Доцетаксел Эбеве® – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Доцетаксел Эбеве®\nПрепаратнинг савдо номи: Доцетаксел Эбеве®\n1 мл да қуйидагилар сақланади:\nфаол модда: доцетаксел – 10 мг;\n2 мл хажмли хар бир флакон 20 мг сувсиз доцетаксел (10 мг/мл) сақлайди;\n8 мл хажмли хар бир флакон 80 мг сувсиз доцетаксел (10 мг/мл) сақлайди;\n16 мл хажмли хар бир флакон 160 мг сувсиз доцетаксел (10 мг/мл) сақлайди.\nёрдамчи моддалар: сувсиз лимон кислотаси, макрогол 300, полисорбат 80 этанол 27% (хажм бўйича).\nТаърифи: тиниқ, рангсиз ёки оч-сариқ, рН 3,0-4,5 ли эритма.\nФармакотерапевтик гурухи: Ўсмаларга қарши восита.\nАТХ коди: L01C D02\nДоцетаксел тубулиндан турғун микронайчаларнинг ҳосил бўлишини рағбатлантирувчи ва уларнинг парчаланишини ингибиция қилувчи, ўсмаларга қарши препарат ҳисобланади, бу эркин тубулиннинг миқдорини ахамиятли пасайишига олиб келади. Доцетаксел ҳужайраларда микронайчалар тўрини парчалайди, шу билан ҳужайраларда митоз ва интерфаза жараёнларини амалга ошишига тўсқинлик қилади.\nДоцетаксел 20-115 мг/м2 дозада юборилганидан кейин унинг фармакокинетикаси дозага боғлиқ эмас ва мувофиқ 4 мин, 36 мин ва 11,1 соатни ташкил қилувчи ά, β ва γ ярим чиқарилиш фазалар қийматлари билан уч камерали моделда таърифланади. Кечки фаза қисман доцетакселни периферик камерадан нисбатан секин чиқарилиши билан боғлиқ.\nТақсимланиши. 100 мг/м2 дозада 1 соат давомида томчилаб юборилганидан кейин қон плазмасидаги препаратнинг ўртача максимал концентрацияси 3,7 мкг/мл, AUC мувофиқ қиймати эса – 4,6 схмкг/мл ни ташкил қилади. Умумий клиренси ва мувозанат холатидаги тақсимланишни хажмининг ўртача қиймати мувофиқ 21 л/с ва 113 л ни ташкил қилади. Умумий клиренси қийматларининг шахслар аро ўзгарувчанлиги тахминан 50% ни ташкил қилади. Доцетакселнинг 96% дан кўпроғи қон палазмаси оқсиллари билан боғланади.\nЧиқарилиши. Доцетаксел трет-бутил эфир гуруҳини Р450-орқали оксидланишли метаболизмидан кейин 7 кун давомида сийдик ва аҳлат билан чиқарилади, бунда сийдик билан юборилган дозанинг тахминан 6%, аҳлат билан эса – 75% чиқарилади. Юборилган дозанинг тахминан 80% аҳлатда биринчи 48 соат давомида бир асосий нофаол метаболити ва уч иккинчи даражали нофаол метаболитлари кўринишида, озгина миқдорларда мавжуд бўлган, аниқланади; ахлатда ўзгармаган препаратнинг миқдори катта эмас.\nЁш ва жинс. Пациентларнинг ёши ва жинси доцетакселнинг фармакокинетикасига таъсир қилмайди.\nЖигар фаолиятини бузилиши. Жигарни енгил ёки ўртача даражали бузилишлари бўлган (АСТ ва АЛТ даражалари норманинг юқори чегарасидан (НЮЧ) ≥ 1,5 марта юқори, ишқорий фосфатазанинг фаоллигини НЮЧ ≥ 2,5 мартадан юқори), препаратнинг умумий клиренси умуман 27% га пасаяди.\nОрганизмда суюқликни тутилиши. Суюқликни енгил ёки ўртача тутилиши бўлган пациентларда доцетакселнинг клиренси ўзгармайди; организмда суюқликни оғир тутилиши учун ўхшаш маълумотлар йўқ.\nДоксорубицин. Мажмуада ишлатилганда доцетаксел доксарубициннинг клиренсига ва доксарубинолнинг (доксарубициннинг метаболити) қон плазмадаги даражасига таъсир қилмайди. Доцетаксел, доксарубицин ва циклофосфамидни бир вақтда юбориш мажмуанинг ҳамма компонентларининг фармакокинетик параметрларига таъсир қилмайди.\nКапецитабин. Капецитабин доцетакселнинг фармакокинетик параметрларига (Cmax ва AUC) таъсир қилмайди, доцетаксел эса капецитабиннинг фармакологик фаол метаболитининг (5′-DFUR) фармакокинетик параметрларига таъсир кўрсатмайди.\nЦисплатин. Цисплатин билан мажмуавий даволашда доцетакселнинг клиренси у монотерапияда ишлатилгандаги билан ўхшаш. Бундан ташқари, доцетаксел инфузиясидан бевосита кейин юборилган цисплатиннинг фармакокинетик параметрлари, цисплатин монотерапияда кузатиладиганлар билан ўхшаш.\nЦисплатин ва 5-фторурацил. Доцетакселни цисплатин ва 5-фторурацил билан мажмуалаш, бу мажмуанинг алоҳида компонентларининг фармакокинетик параметрларига таъсир кўрсатмайди.\nПреднизон. Преднизонни доцетакселнинг фармакокинетикасига таъсири аниқланмаган.\nДоцетаксел Эбеве доксорубицин ва циклофосфамид билан мажмуада қуйидагиларда адъювант даволаш ўтказиш учун кўрсатилган:\n– регионал лимфа тугунларини метастатик шикастланиши билан бўлган сут безини операция қилиш мумкин бўлган ракида;\n– регионал лимфа тугунларини метастатик шикастланиши бўлмаган сут безини операция қилиш мумкин бўлган ракида;\nРегионал лимфа тугунларини метастатик шикастланиши бўлмаган сут безини операция қилиш мумкин бўлган ракида адъювант даволаш фақат сут безининг эрта ракини бирламчи даволаш бўйича халқаро мезонларга мувофиқ химиотерапия кўрсатилган кўрсатилган пациентларда ўтказилади.\nДоцетаксел Эбеве доксорубицин билан мажмуада сут безини махаллий-тарқалган ёки метастатик раки бўлган, илгари бу холати бўйича цитотоксик химиотерапия олмаган беморларни даволаш учун кўрсатилган.\nДоцетаксел Эбеве монотерапия кўринишида сут безининг махаллий-тарқалган ёки метастатик раки бўлган беморларни даволаш учун кўрсатилган. Бунда илгари ўтказилган даволаш тартиблари антрациклинлар ёки алкилловчи агентларни ўз ичига олган бўлиши керак. Доцетаксел Эбеве трастизумаб билан мажмуада сут безининг метастатик ракини, касалликнинг метастатик фазаси бўйича илгани цитостатик даволаш олмаган, HER2 гиперсекрецияси билан характерланувчи пациентлар даволаш учун кўрсатилган.\nДоцетаксел Эбеве капецитабин билан мажмуада сут безининг маҳаллий-тарқалган ёки метастатик раки бўлган беморларни цитостатик даволашни самараси йўқлиги аниқланганидан кейин, даволаш учун кўрсатилган. Бунда илгари ўтказилган даволаш тартиблари антрациклинларни ўз ичига олган бўлиши керак.\nДоцетаксел Эбеве ўпканинг маҳаллий-тарқалган ёки метастатик майда ҳужайрали бўлмаган раки бўлган беморларни, олдинги цитотоксик терапиянинг самараси йўқлиги аниқланганидан кейин даволаш учун кўрсатилган.\nДоцетаксел Эбеве цисплатин билан мажмуада ўпканинг резекция қилиб бўлмайдиган, маҳаллий-тарқалган ёки метастатик майда ҳужайрали бўлмаган раки бўлган, бу холати бўйича илгари химиотерапия олмаган беморларни даволаш учун кўрсатилган.\nДоцетаксел Эбеве преднизон ёки преднизолон билан мажмуада простата безининг гормон-рефрактер метастатик раки бўлган беморларни даволаш учун кўрсатилган.\nДоцетаксел Эбеве цисплатин ва 5-фторурацил билан мажмуада меъданинг метастатик аденокарциномаси (шу жумладан гастроэзофагал бирикманинг аденокарциномаси) бўлган, илгари касалликнинг метастатик фазаси бўйича химиотерапия олмаган беморларни даволаш учун кўрсатилган.\nДоцетаксел Эбеве цисплатин ва 5-фторурацил билан мажмуада бош ва бўйиннинг махаллий-тарқалган ясси ҳужайрали карциномаси бўлган беморларни индукцион даволаш учун кўрсатилган.\nДоцетаксел фақат мувофиқ цитотоксик химиотерапияни ўтказиш учун ихтисослаштирилган стационар шароитларида, ва фақат малакали онколог назорати остида қўлланиши керак\nТавсия қилинган дозалари\nСут безининг, меъда, бош ва бўйиннинг раки, шунингдек ўпканинг майда ҳужайрали бўлмаган ракини даволашда доцетакселни юбориш олдидан, мувофиқ қарши кўрсатмалар бўлмаганида, кортикостероидлар, масалан, суткада 16 мг (8 мг дан суткада 2 марта) дексаметазон билан 3 кун давомида (доцетаксел инфузиясидан 1 кун олдиндан бошлаб), перорал премедикация ўтказилади. Гематологик токсиклик хавфини пасайтириш мақсадида олдини олиш сифатида шунингдек гранулоцитар клониестимулловчи омил (G-CSF) препаратлари хам қўлланиши мумкин.\nПростата безининг ракида (доцетаксел преднизон ёки преднизолон билан мажмуада ишлатилгшанда) премедикациянинг тавсия этиладиган тартиби доцетакселни инфузиясидан 12 соат, 3 соат ва 1 соат олдин перорал 8 мг доза дексометазонни ўз ичига олади.\nФақат вена ичига томчилаб юбориш учун. Доцетаксел 1 соат давомида хар 3 ҳафтада юборилади.\nСут безининг раки. Сут безининг операция қилиб бўладиган ракини адъювант даволашда (регионар лимфа тугунларининг метастатик шикастланиши бўлган хам, бўлмаган хам) доцетакселнинг тавсия этиладиган дозаси 75 мг/м2 ни ташкил қилади ва доксорубицин (50 мг/м2 дозада) ва циклофосфамид (500 мг/м2 дозада) юборилганидан кейин 1 соат ўтгач юборилади, хар 3 ҳафтада 6 цикллар миқдорида (ТАС тартиби).\nСут безининг маҳаллий-тарқалган ёки метастатик ракини монотерапиясида Доцетаксел Эбеве тана юзасига 100 мг/м2 дозада юбориш тавсия этилади.\nСут безининг маҳаллий-тарқалган ёки метастатик ракини даволашда монотерапияда доцетакселнинг тавсия этиладиган дозаси 75 мг/м2 ни ташкил қилади. Биринчи йўналиш даволаш сифатида доцетаксел (75 мг/м2 дозада) доксарубицин (50 мг/м2 дозада) билан мажмуада қўлланади.\nТрастузумаб билан мажмуада доцетакселнинг тавсия этиладиган дозаси 100 мг/м2 ни ташкил қилади ва 3 ҳафтада бир марта юборилади, шу вақтнинг ўзида трастузумабни эса ҳафтада бир марта юборилади. Асосий текширишда доцетакселнинг биринчи инфузияси трастузумабнинг биринчи дозаси юборилганидан кейинги кунда ўтказилган. Кейинчалик доцетаксел трастузумабнинг олдинги дозаси яхши ўзлаштирилганида, трастузумабнинг инфузияси тугаши биланоқ юборилган.\nКапецитабин билан мажмуада доцетакселнинг тавсия этиладиган дозаси 75 мг/м2 ни ташкил қилади ва 3 ҳафтада бир марта юборилади, шу вақтнинг ўзида капецитабинни эса 1250 мг/м2 дозада суткада икки марта (овқат қабул қилгандан кейин 30 минут ўтгач) кейинги 1 ҳафталик танаффус билан 2 ҳафта давомида қўлланади. Капецитабиннинг дозалари пациентнинг тана юзаси майдони бўйича ҳисобланади.\nЎпканинг майда ҳужайрали бўлмаган раки. Ўпканинг майда ҳужайрали бўлмаган ракини биринчи йўналиш даволаш сифатида ишлатилганида доцетакселнинг тавсия этиладиган дозаси 75 мг/м2ни ташкил қилади; у юборилганидан кейин дархол цисплатин (75 мг/м2 дозада 30-60 минут давомида) юборилади. Платина препаратлари билан олдинги химиотерапиянинг самарасизлигида, монотерапияда доцетакселнинг тавсия этиладиган дозаси 75 мг/м2 ни ташкил қилади.\nДоцетакселнинг тавсия этиладиган дозаси 75 мг/м2 ни ташкил қилади. Преднизон ёки преднизолон давомли, перорал 5 мг дозада суткада 2 марта қабул қилинади.\nДоцетакселнинг тавсия этиладиган дозаси 75 мг/м2 ни ташкил қилади ва 1-нчи куни 1 соат давомида вена ичига томчилаб юборилади, шундан кейин 1-нчи куни цисплатин (75 мг/м2 дозада 1-3 соат давомида вена ичига томчилаб) юборилади; сўнгра – 5-фторурацил (суткада 750 мг/м2 дозада давомийлиги 5 суткалик 24-соатлик узулуксиз инфузия йўли билан, цисплатинни юбориш якунланганидан кейин дархол бошлаб) юборилади.\nДаволаш цикллари 3 ҳафта 1 марта такрорланади. Пациентлар цисплатинни юбориш олдидан қусишга қарши воситалар билан премедикация ва адекват гидратация олишлари керак.\nБош ва бўйин раки. Пациентлар цисплатинни юборишдан олдин ва кейин қусишга қарши воситалар билан премедикация ва адекват гидратация олишлари керак Гематологик токсиклик хавфини пасайтириш мақсадида олдини олиш сифатида G-CSF препаратлари хам ишлатилиши мумкин. Доцетаксел гурухининг барча пациенлари ТАХ 323 ва ТАХ 324 текширишларда антибиотикотерапия билан профилактикани олганлар.\nКейинги нурли даволаш билан индукцион химиотерапия (ТАХ 323)\nБош ва бўйиннинг операция қилиб бўлмайдиган махаллий-тарқалган ясси ҳужайрали карциномасини индукцион даволаш сифатида ишлатилганида доцетакселнинг тавсия этиладиган дозаси 75 мг/м2 ни ташкил қилади ва 1-нчи куни вена ичига 1 соат давомида томчилаб юборилади; шундан кейин 1-нчи куни цисплатин (75 мг/м2 дозада 1 соат давомида) вена ичига юборилади, сўнгра – 5 кун давомида 5-фторурацил суткада 750 мг/м2 дозада давомийликдаги узулуксиз инфузия йўли билан юборилади. Даволаш цикллари хар 3 ҳафтада тўрт марта такрорланади. Химиотерапиядан кейин пациентда нурли даволаш ўтказилиши керак.\nКейинги нурли даволаш билан индукцион химионурли терапия (ТАХ 324). Бош ва бўйиннинг маҳаллий-тарқалган ясси ҳужайрали ракини индукцион даволашда (техник резекция қилиб бўлмайдиган, аъзони сақлаб қолиш мақсадида хирургик тузалишнинг эхтимоли паст бўлган) доцетакселнинг тавсия этиладиган дозаси 1-нчи куни 75 мг/м2 ни ташкил қилади ва 1 соат давомидаги вена ичига томчилаб юборилади; шундан кейин 1-нчи куни цисплатинни вена ичига томчилаб юбориш амалга оширилади (100 мг/м2 дозада 30 минутдан 3 соатгача давомийликда), сўнгра – 1-4-нчи кунлари суткада 1000 мг/м2 дозада 5-фторурацилни вена ичига узулуксиз инфузияси ўтказилади. Даволаш цикллари хар 3 ҳафтада уч марта такрорланади. Химиотерапиядан кейин пациентда химионурли даволаш ўтказилиши керак.\nДаволаш жараёнида дозаларни тўғирлаш\nУмумий маълумотлар. Доцетаксел фақат нейтрофилларнинг миқдори 1500 ҳужайра/мм3 бўлганида юборилиши керак. Агар доцетаксел билан даволаш жараёнида фебрил нейтропения ривожланиши аниқланса, 1 ҳафтадан кўпроқ нейтрофиллар миқдорини 500 ҳужайра/мм3 дан камга пасайиши, оғир ёки кумулятив тери реакцияларида ёки оғир периферик нейропатияда доцетакселнинг дозаси 100 мг/м2 дан 75 мг/м2 гача ва/ёки 75 мг/м2 дан 60 мг/м2 гача пасайтирилиши керак. Доцетаксел 60 мг/м2 дозада ишлатиш фонида бу реакциялар сақланганида, бу препарат билан даволашни тўхтатиш керак.\nСут безининг ракини адъювант даволаш. Сут безининг раки бўйича доцетаксел, доксорубицин ва циклофосфамид (ТАС) мажмуаси билан адъювант даволаш олаётган пациентларда, G-CSF препаратлари билан бирламчи олдини олишни ўтказиш масаласини кўриш керак. Фебрил нейтропения ва/ёки нейтропеник инфекциялар ривожланганида, барча кейинги цикллар вақтида доцетакселнинг дозасини 60 мг/м2 гача пасайтириш керак. Шунингдек 3-нчи ёки 4-нчи даражали стоматит ривожланганида хам доцетакселнинг дозасини 60 мг/м2 гача пасайтириш керак.\nЦисплатин билан мажмуада қўллаш. Бошидан доцетакселни 75 мг/м2 дозада цисплатин билан мажмуада олган пациентларда, уларда даволашнинг олдинги циклида тромбоцитларнинг миқдори 25000 ҳужайра/мм3 дан камга пасайган бўлса, шунингдек фебрил нейтропения ёки жиддий ногематологик токсиклик ривожланган пациентларда кейингни циклларда доцетакселнинг дозасини 65 мг/м2 гача пасайтириш керак.\nКапецитабин билан мажмуада қўллаш.\nДоцетаксел ва капецитабинни навбатдаги режали юбориш вақтигача сақланувчи 2 даражали токсик самаралар ривожланишини биринчи эпизодида, токсиклик даражаси 0-1 даражагача пасаймагунича даволаш кечиктирилади, шундан кейин эса даволаш тўлиқ дозада қайта тикланади.\n2-нчи даражали токсик самаралар ривожланишини иккинчи эпизодида ёки 3-нчи даражали токсик самаралар ривожланишини биринчи эпизодида даволаш препаратни юбориш кечиктирилади, сўнгра доцетаксел билан даволаш 55 мг/м2 дозада қайта тикланади.\nТоксикнинг кейинги эпизодлари ривожланганида, шунингдек 4-нчи даражали токсикликнинг хар қандай кўринишларида доцетакселни бекор қилиш керак.\nЦисплатин ва 5-фторурацил билан мажмуада қўллаш.\nG-CSF билан даволашга қарамасдан, пациентда фебрил нейтропения, давомли нейтропения ёки нейтропеник инфекция ривожланса, доцетакселнинг дозасини 75 мг/м2 дан 60 мг/м2 гача пасайтириш керак. Асоратланган нейтропениянинг кейинги эпизодлари ривожланганида доцетакселнинг дозаси 60 мг/м2 дан 45 мг/м2 гача пасайтириш керак. 4-нчи даражали тромбоцитопения ривожланганида доцетакселнинг дозасини 75 мг/м2 дан 60 мг/м2 гача пасайтириш керак. Кейинги цикллар доирасида доцетаксел билан даволаш фақат нейтрофилларнинг миқдори 1500 хужайра/мм3 дан кўпроққа, тромбоцитларнинг миқдори эса 100000 хужайра/мм3 дан кўпроққа тикланганидан кейин қайта тикланиши мумкин. Бу токсиклик кўринишларини персистирланишида препарат билан даволашни тўхтатиш керак.\nҚуйидаги жадвалда цисплатин ва 5-фторурацил (5-ФУ) билан мажмуавий даволаш олаётган пациентларда токсиклик кўринишлари ривожланганда, даволаш тартибини тўғирлаш бўйича тавсиялар.\nКўринишлар Дозани тўғирлаш\n3-нчи даражали диарея Биринчи эпизод: 5-FU дозасини 20% га пасайтириш\n4-нчи даражали диарея Биринчи эпизод: доцетаксел ва 5-FU дозаларини 20% га пасайтириш\nстоматит/мукозит Биринчи эпизод: 5-FU дозасини 20% га пасайтириш\nИккинчи эпизод: фақат 5-FU ни барча кейинги цикллар вақтида бекор қилиш.\nстоматит/мукозит Биринчи эпизод: фақат 5-FU ни барча кейинги цикллар вақтида бекор қилиш.\nАсосий текширишларда бош ва бўйиннинг ясси ҳужайрали карциномаси бўлган пациентларда асоратланган нейтропения (шу жумладан, давомли нейтропения, фебрил нейтропения ёки инфекцион асоратлар) ривожланганида, даволашнинг (масалан, хар бир курснинг 6-нчидан 15-нчи кунигача) барча кейинги курсларида (масалан, 6-15 нчи кунлари) G-CSF билан профилактик даволаш тавсия қилинади.\nЖигар фаолиятининг бузилишлари бўлган пациентлар\nАгар 100 мг/м2 доза доцетаксел билан монотерапияда олаётган пациентларда АЛТ ва/ёки АСТ норманинг юқори чегарасидан (НЮЧ) 1,5 мартадан кўпроққа ва ишқорий фосфатазани 2,5 мартадан кўпроққа ошса, доцетакселнинг тавсия этиладиган дозаси 75 мг/м2 ни ташкил қилиши керак (“Алохида кўрсатмалар ва эхтиёткорлик чоралари” ва “Фармакокинетика” бўлимларига қаранг). Қон зардобида билирубиннинг концентрацияси НЮЧ юқори ва/ёки АЛТ ва АСТ НЮЧ 3,5 мартадан ва бир вақтда ишқорий фосфатаза НЮЧ 6 мартадан юқори пациентлар учун, препаратнинг дозасини янада пасайтириш тавсия этилмайди, ва доцетаксел ўта зарур холлардан ташқари қўлланмаслиги керак. Билирубиннинг концентрацияси НЮЧ юқори, шунингдек АЛТ ва/ёки АСТ НЮЧ дан 1,5 мартадан юқори ва ишқорий фосфатаза НЮЧ дан 2,5 мартадан юқори бўлган пациентлар меъда аденокарциномасини доцетаксел, цисплатин ва 5-фторурацил билан мажмуавий даволашда асосий клиник текширишларга киритилмаган; бундай пациентлар учун дозани пасайтириш бўйича тавсиялар бериш мумкин эмас ва доцетаксел, ўта зарур холлардан ташқари қўлланмаслиги керак.\nЖигар фаолиятини бузилиши бўлган пациентларда бошқа кўрсатмалар бўйича мажмуавий даволаш таркибида доцетакселни ишлатиш бўйича маълумотлар йўқ.\nДоцетаксел Эбеве 27% (масса бўйича) 96% ли этанол (алкогол) сақлайди. Препаратни юқори хавф гурухи, хусусан жигар касалликлари бўлган пациентларга буюришда буни ҳисобга олиш керак.\n1 ойликдан 18 ёшгача бўлган болалардаги бурун халқумнинг ракида доцетакселни қўллашнинг хавфсизлиги ва самарадорлиги аниқланмаган.\nСут безининг раки, ўпканинг майда ҳужайрали бўлмаган раки, простата бези ва меъданинг раки, шунингдек бош ва бўйин аъзоларининг раки (ЖССТ таснифи бўйича 11 ва 111 тур, муғузланиш билан ва усиз бурунхалқумнинг пастдифференциалланган яссихужайрали ракидан ташқари) бўлган болаларда доцетакселни қўллашга кўрсатмалар йўқ.\nКекса ёшли пациентларда доцетакселни қўллаш бўйича махсус кўрсатмалар йўқ. 60 ёшли ва ундан ошган пациентларда капецитабин билан мажмуада ишлатилганида, капецитабиннинг бошланғич дозасини 75% гача пасайтириш тавсия қилинади.\nЖуда тез-тез (10 пациентдан ≥ 1 да)\nОғриқлар (шу жумладан томоқ ва халқумда, оёқ-қўлларда, суякларда, орқада, кўкрак қафасида).\nЎта юқори сезувчанлик (реакциялар инфузия бошланганидан кейин бир неча минут давомида ривожланади ва одатда енгил ва оғирлиги ўртача даражали бўлади); уларнинг энг кўп учрайдиган симптомлари оқиб келишлар, тери тошмалари (қичишиш билан ассоциацияланган ва усиз), кўкрак қафасида сиқилиш хисси, орқада оғриқлар, диспноэ ва тана ҳароратини ошиши ёки қалтираш” гипотензия ва/ёки бронхоспазм ёки ёйилган тери тошмалари/эритема ривожланиши билан характерланувчи оғир реакциялар).\nОрганизмда суюқликни тутилиши (периферик шишларни ривожланишига ва камроқ – плевра бўшлиғи ва перикард бўшлиғида суюқлик хосил бўлиши, асцит ва тана массасини ошишига олиб келиши мумкин бўлган).\nИнфекциялар (шу жумладан сепсис ва пневмония).\nҚўл-оёқ кафти синдроми.\nТирноқлар томонидан бузилишлар.\nНейтропения (қайтувчи ва препаратнинг пациент олган йиғинди дозасини ошиши билан кучаймайдиган; кўрсатгичнинг минимал қийматларгача даври давомийлигини медианаси 7 кунни ташкил қилган, оғир нейтропения [≤500 хужайра/мм3] давомийлигини медианаси – 7 кун).\nБурундан қон кетиши.\nПериферик сенсор нейтропения.\nПериферик мотор нейропатия.\nПериферик шишлар (одатда оёқлардан бошланади, сўнгра ёйилиши мумкин, бу тана массасини 3 кг ва кўпроққа ошиши билан бирга кечади; пациент олган йиғинди доза ошган сари организмда суюқликнинг тутилишини тез-тезлиги ва оғирлик даражаси ошиб боради).\nТана хароратини ошиши.\nТана массасини пасайиши.\nТана массасини ошиши.\nФебрил нейтропения (шу жумладан тана хароратини ошиши ва антибиотикларни ишлатиш билан ассоциацияланган, G-CSF ни ишлатишдан қатъий назар) ёки нейтропеник сепсис (G-CSF ни ишлатишдан қатъий назар).\nТез-тез (100 дан ≥, лекин 10 пациентдан ≤1 та)\nМеъда-ичак йўлларида оғриқлар.\nТери эпителийсининг десквамацияси.\nМеъда-ичак қон кетиши.\nТирноқларнинг рангини ўзгариши.\nОғиз бўшлиғи кандидози.\nҚичишувчи тери тошмалари.\nЭритематоз тери тошмалари.\nЭксфолиатив тери тошмалари.\nВеналар томонидан бузилишлар.\nКўкрак қафасида нокардиоген оғриқ.\nАЛТ фаоллигини ошиши.\nАСТ фаоллигини ошиши.\nҚонда ишқорий фосфатаза фаоллигни ошиши.\nҚонда билирубин концентрациясини ошиши.\nЮбориш жойидаги реакциялар (одатда оғирлиги енгил даражали ва гиперпигментация, терини яллиғланиши, гиперемияси ёки қуруқлиги, флебит ёки экстравазация ва вена деворини шишидан иборат бўлган).\nЧап қоринча фаолиятини пасайиши.\nТез-тез эмас (1000 дан ≥, лекин 100 пациентдан ≤1 та)\nКам (10000 дан ≥, лекин 1000 пациентдан ≤1 та)\nГепатит (айниқса жигар касалликлари бўлган пациентларда, баъзида ўлим билан якунланувчи).\nНафас етишмовчилиги (қатор холларда – ўлим билан якунланувчи).\nЎпкаларнинг интерстициал касаллиги.\nИчакни ўтказмаслиги (фалажли ва обструктив).\nИлгари нурлантирилган сохада махаллий яллиғланиш реакцияси.\nШунингдек олигурия ёки гипотензиянинг ўткир эпизодлари билан ассоциацияланмаган организмда суюқликни тутилиши хам кузатилган. Кам холларда дегидратация ва ўпкаларнинг шиши кузатилган.\nЎткир респиратор дисстрес-синдром.\nНурлантиришдан кейинги пневмонит (бир вақтда нурли даволаш олган пациентларда).\nЖуда кам (10000 пациентдан ≤1 та)\nБуллез тери тошмалари (хусусан кўпшакилли эритема, Стивенс-Джонсон синдроми ва токсик эпидермал некролиз).\nТери қизил югирики.\nТез-тезлиги номаълум (бор бўлган маълумотлар асосида бахолаш мумкин эмас)\nАнафилактик шок (шу жумладан ўлим билан якунланувчи).\nГипонатриемия (кўпчилак холларда дегидратация, қусиш ва пневмония билан ассоциацияланган).\nДиссеминирланган томир ички қон ивиши.\nБуйраклар фаолиятини бузилиши.\nТранзитор хушдан кетиш.\nКўришни транзитор бузилишлари (ярқираб кетиш, пирилловчи доғлар, скотома, улар одатда препаратни инфузияси жараёнида аниқланган ва унга ўта юқори сезувчанлик реакциялари билан ассоциацияланган).\nЦистоид макуляр шиш.\nФаол моддага ёки ёрдамчи моддалардан хар қандайига ўта юқори сезувчанлик.\nНейтрофилларнинг дастлабки миқдори ≤1500 хужайра/мм3 бўлганида доцетакселни ишлатиш мумкимн эмас.\nМувофиқ маълумотлар йўқлиги туфайли, доцетакселни жигарни оғир бузилишлари бўлган пациентларда қўллаш мумкин эмас.\nМажмуавий даволаш тартиблари ишлатилганида уларнинг бошқа компонентларини қўллашга қарши кўрсатмаларни ҳам ҳисобга олиш керак.\nДоцетакселнинг антидоти номаълум. Доза ошириб юборилган холда бемор ихтисослашган бўлимга госпитализация қилинади ва организмнинг хаётий мухим фаолиятлари синчиклаб кузатилади. Доза ошириб юборилган холда препаратнинг нохуш самараларини кучайишини кутиш керак. Дозани ошириб юборилишини асосий кутиладиган кўринишларимиелосупрессия, периферик нейропатия ва мукозит хисобланади. Дозани ошириб юборилиши хақида маълумот олинганидан кейин мумкин бўлган қисқа муддатларда пациентни G-CSF препаратлари билан даволашни бошлаш керак. Бундан ташқари, мувофиқ кўрсатмалар бўлганида, керакли симптоматик даволашни ўтказиш керак.\nЦитохром Р450-3А ни ингибиция қилувчи ёки индукцияловчи воситалар, ёки улар томонидан метаболизмга учровчи (ва рақобатли ўзаро таъсир хисобига уни ингибиция қилиш қобилиятига эга бўлган), хусусан циклоспорин, кетоконазол ва эритромицинни бир вақтда юбориш, доцетакселнинг метаболизмига таъсир кўрсатиши мумкин. Шунинг учун ахамиятли ўзаро таъсир ривожланиши мумкинлиги туфайли, бир вақтда бу препаратлар ишлатилганида эхтиёткорликка риоя қилиш керак.\nДоцетаксел CYP3A4 ингибиторлари билан мажмуада ишлатилганида, унинг метаболизмини пасайиши оқибатида нохуш реакциялар хавфи ошади.\nДоцетакселни CYP3A4 изоферментининг кучли ингибиторларини (хусусан, кетоконазо, итраконазол, кларитромицин, индинавир, нефазодон, нелфинавир, ритонавир, саквинавир, телитромицин ва вориконазол) билан мажмуада ишлатишнинг зарурати бўлганида, синчиков кузатув талаб этилади, ва CYP3A4 кучли ингибитори билан бир вақтда қўллаш даврида доцетакселнинг дозасини тўғирлаш талаб қилиниши мумкин. Доцетаксел CYP3A4 томонидан метаболизмга учрайди, преднизон эса бу изоферментни индукциялайди. Шунга қарамасдан, доцетакселнинг фармакокинетикасига преднизонни ишончли таъсири аниқланмаган.\nДоцетаксел аҳамиятли даражада (≥95%) оқсиллар билан боғланади.Бошқа препаратлар хам ахамиятли даражада оқсиллар билан боғланади, хусусан, эритромицин, дифенгидрамин, пропранолол, фенитоин, салицилатлар, сульфаметоксазол ва вальпроат натрий, лекин доцетакселни оқсиллар билан боғланишига таъсир кўрсатмайди. Дексаметазон хам доцетакселни оқсиллар билан боғланишига таъсир кўсатмайди. Шунга ўхшаш, доцетаксел дигоксинни боғланишига таъсир кўрсатмайди.\nДоцетаксел, доксорубицин ва циклофосфамидни бир вақтда юбориш мажмуанинг барча компонентларини фармакокинетик параметрларига таъсир кўрсатмайди.\nДоцетаксел ва карбоплатин билан ўзаро таъсир қилиш қобилятига эга.\nНатрий хлоридининг 0,9% эритмаси ёки глюкозанинг 5% эритмасидан ташқари бошқа дори препаратлари билан аралаштириш мумкин эмас.\nПремедикация бўйича “Қўллаш усули ва дозалари” бўлимига қаранг.\nГематологик токсиклик. Доцетаксел олаётган ҳамма пациентларда қоннинг клиник тахлили параметрларини тез-тез назорат қилиш керак. Доцетакселни қайта юборишни фақат нейтрофилларнинг миқдори ≥1500 хужайра/мм3 га тикланганидан кейин ўтказиш мумкин.\nДоцетаксел билан даволаш курси давомида оғир нейтропения ривожланганида (≤500 хужайра/мм3, камида 7 кун давомида сақланувчи), кейинги циклларда препаратнинг дозасини пасайтириш ёки мувофиқ тутиб турувчи даволаш ўтказиш тавсия этилади.\nДоцетакселни цисплатин қв 5-фторурацил (TCF тартиби) билан мажмуада ёки доксорубицин ва циклофосфамид (ТАС тартиби) олаётган пациентларда, G-CSF препаратлари билан профилактик терапия фебрил нейтропения ва нейтропеник инфекциялар тез-тезлигини пасайишига ёрдам беради. Шунинг учун TCF ёки ТАС даволаш олаётган пациентлар, шунингдек G-CSF билан профилактик терапияни хам олишлари керак. TCF ёки ТАС даволаш олаётган пациентларни синчиклаб кузатиш керак.\nЎта юқори сезувчанлик реакциялари. Пациентлар ўта юқори реакцияларга, айниқса препаратни биринчи ва иккинчи инфузияси вақтида, синчиклаб кузатилишлари керак. Ўта юқори сезувчанлик реакциялари доцетаксел инфузияси бошланганидан кейин бир неча минут давомида ривожланиши мумкин, шунинг учун бўлимида артериал гипотензия ва бронхоспазмни даволаш воситалари бўлиши керак. Ўта юқори сезувчанликнинг кучсиз ифодаланган симптомлари (хусусан, гиперемия ёки локалланган тери реакциялари) даволашни тўхтатишни талаб қилмайди. Лекин оғир реакциялар, хусусан оғир гипотензия, бронхоспазм ёки ёйилган тери тошмалари ёки эритема ривожланганида, дархол доцетаксел юборишни тўхтатиш ва мувофиқ даволашни бошлаш керак. Ўта юқори сезувчанликнинг оғир реакциялари аниқланган пациентлар, доцетакселни қайта олмасликлари керак.\nТери реакциялари. Шиш ва эпителийни кейинги десквамацияси билан бирга кечувчи оёқ-қўллар (оёқ-қўл кафтлари) терисининг локалланган эритемаси холлари кузатилган. Шунингдек оғир кўринишлар, хусусан, доцетакселни бекор қилишни талаб этувчи эпителийни кейинги десквамацияси билан тери тошмалари холлари аниқланган.\nОрганизмда суюқликни тутилиши. Организмда суюқликнинг тутилишини оғир кўринишлари, хусусан плевра суюқлиги, перикард бўшлиғи суюқлига ва асцит ривожланиши, пациентни синчиклаб кузатишни талаб қилади.\nРеспиратор бузилишлар. Респиратор бузилишлар ўлим билан якунланиши мумкин. Ўпкалар томонидан симптомларни биринчи ривожланиши ёки мавжудларини ёмонлашишида пациентни синчиклаб кузатиш, шошилинч текшириш ва адекват даволаш керак. Ташхис қўйилгунича доцетаксел билан даволашни тўхтатиш тавсия этилади. Тутиб турувчи даволашни эрта бошлаш кўринишлар яққоллигини камайишига ёрдам бериши мумкин. Даволашни қайта тиклаш олдидан бу аралашувнинг потенциал фойдасини синчиклаб бахолаш керак.\nЖигар фаолиятини бузилиши. 100 мг/мм2 дозада доцетаксел билан монотерапия олаётган, қон зардоби АЛТ ва/ёки АСТ НЮЧ лан 1,5 марта юқори, қон зардоби ишқорий фосфатаза НЮЧ дан 2,5 марта юқори бўлган пациентларда, оғир нохуш реакциялар, хусусан сепсис ва меъда-ичак қон кетишлар (мумкин бўлган ўлим билан якунланувчи), фебрил нейтропения, инфекциялар, тромбоцитопения, стоматит ва астения хавфини ошиши кузатилади. Шунинг учун жигарнинг функционал синамалирининг (ЖФС) юқори қийматлари бўлган пациентларда доцетакселнинг тавсия этиладиган дозаси 75 мг/мм2 ни ташкил қилади; бунда ЖФС қиймати дастлабки текшириш вақтида ва даволашни хар бир цикли олдидан баҳоланиши керак.\nҚўшимча “Қўллаш усули ва дозалари” бўлимига қаранг.\nБуйраклар фаолиятини бузилиши. Буйраклар фаолиятини оғир бузилиши бўлган пациентларда доцетакселни ишлатиш бўйича маълумотлар йўқ.\nНерв тизими томонидан бузилишлар. Оғир периферик нейротоксиклик ривожланганида доцетакселнинг дозасини пасайтириш керак.\nКардиотоксиклик. Доцетакселни трастизумаб билан мажмуада олаётган, айниқса илгари антрациклинларни (доксорубицин ёки эпирубицин) олган пациентларда, юрак етишмовчилиги ривожланиши мумкин. Унинг яққоллиги ўртачадан оғир даражагача бўлиши мумкин; ўлим холлари хам бўлиши мумкин.\nДоцетаксел ва трастузумаб мажмуаси билан даволаш режалаштирилганида, юрак фаолиятини дастлабки бахолашни ўтказиш керак. Кейинчалик мувофиқ бузилишлар ривожланиши мумкин бўлган пациентларни аниқлаш мақсадида, даволаш жараёнида (масалан, хар 3 ойда) юрак фаолиятини мунтазам назорат қилиш керак.\nКўриш аъзоси томонидан бузилишлар. Доцетаксел олаётган пациентларда, цистоид макуляр шиш (ЦМШ) холлари қайд этилган. Кўришнинг бузилишлари ривожланганида, шошилинч ва тўлиқ офтальмологик текшириш ўтказиш керак. ЦМШ ташхиси қўйилган холда, доцетаксел билан даволашни тўхтатиш ва мувофиқ даволашни бошлаш керак.\nБошқа маълумотлар. Доцетаксел олаётган иккала жинс пациентлари, даволашнинг хамма даври давомида контрацепция усулларини қўллашлари керак; эркаклар шунингдек даволаш якунланганидан кейин камида 6 ой давомида контрацепция усулларини қўллашлари керак.\nДоцетакселни CYP3A4 ни кучли ингибиторлари (хусусан, кетоконазол, итраконазол, кларитромицин, индинавир, нефазодон, нелфинавир, ритонавир, саквинавир, телитромицин ва вориканазол) мажмуада ишлатишдан сақланиш керак.\nСут безининг ракини адъювант даволаш сифатида ишлатилганидаги эхтиёткорликнинг қўшимча чоралари\nАсоратланган нейтропения. Асоратланган нейтропения ривожланганида (давомли нейтропения, фебрил нейтропения ва инфекциялар) G-CSF ни ишлатиш ва доцетаксел дозасини пасайтириш масаласини кўриш керак.\nМеъда-ичак йўллари томонидан реакциялар. Қориндаги эрта оғриқлар ва оғриқлилик, тана вазнини ошиши ва диарея, шу жумладан нейтропения билан бирга кечувчи, каби симптомлар, меъда-ичак йўллари томонидан токсикликнинг жиддий кўринишларини биринчи белгилари бўлиши мумкин ва шошилинч текшириш ва даволашни талаб қилади.\nДимланган юрак етишмовчилиги. Доцетаксел билан даволаш вақтида хам, кузатув вақтида ҳам димланган юрак етишмовчилигининг кўринишларига пациентларни мониторинг қилиш керак. Регионар лимфа тугунларини метастатик шикастланиши билан сут безининг раки бўйича ТАС тартибини олаётган пациентларда, даволаш якунланганидан кейин бир йил давомида димланган юрак етишмовчилигининг хавфи юқори бўлиши кўрсатилган.\nЛейкемия. Доцетаксел, доксорубицин ва циклофосфамид (ТАС) мажмуасини олаётган пациентларда кечки миелодисплазия ва миелоид лейкоз ривожланишини хавфи бор, бу қон кўрсатгичларини кузатишни талаб қилади.\nКексалик ёшли пациентлар.\n70 ёшдан ошган пациентларда доцетакселни доксорубицин ва циклофосфамид билан мажмуада қўллаш тажрибаси чекланган. TCF билан даволаш олаётган кекса ёшли пациентларни синчиклаб кузатиш керак.\nБу препарат 27% (хажм бўйича) этанол сақлайди, яъни 160 мг препаратда (ўртача доза) 4,1 г аэтанол сақланади, бу 100 мл дан камроқ пивада сақланадиган дозага эквивалент.\nАлкоголизми бўлган шахсларда препаратни қўллаш соғлиқ учун хавф билан боғлиқ. Бу шунингдек хомиладор ва эмизувчи аёллар, болалар, юқори хавф гурухи шахсларга (масалан, жигар касалликлари ёки тутқаноғи бўлган пациентлар) хам тааллуқлидир.\nБу дори воситасида сақланувчи этанол, бошқа дори воситаларига таъсир қилиши, шунингдек автомобилни бошқариш ва механизмлар билан ишлашда реакция тезлигини бузиши ва ўзгартириши мумкин.\nҲомиладорлик даврида қўллаш. Ҳомиладорлик даврида доцетакселни қўллаш бўйича маълумот йўқ. Доцетакселни қуёнлар ва каламушларда эмбриотоксик ва фетотоксик таъсири, шунингдек каламушларда фертилликни пасайтириши кўрсатилган. Бошқа цитотоксиклар каби, хомиладорлик даврида ишлатилганида, доцетаксел хомилани шикастлаши мумкин. Шунинг учун ўта зарур холлардан ташқари, у хомиладорлик даврида ишлатилмаслиги керак.\nДоцетаксел олаётган бола туғиш ёшидаги аёлларга хомиладор бўлиб қолишдан сақланишлари, хомиладор бўлиб қолганда эса дархол даволовчи шифокорга хабар беришлари керак.\nЭмизиш даврида қўллаш. Доцетаксел липофил модда хисобланади, лекин уни кўкрак сути билан чиқарилиши номаълум. Шунинг учун эмизикли болаларда нохуш ножўя реакциялар ривожланиши мумкинлигини хисобга олиб, доцетаксел билан даволашни хамма вақт давомида эмизишни тўхтатиш керак.\nЭркаклар ва аёллардаги контрацепция. Даволаниш даврида контрацепциянинг самарали усулларини ишлатиш керак.\nФертилликка таъсири. Доцетаксел генотоксик хусусиятларга эга ва шунинг учун эркакларда фертилликка таъсир қилиши мумкин. Бу препарат билан даволашни хамма вақти давомида ва у якунланганидан кейин 6 ойгача эркакларга аёлни хомиладор қилишдан сақланиш керак. Препарат билан даволашни бошлашгача уруғ суюқлигини консервация қилиш масаласи бўйиша маслахатлашиш тавсия этилади.\nТекширишлар ўтказилмаган. Лекин бу препаратда сақланувчи миқдорларда этанол, пациентнинг транспорт воситаларини бошқариш ва механизмлар билан ишлаш қобилиятини бузиши мумкин.\nРангли пластик қопқоқли сиқма алюмин қалпоқ билан ёпилган резина тиқинли рангсиз шиша флаконларда.\nЎрам ўлчами: 1 флакон х 20 мг/2 мл; 1 флакон х 80 мг/8 мл; 1 флакон х 160 мг/16 мл. Сотувда ўрамнинг хамма турлари бўлмаслиги мумкин.\nОригинал ўрамида 25оС дан юқори бўлмаган ҳароратда, ёруғликдан химояланган жойда сақлансин. Музлатилмасин.\nСуюлтирилгандан кейин: 4 соат давомида ишлатилсин. 2-8оС ҳароратда (ёруғликдан химояланмаган) ёки 25оС дан юқори бўлмаган (ёруғлиқдан химояланган) хароратда сақлансин. Тайёрланган эритмаларнинг кимёвий ва физик турғунлиги 5% глюкоза ва 0,9% натрий хлориди (0,30 мг/мл ва 0,74 мг/мл концентрацияли) асосида текширилган.\nМикробиологик нуқтаи назардан эритма бевосита тайёрланганидан кейин ишлатилиши керак.\nОчилмаган флакон: 2 йил.\nОчилгандан кейин: 28 кундан ортиқ сақланмасин (совутгичда ёки хона ҳароратида).\nСтационар шароитларда қўллаш учун.\nИшлатиш, ишлаш ва утилизациядаги эхтиёткорликнинг алохида чоралари\nДоцетакселнинг эритмаси тўйинган хисобланади, бу вақт ўтиши билан уни кристаллизациясига ва чўкма тушишига олиб келиши мумкин. Доцетаксел Эбевени тайёрланган инфузион эритмасини ишлатиш олдидан чўкма бор-йўқлигига кўрикдан ўтказиш керак. Тиниқ бўлмаган инфузион эритмани ёки чўкмаси бўлган эритмани ишлатишга йўл қўйилмайди.\nИнфузиялар учун эритмаларни тайёрлаш\nИшлатиш олдидан концентрат суюлтирилиши керак. Инфузион эритмалар 0,9% ли натрий хлориди эритмаси ёки 5% ли глюкоза эритмасини ишлатиш билан тайёрланади ва вена ичига томчилаб юборилади. Агар Доцетаксел Эбеве флаконлари совутгичда сақланган бўлса, уларни хона ҳароратигача (25оС дан юқори бўлмаган) иситилади. Сўнгра бевосита флакондан концентратнинг талаб қилинган хажми олинади. Пациентга керакли дозани олиш учун бир неча флакон талаб қилиниши мумкин. Талаб қилинган мг да ифодаланган дозадан келиб чиқиб, асептик шароитларда, игнали даражаланган шприцни ишлатиб, флаконларнинг етарли миқдоридан доцетаксел концентратининг (10 мг/мл концентрацияли) керакли хажми йиғиб олинади. Масалан, доцетакселнинг 140 мг дозаси учун инфузия учун эритма тайёрлаш учун 14 мл концентрат олиш керак бўлади. Сўнгра, Доцетаксел Эбеве концентратининг керакли миқдори бир марталик инъекция орқали 250 мл хажмли 5% ли глюкоза эритмаси ёки 0,9% ли натрий хлоридининг эритмасини сақловчи инфузион қопча ёки флаконга юборилади. Агар доцетакселнинг талаб этилган дозаси 200 мг дан ортиқ бўлса, доцетаксел эритмасининг якуний концентрацияси концентрацияси 0,74 мг/мл дан ошмаслиги учун, инфузион эритмаларнинг катта хажмини ишлатиш керак.\nШундан кейин инфузион пакет ёки флакон ичидагиси кўпик хосил бўлишига йўл қўймасдан, эхтиёткорлик билан тўнкариш ва назоратли айлантириш йўли билан аралаштирилади. Тайёрланган ва олинган эритмани инфузия амалга ошириладиган жойга олиб боришда силкитиш ва жадал аралаштиришдан сақланиш керак.\nИнфузия учун эритмани тайёрлаш жараёнида Доцетаксел Эбевени поливинилхлорид (ПВХ) сақловчи жихозлар ва мосламалар билан контакти тавсия этилмайди. Пациентга ди-2-этилгексилфталатнинг (DEHP) таъсири хавфини минималлаштириш мақсадида, у ПВХ инфузион пакетлар ва системалардан ажралиб чиқиши мумкин, инфузия учун Доцетаксел Эбевенинг тайёр эритмасини флаконларда ёки пластик пакетларда (полипропилен, полифенол) сақлаш ва полиэтилендан тайёрланган инфузион тизимлар ёрдамида юбориш керак.\nИнфузион эритмани преципитация хавфини минималлаштириш мақсадида инфузион пакетларни ишлатиш тавсия этилади. Шиша флаконларни қўллаш тавсия этилмайди.\nИнфузион қопча ёки флакон ичидагиси, уларни тебратиб аралаштирилади.\nИнфузия учун олинган эритма 4 соат давомида ишлатилиши керак. Уни хона хароратида ва нормал ёруғликда асептика қоидаларига риоя қилиб бир соатлик вена ичига инфузия йўли билан юбориш керак.\nМикробиологик нуқтаи назардан, инфузия учун эритмани тайёрланганидан кейин дархол юбориш керак.\nТикланган эритманинг рН ва осмолярлиги\n0,3 мг/мл концентрацияли 5% ли глюкоза эритмаси: рН≈3,6; осмолярлик 517 мОсм/кг.\n0,74 мг/мл концентрацияли 0,9% ли натрий хлориди эритмаси: рН≈3,3-3,6; осмолярлик 849 мОсм/кг.\nЎсмаларга қарши препаратлар билан хавфсиз ишлаш бўйича тавсиялар\nҲомиладор аёллар цитостатиклар билан ишламасликлари керак. Препаратни суюлтиришда ўргатилган мутахассислар амалага оширишларпи лозим. Бу муолажа бунинг учун махсус ажратилган жойда бажарилиши керак. Ишчи юзалар бир марта қўллаш учун мўлжалланган пластик тагликли сўриб олувчи қоғоз билан ёпилган бўлиши керак.\nМувофиқ химоя қўлқоплар, ниқоблар ва кийимлар ишлатилиши керак. Препаратни тасодифан тери ва шиллиқ қаватларги тушишига йўл қўймасликка қаратилган эхтиёткорлик чораларни кўриш керак; бу юз берган холда, ифлосланган жойни совунли сув билан яхшилаб ювиш керак. Препарат тасодифан кўзга тушганида, уни дархол катта миқдордаги сув билан ювиш лозим.\nБарча шприцлар ва тизимлар Луер тури уланувчи бўлишлари керак. Хосил бўлувчи босимни ва аэрозол хосил бўлишини эхтимолини минималлаштириш учун тешиги катта игналарни ишлатиш тавсия қилинади. Бу муаммо шунингдек хаво клапанини (хаво-игналар) ишлатиш йўли билан хал қилиниши мумкин.\nПрепаратнинг ишлатилмаган барча қолдиқлари утилизация қилинади. Доцетаксел Эбевени суюлтириш учун ишлатилган барча предметлар ва материалларни утилизациясида пухталик ва эхтиёткорлик чораларига риоя қилиш керак. Хусусан, у билан ифлосланган хамма материаллар хавфли чиқиндилар учун контейнерга жойланиши керак. Ўткир предметлар (игналар, шприцлар, флаконлар ва х.к.) мос келувчи деворлари қаттиқ контейнерга жойланиши лозим. Бу чиқиндиларни йиғиш ва утилизацияси билан шуғулланувчи ходимлар, мавжуд бўлган хавфлар хақида огохлантирилган бўлишлари керак. Препаратнинг хамма ишлатилмаган қолдиғи ва у билан ифлосланган материалларни цитостатиклар учун қўлланадиган стандарт муолажаларга мувофиқ утилизация қилиш керак.\nБу препарат кўп марта ишлатиш учун яроқли.


БМТ Бош Ассамблеясининг 13 декабрь кунги йиғилишида чиқиш қилган Бош котиб Бан Ки Мун Сурияда кимёвий қуроллар қўлланилишининг олдини олиш учун халқаро ҳамжамият ҳам маънавий ҳам сиёсий масъулиятга эга эканини таъкидлади.\n- Бугун мен шуни хавотир билан маълум қилмоқчиманки, экспертлар гуруҳи кўпроқ жойда тинч аҳоли ва ҳарбийларга қарши бир неча марта кимёвий қуроллар қўлланилгани ҳақидаги иддаоларни тасдиқловчи далиллар ва маълумотларни тўплади,- дея баён қилди БМТ Бош котиби.\nБан Ки Муннинг ушбу баёноти БМТ инспекторлари Суриянинг тўртта минтақасида камида бир мартадан кимёвий қуроллар қўлланилганини тасдиқлаганидан кейин янгради.\nХалқаро инспекторлар кимёвий қурол ҳукумат кучлари ёки исёнчи гуруҳлар томонидан ишлатилганини аниқлаш мандатига эга эмас.\nСурия ҳукумати ва исёнчи гуруҳлар бир-бирини кимёвий қуроллардан фойдаланганликда айблаган.\nИкки томон ҳам кимёвий қуроллардан фойдалангани тўғрисидаги иддаоларни инкор қилиб келмоқда.\n2013 йил 21 август куни пойтахт Дамашқ яқинидаги Ғоута минтақасида захарли зарин гази қўлланилгани ошкор бўлганидан кейин Сурия ҳукумати, АҚШ-Россия ишлаб чиққан келишувга мувофиқ, ўзининг кимёвий қуролларини 2014 йил ўртасигача халқаро кузатувчилар иштирокида йўқ қилишга розилик билдирган.\nҒоута минтақасида амалга оширилган кимёвий ҳужумда тинч аҳолидан юзлаб одам нобуд бўлганидан сўнг Қўшма Штатлар Сурия Президенти Башар Ал-Ассад режимига қарши ҳарбий куч қўллашга таҳдид қилган.\nБан Ки Мун жума куни Бош Ассамблеяда қилган чиқишида Ғоутада кимёвий қуроллар қўлланилгани тасдиқланганидан кейин халқаро инспекторлар гуруҳи яна камида тўртта ҳудудда шундай қуроллардан фойдаланилгани ҳақида далилларни қўлга киритганини айтди.\n- Миссия ушбу иддаоларнинг ҳар бир жиҳатини мустақил равишда тасдиқлай олиш имкониятига эга эмас. Гуруҳнинг вазифаси 19 март куни Хон Ал-Ассал, 24 август куни Жобар, 29 апрель куни Сарақиб ва 25 август куни Ашрафиат Саҳнаяда кимёвий қуроллардан фойдаланилганини аниқлашдан иборат, дея баён қилди БМТ Бош котиби.\nБМТ экспертлари Суриянинг яна иккита минтақасида кимёвий қуроллар қўлланилгани ҳақидаги иддаоларни тасдиқлай олмаслигини билдирди.\nБан Ки Мун ўз чиқишида 1925 йилда қабул қилинган Женева Протоколи кимёвий ва биологик қуроллардан фойдаланишни тақиқлашини таъкидлади.\nАйни пайтда БМТ Бош котиби 2011 йил март ойидан бери Сурияда урушаётган томонларни қуролли можарога барҳам бериш учун тинчлик музокаралари бошлаш ҳақидаги чақириғини яна бир марта қайтарди.\nСурия ҳукумати ва мухолифат ўртасида БМТ хомийлигидаги тинчлик музокаралари 2014 йил январь ойида Швейцарияда бўлиб ўтиши режаланган.


Коронавирусга қарши кураш штаби аъзосининг сўзларига кўра, ҳозирда педиатрик койкалар захираси тайёрланмоқда.\nТОШКЕНТ, 20 сен — Sputnik. Коронавирусга қарши кураш штаби аъзоси Ҳабибулла Оқилов Ўзбекистонда ҳам болалар орасида коронавирус билан касалланиш ортаётганини маълум қилди.\n“Мана, мактаблар ишлашни бошлади. Табиийки, касалланиш сони бугунга келиб ошиб бормоқда. Минг афсус, Ўзбекистонда олдин болалар деярли касал бўлмаётганди, ҳозир болалар контингентининг ичида ҳам касалланиш бор. Шунинг учун биз педиатрик койкалар захирасини ҳам тайёрлаяпмиз ва педиатр кадрларни ҳам тайёрлаш режалаштирилган”, - деди у “Ўзбекистон 24” телеканалига берган интервьюсида.\nАввалроқ 17 сентябрь куни Ўзбекистонда коронавирус пандемияси бошланган буён биринчи марта 11 ёшли бола вафот этгани маълум бўлганди.\nБўстонлиқ тумани Ғазалкент шаҳрида истиқомат қилган 11 ёшли фуқаро 5 сентябрь куни туман тиббиёт бирлашмаси қабул бўлимига тез тиббий ёрдам машинасида олиб келинган. Болада ўша вақтда бурундан қон кетиши, тана ҳароратининг 38 даражага кўтарилиши, нафас сиқиши кузатилган. Кўкрак қафаси ренгени қилинганда 50 фоиз зарарланиш аниқланган.\nБола 2012 йилдан буён сурункали гломерулонефрит, нефротик шакли, сурункали буйрак етишмовчилиги, камқонлик ва семизликнинг учинчи даражаси ташхиси билан диспансер назоратида турган ва ногиронлик нафақаси олиб келган.\nКўрилган даво чораларига қарамасдан, бемор сурункалн гломерулонефрит, буйрак етишмовчилининг терминал босқичи, семизлик ва анемиянинг учинчи даражаси, икки томонлама пневмониянинг оғир шакли натижасида вафот этган.


«Телбаликни кузатишда давом этамиз» — АҚШ сайловлари жаҳон матбуоти нигоҳида\nБир неча кундан буён АҚШ президентлигига сайлов нафақат океанортида, балки бутун дунё миқёсида жамоатчилик диққат марказидаги асосий мавзулардан бўлиб турибди.\nBBC мониторинг хизмати шиддатли тусда ўтаётган сайлов тафсилотлари турли мамлакатларнинг оммавий ахборот воситаларида қандай ёритилаётганига эътибор қаратди.\nХитой ва АҚШ алоқалари сўнгги йилларда, айниқса, Дональд Трамп президентлиги мобайнида энг кескин даврни бошдан кечирди. Икки мамлакат ўртасидаги савдо уруши жаҳон иқтисодиётига таъсир қилмай қолмади. Хитой давлат матбуоти АҚШдаги сайловларни «бўлувчи, кескинлиги юксак ва хаотик» дея таърифламоқда.\n«Агар сайлов натижалари аниқ бўлмаса, хаос юзага келиши мумкин. Бу эса ижтимоий тартибсизликка сабаб бўлади», дейилади мамлакатнинг расмий ахборот агентлиги – Синьхуа сешанба куни тарқатган хабарда. Global Times газетаси эса асосий саҳифасида «Кескинлик ва тартибсизлик АҚШдаги сайловларга таъсир ўтказмоқда», деб ёзди.\nЛотин Америкаси оммавий ахборот воситалари Трампнинг лотин америкалик сайловчилар яшовчи Флорида штатидаги муваффақиятига эътибор қаратди. «Трампнинг Флоридадаги зафари Демократик партиянинг ғалаба қозониш эҳтимолини кўмиб ташлади. Венесуэлалик, кубалик лотинлар ва евангелистлар амалдаги президентни қўллаб-қувватлашди», дея қайд этди Бразилиянинг кундалик газеталаридан бири Folha de Sao Paulo.\nЛотин Америкаси шарҳловчиларининг айтишича, Трампнинг Байденни социализм билан боғлаши Куба ва Венесуэладан сургун қилинганлар томонидан қўллаб-қувватланган.\n«АҚШдаги телбаликни кузатишда давом этамиз», деди Россия давлат телевидениеси «Россия 24»да бир журналист. Рус журналистлари, шунингдек, Россиянинг 2016 йилги сайловларга аралашгани ҳақидаги даъволар билан боғлиқ ҳазиллар ҳам қилишди. «Бизни тинглаётган баъзи дўстларимиз булар аллақачон Трампни ғолиб деб эълон қилишди, деб ўйлашаётгандир», деди. Иккинчиси эса унга жавобан «Бу шунчаки оддий математикадан бошқа нарса эмас», деди.\nЕвропанинг бошқа мамлакатлари эса икки номзоднинг бир-бирига жуда яқин натижа қайд этиши ва бунинг ортидан тартибсизликлар келиб чиқиши эҳтимолига эътибор қаратди.\n«Жо Байден аниқ ғалаба қозонади, деб ўйлайдиган кўплаб одамлар ҳам вақт ўтиши билан сўрай бошлашди: Трамп ҳалиям ютиши мумкинми?» деб ёзди Германиянинг Bild газетаси.\nФранциянинг Inter ахборот агентлиги эса «Пойга кутилганидан-да аёвсиз курашлар билан кечмоқда, демократик тўлқин ҳақида эса гап бўлиши мумкин эмас», деб таъкидлади.\nЯнгилик каналлари асосан сайлов натижалари ноаниқ эканини таъкидлашмоқда.\nМиср газеталари «тарихий натижа»га эришилгани, Эрон ОАВлари эса жамиятда тартибсизлик юзага келиши мумкинлигини таъкидламоқда. Press TV «фуқаролар уруши хавфи» мавжудлигини ва сайловлар «жуда қўрқинчли» тус олганини иддао қилган.


Тошкент вилоятида итлар сўйиб сотилаётгани тўғрисидаги хабар ўз тасдиғини топмади - Daryo\n13:32, 27.02.2021 16055\nТошкент вилоятида итлар сўйиб сотилаётгани тўғрисидаги хабар ўз тасдиғини топмади\nТошкент вилоятидаги чўчқа фермасида гўштини сотиш мақсадида итлар оммавий равишда отиб ўлдирилаётгани тўғрисида хабар берилганди. «Севимли» телеканалининг «Замон» информацион дастурида маълум қилинишича, ушбу хабарлар ўз тасдиғини топмаган.\n«Ҳаёт» уйсиз ҳайвонлар учун бошпана.\nИтларни гўшти учун сўйишда айбланаётган фуқаро устидан «Меҳр ва оқибат» ҳайвонларни ҳимоя қилиш жамиятига арз келиб тушган. Унда айтилишича, Тошкент вилоятининг Келес шаҳридаги чўчқа фермасида ит гўштларини сотиш мақсадида оммавий равишда ўлдирилмоқда.\nМаълум қилинишича, Виктор Эфименко чўчқабоқар тадбиркор бўлиб, эркак 50 йилдан буён чўчқа боқиш билан шуғулланиб келади. Шунингдек, чўчқахонада итлар ва бошқа паррандаларни ҳам учратиш мумкин. «У боқаётган итлар зотдор. Табиийки баҳоси ҳам қиммат. Биттаси 100 доллар туради», — дейилади хабарда.\n«Мана кўриб турибсиз, 5-6 та итим бор, уларни сўйиб бўладими? Мен уларни яхши кўраман», — дейди эркак.\nТошкент тумани Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати бошлиғи, ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлими мутахассислари ҳамда маҳалла раиси биргаликда ит сўйишда гумонланган шахснинг иш фаолияти ва чўчқахона ҳудудини кўздан кечирган.\nЧўчқахонада аниқланган қон излари итларга эмас, чўчқага тегишли бўлиб чиққан. «Чўчқабоқарга қўйилган айблов ўз тасдиғини топмади», — дея таъкидланади хабарда.\nАввалроқ Тошкент вилоятида ўқувчи бошпанасиз итларнинг отилишига қарши чиққан фаолнинг бошини ғишт билан уриб ёргани тўғрисида хабар берилганди.\nТошкентда ухлаётган итга қайноқ сув тўккан хавфсизлик ходими ишдан олинди\nТошкентда эшакни Spark’га боғлаб, судраб кетган ҳайдовчининг шахси аниқланди\n14:28, 20.09.2020 275037\n22:15, 30.09.2020 151001\n20:12, 05.10.2020 287211\n12:48 Бугун 551\n12:27 Бугун 5027\n12:06 Бугун 8925\n12:04 Бугун 4202\n18:34, 07.05.2021 106499\n19:29, 08.05.2021 87483\n10:23, 08.05.2021 81564\n18:46, 07.05.2021 79930


02:00 / 19.02.2016 | Musofir Mo`minov | 1985\nАссалому алайкум! Қолдирилган намозларни ўқиш бу фақат қазо масаласи эмас, балки бу иши Аллоҳнинг ҳузурида қабул бўлиши масаласи ҳамдир! Чунки қолдирилган намозни ўқиш ибодатга киради. Ҳар қандай ибодат эса аслида мумкин эмас, фақатгина шариатда далил келган ибодатларгина бажарилади.\nИлтимос шуни кенгроқ тушунтириб берсангизлар. “Ҳар қандай ибодат эса аслида мумкин эмас, фақатгина шариатда далил келган ибодатларгина бажарилади” деганда нимани тушуниш керак? Ахир биз Аллоҳга ибодат қиламизку.\nВаалайкум ассалом! Инсон бирор амални ўзича ибодат деб бажариши мумкин эмас. Ибодат, албатта бирор бир далилга суянган бўлиши шарт. Баъзи бир ўринларда кишилар ўз ўлчовларига қараб, ибодат бўлмаган, балки гуноҳ бўлган ишларини ҳам ибодат деб биладилар. Бунинг ҳавфли томони шундаки, киши гоҳо ўзи билмаган ҳолатда шариат ҳаром қилган ишларни ҳам ибодат ва савобли иш деб эътиқод қилиб қолади. Шариатимиздан маълумки зино, хамр ичиш, судхўрлик ва бировнинг ҳаққини ейиш каби ишлар қатъий ҳаром ҳисобланади. Мабодо шу ишларга аралашган киши “кимнидир ҳожатини чиқараяпман, бу ҳам ибодат” дейдиган бўлса, диндан чиққан бўлиб, никоҳини янгилатиб олиши шарт бўлади. Шунинг учун инсон ҳар бир қилаётган ишини шариат ўлчови ила ўлчамоғи керак. Бирор бир нарса тўғрисида ҳукм чиқаришдан аввал далилга суяниши керак. Уламоларимиз : “бир киши ҳатто таҳоратни мукаммал қилиб, риё бўлмасин деб, уйнинг энг ичкарисида йиғлаб, аср билан шом ўртасида нафл намоз ўқийдиган бўлса, гуноҳкор бўлади” деганлар. Чунки Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам аср намозидан кейин шом намози вақти киргунича нафл намоз ўқишдан қайтарганлар. Валлоҳу аълам.\nҚайта савол, таҳорат.


Қирғизистонда 25 киши президент бўлиш истагини билдирди\n11:16 / 14.07.2017\nҚирғизистондаги президентлик пойгасида 25 киши иштирок этиш ниятини билдириб, МСКга ўз номзодларини рўйхатга олиш учун расмий ҳужжатларини юборди. Бу ҳақда РИА Новости Қирғизистонда сайловлар ва референдум ўтказиш бўйича Марказий комиссия матбуот хизмати вакилига асосан хабар берди.\nҚирғизистонда президентлик сайловлари 15 октябрга белгиланган, номзодларни илгари суриш эса 15 июндан бошланди. Мамлакат конституциясига кўра, давлат раҳбари битта олти йиллик муддатга сайланади. Бир киши ўз ҳаётида фақатгина бир бор олий лавозимни эгаллаши мумкин. Лавозимини тарк этаётган президент Алмазбек Атамбоев ўзига ворис тайёрлаш ниятида эмаслигини бир неча бор маълум қилган.\n"Бугунги кундаги маълумотларга кўра, Қирғизистон Республикасининг 21 фуқароси ўз номзодини президентлик лавозимига илгари сурган, шунингдек, тўртта сиёсий партия ҳам номзодларини тақдим этди", - дея хабар берган МСК вакили.\nМамлакатдаги олий лавозим учун даъвогар бўлган барча шахслар 26 август кунига қадар ўз номзодини қўллаб-қувватлаган 30 минг киши имзосини йиғиши ва МСКга тахминан 15 минг доллар миқдоридаги бадал пулини тўлаши лозим, шунингдек, улар давлат тилини билиш бўйича тестдан ўтказилади.


"Машъал": Вали Келдиевга савол йўлланг / CHAMPIONAT.asia\n"Машъал": Вали Келдиевга савол йўлланг\nЎз вақтида “Навбаҳор”, “Бухоро”, “Насаф” сингари клубларда тўп суриб, футболчилик фаолиятининг охирги йилларини “Машъал-Академия” ҳамда “Янгиер” таркибида ўтказган собиқ футболчи Вали Келдиев айни пайтда “Машъал” футбол мактабида мураббий бўлиб ишламоқда.\nАлбатта, унинг иштирокидаги ўйинларни ва у киритган голларни кўпчилигимиз эслаймиз.\nАгар сизда Вали Келдиевга бирор бир савол бўлса, марҳамат қилиб fcmashal@inbox.ru электрон манзилига йўллашингиз мумкин. Ўйлаймизки, мухлисларнинг Вали акага берадиган саволлари кўп бўлади. Биз имкон қадар барча саволларга жавоб олиб берамиз. Саволни йўллаётганда исм-шариф, ёшингиз, қаерда яшашингиз ва нима иш билан шуғулланишингизни ҳам ёзиб юборишни унутманг.\nУшбу саҳифа тагига ҳам саволлларингизни ёзиб қолдиришингиз мумкин.


Термиз шаҳрида Ўзбекистон-Афғонистон музокаралари бўлиб ўтди\n21:43 / 16.10.2021\nМузокаралар чоғида турли вазирлик ва идоралар вакиллари савдо-иқтисодий алоқалар, чегара хавфсизлигини таъминлаш, энергетика, халқаро юк ташиш ва транзит соҳасидаги ҳамкорлик масалаларини муҳокама қилдилар.\n16 октябрь куни Термиз шаҳрида Ўзбекистон ва Афғонистон делегацияларининг ишчи учрашуви бўлиб ўтди. Бу ҳақда Ўзбекистон ТИВ матбуот хизмати хабар берди.\n“Делегацияларга Ўзбекистон Республикаси Бош вазири ўринбосари – инвестициялар ва ташқи савдо вазири Сардор Умурзоқов ва Афғонистон Ислом Амирлигининг Муваққат ҳукумати раҳбари ўринбосари вазифасини бажарувчи Абдул Салам Ҳанафий бошчилик қилдилар.\nМузокаралар чоғида турли вазирлик ва идоралар вакиллари савдо-иқтисодий алоқалар, чегара хавфсизлигини таъминлаш, энергетика, халқаро юк ташиш ва транзит соҳасидаги ҳамкорлик масалаларини муҳокама қилдилар. Шунингдек, таълим ва гуманитар соҳадаги алоқаларни ривожлантириш юзасидан фикр алмашилди”, дейилади хабарда.\nҚайд этилишича, инфратузилма лойиҳаларини амалга оширишга, хусусан, “Сурхон – Пули-Хумри” электр узатиш тармоғи ҳамда “Термиз – Мозор-Шариф – Кобул – Пешовар” темир йўлини қуришга алоҳида эътибор қаратилди.\n“Учрашувлар натижасида муҳокама қилинган масалалар бўйича бир қатор икки томонлама келишувларга эришилди.\nАфғонистон делегацияси Ўзбекистон томонига самарали музокаралар ва меҳмондўстлик учун чуқур миннатдорлик билдирди”, деб хабар қилган Ўзбекистон ТИВ матбуот хизмати.\n7 октябрь куни Ўзбекистон ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов бошчилигидаги делегация Кобулга бориб, Афғонистон Ислом Амирлиги ташқи ишлар вазири в.б. Мавлавий Амир Хон Муттақий билан учрашув ўтказган эди.\nФутбол-шоу. Ўзбекистон Италия футболи афсоналарини мағлуб этди


Ноҳақ бўшатилган ходимнинг ишга тикланиши ниҳоятда қийин кечди | «ESTE» АДВОКАТЛИК ФИРМАСИ – ҲУҚУҚ ОЛАМИДА КОМПАСИНГИЗ\nНоҳақ бўшатилган ходимнинг ишга тикланиши ниҳоятда қийин кечди\nБУНДАЙЛАР ҲУҚУҚИ ТАЪМИНЛАНИШИ УЧУН НИМА ҚИЛМОҚ КЕРАК?\nКОВИД-19 билан боғлиқ пандемия шароити кўпчиликка қийинчилик туғдираётганидан асло кўз юмиб бўлмайди. Бошқа давлатлардан фарқли ўлароқ, республикамиз иқтисодиётида кучли таназзул кузатилмагани билан кўпгина соҳаларда оқсоқлик сезиляпти. Табиийки, бундай шароитда одамларда даромад манбаи камаяди, оиланинг моддий таъминоти қийинлашади. Энди тасаввур қилинг, шундай ҳолатда ходим ишдан ноҳақ бўшатилди. Унда вазият икки баробар ёмонлашадими? Албатта! Мабодо, ходим ўз ҳуқуқини қонуний ҳимоя қилиб, суднинг қарори билан иш жойига тикланса-да, иш берувчи ижрони пайсалга солса - жараён ойлаб чўзилса-чи?\nМинг афсуски, биз айни шундай ҳолат билан рўбарў келдик. Aдвокатлик фирмамизга фуқаро ишдан ноҳақ бўшатилганлиги юзасидан мурожаат этди. У эшигимизни қоқишга мажбур бўлганига, албатта, ҳавас қилиб бўлмасди. Ахир умрини севимли касбига бағишлаган ва шу билан ўзини бахтли ҳисоблайдиган одам учун ишсиз, кўчада қолиш…\nДастлабки ўрганишдаёқ амин бўлдикки, фуқаро ҳақиқатан ишдан ноқонуний бўшатилган. Шу сабабли унга қонунлар доирасидан четга чиқмаган ҳолда ҳуқуқий ёрдам кўрсатишга қарор қилдик.\nҚувончимиз узоққа чўзилмади...\nБиз даъво аризасини тайёрлаб, уни фуқаролик ишлари бўйича судга киритдик. Суднинг шу йил 20 августдаги ҳал қилув қарори билан ходим аввалги ишига тикланди. Ўзимизча адолат қарор топди, энди ҳаммаси ҳал бўлди, дея қувонган эдик. Афсус, ўйлаганимиздай бўлиб чиқмади. Иш берувчининг парвойи палак. Бир ойга яқин вақт ўтди ҳамки, қарор ижросидан дарак бўлмаяпти. Ҳақиқий машаққат энди бошланган экан.\nХодимнинг норозилигидан сўнг, амалдор уни ишга тиклади, бироқ ходим ўз жойида эмас, бошқа вилоятдаги узоқ бир бўлимда ишлайдиган бўлди. Энди бир фуқаро тирикчилик учун яшаш жойидан минг километр узоқликдаги идорада фаолият кўрсатиши ёки касбидан бутунлай воз кечиши керак. Мана сизга адолат!\nАлбатта, ходим бундай ўзбилармонликдан яъна норозилик билдирди. Қарздор эса анойи эмас экан - бошқача йўлга ўтиб олди. Яъни биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори устидан апелляция тартибида судга шикоят келтирди. Шу сабабли ижро иши тўхтаб турар эмиш. Ваҳоланки, ишга тиклашга доир ишлар дарҳол ижро этиладиган суд ҳужжатлари ҳисобланиб, уларнинг апелляция тартибида кўриб чиқилгунига қадар тўхтатиб турилиши тўғрисидаги норма қонунчилигимизда мавжуд эмас. 26 октябрдаги апелляция инстанция судининг ажрими билан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори кучда қолдирилди. Суд томонидан яна бир бор адолат таъминланди.\nХодим талабини ҳар иккала инстанция ҳам асосли, деб топди, иш берувчида уни ишга тиклашдан бошқа чора қолмади, лекин аҳвол ижобий томонга ўнгланмади. Шунда ишонч билдирувчимиз Республика Мажбурий ижро бюроси раҳбарияти қабулига кириб, оғир аҳволда эканлигини тушунтирди. Мутасаддилар “Ўз иш жойингизга тикланасиз”, деган жавобни беришди.\nШундан сўнг ҳам, қарздор ташкилот раҳбари ён бергиси келмади. Ахири бир неча ижрочилар ва Миллий гвардия ходимларининг аралашуви билан, суд қарори чиққанидан қарийб 3 ой(!) ўтгачгина, ходимни ишга тиклаш тўғрисидаги буйруқ чиқарилишига эришилди. Орада, ҳатто, телевидение ҳамда бошқа оммавий ахборот воситалари орқали айни шу мавзу юзасидан чиқишлар қилинди. Туркум кўрсатув ва мақолалар тайёрланиб, ноҳақлик қораланди, фуқаронинг қонуний талаби ҳимояланди.\nБу ҳодисаларга гувоҳ бўла туриб, менда саволлар туғилди: республика бўйича ишдан ноҳақ бўшатилган, лекин ўз ҳуқуқини судда ҳимоя ҳам қилмаган ходимлар қанча экан? Суд орқали муҳофазаланган, лекин ишга тиклаш масаласига келганда мансабдорлар томонидан атайин ўз иш ўрнига қайтарилмай, сарсон қийналганлар-чи? Ишга минг машаққат билан тикланган, лекин ўз иш жойига қайтгандан кейин яна иш берувчи томонидан турли таъқиб ва сиқувларга дуч келаётганлар ҳам талайгинадир, эҳтимол?\nШуларни инобатга олган ҳолда, ходим ҳуқуқларини мамлакатимизда тўла-тўкис ҳимоя қилиш мақсадида қонунчиликни такомиллаштириш зарур, деб ўйлайман.\nБиринчидан, юқорида таъкидланганидек, ишга тиклашга оид ишлар дарҳол ижро этиладиган суд ҳужжатлари қаторига киради. Шу муносабат билан суд ҳужжати чиқарилгандан сўнг ходим ўз ишига амалда дарҳол тикланиши учун апелляция тартибида янги механизм жорий этиш зарур. Бу механизмга кўра, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик процессуал кодексининг 387-моддасини дарҳол ижро этилиши шарт бўлган суд ҳужжатлари устидан апелляция шикояти берилаётганда, ушбу суд ҳужжатининг ижро этилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар тақдим этилиши лозим, деган банд билан тўлдириш мақсадга мувофиқ. Ушбу ҳолатда агар бундай ҳужжатлар тақдим этилмаса (масалан, иш берувчининг тегишли буйруғи) апелляция шикоятини ҳаракатсиз қолдириш керак.\nИккинчидан, Ўзбекистон Республикасининг “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги Қонунига ва Мажбурий ижро бюроси тўғрисидаги низомга тегишли қўшимча киритиш орқали давлат ижрочиларига иш берувчи-мансабдор шахс ишга тиклашни қасддан кечиктирган тақдирда, унинг устидан юқори турувчи органга тақдимнома киритиш (шу жумладан, мансабдор шахснинг ўз хизмат вазифасига лойиқ ёки нолойиқ эканлигини текшириш юзасидан) ҳуқуқини бериш керак.\nУчинчидан, Меҳнат кодексининг 188-моддасига қўшимча киритиш орқали иш берувчига суднинг ҳал қилув қарори чиққанидан кейин ҳам ходимни ишга тикламаган ҳар бир куни учун мажбурий прогул суммасидан ташқари, маълум миқдорда жарима (пеня ва ҳ.к.) ундириш мажбуриятини юклашни мазмунан кўриб чиқиш керак.\n“Агар ходим иш берувчининг ғайриқонуний буйруғи билан ишдан бўшатилиб, қайта ишга тикланган тақдирда, 3 ой ичида мазкур ходимни қайта ишдан бўшатиш учун иш берувчи касаба уюшмаси қўмитасидан ташқари, меҳнат инспексиясининг ҳам розилигини олиши шарт”.\nЎйлайманки, бу каби таклифлар ходимлар ҳуқуқларини иш берувчилар томонидан бузилишининг олдини олишга, шунингдек, суд ҳужжатларини аниқ ва ўз вақтида ижро этилишини таъминлашга хизмат қилади. Aдвокатлик нуқтаи назаридан келиб чиқиб шуни айта оламанки, инсонлар қачонки ўз ҳуқуқлари амалда тикланганлигини кўрсаларгина, адолатга ишонадилар. Зеро, қонун ўз ижроси билан устувордир.\nадвокат, “ESTE” адвокатлик фирмаси\n* Ушбу мақола Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерациясининг "Ishonch"- "Доверие" газетасида (03.12.2020 йилдаги 145(4429)-cон) чоп этилган. Газета веб-сайтига ҳавола: https://ishonch.uz/archives/20010


Ҳалок бўлганлар рўйхатига киритилган полициячи 17 йилдан сўнг тирик чиқди\nҲалок бўлганлар рўйхатига киритилган полициячи 17...\n22.03.2021 16:16 0 2590\nИндонезияда 17 йил аввал цунами оқибатида ҳалок бўлганлар рўйхатига киритилган полиция офицери Абрип Асеп тирик ҳолда топилди. Бу ҳақда маҳаллий ОАВларга таяниб «Daily Mail» хабар бермоқда.\n2004 йил 26 декабрда рўй берган табиий офат туфайли минглаб одамлар қурбон бўлишган. Полициячининг оиласи ҳам унинг оламдан ўтганига ишонишган. Аввалига уни бедарак йўқолганлар рўйхатига киритишган, сўнг расман ҳалок бўлди деб эълон қилинган.\nМаълум бўлишича, ўтган йиллар давомида полициячи Ачех вилоятидаги руҳий касалликлар шифохонасида бўлган. Цунами пайтида бошидан кечирган даҳшатлар оқибатида унинг руҳий аҳволи оғирлашиб қолган.\n«Ростини айтсам, ишониш қийин. 17 йил мобайнида ундан ҳеч қандай хабар бўлмаган, уни ўлди деб ўйлардик. Унинг тирик бўлиши мумкинлиги ҳақида ўйлаб ҳам кўрмаганмиз», — дейди Асепнинг қариндошларидан бири.\nРуҳий касалликлар шифохонаси Асепнинг ота-онасига унинг шифохонада ётгани ҳақида нега хабар бермагани ҳозирча қоронғи.\n2004 йил 26 декабрь куни Индонезияда Рихтер шкаласи бўйича 9 балли зилзила содир бўлган. Ер силкиниши натижасида Жануби Шарқий Осиё мамлакатларида келиб чиққан цунами 270 мингдан ортиқ одамнинг умрига зомин бўлган.\nзилзила цунами полициячи Индонезия\nХориж 19/06, 19:51\nИстанбулда ер қимирлади\nКоронавирус 17/06, 12:10\nИндонезияда вакцина олганларга товуқ берилмоқда\nҲодиса 30/05, 08:00\nИндонезияда бортида 200 киши бўлган кема ёниб кетди (видео)


2016 йил 28 ноябр куни Афғонистоннинг Оқина шаҳрига йўл олган юк поездини кузатиш учун Туркманистоннинг Имомназар божхона пунктига тўпланган расмийлар ва миллий раққослар. Шу куни икки мамлакатни боғлайдиган 2 миллиард долларлик темир йўл линиясининг биринчи участкаси тантанали равишда очилди. [Игорь Сасин/AFP]\nАШХОБОД – Туркманистон Афғонистондаги инфратузилмавий лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш ва уларнинг хавфсизлигини кафолатлаш чораларини давом эттирмоқда.\nКузатувчиларга кўра, феврал ойида Ашхободда Туркманистон расмийлари ҳамда турли афғон сиёсатчилари ва гуруҳларининг етакчилари ўртасида ўтган учрашув ва музокаралар Туркманистон-Афғонистон муносабатларининг чуқурлашувида Ашхободнинг роли тобора ўсиб бораётганидан далолат бермоқда.\n22 феврал куни Туркманистон расмийлари Афғонистон миллий ислом ҳаракати етакчиси ва собиқ вице-президент Абдулрашид Дўстум билан учрашдилар. 6 февралда Туркманистон расмийлари ва Афғонистон толибонлари делегацияси ўртасида анжуман бўлиб ўтди.\nФеврал ойидаги музокараларда Туркманистон-Афғонистон-Покистон-Ҳиндистон (ТАПҲ) табиий газ қувури, Туркманистон-Афғонистон-Покистон (ТАП) электр узатиш ва оптик толали алоқа линиялари, Туркманистон ва Афғонистон ўртасида барпо этилажак янги темирйўл каби қўшма лойиҳалари хусусида сўз борди.\nУзунлиги 1840 километрга тенг ТАПҲ қувури Туркманистоннинг Галкиниш конидан Ҳиндистонгача боради. Эрон режими бу лойиҳага қатъий қаршилик қилмоқда. [Алистер Гамильтон]\nАшхободдаги олий даражали учрашувлар\nТуркманистон ташқи ишлар вазири Рашид Мередовнинг ўтган ойдаги саъй-ҳаракатлари Афғонистон ичида тинчлик музокаралари ўтказиш, мамлакатда осойишталикни қарор топтириш ва Афғонистоннинг минтақавий иқтисодиётга интеграцияси учун хавфсиз муҳит яратиш каби муҳим масалалар бўйича барча афғонистонлик субъектлар ва томонларнинг позициясини очиқлашга ёрдам берди, дейди туркманистонлик шахси номаълум қолишни истаган Сардор Д. исмли дипломат.\n«Туркманистон илгари сураётган ҳамма лойиҳаларнинг зудлик билан амалга оширилишида Дўстумнинг дастаги муҳим эди», деб қўшимча қилди у.\nБу лойиҳалар учун расмий Кобул ва 6 феврал куни Туркманистон етакчилари билан музокара ўтказган Толибон ҳаракати етакчиларининг дастаги ва хавфсизлик кафолатлари олинди, деди яқинда Ашхободда Туркманистон ва Афғонистон ўртасидаги музокараларнинг барча босқичларида қатнашган Сардор Д.\nТолибонлар Туркманистоннинг Афғонистонга кўрсатаётган ёрдамини юқори баҳолайди, дейилади Туркманистон ташқи ишлар вазирлигининг Мередов ва Толибонлар ўртасидаги музокараларга оид баёнотида.\n«Ёрдам бетараф, мусулмон ва қўшни мамлакатдан келмоқда», дейди толибонлар вакили Муҳаммад Шаҳин.\nТолибонларга ишониб бўлмайди\nТолибонларнинг қувватлов сўзлари ва хавфсизлик кафолатларига қарамай, Туркманистон «уларга ишончсизлик ва таҳлика билан қарайди», дейди маҳаллий кузатувчилар.\nСардор Д. Туркманистон президенти Гурбангули Бердимуҳамедов Ашхободда Толибон делегацияси билан юзма-юз учрашмагани ва гаплашмаганини бунинг далили ўлароқ келтирди.\n«Бу жуда муҳим факт ва кўп нарсага ойдинлик киритади», деди у.\nТолибоннинг кафолати нима англатиши тажрибадан ҳам маълум: улар ўтган йили АҚШ билан сулҳ битими имзолаган ва муайян мажбуриятларини ўз зиммасига олган эди, шунга қарамай, ҳанузгача зўравонликдан воз кечмади ва «Ал-Қоида» билан алоқаларни узгани йўқ, деди Сардор Д.\n«Толибларнинг АҚШ олдидаги мажбуриятларини бажармаётгани Туркманистон раҳбариятини эҳтиёткорроқ бўлишга ундамоқда», дейди у.\nБошқа кузатувчилар ҳам Толибон жангариларининг беқарорлигига ишора қилганлар.\nТуркманистон энергетика вазирлигининг Мари вилоятидаги вакили Айдоғди Байрамовнинг айтишича, толибонлар Афғонистоннинг шимолий вилоятларида ўз назорати остидаги туманларда Туркманистондан импорт қилинган электр энергиясидан фойдаланади ва бунинг учун маҳаллий аҳолидан пул олади, аммо Туркманистонга пул тўлашни хаёлига ҳам келтирмайди ва бу масалани Афғонистон ҳукуматига ҳавола қилади.\n«Толибон [жангарилари] билан тўлов масаласида келишиш имконсиз», деб қўшимча қилди у.\nАфғонистонлик журналист Аҳмад Дуранийнинг айтишича, айримлар толибонлар кимларгадир бўйсунади, деб ҳисоблайди. Улар ТАПҲ газ қувури бўйича муҳокамаларда Покистон разведкасининг босими остида иштирок этмоқда, деган эди у феврал ойида Deutsche Welle билан суҳбатда.\n«Толибон мустақил эмас», деди Дураний.\nХавфсизлик – инвестициялар калити\nЙилига 33 миллиард куб метр газ ўтказиш қувватига эга ТАПҲ қувурини барпо этиш ғояси илк марта 90-йилларнинг охирида Туркманистон, Афғонистон, Ҳиндистон ва Покистон тарафидан илгари сурилган.\nҚувурнинг Туркманистон қисмидаги (244 км) қурилишига 2015 йил декабрда старт берилган, 2018 йилнинг февралида эса Афғонистон участкасида (774 км) қувур учун ажратилган ерларни миналардан тозалаш ишлари бошланган.\nПокистон ТАПҲ орқали ўтадиган газ нархи борасида Туркманистон билан келишолмагани ва лойиҳанинг хавфсизлигини кафолатлай олмагани учун қувурнинг ўз ҳудудидан ўтган қисмида (826 км) ҳанузгача ҳеч қандай иш бошламаган.\nТуркманистонлик кузатувчиларнинг айтишича, айнан хавфсизлик ва инвестицияларнинг етишмаётгани режалаштирилган лойиҳалар йўлига тўғаноқ бўлиб турган эди.\nУларга кўра, эндиликда барча томонлар қўллаб-қувватлов ва хавфсизлик кафолатини беришга тайёр эканлиги айтар экан, потенциал инвесторларнинг имкониятлари сезиларли даражада кенгайиши мумкин.\n«ТАПҲ ёки ТАПга сармоя киритишни, ушбу истиқболли ва шубҳасиз манфаатли бўлган лойиҳаларни амалга оширишда иштирок этишни истаганлар анча кўп бўлади», деди «Туркмангаз» давлат концерни вакили Равшан Халлиев.\nАшхободнинг ишонишича, эълон қилинган барча энергетик, транспорт ва коммуникациявий лойиҳаларни амалга ошириш минглаб афғонистонликларга даромад манбаини ўзгартириш ва янги ҳаёт бошлаш имкониятини беради.\nҲозирда кўплаб оддий афғонистонликлар қуролли экстремистик ёки жиноий гуруҳларга қўшилишга, ёхуд гиёҳванд моддалар ишлаб чиқариш ва тарқатишга мажбур бўлмоқда, чунки уларда тинч, бунёдкорлик руҳидаги муқобил меҳнат тури йўқ, деди дипломат Сардор Д.\n«Учрашувлар ва музокараларда муҳокама қилинаётган нарсалар барпо этиладиган бўлса, тез орада Афғонистонда уруш ва беқарорликдан чарчаган афғонлар учун минглаб янги иш ўринлари пайдо бўлади», деди Байрамов.\nАгар режалар муваффақиятли амалга ошса, янги иш ўринлари, табиий газ, электр энергияси ва йўловчи ва юк транзитидан ташқари Афғонистон тинчликка ва иқтисодий тараққиётга эришиш учун ноёб имкониятга эга бўлади, дейди таҳлилчилар.\n«Афғонистон тинч ва барқарор бўлса, бутун минтақа худди шундай тинч ва барқарор бўлади», деди Сардор Д.


Ижтимоий тармоқларда ЙПХ ходими ҳайдовчи билан тортишаётган видео тарқалди. Унда ЙПХ ходими ҳайдовчига таҳдид қилаётганини кўриш мумкин.\nҲайдовчи ходимга “сиз менинг юришимга ҳалақит қилаяпсиз” дейди. Унинг гапига жавобан эса ЙПХ ходими ёрдамга яна бир ходимни чақиради.\n“Ҳозир телефонда суратга олганинг учун телефонингни бир жойга тиқаман”, дея таҳдид қилади ЙПХ ходими.\nКатта эҳтимол билан воқеа Тошкент шаҳрида содир бўлган. Ҳозирча воқеа юзасидан расмий маълумот берилгани йўқ. қуйида видеолавҳани ҳавола этамиз.\nТошкентда “Spark” автомашинаси ёниб кетди (видео)\nИжтимоий тармоқларда пичоқбозлик натижасида бир инсон ҳалок бўлган видео тарқалди\nAziz 16 декабр 2018 19:07\nBuni brinchi ochirat duxturdan utkazish kerak bu qandaydur tabletka egan uzi nima kilayatkanini bilmayapti i udastavereniyasini olib kutuga tepip haydab yuborish kerak ishdan budaqa ifloslar hamani shaniga dog tushuradi\nFeruza 16 декабр 2018 20:39\nJuja huroz san halqni pulini yeb shunchalik nonkurlik qilishini bizga utmaydi.\nБек 16 декабр 2018 21:11\nАввал шункаларга муомила маданиятини ургатиш керак куштирнок ичида ДАН ходимлари халигача мавжуд. Ачинарли жуда аянчли бир даврда ватан равнаки учун жон куйдираётган рахбарларнинг шунака ходимлари борлигидан...\nAzim 16 декабр 2018 22:08\nOg'zini yirtib tashamaptida buni\nAziz Yusupov 17 декабр 2018 02:37\nUzini kutiga tiqish kerak endi qulidagi tayoqchasini sud orqali\nСултан 2 феврал 2019 17:58\nИИВ тизимига ишга кобул килишда иш тажирибага эга инсонларни, конунни хурмат киладиган фукораларни кобул килиш керак. Форма кийгандан кейин босар тусарини билмай коладиганлар топилади. Кани ИИВ га 35 ёшгача кобул килса шу ёшгача куп нарсани курган катта тажирибага эга булган булар эди\nАнвар 12 апрел 2019 22:10\nБундай ахмокларни нафакат узини унга кушиб уни бошликларини хам ишдан бушатиш керак,бизнинг хисобимиздан харомдан ойлик олиб яна бизни хакоратлашса.


“Толибон” Афғонистондаги постни бутунлай йўқ қилиб ташлади | Qalampir.uz\n“Толибон” Афғонистондаги постни бутунлай йўқ қилиб ташлади\nОлам\t04 Май 13:10 7793\nАфғонистонда Толибон жангарилари Хилманд вилоятининг жанубидаги армия назорат-ўтказиш пунктига ҳужум қилди. Оқибатда 18 нафар аскар ҳалок бўлди. Бу ҳақда бугун, 4 май куни TOLO News телеканали ҳуқуқ-тартибот идораларидаги манбага асосланиб хабар берди.\nТаъкидланишича, портлаш кеча, 3 май куни кечқурун Наҳре Сераж туманида содир этилган. Афғонистон Миллий армияси ва Миллий хавфсизлик дирекцияси назорат пункти яқинида бомба юкланган машина портлатилган. Манбага кўра, назорат-ўтказиш пункти бутунлай йўқ қилинган.\nШу билан бирга, вилоят губернаторининг вакили Омар Звакнинг айтишича, беш нафар аскар ўлдирилган ва яна беш киши яраланган.\nАввалроқ, Афғон расмийлари “Толибон”нинг камида 100 аъзосини Кобулдаги қамоқхонадан озод қилингани ҳақида хабар берган эдик.\nЖорий йилнинг 29 февраль куни АҚШ ва "Толибон" ўртасида тинчлик шартномаси тузилди. Унга кўра, АҚШ 135 кун давомида ўз қўшинларининг аксарият қисмини Афғонистон ҳудудидан олиб чиқиб кетиши, шнингдек, икки томон асирлар алмашинувини амалга оширишлари кераклиги белгилаб қўйилди.\nАммо сулҳдан бир неча кун ўтиб Афғонистон Президенти Ашраф Ғани ушбу шартларга амал қилмаслигини, яъни "Толибон"га тегишли 5000 нафар асирларни озод этмаслигини маълум қилди. "Толибон" ҳам агар ушбу шарт бажарилмаса, Афғонистон ҳукумати билан музокаралар ўтказмаслигини таъкидлади.\n25 Май 16:12 37813\n25 Май 23:18 34313\n26 Май 14:40 30947\n26 Май 09:01 23250\n25 Май 11:09 21674


Ўсаётган қоя ёки Абдулла Қодирийга қайтиб иш кўриш… – nurullohuz.com\nАбдулла Қодирийнинг кимлигини билиш учун адабиётимизни бир зум Абдулла Қодирийсиз тасаввур этиб кўриш керак. “Ўткан кунлар” ва “Меҳробдан чаён” қандай асарлар эканини билиш учун эса, умуман маънавий меросимизни бу асарларсиз тасаввур қилиб кўрайлик.\nТасаввур эта оламизми? Асло! Тасаввур этган тақдиримизда ҳам, бу буюк шахсиятсиз ва бу асарларсиз янги замон адабиётимиз қандай адабиёт, меросимиз қандай мерос бўлар эди?! Албатта кемтик адабиёт, албатта камбағал мерос бўлар эди…\nЙўқ, барибир тасаввур этиб бўлмайди!\nЭнди, бутун Туркистон халқлари учун Абдулла Қодирий нечоғли қийматли эканини чамалаш учун Абдулла Қодирийи, “Ўткан кунлар”ию “Меҳробдан чаён”и бўлмаган қўшни мамлакатлар адабиётига бир назар ташлашнинг ўзи етарли, деб ўйлайман.\nЛекин, масалага бошқа томондан қаралса, Абдулла Қодирийни энди бир халққа хослаб ҳам бўлмайди. Худди ўтган замонларнинг Фирдавсий, Ҳофиз Шерозий, Саъдий, Бедил, Абдураҳмон Жомий, Алишер Навоий, Фузулий каби сиймолари сингари Абдулла Қодирий ҳам аллақачон бир миллатга мансубликдан чиқиб, бу замоннинг умуминсоний мулкига айлангандир. Хоссатан, Марказий Осиё, Туркистон халқларига бирдай тегишли устоз адибдир. Бу ҳудуд халқларининг насрий адабиёти бошланишида ва юксалишида Абдулла Қодирий ва асарлари тутган ўрин ва хизмат жуда юксакдир ва бу ўринни бошқа ҳеч ким ва бўлак биронта асар боса олмайди. Бу ҳақиқатни Марказий Осиё халқларининг ХХ асрда яшаб ижод қилиб ўтган забардаст адиблари ўз вақтида тан олиб айтишган, эътироф қилишган.\nБир оз сийқаланган бўлса ҳам, шу нуқтада қоя ўхшатишини ишлатгим келди. Абдулла Қодирий маънавий оламимизда ниҳоятда баланд ва тенгсиз гўзал қоядир. Оёғи тагида турганингизда бу қоянинг ҳашамати ва гўзаллиги бир миқдор кўринса, ундан узоқлашган сарингиз ва ҳар гал ортингизга ўгирилиб қараганингизда, у ҳашмат ва у чирой кўз ўнгингизда тобора улуғворлашиб, мукаммаллашиб кўринади.\nБуюкларимиз айтишича, табиатдаги ҳар қандай маҳобат ва гўзалликка йўлиққанимизда “Нақадар буюк ва нақадар гўзал-а!” десак, ҳайратимиз мантиқсиз ва етарсиздир. Чунки бу буюклик ва гўзалликни у нарсанинг ўзи бор қилмаган, бор қила олмайди ҳам. Аммо “Нақадар буюк ва гўзал яратилган-а!” деб ҳайратлансак, Яратувчисининг ҳаққини ҳам адо этаётганимиз, қудратига иқрор бўлаётганимиз эътибори-ла, бу ҳайратимиз мантиқли ва ифодамиз етарли бўлади. Адолат ва мантиқ шуни тақозо этади.\nШунингдек, биз бугун “Ўткан кунлар”ни ва “Меҳробдан чаён”ни шунчаки “Нақадар гўзал асарлар!” десак ва ҳатто бу гапни минг карра такрорласак, барибир ҳайратимиз мантиқан етарсиз, ҳиссан кемтик, адолат нуқтасидан чала бўлади. “Нақадар гўзал ёзилган!” дейиш билан эса, ҳам асарнинг гўзаллигини, ҳам ёзувчисининг санъати ва маҳоратини биратўла қўшиб эътироф этган, энг муҳими – ҳақиқатни тан олган бўламиз.\nАбдулла Қодирий қаҳрамонлари ўзимизнинг ерли халқдир. Ҳаёт тарзи, ташвишлари, орзу-интилишлари халқимизнинг руҳига том уйғундир. Асарларида ўз даври халқимизнинг, туркистонлининг, Туркистоннинг руҳий-маънавий олами бузилмасдан, бузмасдан акс эттирилган. Унинг ижодини суюмли қилиб турган кўринмас жозиба – сир шу ерда. Бу асарлар халқ ўз ўтмишидан ҳали тўла узилмаган, шунинг учун адибларга ҳам ўтмишга қайтиб иш кўриш анча қулай бўлган, ҳали адабиёт сохта ғоялар пойдеворига мажбуран ўтказиб улгурилмаган замонда ёзилиб қолгани фақат Абдулла Қодирийнинг эмас, бутун ўзбек халқининг бахтидир. Шу маънода Абдулла Қодирий шахси ва ижоди кейинги адибларга ўзига хос йўлчи юлдуздир, унга қараб ҳар ким ўзини ва йўлини тўғрилаб олса бўладиган бир маёқдир.\nБуюк адибимизнинг иборасини бир оз ўзгартириб айтсак, бугун ҳар бир ўзбек ёзувчиси Абдулла Қодирийга қайтиб иш кўрса, ниҳоятда хайрли бўлар эди! Нега деганда, бугун халқимиз асл руҳига қайтиши жуда улкан муаммо бўлиб турибди, Абдулла Қодирий эса у руҳ билан туғилган, ўша руҳ ичида ўсган-яшаган ва теварагига ўша руҳ кўзи-ла боққан, ўша руҳда туриб асарлар ёзган. Бугунги олтмиш-етмиш ёшлиларга етишмаётган том миллийликка йигирма саккиз яшар Абдулла Қодирий ҳеч бир зўриқмай эриша олгани шундан. Ундан ўргансак, суянсак, улги олсак арзийдиган томонларидан энг асосийси шу деб биламан.\nМен бир ўқувчи сифатида ҳам, адабиётга сал-пал алоқали бир киши сифатида ҳам Абдулла Қодирийни, унинг ижодини яхши кўраман. Унинг шахсига ва асарларига болаларча илк қизиқишни раҳматли Дадам уйғотган бўлсалар керак. “Ўткан кунлар”ни сандалга қўйиб олиб ўқиётганларини (адашмасам, эски лотин алифбосида эди) болалигимда кўп кўрганман. “Жулқунбой Кумушни зўр ёзган-да!” деганлари ҳали ҳам қулоғимда. Асар номини “Ўткан кунлар” демасдилар, “Кумуш” дердилар. Кейинчалик талабалик пайтларим Жулқунбойнинг Кумушини ҳам, Раъносини ҳам мустақил ўқиб чиққанимда, сабаби нимада эканини тўла англаб етмаган бўлсам-да, қаттиқ ҳаяжонга тушганман, Абдулла Қодирий олами мени чексиз ҳайратларга солган. Аммо у буюк асарлар тўғридан-тўғри менинг ижодимга (бу сўзни минг бир хижолат билан ёзяпман, нимани қойиллатиб қўйибсиз, оғиз тўлдириб “ижодим” дейсиз, деган истиҳола ичимда менга дакки бериб: “Уял! Уял!” деб турибди) таъсири бўлганми-йўқми эканини шу кунгача ҳеч ўйлаб кўрмаган эканман. Мактабни битириш арафаларимдан бошлаб то яқин-яқинларгача бошқа Абдуллани – Абдулла Қаҳҳорни яхши кўрардим, ижодига ҳавас билан боқардим. Болаликдан тилни яхши кўрганим учунми, Абдулла Қаҳҳорнинг бадиий тили мени ўзига буткул ром этиб олган эди. Унга эргашгим, ўхшатиб ёзгим келарди. Бундан ташқари, Чингиз Айтматов асарларидаги тафаккур кенглиги ҳам менга ёқарди. Ўзи кам нарса ёзган бўлсам-да, айрим ўринларда улар асарларидаги ўзимга ёққан жойларига ихтиёрсиз равишда тақлид ҳам қилган бўлсам керак.\nЛекин барибир юрагимнинг қават-қават энг ичкарисида Абдулла Қодирий сири мени ўзига тортиб, хумор этиб келган. Абдулла Қодирийни соғиниш туйғуси айниқса кейинги йилларда жуда кучайди ‒ турсам ҳам, юрсам ҳам ҳеч тинчлик бермай қўйди. Олдиндан ноғора қоқиш бўлиб туюлмасин-у, яшириб нима қиламан, айтишимга тўғри келиб қолди: ҳозир ёзишга киришганим, яхши нарса чиқишидан умид қилиб турганим янги асаримга Бош Ҳакам ва Бош Устоз этиб Абдулла Қодирийни танлаганман. Бугун бир кам олтмишга кирган инсон йигирма тўрт-йигирма саккиз яшар йигитчага шогирд тушмоқчиман. Узоқлашган саримиз орқамизда тобора ўсиб бораётган у муҳташам қояга ўзимда журъат сезиб тирмашгим келиб турибди. Ниятимни нечоғли эплайман, шогирдликка нечоғли ярайман, насиб этса, асар битганидан кейин билинади. Чин баҳосини ҳам муҳтарам ўқувчилар беради.\nБугун миллат ўзлигини ахтараётган бир паллада ҳар ким ўтган замонлардаги улуғларимиз қаторида тез-тез Абдулла Қодирийга, унинг асарларига, унинг маъно хазинасига қайтиб туриши шарт деб ўйлайман. Қайтса, адибнинг сирли оламига кирса, янгилик сарқитлари ила кирлашган руҳларини “Ўткан кунлар”, “Меҳробдан чаён”даги асил ёмби руҳларга ишқаб-юқтириб-тозартиб олса, ота-боболарини таниса, улардан беганасираш тугул, уларни севиб қолса, деб орзу қиламан. Айниқса миллатнинг ойдинлари, айниқса ёзувчилар…\n2013 йил 6 – 13 декабири


TIB.UZ / Дунё семириб кетяпти! - TIB.UZ\nДунё семириб кетяпти!\nTIB.UZ Янгиликлар Дунё семириб кетяпти!\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти дунёда семизлар сони тез суръатларда кўпаяётганидан хавотирда: 1980 йилдан бери семизликка чалинганлар сони икки баравар ортган. Ташилот раҳбари Маргарет Чан семизликнинг болалар орасида ҳам шиддат билан тарқалаётгани ташвишланарли ҳол эканини таъкидлади.\n“Дунёда мактаб ёшигача бўлган 40 миллиондан зиёд бола семизлик ёки ортиқча вазндан қийналади. Айрим мамлакатларда эса вазни оғирлар аҳолининг ярмини ташкил этади”, – дейди Чан.\nЭнг муаммоли мамлакатлардан бири – АҚШ. Расмий статистикага кўра, бу ерда ҳар учинчи боланинг ортиқча вазни бор. 17-24 ёшдагиларнинг 27 фоизи ёки 9 миллион ёш айнан семизлик туфайли ҳарбий хизматга бора олмайди.\nЖССТ раҳбари агар ўз вақтида керакли чоралар кўрилмаса, давлатлар семизлик ва у туфайли келиб чиқадиган касалликларга қарши кураш учун тобора кўпроқ маблағ ажратишига тўғри келишини таъкидламоқда. Тахминий ҳисоб-китобларга кўра, яқин йигирма йил ичида ноинфекцион касалликларни даволаш учун дунё иқтисодиёти 30 триллион доллар сарфлайди.


Мустақиллик — буюк ва бебаҳо неъмат - Sharh.uz\nБош саҳифа|Муносабат|Мустақиллик — буюк ва бебаҳо неъмат\nЎзбекистон бундан йигирма олти йил олдин ўз тақдирини ўзи мустақил белгилаш ҳуқуқига эга бўлди. Мустақил тараққиёт йўлига чиқди.\nЙигирма олти йил аслида асрларни қаритган тарих учун лаҳзага тенг. Бироқ ана шу йиллар халқимиз учун нечоғли муҳим аҳамиятга эга бўлганини бугун ҳар биримиз юракдан теран ҳис қиламиз. Шу давр мобайнида янги авлод камолга етди. Энг муҳими, ҳаёти маъно-мазмуни, мақсад-муддаоси ва онгу дунёқараши тубдан ўзгарган юртдошларимизни мустақилликни янада мустаҳкамлаш, тинчлик ва осойишталигимизни кўз қорачиғидек асраб-авайлаш, баркамол авлодни тарбиялаб, Ўзбекистоннинг жаҳондаги обрў-эътибори ва нуфузини тобора юксалтиришдек эзгу мақсадлар бирлаштирган.\n“Ижтимоий фикр” жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази мутахассислари мингдан зиёд респондентлар ўртасида ўтказган галдаги сўров фуқароларнинг мамлакатимизда кечаётган ўзгаришларга муносабати ҳамда айни чоғдаги кайфияти билан яқиндан танишиш имконини берди.\nМустақиллик куни — халқимизнинг энг улуғ, энг азиз айёми. Сўров натижалари фуқароларимизнинг 94 фоизи ушбу байрамни кўтаринки кайфиятда, фахр ва ифтихор туйғуси билан кутиб олаётганини тасдиқлади.\nТурли ёшдаги, турли миллатга мансуб барча ўзбекистонликлар учун, ҳеч бир истисносиз, истиқлол — энг олий қадрият ва улар ўз тақдирини, келажагини Ватандан айро тасаввур қилолмайди. Эътиборлиси, халқимизда юрт равнақи учун дахлдорлик, шунингдек, масъулият туйғуси сезиларли равишда ўсди. Буни респондентларнинг 80,4 фоизи қайд этди.\nАйтиш жоизки, мутлақ кўпчиликнинг фикрича, масъулият туйғуси ҳар бир ишга виждонан ёндашиш, мамлакат ижтимоий-иқтисодий ҳаётида фаол иштирок этиш, она-Ватанга ҳамиша хизмат қилишга тайёр бўлиш ҳамда қонунларга бўлган ҳурматида ўзининг амалий ифодасини топади.\nЎтказилган тадқиқот юртдошларимиз, хусусан, ёшларда ватанпарварлик туйғуси юксак эканини ҳам кўрсатди. Қатнашчиларнинг 86,8 фоизи ўтган йигирма олти йил мобайнида фуқароларда ватанпарварлик даражаси ўсди, деб ҳисоблайди.\nБарча ютуқларимиз омили\nСўровда иштирок этганларнинг мутлақ катта қисми — 97,3 фоизи мамлакатда тинчлик ва хавфсизликни сақлаш, ижтимоий-сиёсий, миллатлараро, динлараро ва ҳарбий ихтилоф ҳамда зиддиятларнинг йўқлиги, халқимизнинг осуда ҳаёти мустақиллигимизнинг бош ютуғи ҳисобланишини таъкидлади. Миллатлараро тотувлик ҳукм сураётгани, тиллар, маданиятлар ва анъаналар ривожи Ўзбекистоннинг ўзига хослигидир.\n97,9 фоиз респондент ўзини қонун ҳимоясида, деб билади. Барча ёшдаги фуқароларимиз шахсий хавфсизлиги таъминланганидан, кўча-кўйда, жамоат жойларида илғор технологияларни, видеокузатув тизимини жорий қилиш орқали осойишталикни, тартиботни таъминлаш чоралари кўрилаётганидан қониқади.\n84,4 фоиз қатнашчилар фикрича, жамиятимизда қонун устуворлиги тамойилининг мустаҳкамлангани ғоятда муҳим аҳамият касб этади. Инсон ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлаш даражаси ҳам эътирофга лойиқ. Давлатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёевнинг ташаббусига кўра, халқ билан мулоқотнинг янги тизими шакллангани натижасида турли соҳалардаги долзарб муаммолар ижтимоий адолат ва қонун талабларига мувофиқ ҳал қилинишига одамларимизда ишонч ҳисси ортган.\nСўралганларнинг 96,3 фоизини мамлакатимизда сўз ва фикр эркинлиги кафолатлари қониқтиради. Бу кўрсаткич ўтган йиллардаги натижалар билан таққосланса, ўсиш 3,5 фоизни ташкил этади.\nИжтимоий сўровнинг кўрсатишича, фуқароларнинг мутлақ кўпчилиги — 96,6 фоизи давлатимизнинг ташқи сиёсатини ижобий баҳолайди. Уларнинг эътироф этишича, Ўзбекистон жаҳон ҳамжамиятида ўз мавқеига, муносиб нуфузга эга. Дунёнинг кўплаб мамлакатлари билан дипломатик алоқалар ўрнатилган. Шу билан бирга, халқаро ташкилотларнинг ишида фаол қатнашмоқда, минтақавий ва халқаро ҳамкорликнинг мустаҳкамланишига салмоқли улуш қўшаяпти. Сиёсий, савдо-иқтисодий, маданий-гуманитар, илмий-техник соҳаларда ўзаро мақбул алоқаларни фаол ривожлантирмоқда.\nСўровда 97,4 фоиз иштирокчи мамлакатимиз иқтисодий ривожидан қониқишини билдирди. Ҳар иккинчи иштирокчи иқтисодиётни модернизациялаш ва уни изчил юксалтириш жараёнларига алоҳида урғу берди. Таъкидланганидек, 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясида кўзда тутилган вазифаларнинг амалиётга татбиқ қилинаётгани иқтисодий ислоҳотларни янги босқичга олиб чиқди. “Ургут”, “Fиждувон”, “Қўқон”, “Ҳазорасп” эркин иқтисодий зоналарининг ташкил этилиши, юртдошларимизнинг фикрича, мамлакат иқтисодий тараққиётини янада жадаллаштиришга, инвестицияларни жалб қилишга, аҳолининг бандлигини оширишга замин яратади.\nСўровда мустақиллик йилларида мамлакатимиз иқтисодиётида эришилган асосий натижалар билан боғлиқ саволга 97,9 фоиз респондент “бу иқтисодиёт тармоқларининг мувозанатли ва самарали ривожланиши”, деб жавоб берди.\nКўпчиликнинг (83,5 фоиз) ишонч билдиришича, мамлакатимиз ташқи иқтисодий алоқаларни ривожлантириш, миллий иқтисодиётимизда рақобатдошликни ошириш, экспортчи корхоналарни қўллаб-қувватлаш, фермер хўжаликларининг, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларининг ташқи бозордаги иштирокини ҳар томонлама рағбатлантириш ишларида муҳим ютуқларга эришди. Юртдошларимиз ўзимизда ишлаб чиқарилган маҳсулотлар, жумладан, енгил автомобиллар, қишлоқ хўжалиги, тўқимачилик, пойабзал ва чарм маҳсулотлари дунёнинг кўплаб мамлакатларига экспорт қилинаётганидан фахрланадилар.\n84,2 фоиз иштирокчининг фикрича, йигирма олти йил давомида Ўзбекистонда ҳаётга татбиқ этилган иқтисодий ислоҳотлар кишиларга ўз салоҳиятини кенг намоён қилиши учун имкон берди. Аҳолининг турмуш даражаси ва сифати, оилалар фаровонлиги юксалди. Ҳаракатлар стратегияси доирасида хусусий мулкни ишончли ҳимоя қилиш чора-тадбирлари аҳолининг иқтисодий фаоллигини оширишига 90,8 фоиз респондентнинг ишончи комил. Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакили институти жорий қилиниши бу йўлдаги яна бир дадил қадамдир.\nЭртанги кунга ишонч мустаҳкам\nТадқиқотнинг ҳар иккинчи иштирокчиси ўтган даврда ўзининг моддий аҳволи ва турмуш шарт-шароитларини яхшилаб олганини айтди. Ҳар учинчи қатнашчи ижтимоий мақоми ошганидан мамнунлигини билдирди.\n22,6 фоиз респондент ўз бизнесини очган, тадбиркор ёки фермер сифатида фаолият юритмоқда. Респондентларнинг 13 фоизи мамлакатимиздаги, шунингдек, чет эллардаги олий ўқув юртларида замонавий таълим олган. Булардан кўринадики, одамларимизда ўз ҳаётини яхшилаш учун курашиш кўникмаси, шунингдек, жамият ва давлатнинг эртанги кунига ишончи юқори даражада.\nЙигирма олти йилда Ўзбекистон аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш ва турмуш шароитларини яхшилаш, бандликни таъминлаш соҳасида ҳам самарали сиёсат олиб борди. Буни 84,6 фоиз респондент эътироф этган.\nОила институтини ривожлантиришда жамият ва давлатнинг роли ортди. 95,1 фоиз респондентларнинг кўрсатишича, жамиятда аёлларнинг нуфузи юксалди. 95,9 фоиз респондентлар кекса авлод вакилларига кўрсатилаётган ғамхўрликка эътибор қаратдилар. 86,3 фоиз иштирокчининг фикрича, мустақиллик йилларида юртимиз фуқароларининг таълим олганлик даражаси сезиларли равишда ўсди. Бу таълим тизимидаги ислоҳотларнинг ҳаётбахш самарасидир.\nУмуман, мазкур сўров мамлакатимиз аҳолисида ижтимоий фаоллик юксак эканини кўрсатди. 81,1 фоиз иштирокчи келажакка, давлатимизнинг янада гуллаб-яшнашига қатъий ишонади.\nФарида МАҲКАМОВА тайёрлади.\nЛола Каримова Ўзбекистоннинг Биринчи Президенти ҳаётининг сўнгги кунларига оид тафсилотлар билан ўртоқлашди БРИКС: Покистондаги гуруҳлар – “минтақавий хавфсизликка таҳдид”


Экваториал Гвинея ва Бенин ўртасидаги ўйин бошқа муддатга қолдирилди - Спорт UZ - Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nАфрика миллатлар кубоги-2017 саралаш босқичи доирасида 5 июнь куни бўлиб ўтиши керак бўлган Экваториал Гвинея ва Бенин терма жамоалари ўртасидаги ўйин бошқа муддатга қолдирилди.ФИФА Бенинга нисбатан жорий қилинган дисквалификацияни шартли равишда бекор қилганидан кейин Африка футбол конфедерацияси шундай қарорга келди.Мазкур ўйин 12 июнь, якшанба куни ўтказилиши мумкин. Фақат битта шарт билан: 11 июнга қадар Бенин футбол федерацияси Ижроқўми учун сайловлар ўтказилиб, унинг янги аъзолари сайланиши лозим. Аввалроқ мазкур орган учун сайлов ўтказилиши тўхтатиб қўйилгани учун ФИФА Бенинга нисбатан тақиқни жорий қилганди.Натижада Экваториал Гвинея 2 июнь куни Ўзбекистон билан ўртоқлик ўйини ўтказишга келишиб олганди. Бироқ, Африка футбол конфедерацияси Э.Гвинея - Бенин ўйинини 5 июнь куни ўтказилишини тасдиқлагани боиси, гвинеяликларнинг Тошкентга сафари бекор қилинди. Энди эса Бенинга қарши баҳс 12 июнга кўчирилди. Экваториал Гвинея футбол федерацияси кейинроқ Ўзбекистонга қарши ўртоқлик ўйини ўтказишни мақсад қилмоқда. - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


Башар Асаднинг ўғли отаси ва мамлакатдаги вазият ҳақида гапирди\n08:30 / 19.07.2017\nСурия президенти Башар Асадни “диктатор” деб атаётган кишилар, бу давлатдаги ҳақиқий вазиятдан бехабар. Бу ҳақда Сурия президентининг 15 ёшли ўғли Ҳофиз Асад O Globo нашрига берган интервьюсида маълум қилди, деб хабар бермоқда Sky News.\nАсаднинг ўғли Рио-де-Жанейро шаҳрига Сурия делегацияси таркибида Халқаро математика олимпиадасига келган.\n“Отам қандай эканини мен биламан. У ҳақда кишилар турли гапларни айтишади. Кўп вазиятларда салбий фикрлар узоқни кўра билмаганлар томонидан билдирилади. Бироқ, улар айтаётган нарсалар ҳақиқий ҳолатга тўғри келмайди”, - дея маълум қилди Ҳофиз Асад.\nУнинг сўзларига кўра, у ҳам мамлакатида рўй бераётган даҳшатларни кўришга мажбурдир.\n“Халқ ва ҳукумат мамлакатни босиб олмоқчи бўлган босқинчилар билан курашда якдил”, - дея қўшимча қилиб ўтган Сурия президентининг ўғли.


Вакцина олмаслик дуруст эмас, деб фатво берилди. Имомлар аҳолига тушунтиришга сафарбар қилинди\n01 декабр 2021, Тошкент вақти: 10:39\nЎзбекистон мусулмонлар идораси вакцина олмаслик дуруст эмас, деб фатво берди.\nИдора расмий сайтида "Уламолар кенгашининг коронавирус (COVID-19) вабосининг кенг тарқалиши олдини олиш бўйича ФАТВОСИ" эълон қилинди.\n"Вакцина олмаслик, унинг таркиби тўғрисида бўлмағур гапларни тарқатиш дуруст эмас. Давлатимиз барча талабларга жавоб берувчи вакциналар воситасида оммавий равишда эмлаш ишларини амалга ошираётган экан, барча юртдошларимиз ўзлари ва оила аъзоларини, шифокорлар билан келишган ҳолда, эмлатишлари мақсадга мувофиқ бўлади", дейилади фатво матнида.\nАйтилишича, идоранинг турли вилоятлардаги вакиллари аҳоли орасида вакцина олиш ва бу борадаги фатвонинг мазмунини тушунтириш ишларини олиб боради.\nGazeta.uz нашрининг ёзишича, аввалроқ идора раисининг биринчи ўринбосари Ҳомиджон Ишматбеков, маҳаллий матбуотга жавобан, Ислом динида вакцина олишга тақиқ йўқлигини айтган:\n"Бизга савол ҳам келади, вакцина баъзи ножоиз нарсалардан тайёрланаётган экан, деган мазмунда. Aслида ундай эмас. Бўлган тақдирда ҳам, бир нарса бошқа нарсага ўтганда, у ўзгаради деган қоидалар бор. Бу дорими, дорилик шароитига келгунча у асли ҳолатдан ўзгариб кетади. Шунинг учун бу нарсаларга эътибор бериш керак эмас. Мутахассис шуни даво деб тайинладими, демак, бу ҳалол томонга ўтди деган хулосани беряпмиз".\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги берган маълумотга кўра, 16 июлга келиб коронавирусга қарши тўлиқ эмланганлар сони 997,34 нафарга етган, жами 5,5 млн. доза вакцинадан фойдаланилган.\nЎтган 10 ой ичида Ўзбекистонга 2,2 миллион дона мобил телефон олиб кирилди\nЖорий йилнинг январь-октябрь ойларида Ўзбекистон хориждан 2,2 миллион дона мобил телефон импорт қилган. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 1,5 миллион донага кўпдир.\nДавлат статистика қўмитаси маълумотига кўра, мазкур давр оралиғида Ўзбекистонга олиб кирилган мобил телефонларнинг умумий қиймати 154,2 миллион AҚШ долларига тенг бўлган. Телефонлар дунёнинг 14 та давлатидан импорт қилинган.\nҚўмита биргина октябрь ойида мамлакат чет элдан қиймати 20,9 миллион AҚШ долларига тенг бўлган 303 303 дона мобил телефон импорт қилганини қайд этган.\nЎн ой мобайнида мобил телефонлар энг кўп Хитой (79,5 миллион долларлик) ва Вьетнамдан (60 миллион долларлик) сотиб олинган, бу эса телефон импортининг 90 фоиздан кўпроғини ташкил этади.\nЎзбекистонга телефон экспорт қилаётган мамлакатлар орасида Ҳиндистон (7,2 миллион долларлик), Қозоғистон (5,3 миллион долларлик), Бирлашган Араб Амирликлари (1,4 миллион долларлик), Германия (647 минг долларлик) ва Россия (175,8 минг долларлик) каби мамлакатлар ҳам бор.\nЖорий йилнинг 1 январь ҳолатига, Ўзбекистонда Интернет тармоғига уланган абонентлар сони қарийб 20 миллионга етгани ҳақида маълумот берилган эди.\nЎзбекистонда 2016 йилдан 2021 йилнинг биринчи ярмигача бўлган вақт мобайнида террорчиликни молиялаштирганлик айби билан 62 нафар ўзбекистонлик судланган. Бу ҳақда Газета.уз нашри Олий суд матбуот хизматидан олинган маълумотга таянган ҳолда хабар қилди.\nБу фуқароларнинг 18 нафари ёки 29 фоизи 18 ёшдан 30 ёшгача, 43 нафари ёки 69,4 фоизи 31 ёшдан 60 ёшгача, 1 нафари ёки 1,6 фоизи 60 ёш ва ундан юқори ёшдаги шахслардир. Олий суд уларнинг 60 нафар эркак, 2 нафари эса аёл эканини билдирган.\n“Судланган шахсларнинг 41 нафари ёки 66,1 фоизи жиноий қилмишни террористик ташкилот, уларнинг вакиллари ёки унга алоқадор шахсларга пул маблағларини тақдим этиш ёки уларнинг ҳисоб рақамларига пул кўчириш йўли билан содир этган бўлса, 21 нафари ёки 33,9 фоизи уларнинг молиявий харажатларини қоплаш йўли билан содир этган”, дейилган хабарда.\nҚайд этилишича, терроризмни молиялаштириш билан боғлиқ жиноятларни содир этганликда айбланиб, судланган шахсларнинг асосий қисми пул ишлаш мақсадида хорижий давлатларга борган шахслар бўлиб ҳисобланиб, 62 кишининг 43 нафари ёки 69,4 фоизи жиноий қилмишни хорижий давлат ҳудудида содир этган.\nЎзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони, 2021 йил 28 ноябрь ҳолатига кўра, 193 минг 65 нафарга етган.\nСоғлиқни сақлаш вазирлигининг маълум қилишича, кеча мамлакат бўйлаб 234 киши коронавирусга чалинган.\nЯкшанба куни Жиззах, Навоий ва Сурхондарё вилоятларидан ташқари барча ҳудудларда 216 киши тузалиб, соғайганларнинг умумий сони 189 минг 664 нафарга етган.\nССВ ўтган кеча-кундузда коронавирусга чалинган беморлардан яна 2 нафари вафот этиб, коронавирус қурбонлари сони 1 минг 399 нафарга етганини қўшимча қилган.