Арал теңизи аймағынан көтерилетуғын дузлардың зыянлы тәсирин азайтыўшы технология ойлап табылды » Informaсiyalɩq portal\nАрал теңизи аймағынан көтерилетуғын дузлардың зыянлы тәсирин азайтыўшы технология ойлап табылды\nӨзбекстан Республикасы Илимлер Академиясы генетика ҳәм өсимликлер эксперименталлық биологиясы институты, микроорганизмлер биотехнологиясы лабораториясының илимпазлары тәрепинен Арал теңизиниң қурыған ултанынан көтерилетуғын дузлардың зыянлы тәсирин азайтыўшы биотехнология ойлап табылды. Бул ҳаққында ӨзА хабаршысы Есимқан Қанаатов усы лаборатория баслығы Б.Расуловқа тийкарланып хабар берди.\nИлимпаздың мәлим етиўинше, бул биотехнология топырақларда ушырайтуғын айырым ризобактериялардың сийрек гезлесетуғын биополимерлери – полисахарид тийкарындағы биофлокулянтлардың биологиялық белсендилигине тийкарланады. Бул биоматериаллардузлардың қурамындағы катионлар (Na+, K+, Mg+2, Ca+2 ҳәм басқалар)ды жоқары активликте бириктириўи арқалы топырақлар қурамындағы дузларды байлаў – зыянсызландырыў өзгешелигине ийе. Биофлокулянт бирикпелер гель – өзине тән қойыў суспензия тәризинде қолланылады.\nРизобактериялар штаммларының биоматериаллары синтези ҳәм олардың толық физикалық-химиялық анықламасы бойынша илимий изертлеўлер 2012-жылы басланған. Сол ўақытта өсимликлер, соның ишинде, бийдай ҳәм пахта тамыры топырақларынан экономикалық әҳмийетке ийе, аўыл хожалығында қолланыў мүмкин болған бир неше бактория штаммлары ажыратып алынды. Бул бактерия штаммлары Azotobacter, Rhizobium, Bradyrhizobium әўладларына тийисли болып, биофлокулянтлар синтезлениўи менен бирге, ҳаўа азотын өзлестириў есабынан аўыл хожалығында биологиялық азот (биоселитра) сыпатында да қоллаў мүмкинлиги анықланған. Орны келгенде айтып өтиў керек, усы бактерия штаммлары тийкарында шор топырақларда аўыл хожалық егинлериниң өнимдарлығын арттыратуғын «Биоазот» биологиялық төгини де жаратылды ҳәм Өзбекстан аўыл хожалығында қолланыў ушын рухсат етилди.\nАлып барылған кейинги изертлеўлер нәтийжесине муўапық, ажыратып алынған бактерия штаммлары сийрек ушырайтуғын өзгешеликке ийе биоматериаллар – биофлокулянтларды пайда ете алыўы анықланған.\nУсы орында биофлокулянтларға қысқаша тәрийп берип өтиў мақсетке муўапық болады. Биофлокулянтлар өзине тән биополимерлер – узын шынжырлы бирикпелер болып, қурамы полисахаридлер ҳәм белоклардан ибарат болыўы мүмкин. Олар тәбийғый бирикпелер болып табылады. Сол себепли, әсиресе кейинги 15-20 жылда дүнья бойлап жаңадан-жаңа биофлокулянтлар алыў, оларды ҳәр қыйлы мақсетлерде қолланыў бойынша илимий изертлеўлер алып барылмақта.\n– Бизлер де Өзбекстан шараятларында микроб клеткасы жәрдеминде биофлокулянтлар пайда етиў бойынша дәслепки жумысларды алып бардық, – дейди илимпаз. – Биофлокулянтлардың және бир өзгешелиги – нанобөлекшелердиң пайда болыўында өзине тән болған нанореактор ўазыйпасын да атқарады.\nОлардың бул өзгешелигинен пайдалана отырып, 2013-2016-жыллар даўамында бактерия биофлокулянтлары тийкарында гүмис нанобөлекшелерин алыў ҳәм олардан медициналық мақсетлерде пайдаланыў бойынша да илимий жойбарлар орынланды. Көплеген мақалаларымыз сырт еллерде, Springer, Elsevier, Fronteries, MPDI баспаханаларының илимий журналларында жәрияланды.\nҲәммемизге белгили, Өзбекстанның 80 проценттен аслам суўғарылатуғын майданлары шорланған топырақлы болып табылады. Шор топырақта өсимлик қыйын өседи, дийқаншылық болмайды. Себеби, дуз өсимликтиң раўажланыўын шеклейди. Клеткалары, тоқымаларының набыт болыўына себепши болады. Буның алдын алыў – дуздың унамсыз тәсирин шеклеў ушын бактерия штаммларынан алынған биофлокулянтларды қоллаў бойынша илимий жумыслар алып барылды. Бул бойынша, Қытай Халық Республикасы Илимлер Академиясы физика ҳәм химия институты, ҚХР ИА экология ҳәм география институты, ҚХР ИА гидробиология институтлары менен илимий бирге ислесиў алып барылды. Көп жыллық излениўлерден соң биофлокулянтлардың топырақ қурамындағы дузларды байланыстырыў өзгешеликлери, оны аўыл хожалығында қоллаў перспективалары изертленди. Соңғы изертлеўлеримизге муўапық, 100 г биофлокулянт үлгиси 8 процентке шекем Na+, 22,5% ке шекем K+ катионын байланыстыра алады. Биофлокулянт тәсиринде дузлар еримейтуғын комплекслер пайда етеди. Дуз, ҳәммеге белгили, суўлы еритпелерде унамсыз тәсирге ийе. Биофлокулянтлар тәсиринде дузлар суўда еримейтуғын жағдайға өтеди.\nБиз синтезлеген биофлокулянтлардың және бир өзгешелиги, топырақтың өзине тән биригиўи ҳәм бул арқалы топырақта ығаллықты узақ ўақыт сақлаўға жәрдем береди. Бунда, топырақ қурамындағы дуз ҳәм қумның көтерилиўиниң алды алынады.\nЖәне бир исленбемиз – азот өзлестириўши ризобактериялар тийкарындағы биологиялық төгинимиз – «Биоазот», оны аўыл хожалығында да қолланыў мүмкин. Бул биологиялық қурал азотлы минерал төгинлердиң орнын толық басыўға имкан береди. Негизинде, бул революциялық жаңалық. Өзиңиз ойлап көриң, минерал төгинлер де былайынша қарағанда дуз есапланады. Топыраққа салсақ топырақтың минералласыўы – шорланыўы артады. Буннан келип шығып айтқанда, шорланған топырақты өз қолымыз бенен қайта шорландырып атырмыз. Минерал төгинлерди биологиялық төгинлерге алмастырыў идеясы бир неше илимий жойбарларды орынлаўға түртки болды. Нәтийжеде, жоқарыдағы биотөгинимиз – «Биоазот» биопрепараты жаратылды. Төгин қурамындағы ризобактериялар ҳаўа азотын өсимликлерге азықлық азот сыпатында жеткерип береди. Алдын минерал азот пенен төгинленген болса, енди биологиялық азот пенен азықландырылады. Бул усыл экологиялық жақтан таза, арзан, оғада нәтийжели есапланады. Шор топырақлы Қарақалпақстан Республикасы, Хорезм ҳәм Сырдәрья ўәлаятларында қоллаў оғада перспективалы. Бул исленбемиз – биопрепаратымызды көп муғдарда ислеп шығарыў жолға қойылады. Орны келгенде айтыў керек, Қытай Илимлер Академиясы физика-химия институты бул биопрепараты ислеп шығарыў ушын инвестор болыўды усыныс етти. Президентимиз қоллап-қуўатлап, мәмлекет тәрепинен инвестиция киргизилиўи белгиленгенинен соң, қытайлы бирге ислесиўшилерге өзимиз ислеп шығарыўды шөлкемлестиретуғынымызды билдирдик. Сондай-ақ, Тәжикстаннан да бул төгинге қызығыўшылық үлкен.\n11-04-2019, 17:59 |\nАралдың қурыған ултанында «жасыл қапламалар» пайда етиў ушын 100 млрд сум қаржы\nАралға 21 мәрте экспедиция шөлкемлестирген россиялы алым – Арал өли теңизге


ҲАРБИЙЛАРГА АТАЛГАН ДИЛ СЎЗЛАРИ - AUZ.UZ\nҲАРБИЙЛАРГА АТАЛГАН ДИЛ СЎЗЛАРИ\nАндижон шаҳрининг 1 кичик даҳасида истиқомат қилувчи меҳнат фахрийлари Исмоил ака ва София опа Вишняковлар хонадонида қўнғироқ чалинганда, эшикни очиб ҳарбийлар ташриф буюрганини кўриб, дастлаб хайрон бўлдилар. Кутилмаган меҳмонлар совғалар билан турардилар.\n-Ассалому аллайкум қўшнилар, - дея мурожаат қилди уларга Ёйилма маҳалла фуқаролар йиғини раиси Жамилахон Отабоева. – Булар “Андижон” аэропортида хавфсизликни таъминлаш алохида батальони аскар ва офицерлари. Карантинда сизлардан хабар олгани келишди.\nҲарбийлар “Саховат ва кўмак” умумхалқ ҳаракати доирасида якка-ёлғиз, ногирон, боқувчисини йўқотган оилалар учун озиқ-овқат ва тиббиёт воситаларидан иборат совғалар ҳозирлашди.\nСержант Хуршидбек Муминов хонадон соҳибларига аталганларни эгаларига топширганда кексалар дилдан қилинган эҳсон учун миннатдорлик билдирдилар. Шу тариқа 60 та хонадонга борилди.\n-Ушбу ҳайрия ишлари учун ўн миллион сўм ажратилди, - дейди батальон командирининг тарбиявий ишлар бўйича ўринбосари Азизбек Нарзиев. – Барча хизматчиларимиз чин кўнгилдан ёндошдилар. Совғалар 1, 2, 3, 4, 5-кичик даҳаларда ҳамда Олтинкўл туманида истиқомат қилувчи фуқароларга элтиб берилди.\nМаҳалла раислари ижтимоий кўмакка муҳтож оилаларни аниқлашга ҳисса қўшдилар. Ҳарбийларга хос интизом акциянинг манзиллилиги таъминлади.


Создано 18.04.2018 04:45 |\nҲозирги даврда инсоният олдида турган долзарб муаммолар сирасида, сув ресурсларини тежаш, асраб – авайлаш, ундан оқилона фойдаланиш ва муҳофаза қилишдек муҳим масала турибди. Бугунги кунда инсоният, Ер юзида тамадунни асраб қолиш учун техника, коинот мўъжизаларини англаб етиш эмас, балки энг аввало, ҳаёт учун зарур бўлган ичимлик сувининг етарли бўлиши лозимлигини инъикос этди.\nҲозирги кунда Сайёрамиз аҳолисининг учдан бир қисми турли минтақаларда сув ресурсларига нисбатан ўта оғир муҳтожликни бошидан кечирмоқда. Айниқса Африка, Осиё қитьаларида ичимлик суви жуда танқис ва бу қитъанинг айрим ҳудудларида қурғоқчилик кучайган ва у келтириб чиқарган очарчилик натижасида эса миллионлаб инсонлар азият чекмоқда.\nГлобал иқлим ўзгариши натижасида табиатда турли хил хавф-хатар, қурғоқчилик юз бериши мумкин. Ҳозирги илм–фан шуни тан олмоқдаки, агар келажакда озиқ-овқат маҳсулотлари, тикланмайдиган табиий ресурслар, улар ўрнини бошқа усуллар билан яратилган маҳсулотлар эгаллаши мумкин бўлсада, аммо сувнинг ўрнини бошқа бирор бир нарса боса олмайди. Шу боис Сайёрамизда ичимлик сувининг камайиб бораётганлиги ўта оғир хавфларни туғдиради. Бу эса ичимлик сувининг асосан ер ости, ер устидаги дарё ва кўллар сувининг турли хил кимёвий бирикмалар билан ифлосланиши натижасида келиб чиқмоқда.\nБоз устига, Ер юзидаги дарёларнинг ярмига яқини ифлосланган, уларнинг ресурслари тугаб бормоқда. Шунингдек, Ер шаридаги ботқоқликлар майдони ва ички сув ресурслари қисқармоқда. Ҳар куни дунёда 6 минг бола санитария – гигиена қоидаларига мутлақо тўғри келмайдиган сув истеъмол қилганликлари туфайли ҳалок бўлмоқдалар.\nҲозирги даврда ички сув ҳавзалари, айниқса Европа дарёлари шу қадар ифлосланиб кетаяптики, улар табиий йўл билан ўзини ўзи тозалай олмаяпти. Бундай сувлар ичиш учунгина эмас, балки маиший хизмат, турмуш ва саноат эҳтиёжлари учун ҳам яроқсиз бўлиб қолаяпти.\nЧучук сувлар ифлосланишининг асосий сабаблари урбанизация, саноат, маиший – коммунал хўжаликлари ва бошқа ишлаб чиқариш корхоналарининг жадал ривожланиши билан боғлиқ. Шунингдек ўғит ва заҳарли химикатлар ишлатилган далалардан оқиб чиққан сувлар, чорвачилик фермаларидан оқиб чиқадиган сувлар ва бошқалар.\nАйниқса, саноатда ифлосланган оқар сувлар таркибида ҳар хил кислоталар, фенолли бирикмалар, водород сульфиди, аммиак ва бошқа биркмалар, шунингдек улар таркибида хар хил биоген моддалар бўлади. Ғарбий Европадаги айрим мамлакатлар дарёларини тубдан тозаланмасдан қайта ишлаб бўлмайди.\nСув танқислиги катта иқтисодий қийинчилик билан бирга аҳоли саломатлигига ва ижтимоий муаммоларни келтириб чиқармоқда. Сувнинг ифлосланиши туфайли турли касалликлар – ошқозон ичак, буйрак, жигар, қонда турли аллергик хасталиклар содир бўлади. Ифлосланган сув орқали зарарли гельмитлар инсон организмига ўтади. Ич терлама, дизентерия, гипатит ва бошқа касалликлар кўпаяди. Сувда кимёвий элементлар, бирикмаларнинг меъёридан ортиқ бўлиши уларнинг аста-секин тўпланиб боришига шароит яратади, натижада айрим касалликларнинг келиб чиқишига сабабчи бўлади.\nБирлашган Миллатлар Ташкилотининг маълумотига кўра юқумли касалликларнинг 80 фоиздан ортиғи ичимлик сув сифатининг пастлиги ҳамда сув таъминотида санитар – гигиеник қоидаларнинг бузилишлари билан боғлиқ.\nБугун дунёдаги қарийб 7 миллиардан зиёд аҳолининг 3 млрд.га яқини ифлосланган сув истеъмол қилмоқда ва бунинг оқибатида уларнинг деярли 2 миллиарди турли касалликка чалинган.\nКишининг ўз меъёрида ҳаёт кечириши учун бир суткада санитар меёрларга кўра 50 литр сув керак бўлади. Ҳар 5 секундда Ер юзидан 80 миллион литр сув буғланади. Қуруқ иқлим (арид) минтақасидаги ривожланаётган мамлакатларда 1,1 млрд.киши бир кунда атиги 5 литр сув ишлатилмоқда. Европа давлатларида бу кўрсаткич суткасига 200, АҚШда эса 400 литрни ташкил қилмоқда.\nМутахассисларнинг маълумотларига кўра, ҳатто минерал сувни ҳам доимо истеъмол қилиш ярамайди, чунки унинг таркибидаги эриган тузлар ёки бошқа моддалар организмда мавжуд тузлар ўртасидаги мувозанатни бузади ва ошқозон – ичакдаги биокимёвий реакцияларни тезлаштиради ёки секинлаштиради.\nМарказий Осиёда сув захираларининг қисқариши, уларнинг сифат кўрсаткичларини пасайиши, ҳам энг долзарб муаммолар сирасига киради. Албатта, минтақамиз, халқимизнинг келгусида соғ-саломталиги, келажаги бевосита тоза ичимлик суви билан боғлиқ, лекин шуни унутмаслик керакки, кейинги йилларда тоғларга кам қор тушмоқда, музликлар майдони қисқармоқда, бунинг устига тоғ зоналаридаги сув захирасини тўпловчи ўрмонзорлар, арчазорлар аёвсиз кесилмоқда. Бизнинг минтақамизда сув ресурслари жамият тараққиётининг ҳал қилувчи омилидир. Демак, истиқболдаги ривожланиш кўп жиҳатдан мавжуд ресурслари, уларнинг миқдори ва ҳолати, сувга бўлган талаб ва сувдан фойдаланиш даражасига, умуман олганда сувга бўлган муносабатимизга бевосита боғлиқдир. Чунончи, мустабид шўро даврида сув ресурслари бошқарувига ёндашувда йўл қўйилган хатоларни тузатиш ва шу билан бирга сувга бўлган талабни имкон қадар тўлароқ қондириш мақсадида Ўзбекистон томонидан ушбу масалаларга жиддий эътибор берилаётгани бежиз эмас, албатта.\nМарказий Осиёда сув ресурсларидан оқилона ва самарали фойдаланиши асрлар давомида минтақадаги барча мамлакатлар ва халқларнинг муносиб ҳаёт кечиришлари ҳамда барқарор ривожланиши учун муҳим аҳамиятга эга бўлиб келган. Бугунги кунда Марказий Осиёдаги дарёларнинг юқори қисмида собиқ иттифоқ даврида ишлаб чиқилган гидротехник қуриш лойиҳаларини тиклашга уринишлар кенг жамоатчиликни ташвишга солмоқда. Сабаби 60 миллиондан зиёд аҳолининг аксарияти мазкур (Амударё ва Сирдарё) дарёларнинг қуйи қисмида яшайди.\nАмударё ва Сирдарё сувидан хўжасизларча фойдаланиш оқибатида вужудга келган, Орол денгизи фожеаси бутун Марказий Осиёнинг экологик кулфатига айланганини унутмаслик керак.\nАҳоли томонидан тоза ичимлик сувдан фойдаланиш борасида республикамизда кенг қамровли чора - тадбирлар ишлаб чиқилди ва улкан бунёдкорлик ишлари амалга оширилмоқда.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг БМТ Бош Ассамблеяси 72-сессиясида сўзлаган нутқида Марказий Осиёда сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш, Орол денгизи қуриши муаммоси, қўшни мамлакатлар билан яхши қўшничилик муносабатларини мустаҳкамлаш масалаларига алоҳида эътибор қаратди.\nАмударё ва Сирдарё ҳавзалари сув ресурсларидан фойдаланиш тўғрисидаги конвенциялар лойиҳаларини қўллаб-қувватлашини қайд этди ҳамда халқаро ҳамжамиятни Орол денгизи буткул қуришининг олдини олишга чақирди.\nЮртбошимиз юқори минбардан туриб «Бугунги куннинг энг ўткир экологик муаммоларидан бири – Орол ҳалокатига яна бир бор эътиборингизни қаратмоқчиман. Мана, менинг қўлимда – Орол фожиаси акс эттирилган харита. Ўйлайманки, бунга ортиқча изоҳга ҳожат йўқ. Денгизнинг қуриши билан боғлиқ оқибатларни бартараф этиш халқаро миқёсдаги саъй-ҳаракатларни фаол бирлаштиришни тақозо этмоқда», дедилар.\nХалқаро миқёсида ва мамлакатимиздаги дарёларни ва шу жумладан Зарафшон дарёси сувини экологик соғломлаштириш юзасидан бир қатор аниқ тадбирлар ишлаб чиқилган. Улар жумласига дарё қирғоғида сув муҳофазаси зонасини ташкил этиш ва жадаллик билан уни амалга ошириш. Дарёга ташланаётган барча оқова сувларини назоратга олиш ва уларни кескин қисқартириш, канализация тизимларини мукаммаллаштириш ва шунингдек бактериологик ифлосланишнинг олдини олиш ва уларни кескин қисқартириш ва бошқалардир.\nҲисоб – китобларга кўра 2020 йилга бориб Республикамиз аҳолиси 33 млн. кишига етиши, мавжуд сув захираларининиг ҳажми эса 15-20 % камайиши кутилмоқда.\nХалқаро экологик жамоат ташкилотлари\nва ҳаракатлари билан алоқаларни\nмустаҳкамлаш гурухи рахбари в.б.


ХАЛҚ ВАКИЛИ ИЗЛАНИШДАН ЧАРЧАМАСЛИГИ КЕРАК - Ўзбекистон овози газетаси\nХАЛҚ ВАКИЛИ ИЗЛАНИШДАН ЧАРЧАМАСЛИГИ КЕРАК\nЖаҳон тажрибаси шуни тасдиқлайдики, кучли вакиллик ҳокимияти шаклланмасдан туриб, жамият ҳаётини демократлаштириш осон кечмайди. Чунки вакиллик ҳокимияти фуқаролар хоҳиш-иродасини ифода этадиган, уларни амалга ошириш имконига эга муҳим институт ҳисобланади. Дунё амалиётида депутатлик фаолияти назорат ўрнатиш, сўров юбориш, парламент эшитуви ташкил этиш ва бошқа кўринишларда намоён бўлади. Миллий қонунчилигимизда депутатлик фаолиятини тўлақонли амалга ошириш бўйича қатор қоида ва меъёрлар жорий этилган. Бу жойларда учраётган муаммоларни чуқур ўрганиш ва уларнинг сабабларини бартараф этишда муҳим аҳамият касб этмоқда.\nДепутат аҳоли томонидан давлат ҳокимиятининг олий, маҳаллий вакиллик органларига сайланган ишончли вакилдир. Шунинг учун унинг зиммасида сайловчилар манфаатларини ифода этиш вазифаси туради. Депутат қайсидир масалада мутасадди ташкилотларга сўров юбориш, ижро ҳокимияти фаолияти устидан назорат ўрнатиш, аниқланган масалани халқ депутатлари маҳаллий Кенгаш сессиясида кўриб чиқиш учун таклиф киритиш ва бошқа ҳуқуқларга эга. Тўғри, берилган ҳуқуқ ва ваколатлар кенг, лекин улардан самарали фойдаланиш ўзига хос ва мураккаб жараён ҳисобланади.\nБирор масалани чуқур таҳлил этиш, унинг келиб чиқиш сабабларини ўрганиш керак. Шундан сўнг муаммога бевосита алоқадор ва масъул бўлган тегишли ташкилотларга сўров юбориш, унинг натижаларини умумлаштириш, керак пайтда, уни халқ депутатлари маҳаллий Кенгаш муҳокамасига олиб чиқиш зарур бўлади. Албатта, бу билан масала ҳал бўлиб қолмайди. Мутасадди ташкилот раҳбарининг депутат юборган сўровга жавоби, сессия қарори ижроси устидан депутатлик назоратини ўрнатиш ҳам талаб этилади. Иш шу тартибда изчил йўлга қўйилсагина натижаси ижобий бўлади. Энг муҳими, бирор муаммо ҳал этилади, одамларнинг оғири енгил, сайловчиларнинг эса муроди ҳосил бўлади.\nЎзХДП Марказий Кенгаши ташаббуси билан ташкил этилган семинарда шу масала иштирокчилар диққат марказида бўлди. Сўзга чиққанлар мамлакатимизни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш ҳамда аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлашда депутат ваколати ва имкониятларига тўхталиб ўтишди. Хусусан, депутатлик назорати ва депутат сўрови институтидан самарали фойдаланиш механизмлари, бу борада тўпланган тажриба, хато ва камчиликлар таҳлил этилди. Мазкур йўналишдаги долзарб вазифалар юзасидан таклиф, тавсиялар билдирилди.\n— Халқ депутатлари маҳаллий Кенгашларидаги партия гуруҳларининг давлат бошқаруви органлари устидан назоратини, ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича аниқ таклиф, муқобил дастурларни илгари суриш борасидаги фаолиятини кучайтириш бугун олдимизда турган энг асосий талаблардан биридир, — деди ЎзХДП Марказий Кенгаши раиси ўринбосари Шарбат Абдуллаева. — Шу маънода ҳар бир депутатдан ҳаётимизнинг устувор ва долзарб йўналишларини ўз ичига олган ижтимоий-иқтисодий соҳалар ривожини таҳлил қилиб бориш, ечимини кутаётган масалаларни ҳал этиш учун белни маҳкам боғлаб курашиш талаб этилмоқда. Бу борада депутатлик сўрови институтидан фойдаланишнинг аҳамияти катта, албатта.\n«Халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгаши депутатининг мақоми тўғрисида»ги қонунида депутатнинг ҳуқуқларидан бири сифатида депутат сўрови билан мурожаат этиш ҳуқуқи белгиланган. Депутат сўрови тушунчасига эътибор қаратадиган бўлсак, депутат сўрови — бу депутатнинг тегишли ҳудудда жойлашган давлат ҳокимияти ва бошқаруви органларининг мансабдор шахсларига уларнинг ваколатларига кирадиган масалалар юзасидан асослантирилган тушунтириш бериш ёки ўз нуқтаи назарини баён қилиш талаби кўрсатилган мурожаати ҳисобланади.\nАсосий масала шундаки, депутат кимдир унга мурожаат қилишини кутиб турмаслиги керак. Нимага десангиз, бир кишининг муаммосини ҳал қилиб бериш бошқа-ю, катта бир ҳудуд аҳолисини ўйлантираётган муаммони ҳар томонлама чуқур ўрганиб, масала бўйича депутатлик сўрови юбориш, керак пайтда, уни сессия муҳокамасига олиб чиқиш бутунлай бошқа масала. Шунинг учун маҳаллий Кенгаш депутати унга мурожаат этилган масалани ўрганиш, уни ҳал этиш иши билан чекланмаслиги керак. Муаммонинг келиб чиқиш сабабини ўрганиш, унинг илдизига етиб бориш лозим. Бугун бир кишини ўйлантирган масала, эртага бошқа бир одамни ҳам ташвишга солиши мумкин. Агар масала ҳудуд миқёсида ўрганилиб, унга мутасадди ташкилотлар эътибори кучайтирилса, эришиладиган ижобий натижанинг салмоғи янада ошади.\n— Бугун ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг устувор вазифаларига қаратилган аниқ таклиф ва ташаббуслар билан чиқишда депутатлар фаоллигини кучайтириш давр талабига айланди, — дейди Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати, ЎзХДП фракцияси аъзоси Дилмурод Саъдуллаев. — Бу борада унинг ҳуқуқи, мақоми кенгайтирилди. Улардан фойдаланиш учун, аввало, сайловчилар билан доимий мулоқотда бўлишимиз, одамларнинг кайфияти ва фикрини ўрганиб боришимиз керак, деб ўйлайман.\nҲаёт ўзгариб, кундан-кунга олдимизга янги талаблар қўйилмоқда. Депутат ҳаётни зийрак бўлиб кузатиб бориши, ўйлаши, аҳолини ташвишлантириб келаётган масалаларни ҳал этиш чораларини доимий излаши керак. «Бу муаммо бўйича ҳеч ким мурожаат қилмадику, кимдир мурожаат қилсагина масалани ҳал этишга кўмаклашаман», деган фикрда ишласак, одамларга, тараққиётга нафимиз тегмайди.\n— Яна бир масала. Айтайлик, йўл қурилиши билан боғлиқ муаммо бўйича мутасадди ташкилотга сўров юборилди. Жавобда бу масала ҳудудий дастурга киритилгани қайд этилади, — дейди ЎзХДП Марказий Кенгаши бўлим мудири Боймурод Юсупов. — Депутат расмий жавоб олдим, вазифамни бажардим, деб уни ўз ҳолига ташлаб қўймаслиги керак. Хўш, масала дастурда белгиланган вақтда ҳал этилдими, бу аҳоли эҳтиёжига хизмат қиладими? Шу бўйича назоратни кучайтириш зарур. Шундагина сўров ижобий натижа беради, депутатнинг амалий иши кўринади.\nТадбир сўнггида маҳаллий Кенгашлардаги партия гуруҳлари фаолиятини сифат жиҳатдан янги босқичга кўтариш, ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш дастурларининг ижросини таъминлашда уларнинг ролини кучайтириш, электорат билан ишлашнинг замонавий усулларидан кенг фойдаланиш бўйича партия кенгашлари ва депутатларга аниқ тавсиялар берилди.\nСўнгги йилларда бир қатор қонунларга киритилган ўзгартиш ва қўшимчалар натижасида сиёсий партиялар, депутатларнинг ҳуқуқ ва ваколатлари кенгайди. Ҳар бир депутат яратиб берилган имкониятлардан келиб чиқиб, депутатлик сўрови, ижро ҳокимияти раҳбарлари ҳисоботини эшитиш механизмларидан кенг фойдаланиши зарур. Ҳозир одамлар ислоҳотлар ва уларнинг маъно-мазмуни ҳамда аҳамиятини яхши тушунади, ўзлари сайлаган депутатдан фақат амалий ишларни кутади, керак бўлса, талаб қилишни ҳам билади.


Toyota Қозоғистон бозорида ҳиссасини оширди - Автомобильные новости UZ - Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nСавдо чўғи сўнгги ойларда пасайиб кетганлигига қарамасдан Тойота концерни Қозоғистон автомобиль бозорида ўз мавқеини мустаҳкамлашнинг уддасидан чиқмоқда, деб ёзади “Автостат Инфо”. 2016 йилнинг январь ойида Тойота улуши 18,2 фоизни ташкил этган. Бу ўтган йилги натижадан 0,5 фоизга ортиқдир. Мамлакатдаги энг харидоргир маркалар бешлиги ичида тўрттаси Тойотага тегишли русумлардир. Январь ойида 214та Toyota Camry, 131та Toyota Land Cruiser 200, ҳар бири 98тадан Toyota Land Cruiser ва Toyota RAV4 сотилган. Умумий олганда январ ойида 3328 дона енгил автомобиль сотилган. Бу ўтган йилнинг айни даврига тегишли кўрсаткичдан 76,3 фоизга камдир. - деб хабар бермоқда Carzone.uz нашри.


Молдова шимолидаги данакли мева боғлари совуқдан катта зарар кўрди • EastFruit\nБош саҳифа › Янгиликлар › Молдова шимолидаги данакли мева боғлари совуқдан катта зарар кўрди\nМуаллиф: EastFruit 5 Май 22 4 Май 22 053\nАпрель ойининг иккинчи ўн кунлиги охири ва учинчи ўн кунлиги бошида Молдова Республикасининг айрим шимолий ҳудудларида ўрик, шафтоли, гилос, олча ва олхўри боғлари тунги совуқнинг -9 даражагача бўлган икки тўлқинидан зарар кўрди. Худди шу даврда мамлакат маркази ва жанубида совуқлар анча пасайган, шу боис, кўп йиллик экинлар плантациялари деярли зарар кўрмади.\nЗарар маҳаллий, аммо катта. Шундай қилиб, Окница вилоятининг баъзи аҳоли пунктларидаги плантацияларда, эксперт ҳисоб-китобларига кўра, совуқ натижасида ўрик ҳосилининг 90-100 фоизи, гилоснинг 70-80 фоизи, олхўрининг 40-50 фоизи нобуд бўлиши мумкин. Суғурта компанияларидан фақат биргинасининг ходимлари қайд этишича, дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, 40 дан ортиқ мижозлар, яъни боғдорчилик хўжаликлари 18-20 миллион лей (тахминан 1 миллион доллар) миқдорида суғурта пули олади.\nВазият ниҳоятда ёқимсиз, чунки, зарар кўрган кўплаб фермер хўжаликлари замонавий агротехнологияларни қўлловчи анча-мунча ривожланган хўжаликлар ва яқин ўтмишда машҳур навлардаги данакли мева боғларини барпо этганлардир. Улар, шунингдек, қўшни Украина ва Европа Иттифоқига маҳсулот экспорт қилади. Яъни, нисбатан кичик майдонли Молдова шимолидаги совуқдан зарар кўрган данакли мева боғлари тармоқ экспорт салоҳиятининг салмоқли қисмини таъминлайди.\nЎтган йили ўрик Молдова мева саноатининг кутилмаганда «порлаган» сегменти бўлди. 2021 йилда мамлакат Европанинг 16 давлатига 5,5 минг тоннага яқин ўрик экспорт қилди.


Хоразмлик фаолларимиз партиянинг янгиланган дастури ва сайловолди дастури лойиҳаси бўйича ўз таклифларини билдирди | O'zLiDeP\nХоразмлик фаолларимиз партиянинг янгиланган дастури ва сайловолди дастури лойиҳаси бўйича ўз таклифларини билдирди\nЖойларда бўлгани каби Хоразм вилоятида ҳам O‘zLiDePнинг янгиланган Дастури ва Сайловолди дастури лойиҳаси кенг муҳокама қилинмоқда. Масалан, партиянинг Урганч, Хазорасп, Боғот, Гурлан, Янгибозор туман кенгашларида ташкил этилган тадбирларда ҳам кўплаб таклифлар келиб тушди.\nЯнгибозорлик Солияжон Матякубованинг айтишича, вояга етмаганлар томонидан содир этилаётган ҳуқуқбузарликларни аниқлаш ва уларни олдини олиш мақсадида вояга етмаган фарзанди бор оналарнинг хорижга чиқишларини чеклаш керак.\n–Юртимизда мактабгача таълим муассасаларига қабул қилиш ёши 3 ёшдан 7 ёшгача деб белгиланган. Лекин жойларда ҳали ҳамон ноқонуний тарзда 2 ёшдан ошган болаларни боғчага олиш ҳолатлари учрамоқда. Натижада 80 нафар болага мўлжалланган МТМда 110 нафар бола тарбияланяпти. Бундай салбий ҳолатларнинг олдини олиш учун хусусий боғчаларга қабул қилиш ёшини 2 ёш қилиб белгилаш мақсадга мувофиқдир, – дейди партия фаоли Дилбар Аллаберганова.\n–Маҳаллалар қошида камида 5 йил иш тажрибасига эга психологлар фолиятини йўлга қўйиш таклифини билдираман, – дейди Гурлан туман хотин-қизлар қўмитаси раиси Нурхон Бобожонова. – Чунки бу орқали маҳаллалардаги нотинч оилалар билан индивидуал шуғулланиш, ажримларнинг олдини олиш, жиноятлар сонининг сезиларли даражада пасайишига эришамиз.\nЙиғилишда партия фаолиятига оид бошқа масалалар ҳам муҳокама қилинди.


Британияда тиббиёт ходимлари исён кўтаришди: 125 операция бекор қилинди\nБританиялик тиббиёт ходимларнинг намойишга чиқиши жарроҳлик операциясини кутаётган беморларнинг ҳаётига хавф солди, дейди “Segodnya.ua” нашри. Буюк британиялик ёш тиббиёт ходимлари ойлик маошларининг ўз вақтида тўланишини талаб қилиб, намойишга чиқишди. Бу зудлик билан жарроҳлик операциясини ўтказиш лозим бўлган беморларнинг ҳаётини хавф остига қўйди. Ёш ходимлар намойиш билан банд бўлган пайтда, уларнинг ўрнини вақтинча ёши катта касбдошлари эгаллашган.\n“Бундай узоқ вақт намойиш ўтказиш, беморлар ҳаётига таҳдид солади”, дейди мамлакат соғлиқни сақлаш вазири Жереми Хант. У мамлакат касаба уюшмаси бошлиғи Марк Портерга тиббиёт ходимлари билан учрашиб, барча муаммони бартараф этиш тўғрисида кўрсатма берган.\nЖереми Хант шу билан бирга намойишчиларга ҳам мурожаат қилиб, уларнинг бундай намойишлари беморлар ҳаётига хавф солиши мумкинлигини, шуни инобатга олиб, тезроқ иш жойларига қайтишларини илтимос қилган.\nНамойишга чиққан тиббиёт ходимлари ўзларининг ҳаракатларини дам олиш кунлари ишлаганларига тўланган маошдан норозиликлари билан оқлашган.


Наргиза Бақоева, Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти талабаси:\n– Яқинда Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлари сайловчилар билан учрашувлар ўтказди. Мен ҳам ўзим яшайдиган ҳудуддаги сайлов округидан сайланган депутат билан учрашувларда иштирок этдим. Учрашувдан сўнг депутатнинг сайловчилар билан олиб борадиган ишлари қонунчиликда қандай белгилангани ҳақида ўйлаб қолдим. Менга шу ҳақда тўлиқроқ маълумот берсангиз...\nФеруза Эшматова, Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги ЎзХДП фракцияси аъзоси:\n— Депутат — халқ вакили. Унга одамлар ишонч билдирган экан, демак, у сайловчилар олдида ҳисобдордир. Сайловчилар билан бўлиб ўтадиган учрашувлар эса одамлар ва депутат ўртасида муҳим восита бўлиб, юзма-юз мулоқотларда кўплаб ижтимоий масалалар муҳокама этилади, депутат ўз фаолияти ҳақида ахборот беради. Шу маънода, сайловчилар билан бўлиб ўтадиган учрашув депутат учун ҳам, сайловчи учун ҳам муҳим аҳамиятга эга.\n«Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси депутатининг ва Сенати аъзосининг мақоми тўғрисида»ги қонунда депутатнинг сайловчилар билан, сиёсий партия билан олиб борадиган ишлари баён этилган.\nУнга кўра, депутат ўз округи сайловчилари билан, уни депутатликка номзод қилиб кўрсатган сиёсий партия билан алоқа боғлаб туради, Қонунчилик палатасида уларнинг манфаатларини ифода этади.\nДепутат сайловчилардан тушган мурожаатларни қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда кўриб чиқади, уларни ҳал этиш чора-тадбирларини кўради, фуқароларни қабул қилади. Шунингдек, у вақти-вақти билан, йилига камида бир марта сайловчиларга ўз фаолияти ҳақида ахборот беради.\nСайловчилар билан учрашувлар ўтказиш учун депутатга зарур шарт-шароит яратилади. Ижро этувчи ҳокимият органлари, унинг илтимосига кўра, бино ажратилишини ташкил этади ва депутатнинг сайловчилар билан учрашувлари ўтказиладиган, депутат томонидан фуқаролар қабул қилинадиган вақт ва жой ҳақида фуқароларга хабар беради.


ТУМАНИМИЗ МАКТАБЛАPИДА ЎҚУВ ЙИЛИ ЯКУНЛАНМОҚДА, ЯКУНИЙ ДАВЛАТ ИМТИҲОНЛАPИ ЎТКАЗИЛМАЙДИ - AmuNews.uz - энг сўнгги янгиликлар\nТУМАНИМИЗ МАКТАБЛАPИДА ЎҚУВ ЙИЛИ ЯКУНЛАНМОҚДА, ЯКУНИЙ ДАВЛАТ ИМТИҲОНЛАPИ ЎТКАЗИЛМАЙДИ\nБутун Pеспубликамизда каби туманимиз умумтаълим мактабларида ҳам 2019-2020 ўқув йилида апрель-май ойларида ўқувчилар ўз уйларида туриб, теледарслар орқали ўқишини якунлашмоқда. Ўқувчиларнинг теледарслар бўйича олган билимлари фан ўқитувчилари томонидан интернет тармоғи, ижтимоий тармоқлар, телефон орқали баҳолаб борилди. Мактаб таълими жараёнига интернет тармоғининг кириб келиши яна ҳам тезлашди.\nЖорий йилнинг май ойидан бошлаб тумандаги 40-сонли умумтаълим мактаби ўқувчилар давоматини ва билимини электрон қайд қилиш тизими, кундалик.ком дастурида ишлай бошлади. Бунда барча фан ўқитувчилари, ўқувчилар ва ота-оналарга кундалик.ком тизимида махсус логин пароллар орқали дарслар, уй вазифалари, ўқувчилар жавобларини баҳолаш, кузатиш ва назорат қилиш имкони пайдо бўлди. Янги 2020-2021 ўқув йилидан бошлаб 40-сонли умумтаълим мактабида дарслар жадвали, давомат, баҳолаш, журнал юритиш ишлари тўлиқ тарзда электрон тизимга ўтади.\nЯкуний давлат имтиҳонлари ўтказилмаган ҳолда ҳам 2019-2021 йилдаги 1-, 2-, 3-чорак баҳолари асосида ўқувчилар синфдан-синфга кўчирилиб, битирувчиларга аттестат (шаҳодатнома) берилади. Ҳозирги вазиятдан келиб чиқиб, 2019-2020 ўқув йилидаги умумий ўрта таълим муассасалари битирувчиларига давлат намунасидаги аттестат (шаҳодатнома)ларни электрон шаклда (сканер) битирувчиларга етказилади.\nАттестат (шаҳодатнома) бланкалари республикамизда карантин муддати тугагунга қадар таълим муассасаларида сақланади. Карантин даври якунланганидан сўнг улар ўз эгаларига топширилади.\nУмумтаълим мактаблари 11-синф битирувчилари олий таълим муассасаларига abitur.dtm.uz сайти орқали ҳужжатларни қўл телефон орқали топшириш репетицияси олиб борилмоқда. Бунда ўқувчилар уйида туриб қўл телефони орқали ҳужжат топшириш имконига эга.\nМамлакатимизда коронавирус инфекцияси тарқалишининг олдини олиш ва жиловлаш мақсадида жорий қилинган карантин тартиб-қоидаларига кўра умумтаълим мактаблари ўқувчилари мактабга бормасдан масофадан туриб ўқитилгани – бу таълим-тарбия сусайишига олиб келмайди, аксинча, ўқувчи ёшлар замонавий ахборот коммуникацион технологияларни пухта эгалладилар, улардан фойдаланиш кўникмасига эга бўлдилар.\nБу синовли кунлар ҳам ўтиб кетади. Янги 2020-2021 ўқув йилини ўқувчилар жонажон мактабларида, дўстлари билан ўз синфларида давом эттиришига умид қилиб қоламиз.\nPаҳматилла МАТҚУPБОНОВ, туман Халқ таълими бўлими мудири ўринбосари.\nХАЛҚ ТАЪЛИМИ ТИЗИМИДАГИ ТУБ БУPИЛИШЛАP ЁШЛАPНИ БАPКАМОЛ ҚИЛИБ ТАPБИЯЛАШГА ХИЗМАТ ҚИЛАДИ


Мўғул татар қиссаси 10 -қисм - IslamHouse.com\nМўғул татар қиссаси 10 -қисм ()\nУшбу дарс қуйидаги мавзуларни ўз ичига олади: Ҳулагунинг Аббосийлар хилофатига жанг учун тайёргарлиги; Пойдеворни мустаҳкамлаш; Арманистон подшоси билан аҳдлашув; Насроний подшоликлари билан аҳдлашиш ҳаракати; Баъзи мусулмон амирликларининг келишуви;\nМўғул татар қиссаси 10- қисм\nҲулагунинг Аббосийлар хилофатига жанг учун тайёргарлиги\nАрманистон подшоси билан аҳдлашув\n– Аллома Ибнул Асир –раҳимаҳуллоҳ–нинг оламдан ўтиши;\n– Мўғуллар Арманистон, Грузия, Чеченистон ва Доғистонни забт этиши;\n– Ғарбга мўғул юриши;\n– Украина, Польша, Венгрия, Словакия ва Хорватияга мўғуллар истелоси;\n– Ҳижрий 639 йилда оламнинг аҳволи;\n– Гуюк ибн Ўқтой хоқон бўлган кезларда мўғул босқинининг тўхташи;\n– Мангухоннинг бош бўлиши;\n– Мангухоннинг давлат бошқарувидаги ёрдамчилари, каби мавзуларни зикр қилган эдик.\nҲулагунинг қаршисида Ислом давлати тургани учун, унинг асосий адовати Ислом ўлкаларига бўлди. Гўё бутун нафрати Ислом умматига қаратилгандек, асосан мусулмонларнинг қонини тўкди ва энг қаттиқ зарбани мусулмонларга берди. У –унга Оллоҳнинг лаънати бўлсин– Дўқуз хотун исмли насронияга уйланган бўлиб, бу хотиннинг мусулмонларга адовати чексиз эди. Мўғул ва насроний адоватлари жамланиб, нафрат ўти Аббосийлар хилофати, Шом ва бошқа мусулмон диёрларига сочила бошлади. Ва лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллааҳ.....\nМўғул давлатининг ғарбий бўлаги Ҳулагуга топширилгандан сўнг, у Форс минтақасига ўрнашди ва Аббосийлар хилофатини ағдариш учун тадбирини кўра бошлади. Мўғулларнинг тайёргарлигига нисбатан мусулмонлар деярли ҳозирлик кўрмадилар, десак янглиш бўлмайди. Дунё аҳлидан, нусрат сабабларини ушласа -гарчи у кофир бўлса ҳам- унга ғалабанинг берилиши ва нусрат сабабларидан узоқ бўлса -мусулмон бўлсада- унга мағлубиятнинг битилиши, Оллоҳ азза ва жалланинг ўзгармас қонунларидан биридир.\n"Ким (фақат) шу ҳаёти дунёни ва унинг зебу зийнатларини истайдиган бўлса, уларга қилган амалларини(нг ажр-мукофотини) шу дунёда комил қилиб берурмиз ва улар бу дунёда зиён кўрмайдилар"\nҲулагу ҳижрий 649 йил/мелодий 1251 йил мўғул империясининг ғарбига қўмондон бўлганидан бошлаб катта тайёргарлик кўрди. Аббосийлар хилофатига нисбатан туйган нафратининг чексизлиги, хилофатнинг бисотидаги мол-мулкка иштиёқи ҳамда армиясининг етарли эканлигига қарамай, ҳужум қилишга шошилмади. Беш йил ҳижрий 649-654/мелодий 1251-1256 йиллар сабр билан ҳозирлик кўрди.\nҲулагу беш йил давомида тўртта асосий масала билан банд бўлди:\nБиринчи масала: Инфрастуктурага (пойдеворга) эътибор. Хитойдан келувчи ҳарбий мадад узлуксиз- лигини таъминлаш. У бунинг учун қуйидаги ишларни амалга оширди:\n1. Тожикистон, Афғонистон, Форс ва бошқа кўпгина минтақалардаги тоғли ҳудудлар ва узоқ масофадан мўғул армияси бемалол келишини таъминлаш мақсадида, Хитой билан Ироқ орасидаги барча йўлларни тузатишга киришди.\n2. Йўллардаги барча дарёлар устига катта кўприклар қурдириб, бу кўприкларга мўғул аскарларини қўриқчи қилди. Жумладан, Сайҳун ва Жайҳун дарёларига ҳам кўприк қурилди.\n3. Хитой-Боғдод йўналишида қурол-аслаҳалар транспортировкаси учун улкан супертанкерлар (кемалар) ҳозирлади.\n4. Хитойдан Ироққача бўлган минтақалардаги ҳар бир шаҳар ва марказий жойларга қўшимча мўғул ҳарбий кучларни йўллади.\n5. Сўнгра жуда ажабланарли ишга қўл урди, бунинг асосида ўткир заковат ётади. Хитойдан Боғдодгача бўлган йўллар атрофини ўт-ўланлар ўсиб-униши ва от-уловларига ем-хашак бўлиши учун чорва ҳайвонларидан холи қилди. Бу уларнинг от уловларига ем-хашак олиб юрмаслик учун қилган ишлари эди. От ва бошқа уловларга ем-хашак, автомобилга нисбатан ёқилғи манзилатида, ҳатто ундан-да юқорироқ ўринда туради, чунки отлар ёқилғусиз қолган техника каби ҳаракатсиз ётавермайди, нобуд бўлишдан қутулганлари эса урушга ярамайди.\nБиз енгилгина санаб ўтганларимиз, йўлларни тўғрилаш, кўприклар қуриш, йўл атрофларидан чорва ҳайвонларни тозалашга бир неча йиллар кетди.\nСиёсий ва дипломатик тайёргарлик\nИккинчи масала: Сиёсий ва дипломатик тайёргарлик. Мўғуллар ўша вақтда ер юзидаги мавқеи баланд давлатлар билан сиёсий битимлар тузишга киришди. Бу мўғуллар сиёсатидаги катта бурилиш бўлиб, кўп меҳнат ва вақт талаб қилар эди, чунки мўғул давлати барпо бўлганидан буён бирорта сиёсий ҳамкорлик ва дипломатик келишувга қўл урмаган эди. Бу ишга шахсан мўғул хоқони Мангухоннинг ўзи бош-қош бўлди. Ҳижрий 647 йил/мелодий 1249 йил Думётни (рус. Дамьетта) эгаллаган, ҳижрий 648 йил/мелодий 1250 йил машҳур: "ал-Мансур" ва "Фарискур" жангларида мағлубиятга учраган, асирга тушиб, катта миқдордаги пул эвазига жонини қутқарган Франция қироли Людовик IX, ҳижрий 651 йил/мелодий 1253 йил Мангухонни мусулмонлар зиддига бирлашишга чақириб, янги делегация йўллайди. Делегацияга Францискалик роҳиб Уильям Робрук (William Rubruck) бош вакил этиб тайинланган эди. Мангухон билан бу роҳиб қайсидир жиҳатдан келиша бошлади, лекин ҳамкорлик том маънода амалга ошмади. Чунки Мангухон келишув нималигини ва ғарб сиёсатига хос мулозаматни билмайдиган, тик сўзлайдиган киши эди. Шунингдек, Европаликларга хос мунофиқликнинг бирор кўриниши, бошқаларни ўзига ром қилиб, қўйнига кириб олиш, ортида нафратни яширувчи қалбаки табассумни билмасди. Балки жуда содда ва очиқ, истагини бевосита баён қилувчи инсон эди. У келишувнинг аввалини қуйидаги сўзлар билан бошлади: "Мен оламда ўзимдан ўзгани бош бўлишини қабул қилмайман, менинг назаримда дўст калимаси фақат менга итоатда бўлган, сўзимни икки қилмайдиган, дўстлиги ва итоатини эълон қилган кишидир. Душманим эса, менга қарши жанг қиладиган, менга итоат этмайдиган кимсадир".\nУ оддий сиёсат, оламда ягона қутбли сиёсатга тарғиб қилди, яъни оламни иккига: итоатдаги ҳамкор давлатлар ва итоатсиз рақобатчи давлатларга ажратди. Людовик IX нинг вакили Уильям Робрук Қорақурумда 5 ой турди, сўнгра Людовик IX билан кўришиш учун Шомга Акко шаҳрига қайтди. Якка ҳокимлик шарти асосида ҳамкорлик қилиш, Франция қироли Людовик IX га маъқул келмади, мўғуллар ва Европа насронийлари ўртасидаги дастлабки келишув барбод бўлди. Бу битим гарчи охрига етмаган бўлсада, Мангухоннинг келишувга илк ҳаракати эди.\nҒарбий Европа насронийлари ва подшолари Мангухонга тобе бўлиш шарти билан ҳамкорлик қилишни рад этишди. Лекин бошқа подшолар буни қабул қилди, жумладан, насроний Арманистон давлатининг подшоси Ҳайсум (рус. Хетум I) Мангухон истаганидек, унга итоатда бўлиш шарти билан ҳамкорлик қилишни фикр қилди. Арманистон подшоси мўғулларнинг не қадар қувватга эгалигини билибгина қолмасдан, уни амалий суратда кўрган эди ҳам. Арманистон мўғуллар томонидан икки марта: биринчи гал Чингизхон, иккинчи марта Ўқтой томонидан ишғол этилган эди.\nШунингдек, у давлатининг кучсизлиги, баҳайбат мўғул давлатига умуман бас кела олмаслигини яхши биларди. Арманистоннинг ер майдони 30 минг км2 дан ортмайди, яъни Миср давлатининг иккита вилоятича келади. Устига-устак, Арманистон давлати бир томондан мўғуллар, бошқа тарафдан мусулмонлар қуршовида эди.\nУ мўғулларга ҳозир итоат этмаса, эртага бунга мажбур бўлади, лекин унда аҳвол бошқача бўлиши турган гап. Мўғуллар Ироқ ва Арманистонга бостириб кирганда, фурсат қўлдан кетган ва подшо мулкидан ажралган бўлади. Бу фикрлар, подшо Ҳайсум (рус. Хетум I)ни Европалик насронийлар каби делегация жўнатмасдан, шахсан ўзи мўғуллар пойтахти Қорақурумга (рус. Каракорум) Мангухон билан кўришиш учун боришига ундади, – дейди Роғиб Сиржоний. Доктор Шафиқ Жосирнинг хабар беришича, кичик Арманистон подшоси Ҳайсум мўғуллар пойтахти Қорақурумга ҳижрий 645-646/мелодий 1247-1248 йиллар Мангухоннинг ҳузурига укаси Симбадни(Смбат) бош қилиб делегация юборади. Сўнгра мўғул хоқони билан дўстлашмоқчи эканлигини таъкидлаш мақсадида, делегациянинг ортидан шахсан ўзи мўғуллар пойтахтига йўл олади. Мангухон насронийлар билан дастлабки битим амалга ошмаганидан ғазабнок бўлган ва шунинг учун сиёсат йўллари, чиройли сўзларни ишлатишни ўрганишга киришган эди. Мўғул хони Ҳайсумни тантанавор, мулозамат билан расмий тарзда қаршилади. Гарчи, бу подшо ва хизматкор мулоқоти бўлсада, унинг ҳурматини жойига қўйиб, унга подшога лойиқ муомалани кўрсатди. У иккиси ҳам қаршисида ким турганини яхши билар, фақат сиёсий расмиятчилик юзидан бир-бирларига мулозамат кўрсатаётган эдилар. Арманистон подшоси шарафига берилган катта базмдан сўнг, Ҳайсум ўзини Мангухоннинг хизматида эканлигини эълон қилди, Мангухон эса, унга порлоқ келажак ваъдаси ва катта совға-саломлар инъом қилди. Бу билан, у Ҳайсумнинг дўстлиги ва тобеълигини сотиб олган эди. Мангухон унга фалонни қилсан, писмадонни бажарасан, демай, унинг ҳурматини жойига қўйди ва ҳадиялар берди. Жумладан, қуйдагиларни ҳам берди:\nБиринчи: Ҳайсум (рус. Хетум I)нинг шахсий мулки омонлиги, бу нарса подшо учун энг муҳим ишлардан бири эди.\nИккинчи: Мамлакатдаги барча черков ва монастирларни солиқдан озод қилди. Ҳолбуки, мўғуллар ҳаммага солиқни баробар солган эди.\nУчинчи: Арманларга мусулмон Салжуқийлар томонидан фатҳ қилинган шаҳарларни қайтариб олишларида ёрдамчи бўлишини ваъда қилди. Арманлар ва Туркиядаги Салжуқийлар ўртасида узоқ тарихлар совуқ урушлар бўлиб келган эди.\nТўртинчи: Мангухон Арманистон подшоси Ҳайсумга Ғарбий Осиё ишларида катта маслаҳатчи мансабини тақдим қилди.\nМўғул хоқонининг насроний подшога илтифоти замирида бир неча сабаблар бор эди:\nБиринчидан: Мусулмонларга уруш қилишда Арманистон подшоси малакасидан фойдаланиш. Зеро, арманлар ва мусулмонлар ўртасидаги душманлик алоқалари анчагина қадимий эди. Арман подшоси Мангухонга мусулмон ўлкалари ва ундаги шарт-шароитлар хабарини оқизмай-томизмай айтиб берди. Бу эса, Ислом ўлкаларининг босиб олинишида етакчи рол ўйнаши турган гап эди.\nИккинчидан: Мўғуллар кенг Ислом диёрларини бошқаришда ўша ўлканинг ўзидан ёки қўшнисидан бўлган айғоқчиларга муҳтож эди. Бу эса, у минтақадаги халқларнинг тилини топиш имконини берар эди.\nУчинчидан: Мўғулларнинг бу қадами, ғарбдаги насронийлар билан янгидан келишувлар тузишга қурилган кўприк эди, чунки Арманлар ғарблик насронийлар каби католик эътиқодида эди. Келажакда, Арманистон подшоси мўғуллар ва ғарбий Европа ўртасида ишончли вакил бўлиши эҳтимолдан холи эмасди. Зотан, мўғуллар билан ғарбий Европа орасида қора кунлар юз берган ва милионларча насронийлар мўғуллар қиличидан ўтказилган эди. Мангухон Аббосийлар хилофатини батамом яксон қилиш илинжида, насронийлар билан алоқаларни тиклаш орзусида бўлди.\nТўртинчидан: Мўғуллар билан Арманистон мамлакати алоқалари ва ҳарбий амалиётларининг бирлашиши, мусулмонлар маънавиятига қаттиқ таъсир қилиши турган гап эди. Бинобарин, мўғуллар билан жанг қилиш бошқа, бирлашган кучларга қарши жангга кириш бутунлай бошқа нарсадир. Бирлашиш калимасининг ўзиёқ, инсонлар руҳиятига ўзгача таъсир этади. Шу сабабдан, бирлашган армия, деб ном қозониш мақсадида қувватли давлатлар эътиборга молик бўлмаган давлатлар билан ҳамкорлик қилади.\nБешинчидан: Арманистонга Ислом диёрларида баъзи хатарли ишларни амалга ошириш вазифаси юкланди. Мўғуллар ўзларига тегишли ҳаракатларни баъзисини арманларга топширди, яъни муҳим ишларни арманлар воситасида амалга ошира бошлади. Кўриб турганимиздек, мўғуллар бу келишувдан ҳеч нарса йўқотмади.\nОламдаги буюк давлат бошлиқлари ҳам, номигагина бошлиқ номини олиб юрган эътиборсиз кичик давлатлар билан шартнома ва битимлар тузади, сўнгра уларга, яъни кичик ва кучсиз давлат президентларига катта ваколатлар беради. Баъзан, мўғуллар каби бу подшоларга мўғул давлатининг ғарбий Осиёдаги катта вакили ёки содиқ подшо, ҳамкор давлат ёки давлатлар аро қадрдонлик алоқалари ва бошқа бирор бир қийматга эга бўлмаган фахрий лақабларни қўйишади. Бироқ, воқеъда ҳақ-ҳуқуқлар фақат кучлилар томонидан тайин қилинади.\nХуллас, Арманистон подшоси Ҳайсум (рус. Хетум I), кўнгли тоғдек бўлиб, фахр билан юртига қайтди. Халқи олдига халоскордек гердайиб келди, чунки у ҳамкорлик сиёсати ила мамлакатини қаҳрли мўғул бўронидан асраб қолган эди.\nНасроний подшоликлари билан аҳдлашиш ҳаракати\nЮқорида зикр қилинган ҳодисалар мўғул давлатининг сиёсий ва дипломатик ҳаракатларидан бўлиб, биринчи салиб делегацияси мувофақиятсиз якун топган, аммо Арманистон подшоси билан эса алоқа ўрнатилган эди. Мангухон Шомдаги салибчи амирлар билан ҳамкорлик қилишни режа қилди.\nШом ва Туркия ҳудудларида, жумладан, Антиохия (рус. Антакья), Тарабулус (рус. Триполи), Сайда (рус. Сидон), Ҳайфа, Акко ва бошқаларда католик насронийларининг амирлик ва подшоликлари мавжуд эди. Мангухон бу амирликлар билан тил бириктиришни истади. Сабаби, Туркия ва Шом минтақаларидаги мусулмонларни насронийлар билан банд қилиб, уларни Аббосийлар хилофати ҳимоясидан чалғитиш эди. Шу сабаб Мангухон салиб амирликларини қитиқлаб қўйиш ва уларни оёққа турғизиш учун Арманистон амири Ҳайсум (рус. Хетум I)ни улар билан иттифоқчилик тузишга жўнатди.\nМўғул хони Шомдаги салиб амирларига Аббосийлар хилофатини ағдаришда кўмаклашсалар, уларга ҳадия тариқасида Байтул Мақдисни туҳфа қилишини ваъда қилди. Байтул Мақдис мўғулларнинг қўлида тургандай гўё! Маълумингизки, Байтул Мақдис ҳижрий 626/мелодий 1229 йил Шомдаги мусулмонлар томонидан салибчиларга таслим этилган эди. Сўнгра у ҳижрий 643/мелодий 1245 йил ўша вақтлардаги Миср подшоси Нажмуддин Айюб қўли билан озод қилинган эди.\nАнтиохиянинг кинязи Буҳманддан (рус. Боэмунд VI) бошқа Шом амирлари мўғуллар билан ҳамкорлик қилишга тараддудланди. У эса, шу заҳоти мўғуллардан келган таклифни қабул қилиб, мўғуллар сафига қўшилди. Қолган амирлар эса, икки сабаб билан мўғуллар таклифига рад жавобини беришди:\nБиринчи сабаб: Мўғулларнинг ҳеч қандай аҳдга вафо қилмаслиги, ўзларини текин сотиб олиниши ва арзимаган нарсага қурбон қилиниши мумкинлигини билганлари бўлса,\nИккинчи сабаб: Улар ўзларини мусулмонларнинг қалбларида душман сифатида барҳаётлиги ва мўғулларнинг хатари билан мусулмонларнинг хатари баробар ёки мусулмонларники ундан ҳам яқинроқлигини билганлари сабаб, мўғуллар билан ҳамкорликни рад қилдилар. Шунингдек, улар мўғуллар ва мусулмонлар орасидаги жанг ниҳояси, яъни қайси томон ғолиб бўлишини кутишни ва дарҳол, ғолиб томонга қўлини чўзишни фикр қилдилар. Улар буни сиёсат деб атадилар.\nМангухон Шом ва Ироқдаги амирликлардан ташқари, Ислом давлати қошида яшовчи омма насронийлар билан иттифоқчилик қилишга ҳаракат қилди. Бу иттифоқчилик расман эълон қилинмади, бироқ бу ҳамкорлик насроний ва пастирлар (қавмга раҳбарлик қилувчи руҳонийлар)нинг катталари билан махфий тарзда бўлди. Бу Ислом давлати ичига мўғулларнинг кириши ва хабарларни мўғулларга, мўғуллардан уларга келишини осонлашишини таъминлади.\nМангухон Ироқ ва Шомдаги насроний бошлиқларга, жумладан, Боғдоддаги бош париарх (православие черковининг бошлиғи) билан алоқа ўрнатди. Сўнгра у Гурж (Грузия) мамлакати билан мусулмонларга қарши келишув тузди. Ваҳолангки, мўғуллар уларнинг бошига қора кунларни солган –яъни Гурж мамлакатини 3 марта вайронага айлантирган эди–, лекин мусулмонлар билан ақийдавий адовати борлиги сабаб, ўз фойдасини кўзлаб, улар мўғуллар билан ҳамкорлик битимини имзолади. Зеро, Оллоҳ таоло улар хусусида шундай дейди:\n"Улар қўлларидан келса то динингиздан қайтаргунларича сизлар билан уришаверадилар"\nБаъзи мусулмон амирликларининг келишуви\nСўнгра мўғуллар баъзи мусулмон амирлар билан иттифоқчилик тузди. Мангухон уларни менсимаганидан бевосита ўзи аҳдлашмасдан, Ҳулагуни вакил қилди. Бу амирлар Муаззом, Ашроф, Азиз, Саъид каби ўзларига умуман муносиб бўлмаган буюк лақабларга эга эдилар, яъни бу лақаблар уларга ҳайф эди. Заиф мусулмон амирлар кучли мўғуллар олдига чопиб келишди.\n"Бас, Сиз дилларида мараз бўлган кимсалар: «Бизга бирон бало етишидан қўрқамиз», деган ҳолларида улар (кофирлар) томонга шошаёт- ганларини кўрасиз. Шояд, Оллоҳ мусулмонларга ғалаба берса ёки ўз ҳузуридан (бу мунофиқ кимсаларни шарманда қиладиган) бирон ишни келтириб, улар ичларида яширган нарсаларига надомат қилувчиларга айланиб қолсалар"\nМосулнинг амири Бадруддин Луълуъ ва Форс минтақаси амирларидан Отабек Абу Бакрлар Ҳулагу билан аҳдлашди. Бу билан курдлар истиқомат қиладиган Ироқнинг шимолий минтақаси, мўғулларга Боғдоднинг шимолидан бемалол кириши учун йўл очиб берадиган бўлди. Туркия минтақасидаги Салжуқий султонлар Иззуддин Кай Ковус II ва Рукнуддин Қилич Арслон IV Ҳулагуга қўл бердилар. Улар мўғул лашкари Туркия ҳудудларидан Ироққа кириши учун йўл очиб беришга келишдилар.\nЖумладан, Ҳалаб ва Дамашқнинг амири Носир Юсуф, Ҳимснинг амири Ашроф Айюбийлар мўғуллар билан ҳамроклик битимларини туздилар. Носир Юсуф Салоҳиддин Айюбийнинг невараси бўлсада, у киши –раҳимаҳуллоҳ–га ахлоқ, шижоъат, чавондозлик ва бошқа хислатларда мутлақо ўхшамас эди. Пасткашликда шу даражага етдики, ҳатто Ислом умматини парчалаб ташлаш учун шайланаётган мўғуллар сафига қўшилишикка рози эканини билдириб, ўғли Азизни Ҳулагунинг ҳузурига йўллади.\nМўғуллар Ироқнинг ҳамма томони –шимоли, ғарби, шарқи–дан ўраб оладиган даражадаги қувватга молик бўлдилар. Бу келишувлар, ўша вақтдаги мусулмонларнинг руҳияти ва маънавиятини даҳшатли кўринишда тубанликка юз тутганидан далолат эди. Омма мусулмонлар бу сотқин амирларнинг қилмишларига гувоҳ бўлганларида, уларнинг мўғулларга қарши оёққа туриш, сафларни бирлаштириш, йўлбошчиларга бўлган ишончлари тамоман синди.\nМусулмонларнинг бу иттифоқчиликлари ҳарқанақасига катта жиноят эди. Мўғул-татарлар Аббосийлар саройигача кириб келишди, яъни халифа Мустаъсим Биллаҳдан кейинги мақомдаги, хилофатнинг иккинчи одами, вазирларнинг каттаси Муаййиддин Алқамийгача етиб келдилар. Бу вазир рофизийлардан бўлиб, иғвогар, бузғунчи, ярамас киши эди. У икки халифа Абу Бакр Сиддиқ ва Умар –разияллоҳу анҳумо–ларни халифалигини тан олмас, суннатни ва суннийларни ҳаддан ташқари ёмон кўрар, кўргани кўзи-ю отгани ўқи йўқ эди. Лекин унинг суннийлар хилофатида бундай юқори мансабга кўтарилгани жуда ажабланарлидир. Бу эса, халифа Мустаъсим Биллаҳнинг калта фаҳм, нодонлиги ва ёмон сиёсатчи эканини кўрсатади.\nАбу Саид ал-Худрий –разияллоҳу анҳу–дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ –саллоллоҳу алайҳи ва саллам–: "Оллоҳ бир халифани тайин этса, албатта, унинг икки тур битонаси-энг яқинлари бўлади: бири яхшиликка буюриб, унга далолат қилади; иккинчиси эса, ёмонликка буюриб, унга тарғиб қилади", дедилар.\nЯнада ёмонроғи, бу фосид вазир бир-икки ой ёки бир-икки йил вазирлик қилмагани, балки ҳижрий 642-656 йиллар давомида 14 сана, яъни хилофат ағдарилгунича ўз мақомида турганидир. Маълумин- гизки, халифа Мустаъсим Биллаҳ ҳижрий 640 йил тахтга ўтирган, ундан икки йил ўтар-ўтмас бу кимса вазир бўлган эди.\nҲулагу Муаййиддин Алқамийга боғланди, мўғул қўшинларини Боғдодга осонгина киришида унинг разил таклифларидан фойдаланишга келишди. Ҳулагу буларнинг муқобилига Аббосийлар хилофати ағдарил- гандан сўнг, унга Боғдоднинг бошқарув курсисини ваъда қилди. Кўриб турганимиздек, разил бош вазир мансабидан "унумли фойдаланган" эди.\nУшбулар, Мангухон ва Ҳулагунинг 5 йилга чўзилган дипломатик ва сиёсий ҳатти-ҳаракатлари эди. Насронийлардан Арманистон, Грузия подшолари, Шомдаги биргина Антиохия амири, Шом ва Ироқдаги омма насронийлар билан, мусулмонлардан баъзи амирлар ва хоин вазир Муаййиддин Алқамий билан иттифоқчилик алоқалари ўрнатилган эди.\nБундан сўнг мўғуллар нима қилишга қарор қилди? Хилофат ва халифани қандай кунлар кутиб турибди? Бу каби саволларга келажак дарсларимизда жавоб топамиз, иншааллоҳ.\nВаллоҳу таъала аълам.\n Рошидудин "Жомиъут-таварих" (2-жилд, 1-қисм, 23, 27-бет)\n Маҳмуд Шокир "ат-Тарихул Исламий" (6-жилд, Аббосийлар давлати, 2-қисм, 336-бет), Доктор Али Муҳаммад Саллабий "ал-Мўғул байнал-интишор вал-инкисор" (185-бет)\n Рошидудин "Жомиъут-таварих" (2-жилд, 1-қисм, 235, 237-бет)\n Доктор Шафиқ Жосир Аҳмад Маҳмуд "VII-VIII-асрларда мусулмонлар зиддига мўғуллар ва насронийлар ўртасидаги келишувлар ва унинг таъсири" (1/7), Доктор Али Муҳаммад Саллабий "ал-Мўғул байнал-интишор вал-инкисор" (185-бет)\n Доктор Али Муҳаммад Саллабий "ал-Мўғул байнал-интишор вал-инкисор" (185-бет)\n Доктор Шафиқ Жосир Аҳмад Маҳмуд "VII-VIII-асрларда мусулмонлар зиддига мўғуллар ва насронийлар ўртасидаги келишувлар ва унинг таъсири" (1/7)\n Ибн Касир "ал-Бидаяту ван-Ниҳоя" (17/173)\n Доктор Али Муҳаммад Саллабий "ал-Мўғул байнал-интишор вал-инкисор" (194-бет), Рошидудин "Жомиъут-таварих" (2-жилд, 1-қисм, 240-бет)\n Доктор Али Муҳаммад Саллабий "ал-Мўғул байнал-интишор вал-инкисор" (205-бет), Рошидудин "Жомиъут-таварих" (2-жилд, 1-қисм, 240-бет)\n Доктор Али Муҳаммад Саллабий "ал-Мўғул байнал-интишор вал-инкисор" (326-бет)\n Доктор Али Муҳаммад Саллабий "ал-Мўғул байнал-интишор вал-инкисор" (350-бет)\n Бухорий ривояти (7198 ва 6611)\n Ибн Касир "ал-Бидаяту ван-Ниҳоя" (17/260)\n Ибн Касир "ал-Бидаяту ван-Ниҳоя" (17/273)\nАндалус фатҳи Қисм 6\nОли Имрон сурасининг тафсири 3: (1)\nТаҳорат китоби: Ит ичган ва ялаган идишнинг ҳукми Муҳаррир: Абу Абдуллоҳ Шоший\nPDF - Мўғил татар қиссаси 10-қисм - 209.2 KB\nDOC - Мўғил татар қиссаси 10-қисм - 2.9 MB\nPDF - Mobile - Мўғил татар қиссаси 10-қисм


АҚШнинг Ўзбекистонга тайинланаётган янги элчиси юртимизга қандай миссия билан келмоқчи? - Халқ сўзи\nАҚШнинг Ўзбекистонга тайинланаётган янги элчиси юртимизга қандай миссия билан келмоқчи?\n19:27 24 Август 2018 Сиёсат\nУзоқ йиллар давомида АҚШнинг Марказий Осиёга нисбатан сиёсатида муҳим роль ўйнаб келган Даниел Розенблум яқин орада Тошкентда янги элчи сифатида иш бошлаши кутилмоқда. 23 август куни у АҚШ Сенати қошида сўзлаб, ўз мақсадларини тушунтирди. Энди у Сенат тасдиғидан ўтиши керак.\n“Бутунлай суверен Ўзбекистон ким билан қандай ҳамкорлик қилишни эркин танлай олиши Америка манфаатлари учун хизмат қилади”, — деди Розенблум қонунчилар олдида сўзлар экан.\nУнинг фикрича, эркинлик ва қонун устуворлиги Ўзбекистонни ёрқин келажак томон етакловчи энг муҳим омиллардир.\nРеспубликада Президент Шавкат Мирзиёев бошчилигида кенг қамровли ислоҳотлар бошланган. Уларнинг ижобий натижалар бериши учун АҚШ ўз ҳиссасини қўшиши, Ўзбекистон халқини яқиндан қувватлаши керак, деди дипломат.\nХўш, Розенблум фаолияти давомида нималарга алоҳида эътибор қаратмоқчи? Булар қуйидагилар:\n1. Афғонистонда тинчликни таъминлаш, минтақа хавфсизлигини ҳимоя қилиш, халқаро муаммоларга қарши курашда фаоллик кўрсатиш.\n2. Ўзбекистонда ислоҳотлар жадаллашиши йўлида ҳаракат қилиш. Ҳозиргига қараганда барча жабҳаларда кўпроқ мадад кўрсатиш.\n3. АҚШ хусусий секторини жалб этиб, инвестиция қилиш учун зарур шароит яратилишида кўмаклашиш.\n4. Инсон ҳуқуқлари ва эркинликни тарғиб қилиш. Ижобий ўзгаришларни олқишлаб, камчилик ва муаммоларни конструктив тарзда танқид қилиб, тизим яхшиланишига ҳисса қўшиш.\n5. Икки халқни яқинлаштириш — турли алмашинув дастурлари, маданий ва илмий программалар орқали ёшларга имкониятлар яратиш, ҳамжиҳатлик ва ўзаро ҳамкорликни мустаҳкамлаш.\nРозенблум 2014 йилдан бери АҚШнинг Марказий Осиёга нисбатан дипломатиясига бош-қош эди. Унгача Давлат департаментида турли бошқа лавозимларда ҳам минтақа, хусусан Ўзбекистон билан ишлаган.\nКасаба уюшмалари ва меҳнат ҳуқуқлари бўйича ҳам тажриба эга, чунки бу йўналишларда ҳам хизмат қилган.\nРозенблум АҚШнинг нуфузли Ел ва Жонс Хопкинс университетларини битирган. Огаё штатидан зиёли оиласидан чиққан. Оилали, икки фарзанди бор.\nВашингтондан «Халқ сўзи» учун «Америка овози» мухбири\nНавбаҳор ИМАМОВА махсус тайёрлади.


КЕЛАЖАК УЧУН ОВОЗ БЕРАМАН » "Bulung‘ur hayoti" gazetasi\nКЕЛАЖАК УЧУН ОВОЗ БЕРАМАН\nGazeta: admin Қўйилган сана: 22-10-2021, 11:45 Рукун: СИЁСАТ / ЖАМИЯТ Кўрилди 0\nҲар бир миллат, мамлакатнинг эртаси, келажак тақдири ёш авлоднинг қўлида. Шу сабабли, ёшларнинг сиёсий ижтимоий жараёнларда фаоллиги катта аҳамиятга эга. Яқинда ўн саккизга кирдим. Қўлимга фуқаролик паспортини олганимга ҳали ҳеч қанча бўлмади. Паспортли шахсга айланишнинг ўзи кишига ғурур бахш этаркан.\nТобора яқинлашаётган Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловида “Бешкуви” МФЙда жойлашган 241-сайлов участкасидан овоз бераман. Олдинги сайловларда ота-онам, ака-опаларим шахсини тасдиқловчи ҳужжати билан кетишса, ҳавас билан боқиб қолардим. Бугун мен ҳам сайловчилар сафидаман. Шунинг учун номзодларнинг таржима ҳоли, сайлов олди дарсурлари мен учун қизиқ. Ҳар бир номзоднинг ОАВ ва интернет тармоқларидаги чиқишлари, маърузалари билан танишиб боряпман.\nБулунғур туман ҳокимлиги ва Ёшлар ишлари агентлиги ҳамкорлигида “Менинг овозим аҳамиятга эга”, “Мен сайловда фаол иштирок этаман” каби мавзуларда тарғибот тадбирлари ташкил этилди. Бу каби тадбирларда мутахассислар бундай имкониятлардан, хусусан, Бош қомусимизда белгилаб қўйилган сайлаш ҳуқуқидан самарали фойдаланишга чақирди. Муҳими эса - муносиб номзодни танлай олишимиз.\nМен, Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловида ўз фикрим, мустақил фуқаролик позициям билан мамлакатимизнинг янада гуллаб-яшнаши, ўзим каби ёшларнинг келажаги учун овоз бераман!\nСАЙЛОВ ЯҚИН, ҲОЗИРЛИК ПУХТА\nПРЕЗИДЕНТ САЙЛОВИ –КЕЛАЖАК ТАНЛОВИ


Тожикистоннинг Рашт водийсида яна отишма рўй берди\nЎтган ойда Душанбеда 25 маҳбус қочганидан бери Тожикистоннинг турли минтақаларида хавфсизлик чоралари кучайтирилган.\n19 сентябр куни эрталаб Ғарм туманидаги Камароб довонида ҳукумат аскарлари номаълум гуруҳ томонидан ўққа тутилган. Бир неча соат давом этган отишма натижасида уч аскар ҳалок бўлган ва яна икки киши яраланиб, туман касалхонасига ётқизилган.\nТожикистон шарқидаги Ғарм туманининг Камарова довонида 19 сентябр эрталаб ўқ овозлари эшитилган.\nБу борада Ғарм туманидаги маҳаллий аҳоли Озодликнинг тожик хизматига хабар қилди.\nУларнинг айтишича, 19 сентябр эрталаб Камарова довонидаги Шулмак ва Шулеи қишлоқларида жойлашган ҳукумат ҳарбийларига “Урал” русумидаги юк машинасида келган номаълум қуролланган гуруҳ ҳужум уюштирган.\nБир неча соат давом этган отишма натижасида, дейди Ғармдаги норасмий манба, Тожикистон Мудофа вазирлигининг уч аскари ҳалок бўлган ва яна икки аскари оғир ҳолда туман касалхонасига ётқизилган.\n- Ғарм туманига марказдан қўшимча кучлар юборилагнидан сўнг жанггарилар чекинди. Камаровага марказдан иккита ҳарбий вертолёт ва иккита танк юборилди. Ҳозир вертолётларнинг бири Камарова тепасида айланиб юрибди. Бошқа вертолёт эса ортга қайтарилди, дейди Ғарм туманидан телефон қилган аммо исми ошкор этилишини истамаган манба.\n“Авесто” ахборот агентлиги Ғармдаги ишончли манбага таяниб, мудофа вазирлигининг ҳалок бўлган аскарлари сони 10 нафарга етганини маълум қилди.\nВоқеа тафсилотларини ўрганиш мақсадида дастлаб Тожикистон Мудофа вазирлигига сим қоқдик.\nТелефон гўшагини кўтарган матбуот хизмати бошлиғи Фариддун Маҳмадалиев бу хабарларни тасдиқлади, лекин тафсилотларини ошкор қилмади.\nТожикистон Ички ишлар вазирлигининг овози ёзиб олинмаслик шарти билан суҳбатлашган ходими Маҳмадулло Асадуллоев эса 19 сентябр куни эрталаб Рашт водийсида ҳукумат кучларига Миллий хавфсизлик қўмитасининг вақтинча сақлаш ҳибсхонасидан қочган маҳбуслар ҳужум қилганини билдирди.\nРасмийга кўра, Рашт водийсида маҳбусларни тутиш амалиёти бошланганидан бери бу ҳудудда вазият тобора кескинлашаётир.\nШунингдек ички ишлар вазирлиги расмийси 19 сентябрга ўтар кечаси Файзобод туманининг Чанорҳо қишлоғида ҳам отишма бўлганини айтиб, тафсилотларни беришдан тийилди.\nАйни дамда Душанбедан 75 километр жануб шарқда жойлашган Файзобод туманида ҳукумат куч ишлатар тизим ходимлари ўртасида ўзаро низо чиққани борасида хабарлар келмоқда.\nАйтилишича, ўзаро низолар чоғида Тожикистон Миллий хавфсизлик қўмитасининг уч ходими яраланиб, Файзобод туман касалхонасига ётқизилган.\nАммо Тожикистон Миллий хавфсизлик қўмитасидаги манба бу хабарни тасдиқламади.\nШу ўринда айтиб ўтсак, ортда қолган ҳафта давомида Тожикистон куч ишлатар идораларининг раҳбарлари кутилмаганда Рашт водийсига сафар қилган эди.\nРасмий манбалар бу вазирларнинг ишчи сафари эканини ва улар ҳибсдан қочган маҳбусларни тутиш амалиётларини яқиндан кузатиш мақсадида у ёққа борганларини маълум қилган эди.\nАммо норасмий манбалар Тожикистон Мудофа ва Ички ишлар вазирлари Шерали Хайруллоев ва Абдураҳим Қаҳҳоров ҳамда Миллий хавфсизлик раиси муовини Мансуржон Умаров бошлиқ марказдан келган ҳукумат гуруҳи Рашт водийсидаги собиқ дала қўмондонлари Мирзохўжа Аҳмадов ва Шоҳ Искандаровлар билан учрашганини айтган эди.\nҲафта бошида Тожикистон Ислом уйғониш партиясининг Рашт туманига сафар қилган масъули Саидумар Ҳусайн айтишича, ўзаро музокара чоғида расмийлар собиқ қўмондонлар билан учрашган ва Рашт водийсида яшириниб юрган Мулло Абдулло ва унинг гуруҳини тутишга кўмаклашишни сўраган. Ўз навбатида ҳукумат одамлари собиқ қўмондонлар хавфсизлиги тўла таъминланишини ваъда қилган, деган эди Ҳусайни жаноблари.\nШу ўринда эслатиб ўтсак, жорий йил август ойи охирларида Тожикистон Миллий хавфсизлик қўмитасининг вақтинча сақлаш изоляторидан турли жиноятларда айбланиб, узоқ йилларга қамалган 25 маҳбус қочган эди.\nШу кунгача улардан 7 нафари Ваҳдат, Файзобод, Рудаки ва Абдураҳмони Жомий туманларида маҳаллий аҳоли ёрдами билан миллий хавфсизлик ходимлари томонидан қўлга олинган эди.\nТожикистон Миллий хавфсизлик қўмитаси ва Ички ишлар вазирлиги масъуллари қолган 18 нафар маҳбус Тожикистон шарқида, Рашт ва Тавилдара тоғларида яшириниб юргани ва уларга Ўзбекистон Исломий Ҳаракати фаолларидан бири Мулло Абдулло қўмондонлик қилаётганини тахмин қилмоқда.\nМаълум бўлишича, бу гуруҳни тутиш мақсадида айни пайтда Рашт водийсига ҳукумат армиясининг жуда катта гуруҳи сафарбар қилинган.\n- Бу ерга ҳар куни 200 тагача солдат киритилмоқда. Тоғлар, масжидлар тўлиб кетган. Ҳукумат одамлари ҳибсдан қочган маҳбуслар шу ерга яширинганини айтишмоқда. Лекин маҳбуслар орасида бирорта ғармлик, бизнинг биродарларимиз йўқ. Нега бу ёққа келишсин улар? Худо кўрсатмасин бирор низо чиқиб қолса, яна халққа жабр бўлади. Бу ҳукумат бизга қарши амалиётларини бошлаш учун бошқа баҳона топа олмаяпти, лекин биз бардошлимиз, дейди номи ошкор қилинмаслигини сўраган Ғарм туманидаги собиқ дала қўмондонларидан бири.\nМақолани эълон қилаётганимизда Тожикистон Ички ишлар вазирлигидаги манба Озодликка сим қоқиб, куннинг иккинчи ярмида вазирлик биносида Камаровадаги ҳодиса юзасидан куч ишлатар тизим раҳбарлари ва масъуллари иштирокида шошилинч йиғилиш бошланганини ва ҳозиргача давом этаётганини маълум қилди.


Шифокорга «Қўл ҳақи» бериш керакми? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n14-10-2016 | 11:47\nZAMIN.UZ / Узбекистон / 14 Октиябр 2016 года1 302\nШифокорга «Қўл ҳақи» бериш керакми?\nИнсон учун дунёда соғликдан ортиқроқ бахт, саломатликдан зиёда давлат йўқ. Худо кўрсатмасин, бироз иссиғимиз чиқса ёки бошимиз оғриб, салгина шамоллаб қолсак, дунё кўзимизга тор бўлиб, қўлимиз ишга бормайди. Шундай пайтларда жонимизга оро кирадиган инсонлар албатта қўли енгил шифокорлар бўлади. Уларнинг ғамхўрлиги, жонкуярлиги сабаб, тез фурсатларда тузалиб, яна яқинларимиз даврасига қайтамиз. Касал бўлганимизда биздан бахтсиз, биздан абгор одам бўлмаганидек, соғайганимиздан кейин биздан-да мамнун одамни учратиш қийин. Ана шундай, соғлик инсоннинг бахти, бойлиги, хотиржамлиги, омади ҳисобланади. Бизнинг саломатлигимиз йўлида жон куйдириб меҳнат қиладиган, керак бўлса уйини, ўзини, оиласию яқинларини унутиб кечаю кундуз бошимизда парвона бўладиган шифокорларнинг меҳнатини ҳамиша ҳам қадрлаймизми? Уларнинг борлигига ҳамиша ҳам шукр қиламизми? Шифокорларимизни нг меҳнати, машаққати ҳаётимизда нечоғли аҳамиятли эканини ўз вақтида тушуниб, уларнинг заҳматларига яраша муносиб эътибор кўрсата оламизми? Умуман олганда шифокорга “қўл ҳақи” тутқазиш нечоғли тўғри? Бугунги мулоҳазалар шу ҳақида.Яқинда иш юзасидан Республика Онкология Илмий Маркази клиникасида бўлдим. Тўғриси, у ердаги беморларни кўриб юрагингиз увишади. Айримлари умрининг охирги дамларини яшаётганини ҳис қилиб туради. Яратган ҳеч бир бандасини шу жойда ётгулик қилмасин, дейсиз беихтиёр. Шифокорларга, ҳамшираю фаррошларга разм солсангиз, чеҳрасидаги очиқлик, меҳр-муҳаббатдан юрагингиз энтикади. Ҳар бир беморга худди ёш болани парваришлагандек астойдил меҳр билан қарашади. Меҳнатида миннат, меҳрида сохталик сезилмайди.— Бу ернинг дўхтирлари меҳрдан яралганми, дейман, опа,- дейди биз билан суҳбатда клиникада даволанаётган ёшгина келинчак. – Жойи келганда танамиздан чиқаётган фасодга ўзимиз ҳам тоқат билан қараёлмаймиз. Ҳамширалар, фаррошлар эса сира ҳам иддао қилишмайди. Кўнглимизга қарашади, муолажалар пайтида худди ўзининг жони оғриётгандек мулойимлик билан ҳаракат қилишади. Шундай шифокорларнинг борига шукр….Тўғри, ҳақиқатдан ҳам шифокорларнинг борига шукр. Уларсиз ҳаётни тасаввур этишнинг ўзи даҳшат. Аммо, азизлар, одам боласининг табиати қизиқ. Жони оғриб турганида боридан, мол-дунёсидан кечишга тайёр бўлади-ю, тузалиб, озорлар ортда қолгач, барини унутиб юборади. Кейин шифокорга қанча бергани, ҳамширага кўп кетганию, фаррошнинг хизмат ҳақи меъёрдан ошганини таҳлил қила бошлайди. Тўғри, аввало шифокору ҳамшираларга давлат ойлик маош тайинлаб қўйибди, улар сизу бизнинг мурувватимизга муҳтож эмаслар. Лекин барака топгур, “қўл ҳақи” деган гап бор. Яъники, халқимиз ўзига хизмат қилган кишини албатта рози қилишни, озгина чойчақа билан бўлса ҳам “қўл ҳақи”ни адо этишни таъкидлайди. Ўйлашимизча, бизга қараган, вужудимизга ёпишган дарддан халос бўлишимизга сабабчи бўлган шифокорларга кўнгилдан чиқариб “қўл ҳақи” беришимиз номақбул иш эмас. Бу ҳақида ҳамшаҳримизДилфуза Авлиёқулова шундай дейдилар:— Тўғри гапни гапирдингиз. Баъзида баданимизга чиққан яра-чақага ўзимиз қарашга жирканамиз. Лекин шифокорлар, ҳамширалар ҳеч ирганмай дардимизга малҳам бўлишади, меҳр кўрсатишади. Униси ҳам майли, шундай шифокорлар борки, баъзан ўз болангдан кўрмаган меҳр-мурруват, яхшиликни кўрсатади. Бундан анча йиллар аввал касалхонада кекса ёшли бир онахон билан бир хонада ётиб даволангандим. Билишимча, онахоннинг икки ўғил, бир қизлари бор эди. Қизлари узоқроқ туманга келин бўлган, ёш болали, ҳам давлат ишида ишлар экан. Холанинг айтишларича ўғиллари ҳам тузук жойларда ишлайдиган, жамоасида обрў-эътиборга эга одамлар экан. Лекин бир ойдан зиёд вақт мобайнида мен ўша онахон билан бирга ётиб даволанган бўлсам, бирор марта ўғиллари ё келинлари келиб хабар олганини кўрмадим. Фақат узоққа келин бўлган қизлари ва куёвлари хабар олишарди, холос. Айтмоқчи бўлганим, даволовчи дўхтиримиз онахонни жуда яхши кўрарди. Худди ўз онасидек, “онажон” деб мурожаат қиларди. Ҳатто онахонга уйидан иссиқ овқат олиб келган пайтлари ҳам бўлган. Ўз фарзандинг кўрсатмаган мурувватни, меҳр ва ғамхўрликни кўрсата олган шифокорга албатта “қўл ҳақи” бериш керак, деб ўйлайман. Аммо бу ҳақ кўнгилдан чиқарилган, кишининг ўз ихтиёри билан аталган бўлиши лозим.Азиз муштарий, бугун айтмоқчи бўлганларимиз, кафтдеккина мақолачада келтирганларимиз шифокорларга пора беришни тарғиб этиш ёхуд уларни беморлардан пул сўрашга даъват қилиш учун иншо этилмади. Бу шунчаки инсонийлик юзасидан кўнглимиздан кечган ўйлар эди. Бундоқ олганда, шифокору ҳамшираларнинг бемор берган уч-тўрт сўм пулга куни қолган эмас. Демоқчи бўлганимиз уларнинг меҳнатлари, заҳматларини озгина бўлса ҳам эътиборга олиб, тақдирлашнинг ёмон томони йўқ, бизнингча. Балки бу борада сизнинг фикрларингиз бошқачадир? Нима деб ўйлайсиз, шифокорга “қўл ҳақи” бериш керакми? Албатта, қуйида фикрингизни ёзиб қолдирасиз деган умиддамиз.Умида Адизова «diydoraziz.uz» архивидан\nТеглар: таъкидлайди қилмасин кейин кечаю боридан ўғиллари ВконтактеFacebookTwitterОдноклассникиМой мир\nЎқишни тавсия қиламиз Ислом Каримовнинг раҳбарларга насиҳати\n16:47 / 14-09-2016\n01:23 / 10-09-2016\n12:19 / 06-09-2016


Голландияликлар ҳалол ва кашрутни таъқиқламасликка қарор қилишди\nНидерландия (Голландия) парламентининг биринчи палатаси, яъни сенат “мамлакатда ҳалол ва кашрут меъёрларини таъқиқлаш тўғрисидаги” қонун лойиҳасини инкор қилди.\n"Гаарец"нинг маълум қилишича, 21 киши “таъқиқлансин” дея овоз берса, 51 киши бунга қарши муносабат билдирган.\nМазкур қонун лойиҳасига кўра, мол сўйилмасдан олдин у бўғиб (ўлдирилиб) сўнгра, ўлик ҳолатида сўйилади. Ваҳоланки бундай шарт мусулмон ва яҳудий шариатига тўғри келмайди. Исломий меъёрларга кўра, бўғизланаётган пайтда мол тирик бўлиши керак.\nУшбу қонун лойиҳаси деярли бир йил мобайнида қаровсиз ётганди.\nЎзаро бир қарорга келиш мақсадида Нидерландия қишлоқ хўжалиги вазирлиги жорий йилда мусулмон ва яҳудий жамиятлари билан шартнома имзолади.\nУшбу келишим шартномасига кўра, қассоблар томонидан мол сўйилганда вена қон томири кесилгандан кейин тахминан 40 сониялар мобайнида мол ўзидан кетиши (ҳушини йўқотиши) лозим бўлади.\nМабодо ҳушини йўқотмай қолсагина, унда бўғиб (димиқтириб) ўлдиришга рухсат берилади.\nБунинг учун, - деб ёзади “Гаарец”, - молларни сўйиш бўйича энг етук мутахассисларга мурожаат қилинади. Сабаби, сўйилаётган молга иложи борича камроқ азоб беришни уддалаш мақсад тутилади.\nШартнома “Жониворларни ҳимоя қилиш партияси” томонидан қабул қилинди.\nНидерландияда 1 миллиондан зиёд мусулмон ва 50 мингдан зиёд яҳудийлар яшаб келмоқда. Статистик маълумотларга кўра, мамлакат аҳолиси 16,7 миллион кишини ташкил қилади.


ТУШЛИК - “Китоб дунёси” газетаси сайти\n625 марта кўрилган.\nЛьюси Мод МОНТГОМЕРИ,\nЯнги йил куни, эрта тонгда Присси Бейкер Оскар Миллернинг дўконида гугурт сотиб олаётганида, эшикдан амакиси Ричард Бейкер кириб келди. У жиянига қайрилиб ҳам қарамади. Қиз ҳам амакисига салом беришга журъат этолмади. Ричард амаки саккиз йилдан буён ёлғиз укаси, Приссининг дадаси ва унинг оила аъзолари билан гаплашмайди. Баланд бўйли, нигоҳи ўткир бу одам бошқаларнинг амакисига ўхшаганида эди, Присси у билан фахрланиб юрган бўларди. Ўша жанжал бўлмагунига қадар улар жуда аҳил эди.\nРичард амаки қўлидаги дудланган гўшт солинган халтани кўтарганича, жаноб Миллерга мурожаат қилди.\n— Тушгача кўчага чиқиш ниятим йўқ эди, — деди тушкун кайфиятда. — Кеча Жо Хеммингс кечгача гўшт сотиб ололмаслигини ёзиб юборибди. Шу сабаб мана шу даҳмазани кўтариб юрибман. Янги йил куни эрталабдан ишлайман, деб ўйламагандим.\n— Байрамни ўзгача кайфиятда кутиб олиш керак, — деди жаноб Миллер. — У бошқаларга нисбатан ёқимлироқ бўлади.\nРичард Бейкер бўйдоқ. Кекса оқсоч Жейнвей хоним уй ишларини қилади.\n— Янги йилда доим мазали тушлик тайёрлашни ёқтираман, — деди Ричард амаки. — Одатда байрамни шундай нишонлайман. Жейнвей хоним кун бўйи ўғлиникида бўлади. Мен эса ўзим тушлик тайёрлайман. Ўтган кеча ҳамма нарсани тайёрлаб қўйгандим. Энди эса манави иш чиқиб қолди. Соат биргача совуқда санғисам керак.\nРичард амаки машинасини ҳайдаб кетгач, Присси ўйчан ҳолда пиёда уйига қайтди. Қиз отаси совға қилган китоб ва бир қути ширинлик билан байрамни ўтказмоқчи эди. Дадаси оғайнисиникига меҳмонга кетгани учун тушлик ҳам тайёрламади. Онаси гўдаклигида оламдан ўтган. Отасига ўзи ғамхўрлик қилади. Улар биргаликда бахтиёр яшайди.\nПрисси уйига келиб, амакиси ҳақида ўйлади. Бечора кун бўйи совуқда юради. Қиз оч-наҳор совуқда қалтираётган амакисини кўз олдига келтириб, унга ичи ачиди ва шу пайт миясига келган фикрдан суюниб кетди. Аммо журъат эта оладими? Йўқ, ҳеч қачон бундай қилолмаса керак. Лекин амакисини бу аҳволда қолдиролмайди.\nПрисси шошиб уйидан чиқди. Эшикни қулфлади-да, Ричард амакисининг уйига йўл олди. Қиз у қайтгунича, тушлик тайёрлаб, уйини иситиб қўйишни, кейин секингина уйига жўнаб қолишни ўйлади. Амакиси бу ишни Присси қилганини икки дунёда ҳам хаёлига келтирмайди. Мабодо сезса, тушликни емай отиб юборади.\nСаккиз йил бурун Присси тўққиз ёшдалигида икки ака-ука — Ирвинг ва Ричард Бейкерлар мол-мулк талашиб, бир-биридан аразлашган. Хато ўжару жоҳил Ричарддан ўтган эди. Ўша кундан буён ўз укаси билан юз кўрмас бўлиб қолди. Приссининг дадаси Ирвинг бундан қаттиқ қайғуга ботди. Аммо Ричард пинагиниям бузмади. Гўёки унинг учун бу дунёда укасию жияни йўқдай эди.\nПрисси уйга кирди. Кўзлари ҳаяжондан чақнаб ошхонага борди. Кечқурун дадасига бу ҳақда айтиб беради. У бу савоб ишдан мамнун бўлиши тайин. Присси тайёрлаб қўйилган гўшт, картошка, карам, шолғом ва бошқа масаллиқларни қозонга солди. Таомни атайлаб амакиси ёқтирадиган, Жейнвей хонимнинг услубида пиширди. Қисқа фурсатда бутун ошхонани мазали димламанинг ҳиди тутиб кетди. Қизнинг юзига табассум югурди. «Ричард амаким соат бирда уйга қайтаман деганди, — деди ўзига ўзи. — Соат ўн икки бўлибди. Тезроқ столни безатиб, овқатнинг устини ёпиб қўйишим керак. Амаким келгунича совиб қолмасин. Кейин деразадан тушиб уйимга кетаман. Амаким бу ишни Женнернинг қизлари қилган, деб ўйлайди».\nПрисси дастурхон ёзиб, столни безатаётганида орқасидан хириллаган товуш эшитилди.\n— Бу ерда нималар бўляпти?\nПрисси ўзини қўярга жой тополмай қолди. Эшик олдида Ричард амаки турарди. Бечора қизнинг юзлари қизариб, қўрқувдан юраги тез-тез ура бошлади.\n— М- мен... — каловланди у, — сизга тушлик тайёрламоқчи эдим, амаки. Дўкондаги гапларингизни эшитдим. Шунинг учун...\nУ дағ-дағ титрар, амакиси уни уйидан қувиб солишини кутарди.\n— Ғоят меҳрибон қиз бўлибсан, — деди Ричард амаки кутилмаганда. — Бу ерга келишингга даданг руҳсат бермайди, деб ўйлардим.\nДадам уйда йўқ, бироқ бу ерга келишимга у тўсқинлик қилмайди. Амаки жигарингизнинг сизга нисбатан ҳеч қандай адовати йўқ.\n— Яхши, — деди Ричард амаки. — Овқат тайёрлабсанми, демак, уни ейишгаям ёрдам берасан. Кўринишидан мазалига ўхшайди. Қани, жиян ўтир. Овқатланамиз.\nТушлик вақтида Ричард жиянига самимий муомалада бўлди.\n— Сендан жудаям миннатдорман, Присси, — деди тушликдан сўнг у. — Ўша кунги жанжалдан ўзим ҳам қаттиқ афсусдаман. Узоқ вақтдан буён даданг билан ярашиш ниятида эдим. Аммо ғурурим йўл қўймасди. Агар ўтган гапларни унутган бўлса, дадангга айтиб қўй, бугун кечқурун сен билан бирга меникига меҳмонга келсин. Байрамни бирга кутамиз.\n— Яшасин! — Присси хурсандчиликдан ҳайқириб юборди. — Дадам, албатта, келади, амаки! У сиз билан аразлашиб юрганидан қаттиқ изтиробда эди.\nҚиз ўрнидан туриб, амакисини ўпиб қўйди. Ричард амаки жиянига қараб жилмайди.\n— Меҳрибон қизсан, Присси. Кекса амакингга раҳминг келиб, тушлик тайёрлаб бердинг. Бугун кўчада юрганимда одамлар яхши тилаклар билдирганда ҳам кўнглим очилмаганди. Аммо уларнинг тилаклари ижобат бўлди. Янги йил менга қувонч олиб келди. Энди ҳар байрамда уйимга келиб, менга тушлик тайёрлаб беришга ваъда бер, қизим, — деди Ричард амаки.\nПрисси ваъда берди.


«Сурхон» ва Жавоҳир Эсонқулов — аслида, ким кимдан қарз? / CHAMPIONAT.asia\n07:53Пауло Фонсека "Ньюкасл" билан уч йиллик шартнома имзоламоқчи 0 07:28"Барселона" Мбаппе учун "Реал" билан курашмоқчи 4 07:06Карикатура: Икки суратда нечта фарқни топа оласиз? 8 02:22Бонуччининг сўзларига Видаль кулиб юборди 2 02:05Европа лигаси. Бугунги барча баҳслар якунланди 1 01:35Дибала жароҳатидан тўлиқ тикланди 1 01:18Моуринью жамоаси биринчи марта 6 та гол ўтказиб юборди. Бу унинг мураббийлик фаолиятидаги 1008-ўйини бўлди 7 00:40"Рома" футболчилари қақшатқич мағлубиятдан сўнг мухлисларидан кечирим сўрашди 14 00:23"Барселона" январь ойида Стерлингни ижарага олиши мумкин 2 00:06Лоран Блан: "Роналду ва Месси кексаймоқда. Мбаппе — уларнинг ўрнини босадиганлардан бири" 3 23:56ЕКЛ. "Тоттенхэм"да мағлубият, "Ренн"да ғалаба ва бошқа натижалар 3 23:39ЕКЛ. Шомуродов бир тайм майдонда ҳаракатланган ўйинда "Рома" шармандали мағлубиятга учради 61 23:18Холанд янги жамоасида камида 30 млн фунт ишлаб олмоқчи 4 22:51Стив Брюс "Ньюкасл"дан қанча маблағ олгани маълум бўлди 1 22:37Латофатли Нигора Абидова билан яқиндан танишамиз 9\n«Сурхон» ва Жавоҳир Эсонқулов — аслида, ким кимдан қарз?\n20 сен 21:55\nТеглар : Жавоҳир ЭсонқуловСурхон\n18 cентябрь куни Сурхондарё томонлардан турли хил хабарлар чиқа бошлади.\nВоқеа нима ҳақида?\nИжтимоий тармоқларда «Сурхон» клуби футболчиси Жавоҳир Эсонқулов 3 киши томонидан дўппослангани ҳақида айтиб берган видеолавҳа тарқалди. Унда футболчи клуб директорининг ўғли, жамоа сардори Асрор Ғофуров ва клубнинг спорт директори Абдумажид Тоиров томонидан дўппосланганини таъкидлаган.\nКлуб эса Эсонқулов жамоа раҳбарининг кабинетига кираверишдаги деворга уни ҳақорат қилувчи сўз ёзиб қолдирганлигини маълум қилиб, фақат иккита футболчи ўртасида муштлашув бўлганини айтди. Шунингдек, собиқ футболчи шартнома бекор қилинган бўлсада, клуб офисига доимий ташриф буюриб, яна қўшимча пуллар талаб қила бошлагани айтилган.\nФутболчининг рафиқаси уни дубинкалар билан калтаклаганини таъкидламоқда.\nВоқеа иштирокчилар ва масъуллар нима дейди?\nЎзбекистон футболчилар уюшмаси раҳбари Камолиддин Мурзоев мазкур нохуш ҳолат юзасидан тегишли идораларга мурожаат қилинганини билдирди.\n«Сурхон» жамоаси сардори Асрор Ғофуров ҳам мазкур ҳолат юзасидан изоҳ берди. Унга кўра, «бизни ушлаб турди, тўрт киши урди», деган нарса бўлгани йўқ. Асрор Ғофуровнинг айтишича эса «қўли кўзига сал қаттиқроқ» тегиб кетган.\nТошкент шаҳар ИИББнинг маълум қилишича, ҳолат юзасидан тергов олди текшируви олиб борилмоқда, суд-тиббий экспертизаси тайинланди. Текширув якуни бўйича қонуний чора кўрилади.\nАслида, ким кимдан қарз?\nБугун «Сурхон» клуби матбуот хизмати Жавохир Эсанкуловнинг «Сурхон» клубидан олган иш ҳақилари тўғрисида батафсил маълумотни тақдим этди. Унда бир қатор қизиқарли рақамларни кўриш мумкин.\nШартнома 2021 йилнинг 1 февралидан 2022 йилнинг 31 декабрига қадар тузилган. Жавохир Эсонкуловнинг 1 ойлик оладиган ойлик миқдори 5 млн 682 минг сўмни ташкил қилган. 12% даромад солиғини олиб ташлаганда футболчи ҳар ойда 5 млн 160 сўм олиши керак. Шунингдек, футболчи агарда мавсум сўнгида клуб 1-10 ўринларнинг бирида якунласа 95 млн қўшимча бонус сифатида пул олиши кўрсатилган. 2022 йилда клуб 1-8 ўринланинг бирида якунласа, унга яна қўшимча 95 млн бонус пули берилиши кўрсатиб ўтилган.\nАгар клуб икки мавсумда ҳам 11-14 ўринларни эгалласа футболчига мазкур сумма берилмайди.\nШунингдек, футболчи ҳар бир натижа келтирган ўйинда 1 млн сўмдан 8 млн сўмгача мукофот пули олиши белгиланган.\n«Сурхон» клуби ва Жаврхир Эсанкулов билан тузилган меҳнат шартномаси 12 июль куни ҳар иккала томоннинг ўзаро келишувига кўра бекор қилинган ва футболчи ҳеч қандай молиявий эътирози йўқлиги тўғрисидаги бекор қилиш вароғига қўл қўйган.\nЖавохир Эсанқулов 12 июлга қадар 27 млн 600 минг сўм пул олган. Демак, футболчи февраль ойидан 1 июлига қадар 25 млн 800 минг сўм олиши керак бўлган, аммо футболчи 27 млн 600 минг сўм олган. +11 кун қўшилса 5 млн 160 минг / 31*11 = 1 млн 774 минг 250 сўм.\n«Жами Эсонкулов олиши керак бўлган сумма – 26 млн 775 минг 050 сўм, футболчи олган сумма 27 млн 600 минг. Демак якуний ҳисобни олсак 27 млн 600 минг – 26 млн 775 минг 050 сўм = 842 минг 950 сўм. Футболчи Жавохир Эсанкулов клубдан ортиқча 842 минг 950 сўм олган», — дейилган маълумотда.\n27 млн 600 минг сўмдан 26 млн 775 минг 050 сўм айирилганда натижа 824 минг 950 ни кўрсатяпти.\n«Сурхон» ким қарздор эканлигини кўрсатиб берди. Шу ўринда бир маълумот: клуб 18 сентябрь куни берган баёнотида «Сурхон» клуби ва жамоанинг собиқ футболчиси Жавоҳир Эсонқулов ўртасида тузилган меҳнат шартномаси 21 июль куни ҳар иккала томоннинг ўзаро келишувига кўра бекор қилинганлиги айтилган. Бугун берилган маълумотда эса меҳнат шартномаси 12 июль куни ҳар иккала томоннинг ўзаро келишувига кўра бекор қилинганлиги айтилган.\nМуаллиф\t: Og'abek Samisov\n4 бўлим давом этган ва Калудеровичнинг голи "Насаф"ни финалга олиб чиққан ўйиндан ГАЛЕРЕЯ 14\nРўзиқул Бердиев: "Асосий мақсадимизга эришдик, хатоларга эса ўзимиз сабабчимиз" 34\nҲусниддин Алиқулов жиддий жароҳат олди 9\nЖасур Ёқубов: "Сурхон" учун ҳар бир учрашув финалга тенг" 4\nОФК кубогидаги чемпионлик қаҳрамонлик ҳисобланадими? "Ли Ман" ҳақида қандай маълумотлар бор? Рўзиқул Бердиев иштирокидаги матбуот анжумани 45\n2 кун қолди. "Насаф" финал остонасида 89\nИслом Тошпўлатов: “Бу йил Суперлигада ўйнаб катта тажриба олдим” 4\n20 сен 22:37:20\nБу ерда қарзи бор ёки йўқлиги ҳақида кетмаяпти, дўппослаш ва соғлиғига зарар етказиш каби жиноят иши ҳақида кетаяпти. Урганлар жиноят Кодексини тегишли моддасига асосан жазоланади. Кўча бедарвоза эмас. Футбол клуби лўлилар контраси эмас ҳам!\n20 сен 23:40:47\nСурхонни оклаётганлар жуда катта хато килаяпсизлар. Клублар ва футболчилар уртасидаги шартномалардан яхши хабардор инсон сифатида айтаманки, клуб гапирмаётган гаплар жуда куп. Хозир клуб рахбарияти тепадаги жуда кучли акахонлар ёрдамида Сувдан курук чикиб, Асрор Гофуровни ягона айбдор килаяпти. Мана шу вокеалардан билса буладики, Узбекистонда конунлару кодекслар факат каттаконлар фойдасига ишлаяпти.\n20 сен 23:51:38\n1. Surxon Xodim ishdan bòshaganda foydalanilmagan mehnat tatili uchun kompensatsiya tòlashi kerak edi bu hisob kitobda kòrsatilmagan\n2. Iyul oyi uchun hisob mutlaqo xato: futbolchi uchun belgilangan maxsus grafigda iyulda nechi soat ish soati bòlsa shundan kelib chiqib hisob kitob qilinishi kerak.\n3. Mukofot pullari umuman hisobga olinmagan.\nYuqoridagilarni qayta kòrib chiqilganda Surxon futbolchidan futbolchini qarzdor qilib qòyayotgan summasodan ancha katta summaga qarzdor bòlib qoladi\nBunaqa ma'lumot bilan jamoat fikrini òzgartitoshga uringan Surxon xodimlariga uyat!\n20 сен 22:08:18\nШуни этишади-де: "Ўйнашмагин арбоб билан, арбоб урар ҳар боб билан", деб!!! Хулоса ўзингиздан, азиз муҳлислар...\n20 сен 22:10:36\nЭркак калте ебсан Нима килардин бутун халкга хотинини гапиртириб?\n20 сен 22:08:05\nХотинни аралаштириб узини шарманда килди терпила\n20 сен 22:10:03\nБоя езгандим Мирсодиковни танишлари куп булса керак. Ахир неча йиллик Олди тренерларимиздан у хам кимнидир ииб боласини футболга киришга ердам бергандир. Энди бу нарсалар кеч. Бу дубина Билан куркитиб уришлар оддий болларга утади. Булар бундан олдин нечта бегунох болларни едиришган\n20 сен 22:10:48\nХужжатларга кўра "Сурхон" ҳақ! Лекин, бола ғўрлик қилибти...\n20 сен 22:02:59\nХотинини ишга соладиган бегурур "эркак"Лар охирги пайт купайиб кетвоти.\n20 сен 22:01:35\nAfandi haqida qadimgi filmda qoziga borib xurmatli qozi janoblari shu nima qilsanglar szlarga yarashoviradi(qonunga turi keloviradi degan edi) No coment\n20 сен 22:21:58\n"Чегарачи" клуби номини булгамайлик.\n20 сен 22:13:57\n"СУРХОН"клуб и 1968-йил Авгон чегарасини куриклаган Термиз погранотряди Т омонидан "Чегарачи" номи билан ташкил этилган. Чегарачиларга кишда тайёргарлик уйинларга Киев ва Москва клублари келишган . Хатто Лев Яшин.\n21 сен 10:11:03\nUrsen chotiga tepmisanmi hich kimga korsatalmasdi Surhon klubidayam ahmoqlar kopakan qatiga urishdi bilishmasakan koʻziga urganini uchun qanchadan tolesan\n21 сен 01:01:44\nE odamla bu rustam mirsadikovi iv kiyoviku , ickiyobdan yozgan yozuvidaj bilasila , oylab korila bu ic kiyov hatto hotini uwomidku qarela hotinini instagramda yarim yalongoc rasmlarini korasila rumir32 ismi wuni himoya qvosilami yoki surhondaryoga katta futboli opkegan odami ayblavosilami , bu Esonqulov girt dayuski\n20 сен 23:11:06\nJavohir Sohibov endi xotini video murojati uchun CA userlari oldida aybdor bo'p qoldi. Hozir Surhoni mutasaddilari Javohirni invalid qilib qoyishganda masalan kallasiga urib esi past qilib qoyishganda, xotini eri uchun kurashganda ham Javohir g'urursiz erkak bo'lib qolarkan hammani oldida.\n48 дан 15 Олдинги фикрларни кўрсатиш


Газета Норма маслахатчи / 2015 год / № 42 / Фармон ва ижро\nПрезидентимизнинг «Хусусий мулк, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ишончли ҳимоя қилишни таъминлаш, уларни жадал ривожлантириш йўлидаги тўсиқларни бартараф этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармони (15.05.2015 йилдаги ПФ-4725-сон) тадбиркорликни ривожлантириш йўлидаги тўсиқ ва чекловларни бартараф этишда муҳим ҳуқуқий асос бўлиб хизмат қилмоқда.\nМазкур ҳужжатда бизнес муҳитни янада яхшилаш, хусусий мулк ва хусусий тадбиркорликни жадал ривожлантириш учун зарур шарт-шароит ва имкониятлар яратиш вазифаси қўйилган. Шундан келиб чиқиб қурилиш соҳасида тадбиркорларга қулайлик яратиш мақсадида Вазирлар Маҳкамасининг «Тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш учун танлов асосида ер участкалари бериш тартиботларини ва қурилиш учун рухсатномалар олиш тартибини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Қарори (7.10.2015 йилдаги 285-сон) қабул қилинди.\nҚарорда қурилишнинг барча босқичларида – шаҳарсозлик ҳужжатларини тайёрлашдан бошлаб объектларни фойдаланишга топширишгача тадбиркорлик фаолияти соҳасидаги рухсат бериш тартиботлари доирасида ягона қоида ва талаблар белгиланди.\n– Тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш учун ер участкаларининг танлов асосида берилиши ушбу соҳада соғлом рақобат муҳити яратилишига йўл очади, – дейди Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси раисининг ўринбосари вазифасини бажарувчи Анвар Икромов. – Фойдаланилмаётган ерлар бўйича танлов эълон қилинишининг ўзи соҳада ошкоралик, шаффофлик таъминланиши, бу бюрократик тўсиқлар барҳам топишига замин яратади. Ҳукумат Қарори моҳиятида ҳам тадбиркорлик субъектларига тенг рақобат шароитларини яратиш, қурилиш-монтаж ишларини бажаришга рухсатномалар бериш механизмини янада такомиллаштириш назарда тутилгани шу мақсадга хизмат қилади.\nҚарор асосида 2016 йил 1 январдан бошлаб юридик ва жисмоний шахсларга тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш учун ер участкалари фақат танлов асосида берилади. Аҳоли пунктларида жойлашган бундай ернинг майдони 1 гектаргача ва 1 гектар этиб белгиланди. Танлов асосида бериладиган ер участкаларининг рўйхати Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари томонидан шакллантирилади.\nҚарор билан Юридик ва жисмоний шахсларга тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш учун доимий фойдаланишга танлов асосида ер участкалари бериш тартиби тўғрисида ҳамда Танлов асосида берилган ер участкаларидаги объектларнинг лойиҳа-смета ҳужжатларини келишиш, қурилиш-монтаж ишларини бажаришга рухсатнома бериш, шунингдек объектларни фойдаланишга қабул қилиш тартиби тўғрисидаги низомлар тасдиқланди.\nанлов асосида бериладиган ер участкалари рўйхатини шакллантиришда улардан фойдаланишнинг мақсади, уларнинг майдони ва жойлашган жойи кўрсатилади. Бу ердан оқилона, мақсадли фойдаланишни таъминлаб, уни ҳақиқий эгасига беришни кафолатлайди.\nҚорақалпоғистон Республикаси Архитектура ва қурилиш давлат қўмитаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри архитектура ва қурилиш бош бошқармалари ҳар йили 1 апрелгача ва 1 октябргача бўлган муддатда ер участкалари бериш бўйича материалларни тайёрлайди ва уларни ваколатли ташкилотлар билан келишади.\nЕр участкаси бериш бўйича материалларни ваколатли туман (шаҳар) органлари ва бошқа шахслар билан келишиш 10 иш куни мобайнида амалга оширилади. Ер участкалари бериш бўйича материалларни келишишда ваколатли ташкилотлар томонидан қўшимча ҳужжатлар тақдим этишга доир талабларни белгилаш тақиқланади.\nЕр участкалари бўйича танлов ҳақида дастлаб оммавий ахборот воситаларида эълон берилади. Танловга талабгорлардан таклифлар ва зарур ҳужжатлар қабул қилинади. Унда ер участкасида қуриладиган объектнинг фасадларини ва бош режасини ўз ичига олувчи лойиҳа эскизи, ишлаб чиқариш мўлжалланаётган маҳсулот тури, ҳажми ва ассортименти ёки кўрсатиладиган хизматлар тури бўйича таклифлар бўлиши шарт. Талабгор лойиҳани ўз маблағи ёки кредит ресурслари ҳисобига молиялаштиришига оид маълумотларни ҳам тақдим этиши керак.\nТушган таклифлар тегишли комиссия томонидан кўриб чиқилади ва баҳоланади. Бунда танлов комиссияси танлов ўтказиш жараёнини назорат қилиш, талабларнинг бирлигини ва танлов натижалари бўйича қарорлар қабул қилишнинг холисоналигини таъминлашга масъулдир. Қонун ҳужжатлари талаблари бузилган, тил бириктириш ва танлов ўтказиш тартиб-қоидасини бузадиган бошқа олдиндан кўрилмаган ҳолатлар аниқланган тақдирда, танлов ўтказиш тўхтатилади.\nБу жараёнда талабгорларнинг танловга қўйилган ер участкаси билан танишиши учун шарт-шароитлар яратилади. Улар тақдим этиладиган ҳужжатларнинг намуналари билан таъминланади ва ҳужжатларни расмийлаштиришда тадбиркорларга мутахассислар кўмаклашади.\nТанлов таклифлари қайд этилган конвертларнинг биринчи нусхалари танлов комиссияси томонидан белгиланган кун ва соатда очилади. Конвертларнинг иккинчи нусхалари «Кўчмас мулк савдо хизмати» МЧЖнинг ҳудудий филиалида сақланади ва таклифларнинг мазмуни бўйича низолар юзага келган тақдирда очилади.\nЭнг яхши таклифни илгари сурган талабгор танлов ғолиби, деб эътироф этилади. Танлов натижалари тегишли ахборот ресурсларида эълон қилинади.\nЎтказилган танлов натижалари тўғрисидаги протокол расмийлаштирилгандан кейин бир иш куни мобайнида тегишли туман (шаҳар) ҳокимига тақдим этилади. Ҳоким беш кун мобайнида ер участкаси бериш тўғрисида қарор қабул қилади. Танлов ғолиби билан танлов предмети қийматини ва бошқа тўловларни тўлашга, объектни ҳужжатларнинг техник қисми талабларига мувофиқ қуришга оид танлов мажбуриятларини бажариш юзасидан шартнома тузилади.\nЎзбекистон Республикаси «Ергеодезкадастр» давлат қўмитасининг туман (шаҳар) ер тузиш ва кўчмас мулк кадастри давлат корхонаси ер участкаси ажратиш тўғрисидаги қарорни олингандан кейин 2 кун мобайнида ер участкаси ажратишга доир материаллар асосида ер участкасига бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказади. Танлов ғолибига ер участкасига бўлган ҳуқуқнинг давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳномани беради. Ер участкасига бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш учун танлов ғолиблари томонидан ариза берилишига ва қўшимча ҳужжатлар тақдим этилишига оид талаблар белгилаш тақиқланади.\nХулоса қилиб айтганда, келгуси йилдан бошлаб ишбилармонлар тадбиркорлик фаолияти юритиш учун ўзи ер қидириб юришига ҳожат қолмайди. Барча ҳудудлардаги аҳоли пунктларида фойдаланилмаётган ер участкаларига оид маълумотлар матбуотда эълон қилиб борилади. Энди тадбиркор ўзига мақбул ер участкасини танлаб, уни олиш учун танловда иштирок этади. Бу қулайлик бизнес субъектлари янада кўпайиши ва ривожланишига, пировардида иқтисодиётимиз тараққиётига, аҳоли турмуш фаровонлигининг янада ошишига хизмат қилади.


Самарқандда 2020 йилгача олтита, келгуси йилда элликта меҳмонхона ўз фаолиятини бошлайди » Muzlik.uz - O‘zbekiston yangiliklari\nСамарқандда 2020 йилгача олтита, келгуси йилда элликта меҳмонхона ўз фаолиятини бошлайди\nСамарқандда 2020 йил бошлангунга қадар олтита, келгуси йилда эса элликта меҳмонхона ўз фаолиятини бошлаши режалаштирилмоқда. Бу ҳақда Самарқанд вилоят турзимни ривожлантириш департаменти журналист ва блогерлар учун уюштирилган матбуот анжуманида маълум қилди . Шу билан бирга мазкур йилда жисмоний шахслар томонидан 15 та меҳмон уйлари ташкил этилади. Натижада 185 та янги иш ўринлари яратилади. — 2019−2021 йиллар давомида Европа тикланиш ва тараққиёт банки кредит линияси орқали туризм инфратузилма объектларини ривожлантириш мақсадида 74 та лойиҳани қамраб олган 1311,8 млрд сўмлик манзилли дастур ишлаб чиқилди, — деди Дилшод Нарзиқулов. — Ушбу лойиҳаларимиз амалга ошса, 2828 та янги иш ўрни яратилади. Таҳлилларнинг кўрсатишича, ўтган ўн ой давомида Самарқандга 2 миллион 700 минг маҳаллий ва хорижий сайёҳлар келган.\nФарғонада икки йил ичида 27 та меҳмонхона қурилади\nГермания компанияси Самарқандда меҳмонхона қуради


СЎЗИДА СЕҲР, САНЪАТИДА ЖОЗИБА\nМамлакатимизда олтмиш йилдан буён телесухандонлик мактаби шаклланган. Ўнлаб машҳур телесухандонлар мухлисларининг қалбидан аллақачон жой олган. Улар қаторида таниқли сухандонимиз Муслимбек Йўлдошевнинг ўрни алоҳида. Қирқ йилдан буён шу соҳада самарали ижод қилиб келаётган бетакрор истеъдод соҳиби наинки тайёр матнни маҳорат билан ўқийди, шу билан бирга қаламидан ўт чақнаб, ўзи ҳам муттасил ижод қилади.\nМуслимбек Йўлдошевнинг «Сухандонлар» китобида Ўзбекистон телеви- дениесида ёрқин из қолдирган соҳа мутахассислари ҳақида сўз юритилади. Китобдаги қайси бир мақолани мутолаа қилманг, унинг қаҳрамони кўз ўнгингизда гавдалангандек бўлади. 1956 йили Ўзбекистонда телевидение ўз фаолиятини бошлаган илк кундан сухандон сифатида экранга чиққан Иқболой Олимжоновадан тортиб бугунги кунда самарали фаолият олиб бораётган 54 нафар сўз соҳиблари ҳаёти ва ижоди билан ошно бўласиз.\nКитобдан, шунингдек, узоқ йиллар радио, телеэкран ва саҳналарда фаолият кўрсатган Ўзбекистон халқ артисти Қодир Мақсумов, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Муҳсин Ҳамидов, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ёшлар мурабийи, машҳур футбол шарҳловчиси Ахбор Имомхўжаев, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган соғлиқни сақлаш ходими Дилфуза Ғуломова, сеҳрли овоз соҳиби, «Меҳнат шуҳрати» ордени нишондори Темурмалик Юнусов, эстрадамиз сухандони Ўткир Сиддиқов, телерадио бошловчиси «Меҳнат шуҳрати» ордени соҳиби Абдурасул Абдуллаев каби сўз усталари ҳақидаги мақолалар ва эсселар маънавий завқ бахш этади.\n– Бу тўпламни тайёрлашга дўстим Абдумўмин Ўтбосаровнинг бевақт вафоти туртки бўлди,– дейди муаллиф.\n– Инсон шундай навқирон ёшда ўтиб кетаверса, умр деганлари нақадар омонат экан, деган ўй тинчлик бермай қўйди. Унинг хотирасига ёзган мўъжазгина китобимни ўқиганлар бошқа сухандонлар ҳақида ҳам ёзишимни маслаҳат беришди. Энг қийини, раҳматли устозлар ҳақида маълумот тўплаш бўлди. Архивларда ҳис- туйғулар, меҳр билан ёзилган бирор тавсифнома, мақола ёки дилингга илиқлик бахш этадиган гап йўқ. Бори – ишга киргани тўғрисида ариза, диплом нусхаси, фаолияти ва ниҳоят ишдан бўшагани тўғрисида буйрукдан кўчирма, вассалом. Шу билан китоб ёзиш осонми? Газета-журналлар тахламларини титкиладим, қанча замондошлар ва уларни кўрган-билганлардан сўраб-суриштирдим. Битта янги ва яхши гап топсам севиниб юрган кунларим кўп бўлди. Ниҳоят, тўплам юзага келди.\n– Телевидение сухандонлари ҳар бир оила учун қадрдон. Биз уларни ҳар сафар кўрганимизда ўз яқинларимизни кўргандек бўламиз. Муслимбек Йўлдошев\n«Сухандонлар» китобида сухандонлар ҳақида батафсил, холис, меҳр билан мақолалар ёзиб, биз мухлисларга тақдим этди. Йиллар ўтиб яна кимдир шунақа китоб ёзар, аммо у бу асарнинг такрори бўлмайди. Чунки бу ерда муаллифнинг, аввало, ўз касбига ва қаламга олинган ҳар бир сухандонга бўлган муносабати, меҳри акс этиб турибди, – дейди таниқли адабиётшунос олим Шуҳрат Ризаев.\nМуслимбек Йўлдошев зангори экран орқали сухандон сифатида ном қозонган бўлса, адабиёт ихлосмандлари уни «Сиз мени танийсиз», «Ёр кўчаси», «Бахт манзиллари», «Кўнглим кошонаси», «Мен интилган манзил», «Шажара»,\n«Силсила», «Дийдор ширин», «Мўминга бегона баҳор» каби ўн бешдан ортиқ китоблари орқали яхши танийдилар.\nМуслимбек Йўлдошев И.Калашниковнинг «Шафқатсиз аср» тарихий романини ўзбек тилига моҳирлик билан таржима қилган. Бу асарнинг биринчи жилди шу йил\n«Ўзбекистон энциклопедияси» нашриётида чоп этилди.\nАсалари гулдан гулга қўниб бол тўплагани каби ҳақиқий ижодкор ҳам ўз изланишлари давомида қатор ижодий жамоаларда қаламини қайраши мумкин. Ўткир қалам соҳиби бўлган ҳамкасбимиз айни пайтда «Миллий» телеканалда\n«Дилкаш давралар» кўрсатуви муаллифи ва бошловчиси сифатида жўшқин фаолиятини давом эттирмоқда. Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси Муслимбек Йўлдошев фаол ва самарали меҳнатларига яраша Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими, Ўзбекистон халқ маорифи аълочиси, «Олтин қалам» Миллий мукофоти совриндори, Олий тоифали сухандон деган унвон-у шарафли номларга сазовор бўлган.\nСухандонликда устозлар қаторидан муносиб ўрин эгаллаш билан бир қаторда ижод бўстонида жавлон ураётган ноёб истеъдод соҳибидан мухлислари ҳали кўп сермазмун кўрсатувлар ва ранг-баранг мавзудаги асарлар кутиб қоладилар.\nТўлқин ЭШБЕК – филология фанлари номзоди, доцент. 1963 йилда туғилган. Тошкент давлат университетининг (ҳозирги ЎзМУ) журналистика факультетини битирган.\n«Жигарбандлар», «Шабада эсган кун», «Қишлоқлик бола қиссаси», «Жайдари ҳангомалар»,\n«Адашган қиз қисмати», «Ҳаёт карвонлари», «Қутлуғ қадамлар» деб номланган қисса, ҳикоялар, эссе ва бадиа тўпламлари чоп этилган.\n2018 йил, 12 сондан олинди.\n← Абдураҳмон ИБРОҲИМ


ИнтерФУТБОЛ :: Терма жамоамизни Навоий мундиалга олиб чиқади\nТерма жамоамизни Навоий мундиалга олиб чиқади\n2021 йилнинг 6 февраль куни Қуёш эрталабдан то шомга қадар булутлар билан қувлашмачоқ ўйнади. Кўкка боқиб ғаройиб баҳсни узоқ-узоқ кузатдим. Вадим Абрамов бошқарувидаги миллий терма жамоамизнинг бўлажак муҳим учрашувларга тайёргарлигидан кўнгил тўлмаётгани, «Насаф»нинг тақдирига алоқадор нохуш хабарлар келаётгани, 2-3та хусусий почта «Репетитор» газетаси таҳририяти ҳисоб рақамига пул ўтказмаётганига қарамай, кайфиятим чоғ эди. Кун бўйи яхши ишладим ва «Репетитор» газетаси учун 2та мақола ёздим. Орада Кўкча қабристонида мангу уйқуда ётган қадрдонлар зиёратига борган таниқли ижодкор Темур Тўрабоев қўнғироқ қилди. У ўз даврининг машҳур ўйинчиси Ҳамид Раҳматуллаев қабри қошида туриб, бир дам ХХ асрнинг 60-70-йилларидаги оловли футбол ҳақида сўзлади. Оқшом учрашувлар томошасига вақт ажратолмадим. Нодир Жонузоқ ва Исажон Султоннинг суҳбатини кўриб, оила даврасида Алишер Навоий ғазалларини ўқидик. «Фавойид ул-кибар»нинг 462-ғазалидаги ушбу байт алоҳида эътиборимизни тортди:\nЧу давр аҳли жафосидин ичармен бода, эй соқий,\nУнутма давр аёғидин, вале ёд этма даврондин.\nҲа, ҳатто шеърият мулкининг султони ҳам давру-даврон зиддиятлари охирига етолмай, бутун фиғонини қоғозга тўккан.\nМуҳтарам мухлис! Яна озгина сабр қилинг. Биласиз, мулоҳазаларим охир-оқибат, барибир, футболга боғланади. Эртасига эса кун бўйи ёмғир ёғди. Мазкур мулоҳазаларни ёзишдан аввал мактаблардан бирида ўтказилган сўровнома натижалари билан танишдим. Маълум бўлишича, ўша мактаб ўқувчилари орасида Алишер Навоийнинг бирор байтини билиш у ёқда турсин, ҳатто улуғ шоир номини эшитмаганлар ҳам анчагина экан. Йўқ, ҳайратдан ёқа ушламанг: фактлар ўжар бўлади, муболаға қилмаяпман, ошириб юбормаяпман. Сўзларимдан шубҳаланиб, жаҳли чиққанлар яқинлари даврасида навоийхонлик ўтказиб кўришсин. Икки ойча олдин бир катта йиғинда 11 (ўн бир) рақами русчасини сўраганимда, «один-один» жавоби қайтарган 11-синф битирувчилари ҳақида сўзлагимда амалдорлар «шок»ка тушишганди. Ўқувчи - ўқувчи-да! Ўргатилмаса, талаб қилинмаса, у қаердан билсин...\nЯқинда юздан ортиқ адабиёт ўқитувчисидан «Ўткан кунлар» романи матнини тўлиқ ўқиган-ўқимаганлигини сўрадим. Афсуски, ўқиган топилмади. Хўш, нега буларни ёзяпман? Ҳаётимиз зулматдан иборатми? Реаллик ичра позитивлик кўпми ёки негативлик? Президент қарори билан халқаро Алишер Навоий жамоат фонди тузилди, Исажон Султон «Алишер Навоий» романини ёзди, «Алишер Навоий» ордени таъсис этилмоқда... Ҳаммаси позитив хабарлар! Уларни билгач, тафаккурингизда тараққий сездингизми ёки Навоийни ўргана қолдингизми? Йўқ, албатта. Хушхабар тараққиёт асоси бўлолмайди. Алам қилдирадиган танқид, аччиқ ҳақиқат кишини ва жамиятни, жумладан, футболни ҳаракатлантиради.\nГоҳ порлаб, гоҳ булутлар панасида қолаётган Қуёш ва ёмғирли кун ҳақида ёзишнинг маъноси нима? Маъно шуки, футболимизда ҳам бир маромдаги мўътадил об-ҳаво йўқ! Арзирли натижа бўлмасада, аҳамиятсиз ютуқлардан фахрланамиз, аламли мағлубиятларни қандайдир сабаблар билан изоҳлайверамиз. Футболимиз эса жойида қотиб тураверади. Чунки унда билим йўқ, тафаккур йўқ, ҳақиқатни тан олиш йўқ! Айтинг-чи, Алишер Навоий ижоди бирлаштирмаган, улуғ шоир ғазалларини билмайдиган терма жамоа мундиалга чиқиши мумкинми? Юзаки қараганда футбол ва Навоий бир-бирига алоқаси йўқ қутблардек таассурот уйғотади. Аслида эса ўзбек футболи тараққиётини Навоий ижодисиз тасаввур қилиш қийин. Бразилия футболи карнаваллардан ўсиб чиққани ва жозиба топгани каби ўзбек футболи ҳам Навоий ижоди орқали улканлашади, ҳайбат касб этади. Майдонда «Қарокўзим»ни дилида такрорлаб ўйнаган футболчи ўзи сезмаган ҳолда бошқачароқ тўп суради. Буни ҳозир охиригача тушунтиролмайман. Тушунганим шуки, футболимизнинг тараққиёти Навоий ижодини ўрганишдан бошланади.\nЎйлайманки, бу сафарги мавзу ва сарлавҳа учун мени айбламайсизлар. Улуғ шоир руҳи шод бўлсин ва футболимиз ҳам улуғлик сари талпинсин!