октябр 29, 2017 12:33 Asia/Tashkent\nХIХ аср охири ва ХХ аср бошига келиб, Ғарбда феминизм ҳаракати вужудга келди. Жамиятнинг илғор ва етакчи аёллари бошчилик қилган бу янги оқим заифалар жинсини патриархизм кишанидан озод қилишни ўз олдига мақсад қилиб қўйди. Уларга кўра, аёл ва эркак ҳар жабҳа ва мақомда тенг бўлиб, бир жинсни ўртадаги жисмоний ва биологик тафовут боис, иккинчи жинсдан паст кўриш ёки ҳар иккисига жамиятда фарқли мақомлар бериш мутлақо нотўғри ва асоссиздир.\nАзизлар, бугунги дастуримизда ҳам феминизм падидаси ҳақида суҳбатлашамиз. Аёлларни эъзозлаш, жамиятда уларга ўзларининг мос ўринларини бериш бизнинг нафақат фарзандлик, балки инсонийлик бурчимиз ҳамдир. Шарқ мусулмон халқларида аёлларни ҳурмат қилиш, уларни нафақат моддий-жисмоний, балки маънавий ҳимоялаш анъанаси чуқур илдиз отган.\nҲаракат АҚШда кенг қулоч ёзиб, алалоқибат аёллар жамиятда эркаклар билан ҳар соҳада тенг ҳуқуқлиликни қўлга киритишлари билан якун топди. Феминистлар шунчаликка етиб бордиларки, аёлларнинг "кишан"лардан тўла озодликка чиқиб, эркин қуш бўлиб ҳар томонга учишлари оқибатида жамиятда "жинсий инқилоб" аталмиш янги маданий-ижтимоий ўзгариш юзага келди.\nФеминистларнинг фикрига кўра, очиқ-сочиқ, қимматбаҳо либослар киядиган, ишлайдиган, иккитадан ортиқ фарзанди бўлмаган, ўзининг куч-ғайратини болаларига ҳамда уй рўзғорларига сарфламайдиган, аксинча, кўнгилхушликлар билан вақтини ўтказадиган аёл бахтли аёлдир?!\nРуҳшуносларнинг айтишича, бундай ҳолат аёллар учун табиий эмас. Уларнинг ҳар бири қалбида ўзини она ёки аёллик фитратини амалга ошишини орзу қилади. Бир вақтлар асосий вазифаси уй-рўзғор ишлари-ю фарзанд тарбияси ва эрларини бахтиёр қилишдан иборат бўлган аёллар ҳозирги замонда жамиятнинг, оиланинг барча ташвиш ва муаммоларига эрлари билан баравар масъул, жавобгар бўлганидан аёллик фитрати саробга айланиб қолди.\nМутахассислар жинсларни тенглаштириш инсоният табиатига зид эканлигини, бу бутун жамият учун ҳалокатли, хусусан, аёлларга ўта хатарли, деб ҳисоблайдилар.\n“Феминизм соғлом ақлга ҳам тўғри келмайди. Чунки у эркак ва аёл барча нарсада бир хилдир, уларнинг фарқи фақат жамият қарашларига кўра шаклланган деб айтувчи ёлғон ғояга асосланади. Аслида эса, эркак ва аёл генетик даражада бир- биридан фундаментал равишда фарқ қилади. Инсон табиатига зид бўлган ғояга асосланган ҳар қандай сиёсий ҳаракат барбод бўлишга маҳкумдир”.\nАёллар ўз табиий фитратларини амалга ошириш имкониятига эга бўлган дунёда яшашни исташади. Бу болага сут бериш, насл-ҳаёт давомчиси бўлиш каби мажбуриятлардир. Буни амалга ошириш имкониятини эса улар эркакларга беришади. Агар уларнинг бу талаблари қониқмаётганини сезишса, улар воқеалар ривожини ўз қўлларига олишга ҳаракат қилишади ва феминизм деб аталувчи нарса содир бўлади.\nФеминизм аёллар ноиложликда қолганида ёки эркаклардан кутилган умидлар пучга чиққанида юзига тортиладиган ниқобдир. Ҳозирги цивилизациялашган дунё жамиятида аёллар ўзларини хотиржам ва табиий тута оладиган макондан маҳрум бўлганлар. Бу жой эса – уй, аёл кишининг салтанатидир. Буларнинг ўрнига улар эркаклар билан тенгма-тенг ишлаши, ҳамда оила ва уй-рўзғор ташвишлари келиб қўшилди.


Россия-Ўзбекистон: доллар яна ошадими? - BBC News O'zbek\nЎзининг қиёмига етган 2013 йил билан қиёсланганда, ўтган йили ўзбекистонлик меҳнат муҳожирлари Россиядан ортга юборган пул миқдори қарийб 60 фоизга камайиб кетган ва $2.741 миллиард АҚШ долларини ташкил қилган.\nБунга Россия Марказий Банки томонидан куни-кеча эълон қилинган расмий маълумотлар далолат қилган.\nХудди шу манзарада бундан уч йил аввалгиси билан таққосланганда, тирикчилик илинжида Россияга йўл солаётган ўзбекистонликлар сони ҳам 30 фоизга озайгани аён бўлган.\nАммо, шунда ҳам, Россиядан пул жўнатиш бўйича Ўзбекистон фуқаролари қолган МДҲ давлатлари вакилларини ортда қолдириб кетишган.\nУмумий рўйхатда эса, юборган пулларининг миқдори бўйича Швейцариядан кейин иккинчи ўринни эгаллашган.\nАгар, Марказий Банки эълон қилган янги рақамларга таянилса, ўтган йили Россиядан Швейцарияга 5 миллиард 100 миллион АҚШ доллари миқдорида пул ўтказилган.\nМустақиллиги билан кечган чорак асрдан кўпроқ вақт давомида эса, айнан мигрантлар ортга юбораётган пуллар аксарият Марказий Осиё давлатлари мисолида бўлгани каби Ўзбекистонда ҳам "ижтимоий муҳофаза камари" вазифасини ўтаган, ижтимоий-сиёсий барқарорликнинг кафолати бўлиб келган.\nБиргина Россия мисолида олинганида, меҳнат муҳожирлигида банд фуқаролари ортга юбораётган маблағ Ўзбекистонда Ялпи Ички Маҳсулотнинг 12-13 фоизчасини ташкил этиб келган.\nШвейцариядан асли ўзбекистонлик собиқ дипломат ва иқтисодий шарҳловчи Алишер Таксановнинг айтишича, "бу салмоқли маблағ".\n"Айнан шу маблағ Ўзбекистонда пул мувозанати ва хорижий валютанинг амалдаги жорий курсини тутиб келган", - дейди бу суҳбатдошимиз.\nУнинг айтишича, бу пул жўнатмалари миқдорининг камайиши Ўзбекистонда турмуш даражасининг анчагина пасайишига олиб келади.\n"Бу нарса аллақачон валюта қора бозор курсининг кескин кўтарилиб кетишида намоён бўлди", - дейди суҳбатдошимиз.\nИқтисодий шарҳловчига кўра, мавжуд ҳолат ички сармоя муҳитида ҳам ўз ифодасини топмай қолмайди.\n"Катта эҳтимол билан нафақат валюта қора бозор курси кўтарилиб, ўзбек сўми қадрсизланишига олиб келади. Бундан ташқари, инфляция даражасининг ошиши, ишлаб чиқариш кўлами, аҳоли турмуш даражасини пасайиши ва капиталнинг Ўзбекистондан четга чиқиб кетишига ҳам сабаб бўлади".\n"Бу эса, яна қора бозор, яна товарлар контрабандаси, яна шубҳали корчалонлар ошиғининг олчи бўлиши ва табиийки, яна соя иқтисоди кучайишини англатади".\nТаҳлилчилар эса, Ўзбекистон иқтисоди тузилмавий ислоҳотларга муҳтож эканини айтиб келадилар.\nЎзбекистондан келаётган сўнгги хабарларга кўра, Тошкент шаҳрида аллақачон валюта олди-бердиси билан шуғулланувчиларга нисбатан рейдлар бошланган.\nГувоҳлар таниқли саррофларнинг қўлига кишан солиб олиб кетилганини кўришган.\nШвейцариядан иқтисодий шарҳловчи суҳбатдошимизнинг айтишича, жаҳон тажрибасида бу каби ҳолатларга қарши иш бериши мумкин бўлган механизмлар янгилик эмас.\n"Аммо, муаммо шундаки, бунинг учун (Ўзбекистонда - таҳр.) кардинал ислоҳотлар лозим. Албатта, бу йўлда айрим қадамлар қўйилаяпти. Бироқ қудратда бўлган амалдорлар ўша, ўша - марҳум президент Ислом Каримов давридаги "коррупцияга ботган амалдорлар". Табиийки, улар фойдадан маҳрум қолишни исташмайди ва янги президент қўл урмоқчи бўлаётган ислоҳотларга қаршилик қилишади", - дейди у.\nИқтисодий шарҳловчига кўра, мавжуд вазиятдан чиқиб кетишнинг йўли йўқ эмас, бор.\nУнинг айтишича, "бунинг учун ростмана ислоҳотлар ўтказилмоғи, валюта курсини тушириб, унинг эркинлаштирилмоғи, тадбиркорларга мустақил қарор олиш эркинлиги берилмоғи, капитал, барча пул оқимларини ўз назоратлари остида тутиб келаётган амалдорлар янгиси билан ўзгартирилмоғи керак."\n"Аммо бу жуда мушкул вазифа. Президент уддасидан чиқса, бу - яхши иш бўлади".\n"Бошқа томондан, у ислоҳотларни халқ, фуқаровий жамиятга эмас, эскидан қолган ўша амалдорлар аппаратига таяниб амалга оширмоқчи бўлаяпти. Халқнинг бу каби дастагисиз эса, унинг қандайдир ижобий натижага эришиши жуда-жуда қийин бўлади".\nЎзбекистонликлар ва миграция\nЙилларки, минтақада аҳолиси сони энг каттаси (ҳозир 32 миллионга яқинлашиб қолгани айтилувчи) бўлган Ўзбекистон собиқ Шўролар Иттифоқи ҳудудидаги "асосий ишчи кучи таъминотчиси" сифатида кўриб келинса, "бош истеъмолчи" айнан Россия бўлиб келган.\nАгар, айрим ҳисоб-китобларга таянилса, ўзбекистонлик жаъми меҳнат муҳожирларининг тўртдан уч қисми Россиянинг ҳисобига тўғри келади.\nЎтган йилги расмий маълумотларда эса, Россияда меҳнат муҳожирлигида банд бўлган Ўзбекистон фуқароларининг сони икки миллион атрофида экани айтилади.\nҲатто, бу рақамлар ҳам бир йил аввалгиси билан таққосланганда, тирикчилик илинжида Россияга йўл солаётган ўзбекистонлик мигрантлар сонининг 15 фоизга камайганига далолат қилади.\nЯъни, сўнгги икки йил ичида Россияда меҳнат муҳожирлигида банд Ўзбекистон фуқаролари фоизининг ҳам изчиллик билан камайиб бораётгани кузатилади.\nСоҳа экспертларига кўра, мавжуд вазиятга, бир томондан, Украина инқирозида тутган ўрни сабаб, Ғарб томонидан Россияга нисбатан устма-уст жорий этилган қатор санкциялар сабаб бўлган.\nБошқа тарафдан, айнан 2015 йилга келиб, Россияда миграция қонун-қоидаларининг кескин кучайтирилиши воқеълиги ҳам ўзининг жиддий сўзини айтган.\nЯъни, бундан икки йил бурун Россияда меҳнат муҳожирларига патент беришнинг янгича тартиби жорий этилган, мавжуд ҳолат эса, уларни, айниқса, молиявий жиҳатдан мушкул аҳволда қолдирган.\nПатент олиш учун кўзда тутилган янги тартиб-қоидаларга мувофиқ, мигрантлар бунинг учун ОИТС, сил, тери-таносил касалликлари ва гиёҳванд модда истеъмол қилиш-қилмасликларини аниқлаб берувчиси дохил қатор тиббий текширувлардан ўтишлари шарт кўрилади.\nБундан ташқари, уларнинг тиббий суғурта, ИНН(солиқ тўловчининг идентификация рақами) рақамига эга бўлишлари, рус тили, Россия қонунчилиги ва тарихидан имтиҳон топширишлари ҳам тақозо этилади.\nУстига устак, меҳнат муҳожирларининг булар барчасига бир ойнинг ичида улгуришлари шарт кўрилади.\nАкс-ҳолда уларнинг 10 минг Россия рубли миқдорида жарима пули тўлашларига тўғри келишлари айтилади.\nЎз вақтида муваффақ бўлган тақдирларида ҳам, меҳнат муҳожирларининг аввалига патент учун 14.5 рубль, кейинчалик уни чўздириш учун ойига 4 минг рублдан тўлаб боришлари шарт, деб кўрилади.\nАгар, айрим ҳисоб-китобларга таянилса, пулга чаққанда, бутунбошли жараён Россияга четдан иш излаб келган меҳнат муҳожирига жаъми 1 минг АҚШ долларига тушиши мумкин.\nКредит олиш имкониятдан фойдаланган тақдирларида эса, аксарият ҳолларда уни ўз вақтида тўлашдан ожиз қолишади.\nРоссиядан фаол Севара Маннонованинг айтишича, ўзбекистонлик меҳнат муҳожирларига ҳам худди шу нарса панд бермоқда.\nЯъни кетажак сарф-харажатларнинг миқдори ошиб бораётгани боис, улар Россияда меҳнат қилишлари учун лозим кўрилган ҳужжатларни рисоладагисидек тайёрлай олишмайди.\n"Қўлларида лозим ҳужжатлари бўлмаганидан кейин дурустроқ бир иш топишолмайди. Топган тақдирларида ҳам, иш соати кўп бўлишидан ташқари, ойлик маошларини ўз вақтида ололмай қийналиб кетаяпти халқ...", - дейди Санкт-Петербургдан бу фаол суҳбатдошимиз.\nРоссия ва иш\nУ кишининг ўз иш тажрибаси ва кузатувларидан келиб чиқиб айтишича, ўзбекистонлик меҳнат муҳожирлари Россияда асосан қурилиш ва фаррошлик каби маиший хизмат кўрсатиш соҳаларида банд.\n"Бизнинг меҳнат муҳожирларимизни бундан бошқа яна қанақа ишга олиши мумкин?..Ўз ҳаққини талаб қилолмаганидан кейин, яъни. Чунки Россияга келиб, лозим кўрилган ҳужжатларни тайёрлай олмаган одам бундай қила олмайди. Негаки, давлатнинг қонунини бузган ҳисобланади".\n"Мисол, Россияда аллақачон таниш-билиши, ака-укаси ва ё ота-онаси бўлган одамлар ҳужжат қила олиши мумкин. Аммо Россия қонун-қоидаларини билмасдан туриб, ўзича келган одам қандай қилиб ҳужжат қила олади?.."\nСуҳбатдошимизнинг айтишича, бу каби меҳнат муҳожирлари орасида тўрт ойлаб ўз ойлик маошларини ололмай юрган одамлар бор.\n"Менга ёрдам сўраб, мурожаат қилишади. Аммо қўлларида меҳнат шартномаси ва лозим ҳужжатлари бўлмаганидан кейин мен уларни қаерга, нима, деб олиб бора оламан...Фақат телевидениедан одам чақириб, мурожаат қила олишим мумкин, холос. Чунки лозим ҳужжатлари бўлмаганидан кейин мен уларнинг бир ерда ишлаётганликларини тасдиқлай олмайман", - дейди у киши.\n"Иш берувчилар эса, бизга пул ўтмаяпти, деб ўзларини оқлашади. Меҳнат муҳожирлари ҳам йиғилиб, аҳил бўлиб, биргаликда улардан ўз иш ҳақларини сўрашга ҳадлари сиғмайди. Чунки қўлларида талаб қилинган даражада ҳақиқий ҳужжатлари йўқ. Ҳужжат қилишга эса, кучлари етмайди".\n"Ҳужжат қилолган тақдирда ҳам, тўрт ойгача маошини ололмагандан кейин, муддати узайтирилгани билан ҳеч жойдан ҳаққини талаб қилолмайди, агар, барвақтроқ қилиб улгурмаган бўлса...".\nМинтақавий кузатувчиларга кўра, буларнинг барчаси ўзбекистонлик меҳнат муҳожирларини ҳам миграциянинг бошқа муқобил йўлларини излаш танлови қаршисида қолдирган.\nМеҳнат муҳожирлари Россиядан ортга юбораётган маблағлар Ўзбекистон иқтисоди учун қанчалик муҳим аҳамият касб этиб келаётганига қарамай, миграция муаммоси ҳали-ҳануз бу икки давлат ўртасида ҳукуматлараро даражада ўзининг ечимини топмаган.\nФақат 2015 йил ўрталарига келиб, матбуотда Ўзбекистон ва Россия ҳукуматлараро ҳайъатларининг бунга оид махсус битимни ҳозирлашга киришиш ниятида эканликларига оид хабарлар пайдо бўлган.\nЎтган ой Россиянинг қатор етакчи ахборот агентликлари бу икки давлат ҳукуматларининг шу йил апрель ойида меҳнат миграциясига оид иккита келишувни имзолаш режасида эканликлари ҳақида хабар тарқатган.\nБу битимларнинг Россия ҳудудида вақтинчалик меҳнат фаолияти юритиш учун Ўзбекистон фуқароларини жалб этиш ишларини ташкиллаштириш ва ишга ёллаш бўйича экани айтилган.\nРоссия Меҳнат вазирлиги вакили эса, айрим интернет нашрларига ҳужжатларнинг Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг тез орада Москвага амалга оширажак ташриф чоғида имзоланиши ҳақида маълум қилганди.\nЎзбекистон янги президентининг Россияга давлат ташрифига оид шу йил бошида тарқалган дастлабки хабарларда томонларнинг энергетика, қишлоқ хўжалик маҳсулотларини етказиб бериш, ҳарбий-техник ҳамкорликдан ташқари, айнан миграция сиёсатига оид масалани ҳам муҳокама этишлари айтилганди.\nМинтақавий экспертлар барчасининг бирдек эътироф этишларича, айни шу масала Ўзбекистон янги Президенти Шавкат Мирзиёев қаршисида турган энг асосий вазифалардан бири бўлади.\nБунгача Ўзбекистон ҳукуматининг меҳнат миграцияси муаммосига ёндашуви фаолларнинг жиддий танқидларига сабаб бўлиб келган.\nЎзбекистон марҳум президенти Ислом Каримов Россияга иш излаб бораётган фуқароларини "дангасалар", деб аташгача борган.\n"Москвада кўча супураётганлар бутун ўзбекларни шарманда қилаётгани"ни айтган.\nМарҳум президент Ўзбекистоннинг ўзида "ҳеч ким очидан ўлмаётгани"ни таъкидлашни ҳам унутмаган.\nАйни пайтда у ўзбеклар Россияда ишлаб топаётган миллиардлаб доллар маблағлар ҳақида ҳеч нарса демаганди.\n"Янги иш ўринлари ва миграция"\nСўнгги икки йил ичида Ўзбекистонда Россия ва бошқа МДҲ давлатларида меҳнат муҳожирлигида банд ўзбекистонлик фуқароларни ортга қайтишга ундовчи кенг кўламли тарғибот-ташвиқот кампанияси ҳам бошланган.\nЎзбекистонда четда бўлган ва ортга қайтаётган меҳнат муҳожирларини ҳам кўзда тутиб ўн минглаб янги иш ўринлари яратилаётганига оид хабарларнинг сони ҳам ортган.\nЎзбекистон ҳукумати ҳар йили қарийб миллионга яқин ишчи ўринлари яратилаётганини айтишига қарамасдан, ишсизлик даражаси ҳануз юқори, ташқарига иш излаб кетаётганлар сони камаймаётгани айтилади.\nМаҳаллий кузатувчиларга кўра, аҳолиси сони 30 миллиондан ортиқ экани айтилувчи аҳолиси назарда тутилганда, бу - мамлакатдаги меҳнатга қобилиятли барчанинг ҳам иш ўринларига бўлган эҳтиёжини қондиришга кифоя қилмайди.\nБошқа томондан, Ўзбек ҳукумати айтаётган иш ўринлари Ўзбекистон шароитида ишлайдиган киши ва унинг оиласи эҳтиёжини қондирадиган маош билан таъминлашга қанчалик қодир экани ҳам масаланинг яна бир баҳсталаб қирраси ўлароқ ўртага чиқади.\nАгар, 2014 йилги халқаро маълумотларга таянилса, Ўзбекистон аҳолисининг 76 фоиздан кўпроғи қашшоқликда кун кечиради.\nЎшанда "Озиқ-овқат хавфсизлиги бўйича глобал индекс" (The Economist Intelligence Unit) муаллифлари ана шундай хулосага келганлар.\nУшбу индекс ҳар йили Британиянинг нуфузли "Экономист" (The Economist) нашри таҳлилчилари томонидан тайёрланади.\nАммо озиқ-овқат ишлаб чиқариш ва заҳира қилиш бўйича Ўзбекистон яхши кўрсаткичларни қайд этган.\n"Глобал индекс" хулосаларига таяниладиган бўлса, Ўзбекистон ҳозирда етарли озиқ-овқат ишлаб чиқаради, аммо фуқароларнинг аксарида етарли миқдорда озиқ-овқат сотиб олишга моддий имкон йўқ.\nРасмий маълумотларга кўра, Ўзбекистонда минимал иш ҳақи 1994 йилдан 2014 йилга қадар 1373 маротаба ортган.\nБироқ, маҳаллий кузатувчиларга кўра, Ўзбекистонда аҳолининг қанча қисми қашшоқликда яшаши ҳақидаги статистик маълумотлар "давлат сири" сифатида кўрилади.\nМамлакат миллионлаб фуқароларининг эса, йилларки, яқин ва узоқ хориждан даромад топишга мажбур эканликлари кузатилади.\nДейлик, ҳозир Россиядаги тикувчилик корхоналаридан бирида ишлайдиган, асл касби сартарош бўлган суҳбатдошимизнинг айтишича, ортда қолган ишсиз эри, икки боласи ва нафақахўр кекса онасининг бутун тирикчилиги асосан ўзи юбораётган пуллар ҳисобидан ўтади.\nУнинг айтишича, "Гўзаллик салонида" ишлаган пайтида топиш-тутиши ҳаминқадар бўлган, айниқса, қиш мавсумида жуда қийналиб қолишган.\nҲозир Россияда чеварчилик қилиб, Ўзбекистонда қолган яқинларига ойига 250-300 долларча пул юборишга ҳаракат қилади.\nУйдагилари эса, рўзғордан тежаб, ўзининг ер олиши учун шу пулдан ҳам бирозини жамғаришга ҳаракат қилишади.\nСуҳбатдошимизга кўра, алал-оқибат шахсий тадбиркорлик билан шуғулланиб, Ўзбекистонда ўзининг бизнесини йўлга қўйиб олиш истагида, бунинг учун эса, маблағ зарур.\n"Ёрдам берадиган одам йўқ. Шунинг учун ҳам ўзим учун ўзим ҳаракат қилаяпман", - дейди у.\nСуҳбатдошимизнинг айтишича, аввал эри ҳам ўзига ўхшаб Россияда меҳнат қилган.\nАммо ҳужжатлари билан боғлиқ муаммолар сабаб, кейинги гал уни Россияга киритишмаган.\nСуҳбатдошимизга кўра, ҳозир Россияда ойига 600 долларча ишлайди, аммо ижара ҳақи, ейиш-ичиш, юриш-туриши назарда тутилганда, Россияда пул сувдек кетади.\n"Яна бироз қарайман, агар, топиш-тутишим яхши бўлса, қоламан, акс-ҳолда, ноилож нима қиламан, Ўзбекистонга қайтаман-да", - дейди у.\nЎзбекистондан кейин Россияда меҳнат муҳожирлигида банд фуқаролари ўтган йил ўз ватанларига энг кўп пул юборган иккинчи МДҲ давлати қўшни Тожикистон бўлган. Уларнинг умумий пул жўнатмалари миқдори $1.9 миллиард АҚШ долларини ташкил қилган.\nТожикистон ҳукумати эса, Россия Президенти Владимир Путиннинг ўтган ой охирида пойтахт Душанбега қилган сафари чоғида юз минглаб меҳнат муҳожирларининг амнистия этилишига эришганди.\nРоссия Марказий Банкининг янги ҳисоботида бу борада юқори учликни тўлдирган учинчи МДҲ давлати яна бир Марказий Осиё минтақаси вакили - Қирғизистон($1.7 миллиард доллар) бўлиб чиққан.\nЭрдўған НАТОга қатъиян “йўқ” демоқда, Путин ва Россия бироз хотиржам тортса бўладими?\n49 дақиқалар аввал\nЖОНЛИ ЭФИР Украина уруши: Урушга ҳозир Путиннинг ўзи бош-қошми? Мариуполдан кутилмаган янгилик ва НАТО Эрдўғанни гапга кўндира оладими?\nАҳмад Масъуд кучлари Панжширда Толибон аскарларини ўлдирганини айтмоқда\nДин ва дунё: Ё ҳижобингни еч ёки рақсга тушишни тўхтат!\nФаластинлик журналист ўлими: икки томон бир-бирини айблар экан, намойишлар давом этяпти


БУРЧГА САДОҚАТ — Ishonch Gazetasi\nТоғли Бахмал қўйнида ишчи оиласида тарбия топган Ҳамида Бобокелдиева тиббиёт институтини тамомлагандан буён Жиззах вилояти юқумли касалликлар шифохонасида ишлаб келади. 27 йиллик меҳнат фаолияти давомида Қосим Абдусаломов, Алижон Абдуазизов, Саримсоқ Қосимов сингари устозларидан билмаганларини ўрганди. Бугун фарзандлари Камола ва Дурдона Самарқанд тиббиёт институтининг 2-босқич талабалари.\nКасалхона деразасидан атрофни кузатиб турган Ҳамида опа бехосдан олтин рангли баргнинг пирпираб ерга тушаётганига кўзи тушди. «Тавба, кечагина яшил тусда эди, қачон сарғайишга улгурди-я. Демак, куз келибди»… Кўринмай қўйган булутлар суруви қайдандир пайдо бўлиб, қуёш юзини тўсаётгани-чи?..\n…Кечагина баҳорнинг яшиллигидан завқланган Ҳамида опа бу ҳолатдан бироз маъюсланди. Ўйлаб қараса, инсоният бошига кулфат олиб келган «тождор вирус» учинчи фаслнинг ҳам юзини кўрибди. Ўтган ярим йил давомида касалхонага қанчадан-қанча бемор келиб кетмади. Ҳар куни касалхонада қанчадан-қанча беморларнинг илтижоли кўзлари билан тўқнашади. Қани эди сеҳргар бўлса-ю бу кўринмас балони таг-туги билан, бир ишора билан даф қилса. Уруш вақтлари жангчилар дайди ўқдан ўзини ҳимоя қилиш чорасини кўрган. Бугун бу бало қай тарафдан келишини билмайсан киши.\nХаёл суриб турган Ҳамида опа турган хонанинг эшиги очилиб, шогирди Шерзоджон шошилганча кириб келди.\n– Ҳамида Эргашевна… Қўшни палатадаги беморнинг аҳволи оғирлашди.\nШахсий ҳимоя воситаларини ечишга ҳам улгурмаган Ҳамида опа тезгина қўшни палата томон йўл олди. Беморнинг аҳволи чиндан-да оғир эди.\n– Шерзоджон, беморга сунъий нафас олиш аппаратини уланг. Бемор мустақил нафас ололмаяпти. Коронавирус инфекцияси ўпкага таъсир қилмоқда…\nҲамкасбини ҳаяжон босдими ёки тажрибасизлик қилдими бироз довдираётганини кўрган Ҳамида опа унга қарата:\n– Шифокор ҳар қандай ҳолатда ўзини йўқотмаслиги керак, – дея далда берди.\nДаволовчи шифокорларнинг тез-тез алмашиб турилиши беморлар томонидан салбий қабул қилиниши сабабли уларнинг ёнига яна биттадан ёрдамчи шифокор қўйилган. Чунки бир шифокор – бу битта фикр, беморга нисбатан биргина нуқтаи назардир. Гарчи, шифокорлар стандартларга мувофиқ даволаса-да, шифокор тез-тез ўзгариб турса, беморларга мослашиш барибир қийин кечади. Шунинг учун, эҳтимол, беморларнинг қулайлиги учун ёрдамчи шифокорларни қўйиш энг мақбул ечим. Буни Ҳамида опа ўз тажрибасидан билади.\nАйнан шунга кўра опа Шерзоджонга далда берди.\n– Барча беморларда пневмония, турли даражадаги ўпка шикастланиши бор. Баъзилар кислород етказилишига муҳтож бўлади, ана шунда сунъий нафас олиш ускунасини уланг. Нормал ҳолатда одам 100 фоиз нафас олади. Aгар, ўпканинг 80 фоизи зарарланган бўлса, беморда нафас олиш учун кичик бир парча қолади. Бу организм учун етарли эмас, шунинг учун марказлаштирилган кислород таъминоти ўтадиган кислород катетерини улаш керак. Бемор нафас олади, унинг қондаги кислород миқдори кўтарилади, нафас қисилиши камаяди.\nЎтган олти ой давомида ходимлардан ҳеч қандай шикоятлар бўлмади. Уларнинг барчаси: шифокорлар, вирусологлар, юқумли касалликлар бўйича мутахассислар ўз бурч ва мажбуриятларини бекам-у кўст адо этишди. Гарчи, уларнинг кўзларида чарчоқ аломати бўлса ҳам.\nҲамида опа қўшни хонадаги беморлардан ҳам ҳол сўради. Улар орасида ётган Сайёра исмли жувон бундан ўн кун бурун келган. Келган вақтида тана ҳарорати баланд бўлиб, нафас олиши қийин эди. Шифокор-у, ҳамшираларнинг саъй-ҳаракати билан унинг ҳаёти сақлаб қолинди.\n– Ҳароратингиз яхши – 36.60. Сайёрахон ўзингизни қандай ҳис қиляпсиз?\nЖувон табиатан ўзи шўх эди. эътибордан хурсанд ҳолда:\n– Раҳмат доктор. Борларингизга шукр! – дея хушчақчақлик билан жавоб берди…\nЙўлак бўйлаб кета туриб бехосдан қўл телефони жиринглади. Қараса, турмуш ўртоғи Холмат ака экан. Юраги алланечук бўлиб, кўкрагидан аччиқ бир нарса отилиб кетгандек бўлди.\nАхир у яқинлари билан фақат телефон орқали боғланади. Оила аъзолари билан ҳеч қандай учрашув йўқ. Бу ерда ишловчи тиббиёт ходимларнинг яқинлари ўзларини қандай ҳис қилишларини сўраб туришади.\n– Онаси, яхшимисан?\n– Раҳмат, – дея ўзини бардам тутишга уринади Ҳамида опа.\n– Телефоннинг «имо»сини ёқ. Камола билан Дурдона ҳам гаплашмоқчи.\nУлар бир-бирини кўриб, гапни нимадан бошлашни билишмади. Боиси, бир-бирларини жуда-жуда соғинишган эди-да…\nҚисқа суҳбатда ўзини зўрға тутиб турган Ҳамида опа беморларга қарашини баҳона қилиб, телефонининг ўчириш тугмасини босди. Дераза ёнига келганча унсиз йиғлади. Буни кўрган қуёш юзини тўсган булутлар ҳам унга қўшилиб кўзёшини тўкди…\nНомзодлар қандай ишлаяпти?\nКоронавирусга қарши қанча маблағ сарфлашини маълум бўлди\nАҚШ ВА ХИТОЙ: ИККИНЧИ «СОВУҚ УРУШ» ШАРПАСИ


"Ўзбектуризм" туристларни кўпайтирмоқчи\n17 апрел 2021, Тошкент вақти: 03:36\nКузатувчиларга кўра¸ Ўзбекистон ҳудудидаги қадим шаҳарларни кўришга иштиëқмандлар кўп бўлиғига қарамай¸ мамлакатга кириб-чиқишнинг қийинлиги ва Ўзбекистоннинг полиция давлати экани¸ эҳтимолий сайëҳларни чўчитмоқда.\n“Ўзбектуризм” Миллий компаниясининг янги тайинланган раиси Фаррух Ризаевнинг ярмарка очилишига бағишланган матбуот анжуманида журналистларга айтишича, ярмаркада мамлакат сайёҳлик истиқболларини акс эттирувчи махсус стендлар ташкил қилинган.\nБу стендларда Самарқанд, Бухоро, Хоразм ва Қорақалпоғистон сингари сайёҳлик марказлари, Зомин қўриқхонаси тасвирланган. Шунингдек, “Шарқ бозори”, “Ҳунармандлар шаҳри” кўргазмалари ҳам тақдим этилиб, миллий ошхона учун алоҳида бўлим ажратилган.\nЯрмаркада Ҳиндистон, Индонезия, Бирлашган Aраб Aмирликлари, Россия, Словения, Чехия, Франция, Корея республикаси ва бошқа давлатлардан сайёҳлик компаниялари иштирок этмоқда.\n“Ўзбектуризм” миллий компаниясининг Қашқадарё вилояти бўлими мутахассиси Сардор Нормуродовнинг Озодликка айтишича, бундай ярмаркалар Ўзбекистонда туризмни ривожлантиришга катта ёрдам беради:\n- Биласизми, сайёҳларни кўпроқ қизиқтиргани тарихий обидалар, афсуски шу билан чекланиб қолаяпмиз, яъни сайёҳлар кўпроқ тарихий обидаларни кўргани келишади. Бироқ мен Ўзбекистонда туризмни кўпроқ тоғли ҳудудларда ривожлантиришга эътибор қаратилишини истардим. Ўзбекистоннинг тоғ ҳудудларида сўлим жойлар жуда ҳам кўп. Албатта, бунинг ҳаммаси маблағга боғлиқ. Банкларимиз камроқ фоизли кредитлар беришса эди, бундай туризмлар учун инфратузилмаларни яратса бўларди, 2013-2016 йилларга мўлжалланган давлат дастури бўйича банкларга шундай топшириқ берилган¸ дейди мутахассис Сардор Нормуродов.\nЎзбекистонда хорижий сайёҳлар эътиборини жалб қилиш мумкин бўлган тарихий шаҳарлар ва обидалар, ҳордиқ чиқаришга қулай бўлган тоғли ҳудудлар кўп бўлишига қарамай, сайёҳлар оқимининг жуда камлиги кузатилади.\nТошкентлик иқтисодчи Миркомил Тошкандий фикрича, Ўзбекистонда туризмни кўплаб хорижий валюта олиб келадиган даромадли соҳага айлантириш мумкин, бироқ бунга бир қанча сабаблар монелик қилади:\n- Биринчидан, Ўзбекистонда сайёҳлар учун инфратуструктура ривожланмаган, яъни сайёҳларга хизмат қиладиган ташкилот ва фирмалар ҳали-ҳануз стандартларга жавоб бермайди. Иккинчидан, Ўзбекистонга кириб-чиқиш, чегара, божхона хизматлари жуда ҳам бюрократлашгани ва кўча-кўйда милиция ходимларининг ҳаддан ташқари кўплиги ҳам, сайёҳларни чўчитиб қўйган. Учинчидан, Ўзбекистонда валютанинг эркин конвертацияси йўқ. Пластик карточкалардаги пуллари билан келган туристлар, пулларини қора бозор курсидан анча паст давлат курсида конвертация қилишга мажбур бўладилар, бу омиллар туристлар оқимини ўз-ўзидан камайтиради, дейди Миркомил Тошкандий.\n“Ўзбектуризм” Миллий компанияси ҳам сўнгги йилларда турғун раисга ëлчимаяпти. Сўнгги тўрт йилда бу компанияда уч марта раис алмашди.\nШу йилнинг март ойида "Ўзбектуризм" Миллий компанияси раиси Рустам Мирзаев валютага оид жиноятларда айбланиб ҳибсга олинган эди.\nЎзбектуризм”нинг аввалги раиси Зоҳид Ҳакимов бундан икки йил олдин мансаб ваколатини ошириш ва мамлакатга катта миқдордаги иқтисодий зарар етказиш айби билан озодликдан маҳрум этилган эди.


Муфтий ҳазрат иштирок этган таровеҳга минглаб намозхонлар ташриф буюрди\nМоҳи Рамазон Фарғона вилоятида ўзгача файз ва тароват билан ўтмоқда. Қутлуғ ойнинг фазли ва баракасидан барча бирдек баҳраманд бўлишга ошиқмоқда. Буни одамларнинг хайрли ишларга ҳарислиги, ибодатга ошуфталиги ва фарзу суннат амалларини бажаришга эътибори ошганидан яққол сезиш мумкин. Бу йилги Рамазон ойининг илк кунларида Фарғона вилоятига давлатимиз Раҳбарининг ташрифи ва муборак ой билан табрик қилишлари фарғоналикларни чексиз қувонтирди. Барча соҳаларда амалга оширилаётган изчил ислоҳотлар Фарғона вилояти аҳолиси ҳаётида ҳам ўз аксини топаётгани, бундан аввало одамлар рози бўлаётганини алоҳида таъкидлаш керак.\nЮртимизга ўзининг файзу баракаси билан кириб келган Рамазон ойнинг ҳикматлари жуда кўп, айниқса, ҳуфтон намозидан кейин таровеҳ намозининг ўқилиши энг ҳузурбахш онлар, десак тўғри бўлади. Зеро, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг Рамазонда доим адо қилган таровеҳ намози таъкидланган суннат амал ҳисобланади. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу айтади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг Рамазон ҳақида “Ким унда иймон билан, савоб умидида қоим бўлса, ўтган гуноҳлари мағфират қилинади” деганларини эшитдим” (Имом Бухорий).\nКуни кеча мана шундай шариф ойнинг файзли оқшомида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимов ҳазратлари Фарғона вилояти Данғара туманидаги “Саййидаҳмадхон” жоме масжидига таровиҳ намозини мўмин-мусулмонлар билан бирга-бирга адо этиш учун ташриф буюрдилар. Ҳазратнинг ташрифларини эшитиб, кўзлари Рамазон шукуҳи ила чақнаган, юзлари нурли, ёшлари улуғ отахонлар ҳамда таровеҳ намозида Ҳақ каломига соме бўлишни интиқлик билан кутган намозхонлар жомега тўп-тўп бўлиб кела бошлашди. Яна бир қувонарлиси, ушбу жоме масжиднинг янги биноси фойдаланишга топширилиши мўмин-мусулмонларга Рамазон ойига катта туҳфа бўлди.\nМасжидни файзга тўлдириб турган намозхонларни муфтий ҳазратлари муборак Рамазон ойи билан қутлаб, ушбу ойнинг фазилатлари ҳақида сўзлаб бердилар. Муфтий ҳазрат сўзларида давом этиб, бу кунларни қадрлаш, муҳтарам Президентимиз томонларидан берилаётган шарт-шароитлар учун Парвардигоримизга шукроналар айтиш, бу неъматларнинг давомли бўлиши учун дуолар қилишни сўзладилар.\nДругие материалы в этой категории: « Термизда инновацион кинотеатрда "Абу Исо Муҳаммад ат-Термизий" фильми намойиш этилмоқда\tРамазоннинг баракоти – Мингбулоқдан нефть чиқди »


Қоҳира аҳолиси 25 миллионга етди | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n1026 07:05 23.04.2022\nМиср пойтахти аҳолиси 25 миллион кишига етди, деб хабар берган Қоҳира вилояти губернатори Холид Абдул Ол. «Қоҳира аҳолиси 25 миллион кишини ташкил этади, бунга маҳаллий аҳоли ҳам, чет элликлар ҳам киради», — дея губернаторнинг сўзларидан иқтибос келтирмоқда ТАСС агентлиги.\nГеографик жиҳатдан Миср пойтахти бир вақтнинг ўзида иккита вилоят - Қоҳира ва Гиза ҳудудида жойлашган. Ҳар куни ўн минглаб одамлар қўшни туманлардан ишлаш учун пойтахтга оқиб келишади.\nМамлакатнинг энг зич жойлашган ҳудуди бўлган улкан шаҳар энди аҳолининг бундай оқимига дош беролмаяпти. Кўп километрлик тирбандликлар, атроф-муҳитнинг ифлосланиши, шунингдек, бошқа ижтимоий-иқтисодий муаммолар анча йиллардан буён Қоҳира ҳаётининг ажралмас қисмига айланган.\nГубернаторнинг сўзларига кўра, аҳолининг бундай кўплиги амалдорлар зиммасига ҳам катта юк юклайди. Қоҳирадан 25 км узоқликдаги саҳрода, бир неча йиллардан буён ҳали расмий номини олмаган янги маъмурий пойтахт барпо этилмоқда. Бу ерда ҳукумат ва кўплаб давлат муассасалари, шунингдек, хорижий давлатларнинг элчихоналари жойлашиши режалаштирилган.\nҚоҳира аҳоли Махсус Миср ТАСС\n1820 17:15 04.02.2022\nИсроил Мисрдан ўғирлаб кетилган осори атиқаларни қайтариб берди\n823 14:35 10.12.2021\n1828 16:15 15.09.2021\n1287 09:27 05.09.2021


Самарқандда 2020 йили бюджет маблағларини талон-торож қилиш билан боғлиқ 54 та жиноят иши қўзғатилган - zarnews.uz\nМисол учун, Самарқанд шаҳридаги “Мароқанд обод” давлат унитар корхонаси мансабдор шахслари, Франция Тараққиёт агентлигининг “Чиқиндилар бошқарувини модернизация қилиш” лойиҳасига 80 дона махсус транспортни харид қилиш бўйича тендерга нотўғри қўйиб, 3 миллион 158 минг евро нарх билан қатнашиб келаётган “Cranes and special trucks” МЧЖни тендердан асоссиз четлатиб, 4 миллион 188 минг евро таклифи билан қатнашган Озарбайжон-Хитой “KAI MEI-HAYAT GROUP” қўшма корхонаси билан шартнома тузиб, жуда кўп миқдордаги 12,4 миллиард сўмга тенг 1 миллион 30 минг еврони талон-торож қилган.\nМазкур ҳолат юзасидан корхона мансабдор шахслари ва бошқаларга нисбатан жиноят иши қўзғатилиб, прокуратура томонидан тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.\nУмуман, ўтган йили бюджет маблағларини талон-торож қилиш билан боғлиқ 23,5 миллиард сўмлик зарар аниқланган. Жумладан, халқ таълими тизимида 10 ҳолатда 3,4 миллиард сўм зарар аниқланиб, 2,8 миллиард сўми ундирилган.\nМактабгача таълим тизимида 6 ҳолатда 736,3 миллион сўм зарар аниқланиб, 542,5 миллион сўми ундирилган.\nСоғлиқни сақлаш тизимида 6 ҳолатда 782,4 миллион сўмлик зарар аниқланиб, 453,5 миллион сўми ундирилган.\nЭлектр тармоқлари тизимида 5 ҳолатда 6 миллиард сўмлик зарар аниқланиб, 1 миллиард сўми ундирилган.\nБанкларда 8 ҳолатда ҳолатда 5,8 миллиард сўмлик зарар аниқланиб, 1,3 миллиард сўми ундирилган.\nМаҳалла фуқаролар йиғинларида 3 ҳолатда 181,2 миллион сўмлик зарар аниқланиб, 250,5 миллион сўми ундирилган.\nБошқаларда 16 ҳолатда 6,6 миллиард сўмлик зарарлар аниқланиб, 1,2 миллиард сўми ундирилган.\nБу ҳақда Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти вилоят бошқармаси zarnews.uz га маълум қилди.


Андижон кўчаларида нур қайтариш хусусиятига эга бўлган сариқ рангдаги пиёдалар ўтиш йўлаги пайдо бўлди\n17:22 / 09.02.2016\nАндижон шаҳридаги пиёдалар йўлагидан бири ноодатий рангга бўялди. Янги турдаги бу пиёдалар ўтиш йўлагининг суратлари ижтимоий тармоқларда тарқалди.\nИнтернет фойдаланувчиларининг қайд этишича, пиёдалар ўтиш жойининг нур қайтаргичли кўриниши қоронғуликда ҳам пиёдалар хавфсизлигини таъминлайди.\n"Андижонда пиёдалар ўтиш йўлаклари (зебра) (1.14.1-1.14.3 чизиқлари) ва пиёдалар ўтиш йўлаги тўғрисидаги ахборот-ишора (5.16.1-5.16.2) ва огоҳлантирувчи белгилар (1.20) эътиборни тортувчи сариқ нур қайтарувчи чизиқ ва ҳошияларга бўялмоқда", дейди манба.\nСуратларда пиёдалар ўтиш жойининг сариқ рангда экани ва у нур қайтариш хусусиятига эга эканини кўриш мумкин. Изоҳларда ижтимоий тармоқ фойдаланувчиларининг аксарияти пиёдалар ўтиш жойининг янгича кўринишига ижобий баҳо беришган.


🕔 16:06, 21.01.2022\n🕔 16:20, 21.01.2022\n🕔 16:05, 21.01.2022\n🕔 16:14, 21.01.2022\nМўйноққа «мадад» беришда давом этамиз\nМўйноқ деганда сувсиз денгизда қумга ботиб қолган кемалару, чексиз саҳро кўз олдимизга келишига одатланиб қолганмиз. Аммо бугун Мўйноқ яна олдингидек гавжумлашмоқда. Бу ерга қизғин ҳаёт қайтмоқда. Қуриган сув туби кундан-кунга яшилликка бурканиб, ўрмонзорлар ҳосил бўляпти.\n«Анжирбоғ»нинг анжиридан татиб кўрганмисиз?\nАнжир нафақат саломатлик, балки мўмай даромад маҳсулидир. Унинг барги ҳам харидоргир, уни ҳам экспорт қилиш мумкин. Анжирнинг ўзгача мазаси, антиқа кўриниши барчага манзур бўлади. Оч сариқ ёки сиёҳранг тусли бу мева витамин ва қувватбахш моддалари билан инсонга саломатлик, гўзаллик ва ёшлик бахш этади.\nТомчилатиб суғориш қаерда пайдо бўлган?\nЗамонавий томчилатиб суғориш усули 1960 йилда Германияда пайдо бўлиб, у ерда ер ости суғориш учун лойли қувурлардан фойдаланилган. 1913 йилда Колорадо университети (АҚШ)да сув сатҳини кўтармасдан илдиз зонасига сув етказиб беришга муваффақ бўлишган.\nХазон чиқиндими ё экоресурс?\nШу кунларда хазонларни ёқмаслик, бунинг оқибатида атроф муҳитга етадиган зарар ҳақида бот-бот гапиряпмиз, ёзяпмиз. Амалда эса ҳудудларда баргларни бир ерга тўплаб ўт қўйиб, ёқиб юбориш ҳоллари давом этаверади. Чунки биз бу ишимизнинг қанчалар хавфли эканлигини ёки англамаймиз, ёки бир мен ёқмаганим билан бирор нима ўзгарармиди, деган бепарволик кайфиятидамиз.\nБолада она табиатга меҳр уйғонса...\nҲозирги замон педагогикаси мураббий-ўқитувчидан ташаббускорлик, ижодкорлик ва мустақил эркин ижодий фикр юритишни талаб этади. Бу эса уларнинг таълим жараёнида қизиқарли дидактик ўйинлардан фойдаланиб, машғулотларни қизиқарли ўта олиш техникасида намоён бўлади.\nЭл корига яраётганлар\nМеҳр ҳарорати кўнгилларни иситади. Дунёни ушлаб турган ҳам балки меҳрнинг ўзидир. Бу ёруғ оламнинг барча муаттар бўйларидан тотлироқ бўлган нарса, онанинг, отанинг кўксига бош қўйгандаги хуш ифор экан. Сени бир парча гўшт, ожиз ҳолатда қабул қилиб, жонини, борини сарфлаб, яшнатиб қўядиган ғаниматларинг — фақат онаизоринг, фақат отажонингдир.\nҲаётнинг узлуксиз занжири: Бобо-буви, ота-она ва фарзанд\nБекатда тўхтаган автобусга қўлидаги оғир сумкаси билан чиқишга уринаётган онахонга икки ёш йигит кўмаклашди. Бири унинг қўлидаги сумкасини олди, иккинчиси чиқишига ёрдам берди. Шундоқ ҳам тиқилинч бўлган транспортда онахонга ҳурмат кўрсатилиб, жой топиб ўтириши учун ҳамма ёрдам беришга тутинди.\n«Ўзларидан ортмаган» қизларнинг аччиқ қисмати ёхуд «...вачча-никоҳ»га замонавий назар\nДавлат хизматлари агентлиги хабарига кўра, мамлакатимизда жорий йилнинг июль-сентябрь ойларида қариндош бўлган 675 жуфт келин-куёвнинг никоҳи қайд қилинган. Шундан 285 жуфти – бир-бирига холавачча, 172 жуфти – тоғавачча, 114 жуфти – амакивачча ва 104 жуфти – аммаваччалар экан.\nМактаб яратган ҳофиз\nМусиқа халқ қалбининг ифодасидир. Ўтган асрлар мобайнида аждодларимизнинг тақдири қандай кечди, кўнглида қандай ҳис-туйғулар ҳукмрон бўлди, буларнинг бари мусиқий асарларда ўз аксини топган.\nЭрта гуллаётган дарахтлар тақдири нима бўлади?\nБугун иқлим ва атмосферада, умуман экологияда кузатилаётган ўзгаришлар ҳаётимиз, турмуш тарзимизга таъсир кўрсатмоқда. Атрофимизда эса экомуаммолар ортса ортмоқдаки, ҳеч камайишидан дарак кўринмаётгандек.\nГлобал исиш одамларнинг ташқи қиёфасини қандай ўзгартириши мумкин?\nГлобал исиш кўрсаткичининг тез суръатда ўсиши одамларнинг ташқи кўринишига қай даражада таъсир қилиши айтилди. Бу ҳақда «Sasapost» хабар берди.\n2021 йил таҳлили: Эко оламда юз берган муҳим воқеалар\nПоёнига етаётган 2021 йил дунё мамлакатлари қатори Ўзбекистон учун ҳам турли воқеаларга, экологик муаммолар ечимига қаратилган изчил саъй-ҳаракатларга бой бўлди.\n🕔 20:55, 20.01.2022\nПайшанба, 20-Январ 2022 2021 2020 2019 2018 2017 2016


Шаҳноза Қурбонбоевага табрик » MUZAFFAR.UZ\nШаҳноза Қурбонбоевага табрик\nЎЗМТРК "Маданият ва Маърифат" телеканали "Болалар адабиёти", "Жаҳон тасвирий санъати усталари", "Кинопро", "Тундаликлар" кўрсатуви бошловчиси ва муҳаррири, журналист - Шаҳноза Қурбонбоевани таваллуд топган куни билан чин қалбимиздан муборакбод этамиз!\nШаҳнозага соғлик, узоқ умр, бахт-саодат, ижодий ва ижобий муваффақият, дунёдаги жамики энг юксак истакларни тилаб қоламиз!\nМаълумот: Қурбонбоева Шаҳноза Абдуваҳобовна (Абдуваҳоб қизи) - Тошкент шаҳрида туғилган. Тошкент шаҳрининг Мирзакалон Исмоилий номидаги 138-ўрта мактабни тамомлаган. Синфи "Она тили ва адабиёт" фанига ихтисослашгани сабабли, ғазалхонлик ижодий кечалари тез-тез ўтказиларди. 5-синфда ўқиётган вақтларида Ҳамид Олимжоннинг "Ойгул билан Бахтиёр" асаридан парча саҳналаштирилган. Шаҳноза Ойгул ролини ижро этган. 8-синфда шоира Нодирабегим ижодига бағишланган мушоира саҳнаси саҳналаштирилганда, у Нодирабегим ролида ўз маҳоратини намоён қилган. Мактабни тамомлаб, журналист бўлиш орзусида ТОШДУ (Ҳозирги ЎЗМУ)га борган. У ёшлигидан ҳикоя ва шеърлар ёзган, лекин ҳеч бир журнал, газетага нашрга бермаган.\nАммо Тошкент Давлат Санъат институтида журналистика бўлими борлиги ҳақида хабар топгач, мазкур институтнинг "Санъат журналистикаси" бўлимига ҳужжатларини топширган. 1998 йилда иккита ижодий имтиҳондан, тест синовларидан муваффақиятли ўтиб, Давлат Гранти асосида ўқишга қабул қилинган.\nИлк фаолиятини 2000 йилда "Сезам" радиосида ахборот хизмати бошловчиси сифатида бошлаган. 2001 йилда Тошкент телеканалининг "Тонгги пойтахт" кўрсатувида "Дунё мўъжизалари", "Уй музейлари", "Мунажжимлар башорати" саҳифаларини тайёрлаган. 2002 йилда Гранд радиосида ахборот хизмати муҳаррири ва бошловчиси бўлиб ишлаган.\nЎЗМТРК "Ёшлар" телеканалида "Давр" информацион дастурининг мухбири сифатида фаолият юритган.\n2003 йилда Бакалавриатурани тамомлаб, ўқишни шу ўқув даргоҳининг театршунослик бўлимида магистратура бўйича ўқишни давом эттирган. 2004 йилда "Турғун Азизов режиссураси" деб номланган диплом иши Тошкент Давлат Санъат институти буюртмасига биноан нашрдан чиққан.\n2005 йилдан бошлаб Тошкент Давлат Санъат институтининг "Санъатшунослик" кафедраси ўқитувчиси бўлиб ишлаган. 2006 йилда "Ўзбекистон ҳаво йўллари" миллий авиакомпанияси матбуот хизмати ходими ва "Ўзбекистон қанотлари" газетаси муҳаррири вазифаларида ишлаган.\n2013 йилда ЎЗМТРК "Маданият ва Маърифат" телеканали "Бугун" маданий-маърифий ахборот дастури муҳаррири, 2017 йилдан бошлаб "Болалар адабиёти", "Жаҳон тасвирий санъати усталари", "Кинопро", "Тундаликлар" кўрсатуви бошловчиси ва муҳаррири.\nЧоп этилган: 20-11-2020, 13:12\nКўрилган: 2 228\nЧоп этилган: 17-06-2020, 05:48\nШаҳноза Раҳмоновага табрик\nЧоп этилган: 2-06-2020, 11:56\nЧоп этилган: 16-09-2020, 03:53\nЧоп этилган: 1-01-2020, 21:28\nШаҳноза Джамиловага табрик!\nЧоп этилган: 22-10-2020, 00:31


Аида Сарина БМТ вакилларига видеомурожатида Сурияда бошдан кечирган мудҳиш ҳодисаларни сўзлаб бермоқда, санасиз сурат. (Саринанинг шахсий архиви)\nНУР-СУЛТОН – Сурияда бўлиб, ватанига қайтган қозоғистонлик аёл Бирлашган Миллатлар Ташкилотига (БМТ) «Ислом давлати» (ИД) аъзолари орасида яшаган вақтида кўрган-кечирган мудҳиш ҳолатлар ҳақида сўзлаб берган.\nАида Саринанинг видеомурожаати БМТнинг 28-29 июнь кунлари Нью-Йоркда ўтган «Терроризмдан холи дунёни барпо этиш йўлида ривожланган давлатларнинг ўзаро синергияси ва 2030 йил учун кун тартиби» мавзуидаги сайёр мажлиси учун тайёрланган бўлиб, БМТ ҳамда терроризмга қарши кураш бўйича БМТ бошқармасининг Қозоғистондаги ваколатхонаси томонидан ташкиллаштирилган.\nТадбирда 50 мамлакат ва БМТга алоқадор халқаро ташкилотларнинг 100 дан ортиқ вакили қатнашди, деб хабар берган Қозоғистон ТИВ.\n«Сайёр мажлиснинг асосий мақсади терроризмга қарши миллий, минтақавий ва глобал даражада самарали курашиш учун биргаликдаги саъй-ҳаракатларни мувофиқлаштириш механизмларини муҳокама қилиш бўлди», дейилади вазирлик хабарида.\nСуратда: 2016 йилда терроризм тарғиботи учун саккиз йилга озодликдан маҳрум этилган қозоғистонлик аёл Елизавета Гришина, «Кишанланган гуллар» ҳужжатли фильмидан олинган кадр.\n25 яшар Сарина Қозоғистон ҳукумати «Жусан» (Аччиқ шувоқ) операцияси доирасида Суриядан қайтарилган 600га яқин қозоқ фуқаролари орасида бўлган, улар асосан аёллар ва болалардан иборат эди.\nСарина Сурияда бўлган чоғидаги уруш, очлик ва совуқликдаги ҳаёт ҳақида сўзлаб берган.\n«БМТ орқали мурожаат – Суриядаги уруш ва у ерда террорчилар асос солган сохта халифалик ҳақида очиқ-ойдин сўзлаб бериш учун ажойиб имконият», деб айтган Аида Сарина ўз интервьюсида.\nҚўрқув ичидаги ҳаёт\n«2015 йилнинг ёзида турмуш ўртоғим ва ўғлим билан Истанбулга бордик, эрим таътилни Туркияда ўтказишни таклиф қилди, аммо бир неча кундан кейин биз Қозоғистонга қайтмаслигимизни ва Сурияда яшашимизни айтди», дейди Сарина.\nШу тариқа у ИД сафига қўшилиб қолган.\n«Биз буткул қўрқув ичида яшардик, ҳеч кимга ишонмасдик. Эримнинг вафотидан кейин эса мен учун ҳаёт-мамот жанги бошланди», дейди Сарина.\n«ИД жангарилари бизни қўрқитиб, агар қамоққа ташласалар у ерда зўрланишимиз ва ўлдирилишимизни айтар эдилар. Кечаси уйқуга кетарканман, мен фарзандим билан эрталаб тирик уйғонишимга ишонмас эдим», деди у.\n«Мен қочиш йўлини топа олмадим. Биз тузоқда эдик. Биз очиқ осмон остида, зах ерда ухлар эдик. Ёрдам беришга ожиз оналарнинг қўлларида ҳар куни гўдаклар жон берар эди.»\n«Танишим ўз қўллари билан фарзандига қабр қазиди, чунки боланинг жасадини мушук ва итлар талай бошлаганди», деди у.\n«Қозоғистонлик қутқарувчиларни ўз кўзим билан кўрганимда бизни ташлаб қўйишмаганини англаб етди», деди Сарина операция чоғида уларни ватанга қайтарганларни назарда тутиб.\n«Мен билан бирга Франция, Германия ва бошқа давлатлардан келган аёллар ҳам бор эди. Улар бизга ҳавас билан қараганини эслайман. Мендан Қозоғистон ҳукумати уларни ҳам олиб кета олиш-олмаслигини сўрашди, улар жиллақурса фарзандларини Суриядан олиб кетишларини ёлвориб сўрадилар.»\n«Мен бу аёлларга ёрдам бера олмасдим. Аммо мен қозоғистонлик етим болани қутқаришга ва асраб олишга аҳд қилдим. У 7 ёш, исми Мусо», деди у. «Уни лагерда топиб олдим ва ўзим билан олиб келдим.»\nЎз видеомурожаатида Сарина террорчиликка қарши курашиш ва бу ишга ўз ҳиссасини қўшишга тайёр эканлигини айтди.\n«Ҳа, мен терроризм қурбониман. Аммо мен террорчиликка қарши курашишни истайман, бу улуғ мақсаднинг бир қисми бўлиб унга ҳисса қўшмоқчиман. Мен терроризмдан жабрланган барча аёлларнинг овози бўлишни истайман», деди у.\n«Илтимос, алданган бошқа аёллар ва болаларга ёрдам беринг. Балки уларнинг ҳам мен каби ватанига фойдаси тегар», деб қўшимча қилди Сарина.\nСарина 26 июнь куни Қозоғистон миллий хавфсизлик қўмитаси (КНБ) «Кишанланган гуллар» ҳужжатли фильмини намойиш этиши ортидан гувоҳлик берган.\nФильм терроризм ва экстремизмда айбланган, ИД ёлловчилари, жангарилари томонидан алданган аёллар ҳақида ҳикоя қилади. Ҳужжатли фильмда руҳшунослар, имомлар, КНБ ходимлари ва мутахассисларининг фикр-мулоҳазалари ҳам акс этган.\nКНБ хабарига кўра, ҳозирда 662 нафар қозоғистонлик, жумладан 14 аёл терроризм ва экстремизмга алоқадор жиноятлар содир этганликда айбланиб, қамоқ жазосини ўтамоқда.\n“Радикал диний оқимларни қўллаб-қувватловчичилар орасида аёллар «жамоатларини» ташкил этаётган аёллар сони тобора ортмоқда”, дейилади фильмда.\n«Бу аёлларнинг аксариятига профилактик чоралар таъсир қилмайди, чунки улар ҳамон судланган турмуш ўртоқларининг таъсиридалар», деб қўшимча қилинади фильмда. «Аёллар радикаллашувига ИД ва интернет орқали хорижлик такфирчи (бошқа мусулмонларни муртадликда айблаш), жиҳодчи даъватчилар таъсир қилган.»\nФильмда кўрсатилган аёллардан бири Елизавета Гришина 2016 йилда террорчилик ташвиқоти учун саккиз йилга озодликдан маҳрум қилинган. Радикал ғояларни унга турмуш ўртоғи сингдирган.\n«Мен радикал экстремистлар даъватларини тинглаганман, аммо ўша вақтда улар радикал эканлигини англаб етмаганман», деди Гришина. «Мен ҳаммани, қариндошларимни ҳам даҳрий, кофир ва душман деб кўришни бошладим.»\nГришина ИД сафига қўшилиш учун Сурияга кетишни режалаштирган, укасини террорчи, худкуш бўлишга чақирган ва ижтимоий тармоқларда экстремистик мавзудаги материалларни жойлаштирган.\n«Оғир аҳволга тушган – эрсиз қолган, пулсиз, ишсиз, ёш болали аёллар экстремистлар таъсирига жуда осон тушадилар», дейди таразлик диний мутахассис Санжар Сулейменов интервью чоғида.\nАёллар ёлланганларидан кейин террорчилик ташкилотини қўллаб-қувватловчилар уларни никоҳига олган ва «ИД сафига қўшилиш учун Сурияга кетишга, ўзини қурбон қилишга мажбурлаган», деди Сулейменов.\n«Ёллаш жараёни тамоман ёлғон ва манипуляцияга асосланган», деди у.\n«Ҳафсалалари жуда тез пир бўлганига қарамай, бу вақтга келиб уларни террорчилар маконларидан қўйиб юборишмаган. Агар аёлнинг эри ўлса, уни бошқа одамга беришган, кейин яна бошқасига ва ҳоказо», деб қўшиб ўтди Сулейменов.\n«Ўзларини ва ҳеч бўлмаганда фарзандларининг ҳаётини сақлаб қолиш учун бу аёллар барча нарсага тайёр», деди у.\nАраблар доим бизни алдаб келишган, яна алдандик, бефаҳмлик бизга хос иллат.


Ходимлар | ESN Teachers\nДастур ҳақида маълумот\nВашингтон, Колумбия Округи офиси\nЗара Ховханнисян – Ўқитувчилар учун дастурлар директори. У Халқаро Таълим бўйича Америка Кенгашларида 2009 йил октябрь ойидан бери ишлайди. Унгача Зара, Халқаро Тадқиқотлар ва Алмашинув Кенгашида, ўқитувчилар малакасини ошириш дастурлари бўйича бош мутахассис бўлган. Шунингдек, у Арманистондаги ўрта мактабда инглиз тили ўқитувчиси бўлиб ишлаган. Зара Арманистоннинг Ереван шаҳридаги Х. Ачариан Тил Институтида амалий лингвистика бўйича магистр даражасига эга. Рус ва арман тилларида эркин сўзлаша олади.\nЗои Кософф ўқитувчилар учун дастурлар бўйича етакчи мутахассис. 2019 йилда Америка Кенгашларига келишдан олдин Зои Аризона Университетида, Остиндаги Техас Университетида ва Конкордия Тил Қишлоқларида араб тилидан сабоқ берган ва таржима лойиҳаси менежери сифатида ишлаган. Зои Аризона Университетида Яқин Шарқ ва Шимолий Африка тадқиқотлари магистри. Смит коллежида тилшунослик ва араб тиллари бўйича бакалавр даражасига эга.\nЖеффрей Лиллей мониторинг ва баҳолаш бўйича директор 15 йил давомида халқаро ривожланиш соҳасида, шу жумладан, Вашингтон, Марказий Осиё ва Яқин Шарқда юқори лавозимларда ишлаган. У казус машғулотларини, таҳлилий механизмларни ва ўрганиш воситаларини яратган маҳоратли аналитик, шунингдек тажрибали тренер. У USAIDнинг баҳолаш йўриқномаси ва методологияси бўйича билимга эга. У тажрибали суҳбат ўтказувчи, фикрларни ўрганиш ва таҳлил қилиш тажрибасига эга, шунингдек, маълумотларни сифатли таҳлил қилиш бўйича малакали мутахассис.\nДинара Сейтназарова, АҚШ Давлат Департаменти томонидан молиялаштирилган UGRAD 2008 дастури битирувчиси, Америка Кенгашларига 2019 йил ноябрь ойида дастур ходими сифатида қўшилди. Динара English Speaking Nation: Secondary Teacher Training Program доирасида мониторинг ва баҳолаш тадбирларини ишлаб чиқиш, мувофиқлаштириш ва амалга ошириш учун жавобгардир.\nЎзининг касбий фаолиятини Динара 2010 йилда British American Tobacco Uzbekistan компаниясида Кавказ ва Марказий Осиё учун SAP Talent платформасини бошқариш учун масъул бўлган, кадрлар бўлимида бош мутахассис сифатида бошлаган. 2011 йилда у ўз фаолиятини General Motors Powertrain Uzbekistan компаниясида давом эттирди ва у ерда турли масъулиятли ролларни бажарган. Америка Кенгашларига келишдан олдин, Динара барча ташқи алоқа жараёнларини бошқарувчи алоқа менежери сифатида ишлаган.\nДинара Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университетини 2010 йилда Жаҳон иқтисодиёти ва халқаро иқтисодий муносабатлар мутахассислиги бўйича тамомлаган. Шунингдек, у 2017-2018 йилларда Вартбург коллежида «Иқтисодиёт» мутахассислиги бўйича алмашинув талабаси сифатида таҳсил олган.\nФахриддин Пўлатханов, Aмерика Кенгашларининг Ўзбекистондаги ваколатхонасида “English Speaking Nation: Secondary Teacher Training” дастурининг координатори. Aмерика Кенгашларига қўшилишидан олдин у Ўзбекистон Республикаси Туризмни ривожлантириш қўмитасининг инвестицияларни жалб қилиш ва туристик зоналарни яратиш бошқармасининг кундалик вазифаларнинг турли функсияларини бажарган. 2019 йилда, Фахриддин КИМЕП Халқаро Университетининг Давлат ва Маҳаллий бошқарув йўналиши бўйича магистр даражасини олган. У 2018 йилда ЕРAСМУС+ИCМ дастурида иштирок етиб, Буюк Британия ва Шимолий Ирландия Бирлашган Қироллигининг, Шотландиянинг Глазго Университетида таҳсил олган. У ўзбек, рус ва инглиз тилларини яхши билади.\nМахамметшерипова Рамуза - English Speaking Nation: Secondary Teacher Training дастури бўйича ишлайдиган дастур координатори.\n2020 йилда Америка Кенгашларига қўшилишидан олдин, Рамуза Америка Кенгашларининг YPI дастури бўйича BOS маркетинг агентлигида амалиётчи бўлиб ишлаган.\nШунингдек, у бошқа амалиёт тажрибаларига эга. 2018 йилда Рамуза Ўзбекистон саноат ва қурилиш банкининг Нукус филиалида, кредит мониторинги бўлимида ишлаган. Кейинчалик, 2018 йил ноябр ойидан Ўзбекистондаги Нестлéнинг бош офисида молия ва назорат бўлимида ишлади.\n2020 йилда Рамуза Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат институтини корпоратив бошқарув мутахассислиги бўйича тамомлаган.\nГулназ Жадигерова - ESN дастури координатори.\nГулназ AҚСҲ Давлат департаменти томонидан молиялаштирилган 2021-йилги UGRAD дастурининг битирувчиси бўлиб, 2022-йил феврал ойида Aмерика Кенгашларига қўшилган. Aмерика Кенгашларига қўшилишдан олдин Гулназ Aмерика Кенгашлари томонидан бошқариладиган YPIP дастури бўйича King`s Academy стажёр бўлиб ишлаган. 2018-йилда Тошкент шаҳридаги “Тhe Wаy Еducation” ўқув марказида администратор, кейин “Hashar Wеек” ижтимоий лойиҳаси раҳбарининг экологик лойихалар бошқариш бўйича ёрдамчиси бўлиб ишлаган. 2021-йилда Гулназ Ўзбекистон волонтёрлар ассоциясида ижтимоий тармоқлар бўлимида тадқиқотчи ва таржимон сифатида ишлаган.\nГулназ 2021-йилда Тошкент тўқимачилик ва йенгил саноат институтининг “Корпоратив бошқарув” йўналишини тамомлаган. У қрақалпоқ, рус, ўзбек ва инглиз тилларини яхши билади.\nМуниса Сафарова - Америка Кенгашларининг Ўзбекистондаги ваколатхонасида ESN дастури ассистенти. Америка Кенгашига келишдан олдин у Inter Nation English School да офис менеджер ва «ARTEL ELECTRONICS» компаниясида бухгалтер ёрдамчиси лавозимларида ишлаган. Муниса Тошкент Халқаро Вестминстер Университетида экономика ва молия йўналишини тамомлаган. Бугунги кунда у Тошкент Вебстер Университети бизнес администрация магистратура талабаси.


Хосни Муборак ва унинг икки ўғли озодликдан маҳрум қилинди - Darakchi\nДУНЁ 21.05.2014, 16:25\nМиср собиқ президенти Хосни Муборак порахўрлик иши юзасидан 3 йилга озодликдан маҳрум этилди. Бундан ташқари у 21 миллион миср фунти (3 миллион АҚШ доллари) миқдорида жарима тўлаши лозим. Ушбу қарорни бугун Қоҳира жиноий суди қабул қилди, деб ёзади ИТАР-ТАСС ахборот агентлиги.\nПрезидент саройини реставрация қилиш пайтида амалга оширилган коррупция иши юзасидан суд иши ўтган йилнинг феврал ойида бошланган эди. Собиқ мамлакат раҳбари ва унинг икки ўғлини давлат хазинасидан президент саройини қайта таъмирлаш учун ажратилган маблағдан 125 миллион Миср фунт (18 миллион АҚШ доллари) миқдорида пул ўғирлаганликда айблашди.\nАйбланувчиларнинг адвокатлари уларга қўйилган айблов асоссиз эканлигини исботламоқчи бўлишди. Шу қаторда айблов қоғозидаги келтирилган бино президент саройига алоқаси бўлмаган разведка хизмати биноси эканлигини айтишди. Бироқ суд уларни айбдор деб топди.


Сиёсат / Шоу бизнес / Юртимизда\nПрезидент Шавкат Мирзиёев Наманганда бўлиб ўтган фаоллар йиғилишида Ўзбекистон маданият вазирига шундай таъриф берган.\n«Озодбекни кўп йиллар давомида ўзим тарбиялаганман. Халқпарвар, миллатпарвар вазир бўлиб етишди. Очиғини тан олишимиз керак, олдинлари маданиятга жуда кам эътибор берганмиз. Энди иқтисодиёт билан баб-баравар маданиятни ҳам тиклаш фурсати етди.\nМаданий муҳитда катта бўлган одамнинг турмуш тарзи ҳам маданиятли бўлади. Нега йирик корхоналарда чолғу ёки мақом ансамбллари ташкил этиш мумкин эмас? Нега олийгоҳларимизда танаффус пайти мусиқа қўйилмайди? Олдинлари чойхоналарга борсангиз Жўрахон Султонов ёки Маъмуржон Узоқовни тинглаб ўтириш мумкин эди. Афсуски, ҳозир бундай яхши анъаналар унутилиб кетди», — деди Шавкат Мирзиёев.\nШавкат Мирзиёев сўзининг якунида Наманганда тажриба тариқасида вилоят ҳокимининг маданият бўйича маслаҳатчиси лавозими жорий этилиши ва соҳани ривожлантириш учун салмоқли маблағ ажратилишини билдирди. Кейинчалик бу ташаббус бошқа ҳудудларда ҳам жорий этилиши мумкин.\nКиритилди: 15:22 30.06.2020. Ўқилди: 7487 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Эрдўған Туркиянинг келажагини Европада кўришини айтди | Qalampir.uz\nЭрдўған Туркиянинг келажагини Европада кўришини айтди\nОлам\t10 Январь 09:11 6755\nТуркия Республикаси Президенти Ражаб Тойиб Эрдўған Европа Комиссияси раҳбари Урсула фон дер Ляйен билан музокаралар ўтказди. Бу ҳақда Туркия раҳбарининг девони хабар бермоқда.\n“Музокаралар чоғида Туркия ва Европа Иттифоқи ўртасидаги икки томонлама ривожланиш масалалари, шунингдек минтақавий воқеалар муҳокама қилинди. Президент Эрдўған музокаралар чоғида Европа Иттифоқи Туркия кун тартибида устувор мавқега эга эканини таъкидлади. Шунингдек, у Туркиянинг келажагини Европада кўришини айтди, дейилади баёнотда.\nМаълум қилинишича, Эрдўған Божхона иттифоқини янгилаш, Туркия фуқаролари учун виза эркинлигини таъминлаш ва Туркиянинг Европа Иттифоқига аъзолиги бўйича музокараларда қадамлар қўйиш зарурлигига ишора қилган.\n“Ўзаро ишончни тиклаш, маслаҳат механизмларини тиклаш, истисно ва камситувчи ҳаракатларга, шунингдек, музокаралар жараёнида номзод мамлакат бўлган Туркияга қарши риторикага чек қўйиш керак. Президент Эрдўған мунтазам равишда Туркия-Европа Иттифоқи саммитлари ва юқори даражадаги мулоқотларнинг тикланишига қизиқиш билдирди”, дейилади хабарда.\n1964 йилдан бери Европа Иттифоқининг ассоциацияланган аъзоси бўлган Туркия, Европа Иттифоқига аъзо бўлиш учун 1987 йил 14 апрелда мурожаат қилган. Уни Европа Иттифоқига қабул қилиш бўйича музокаралар жараёни 2005 йил 3 октябрда бошланган. Туркия иттифоққа қўшилиш учун Европа Комиссияси билан музокараларни 35 пунктдан 33т асини муваффақиятли якунлаши керак (иккитаси келишув талаб қилмайди). Шундан сўнг, Европа Иттифоқи мамлакатлари бир овоздан Туркияга Европа Иттифоқига аъзо бўлиши учун овоз бериши керак.\n2017 йил 6 июлда Европа Парламенти Европа Иттифоқи давлатлари ва Европа Комиссиясини Туркиянинг қўшилиши бўйича музокараларни унинг расмийлари конституцияга ўзгартириш киритгунча тўхтатишга чақирувчи резолюция қабул қилди. 2017 йил апрель ойида Туркия конституциявий ислоҳоти бўйича референдум бўлиб ўтди, натижада президент ваколатлари сезиларли даражада кенгайтирилди.\nСўнгги тўрт йил ичида Брюссель ва Европа Иттифоқига аъзо давлатлар турли даражаларда Туркиянинг ҳаракатлари Европа ҳамжамиятидан узоқлашишига ҳисса қўшаётганини бир неча бор таъкидлади ва Анқарани ўз позициясини аниқлашга чақирди.\n09 Май 17:50 32450\n11 Май 13:12 27639\n09 Май 11:31 22390


Таиланднинг “Naewna.com” нашрида Ўзбекистон Президентининг БМТ (...)\nТаиланднинг “Naewna.com” нашрида Ўзбекистон Президентининг БМТ саммитидаги ташаббуслари аҳамиятига бағишланган мақола чоп этилди\nТаиланднинг “Naewna.com” веб-сайтида «B.H.I. Holding Public Co.,Ltd.» компанияси директори Напа Чамикорннинг Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг БМТ Бош Ассамблеяси 75-сессиясидаги нутқига бағишланган мақоласи чоп этилди, деб хабар бермоқда «Дунё» АА мухбири.\nМақолада Ўзбекистон тарихда илк бор БМТ Бош Ассамблеясида давлат тилида иштирок этгани қайд этилади. Ўзбекистон раҳбари нутқида миллий, минтақавий ва халқаро таклифлар билдирилгани келтирилади.\n“Президент Шавкат Мирзиёев таъкидлаганидек, COVID-19 дек глобал фалокат сайёрамизда сўнгги юз йилда кузатилмаган эди. Бу офат бутун инсониятнинг заиф жиҳатларини яққол кўрсатди. Ҳозирги таҳликали ва мураккаб вазият ер юзидаги барча давлатлар ва халқлар ўзаро боғлиқ эканини, ўртамизда мунтазам мулоқот, ишонч ва яқин ҳамкорлик ўта муҳимлигини исботлади”, дея давлатимиз раҳбари сўзларидан иқтибос келтиради нашр.\nБу каби масалаларга ечим топиш мақсадида Президентимиз БМТ шафелигида Пандемиялар даврида давлатларнинг ихтиёрий мажбуриятлари тўғрисидаги халқаро кодексни ишлаб чиқиш ташаббусини олға сурди. “Naewna.com” веб-сайтидаги мақолада қайд этилишича, ушбу ҳужжат ҳар бир давлатнинг ўз фуқаролари ва халқаро шериклари олдидаги мажбуриятларини акс эттириши билан аҳамиятли.\nМуаллифнинг сўзларига кўра, Ўзбекистон Президенти нутқи давомида билдирган қатор ташаббуслар дунё мамлакатлари учун бирдек долзарбдир ва Барқарор ривожланиш мақсадларига мос келади.\n“Президент ўз нутқида Ўзбекистоннинг Афғонистонда тинчликни тарғиб қилиш йўлидаги қадамлари ҳақида маълумот берар экан, БМТдаги бу галги чиқишида БМТ ҳузурида Афғонистоннинг ижтимоий-иқтисодий ривожланишига кўмаклашиш учун доимий қўмита тузишни таклиф қилди”, дейди муаллиф ўз мақоласида.\nПрезидент чиқишида Марказий Осиё минтақаси ва глобал экологик вазият учун жиддий муаммога айланган Орол фожиасига ҳам тўхталди. БМТ Бош Ассамблеясининг Оролбўйи минтақасини “Экологик инновациялар ва технологиялар зонаси”, деб эълон қилиш бўйича махсус резолюциясини қабул қилишга чақирди.\nНапа Чамикорн Марказий Осиё билан Европа ўртасидаги транспорт алоқаларига ҳам эътибор қаратиб, Президентимиз Шавкат Мирзиёев БМТ шафелигида Транспорт-коммуникация алоқаларини ривожлантириш минтақавий марказини очишни таклиф қилгани ҳақида маълумот беради.\n“Ўзбекистон Президентининг БМТдаги ташаббуслари аъзо давлатларни замонамизнинг жиддий муаммоларига қарши курашда бирлашишга қаратилган. Шу боис бу таклифлар халқаро ҳамжамият томонидан жиддий кўриб чиқишга ва қўллаб-қувватлашга лойиқдир”, деб хулоса қилади муаллиф.


Тошкентда ҳайдовчилик гувоҳномалари берилиши вақтинчалик тўхтатилди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nТошкентда ҳайдовчилик гувоҳномалари берилиши вақтинчалик тўхтатилди\n10 февраль 2018, 10:23\nИжтимоий тармоқларда ҳайдовчилар Тошкентда янги ҳайдовчилик гувоҳномаларини ололмаётганлари ёки эскисини янгисига алмаштира олмаётганларини маълум қилишган. Баъзи фойдаланувчилар бу маълумотлар базаси ёки қурилманинг бузилиб қолгани билан боғланганини таъкидлашган.\nБироқ Тошкент шаҳар ички ишлар бош бошқармасида бу тахминлар рад этилди ва гувоҳномалар берилиши Ички ишлар вазирлигининг Миграция ва фуқароликни расмийлаштириш бош бошқармаси бошқа ерга кўчиб ўтаётгани туфайли тўхтатилгани маълум қилинди.\n“Кўчиб ўтиш якунланиши ва барча серверлар ишга тушиши билан биз паспортларни ҳам, ҳайдовчилик гувоҳномаларини ҳам беришни бошлаймиз”, деб айтган Тошкент шаҳар ички ишлар бош бошқармаси бошлиғи ўринбосари Дониёр Тошхўжаев матбуот анжуманида.\nБироқ Миграция ва фуқароликни расмийлаштириш бош бошқармасининг кўчиб ўтиши якунланиши аниқ муддатлари бўйича аниқлик киритилмаган. Аввалроқ 11 февраль санаси айтилганди, бироқ 8 февралда ушбу жараён бироз чўзилиши мумкинлиги айтилган.\nАйни вақтда янги турдаги ҳайдовчилик гувоҳномалари 4 та жойда: Файзободдаги Тошкент шаҳар ИИББ ЙҲХБ Имтиҳон олиш ва қайд қилиш бўлими ҳамда Чилонзор, Юнусобод ва Сергели туманлараро имтиҳон олиш бўлимларида берилаётганди.\nЯнги турдаги ҳайдовчилик гувоҳномалари 10 йиллик муддатга берилмоқда. Амалдаги ҳайдовчилик гувоҳномаларининг янгисига алмаштирилиши 2017 йил 1 октябрдан 2018 йил 31 декабргача кўнгилли тарзда, 2019 йил 1 январдан 2020 йил 31 декабргача мажбурий тарзда амалга оширилади.\nЯнгиликлар » Жамият » Тошкентда ҳайдовчилик гувоҳномалари берилиши вақтинчалик тўхтатилди


Профессор ўқитувчилар ва ходимларни таклиф этамиз!\n05:01 / 05.04.2019 1487\nКурслардаги тингловчилар сони чегараланган. Курсларда инглиз тилини ўрганишни хохловчилар бугундан В-303 ва В-306 хоналарда курсларга ёзилиши/рўйхатдан ўтиши сўралади. Талабгор ўқитувчи ва ходимларни суҳбатдан ўтказиш 6 апрел шанба куни соат 10 дан бошлаб В-311 хонада ташкил этилади. Дарсларни 15 апрелдан бошлаш режалаштирилган. Курсларда ўқиш билан боғлиқ харажатлар лойиҳа томонидан қопланади.


Комилжон Жўраев. Маъно ва мантиқ бирламчи (2010) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҲозирги давр матбуотиКомилжон Жўраев. Маъно ва мантиқ бирламчи (2010)\nТаржимашунослик фақат тилшунослик ёки адабиёшуносликнинг танҳо мулки эмас. У адабиёт назарияси, адабий танқид, матншунослик, манбашунослик ва бошқа соҳаларни ҳам қамраб олувчи умумфилологик фан. Устоз Ғайбуллоҳ ас-Салом таржимашунослик фанига шундай муносабатда бўлган. Биз ҳам шу анъанага содиқ қолиб, “Зарқалам” нашриётида чоп этилган истеъдодли ижодкор Улуғбек Ҳамдамнинг “Исён ва итоат” романининг рус тилига таржимаси ҳақида сўз юритмоқчимиз. Романни бевосита ўзбек тилидан рус тилига Н.Владимирова ағдарган.\nБу таржимани мустақиллик даври ўзбек адабиётида воқеа, деб баҳолаш мумкин. Чунки биз тагламасиз бажарилган таржимага эга бўлиб турибмиз. Таржима бўлиб ҳам у шунчаки, номигагина эмас, аъло даражада ва таржимашунос олима, аслият тилининг етук билимдони, профессор, филология фанлари доктори Нинель Васильевна Владимирова томонидан ўгирилган. Фанда эквилинеар таржима деган тушунча бор. Бу асарни бошқа тилда ҳам мазмун, ҳам шакл жиҳатидан тенгма-тенг, сўзма-сўз, қўшиб-чатмай, аммо мукаммал қайтаришни назарда тутади. Биргина мисол келтирамиз:\n“Ахир, унинг ҳаётига маъно кирган эди! Ҳа-ҳа, айнан маъно, айнан мазмун. Ва бу мазмуннинг исми Муҳаббат эди, Ишқ эди… Тўғри, Акбар муҳаббат қидирган йўқ эди, бироқ кўпдан бери излагани Катта бир Маъно эди. Мана ўша Маъно! — Ишқ номли Мазмун!” (78-бет).\nУшбу парчани рус тилида(“Бунт и смирение”. Роман. “Зарқалам”) ўқиймиз:\n“В его жизнь вошел смысл. Да, точно, истинный смысл, истинное содержание. И имя этому — любовь… страсть… Верно, Акбар не искал любви, однако то, что он давным-давно искал, — это большой глубокий смысл. И вот он этот Смысл. Смысл, который называется любовью”(70-бет).\nТаржима санъати сирларидан бехабар китобхон ҳам рус тилидаги матннинг қанчалик аслиятга мос эканлигини дарров фаҳмлайди. Унда бирорта ортиқча ишора йўқ. Ҳатто жумлаларнинг тузилиши, узун-қисқалиги, талаффуз тарзи, қўйингки, тиниш белгиларигача бир-бирига монанд. Ўзбек тилидаги гаплар қанчалик содда, лўнда, ифодали бўлса, рус тилида ҳам ана шу фазилатлари мавжуд. Яна, энг муҳими, улардаги ахборот ҳам бир-бирига муқобил.\nБеайб Парвардигор. Китобхон тирноқ остидан кир қидирадиган, инжиқ бўлса борми(шундайларнинг ҳам бўлгани яхши: ёзувчи зийрак тортиб туради), у матндаги имло хатодан бошлаб — у мусаҳҳиҳнинг эътиборсизлиги оқибати бўлса ҳам — нотўғри бўғин кўчиришу тиниш белгиларигача ноўрин қўлланилганлигини қайд этиб туради. Аммо кўпчилик китобхон асар мазмуни ичига кириб кетиб, бор нуқсонни ҳам сезмай қолаверади. Лекин таржимон ўта сезгир. Муаллиф баъзан эътиборсизлик туфайли билмасдан қолдирган нуқсонни таржимон кўриб, билиб, сезиб туриши керак. Масалан, романнинг иккинчи қисми 16-бобида “шайтон малаклари” ибораси қўлланилган. Ростдан ҳам бу матнни терган компютерчининг хатоси бўлиши мумкин, чунки малак сўзи ижобий маънодаги фаришта, гўзал маҳбубани билдиради, у “шайтон”га нисбатан қўлланилмайди. Буни таржимон сезиб “слуги дьявола”, яъни “шайтон малайлари” деб тузатиб ўгирган.\n“Ойнинг ўн беши қоронғу бўлса, ўн беши ёруғ деганлари шу-да” (57-бет) гапида машҳур ўзбек халқ мақоли бор. Уни Нинель Васильевна “Говорят же, если пятнадцать дней в месяце темные, то пятнадцать — непременно светлые”(54-бет), деб таржима қилган. Тўғри, маъновий муқобиллик сақланган, лекин шакл жиҳатидан таржима бироз ютқазган кўринади, чунки бу ерда аслиятдаги лўндалик, паремиологик экспрессив таъсирчанлик муайян даражада бой берилган. Бу гапнинг мақоллигига ишора қилувчи “говорят”(деганлари) сўзи бўлмаса, луқма оддий, жайдари гапга ўхшаб қолади. Мақол сўзма-сўз ўгирилмай, унинг ўрнига рус халқ паремиологияси бисотидан “Серенькое утро — красненький денек”, деган қисқа иборани қўллаш ҳам мумкин эди (бундай вазиятда инглизлар “А foul morn may turn to a fair day”, яъни эрталабки ёмон ҳаво кундузи очиқ бўлиши мумкин, дейишса; немислар ҳам шу маънода “Nach trubem Morgen kommt ein heller Nachmittag” дейишади). Бу ерда таржимон балки рус халқ мақолидаги озми-кўпми сезилиб турган(масалан, кичрайтириш-эркалатиш аффиксларидаги) русча миллий руҳдан чўчиган кўринади.\nЁзувчининг асарида янглиш фикр, адашувчанлик, ғализ маъно учрагудеп бўлса ҳам, одатда, биз уни кечиришга ҳаракат қиламиз, ҳатто унинг нуқсонларини ёзувчининг ўзига хос маҳорати белгиси сифатида ҳам талқин этамиз. Холислик етишмай қолади. Аслиятда нуқсон учрайдиган бўлса, таржимон ўша матн муаллифининг “қиёфаси”га кириб, муаллиф муайян сўз ва ибора билан қандай маънони ифодаламоқчи, нима демоқчи эканлигини таҳлил қилади, масалани муаллиф томонида туриб ҳал этади. Баъзида эса, бировнинг “қиёфаси”га кириш унчалик ҳам шарт эмас — масаланинг асл моҳиятини мантиққа кўра асослаб билиб олиши ва ёзувчи йўл қўйган хатони тузатиши мумкин. Масалан, Диана Акбарни “кўриш” иштиёқида найранг ишлатади: қўшнисидан телевизорнинг ўрнини ўзгартириб беришни сўрайди: “— Телевизорни жойига қўйиш керак, — жилмайганча бошини сарак-сарак қилди қиз”(52-бет). “Ўзбек тилининг изоҳли луғати”да сарак-сарак қилмоқ “бошини у ён, бу ёнга чайқатмоқ, ирғитмоқ”, деб таърифланади. Энди гапдаги вазиятга кўра, тасаввур қилайлик: хўп, жилмайибди, лекин “сарак-сарак” қилиши нимани ифодалайди. Маълумки, булғорларда бу ишора “ҳа” тасдиғини билдиради, биз эса инкорни ифодаламоқчи бўлсак, бошимизни сарак-сарак қиламиз. Бундан ташқари, бу жуфт сўзнинг луғатда белгиланмаган экспрессив маъноси ҳам бор. Биз бирор нарсадан ажаблансак, ҳайрон қолсак, таажжублансак ҳам шу ишорадан фойдаланмиз. Ўзбекча матнда мантиқий нуқсонга йўл қўйилган. Буни Н.Владимирова, асар руҳига шикаст етказмаган ҳолда, “— Не могли бы вы поставить телевизор на прежнее место? — улыбнулась девушка”, деб тузатиб таржима қилган. Ўзбек тилидаги талаб-эҳтиёж шаклдаги гапнинг рус тилига шарт майлидаги риторик сўроқ билан ўгирилиши таржима амалиёти қонуниятларига тўла мос. Бошқа бир ўринда ҳам таржимон муаллифни қўллаб-қувватлайди. Романда ўқиймиз: “Табиб гапирмади, бироқ бошини сарак-сарак қилиб тасдиқ маъносини берди”(94-бет). Ишора билан унинг маъноси ўртасида мантиқий зиддият мавжуд. Лекин Н.Владимирова бу гапни тўғрилаб: “Табиб не ответил, он лишь кивнул головой “ (83-бет), деб таржима қилади.\nСен ҳам бир оғиздан чиқади, сиз ҳам. Бу ёзилмаган қоида, асосан, ўзбек миллатига хос. Халқимизда ҳатто ёш болаларга ҳам сизлаб гапириш урф. Юртбошимиз И.А.Каримов “Юксак маънавият — енгилмас куч” китобида бу инсоний фазилатни “ота-боболаримизнинг оила маънавиятига қанчалик катта эътибор берганлиги” билан боғлайдилар. Уни ҳозирги тилда менталитет белгиси, дейишади. Шу қоида бузилган жойда менталитетга ҳам дарз кетади. Ўзбек аёлнинг эрига сенсираб мурожаат қилганини эшитмаганмиз. Романда табибнинг хотини эрига сенсираб: “— Нима қиляпсан, тўхта!.. Мен сенга ҳаммасини тушунтираман. Олдингда айбдорман, буни биламан, инкор этмайман, лекин сен ўйлаганчалик эмас. Тўхта, тўхтасанг-чи!..”(19-бет), деганини ўқиб, табибнинг хотини русми, деб ўзимизни саволга тутдик. Шунинг учун ҳам русча таржимада(23-бет) бу гап табиийдек кўринса ҳам, барибир, китобхонга (агар у ўзбек бўлса) бундай мурожаат эриш туюлади.\n“…Акбар диван устида китоб ўқиб ётаркан, тағин уни кутмоқда” (62-бет) гапини ўқиб, нега энди “устида” деймиз ва бу ёрдамчи сўз ўрнида қўлланилиши “мумкин” бўлган ёнида, тепасида, тагида, орқасида сўзларининг маънолари хаёлимизга келади. Бу гап ҳам таржимонимиз томонидан “Акбар лежит на диване, читает и снова ждет ее” (58-бет), деб тўғри ўгирилган.\nДиана уйида интизорлик билан Акбарни кутаяпти. “Ниҳоят, бир маҳал эшик қулфи шақиллаб очилди. Диана чопиб ўз эшиги қўнғироғидан қаради, бироқ Акбарнинг эшиги бу орада ёпилиб бўлганди” (90-бет).\nАслият матнидаги хато аён. Таржимон жумлани сўзма-сўз ўгирганида нохуш вазият юзага келарди. Шунинг учун таржимон ўзича йўл тутиб: “Но вдруг щелкнул замок. Диана подбежала к двери и выглянула в глазок — дверь Акбара захлопнулась”(80-бет), деб аслият муаллифининг хатосини тузатишга эришган. Ҳақиқатан ҳам, қандай қилиб эшик қўнғироғидан қараш мумкин?\nТурсунбой ўлим тўшагида ётибди. Жони узилай деб турибди. Алаҳсираяпти. Гапида маъно йўқ. Оқлаш, бўяш каби пардоз ишларигина қолган иморатга қараб, у табибга айтади: “Қаранг, юзга тушган доғдай бўп иморат ҳуснини бузиб турибди”(94-бет). Тасаввур қилайлик-чи, вазиятни. Умрининг саноқли дақиқалари кечаётган одамнинг эмоционал-экспрессив тасвирий ибора билан сўзлаши ҳақиқатдан узоқроқ. Ўзбек ва рус тилларидаги матнларда бу ташбиҳ ҳам юзга тушган доғдай бўлиб турибди. Ёзувчи ҳам, унинг таржимони ҳам матнларга кичкина пардоз берганларида яхши бўларди.\nБадиий асарда ҳикоя қилинаётган воқеа-ҳодиса қанчалик тўғри ва аниқ бўлса, у шунчалик ишонарли чиқади, китобхон уни реал воқелик тарзида қабул қилиб, ўзини худди шу воқеалар ривожининг фаол иштирокчисидек сезади. Мабодо, кўраётганимиздек, тасвирда мантиқсизлик ҳолатлари учраб қолса, унда асарга нисбатан айрича муносабат ҳосил бўлиши мумкин. Турсунбойнинг тамаддиси: дуррага ўралган каттакон(!) нон, термосдаги чой, каттакон темир (!) кружка, икки бўлак қанд(24-бет). Бир неча саҳифадан кейин ёзувчи худди шундай вазиятда тунука кружка ишлатади(79-бет). Таржимон аслиятга зид бўлса-да, ҳамма ерда бир хил — “темир кружка”да чой ичказади. Фақат таржимачиликда дуррани головной платок, яктакни — халат деб ўгириш нотўғри одат тусига кириб қолган анъанавий усул. Бадиий ижодда битта сўзни ҳадеб ишлатавериш услуб, аниқроғи, талаффуз жиҳатидан ножоиз — қулоққа эриш туюлади. Бошқа сўз, синоними йўқми, қабилида савол туғилиш мумкин. Дарвоқе, Ги де Мопассан айтган: бир марта ишлатган сўзингни энди 200-250 сўздан кейин қайтарсанг қулоққа ёқади. Биз таъкидлаётган каттакон сўзи нонга ҳам, дуррага ҳам, хонага ҳам, кружкага ҳам ишлатилаверади. Меъёр(адабий, лексик, морфологик, орфографик, орфоэпик, стилистик) бўлгани маъқул.\nАгар китобхон аслият муаллифининг(у ёш ижодкорми ёки машҳур адибми, бундан қатъи назар)нуқсоннни сезмаса ёки кечирса ҳам, таржимонга нисбатан ундай қила олмайди, кечиримли бўла олмайди. Аксинча, таржимон муаллифга садоқат рамзи сифатида унинг янглишларини ўзгартирмай (қўнғироқ — звонок тарзида) ўгирганлиги учун ўша нуқсонларни таржимонга юклаб қўяди ўқувчи, уни асоссиз равишда танқид тиғига олади. Бундай китобхоннинг назарида ҳамма яхши нарса муаллифдан, барча иллатлар эса — таржимондан, унинг тажрибасизлигидан бўлиб чиқади. Таржимон Турсунбойнинг “занжирли трактори”ни цепной(71-бет) демасдан, гусеничный трактор, деб ўгирганида аъло бўларди.\nТаржима амалиётининг ҳам ўзига хос сир-асрорлари бор. Унга кўра, айтайлик, аслиятда муаллифнинг эътиборсизлиги туфайли нуқсон юз берадиган бўлса, таржимон ўша ёзувчиннинг “Қиёфаси”га кириб, муаллиф муайян сўз ва ибора билан қандай маънони ифодаламоқчи, нима демоқчи бўлганлигини таҳлил қилади, масалани муаллиф томонида туриб ҳал этади. Баъзида эса, бировнинг “қиёфаси”га кириш унчалик ҳам шарт эмас — масаланинг асл моҳиятини мантиққа кўра асослаб билиб олиши мумкин, холос. Мақсад таржимада тилимиз бойлиги, ранг-баранглиги намоён бўлсин. Буюк бобомизнинг: “Тилга ихтиёрсиз — элга эътиборсиз”, деган доно ўгитини унутмаслигимиз лозим.\n“Ўзбекистон адабиёти ва санъати” газетасининг 2010 йил 8-сонидан олинди.\n← Аввалги Аввалги Иброҳим Ғафуров. Таржимада аниқлик керакмасми? (2010)\nКейинги → Кейинги: Азимбой Бобониёзов, Тиркашбой Бойжонов. Ишқ мулкининг султони


«ЯХШИЛАР КЎП»МИШ... - AUZ.UZ\n... Қизининг тўйига гилам олгани шаҳар бозорига кетган Маҳкамбой ака кечга томон уйга келди.Нафасини ростлаб, бир-икки пиёла чой ичгач, нимчасининг чўнтагига қўл суқдию, ранги дув оқарди. Ҳарчанд титкиламасин, бозор харажатидан ортган анчагина пул ёнида йўқ эди. "Йўлда тушириб қўйдимми ё бозорда...Гиламфуруш кўзимга сал ғалати кўринганди. Кўзимни шамғалат қилиб билдирмай олиб қўйгандир балким? Эҳтимол бирон бир қўли қинғир... Ҳай-ҳай, бундай бўлишидан худо сақласин!" - қўнглига бот-бот келаётган нохуш ўй-хаёллар уни адойи тамом қилаёзди.\nКеласи бозор куни келгунича у кунлар тугул, ҳатто соат, дақиқаларни ҳам саноқдан ўтказиб чиқди. Якшанба тонг отар-отмас йўлга отланаркан, эшик олдида кузатгани чиққан хотинига минғирлади:\n– Ҳозир одамларда инсоф қолмаган, уқдингми? Бировнинг ҳақидан сираям қўрқишмайди. Пулим топилса топилди, агар топилмаса бутун мелисани оёққа тур-ғиздираман, қадамим етган ергача бораман. Ўша ўғри, чўнтаккесарларга кимлигимни кўрсатиб қўяман.\n– Ҳай-ҳай, дадаси, ундан кўра эрталабдан ниятни яхши қилинг. Дунёда яхшилар кўп.\n– Овозингни ўчир-е! Яхшилар кўпмиш! Улар кўп бўлганда мен шунақа аҳволга тушмасдим.\nУ бозорга етгунча ҳам одатдаги "дийдиё"сини айтиб, ёнидагиларни қулоғини карахт қилиб юборди. Машинадан тушиб, шоша-пиша гилам бозорига йўл олди. Гиламфуруш уни узоқдан кўрибоқ, икки қўлини кўксига қўйди. "Ҳа, ноинсоф, мениқайтиб келишимни кутмаган шекилли. Бормасимданоқ кечирим сўраб, ўзича такаллуф қиляпти. Пулимни ўмаргани аниқ.".\n– Ҳайрият, ҳайрият, худо сизни менга қайта йўлиқтирди, – гиламфуруш ўзиниайбдордай ҳис қилиб Маҳкамбой акага пешвоз чиқди. - Ўзига минг қатла шукр! Ўша кундан бери хавотирда эдим.\n– Нега? – Маҳкамбой ака ҳеч нима билмагандай унга синчков тикилди. – Ё гиламга берган пулим кам чиқдими?\n– Йўғ-е, аксинча. Гилам харид қилиб кетганингиздан анча вақт ўтиб, бундай қарасам анави гиламнинг бир четидакўк чорси турибди. Қарасам ичида анчагина пул. Уни белингиздан ечганингиз ёдимга тушиб, "унутиб қолдирганини билса келиб қолар", деган умидда йўлингизга кўз тутаётгандим. Мана, ака, омонатингизни олинг.\nОсмондан тушган одамга йўлиққандай Маҳкамбой ака сотувчига ҳайратланиб тикилди. Сўнг:\n– Ҳаммаси жойидами? – дея чорсига имо қилди.\n– Пулнинг ҳаммаси жойидами деяпман-да.\n– Ёпирай! Мен чорсининг ичига бир қарадим, холос. У ёғи Аллоҳга аён.\nМаҳкамбой ака шошилмай санагач, иягини силаб "ҳм-м" деб қўйди. Сўнг чорсидаги пулдан олиб, гиламфурушга узатди.\n– Манг, суюнчи!\n– Ие, бу қанақаси? Бировнинг ҳақи луқмамизга қўшилиб қолишдан Яратганнинг ўзи асрасин. Пулингиз ўзингизга буюрсин. Биз ҳалол насиба илинжидамиз, ака. Ундан кўра дуо қилинг.\n...Қайтишда юзи заҳил бир кимса "одамларда ҳеч ҳам инсоф қолмагани" ҳақида минғирлай бошлади. Йўл бўйи миқ этмай келаётган Маҳкамбой аканинг тоқати тоқ бўлди.\n– Ҳой, биродар, бўлмағур гапни ҳадеб айтаверманг. Сиз айтгандай "инсофли одамлар анқонинг уруғига айланган"ча йўқ. Агар ишонмасангиз гилам бозорига боринг...\nУ шундай деб луқма ташлагач, белидаги чорсини мамнунлик билан сийпалаб қўйди.


Сизга яхши ходим керакми? Сиз-чи, қандай...\n24.10.2019 10:03 0 1679\nИш берувчига бугун ҳар томонлама замон талабларига жавоб берадиган, масъулиятли, фидойи, ўз ишининг устаси бўлган ходимлар керак.\nАслида «яхши ходим», «масъулиятли ходим», «ўз ишининг устаси», «фидойи ходим» каби тушунчалар қандай мезонлар асосида ўлчанади?\nЯхши ходим. Раҳбарият топшириғисиз ташаббускорлик асосида янгилик яратади. Унда фидойи ходим ким? Иш вақтидан ташқари пайтларда ҳам ташкилот манфаати, унинг обрў-эътибори учун жон куйдирадиган, шахсий ҳаётига ҳадеганда вақт ажрата олмайдиган инсондир, балки. Яхши ходим. Бу раҳбарият топшириқларини сўзсиз бажарувчи ходимми ёки ўз ишини пухта бажарувчими? Масъулиятли ходим-чи? Унга юклатилган вазифаларни сидқидилдан адо этади. Ўз ишининг устаси бўлганлар-чи? топшириғисиз ташаббускорлик асосида янгилик яратади.\nАлбатта, биз ўзимизнинг қаричимиз билан ўлчаган ҳолда «яхши ходим», «керакли ходим» сингари тушунчаларга аниқлик киритмоқчи бўламиз. Лекин раҳбарлар назарида бу тоифа ходимлар қандай эканлигини фақатгина уларнинг қаричлари билади!\nКузатувлар асосида шуни айтиш мумкинки, одатда маълум бир жойда ишловчи инсонлар тахминан 3 тоифага бўлинади. Ҳаётий кузатувлар асосида юзага келган мезонларга тўхталсак:\nБиринчи тоифа ходимлар: «Куним ўтгани ҳисоб», деб ишлагувчилар;\nИккинчи тоифа ишчилар: улар фақатгина раҳбарият кўзига яхши кўриниш учун ўзини ишлаган қилиб кўрсатувчилар;\nУчинчи тоифадаги ходимлар: бундай шахслар ўз ишини билади ва астойдил бажаради. Аммо қилган меҳнатини кўз-кўз қилмайди. Улар берилган топшириқларни хатосиз бажаришга интилиб, керагидан ортиқча юкламалар билан ишловчилардир.\nОдатда, учинчи тоифадаги ходимлар кўп ишласа-да, раҳбарият кўзига кўп ҳам кўринмайди. Бир ўзи бир вақтнинг ўзида бир нечта вазифани бажарса-да, нолимайди. Тўғрироғи, «шу ишни қилишим керак экан» қабилида иш тутади. Лекин иш берувчилар учинчи тоифадаги ходимлар эвазига унинг ташкилоти муваффақиятга эришаётганини ҳар доим ҳам билавермаслиги мумкин.\nПсихологлар бир нечта вазифани бажарувчи ходимлар ҳақида ҳар хил изоҳларни берадилар. Айримлари бундай тоифадагиларни корхона, ташкилот фойдасига маъқул вариант деса, айримлари эса бу вариантни унча хушламайди. Аслида эса бунинг сабабини раҳбарлардан сўраган яхшироқ назаримизда.\nБугун ўз атрофига ҳар томонлама замон талабига жавоб берувчи мутахассисларни йиғиб, ўз командасини шакллантираётган раҳбарлар кўп. Улар учун кузатувларимиз асосида шаклланган бир нечта эслатма тарзидаги қоидаларни келтириб ўтмоқчимиз.\n— Ҳар доим ҳам қўл остингиздагилар Сизнинг топшириғингизни Сиз истагандек бажармаслиги мумкин. Бироқ бунинг учун уни койиш шарт эмас. Сизнинг истагингиздек чиқмаган ишга нималар тўсқинлик қилаётганини сўраган маъқулроқ! Боиси ҳамма ходимлар ҳам мавжуд муаммолар ҳақида гапиравермайди.\n— Ўз ишини пухта қилувчи ходимга ҳаддан зиёд кўп топшириқ бериш ҳам мақсадга мувофиқ эмас. Боиси аввал берилган топшириқлар қолиб, кейинги ишга уриниши оқибатида талаб қилинаётган иш чала қолиши ёки улгурмай қолиш ҳолатлари юзага келиши мумкин.\n— Ходимга бирор юмушни «ўз вақтида нега бажармадинг?», дейишдан аввал унинг имконият даражалари таҳлил қилиниши, у билан бирга фаолият юритувчиларнинг салоҳияти ҳисобга олиниши ёки ўша ходим айни вақтда қандай иш билан бандлигини аниқлаштирган маъқул. Шундагина зарур ёки тезкорлик билан тайёрланиши керак бўлган, муайян вақт, долзарблик жиҳатидан муҳим бўлган топшириқ Сиз айтган вақтда бажарилади.\n— Сиз учун керакли бўлган ходимни Сиз раҳбарлик қилаётган ташкилотни ташлаб кетмаслигини истасангиз, унга Сизнинг назарингизда муҳим ҳисобланган топшириқни ўз вақтида бажаришини талаб қилинг. Бир вақтнинг ўзида эса ундан 3 ёки 4 та ишни бажаришни сўраманг. Унинг энергия ресурс манбаи чегараланганини, вақти келиб бу тарзда ишлаш унинг жонига тегиб, ўзи ва соғлиғи учун қулай бўлган жойни излаб қолишини эсдан чиқарманг! Рақобатлашув даврида бу вазиятдан бошқа иш берувчилар фойдаланиши мумкинлигини ёдда тутинг!\n— Имкон қадар қўл остингиздаги ходимларнинг шахсий ҳаёти, кайфияти, уни ўйлантираётган масалалар ҳақида сўраб туринг. Бу Сизни уларнинг шахсий ҳаётига бефарқ эмаслигингизни англатади.\n— Ташкилот учун оғир вазиятларда, муҳим топшириқлар кўпайган пайтда имкон қадар ходимларингизга далда бўлувчи илиқ сўзларни айтинг. Масалан, «Мен Сиздек жамоам борлигидан хурсандман», «Биз, албатта, бу ишни уддалаймиз», «Биз Сиз билан бир оиламиз», «Мен Сизларга ишонаман!». Бу сўзлар одатда эришдек туюлиши мумкин. Аммо жамоада ҳурмат қозонмоқчи бўлсангиз, ходимларингиздан фақатгина ишни талаб этавермасдан, уларнинг раҳбари бўлиш билан бирга кимгадир ака, яна кимгадир ука, опа ёки сингил бўла олишингизни ҳам исботлашингиз зарур. Шундагина Сиз кўзланган мақсадга эришасиз.\n— Ҳеч қачон атрофдагиларнинг гапи билан хулоса чиқарманг! Унутманг, бирор бир ходим ҳақидаги ҳаққоний маълумотга эга бўлмоқчи бўлсангиз ўзи билан суҳбатлашинг. Шундагина ҳақиқат ва аниқ далиллар асосида у ҳақидаги фикрингизни шакллантирасиз!\nҚисқа изланишларимиз натижаси бўлган ушбу қоидаларга амал қилинса, «Яхши ходимни қаердан топсам экан?», «Нега кўпчилик ходимлар мен раҳбарлик қилаётган ташкилотдан кетмоқчи?», «Нега ходимларимнинг иш коэффициенти тушиб кетаяпти?», деган саволлар туғилмаслиги мумкин, деган фикрдамиз.\nЖамият 22/11, 22:35