўллаш вақтида олдини олиш чораси сифатида буйрак функциясини мунтазам назоратини ўтказиш тавсия этилади. Препаратни қабул қилишни тўхтатиш одатда буйрак функциясини дастлабки даражагача тикланишига олиб келади. Бошқа НЯҚП каби Вольтарен® препарати давомли қўлланганда, периферик қоннинг ҳолатини мунтазам назорат қилиш кўрсатилган.\nНЯҚП билан ўзаро таъсири\nВольтарен® препаратини тизимли НЯҚП, шу жумладан циклооксигеназа-2 (ЦОГ-2) нинг селектив ингибиторлири, нохуш таъсири туфайли, бир вақтда қўллашдан сақланиш керак.\nБошқа НЯҚП каби Вольтарен® препарати, ўзининг фармакодинамик хусусиятлари туфайли, инфекцион касалликларнинг кўринишлари ва симптомларини ниқоблаши мумкин.\nҲомиладор аёлларда диклофенакни қўллаш ўрганилмаган. Шунинг учун Вольтарен® препаратини ҳомиладорликнинг икки биринчи уч ойликлари даврида агар фақат уни қўллашдан она учун кутилаётга фойда ҳомила учун хавфдан юқори бўлмаса буюриш мумкин эмас. Бошқа НЯҚП каби, препаратни ҳомиладорликнинг учинчи уч ойида давомида, бачадоннинг қисқарувчанлик қобилятини сусайиши, кейинги камсувликни ривожланиши билан буйракларнинг она қорнидаги ривожланишини бузилиши ва/ёки ҳомилада артериал йўлининг муддатидан олдин бекилиши оқибатида қўллаш мумкин эмас.\nБошқа НЯҚП каби диклофенак, катта бўлмаган миқдорларда кўкрак сутига чиқарилади. Шундай қилиб, бола учун нохуш реакцияларни олдини олиш учун эмизиш даврида қўллаш мумкин эмас.\nБошқа НЯҚП каби Вольтарен® препарати, аёллар фертиллигига салбий таъсир кўрсатиши мумкин, шунинг учун ҳомиладорликни режалаштираётган аёлларга препаратни буюриш тавсия этилмайди. Ҳомиладор бўлиш билан муаммолари бўлган ёки бепуштликка текширувдан ўтаётган аёлларда, Вольтарен® препаратини бекор қилиш мақсадга мувофиқлигини кўриб чиқиш керак.\nДиклофенакнинг дозасини ошириб юборилишини типик клиник манзараси йўқ. Дозасини ошириб юборилиши қусиш, меъда-ичакдан қон кетишлар, диарея, бош айланиши, қулоқларда шовқин ёки тиришишлар каби симптомлар билан бирга кечиши мумкин. Яққол захарланиш холида ўткир буйрак етишмовчилиги ва жигар функциясини бузилиши мумкин.\nДаволаш. НЯҚП билан ўткир захарланишни даволаш тутиб турувчи ва симптоматик даволаш воситаларини ишлатишдан иборат. Тутиб турувчи ва симптоматик даволаш гипотензия, буйрак етишмовчилиги, тиришиш синдроми, меъда-ичак йўллари томонидан бузилишлар ва нафаснинг сусайиши каби асоратларда кўрсатилган. Жадаллаштирилган диурез, диализ ёки гемоперфузияни НЯҚП ни чиқарилиши учун фойдали бўлишининг эҳтимоли кам, чунки бу препаратларнинг фаол моддалари аҳамиятли даражада қон оқсиллари билан боғланади ва жадал метаболизмга учрайди.\nПотенциал токсик дозани ошириб юборилишида фаоллаштирилган кўмирни қабул қилиш ва хаётга потенциал хавф солувчи дозани ошириб юборилишида меъда деконтаминациясини (қусиш, меъдани ювиш) ўтказиш мумкин.\nИчакда эрувчан қобиқ билан қопланган таблеткалар 25 мг дан №30, ичакда эрувчан қобиқ билан қопланган таблеткалар 50 мг №20.\n30оС дан юқори бўлмаган ҳароратда сақлансин. Намлик таъсиридан ҳимоялансин.


25 январь куни Парижда Ливанга халқаро ёрдам кўрсатиш масаласига бағишланган анжуман бўлиб ўтди.\n25 июн 2022, Тошкент вақти: 15:12\nФранция президенти Жак Ширакнинг билдиришича, анжуманда қатнашган донорлар Ливанга жами 7,6 миллиард доллар ажратишга қарор қилган. Қарзга ботган Ливан ҳукумати ўтган йили Исроил армияси ва “Ҳизбаллоҳ” ўртасида бўлиб ўтган урушда вайрон бўлган мамлакат инфратузилмасини қайта тиклашга уринмоқда. “Ҳизбаллоҳ” эса Фуад Синиора бошчилигидаги ҳукуматнинг истеъфога чиқишни талаб қилиб, унга босимни кучайтиряпти. Париж анжуманида қатнашаётган АҚШ давлат котиби Кондолиза Райс АҚШ Ливанга 770 миллион доллар ҳажмида ёрдам беришини маълум қилди. Фақат бу қарорни АҚШ Конгресси маъқуллаши шарт. Саудия подшоҳлиги эса Ливанга қўшимча 1,1 миллиард доллар миқдорида ёрдам кўрсатишини билдирди. Анжуманда чиқиш қилган Ливан бош вазири Фуад Синиора халқаро кўмак ўз давлати барқарорлигини мустаҳкамлашга ҳисса қўшишини айтди.\n“Сиз бераётган кўмак озодлик учун олиб бораётган курашимизга илҳом бағишламоқда, демократиямизни мустаҳкамлаб, иқтисод соҳасидаги ислоҳотларга туртки бўлмоқда”, - деди Фуад Синиора.\nКуни-кеча Франция ва Европа Иттифоқи ҳам Ливанга жами 900 миллион евро ажратишини маълум қилган эди.


Таъсир этувчи модда (ХПН): Доривор алтей ўтининг экстракти&\nфаол моддалари: мукалтин – 0,05 г (доривор алтей ўтининг экстракти), 8,0% дан кам бўлмаган тикловчи моносахаридлар йиғиндиси ва 50,0% дан кам бўлмаган полисахарид комплексини сақловчи қуруқ экстракт;\nёрдамчи моддалар: натрий гидрокарбонати – 0,087 г, вино кислотаси – 0,160 г, кальций стеарати – 0,03 г, таблетка массаси – 0,300 г.\nТаърифи: думалоқ, яссицилиндрик шаклли, фаска ва рискали оч-кулрангдан то жигаррангроқ-кулранг рангли тўқроқ ва очроқ доғли, кучсиз ўзига хос ҳидли таблеткалар.\nФармакотерапевтик гуруҳи: ўсимликдан олинадиган балғамни кўчирувчи восита\nАТХ коди: R05CA.\nМукалтин доривор алтей ўтининг полисахаридлари аралашмасини сақлайди. Балғам кўчирувчи хусусиятларга эга. Рефлектор рағбатлантириш хусусияти туфайли ҳилпилловчи эпителий фаоллиги ва нафас бронхиолаларнинг перистальтикасини кучайтириши билан бирга, бронхиал безларнинг секрециясини оширади.\nЮқори қовушқоқликка эга бўлган қийин ажралувчи балғам ҳосил бўлиши билан бирга кечувчи нафас йўлларининг ўткир ва сурункали касалликларини (трахеобронхит, ўпкаларнинг сурункали касаллиги, бронхоэктатик касаллиги, пневмония, ўпка эмфиземаси, пневмокониоз) – мажмуавий даволашда қўлланади.\nИчга, 1-2 таблеткадан кунига 2-3 марта овқат қабул қилишдан олдин. Болаларга таблеткани 1/3 стакан илиқ сувда эритиб бериш мумкин. Даволаш курси – 7-14 кун.\nАллергик реакциялар, кам ҳолларда – диспептик кўринишлар кузатилиши мумкин\nАгар йўриқномада кўрсатилган ножўя самараларидан биронтаси чуқурлашса, ёки Сиз йўриқномада кўрсатилмаган ҳар қандай бошқа ножўя самараларини сезсангиз, бу ҳақида шифокорга хабар беринг.\nПрепаратнинг компонентларига юқори сезувчанлик, меъда ва ўн икки бармоқ ичак яра касаллиги, 12 ёшгача бўлган болаларда қўллаш мумкин эмас.\nПрепарат бронх-ўпка касалликларини даволашда қўлланадиган бошқа препаратлар билан бир вақтда буюрилиши мумкин.\nПрепаратни кодеин сақловчи ва бошқа йўталга қарши препаратлар билан бир вақтда қўллаш мумкин эмас, чунки бу суюлтирилган балғамнинг ажралиб чиқиши қийинлаштиради.\nПрепаратни ҳомиладорлик ва эмизиш даврида шифокорнинг тавсияси бўйича қабул қилиш мумкин.\nПрепаратни қўллаш алоҳида диққатни ва тезкор реакцияларни талаб қилувчи потенциал хавфли фаолият турлари (автотранспортни бошқариш, ҳаракатланаётган механизмлар билан ишлаш, диспетчер ва оператор иши) ни бажаришга таъсир қилмайди.\nҲозирги вақтгача дозани ошириб юборилиши ҳоллари қайд қилинмаган.\nТаблеткалар 50 мг дан. 10 таблеткадан контур уяли ёки уясиз ўрамда. 200 контур уяли ёки уясиз ўрам тенг миқдордаги қўллаш бўйича йўриқномаси билан бирга картон қутига ёки картон яшикка жойланади.\nҚуруқ жойда, 25ºС дан юқори бўлмаган ҳароратда.


Жиззахда жорий йилнинг биринчи ярмида 2,5 миллион долларлик сабзавот экспорт қилинди » Жиззах вилояти ҳокимлиги расмий ахборот сайти\nЖиззах вилояти ҳокимлиги » Янгиликлар » Жиззахда жорий йилнинг биринчи ярмида 2,5 миллион долларлик сабзавот экспорт қилинди\nЖиззах вилояти ҳокимлигида Президентнинг 17 октябрдаги «Мева-сабзавот маҳсулотларини ташқи бозорларга чиқариш самарадорлигини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарорида белгиланган вазифалар ва уларнинг амалдаги ижросига бағишлаб семинар ўтказилди.\nЖиззах вилоятида иккиламчи экин экиш, хонадонларда ихчам иссиқхоналар ташкил этиш ва шу орқали экспортбоп сабзавот маҳсулотларини етиштириш ҳажмини кўпайтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.\nАйни пайтда вилоятда 2 минг 404 гектар ерда боғ барпо этиш, балиқчилик, асаларичилик, паррандачилик, чорвачилик, қуёнчиликни ривожлантириш бўйича қатор лойиҳалар амалга оширилаётир. Мева-сабзавот ва узум етиштиришни 15-20 фоизга кўпайтириш, қайта ишлаш ва экспорт қилиш бўйича янги хорижий ҳамкорлар топиш доимий эътиборда.\nАмалга оширилган ишлар натижасида жорий йил биринчи ярмида етиштирилган мева-сабзавот ва қайта ишланган маҳсулотлар экспорти 5,9 миллион доллар ёки жами экспортдаги улуши 17,3 фоизни ташкил этди. Жумладан, 2,5 миллион долларлик сабзавот, 2,6 миллион долларлик мева ва резаворлар экспорт қилинди. Айни пайтда хорижлик ҳамкорларга мўлжалдаги маҳсулотни етказиб бериш бўйича ишлар давом этмоқда.


16 апрел 2021, Тошкент вақти: 14:18\nАндижон воқеаларига роппа-роса уч йил тўлган куни Ўзбекистон ҳукумати бу воқеани эсламади ҳам, шаҳарнинг Бобур майдонида бир дона гул ҳам қўйилмади, Қурьондан бир оят ҳам тиловат қилинмади.\nАндижондаги 13 май воқеаларида тўкилган қонларни кўрган гувоҳлардан бири буни “қонли сароб”, деб атаган эди. Орадан уч йил ўтиб Андижон ерида бу қонли саробдан нишон ҳам қолмади. Қонли сароб фақат андижонликлар хотирасидагина қолди. Бироқ улар фожеанинг уч йиллиги кунларида ҳам ўз турмуш ташвишлари билан бўлиб қолди.\n“Озодлик” андижонликларга қўнғироқ қилиб, 2005 йилнинг эмас, 2008 йилнинг 13 майи ҳақида сўради.\nОзодлик: Бугун Андижон воқеаларига уч йил бўлди. Одамлар Андижон воқеаларини эсга оляптими? Қанақадир тадбир бўляптими?\n- Йўқ, билмадим лекин. Мен унақа тадбирларга дуч келганим йўқ. Эрталаб ишга чиқиб кетдим ва ҳалигача ишдаман. Кўчада нима гап, билмайман. Тинчлик бўлса керак. Ҳамма ëқда одамлар юрибди-ку.\nОзодлик: Кўчаларда аҳвол қандай? Одамлар эслаяптими?\n- Ҳамма ëқ яхши. Иссиқ. Одамлар мазза қилиб дам олгани кетяпти. Ҳеч қанақа гап-сўз йўқ. Ҳамма ëқ яхши, тинчлик.\nОзодлик: Уч йил олдин шунақа бўлган эди, деб ҳеч ким эсламаяптими?\n- Ҳозир унақа замонмас-ку. Ҳозир бугунги кун ўтса бўлди. Эртани ҳеч ким ўйламаяпти.\nОзодлик: Тадбир ëки хотирлаш маросими ҳам ўтказилмайди?\n- Йўқ, йўқ, йўқ. Ҳеч ким эсламайди уни.\nОзодлик: Нимага эсламайди?\n- Энди менинг бунга ақлу фаросатим етмайди. Тушундингиз-а нима демоқчи бўлганимни... Шунақа, ҳамма ўз-ўзи билан. Ҳамма қанақа юрган бўлса шундай. Нима бўларди ҳозир. Ҳамма ўзи билан овора. Кимлардир индамасдан ичида эслаëтгандир.\n- Одамлар энди эсласа керак. Дахлдор одамлар бўлган бўлса, эсласа керак. Ўша яқини ўтганлар эслайди.\n- Одамлар юрибди. Ўша кунни эсламасдан бўладими?! Қанча бегуноҳ одамлар ўлиб кетди. Мен буни эслаб умуман Андижонда юргим келмаяпти. Андижонда одамларнинг юриш-туриши ëқмай қолди. Шунақа тўйиб кетдим ëлғончилар замонидан. Замон ИИВ ва прокуратураники бўлиб қолди. Фақат бунинг ҳаммасини президент билиши керак.


Дональд Трамп куёвига тўлиқ ишонади\n11:38 / 29.05.2017\nАҚШ президенти Дональд Трамп ўзининг катта маслаҳатчиси ва куёви Жаред Кушнерга тўлиқ ишонади. Маълумки, Кушнер Россия вакиллари билан алоқада айбланмоқда. Америка етакчисининг бу баёноти ҳақида The New York Times нашри якшанба кунги (28 май) сонида мақола чоп этди.\n«Жаред мамлакат учун ажойиб ишни бажармоқда. Мен унга тўлиқ ишонаман. У деярли барчанинг ҳурматига сазовор бўлган. У, шунингдек, мамлакатимизга миллиардлаб долларни тежаш имконини берувчи дастурлар устида ишламоқда», — дея Трамп сўзларини келтиради нашр.\nБундан ташқари, Америка етакчисига кўра, Кушнер — «жуда яхши одам».\n26 май куни The Washington Post газетаси мамлакат разведкаси ҳисоботига таянган ҳолда, Кушнер ва Россиянинг Вашингтондаги элчиси Сергей Кисляк Трампнинг ўтиш жамоаси ва Кремль ўртасида «махфий ва хавфсиз алоқа канали»ни ташкил этиш имкониятини муҳокама қилишган. Газетанинг ёзишича, Кисляк Москвадаги раҳбариятига Кушнер 2016 йил декабрь ойи бошида Нью Йоркдаги Трамп-тауэр биносида бўлиб ўтган учрашувда шундай таклифни билдиргани ҳақида маълум қилган.\n25 май куни эса NBC News телеканали ФҚБ Кушнерга нисбатан «Россия иши» бўйича суриштирув ишларини бошлаб юборгани ҳақида хабар қилган эди. Телеканал манбалари, Кушнер «Россия ҳукуматининг 2016 йилги президентлик сайловларига аралашишга уринишлари»га доир муҳим маълумотга эгалигини айтишган.


Қатар ўз суперкарини ишлаб чиқаради » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nҚатар ўз суперкарини ишлаб чиқаради\nКомментариев: 0 Просмотров: 307 Дата: 30-01-2016, 14:20 Яқинда Қатарда асос солинган Elibriea Automotive компанияси шу кунларда ишлаб чиқарилиши мўлжалланаётган супермашина тўғрисида Дохадаги автосалонлардан бирида сўз очди. Lykan Hypersport ва Fenyr Supersport сингари супермашиналар ишлаб чиқариш навбати энди Elibriea Automotive компаниясига келди. Экстремал спорткар ишлаб чиқаришни режалаштирган шахс янги фирма асосчиси 27 ёшли Абдул Ваҳоб Зиёулла бўлади. У Техас технология институтининг Қатар филиалида инженерлик факультетида таҳсил олган. Спорт автомобили лойиҳасини унинг ўзи тузмоқчи. Истеъдодли инженерга қатарлик инвестор Холид Садеддин ҳомийлик қиладиган бўлди. У 20 йилдан бери истиқболли стартапларга ёрдам кўрсатиб келади. Техник маслаҳатчи сифатида Абдул Ваҳоб Зиёулланинг университетдаги устози профессор Кеннет Холл фаолият юритади. Дохадаги автосалонда Elibriea суперкарининг компьютердаги эскиз суратлари (скетч) кўрсатилди. Зиёулла март ойидан бошлаб бўлажак харидорлар талабномасини қабул қилишини билдирди, машина декабрдан мижозларга етказиб берилади. Айни вақтда машинанинг ўзи ҳақда бирор-бир маълумот йўқ. Автомобилни ясашда карбонпластикдан фойдаланилади, кузов панели ҳам шу материалдан эканлиги сабаб вазни енгиллашади. Автомобиль дизайни Lamborghini қиёфасидан олинган. Машинага 800 от кучига эга General Motors двигатели ўрнатилади, айлантириш моменти орқа ўққа олти поғонали кетма-кет узатмалар қутиси орқали йўналтирилади. Суперкарнинг техник тавсифи ва нархи буюртмалар қабул қилиш бошланганида эълон қилиниши мумкин. - деб хабар бермоқда Carzone.uz нашри.


19:49 / 29.06.2017\nФото: Getty Images for Audi\nЎргимчак-одам ҳақидаги "Уйга қайтиш" фильмининг премьерасида янги авлод Audi A8 седани намойиш қилинди. Немис маркасининг флагман модели расмий дебюти 11 июль куни Барселонада бўлиб ўтади. Бу ҳақида Audi матбуот хизмати хабар берди.\nСуперқаҳрамон кийимини кийган бош роль ижрочиси Том Ҳолланд Лос-Анжелесдаги TCL Хитой театри қизил йўлакчасида Янги Audi A8 капотида намоён бўлди. Фильмдаги бошқа актёрлар - Жон Фавро ва кенжа Роберт Дауни эса премьерага қора рангли Audi R8 Spyder суперкарида келишди.\nМанбага кўра, янги авлод Audi A8 седани немис маркаси тарихидаги техник жиҳатдан энг мукаммал модель бўлади. Флагман седани такомиллаштирилган "учинчи даражали" автоматик бошқарув тизимига эга бўлади. Бу автомобилга мустақил равишда тезлашиш, тўхташ ва соатига 60 километр тезликда турли маневрларни бажариш имконини беради.\nБундан ташқари, седан чегараланган майдонда ҳайдовчи иштирокисиз жойлашишга қодир. Мазкур функция калит-брелок ёки смартфондаги махсус илова ёрдамида фаоллашади.\nШунингдек янги машина ҳар қандай кутилмаган зарба ва салондаги вибрация ҳолатларини тўлиқ четлаб ўтиш учун йўллардаги ҳар бир нотекисликка мослаша олувчи "ақлли" адаптив жиҳозга эга бўлади.\nЯнги Audi A8 автомобилнинг олд қисмига ўрнатилган 48 вольтли генератордан қувватланувчи 4 компакт электромоторни ўзида жамлаган гибрид куч механизми билан таъминланган.\nЁқилғи қуйиш станцияларини унутиш имконини берувчи седан яратилди\n13:48 / 30.09.2017


ҚУРЪОННИ ТЎҒРИ ЎҚИШГА ҲАРАКАТ ҚИЛИНГ – Nasihat.uz\nҚуръоннинг тўғри қироат қилиш жуда ҳам муҳим бўлгани учун Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзлари ҳам ҳар йили Жаброил фариштага уни ўқиб бериб, ўтказиб турганлар.\nИбн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: «… Жаброил алайҳиссалом Рамазоннинг ҳар кечасида Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) билан учрашиб, Қуръонни ўзаро бир бирига ўқиб берар эдилар». Имом Бухорий ривоят қилган.\nУламолар ушбу ҳадисни шарҳлаб шундай деганлар: Жаброил алайҳиссаломнинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан дарс қилишларининг сабаби – Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга Қуръонни тажвид билан ўқишни ва ҳарфларини ўз махражларидан чиқаришни ўргатиш ҳамда Қуръонни устоздан оғизма-оғиз ўтказиб олиш лозим эканини умматга билдириш учун бўлган эди. Чунки Қуръонни мустақил ўрганиб бўлмайди.\nҚуръон – шогирд устоздан оғизма-оғиз таълим олиб ўрганиши лозим бўлган китобдир.\nҲар бир мусулмон Қуръон ўқишни билиши зарур бўлгани учун балоғатга етмаган ёш болаларга Қуръони каримни ҳатто таҳоратсиз ушлашга ҳам рухсат берилган. Бунинг сабаби шуки, агар Қуръон ёдлаётган ёш болалар ҳам таҳорат олишга буюрилса, улар таҳорат қилишга малолланиб, Қуръон ўқишдан тўсилиб қолади. Қуръонни ёдлаш ўта аҳамиятли бўлгани боис динимиз ёш болалар Қуръондан узоқлашиб кетмасин деб, уларга Қуръонни таҳоратсиз ушлашга ҳам рухсат берди.\n← АГАР НОЧОР БЎЛСА, ИМКОН ТОПГУНИЧА КУТИНГ (долзарб мавзу)\nМАЪРУФ ИЛА ЯШАНГИЗ →


Туркияда ўрмончилик экотуризми ривожланмоқда. Ўзбекистонда-чи?.. - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Мақолалар Туркияда ўрмончилик экотуризми ривожланмоқда. Ўзбекистонда-чи?..\nЧоп этилди May 27, 2019 Туркияда ўрмончилик экотуризми ривожланмоқда. Ўзбекистонда-чи?..da fikr bildirishni o'chirish\nЎзбекистонда етти хил экотизим мавжуд бўлиб, 4500 хил флоранинг қарийб ўн фоизи фақатгина юртимизга хос ўсимлик турларидан иборат. Ҳозирда юртимизда ўрмон фонди ерларининг умумий майдони 11 153.3 минг гектар бўлиб, умумий ер майдонининг 25 фоизини ташкил қилади. Биз ана шу майдонлардан қандай ва нима мақсадларда фойдаланишимиз мумкин?\nЎрмон ёғоч ишлаб чиқариш, турли доривор ўтлар етиштириш, ҳайвонлар парвариш қилишда қулай ҳудуд бўлишдан ташқари сайёҳларни ўзига жалб қилишда ҳам муҳим аҳамият касб этади.\nБу борада Туркия миллий парклари бош бошқармаси вакили Эрол Куру ЎзА мухбирига ўз муносабатини билдирди.\n– Туркия умумий майдонининг 30 фоизи ўрмонлардан иборат, – дейди Э. Куру. – Мазкур майдонларни яшилликка бурканиши учун охирги 15 йилда тўрт миллиард донадан кўпроқ кўчат экилди. Мамлакат учун керак бўладиган ёғочнинг 80 фоизи ўрмонларимизда етиштирилади. Бундан ташқари, айнан ўрмонлар ўнлаб турдаги ишлаб чиқариш соҳаларини хомашё билан таъминлабгина қолмай, бизни мусаффо ҳаводан ҳам баҳраманд этади.\nШу боис 2002 йилдан буён ўрмонлардан янада унумли фойдаланиш мақсадида турли йўналишларда дам олиш ҳудудлари ташкил этилмоқда. Бунда аҳолининг ва юртимизга келаётган меҳмонларнинг талаб ва истаклари инобатга олинган. Унга қадар қуёш ва денгиз туризми юртимизда ривожланган бўлса, кейин аҳолининг фикрлари ва қарашларини ўзгартириб, экотуризм орқали инсонларни табиат қўйнига таклиф қилишни бошладик. Тўғри, бунинг учун жуда узоқ йўл босиб ўтилди.\nБиз ўрмонлар ҳудудида экотуризмни ривожлантириш учун бир қатор лойиҳалар ишлаб чиқдик. Бунда маҳаллий аҳолининг тупроқдан фойдаланиш, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш имкониятлари, қишлоқлардаги шаршаралар, меъморий ёдгорликлар, кўркам боғлар қисқаси ҳар бир ҳудуднинг ўзига хос ҳаёт тарзи ва анъаналари ҳисобга олинди.\nҲозирда юртимиз ўрмон ҳудудларида бир минг беш юздан ортиқ сайёҳлик ҳудуди бор. Қояга тирмашиб чиқиш, адирли меҳмонхоналар, болалар ва оталар учун от миниб сайр қилиш, сунъий кўллар, қушхоналар шулар жумласидандир. Катта ҳудудларни эгаллаган бу каби майдонлар инсонларда ўрмонга, табиатга бўлган меҳрни оширади. Шунингдек, дам олиш масканларида овқат пишириш учун махсус олов, кабоб учун ускуналар, ҳайвонларни айлантиришга мўлжалланган хиёбонлар ташкил этилган. Қишлоқ шароитида яшашни истаганларга чорва парваришлаш, сигир соғишни ўрганиш каби қизиқарли машғулотлар ҳам таклиф этилади. Оилалар фарзандлари билан келиб, миллий нонушта тайёрлашни, экинлар етиштиришни ўрганиши мумкин.\nБундай имкониятлар экотуризм учун келадиган сайёҳлар сони ортишини таъминламоқда. Ҳозирда Туркияга йилига 35 миллион нафар сайёҳ келаётган бўлса, унинг қарийб 20 фоизи айнан ушбу машғулотларни кўриш ва завқланиш учун келаётгани шубҳасиз.\nБу борада Ўзбекистоннинг ҳам имкониятлари жуда кенг. Агарда ўрмончилик соҳасини ривожлантириш, уларнинг ҳудудларидаги яшил бойликлардан унумли фойдаланилса, келаётган сайёҳлар оқими янада ортиши шубҳасиз.


Андрей Шипилов: "Андижон" ҳақли ғалабага эришди" / CHAMPIONAT.asia\nАндрей Шипилов: "Андижон" ҳақли ғалабага эришди"\nТеглар : АндижонАндрей Шипилов\n- Иккинчи давранинг дастлабки икки турини омадли якунлагандик. АГМК ва "Насаф" жамоаларини мағлуб этгандик. "Насаф" билан ўйин якунига етганидан кейин йигитларга ҳотиржамликка берилмасдан, кейинги ўйинга тикланишимиз кераклигини айтгандим. 33-дақиқагача ёмон ўйнамадик. Ажойиб имконият бўлганди, лекин ундан фойдалана олмадик.\n"Андижон" жамоаси ва унинг бош мураббийини яхши билганим учун йигитлардан эҳтиёт бўлиш кераклигини талаб қилгандим. Билмадим, шогирдларимни хаёлидан нималар ўтди, кераксиз пайтда гол ўтказиб юбордик. Уларни ҳужум чизиғи кучли эканлигини, Рўзим Аҳмедовдан ҳайиққандик. Бир киши кам бўлиб қолганимиздан кейин ўйинимиз очилди. Бир қатор вазиятларни содир этдик. "Андижон" тактик жиҳатдан кучли ўйин намойиш этди ва ҳақли ғалабага эришди.\nКарикатура: "Вальверденинг "Барселона"си" 3\nТер Штеген: "Ҳаммаси юқори даражада бўлди. Месси гол урди, мен эса нолга ўйнадим" 3


ЎзА - Грег Жентковски: “МАГАТЭ хавфсизлик талаблари жаҳоннинг энг илғор тажрибаларига таянади”\n11.02.2019 17:55 Чоп этиш версияси\nГрег Жентковски: “МАГАТЭ хавфсизлик талаблари жаҳоннинг энг илғор тажрибаларига таянади”\nАтом энергияси бўйича халқаро агентлиги (МАГАТЭ) миссияси атомдан тинчлик мақсадларида фойдаланаётган мамлакатларни қўллаб-қувватлашга йўналтирилган. Энди Ўзбекистон ҳам уларнинг қаторига қўшилмоқда.\nЖорий йилнинг 4-6 февраль кунлари Тошкентда ўтказилган семинарда МАГАТЭ экспертларига бошчилик қилган Ядровий қурилмалар хавфсизлиги бўлими директори Грег Жентковски билан суҳбатимиз шу ҳақда бўлди.\n– МАГАТЭнинг Ўзбекистондаги янги ядро-энергетик дастурни қўллаб-қувватлашдан мақсади нима?\n– Атом энергияси бўйича халқаро агентлигига аъзо давлатларни қўллаб-қувватлашдан асосий мақсадимиз атом энергетикасини ривожлантириш дастурининг хавфсиз ва ишончли бўлишига кўмаклашишдир.\n– АЭС қурилиши учун майдон танлашда МАГАТЭ учун нималар асосий мезон ҳисобланади? Ўзбекистоннинг иқлим шароитлари туфайли нималарга эътибор қаратиш зарур?\n– Айни чоғда мамлакатингиз ҳудудида АЭС қуриш учун мақбул келадиган майдонни танлаш масаласи турибди. Бунда асосан хавфсизлик ва унинг атроф-муҳитга таъсирини инобатга олиш зарур. Шу боис, атроф-муҳит ва экологик жиҳатларни ҳисобга олиш асосий мезонлардан бири. Лойиҳанинг хавфсиз бўлишини таъминлаш ҳам яна бир муҳим талаб. Бироқ Ўзбекистон иқлими ҳам ўзига хосдир. Масалан, Канадани олайлик, ушбу мамлакатнинг об-ҳавоси жуда ўзгарувчан. Шунга қарамасдан, бу давлат ҳудудида 20 реакторга эга АЭСлар мавжуд. Ишончим комилки, реактор конструкциясини Ўзбекистонда прогноз қилинаётган иқлим шароитларига мос равишда танлашимиз мумкин.\n– АЭС қурилиши бўйича лойиҳани ишлаб чиқишда Ўзбекистон учун нима муҳим ҳисобланади?\n– Ўзбекистон учун бу ўринда хориж мамлакатларининг ижобий тажрибаси умумлашган халқаро талабларга амал қилиш муҳимдир. Тўғри, давлатингиз бу борада халқаро талабларга амал қилишни режалаштирмоқда, бу эса лойиҳангиз ишончлилиги ва хавфсизлигини таъминлайди.\n– АЭС қурилиши лойиҳасининг ҳар бир босқичида риоя қилиниши лозим бўлган хавфсизлик талаблари нимага асосланган?\n– АЭС қурилишида ташқи муҳит таъсири, реакторнинг дизайн параметрларини тўғри аниқлаш фавқулодда ҳолатларнинг олдини олишда муҳим саналади. Шуларга асосан МАГАТЭнинг хавфсизлик стандартлари жаҳоннинг энг илғор тажрибаларига таянган ҳолда ишлаб чиқилган. Бу эса лойиҳани амалга оширишда хавфсиз ва мустаҳкам асосдир.\nШу мақсадда семинар давомида АЭС учун майдон танлашда эътиборли жиҳатлар борасидаги тажрибамиз билан ўртоқлашдик. Халқаро амалиёт ва тажрибага асосланган хавфсизликнинг юқори даражасини ифодаловчи МАГАТЭ хавфсизлиги талаблари бўйича маълумотлар берилди.\n“Ўзатом” агентлиги матбуот хизмати


Ҳиндистондаги тошқин ҳудудида 4,5 млн га яқин одам қолмоқда\n21:19 / 01.08.2016\nҲиндистон яриморолининг шимолий ва шарқий қисмларига ёпирилган кучли муссон ёмғирлари сабабли Ҳиндистонда юз берган кучли тошқин ҳудудида 4,5 млн га яқин одам қолди. Об-ҳаво мутахассисларининг огоҳлантиришича, ёмғирлар яна бир неча кун давом этиши мумкин. Бу ҳақда маҳаллий ҳокимият вакилларига иқтибос келтирган ҳолда NDTV телеканали хабар бермоқда.\nРасмий маълумотларга кўра, энг кўп Бихар штати талофат кўрган, бу ерда тошқин ҳудудида 2,7 млн киши қолмоқда. Ассам штатидаги тошқин ҳудудларида 1,6 млн киши қолмоқда.\nТабиий фожиа ва чақмоқ уриши оқибатида ҳалок бўлганлар сони 75 кишига етган.\nАссамдаги талофат ҳудудида машҳур Казиранга қўриқхонаси ҳам қолган. Қўриқхона ходимларининг айтишича, 200 га яқин ҳайвон тошқин қурбонларига айланган, улар орасида 16 та ноёб бир шоҳли каркидонлар ҳам бўлган.


Чегара божхона постлари фаолияти ва бу борада фуқаролар фикри\nЧегара божхона постлари фаолияти ...\nҚолаверса, 2018 йилнинг 10 январь куни Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Ариповнинг Душанбега ташрифи асносида Тошкент ва Душанбе визасиз сафарлар ва чегарага оид масалалар бўйича келишувга эришилганди. Унга кўра икки давлат фуқаролари бир ой давомида визасиз юришлари мумкин, дея белгилаб қўйилди. Бу эса, ўз навбатида фуқароларнинг ўзаро қатновини осонлаштириш билан бирга икки мамлакат халқларининг қариндошчилик алоқаларини янада мустаҳкамлашга хизмат қилади.\n2018 йилнинг 1 мартида Жиззах вилоятининг Янгиобод туманида тантанали равишда очилган “Қўшкент” ва “Учтўрғон” чегара божхона постлари айни вақтда икки мамлакат фуқароларига беминнат хизмат кўрсатиб келинмоқда.\nПостда жисмоний шахслар, товар ва транспорт воситаларини қисқа муддатда ва самарали равишда божхона назоратидан ўтказиш учун барча шароитлар муҳайё қилинган. Шунингдек, бу ерда нафақат божхона хизмати, балки чегарачилар, ўсимликлар карантини, санитария-эпидемиология, ветеринария назорати, банк хизматларини кўрсатиш учун ҳам барча етарли шароитлар мавжуд.\nАйтиш керакки, бу каби қулай шароит ва имконият, божхоначилар томонидан кўрсатилаётган сифатли ва тезкор хизматлардан эса фуқаролар беҳад мамнун. Бу борада уларнинг фикр-мулоҳазаларига қулоқ тутганимизда, “Илгари қўшни давлатдаги қариндошимизнинг уйига бормоқчи бўлсак, виза олиш учун анча муддат сарсон бўлардик. Яқин қариндошларимизни йиллаб кўра олмасдик, тўй-маъракаларга боришга шароит бўлмасди. Эндиликда эса мазкур постлар орқали тез-тез қариндош уруғларнинг хонадонига бориб, улар ҳолидан хабар олмоқдамиз. Бунинг учун икки мамлакат раҳбарларига миннатдорчилик билдирамиз” дея ўзларидаги қувонч ва шукроналик ҳиссини изҳор қилишди.\nБир сўз билан айтганда, қўшни давлатлар билан тобора ривожланиб бораётган дўстона муносабатлар мамлакатлар тараққиёти ва фаровонлигини янада юксалишига хизмат қилади.


Ота-оналар нега мажлисга боришмайди? / Yangiliklar / Zarafshon shahar 2-sonli o'rta ta'lim maktabi\nYangiliklar >> Ота-оналар нега мажлисга боришмайди?\n“Мактабимизда бўладиган ота-оналар мажлисига уйимдагилар боришмайди. Ота-онамнинг иккаласи ҳам ишлагани учун мажлисга келишга вақтлари йўқ. Бунинг учун синф раҳбаримиздан танбеҳ эшитишимга тўғри келияпти. Наҳотки ота-онам мен учун, мажлислар учун озгина вақт топа олишмаса”,- дейди айрим ўқувчиларимиз. Бундай ҳолат ўқувчиларга яхши таниш. Аслида ота-оналар мажлисида ҳар бир ўқувчининг отаси ёки онаси иштирок этиши шарт. Афсуски, баъзи ота-оналар бунга беэътибор қарашади. Ушбу мақолани ота-онангиз, билан бирга ўқисангиз, айни муддао бўлар эди. Шояд бу мулоҳазалар мажлисга хуши йўқ ота-оналарга мактабга олиб борадиган йўлни кўрсатиб берса.\nОта-оналар мажлиси ўз номи билан ота-оналар учун мўлжалланган. Унда ҳар бир ўқувчининг отаси ёки онаси иштирок этиши зарур. Чунки мажлис давомида умумий масалалар билан бир қаторда ўқувчининг фанларга бўлган муносабати, мактабдаги интизоми, ўзини тутиши ҳақида гап боради. Ота-онаси мажлисга боришга вақт ажрата олмайдиган ўқувчиларнинг руҳиятида салбий ўзгаришлар рўй бериб, ўй-хаёлларига “Улар менга вақт ажрата олишмайди. Чунки мени яхши кўришмайди, мен билан ишлари йўқ ”, деган фикрлар ўрнашиб олади.\nМажлисга келмайдиган ота-оналарни тушуниш қийин. Наҳотки фарзандининг ўқиши, мактабдаги ҳолати уларни қизиқтирмаса? Яна ҳам ачинарлиси, мажлисга кўпинча оналар келишади. Бироқ бола тарбиясида оталарнинг ҳам ўрни бор. Шундай экан, боласининг феъл-атвори, фаолияти муҳокама қилинадиган мажлисда оталар ҳам қатнашиши шарт. Ота-оналар мажлиси синф болаларига оид маълум масалаларни ҳал қилиш учун чақирилади. Афсуски, яхши ўқимайдиган, ялқов, жамоат ишларидан ўзини олиб қочадиган ўқувчиларнинг ота-оналари бундай мажлисларга умуман қатнашмайди. Бу эса ўқитувчига улар билан ишлашда қийинчилик туғдиради. Ахир мактаб-маҳалла-оила ҳамкорлиги бўлмаса бола тарбиясида кутилган натижага эришиб бўлмайди. Айрим ота-оналар орадан бир неча кун ўтгач синф раҳбари билан суҳбатлашиб кетиш учун келишади. Бундай ҳолларда улар кўпчилик билан муҳокама қилинадиган масалалардан бехабар қолишади. Кўриб турганингиздек, ота-оналар мажлиси ким учундир муаммога айланган бўлса, кимгадир фарзанд тарбиясидаги яқин кўмакчидир. Кичик суруштирувимиз шуни кўрсатдики, кўпгина ота-оналар синф мажлисига-фарзанди тарбиясига бефарқ. Ачинарлиси, бунинг ортида ўқувчи деб аталмиш ниҳолнинг келажаги турганлигини ҳис қилишмайди. Келинг хулоса чиқаришга шошилмайлик-да бу масалани оила даврасида муҳокама қилиб кўрайлик.\nЗарафшон шаҳар 2-мактаб ММИБДЎ


Бразилияда 42 киши сариқ безгакдан ҳалок бўлгани тасдиқланди\nБразилия соғлиқни сақлаш вазирлиги 27 январда охирги ҳафталарда 42 киши сариқ безгакдан ҳалок бўлганини тасдиқлади.\nМаълум қилинишича, ҳаммаси бўлиб 107 ўлим билан тугаган шубҳали ҳолат таҳлил қилинган ва уларнинг 42 таси бўйича тасдиқловчи натижа олинган, яъни одамлар сариқ безгакдан вафот этишган. Яна 65 ҳолат бўйича таҳлиллар давом эттирилмоқда.\nШунингдек, 555 нафар бемор ушбу касаллик аломатлари билан қайд қилинган. Улардан 86 нафарида сариқ безгак ташхиси тасдиқланган.\nКасаллик бир неча ҳафта аввал Минас-Жерайс штатида қайд қилинган, сўнгра бошқа штатларга тарқалган.\nСариқ безгак ўткир юқумли касаллик бўлиб, унинг қўзғатувчиси чивинлар орқали ташилади. Касаллик тропик ва субтропик давлатларда тарқалган ва оғир умумий ҳолат, оғиз бўшлиғи, ошқозон ва ичакдаги қон кетишлар, буйрак ва жигарнинг шикастланиши, сариқ касал билан тавсифланади. Сариқ безгак ўта хавфли юқумли касалликлар тоифасига киради.\nБразилия сариқ безгак


Россия ўзини ҳалол маҳсулотлар билан тўлиқ таъминлаб келмоқда\nРасмий статистикага кўра, Россия – сўнгги йилларда ҳалол маҳсулотлар бозорининг ўсиши бўйича дунёдаги дастлабки ўриндаги давлат ҳисобланади. Охирги 5 йиллик текширишлари натижаси шуни кўрсатдики: талаб тахминан 30-40 фоизга ортган. Шу боис, ишлаб чиқариш ҳам анчагина жадал тус олган.\nАйни вақтда йилига давлатда ҳалол маҳсулотлар ишлаб чиқариш соҳасида 65 минг тоннага яқин гўшт маҳсулотларидан фойдаланилмоқда. Натижада, Россия давлати чет элларга ҳам ҳалол маҳсулотлар экспорт қилиш имконига эга бўлган.\n“Ҳозирги кунда 75 га яқин сертификатланган (махсус руҳсатга эга бўлган) турли савиядаги корхоналаримиз бор. Булар орасида гўштни қайта ишлайдиганлари, ҳамда қуш маҳсулотлари ҳозирлайдиганлари мавжуд. Шунингдек, колбаса цехларимиз бор.\nМана шу кунларда ҳалол қуш маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиларимизнинг ҳам хорижий давлат бозорларига экспорт қилишлари учун қулай имконият бўлиб турибди”, - дея таъкидлади Саудия Арабистонининг Ар-Риёд шаҳрида Қирол Абдуллоҳ бин Абдул Азиз раҳбарлигида ўтадиган халқаро конференцияда “Россия бўйича Ҳалол маҳсулотларни назорат қилиш” ташкилоти вакили Айдар Газизов.\n“Шимолий Африка, Жанубий-Шарқий Осиё, Узоқ Шарқ мамлакатларида, ҳамма ерда бизнинг маҳсулотларга диққат-эътибор қаратилган, зеъро унга талаб етарли даражада. Муҳими – маҳсулотларимиз ҳалол ишлаб чиқариш меъёрларига тўлиқ жавоб бериши лозим. Қолаверса, баҳоси ҳам рақобатбардош, омма имконига қараб белгиланиши зарур”, - дея вазиятга баҳо берди Айдар Газизов.\n“Россиялик ишлаб чиқарувчилар тобора ҳалол стандарт меъёрларига мувофиқ маҳсулотлар ишлаб чиқаришга интилиб келмоқдалар. Сабаби, шундай қилинган ҳолатда ишлаб чиқарилган маҳсулотлар нафақат мамлакат ички бозорида, балки халқаро бозорларда ҳам талабларга тўлақонли жавоб бера олади. Бунинг учун мазкур ишлаб чиқарувчи корхоналар дунё бўйлаб ўтказилаётган нуфузли кўргазмаларда иштирок этмоқдалар.\nБизда 10 йилга яқин тажриба борлигига қарамасдан, чет эллик ҳамкасбларимизнинг асбоб-ускуналари ва шарт-шароитларини анча юқори деб ҳисоблаймиз, ҳамда уларни имкон қадар ўзлаштириб боришга ҳаракат қиламиз.\nШу боисдан, бизнинг Ар-Риёддаги кўргазмага уюштирадиган сафаримиз, Россия ҳалол маҳсулотлари ҳамда ўзга давлатларнинг ишлаб чиқариш фаолиятлари билан танишишда муҳим аҳамият касб этади”, - дея ўз сўзини хулосалади Айдар Газизов.


Шавкат Мирзиёевдан бошқа номзод кўрмаяпман – Сафоев президент сайлови ҳақида | Qalampir.uz\nШавкат Мирзиёевдан бошқа номзод кўрмаяпман – Сафоев президент сайлови ҳақида\nЖамият\t04 Март 17:01 7879\nОлий Мажлис Сенати раисининг биринчи ўринбосари Содиқ Сафоев 2021 йил 24 октябрь куни бўлиб ўтадиган президент сайловларида амалдаги давлат раҳбари Шавкат Мирзиёевдан бошқа муносиб номзод йўқ деб ҳисобламоқда. Бу ҳақда у Alter Ego лойиҳасига берган интервьюсида айтиб ўтди.\nСафоевга кўра, ушбу сайловлар орқали халқ ўтган йилларда амалга оширилган ислоҳотларга баҳо беради.\n“Шунинг учун ҳам улар жуда муҳим. Бошқа томондан, сайловлар умуман бошқа шароитда бўлиб ўтиши тушунарли: бугун бошқача Ўзбекистон, бошқача фуқаролик жамияти, бошқача оммавий ахборот воситалари, бошқача очиқлик даражаси. Тайёргарликларга ҳам, сайловларнинг ўтказилишига ҳам қатъий баҳо берилади, дейди сенатор.\nУнинг таъкидлашича, яқинлашаётган сайловларда энг муҳим икки вазифа бор. Улардан бири ички муҳитга, иккинчиси ташқига алоқадор.\n“Биринчиси — халқ сайловлар ҳаққоний ва адолатли ўтганини, ўзи хоҳлаган номзод сайланганини кўриши керак. Иккинчиси Ўзбекистон имижи учун жуда муҳим — халқаро ҳамжамият, ЕХҲТ (Европада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилоти) ва бошқалар ушбу сайловларни ҳаққоний ва адолатли деб тан олиши. Бу максимал равишда бошқача даражадаги тайёргарликларни талаб қилади”, дея ўз қарашини изоҳлади сенатор.\nСодиқ Сафоевнинг сайловдаги номзод ҳақида фикрини билдирар экан, Шавкат Мирзиёевдан бошқа номзод кўрмаётганини очиқ айтган. У амалдаги давлат раҳбарини ислоҳотлар локомотиви дея тарифлаган.\n“Очиқчасига айтишим мумкин, мен Шавкат Миромонович Мирзиёевдан бошқа номзод кўрмаяпман. Бу инсон ислоҳотларни бошлади, уларнинг локомотиви, ғоялар генератори. Менимча, унга кейинги муддатга янги мандат бериш Ўзбекистон келажаги учун ҳаётий аҳамиятга эга”, деб ҳисоблайди у.\nЎз навбатида, сенатор сайловлар муваффақиятли ўтиши учун альтернатив номзод ва дастурлар ҳам бўлиши муҳимлигини таъкидлади.\n06 Декабрь 13:01 62274\n06 Декабрь 19:56 36820\n04 Декабрь 11:13 31059\n05 Декабрь 18:58 30835\n04 Декабрь 11:38 30401


Жамият тарихи\n«Toshdonmahsulotlari» АЖ, 1931-йилда суткасига 500 тонна (йилига 114 500 тонна) ишлаб чиқариш қувватига эга 1-Тегирмон ва ушбу тегирмон қошида сиғими 30 тоннага тенг бўлган элеватор ишга туширилгандан буён ишлаб келмоқда.\nИшлаб чиқаришни реконструкцияси биринчи бор 1987-йилда 1-тегирмонда ишлаш мосламаларни янгилаш мақсадида ўтказилди.\n1954-йилда ишлаб чиқариш қуввати суткасига 200, йилига 45 минг тоннага тенг бўлган 2-Тегирмон ишга туширилди. Ушбу тегирмоннинг реконструкцияси 1992 йилда ишлаш мосламаларни қисман янгилаш учун ўтказилди.\nУчинчи асосий ишлаб чиқариш объекти бўлмиш омухта-ем комплекси асосий корпус, силос корпуси, дон ҳом-ашёсини таййорлаш цехи, оқсил-минерал ҳом-ашёсини таййорлаш цехи ва обморхонаси, таййор маҳсулотлар корпусларидан иборат бўлиб, ишлаб чиқариш қуввати суткасига 300, йилига эса 91500 тоннага тенг.\nОмухта-ем корпусида икки бор қайта жиҳозлаш олиб борилган:\n1992-йилда цех бутунлай автоматик вошқарувга ўтказилган,\n2007-йилдан – 2008-йил чорагигача, эскирган жихозлар ўрнига, янги, Голландияда ишлаб чиқарилган мосламалар ўрнатилган.\nЖамият жойлашган умумий ер-майдони 5.85 гектарни ташкил қилади.\nАсосий цехни фаолиятини таъминловчи ёрдамчи цехлар қуймдагилар:\nқозонхона, машинасозлик сехи, тегирмон лабораторияси ва омухта цехи\nартезиан сув қудуқлари, элеватор, СХМ, электр-куч цехи.\nТранспорт инфратузулмаси темирйуллардандан ҳом-ашё қабул қила оладиган 4 та қурилмани (иккитаси дон учун, битта шрот учун ва оҳиргиси оқсил-минерал ҳом-ашёси учун) темирйул тарозиси ва иккита автомашина тарозисини ўз ичига олади.\nАртезиан қудуқлари ҳисобига корхона автоном сув таъминотига қисман эришган.\nЭнерготаъминот учта блокдан (7 та куч трансформаторларидан) иборат бўлган нимстансия томонидан амалга оширилади.\n«Toshdonmahsulotlari» АЖ шуба корхоналари ва филиали\nКорхона таркибига қуйидагилар киради:\nиккита филиал: «Тошкент Гуруч» ва «Чиноз Дон»;\nтўрта нон қабул қилиш пунктлари:\nЁрдамчи хўжалиги ва;\n«Тошкент Гуруч» филиалининг ишлаб чиқариш корпуслари Ташкент ш., 100074, Яшнабод тумани, М.Ашрафи к., 106 уйда жойлашган бўлиб, 6.92 гектарлик ер майдонини эгаллайди.\n«Тошкент Гуруч» филиали 1924 йилда қўл меҳнати билан ишлаб чиқариш асосида ташкиллангандан сўнг, 103- нон маҳсулотлари базаси янги цехлар қурилиб, ишга туширилган:\nэлеватор(1984-й.) - 52 минг тонналик хажм;\nгуруч цехи (1985-й.) - ишлаб чиқариш қуввати суткасига 360 тоннага тенг ва 2005-йилда қайта жиҳозлаш олиб борилган. Гуруч цехининг бир қисми ишлаб чиқариш қуввати суткасига 130 тонна тенг тегирмонга айлантирилган. Шундан буён гуручу ишлаб чиқариш цехининг қуввати суткасига 100 тоннага тенг, аммо гуруч-донининг йўқлиги учун, ишлаб чиқариш линияси тўхтаб турибди;\nомухта-ем цехи (1986-й.) ишлаб чиқариш қуввати суткасига 150 тоннага тенг ва 2005-йилда ушбу цех қайта таъмирланди ишлаб чиқариш қуввати суткасига 100 тоннага тенг премикслар ишлаб чиқариш цехига ва ишлаб чиқариш қуввати суткасига 50, йилига 30,5 минг тонналик омухта-ем цехига айлантирилди.\n«Тошкент Гуруч» филиали худудида қуйидаги хизматлар мавжуд: электр цехи, машинасозлик цехи, лаборатория, маҳсулотларни сақлаш омборхонаси, трансформатор нимстансияси, темирйуллар ўтказилган, кириш учун асфльт йуллар ётқизилган, ташқи газ таъминоти, электр ва сув таъминотлари мавжуд.\n«Чиназ Дон» филиалининг ишлаб чиқариш корпуси Тошкент вилояти, Чиноз тумани, Янги Чиноз қишлоғида жойлашган.\nФилиал ҳудудида қуйидагилар жойлашган:\nишлаб чиқариш қуввати суткасига 50 тоннага тенг бўлган омухта-ем цехи ва унинг таркибидаги таййор маҳсулот бункери. Хозирда, цех консервация қилинган.\nТемирйўл орқали қабул қилиш пункти;\nдон ҳом-ашёларини таййорлаш ва сақлаш майдони\nёрдамчи цехлар мавжуд: электр цехи, машинасозлик цехи, маҳсулотларни сақлаш омборхонаси.\nЖамият тарихи Бош саҳифа --Жамият ҳақида --Жамият тарихи --Бизнинг ютуқларимиз ---Гувоҳнома ва сертификатлар ---Лицензиялар --Бизнинг ҳамкорлар --Ривожланиш --Карьера ---Бўш иш жойлар ---Малака ошириш/ Амалиёт --Контактлар ---Уланиш ---Сайт харитаси Жамият янгиликлари --Тадбирлар --Фото лавҳа --Видео лавҳа Корпоратив бошқарув --Бошқарув орган тузилмаси ---Акциядорлар таркиби ---Кузатув кенгаши ---Ижроия органи --Ички хужжатлар ---Устав ---Кодекс ---Ички низомлар --Аудит --Маълумотни ошкор қилиш ---Йиллик ҳисобот ---Чорак ҳисоботлар ---Аффилланган шахслар рўйхати ---Муҳим фактлар ---Бошқа маълумотлар ---ХМҲС ва ХАС --Банк реквизитлари Фаолият --Маҳсулот --Таъминотчилар учун Инвесторлар --Инвестор учун маълумот --Бугун ва эртага


Кластер Қуйи Чирчиқ туманини қишлоқ хўжалигида илғорлар сафига олиб чиқди - Халқ сўзи\n14:40 15 Октябр 2020 Кластер\nФото: Ҳасан Пайдо/Халқ сўзи\nҚувонарлиси, шартнома мажбурияти уддаланган бўлса-да, ҳали далаларда ҳосил мўл. Шу боис мавсум якунлари бўйича ўртача ҳосилдорликни 42 центнерга, ялпи ҳосил миқдори эса 42 минг тоннага етказилиши мўлжалланмоқда.\nБахтли тасодиф бўлмайди\nЯширишнинг ҳожати йўқ, шу пайтгача туман қишлоқ хўжалиги жабҳасида энг қўйи ўринларда тилга олинарди. Бунинг учун эса асослар етарли эди. Масалан, пахтачиликда сўнгги 25 — 30 йил ичида режа уддаланганини кўпчилик эслолмайди ҳам. Айримлар бундан 13 йил бурун бир марта туман пахтакорлари марра чизиғини босиб ўтганди, дейишади. Аммо шундан сўнг яна карвоннинг орқасига тушиб қолишган. Шу боис бўлса керак, ўтган йилги натижаларни бахтли тасодифга йўйганлар кўп бўлди. Ахир, шу пайтгача атиги 11 центнердан кўп ҳосил бермаган экин майдонларидан ундан уч баробардан ҳам зиёд саноат хом ашёси йиғиштириб олинишини кўпчилик кутмаганди-да!\nДеҳқончилик учун ноқулай келган бу йилги об-ҳаво шароитида ўтган йилгидан ҳам юқори натижа қўлга киритилгани эса муваффақиятлар калити бахтли тасодифда эмаслигини кўрсатиб турибди. Зеро, ютуқларнинг асосий омили давлатимиз раҳбарининг ғояси асосида қишлоқ хўжалигида жорий қилинган кластер усулидир. Агросаноат тизимида ишни ташкил этиш, маҳсулот етиштириш ва қайта ишлашнинг янгича шакли биргина Қуйи Чирчиқ мисолида ўзини оқламоқда. Аниқроғи, кластер шарофати билан қолоқлик исканжасидан қутулиб, илғорларнинг олд сафига чиқиб олинди.\nДарҳақиқат, тумандаги мавжуд 30,5 минг гектар суғориладиган экин майдонлари Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 1 декабрдаги қарори билан ташкил этилган “TCT Cluster” кластери ихтиёрига берилган. Натижада нафақат пахтачилик, балки ғаллачилик, шоличилик, балиқчилик каби қишлоқ хўжалигининг асосий тармоқларида ишлаб чиқаришнинг кластер усули жорий этилди. Амалиётга инновацион ва интенсив технологиялар қўлланилиб, ҳудуднинг тупроқ-иқлим шароити инобатга олинган ҳолда, зираотларнинг энг мақбул навлари танлаб экилди. Масалан, жорий мавсумда 10 минг гектар майдонга ғўзанинг Бухоро навлари ва «Султон» нави жойлаштирилди.\n— Шу пайтгача Тошкент вилоятида «Бухоро-6», «Бухоро-8», «Бухоро-102» навлари деярли экилмаган, — дейди кластер раҳбари, иқтисодиёт фанлари доктори, сенатор Муртазо Раҳматов. — Чунки кўпчилик ҳосил пишмай қолади, деб ўйлашади. Амалда бунинг аксига гувоҳ бўлиб турибмиз. Мана, қаранг, кўсаклар юз фоиз очилган.\nАслида, Бухоро навлари тасодифан танлангани йўқ. Бу қарорга келишдан олдин кластер қошида ташкил этилган Илмий марказ ҳамда Илмий-техник кенгаш аъзолари, етук олимлар билан ҳудуднинг тупроқ-иқлим шароити, сув билан таъминланганлик даражаси, чигит униб чиқиши ва ривожланишига хавф солиши мумкин бўлган барча омилларни чуқур таҳлил қилдик. Шундан сўнг Бухоро навларини экамиз, деган тўхтамга келдик. Адашмаган эканмиз.\nЧиндан ҳам, кластер далаларида бўлган кишининг қулфи дили очилади. Бўйдор ғўзаларнинг ҳосили бамисоли чамандек оппоқ очилган. Қизиқиб, кўсакларни санаймиз. Уларнинг сони ҳар бир тупда 30-35 тагача етади, тағин ҳаммаси «лўппи-лўппи» бўлиб очилган...\nҲа, деҳқонларнинг фидокорона меҳнатига яраша замин ҳам ўз саховатини аямабди.\nҚор кўрган ниҳоллар 40 центнердан ҳосил беряпти\nҒўзаларни ҳозирги даражага олиб келиш, мўлжалдаги ҳосилни яратиш ўз-ўзидан бўлмагани аниқ. Айни экин-тикин пайтида намгарчиликнинг ортиб кетиши, кутилмаганда қор ёғиши деҳқонларни шошириб қўйди.\n“ТСТ Agro Cluster”нинг илғор пахтакорларидан бири, «Ўзбекистон-2» ҳудудидаги 9-участка бошлиғи Эрйигит Тиллановнинг эслашича, 123 гектар майдонга эккан чигити қор остида қолган.\n— Экин-тикин ишлари тугаб, айни чигит униб чиқа бошлаган пайтда қор ёғиб юборса бўладими?! — дейди у. — Хайриятки, ер музламади. Тупроқ етилар-етилмас ишлов беришни бошлаб юбордик. Деҳқончасига айтганда, қатор оралаб, экинни шамоллатдик, ерни етилтирдик, кўчатларни «қулоғидан тортиб», чиқариб олдик. Худога шукр, мана, гектаридан 40 центнердан ошириб, ҳосил олиб, юзимиз ёруғ бўлиб турибди.\nКластер жамоаси табиат инжиқликларини шу каби омилкорлик эвазига енгиб, тўлиқ кўчат олишга муваффақ бўлишди. Бузиб, қайта чигит экиш ҳолатлари айтарли бўлмади.\nЕтакчиликни қўлдан бой бергиси келмаган «Улуғбек-1» ҳудуди раҳбари Мирвали Шербеков эса пахтачиликда янги тажрибани синаб кўрди. Яъни яганасиз ғўза етиштирди.\nУнинг айтишича, нисбатан шағалли бўлган майдонга экилган «Бухоро-102» навининг 15 эгатини ягана қилмасдан, кўчатларни қалин, аниқроғи, тўлиқ қолдирган эди. Ўша жойдан 38-40 центнердан пахта териб олинибди. Майдоннинг қолган қисмида эса ҳосилдорлик 35-36 центнерни ташкил этяпти. Шунинг учун у келгуси йилда ғўза кўчатларини қалин қолдираман, деган фикрга келиб турибди.\nҚуйи Чирчиқ тумани ўз номи билан Чирчиқ дарёсининг қуйи қисмида жойлашган. Бу йилги мавсумда сув ўзанининг қуйи тарафидаги майдонларга обиҳаёт етиб келиши қийин кечди. Гапнинг лўндаси, сув тақчиллиги кузатилди. Ушбу вазиятдан қандай чиқилди?\n— Аввало, Яратганнинг инояти, Президентимизнинг соҳа ривожига қаратаётган эътибори, қолаверса, инвесторнинг янгиликка ўчлиги туфайли амалиётга интенсив ва тежамкор технологиялар қўлланилиб, мавсум муаммолари юмшатилди, — дейди “ТСТ Agro Cluster” МЧЖ директори Матлубжон Нўъмонов. — Энг асосийси, жамоамиз ҳар бир агротехника тадбирига илмий асосда ёндашгани мўл ҳосилга мустаҳкам пойдевор бўлди. Масалан, биз экинни ҳам ўстирувчи, ҳам ривожлантирувчи ўғитлардан фойдаландик. Шира, ўргимчаккана, кўсак қурти каби зараркунанда ва касалликларга қарши, асосан, биологик усулда профилактика тадбирларини олиб бордик. Буларнинг барчаси амалда кутилган самарани берди.\nПахтанинг катта қисми машинада терилди\nИқтисодий манфаатдорлик бу йилги пахта йиғим-терим мавсумининг асосий тамойилига айланди. Кластер томонидан қўлда терилган 1 килограмм пахта учун биринчи теримда 1200 сўм, иккинчи теримда 1600 сўм нарх белгиланди. Асосий эътибор мавсумни уюшқоқлик билан ўтказишга қаратилиб, 180 та терим отряди тузилди. Уларга 12 мингга яқин теримчилар жалб этилган бўлса, шундан 6,5 минг нафари кластер ишчиларидир. Қолганини эса кластер билан тузилган шартнома асосида ихтиёрий равишда теримга чиқаётган маҳаллий аҳоли вакиллари ташкил этади.\n— Икки йилдан бери кластерда ишлайман, — дейди Дўстлик маҳалласида яшовчи Дилноза Холматова. — Ишимизга қараб йил давомида ойлик маош оляпмиз. Пахта терими — бизга қўшимча даромад. Масалан, мен кунига 100-110 килодан пахта тераётган бўлсам, бугунгача қўлимга 5 миллион сўм нақд пул олдим.\n— Демак, отряддаги энг илғор теримчи экансиз-да! — дея гапга соламиз суҳбатдошимизни.\n— Йўқ, мендан ҳам кўп терадиганлар бор, — дейди у жилмайиб. — Ана, Жамила опа Пирназарова. Ёшлари катта бўлсаям, биздан илғор. Кунига 120 килогача пахта теради.\nШу пайт далага банк ходимлари келиб қолди. Тижорат банкининг ҳудудий филиали мутахассиси Ҳасан Йўлдошевнинг айтишича, терим пуллари ҳар беш кунда, дала бошида тарқатиляпти. Масалан, у ўзига бириктирилган «Ўзбекистон-3» ҳудудидаги теримчиларга мавсум бошидан буён 750 миллион сўмдан ортиқ пул тарқатибди.\nТерим пуллари тарқатиш энг илғордан бошланди. Рўйхатнинг бошида Жамила опа Пирназарова экан. Улар имзо қўйиб, пул олгандан сўнг навбат Дилноза Холматова, Мавжуда Худоёрова, Маъмурахон Охунжоновага тегди...\n— Баракасини берсин! Сир бўлмаса, терим пулларини нимага сарфлайсиз? — сўраймиз Мавжуда Худоёровадан.\n— Рўзғорнинг камига-да, — дейди у. — Тўғрисини айтсам, ўтган йили терим пулимдан уйимизга мебель, стол-стул олгандик. Бу йилгисини ўғлимнинг тил ўрганишига, қизимнинг репетиторига сарфлаяпман. Худо хоҳласа, улар ўқишга кириб кетса, бу — менинг бахтим. Энг катта орзуим ҳам шу.\nТаъкидлаш керакки, кластерда қўл терими йил сайин камайиб бормоқда. Масалан, ўтган мавсумда ҳосилнинг 65 фоизи қўлда териб олинган бўлса, бу йил бунинг акси. Яъни пахтанинг катта қисми «Кейс» русумидаги тўрт қаторли пахта териш машиналарида йиғиштириб олинди.\nАслида, кластернинг машина-трактор паркида мавжуд 25 та юқори унумли агрегат ёрдамида ҳосилнинг 55 фоизини йиғиштириб олиш режалаштирилган эди. Техникаларга сервис кўрсатишга инновацион ёндашилиб, замонавий кўчма устахоналар фаолияти йўлга қўйилгач, иш унумдорлиги ортиб, уларнинг ҳар бири билан кунига 35-40 тоннадан саноат хом ашёси териб олинди.\n— Илгари ҳам пахта териш машинаси ҳайдаганман, — дейди энг илғор операторлардан бири Тангриберди Марҳабоев. — Орада бундай техникалардан фойдаланилмаганидан кейин иш излаб, хориж давлатларига чиқишга тўғри келди. Икки йил Туркияда худди шу русумдаги пахта териш машиналарини ҳайдадим. Кластер ташкил этилиб, пахта териш машиналари олиб келингандан кейин Туркияга кетишимга ҳожат қолмади. У ёқда топадиган пулимизни шу ерда беришяпти.\nКластер раҳбарияти кейинги йилда ғўза майдонларида экинни юз фоиз машинабоп қилиб парваришлаб, ҳосилининг 80-90 фоизини агрегатлар ёрдамида йиғиштириб олишни режалаштираётир. Бу эса ҳосилни тез ва сифатли териб олиш, харажатни камайтириш, шунингдек, қўл меҳнатига барҳам беришга олиб келади. Зотан, кластер илм-фан, таълим ҳамда ишлаб чиқариш интеграциясини чуқурлаштириш, амалиётга янги инновацион технологияларни жорий этиш орқали қишлоқ хўжалигида самарадорликни ошириш, рақобатдош иқтисодиётни яратишдан бевосита манфаатдордир.


Сардоба – сув манбаи лойиҳасини амалга оширишга таклиф этамиз | Ekobarqaror\nСардоба – сув манбаи лойиҳасини амалга оширишга таклиф этамиз\nҲўш, ҳозир бизда сув етарлими? Одамларга кундан кунга сув етмай бораётгани ҳеч кимга сир бўлмаса керак, деб ўйлайман. Бизга мунтазам равишда сув беринглар, насос қуринглар, канал қазинглар, қудуқ барпо этинглар деган талаблар келади. Афсуски, одамлар кундан-кунга кўпайиб боришаётганини, сув эса ҳар биримиз учун камайиб кетаётганини тўлиқ англаб етмаяпмиз. Бизда чегаралараро муаммолар пайдо бўлмоқда. Қўшни республикаларга ҳам сув керак, улар ҳам сувни кун сайин кўпроқ истеъмол қилишмоқда. Дарё оқимларининг қуйи ҳудудида жойлашган Ўзбекистон борган сари камроқ сув ола бошлаяпти.Бундан ташқари, иқлим ўзгариши ва Ўрта Осиё музликларининг тез эриши муносабати билан келажакда сув муаммоси фақат чуқурлашиб боришига эндиликда шубҳа йўқ. Мамлакат аҳолиси эса ўсиб бормоқда. Сув ҳаммага керак. Одамлар ниманидир ишлаб чиқаришни, етиштиришни истайди. Ўзбекистон аҳолисининг аксарияти у ёки бу тарзда қишлоқ хўжалиги билан боғланган.Ҳозирда дунё бўйлаб 1 миллиарддан зиёд киши сув танқислигини ҳис қилмоқда. Сув мавжудлиги масаласи – мамлакатдаги озиқ-овқат ва бошқа хавфсизлик масалалари, ижтимоий барқарорлик масаласидир.Хўш, бундай вазиятда нима қилиш мумкин? Муаммога ҳар томонлама ёндашиш зарур:\n1. Сув истеъмоли самарадорлигини оширишга ҳар тарафлама ёрдам бериш – бизда сувдан жуда ёмон, бесамара фойдаланилади. Шу боис сувдан фойдаланишга бўлган ёндашувни тубдан ўзгартириш лозим. Албатта, ҳозирча сув деярли бепул экан, ҳеч кимда уни тежаш хаёлига келмайди. Аммо баъзилар қандай қилиб ҳар бир литр сувдан иложи борича кўпроқ маҳсулот олиш мумкинлиги ҳақида ўйлай бошлашган. Заҳира эмас, балки табиий капиталнинг нарх масаласи ҳали яна вужудга келишига шубҳа йўқ.\nСув йиғишнинг шундай усулларидан бири – бу “сардоба” қурилишидир. Катта Энциклопедик Луғат “сардоба” сўзини қуйидагича шарҳлайди:САРДОБА (эронча “сердабе”, “серд” – совуқ ва “об” — сув) сўзи Ўрта Осиё ва Шарқдаги баъзи мамлакатларда қуйидагини ифодалайди: ўрта асрларда қуёш жазирамасидан қочиш учун шаҳарларда қурилган ер ости иншоотлари; қор сақланадиган омборлар; ерда чуқур қазилган усти гумбазли сув цистерналари (одатда карвон йўлларида барпо қилинган, 10 асрдан буён маълум).Оддий сўзлар билан айтадиган бўлсак, қурғоқчил жойларда, одатда адирларда табиий паст бўлган жой излаб топилиб, унда ер остига чуқур қазилган ва деворлари ғишт билан ўралган қудуққа ўхшаш цилиндр шаклидаги иншоотлар қурилган. Аммо у унчалик чуқур бўлмаган. Шу чуқурлик устига гумбаз ўрнатилган, у чуқурликка тўпланган сувни сақлашга хизмат қилган. Ғиштдан қурилган ва устига гумбаз ўрнатилган сардоба иссиқни ўтказмаган. Шу боис ташқарида жазирама иссиқ бўлганида ҳам сардоба ичида доим салқин бўлиб, сув буғланиб кетмаган.Ёғинлар даврида (куз, қиш, баҳор) бутун сув табиий тарзда сардобага оқиб келган. Сардобада ер даражасида бир нечта кириш тешиклари бўлган, улар орқали сардоба ичига сув оқиб келган ва шу ерда тўпланган.\nАввалги мақолаФарғона водийсида томчилатиб суғоришКейинги мақолаИситилмайдиган иссиқҳона бўлиши мумкинми?


Қўшни мамлакатда тарқалаётган ўткир юқумли вирус полиомиелит Ўзбекистонга ҳам кириб келиши мумкинми? – Kar24.uz\n29.03.2021 1052 views0\nҚўшни мамлакатда тарқалаётган ўткир юқумли вирус Ўзбекистонга ҳам кириб келиши мумкинми? Мамлакатимизда бунинг олдини олиш учун қандай ишлар амалга оширилмоқда?\nШу каби саволларга Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати бўлим мудири Дилором ТУРСУНОВА жавоб берди.\n— Полиомиелитга қарши вакцина қилиш Ўзбекистонда қачон бошланган? Эмлаш тартиби қандай?\n— Мамлакатимизда миллий эмлаш календарига 13 турдаги юқумли касалликларга қарши вакциналар киритилган бўлиб, полиомиелит ҳам шулардан бири ҳисобланади.\nАйни пайтда юртимизда полиомиелитга қарши аралаш иммунизация, яъни томчи орқали ҳамда инеъкцион усулда амалга оширилади. Вакцина беш марта: болаларнинг 2, 3, 4, 16 ойлигида ва етти ёшида қўлланилади. Болалар 4 ойлигида ҳам томчи орқали, ҳам инъекцион тарзда эмланади.\nПолиомиелитга қарши аҳоли вакиллари 5 марта эмланиши ҳамда вакцинацияда аралаш усулдан фойдаланилиши хавфсизликни янада оширади.\n— Полиомиелит касаллиги бизга кириб келмаслиги учун қандай эҳтиёт чоралари кўриляпти?\n— Ўзбекистонда бу касаллик тарқалишини олдини олиш учун доимий равишда мониторинг олиб борилади. Шунингдек, қўшни давлат билан чегара ҳудудлардан кириб келаётган фуқароларда полиомиелит касаллиги аломатлари борлигини аниқлаш чора-тадбирлари тўлиқ кўрилган.\nШунингдек, полиомиелит касаллиги билан симптомлари бир хил бўлган ўткир бўшашган шол касаллигига чалинган беморлар қайта лаборатория таҳлилларидан ўтказиляпти, деб хабар беради Соғлиқни сақлаш вазирлиги матбуот хизмати.\nХАБАРЛАНДЫРЫЎ: 30-мартта “Әдиллик сейили” болып өтеди\nШоманай районында 22 хызметкердиң 148 млн. сўмнан аслам пулы өндирип берилди\nМойнақ районы ҳәкими Ерполат Еденбаев 377-санлы сайлаў участкасынан даўыс берди


Бағрикенглик тамойилларининг бузилиши\nОпубликовано: 02.11.2015 17:43 | Автор: Сулаймон Неъматов | Печать | E-mail\nНабий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Яқинда умматим етмиш уч фирқага бўлиниб кетади. Улардан бир тоифадан ташқари барчаси жаҳаннамдадир”, – дедилар. Шунда "Улар кимлар?" – деб сўрашди. "Мен ва саҳобаларимнинг йўлида бўлганлар", – деб жавоб бердилар. Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам огоҳлантирганларидек, Ислом уммати тобора фирқаларга бўлиниб бормоқда. Айниқса, ХХ аср иккинчи ярмидан экстремистик-террористик оқимлар, ташкилотлар бутун инсоният ва мусулмонларга таҳдид солаётган офатга айланди. Бу тоифалар ҳар қандай эътиқоддаги инсонларга балолар ёғдиришмоқда. энг ачинарлиси, уларнинг кўпчилиги динни - Ислом динини пеш қилиб чиқаётганидир. Улар: "Бизга ҳеч қандай мазҳаб керак эмас! Биз Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам ва саҳобалар замонидагидек ҳаётга қайтамиз" дея даъво қиладилар-у, аммо ўша замон кишиларининг тоат-ибодатини, гўзал хулқ-атворларининг озгинасини ҳам ўзлаштирмаганлар. Устига устак, бошқаларни чала эътиқод, иймонсизлик ва чала иймонда, ҳатто куфрда айблайдилар. Абу Зарр Ғифорий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. У киши: “Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан: “Бир киши иккинчи кишини фосиқ ва кофир деб маломат қилмасин. Агар у маломат қилган киши ҳақиқатан ўшандай бўлмаса, фосиқлик ва кофирлик маломат қилувчининг ўзига бориб тегади”, деган гапларини эшитдим”, – дедилар68.\nБугун экстремистик ва террористик ташкилотлар Марказий Осиё ҳудудини ўз таъсири доирасига қўшиб олишдаги курашда махсус хизматлар, шунигдек, маълум сиёсий-диний доиралар вазиятни беқарорлаштиришнинг бир омили сифатида диний экстремизмдан фойдаланмоқдалар. Бундай ташкилотларнинг жангари аъзолари ҳеч қандай айби йўқ аҳоли тинчлигига тажовуз қилишмоқда.\nҒарбда "Исломофобия" атамасининг вужудга келишида экстремистик ташкилотларнинг ҳиссаси каттадир. Бу жоҳиллар Исломни ёйишни даъво қиладилар-у, ундан инсонларни без-дирадилар. Президентимиз таъбирлари билан айтганда: "Ҳозирги даврда мафкуравий полигонлар ҳар қандай ядровий полигонлардан кучлидир"70. Динни босқинчилик, қўпорувчилик билан эмас, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламдан мерос қолган гўзал хулқлар билан инсониятга танитиш, тарқатиш лозим.\nАллоҳ таоло ўз каломида марҳамат қилади: "Ей одамлар! Биз сизларни бир эркак ва аёлдан яратдик ва сизларни ўзаро танишишингиз учун халқлар ва қабилалар қилиб қўйдик" (“Ҳужурот” сураси, 13-оят). Ушбу ояти каримада: «Ей одамлар!» деб бутун инсониятга қарата нидо қилинмоқда, шу билан бирга уларнинг асл келиб чиқиши бир эканлиги эслатилмоқда. Айни чоғда Аллоҳ таоло одамларни турли халқлар ва қабилаларга ажратиб ҳам қўйганини таъкидламоқда. Инсонларнинг турли халқлар, миллатлар, элатлар, қабила ва уруғларга бўлинишининг асосий сабаби, танишиш ўзаро мулоқот эканлигини унутмаслик керак. Аллоҳ таоло оятда зиддиятларга боришингиз, бирингиз иккинчингиздан устун қўйилишингиз фахрланиш, мақтаниш учун демаяпти ёки бошқа сабабларни келтирмаяпти. Демак, халқларнинг турли-туманлигини илоҳий мақсаддан – танишувдан бошқа мақсадга йўйиш Аллоҳнинг иродасига қарши чиқиш билан баробар бўлар экан.\nТинчлик, осойишталикдагина юксалиш бўлади, илм-фан ривожланади, ҳаёт фаровонлашади. Тинчликка эса турли миллатлар, халқларнинг аҳил бўлиб яшашлари ила эришилади. Айниқса, турли дин ва эътиқод вакилларининг бир юртда бирдамликда, аҳил-иноқ бўлиб яшашлари талаб қилинади. Шунда ўша давлат ва халқ тараққий этади, гуркираб ривожланади. Исломнинг илк даврларида ҳам мусулмон жамиятлар орасида бошқа дин вакиллари эмин-еркин яшашган. Фиқҳ масалаларида ва китобларида зиммий – ўзга дин вакиллари билан муомала қоидалари адолат ила баён этилгани ҳам бунга далил бўла олади. Ибн Сино, Беруний, Фарғоний ва бошқа аждодларимиз ғарб олимларидан, уларнинг китобларидан, фойдали илмларидан истифода қилишган. Юртбошимиз: "Ватанимиз келажаги, халқимизнинг эртанги куни, мамлакатимизнинг жаҳон ҳамжамиятидаги обрў-эътибори ав-валамбор фарзандларимизнинг униб-ўсиб, улғайиб, қандай инсон бўлиб ҳаётга кириб боришига боғлиқдир. Биз бундай ўткир ҳақиқатни ҳеч қачон унутмаслигимиз керак", – деб айтганларига асосан бизларнинг ўтмиш сабоқларидан тўғри хулоса чиқариб олишимиз ва энг мақбул йўлни тутишимиз талаб қилинади.


ЎзА - Ўзбек ва хитой олимлари фахрий профессор унвонига сазовор бўлди\n30.04.2019 18:10:49 Чоп этиш версияси\nЎзбек ва хитой олимлари фахрий профессор унвонига сазовор бўлди\nЎзбекистон Республикаси Фанлар академиясига «Бир макон – бир йўл» лойиҳаси доирасида Хитой Фанлар академияси Куньмин Ботаника институти директори, профессор Сун Ҳанг ва директор ўринбосари Тао Денг ташриф буюрди.\nШу муносабат билан ЎзРФА Ботаника институтида ўтказилган илмий кенгашнинг йиғилишида икки давлат ўртасидаги ҳамкорликлар, илм-фан соҳасидаги ўзаро илмий алоқаларнинг амалий аҳамияти ҳақида сўз юритилди. Хусусан, Ботаника институти ва Куньмин Ботаника институти ўртасида ўзаро илмий ҳамкорлик яхши йўлга қўйилган. Айни чоғда икки давлат олимлари ҳамкорликда илмий тадқиқотлар олиб бориш ва келгусида яна биргаликда лойиҳалар устида ишлаш ниятида эканини билдирди.\nТадбирда икки давлат олимларининг илм-фан йўлида қилган меҳнати эътироф этилиб, хитойлик олим Сун Ҳангга Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Ботаника институтининг биринчи бор халқаро фахрий профессор унвони берилди.\n– Менга билдирилган бундай юксак ишонч мамлакатларимиз ўртасида илмий алоқаларни мустаҳкамлашга хизмат қилади, – дейди хитойлик олим. – Унвон ва эътироф учун ўз ташаккуримни билдираман. Менинг ўзбекистонлик икки нафар шогирдим бор. Улар Хитойда ботаника йўналишида илмий тадқиқотлар билан машғул. Истагим ўзаро ҳамкорлигимиз янада юксалсин.\nЙиғилишда Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Ботаника институти директори, академик Комилжон Тожибоев Хитой Фанлар академияси Куньмин Ботаника институтининг фахрий профессори унвонига сазовор бўлди.\n– Албатта, бундай эътироф Ўзбекистоннинг дунё ҳамжамияти олдида нуфузи ошиб бораётганидан далолат беради, – деди академик К.Тожибоев. – Хитойликлар ўзбек олимларининг тарихда қолдирган бой меросини жуда қадрлайди. Шу сабабли уларнинг бугунги илмий алоқалари ўтмишда яшаб ўтган олиму уламоларимизга бўлган чексиз ҳурмати туфайлидир. Қолаверса, давлатимиз раҳбарининг илм-фан ривожига қаратаётган катта эътибори бундай ҳамкорликларга кенг имконият очиб бераётгани катта аҳамиятга эга.\nЭслатиб ўтамиз, Хитой Фанлар академияси Куньмин Ботаника институти директори, профессор Сун Ҳанг билан "Бир макон – бир йўл" лойиҳаси доирасида Ўзбекистон – Хитой давлатлари ўртасидаги илмий ҳамкорликлар тўғрисидаги суҳбатимизни тез кунда сайтимизда ҳавола этамиз.


Бугун финал ёхуд “Марсель” ва “Атлетико” ҳақида қизиқарли фактлар\n16 май, 2018, 09:49 898\nХабарингиз бор бугун Франциянинг Лион шаҳрида УЕФА Европа лигасининг финал учрашуви бўлиб ўтади. Шу куни ҳал қилувчи баҳсга қадар етиб келган икки жамоа – “Марсель” ҳамда “Атлетико” Мадрид ғолиблик учун кураш олиб боради.\nҚуйида ушбу икки жамоа ҳақида бир қатор қизиқарли фактларни эътиборингизга ҳавола қилишни лозим топдик.\n- Шу кунга қадар француз клублари ҳеч қачон Европа лигаси ва унинг яқин ўтмишдаги аждоди ҳисобланган УЕФА Кубогида ғолиб чиқишмаган;\n- “Атлетико” Европа лигаси ташкил этилгач, уни қўлга киритган илк жамоа ҳисобланади. “Матрасчилар” ушбу мусобақанинг икки карра (2010, 2012 йиллар) ғолибидирлар.\n- “Марсель” жорий мавсум еврокубоклар доирасида ўз майдонида 9та ўйиндан 8тасида ғалаба қозонган. Меҳмонда ўтказилган 9та ўйиндан фақатгина “Атлетик” Бильбаога (2:1) қарши ўйинда ғалаба қозонган.\n- “Атлетико” эса Европа лигасининг жорий мавсумида жами 8та ўйин ўтказди ва шуларнинг 6тасида ғалаба қозонди. Бир ўйинда дуранг ўйнаб, яна бирида мағлуб бўлди.\n- “Марсель” ва “Атлетико” 2008/09 йилги мавсум Чемпионлар лигасида бир гуруҳда кураш олиб боришган. Мадридда кечган баҳсда “матрасчилар” 2:1 ҳисобида ғалаба қозонишган бўлишса, Марселдаги ўйин 0:0 ҳисобида якунланган.\n- “Атлетико” Лионда бундан аввал ҳам финалда ўйнаган. 1986 йилги Кубок эгалари кубоги мусобақасининг ҳал қилувчи баҳсида мадридликлар Киевнинг “Динамо”сига 3:0 ҳисобида имкониятни бой беришган.\n- “Марсель” орадан 14 йил ўтиб яна Европа Лигаси (УЕФА Кубоги) финалида тўп сурадиган бўлди.\n- “Атлетико” УЕФАнинг клублар рейтингида 2-поғонани эгаллаб турган бўлса, “Марсель” ушбу рўйхатнинг 46-ўрнида жойлашган.\nЭслатиб ўтамиз, “Марсель” ҳамда “Атлетико” жамоалари ўртасидаги финал ўйини бугун Тошкент вақти билан соат 23:45да старт олади.


КАСБ АҲЛОҚИ КАТЕГОРИЯЛАРИНИНГ ВАЗИФАЛАРИ\n5 мавзу.ppt [только чтение] [Режим совместимости].pdf\nМАВЗУ: КАСБ АҲЛОҚИ КАТЕГОРИЯЛАРИНИНГ\n• Касб этикасининг категориялари тушунчаси\n• Касб ахлоқи категорияларининг вазифалари\nБизнинг Республикамизда касбни тўғри танлашнинг асосий мезони бўлиб касбни мустақил танлаш хисобланади. Касбни танлашда жамоат олдидаги талаблар хам ўз ичига олади, бунда болалар ва ўсмирларнинг хусусиятига қараб, хар бир касбни урганганда шу касб орқали ютукли мутахассис бўлиб чиқиши хам хисобга олиниши керак. Касбни танлашда қўйидагилар иштирок этадилар: хар хил касбдаги мутахассислар, социолог, ўқитувчи, иқтисодчи, физиологваврач.\nКасб ахлоқи категорияларининг вазифаларига қўйидагилар киради:\n• Билиш-жамият ахлоқий ҳаётининг ривожланиш қонуниятларини билиш асосида унинг\n• Баҳолаш-кишиларнинг хатти-ҳаракатларини, ахлоқий нормаларни қандай бажараётганликларини адолат нуқтаи назаридан асослайолиш;\n• Танлаш-ахлоқий қадриятлар дунёсида тўгри хатти ҳаракатларни содир этиш учун мақсад, воситаваусулларнитўғрибелгилаш;\n• Бошқариш-содир этиладиган ахлоқий муносабатларни тартибга солган ҳолда ёўналтирибтуриш.\n• Башорат қилиш-жамият ахлоқий ҳаётининг келгусидаги ривожланиш йўлларининг\n• Бирлаштириш-одамларнинг яхшилик ва эзгулик йўлидагиҳамжиҳатликларинитаъминлаш;\n• Тарбиялаш-ҳар бир инсоннинг ахлоқий, ҳуқуқий онгини ривожлантириш асосида уларнинг ахлоқий ва ҳуқуқий маданиятини оширишнинг ҳар хил восита ва усулларини ишлаб чиқиш, амалдақўллаш.\nКасб этикасининг категориялари деб жамият ахлоқий ҳаётидаги умумий муҳим томонларни, хусусиятлар ва муносабатларни инсон томонидан ўзлаштиришусуллариниайтилади.\n«Категория» юнонча сўз бўлиб,\n«ҳукм», «ифодалаш», «таъриф бериш» деганмаъноларнианглатади.\nЭтика фанининг категориялари бошқа фанларнинг категорияларидан ўзининг бир қатор хусусиятлари билан фарқ қилади.\n• Этика категориялари фақат ахлоқшунослик соҳасида эмас балкибошқафансоҳаларидаҳамқўлланилади.\n• Этика категориялари бир вақтнинг ўзида бошқа фанларсиёсий, иқтисодий ва ҳуқуқий фанларнинг ҳам категориялариҳисобланади.\n• Этика категориялари ўзининг кенг қамровлилиги билан ажралиб туради. Бу категориялар инсон ҳаётининг барча жабҳаларини яъни тугилишдан ҳаётининг сўнгги кунларигача бўлган меҳнат, севги, кундалик ахлоқ-одоб, хулқ, муомала - ҳаммасиниўзидааксэттиради.\n• Этика категориялари кишилар хатти ҳаракатлари, хулқатворларини жамият талаблари нуқтаи назаридан маъқуллашёкиқоралашхусусиятларигаэга.\nЭтика категорияларигақўйидагилар киради:\n• яхшилик ва ёмонлик;\n• адолат ва адолатсизлик;\n• бахт ва бахтсизлик;\n• виждон ва виждонсизлик; • бурч, ор-номус ва қадр-қиммат;\n• ҳаётнинг маъноси.\nКасбни тўғри танлашнинг бир неча аспектлари мавжуд:\n1. Психофизиологик аспект – ўқувчининг шахсиётини, яъникасбга тўғри ёндошишни шу шахснинг алоҳида хусусиятларига боғликлигиниўрганиш.\n2. Иқтисодий аспект – халқ хужалигига керакли бўлган хар хил касбдаги малакали мутахассисларниўрганишларникуздатутади.\n3. Тиббий физиологик аспект – танланган касбга ўсмирларнинг соғлигини яроқлилигини аниқлашкуздатутилади.\nЎсмиртракторхайдовчисикасбиниўрганиш учун жисмонан ривожланган, кўриш ва психик функциялари ривожланиш даражаси хам юқори бўлиши керак.\nТокарлик касби учун эса, аниқ мехнат харакатларини бажариш учун харакат аппарти функционал харакатчан бўлиб кинестезия ривожланган бўлиши керак.\nСлесарь – асбоб йиғиш касбини ўрганиш учун аниқ маъмурий ва мураккаб кўл операцияларини бажариш қобилиятига, қунтига диққат эътиборига, яхши кўриш хусусиятига эга бўлиши керак, яъни сабр тақатли, буғим мушаклари ривожланган, кўз улчов хусусиятига эга бўлиши керак.\nТелеграф – телетайп касбини ўрганиш учун ўсмир ишга тез киришиб кетиши, диққатни тез ўзгартириш (бир ишдан бошқа ишга ута олиш), яъни диққат эътибори ва тормозлаш жараёни юқори даражада бўлиши керак.\nКенг миқёсидаги аппаратчи касбини ўрганиш учун ўсмир прибор шкаласидаги кўрсатгичларни тез ўқиш, оператив эслаш қобилиятига тез хулоса чиқариш ва курсатгичли диққат эътиборга эга бўлиши керак.\nВрач ўсмирларнинг соғлиги, мослашиш ва қобилиятинихисобга олган холда нафақат касб танлашда, балки ўсмирга врач – профессионалик маслахатинибажаришикерак.\nБизнинг Республикамизда касбни тўғри танлашнинг асосий мезони бўлиб касбни мустақил танлаш хисобланади\nБилиш-жамият ахлоқий ҳаётининг ривожланиш қонуниятларини билиш асосида унинг моҳиятинианглаболиш; •\nБашорат қилиш-жамият ахлоқий ҳаётининг келгусидаги ривожланиш йўлларининг моделларинияратиш; •\nКатегория » юнонча сўз бўлиб, «ҳукм», «ифодалаш», «таъриф бериш» деганмаъноларнианглатади\nЭтика категориялари ўзининг кенг қамровлилиги билан ажралиб туради\nКасбни тўғри танлашнинг бир неча аспектлари мавжуд: 1\nИқтисодий аспект – халқ хужалигига керакли бўлган хар хил касбдаги малакали мутахассисларниўрганишларникуздатутади\nСлесарь – асбоб йиғиш касбини ўрганиш учун аниқ маъмурий ва мураккаб кўл операцияларини бажариш қобилиятига, қунтига диққат эътиборига, яхши кўриш хусусиятига эга бўлиши керак, яъни…\nКенг миқёсидаги аппаратчи касбини ўрганиш учун ўсмир прибор шкаласидаги кўрсатгичларни тез ўқиш, оператив эслаш қобилиятига тез хулоса чиқариш ва курсатгичли диққат эътиборга эга бўлиши керак\n⭐ Умуминсоний аҳлоқ тамойиллари\n⭐ ХИЗМАТ ХОДИМЛАРИН АҲЛО ЗМАТ КЎРСАТИШ ЛАРИНИНГ КАСБ ҲЛОҚИ\n⭐ КАСБ АХЛОҚИ ВА УНИНГ УМУМИЙ АХЛОҚ ТИЗИМИДА ТУТГАН ЎРНИ


Каримов Хитой Ташқи ишлар вазирини қабул қилди\n16 май 2022, Тошкент вақти: 19:28\nЎзбекистон президенти Ислом Каримов 21 май куни Оқ саройда Хитой Ташқи ишлар вазири Ян Цзечини қабул қилди.\nЎзА агентлиги тарқатган хабарга кўра, Ислом Каримов меҳмонни Ўзбекистонга ташрифи билан қутлаб, расмий Тошкент Хитой раҳбариятининг Шанҳай ҳамкорлик ташкилоти фаолиятига қаратаётган эътибор ва аҳамиятини юксак қадрлашини таъкидлаган.\n- Хитой халқ республикасининг халқаро нуфузи ва ШҲТнинг Тошкентда бўладиган тадбирларида кенг иштирок этиши ҳозирги замон жаҳон сиёсатида мазкур ташкилотнинг роли ва ўрнини янада мустаҳкамлашга хизмат қилади,-деди, жумладан, Ислом Каримов.\nХитой Ташқи ишлар вазири ҳам қабул учун миннатдорлик билдириб, Ўзбекистоннинг ШҲТга раислиги давридаги сай-ҳаракатлари туфайли мазкур ташкилотнинг халқаро майдондаги роли мустаҳкамланиб бораётганини алоҳида таъкидлаган.\nОқ саройдаги учрашувда икки томонлама муносабатларни янада ривожлантириш ҳамда Хитой президенти Ху Цзинтаонинг Ўзбекистонга давлат ташрифига доир масалалар юзасидан фикр алмашилган.


«Ўқиш китоби»ни ўқиб « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n«Ўқиш китоби»ни ўқиб\n27 June 2017 - 6:00\nКамина болалар адабиёти ҳақида бир мақола ёзиб, балога қолган эди: кичкинтойларнинг катта ёзувчилари ва катта шоирлари унга хўмрайиб қарайдиган бўлишди, болалар адабиётининг бир танқидчиси эса, ўз мақоласида уни ухлаб тушига кирмаган буюкларга қарши қилиб қўйди.\nХафа бўлган ёзувчилар ғазаби ифодаланган бу мақолада камина дилозорликда айбланиб, бунга асос йўқлиги, тўғрироғи, мисол йўқлиги айтилди.\nҲурматли танқидчим, агар мен ёзган мақоламга мисол тиркасам эди, ҳажмини кўриб, уни ҳеч бир журнал қабул қилмас эди: Сиз талаб қилган “мисол”лар шу қадар кўпки, уларни санасак, “Болалар дунёси” дўконида сотиладиган сифатсиз ўйинчоқлар сонидан ҳам ошиб тушади.\nМайли, кўнглингиз учун, бугунги гапни мисолдан бошлайман:\nКўрганмисиз дўстлар уни?\nЗавқимиздай жўш уради\nАриқларда сув тўлқини…\n(“Канал соҳилида”, 96-бет)\nШеър шаклидаги бу тўрт қатор сўзлар тизими ҳаммамиз учун ҳурматли шоир Пўлат Мўмин қаламига мансуб, у мактабнинг 3-синф “Ўқиш китоби”га киритилган.\nТаҳлилга ўтамиз: Гап канал ҳақида бошланиб, “ариқ” билан тугагани мавзунинг даражасини кўрсатиб турибди. Яхшиси, сўз қурилишини кўрайлик: “Фарғонамиз каналини кўрганмисиз, дўстлар”, демоқчи эди, лекин қараса, бир бўғин етишмаяпти. У зудлик билан “уни” деган сўзни қўшади ва олам гулистон — ҳижо тайёр бўлади!\nБу нима саводсизликми? Болалар устидан кулишми?\nАхир “Фарғонамиз каналини” деганда “уни” олмоши тушунилар эди-ку!…\nСиз ҳурматли танқидчим, ўша мақолангизда болаларга ёзилган шеърлардаги мусиқавийликни ҳимоя қилган эдингиз. Айтинг-чи, юқоридаги тўртликда, лоақал, қофия борми?\nАгар “ни” қўшимчаси қофия бўлса, шеър битиш учун шоир бўлиш шарт эмас — бунақа шеърни Сиз ҳам ёзаверишингиз мумкин.\n… Шундан сўнг туриб Вали\nЎрдакдан гап очгали,\nСўзга сўз улаб кетди:\n— Энди менга гал етди.\nБитта эди онаси\nЎнта бўлди боласи\nАнҳорда шунғиб сузар\nБир-биридан ўзар … ва ҳоказо\n(“Ким нима боқади”, 213-бет)\nТаҳлилни қисқа қилайлик: Ҳеч кимнинг, ҳеч ниманинг, ҳатто паррандаларнинг ҳам онаси иккита бўлмайди; ҳеч нима, ҳатто ўрдак ҳам бир вақтда ҳам сузиб, ҳам шунғий олмайди; кечирасиз, сал бўлмаса, “ҳеч қачон шеър муаллифи икки одам бўлмайди”, демоқчи эдим: юқоридаги шеърнинг муаллиф(лар)и иккита экан: Неъмат Тошпўлатов, Ғулом Юсупов…\nМана бу шеърни эса, оқсоқолимиз Қ.Муҳаммадий битганлар:\nМашина пахта терар,\nТерар ҳўплаб, тозалаб … ва ҳоказо\n(Ўқиш китоби, 31-бет)\nАввало машинанинг “ҳўплаш”ини тасаввур қилиш қийин, агар буни ташбеҳ деб унинг ҳўплашини тасаввур қилсак, у “термаслиги керак”. Бу ерда бир-бирига ўхшамаган мутлақо ўхшамаган икки ҳаракат бор — уларнинг қўшилиши қийин.\nҚофияни гапирмасак ҳам бўлади, кўриб турибсиз — у йўқ.\n“Ўқиш китоби”даги таржима асарларини ўқиган одамнинг эса, янада асаби бузилади.\nАркадий Гайдарнинг “Иссиқ тош” ҳикояси шундай бошланган: “Бир қишлоқда кимсасиз кекса киши бор эди…” Ёзувчи: “Ёлғиз кекса одам” деса, таржимон: “Кимсасиз кекса киши”, деб ўгиради. Ваҳоланки, “кимсасиз” сўзи кўчага, саҳро ёки ташландиқ уйга нисбатан ишлатилиши мумкин.\nҲикоя бошдан-оёқ шундай ғализ жумлалар билан таржима қилинган: “Ёзувнинг пастига печать босилган эди, аммо бу печать қишлоқ советидаги оддий юмалоқ печатга ёки кооператив талонларига уриладиган печатга ўхшамас, балки (?) ғалатироқ (?) …” ва ҳоказо.\nШу қабил ҳикояларни ўқиб, мактабни тугатган боламиз ўқишга киролмаса, ундан хафа бўламиз, уни саводсизликда айблаймиз. Лекин бир жумлада “печать” сўзини роппа-роса тўрт марта такрорлаган, печатнинг ўзбекча “муҳр” эканлигини билмайдиган таржимон ва унинг таржимасини дарсликка киритган ноширлар, ўша боланинг “маънавий раҳнамолари” жимгина юришаверади: ҳеч ким уларни саводсизликда айбламайди…\nЯна бир мисол:\nАввал чизаман уйча,\nКўрганда муҳим нарса\nРасмини чизсам кўркам,\nРасмда уй кўринса,\n(“Ким бўлсам экан”, 113-бет)\nБу пала-партиш тизмалар кимники?\nНега “асар” тепасида Маяковскийнинг номи турибди?\nМаяковский ҳеч қачон бундай “шеър” ёзмаган. Бу — қофия, на вазнни биладиган таржимоннинг қилмишидан ўзга нарса эмас. Ишонмасангиз, Маяковскийни ўқиб кўринг…\nДарсликка кирган таржималар ичида “Калила ва Димна”дан олинган биргина яхши ҳикоят бор. Лекин унгача тузсиз нарсаларни ўқиган ўқувчи бу ҳикоятни қабул қилмаслиги мумкин. Ғализ жумлалар ва фикрсиз сатрларга кўниккан бола ўша ҳикоятнинг жозибасини сезмаслиги мумкин. Нега болаларимиз олтинчи ёки саккизинчи синфда ҳам кичик “эртакча”ларни ўқиб юришади, “жиддий” китобларни ёқтиришмайди? Чунки улар фақат ўша ёшдагина “эртакча”даги фикрни англай бошлайдилар. Уларга аталган китобларнинг аксариятида фикр саёз, мушоҳада (содда эмас) жўн. Жўн мушоҳадага ўрганган ақл болани маънавий танбалликка олиб келади.\n“Сеҳрли қалпоқ эмас, сеҳрли сўз” деган мақолада мен худди шу фикрни айтган эдим. Сиз эса, ҳурматли танқидчим, “Декамерон”ни болаларга беришни тарғиб қиляпти деб мени нотўғри тушундингиз. Ёки тушунишни истамадингиз.\nЎзингиз кўриб турибсиз: дарсликларда доим бир хил ёзувчиларнинг асарлари берилади. Нега шундай? Бугунги адабиётимизни кўрсатишга қодир, болаларга сўзи ва фикри билан ўрнак бўладиган бошқа ёзувчиларимиз ҳам бор-ку! Нега кейинги авлод болалар ёзувчиларининг асарлари бирор дарсликда йўқ?..\nМасалан, мен қирққа кираяпман. Мен мактабда, мажбурий равишда, ёд олган шеърларни бугун менинг ўғлим ҳам ёдлашга мажбур. Нашрлардан нашрга кўчиб юрадиган бу “асар”ларни “истеъфо”га чиқариш пайти келмадимикан?\nФақат 3-синфнинг “Ўқиш китоби” эмас, балки “Ўқитувчи” нашриёти чоп этган аксарий адабиёт китобларида — халқ мақоллари, топишмоқ ва бахши термаларидан бўлак — ўқишга арзирли нарса кам. Демак, китобларимизда — уларнинг савиясини кўтариш учун, халқ оғзаки ижодидан, достонлардан кўпроқ берилса, яхши бўлади. Бу қийин иш эмас, бунга профессионал шоир ҳам, ёзувчи ҳам бўлиши шарт эмас: профессионал ношир бўлса, бас.\nКечирасиз, ҳурматли танқидчим, бу сафар ҳам озгина қизишдим шекилли, узр. Ҳар ҳолда, сиз “чумчуқ сўйса ҳам, қассоб сўйсин”, демасангиз бўлди.\nАлбатта сиз ҳақсиз: мен қассоб эмасман.\nБироқ, болалар адабиёти масаласи фақат сизни эмас, балки, боласини ўйлаётган ҳар бир отани, шу жумладан мени ҳам қизиқтиради.\nХуллас, бола деб “бало”га қолса арзигулик иш экан бу.\nМуҳаммад Солиҳнинг 2013 йилда Истанбулда чоп этилган “Иқрор” китобидан. (50-54-саҳифалар.)