Ўзбекистон маданий мероси — халқлар ва мамлакатлар ўртасида мулоқотга йўл | Muslimaat.uz\nМанзилингиз:Муслимаат»Бош саҳифа»Янгилик ва хабарлар»Ўзбекистон маданий мероси — халқлар ва мамлакатлар ўртасида мулоқотга йўл\nBy Muslimaat on Iyun 9, 2018 Янгилик ва хабарлар\nСайёрамизнинг шимолида бир масжид бор… Уни ким қурдирган? Аввалроқ Бухоро амири Саид Абдулаҳадхон ҳомийлигида Санкт-Петербургда қурилган қадимий масжид ҳақида маълумот берган эдик.\nШу йилнинг 6-8 июнь кунлари ушбу шаҳарда бўлиб ўтган “Ўзбекистон маданий мероси — халқлар ва мамлакатлар ўртасида мулоқотга йўл” Иккинчи Халқаро Конгресс иштирокчилари, шу жумладан, Ўзбекистон олимлари мазкур масжидга ташриф буюришди.\nМеҳмонларни Санкт-Петербург ва Россиянинг шимоли-ғарбий ҳудуди мусулмонлари идораси раиси, мазкур масжиднинг имом хатиби Равил ҳазрат Панчеев кутиб олди.\n— Ўзбекистон мен учун жуда азиз ва мукаррам замин, – деди Равил ҳазрат Панчеев. — Чунки бу қадим юртда динимиз ривожи учун хизмат қилган жуда кўп буюк зотлар, олиму алломалар етишиб чиққан. Марҳум отам, Россияниг машҳур уламоларидан бўлган Жаъфар ҳазрат Панчеев аввал Бухородаги Мир Араб мадрасасида, кейин Тошкент ислом университетида Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф билан бирга таҳсил олганлар. Ҳар гал Ўзбекистонга борсам, у ердан аллақандай илоҳий куч-қудрат, нур, илҳом олиб қайтаман. Бу гал ҳам шаҳримизда Ўзбекистон маданий меросига бағишланган йирик анжуман ўтаётганидан жуда мамнунман. Чунки бу улкан маънавий мерос наинки Ўзбекистон, балки барча мусулмонларнинг ҳам фахру ифтихоридир.\nЖоме масжид ўз бағрига 3500 дан ортиқ намозхонни сиғдира олади. Масжидга келувчиларнинг этник таркибида ўзбеклар биринчи ўринда туради.\nМасжиднинг иккинчи қаватида аёллар ҳам намоз ўқиши мумкин. Намозгоҳ шифтида Абу Бакр Сиддиқ, Умар ибн Хаттоб, Усмон ибн аффон, Али ибн Абу Толиб ва ул зотнинг икки ўғиллари имом Ҳасан ва имом Ҳусайнларнинг муборак исмлари битилган. Меҳробда Оят ал-курсий сулс хатида акс эттирилган.\nШу ўринда савол туғилади: Масжид нима мақсадда қурилган? Нега у айнан бизнинг боболаримиз қурган иморатларни ёдга солади?\nМаълумки, XIX асрнинг охирларига келиб, Санкт-Петербург шаҳрида мусулмонлар сони анча ортган бўлса-да, шаҳарда бирорта масжид бўлмаган. Шу боис, улар маблағ тўплашга киришишади. Бироқ шаҳардаги айрим амалдорлар бу ишга жиддий қаршилик кўрсатишади. Зарур маблағ тезликда йиғилавермайди. Тўпланган пул ҳатто масжид қурилиши учун ер сотиб олишга ҳам етмайди.\nАна шундай пайтда Петербург билан яқин алоқалар ўрнатишга уриниб келган Бухоро амири Саид Абдулаҳадхон бундан хабар топади ва ўз хазинасидан масжид қурилиши учун ер сотиб олишга катта миқдорда маблағ ажратади. Шу тариқа, масжид қурилиши бошланади. 1910 йил 3 февраль куни шахсан Амир Абдулаҳадхон иштирокида масжиднинг биринчи ғишти қўйилади. Аммо масжид ишга туширилган кунни кўриш амирга насиб этмайди. У 1910 йилнинг 26 ноябрида оламдан ўтади. Масжид қурилиши эса тўхтамайди. 1913 йилнинг 22 февралида масжид тантанали очилади. Унда отасининг ўрнига тахтга ўтирган ҳукмдор, Бухоронинг сўнгги амири Саид Олимхон билан бирга Хива хони Асфандиёрхон ҳам иштирок этган. Қизиғи шундаки, бугунги мамлакатимиз ҳудудидан жой олган икки қўшни давлат ҳукмдорлари фақат ана шу воқеа муносабати билан, айнан Петербургда учрашишган экан.\nМасжид ўзининг бир асрдан кўпроқ тарихи давомида кўплаб нохуш воқеаларни бошидан кечирди. Совет даврининг даҳриёна сиёсати ҳукм сурган йилларда шаҳар ижроия ҳокимияти қарори билан масжид ёпиб қўйилади.\nШаҳар мусулмонларининг қайта-\nқайта мурожаатларидан сўнг, 1974 йилда масжид уларга қайтариб берилади. Жоме масжид ўтган давр мобайнида бир неча бор таъмирланади. Бугунги кунда ушбу гўзал иншоот Санкт-Петербургнинг ноёб тарихий обидаларидан бири сифатида давлат ҳимоясига олинган.\n1910 йилда барпо этилган жоме масжид 2008 йилгача Санкт-Петербургда ягона ҳисобланган. Масжиднинг лойиҳасини яратишда Амир Темур даврида қурилган бинолардан, жумладан, Самарқанддаги Гўри Амир мақбарасидан илҳомланилган.\nБугунги кунга келиб, унинг шарқона услубда қад кўтарган миноралари ва мовий гумбазлари, худди юз йиллар аввалгидек, шаҳар меъморчилигининг ажралмас қисми сифатида қадрланади.\nO'zbekiston madaniy merosi — xalqlar va mamlakatlar o'rtasida muloqotga yo'l


Энг кассабоп ҳинд фильмлари » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n06 декабрь 2019, 23:55\nМашҳур Болливуд фильмларининг 2019 йилдаги энг қиммат фильмлари ҳақида билишни хоҳлайсизми? Унда ушбу мақоламиз айни сиз кутган маълумотларни акс эттиради. Бу галги маълумотларимиз ҳинд оламидаги энг кассабоп бир нечта фильмлар ҳақида бўлиб, келинг уларни бир-бир кўриб чиқайлик:\n1. ПАДМАВАТИ - ушбу фильмнинг Болливуд фильмларининг энг қиммат тўпламлари сафидан жой олгани сабабини ўзингиз билсангиз керак. Унда ишлатилган ҳар бир буюмлар, деталлар ҳамда аксессуарлар фильмнинг ноёблик даражасини оширгани аниқ. Фильм режиссёри Санжай Леэла Бҳансали фильмни суратга олиш учун сарфланган улкан сарф-харакатларни сира ҳам аямаган.\n2. ҲИНДИСТОН ЎҒЛОНЛАРИ - фильмни суратга олиш жараёнидаги ҳар бир объектларни дизайнерлар жамоаси фильм ишлаб чиқарилишидан олдин уч йил давомида ишладилар. Ишлаб чиқариш уйи нафақат юқори сифатли ВФХ-га, балки оғирлиги 200 тоннадан ошадиган иккита кема ясашга 1000 киши, шу жумладан халқаро дизайнерлар ва кема ишлаб чиқарувчиларининг ёрдами билан қурилган.\n3. БҲАРАТ - ушбу фильмда бош ролларни Салмон Хон ва Катрина Кайфлар ижро этишган. Бу фильмда бир қанча кратерлардан фойдаланилган. Фильм ижодкорлари уларни сотиб олиш анчагина қимматга тушганини айтишганига қарамай, баъзилар уларнинг жуда ҳам арзон туришини айтишади.\nТеглар: ҳинд фильмлари ПАДМАВАТИ ҲИНДИСТОН ЎҒЛОНЛАРИ БҲАРАТ\nЯнгиликлар » Маданият » Энг кассабоп ҳинд фильмлари\n07:58 Ақл салоҳиятини оширишнинг самарали усуллари\n09:37 Ўзбекистонда ҳинд жангари фильмини суратга олиш ишлари бошланди


Нурсултан НАЗАРБАЕВ, Қозоғистон Республикаси Президенти Келажакка йўлланма: маънавий янгиланиш\nМамлакатимиз янги тарихий даврга қадам қўйди. Мен йил бошидаги халққа Мактубимда Қозоғистоннинг учинчи янгиланиши бошланганини эълон қилдим.\nШундай қилиб, биз ўзгаришнинг ўта муҳим икки жараёни – сиёсий ислоҳот ва иқтисодий янгиланишни белгилаб олдик.\nБизнинг мақсадимиз равшан, йўналишимиз аниқ, бу – жаҳондаги энг ривожланган 30 мамлакат қаторига қўшилиш.\nТаъкидланган икки янгиланиш жараёнининг ҳам аниқ мақсад-вазифалари, устуворликлари ва унга етказадиган йўллари бор. Мен кўзланган ишларимизнинг ҳаммаси ўз вақтида ва имкон қадар самарали амалга оширилишига ишонаман. Бироқ ўйлаганларимизнинг бажарилиши учун бунинг ўзи камлик қилади.\nМақсадга эришиш учун тафаккуримиз ишимиздан олдинда юриши, яъни ундан аввал янгиланиб туриши керак. Бу сиёсий ва иқтисодий янгиланишларни тўлдирибгина қўймай, уларнинг ўзагига айланади.\nМаънавий янгиланиш фақат бугун бошланадиган иш эмас.\nБиз Мустақиллик даврида ушбу йўналишда бир қанча кўламдор ишларни адо этдик.\n2004 йили “Маданий мерос” дастури доирасида Қозоғистон ҳудудидаги тарихий-маданий ёдгорликлар ва иншоотларни янгиладик.\n2013 йилда “Халқ – тарих тўлқинида” дастури орқали жаҳоннинг энг нуфузли архивларидан асл тарихимизга алоқадор ҳужжатларни тизимли равишда тўплаб, тадқиқ қилдик.\nЭндиликда улардан ҳам улуғвор ва муҳим ишларни бошламоқчимиз.\nМен элимизнинг бақувват ҳамда масъулияти юқори Яхлит Миллат бўлиши учун келажакка қандай қадам ташлашимиз ва омманинг онгини қандай ўзгартиришимиз ҳақидаги фикр-мулоҳазаларимни ўртага ташлашни маъқул кўрдим.\nI. ХХI АСРДАГИ МИЛЛИЙ ТАФАККУР ҲАҚИДА\nБутун ер юзи кўз ўнгимизда ўзгармоқда. Жаҳонда йўналиши ҳали ноаниқ, янги тарихий давр бошланди. Кун сайин ўзгараётган алғов-далғов дунёда онгимиз ва дунёқарашимизга обдон ўрнашиб қолган, сийқаси чиққан қоидалардан воз кечмасдан туриб, карвон бошидаги мамлакатлар билан айвонимизни тенглаб, энсамизни кўтара олмаймиз. Ўзгариш учун ўзимизни маҳкам қўлга олиб, замон оқимига мослашув орқали янги даврнинг ижобий жиҳатларини тафаккуримизга сингдиришимиз керак.\nХХ асрдаги ғарбга қараб янгиланиш намунасининг бугунги замон воқелигига мувофиқ келмаслиги сири нимада? Менимча, бош нуқсон – уларнинг ўзларигагина хос қолипи ва тажрибасини бошқа халқлар ҳамда маданиятларнинг ўзгачаликларини инобатга олмай, ҳаммага бирдай, ёппасига ихтиёрсиз ўтказишида.\nАжабтовур янгиланган жамиятнинг ўз томири – тарихининг қаъридан бошланадиган маънавий коди бўлади.\nЯнги шаклдаги янгиланишнинг энг асосий шарти – шу миллий кодингни сақлай билиш. Усиз янгиланиш деганингизнинг қуруқ сафсатага айланиб қолиши ҳеч гап эмас.\nБинобарин, миллий кодимни сақлайман, деб вужудидаги яхши ва ёмоннинг ҳаммасини, яъни келажакка ишончни кучайтириб, олға бошлайдиган хусусиятларни ҳам, энсасини орқага тортиб турадиган, оёқдан чаладиган одатларни ҳам миллий онг доирасида бўшаштириб қўйишга бўлмаслиги ҳам ойдай равшан.\nЯнгиланиш аталмиш, илгаригидай, тарихий тажриба ва миллий анъаналарга панжа орасидан қарамаслиги керак. Аксинча, замона синовидан суринмай ўтган илғор анъаналарни муваффақиятли янгиланишнинг муҳим шартларига айлантира билиши лозим. Агар янгиланиш элнинг миллий-маънавий илдизидан озиқ ола олмаса, у хато йўлга бошлайди.\nШу билан бирга маънавий янгиланиш миллий тафаккурнинг турли қутбларини қайиштириб, яраштира оладиган қудрати билан муҳимдир.\nБу – буюк тарихнинг, бугунги бунёдкор кун ва порлоқ келажакнинг уфқларини уйғунлаштириб, туташтирадиган миллат сирининг дастуридир.\nМен халқимнинг сабоқларга бой тарихи ва азалдан мазмуни бузилмай келаётган миллий урф-одатларини навбатдаги тараққиётнинг мустаҳкам ўзаги қилган ҳолда ҳар бир қадамини шахдам босишини, келажакка ишонч билан интилишини хоҳлайман.\nБу борада бутун жамиятнинг ва ҳар бир қозоғистонликнинг тафаккурини янгилашнинг бир қанча йўналишларини таъкидлаб ўтмоқчи эдим.\n1. Рақобатбардошлик қобилияти\nҲозирги кунда одамнинг ўзигина эмас, бутун халқнинг ўзи рақобатбардошлик қобилиятини кучайтирсагина муваффақиятга эришиш имкониятини қўлга киритади.\nРақобатбардошлик қобилияти деганимиз – миллатнинг минтақавий ёки дунёвий бозорда баҳоси ёки бўлмаса сифати жиҳатидан бошқалардан яхшироқ нарсаларни таклиф эта олиши. Бу моддий маҳсулотгина эмас, шу билан бирга, билим, хизмат, интеллектуал маҳсулот ёки сифатли меҳнат захиралари бўлиши мумкин.\nКелажакда миллатнинг муваффақиятли бўлиши унинг табиий бойлиги билан эмас, балки одамларининг рақобатбардошлик қобилияти билан белгиланади. Шунинг учун ҳар бир қозоғистонлик, қолаверса бутун миллат ХХI асрга муносиб хислатларга эга бўлиши керак. Масалан, компьютер саводхонлиги, чет тилларни билиш, маданий очиқлик сингари омиллар ҳар кимнинг олға босиши учун ўта зарур шартлардан ҳисобланади.\nШу сабабли “Рақамли Қозоғистон”, “Уч тилли таълим”, “Маданий ва конфессиялараро тотувлик” сингари дастурлар – миллатимизни, яъни барча қозоғистонликларни ХХI аср талабларига тайёрлаш омилларидир.\nҚонимизга сингиб кетган кўплаб одатлар ва сийқаси чиққан қатъий қоидаларни ўзгартмагунимизча бизнинг тўлақонли янгиланишимиз мумкин эмас.\nАсл тарихимизга, аждодларимизнинг турмуш тарзига бир лаҳза разм солсак, чинакам прагматизмнинг талай ёрқин намуналарини топишимиз мумкин.\nХалқимиз асрлар бўйи туғилган заминнинг табиатини кўз қорачиғидай асраб, унинг бойлигини тежамли ҳамда ўринли ишлатадиган тенги йўқ экологик турмуш тарзига амал қилиб келди.\nФақат ўтган асрнинг ўрталарида, атиги бир неча йил ичида миллионлаб гектар даламиз аёвсиз шудгорланди. Олис замонлардан бери авлоддан авлодга ўтиб келган миллий прагматизм саноқли йилларда одам танимас даражада ўзгариб, ҳаддан ортиқ исрофгарчиликка олиб келди. Шунинг касридан Она-Ер яратилгандан бери майсанинг боши тулпорлар туёғи билангина эзилган даланинг бутун бойлиги гирдобга кетди. Тош ташласанг унадиган минглаб гектар унумдор ерларимиз экологик офат минтақаларига, Орол денгизи эса қовжираган тақир чўлга айланди.\nБуларнинг ҳаммаси – ерга ўта лоқайдлик билан қарашнинг аччиқ мисолидир.\nБиз янгиланиш йўлида ота-боболардан мерос бўлиб, қонимизга сингган, бугун томиримизда қотиб қолган эзгу хислатларни қайтадан уйғотишимиз керак.\nПрагматизм – ўзингнинг миллий ва шахсий бойлигингни аниқ билиш, ундан унумли фойдаланиб, шунга қараб келажагингни режалай олиш, исрофгарчилик ва дабдабабозликка, манманлик ва мақтанчоқликка йўл қўймаслик, деган сўз.\nҲозирги жамиятда чинакам маданиятнинг белгиси – ўринсиз кеккайиш эмас. Аксинча, вазминлик, қаноат ва оддийлик, тежамкорлик ва ўринли фойдаланиш кўпни кўрганликни билдиради.\nАниқ мақсадга етиш, билим олиш, соғлом турмуш тарзига амал қилиш, касбий жиҳатдан такомиллашувга устунлик берган ҳолда, ана шу йўлда ҳар бир нарсадан самарали фойдаланиш – феъл-атвор прагматизми дегани шу.\nБу – замонавий дунёдаги бирдан бир муваффақиятли намуна. Миллат ёки якка шахс аниқ бир маррага бет буриб, шунга мақсадли турда интилмаса, эртага у амалга ошмоқ тугул элни тақирга бошлайдиган популистик мафкуралар пайдо бўлади.\nТаассуфки, тарихда бутун миллатларнинг ҳеч қачон амалга ошмайдиган мавҳум мафкураларга ўралашиб, ахийри гирдобга кетгани ҳақида мисоллар оз эмас. Ўтган асрнинг энг муҳим учта мафкураси – коммунизм, фашизм ва либерализм бизнинг кўз ўнгимизда яксон бўлди.\nБугунги кунда радикал мафкуралар асри борса келмасга кетди. Эндиликда аниқ-равшан, тушунарли ва келажакка ҳушёр кўз тиккан йўналишлар керак. Одамнинг ҳам, бутун миллатнинг ҳам аниқ мақсадга етишини кўзлайдиган ана шундай йўналишларгина тараққиёт чўққисига темир қозиқ бўла олади. Энг муҳими, улар мамлакатнинг имкониятлари ва чама-қудратини доимо инобатга олиши керак.\nЯъни, реализм ва прагматизмгина яқин ўн йилликларнинг шиори бўлишга қодирдир.\n3. Миллий ўзликни сақлаш\nМиллий янгиланиш деган тушунчанинг ўзи миллий тафаккурнинг мукаммалашувини билдиради.\nУнинг икки жиҳати бор.\nБиринчиси, миллий тафаккур уфқларини кенгайтириш.\nИккинчиси, миллий ўзликнинг негизини сақлаган ҳолда унинг қатор сифатларини ўзгартириш.\nҲозир ҳукм сураётган янгиланиш намуналарининг қандай хавфи бўлиши мумкин?\nХавф янгиланишни ҳар кимнинг миллий ривожланиш намунасини ҳамма учун умумий, оммабоп намунага алмаштириш сифатида кўришда намоён бўлмоқда. Бинобарин, ҳаётнинг ўзи бу фикрнинг мутлақо хато эканини кўрсатиб берди. Амалда ҳар бир минтақа ва ҳар бир давлат ўзининг мустақил ривожланиш намунасини шакллантирмоқда.\nМиллий урф-одатларимиз, тилимиз ва мусиқамиз, адабиётимиз, удумларимиз, бир сўз билан айтганда, миллий руҳимиз жисмимизда мангу қолиши керак.\nАбайнинг донолиги, Ауезовнинг уламолилиги, Жамбилнинг қўшиқлари ва Қурманғазининг куйлари, асрлар қаъридан келаётган боболар саси – бу бизнинг маънавий маданиятимизнинг бир парчасигина.\nШу билан бирга, янгиланиш тушунчасининг ўзи бирмунча эскирган, глобал оламга ёпишмайдиган айрим қоидалар ва одатлардан воз кечиш деганни билдиради.\nМасалан, маҳаллийчиликни олиб кўрайлик. Албатта, туғилган ернинг тарихини билган ва ундан фахрланган яхши. Бироқ ундан ҳам муҳимроқ масалани – ўзингнинг яхлит буюк миллат фарзанди эканингни унутишга асло бўлмайди.\nБиз ҳар ким ўзининг қандайдир бир ишга қўшган улуши ва касбий малакасига қараб баҳоланадиган меритократик жамият қурмоқдамиз. Бу тузум енг ичида давом этаётган ошна-оғайинигарчиликни кўтармайди.\nБуларнинг барини батафсил айтишдан мақсадим – вужудимиздаги яхши ва ёмонни санаб, кўрсатиш эмас. Мен қозоғистонликларнинг ҳеч қачон ўзгармайдиган иккита қоидани тушуниб, моҳиятини англаб олишларини хоҳлайман.\nБиринчиси – миллий код, миллий маданият сақланмаса, ҳеч қандай янгиланиш бўлмайди.\nИккинчиси – олға босиш учун миллатнинг ривожланишига тўғаноқ бўладиган ўтмишнинг консерватив жиҳатларидан воз кечиш керак.\n4. Билимнинг тантана қилиши\nБилимли, кўзи очиқ, дили уйғоқ бўлишга интилиш – қонимизда бор хусусият.\nМустақиллик йилларида жуда кўп ишлар бажарилди. Ўн минглаб ёшларни жаҳоннинг нуфузли университетларида ўқитиб, тайёрладик. Бу иш ўтган асрнинг тўқсонинчи йиллари аввалида йўлга қўйилган “Бўлашақ” дастуридан бошланди. Элимизда жуда юқори даражадаги бир қатор университетлар очилди, заковат мактаблари тизими шаклланди. Бошқа кўплаб ишлар ҳам уддаланди.\nБинобарин, билимнинг тантанаси барча учун умумий бўлиши керак. Бунинг аниқ, исбот талаб қилмас сабаблари бор. Технологик инқилобнинг боришига қарасак, яқин ўн йил мобайнида ҳозирги касбларнинг ярми йўқолиб кетади.\nИқтисодиётнинг касбий сифати илгари ва ҳозир, ҳеч бир замонда бу қадар жадал ўзгармаган.\nБиз бугун янги номдаги, эртагаёқ эскига айланадиган, оёқ олиши илдам даврга қадам қўйдик. Бундай шароитда касбини асло қийналмай, осонликча ўзгартиришга қобилиятли, ўта билимли одамларгина муваффақият қозонади.\nШуни аниқ тушунганимиз учун биз таълимга бўлинадиган бюджет маблағи улуши бўйича оламдаги энг пешқадам эллар тоифасига кирганмиз.\nМуваффақиятли бўлишнинг энг асосий, бош омили билим эканини ҳар ким теран тушуниши керак. Ёшларимиз устувор берадиган мақсадлар қаторида билим ҳар доим биринчи ўринда туриши шарт. Сабаби, қадриятлар тизимида билимни ҳамма нарсадан устун қўядиган миллатгина ютуққа эришади.\n5. Қозоғистоннинг ноинқилобий, эволюцион ривожланиши\nЖорий йилда Евроосиё материгининг жуда катта ҳудудини остин-устин қилган 1917 йилги октябрь воқеасига 100 йил тўлади.\nБутун ХХ аср инқилобий силсилаларга тўла бўлди. Бу ўша ҳудуддаги барча миллатларга муайян таъсир кўрсатиб, ўзлигини бутунлай ўзгартириб юборди.\nҲар бир юрт тарихдан ўзича таълим олади, бу – ҳар кимнинг ўз ихтиёридаги нарса.\nБировга ўз фикрингни зўрлаб ўтказишга ҳеч қачон бўлмайди. Бизга тарих тўғрисида ўзларининг субъектив фикрларини тиқиштиришга ҳам ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ.\nЎтган ХХ аср халқимиз учун ҳасратга тўла, аянчли ва зулматли аср бўлди.\nБиринчидан, миллий ривожланишнинг қадимдан давом этиб келаётган, ўзимизгагина хос йўли биратўла барбод қилиниб, ижтимоий тузумнинг бизга ёт намунаси ихтиёрсиз тиқиштирилди.\nИккинчидан, миллатимизга мисли кўрилмаган демографик зарба берилди. Унинг яраси бир асрдан бери ҳануз битмай келади.\nУчинчидан, қозоқ тили ва маданияти таназзулга дучор бўлаёзди.\nТўртинчидан, элимизнинг кўпгина минтақалари экологик офат ҳудудларига айланди.\nАлбатта, тарих фақат оқ доғлардан иборат эмас.\nХХ аср Қозоғистонга бир қатор эзгуликлар ҳам берди.\nИндустрлаштириш, ижтимоий ва саноат инфратузилмаларининг қурилиши, янги зиёлилар шаклланишини шунга мисол қилиш мумкин.\nБу даврда элимизда маълум бир янгиланиш бўлди. Бироқ, бу – миллатнинг эмас, минтақанинг янгиланиши эди.\nБиз тарих сабоғини теран тушуниб олишимиз керак. Инқилоблар даври ҳали битгани йўқ. Фақат унинг шакли ва мазмуни тубдан ўзгарди.\nБизнинг кечаги тарихимиз, инкор қилиб бўлмас бир ҳақиқатга – эволюцион тараққиётгина миллатнинг ривожланишига имкон беришига кўзимизни етказди.\nБундан хулоса чиқара олмасак, яна тарихнинг темир қопқонига тушамиз. Шундай экан, эволюцион тараққиёт қоидаси ҳар бир қозоғистонликнинг алоҳида шахсий дастурига айланиши зарур.\nБироқ жамиятнинг эволюцион ривожланиши қоида сифатида мангу бурканиб олишнинг синоними эмас.\nШу сабабли, тарихнинг аччиқ сабоғини тушунибгина қўймай, ўзимиз ҳар куни кўриб юрган ҳозирги жараёнлардан хулоса чиқариб, келажакнинг йўналишига қараб, фаҳмлай олишимиз ҳам жуда муҳим.\nБугунги кунда инқилоблар қиёфасини ўзгартириб, миллий, диний, маданий, сепаратистик парда ёпиниб олди. Бироқ ҳаммаси ҳам, ахийри қон тўкиш, иқтисодий таназзул билан якун топишини кўриб турибмиз.\nШунинг учун жаҳондаги воқеаларни фикр элагидан ўтказиб, хулоса чиқариш – жамиятнинг ҳам, сиёсий партиялар ва ҳаракатларнинг ҳам, таълим тизимининг ҳам кенг қамровли дунёқараши, маънавий ишининг бир қисми.\n6. Тафаккурнинг очиқлиги\nКўплаб муаммолар жаҳоннинг шиддат билан ўзгараётганига қарамай омма онгининг “оила, рўзғор ташвиши” доирасида қолаётганидан келиб чиқади.\nБир қараганда, ер юзидаги миллиарддан ортиқ одам она тили билан бирга, профессионал алоқа воситаси сифатида ёппасига ўрганаётган инглиз тилини бизнинг ҳам оммавий равишда ҳамда жадал ўрганишимиз кераклиги ҳеч бир исботни талаб қилмайдигандай гўё.\nЕвропа Иттифоқининг 400 миллиондан ортиқ фуқароси она тиллари – немис, фаранг, испан, италян ёки бошқа тилларни ҳурмат қилмайдими? Ёки 100 миллионлаган хитой ва индонезияликлар, малайзияликлар инглиз тилини эрмакка ўрганаётирми?\nБу – кимларнингдир шунчаки хоҳиши эмас, дунё оламига эркин кириб, иш юритишнинг асосий шарти.\nБироқ масала шунга қараб қолгани йўқ. Онгнинг очиқлиги идрокнинг учта ўзгачалигини билдиради.\nБиринчидан, у бутун жаҳонда, ер куррасининг ўзига тегишли ҳудудида ҳамда ўз элининг атрофида нималар бўлаётганини тушунишга имкон беради.\nИккинчидан, у янги технология оқими олиб келадиган ўзгаришларнинг барчасига тайёр бўлиш деган сўз. Яқин ўн йилда бизнинг яшаш тарзимиз: иш, турмуш, дам олиш, уй-жой, инсоний муносабатлар, қисқаси, барчаси тубдан ўзгаради. Биз бунга ҳам тайёр бўлишимиз лозим.\nУчинчидан, бу – ўзгаларнинг тажрибасини олиб, энг илғор ютуқларини ўз жисми-жонига сингдириш имконияти. Осиёдаги икки улуғ мамлакат – Япония ва Хитойнинг бугунги қиёфаси – ана шу имкониятлардан самарали фойдаланишнинг чинакам намунаси.\n“Ўзимникигина – тансиқ, ўзганики – сассиқ”, деб четга чиқариб қўймай, очиқ бўлиш, бошқаларнинг илғор ютуқларини қабуллай билиш, бу – муваффақият калити, шунингдек, очиқ тафаккурнинг асосий кўрсаткичларидан бири.\nАгар қозоғистонликлар ер юзига уйларидан чиқмай, деразадан қараб туриб баҳо берадиган бўлса, оламда, қитъада, ҳатто қўшни элларда қандай довул бўлаётганини кўра олмайди.\nУфқнинг нариги томонида нималар бўлаётганини ҳам билмайди. Ҳатто, бир қатор тамойилларимизни тубдан қайта кўриб чиқишга мажбурлайдиган ташқи таъсирларнинг моҳиятини англолмай, тушунолмай ҳам қолади.\nII. ЯҚИН ЙИЛЛАРДАГИ ВАЗИФАЛАР\nИжтимоий онг янгиланишнинг асосий қоидаларини шакллантиришнигина эмас, шу билан бирга, бизнинг замон синовларига муносиб зарба беришимиз учун зарур аниқ лойиҳаларни амалга оширишимизни ҳам талаб қилади.\nШу муносабат билан мен келгуси йилларда пухта йўлга қўйиш керак бўлган бир нечта лойиҳани таклиф этаман.\nБиринчидан, қозоқ тилини аста-секин лотин алифбосига кўчириш ишларини бошлашимиз зарур. Биз бу масалага нечоғлик изчиллик зарурлигини теран тушуниб, диққат билан қараб келамиз ва унга киришишга мустақиллик олгандан бери пухта тайёрландик.\nҚозоқ тилининг алифбоси жуда терандан томир олганини биласизлар.\nVI-VII асрлар – эрта ўрта аср даври. Бу вақтда Евроосиё материгида фанга “Ўрхун-Енисей ёзувлари” деган ном билан танилган қадим туркийларнинг руник ёзуви пайдо бўлиб, қўлланилди.\nУ инсоният тарихидаги энг қадимий алифболардан бири сифатида маълум.\nV-XV асрларда туркий тил Евроосиё материгининг жуда катта қисмида миллатлараро алоқа тили бўлди.\nМасалан, Олтин Ўрданинг барча расмий ҳужжатлари ва халқаро хат-хабарлари асосан ўрта асрдаги туркий тилда ёзилиб келди.\nХалқимиз Ислом динини қабуллагандан сўнг руник ёзувлар аста-секин сиқиб чиқарилиб, араб тили ва араб алифбоси тарқала бошлади.\nX асрдан XX асргача, 900 йил мобайнида Қозоғистон ҳудудида араб алифбоси қўлланилди.\n1929 йил 7 августда СССР Марказий Ижроия Қўмитаси ва СССР Халқ Комиссарлари Кенгаши Президиуми лотин ёзувига асосланган “Ягона туркий алифбо”ни жорий этиш тўғрисида қарор қабуллади. Лотин ҳарфлари асосидаги ёзув услуби 1929 йилдан 1940 йилгача амалда бўлди, кейин кириллчага алмаштирилди.\n1940 йилнинг 13 ноябрида “Қозоқ ёзувини лотинлаштирилган алифбодан рус графикаси негизидаги янги алифбога ўтказиш тўғрисида” қонуни қабулланди.\nШундай қилиб, қозоқ тили алифбосини ўзгартириш тарихи аслида аниқ сиёсий сабабларга кўра амалга оширилгани маълум бўлади.\nМен 2012 йил декабрь ойида эълон қилган “Қозоғистон – 2050” стратегиясида “2025 йилдан бошлаб лотин алифбосига кўчишга киришишимиз керак”лигини билдирганман.\nБу – ўша пайтдан бошлаб барча соҳаларда биз лотин ҳарфига кўчишни бошлаймиз, деган сўз. Яъни, 2025 йилга бориб иш қоғозлари, даврий матбуот, дарсликлар, ҳамма-ҳаммасини лотин имлосида босиб чиқара бошлашимиз керак.\nБу вақт ҳам яқинлашиб қолди, биз фурсатни бой бермай, бу ишни ҳозирдан йўлга қўйишимиз зарур. Ўта мураккаб ишни бошлаш учун зарур тайёргарликка бугундан киришамиз. Ҳукумат қозоқ тилини лотин алифбосига кўчиришнинг аниқ жадвалини тайёрлаши лозим.\nЛотинчага кўчишнинг чуқур мантиғи бор. Бу ҳозирги замон технологик муҳитининг, коммуникациянинг, шунингдек, ХХI асрдаги фан ва таълим жараёнларининг ўзига хосликларига боғлиқ.\nМактаб бағрида болаларимиз инглиз тилини ўқиб, лотин ҳарфларини шундоғам ўрганишаяпти. Шу боис ёш бўғин учун ҳеч қандай қийинчилик, тўсиқ бўлмайди.\n2017 йилнинг сўнгига қадар олимларнинг кўмаги билан, бутун жамоатчилик билан маслаҳатлашган ҳолда қозоқ алифбосининг янги графикасидаги ягона стандарт нусхасини қабуллаш даркор. 2018 йилдан бошлаб янги алифбони ўргатадиган мутахассисларни ва ўрта мактабларга мўлжалланган дарсликларни тайёрлашга киришишимиз керак.\nОлдимиздаги 2 йилда ташкилий ва услубий ишлар юритилиши лозим.\nАлбатта, янги алифбога мослашув даврида маълум бир вақтгача кирилл имлоси ҳам қўлланилиб боради.\nИккинчидан, ижтимоий ва гуманитар фанлар бўйича “Янги гуманитар таълим. Қозоқ тилидаги 100 та янги дарслик” лойиҳасини ҳам йўлга қўямиз.\n1. Биз тарих, сиёсатшунослик, жамиятшунослик, фалсафа, психология, маданиятшунослик ва филология фанлари бўйича талабаларга тўлақонли билим бериш учун зарур барча шарт-шароитларни яратишимиз лозим. Гуманитар зиёли қавм вакиллари элимизнинг олий ўқув юртларидаги гуманитар кафедраларни қайтадан аслига келтириш орқали давлат қўлловига эга бўлишади. Бизга фақатгина муҳандислар ва шифокорларгина эмас, ҳозирги замонни ва келажакни теран тушуна оладиган одамлар ҳам ҳаводай зарур.\n2. Биз олдиндаги бир неча йил ичида гуманитар таълимнинг барча йўналишлари бўйича жаҳондаги энг яхши 100 дарсликни турли тиллардан қозоқ тилига таржима қилиб, ёшларга ер юзидаги таниқли намуналар негизида билим олиш имкониятини яратиб берамиз. 2018-2019 ўқув йилининг ўзида талабаларни ана шу дарсликлар билан ўқита бошлашимиз керак.\n3. Бунинг учун мавжуд таржима тузилмалари асосида нодавлат Миллий таржима бюроси тузилиши зарур. У Ҳукуматнинг буюртмасига кўра 2017 йил ёзидан тегишли ишларга киришавергани маъқул.\nБу дастур орқали нималарга эришамиз?\nЭнг аввало, юз минглаб талабага янги сифат даражасида билим бера бошлаймиз.\nБу – таълим соҳасида дунёвий рақобатга мумкин қадар мослашган мутахассисларни тайёрлаш, деган сўз.\nБунга қўшимча равишда янги мутахассислар очиқлик, прагматизм ва рақобатбардошлик қобилияти каби тафаккурни янгилашнинг асосий қоидаларини жамиятда қарор топтирадиган асосий кучга айланади. Пировардида келажакнинг пойдевори илм даргоҳларининг аудиторияларида қаланади.\nБизнинг ижтимоий ва гуманитар билимимиз кўп йиллар мобайнида биргина таълимот доирасида чекланиб, дунёга биргина нуқтаи-назар билан қарашга мажбур бўлдик. Оламдаги энг яхши 100 дарсликнинг қозоқ тилида чиқиши 5-6 йилдан кейиноқ мевасини бера бошлайди. Шу сабабли, вақтни ўтказмай, энг замонавий, сайланма намуналарни олиб, уларнинг қозоқ тилидаги таржимасини тайёрлашимиз зарур.\nБу – давлатнинг вазифаси.\nҲукумат буни таржимон мутахассислар билан таъминлаш, муаллифлик ҳуқуқи, ўқув-услубий дастурлар ва профессор-ўқитувчилар таркибини белгилаш каби жиҳатларни инобатга олган ҳолда мажмуавий равишда ҳал қилиши лозим.\nУчинчидан, қозоқ “Туғилган ерга туғингни тик”, деб бежиз айтмаган.\nВатанпарварлик киндик қонинг томган заминингга, ўсган овулингга, шаҳар ва ўлкангга, яъни туғилган ерингга муҳаббатдан бошланади. Шунинг учун ҳам “Туғилган ер” дастурини татбиқ этишни таклиф қиламан. Унинг миқёси жадаллик билан кенгайиб, “Туғилган эл”га уланади.\nМасалан, “Овулим – қўшиғим”ни айтганда, “Туғилган ерини сева олмаган туғилган элини сева оларми?” деб куйлар эдик. Диққат билан қарасак, булар – мазмуни жуда чуқур сўзлар.\nДастур нега “Туғилган ер” – деб аталади?\nОдам боласи – чексиз ақлнинггина эмас, ажойиб туйғуларнинг ҳам соҳиби. Туғилган ер – ҳар кимнинг кўз очиб кўрган, бағрида эмаклаб, тетапоя қилган хосиятли макони, талай одамларнинг умрбод яшайдиган ўлкаси. Уни, қайда юрсада, дили тўрида асраб, аллалаб ўтмайдиган инсон боласи йўқ.\nТуғилган ерга, унинг маданияти ва урф-одатларига ўзгача иштиёқ билан ёндашиш – ҳақиқий ватанпарварликнинг муҳим кўринишларидан бири.\nБу ҳар қандай халқни шунчаки бирлаша қолган жамоат эмас, чин маънода миллат қиладиган маданий-генетик коднинг негизидир.\nАждодларимиз асрлар бўйи учган қушнинг қаноти толиб, югурган ҳайвоннинг туёғи тўзадиган бепоён ҳудуднигина ҳимоя қилгани йўқ.\nУлар миллатнинг келажагини, кейинги авлодини, бизларни муҳофаза қилдилар. Ҳар тарафдан очкўзлик билан қараган бегоналарга Отамаконнинг бир қаричини ҳам олдирмай авлодига мерос қилиб қолдирдилар.\nТуғилган ерига муҳаббат нимани билдиради, умуман олганда дастурнинг аҳамияти нимада?\nБиринчи, бу таълим соҳасида кенг кўламли ўлкашунослик ишларини юритиш, экологияни яхшилаш ва аҳоли манзилларини ободонлаштиришга алоҳида эътибор беришни, маҳаллий даражадаги тарихий ёдгорликлар ва маданий иншоотларни аслига келтиришни кўзлайди.\nВатанпарварликнинг энг яхши намунаси ўрта мактабда туғилган ернинг тарихини ўқишда кўриниш топса, қанийди.\nТуғилган ернинг ҳар бир сойи ва қири, тоғи ва ўзани тарихдан ҳикоя қилади. Ҳар бир ер номининг келиб чиқиши ҳақида талай ривоят ва ҳикоятлар бор. Ҳар бир ўлканинг халқига совуқда пана, иссиқда соя бўлган, исмлари эл эсида қолган буюк фарзандлари бор. Буларнинг ҳаммасини ёш авлод билиб улғайиши зарур.\nИккинчи, бошқа ўлкаларга кўчиб кетса ҳам туғилган заминини унутмай, унга ғамхўрлик қилишни истаган тадбиркорлар, амалдорлар, зиёлилар ва ёшларни уюштириб, қўллаш керак. Бу – шаклланган ва чинакам ватанпарварлик туйғуси, у ҳар кимда бўлиши мумкин. Уни тақиқламай, аксинча, рағбатлантириш керак.\nУчинчи, маҳаллий ҳокимият “Туғилган ер” дастурини уюшқоқлик ва изчиллик билан йўлга қўйиши лозим.\nБу ишни назоратсиз қолдиришга бўлмайди, пухта ўйлаштириб, халққа тўғри тушунтириш зарур.\nТуғилган ерига ёрдамлашган инсонларни қўллаш ва ҳурматлашнинг турли йўлларини топиш лозим.\nБу борада ҳам қилинадиган ишлар кўп.\nАна шу орқали шаҳарларни кўкаламзорлаштириш, мактабларни компьютерлаштириш, маҳаллий олий ўқув юртларига ҳомийлик қилиш, музейлар ва галереялар жамғармасини бойитиб бориш мумкин.\nҚисқача айтганда, “Туғилган ер” дастури умуммиллий ватанпарварликнинг ҳақиқий ўзагига айланади.\nТуғилган ерга муҳаббат туғилган элга – Қозоғистонга бўлган ватанпарварлик туйғусига уланиб кетади.\nТўртинчидан, маҳаллий обидалар ва аҳоли манзилларига йўналтирилган “Туғилган ер” дастуридан ташқари биз халқнинг онгига ундан ҳам муҳимроқ – умуммиллий муқаддас жойлар тушунчасини сингдиришимиз зарур.\nБунинг учун “Қозоғистоннинг муқаддас маънавий қадриятлари” ёки “Қозоғистоннинг хосиятли ерлари географияси” лойиҳаси керак.\nБиз – бепоён ер ва ўта бой тарихга эга элмиз. Буюк Даштнинг кўз етмас бепоён сарҳадлари тарихда турли ролларни ўйнаган. Бироқ шундай маънавий жўғрофий белбоғда макон қурган халқнинг тўннинг ички боғичидек мустаҳкам алоқаси ҳеч қачон узилмаган.\nБиз тарихимизда ана шундай чиройли, маънавий, хосиятли жойларимизнинг яхлит тизимини ҳеч қачон яратмаганмиз.\nМасала элимиздаги ёдгорликлар, иморатлар ва кўҳна шаҳарларни аслига келтиришда эмас.\nҒоянинг туб илдизи Улитау тўридаги ёдгорликлар мажмуаси, Хожа Аҳмад Яссавий мақбараси, Тарознинг қадимий обидалари, Бекет ота мақбараси, Олтойдаги кўҳна зиёратгоҳлар ва Еттисувдаги муқаддас масканлар ҳамда бошқа ерларни ҳам ўзаро боғлай бориб, миллат онгида мажмуа сифатида жойлаштиришни кўзлайди.\nБуларнинг ҳаммаси қўшилганда халқимиз миллий ўзлигининг мустаҳкам асосини ташкил қилади.\nБиз ёт мафкураларнинг таъсири ҳақида айтганда, уларнинг ортида бошқа халқларнинг маълум бир қадриятлари ва маданий рамзлари турганини ёдда тутишимиз зарур.\nДемак, уларга ўзимизнинг миллий қадриятларимиз орқалигина зарба бера оламиз.\nҚозоғистон хосиятли жойларининг маданий-жўғрофий ўзаги – неча аср ўтса-да, бизни ҳар қандай маънавий қашшоқликдан сақлаб, омон олиб чиқадиган рамзий қалқонимиз ҳамда миллий ғуруримизнинг қайнар булоғидир.\nУ – миллий ўзлик негизларининг асосий элементларидан бири. Шунинг учун мингйиллик тарихимизда биз илк бор ана шундай улуғвор лойиҳани ишлаб чиқиб, амалга оширишимиз керак.\nБу йил Ҳукумат жамоатчилик билан маслаҳатлашган ҳолда лойиҳани тайёрлаши керак. Унда учта масалани қамраб олган дуруст. Аниқроқ қилиб айтганда:\n1. Мазкур “Маданий-жўғрофий ўзак”нинг роли ва унга кирадиган жойлардан ҳар бир қозоғистонлик хабардор бўлиши учун ўқув-оқартув ишларини юритишимиз зарур.\n2. ОАВ шундан келиб чиқадиган миллий ахборот лойиҳалари билан тизимли равишда, астойдил шуғулланиши керак.\n3. Ички ва ташқи маданий туризм халқимизнинг ана шу муқаддас меросига таяниши даркор. Маданий аҳамиятлилиги жиҳатидан бизнинг Туркистон ёки Олтой – миллий ёки қитъавий эмас, балки дунё миқёсидаги бойлигимиз.\nБешинчидан, замонавий дунёдаги рақобатбардошлик қобилияти – маданиятнинг ҳам рақобатбардошлик қобилияти деган сўз. АҚШнинг “қирғийқовоқ уруш” давридаги даромадининг салмоқли қисми Голливуднинг ҳиссасида.\nБиз XXI асрнинг дунёвий харитасида ҳеч кимга ўхшамайдиган, ўз ўрнига эга миллат бўламиз, десак, “Жаҳондаги замонавий қозоғистонча маданият” лойиҳасини амалга оширишимиз керак.\nДунё бизни “қора олтин” ёки ташқи сиёсатдаги йирик ташаббусларимиз билангина эмас, балки маданий ютуқларимиз орқали ҳам таниши зарур.\nУшбу лойиҳа нимани кўзлайди?\nБиринчи, мамлакат маданияти БМТнинг олти тили – инглиз, рус, хитой, испан, араб ва француз тилларида сўзлаши учун мақсадли тамойилимиз бўлиши шарт.\nИккинчи, у бугунги қозоғистонликлар яратган ва яратаётган замонавий маданият бўлиши лозим.\nУчинчи, маданий хазиналаримизни жаҳон жамоатчилигига таништиришнинг мутлақо янги усулларини топиш керак.\nМаданий маҳсулотларимиз фақат китоб тарзида эмас, балки турли мультимедиа услубларида ҳам чиққани яхши.\nТўртинчи, унга кенг қамровли давлат қўллови кўрсатилиши зарур. Ташқи ишлар, Маданият ва спорт, Ахборот ва коммуникациялар вазирликлари тизимли равишда, тиғиз алоқада иш юритиши керак.\nБешинчи, бу ишда ижодкор зиёлилар, шу жумладан, Ёзувчилар уюшмаси ва Фанлар академияси, университетлар ҳамда жамоат ташкилотлари катта роль ўйнаши керак.\nБиз замонавий маданиятимизнинг қандай вакиллари дунё саҳнасига йўл олиши кераклигини аниқлаб олишимиз зарур.\nМиллий маданиятимизнинг энг яхши намуналарини саралаб олгандан кейин чет элларда уларни таништириш маросимларини ўтказамиз.\n2017 йил ер юзига маданият соҳасидаги қандай муваффақиятларимизни намойиш этишимизни аниқлаб олиш жиҳатидан ҳал қилувчи йил бўлади. Шундан сўнг ноёб дастурни 5-7 йилда ишончли амалга ошира оламиз.\nШундай қилиб, минг йиллик тарихимизда асл маданиятимиз илк бор дунёнинг барча қитъаларига йўл олиб, асосий тилларда сўзлайди.\nОлтинчидан, миллат ифтихори илгари ўтган қаҳрамон боболаримиз, донишманд бийларимиз ва бахшиларимизгина бўлиб қолмаслиги керак.\nМен бугунги замондошларимизнинг муваффақиятлари тарихига ҳам эътибор қаратилишини таклиф этаман.\nБу ғояни “Қозоғистондаги 100 янги ном” лойиҳаси орқали амалга оширган маъқул.\nМамлакатимизнинг Мустақиллик солномаси ёзила бошлаганига атиги 25 йил бўлди. Бу – тарих нуқтаи назарида қисқагина вақт бўлса-да, юртимиз учун асрга татигулик давр. Албатта, бажарилган ишларнинг аҳамияти ва кўламига асло шубҳа йўқ.\nБинобарин, шу катта ишни бажарган, мамлакат ривожига зўр улуш қўшган фуқароларнинг ўзлари ва уларнинг муваффақиятга эришиш тарихи, одатда қуруқ далиллар ва рақамлар соясида қолиб кетади. Аслида Қозоғистоннинг ҳар бир ютуғи ортида хилма хил тақдирлар турибди.\n“Қозоғистондаги 100 янги ном” лойиҳаси – Мустақиллик йилларида муваффақиятга эришган, республикамизнинг ҳар бир минтақасида яшовчи турли ёшдаги, турли этнос вакилларининг тарихи.\nЛойиҳада одамларнинг аниқ тақдирлари ва аниқ таржимаи ҳоллари орқали бугунги, замонавий Қозоғистоннинг қиёфаси намоён бўлади.\nБиз “Олдингдан оққан сувнинг қадри йўқ” нақлининг маъносига етавермаймиз. Ваҳоланки, Мустақиллик даврида ўзининг меҳнати, билими, санъати билан танилган қанча-қанча замондошларимиз бор. Уларнинг босиб ўтган йўллари – ҳар қандай статистикадан зиёда кўрсаткич.\nШунинг учун уларни телевизион ҳужжатли асарларнинг қаҳрамонларига айлантиришимиз керак. Ёшлар ҳаётга тўғри кўз билан қараб, ўз тақдирларига ўзлари эга бўла оладиган инсонлар бўлиб етишишлари учун уларга намуналарни тавсия этишимиз лозим.\nҲозирги медиамаданиятни отилиб чиқиб гапирадиган сўзамоллар эмас, балки ҳаётнинг ўзидан олинган ишонарли воқеалар шакллантиради. Бундай воқеаларни кўрсатиш оммавий ахборот воситаларининг асосий объектига айланиши даркор.\nМазкур лойиҳанинг учта масалани ҳал этишга йўналтирилгани дуруст.\n1. Ақли, меҳнати, истеъдоди билан замонавий Қозоғистонни барпо этаётган аниқ одамларни жамиятга танитиш.\n2. Уларга ахборий қўллов кўрсатиб, машҳурлаштиришнинг янги мультимедиа майдонини шакллантириш.\n3. “100 янги ном” лойиҳасининг минтақавий нусхасини ишлаб чиқиш. Эл-юрт миллатимизнинг олтин жамғармасига кирадиган шахсларни билиши шарт.\nДавлат ва миллат пўлатдан қуйилиб, қотиб қолган нарсалар эмас, муттасил ривожланиб борувчи тирик организмга ўхшайди. Улар яшаш учун замон оқимига онгли равишда мослашиш қобилиятига эга бўлиши керак.\nЯнги дунёвий тенденциялар ҳеч кимдан сўрамай, эшик қоқмасдан бирданига кириб келади. Шунинг учун, замонга қараб янгиланиш вазифаси барча давлатларнинг олдида турибди.\nСимобдай сирғалувчи вақт ҳеч кимни кутиб турмайди, янгиланиш ҳам тарихнинг ўзи сингари давом этаверадиган жараён.\nИкки давр тўқнашган таҳликали чоғда Қозоғистонга тубдан янгиланиш ва янги ғоялар орқали келажагини барқарор қилишнинг мисли кўрилмаган тарихий имкониятлари берилмоқда.\nМен барча қозоғистонликлар, айниқса, ёш авлод янгиланиш ҳақидаги таклифларимнинг моҳиятини теран тушуниб олади, деб ишонаман.\nЯнги шароитда янгиланишга бўлган ички интилиш – тараққиётимизнинг энг асосий қоидаси. Яшаш учун ўзгара билиш керак. Унга кўнмаганлар тарихнинг тўзонига кўмилиб қолаверади.\n, 2017-04-24, 12:10 203


Президентимизнинг 2017 йил 22 декабрда Олий Мажлисга қилган Мурожаатномасидан келиб чиқиб ташкил этилган тадбирда вилоятдаги 564 та корхона ва ташкилот ўзларида мавжуд 2758 та бўш иш ўрни билан иштирок этди.\nВилоят бўйича муқаддам судланиб, судланганлик ҳолати тугалланмаган шахслар 2 минг 239 нафарни, чет элдан қайтиб келганлар 32 минг нафарни, кам таъминланган оилалар 15 минг 447 тани ташкил этмоқда. 2016/2017 ўқув йилида касб-ҳунар коллежларини битирган ва ҳозир иш билан банд бўлмаган 7 минг 604 нафар ёшлар мавжуд.\nМазкур меҳнат ярмаркаси ҳам иш топишда қийналаётган кам таъминланган оилалар вакиллари, муқаддам судланганлар, чет элдан қайтиб келганлар, олий ўқув юрти ва касб-ҳунар коллежларини битирган ёшлар, иш билан банд бўлмаган хотин-қизлар, алимент ололмаётган аёллар ҳамда ҳозирда ишсиз бўлган шахслар бандлигини таъминлашга қаратилгани билан аҳамиятлидир.\nТадбирда вилоят ҳокими Т. Жўраев, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакили Д. Қосимов, Халқаро пресс-клуб раҳбари Ш. Қудратхўжаев мазкур меҳнат ярмаркаси банд бўлмаган аҳолини доимий иш билан таъминлаш ҳамда фаровонлигини оширишга хизмат қилишини таъкидлади.\nЯрмарка доирасида вилоятнинг турли ҳудудларида яшовчи эҳтиёжманд оилаларга вилоят ҳокимлиги, касаба уюшмалари ташкилотлари бирлашмаси вилоят кенгаши ва «Маҳалла» хайрия жамоат фонди томонидан газ плитаси ва бошқа маиший техник воситалари совға қилинди.\nКасб-ҳунар коллежлари битирувчилари, тадбиркорларга банклардан имтиёзли кредит олиш ҳуқуқини берувчи 100 дан ортиқ сертификатлар топширилди.\nЎтказилган бўш иш ўринлари ярмаркасида иштирок этган 1911 нафар ишсиз фуқароларнинг 780 нафарига ишга жойлашиш учун йўлланмалар берилди. Йўлланма берилганларнинг 270 нафари кам таъминланган оилалардаги иш қидирувчилар, 241 нафари ёшлар ва 230 нафар хотин-қизлардан иборат.\n22.02.2018 274 № 14 Иқтисодиёт


Ҳаттоки мактаб ўқувчиси ҳам бир вақтнинг ўзида сут ва сельдь балиғини истеъмол қилиш кутилмаган эффект бериши мумкин эканини яхши билади. Бироқ, бу жуфтликдан бошқа ҳам қатор маҳсулотлар борки, улар бир-бири билан унчалик “чиқишмайди”. Агарда, улар биргаликда истеъмол қилинса, овқатни хазм қилиш тизимидаги табиий жараёнларни бузиши ва инсонларнинг ўзларини ёмон ҳис қилишларига олиб келиши мумкин.\nAdMe овқатланиш бўйича мутахассислар тавсияларини жиддий ўрганиб чиқди ҳамда бирга истеъмол қилинмаслиги лозим бўлган маҳсулотлар номини келтирди.\nБутерброд + қаҳва\nФото: Depositphotos | Depositphotos\nВақт йўқлигида тез нонушта қилиб олиш, деганда, пишлоқли бутерброд ва қаҳва кўз ўнгимизга келади. Бунда пишлоқнинг барча фойдали хусусиятлари бир зумда йўқолади. Нонда бўлган оддий углеводлар кальцийнинг сингишига ҳамда асаб ва юрак-қон томир тизимига фойда келтиришига халақит беради. Эрийдиган қаҳва қўшиладиган бўлса, бу жараён умуман йўққа чиқади.\nМаслаҳат: Агарда, бу “жуфтлик”дан бутунлай воз кечиш мушкул бўлса, ҳеч бўлмаса қаҳвани кўк чойга алмаштириш керак.\nПомидор + бодринг\nПомидор ва бодрингдан тайёрланган салат ёзги вақтда айниқса жуда оммабоп ва қарийб ҳар бир столда кўзга ташланади. Бироқ сўнгги тадқиқотларнинг кўрсатишича, бу сабзавотларни аралаштириш организмдаги биокимёвий реакцияларни бузади. Ортиқча тузлар, вақт ўтиши билан шишганлик пайдо бўлади, фойдали витаминлар эса тўла ҳажмда олинмайди.\nМаслаҳат: Маҳсулотларни алоҳида истеъмол қилиш керак. Бугунги кечки овқатингизда помидор ва кўкатлардан тайёрланган салат бўлса, эртага бодринглардан фойдаланинг.\nКартошка + гўшт\nФото: Depositphotos | Pixabay\nУйда тайёрланган гўштли ёки котлетли картошкани барча яхши кўриб истеъмол қилади. Бироқ, бу организм учун жуда оғир бўлган “жуфтлик”дир. Крахмал (картошка) хазм қилиниши учун ишқорли, оқсил эса - кислотали муҳитни талаб қилади. Биргаликда улар ошқозонда жуда узоқ вақтга туриб қолади ҳамда турли ёқимсиз ҳолатларни беради: меъда (жиғилдон) қайнаши, кекириш, газлар ёки бошқа бузилишлар.\nМаслаҳат: гўшт билан крахмали бўлмаган сабзавотлар: сарсабил, рангли карам, брокколи, яшил ловия, баргли кўкат, цукини яхши “чиқишади”.\nГречка + сут\nМаржумак (гречка)да темир, сутда эса – кальций моддаси бор. Уларни бирлаштирса суперфойдали аралашма ҳосил бўладигандек гўё. Кўплар шундай қилишади ва нонушта ёки енгил кечки овқатни тайёрлашда айнан шу маҳсулотлардан фойдаланишади. Бироқ темир ва кальций “дўст” эмас ҳамда бир бирига хазм бўлишда халақит қилади. Биз гречка ва сутни бир вақтда истеъмол қилиб, уларнинг фойдали хусусиятларини йўқотамиз. Натижада организм биронта ҳам микроэлементни олмайди.\nМаслаҳат: Сутли маҳсулотлар ва темир моддасига эга маҳсулотларни турли вақтларда истеъмол қилинг\nМакаронлар + қийма\nФото: Pixabay| Depositphotos\nҚиймали макарондан ҳам юқоридаги сабаб туфайли воз кечган маъқул. Сўлакдаги темир птиалин ва амилаза ферментларини чиқаради, улар крахмалга ўхшаш углеводлар (вермишель)ни оддий шакарга бузиб ташлайди. Оқсилли маҳсулотлар (гўшт)нинг шакар қопламаси хавфли бирикмаларни келтириб чиқаради, улар диабет ва юрак-қон томир касалликларининг пайдо бўлишига олиб келиши мумкин.\nМаслаҳат: Пастани алоҳида таом сифатида қабул қилиш ва буғдойнинг қаттиқ навларидан бўлган макарон + кўкатлар ҳамда зираворлардан тайёрланган қайлада тўхтаган маъқул.\nСутли маҳсулотлар + ананас\nНордон мевалар хазм қилишни секинлаштиради ҳамда эрталаб айниқса оғир “кетади”. Бундан ташқари, ананас таркибига ферментли комплекс киради – сутли маҳсулотлар билан биргаликда организмнинг заҳарланишига сабаб бўлиши мумкин бўлган бромелайн.\nМаслаҳат: Ананаснинг ўрнига баргак ёки қора олхўрини қўшиш лозим.\nСут + банан\nСут ва банандан ташкил топган “жуфтлик” тез тайёрланадиган ҳамда фойдали хусусиятларга ўта муккасидан кетганлар орасида машҳур бўлиб кетган. Бироқ бу маҳсулотларнинг ўзаро мос келиши бўйича баҳслар ҳали ҳам давом этаяпти. Мутахассисларнинг фикрича, барча мевалар, айниқса ширинларини бошқа таомлардан алоҳида истеъмол қилиш керак. Улар организмда узоқ вақт сақланиб қолади, хазм бўлиш жараёнини секинлаштиради. Сутни ҳам алоҳида истеъмол қилган маъқул.\nМаслаҳат: Бананни асосий таомлар оралиғида истеъмол қилиш керак.\n21:20 / 25.05.2018


“Eurovision-2021” ғолиби аниқланди - 23.05.2021, Sputnik Ўзбекистон\nҚўшиқчи Манижа томошабин ва ҳакамларнинг 204 та овозини олиб, Россияга тўққизинчи ўринни келтирди. 23.05.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 23 май — Sputnik. Нидерландиянинг Роттердам шаҳрида Европанинг энг асосий мусиқий танловларидан бири бўлган “Eurovision-2021” ўз ниҳоясига етди.“Ahoy” аренасида кечган танлов финалида 26 та мамлакат вакиллари ғалаба учун кураш олиб борди.Томошабин ва ҳакамларнинг овоз бериш натижасига кўра, Италиянинг Måneskin рок гуруҳи “Zitti E Buoni” қўшиғи билан “Евровидение-2021” танлови ғолиби бўлди. Италия умумий ҳисобда 524 балл тўплашга муваффақ бўлди.Иккинчи ўрин Франция вакиласи Барбара Правига насиб этди. У 499 балл олди.Швейцарияга учинчи ўринни Gjon’s Tears тахаллуси билан ижод қилувчи Жон Мухарремай келтирди. У томошабин ва ҳакамларнинг 432 баллига сазовор бўлди.Россия эса танловда тўққизинчи ўринни эгаллади. Қўшиқчи Манижа мамлакатга 204 балл келтирди. Танловда Украина бешинчи ўринда, Озарбайжон 20 ўринда қайд этилди.Томошабинлар умуман овоз бермаган мамлакатлар ҳам бўлди. Испания, Германия, Нидерландия ва Британия уларнинг бирорта ҳам овози ололмаган.Энг қизиғи, Буюк Британия вакилига на томошабинлар, на ҳакамлар овоз берди. Шу тариқа мамлакат танлов тарихига о балл олган мамлакат сифатида киритилди.Қуйида “Eurovision-2021” мусиқий танлови финалини тўлиқ томоша қилиш мумкин.\nроссия, манижа, танлов\n12:00 23.05.2021 (янгиланди: 13:05 23.05.2021)\n© AFP 2018 / KENZO TRIBOUILLARDИтальянская рок-группа Måneskin\nҚўшиқчи Манижа томошабин ва ҳакамларнинг 204 та овозини олиб, Россияга тўққизинчи ўринни келтирди.\nТОШКЕНТ, 23 май — Sputnik. Нидерландиянинг Роттердам шаҳрида Европанинг энг асосий мусиқий танловларидан бири бўлган “Eurovision-2021” ўз ниҳоясига етди.\n“Ahoy” аренасида кечган танлов финалида 26 та мамлакат вакиллари ғалаба учун кураш олиб борди.\nТомошабин ва ҳакамларнинг овоз бериш натижасига кўра, Италиянинг Måneskin рок гуруҳи “Zitti E Buoni” қўшиғи билан “Евровидение-2021” танлови ғолиби бўлди. Италия умумий ҳисобда 524 балл тўплашга муваффақ бўлди.\nИккинчи ўрин Франция вакиласи Барбара Правига насиб этди. У 499 балл олди.\nШвейцарияга учинчи ўринни Gjon’s Tears тахаллуси билан ижод қилувчи Жон Мухарремай келтирди. У томошабин ва ҳакамларнинг 432 баллига сазовор бўлди.\nРоссия эса танловда тўққизинчи ўринни эгаллади. Қўшиқчи Манижа мамлакатга 204 балл келтирди.\nТанловда Украина бешинчи ўринда, Озарбайжон 20 ўринда қайд этилди.\nТомошабинлар умуман овоз бермаган мамлакатлар ҳам бўлди. Испания, Германия, Нидерландия ва Британия уларнинг бирорта ҳам овози ололмаган.\nРезультаты голосования на "Евровидении-2021"\nЭнг қизиғи, Буюк Британия вакилига на томошабинлар, на ҳакамлар овоз берди. Шу тариқа мамлакат танлов тарихига о балл олган мамлакат сифатида киритилди.\nҚуйида “Eurovision-2021” мусиқий танлови финалини тўлиқ томоша қилиш мумкин.


Эронда ҳалокатга учраган самолёт Қирғизистондан гўшт олиб келаётган эди (видео)\n14 январ куни эрталаб Эронда Бишкекдан келган Boeing-707 ҳарбий юк самолёти ҳалокатга учради. Қирғизистондаги "Манас" аэропорти матбуот котиби Алия Қурбанованинг маълум қилишитча, самолёт Эрон компаниясига тегишли бўлиб, Эрон армияси эҳтиёжлари учун гўшт ташиётган эди.\nСамолёт Бишкекка Таиланддан ярим соатлик кечикиш билан 13 январ куни кечқурун келган. Шундан сўнг, чегарачиларнинг маълумотига кўра, 16 нафар экипаж аъзоларидан 11 нафари шаҳарга чиққан. Самолёт Бишкекдан эрталабки 7.16 учиб кетган ва Теҳрон яқинидаги "Пайам" аэропортига қўниши керак эди.\nҲалокат Теҳрон яқинида тахминан эрталабки 11 ларда юз берди. Reutersнинг маълум қилишича, ҳалокат юз берган минтақада ноқулай об-ҳаво кузатилган эди. Boeing капитани "Пайам" аэропорти ўрнига Фат аэродромига фавқулотда қўнишга ҳаракат қилди, бироқ бошқарувни йўқотди. Самолёт қўниш майдончасидан ташқарига –турар жой туманига чиқиб, ёниб кетди.\nУнинг бортида бўлган 16 нафар экипаж аъзоси ва йўловчилардан 15 нафари, жумладан бир аёл ҳалок бўлди, уларнинг ҳаммаси Эрон фуқароларидир. Тирик қолган ягона киши – бортинженер шифохонага олиб борилди.\nҚирғизистон расмийларининг маълумотига кўра, Эрон армияси эҳтиёжлари учун гўшт етказиб бериш билан маҳаллий "Наведитс" компанияси шуғулланиб келади. Бу йил ҳисоби бўйича илк бор 30 тонна қўй гўшти етказиб берилиши керак эди.\n"2017 йилда 146 тонна гўшт етказиб берилган эди, 2018-йилда786 тонна етказилди, - дейди Қирғизистон Давлат ветинспекция ходими Сезимбек Шийшекеев. – Бу шу йилги биринчи юк эди. Фақат мана шу фирма Қирғизистондан Эронга юк экспорт қилиш билан шуғулланади".\n"Боинг-707" эксплуатацияга 40 йил муқадам киритилган эди. Самолётларнинг бу русуми 1958 йилдан 1979 йилгача ишлаб чиқарилган. Умумий ҳисобда фалокат ва жиддий авариялар туфайли шу моделдаги 172 самолёт ҳалокатга учраган.


Ислом Каримов: Сайловчиларга ўз миннатдорчилигимни изҳор қиламан\n01 декабр 2020, Тошкент вақти: 16:53\nПрезидент Ислом Кaримов 31 декaбрь куни Ўзбекистон хaлқигa йўллaгaн Янги йил тaбригидa пaрлaмент сaйловлaридa қaтнaшгaн овоз берувчилaргa миннaтдорчилик билдирди.\n“Сaйловлaрдa нaмойиш этилгaн юқори сиёсий вa фуқaровий фaоллик учун овоз берувчилaргa миннaтдорчилигимни изҳор қилaмaн. Булaрнинг бaрчaси фуқaролaримизнинг ҳуқуқий мaдaнияти ҳaмдa сaйловлaр нaтижaлaри вa бизнинг хaлқaро aренaдaги нуфузимиз улaрнинг фaол иштирокигa боғлиқ экaнини ҳис этиши юксaлaётгaнигa янa бир дaлилдир”, деди президент.\nЎзбекистон Марказий сайлов комиссиясига кўра, 21 декабрь куни ўтказилган парламент сайловида 18 миллион 400 минг нафар сайловчи иштирок этган (89%).\nИслом Каримов яна бир бор глобал иқтисодий инқироз давом этаётганига қарамасдан, Ўзбекистонда иқтисодий ўсиш йилига 8 фоизни ташкил қилаётганини иддао қилди.\n“Иқтисодий ўсиш 2015-йилдa ҳaм бу кўрсaткичдaн кaм бўлмaйди, иншооллоҳ”, деди президент Кaримов.\nИқтисодий барқарорликни даъво қилган президент мамлакатдаги давлатга қарашли корхоналарнинг айирмларида ишчиларга бир неча ойлаб маош тўланмаётгани, расмий маълумотларга кўра, камида 2,5 миллион ўзбекистонлик Россияда мардикорлик қилаётгани каби муаммоларни тилга олмади.


Энди суюлтирилган газ баллонлари ҳам онлайн назорат қилинади » Sangzor.uz - Инновацион ахборот портали\nSangzor.uz » Иқтисодиёт » Энди суюлтирилган газ баллонлари ҳам онлайн назорат қилинади\nЭнергетика вазирлиги ахборот хизмати хабар беришича, жорий йилнинг 15 октябридан бошлаб «Нududgazta’minot» АЖ томонидан республика ҳудудлари бўйлаб маиший газ баллонларига штрих кодли стикерларни ўрнатиш ишлари бошланди.\nБу тизим қандай тартибда амалга оширилади:\n▪ I босқич — маиший газ баллонларига махсус штрих кодли стикерлар ўрнатилади;\n▪ II босқич — истеъмолчилар ID карталар билан таъминланади;\n▪ III босқич — мазкур жараёнлар «Е-gaz» онлайн тизимига уланади.\nИстеъмолчига берилган ID картада барча маълумотлар кўриниб туради. Бу билан энди нарх-навони асоссиз ошириш муаммоси бўлмайди. Шу билан бирга бу тизимда газ баллон тарқатиш оралиғи 45 кун бўлса, 45 кун ичида фақатгина бир марта пул ечиб олинади. Яъни 45 кун ичида иккинчи бор газ баллон олишнинг имкони бўлмайди.\nАвтоматлаштирилган тизимда белгиланган маблағ тегишли муддатда ечиб олинади. Яъни, ҳайдовчи экспедитор ва таъминотчи ходимлар томонидан газ баллон учун қўлдан нақд пул олинишига йўл қўйилмайди. Бу эса ўз навбатида суюлтирилган газ таъминотида кўрсатилаётган хизмат сифатини янада ошириб, тизимдаги коррупция ҳолатларини бартараф этишга имкон беради.\nЎзбекистонда Ҳамкорбанк орқали Яндекс.Деньги ҳамёнларни тўлдириш ва идентификация қилиш имконияти яратилди


Украинада ичида 50 киши бўлган автобус ёниб кетди\nУкраинада Закарпат вилоятида, Нижний Ворота қишлоғида бугун, 5 январь куни 50 нафар сайёҳни олиб кетаётган автобус юраётганида ёниб кетди. Бу ҳақда вилоят Фавқулодда вазиятлар давлат хизмати матбуот хизмати хабар берди.\nЁнғин содир бўлган вақтда автобусда Мукачеводан Пилипецга кетаётган 50 га яқин сайёҳ бўлган.\nҚутқарувчилар етиб келишидан аввал ҳайдовчи йўловчиларни эвакуация қилишга ёрдам берган ва ўт ўчиргич ёрдамида ёнғин тарқалишини тўхтатишга ҳаракат қилган.\nЕтиб келган қутқарувчилар ёнғинни ўчиришди, ҳеч ким жабрланмади. Ваколатли хизматлар ёнғин сабабини ва етказилган зарарни аниқлайди.\nКиритилди: 21:06 05.01.2022. Ўқилди: 1629 марта. Фикрлар сони: 1 та.\nОллохимга шукр инсонларга хечнима бўлмабди


Москва ғарбида 20 ёшли талабанинг сирли ўлими юзасидан пойтахт шифокорлари ҳайратда, дея хабар бермоқда “MK” Дастлаб қизнинг касаллиги банал ротавирус инфекциясига ўхшарди ва "Юлия Началова синдроми" билан тугади. Бу ҳақда "qalampir.uz" хабар тарқатди.\nВоронеж давлат университети талабаси сессияни муваффақиятли тугатиб, дўстлари билан дам олгандан сўнг отаси билан Москвага келди. Оила пойтахтдан квартира сотиб олди ва йил давомида кўчишни режалаштирди. Қиз янги ўқув йили бошланишидан олдин бир нечта музейларга ташриф буюришни, шаҳар бўйлаб сайр қилишни, дўконга боришни ва ота-онасига таъмирлашга ёрдам беришни хоҳлади, аммо келгандан кейин биринчи кунида у 40 даражадан паст ҳарорат билан касал бўлиб қолди. Ота-она қизининг томоғи оғрияпти деб ўйлади (унинг томоғи қизарган эди) ва ҳароратни ўз-ўзидан тушира бошладилар.\nЭртаси куни қусиш ва диарея бошланди, шунинг учун тез ёрдам чақирилди. Қизга тегишли даволаниш тайинланди, аммо у ерда янги қўрқинчли аломатлар пайдо бўлди: қизнинг оёқлари ва қўллари кўк рангга кирди. Кейин мушакларда кучли оғриқ бошланди.\nУйга чақирилган терапевт бу ҳолатдан ғалати ҳеч нарса топмади ва унга сувсизланиш учун дори-дармонларни қабул қилишни давом эттиришни тавсия қилди. Бу орада қизнинг оёқ-қўллари тошдай туюлди. Оёқ-қўлларнинг сезгирлиги бутунлай йўқолди.\nЭртаси куни бемор энди лабларини қимирлатолмади - оғзи хиралашган эди. Тез ёрдам шифокори унинг ташқи қиёфасидан даҳшатга тушганини, беморда кома борлигини ва реанимация сабаб бўлганини айтди. Aммо реаниматорлар унга ёрдам беролмайдилар - у вафот этди. Ўлим сабаби экспертиза томонидан белгиланади.\nРУДН университети юқумли касалликлар кафедраси мудири Галина Кожевникованинг сўзларига кўра, бундай кутилмаган ва тўсатдан ўлим, менингит ёки энсефалит каби касалликларга олиб келиши мумкин.\nAммо Воронеж вилояти энсефалит учун хавфсиздир ва яқинда қиз мененгит билан касалланиш мумкин бўлган сувни ичмаган. Касалликнинг ривожланиш аломатлари ҳам сепсисга жуда ўхшаш. Ёш ва соғлом одамларда бу одатда тез ўтади. Бир оз оғриқни йиғиш ва бунга эътибор бермаслик керак, чунки қон билан заҳарланиш икки кун ичида бошланади.\nКиритилди: 15:26 12.08.2019. Ўқилди: 5872 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Омск вилоятидаги қишлоқ аҳолиси қўшни Қозоғистонга қўшилишни таклиф қилмоқда (видео) – mulkdor.com\nОмск вилоятидаги қишлоқ аҳолиси қўшни Қозоғистонга қўшилишни таклиф қилмоқда (видео)\n«Бизда йўл, дўкон, мактаб, сув йўқ», – дейишмоқда қишлоқ аҳли. – Бундан баттари бўлиши мумкин эмас: Қаёққа ҳам борардик».\nОмскдан Дувановка қишлоғига қадар тахминан 140 километр. Сўнгги 17километр йўл асфалтсиз: бу йўлдан фақат музлаганда ёки қуриб қолгандагина юриш мумкин. Маҳаллий аҳолининг ҳазиллашишб айтган сўзларига қараганда, қишлоққача бўлган 17 километр йўлдан кейин цивилизация ҳам тугайди. «На йўл, на дўкон, на мактаб, на сув бор, ҳеч нарса йўқ. Бизни тақдир ҳукмига ташлаб қўйишди” дея шикоят қилишмоқда аҳоли.\nҚозоғистондан Дувановкага қадар атиги бир ярим километр. «Назарбоевга қўшилиш осонроқмикан деб ўйлаб қоламан. Балки у ерда бизга яхшироқ бўлар, балки у йўл қуришда, дунёни кўришда бизга ёрдам берар?», – дейди маҳаллий аҳоли вакили, махаллий фаоллар бошлиғи Сергей Малий. Айнан у туман марказидан келган амалдорлар билан бўлиб ўтган учрашувда қўшни Қозоғистонга қўшилиш таклифи билан чиқди. Чегаранинг у томонида ҳаёт қандайлигини билмайди, аммо бундан-да ёмон эмаслигини аниқ билади.\n«Бизда “сабр косамиз тўлди” деган гап бор. Қишлоқда юзлаб ҳовлилар бор, болалар 17 километр йўл босиб мактабга боради, – дейди Малий. – Почта узилишлар билан ишлайди, фавқулотда хизматлар келишини (агар келадиган бўлса) соатлаб кутамиз. Леоновлар оиласининг омбори яқинда ёниб кетди – туман марказидан келган ўт ўчирувчилар омбор кулга айланганида етиб келди».\nШунингдек, Дувановка қишлоғи аҳолиси озиқ-овқат маҳсулотларини сотиб олиш мақсадида қўшни Қозоғистонга боримаслик ўрнига қишлоқда битта бўлса-да дўкон ишлашини исташмоқда. Авваллари Россия ва Қозоғистондаги қўшни қишлоқ аҳолиси бемалол бир-бирлариникига меҳмонга боришарди, бироқ бугунги кунда чегараларга қулф осилган.\nҚишлоқни Қозоғистонга қўшилишини ҳеч ким жиддий қабул қилмайди. Бироқ улар ҳукуматга босим ўтказилишига эришилса мана шунинг ўзи ижобий бўлишни таъкидлашмоқда. Қишлоқ ташқарида қолиб кетмаслиги учун Дувановка йўлларини асфалтлаш бошланиши лозим. Бироқ туман ва вилоят раҳбарияти ҳозирча Дувановка муаммоларига эътибор қаратмаяпти.


ЧИНОЗ – "Ҳокимликка дардимни айтсам, "Президентга қарши чиқяпсиз" деб таҳдид қилишмоқда"\n16 феврал 2019, Тошкент вақти: 06:21\nЧИНОЗ. "Мен – Нилуфар Бўриева, Тошкент вилояти Чиноз туманидан мактуб йўлламоқдаман. Амир Темур кўчаси, 6-уй, 1-хонадонда оилам, тўрт фарзандим билан яшайман. Икки қаватли уйимиз авария ҳолатида. Уни сотиб олган пайтимиз бундан бехабар эдик, кейин маълум бўлди. Айни пайтда 8 хонадон яшаётган, икки қаватли уйимиз деворлари қийшайган, чўккан, орада катта-катта ёриқлар ҳосил бўлган. Ёриқлар кундан-кунга кенгаймоқда. Ушбу масала юзасидан икки ярим йилдан бери югурамиз. Туман ҳокимиятига такрор-такрор мурожаат қилдик. Фойдаси йўқ. Улар ёрдам бериш ўрнига "Ҳокимга, демакки, Президентга қарши чиқяпсиз" деб таҳдид қилишмоқда.\nҲокимият уйни таъмирлаб берамиз дейди. Ҳолбуки, Тошкентдан келган гуруҳ "уй яшашга яроқсиз" деб хулоса берган. Уй қулаб тушмасмикан, деган қўрқув ва ҳадик билан яшамоқдамиз. Ўзим-ку майли, фарзандларимдан жудаям хавотирдаман.\nАрз қилсак, ҳокимият намунали уйга тўлов қилинглар, дейди. Намунали уйга пул қаёқда! Оиламизда эримнинг ўзи ишлайди. Менинг эса оёғимда туғма нуқсон бор. Камқонман. Кўзларим заифлашган. Майли, сабр қилиб ишлайман, десам, тайинли иш ҳам йўқ. Болаларимга ойлаб гўшт едира олмайман. Эҳтиёжмандлар рўйхатида турамиз. Айтаман десам гап кўп. Оиламиз бошига не-не синовлар тушмади... Майли, шукр қилиб яшаб келмоқдамиз.\nАвария ҳолатидаги уй ўрнига бошқа тураржой олишимизда амалий ёрдам сўраб қоламан".


Самарқанд вилоятида футбол бўйича болалар ўртасида Ислом Каримов хотира турнири ўтказилмоқда\n19:30 / 03.09.2017\nПастдарғом туманининг Чархин қўрғонида жойлашган, «Динамо» ПФК тасарруфидаги болалар ва ўсмирлар махсус футбол мактаби ташаббуси билан 2006–2007 йилда туғилган болалар ўртасида Ўзбекистон Республикаси мустақиллигининг 26 йиллиги ҳамда Биринчи президент Ислом Каримов хотирасига аталган Самарқанд вилоят очиқ чемпионати ўтказилмоқда.\n— Очиқ чемпионатимизга 28 та жамоадан талабнома келиб тушди. Сурхондарё вилоятининг «Сурхон» ва «Пахтакор» жамоалари ҳам қатнашмоқда. Улар 7 тадан тўрт гуруҳга бўлинган ва 29 августдан бери ҳар куни футбол мактабимизнинг махсус мослаштирилган майдонларида ўйинлар бўлиб ўтмоқда, — деди футбол мактаби директори Бахтиёр Сатторов.\n516 нафар болакай қатнашаётган турнир қамрови жиҳатидан Республикадаги йирик турнирлардан ҳам кам ўтказилмаётгани кишини ҳайратга солади. 2 сентябрь куни Қурбон ҳайити муносабати билан футбол мактабда қўй сўйилди, Биринчи президентимиз И.Каримов хотирасига ош дамланиб, Қуръон тиловат қилиниб, фахрийлар дастурхонга таклиф этилди, шу жумладан, футбол турнирида қатнашаётган болакайларга ош тортилди.\n— Ушбу турнирни доимий ўтказиб боришни режалаштирганмиз ва келгуси йили чемпионатимизни халқаро даражага кўтармоқчимиз. Ён қўшниларимиз — Туркманистон, Қозоғистон, Қирғизистон ва Тожикистонга таклифномалар жўнатамиз. Айни пайтда музокара олиб борганимизда, улар қатнашишга розилик беришди. Озарбойжон ва Россиядан ҳам жамоаларни таклиф этиш ниятимиз бор, — дейди Б.Сатторов.\nГарчи футбол мактаби директори очиқдан-очиқ бирор маълумотни ошкор этмаган бўлса-да, турнир низомини вилоятдаги бир неча ташкилот имзолаганига қарамасдан, ҳозирча футбол мактабининг ёлғиз ўзи, ўз кучлари ва воситаларига таянган ҳолда ўтказаётганини англаб олдим. Яхши ташаббус ва болалар футболига эътибор доимо қўллаб-қувватланиши керак, албатта.\nҚайд этиб ўтиш жоизки, ушбу турнир 7 сентябргача давом этади. Ўша куни Олий лиганинг «Динамо» (Самарқанд) ва «Қўқон-1912» (Қўқон) жамоалари ўртасидаги бўлиб ўтадиган учрашувининг танаффусида ғолибларга кубоклар ва медаллар топширилади.


ЯНГИ ЗАМОН БУНЁДКОРЛАРИ\nГлавная / Маданият ва спорт / ЯНГИ ЗАМОН БУНЁДКОРЛАРИ\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 5 июлдаги “Ёшларга оид давлат сиёсати самарадорлигини ошириш тўғрисида”ги фармони, 2017 йил 18 июлдаги “Ўзбекистон ёшлар иттифоқи фаолиятини такомиллаштиришга доир комплекс чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2018 йил 27 апрелдаги 8-сонли йиғилиши баёни ижросини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг йигирма олти йиллиги муносабати билан “Ўзбекистон ёшлари - янги замон бунёдкорлари!” шиори остида республикамиз бўйлаб, вилоятимизнинг барча шаҳар ва туманларида ҳам ёшлар фестивали бўлиб ўтди.\nФестиваль доирасида манзилли дастур бўйича ўтказилган илк тадбир “Бизнес саёҳат” лойиҳаси бўлди. Унда шаҳримиз ёшлари якка тадбиркор Сухроб Умидов ташкил қилган бинокорлик материаллари ишлаб чиқарадиган корхонага, туманимиз ёшлари эса “Khiva Silk Fabric” масъулияти чекланган жамиятига саёҳат қилиб, корхоналар фаолияти билан яқиндан танишдилар.\nШаҳардаги 12-умумтаълим мактаби ҳамда тумандаги Дашёқ маданият ва аҳоли дам олиш марказида “Ҳоким ва ёшлар” учрашуви ташкил этилди. Келажагимиз эгалари ўғил-қизларнинг эзгу ташаббуслари, кутилмаган ғоялари ва мустақил фикрларини эшитиб, уларнинг янги замон бунёдкорлари эканликларига яна бир бора амин бўлдик. Учрашув сўнгида шаҳар ва туман ҳокимлари ҳамда Ўзбекистон Ёшлар иттифоққи шаҳар ва туман Кенгашлари томонидан фаол ташаббускор ёшларга Конституциямизни тўлиқ ўрганишлари учун китоблар ҳамда диплом совға қилинди.\nТуман тиббиёт бирлашмаси кам таъминланган, имконияти чекланган ёшлар ҳамда «Болалар шаҳарчаси» тарбияланувчилари учун юқори малакали бепул тиббий хизмат лойиҳаси ўтказди.\nФестивалда ёшларнинг ҳуқуқий саводхонлигини оширишга ҳам алоҳида эътибор қаратилганлиги ёшларни янада қувонтирди. “Суд ва ёшлар” тадбири ўғил-қизларнинг ўзларини қизиқтирган саволларига жавоб олиш ва Конституциямиз моддалари билан яқиндан танишишларига имкон яратди.\nФестиваль ёшларни янада жипслаштириб, ташаббускор ва фаол бўлишга, Ватан тақдирига бефарқ қарамасликка ундади. Мамлакатимиз ўғил-қизлари бундан буён ҳам ҳар соҳада фаол бўлиб, юрт байроғини янада кўкларга кўтарадилар. Зеро, Ўзбекистон ёшлари – янги замон бунёдкорларидир.


Андрей Шипилов: "Насаф"ни табриклайман, лекин дуранг адолатли натижа бўларди" - Zamin.uz\nCoca Cola Суперлигасининг 8-туридан ўрин олган "Насаф" - "Металлург" (1:0) учрашувидан кейин меҳмонлар бош мураббийи Андрей Шипилов ўз фикрларини билдирди.\n"Яхши ўйин бўлди. Бу шаҳарда, бу стадионда ўйнаш доим завқ бағишлайди. Охиригача сабр қила олмадик, "Насаф"ни ғалаба билан табриклайман. Лекин дуранг адолатли натижа бўларди деб ўйлайман. Улар ўз ўйинларини ўйнашди, биз ўз вазифамизни бажардик. Тўртинчи сафардаги ўйин ўтказдик, барибир оғир. "Насаф"дек яхши жамоага қарши ўйин ўтказдик", - дейди Шипилов.\n- Зоҳид Абдуллаев сўнгги пайтларда кам майдонга тушмоқда...\n- Абдуллаевга ҳам вақтида имконият бергандик, ҳозир бошқа футболчига имконият бераяпмиз. Таркибда ўзгаришларни амалга ошириб бораяпмиз. Футболчиларни жароҳатдан сақлаш учун ҳам таркибда ротация қилаяпмиз.\n- Ўтган йил Қаршида "Насаф"ни мағлуб этгандингиз. Бу йил ва ўтган йилги ўйинни таққослай оласизми?\n- Олдинги йилда ҳам "Насаф" яхши ўйнаганди. Таркибга 88-рақамдаги легионер қўшилган (Марко Станоевич). Йигитлар бир ёшга катта бўлишди. Жамоада яхши мураббийлар штаби ишламоқда. "Насаф" тўғри йўлдан кетмоқда.\nФуқароларга қариндошларини ўз номида бўлган тураржойга рўйхатга қўйишга рухсат берилади\nАдвокат прокуратура ва давлат хавфсизлик тизимидаги ислоҳотлар борасида ўз фикрини билдирди


Ўзгаларни камситманг - Баҳоуддин Нақшбанд ёдгорлик мажмуаси маркази\n507 марта ўқилди.\nАллоҳ таолога ҳамду санолар, Пайғамбаримизга мукаммал салавоту дурудлар бўлсин.\nҚуръони каримда олдинга сурилган асосий ғоялардан бири – ўзгаларни ҳурмат қилишдир. Чунки, бу нарса жамиятнинг бирлигини сақлашда, унинг аъзолари орасида муҳаббатни кучайтиришда, душманлик ва келишмовчиликнинг сабабларини йўқотишда катта аҳамият касб этади. Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай марҳамат қилади: "Эй иймон келтирганлар. Бир қавм бошқасини масхара қилмасин, эҳтимол, улар булардан яхшироқдир. Ва аёллар ҳам бошқа аёлларни масхара қилмасинлар, эҳтимол, улар булардан яхшироқдир. Ва ўзингизни ўзингиз мазах қилманг, бир-бирингизга лақаб қўйманг. Иймондан кейин фосиқлик исми нақадар ёмон. Ва ким тавба қилмаса, бас, ана ўшалар золимлардир".(Ҳужурот сураси, 11-оят)\nУшбу оятда Аллоҳ мусулмонларни ўзидан бошқаларни ҳурмат қилишга, уларнинг обрўсини тўкмасликка, ҳис-туйғуларини таҳқирламасликка буюради. Эркакдир, аёлдир, ҳеч кимни хоҳ гап билан, хоҳ қўл билан ишора қилиб ёки бошқа йўллар билан бўлсин, масхара қилиб, камситиб бўлмайди. Эҳтимол, масхара қилинган кишилар кўриниши хунук, ўзи бечораҳол кўринса ҳам, аслида масхара қилувчидан яхшироқдир. Бу ҳолда масхара қилувчи ўзи билмаган ҳолда Аллоҳ обрўсини кўтарган кишини паст санаган бўлади. Қолаверса, масхара қилинган кишининг аччиғи чиқиб, масхара қилувчининг ҳам айбларини ахтариб қолиши турган гап. Агар айб топмаса, ўзидан ёлғон айбларни тўқиб, халқ орасида тарқатиши ҳеч гап эмас. Шундай экан, "Масхара қилувчи энг аввал ўзига ўзи зарар етказади", десак, хато қилмаган бўламиз. Бировни масхара қилиш қалбларга ёмонлик солади ва кишилар ўртасида дўстлик алоқаларини узади.\nШунингдек, Аллоҳ кишиларни ўзлари ёқтирмаган лақаблар билан аташни ҳам ман қилади. У лақаб ўзига, отасига, онасига ёки бирор яқин кишисига тегишли бўлиши мумкин. Буларнинг барчаси кишилар ўртасида келишмовчилик келтириб чиқаради. Аллоҳ таоло масхара қилиш, бировни айблаш ва бировга лақаб тўқиш каби иллатларни фисқу фасод иш дейди ва буларни қилиш билан Аллоҳнинг тоатидан чиқилишини баён этади. Шунинг учун иймонли одамни "фосиқ" деб аташ тўғри эмас. Мана шундай ёмон иллатлардан ўзини тиймаган кишилар ўзларига зулм қилиб, Аллоҳнинг ғазабига дучор бўлганлардир.


Сербияда жаҳон чемпионатининг кумуш медали билан тақдирланган оддий аскар - zarnews.uz\nСербияда жаҳон чемпионатининг кумуш медали билан тақдирланган оддий аскар\nСамарқандлик ёш йигитча қай тариқа юксак маррани забт этмоқда?!\nСамарқанд шаҳридаги ҳарбий қисмда спорт билан шуғулланувчи аскарлар ва ҳарбий хизматчиларнинг взводи мавжуд. Взвод учун ажратилган бино фойесида аскар ва зобитлар томонидан спортнинг турли йўналишлари бўйича эришган медаль, диплом ва кубоклари бурчаги ташкил этилган.\n– Ҳарбий хизматчиларимиз спортнинг бокс, қўл жанги, аралаш жанг турлари бўйича ўтказилган кўплаб мусобақаларда ғолиб бўлган, – дейди спортчилар взводи командири ўринбосари, катта лейтенант Бекзод Дадажонов. – Ўтган йили пандемия туфайли кўплаб мусобақалар қолдирилди. Аммо аскар ва ҳарбий хизматчилар спорт залимизда мунтазам машғулотлар олиб борди. Бундан ташқари, спорт тўгараклари ташкил этганмиз. У ерда ҳарбийларнинг фарзандлари бокс, қўл жанги, волейбол, енгил атлетика бўйича машғулотларда қатнашади. Уларга Баҳодир Назаров ҳамда Дилнавоз Шерқулова спорт сир-асрорларини ўргатиш баробарида ўзлари ҳам шу йил ўтказиладиган халқаро мусобақаларга тайёргарлик кўрмоқда.\nТаъкидланишича, ҳарбий хизматчи Далер Йўлдошев қўл жанги бўйича Ўзбекистон чемпионатида ва яқинда ўтказилган вилоят ҳокими кубоги мусобақасида 1-ўринни қўлга киритган. Тўгарак аъзоси Азизбек Акромов ҳам ҳоким кубогида ўз вазн тоифасида биринчиликни эгаллади. Ўтган йил октябрь ойида Сербияда ўтказилган қўл жанги бўйича жаҳон чемпионатида оддий аскар Дилшод Гадоев кумуш медали билан тақдирланди ва 2021 йилда Москва шаҳрида бўлиб ўтадиган жаҳон чемпионати йўлланмасини қўлга киритди. Андижон шаҳрида ҳарбий хизматчилар ўртасида ташкил этилган мусобақада оддий аскар Қобилжон Раҳимов олтин медалга эга чиқди.\nДилнавоз ШЕРҚУЛОВА, қўл жанги бўйича етти карра жаҳон ва Ўзбекистон чемпиони, боксчи, курашчи, велопойгачи:\n- Мен учун ҳарбий хизматни фақат эркак киши ўташи керак, деган тушунча йўқ. Йигитми, қизми Ватанга содиқ хизмат қилиши керак. Ёшлигимдан спортга бўлган қизиқишим кейинчалик мени ҳарбийликка ҳавасимни уйғотди. Бу касбни танлаганимдан фахрланаман. Ҳозирда ҳарбийларнинг 30 нафардан ортиқ фарзандига машғулот ўтаман. Баъзи пайтда улардан ҳам кўп нарсаларни ўрганаман. Аскарларнинг қизиқиши, интилиши, мусобақаларда эришган ютуғи бизни янада руҳлантиради. Келажакда шогирдларим орасидан жаҳон чемпионлари чиқишига ва ҳарбийлик касбини танлашига сабабчи бўлсак, ишимиздан янада завқланамиз.\nБаҳодир НАЗАРОВ, қўл жанги, бокс бўйича кўп карра жаҳон ва Ўзбекистон чемпиони, уч карра Умумармия ўйинлари ғолиби:\n- Касбдошларим ва оддий аскарлар орасида спортчилар кўп. Улар спортнинг турли йўналишлари бўйича машғулотлар ва мусобақаларда мунтазам иштирок этиб, ғолибликни қўлга киритиб келмоқда. Ҳарбий хизматчиларнинг 7 ёшдан катта ёшдаги фарзандлари билан уларнинг қайси спорт турига кўпроқ қизиқишини ҳисобга олган ҳолда ишлаймиз.


АҚШ ширкати мия саратонини даволашда ишлатиладиган дори-дармон берди\nАҚШнинг Нью-Жерси штатидаги Merck Sharp&Dohme фармацевтика ширкати Ўзбекистонга беғараз инсонпарварлик ёрдами сифатида умумий қиймати 2 миллион 900 минг доллар бўлган “Темодар” дорисини юборди.\nPodrobno.uz нашрининг билдиришича, “Темодар” онколггик препарат бўлиб, катта ёшдаги одамлар бош миясидаги шишларни даволашда қўлланилади.\nДори Ўзбекистонга Project HOPE халқаро нодавлат гуманитар ташкилоти кўмагида олиб келинган. Мазкур лойиҳа АҚШ халқаро тараққиёт агентлиги – USAID дастурлари доирасида амалга оширилди.\nХабарда айтилишича, 1992 йилдан бери USAID Ўзбекистонга 356 миллион доллардан кўпроқ ёрдам кўрсатган.\nProject Hope ташкилоти эса 1991 йилдан бери АҚШдаги фармацевтика ва тиббиёт ташкилотлари эҳсон қилган 106 миллион долларлик дори-дармонларни Ўзбекистонга олиб келган.


Beeline “Сирли қўнғироқ” хизмати ҳақида хабар беради. Компания абонентлари исталган рақамга қўнғироқ қилганда ўз рақамларини яширишлари мумкин. Бунинг учун чақирилаётган абонент рақами олдига # белгисини қўйиб рақамни териш лозим. Масалан: #99890ХХХХХХХ\nХизмат махсус ёқиш ёки абонент тўловини талаб қилмайди. Хизматдан фойдаланишнинг дақиқаси $0,06. # орқали қўнғироқ амалга оширилганда тарификация асосий балансдан ҳисобланади. Тариф ёки акция бўйича тақдим этилган дақиқалар мавжуд бўлса, улар сарфланмайди. Хизмат ҳалқаро роумингда амал қилмайди.


Футбол футболкаларидаги рақамлар ҳақида қизиқарли фактлар – AllSportuz.com\nФутбол футболкаларидаги рақамлар ҳақида қизиқарли фактлар\nФутбол экипировкаларидаги рақамлар анъанаси 80 йилдан бери мавжуд – биринчи рақамлар 1928 йили «Челси» ва «Арсенал» майкаларида пайдо бўлган. Ушбу тажриба 10 йилдан кейин мустаҳкамланди. Ҳозирда эса бу ўйинчиларнинг ўзини кўрсатиши, шу билан бирга кўплаб футбол юлдузларини ажратиб турадиган белгисидир.\nҲозирги кунда эса ўзингизга машхур футбол клубларининг футбол футболкасини ёки бутун формасини интернет орқали, уйдан чиқмасдан, буюртма қилишингиз мумкин, хатто 2016/2017 мавсумникини ҳам.\n1928 йил 13 октябрь куни тарихда биринчи марта футболчилар майкасида рақамлар ишлатилди. Матч протоколларига ишонадиган бўлсак, Лондон футболчилари «Арсенал» ва «Челси» ўйинчиларининг беллари 1 дан 11 гача рақам билан белгилаб чиқилган бўлган.\nРақамлар ишлатилишининг замонавий назариясига қарганда, футболчи ўзи учун истаган рақамини танлаши мумкин. Бироқ, 90 йилларнинг ўрталарига қадар, ФИФА қоидаларига биноан, ҳар бир асосий ўйинчи фақатгина 1 дан 11 гача бўлган рақамдан бирига эга бўлиши шарт эди. Рақам, аниқ бирор матч учун белгиланган бўлган, бу ҳақида протоколларда ёзиб қолдирилган. Шундай қилиб, ўйинчилар доимий бир рақамга эга бўлмаган ва бирор бир рақамни танлаш икмонияти, фақат тренерга тегишли бўлган.\n90 йиллар ўртасида ФИФА Ижрокоми бир қатор экспериментлардан сўнг ушбу нормани бекор қилди (бу1994 йил АҚШдаги Жаҳон чемпионатида бўлган). Бу мантиқан, енги қоидани киритилиши эди. Унга кўра футбол клубидаги барча ўйинчиларга расмий доимий рақамлар берилиши бўлди. Бу тажриба шимолий америка спорт турлари намунасига мувофиқ амалга оширилди.\nМайдондаги ўйинчиларнинг жойлашувига қараб доимий рақам бериш анъанаси шу ерда ҳам ўз изини қолдирди:\nҚоидага кўра,1 рақами (камдан кам «0», базида умуман рақам бўлмаслиги) – дарвозабонники бўлган. Бироқ тахирга назар ташласак 1 рақамли ўйинчилар майдонда югурганига ҳам гувоҳ бўламиз. Масалан, «Чарлтон»дан Стярт Белмер, «Слим Уондерс»дан Жо Бринкет, «Партизан»дан Симон Вукчевич ёки АЭК дан Пантелис Кафес.\n2-6 рақамлари деярли ҳар доим ҳимоя қилувчи иштирокчиларга берилган –ҳимоячилар ва яримҳимоячиларга.\n6-9 рақамлари одатда марказий зона ўйинчиларида кузатилади, лекин улар хужумчиларга яқинларида бўлади. Футбол аналитиклари орасида, хаттоки, тактик термин мавжуд «қалбаки 9». Бу хужум қилиш зонасидаги иштирокчини «хужумчи ортида» – бошқа ўйинчилар хужум қилиши учун марказий зонани бўшатиб берувчини англатади. Ушбу вазифани кўпинча, масалан, Лео Месси (унинг рақами 10) бажаради.\n10 (11) рақамига доир ўзининг «анъана ичидаги анъана»си мавжуд. Улар одатда асосий хужумчига, ёки бошқа муҳим ўйинчига берилади.\nЭнди рақамлар ҳақида бази қизиқарли фактлар:\nЧили форварди Иван Саморано, миланнинг «Интера» ўйинчиси бўлганида 18 рақами билан тажриба қилган. У 1 билан 8 рақами ўртасига қўшув “+” белгисини қўйган ва бу билан бу унинг рақами 9 эканлигини кўрсатмоқчи бўлган (унда 9 рақами бразилиялик Роналдода эди).\nШотландиянинг «Абердин»ида Хишам Зеруали исмли қизиқ ўйинчи бўлган, қизиқлиги шундаки у 0 рақамли футболкада ўйнаган. Бунинг сабаби унинг мухлислари унга «Зеро» лақабини беришган.\n7 рақами оситда тақдирини вақтинчалик Андрей Шевченко олган. 1999 йилда «Милан»га келганида, унинг севимли 10 рақами Зовонир Бобанда эди. Бундай қийин масала ечимини топиш учун ёрдамга француз Ибрагим Ба келди. У «Шева» сўзи ивритда «етти» рақамини англатишини айтди. Шундай қилиб, 7 рақамли қора-қизил майка Шевченкога тегди, «Шева» лақаби эса ҳалигача қолган.\nЧиапаснинг «Ягуар»идан бўлган Адолфо Баутиста исмли 1 рақами остидаги ўйинчисига Гвадалахар «Депортиво»си учун Мексика Футбол Федерациясининг махсус рухсатномаси орқали 100 рақами остида ўйнашга рухсат этилган. 1978 ва 1982 йиллардаги Жаҳон чемпионатларида Аргентина номерлар билан кўп бош қотирмаслик учун, рақамларни алифбо тартибида тарқатиб чиққан, шунинг учун1 рақами қайсидир иштирокчига ўтиб кетган.\nБазан футболчиларнинг рақамлари турли юбилейларни англатган. Мисол учун, 1996/97 мавсумда мексика «Монтеррей»и учун 400 рақами остида Хесус Аррелано иштирок этган. Ҳаммаси оддий – уша йили футболчининг она шаҳри 400 ёшга тўлган эди. Орқасида худди шундай рақам билан «Гояс» учун бўлган тўрт юзинчи матчини бразилиялик дарвозабон Харли нишонлаган. Австриялик футболчи Андреас Херсог эса, миллий жамоа таркибидаги юзинчи матчини 100 рақами остида нишонлаган. Бироқ буларнинг бари дўстлик ўйинларидаги мустаснолар кўринишидадир.\nПеле ўзининг10 рақамини қизиқ тасодиф туфайли олган. Бразилия футбол федерацияси ўз футболчиларини 1958 йил мундиалига кузатаётиб, уларга рақам беришни, шунчаки унутиб қўйишган. ФИФАга қўлланма билан борган Бразилия федерациясининг уругвайлик вакили Лоренсо Вилиссио муаммони жойида ҳал қилган. У ўйинчиларга хоҳлаганича рақамларни ёзиб ташлаган. Футболни деярли тушунмайдиган ва Бразилия терма жамоаси ўйинчиларини танимайдиган ушбу вакил сабабли, голкиппер Жилмар 3 рақамини олган, афсонавий Пеле эса – 10.\nPrevious Ислом Исмоилов истеъфоси ҳақида: “Чунки жамоада қинғир ишларга аралашмадим. Ўйинни сотмадим ёки ўйинни сотиб олмадим.”\nNext Криштиану Роналду – футбол тарихидаги илк миллиардер футболчи (МОТИВАЦИОН ФИКРЛАР)


Бугун Жакарта шаҳрида «АСИТА» Индонезия туристика агентликлари ассоциациясининг йиллик мажлиси бўлиб ўтди. Унда мамлакатдаги 34 провинция туристик компаниялари, авиакомпаниялар ва меҳмонхона бизнеси вакиллари иштирок этди.\nМазкур тадбир доирасида Ўзбекистоннинг Индонезиядаги элчихонаси ташаббуси билан Ўзбекистон туристик салоҳиятига бағишланган махсус сессия ўтказилди. Унда миллий туристик маҳсулотлар, «Умра+» дастури учун турлар, Самарқанд, Бухоро, Хивадаги ислом зиёратгоҳлари ҳамда Ўзбекистондаги зиёрат, экологик, гастрономик ва бошқа туризм йўналишлари тақдимоти ўтказилди.\n«Ўзбекистон Индонезия туристик бозорида улкан салоҳиятга эга. Индонезияда Имом ал-Бухорий, Баҳоуддин Нақшбандий, Имом ат-Термизий ва Ўзбекистон заминидан етишиб чиққан бошқа буюк олимларга эҳтиром билан муносабатда бўлишади. Ассоциациясмиз аъзолари Ўзбекистон бозорига киришга қизиқиш билдиришмоқда ва бу йилнинг ўзида 10 мингдан ортиқ туристни Ўзбекистонга жўнатишни режалаштиришган», деди «АСИТА» президенти Нунунг Русмиати.\nБугунги кунда Индонезия аҳолиси 266 млн нафар кишидан ошади, аҳолининг 90%ини мусулмонлар ташкил этади. Ҳар йили хорижга саёҳат қиладиган индонезиялик туристлар сони 7 млндан ошади.\nАввалроқ «Ўзбекистон ҳаво йўллари» МАК 1 майдан Жакартага парвозларни бошлаётгани хабар қилинганди.\nТуризмни ривожлантириш фаолияти молиявий жиҳатдан қўллаб-қувватланади\nИндонезия коронавирусга қарши ўз вакцинаси клиник синовларини бошлади


Ўзбек тўйлари: буюк қадриятми ёки кўп йиллик азоб-уқубат сабабими? - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\n16:33 msk, 10 Июль 2020\nЎзбек тўйлари: буюк қадриятми ёки кўп йиллик азоб-уқубат сабабими?\n21.05.2007 18:57 msk\nFromuz.Com сайтидан олинган фото\nЎзбеклар ўзларининг бошқаларга ўхшамаган миллий анъаналари ва урф-одатлари, шу жумладан, тўй маросимлари билан ҳақли равишда фахрланадилар. Ўзбек тўйларидаги асъаса-ю шукуҳга Ўзбекистондан анча олисда яшовчи кишилар ҳам ҳавасу ҳайрат билан қарайдилар. Бироқ сўнгги йилларда бу анъаналар хунук қиёфа касб эта бошлади, бу одатлар фақат ўзбек маданиятининг бетакрор ўзига хослигини эътиборсизлантирибгина қолмай, оддий одамлар турмушини азоб-уқубатга айлантириб юбораяпти. Мазкур муаммонинг пишиб етилгани Наманган вилоят телевидениесининг “Кўз тегмасин” ток-шоусида ҳам яққол намоён бўлди.\nКўрсатув бошловчиси суҳбатни “ижобий” ўзанга солиб юборишга қанча уринмасин, телестудияда йиғилган кишилар кўпроқ тўй маросимларидаги салбий жиҳатлар ҳақида гапирдилар. Ток-шоу муаллифлари халқнинг бетакрор урф-одатларини яна бир маротаба кўкларга кўтаришни ўз олдиларига мақсад қилиб қўйганлари кўриниб турарди – кўрсатувнинг номланиши ҳам шундан гувоҳлик берарди. Бироқ наманганликлар ўзлари учун муҳимроқ бўлган нарсалар ҳақида гапиришни истардилар.\nБошловчининг аждодлар маданий мероси, “карнай-сурнай садоси остида бутун маҳалла вақтичоғлик қилиши”да аксланган урф-одатлар ҳақида ҳаяжонли кириш сўзидан кейин кўрсатув иштирокчиларидан бири ёшлар оилавий ҳаётга тайёр эмаслиги тўғрисида гапира бошлади. У фақат келин танлашнигина эмас, балки яхши таълим олган ё қандайдир касб-корга эга куёв танлашни билиш ҳам зарурлиги ҳақида гапирди.\nБошловчининг тўйларни “буюк қадрият, катта тарбия мактаби” сифатида оғиз кўпиртириб гапириши ток-шоудаги бошқа бир иштирокчининг киноясига сабаб бўлди. “Албатта, тўйлар ёшларга тарбиявий жиҳатдан кўп нарса бераяпти, - деди у ток-шоунинг бошқа барча иштирокчилари каби ўзини таништирмай. – Масалан, одамлар тўйга йиллаб тайёргарлик кўрадилар, яъни бир неча йиллаб пул тўплайдилар”. Унинг фикрини бошқа бир иштирокчи давом эттириб, бугунги кунда тўйларда “ҳаддан зиёд дабдабабозлик кучайтирилиб”, урф-одатлар бузилаётгани ҳақида сўз юритди. “Меҳмонларга бир неча таом тортилади, уларга сарпо қўйилади, меҳмонларни кузатаётганда эса уларга ноз-неъматлар тугилган тугунлар ҳам берилади. Уларни эса, ўз навбатида, тўйдан кейин бу нарсаларни худди шундай қилиб қайтариш чўчитади. Бу ортиқча харажатлар кам таъминланган ва кўп болали оилаларга жуда оғирлик қилаяпти”.\nКелин-куёвларнинг ота-оналари бўлмиш қудаларнинг унаштириш чоғидаги муомаласига тасаннолар айтар экан, кўрсатув бошловчиси: “Жаҳон дипломатлари [музокара олиб боришни] шулардан ўргансинлар”, деди. Бироқ бу сафар уни зал қўллаб-қувватламади. “Ҳозир тўйдан кейин куёвникига бир неча сават олиб келиш урф бўлган, - деди иштирокчилардан бири. – Қудалар баъзан бу саватларнинг сони сабабли жанжаллашиб ҳам қолаяптилар. Шу сабабдан ҳатто ажралишлар ҳам бўлаяпти”. Айрим маълумотларга кўра, тўйдан кейин куёвнинг туғилган куни ёки унинг “гап”и куни келиннинг ота-оналари турли пишириқлар ва ичимликлар солинган қирққа яқин сават олиб келадилар.\nЭътиборга лойиқ жойи шундаки, тўй ва катта харажат талаб қиладиган бошқа тадбирлар ҳақида қайси ўзбекистонлик билан гаплашманг, албатта ўз норозилигини ифода қилади. Бироқ “замонавий” урф-одатларнинг оммавий равишда қораланиши ва мамлакат раҳбариятининг тўю-маъракалардаги сарф-ҳаражатларни қисқартиришни талаб қилувчи махсус қарорларига мавжудлигига қарамай, исрофгарчиликни бартараф қилишнинг имкони бўлмаяпти. Андижон вилояти туманларидан бирида яшовчи, исми ошкор қилинишини истамаган маҳалла фаолига кўра, бу муаммолар бутун Фарғона водийси учун бирдек долзарбдир. “Совға-салом, саватлар сони томонларнинг обрў-эътибори ва ҳурмати ўлчовига айланиб қолди, - дея нолийди у, - Буларнинг ҳаммаси аёлларимиздан чиқаётган иш, эркаклар эса “жанжал бўлмаслиги, қизларининг янги уйда таъна-дашном эшитмаслиги учунгина” бунга рози бўлмаяптилар”. Бундан ташқари, “одамлар нима деркин?” деган одатдаги андиша ҳам бор.\nШунга қарамай, жамиятда “одамларнинг нафрати ва қоралаши”дан қўрқмайдиган “бидъатчилар” ҳам бор. Кўрсатув иштирокчиларидан бири дабдабали тўй маросимларидан кўра камтарона тўйни афзалроқ кўришини, тўй-тантанага пул тўплаш ўрнига ўз қизига яхши китоблар сотиб олгани ва уни олий маълумотли қилганини гапириб берди. “Бу менинг қизимга берган асосий сеп бўлди, - деди у. – Ҳаёт менинг адашмаганимни кўрсатди, болаларимиз бахтли турмуш кечирмоқдалар, бизга ҳамманинг ҳаваси келади”. Бироқ бунақа фикрдаги кишилар ҳозирча кўп эмас, улардан кўра тўй харажатлари туфайли янги қариндошлари билан жанжаллашишга тайёр бўлган кишилар кўпроқ.\nНаманган телевидениесида бўлиб ўтган ток-шоуда қизларга бериладиган сеп ҳақида ҳам таънали сўзлар айтиб ўтилди. Мамлакатнинг турли жойларида сеп ўзига хос хусусиятларга эга. Масалан, Тошкентда қизнинг ота-онаси уни янги ҳаётга фақат беҳисоб кийим-кечак, турли латта-путта ва мебель билангина эмас, балки қатъий тартиб асосида йиғилган тилла тақинчоқлар билан кузатадилар. “Уч қизни катта қилиб, турмушга узатган кишининг жойи жаннатда бўлади, деб бежиз айтмаганлар, ахир, - деганди менинг тошкентлик танишим бир пайтлар. – Лекин қизларимизни турмушга чиқарганимиздан кейин хотиним билан қаерда ва қандай яшашимизни билмаймиз”. Бу оддий токарнинг оиласида тўрт қиз улғаймоқда, уларнинг бирорта ҳам ўғли йўқ, хотини аёллар кўйлаги тикиш билан пул топади.\nТўйларни ресторанлар ва қаҳвахоналарда ўтказиш ҳозир унча катта бўлмаган аҳоли пунктларида ҳам урфга айланган. Юз литрлик қозонларда тайёрланган палов, бошқа ноз-неъматлар, кўп пул талаб қилувчи турли маросимларга одамлар кўп йиллаб ўзлари емай-ичмай йиққан пулларни сарфлаб юборадилар. Халқ орасида “Шавла кетса кетсин, обрў кетмасин” деган гап жуда машҳур. Яъни, одамлар “оила обрўси ва шаънини сақлаб қолиш” учун неча йиллардан бери жамиятда шаклланиб қолган “замонавий урф-одатлар”га оғишмай амал қилишга ҳаракат қилаяптилар.\nҚайд этиш жоизки, жойлардаги ва юқоридаги расмийлар одамларнинг моддий аҳволини оғирлаштириб юбораётган тўй-маъракаларни тартибга солишга ҳаракат қилмоқдалар. Бироқ исталган натижага ҳозирча эришиб бўлмаяпти. Бунга ажабланмаса ҳам бўлади: биринчидан, расмийларнинг бу йўналишдаги кампаниялари нари борса бир-икки йилгина давом этаяпти, кейин эса ҳамма нарса ўз ўрнига тушиб қолаяпти; иккинчидан, амалдорларнинг ўзлари аҳолига шахсий ўрнак кўрсатишга шошилмаяптилар, аксинча, ҳар томонлама ўзларининг исрофгарликларини намойиш қилмоқдалар ва шу билан оддий одамларни “бошқалардан кам бўлмаслик”ка мажбур қилаяптилар. Мамлакатда тўйдан кейин ота-оналарни хонавайрон бўлганини кўрсатувчи фильмлар ва ҳажвий ҳангомалар жуда машҳур, бироқ кўплаб йиллар мобайнида улар фақат ўзбек воқелиги акси бўлибгина қолмоқда, чунки ҳозирча ҳеч нарса одамларнинг психологиясини ўзгартира олмаяпти.\n“Тўйларимиз уммонга ўхшайди, буларнинг барчаси ҳақида битта кўрсатувда айтиб беролмайсиз ва ҳатто битта қиррасини ҳам очиб беролмайсиз, - дея якунлайди ток-шоу бошловчиси “Кўз тегмасин” дастурини кўтаринки руҳ билан. – Тўйларимизда буюк қадриятлар жо бўлган бўлиб, улар бизнинг ҳамжиҳатлигимизни акс эттиради. Бу ҳамжиҳатлик биз учун жуда муҳим, зеро олдимизда буюк мақсадлар турибди... Кўз тегмасин”.\nТок-шоуга таклиф қилинган томошабинлар дилларида йиғилиб қолган гапларни охиригача тўкиб сололмай, зални тарк этадилар. Фикримизча, агар кўрсатув муаллифлари ва бошловчиси ўз олдиларига ўзбек воқелигини кўкларга кўтариб мақташдан кўра муҳимроқ вазифалар қўйганларида, бу телемунозара йиғилиб қолган муаммоларни ҳал қилишга ҳақиқатан ҳам ёрдам бериши мумкин эди.


Бишкекда Шанхай ҳамкорлик ташкилоти саммити якунланди.\nСаммитда дўстлик ва ҳамкорлик, маданият, банк тизими соҳаларига оид бир неча ҳужжат имзоланди ҳамда Бишкек декларацияси қабул қилинди. Шунингдек, халқаро ахборот хавфсизлигини таъминлаш режалари тасдиқланди.\nСаммитдан сўнгги матбуот анжуманида Қирғизистон президенти Қурманбек Бақиев ШҲТга раислик ваколати Тожикистонга ўтганини маълум қилди.\nСаммитдан сўнг ташкилотга аъзо давлатлар раҳбарлари Россиянинг Челябинск вилоятига жўнаб кетди. Улар бу ерда ШҲТга аъзо давлатлар қўшинларининг ҳарбий машқларини кузатади.


Буйракка талофат етаказувчи одатлар — Фарғона шифокори\n01.06.2016 22.05.2017 fsh.uz\nБуйракнинг 20 фоизи ишласа ҳам, меъёрий ҳаёт кечириш мумкинлигини биласизми? Айнан шунинг учун ҳам ишдан чиқа бошлаган буйрак анча пайтгача ўз ҳолидан шикоят қилмайди. Баъзи одатларимиз буйракка талофат етказиши мумкин. Бироқ буйрак сизга ўз муаммосини айтганида, даволашга кеч бўлган бўлади. Буйрак ҳақида қайғуриш соғлиғимиз ҳақида ташвиш чекишимизни англатади. Агар буйрагингиз соғлом бўлиб, сизга узоқ вақт хизмат қилишини истасангиз, қуйидаги рўйхатдан жой олган одатлардан воз кечинг.\nШакар сақловчи газли ичимликларга ўчлик\nЯпониянинг Осака университети ходимлари ўтказган тадқиқот натижаларига кўра, кунига икки ёки ундан кўп марта газли ичимлик ичиш буйрак касалликлари ривожланишига олиб келади. Тадқиқотда 12 минг нафар инсон иштирок этган. Газли сув кўп истеъмол қилган иштирокчиларнинг пешобида оқсил ошиб кетган. Бу буйрак зарарланганининг биринчи белгисидир.\nЧекиш юрак қон томирлари склерозини келтириб чиқаради. Қон томирларининг торайиши ва қотиб қолиши эса барча органлар каби буйракнинг ҳам қон таъминотига салбий таъсир кўрсатади. “Clinical Pharmacology and Therapeutics” журналида берилган маълумотларга кўра, кунига икки дона чекилган сигарета қондаги эндотелиал ҳужайралар сони ошиб кетишига сабаб бўлишга етарли омилдир.\nВ6 витаминининг етишмаслиги\nСоғлом овқатланишга риоя этиш буйракнинг яхши ишлашида катта аҳамиятга эга. Мэриленд университети тиббиёт марказида ўтказилган тадқиқотда В6 витамини етишмаслиги буйракда тош пайдо бўлишига сабаб бўлиши аниқланган. Буйрак ишини оптималлаштириш учун ҳар куни камида 1,3 миллиграм В6 витаминини қабул қилиш керак. Балиқ, нўхат, мол буйраги, картошка, крахмал сақловчи сабзавотлар ва цитруслардан бошқа мевалар мазкур дармондориниг манбаидир.\nЖисмоний машқ — буйракни ҳимоя қилишнинг яна бир синалган усули. Умуман олганда, соғлом вазн буйракда тош тўпланиши имкониятини камайтиради.\nАгар сиз етарли миқдорда магний қабул қилмасангиз, организмга кальций сингмайди. Бу эса, ўз навбатида, кальцийнинг буйракда тош кўринишида қотиб қолишига олиб келади. Бу жараённи тартибга солиш учун яшил япроқли сабзавотлар, ловия ва ёнғоқ истеъмол қилиш зарур. Фойдали авокадо ҳам магнийга бой манба ҳисобланади.\nБиз тунги уйқуни яхши кўрамиз. Буйрагимиз ҳам мана шу пайтда дам олади. “Science Daily” ахборий порталида берилишича, уйқунинг доимий равишда бузулиши буйрак касалликларини чақиради. Кардиолог, Тронто университети доктори Майкл Солнинг сўзларига кўра, буйрак тўқималари уйқу пайтида тикланади.\nБуйрак ўз фаолиятини яхши амалга ошириши учун етарли миқдорда сув ичишимиз керак. Агар етарли миқдорда суюқлик қабул қилинмаса, қонда токсинлар йиғила бошлайди. АҚШ миллий буйрак фонди кунига 12 стакан сув ичишни тавсия этади. Сув етарли миқдорда қабул қилинаётганини билиш учун пешобнинг ранггига эътибор қаратиш керак.\nҚовуқнинг ўз вақтида бўшамаслиги\nТабиий эҳтиёжлар ўз вақтида амалга оширилиши керак. Қовуқда пешобни ушлаб туриш организмимизга нисбатан ёмон муносабатдир. Агар бу ҳолат узлуксиз давом этса, буйракдаги пешоб босими ошиб кетади. Натижада буйрак етишмовчилигини ҳам келтириб чиқариши мумкин.\nНатрий миқдори ошиб кетиши\nТуз организм учун жуда муҳимдир. Бироқ уни белгиланган чекловга кўра истеъмол қилиш керак. Тузни ҳаддан ташқари кўп қабул қилиш қон босимини оширади ва буйракдаги босимни кучайтиради. Шунинг учун кунига 5,8 граммдан кўп туз истеъмол қилмаслик керак.\nҲаддан ошиқ кофеин\nКофеин алкоголсиз ичимликларда учрайди. Кофеин таъсирида қон босими ўйнаб, яъни ўзгариб туради. Буйрак эса бу ҳолатдан арз этишни бошлайди.\nБиз қанча кўп дори-дармон қабул қилсак, фармацевтика препаратларининг иккинчи даражали таъсирини шунча оширамиз.\nЗарур дори-дармонни рад этиш\nЮқори қон босими ва диабет бу ҳаёт тарзи ва нотўғри овқатланиш натижасида келиб чиқувчи касаллик. Агар сиз бу икки касалликнинг бири билан касалланган бўлсангиз, буйрагингизни ҳимоя қилинг. Яъни, зарур бўлган дори-дармонларни ўз вақтида қабул қилинг.\nҲаддан ошиқ оқсил\nРациондаги оқсил миқдори ошиб кетиши буйракка зарар етказади. Оқсилни ҳазм қилолмаслик келиб чиқади. Оқсил қанча кўп бўлса, буйракка шунча оғирлик тушади. Буйракка тушган ортиқча юк унинг фаолияти ёмонлашувига олиб келади.\nИнфекцион касалликларни даволамаслик\nГрипп ва шамоллаш касалликларини ётиб қолгунча ўтказиб юборишга олиб келманг. Тадқиқотларда дам олиш ва тегишли даво тадбирларини амалга оширмаслик буйрак касалликларини келтириб чиқаришини кўрсатган.\nАлкоголда мавжуд бўлган токсинлар нафақат жигар, балки буйрак учун ҳам зарарлидир. “Kidney Health Australia” нотижорат ташкилоти ва Америка буйрак фонди маълумотларига кўра, буйрак касалликларидан қочишнинг усулларидан бири алкоголдан узоқроқ юришдир.\nЭнг соғлом мамлакат номи аниқланди\n«The Local»нинг хабар қилишича, Испания энг соғлом мамлакат, дея расман тан олинди. Бу ҳақида pv.uz хабар беради. Фото: pv.uz «Bloomberg» томонидан тузилган дунё мамлакатлари индексига кўра, 2017 йилда олтинчи ...\nСаратонга чалинган таниқли онколог хайрлашув хати ёзди\nФото: «Facebook» Россиялик таниқли онколог-жарроҳ Андрей Павленко «Facebook»даги саҳифасида хайрлашув хати ёзиб қолдирди. Бу ҳақда "Хабар уз" ёзмоқда. Унинг ёзишича, унинг ўзида ҳам саратон топилган (ошқозон ракининг учинчи даражаси) ва ...\nЖарроҳлар нега яшил ва кўк кийим кияди?\nЖарроҳлик бўлимида ишловчи врачлар нега оқ эмас, яшил ёки кўк рангдаги кийим кийишлари ҳақида ҳеч ўйлаб кўрганмисиз? Маълум бўлишича, операциянинг муваффақиятли чиқиши айнан ана шу арзимас нарсага боғлиқ бўлар экан. Аввалига ...\nБИЛАСИЗМИ: Бугун халқаро дудуқ инсонлар куни нишонланди\n22 октябр халқаро дудуқ инсонлар куни (International Stuttering Awareness Day). Фото: wikihow.com Ушбу байрамни нишонлаш ғояси илк бор 1995 йилда ташкил топган “Дудуқ инсонлар халқаро ассоциацияси” томонидан ...\nҚизил (лаҳм) гўшт истеъмоли ошқозонда саратон пайдо бўлиш хавфини вужудга келтириши мумкин экан. Буни Буюк Британиянинг Лидс университети олимлари ўз тадқиқотларида аниқлашди. “Бизнинг тадқиқот нафақат қизил гўшт истеъмоли ошқозоннинг аниқ қисмларига таъсир ...\n«Дарё» колумнисти Сарвар Ғаниев ёш йигитлар орасида танасини атлет ҳолатига келтириш учун урфга кирган анаболик стероидлар ҳақида фикр юритади ҳамда унинг зарарли жиҳатлари ҳақида юрадиган гап-сўзларга ойдинлик киритади. [caption id="attachment_2966" align="aligncenter" ...\nТадқиқот: Юрак касаллиги бор одамга спиртли ичимлик қандай таъсир қилади?\nСент-Луиседаги Вашингтон университети олимлари 24 йил давомида спиртли ичимликнинг инсон саломатлигига таъсирини ўрганишди. Натижада улар юрак-қон томир касалликларидан азият чекувчи ва спиртли ичимликларни оз миқдорда истеъмол қилувчилар умуман ичмайдиган ва ...\nУзоқ уйқу диабет ва юрак касалликларига олиб келади\nШифокорлар дам олиш кунларида узоқ вақт ухлаш саломатлик учун зарарли эканини аниқлашди.\n← Қайноналарга бир оғиз сўз\nРастаропша — танангизни хасталикдан ҳимоялайди →\n23.12.2018 fsh.uz 595\n01.12.2018 fsh.uz 579\nЭнг хавфли вирус аниқланди\n18.11.2017 fsh.uz 653


Беруний Ернинг катталигини қандай ўлчаган? - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанГеографияБеруний Ернинг катталигини қандай ўлчаган?\nБеруний (973-1048) ёшлигидаёқ кўп вақтини турли кузатишлар билан ўтказган. У болалик чоғларида астрономик асбоб ясаган. Хоразмнинг турли жойлари координатларини аниқлаш билан шуғулланган ва 995-996 йилларда Кот шаҳрида диаметри 15 зироъ (Зироъ — қадимги ўлчов бирлиги, 49 сантиметр чамасида) бўлган доира ва бошқа асбоблар билан астрономик ўлчаш ишларини олиб борган.\nБерунийнинг 152 асари маълум бўлиб, бизгача унинг фақат 30 таси етиб келган. Жами асарларининг 70 таси астрономияга, 20 таси математикага, 12 таси география ва геодезияга, 4 таси минералогияга, 1 таси физикага, 1 таси доришуносликка, 15 таси тарих ва этнографияга, 4 таси фалсафага, 18 таси адабиётга бағишланган. У 50 ёшида қадимий санскрит тилини ўрганди, бундан ташқари, форс, араб, яҳудий, грек тилларини ҳам билар эди.\nБерунийнинг бой илмий мероси ҳали тўла ўрганилмаган. Беруний йирик олим Абу Носир ибн Ироқдан Евклид геометрияси, Птоломейнинг астрономик таълимотлари бўйича дарс олган. 995 йилгача у астрономия, география, геодезия амалий масалаларини ҳал этиш билан бирга Ер ва Осмон глобусини ясади ҳамда астрономияга оид бир неча китоблар ёзди.\nОлимнинг ана шундай асарларидан бири «Геодезия» 1025 йилда ёзиб тугатилган. Бу асар «шаҳарлар орасидаги масофаларни аниқлаш учун жойларнинг чегараларини белгилаш»га доирдир. Китобнинг 4-боби охирида Беруний Ер айланасининг катталигини ўлчаш ҳақида фикр юритган. Қадимдан инсонлар Ернинг шакли ва катталигини билишга қизиққанлар ва турли халқлар Ер шаклини турлича тасаввур қилишган.\nБеруний ўлчаб топган қийматлар бўйича ўзига хос усул билан Ер курраси радиусининг узунлиги 12803337,036 газга тенг эканлигини ҳисоблаб чиқарди. Агар бир газ 0,4933 метр эканлигини эътиборга олсак, Ер курраси радиуси узунлиги, Беруний ҳисобича, 6315,886 километр бўлади. Бу рақам ҳозирги вақтда олинган қийматдан жуда кам фарқ қилади, яъни хатолик радиус узунлигини 0,9 протсентини ташкил этади. Сўнгра Беруний шу 320 001 кенгликдаги бир градус меридиан ёйнинг узунлиги 223550,329 газ ёки 110,277 километр эканини ҳисоблаб чиқади. Бу рақамни ҳозирги даврда аниқланган бир градус ёйнинг қиймати 110,885 километр билан таққосласак, бундан минг йил илгари Беруний бир градус ёй узунлигини ҳисоблашда атиги 618 метр хато қилганлиги маълум бўлади.\nБеруний айтган амалларни бажарганда l=2pR ни айлана узунлигини ҳисоблаш мумкин. Бунда 22/7=3,14…. (p)ни ифодалайди.\nШундай қилиб, Беруний шахсан ўзи бир қанча шаҳарларнинг географик кенгликларини ҳисоблади. Масалан, Ғазнанинг кенглиги 330 351, Канданики 330 551, Думпурники 340 201. Унинг ҳисоблашига кўра, Бухоро шаҳрининг кенглиги 390 201 деб топилган. Ҳозирги кунда бу қиймат 390 461 дир. Демак, бу Беруний ҳисобидан фақат 00 261га фарқ қилади. Хуллас, буюк бобомиз Абу Райҳон Берунийнинг илмий ва маданий меросини ўрганиш, уни ўқувчи ва талабаларга етказиш азалий қадриятларимиз сирасига киради.\nЖиззах ВПХҚТМОИ катта ўқитувчиси, педагогика фанлари номзоди,\nЖиззах туманидаги 12-мактаб физика фани ўқитувчиси\n← Аввалги Аввалги Феликс Медведев. Николай II тирикми?\nКейинги → Кейинги: Буюк файласуфлар туркумидан: Жан Пол Сартр


“Кўп нарса бизга жуда оз боғлиқ эди” « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n“Кўп нарса бизга жуда оз боғлиқ эди”\n15 March 2018 - 18:16\nБу иборани Шавкат Мирзиёев Бишкек зиёратида айтган эди.\nБу ибора киноя устаси бир шоирнинг сатри каби xудди.\nАйнан шу ибора билан Мирзиёев Марказий Осиёнинг энг мустабид режимларидан бўлган Каримов режимидаги хизмат даврини тасвирлаган эди.\nҲа, яхши ниятларни ҳеч кимга билдирмасдан, юрагида сақлаб ҳам узоқ йиллар яшаш мумкин экан.\nҚизиқ, инсон зоти сув остида нафас олмай қанча вақт қолиши мумкин?\nМен масалан, энг узоғи билан бир дақиқа қолишим мумкин.\nБу ишнинг машқини олган шундай инсонлар бор-ки, улар сув остида 3 дақиқагача қолишлари мумкин экан.\nКўриниб турибдики, Мирзиёев ишнинг машқини олган инсонлардан: у ўн йилдан кўпроқ тишни-тишга босиб, ўз “шефи”нинг энг оғир ва параноидал “ноз”ларини матонат билан кўтариб юрди. Ва унинг юқорида зикр этганимиз “парвози баланд” ибора, аслида, 90-нчи ва 2000-нчи йиллар Каримов мулозимларининг ўз “шеф”ларига қарши шууростида шаклланган умумнорозиликнинг тимсоли эди.\nАммо мен мустақил Ўзбекистоннинг бир ватандоши сифатида, Ўзбек президентининг бугун ҳам тишларини қисиб, марҳумга ҳайкаллар қўйишини истамасдим тўғриси.\nЧунки бунга катта эҳтиёж бор деб ўйламайман. Айникса, энди, Мирзиёев ўлкани чирмаб олган қонунсизлик ва порахўрлик занжиридаги тугунларни бир-бир ечабошлаганда бунга эҳтиёж йўқ. Айниқса, 27 йил “Дода” даврида зомбилашган авлоднинг “дода” азаси унутилиб, авлод кўз ёшлари деярли қуриб бўлганда, бунга эҳтиёж йўқ ортиқ.\nВа бутун халқ зомбилашти деб қўрқиб, уни сокинлаштириш учун ҳаво майдонларига марҳумнинг номини беришга ҳам бора-бора эҳтиёж қолмаяпти.\nМен ишонаманки, бутун бу машаққатларга қарамай, аҳолининг аксарий қисми яшаганимиз 27 йиллик ваҳшат миқёсини идрок этадиган даражада ақли жойида, худога шукур.\nҲа, Мирзиёев бошлатган ўзгаришлардан халқ илҳомланди, бу рост.\nАммо яна-да мендан бир дўст маслаҳати бор: Президент Мирзиёевнинг кадрлар сиёсатида бир мантиқий тазод, бир мантиқий зиддият бор. Масалан, у бир тарафдан (Бухородаги чиқишида) МХХ золимларининг қилмишларини 37-йил қатағонлари билан тенглаштиради, иккинчи тарафдан золимликда МХХчилардан қолишмайдиган, Андижон қатлиоми маъсулларидан бирини Ички Ишлар Вазирлигининг муҳим бир лавозимига тайинлайди. Айни мантиқий тазодни биз порахўрликлари билан танилган шахслар давлат ва Радио/ТВнинг юксак мақомларига тайинида ҳам кўрдик.\nЭнг ачинарлиси, давлат раҳбарлиги алмашганига бир ярим йил ўтган бўлса ҳам, давлат тизимларида янги кадрлар деярли кўринмаяпти. Фақат янги лавозимга қўйилган эски мулозимларни кўраяпмиз.\nУларнинг мақом алмашинуви ҳудди шахмат тахтасидаги катаклари ўзгартирилаётган пиёдалар ҳаракатига менгзайди. Ва улар Каримов даврида қандай ишласалар, Мирзиёев қўл остида ҳам айни тарзда ишлашда давом этмакдалар: зеҳният айни, тарбия айни, ўғирлаш одатлари ҳам ҳеч ўзгармаган – айни!\nДўстона айтаяпман: Мирзиёев бу қўрғошин каби оғир аурадан, Каримов даври аурасидан қанча тез қутилса, шунча яхши бўлади.\nЭнди бошқа бир ҳолатда яшайбошладик. Энди бутун қарталар Президентнинг қўлида, қарталарнинг ҳаммаси унинг қўлида!\nЁппасига Ислоҳ ишини кечиктириш учун унинг баҳона сабаблари кун ўтган сайин камаймоқда.\nЭнди ЖУДА КЎП НАРСА СИЗГА ЖУДА КЎП БОҒЛИҚ, жаноб Президент.