Роберт Левандовски: Агар битта гол етади деб ўйласам, ўзлигимни йўқотган бўламан\n21 апрель, 2020, 23:14\nТеглар:Роберт Левандовски | Бавария | Польша\nПольшалик ҳужумчи билан қизиқарли суҳбат.\n«Бавария» клуби ва Польша терма жамоаси ҳужумчиси Роберт Левандовски яқинда Испаниянинг «Sport» нашри мухбирига интервью бериб, болалиги, нима сабабдан Польшанинг учинчи дивизион клубига кўчиб ўтишга мажбур бўлгани, шунингдек, шахсий ҳаёти ва футбол фаолиятидаги кўплаб қизиқарли воқеалар ҳақида гапириб берди.\n- Сиз болалигингиздан шунақа кўп гол урардингизми?\n- Ҳа. Голлар уриш мен учун табиий ҳолат бўлган. Ғалаба қозонишни ёқтираман ва доимо ютишни истайман. Болаликда мен кўпроқ ярим ҳимояда, турли қанотларда ўйнаганман. Бироқ асосий вазифам жамоага очко жамғаришда ёрдам беришдан иборат бўлган. Шу сабаб рақиб дарвозаси томон тез-тез зарба йўллардим ва голлар киритардим. Ўшандан бери ҳеч нима ўзгармади, ҳамон голлар уришни яхши кўраман ва менга тўп рақиб дарвозаси тўридан жой олгандаги ҳиссиёт ҳозиргача ёқади. Кичкина бола пайтимда мен ҳатто тўп билан гаплашардим. У менинг дўстим бўлган дейиш ҳам мумкин.\n- Унга нима дердингиз?\n- Сен фақат меникисан, мен сени ҳеч кимга бермайман, сен фақат менга қулоқ солишинг керак (кулиб). Болалигимда овқатланаётган пайтимда ҳам тўп стол тагида, оёқларим остида турарди. Тўп доимо ёнимда бўлишини хоҳлардим. Бу тўпга ва футболга бўлган муҳаббат туфайли. Болалигимда менда «PlayStation» ёки компьютер бўлмаган ва мен бутун кунимни боғимизда ёки паркда ўтказардим. Энди эса вақтлар ўзгарди, болалар ва қизларда ўзларини машғул қилиш учун кўплаб имкониятлар мавжуд.\n- Болалигингизда бирор марта бўлса ҳам эшиттириб: «Мен жаҳондаги энг зўр ҳужумчи бўлмоқчиман», - деганмисиз?\n- Бундай мақсадга қадамба-қадам боришим кераклигини билардим. Бир кун келиб 80 ёки 90 минг томошабин ташриф буюрадиган катта стадионларда ўйнашни орзу қилардим. Бу менинг орзум эди. Ёш пайтимда бизда, Польшада мўлжал олиш мумкин бўлган ўйинчилар бўлмаган. Шунинг учун мен жаҳоннинг энг зўр футболчиларини кузатардим ва ўйлардим: «Мен Польшаданман ва мен энг яхшилардан бири бўлишни истайман. Бироқ нега одамлар польшалик ўйинчилар жаҳоннинг энг яхши футболчилари рўйхатида бўла олмайди, деб ўйлашади?»\n- Болалигингизда кимдан ҳайратга тушардингиз?\n- 6 ёш пайтимда жаҳон чемпионатида Роберто Баджони кўрдим. Менга унинг қандай ўйнаши ёқарди. Баджо майдонда мўъжиза кўрсатарди. Кейинроқ, 10-14 ёшимда кумирим Алессандро Дель Пьеро бўлган. Ундан ҳам кейинроқ эса Тьерри Анри севимли ўйинчим бўлган – ақлбовар қилмас футболчи. Нафақат унинг ҳар қандай позициядан гол ура олиш қобилияти учун, балки жамоа учун қилаётган ишлари сабабли ҳам. Асосийси эса унинг буларни қай тарзда амалга ошираётгани. Унинг ўйини ҳаммага эстетик завқ улашарди, унинг қандай ўйнаётганини қайта-қайта томоша қилгинг келаверарди. Мен уни учратган кунимни жуда яхши эслайман… Мен учун бу карахт ҳолат бўлган! Ўйлаб қолганман: «Буни қаранг-а! Мен болалигимдаги кумиримни учратдим! Ва энди у мен билан футболкасини алмаштирмоқчи!» Бу ақлбовар қилмас бўлган. Орзулар рўёбга чиқиши мумкин.\n- Келинг, болалик даврингизга қайтамиз. 8 ёшингиздан 16 ёшингизгача ота-онангиз сизни машғулотга олиб бориш учун бир томонга 2 соат йўл юришлари керак бўлган. Ҳафтада 3 ёки 4 марта.\n- Бунинг учун ота-онамдан доимо миннатдор бўламан. Мактабдош дўстларимнинг ота-оналари бир сафар улардан шундай деб сўрашганди: «Нега бундай қиляпсизлар? Сизлар фарзандингларни шунчаки машғулотга олиб бориш учун бир томонга 2 соат, ҳафтасига 12 соатдан 16 соатгача сарфлаяпсизлар. Бу ахир аҳмоқлик». Ва ота-онам доимо менинг футболда муваффақиятга эришиш орзумни рўёбга чиқариш ўзлари учун энг муҳими эканлигини айтишарди. Гоҳида дўстларим тунги зиёфатларга боришарди ва тун ярмигача сайр қилишарди, мен эса эртасига шуғулланишим керак бўларди. Шу сабаб танлашимга тўғри келган ва мен футбол фойдасига ҳамма нарсадан воз кечишга қарор қилдим. Ҳар бир ёш ўйинчида танлов бор – ёш пайтда вақтни кўнгилхушлик билан йўқотмоқ ёки имкон қадар кўпроқ шуғулланмоқ. Натижа бирданига кўринмайди, лекин у аниқ бўлади.\n- Тўпга «сен» дея мурожаат қилишингизни қачон тушуниб етгансиз?\n- Отам жисмоний тарбия ўқитувчиси бўлган ва менга шундай деган: «Сен шунчаки футбол ўйнашинг керак эмас, сен уни тушунишни ўрганишинг керак». Отам менга танам нисбатан букилувчанроқ бўлиши кераклигини ва бошқа спорт турлари билан ҳам шуғулланишим кераклигини айтган. Дзюдо билан шуғулланганман, волейбол ва баскетбол ўйнаганман. Мен барча спорт турларини ёқтираман. Онам билан опам волейбол ўйнашарди ва менга бу ўйинни томоша қилиш ёқарди.\n- Болалигингизда сизга кучли клублар кўп марта рад жавобини берган. Зеро, ҳозир бунга ишониш қийин. Мисол учун, «Легия» мураббийлари жуда кичкинасиз, ҳужумчи бўла олмайсиз, деган қарорга келишган. Буни қандай бошдан кечиргансиз?\n- Бу ҳаётимдаги энг ёмон вазиятлардан бири бўлган. Узоқ вақт давомида руҳий томондан янчиб ташланган ҳолатда бўлгандим ва машғулотларга қайтган вақтимда умуман ёмон формада бўлганман. Ўзимни кўрсатишим учун менга вақт керак эди, бироқ амалдаги шартномам ўша мавсум охирида тугарди. Ҳеч ким менга нималар бўлаётгани, мен билан шартнома узайтириладими ёки йўқми, бу борада ҳеч нима демаган. Шу сабаб спорт директорининг ёнига борганман ва у менга кетишим мумкинлигини, чунки энди жамоага керак эмаслигимни айтган. Бу мен учун жуда қийин вазият бўлган. 17 ёшда эдим ва бундай ёшда ўзингни керакли ҳис қилиш, келажагинг борми, тушунишинг жуда муҳим. Онам мени автоқўналғада кутиб ўтирарди ва нимадир жойида эмаслигини шу заҳоти тушунди. «Футболчилик фаолиятим якунландими, бундан кейин ҳам футболда қолишда давом этиш арзийдими?» - дея ўзимга-ўзим савол берардим. Лекин кейин таслим бўлиш керакмаслигини тушуниб етдим. Мен ўзимга иккинчи имконият беришим керак, дея ортга қадам ташлашга, қуйи лигадаги кучсизроқ жамоага кўчиб ўтишга қарор қилдим. (Роберт учинчи лига иштирокчиси «Знич» клуби сафига қўшилган ва икки йил давомида 36 та гол киритган ҳолда янги жамоаси билан икки мавсум ичида олий лигага чиқишга эришган). Бахтимга у ерда ўзимни кўрсатишга муваффақ бўлдим ва кейин «Лех» клубига кўчиб ўтдим. Мен учун ҳаммаси яхши якунланди, бироқ айрим ўйинчилар футболда ҳеч нимага эриша олмайсан дейишса, улар таслим бўлишади.\n- Идеал ҳужумчи бўлиб етишиш учун нима қилиш керак?\n- Идеал марказий ҳужумчи чап ва ўнг оёқлари, боши, танаси – умуман, мумкин бўлган ҳар бир жойи билан гол уришни билиши керак (кулиб). Ҳамма нарсани билишингиз ва ўз вақтида ҳаракат қилиш ҳамда гол киритиш учун ҳар қандай вазиятда тайёр туришингиз керак.\n- Ҳужумчилар тўпга у қадар тез-тез тегинишмайди. Бироқ шундай қилишган пайтларида уларда қарор қабул қилиш учун у қадар кўп вақт бўлмайди.\n- Ҳақиқатан шундай. Шунинг учун ҳам тўпнинг менга келиб тегиши ва дарвоза томон йўналишини кутиб ўтирмайман, мен ўзимни тўпни топишга уринаман. Шу билан бирга яхши ҳужумчи ҳатто тўп кутилмаганда ўзи томон юмалаб келган пайтда ҳам тўғри ҳаракат қилишни билиши керак. Баъзида қарор қабул қилишга улгуриш учун ихтиёрингизда сониялар бўлади. Гоҳида бу ҳатто онгсиз, ички туйғу даражасида юз беради. Бу жуда муҳим. Сиз ҳаммаси учун ҳозир бўлишингиз, рақиб дарвозаси ёнида доимий равишда тайёр ҳолатда туришингиз керак. Зеро, ҳимоячиларнинг сенга эътибор бермасликлари учун гоҳида уларга ўзингни шунчаки майса устида юргандек ва майдонда нималар юз бераётганини сезмаётгандек кўрсатишни билишинг даркор (кулиб).\n- Учрашув вақтида марказий ҳимоячилар билан гаплашасизми?\n- Йўқ, кўп ҳам гаплашмайман. Мен кўпроқ майдонда юз бериши мумкин бўлган воқеаларга эътиборлироқ бўлишни маъқул кўраман. Шунинг учун ҳимоячилар билан суҳбатларга камдан-кам чалғийман.\n- Ҳимоячиларнинг кучсиз томонларини ўрганасизми, муайян футболчига қарши ўйнашингизга тўғри келишига тайёрланасизми?\n- Ҳа, албатта. Учрашувлар олдидан биз мана шу барча жиҳатларни ўрганамиз. Биргина ҳимоячиларнинг эмас, балки бутун жамоанинг кучсиз томонларини ўрганиш муҳим. Ахир ҳимоячи тарк этган ҳудудни бошқа бир ўйинчи қўриқлаши мумкин бўлган ҳолатлар ҳам кузатилади. Бу инсондан нимани кутиш кераклигини тушунишим керак. Мен ўзимга қарши турадиган ҳимоячилар билан учрашувни сабрсизлик билан кутаман. Уларни алдаш, ортда қолдириш, яхшироқ эканлигингни исботлаш доимо қизиқ.\n- Сизни бирор марта майдонда ўзингиз томондан қабул қилинган қарор ҳайрон қолдирганми?\n- Кўп марта. Кўпинча ўнг ёки чап оёқда зарба бермоқчимисан, бу ҳақда ўйлаб ўтиришга вақтинг бўлмайди. Сизга ўйлашга вақт беришмайди. Сиз ички туйғуингиз билан ҳаракат қилишингиз керак бўлади. Бу ички туйғу тўпланган тажриба саналади. Аслида, 70 фоиз ҳолатларда тўпни қайси бурчакка йўналтиришни, қайси оёқда зарба беришни танлашга вақтингиз йўқ, деган бўлардим. Баъзида киритилган голдан сўнг: «Вау! Мен бундай қила олишим мумкинлигини ўйламагандим ҳам!» - деб ўйлаб қоламан.\n- Тўпланган тажриба эвазига ўйин вақтида қувватни тежашни ўргандингизми?\n- Ҳар бир учрашувда мен доимо тўпнинг ўзимга келишини кутиб тураман. Агар гол урган бўлсам, иккинчисини ҳам киритишни хоҳлайман. Агар ҳисобимда хет-трик бўлса, у ҳолда мен 4-сини киритишим керак ваҳоказо. Агар гол киритган бўлсам мен ўзимни тўхтата олмайман ва ўзимни бўш қўёлмайман. Доимо финал ҳуштаги янграгунга қадар гол уришни истайман. Гоҳида жамоадошларим менга: «Наҳотки 2 ёки 3 кундан кейин бошқа ўйинимиз борлигини ва қувватни тежаш кераклигини тушунмасанг?» - дейишади. Лекин менга ҳеч қачон етарли бўлмайди. Мен футболни, спортни ва гол уришни яхши кўраман. Агар менга битта гол етади деб ўйлашни бошласам, ўзлигимни йўқотган бўламан. Мен ҳеч қачон тўхтамайман. Эҳтимол, айнан шу нарса менга футболда муваффақиятга эришишимга ёрдам берган бўлса керак.\n- «Бавария» билан янги шартнома имзоладингиз. Фаолиятингизнинг энг яхши дамларини шу жамоада ўтказяпсиз. Бошқа жамоага кўчиб ўтиш фикри бўлмаганми?\n- Ҳозир мен жаҳоннинг энг зўр клубларидан бирида тўп суряпман, бу ерда бахтли бўла олишимни биламан. Бизда жамоадан тортиб машғулотларгача яратилган шароитлар юқори даражада. Бундай клубда ўйнаш осон.\n- Ўз вақтида Криштиану Роналду билан Серхио Рамос сизни «Реал»га кўчиб ўтишга кўндиришга уринган. Уч йил олдин «Бавария» билан ўйиндан сўнг улар сизнинг ёнингизга келишиб: «Сиз биз билан бир жамоада ўйнашингиз керак» дейишган. Шу ростми?\n- Ҳа, шундай вазият бўлган. Ўйнаш учун Испания ёки хоҳлаган бошқа мамлакатингизга, хоҳлаган ажойиб клубингизга кўчиб ўтишингиз мумкин. Аммо бу мен учун энг асосийси эмас. «Бавария»да мен ўзимнинг энг максимал даражамга чиқдим, ҳозир фаолиятим ва ўйин даражамнинг энг юқори чўққисидаман. Бироқ ҳамон голлар уришда ва ғалабаларга эришишда давом этишни истайман. Буларнинг барчасига «Бавария»да эриша оламан.\n"Бавария" йирик ҳисобда зафар қучди, Левандовскидан хет-трик!\nЛевандовски Бундеслиганинг 15 та клубидан кўпроқ гол урди


Асрор Алиқулов: "Қашқадарёда футбол мавқеи пасайгани рост" - Zamin.uz\nБунда қисқа муддат Ғузорнинг “Шўртан” клубини бошқарган Асрор Алиқулов ҳам иштирок этди. Яхши биласиз, Алиқулов ўз пайтида юқори савияда тўп тепган. У олий лигада энг кўп ўйин ўтказган футболчилардан бири ҳисобланади. Ўқиш якунига етиш арафасида Асрор Алиқулов билан учрашиб, у кишидан бир қатор саволларга жавоб олдик.\n- Тошкентда “А” лицензияси курсларида иштирок этдингиз. Дастлаб шу ҳақда гапириб берсангиз.\n- Ўқиш тўрт ҳафта давом этди. Яқин икки йил ичида бундай курслар ташкил қилинмагани учунми, ўқишни анча соғиниб қолган эканмиз. Ҳам назарий, ҳам амалий машғулотлар қизиқ ўтди. Бизга кураторлик қилган Ислом Аҳмедов кўпроқ эътиборимизни футболчиларни руҳий тайёрлашга қаратди. Яхши биласиз, ҳозирги футболда тезлик жуда ошган. Шу боис жамоани руҳан кучли тайёрлашга тўғри келяпти. Тўғрисини айтишим керак, Ислом ака Аҳмедов ниҳоятда изланувчан мураббий. У киши ҳар доим кўп янгиликларни гапиради.\n- “С” ва “В” лицензияси учун футболчи пайтингизда ўқиганмидингиз?\n- Йўқ. Мен тўп тепиб юрган кезлар фақат футболни ўйлардим, ундан кейинги ҳаёт ҳақида унчалик бош қотирмасдим. Ўзимни бошқа иш билан чалғитишни хоҳламаганман. Шу боис “С” лицензиясига ўқишни футболчилик фаолиятимнинг охирги палласида бошладим. Мураббийлик ниҳоятда машаққатли касб. Бунинг учун лицензияга ўқишнинг ўзи камлик қилади. Аввало ўзингизни шунга мос равишда тайёрлаб боришингиз керак.\n- Бундан чиқди, футбол ўйнашни тўхтатгандан сўнг мураббий бўлиб ишлашга қарор қилгансиз?\n- Йўқ. Мураббий бўлишни олдиндан ният қилиб юрардим. Тўғри, ўқишни футболдан кейин бошладим, аммо мураббий бўлиб ишлашни анча олдин мақсад қилганман. Фақат ўқишни кейинги қолдирганман. Айтиб ўтганимдек, мураббий бўлиш осон эмас. Сиз бугун футболни тугатиб эртага бирданига мураббий бўлиб қолмайсиз. Бунинг учун йиллар давомида ўзингизни тайёрлаб келасиз.\n- Футболдан кейинги ҳаёт ҳақида неча ёшда ўйлашни бошлагансиз? Ҳар ҳолда 25га кирганда бўлмаса керак.\n- Йўқ, албатта. Бу кўпинча кейинроқ рўй беради. Энди барибир 30 ёшга тўлгандан кейин футболдан кейинги фаолият ҳақида ўйлай бошлайсиз. Футбол ўйнаганимда ҳар бир мураббийнинг кўрсатмасига кўра тўп тепишга ҳаракат қилардим. Ҳеч қачон ўзимдан ўзим бир нимани ўйлаб топмаганман. Мен учун мураббийнинг гапи доим бирламчи бўлган. Айтайлик, ҳимоячи бўлганим учун рақиб жамоа сафидаги ҳужумчиларни алоҳида ўрганардим, лекин майдонга тушгандан кейин барибир биринчи навбатда мураббий кўрсатмасига қулоқ солганман.\n- Ўқув-курсларида қандай янгиликларни олдингиз?\n- Айтиб ўтганимдек, футболчиларни руҳий томонлама тайёрлаш жуда муҳим. Бундан ташқари, ҳар бир учрашувни чуқур таҳлил қилиш. Футболчилар учун ўйин тугайди ва шу билан кейинги баҳсга тайёргарлик бошланади. Аммо мураббий ҳар бир ўтган ўйинни таҳлил қилиб бориши шарт. Қаерда камчиликлар кузатилди, буни ўрганмасдан туриб жамоани кейинги баҳсга тайёрлаб бўлмайди. Чунки футболда жамоалар ўйиндан ўйинга “яшайди”. Мураббий эса фақат ўз жамоаси ўйинини эмас, балки бошқа учрашувларни ҳам кўриб атрофлича таҳлил қилиши лозим. Бу нарса кейинчалик кўп асқотади.\n- Олдин ўқиш пуллик бўларди, ҳозир ҳам шундайми?\n- Йўқ, биздан пул сўрашмади. Пул тўладик, фақат ҳаммамиз бир хил кийиниб юриш учун экипировкага. Лекин ўқиш учун биздан ҳеч ким пул олмади.\n- Келажакда қайси мураббийга ўхшашни хоҳлайсиз?\n- Бу борада аниқ бир номни келтиришим қийин. Яхши мураббийлар кўп. Кимдир ҳимоявий, кимдир ҳужумкор услуби билан танилган. Лекин мен учун идеал мураббий йўқ.\n- Маълумки, бу йил Про лигада қисқа вақт бўлса-да, “Шўртан” клубини бошқардингиз. “А” лицензияси учун энди таҳсил олаётган бўлсангиз, қандай рухсат беришди? Ёки Про лигада “В” билан ишласа бўладими?\n- Яхши биласиз, Суперлига мураббийларида “Про” лицензияси бўлиши шарт. Про лигада эса “А” билан ҳам ишласа бўлади. Тўғри, менда “А” йўқ эди, бироқ клуб мураббийни ўқитамиз деган маънода кафолат хати берганидан сўнг ПФЛ рози бўлди. Бу томонлама ПФЛ кўп мураббийликларга енгиллик яратди.\n- Бу мавсум бош мураббий сифатида мустақил ишлаб, еттита ўйинда “Шўртан”ни бошқардингиз. Маша шу ўйинларда эслашга арзигулик нима воқеалар рўй берди?\n- Биринчи навбатда жамоани кеч қабул қилиб олдим. Мавсумга тайёргарлик жуда қийин бўлди. Молиявий муаммолар ҳам кузатилди. Мени хафа қилгани эса ҳарқанча клуб бош ҳомийси билан учрашишга ҳаракат қилмай, ўртага бошқа одамлар тушиб учраштиришмади. Чунки шахсан ўзим бош мураббий сифатида клуб ҳомийси билан кўришиб жамоа олдига қўйилган мақсад ҳақида гаплашиб олмоқчи эдим. Аммо бунинг иложи бўлмади. Мен “Шўртан”нинг аввалги мавқеини қайтариш учун енг шимариб ишга киришгандим. Бунинг учун раҳбариятнинг ҳам кўмаги зарур эди. Лекин кўп гаплар ҳавода қолиб кетди. Мен раҳбариятга тўғри тушунтиришга ҳаракат қилдим: бу йилги Про лига ўтган йилги Биринчи лига эмас. Суперлига учун курашадиган жамоалар кўп бўлади. Суперлигада жамоалар сони қисқарганидан кейин “Машъал” билан “Динамо” ҳам Про лигада ўйнашга мажбур бўлди. Қолаверса, “Андижон”, “Сурхон” клублари билан рақобатлашиш ҳам осон кечмасди. Клубда эса буни кимдир тушунди, кимдир тушунмади.\n- Вазият қандай бўлмасин, яхши ният билан ишга киришганингиз аниқ. Лекин 8-турдан сўнг истеъфо бердингиз. Бу ҳолатни раҳбарият қандай тушунтирди?\n- Мен бўшатишди дея олмайман, ўзим кетиш ҳақида ариза ёзиб қўйгандим. Футболда натижага эришиш учун кўп нарсадан воз кечишга тўғри келади. Уйга бормайсиз, оилангиздан узоқ бўласиз, лекин шундай пайтда сизга кўмак берадиган бирорта инсон бўлмаса афсусланиб кетар экансиз. Мен қийинчиликдан қўрққаним йўқ, чунки ҳеч бир нарсага осонлик билан эришилмайди. Мен фақат ёнимда менга далда берадиган инсон йўқлигидан хафа бўлдим. Гўёки ўзимни фақат ўзим учун ишлаётгандек ҳис қилдим. “Шўртан”да охирги ўйинимни “Машъал”га қарши ўтказдим, уйда тўп тепган бўлсак-да, 1:2 ҳисобида ютқазиб қўйдик. Ўшанда ўйин тенг курашлар остида кечган, фақат омад муборакликларга кулиб боққанди. Лекин менинг кетишимга бу мағлубият сабаб бўлгани йўқ. Менимча, раҳбариятда бошқа гап бўлган. Чунки мен кетганимдан кейин “Шўртан” йирик ҳисобларда ютқазди, бироқ мураббийни ҳеч ким ишдан олгани йўқ. Афсуски, “Шўртан” йилдан йилга спорт тамойилларидан узоқлашиб кетяпти. Мен бу жамоада ҳам ўйнаб, ҳам мураббийлик қилдим. Шу боис юз бераётган воқеаларга бефарқ қараб тура олмайман.\n- Натижаларни ёдга олсак, сиз еттита ўйиннинг фақат иккитасида мағлуб бўлдингиз. Икки бор ғалабага эришиб уч марта дуранг қайд этилди. Сафарда “Андижон” мағлуб этилди, “Динамо” билан дуранг ўйнадингиз. Бундан кўриниб турибдики, натижа чакки бўлмаган.\n- Менинг кетишимга натижанинг ҳеч қандай таъсири бўлмади. Шунчаки бошқа бировнинг гапи билан иш қилишни хоҳламаганим учун кетишга мажбур бўлдим. Менинг назаримда майдонга ким тушишини фақат бош мураббий ҳал қилиши, ҳеч ким атрофдан унинг ишига аралашмаслиги керак. Аммо “Шўртан”да шундай ҳолат кузатилди, мен эса футболни ҳаммасидан устун қўйганим учун кетишга ариза ёздим. Агар вақт ўтиб яна такрорланса, яна шу ишни қиламан. Чунки мен асосий таркибда кимлар ўйнаши-ю, кимни қайси чизиққа қўйишни фақат мураббий ҳал қилиши керак деб ҳисоблайман.\n- Оилангиз Тошкентда истиқомат қилишини ҳисобга олиб, шу ердан иш қидиришингиз ҳам мумкинмиди?\n- Мумкин эди. Лекин ўзим ўйнаган “Шўртан”нинг пастлаб кетишига бефарқ қараб тура олмадим. Буни кузатиш мен учун оғир бўлди. Яхши биласиз, “Шўртан” мураббий алмаштириш бўйича Ўзбекистоннинг энг олди клубларидан бири. Мана мен билан ҳам шу нарса рўй берди. Аввалига ўринбосарлар билан ишлай бошлаганимда ҳар йили ҳеч бўлмаса тўртта футболчини асосий таркибга берсак, бу бизнинг ютуғимиз бўлади деб ўйлардим. Чунки “Шўртан”ни ҳар йили 14-15 футболчи тарк этиб, яна шунча янгиси келиб қўшилади. Ҳар йили футболчилардан қарздорлик юзага келади. Натижада клуб яна пастга шўнғийди. Афсуски, бу бир неча йиллардан бери давом этиб келяпти. Ғузордаги шароит, клуб инфратузилмасидан келиб чиқсак, “Шўртан” четдан ҳар мавсум 14-15 футболчи олишга мажбур эмас. Фақат раҳбариятнинг ўз тарбияланувчиларига катта эътибор бериши ҳамда мураббийларнинг ёшлар устида тер тўкиб меҳнат қилишларига тўғри келади.\n- Бу томонлама "Насаф" ва "Машъал" тўғри йўлни танлади деса бўлади.\n- Худди шундай. “Насаф” академиясини ҳар йили бир қанча футболчи тугатади, бироқ фақат айримлари жамоанинг асосий ёки ўринбосарлар таркибига йўл олади. Рақобат кучлилигидан кўп ўйинчилар бошқа клуб ахтаришга мажбур бўлишяпти. Ҳатто ўртамиёна футболчилар даражасидан юқори ўйинчилар ҳам жамоасиз қолиб кетяпти. Бундан кўриниб турибдики, “Насаф”да академия билан ишлаш, ёшларга эътибор бериш тўғри йўлга қўйилган. Худди шунингдек, “Машъал”да ҳам ўз тарбияланувчиларига эътибор юқори. Ўтган йил “Машъал” Про лигага тушириб юборилгач, кўп футболчилари жамоасиз қолиб кетди. Чунки Про лигада ўринбосарлар таркиби йўқ. Шу боис “Машъал” 25 нафар футболчини олиб қолиб, қолганларга жавоб бериб юборишга мажбур бўлди.\n- Қашқадарёда учала клуб ҳам яхши шароитга эга. Болалар учун табиий ва сунъий майдон, керак бўлса қумли майдон ҳам бор. Овқатланиш учун шароит, ётоқхона мавжуд. Шунга қарамай, охирги пайтларда Қашқадарё футболи мавқеи тушиб кетгандек. Бу борада нима дея оласиз?\n- Тўғри, пасайиш кузатилгани рост. Масалан, “Насаф” охиригача пойтахт жамоаларига қаршилик кўрсатиб келарди. Ҳатто ўтган йил ҳам олий лигада яхши иштирок этганди. Лекин бу йил клубда пасайиш юзага келди. “Насаф”нинг пастлаб кетишига бир йил ичида бир нечта футболчисини йўқотганида деб биламан. Олдинги йиллари бунчалик кўп футболчи тарк этмасди, аммо бу йил кўп футболчилар кетиб қолди. Шунда клуб ўз тарбияланувчиларига эътибор қаратиш орқалигина оёққа туриб қолди. Йўқса вазият янада ёмонлашиши мумкин эди. “Насаф” гранд жамоалар билан тенгма-тенг ўйнаш учун ўз кучини йўқотди.\n- Бугунги кунда “Машъал” ва “Шўртан”нинг Про лигада иштирок этаётгани, “Насаф”нинг Суперлигада кучли олтиликка кира олмагани қашқадарёлик мухлислар таъбини хира қилиши аниқ.\n- Ҳа, шундай. Қашқадарёда футболни жуда севишади. Айниқса қаршилик ишқибозлар учун “Насаф”ни иккинчи олтиликда кўриш оғир деб ўйлайман. Энди “Машъал”га келадиган бўлсак, агар ПФЛ бу клубни Суперлигага қўйганида “Машъал” йўқолиб қолмасди. Чунки жамоа ҳар доим яхши футбол намойиш этиб келган. “Шўртан” билан эса вазият маълум эди. ФИФА қарорига кўра жамоа барибир биринчи лигага тушиб кетарди. Аммо “Машъал” тайёргарликни анча эрта бошлаганди. Муборакда охиригача Суперлигадан умид қилишди, лекин ПФЛ ўз қарорини ўзгартирмади. Натижада бу ҳолат клубга таъсир кўрсатди. “Машъал” баъзи футболчиларини қўйиб юборишга мажбур бўлди, чунки улар Суперлига даражасида шартнома хоҳлашганди.\n25-02-2020, 22:05, Спорт\n19-01-2020, 17:46, Спорт\n"Машъал" испаниялик мураббий билан музокара олиб боряпти\n8-01-2020, 18:56, Спорт\nҲусниддин Алиқулов: Биз мусобақага ўз унвонимизни муносиб ҳимоя қилиш, Олимпиадага йўлланмани қўлга киритиш мақсадида боряпмиз\n1-01-2020, 06:30, Спорт\nАлиқулов "Шўртан"да бош мураббий ишига аралашув бўлганини маълум қилди\n23-11-2018, 20:17, Спорт\nХалқаро «А» сертификати учун таҳсил олаётган мураббийлар Эктор Купер билан учрашишди\n9-11-2018, 10:38, Спорт\nЯнгиликлар » Спорт » Асрор Алиқулов: "Қашқадарёда футбол мавқеи пасайгани рост"


Бўзатовда янги ДХМ\nМамлакатимиз давлатимиз раҳбарининг ташаббуси билан 2019 йилнинг август ойида Қорақалпоғистон Республикаси таркибида чорвачиликка ихтисослашган Бўзатов тумани қайта ташкил этилди. Бу туман олдинлари 15 йилга яқин давр мобайнида шаҳарча кўринишида бўлиб, ҳудуди Кегейли ва Чимбой туманлари таркибига киритилган.\nБугунги кунда қайта ташкил этилган туман аҳолисининг қувончи бир олам. Чунки, туман ўтган 1 йилга яқин вақт мобайнида шунчалик ўзгарган, бу ерларда янгидан барпо этилган объектларни кўриб, одамларнинг кайфиятини кўтаринкилигининг, бугунги ҳаётидан рози эканлигидан гувоҳи бўласиз.\nТуманда барча давлат ташкилотлари ва корхоналари қайта ташкил этилди. Шу қатори туман Давлат хизматлари маркази фаолияти бошлаган бўлиб, унинг биноси бошқа ташкилот ва идораларда жойлашганлиги сабабли аҳолига хизмат кўрсатишда кўплаб ноқулайликлар туғдирмоқда эди. Марказ эски биноси бугунги кун талабларига жавоб бера олмас эди. Шароит бўлмаганлиги сабабли одамларга сифатли хизмат кўрсатиш, уларнинг кўнглини олиш ва рози қилиш муаммо бўлиб келди. Айниқса, кексаларга, имконияти чекланган фуқароларга умумман шароит йўқ эди.\nКуни-кеча Бўзатов тумани Давлат хизматлари марказининг янги биноси фойдаланишга топширилди.\n- Энди ушбу янги бинода аҳолига сифатли, тезкор, қулай ва шаффоф давлат хизматлари кўрсатиш имконига эга бўлдик, - деди Бўзатов тумани Давлат хизматлари маркази раҳбари Мийрас Худайбергенов. Ўзига хос, замон талабларига жавоб берадиган, барча шарт-шароитга эга Марказ зарур техник жиҳоз ва воситалар билан таъминланган бўлиб, бу ерда жисмоний ва юридик шахсларга 140 дан ортиқ давлат хизматлари кўрсатилади. Марказда бир кунда 300 нафар фуқарога хизмат кўрсатиш имконияти мавжуд. Замонавий тарзда жиҳозланган кенг ва ёруғ хоналар, кутиш заллари, болалар майдончаси, инвесторлар хонаси мижозларнинг хизматлар билан боғлиқ ҳар қандай оғирини енгил қилади.\nМарказнинг янги биносида электрон навбат тизими жорий этилди. Мавжуд мониторлар орқали эса давлат хизматлари кўрсатиш соҳасидаги янгиликлар, давлат хизматлари олиш тартиблари тўғрисидаги роликлар мунтазам намойиш этиб борилади.\nТуман Давлат хизматлари маркази орқали аҳоли ва тадбиркорлик субъектларига 2020 йилнинг шу даврига нисбатан жами 8 мингга яқин давлат хизматлари кўрсатилди. Яқин кунларда ушбу янги бинода аҳолига хизмат кўрсатиш сифати янада ортиб, бу кўрсатгичлар сони оширилиши кўзда тутилган.\nШунингдек бу ерда Халқ қабулхонаси, тадбиркорлар мурожаатларини кўриб чиқиш учун Бош вазир қабулхонаси, туман ФҲДЁ бўлими, нотариус ҳамда Адлия бўлимлари жойлашган. Шинам кутиш зали, болалар майдончаси, кутубхона, тиббиёт хонаси ва ўз-ўзига хизмат кўрсатиш жойлари мавжуд. Албатта буларнинг барчаси ўз навбатида фуқароларимизга сифатли давлат хизматларини кўрсатиш имконини беради.\nҚорақалпоғистон Республикаси бошқармаси\nЖамоатчилик ва ОАВ билан алоқалар бўлими\nСайт фойдаланувчилари - 38


Марказий Осиё давлатлари алоқаларига ечилмаган чегара муаммолари раҳна солмоқдами? - BBC News O'zbek\nImage caption Ўзбек-қирғиз чегарасида бот-бот ўзаро зиддиятли ҳодисалар рўй беради\nМарказий Осиё давлатлари орасидаги ўзаро алоқаларга раҳна солаётган муаммолар қаторида ҳали аниқланмаган чегаралар ва этник анклавлар саналади.\nҚирғизистон ҳудудида жойлашган Ўзбекистоннинг икки йирик анклавлари Сўх ва Шоҳимардон масаласи бот-бот баҳсу мунозараларга сабаб бўлади.\nЎзбекистонда эса Қирғизистонга тегишли Барак қишлоғи бор.\nИкки мамлакат фуқаролари ўзаро чегаралардан ўтиб-қайтишда турфа ва асосан сунъий мушкулотларга дуч келишади.\nИкки давлат чегара ҳудудларида яшовчи аҳоли сўнгги йиллар мулозимлар бу каби чегара мушкулотларини енгиллаштириш ўрнига қайтага яна ҳам оғирлаштираётганлари ҳақида айтадилар.\n2001 йилда Ўзбекистон ва Қирғизистон ўз ҳудудларидаги қоғозда бир-бирига қарашли бўлган ҳудудларни биратўла алмаштириш йўли билан ҳал этишга ҳаракат қилишгани маълум.\nАммо турфа сабаблар билан бу масала ҳал бўлмай қолган.\nТошкент ва Бишкек ўзаро келиша олишмагани айтилади.\nАввалига ҳукуматлараро комиссия қарийб 20 та қишлоқ жойлашган Сўх анклавини Ўзбекистоннинг асосий ҳудуди билан бирлаштириш ва эвазига Сўхнинг жанубий қисмини Қирғизистонга ўтказиб беришни таклиф қилган.\nЛекин Қирғизистон мулозимлари бу ерлар деҳқончиликга яроқли эмас, ҳамда шундай алмаштириш оқибатида Лайлак ва Боткен туманлари мамлакат ҳудудидан ажралиб қолади, деган хавотирлар билан мазкур таклифдан воз кечган.\nАнклавлар алоқаларга раҳна соладими?\nImage caption Қирғизистон ва Тожикистон чегара ҳудуди ҳам муаммолардан холи эмас\nҚирғизистон ҳукуматининг давлатлараро чегараларни аниқлаш бўйича мулозими Қурбонбой Искандаровнинг билдиришича, мустақиллик даврида Ўзбекистон билан чегара музокаралари 2000 йилдан буён давом этмоқда.\n«Ўзбекистон билан чегара музокаралари бошлангач, шу пайтга кадар 1378 километр чегара чизиғидан 1007 чақирим масофасини аниқлашга муваффақ бўлдик. Шу қисмини ҳукуматлараро делегациялар даражасида тасдиқладик.\nЭнди фақат энг оғир ва ўзаро баҳсталаб қисмлар қолган, ана шуларни ҳал этиш учун музокаралар кечмоқда», - дейди ҳукумат мулозими.\nКиргизистон ҳудудида Тожикистонга қарашли Ворух анклави хам жойлашган. Чегара масалаларида мутахассисларнинг билдиришича, ўтган асрнинг саксонинчи йилларидан буён шу ҳудуд атрофида ер ва сувга доир тортишуву талашлар содир этилган.\nЎша даврда Ворух – Танги ва Матчоҳ – Оқ-Татир дея номланган тожик ва кирғиз қўшни қишлоқлар аҳолиси ўртасида бир неча бор жанжал чиққани маълум.\nҚурбонбой Искандаров айтишича, Тожикистон билан ҳам бир неча мушкул чегара масалалари бор.\n«Тожикистон билан бизнинг 970 километрлик чегара чизиғимиз бор, шу пайтга қадар 517 чақирим масофасини аниқлаганмиз... Бу асосан тоғлар орқали ўтган чегара чизиғи, шунинг учун ҳам ўртада ҳеч бир келишмовчилик бўлмаган. Аммо навбат Фарғона водийсидан ўтган чегара чизиғига етганда муаммолар ҳам урчиб бормоқда», - дейди Қирғизистон ҳукумати мулозими.\nМутахассисларга кўра, уч давлат чегаралари туташган ҳудуд муаммолари 1999-2000 йилларда рўй берган Боткен воқеалари пайти алоҳида кескинлашиб кетган.\nЎшанда Ўзбекистон Исломий Ҳаракати Шимолий Тожикистон орқали Қирғизистон ва Ўзбекистон ҳудудларига ҳужум килган ва бу бевосита Тошкент режимига хавф ўлароқ кўрилганди.\nЎзбекистон Қирғизистон билан Тожикистон чегара ҳудудларига мина экиб чиққани ва Сўх-Шоҳимардон анклавларига ҳарбий қисмлар киритгани ҳам Душанбе ва ҳам Бишкекда норозилик уйғотган.\nТошкент ушбу чораларни ўз давлат хавфсизлигини мустаҳкамлаш эҳтиёжи билан изоҳлаган.\nАммо шу қуролли тўқнашувлардан ташқари, умуман Кирғизистон, Тожикистон ва Ўзбекистон ўртасидаги талашлар асосан ер ва сув заҳиралари билан боғлиқ бўлмоқда.


“Миллий тикланиш” Ўзбекистонда ТикТокни тақиқламоқчи Ўзбекистон янгиликлари\n“Миллий тикланиш” Ўзбекистонда ТикТокни тақиқламоқчи\nЎзбекистон, Тошкент – Batafsil.uz. “Миллий тикланиш” демократик партияси Ўзбекистонда Тик-Токни бутунлай тақиқлаш таклифи билан чиққан. Бу ҳақда мухбиримиз хабар бермоқда\nБунга сабаб ижтимоий тармоқларда тарқалган видео сабаб бўлган. Видеода навоийлик икки нафар ўқувчи-қиз ҳуқуқшунослик дарси пайтида ТикТокда тўғридан-тўғри чиқиш қилиб, синфдошлар ва ўқитувчининг борлигига қарамай, очиқчасига сўкинган.\nПартиянинг Марказий кенгаши раисининг ўринбосари Феруза Мухамеджонованинг таъкидлашича, бугунги кунда қоида тариқасида, ижтимоий тармоқларга мактаб ўқувчилари боғланиб қолиб, у ерда акс этган контент болаларнинг маънавиятига салбий таъсир кўрсатмоқда. Шу боис, мамлакатда болалар учун хавфли ҳудудга айланаётган ТикТок каби манбалардан тарқалаётган инфоэпидемиянинг олдини олиш учун ҳуқуқий чораларни кучайтириш лозим. Унинг сўзларига кўра, жамоатчилик орасида шов-шувга сабаб бўлган Навоийдаги вазият мактабларда носоғлом маънавий муҳит ҳукм сураётгани ва ўқув жараёнининг ташкил этилмаганидан далолат бермоқда.\n“Навоийда сўконғич қизлар билан бўлиб ўтган ҳодиса нафақат таълим, маҳалла, ҳуқуқ тартибот идоралари мутасаддилари, балки ёшлар тарбиясига бевосита масъул ташкилотларга ва кенг жамоатчилигимизга огоҳлик қўнғироғи бўлиши даркор”, - деди Мухамеджонова.\nУнинг фикрича, вояга етмаганларнинг бу каби ҳатти-ҳаракати учун жавобгарликни кучайтириш, мактабларда тарбиявий жараёнлар даражасини ошириш талаб этилади.\nЭслатиб ўтамизки, бир неча ойдан бери Ўзбекистонда ТикТок блокланган. Бу шахсий маълумотлар тўғрисидаги қонуннинг бузилиши, хусусан, ижтимоий тармоқнинг серверларни Ўзбекистонга ўтказишни истамаслиги билан боғлиқ.\nШу билан бирга, ТикТокнинг оммабоплиги камаймади, ёшларнинг кўпчилиги ундан VPN ёрдамида фойдаланмоқда.


Мажбурий ижро бюросининг ходимлари байрам кунлари ҳам аҳоли ва тадбиркорларнинг коммунал хизматлардан қарзини ундириш учун рейдларини тўхтатмади.\nСамарқанд шаҳри, Хоразм вилоят, Қўшкўпир ва Сурхондарё вилоят Музробод туманларидаги Озодлик суҳбатлашган кичик тадбиркорлар ва аҳоли вакиллари дам олиш ва байрам кунларида ҳам МИБ ходимлари безовта қилиб қарз ундириш учун эшик тақиллатганидан норози бўлди.\nАйни пайтда МИБ ходимлари ҳам байрам кунлари ишлаётганидан норозилигини Озодликка билдирди.\nХоразм вилоят Қўшкўпир туманида кичик магазини бор тадбиркорнинг Озодликка шикоят қилишича, МИБ ходимлари ундан байрам куни электр энергияси учун тўпланиб қолган қарзини тўлашни талаб қилган:\n- Байрам куни банклар ишламайди, шунинг учун МИБ талабини бажариш имкони бўлмади. Қарздорликни байрамдан кейин ëпиб бераман десам ҳам, пеня солиб кетишди, - деди тадбиркор.\nОзодлик суҳбатлашган Самарқанд шахридаги иссиқхона эгаси эса, газдан қарзини ундириш учун МИБ ходими банк вакили билан келганини айтаркан, деди:\n- Иккита иссиқхонам бор¸ парник. Биттасида помидор, иккинчисида бодринг етиштираман. Сезон ҳозир. Товар кетиб, пул келмаган пайт. Табиий газдан қарз сал йиғилиб қолибди. Шуни "бугун тўлайсан", деб туриб олди. Ëнида банк ходимини ҳам етаклаб келибди. Тўладик ëр-биродардан қарз кўтариб. Шуни 24 март куни тўлай десам, унамади.\nИжрочилар ҳам норози\nИшсиз қолишдан чўчиб, Озодликка шахси сир қолиш шарти билан гапирган самарқандлик МИБ ходимларидан бири, байрам кунлари уйма-уй юриб қарз ундиришдан безор бўлганидан шикоят қилди:\n- Биз ҳам байрам қилиб бола-чақамиз билан уйда ўтиришни истаймиз. Аммо Мажбурий ижро бюроси Марказий аппарати раҳбариятининг топшириғи бўйича рейд ўтказиб юрибмиз. Одмлар жаҳлдор. Эшитган бўлсангиз, икки МИБ ходимини калтаклашган эди. Биз байрам ва дам олиш кунларида ишлашдан бездик.\nМИБ ходимларининг айтишича¸ республика раҳбариятидан ҳар бир вилоятга¸ вилоят бошқармасидан эса¸ ҳар бир туман ва ҳудудга қарздорликни ëпиш бўйича белгиланган расмий режа мавжуд ва бу режани бажариш учун саккиз соатлик иш куни етмайди.\nОзодлик мухбири 21 март куни Ўзбекистон Бош прокуратураси ҳузуридаги Мажбурий ижро бюросининг республика¸ баъзи шаҳар ва туман бўлимларига қўнғироқ қилиб уларнинг “хар доимги режимда” ишлаëтганини аниқлади.\nИшсиз қолишдан чўчиб Озодликка шахси сир қолиш шарти билан гапирган МИБ ходимлари¸ 21 март – расман дам олиш деб эълон қилинган Наврўз байрами куни ҳам уйма-уй юриб¸ коммунал тўловлар учун қарз ундиришга мажбурлангани ва одамлардан ҳақорат ва қарғиш эшитганини маълум қилди. Уларнинг таъкидлашича, ўтган 8 март байрами ва шанба-якшанба кунлари ҳам ишлашган.\nОзодлик мухбири билан 21 март куни суҳбатлашган Ўзбекистон Бош прокуратураси ҳузуридаги Мажбурий ижро бюроси вакили ўз ходимларининг байрам куни ишлаëтганини тан олди¸ аммо унинг мажбурийлигини рад этди:\n- Ходимларимиз ўз ихтиëри билан ишлаяпти. Бу - йиғилиб қолган қарзлар кўплиги билан боғлиқ вақтинча ҳолат. Қолаверса, байрам кунлари ишлаган ходимларга қўшимча ойлик ëзилади.\nХудди шунга ўхшаш жавобни Самарқанд вилоят МИБ вакили ҳам айтди. Унга кўра, ходимларнинг байрам куни ишга чиқиши касаба уюшмаси билан келишилган ва , ходимлардан розилик хатлари олинган.\nҲар байрамда шу бўлар такрор\nЖорий йилнинг 8 мартида бир гуруҳ МИБ ходимлари байрам куни ишлаганидан Озодлккка шикоят қилган эди.\nМИБ матбуот хизматининг бу шикоят юзасидан Озодликка 13 март куни юборган расмий жавобида¸ “истеъмолчиларга қулайлик яратиш мақсадида “якшанба ва байрам кунлари ҳам ишланаëтганини" эътироф қилган эди.\nМИБ ходимларини дам олишсиз ишлатиш мумкинми?\nДам олиш деб эълон қилинган расмий байрам ва якшанба кунлари МИБ ходимларининг ишга мажбурланаётганлиги меҳнат қонунчилигига зиддир.\nМеҳнат Кодексининг 129- моддасига асосан якшанба умумий дам олиш куни ҳисобланади ва 130- моддасига асосан дам олиш кунлари ходимларни оммавий ишга жалб этиш таъқиқланган. Дам олиш кунлари истисно тариқасида айрим ходимларни ишга жалб этиш касаба уюшмаси билан келишилган ҳолда, ходимнинг ихтиёрий ёзма розилиги ва икки ҳисса ҳақ тўлаш шарти билангина амалга оширилиши мумкин.\nКодекснинг “Иш вақти” деб номланган VII боби 115-моддасида “Ходим учун иш вақтининг нормал муддати ҳафтасига 40 соатдан ортиқ бўлиши мумкин эмас. 6 кунлик иш ҳафтасида ҳар кунги ишнинг муддати 7 соатдан, 5 кунлик иш ҳафтасида эса 8 соатдан ортиб кетмаслиги лозим”¸ деб ëзиб қўйилган.


Фитомаг - Тез бузиладиган ҳўл мева ва сабзавотларни ташиш технологиялари\nАммо мавжуд технологиялар маҳсулотнинг сифатини узоқ муддат сақлашни етарли даражада таъминлай олмайди.\nҲозирги вақтда қўлланилаётган технологияларнинг энг жиддий камчилиги қуйидагилар ҳисобланади:\nҳарорат ва намлик билан бир қаторда, ташишнинг мақбул режимини белгилаб берувчи муҳим кўрсаткич ҳисобланган газ муҳитининг зарур таркибини яратиш ва ушлаб туриш имкониятининг йўқлиги;\nайрим тропик ҳўл мевалар ва мевалар, данакли мевалар, олма ва нокларнинг ёзги навлари, реза мевалар, бодринг, помидорлар ва ҳоказоларни оддий музлаткич режимида сақлаш ва ташиш муддатининг чекланганлиги (бир неча кундан бир неча ҳафтагача). Бундай юкларни етказиб бериш муддати чегарасини кўпинча юклаш, ташиш вақти билан солиштирса бўлади;\nайрим мевалардаги паст ҳарорат биологик жараёнлар кечишининг бузилишига, физиологик касалликларнинг ва бузилишларнинг ривожланишига олиб келади. Юқорида санаб ўтилган сабаблар темир йўл транспортидан фойдаланилганда мева ва сабзавотлар сифатини сақлашнинг янги истиқболли усулларини излашга ундайди. Этиленнинг ҳаддан зиёд тўпланиши мева ва сабзавотларни сақлаш ва ташиш вақтида сифати пасайишининг ва кўплаб касалликлар ривожланишининг асосий сабаби ҳисобланади . Мамлакатимизда ишлаб чиқилган ноу-хау 1- метилциклопропен (1-МЦП) асосидаги этилен ингибитори - “Фитомаг” препарати - И.В.Мичурин номидаги Бутунроссия боғдорчилик ИТИ (раҳбари – РҚХА академиги В.А.Гудковский) ва Д.И. Менделеев номидаги Россия кимё-технологиялари университетининг (раҳбари – профессор В.Ф.Швец) ишланмаси ҳисобланади.\nЯнги технологиянинг моҳияти ҳўл мева ва сабзавотларни этиленнинг газсимон ингибитори билан жуда кам миқдордаги концентрацияда (0,5-1,0 ppm) ишлов беришдан иборат. Ишлов берилгандан кейин мева ва сабзавотларнинг сифатини жиддий тарзда йўқотмасдан, уларнинг кўплаб турларини узоқ муддат сақлаш ва транспорт воситасида ташиш мумкин. Препарат қўлланилаётган концентрацияларда инсон саломатлиги учун хавфсиз ва атроф-муҳит учун зарарсиз. Уни қўллаш “Роспотребнадзор” томонидан маъқулланган.\nБодринглар. Гибрид F1 Бобрик. Тажриба вариантлари: Майда, барра бодринглар; 10 ва 14 кун сақланган; “Фитомаг” препарати билан ишлов берилган.\nБодринглар – транспорт воситасида ташиш учун мураккаб субъект. Сақлаш муддати қисқа. Бунинг сабаби – тўқималарнинг сув билан тўйинганлиги (тахминан 95%), моддалар алмашинувининг юқори даражаси, нафас олиш ва сув йўқотишнинг жадаллиги, фитопатоген микроорганизмларга нисбатан юқори даражада таъсирчанлиги. Мақбул ва узлуксиз ҳароратни ушлаб туриш – маълум вақт оралиғида бодринглар сифатини сақлаш учун зарур шартдир. Ташиш пайтидаги шароитлар ҳарорат ва намлик кўрсаткичларининг бир неча марта, кескин ўзгаришларини назарда тутади. Натижада истеъмолчига етказиш босқичида (10, 14 кун) бодринглар 9-17 % вазнини йўқотади. Мевалар вазнининг йўқолишига навларнинг ўзига хос хусусиятлари (пўстининг тузилиши), етилганлик даражаси (корнишон, барра) ва бошқа омиллар жиддий таъсир кўрсатади.\nФизиологик жиҳатдан унча етилмаган корнишонлар баррага нисбатан, уларнинг шаклланмаган пўсти билан, 2-3% кўпроқ вазн йўқотади (асосан сув ҳисобига). Асосий босқичга тўғри келадиган тажриба ўтказишнинг 6-чи кунида (+10-12°С ташишда) назорат ва “Фитомаг” билан ишлов берилган мевалар ўртасида кўзга кўринарли фарқлар пайдо бўлди: назоратда мевалар сарғая бошлади, ишлов берилганлари – яшиллигича қолди.\nАсосий сақлашнинг 10-чи кунидан кейин + 3 кун (сотиш босқичи) “Фитомаг” билан ишлов берилган корнишон вариантида меваларнинг 80,6% янги узилгандек, яшиллигича қолди, 14,9% - пўстининг сарғайиши кузатилди, замбуруғли касалликлар 4,5 % меваларда кузатилди, бу вақтда назоратдаги стандарт меваларда 36,4% қолди, ностандарт (ҳаддан зиёд етилиб, сарғайиб кетган) ва чириб кетган меваларга мос равишда 52,7 % ва 10, % тўғри келган. Барра вариантида, “Фитомаг” билан ишлов берилганда – 85,1 % мевалар янги узилгандек, яшиллигича сақланиб қолди, 14,9 % пўстининг сарғайиши кузатилган, замбуруғли касалликлар йўқ, бир вақтннг ўзида назоратдаги стандарт меваларнинг бор-йўғи 53,3 % қолди, асосий сақлашнинг 14 кунида + 3 кун (сотиш босқичи) ностандарт (ҳаддан зиёд етилиб, сарғайиб кетган), ва чириб кетган меваларга мос равишда 36,7 ва 10,0 % тўғри келди.\n14 кун сақлагандан кейин этилен ингибиторидан фойдаланиш самараси анча пасаяди, гарчи 1-МЦП ишлов берилган корнишон, барра вариантларида мос равишда - 81,8 ва 82,2% мевалар янги узилгандек, яшиллигича қолди, аммо замбуруғли касалликлардан йўқотишлар анча ўсди – мос равишда 15,2 ва 6,7% га. Бодрингнинг (корнишон, барра) назорат туркумларида ностандарт (сарғайган) ва чириган меваларнинг улуши мос равишда 60,8 ва 83,1 % қадар ортди, бу эса ишлов берилмаган бодрингларни ташиш мақсадга мувофиқ эмаслигини исботлайди. Худди шундай натижалар яна 4-та гибридда - F1 Щедрик, F1 Углич, F1 Мурашка, F1 Устюг-да олинган.Тадқиқотлар натижасида этилен биосинтезининг ингибитори билан ишлов бериш ҳар доим ҳам жиддий тарзда мевалар вазнининг йўқотилиш даражасини пасайтирмаслигини кўрсатди. Аммо, шубҳасиз, шу нарса аниқландики, “Фитомаг” билан ишлов бериш турли даражада етилган бодрингнинг (корнишон, барра) товар сифатларини 10 кун + 3-5 кун (истеъмолчига етказиб бериш босқичи) сақлашни таъминлайди, шу билан бирга ташиш жараёнида сақлаш шароитининг ўзгарувчан омилларига чидамлилиги барраларда юқорироқ – уларда вазн йўқотиш камроқ, замбуруғлии чиришга чидамлилик юқорироқ. Бодрингларнинг сақлаш муддатини 14 кунга қадар ошириш, замбуруғли чиришни, ҳаддан зиёд етилиб кетишни, меваларнинг товар сифатининг пасайиши натижасидаги йўқотишларнинг анча ошишини назарда тутган ҳолда, мақсадга мувофиқ эмас. Бундай оқибатлар, бизнинг фикримизча, бодрингларга нисбатан “Фитомаг” препаратининг биосинтезни секинлаштирувчи таъсирининг чекланган муддати билан боғлиқ.\nОлча. Кубань кометаси нави.\nОлча климактерик ўсимликлар гуруҳига мансуб. Аммо жуда эрта териб олинган мевалар етилиш қобилиятига эга эмас, улар қаттиқ, таъмсизлигича қоладилар, истеъмол қилиш даражасида етилиб пишмайдилар. Истеъмол қилиш даражасида етилган мевалар терилганда, улар тезда етилиб, қорайиб қоладилар, замбуруғли касалликларга чалинадилар, бу эса узоқ масофаларга транспортда ташиш имкониятини кескин чеклаб қўяди. Истеъмол қилиш даражасида етилишга 2-3 сутка қолганда терилган меваларда дастлабки ҳолатда (сақлашнинг мақбул ҳароратида) ўзининг товар ва таъм сифатларини маълум муддат мобайнида сақлаш имкониятлари юқори, ҳарорат кўтарилганда эса – етилишда давом этиш қобилиятига эга, бу тадқиқотларда ўз исботини топди. Тажриба ўтказишнинг 10-чи кунида “Фитомаг” билан ишлов берилганлар ва ишлов берилмаганлар ўртасида фарқ кўзга ташлана бошлади. Назорат вариантида истеъмол қилиш даражасида етилган мевалар пўсти қорая бошлади, эти эса – қўнғир тусга кира бошлади, бу меваларнинг ҳаддан зиёд етилиб кетганлиги аломати ҳисобланади, ишлов берилган туркумда бундай аломатлар йўқ. Техник даражада етилганда терилган мевалар туркумида 10 кун сақлагандан кейин ўрганилаётган вариантлар ўртасида фарқлар йўқ эди.\nТ=+2 ... 4°С + 3 кун Т= +10 да ... 12°с (сотиш босқичи) ҳароратда 20 кун сақлаш.\nТажриба ўтказиш даврида мевалар вазнининг камайиши 2-3,2% ташкил қилди. Истеъмол қилиш даражасида пишган олча мевалари техник даражада пишганига нисбатан кўпроқ, “Фитомаг” билан ишлов берилганлари эса ишлов берилмаганларига нисбатан камроқ намлик йўқотди. Техник даражада етилган олча мевалари терилиб, ишлов берилганда физилогик ҳолати барқарорлашди (ҳарорат ва намликнинг бир неча марта ва жиддий ўзгаришларида).Натижада сотиш босқичида ушбу вариантда 97,2 % мевалар стандарт тоифасига киритилди. Стандарт меваларнинг таъмига баҳо бериш – 4,4 балл. Истеъмол қилиш даражасида етилиб, терилган меваларга “Фитомаг” препарати билан ишлов бериш самараси анча паст: стандарт меваларда 83,3 %, ностандарт ва яроқсиз деб топилганлари – мос равишда 12,0 ва 4,7%. Стандарт меваларнинг таъмига 4,5 балл баҳо берилди.\nОлча меваларининг истеъмол қилиш даражасида етилганда терилган, ишлов берилмаган туркумлари тажриба ўтказиш даврида ҳаддан зиёд етилиб пишди: 41,7% мевалар пўсти, эти қорайди, меваларнинг 16% замбуруғли инфекция билан зарарланди. Стандарт мевалар таъмига 3,2 балл баҳо қўйилган. Олчанинг техник даражада етилган, ишлов берилмаган меваларининг товар сифати истеъмол қилиш даражасида етилганига нисбатан анча баланд, аммо ҳаддан зиёд етилиб кетиш ва замбуруғли касалликлар билан зарарланиш хавфи юқори – мос равишда 6,9 ва 7,2 %. Стандарт меваларнинг таъмига берилган баҳо – 4,0 балл. Шундай қилиб, транспорт воситасида ташиш учун мўлжалланган олча мевалари техник даражада етилганда териш лозим, истеъмол қилиш даражасида етилганда терилган мевалар катта тезликда етилиш ва микробиологик касалликлардан юқори даражада зарарланиш билан фарқланади. “Фитомаг” препарати билан меваларга ишлов бериш етилиб кетишни барқарор секинлашувини ва, мос равишда, техник даражада етилганда терилган мевалар туркумида ҳаддан зиёд етилиб кетиш ва замбуруғли чиришдан кўриладиган зарарни камайтиришни таъминлайди. Етилган меваларга препарат билан ишлов бериш етилишнинг секинлашувини таъминлайди, аммо пўсти ва этининг қорайишидан, замбуруғли чиришдан сақлай олмайди.\nҚайд этиш лозимки, олхўри меваларига “Фитомаг препарати билан ишлов беришдаги ижобий натижалар саноат кўламида олинган эди (Азим – Боғ, Краснодар ўлкаси).\nОлмалар. Мелба нави (терилган вақти 8.08.08). Тажриба вариантлари: “Фитомаг” препарати билан ишлов бериб ёки ишлов бермай меваларни 23 ва 33 кун сақлаш.\nЁзпишар навлар мевалари сақлаш муддатининг қисқалиги, териб олингандан кейин қисқа муддатда етилиб қолиши билан ажралиб туради, бу нафас олишнинг жуда жадаллиги билан ва этилен – етилиш гормони йиғилиб қолиши билан ажралиб туради. Олмаларнинг ёзги навларида кўрсатилган ўзига хосликлар уларни қисқа муддатда истеъмол қилишни, ташишда катта хавф (товар сифатининг пасайиши, ҳаддан зиёд етилиб кетиши, чириши) мавжудлигини белгилаб беради. Меваларни сақлашнинг физиологик асоси бўлиб этилен биосинтезини самарали секинлаштириш ва унинг салбий аҳамияти ҳисобланади. Мевалар таркибида этилен миқдори қанча кам бўлса, терилгандан кейин етилиши шунчалик узоқ вақт давом этади. Терилгандан кейин “Фитомаг” препарати билан ишлов бериш етилиб кетишни секинлаштирди. Сақлашнинг 3-чи кунида эндоген этиленининг миқдори назорат ва ишлов берилган меваларда мос равишда 20,6 ва 0,50 ppm ташкил қилди, тажриба ўтказишнинг 2 ҳафтасидан кейин (асосий босқич - +2-4°С ташиш) кўзга ташланувчи фарқлар пайдо бўлди – ишлов берилмаган мевалар ишлов берилганларга нисбатан пўстининг (антоциананинг) ранги анча интенсив тус билан ажралиб турарди.\nСақлашнинг 23 кунида Т=+2 ... 4°С + 5 кун T= +l0 ... 12°С-да (сотиш босқичи).\nБутун тажриба мобайнида ҳаво ва намлик кўрсаткичларининг кўп марта ва кескин ўзгаришларига қарамасдан, “Фитомаг” препарати билан ишлов бериш меваларнинг физиологик ҳолатини барқарор этишни таъминлади: этиленнинг эндоген таркиби ва этнинг қаттиқлиги мос равишда 2,33 ppm ва 6,5 кг/см2 иборат бўлди. Назоратдаги меваларда эндоген этиленининг миқдори дастлабкисига нисбатан 100 мартадан кўпроқ ошди ва 370 ppm ташкил қилди, меваларнинг қаттиқлиги эса мос равишда 7,2 дан 4,8 кг/см2 қадар пасайди. Ўрганилаётган вариантларда физиологик ва микробиологик касалликлар ушбу босқичда мавжуд эмас. Т=+2 ... 4°С + 5 кун Т=+10 ... 12°С да 33 кун сақлаш. Ёзда пишадиган олмаларни сақлаш давомийлигини 33 кунга қадар ошириш қуйидаги тарзда юз берди: “Фитомаг” билан ишлов берилган туркумларда қаттиқлик юқори бўлиб қолди - 6,1 кг/см2, гарчи сақлашнинг қисқа муддатига нисбатан (23 кун) 0,4 кг/см2 пасайган бўлса ҳам, эндоген этиленининг миқдори барқарор паст даражада қолишда давом этди - 3,58 ppm. Ишлов берилмаган меваларда эндоген этиленининг миқдори 23 кунлик сақлаш муддатига нисбатан (370 ppm) пасая бошлади (310,7 ppm), бу мевалар етилишининг (парчаланиш жараёнлари синтездан устун туради) постклимактерик даврига мос келади ва меваларнинг қаттиқлигига доир кўрсаткичлар билан тасдиқланади: 4,8 дан 4,4 кг/см2 қадар пасайиш кузатилган. Назорат вариантида замбуруғли касалликларнинг пайдо бўлиши кузатилган – 5,2 %, барча ҳолатларда бу шикастланиш инфекцияси (тешилиш ва бошқа механик шикастлар) билан боғлиқ бўлган. Ишлов берилган вариантлардаги зарар етган меваларда замбуруғ инфекциялари кузатилмаган. Тадқиқотлар натижасида “Фитомаг” билан ишлов бериш уларнинг жадал нафас олишини, сақлашнинг паст ҳароратида ( +2-4°С), шунингдек юқори ҳароратида ҳам этилен ажралишини ишончли тарзда секинлаштириши аниқланди. Масалан, Мелба навининг ишлов берилмаган мевалари томонидан Т= +2-4°С ҳароратда этилен ажратиш жадаллиги 40,16 мкл/кг ч ташкил қилди, бу ишлов берилган меваларга нисбатан 69 марта кўп. Ишлов берилмаган меваларда карбонат ангидрид чиқариш жадаллиги ишлов берилганига нисбатан (мос равишда 2,04 ва 0,99 мл/кг ч) 2 марта юқори, улар сақланганда иссиқликни камроқ ажратади. Сақлаш ҳарорати +25-30°С қадар оширилганда (ташиш, юклаш, тушириш билан боғлиқ) ишлов берилган ва ишлов берилмаганлар орасидаги газ ажратиш жадаллиги ўртасидаги боғлиқлик сақланиб қолади, аммо кўрсаткичларнинг ўзи ўн баравардан ортиққа ошиб кетади, ва бу шнга ўхшаш шароитларда ҳаддан зиёд етилишнинг юқори тезлигини белгилаб беради. Демак, этилен ажралишининг жадаллиги мос равишда соатига 177,05 ва 2,50 мкл/кг, карбонат ангидрид ажратиш жадаллиги – мос равишда соатига 15,31 ва 1,43 мл/кг ташкил қилди. Шу тарзда, Мелба ёзги мева навларига этилен ингибитори билан ишлов бериш нафас олиш жадаллигини, иссиқлик ажратишни, этилен тўпланишини ишончли тарзда секинлаштиради, бу эса маҳсулот вазни йўқотилишини пасайтиришни, товар ва таъм сифатларини сақлашни, замбуруғ инфекцияси таъсири натижасидаги йўқотишларни пасайтиришни таъхминлайди. 1-МЦП билан ишлов берилган Мелба ёзги навининг мевалари, истеъмолчига етказишнинг барча босқичларидан ўтгандан кейин (38 кун) этининг юқори даражадаги қаттиқлигини - 6,1 кг/см2 (назорат - 3,2 кг/см2), ёқимли таъмини, серсувлигини сақлаб қолади. “Фитомаг” билан ишлов берилган мевалар таъмига берилган баҳо – 4,8 баллни, назоратдаги – 3,2 баллни ташкил қилди. Бундан ташқари, этилен биосинтезини секинлаштирувчи билан ишлов бериш мақбул ҳароратни ушлаб туриш учун кетган харажатларни сезиларли даражада пасайтиради, атмосферада СО2 ҳаддан зиёд тўпланишини (транспортда ташишнинг иқтисодий самарадорлигини кўп ҳолларда белгилаб берувчи кўрсаткичларни) тўхтатиб туради.\nОлинган маълумотлар этилен биосинтезини секинлаштирувчи воситани қўллаган ҳолда ёзги олма навларини темир йўл транспортида ташиш технологияларидан фойдаланиб ташиш имкоониятини кўрсатмоқда (совутиладиган вагонларда).\nМелба ёзги нав меваларини жуда юқори бўлган +20 ... 25°С ҳароратда сақлаш.\nҲатто рефрижератор вагонларда олманинг ёзги навлари меваларини сақлаш ва ташишнинг чекланган даври уларни ёзги мавсумда усти ёпиқ (совутмасдан) вагонларда ташишга йўл қўймайди. Ўтказилган тадқиқотлар натижасида Мелба навининг “Фитомаг” билан ишлов берилган мевалари 10 суткага қадар жуда юқори ҳаво ҳарорати шароитида (+25°С) сақланганда товар ва таъм сифатларини юқори даражада сақлаш имконияти эҳтимоли аниқланди. 10 кун сақлагандан кейин ишлов берилмаган меваларнинг товар ва таъм сифатлари анча пасайди (рангсиз, пўк, таъмсиз), этининг қаттиқлиги 3,3 кг/см2 қадар тушиб кетди, эндоген этилени миқдори 693,7 ppm етди, чириш ва парчаланиш натижасидаги йўқотиш мос равишда 15,3 ва 7,7 % ташкил қилди. “Фитомаг” билан ишлов берилган мевалар 10 кун сақлангандан кейин товар ва таъм сифатларини юқори даражада сақлаб қолди, буни қаттиқлик бўйича кўрсаткич - 5,7 кг/см2 ва таъмга берилган баҳо – 4,5 балл (назорат -2,5 балл) ҳам тасдиқлайди. Шуни қайд этиш лозимки, ишлов берилган меваларда ушбу муддатга келиб этилен миқдори 488,3 ppm етди, бу меваларнинг ҳаддан зиёд етилгани ҳақида гувоҳлик беради (“Фитомаг” препаратининг имконияти тугаган). 15 кун сақлагандан кейин назорат ва “Фитомаг” билан ишлов берилган меваларнинг физиологик ҳолати етилишнинг постклимактерик босқичига мос келди (мос равишда этилен 1038,5 ва 642,8 ppm), меваларнинг қаттиқлиги жуда паст даражада - 2,5 ва 3,9 кг/см2. Шу билан бирга ишлов берилган меваларнинг товар сифати ва сақлаш муддати назоратдагига нисбатан анча юқори. Демак, ишлов берилган ва ишлов берилмаган туркумларда бузилиш ва чириш натижасида умумий йўқотиш мос равишда 69,2 и 9,8% ташкил қилди, таъмга берилган баҳо – мос равишда 1,8 ва 3,1 балл. Шунга қарамасдан олинган маълумотлар “Фитомаг” билан ишлов берилган туркумларнинг 10 ва ундан ортиқ кун жуда юқори ҳароратда сақлаш муддатларини ошириш мақсадга мувофиқ эмаслигини кўрсатди. Шундай қилиб, “Фитомаг” препарати билан Мелба ёзги навининг меваларига ишлов бериш уларнинг сифати ва озуқа қийматини Т = +20 ... 25°С ҳароратда 7-10 кун сақланишини таъминлайди (мақбул муддатларда терилганда ва “Фитомаг” препарати билан ўз вақтида ишлов берилганда).


Чақалоққа оид ҳукмлар (10)\nBy Зубайр Исмоил on 02/25/2019 БОЛА ТАРБИЯСИ МАҚОЛАЛАР ЧАҚАЛОҚҚА ОИД ҲУКМЛАР\nБайҳақий Салмон ибн Шураҳбилдан зикр қилишича, у шундай деган: Бизга Яҳё ибн Ҳамза сўзлаб берди: “Ато Хуросонийдан: «Ақиқаси билан гаровланган» нима дегани?” деб сўрадим. У: «Фарзандининг шафоатидан маҳрум бўлади», деб жавоб берди”.\nИсҳоқ ибн Ҳониъ айтади: “Абу Абдуллоҳдан Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳадисларида келган «Фарзанд ақиқаси билан гаровланган» деган сўзнинг маъноси ҳақида сўрадим. Айтдики: «Ҳа, шундай. Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг суннатлари ўғил бола номидан икки қўй, қиз бола номидан эса бир қўй сўйиб ақиқа қилишдир. Агар унинг номидан ақиқа қилмаса, то ақиқа қилгунича бола ақиқаси сабабли ушлаб турилади».\nАсрам айтади: “Абу Абдуллоҳ деди: Ушбу (ақиқага оид) ҳадислар орасида мана шу «Ҳар бир бола ақиқаси ила гаровлангандир» ҳадисидан кўра таъкидлироғи йўқ”.\nЁқуб ибн Бухтон айтади: “Абу Абдуллоҳ ақиқа борасида сўралганда шундай деди: “Бу борада мана бу «Бола ақиқаси ила гаровлангандир» ҳадисидан кўра кучлироқ бирор нарса билмайман”.\nҲанбал айтади: «Абу Абдуллоҳ: “Қодир бўлган кимса фарзанди номидан ақиқа қилиб, ўзидан соқит этмаслигини хушламайман. Чунки Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Бола ақиқаси ила гаровлангандир», деган бўлиб, бу ақиқа борасидаги энг кучли ривоятдир. Бундан Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам фақатгина (ақиқанинг) номини ёқтирмаганлар. Сўйишга келсак, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам бу ишни амалга оширганлар” деди».\nАҳмад ибн Қосим Абу Абдуллоҳдан: «Ақиқа қилиш вожибми?» деб сўради. У: «Вожиблигига келсак, буни билмайман. Вожиб деб айтолмайман», деди. Сўнг айтдики: «Бу борадаги энг кучли нарса киши ақиқаси ила гаровланганидир».\nБошқа ўринда эса Аҳмад: «Ота-онасини шафоат қилишдан гаровланганидир», деган.\n«Юдаммо» (яъни ҳайвоннинг қони суртилади) деган гапига келсак: Бу калима борасида ихтилоф қилинган. Уни Ҳаммом ибн Яҳё Қатодадан «юдаммо» лафзи билан ривоят қилган ва Қатода уни юқорида ҳикоя қилинганидек шарҳлаган. Илм аҳлининг аксари унга қарши чиқиб: «Бу жоҳилият ишларидандир», деб айтишган. Бундай қилишни Зуҳрий, Молик, Шофеий, Аҳмад ва Исҳоқ кареҳ кўрганлар. Аҳмад: «Боланинг бошига қон суртилишини кареҳ кўраман, бу жоҳилият ишларидандир», деган.\nАбдуллоҳ ибн Аҳмад айтади: Отамдан: «Қўй сўйилгач, ўғил ёки қиз боланинг бошига қон суртиладими?» деб ақиқа ҳақида сўрадим. Отам: «Қон суртилмайди», деди.\nХаллол айтади: “Менга Аббос ибн Аҳмад хабар беришича, Абу Абдуллоҳдан боланинг бошини қон билан булғаш ҳақида сўралганда: «Мен буни ёқтирмайман, у жоҳилият ишларидандир», деб жавоб берибди. Шунда у кишига: “Ҳаммом: «Юдаммийҳи», яъни унга қон суртади, дер эди”, дейишди. Шунда Абу Абдуллоҳ бир кишининг: «Юсаммийҳи», яъни унга исм қўяди, деганини зикри қилди ва: «Бу борада Ҳаммом айтган гапни ёқтирмайман» деди”.\nБизга Аҳмад ибн Ҳошим Антокий хабар бериб айтади: “Аҳмад айтди: Ҳаммом ва Саид ақиқа борасида ихтилоф қилишди. Бирлари «юдаммо» (қон суртилади) деди, бошқаси эса «юсаммо» (исм қўйилади), деди”.\nАҳмаднинг қон суртиш суннат дегани ҳақида бошқа ривоят ҳам бор. Халлол айтади: “Менга Исмат ибн Исом хабар берди: “Бизга Ҳанбал шундай деб айтди: Абу Абдуллоҳдан боланинг бошига қон суртилиши ҳақида «Бу суннат» деганини эшитдим”.\nУ кишидан бу борада омма асҳоблари ривоят қилган мазҳаби эса буни кареҳ кўришидир. Халлол айтади: “Менга бошқа ўринда Исмат ибн Исом шундай хабар берди: «Бизга Ҳанбал: “Абу Абдуллоҳнинг: «Боланинг сочи олинади», деганини эшитдим”, деб айтди».\nЯна бизга Муҳаммад ибн Алий Солиҳдан хабар беришича, Абу Абдуллоҳ шундай деган: «Қон суртиш макруҳдир, у Самуранинг ҳадисидан бошқасида келмаган».\nИбн Можа «Сунан»ида айтади: Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Боланинг номидан ақиқа қилинади, бошига эса қон суртилмайди».\nБайҳақий ва бошқалар Ибн Журайждан, у Яҳё ибн Саиддан, у Амрадан, у Ойшадан ривоят қилган ҳадисда айтилади: “Жоҳилият аҳли пахтани ақиқанинг қонига текизар, кейин уни боланинг бошига қўйишар эди. Кейин Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам қон ўрнига хушбўйлик суртишни буюрдилар”.\nИбн Мунзир айтади: Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг: «Унинг номидан қон оқизинглар ва ундан (яъни боладан) азиятни кетказинглар», деганлари собит бўлган. Модомики, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам ундан азиятни кетказишимизни буюрар эканлар, қон азиятларнинг энг каттасидан саналади. Бинобарин, боланинг бошини қон билан ифлослантириш жоиз бўлмайди”.\n«Сунан ал-Байҳақий» (9/299).\n Яъни, Аҳмад ибн Ҳанбалдан (Тарж.).\nҚаранг: «Ал-инсоф ва шарҳул кабир» (2/300-301).\nХаттобий «Маолим ас-сунан»да (4/265) айтади: “Одамлар бу борада ихтилоф қилишди. Булар орасида энг тўғрироқ бўлгани Аҳмад ибн Ҳанбал ихтиёр қилиб, «Бу шафоат қилишдадир» деб, бундан агар фарзанд ақиқа қилинмасдан вафот этса, ота-онасини шафоат қилолмайди, деган фикрни назарда тутгандир. Бошқа қавлда эса: «Бунинг маъноси: Ақиқа қилиш шарт, уни тарк қилишга йўл йўқ, деганидир. Чақалоқнинг ақиқага бўлган боғлиқлиги ва ундан ажралмаслиги гўёки гаровдорнинг қўлидаги гаровга қиёсланди», дейилган”. Қаранг: «Фатҳул борий» (9/594).\nИбн Ҳажар «Фатҳул борий»да (9/593) айтади: “Абу Ҳурайра ҳадисининг охирида ушбу калима келмаган, балки «юсаммо» (исм қўйилади) деб келган. Қатоданинг асҳоблари бу борада ихтилоф қилишди ва аксарлари «син» ҳарфи билан «юсаммо» деб айтишди. Ҳаммом эса Қатодадан «дол» ҳарфи билан «юдаммо» деб ривоят қилди. Абу Довуд: «Ҳаммомга хилоф қилинади, бу у тарафидан содир бўлган янглишиш бўлиб, ундан бу қабул қилинмайди» деди ва Қатодадан бошқа кишидан «юсаммо» талаффузи билан ривоят қилинган ҳадисни зикр қилди. Абу Довуднинг ушбу ривояти билан Ҳаммом ҳадисининг давомида келган Қатоданинг қонни қандай суртилиши ҳақидаги жавоби тушунмовчилик келтириб чиқарди. Бинобарин, Қатоданинг ушбу шарҳи билан “Ҳаммом Қатодадан «юдаммо» деб адашиб ривоят қилди”, деган гап узоқлаштирилади, лекин “ҳадиснинг асли «юсаммо» бўлиб, Қатода қон суртиш ҳақидаги ҳикояни жоҳилият аҳли қилган ишдан келиб чиқиб айтган”, деб айтилади. Шундан кейин Ибн Абдулбарр шундай деди: “Ушбу бошқалардан ажралиб чиқиши Ҳаммомга (айб қилиб) юклатилмайди. Агар шундай ёдлаб олган бўлса ҳам, бу ривоят мансух (бекор)дир”.\nҚаранг: «Масоилул Имом Аҳмад» (ўғли Абдуллоҳ ривояти билан), 3/879.\nҚаранг: Мардовий: «Ал-инсоф фи маърифатир рожиҳи минал хилоф» (4/112), Ибн Муфлиҳ: «Ал-мубдиъ шарҳул муқниъ» (3/302).\n«Сунани Ибн Можа» (3166). Бувайсирий «Завоид»да: «Ҳадиснинг санади ҳасан» деган.\nБайҳақий (9/303) ривояти. Яна ҳадисни Абдураззоқ (4/330-331) ва Ибн Ҳиббон (12/124) ҳам ривоят қилишган. Ҳайсамий айтади: «Ҳадисни Яъло ва Баззор ҳам қисқача ривоят қилишган, рижолларининг барчаси саҳиҳ, фақатгина Абу Яълонинг шайхидан ташқари, зеро, мен уни билмайман». Қаранг: «Мажмаъ аз-завоид» (4/57-58).\nИбн Мунзир, «Ал-ишроф» (3/419).\nAvvalgi maqolaКўча зўравонларига қарши курашиб вафот этган кишининг ҳукми? | Шайх Содиқ Самарқандий\nKeyingi maqola Қарз эгаси топилмаса нима қилиш керак? | Шайх Содиқ Самарқандий


РАСУЛИМИЗ ТАБАССУМЛИ ЗОТ ЭДИЛАР — XUTBA.UZ\n27 04 2019 - 5:17 / - Мақола\nСафарга чиқатуриб, уловларини минаётганларида сафар дуосини қилдилар, сўнг: «Эй Аллоҳ, менинг гуноҳларимни мағфират қил! Чунки дуоларни фақат Сенгина кечирасан”, деб айтдилар. Кейин бироз табассум қилдилар. Атрофларида саҳобалар: “Эй Аллоҳнинг Расули, Нима сабабидан куляпсиз”, деб сўрашди. У зот: “Раббингиз қачонки бандаси: “Эй Аллоҳ, менинг гуноҳларимни мағфират қил! Чунки дуоларни фақат Сенгина кечирасан”, деб айтса, У Зот азза ва жалла: “Бандам мендан бошқа гуноҳларни кечирувчи зот йўқлигини билар экан”, дейди” деб айтдилар.\nКАЛИТ СЎЗ: Сийрат\nЁш олимни ёд этиб…


Отасининг жилови қизининг қўлида\nСовет давридан мерос олганимиз энг фожеали иллат бу хақиқий сиёсатнинг доим панада, бир ховуч нафсини жиловлай олмайдиганлар томонидан юритилиши, бу вақтда эса ОАВ орқали халққа “Бизда ахвол олдингидан хам яхшироқ, бундан яхшироқ бўлиши мумкин эмас” деган тушунчани сингдиришга харакат қилинишдир. Кўп йиллардан бери оммавий ва бошқа “норасмий” (пистафуруш-у махаллақўмдан тортиб МХХ зобитларигача хамма миш-миш тарқатадиган) ахборот воситаларида беқиёс иқтисодий ўсиш, ижтимоий юксалиш ва сиёсий барқарорликга эришаётганимиз “хақиқати” тарғиб қилинмоқда. Қизиғи шундаки хақиқий ижтимоий-сиёсий ахвол чигаллашиб, иқтисодий бўхрон яқинлашгани сари “Нақадар зўр, бундан яхшиси бўлиши мумкинмас!” тарғиботи янада жадаллаштириляпти.\nОтаси яратиб берган чексиз имкониятлардан максимал фойдаланаётган Гулнора Каримова ўз ишонган одамлари воситасида мамлакатдан миллиардлаб долларларни ноқонуний йўллар билан олиб чиққани ва бу ишда ҳали ҳам собитқадам экани борасида дунё миқёсида кундан-кунга янги далиллар ўртага қўйилмоқда.\nБугунга келиб у билан боғлиқ таxминларнинг баъзилари ўз исботини топгани учун дипломатик дахлсизлигига қарамасдан Ўзбекистондан чиқа олмай қолгани Гулнорадан хам кўпроқ ўзбек халқига қимматга тушмоқда. Халқаро майдонда диктатор деб тан олинган отасидан хам ёмон репутациага эга Гулнора афсуски мамлакат ичкарисида барча мавжуд воситаларни ишга солган холда президентликка тарғиб қилинмоқда. Гулнора ўтган хафтада ўтказган байрамлар ушбу тарғибот дастурининг бир қисми эди. Бу ёзувимизни Гулнора ўтқазаётган байрамлар мисолида унинг тарғиботи масаласига бағишлаймиз.\nГап шундаки бу қадар кўп байрамлар хамоҳанглигини Тошкент шаҳар сифатида вужудга келиптики бир варакайига ўзида мужассам этмаган эди. Мустақиллик йилларида ўзбек ОАВлари таъбири билан айтганда “мухтарам президентимиз рахнамолигида” мамлакатда байрамлар сони камайтирилиб, уларнинг хаммаси пахта терими мавсуми билан мувофиқлаштириб қўйилди.\nБу мувофиқлаштиришга асосан фуқаро ўз “мустақиллигини”, ўқувчи-талабалар “билимлар кунини” нишонлаши биланоқ мамлакатнинг ишга яроқли ахолиси бирваракайига пахта далаларига қувилади. Расмий байрам мақоми берилган “Ўқтувчилар байрамини” эса ўқтувчилар далада пахта тераётиб нишонлашади. Ўқтувчилар касб байрамига яна шифокорларникини хам қўшиб қўйишса бўлаверади, чунки уларнинг аксарияти хам худди ўқтувчилардек терим мавсумини бошидан охиригача пахта далаларида ўтқазишади.\nАммо ўтган ҳафтада Тошкент мезбонлик қилган байрамларнинг мамлакатдаги бирорта расмий ёки норасмий байрам билан алоқаси йўқ. У Гулноранинг шахсий ички кечинмаларидан келиб чиқиб йил давомида ўтқазадиган байрамлари силсиласидан бир парча эди. Гап шундаки, халқаро молиявий жиноятлар юзасидан терговга дахлдор бўлиб қолган Гулнора яқин орада мамлакатдан бошқа жойга чиқа олмайди. Демак унинг ўтган йилларда Ню-Йоркда ўтқазилган модалар кўргазмасини хам, айнан Ғарб аудиторияси учун чиқарилгани урғуланган, турли хорижий шахарларда примьера қилиниши лозим бўлган қўшиқларини хам, халқаро миқёсдаги парфюмер томонидан ишлаб чиқарилиб “Гули” бренди остида Парижда тақдим қилиниши режалаштирилган атир-упалари тақдимотини хам Тошкентдаги “Олтин-Гепард” кинофестивали хафталигига қўшиб юборишига тўғри келди.\nОтасининг соясига беркиниб қилаётган жирканч қилмишлари халқаро миқёсда йилдан-йилга каттароқ очилиб бораётгани учун қанчалик ку пул тўлашга тайёрлигини эълон қилмасин Гулноранинг “машхур” мехмонлари сони камайиб бормоқда. Бу сафар атига бир нечта турк сериаллари намойиш қилинадиган мамлакатлардагина қисман танилиши мумкин бўлган турк актёрни олиб келишдан мақсад унинг “шухрати” остида пиар қилишмиди ёки актёр яратган образдаги каби ярим ялонғоч қизларга нисбатан иштахасини текшириб кўришмиди буни билолмадим.\nАммо бу актёр Гулноранинг 2012 йилги байрамларини гуллатган ягона “машхур” бўлгани кейинги байрамларда русча айтганда Гулноранинг “планка”си янада пасайиб боришини билдиради. Аммо кейинги байрамларгача қиладиган анча иш борга ўхшайди.\nЗеро моҳиятан 2012 йилни Ўзбекистонда “Гулнорани пиар қилиш йили” деб номлаш керак эди. Балки келажакда мазкур пиарларнинг миқёси янада кенгайтирилса 2013 йилга бу номни расман беришар? Афтидан 2012 йилда олиб борилаётган тарғибор ишлари бор йўғи дебоча холос. Акс холда халқаро миқёсда иккинчи бор йирик терговга дахлдор бўлиб хозирча отасига тегишли бўлган “шахсий” сархадидан чиқолмай қолганига қарамасдан, отаси байрам қилишни тақиқлаган мавсумда 10 кунлаб ялло қилишига йўл қўйиб беришармиди?\nЙўқ, кўринишидан Гулнора отасининг тизгинини қўлига олганига анча бўлган. У бор йўғи отасини ёмон отлиқ қилиш йўли билан ўз пиарини жонлантирмоқда. Тўғрида, пахта теримидан тинка-мадори қуриб қайтган, кечқурунга тайинли овқат тайёрлагани холи хам қолмаган ўзбек телевизорни қулоғини бураса Гулнора байрам қиляпти. Нақд бир хафта байрам қиляпти! “Эй Худо, бизга манашуни подшох қилсанг бўлмасмиди, йил 12 ой пахта ўрнига байрам қилиб юрардик” деб юборганини ўзи хам билмай қолади. У ёғига эса “Кўпни дуоси ижобат” деган гап бор. 30 миллион халқ шундай дуо қилиб тургандан кейин Гулнорани кейинги президент деб қўяверинг!\nШунинг учун Гулноранинг тарғиботи масаласи бугун хукумат билан узоқ-яқиндан алоқаси бўлган хар қандай амалдорга хам қарз хам фарз қилиб қўйилган. Барча марказий ОАВлардан тортиб оддий махаллий каналларнинг 3 дақиқа хам давом қилмайдиган “Янгиликлари” хам Гулноранинг бугунги кундаги фаолиятини ёритишни биринчи вазифа деб билади. Охирги пайтларда “Ахборот” ва “Давр” хам дастлаб Гулнорага борасидаги хабарларини бериб кейин Ислом Каримов билан боғлиқ янгиликларни узатади. Қолаверса куни кеча тугаган тадбирлар асоносида турли “тахлилий” дастурлар Гулноранинг “мисли кўрилмаган бетакрор” фаолиятини тахлил қилишни йўлга қўйиб юборишди. Энди кейинги байрамларгача ўтган байрамларни эслаймиз, тахлил қиламиз.\nТашкилотчилар томонидан улар олиб бораётган тарғиботлар ва ташфиқотлар Гулнорани таборо президентлик курсисига яқинлаштириши умид қилинар экан оддий халқда бу жараёнлар билан боғлиқ қатор саволлар туғилиши табиий. Тарғиботлари орқали ўзбек халқига узлуксиз байрамлар қилиб беришини иддао қилаётган Гулнора дастлаб бугунги кунда Швейцариядаги энг бой 100 кишининг бири бўлишига сабаб бўлган маблағларни қаердан қай йўл билан орттиргани хақида маълумот бериши керак. Қолаверса унинг илгари турли мамлакатларда энди фақат Ўзбекистонда ўтқазаётган байрамлари кимнинг қаерда ишлаб топган пуллардан молиялаштирилётгани борасида аниқ фактлар билан маълумот бериши лозим.\nЧунки оддий ўзбек халқи ҳар кун байрам қилиб яшашга қарши эмас, фақат бундай байрам қилиб яшашимизни Гулнора қайси манбаалар асосида таъминламоқчилигини билиб олсак бўлди. Кўринишидан Гулнора отасидек хаммани пахта теримига мажбур қилмасдан аксинча фаравон хаёт кечиришимизга хатто рахнамолик қилмоқчидек. Аммо мамлакатни инқирозга юз туттирган рекетлари ва муштумзўрлиги билан ўзимиздан тортиб олган бизнеслари-ю, отаси яратиб берган шароитлар асосида давлат захираларини хорижда сотиб шахсий хисоб рақамларига ўтқазаётгани эвазига бизга байрам қилиб бермоқчи бўлса буни хам хамма билиб олиши керак. Ўзига эргаштириб олгани бир тутам санъаткор “юлдузлар” қўллаб қувватлаши билан бу нарсалар эътибордан четда қолиб осонгина президент бўлиб олишига у чин дилдан ишонмоқда. Афсуски Гулноранинг савияси бундан ақллироқ қадамлар ташлашга имконият бермайди.\nАммо унинг тадбирларида иштирок этиб Гулнорани қўллаётганларнинг орасида етарлича ақл, виждон ва иймон соҳиблари бор. Умид қиламизки бу кишиларнинг аксарияти ўша давраларга мажбуран олиб келиндилар ва эндиликда бу табдирлардан мақсад нима-ю, нима оқ нима қора эканини ўз атрофларида тарғиб қиладилар.\nЗеро бутун бошли халқни бир киши манқуртлаштириб, бўғиб, зулм остида сақлолмайди. Бунга сидқидилдан ҳисса қўшаётганлар эса, гарчи бу ишлардан деярли манфаатдор бўлмасаларда, мазкур жиноятларнинг тенг шериги ҳисобланишади. Ўзини зиёли санайдиган шоу-бизнес вакиллари-ю санъаткорлари кўзларини очиш вақти келди.\nИслом Каримов ўз вақтида шоир ва ёзувчилар орқали халқни манқуртлаштирган, кейин уларни битталаб ахлатхоналарга ташлаганди. Энди Гулноранинг зулм воситаси янги авлод юлдузлари бўлмоқда. Буни ўз вақтида тушуниб, маъсулятни ҳис қилолмаганлар ўзларига ҳам халқларига хам энг катта зарарни беришади. Гулнорани тарғиб қилган ва ҳамон тарғиб қилиб келаётган амалдор ва сиёсатчилар борасида эса кейинги сафар ёзамиз.


Сирдарё вилояти божхона бошқармаси “Энг намунали бошланғич ташкилот” деб топилди!\nЎзбекистон касаба уюшмалари Федерациясининг Сирдарё вилоят Кенгаши томонидан вилоятда кенгашга аъзо 150 дан ортиқ бошланғич ташкилотлари ўртасида “Энг намунали бошланғич ташкилот” кўрик-танловининг биринчи босқичи ўтказилди.\nТанлов доирасида Сирдарё вилояти божхона бошқармасида ходимларнинг муносиб хизмат олиб боришлари учун яратилган шарт-шароитлар ҳамда бошқарманинг Касаба уюшмаси бошланғич ташкилоти фаолияти ҳам атрофлича ўрганилди.\n2021 йил 30 июль куни Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерациясининг Сирдарё вилоят Кенгашида мазкур кўрик-танлов натижаларини эълон қилиш ва ғолибларни тақдирлаш бўйича тантанали тадбир ўтказилди\nТанлов натижаларига кўра, касаба уюшмаси аъзолари 100 нафардан ортиқ бўлган ташкилотлар орасида Сирдарё вилояти божхона бошқармаси Касаба уюшмаси бошланғич ташкилоти ғолиб деб топилиб,\n1-даражали диплом ва эсдалик совғаси билан тақдирланди.\nСирдарё вилояти божхона бошқармаси Касаба уюшмаси бошланғич ташкилоти раиси божхона хизмати майори А.Жайнаров мазкур тадбирда сўзга чиқиб, Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерациясининг Сирдарё вилоят Кенгашига бошқарма шахсий таркиби номидан миннатдорчилик билдирди.\nУшбу ютуқ Давлат божхона қўмитаси раҳбарияти ҳамда ДБҚ Касаба уюшмаси қўмитаси томонидан ҳудудий бошқармаларнинг бошланғич ташкилотларига кўрсатилаётган эътиборнинг ёрқин самараси бўлиб хизмат қилади.


Ажримларнинг олдини олиш, оилани мустаҳкамлашга тарғиб қилишга масъул бўлган шахсларнинг шаръий никоҳни ноқонуний бўлишига сабабчи бўлишлари янада ачинарли ҳолатдир. Шаръий никоҳни белгиланган тартибларга зид равишда норасмий шахс томонидан ўқилиши эса ушбу никоҳни ноқонуний бўлишига олиб келади.\nБу каби салбий ҳолатларга йўл қўймаслик бўйича Ўзбекистон мусулмонлари идораси томонидан ишлар олиб борилмоқда. Олиб борилаётган амалий ва тарғибот ишларига қарамай, ноқонуний никоҳлар учраб турибди.\nҲозирги кунда жойларда, айниқса, чекка ҳудудларда одамлар орасида «мулла» ёки «домла» деб танилган кимсалар мана шундай ишларга қўл ёраётганлари кузатилмоқда. Масалани чуқурроқ ўрганиб, таҳлил қилсак, бу ишлар жуда хато эканига амин бўламиз.\nЧаласавод, яъни диний ва дунёвий илмларни эгалламаган, тегишли ҳужжат – шаҳодатномаси йўқ, ўзини ўзи «домла» деб номлаб, шаръий ҳукмларни билмаган, ҳатто, оддий шаръий масалаларни ҳам англамайдиган киши қандай қилиб, шаръий никоҳ ўқиш каби масъулиятли ишга қўл уруши мумкин.\nМана шундай норасмий шахслар ўзбошимчалик билан никоҳ шартларига амал қилмай, сўраб-суриштирмай, тиббий кўрик хулосаси ва ФҲДЁ бўлимлари гувоҳномасини олмаган, яна ачинарлиси, никоҳ ёшига ҳам тўлмаган ёшларнинг никоҳларини ўқиши оқибатида турли салбий ҳолатлар юз бермоқда.\nМасалан, она ва бола саломатлигига жиддий зиён етмоқда. Ўзбекистон мусулмонлари идорасига шикоят қилинаётган оилавий масалаларни таҳлил қилинса, аксар ҳолда ФҲДЁ рўйхатидан ўтмаган оилаларда ажрим кўплиги ва бундай ҳолларда аёллар ўз ҳуқуқларини ҳимоя қила олмаётганлари маълум бўлмоқда. Натижада, оилалар пароканда бўлиб, болалар тирик етим бўлиш каби нохуш ҳолатлар юзага келмоқда.\nҲозирги кунда, шаръий никоҳ ўқишга лойиқ бўлмаган, норасмий кишилар томонидан никоҳ ўқилиши юқоридаги бир қанча муаммоларга сабаб бўлаётгани учун бундай шахсларга жавобгарлик қўлланмоқда. Агар ноқонуний никоҳ ўқишга чора кўрилмас экан, жуда кўпчилик оилалар бундай ўзбошимчаликдан зарар кўриши аниқ.\nШаръий никоҳ шартларига ҳукумат томонидан берилган Фуқаролик ҳолати бўйича далолатнома ёзиш гувоҳномаси бўлишини ҳам муҳим шартлардан бири деб эътироф қилиш ўринлидир. Норасмий кишиларнинг ушбу гувоҳномани суриштирмай никоҳ ўқишлари ёш оилаларнинг ижтимоий ҳуқуқларини камситиш бўлса, расмий имомларнинг бундай гувоҳномани сўраб, сўнг никоҳ ўқишлари ёш оиланинг ижтимоий ҳуқуқини муҳофаза қилишдир.\nЎзбекистон мусулмонлари идорасининг “Шаръий никоҳдан ўтиш одоблари” ҳақидаги фатвосида никоҳ маросими диёримизда қадимдан миллий ва диний удумлар асосида амалга ошириб келингани баён қилинган. Шаръий никоҳдан ўтиш учун келин-куёвлардан талаб қилинадиган шарт ва одоблар бор.\nШундай экан, мамлакатимизда оила давлат ва жамият ҳимоясида. Бинобарин, уни мустаҳкамлаш ҳар бир фуқаро, айниқса, масъул лавозимда ўтирган шахслар зиммасидаги энг муҳим вазифадир.\nКиритилган вақти: 20/02/2020 13:07; Кўрилганлиги: 392\nМатериал манзили: http://sammuslim.uz/articles/society/shariy-nikoh-noqonuniy-bolmasin\nЧоп этилган вақт: 16/01/2021 07:36


“Украинада нацистлар йўқ”: Россия ва Ғарб хотирасининг фарқи - 01.04.2022, Sputnik Ўзбекистон\n“Украинада нацистлар йўқ”: Россия ва Ғарб хотирасининг фарқи\nИккинчи жаҳон уруши тўғрисида турли давлат фуқаролари турлича хотирага эга, лекин фақат собиқ Иттифоқ давлатларида 9 май куни ҳар бир оила ё урушдан қайтиб... 01.04.2022, Sputnik Ўзбекистон\nРоссия ва Ғарбнинг нацизм борасида тарихий хотираси жуда катта фарқ қилади. Европада Биринчи жаҳон урушини Улуғ уруш деб аташади, Иккинчисини эмас. Буни тушунтириш осон: олти соатда (Дания), беш кун ичида (Нидерландия) ёки бир ярим ойда (Франция) ютқазиб қўйилган урушни буюк деб аташ қийин. Албатта, Қаршилик ҳаракати қаҳрамонликлари ҳеч қачон унутилмайди. Гарчи ... яъни бизда унутилмайди, у ерда- ким билсин.Шундай қилиб, Улуғ Урушда иштирок этган барча мамлакатларнинг ҳарбий ва тинч аҳоли ўртасидаги умумий йўқотишлари тахминан 21,5 миллион кишини ташкил этади.Энди эса иттифоқчиларимиз қисқагина: АҚШ – 418 минг қурбон, Буюк Британия – 380 минг. Таққослаш учун шуни эслатиб ўтаманки, фақат Сталинград яқинида урушда Совет Иттифоқининг йўқотишлари 1,1 миллион кишидан ошган.Бошқача айтганда, бизда “Россияда ўз қаҳрамонини ёдга олмайдиган оила йўқ”. Уларнинг ота-боболари эса “лаънати коммунистлар” Европани парчалашни бошлаган дастурхонга ўз вақтида келиш учун иккинчи фронтни очишди.Келинг, капитализм тимсоли бўлмиш Генри Форднинг таржимаи ҳолини батафсил кўриб чиқамиз. Мисол учун, у Германия бургути хизматлари учун ордени билан тақдирланган. Нацистлар Бенито Муссолини, Франческо Франко ва Йона Антонескуни НСДАПга алоҳида миннатдорчилик белгиси билан тақдирлашган. Умуман олганда, компанияга мос келиш учун.Ёки фашистлар Германияси иқтисодиёти яратувчиларидан бири Ялмар Шахтнинг Нюрнберг судларида немис саноатининг ривожланишига беқиёс ҳисса қўшган “Женерал Моторс” ва “Форд Моторс” раҳбарларини судга тортишга чақирганини эслайлик.Совет Иттифоқи Ғарбда қўрқув уйғотар ва шунинг учун ҳам Европа ва АҚШ Гитлернинг найрангларига кўз юмиб, уни “қизил ўлат”га қарши ҳимоячи сифатида тарбиялади.Шундан бери агар манфаатли бўлса – қотиллар, золимлар ва террорчилар “кимга қарши курашиш керак бўлса” уларни қўллаб-қувватлаш учун кўз юмиш- Вашингтон ва Лондоннинг севимли найрангига айланди.Бу тактика Франклин Рузвельтнинг 1939 йилда Никарагуа диктатори ҳақида айтган сўзлари билан идеал тарзда тасвирланган: "Сомоса балки итваччадир, аммо у бизнинг ўз итваччамиз”. Ва энди топиб кўрингчи, кимга у очиқчасига ҳамдардлик билдирган ва кимнинг портретини Германия уруш эълон қилганидан кейин – Вашингтон меҳмонхонадан олиб, ётоқхонага осиб қўйишга мажбурлаган?Ўшандан бери Ғарб бу стратегияга содиқ қолди. Ахир, бировнинг қўли билан айиқни уйғотиш хавфсизроқку.Мисол учун, 1993 йилда Британиянинг The Independent нашрида чоп этилган бир мақолани оламиз. Мақола “Советларга қарши жангчи ўз армиясини тинчликка йўналтирмоқда” деб номланади. Саккиз йил ўтгач, бу йўл унинг қўл остидагиларини 11 сентябр куни Жаҳон савдо маркази биноларини вайрон қилган самолётлар штурвалларига олиб келади. Ҳа, бу репортаж бен Ладен ва унинг Афғонистондаги Совет қўшинларига қарши курашдаги ролига бағишланган. АҚШ унинг қуролли биродарларини қўллаб-қувватлаш учун тахминан 40 миллиард доллар сарфлаган. Бундай нархни Вашингтон совуқ урушдаги рақибини заифлаштириш учун тўлашга тайёр эди. Бироқ, Оқ уйда “шартнома” шартларини эътиборсизлик билан ўқиб чиқишди: афсуски, иш пул билан чекланиб қолмади, ўтмишдаги хатолар учун қон билан тўлаш керак бўлди.Вакиллар рўйхатида эса афғон жангарилари (Ғарб уларнинг қўллари билан Россияга қарши уруш олиб боради) ягона эмас. Яқин Шарқдаги радикал исломчиларни ҳам бу рўйхатга киритиш мумкин. Энди бунга Украина қуролли кучлари билан бирга Украина миллий батальонлари ҳам қўшилди.Киев томонидан қўлланилган усуллар ҳақиқатан ҳам давлатлар уруш олиб боришига деярли ўхшамайди. Бу ерда тинч аҳолидан тирик қалқон сифатида фойдаланиш, ҳарбий асирларни қийноққа солиш, гуманитар йўлакларни ўққа тутиш, қуролларни назоратсиз тарқатиш террорчилик ташкилотининг “старт”ига ўхшайди.Ҳатто Украина қўшинлари байроғи остида ҳаракат қилаётган “ўтмиш қаҳрамонлари” ҳам ўзларини ажойиб жангчилар ёки генераллар сифатида намоён қилишмади, балки террорчилар ва жазоловчилар сифатида анча моҳирона ҳаракат қилишди.Келажакда воқеалар қандай ривожланишини тушуниш учун фолбин бўлиш шарт эмас: болалари ва аёллари орқасидан эркаклар эргашади ва нацистлар иши жуда ёмонлашганда, уларнинг ўзлари ҳам югуриб қолишади. Ана ўшанда Европа йиллар давомида уни боқиб, қуроллантириб келаётган ўша йиртқич ҳайвоннинг юзини кўради. Унинг жилмайиши Европага ёқмаса керак. АҚШ эса буларнинг барчасини океан ортидан томоша қилишда давом этади. Ачинарлиси шундаки, Брюссель, Париж ва Берлин буни тушунмайди.\nроссия, ғарб, украина, уруш\n© Sputnik / Стрингер / Фотобанкка ўтишУчастники марша, приуроченного к 112 годовщине со дня рождения Степана Бандеры, в Киеве\nИккинчи жаҳон уруши тўғрисида турли давлат фуқаролари турлича хотирага эга, лекин фақат собиқ Иттифоқ давлатларида 9 май куни ҳар бир оила ё урушдан қайтиб келмаган қадрдонини ё ўз қаҳрамонини эслайди.\nРоссия ва Ғарбнинг нацизм борасида тарихий хотираси жуда катта фарқ қилади. Европада Биринчи жаҳон урушини Улуғ уруш деб аташади, Иккинчисини эмас. Буни тушунтириш осон: олти соатда (Дания), беш кун ичида (Нидерландия) ёки бир ярим ойда (Франция) ютқазиб қўйилган урушни буюк деб аташ қийин. Албатта, Қаршилик ҳаракати қаҳрамонликлари ҳеч қачон унутилмайди. Гарчи ... яъни бизда унутилмайди, у ерда- ким билсин.\nШундай қилиб, Улуғ Урушда иштирок этган барча мамлакатларнинг ҳарбий ва тинч аҳоли ўртасидаги умумий йўқотишлари тахминан 21,5 миллион кишини ташкил этади.\nШу билан бирга, фақат СССРнинг Улуғ Ватан урушидаги улуши 27 миллион қурбонни ташкил қилди. Улардан аскар ва офицер сони - 12 млн. Қолганлари - тинч аҳоли вакиллари.\nЭнди эса иттифоқчиларимиз қисқагина: АҚШ – 418 минг қурбон, Буюк Британия – 380 минг. Таққослаш учун шуни эслатиб ўтаманки, фақат Сталинград яқинида урушда Совет Иттифоқининг йўқотишлари 1,1 миллион кишидан ошган.\nБошқача айтганда, бизда “Россияда ўз қаҳрамонини ёдга олмайдиган оила йўқ”. Уларнинг ота-боболари эса “лаънати коммунистлар” Европани парчалашни бошлаган дастурхонга ўз вақтида келиш учун иккинчи фронтни очишди.\nАммо шунга қарамай, улар умумий ғалабага катта ҳисса қўшди ва минглаб совет фуқароларининг ҳаётини сақлаб қолди. Аммо Ғарб тадбиркорлари энди пайдо бўлаётган Учинчи Рейхни қандай қўллаб-қувватлагани ва Европа ҳукуматлари унинг шаклланишига қандай таъсир қилганини тушунтириб бериш қийинроқ. Албатта, ленд-лиз бўйича СССР учун ёрдами нацизм устидан қозонилган ғалабада энг муҳим ролни ўйнамаган бўлсада, аммо буни Голливуднинг машҳур блокбастеридаги ибора билан осонгина тушунтириш мумкин: “Майли, дўстлар бойишсин, душманлар камбағаллашмасин - кўрамиз ким кимни мағлуб қилади”.\nКелинг, капитализм тимсоли бўлмиш Генри Форднинг таржимаи ҳолини батафсил кўриб чиқамиз. Мисол учун, у Германия бургути хизматлари учун ордени билан тақдирланган. Нацистлар Бенито Муссолини, Франческо Франко ва Йона Антонескуни НСДАПга алоҳида миннатдорчилик белгиси билан тақдирлашган. Умуман олганда, компанияга мос келиш учун.\nЁки фашистлар Германияси иқтисодиёти яратувчиларидан бири Ялмар Шахтнинг Нюрнберг судларида немис саноатининг ривожланишига беқиёс ҳисса қўшган “Женерал Моторс” ва “Форд Моторс” раҳбарларини судга тортишга чақирганини эслайлик.\nСовет Иттифоқи Ғарбда қўрқув уйғотар ва шунинг учун ҳам Европа ва АҚШ Гитлернинг найрангларига кўз юмиб, уни “қизил ўлат”га қарши ҳимоячи сифатида тарбиялади.\nШундан бери агар манфаатли бўлса – қотиллар, золимлар ва террорчилар “кимга қарши курашиш керак бўлса” уларни қўллаб-қувватлаш учун кўз юмиш- Вашингтон ва Лондоннинг севимли найрангига айланди.\nБу тактика Франклин Рузвельтнинг 1939 йилда Никарагуа диктатори ҳақида айтган сўзлари билан идеал тарзда тасвирланган: "Сомоса балки итваччадир, аммо у бизнинг ўз итваччамиз”. Ва энди топиб кўрингчи, кимга у очиқчасига ҳамдардлик билдирган ва кимнинг портретини Германия уруш эълон қилганидан кейин – Вашингтон меҳмонхонадан олиб, ётоқхонага осиб қўйишга мажбурлаган?\nЎшандан бери Ғарб бу стратегияга содиқ қолди. Ахир, бировнинг қўли билан айиқни уйғотиш хавфсизроқку.\nМисол учун, 1993 йилда Британиянинг The Independent нашрида чоп этилган бир мақолани оламиз. Мақола “Советларга қарши жангчи ўз армиясини тинчликка йўналтирмоқда” деб номланади. Саккиз йил ўтгач, бу йўл унинг қўл остидагиларини 11 сентябр куни Жаҳон савдо маркази биноларини вайрон қилган самолётлар штурвалларига олиб келади. Ҳа, бу репортаж бен Ладен ва унинг Афғонистондаги Совет қўшинларига қарши курашдаги ролига бағишланган. АҚШ унинг қуролли биродарларини қўллаб-қувватлаш учун тахминан 40 миллиард доллар сарфлаган. Бундай нархни Вашингтон совуқ урушдаги рақибини заифлаштириш учун тўлашга тайёр эди. Бироқ, Оқ уйда “шартнома” шартларини эътиборсизлик билан ўқиб чиқишди: афсуски, иш пул билан чекланиб қолмади, ўтмишдаги хатолар учун қон билан тўлаш керак бўлди.\nВакиллар рўйхатида эса афғон жангарилари (Ғарб уларнинг қўллари билан Россияга қарши уруш олиб боради) ягона эмас. Яқин Шарқдаги радикал исломчиларни ҳам бу рўйхатга киритиш мумкин. Энди бунга Украина қуролли кучлари билан бирга Украина миллий батальонлари ҳам қўшилди.\nКиев томонидан қўлланилган усуллар ҳақиқатан ҳам давлатлар уруш олиб боришига деярли ўхшамайди. Бу ерда тинч аҳолидан тирик қалқон сифатида фойдаланиш, ҳарбий асирларни қийноққа солиш, гуманитар йўлакларни ўққа тутиш, қуролларни назоратсиз тарқатиш террорчилик ташкилотининг “старт”ига ўхшайди.\nҲатто Украина қўшинлари байроғи остида ҳаракат қилаётган “ўтмиш қаҳрамонлари” ҳам ўзларини ажойиб жангчилар ёки генераллар сифатида намоён қилишмади, балки террорчилар ва жазоловчилар сифатида анча моҳирона ҳаракат қилишди.\nРоссия ва Ғарб тарихий хотирасидаги тафовутлар муаммосига қайтадиган бўлсак, шуни таъкидлаш лозимки, бу нафақат турли тажрибалар, балки, ҳамкорларимизнинг ўрганмаганликлари билан боғлиқ. Акс ҳолда Украинани қурол-яроғ билан тенбеҳ бериш ва бундан бир неча миллион қочқинлар аллақачон чиқиб кетганини тушунтириб бериш қийин.\nКелажакда воқеалар қандай ривожланишини тушуниш учун фолбин бўлиш шарт эмас: болалари ва аёллари орқасидан эркаклар эргашади ва нацистлар иши жуда ёмонлашганда, уларнинг ўзлари ҳам югуриб қолишади. Ана ўшанда Европа йиллар давомида уни боқиб, қуроллантириб келаётган ўша йиртқич ҳайвоннинг юзини кўради. Унинг жилмайиши Европага ёқмаса керак. АҚШ эса буларнинг барчасини океан ортидан томоша қилишда давом этади. Ачинарлиси шундаки, Брюссель, Париж ва Берлин буни тушунмайди.


Усама бин Ладин Абботободдаги қўрғонда телевизор томоша қилмоқда.\nАҚШ денгизчилари Покистоннинг Абботобод шаҳрида Ал-Қоида террор тармоғи етакчиси Усама бин Ладинни ўлдирганига 2 май куни бир йил тўлди.\nШу муносабат билан АҚШдаги Террорчиликка қарши кураш маркази мазкур амалиëт даврида қўлга киритилган бин Ладин ëзишмаларининг бир қисмини жамоатчиликка эълон қилди.\nҲозирча Усама бин Ладин томонидан ëзилгани айтилаëтган мактублардан 17 таси устидан махфийлик тамғаси олиб ташланди ва марказ Интернет саҳифасида чоп этилди.\nАсли араб тилида ëзилган бу мактублар 175 саҳифадан иборат ва уларда Ал-Қоида тармоғи етакчисининг Абботободдаги махфий қўрғондаги ҳаëтининг айрим тафсилотлари акс этган.\nМазкур ëзишмаларни ўрганиб чиққан терроризм бўйича мутахассислар¸ ўлимидан олдин бин Ладиннинг дунë бўйлаб болалаб кетган Ал-Қоидага алоқадор турли жиҳодий гуруҳларнинг кундалик фаолиятидан узилиб қолганини қайд этмоқдалар.\nАбботободдаги қўрғонда ниҳоятда кучли хавфсизлик чоралари остида¸ атроф-дунëдан ажраган ҳолда яшаган бин Ладин¸ ўз издошлари билан на мобил телефон ва на Интернет орқали алоқа қилa олган.\nҲозирги тиғиз технологик дунëда Усама томонидан қўрғондаги беш дона компютерда ëзилган мактуб ва йўлланмалар¸ флэш дискка кўчирилиб¸ ишончли чопар билан дунëнинг турли мамлакатларидаги тегишли шахсларга етказиб турилган. Сўнгра¸ унинг мурожаат ва баëнотлари Интернетга қўйилиб¸ Ал-Қоида аъзолари ва тарафдорларига тарқатилган.\nБу мактуб ва ëзишмаларда¸ Усаманинг Ал-Қоида фаолиятини бошқара олмай қолгани¸ қолаверса¸ тармоқнинг бошқа етакчилари билан мафкуравий ва ташкилий зиддиятда экани ойдинлашади.\nХусусан¸ эълон қилинган мактублардан¸ Усама бин Ладиннинг Ал-Қоида тармоғининг асосан мусулмон мамлакатларида амалга ошираëтган худкушлик ҳужумларидан норози экани кўрилади.\n“Диндош биродарларимизга қарши ҳужумлар қолган мусулмонларни биздан узоқлаштирмоқда”¸ дея хавотир билдирган бин Ладин¸ ўз издошларига¸ кураш стратегияси марказига АҚШ ни қўйишни топширади.\nУсама ҳозирлаган стратегияга кўра¸ Ал-Қоиданинг асос нишони АҚШ президенти Обама ва Афғонистондаги АҚШ қўшинларининг собиқ бош қўмондони¸ (ҳозирда Марказий разведка бошқармаси раҳбари) генерал Петреус бўлмоғи лозим.\nУсама бин Ладин¸ ўз издошлари Ал-Қоида Обама ва Петрэус учқичларини уриб тушириши¸ Обама ўлгач унинг ўрнига келадиган вице-президент Жон Байден¸ бундай лавозимга тайëр бўлмагани боис¸ АҚШни инқирозга бошлаш орқали Ал-Қоида билан урушни ютқизишини таъкидлайди.\n“Акс ҳолда¸ биз алоҳида олинган жангларда ютиб¸ урушни ютқизишимиз мумкин¸ деб огоҳлантиради бин Ладин ўз муридларини.\nУсама бин Ладиннинг жамоатчиликка ошкор қилинган мактубларидан¸ унинг Ал-Қоида тармоғининг турли минтақавий гуруҳларни ўз ичига олиш орқали кенгайиб¸ ягона мақсад ва амалиëтга бирлаштириш тобора қийинлашиб бораëтганидан норози экани кўрилади.\nАл-Қоиданинг асл номи Ал-Қоида ал-Жиҳоддан қисқартирилиб¸ унинг асл диний-мафкуравий моҳияти йўқолгани ҳам Усамани ташвишга солган ва шу боис у тармоқ номини ўзгартиришни таклиф қилган.\nАммо бу ëзишмаларни тадқиқ қилаëтган таҳлилчилар¸ Ал-Қоиданинг аллақачон Усама бин Ладин йўл-йўриқларига амал қилмай қўйган ўнлаб¸ балки юзлаб каттаю кичик жиҳодий гуруҳларга айланиб қолгани ва Абботободдаги узлатдан туриб¸ Усаманинг бу гуруҳни ягона бошқарув тизимига қайтаришга муваффақ бўла олмаганини айтмоқдалар.\nТаъкидланишича¸ Усама бин Ладин Ал-Қоида террор амалиëтларининг бош мувофиқлаштирувчиси Айман ал-Завоҳирий билан кўп масалада келишмаган.\nБин Ладин ўлимидан сўнг Ал-Қоидани бошқариш айнан Завоҳирийга ўтгани айтилмоқда ва бундан Усама бин Ладин ўз издошларига сингдиришга уринган стратегиянинг амалга ошиш эҳтимоли реалликдан янада узоқлашгани тахмин қилинмоқда.


Qalampir.uz - Биринчи электросамолётнинг қачон сотувга чиқиши айтилди\n17:03, 12.11.2018 Технология\nБиринчи қайта қувватланувчи йўловчи самолётини бозорга чиқариш учун яна 200 млн доллар сарфланиши кўзда тутиляпти.\nБиринчи электросамолёт келаси йил Париж шаҳридаги кўргазмада намойиш қилиниши режалаштириляпти. Бу ҳақда “Eviation Aircraft Ltd”нинг бош ижрочи директори хабар берди.\n“Eviation Aircraft Ltd”нинг хабар қилишича, биринчи йўловчи электросамолётнинг сотувга чиқиши учун яна 200 млн доллар керак.\n“Айни паллада биз ушбу модель устида якуний ишларни олиб бормоқдамиз ва у тўлалигича электр қуввати билан парвоз қилади. Ҳавога ўзидан ҳеч қандай зарарли моддалар тарқатмайди”, деган лойиҳа яратувчиси Омер Бар Ёҳай.\nИсроил компанияси бош ижрочи директори берган маълумотга кўра, электрон моделнинг биринчиси “Alice” деб номланган. Прототип Парижда синовдан ўтказилади. Ушбу модель 2021-2022 йилларда сотувга чиқиши ва 3 млн долларга сотилиши кутилмоқда.\nАмалда мавжуд моделлар кўп йўловчини етказа олмаслиги сабаб яхши кутиб олинмаган эди. “Alice” эса бир марталик тўлиқ қувват билан соатига 444 км тезликда 9 кишини 1047 км масофага элтиб қўя олади. Лойиҳа яратувчилари ушбу моделни истиқболли бўлишига ишонишяпти.


Ерни «текин»га бермаган архитектор ва раққосадан «соққа» талаб қилган «участковой»...\nЕрни «текин»га бермаган архитектор ва раққосадан...\n25.12.2018 20:10 0 4757\nКоррупция — жамият ҳаётига хавф туғдирувчи иллатлардан бири. Бу иллат ҳар қандай давлатнинг ижтимоий-иқтисодий тараққиётига путур етказади: аввало, маънавиятини емириб, қадриятларни поймол этса, иккинчидан, мамлакатда ижтимоий тенгсизликни юзага келтиради.\nДавлатимиз раҳбари Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг 26 йиллигига бағишланган тантанали маросимдаги маърузасида таъкидлаганидек, давлат ва жамият ривожига, халқнинг адолатга бўлган ишончига жиддий путур етказадиган хавф — коррупциянинг олдини олиш ва унга қарши кескин курашиш борасида аниқ чоралар кўрилди. Хусусан, коррупция жиноятини содир этган 1 минг 177 нафар мансабдор шахс жиноий жавобгарликка тортилди.\nБу — кичкина рақам эмас!\nКоррупцияга қарши курашишнинг самарали, таъсирчан йўллари борми ўзи, деган савол туғилиши турган гап. Ушбу саволга «Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида»ги қонунда аниқ жавоб берилган. Мазкур қонунга «Коррупцияга қарши курашиш соҳасида ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтириш» номли алоҳида боб киритилгани бежиз эмас. Демакки, аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини оширмасдан туриб, бу иллатга қарши курашиш самарадорлигини таъминлашнинг асло иложи йўқ. Гап фуқароларнинг ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтириш тўғрисида бораётган экан, эндиликда ушбу хавфли иллатга нисбатан аҳолида муросасизлик кайфияти пайдо бўлаётганини алоҳида таъкидлаш керак.\nФикримизни бир-иккита мисоллар билан давом эттирамиз.\nМ.Раҳматова (исм-фамилиялар ўзгартирилди) Пастдарғом тумани «Камолот» маҳалласида барпо этилган намунали уй-жой биноларидан бирида яшайди. Уйининг орқа томонида бир ярим сотихдан ортиқча — туман ҳокимлиги захираси ҳисобида турувчи ер бор. М.Раҳматова ана шу ер майдонини ободонлаштириш ва ундан фойдаланиш мақсадида ўзига ажратиб беришни сўраб, 2015 йилда туман ҳокимлигига мурожаат қилади. Унинг аризаси ижро учун туман архитектура ва қурилиш бўлими бошлиғи И.Шониёзовга ўтказилади.\nМ.Раҳматова аризасининг натижасини билиш мақсадида И.Шониёзовни қидириб бир неча марта у ишлаётган идорага борган бўлса-да, уни учратолмаган. Шунда бўлимда ишловчилардан бири М.Раҳматовага у сўраётган ер майдонига талабгорлар кўплигини айтиб, «гаплашиш» кераклигига ишора қилади.\nМурожаати эътиборсиз тургани бесабаб эмаслигини англаган М.Раҳматова туманнинг «Улуғбек тола» корхонаси олдида И.Шониёзовга тасодифан дуч келиб қолади. Шунда И.Шониёзов соғлиғи ёмонлашгани сабабли ўзи бажариб турган бўлим бошлиғи вазифасини қўл остида ишлаб келган Ш.Файзуллаевга топширганини айтади. Лекин ишини битказиб бериш қўлидан келишини билдириб, «хизмати ҳақи»га 1000 (минг) АҚШ доллари сўрайди.\nБундай тамагирликдан кўнгли оғриган М.Раҳматова бунча пули йўқлигини билдириб, 800 доллар бера олишини айтади. И.Шониёзов опанинг таклифига кўнади ва ер ажратиш тўғрисидаги қарорни бўлимнинг янги бошлиғи Ш.Файзуллаев қўлидан олишини айтади.\nШундан сўнг М.Раҳматова архитектура ва қурилиш бўлими ходимларининг ноқонуний хатти-ҳаракатларига чек қўйиш мақсадида тўғри ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идорага боради.\nВоқеа тафсилотининг давомини баён қиладиган бўлсак, И.Шониёзов ишлаб турган пайтда М.Раҳматованинг аризасини туман ер тузиш ва кадастр бўлими ер тузувчиси Н.Нарзиқуловга топширганди. Н.Нарзиқулов ўрганиш чоғида бу иш ўзларига эмас, балки архитектура ва қурилиш бўлими ваколатига киришини билиб қолган. Бу ҳақда И.Шониёзовни хабардор қилганида, у ҳозир вақти йўқлиги, ариза ўзида туришини, кейинчалик биргаликда ҳужжатларни тайёрлаб беришини айтган.\n2018 йил 25 июль куни соат 19:30 ларда Н.Нарзиқуловнинг уйига туман архитектура ва қурилиш бўлими бошлиғи вазифасини бажарувчи Ш.Файзуллаев келади. У ҳокимнинг М.Раҳматовага ер ажратиш тўғрисидаги қарорини келтириб беришини, бунинг эвазига Н.Нарзиқулов М.Раҳматовадан унга 800 доллар олиб беришини айтади.\nОрадан кўп вақт ўтмай Ш.Файзуллаев ҳоким қарорини Н.Нарзиқуловга келтириб беради.\nЎз навбатида, Н.Нарзиқулов М.Раҳматовадан келишилган пулни олиб, устози И.Шониёзовга ўзи етказажагини айтади.\nЭртасига Н.Нарзиқулов М.Раҳматовага қўнғироқ қилиб, қарор қўлида экани, бирон жойда учрашишни сўрайди. Учрашадилар. Ва... Н.Нарзиқулов аёлдан 800 доллар олаётган чоғида қўлга тушади. Ўша куннинг ўзидаёқ ушбу жиноятнинг ташкилотчиси И.Шониёзов ҳам қўлга олинади.\nСуд иккисига ҳам қилмишларига яраша адолатли ва қонуний жазо тайинлади.\nАйни мавзуда яна бир ҳаётий мисол: судланувчи Жавлон Қосимов (исм-фамилиялар ўзгартирилди) бир йигитга муносиб, обрў-эътибор топадиган лавозимда ишлаётганди. Ойлик маоши ортидан рўзғорини бемалол тебратиш имкониятига эга эди. Лекин нафс балоси Жавлонни йўлдан урди.\nБуёғини сўрасангиз, Ж.Қосимов Самарқанд шаҳрида ички ишлар бўлимида профилактика инспектори лавозимида ишлаётган пайтида С.Ўринованинг шаҳарда рўйхатдан ўтмасдан яшаб, ресторан ва тунги клубларда раққосалик фаолияти билан шуғулланаётганини аниқлайди.\nАммо унга қонуний жазо кўриш ўрнига тамагирлик қилади. Яъни бу «хизмати» ва келгусида назорат қилувчи органлардан муҳофаза қилиб бориши эвазига 600 АҚШ долларини пора тариқасида сўрайди.\nС.Ўринова ҳам ўзига нисбатан қонунсиз ҳаракатлар содир қилинаётганини ўз вақтида англаб етган. Шу боис у Ж.Қосимовга нисбатан қонуний чора кўришни сўраб, вилоят ҳуқуқни муҳофаза қилиш идорасига ариза билан мурожаат қилган.\nУнинг мурожаати юзасидан тадбир ўтказилади. Самарқанд шаҳар «Илғор» маҳалласи ҳудудида Ж.Қосимов ўзига тегишли «Спарк» русумли автомашинасининг ичида С.Ўриновадан 600 долларни пора тариқасида олаётганида ушланади.\nСуд ҳукми билан унга 3 йил 6 ой муддатга озодликни чеклаш жазоси тайинланди.\nХулоса қилиб айтганда, дунё ҳамжамиятида тобора нуфузи ортиб бораётган, халқимизга муносиб турмуш шароити яратилаётган Ватанимизда ўтаётган ҳар бир кун бунёдкорлик ва яратувчанлик амалларига бойлиги билан тарихга мангу муҳрланмоқда. Шу маънода бахтли-саодатли ҳаётимизга соя соладиган, мамлакатимиз ижтимоий-иқтисодий тараққиётига ғов бўладиган коррупция хавфининг олдини олиш, бу иллатга қарши муросасизлик билан курашиш — давр талабидир.\nкоррупция Самарқанд порахўрлик\nЖамият Кеча, 19:04


Шунча имконият бўла туриб, биз кимни боқяпмиз? Халқимизни боқсак бўлмайдими? – Президент | Qalampir.uz\nШунча имконият бўла туриб, биз кимни боқяпмиз? Халқимизни боқсак бўлмайдими? – Президент\nЖамият\t05 Июнь 21:07 13789\nАввалроқ, Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Фарғонага ташриф буюргани ҳақида хабар берган эдик. Ташриф давомида Президент "Экокерама" корхонасини кўздан кечирди.\nБу ерга ташриф чоғида Президент Шавкат Мирзиёев мамлакат фойдали қазилмаларга бойлиги, лекин улар асосида тайёрланадиган материаллар катта миқдорда четдан келтирилаётганига эътибор қаратди. Масалан, Андижон вилоятида калсит, Самарқандда кварц, Тошкент вилоятида каолин, Қашқадарёда дала шпати ва Фарғонада доломит хомашёси бор. Лекин йилига қарийб 650 минг дона сантехника товарлари импорт қилиб келинган.\n"Шунча имконият бўла туриб, биз кимни боқяпмиз? Халқимизни боқсак бўлмайдими? Мамлакатимизнинг ҳар бир қарич ери, ҳар бир бойлиги аҳоли жон бошига даромадни кўпайтиришга хизмат қилиши керак", дейди Президент.\n"Экокерама" йилига 500 минг дона 20 турдаги сантехника маҳсулотлари ишлаб чиқариш қувватига эга. Яъни, импортнинг аксарият қисми ўрнини тўлдиради. Бундан ташқари, минтақамиз давлатларида 50 миллион долларлик бозор бор. Корхона қувватини ошириб, маҳсулотларнинг 60 фоизини экспортга йўналтириш режалаштирилган. 100 фоиз маҳаллий хомашёдан фойдаланилиши ҳамда энергия тежовчи технологиялар қўлланилиши сабабли "Экокерама" маҳсулотлари хорижий муқобилларига нисбатан арзон бўлади.\nКорхонанинг лойиҳа қиймати 15 миллион доллар. Жумладан, 11 миллион доллар тўғридан-тўғри инвестиция жалб этилган. Ҳозирда 500 киши иш билан таъминланиб, тест режимида дастлабки буюмлар тайёрланган.\nДавлат раҳбари бу корхонани кластерга айлантириш, карьерлар ажратиб бериб, камида 30 йиллик хомашё захираси билан таъминлаш зарурлигини таъкидлади. Корхонага маҳсулотларини сотишда кўмаклашиш, хусусан, қурилиш материаллари бозорларида дўконларини ташкил этиш, давлат томонидан қурилаётган объектларда бу сантехника буюмларидан фойдаланиш бўйича кўрсатмалар берди. Ўз навбатида, компания раҳбариятига маҳсулотлар номенклатурасини кенгайтириш, бошқа вилоятларда ҳам шундай корхоналар очиб, янада кўп ёшларни иш билан таъминлаш тавсия қилинди.\nШу ерда Фарғона вилоятида амалга ошириладиган инвестиция лойиҳалари тақдимоти ўтказилди. Хусусан, енгил саноатдаги проектлар самарасида пахта толасини қайта ишлаш ҳажми кескин ошади. Жорий йил якунида калава ип қайта ишлаш даражаси 56 фоизга, келгуси йили 71 фоизга етади. Илгари вилоятда жами 80 миллион долларлик пахта толаси оддий хомашё сифатида сотилган бўлса, бу йил қарийб 314 миллион долларлик тайёр маҳсулот экспорт қилинади. Бу кўрсаткични 2021 йилда 540 миллионга, келгусида 1 миллиард долларга етказиш режалаштирилган.\n21 Сентябрь 14:55 66129\n22 Сентябрь 12:10 63983\n22 Сентябрь 13:46 62281\n22 Сентябрь 09:22 22818\n22 Сентябрь 14:14 21699