Акутагава Рюноскэ. Расёмон дарвозаси (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиАкутагава Рюноске (1892-1927; Япония)Акутагава Рюноскэ. Расёмон дарвозаси (ҳикоя)\nАкутагава Рюноскэ. Расёмон дарвозаси (ҳикоя)\nБу воқеа бир куни кечга яқин содир бўлди. Бир хизматкор Росёмон дарвозаси тагида ёмғир тинишини кутарди.\nКенг дарвоза олдида ундан бўлак ҳеч ким йўқ эди. Фақатгина ҳар — ҳар ерида қизил бўёқлари кўчган йўғон, юмалоқ устунда чигиртка турарди. Ваҳоланки, Росёмон дарвозаси гавжум Судзаку кўчасида жойлашган, бу ерда ёмғирдан қочиб, бир неча итимэгаса* ва момиэбоси* кийган аёллар ва йигитлар ҳам ўтириши мумкин эди. Шунга қарамай, хизматкордан бошқа биров кўринмасди.\nБу ҳолатни шундай изоҳлаш мумкин: охирги икки — уч йил ичида Киото устига бирин — кетин зилзила, бўрон, ёнғин, очарчилик каби офатлар ёғилди. Оқибатда пойтахт ҳувиллаб қолди. Тарихий манбаларда ҳикоя қилинишича, шу даражага етишдики, Будда ҳайкалларини, муқаддас буюмларни синдириб, локланган, олтин суви юрғизилган ёғочларни йўл четига уюб, ўтин қилиб сотишди. Пойтахтда аҳвол шунақа эди, шу сабабли, Росёмон дарвозасининг тақдири табиийки, ҳеч кимни қизиқтирмасди. Унинг ташландиқлигидан фойдаланиб, бу ерда тулкилар, бўрсиқлар яшарди. Ўғрилар яшарди. Охир — оқибат, ҳатто эгасиз ўликларни келтириб ташлаш одатга айланди. Қуёш ботган маҳалда бу ер ваҳимали тусга кирар, дарвоза яқинига йўлашга ҳеч кимнинг юраги бетламасди.\nАммо қаердандир сон — саноқсиз қарғалар тўпланишарди. Кундузи улар томнинг учи қайирилган баланд хариси устида қағиллашиб айланишарди. Кечга томон, дарвоза тепасида осмон шафақ нурларидан ёлқинланган пайт, қушлар унинг устида худди сепиб қўйилган кунжут доналаридай бир текис ёйилишарди. Турган гап, қарғалар дарвозанинг юқори қаватидаги ўликларни чўқиш учун учиб келишарди. Ҳар қалай, бу сафар, кеч кириб қолгани учун бўлса керак, бирорта қарға кўринмасди. Фақатгина ярим хароба, ёриқларидан баланд ўтлар ўсиб чиққан тош зинанинг ҳар — ҳар ерида қуриб қолган қуш тезаклари ётарди. Хизматкор униқиб кетган кўк кийимда, зинанинг энг юқори, еттинчи поғонасида ўтирар, бекорчиликдан ўнг юзига чиққан чипқонни пайпаслаб, ёмғирга паришон термиларди.\nМуаллиф юқорида: «Хизматкор ёмғир тинишини кутарди», деб ёзди. Аслида эса, ёмғир тинган тақдирда ҳам, хизматкорнинг борадиган жойи йўқ. Бошқа пайт у албатта хўжайиннинг уйига қайтган бўларди. Аммо бир неча кун олдин ўша хўжайин уни ишдан бўшатди. Аввал айтиб ўтилганидек, у пайтлар Киото ҳар ҳар қачонгидан кўра ҳувиллаб қолганди. Алҳол, хўжайиннинг кўп йиллар ўз қўли остида ишлаган хизматкорини бўшатиши, шунчаки ёппасига келган фалокатнинг бир қисми эди холос. Шунинг учун, «Хизматкор ёмғир тинишини кутарди» эмас, балки «Ёмғирдан дарвоза панасига қочган хизматкор адашган кимсадай қаёққа боришини билмай ўтирарди», дейиш, эҳтимол ўринлироқ бўлар. Шу тобда об — ҳаво ҳам бу хейанлик хизматкорнинг кайфиятини расво қилаётганди. Маймун соатининг охиридан бошлаб ёғаётган ёмғирнинг ҳали — бери тинадиган сиёғи йўқ. Хизматкор барига қўл силтаб, лоақал эртанги кунини яшаш, бошқача айтганда, ҳеч келишмаётган ишларини йўлини топиб келиштириш ҳақидаги тарқоқ ўйларини қайта — қайта жамлашга уринаркан, Судзаку кўчасига ёғаётган ёмғирнинг шовқинини эшитиб эшитмасди.\nЁмғир узоқдан, чўзиқ шитирлаш билан дарвоза атрофига келиб уриларди. Қоронғулашаётган осмон тобора пастлашиб келар, агар юқорига қаралса, дарвозанинг черепицали томи оғир, қоп — қора булутларга тегиб тургандай туюларди.\nҲеч келишмаётган нарсани келиштириш учун, моддий имконият билан ҳисоблашиш бефойда. Агар ҳисоблашилса, битта йўл қолади — девор тагида ёки кўчада очликдан ўлиш. Кейин эса ўлигингни шу ерга келтириб, дарвозанинг юқори қаватига итдай ташлаб кетишади. Агар ҳисоблашилмаса…хизматкор ҳар сафар бу ҳақда ўйларкан, унинг ўйлари доим бир нарсага бориб тақаларди. Аммо ўша «агар» охир — оқибат аввалгидай «агар»лигича қолаётганди. Хизматкор моддий имконият билан ҳисоблашмаслик мумкинлигини тан олгани ҳолда, ўша «агар»дан келиб чиқаётган, истасанг, истамасанг ўғрилик қилишга мажбурсан, деган хулосани амалда қўллашга журъати етмасди.\nХизматкор қаттиқ аксирди ва ҳорғин қўзғалди. Киотода кечки пайт совуқ кучли эди. Шу тобда печка хуш ёққан бўларди. Шамол қоронғулик билан бирга дарвоза устунлари орасида бемалол изғиб юрарди. Қизилга бўялган устунда ўтирган чигиртка аллақачон қаёққадир ғойиб бўлганди.\nСариқ ички камзул устидан кўк кимоно кийган хизматкор бўйнини елкалари орасига қисиб атрофга аланглади: агар бу ерда ёмғирдан беркиниб, одамлар кўриб қолишидан қўрқмай, хотиржам ухлаб олиш учун жой топилса, тунаб қолсам бўлади, деб ўйлади у. Шу пайт унинг кўзи дарвоза тепасидаги минорага чиқиладиган қизил бўёқ суртилган зинага тушди. Юқорида ўликлар бўлиши мумкин холос. Хизматкор камарига осиғлиқ қиличини қиндан суғурилиб кетмаслиги учун тутганича, зинанинг биринчи поғонасига оёқ қўйди.\nОрадан бир неча дақиқа ўтди. Росёмон дарвозасининг минорасига олиб чиқадиган кенг зина ўртасида мушукдай ҳаракатланаётган қандайдир одам дамини ичига ютиб, юқори қаватга тикиларди. Минорадан тушаётган ёруғлик унинг чипқон чиққан ўнг юзини ғира-шира ёритарди. Хизматкор дастлаб минорада фақат ўликлар борлигига ишончи комил эди. Аммо икки — уч поғона кўтарилгач, юқорида кимдир чироқ ёқиб ўтирганига амин бўлди. Ёруғлик гоҳ у, гоҳ бу томонга йўналаётганди. Хира, сарғиш нур тебранганича, бурчакларига ўргимчак тўр тортган шифт бўйлаб сирғалаётгани дарҳол кўзга ташланарди. Шундай ёмғирли кечада Росёмон дарвозаси минорасида ўт ёниб туриши оддий ҳол эмасди.\nХизматкор худди калтакесакдай сассиз, деярли ўрмалаб, ниҳоят зинанинг охиригача кўтарилди. Кейин бутун танаси билан зинага қапишганча, бўйнини чўзиб, минора ичига ҳадиксираб назар ташлади. Миш-мишлар рост бўлиб чиқди, ичкарида кўплаб ўликлар тартибсиз қалашиб ётарди. Бироқ нур хонани бутунлай ёритмаётгани учун, хизматкор уларнинг қанчалигини аниқлай олмади. Нимқоронғуликда у баъзи ўликларнинг кийими борлиги, баъзилари эса яланғочлигини фарқлай олди холос. Эркаклар ва аёллар жасади аралаш, бариси мудҳиш ҳолатда, жағлари осилган, қўлларини кериб, худди лойдан ясалган қўғирчоқлардай ётишар, уларнинг қачондир тирик одамлар бўлганига ишониш қийин эди. Хира нур бўртган аъзолар — кўкрак ва елкаларни ёритаётганидан, таналарнинг ботиқ қисмларига тушаётган соя баттар қорайиб кўринар, улар соқовлардай сассиз, мангуга сукутга кетишганди.\nМурдаларнинг ҳидидан хизматкор беихтиёр бурнини беркитди. Аммо бир сониядан кейин бурнини беркитиш кераклигини ҳам унутиб юборди; ҳайратнинг зўридан у қўланса ҳидни ҳам сезмай қўйганди.\nАйни ўша лаҳзада унинг кўзлари мурдалар орасида чўнқайиб ўтирган кимсани илғаганди. У хиноки дарахти пўстлоғи рангидаги кимоно кийган, пакана, чўпдай ориқ, оқсоч, маймунга ўхшаган кампир эди.\nЎнг қўлида ёнаётган қарағай пайраҳасини тутганча, у ўликлардан бирининг юзига диққат билан тикиларди. Узун сочларига қараганда бу аёл кишининг жасади эди.\nХизматкор қўрқув ва қизиқувчанликдан ҳатто нафас олишни ҳам унутганга ўхшарди. Қадимги солноманавис таъбири билан айтганда, у ўзини «бош териси шишаётгандай» ҳис қилди. Бу орада кампир ёнаётган пайраҳани пол тахталари орасига қистириб, иккала қўлини ўша, синчиклаб кўздан кечираётгани ўликнинг боши томон чўзди ва боласининг битини тераётган маймун сингари тимирскиланиб, узун сочларни бирин — кетин юла бошлади. Кўринишидан улар осонгина юлинаётганди.\nКампир соч толаларини юлгани сайин, хизматкорнинг юрагидаги қўрқув аста — секин чекина борди. Унинг ўрнида кампирга нисбатан чексиз нафрат қўзғалаётганди. Йўқ, кампирга нисбатан дейиш, албатта унчалик тўғри эмас. Аниқроғи, унинг қалбида дақиқа сайин, ҳар қандай ёвузликдан жирканиш ҳисси кучайиб борарди. Агар шу тобда кимдир унга, пастда, дарвоза зинасида ўтириб ўйлаганидек, очликдан ўлиш, ёки ўғрилик қилишдан бирини танла, деса, ҳеч иккиланмай, очдан ўлишни танлаган бўларди. Унинг қалбида ёвузликка нисбатан нафрат худди пол тирқишига қистирилган қарағай пайраҳасидай аланга олаётганди.\nКампир нима учун мурданинг сочини юлаётганини хизматкор табиийки билмасди. Бу ишнинг эзгулик ёки ёвузлик эканини ҳам, ҳарчанд бош қотирмасин аниқлолмади. Аммо ёмғирли бир тунда, Росёмон дарвозаси минорасида ўликнинг сочини юлишаётганининг ўзиёқ, хизматкорнинг назарида кечириб бўлмас ёвузлик эди. Афтидан, у ўзининг боягина ўғрилик қилиш ҳақида ўйлаганини ҳам мутлақо унутганди.\nНиҳоят, хизматкор бир сакраб, ўзини зинадан ичкарига урди. Қиличининг сопидан тутганча,катта-катта қадам ташлаб, кампирга яқинлашди. Бундан кампирнинг ўтакаси ёрилай деди.\nУ хизматкорга кўзи тушган заҳоти ўқдай сапчиб ўрнидан турди.\n— Тўхта! Қаёққа? — қичқирди хизматкор, мурдаларга ўралашиб, саросима ичида қочишга чоғланган кампирнинг йўлини тўсаркан. Кампир унинг қўлидан қутулишга уриниб кўрди. Хизматкор уни қўйиб юбормай орқасига итарди. Бирмунча вақт улар бир — бирларига ёпишганча, ўликлар орасида сўзсиз олишишди. Аммо ким устун келиши аввалдан маълум эди. Ахийри, хизматкор кампирнинг қўлларини қайириб полга ётқизди. Унинг қўллари қоқ суяк ва теридан иборат, худди товуқнинг оёқларига ўхшарди.\n— Нима қилаётгандинг? Гапир, йўқса пушаймон бўласан!\nХизматкор кампирни итариб, қиличини қиндан суғурди ва ярқираб турган тиғни унинг юзига яқинлаштирди. Бироқ кампир жим эди. Қўллари қалтираб, бўғилиб, кўзлари косасидан чиққудай бақрайиб, ўжарлик билан соқовдай жим турарди.\nШундагина хизматкор бу кампиршонинг ҳаёти бутунлай ўзининг қўлида эканини аниқ — тиниқ идрок этди. Бу мулоҳаза беихтиёр унинг қаҳрини сўндирди. Фақатгина омадли якун топган ҳар қандай ишдан кейин бўладиган хотиржамлик ва қониқиш ҳисси қолди холос. У кампирга юқоридан назар солганча, энди юмшоқ оҳангда сўзлади:\n— Мен шаҳар посбонлигида хизмат қилмайман. Мен саёҳатчиман, шу тобда дарвоза ёнидан ўтаётгандим. Сени ҳибсга олмоқчи эмасман. Фақат менга айт, ҳозир минорада нима қилаётгандинг?\nКампир кўзларини янада каттароқ очди. Шусиз ҳам бақрайган, қовоқлари қизарган кўзлари йиртқич қушнинг ўткир нигоҳи билан хизматкорнинг юзига қадалди. Кейин эса ажин босган лабларини қартайиб осилиб қолган бурни билан бирга чайналаётгандай қимирлатди. Қилтириқдай бўйнида туртиб чиққан кекирдакнинг ҳаракатланаётгани кўриниб турарди. Унинг томоғидан қарғанинг қағиллашидай ҳирқироқ товуш хизматкорнинг қулоғига етиб борди:\n— Соч юлаётгандим…соч юлаётгандим…уламасоч учун.\nКампирнинг жавоби ўзи кутганидан фарқли ўлароқ, ўта оддий бўлиб чиққанидан хизматкорнинг ҳафсаласи пир бўлди. Шу билан бирга унинг қалбида қаҳр аралаш жирканиш ҳисси қайтадан бош кўтарди. Афтидан кампир буни пайқади. Мурданинг бошидан юлиб олинган узун соч толаларини ҳануз қўлида тутганича жаврай кетди:\n— Тўғри, ўликларнинг сочини юлиш, эҳтимол гуноҳ ишдир. Бироқ бу ерда ётган ўликлар бари шунга лойиқ. Лоақал манави, мен сочини юлаётган аёлни олиб кўр: у илонни тўрт сунлик бўлакларга бўлиб қуритар, кейин эса сарой посбонларига қуритилган балиқ деб пулларди… Шу билан тирикчилик қиларди. Вабога чалиниб ўлмаганида ҳозир ҳам шундай яшайверарди. У сотадиган балиқ мазали дейишарди ва посбонлар уни доим газак учун харид қилишган. Фақат, мен у гуноҳ иш қилган деб ўйламайман. Шуни қилмаса, очликдан ўларди, демак мажбурликдан қилган. Шундай экан, мен ҳам ўзимни гуноҳкор ҳисобламайман, йўқ! Ахир, шусиз мен ҳам очликдан ўламан, демак мен ҳам мажбурликдан қиляпман. Ўша аёл мажбурликдан қилиш нима эканини яхши биларди, ўйлайманки, у мени айбламаган бўларди.\nХизматкор қиличини қинига жойлаб, чап қўлини унинг сопига қўйганча, кампирнинг ҳикоясини совуққонлик билан эшитди. Унинг ўнг қўли бу орада юзидаги чипқонни сийпаларди. Кампирнинг сўзларини тингларкан, унинг қалбида боягина, дарвоза зинаси устида ўтирганида етишмаётган бир жасорат уйғонди. Бу ҳолат, бироз аввал минорага кўтарилиб, кампирни тутиб олган пайтидаги кайфиятига тамоман қарама — қарши эди. У очликдан ўлиш ёки ўғрилик қилиш борасида ортиқ иккиланмасди. Шу тобда у очликдан ўлиш фикридан шунчалар йироқ эдики, бу нарса ҳатто унинг хаёлига ҳам келмасди.\n— Демак, шунақа дегин, — кулимсиради у, кампирнинг ҳикояси охирига етгач. Кейин олдинга бир қадам ташладида, тўсатдан кампирнинг ёқасини ғижимлаб ўшқирди: унда мен сени тунаб кетсам, ўпкалама! Акс ҳолда мен ҳам очликдан ўлишимга тўғри келади.\nХизматкор унинг эгнидаги кимонони юлқиб олди. Кейин этагига ёпишиб олган кампирни тепиб мурдалар устига ағанатди. Тортиб олгани, хиноки дарахти пўстлоғи рангидаги кимонони қўлтиғига қистириб, тик зинадан пастга, қоронғулик қўйнига ўқдай учиб кетди.\nАввалига ўликдай ҳаракатсиз ётган кампир, хизматкор кетгач, бир зум ўтиб, яланғоч ҳолида мурдалар устидан қўзғалди. Йиғламсираб минғирлаганча, ҳали ҳам ёниб турган пайраҳа ёруғида судралиб эшик олдига келди. Тўзғиб ётган калта, оқ сочлари пешонаси устига осилгунга қадар энгашиб пастга қаради. Ташқарида ваҳимали зулмат ҳукмрон эди.\nХизматкор ўшандан буён изсиз йўқолди.\nШуҳрат Шокир таржимаси\n* Итимэгаса — Киотода расм бўлган қадимий аёллар шляпаси.\n** Момиэбоси — эркакларнинг юмшоқ шапкага ўхшаш қадимий бош кийими.\nБу воқеа кунларнинг бирида кечга томон юз берганди. Қандайдир хизматкор Расёмон дарвозаси тагида ёмғир тинишини кутиб турарди.\nҲайбатли дарвоза тагида ундан бўлак ҳеч зоғ кўринмасди. Фақат у ер-бу ерида қизил сирти кўчган юмалоқ, залворли устунда биргина чигиртка ўтирарди, холос. Бу дарвоза серқатнов кўча Сюдзяку яқинига қурилган, шу боис, одатда, аёллару эркаклар, йигитлар, ҳатто араваларгача шу ерда ёмғир тинишини кутиб, жон сақлашарди. Аммо шунга қарамай, ҳозир бу ерда хизматкордан бўлак ҳеч зоғ кўринмас эди.\nБунга бир чеккаси кейинги икки-уч йил ичида Киотода юз бераётган табиий офатлар, очарчилик, ёнғинлару ер силкинишлари сабаб эди, албатта. Мана энди пойтахт ҳам роса ҳувиллаб қолди.\nКўҳна йилномалардан маълум бўлишича, ўша даврларда одамлар Будда ҳайкалларию, муқаддас буюмларни синдиришдан ҳам тойишмаган. Уларни бир уюм қилиб кўчага тўкиб, локланган, устидан тилла суви юритилган ромларни ўтинга алмаштиришган экан.\nДарвоза атрофи ташландиқ бўлиб қолганидан фойдаланиб, бу ерни тулкию бўрсиқлар ошён этишганди. Ўғрилар учун ҳам бошпанага айланганди бу жой. Ниҳоят, иш шу даражага бориб етдики, одамлар эгасиз майитларни шу ерга ташлаб кетадиган бўлишди. Қуёш ботгач, бу ер жуда ваҳимали кўринар, шу боис ҳам дарвозага яқинлашгани ҳеч кимнинг юраги дов бермасди. Аммо гала-гала қузғунлар бу ерга учиб келишдан чўчимасди сира. Кундузи улар қағиллаганча шу атрофда учиб юрар, қуёш ботиб, уфқ шафақ тусига кириши билан қушлар сочилиб ётган кунжут уруғидай яққол кўзга ташланарди.Сир эмаски, қузғунлар дарвоза тепасидаги саҳнда ётган майитларни чўқигани келарди. Зотан, бу сафар вақт алламаҳал бўлиб қолгани туфайли уларнинг биронтаси ҳам кўринмасди. Фақат ярми нураб, ёриқлар орасини ўт-ўлан қоплаган зиналарда қарғаларнинг қотиб қолган нажаси кўзга ташланарди. Хизматкор эса ювилган, тозагина кўк кийимда, энг юқориги, еттинчи зинада ўтирар, ўнг юзига чиққан ярани сийпаганича, ёмғирга ҳайронлик билан тикилиб турарди. Аммо ёмғир тўхтаган тақдирда ҳам шўрлик хизматкорнинг борар жойи йўқ эди. Оддий пайт бўлганида-ку, у хожасининг ёнига қайтарди-я… Бироқ хўжайини икки-уч кун илгари уни ишдан бўшатганди.\nКиотодан одамлар бош олиб кетгани туфайли ҳам у неча йиллардан бери шу хонадонга хизмат қилишига қарамай, ишдан бўшатилганди. Бу кўнгилсизлик юқоридаги ҳодисаларнинг мантиқий давоми эди, холос. Шу боис хизматкорни бу ерга ёмғир қувиб келмаганди. Ёмғирда роса бўккан йигит Расёмон дарвозаси ичида қаерга борарини билмай ҳайронликда ўтирарди. Устига-устак, манави мижғов об-ҳаво ҳам йиғлоқи туйғуларни чертар, анчадан бери ёғаётган ёмғир тина қолмаётганди. Тинишидан дарак ҳам йўқ. Мана хизматкор бўлса, алоғ-чалоғ хаёлларга ботганча ҳаммасига тупуришни истарди. Ҳеч бўлмаганда у эртанги кунни қандай ўтказишни ўйлаётганди. Бошқача қилиб айтганда, сира юришмаётган ишни юриштиришни истар, қулоқ солмаса ҳам, Сюдзяку кўчасида шаррос қуяётган ёмғир шундоқ эшитилиб турарди.\nЁмғир дарвозани сувга бўктириб, шариллаб ёғганча узоқ-узоқлардан бостириб келаётгандай эди. Кеч кириб қолган, бундан осмон янада паст туюлар, гўёки дарвоза томи оғир, қоп-қора булутларга бир учи билан тегиб тургандай эди.\nҲа, юришмаётган ишни юриштириш учун аввал чўнтак кавлаб кўриш лозим. Аммо бунга ҳожат қолмаганди. Агар буни ҳисобга оладиган бўлсак, шўрлик хизматкор, кўчадами, девор тагидами, очдан ўлиши керак. Кейин эса унинг жасадини итдай қилиб бу ерга судраб келишади-да, дарвозанинг юқори қисмига итқитишади. Агарда бу ҳисобга олинмаса… у чинданам неча бора бу ҳақда ўйлади. Мияси ғовлаб кетгунча ўйлади. Аммо ҳар сафар масала бир нарсага бориб тақалади. “Агар” эса “агарлигича” қолаверади. Очиғини айтганда, хизматкор пулни ҳисобга олмаган тақдирда нима бўлишини ўйлашга чўчиётганди. Ана шу “агар”га қулоқ тутадиган бўлса, табиийки, у ўғирлик қилиши керак. Буни эса тан олишни истамаётганди…\nХизматкор қаттиқ аксирди ва ҳорғингина ўрнидан қўзғалди. Киотода кечқурун изғирин турар, шу боис, одам иссиққина печкани ўйлаб қоларди. Шамол қоронғулик билан бирга дарвоза устунлари оралаб эмин-эркин эсаверарди. Қизил, локланган устунда ўтирган чигиртка ҳам қаёққадир ғойиб бўлибди.\nХизматкор кўк кимоно устидан, сарғиш нимча илиб олганди. У совуқ еб, бўйнини қисганча атрофга назар ташлади: қани энди шу ерда ёмғир тазйиқидан, бегона кўзлардан панада тўйиб ухлашга жой бўлса, шу ерда қола қоларди, ўйлади у. Бахтидан бўлиб, минорага олиб чиқувчи кенггина, қизил рангда локланган зинапояга кўзи тушди. Тепада одамлар бўлган тақдирда ҳам фақат ўликлар экани аниқ. У белига осиб олган қиличи қинидан чиқиб кетмаслиги учун уни ушлаганча эҳтиёткорлик билан зинага қадам қўйди.\nОрадан бир неча дақиқа вақт ўтди. Бу пайтда Расёмон дарвозаси минорасига олиб чиқувчи кенг зинада мушукдай икки букчайиб, нафасини ичига ютганича, бир одам қўрқа-писа юқориги қаватни кўздан кечирарди. Минорадан тушаётган хира ёруғлик унинг ўнг юзини ёритиб турарди. Худди шу юзидаги қип-қизил, йирингли ҳуснбузар калта соқоллари орасидан кўзга ташланарди. Аввалига у тепада майитлардан бўлак ҳеч ким йўқлигига амин эди. Аммо икки-уч зина юқори кўтарилгач, у ерда чироқ ёққан бир одам юрганини англади, устига-устак, сарғимтир хира нур бир ўнгга, бир сўлга оғар, бу бир қарашдаёқ кўзга ташланар ва ўргимчак ин солиб ташлаган шифтларни ҳам ёритиб юборарди. Агар шундоқ ёмғирли тунда, Расёмон дарвозасида чироқ ёняптими, демак, бу бежиз эмас.\nХизматкор овоз чиқармай, калтакесакдай ўрмалаганча зинанинг энг юқориги поғонасига чиқди-да, бўйнини чўзиб, қўрқа-писа ичкарига кўз ташлади.\nМинорада миш-мищларда айтилгани каби, майитлар бетартиб чўзилиб ётар, чироқ озгина жойни ёритгани учун у ерда қанча ўлик борлигини хизматкор англолмасди. У шу нарсани билдики, мурдаларнинг бириси яланғоч, бошқаси кийимда эди. Табиийки, аёлу эркак майит аралаш-қуралаш, устига-устак, қандай ташлаб кетилган бўлса, ўша аҳволда, қўллари ёзилган, жағлари очиқ ҳолда ётишар, шу туришда улар лойдан ясалган қўғирчоқни эслатар, уларнинг бир пайтлар тирик одам бўлишганига ҳатто шубҳа қиларди, киши.\nМурдаларнинг қўланса ҳидидан хизматкор ногаҳон бурнини қисди. Аммо орадан лаҳза ўтмай, у шу қадар ҳайратга тушдики, ҳатто ҳид билиш қобилиятини ҳам йўқотаёзди.\nФақат шундагина мурдалар орасида чўккалаб ўтирган одам шарпасини илғади. Бу ориққина, паст бўйли, маймунга ўхшаш кампир бўлиб, хиноки дарахти рангида кимоно кийиб олганди. У қўлида чироқ тутганча, бир мурдани кўздан кечираётганди. Афтидан, бу аёл кишининг мурдаси эди шекилли, узун сочлари тўзғиб ётарди.\nХизматкор ҳам қўрқув, ҳам азбаройи қизиққанидан, ҳатто нафас олишни ҳам унутиб қўйди. Солномачиларнинг ибораси билан айтганда у “бош териси шишиб кетаётганини” ҳис қилди. Бу орада кампир чироғини ўша ердаги пол ёриғига қистирди-да, икки қўлини мурданинг боши томон чўзди. Кейин гўё боласининг битини титган маймундай, бирма-бир соч толаларини юла бошлади. Улар осонгина тортилиб чиқарди, шекилли.\nАёлнинг соч юлишини кузатаркан, хизматкор юрагидаги қутқу босилди. Айни чоғда унда кампирга нисбатан мислсиз нафрат уйғонди. Зотан, “кампирга” деб айтсак, унча тўғри бўлмас. Дақиқа сайин умуман ёвузлик аталмиш ҳамма нарсадан жиркана бошлаганди у. Агар айни шу дамда ундан биров бояги, зинапояда ўтириб ўйлаган нарсаларини яъни очликдан ўлиш афзалми ёки ўғрилик қилишми, деб сўраганида, у ҳеч иккиланмай ўлишни танлаган бўларди.\nТабиийки, хизматкор кампир мурданинг сочларини нега юлаётганини тушунмаётганди. Демакки, у мантиқий фикрлар, бунинг яхши ёки ёмонлигини ҳам билмасди. Аммо хизматкор учун ёмғирли тунда, Расёмон дарвозаси минорасида мурданинг сочларини юлишаётгани, шунинг ўзиёқ мислсиз ёвузликдай туюларди. Албатта, у ҳозиргина ўзи ҳам ўғирликка қўл уриш ҳақида ўйлаганини мутлақо унутганди.\nНиҳоят, хизматкор оёқларига куч бериб, бир сакраб ичкари ўтди. Қилич дастасидан тутганча катта-катта қадам ташлаб, зумда кампирнинг қошида пайдо бўлди. Табиийки, кампир жуда қўрқиб кетди. Хизматкорни кўриши билан тўпдан отилгандай сапчиб ўрнидан турди.\n— Тўхта! Қаёққа? — хизматкор мурдаларга қоқилиб-суқилиб қочмоққа шайланган кампирнинг йўлини тўсганча, шундай деб валақлади. Шунга қарамай, кампир уни итариб юбормоқчи бўлди. Аммо хизматкор уни қимирлашга қўймади ва кампирнинг ўзини орқага итариб юборди. Иккови мурдалар орасида, сукут сақлаганча бирмунча фурсат роса олишишди. Зотан, бунда кимнинг қўли баланд келиши аввалбошданоқ маълум эди. Ниҳоят, хизматкор кампирнинг қўлларини қайириб, полга ағдарди. Унинг қўллари худди товуқ панжаларидай ориқ, суяк устидан тери тортилгандай…\n— Нима қилаётгандинг? Гапир. Агар айтмасанг, кўрадиганингни кўрасан!\nХизматкор кампирни туртиб юборди-да, қиличини суғурганча унинг ярақлаб турган ўткир тиғини кампирнинг кўзларига яқинлаштирди. Аммо кампир оғзини очмай жим тураверди. Қўллари титраб, қўрққанидан ҳансираб нафас олар, кўзлари соққасидан чиққудай олайган бўлса-да, гунг-соқов мисол ўжарлик билан сукут сақларди. Фақат шундагина хизматкор кампирнинг тақдири батамом ўз қўлида эканини англади. Англади-ю, ундаги кампирга нисбатан нафрат бир оз сўнгандай бўлди. Фақат ҳар қандай иш якунлангач, киши ҳис қиладиган қониқиш ва хотиржамлик қолди, холос. Кампирни бошдан-оёқ кўздан кечирди-да, эндиги сафар юмшоқроқ оҳангда деди:\n— Мен шаҳар соқчиси эмасман, йўловчиман. Дарвоза ёнидан ўтиб кетаётгандим, холос. Шу боис сени ушлаш ниятим ҳам йўқ. Фақат бир нарсани айт, ҳозир, минорада нима қилаётгандинг?\nКампир шундоқ ҳам олайган кўзларини чақчайтириб хизматкорга қаради. Йиртқич қушникидай ўткир нигоҳини унга қадаганча қотди. Кейин бир нарса чайнаётгандай буришган, шу сабаб деярли бурни билан қўшилиб кетаёзган лабларини қимирлатди. Унинг томоғидан қарғанинг қағиллашига ўхшаш бўғиқ, узуқ-юлуқ овоз эшитилди:\n— Соч юлаётгандим… соч юлаётгандим. Ясама соч учун…\nОддийгина жавобни эшитиб, хизматкорнинг ҳафсаласи пир бўлди. Шу боис унда кампирга нисбатан бояги аламзадалик аралаш нафрат уйғонди. Афтидан кампир ҳам буни сезди. Майитнинг узун сочларини ҳамон қўлида тутганча вақиллади:\n— Ўликнинг сочини юлиш ярамас иш, ростданам. Аммо бу ерда ётган ўликларнинг ҳаммаси шунга лойиқ. Масалан, манави, мен сочини юлган хотин, илонларни тўртга бўлиб, тилимлаб, қуритарди-да, кейин сарой соқчиларига балиқ ўрнида сотарди. Агар вабо тегиб, ўлмаганида ҳозир ҳам шу ишни қўймаган бўларди. Тирикчилиги шундан эди-да! Одамлар ҳам у сотадиган балиқларни мазали дейишарди. Соқчилар бўлса, уни доим газак қилиш учун сотиб олишарди. Масалан, мен уни ёмон иш қилган деб билмайман. Шунақа қилмаса, очидан ўларди-да. Демак, у муҳтожликдан қилган бу ишни. Шунинг учун мен ҳам ўзимни ярамаслик қиляпман, деб билмайман. Шуни қилмасам, очдан ўламан. Демак, муҳтожликдан ҳаммаси. Бу хотин ҳам муҳтожлик нималигини яхши билган, мени тушунган бўларди, айбламасди балки.\nКампирнинг айтганлари шу бўлди.\nХизматкор қиличини қинига солиб, дастагидан тутганча кампирнинг ҳикоясини совуққина тинглади. Табиийки, ўнг қўли билан юзидаги йирингли ҳуснбузарини ўйнашини қўймасди. Зотан, кампирни тинглаётиб, унинг дилида мардлик уйғонаётганди. Худди боя пастда, зинапояда турганида етишмаётган мардлик. Ва бу жасурлик зинапоядан отилиб чиқиб, кампирни ушлагандаги ҳолатининг мутлақо акси эди. Энди у ўғирликни танлайми ёки очдан ўлайми дея мутлақо иккиланмаётганди: зеро, айни чоғда, у очдан ўлиш фикридан шу қадар узоқ эдики, ҳатто буни хаёлига ҳам келтирмасди.\n— Демак, йўли шунақами ҳали! — кампир ҳикоясини тугатгач, заҳархандалик билан деди у.\nКейин олдинга бир қадам қўйди-ю, тўсатдан ўнг қўлини ярасидан олиб, кампирнинг ёқасига ёпишди-да, йиртқичдай наъра тортди.\n— Унда сени тунаб кетгудай бўлсам, ўзингдан кўр! Акс ҳолда мен ҳам очдан ўлишим керак.\nХизматкор унинг кимоносини зўрлик билан ечиб олди-да, жон ҳолатда этагига ёпишаётган кампирни бир тепиб, мурдалар устига қулатди. Зинапояга беш қадамча қолганди. Хизматкор хиноки дарахти рангидаги кимонони қўлтиғига қистириб, кўз очиб юмгунча айланма зинадан тушди-ю, зулмат қаърига сингиб кетди.\nАввалига гўё жонсиздай қимир этмай ётган кампир, у кетгач, хиёл ўтмай яланғоч, абгор аҳволда ўликлар устидан турди. У ё йиғлаб, ёки бир нималар деб ғудраниб чироқ ёруғида ташқарига аранг эмаклаб чиқди. Кампир пастга қариш ниятида шундай эгилдики, орқага турмакланган оппоқ сочлари бутун пешонасини тутди. Дарвоза атрофи қаро тунга ботган. Хизматкор эса аллақачон ғойиб бўлганди.\n← Аввалги Аввалги Иван Бунин. Баҳорда – Иудеяда (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Юрий Казаков. Ёзувчининг матонати ҳақида


президент Эмомали Раҳмон ҳақидаги «Марди рох» (Йўлбошчи) ҳужжатли филми намойиш этилмоқда. Бу ҳақда «Asia Plus» хабар берди. филмнинг намойишидан ...\nраҳбарияти Тожикистон пойтахти Душанбе шаҳрида миграция ҳақида филмлар фестивалини ўтказмоқда. Фестивал 18 декабрь – халқаро мигрантлар ... аталган «Худди ўша кемада» картинаси билан бошланган. Қолган филмлар намойиши йил бошига қадар давом этади. Фестивалнинг асосий мақсади ...\nяхши картинасига «Marvel» студиясининг «Қасоскорлар: Абадият жанги» филми лойиқ деб топилди. Бу ҳақда Enews нашри хабар берган. Мазкур мукофот ... суратга тушган Скарлетт Йоханссон ғолиб чиқди. «Қора пантера» филмида бош ролни ижро этган Чедвик Боузман «Энг яхши актёр» номини қўлга ...\nРежиссёр Тим Стори машҳур «Том ва Жерри» мультсериали мотиви асосида тўлиқ метражли фильм суратга олиш бўйича «Warner Bros.» киностудияси билан музокаралар олиб бормоқда.\nбиринчи мухтор элчиси, дипломат бўлган. Тасвирга олиниши кутилаётган филмда Авлонийнинг фаолиятидаги барча соҳалар қисман бўлсада кўрсатиб берилади»,- ...\nТрамп иштирок этган реалити-шоуга атаб «Ўқувчи» дея ном қўйилган ушбу картина америкалик миллиардернинг президентликка қадар босиб ўтган йўли ҳақида бўлади.\n«Қасоскорлар: абадийлик жанги» фильми премьера ҳафтасининг ўзидаёқ тарихдаги энг кассабоп картинага айланди.


Новэкс Амброксол – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Новэкс Амброксол\nПрепаратнинг савдо номи: Новэкс Амброксол\nфаол модда: 15 мг амброксол гидрохлориди (БФ);\nёрдамчи моддалар: сорбитол эритмаси, глицерин, пропиленгликоль, метилпарабен, сукралоза, натрий цитрати, лимон кислотаси, пропилпарабен, арпабодиён ароматизатори, тозаланган сув.\nТаърифи: тиниқ, рангсиз, арпабодиён хушбўйили суюқлик.\nАмброксол бромгексиннинг метаболити – бензиламиндир.\nБромгексиндан метил гуруҳи бўлмаганлиги ва циклогексил ҳалқанинг пара-транс ҳолатида гидроксил гуруҳининг мавжудлиги билан фарқланади. Секретомотор, секретолитик ва балғам кўчирувчи таъсирга эга.\nИчга қабул қилингадан кейин таъсири 30 минутдан кейин бошланади ва 6-12 соат мобайнида давом этади (қабул қилинган дозага боғлиқ).\nКлиник олди тадқиқотлар амброксол бронхларнинг шиллиқ қавати безларининг сероз хужайраларини рағбатлантиришини кўрсатди. Киприксимон эпителий ҳужайраларни фаоллаштириб ва балғамнинг қовушқоқлигини пасайтириб, мукоцилиар транспортни яхшилайди.\nАмброксол 2 – типдаги альвеоляр пневмоцитларга ва майда бронхлардаги Клар ҳужайраларига бевосита таъсир кўрсатиб, сурфактантни ҳосил бўлишини фаоллаштиради.\nҲужайралар культурасида ва in vivo шароитида ҳайвонларда ўтқазилган тадқиқотлар амброксол эмбрион ва катта ҳайвонларда альвеолалар ва бронхлар юзасида фаол модда (сурфактант) ҳосил бўлишини ва секрециясини рағбатлантиришини кўрсатади.\nШунингдек клиник олди тадқиқотларда амброксолни антиоксидант самараси тасдиқланди.\nАмброксол антибиотиклар (амоксициллин, цефуроксим, эритромицин ва доксициллин) билан бирга қўлланганда балғам ва бронхиал секретида антибиотикларнинг концентрациясини оширади.\nСўрилиши, метаболизми ва чиқарилиши\nИчга қабул қилингандан кейин амброксол овқат ҳазм қилиш йўлларидан деярли тўлиқ сўрилади. Қон плазмасидаги максимал концентрациясига (Сmax) қабул қилингандан кейин тахминан 1-3 соатдан сўнг эришилади. Жигар орқали бирламчи ўтиш метаболизми туфайли, ичга қабул қилингандан кейин абсолют биокираолишлиги учдан бир қисмига камаяди. Бунда ҳосил бўлувчи метаболитлар (дибромоантранил кислотаси, глюкоронид) бўйрак орқали чиқарилади. Плазма оқсиллари билан боғланиши тахминан 85% ни (80-90%) ташкил қилади.\nПрепарат орқа мия суюқлигига ва йўлдош тўсиғи орқали ўтади, кўкрак сути билан чиқарилади.\nТақсимланиши: Терапевтик диапозонда плазма оқсиллари билан боғланиши тахминан 90% ни ташкил этади. Амброксолни қондан тўқималарга тақсимланиши тез кечади ва яққол намоён бўлади ва энг юқори концентрацияси ўпкада аниқланади. Ичга қабул қилинганидан кейин тақсимланиши тахминан 552 л бўлиши кузатилади.\nМахсус популяциялар: Жигар функциясини бузилишлари бўлган пациентларда амброксол гидрохлоридини чиқарилиши пасайган бўлади, бу плазмада препаратнинг даражасини 1,3-2 марта ошишига олиб келади. Амброксол гидрохлоридининг кенг терапевтик диапазони туфайли, дозасини ўзгартириш талаб этилмайди.\nБошқалар: Ёши ва жинси амброксол гидрохлоридининг фармакокинетикасига клиник аҳамиятли қийматларда таъсир қилмайди ва дозани ўзгартириш талаб қилмайди.\nОвқат амброксол гидрохлоридининг биокираолишлигига таъсир қилмайди.\nНафас йўлларининг қовушқоқ балғамни ажралиши билан кечувчи қуйидаги ўткир ва сурункали касалликларида қўлланади:\nўткир ва сурункали бронхитлар\nўпканинг сурункали обструктив касаллиги\nбалғамни ажралишини қийнлашиши билан кечувчи бронхиал астма\nПрепаратнинг муколитик самараси кўп миқдорда суюқлик қабул қилинганда намоён бўлади. Шунинг учун даволаш вақтида кўп миқдорда суюқлик истеъмол қилиш тавсия қилинади. Сиропни, илова қилинган ўлчов стаканчадан фойдаланган ҳолда овқатдан кейин қабул қилиш лозим.\n2 ёшгача бўлган болаларга: 2,5 мл сиропдан суткада 2 марта (суткада 15 мг амброксол).\n2 ёшдан 6 ёшгача бўлган болаларга: 2,5 мл сиропдан суткада 3 марта (суткада 22,5 мг амброксол).\n6 ёшдан 12 ёшгача бўлган болаларга: 5 мл сиропдан суткада 2-3 марта (суткада 30-45 мг амброксол).\n12 ёшдан ошган болалар ва катталарга: даволашнинг биринчи 2-3 кунлари 10 мл сиропдан суткада 3 марта (суткада 90 мг амброксол) қабул қилиш лозим. Даволаш самарасиз бўлса катталарга сиропнинг дозасини суткада 2 марта 20 мл гача (суткада\n120 мг амброксол) ошириш мумкин. Сўнгра 10 мл сиропдан суткада 2 марта (суткада\n60 мг амброксол) қабул қилиш керак.\nМеъда-ичак бузилишлар: диспепсия, кўнгил айниши, қусиш, диарея, қоринда оғриқ.\nРеспиратор, медиастинал, торакал бузилишлар: орал ёки фарингал гипестезия, оғизни қуриши ёки томоқ қуриши.\nНерв тизимини бузилиши: дисгевзия (таъм сезишни бузилиши).\nИммун тизимини бузилишлари: анафилактик шоккача авж олувчи анафилактик реакциялар.\nТери ва тери ости клетчаткаси: ангионевротик шиш, тери тошмаси, эшакеми, қичима ва ўта юқори сезувчанликнинг бошқа турлари.\nФруктозани ўзлаштиролмаслик, сахараза/изомальтаза танқислиги, глюкозо-галактоз мальабсорбция синдромида;\nҲомиладорликнинг биринчи уч ойлиги;\nБронхларнинг мотор функциясини бузилиши бўлган пациентларда ва балғамни ҳосил бўлиши кучайган (“ҳаракатсиз киприклар” синдромида), меъда ва ўн икки бармоқ ичак яра касаллигининг зўриқиш даврида, ҳомиладорликнинг II ва III уч ойлигида, лактация даврида эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nБуйрак функциясини бузилишлари ёки оғир жигар касалликлари бўлган пациентларга Новэкс Амброксолни ўта эҳтиёткорлик билан буюриш лозим, бунда пациентлар препаратни қабул қилишлар орасидаги интервални катта бўлишига риоя қилишлари ёки препаратни кичик дозада қабул қилишлари керак.\nБошқа дорилар билан ўзаро клиник аҳамиятга эга бўлган нохуш таъсирлар хақида маълумотлар мавжуд эмас.\nҲомиладорликда, айниқса биринчи 28 ҳафтада, Новэкс Амброксол қўлланганлиги ҳақида маълумотлар етарли эмас. Ҳомиладорликнинг II ва III уч ойликларида Новэкс Амброксол препаратини шифокор кўрсатмаси бўйича, она учун даволашдан кутилган фойда ва ҳомила учун потенциал хавф синчиклаб баҳолангандан сўнг қўллаш мумкин.\nНовэкс Амброксолни лактация давридаги аёлларда қўлланганлиги ўрганилмаган, шунинг учун Новэкс Амброксол препаратини шифокор кўрсатмаси бўйича, она учун даволашдан кутилаётган фойда ва гўдак учун потенциал хавф синчиклаб баҳолангандан сўнг қўллаш мумкин.\nҲозирги кунгача одамда дозани ошириб юборилганида бирон-бир специфик симптомлар ҳақида хабар берилмаган. Тасодифан доза ошириб юборилган ҳолатлар ва нотўғри қабул қилинганлиги юзасидан ҳисобатларга асосан, бу симптомлар амброксолнинг терапевтик дозасини чегарасида учраган ножўя самаралари билан мос тушиши тўғрисида хулоса қилиш мумкин ва бу симптоматик даволашни талаб қилиши мумкин.\n90 мл препарат ҳимоя халқаси билан жиҳозланган, бураладиган металл қалпоқчали қаҳрабо рангли шиша флаконда. 1 флакон қўллаш бўйича йўриқномаси ва ўлчов стаканчаси билан картон қутида.\n120 мл препаратни болалар очишидан ҳимояланган қалпоқчали қаҳрабо рангли шиша флаконда. 1 флакон қўллаш бўйича йўриқномаси ва ўлчов стаканчаси билан картон қутида.\n30оС дан юқори бўлмаган ҳароратда сақлансин. Ёруғликдан ва намликдан ҳимоялансин.


TIB.UZ / «Бурунковлар шоввозлар» - TIB.UZ\nTIB.UZ Янгиликлар «Бурунковлар шоввозлар»\nАксари ота-оналар бурнини ковлаётган болаларга ҳадеб танбеҳ беришга одатланишган. Аммо америкалик ва англиялик олимлар болакайларнинг беихтиёр бурун ковлашлари ҳам бежиз эмаслигини аниқладилар. Маълум бўлишича, бурун бўшлиғининг шиллиқ қаватида турли асаб толалари ва рецепторлар мавжуд бўлиб, уларнинг таъсирлантирилиши инсон танасидаги кўплаб фаолиятларнинг стимулланиб, кучайишига сабаб бўлар экан.\nҲаттоки, мия фаолияти кескин фаоллашар экан. Шунингдек, бурунни ковлаш грипп ва бошқа яллиғланиш касалликларини жадалроқ бартараф бўлишига ёрдам берар экан. Аммо, бурунни ковлаётган тирноқлар остидаги кирлар ва микроблар хатарини ҳам унутмаслик жоиз.\nАлбатта, бурун ковлаш айримлар учун «тарки одат амри маҳол» эканлигини кўзда тутган ҳолда, болакайларни бу «хунукроқ машғулотни» жамоат жойларида қилмасликларига ўргатилишининг ўзи кифоя бўлади.


Томошабинлар шундай фильмлар кераклигини эътироф этишмоқда\nИккинчи жаҳон урушида фашизм устидан қозонилган ғалабанинг тантанавор нишонланиши урфдан қола бошлаган ўтган асрнинг тўқсонинчи йиллари ўрталарида улуғ адибимиз Одил Ёқубов бир воқеани сўзлаб берганди.\n“Фронтовик ёзувчи деб Москвада ўтказиладиган бир анжуманга мени ҳам таклиф этишди, — деган эди Одил ака ўшанда. — Борай десам, бу ердагиларга ёқмайди, бормай десам, таклиф қилишибди. Ахийри, қани, нима гап экан, деган қизиқиш устун келиб йўлга отландим. Қарасам, катта залда бир дунё одам йиғилган. Бу вақтда энди-энди мустақиллигини қўлга киритган республикаларнинг аксарияти ўз вакилларини юборишмаган экан. Ҳарбий формадагилар, генераллар, маршаллар. Бир-бирининг ортидан минбарга кўтарилишиб, руслар фашистларнинг додини берганини мақтаб ётишибди. Чидаб туролмадим, қўл кўтариб сўз олдим, минбар томон юрдим. Минбарга чиқаётиб ҳаяжонланганимдан туртиниб, йиқилиб кетишимга оз қолди. Минбарга чиқиб, ўртоқлар, нима деяпсизлар, бу ғалаба бутун инсониятники, урушда Ўзбекистондан шунча, Қозоғистондан шунча, Ўрта Осиёдан шунча йўқотишлар бўлди, дедим. Ўзи емай, ўзи киймай фронтга юборилган вагон-вагон нарсалар, эвакуация қилинганлар ҳақида гапирдим. Ҳаммаси жим бўлиб қолди. Кейин Большаков дегани, Ўзбекистондан бир фронтовик ёзувчи келиб минбарга зўрға кўтарилди-ю, аммо ҳақ гапларни айтиб кетди, дебди”.\nҲа, уруш ҳақиқатларини Ватан ва миллат манфаатларидан келиб чиққан ҳолда талқин этиш зарурлигини тарихчилар уқдириб келишади. Шу маънода, кейинги йилларда юртимизда фашизм устидан қозонилган ғалабани объектив баҳолаш ишларига жиддий эътибор қаратилди.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг “Иккинчи жаҳон урушида қозонилган ғалабанинг 75 йилилигини муносиб нишонлаш тўғрисида”ги қарорида Ўзбекистон халқининг жанг майдонларидаги, уруш ортидаги қаҳрамонлиги ва фидокорона меҳнатини, тарихий хизматларини мамлакатимиз ва жаҳон жамоатчилигига етказиш ва абадийлаштириш, ёш авлодни ота-боболаримиз жасоратига муносиб бўлган, бугунги тинч, осойишта ҳаётни асраб-авайлаш ва янада мустаҳкамлашга қодир, жонажон Ватанимизга садоқатли инсонлар этиб тарбиялаш мақсади қўйилгани эса буни аниқ ифода этади.\nПойтахтимизда Ғалаба боғини барпо этиш, боғ марказида беш ўғли урушда мардларча ҳалок бўлган Зулфия Зокирова ва унинг садоқатли келинлари сиймосида ўзбек оиласининг умумлашган образини акс эттирадиган “Матонат мадҳияси” деб номланган ёдгорлик мажмуасини юксак ғоявий-бадиий савияда яратиш учун энг истеъдодли ва маҳоратли ижодкорлар, меъмор ва мутахассислар жалб этилиши вазифалари қўйилди.\nДавлатимиз раҳбарининг ўтган йили 9 майда урушда беш нафар фарзандидан айрилган хонободлик она Зулфия Зокирова ҳақидаги фикр-мулоҳазаларида бу мавзуда асарлар яратиш лозимлиги ўз тажассумини топган эди. “Ўзбеккино” Миллий агентлигида эса Зулфия Зокирова ҳақида бадиий фильм яратишга киришилган эди.\nЗулфия Зокировани яхши биладиган, “Йигирма миллиондан бири”, “Сиз билган Дукчи Эшон”, “Сургун” сингари қатор асарлари билан ўқувчиларга яхши таниш бўлган хонободлик таниқли публицист ва ёзувчи Алиназар Эгамназаровнинг “Беш жангчининг онаси” очерки мотивлари асосида Ҳасан Тошхўжаев ва Жаҳонгир Аҳмедовлар сценарийси асосида режиссёр Жаҳонгир Аҳмедов актёрларни танлашда Зулфия Зокирова образига республикамиздаги ўнлаб актрисаларни синовдан ўтказганини айтади. Режиссёрнинг она образига таниқли актриса Дилором Каримовани танлаб хато қилмаганини фильм намойиш этилганидан сўнг томошабинлар ҳам эътироф этишди. Дилором Каримова бошчилигидаги актёрлар ансабмлининг бу жиддий мавзуга барча истеъдодларини ишга солиб муносабатда бўлишгани томошабинларда ёқимли таассурот уйғотди. Улар шундай фильмлар кераклигини эътироф этишмоқда.\nСуратга олиш ишлари 2019 йил 14 сентябрда бошланган “Илҳақ”нинг Ўзбекистонда суратга олиш жараёни 2020 йилда тамомланганидан сўнг, Беларусда жанг саҳналарини суратга олиш ишлари учун фильм ижодкорлари бир неча марта у ерга бориб, тасвирга олиш ишларини бажаришганини, Беларусдаги пиротехникалар маъқул бўлмагани учун Москвага ҳам бориб келишганини айтишади.\nДиққатга сазовар жиҳати шундаки, фильм ижодий гуруҳини асосан ёшлар ташкил этган. Гримчилар, костюм усталари ва бошқалар маданият ва санъат институти талабаларидир. Ўзбек киноларидакўп йиллардан уруш ортидаги воқеалар тасвири билан чегараланиб, фронт манзараларига эътибор берилмай келинарди. “Илҳақ” бадиий фильми ишга тушаётганида ҳам жанг саҳналари кўзда тутилмаган.“Ўзбеккино” ҳукуматдан қўшимча яна 2 миллиард маблағ сўраб олади. Шу тариқа “Илҳақ”нинг томошабинларга тақдим этилган ҳозирги жанг саҳналари ҳам мавжуд варианти пайдо бўлади.\nАлбатта, санъатнинг индивидуал турларидан фарқли ўлароқ, кино санъати ижодий жамоа фаолиятининг натижаси ўлароқ дунёга келиши назарда тутилса, бу жараёнда сценарий муаллифларидан тортиб бастакорларгача, актёр ижросидан тортиб овозлаштириш ишларигача яхлит мукаммаллик касб этганига томошабинлар турлича муносабатда бўлишмоқда.\n“Илҳақ” бадиий фильмига жами 10 миллиард сўм маблағ сарфланди. Каронавирус пандемияси шароитида кинотеатрларда намойиш этилиши имконсизлигини ҳисобга олиб, Бадиий кенгаш қарори билан “Ўзбеккино” миллий агентлиги “Илҳақ” билан бир қаторда уруш мавзусидаги “101” бадиий ва “Халқ жасорати” ҳужжатли фильмларини ҳам телеканаллар орқали халқимизга етказиб берди.\nБу ўринда, албатта, “Ўзбеккино” Миллий агентлиги кинотеатрлардан аввал ўз маҳсулотини телевидение орқали намойиш этишининг бугунги кундаги вазиятдан келиб чиққан ҳолда маънавий жиҳатларига ҳам эътибор қаратилди. Иқтисодий таҳлилларга кўра, “Ўзбеккино” Миллий агентлиги томонидан яратиладиган фильмларга сарфланадиган маблағнинг кинотеатрлар тушумидан қопланиши ниҳоятда паст даражада бўлиб, республикамизда кинотеатрлар сони камайиб кетгани ҳам бунинг сабабларидан бири ҳисобланади. Агентликда бугунги кунда мазкур масала ечимига доир изланишлар ҳам олиб борилмоқда. Нимаики бўлмасин, томошабинлар ишончини оқлаган ҳолда миллий ўзанга асосланган юксак савияли фильмлар яратилиши йўлида “Илҳақ” ва “Халқ жасорати” сингари фильмлар ўзига хос босқич бўлиб қолади. Ҳозирги кунда эса “Ўзбеккино” Миллий агентлиги Бадиий кенгаши қарорига кўра, “Илҳақ” бадиий фильмини рус тилига дубляж қилиш ва инглиз тилида титрлаштиришга рухсат берилди.\n“Ўзбекино” Миллий агентлиги Бадиий кенгаши аъзоси.


Маслаҳат беринг илтимос! - Динда саволим бор\nХозирги вақтда: 19 сен 2019, 05:54\nПост Ummu Maryam » 30 сен 2017, 14:32\nАссалому алайкум Одина опа! Мени 5 ёшли қизим, 3 ёшли ўғлим ва 6 ойлик қизим бор. Буларни қори, олим, валиюллоҳ бўлишларини орзу қиламан. Роббимдан умидим катта. Уларни ҳаётда ўз ўринларини топиши, қандай инсон бўлиб етиши менинг тарбиямга боғликлигини тушуниб қўрқяпман. Нимани қандай қилиш кераклигига ақлим етмай қоляпти. Қуръон ҳеч ёдлатолмаяпман. Ўғлим ниҳоятда шўх, зеҳни яхши, қувноқ. Қизим инжиқ. Уйда қайнаопамнинг қизи бор биз билан яшайди. У қизни тарбияси менга ҳам, хўжайнимга ҳам ёқмайди. Уришишса унга индаёлмайман. Аламимни қизимдан оламан. Депрессияга тушиб қолганманми билмадим. Ўғлим, қизим боғчага боришади. Уларга ҳозирдан ўргатганим осонми ёки кирилл алифбосини таниб олгандан кейинми? Мактабга кечрок киргизиб аввал хофиз қилиб олганим яхшимикин? Нима маслаҳат берасиз опа?\nЖавоб: Маслаҳат беринг илтимос!\nПост Одинахон Муҳаммад Юсуф » 10 окт 2017, 11:14\nВа алайкум ассалом. Уламолар намозга қиёсан болаларга таълим бериш етти ёшдан бўлгани афзал деб тавсия қилганлар. Аллоҳ таолодан тавфиқ сўраб дуо қилинг. Ўзларининг ёшлари, табиатларига қараб иш тутаверасиз. Валлоҳу аълам.\nМавзу - Маслаҳат беринг илтимос!


Шу пайтгача ҳеч ким мени йўқлаб келмаган – Jurnalist\nR S2019-08-29T11:40:50+05:0029 Avgust, 2019|Навоий вил.|\nЎзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси турли байрамлар муносабати билан республикамиз бўйлаб фахрий журналистлар ҳолидан хабар олиш анъанасини йўлга қўйган. Мазкур хайрли тадбир мустақиллигимизнинг 28 йиллиги арафасида ҳам давом этмоқда.\nХусусан, уюшманинг Навоий вилояти бўлими 40 йил мобайнида турли таҳририятларда фаолият олиб борган икки нафар фахрий журналистлар — Фаттоҳ Сатторов ҳамда Исроил Холбоев ҳолидан хабар олиниб, уларга совғалар топширилди .\nШунингдек “Қизилтепа тонги” газетаси таҳририятида ташкил этилган ижодий кечада бўлим томонида бир гуруҳ фаол журналистлар ташаккурнома ва китоблар жамланмаси билан рағбатлантирилди.\n—Журналист учун эътибор, эътирофдан кўра муҳимроқ нарса йўқ, — деди 80 ёшни қаршилаётган Ф.Сатторов. – Тўғриси, нафақага чиққанимдан буён “сиз журналист экансиз”, “таҳририятда ишлаган экансиз” деб биров сўрамаганди. Бугун сизларнинг келишингиз мени жуда руҳлантирди, кўнглим кўтарилди. Уюшма раҳбариятига бунинг учун ташаккур. Мазкур хайрли тадбирлар бугун юртимизда журналистларга бўлган эътибор юксалаётганидан, деб биламан.\nБўлим томонидан бу борадаги ишлар давом эттирилмоқда.\nУюшманинг Навоий вилояти бўлими мутахассиси.a


Сергели ҳокими: «Тумандаги автомобиль бозорининг кўчирилишини хоҳламасдим» – Газета.uz\nСергели ҳокими: «Тумандаги автомобиль бозорининг кўчирилишини хоҳламасдим»\nСергели тумани ҳокими автомобиль бозорини туман ҳудудида сақлаб қолиш истагини билдирди, бироқ унинг бошқа жойга кўчирилиши транспорт ҳолатини яхшилайди.\n6 июн 2018, 23:16 Иқтисодиёт\nМай ойида Сергели тумани ҳокими лавозимига тайинланган Нозим Ҳусанов ҳозирда фаолият кўрсатиб турган автомобиль бозорининг Тошкент четига кўчирилишини истамаслигини маълум қилди. Бу ҳақда чоршанба куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида тўхталиб ўтди.\nАввал пойтахтдаги барча улгуржи бозорларни шаҳар ташқарисига кўчириш концепцияси ишлаб чиқилган эди. «Сергели» автомобиль бозорини Тошкент вилоятининг Юқоричирчиқ туманига кўчириш режалаштирилган эди, бироқ ушбу вариант яна кўриб чиқилади, деди ҳоким.\n«Бозор жуда катта майдонни — 24 гектарни эгаллайди. Бунинг учун худди шундай майдонни топиш, уни қуриш, кейин тадбиркорларимизни кўчиришимиз керак», — деди у.\nНозим Ҳусанов автомобиль бозорини Сергели тумани ҳудудида қолдириш истагида эканини билдирди, бироқ уни бошқа жойга кўчириш лозим. «У транспорт оқимига халал бермаслиги учун. Кичик ҳалқа йўли ёқаси бўйлаб Тошкент вилояти билан чегарадош шундай ҳудуд бор», — деди у.\nҲоким сўзларига кўра, автомобиль бозори туман бюджетига йилига 11 млрд сўм келтиради. «Биз бундай тушумдан воз кечишни истамас эдик. Ҳозир ушбу бозорни туманимизда қолдириш таклифларини ўрганаяпмиз, лекин у аҳолига ҳам халал бермаслиги керак», — деди у.\nСергели тумани ҳудуди 5600 гектарни ташкил этиб, ундаги 39 та маҳаллада 207,1 минг аҳоли истиқомат қилади.\n«Газета.uz» 2 367\nСирдарёда тиббиёт ходимлари аёвсиз калтакланди


30 март 2020, Тошкент вақти: 03:00\nЎзбекистонда гўшт нархининг кескин ошиши ортидан¸ маҳаллий кузатувчиларга кўра¸ бу йилги Қурбон ҳайитида жонлиқ сўювчилар сони сезиларли даражада камайган. Шу кунларда Тошкент бозорларида ўртача қўй 1 миллион сўм (қора бозор курсида 125 АҚШ доллари), қорамол эса 4-5 миллион сўм (қора бозор курсида 600-650 АҚШ доллари) атрофида сотилмоқда.\nҚурбон Ҳайити арафасида Тошкент "Халқа йўли" ёқасидаги халқ орасида "бетонка" деб аталувчи ҳудудда ташкил этилган сайёр мол бозорида савдога чиқарилган эчки, қўй, сигирларни кўриш мумкин.\n31 август куни бу сайëр бозорга борган Озодлик мобиль мухбирига кўра¸ бозорда харидор сийрак:\n- Ҳар йили Қурбон ҳайити арафасида гавжум бўладиган мол бозорида xаридор кам. Кўпчиликнинг чўнтаги кўтармаяпти, - дейди Озодлик мобил мухбири.\nТошкент халқа йўли ёқасидаги халқ орасида Бетонка деб аталувчи ҳудудда ташкил этилган сайёр мол бозорида савдога чиқарилган эчки, қўй, сигирларни кўриш мумкин.\nОзодлик суҳбатлашган сотувчиларнинг ўзлари ҳам бу йил нархлар қимматлиги сабаб қурбонлик учун жонлиқ олувчилар ўтган йилдагидан анча камайганини айтишади:\n- Тўғри, қиммат, лекин биз арзонга сотолмаймиз, бизга ҳам келиши қиммат бўлаяпти, - дейди "бетонка"га қўй-қўзиларни сотгани чиққан савдогарлардан бири.\nБозорда сотувчилар мол ва қўйнинг вазнига қараб, тирик вазннинг ҳар килосига 35-40 минг сўмдан нарх белгилашган.\nБу эса ўтган йил айни мавсумдаги нархдан қарийб икки баробар кўпдир.\n- Битта қўй бир миллион сўмдан тепада бўлаяпти. Ўтган йил бу пулнинг ёнига сал қўшсангиз мол олса бўлар эди. Нарх-наво ошаяпти, ойликлар аввалгидай, - дейди қурбонликка қўй олгани келган тошкентлик харидор.\nФермерлар қорамолни боқиш харажатлари ошгани учун унинг нархини ҳам кўтаришга мажбур бўлаётганликларини айтишади.\nВилоятларда оилаларнинг даромади пойтахтдагига қараганда анча паст.\nЛекин мол ва қўй нархи вилоятларда Тошкентдагидан кам эмас.\nАндижонлик қассоб Бунёдбек ҳам нарх-наво қимматлигидан бу йил қурбонлик қилишни хоҳловчилар камайганини айтади:\n- Ўтган йили Ҳайит арафасида буюртма жуда кўп бўлар эди. Бир ҳафта олдин айтиб қўйишарди. Бу йил жуда кам. Сабаби - қимматчилик. Жонлиқ килосига ўртача 37 минг сўм бўляпти-да, имконияти борлар қиладида буни, ҳозир кўпчиликни имконияти тўғри келмаяпти, - дейди Бунёдбек.\nХоразмлик блоггер Shuhdil Қурбон ҳайити арафасида Шовот туманидаги “Пир Бозор”дан тайёрлаган виделавҳасида ҳам қўй ва мол нархлари қимматлаб кетганини кўриш мумкин.\nТошкентнинг Бўка туманида яшовчи чорвадор фермер Озодлик билан суҳбатда қорамолни боқиш харажатлари ошгани учун унинг нархини ҳам кўтаришга мажбур бўлаётганликларини айтди:\n- Ем ошиб кетaяпти. Битта буқани бўрдоқига боқиш учун ҳар куни унга ўртача 9 килограмм ем, 3 кило шрот, 2 кило кепак, 3 кило шелуxа ва 1 кило майдаланган маккажўхори ёки буғдой аралашмаси берилади. Бундан ташқари, кунига қўшимча 8 кило атрофида беда ёки дағал хашак бериб борилади. Бир боғ беда 10- 12 минг сўм, сомон 2 минг, шрот 1800-1900 сўм. Комби-кормни олдин ун кoмбинатларидан олардик. Масложир комбинатидан шелуxа олардик. Ҳозир уни лимит қилиб қўйган. Заводдагидан 500-700 сўм юқори нархда қўлда олаяпмиз. Кўрaяпсизми, қора мол боқишнинг ўзи бўлмаяпти. Буни устига ҳар кунлик меҳнати бор, - дейди бўкалик фермер.\nЎзбекистонда бу йилги Қурбон ҳайити 1 сентябрда нишонланади.\nЎзбекистонда бу йилги Қурбон ҳайити 1 сентябрда нишонланади. Ислом ақидаларига кўра¸ бу ҳайитда қурби етган мусулмоннинг қурбонлик келтириши, сўйилган гўштни бева-бечораларга тарқатиши вожиб амал саналади.


Ҳайдовчилик гувоҳномасини алмаштириш учун ҳужжат топширган фуқаролардан суратга тушиш талаб этилмаслиги мумкин – ДХА\n22:18 / 21.05.2020\nҲайдовчилик гувоҳномасини алмаштириш учун ҳужжат топширган фуқаролардан суратга тушиш талаб этилмаслиги мумкин. Давлат хизматлари агентлиги ахборот хизматининг хабар беришича, суратлар паспорт маълумотлари базасидан олиниши кутилмоқда.\nЭнди Андижон ва Хоразмда ҳам ҳайдовчилик гувоҳномаларини давлат хизматлари марказларида янгилаш мумкин – ДХА\n“Тез кунларда яна бир қулайлик ишга туширилиши кутилмоқда. Яъни, эски ҳайдовчилик гувоҳномасини энди марказда фақатгина битта оператор эмас, балки электрон планшети мавжуд ва махсус дастурга уланган исталган оператор алмаштириб бериши мумкин бўлади. Яъни, Марказ ходими фуқарони расмга тушириш учун вақт сарфламасдан, уни паспортга туширилган суратлар базасидан олиши мумкин бўлади.\nБу эса айнан ҳайдовчилик гувоҳномасини алмаштириш хизмати учун ДХМга мурожаат қилганларнинг навбатини олдини олади.\nҲозирча мазкур қулайликни ҳайдовчилик гувоҳномасини алмаштириш учун махсус ускуна мавжуд мамлакатимиз бўйлаб 20 та Давлат хизматлари марказларида жорий этиш режалаштирилмоқда”, дейилади агентлик сайтида эълон қилинган хабарда.\nДХА ахборот хизматига кўра бу янгилик ҳайдовчилик гувоҳномасини қисқа муддатда ва ортиқча оворагарчиликсиз алмаштириш имконини беради. Аввалроқ Ўзбекистон бўйлаб 20 та давлат хизматлари маркази орқали эски ҳайдовчилик гувоҳномасини алмаштириш хизмати жорий қилингани ҳақида хабар берилган эди.\nЭслатиб ўтамиз, эски намунадаги ҳайдовчилик гувоҳномалари 2021 йил 1 январдан бошлаб ҳақиқий эмас деб топилади. Шу сабабли 2020 йил 31 декабрга қадар эски намунадаги барча миллий ҳайдовчилик гувоҳномалари янги намунадаги миллий ҳайдовчилик гувоҳномасига алмаштирилиши керак.\nЭски гувоҳномани янгисига алмаштириш учун базавий ҳисоблаш миқдорининг 70 фоизи миқдоридаги пул (156 100 сўм), паспорт ва эски ҳайдовчилик гувоҳномаси ҳамда унинг талони тақдим этилганда амалга оширилади.\n19:18 / 17.07.2020\nКарантин пайтида ҳайдовчилик гувоҳномалари қандай алмаштирилиши бўйича изоҳ берилди\n18:30 / 25.05.2020\n00:36 / 04.05.2020\nТошкентда ЙҲХБ рўйхатдан ўтказиш ва имтиҳон олиш бўлимлари ҳам фуқаролар қабулини бошламоқда


“Челси” харид қилмоқчи бўлган беш нафар ҳимоячи\n“Челси”да ўзгаришлар давом этяпти. Мураббийлар, жамоа фалсафаси, ўйин услуби ва албатта футболчилар.\nФрэнк Лэмпард қўл остида жамоа тезкор ва чиройли ўйин кўрсатяпти, лекин ҳимоя борасида эса мақтана олмайди. Антонио Рюдигер, Андреас Кристенсен, Курт Зума ва Фикайо Томори жамоалар орзу қиладиган ҳимоячилар эмас. Шунинг учун трансфер ойнасида лондонликлар ҳимоячи сотиб олишга қарор қилган. Бугун жамоа учун мос келадиган беш нафар ҳимоячи ҳақида суҳбатлашамиз.\n“Барса”нинг охирги йилладаги асосий таркиб футболчиси ва Жаҳон чемпиони ҳисобланган Самуэль Умтити янги мураббий Кике Сетьен билан келиша олмаяпти. Мураббий тажрибали Умтитидан кўра ёш бўлган Рональд Араухога кўпроқ имконият беряпти. Табиийки, бу франсуз футболчисига ёқмаяпти.\nИшончли, тезкор ва кучли футболчи Лондон жамоасига мос тушади. Ундан ташқари футболчи чапақай, “Челси” ҳимоячилари ичида эса чапақай футболчи йўқ. У 26 ёшда ва чемпионлик менталитетига эга. Умтити “Челси” учун идеал вариант\nГабриэлга Лондоннинг биратўла икки жамоаси: “Арсенал” ва “Челси” қизиқиш билдиряпти. У 2017 йилда “Лилл”га ўтган ва ҳозирда жамоанинг етакчиларидан бири ҳисобланади. Ушбу мавсумда 30 та ўйинда майдонга тушган ҳимоячи ўртача ҳар бир ўйинда битта блокировка, 1,7 марта тўп олиб қўйишни амалга оширган.\nКалиду Кулибали Натан Аке Самюэль Умтити Челси\n16:01“Рома” жамоаси “Арсенал” футболчисини сотиб олмоқчи\n15:02Сергей Бубканинг 26 йиллик рекордини 20 ёшли йигит янгилади\n14:43Севинч Раҳимова: Биз мусобақаларни соғиндик


Мирзиёев Олмалиқ мулозимларини ишдан олди (ВИДЕО)\nТошкент вилоятининг Олмалиқ шаҳри ҳокими, прокурори, ички ишлар идораси раҳбари, солиқ ва молия бошқармаси бошлиғи ишдан олинди. Президент Мирзиёев мулозимларни ўз вазифасини бажаришда кўплаб камчиликка йўл қўйгани учун лавозимига нолойиқ деб топди.\nОлмалиқ тўртлиги ишдан кетди\n11 август куни Олмалиққа сафар қилган президент Мирзиёев шаҳар мулозимларининг фаолиятидан қониқиш қилмаганини айтиб, уларни кескин танқид қилди.\nМирзиёев Олмалиқнинг мулозимлар тўртлиги - ҳоким, прокурор, ички ишлар бошлиғи ва солиқ идораси раҳбари халқ билан бир хил шароитда яшаши лозимлигини таъкидлади.\nПрезидент тўрт мулозим шаҳарнинг тўрт бурчагида яшаши ва аҳолида электр бўлмаса, мулозимлар ҳам чироқсиз ўтириши, йўл бўлмаса, йўлсиз жойда яшаши шартлигини таъкидлади:\n- Олмалиқда 120 минг аҳоли бўлса, тўртта раҳбар бўлиб-бўлиб олади. Маҳалла, кўчаларни бўлиб, ўшанинг ўртасига бориб, давлат уй беради, квартира беради, улар ўша ерда ётади. Ўша ерда нафас олади. Свет бўлса свет билан яшайди, свет бўлмаса, светсиз яшайди. Йўл бўлмаса, йўлсиз яшайди. Сув бўлмаса, сувсиз яшайди, деди Мирзиёев.\nОлмалиқда амалга оширилаётган ишлар, шаҳардаги вазият билан танишган президент Мирзиёев шаҳар ҳокими, прокурори, ички ишлар идораси раҳбари, солиқ, молия бошқармаси бошлиғи ҳамда бир қатор ташкилотлар раҳбарларини ишдан олди.\nПрезидент Мирзиёев мулозимларни ўз вазифасини бажаришда кўплаб камчиликка йўл қўйгани, эътиборсизлиги, маъсулиятсизлиги боис лавозимига нолойиқ деб топди.\nМирзиёев 9 қаватли уйлар тарафдори\nОлмалиқдаги қурилишлар билан танишар экан президент Мирзиёев уйларни тўққиз қаватли қилиб қуришни таклиф қилди.\nЎзА хабарига кўра, президент аҳолининг уй-жойга эҳтиёжини ҳисобга олиб, тўққиз қаватли уйлар барпо этишни таклиф этган.\nОзодлик манбасига кўра, марҳум президент Ислом Каримов кўрсатмаларидан келиб чиқиб, шаҳардаги янги қурилаётган уйларни 3 қаватли қилиб қуриш режаланган бўлган ва Мирзиёев таклифидан сўнг қурилиш лойиҳасини ўзгартириш мажбурияти пайдо бўлган.\nИслом Каримов биноларни уч қаватдан оширмаслик тарафдори бўлганди, унинг кўрсатмасидан сўнг Тошкентнинг Эски шаҳар қисмида беш қаватлик уйлар қуриш бўйича тайёрланган лойиҳани меъморлар ўзгартиришга мажбур бўлганди.\nШавкат Мирзиёев Олмалиқ аҳолиси билан учрашди\nВидеода Мирзиёев Олмалиқда оддий аҳоли билан учрашгани акс этган.\nПрезидент келганига Олмалиқда гўшт арзонлади\nПрезидентнинг Олмалиққа ташрифи муносабати билан шаҳарликлар охирги бир неча ой давомида ободонлаштириш ишларига жалб қилинди.\nОлмалиқликларнинг айтишича, шаҳарда бюджет ташкилоти ишчи-хизматчилари кўчаларни супуриб-сидиришга, ёзнинг жазирамасида орадан икки кун ўтиб қуриб қолиши муқаррар гулларни ўтқазишга, эски ва қурилиши битмаган уй-жойларнинг кўча томонини тўсишга мажбурланган:\n"Олмалиқ шаҳрига ниҳоят президент келди. Кўзбўямачиликлар тугар энди, халқни алдаш, президентни алдаш? Апрель ойидан бери халқ президентни кутди, ташкилотлар ишчилари чарчаб кетди туну кун мажбур ишлашдан. Нима кераги бор бунақа ҳокиму бошқа амалдорлар? Ўз манфаатини ўйлаб, халқни қийнайди. Шунча ишларни қилса бўларкану. Нимага фақат президент келиши учун қилишади? Масалан, йўллар асфальтланди. Тўлиқ бўлмаса ҳам, баъзи жойлар ободонлаштирилди. Ичкари жойлар ўша аҳволда. Бу нарсалар президентимиз учун эмас, халқ учун керакку», дея ёзди Озодлик муштарийси.\nМуштарийнинг яна ёзишича, президент ташрифи муносабати билан шаҳарда гўшт нархи арзонлаган:\n«Гўшт 26 минг сўмдан сотиляпти. У ҳам 2 килограммдан ортиқ берилмайди. Одамлар талаш, тўс-тўполон гўшт олишга. Бу кўзбўямачилик президент кетгунича. Гўштлар бугунгача 34-36-38 минг сўмдан сотилаётган эди. Наҳотки, ҳурматли президентимиз амалдорларни уни алдаётганини билмаса?", дейди олмалиқлик муштарий.\nОлмалиқда янги кон ишга тушади\nМирзиёев таклифи билан Олмалиқда янги ишга очилаётган конга “Ёшлик кони” деб ном берилди.\n«Юртимиз ер ости бойликларига бой, лекин биз ундан унумли фойдалана олмаяпмиз. Биз геология соҳасини ривожлантиришга етарлича эътибор қаратмадик. Энди бу йўналишдаги ишларни тубдан яхшилаймиз ва соҳани тубдан такомиллаштирамиз», деди президент Мирзиёев.\nРежага кўра, мазкур кони 2028 йилда тўлиқ равишда ишга туширилиши натижасида 10 мингдан зиёд киши иш билан таъминланади.\nЎзА хабарига кўра, жорий йилда янги кон ишчиларига мўлжалланган 240 ўринли иккита ётоқхона ва 400 оилага мўлжалланган тўққизта янги кўп қаватли уй ҳамда болалар боқчаси қурилиши бошланиш арафасида.\nМирзиёев Тошкент вилоятининг қатор раҳбарларини ишдан бўшатди\nШавкат Мирзиёев бугун Ангрен шаҳрига борди.


аҳолига замонавий бизнес маркази сифатида хизмат қилган. Бироқ, «Tashkent City» барпо этилиши муносабати билан «GRAND DUET» МЧЖга қарашли ... дейилади ССП хабарида. Эслатиб ўтамиз, бундан бир йилча аввал «Tashkent City» қурилиши муносабати билан «Ezidiyor» тўйхонаси бузилганди. Ўшанда ...\n«Tashkent City»да қурилиши бошланган ва Марказий Осиёдаги энг баланд бино бўлиши кутилаётган иншоот 50 қаватдан иборат бўлиб, баландлиги 215 метрни ... лойиҳанинг устувор вазифаларидан бири сифатида белгилаб олинган. «Tashkent City» ҳудудидаги 4-лотда амалга оширилаётган қурилиш пойдеворларига ...\nРеспубликаси Президенти Шавкат Мирзиёев 25 июнь куни «Tashkent City» қурилиш майдонига ташриф буюрди. Бу ҳақда давлат раҳбарининг матбуот хизмати хабар берди. Мазкур халқаро бизнес маркази саккизта ...\nраҳбари матбуот хизмати хабар берди. Давлатимиз раҳбари дастлаб «Tashkent City» халқаро бизнес марказига ташриф буюриб, конгресс-холл ва ... кўринишига доир лойиҳалар намойиш этилди. Маълумки, «Tashkent City» бизнес-марказлар, меҳмонхоналар, офислар, кўп қаватли уйлар, ...\n«Tashkent City» халқаро ишбилармонлик марказида Тошкент шаҳар ҳокими томонидан матбуот анжумани ҳамда пресс-тур ташкил этилгани ҳақида хабар бергандик. Тошкент ... бергандик. Тошкент ҳокими Жаҳонгир Ортиқхўжаевнинг сўзларига кўра, «Tashkent City» каби йирик миқёсли лойиҳани ўз қўлига олишга қодир компания ...\nШавкат Мирзиёев 20 ноябрь куни «Tashkent City» халқаро бизнес маркази қурилишини яна бир бор кўздан кечирди, деб хабар берди Президентнинг матбуот хизмати. Бу ерда замонавий ...\nсобиқ боксчи Майк Тайсон «Tashkent City» халқаро ишбилармонлик марказида қурилаётган Gardens Residence турар жой мажмуасидан ўзига уй сотиб олди. Бу ҳақда бино девелопер ...\nКореянинг йирик инвестори «Tashkent City» халқаро ишбилармонлик марказидаги объект қурилишини ўз зиммасига олди. 15 август куни «Tashkent City» халқаро ишбилармонлик маркази ... Шу тарзда «Bomi Engineering&Construction Co Ltd» компанияси «Tashkent City» ХИМнинг янги инвесторига айланди ва у янги объект қурилишида ...\nхалқаро тармоғи пойтахтимиз марказида барпо этилаётган «Tashkent City» лойиҳаларидан бирида иштирок этади. Бу ҳақда «uz24.uz» хабар ...\nкунда ўзининг янгича кўринишли лойиҳаси билан тилга тушган «Tashkent City» халқаро ишбилармонлар маркази қурилиши аллақачон бошлаб юборилган. Ушбу лойиҳа билан собиқ тадбиркор ва ҳозирги ҳоким Жаҳонггир ... ана шу нақлдан сал бехабарроқ шекилли. Таҳририятимизга айнан «Tashkent City» қурилиши бошланган Ўқчи маҳалласида яшовчи бир онахон мурожаат ...\nтўйхонасини бузиш ишлари бошлангани ҳақида хабар берган эдик. «Tashkent City» қурилиши режалаштирилган ҳудудда жойлашган «Ezidyor» ва ... департаменти билан боғландик. У ердан маълум қилишларича, ҳозир «Tashkent City» қуриладиган ҳудуд атрофидаги барча бинолар ўз эгаларининг ...\nАлишер Навоий, Олмазор, Ислом Каримов ва Фурқат кўчалари оралиғида Tashkent City халқаро бизнес маркази бунёд этилмоқда. Фото: Президент ... лойиҳада иштирок этишга катта қизиқиш билдирмоқда. Бугунги кунда “Tashkent City” маъмурий кенгаши томонидан қарийб 10 сармоядор субъект билан ...\nТошкент шаҳар делегацияси билан Москва мэрияси ўртасида «Tashkent City» қурилиши масалалари бўйича музокаралар ўтказилиб, Россия ... нашри. Тошкент шаҳар ҳокими Жаҳонгир Ортиқхўжаев сўзларига кўра, «Tashkent City» Ўзбекистоннинг пойтахти учун муҳим девелоперлик ва инвестиция ...\nСаиджонович Хидоятов Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги «Tashkent City» халқаро ишбилармонлик маркази ҳудудида объектларни қуриш ва улардан фойдаланиш дирекцияси директори этиб тайинланди. Эслатиб ... дирекцияси директори этиб тайинланди. Эслатиб ўтамиз, илгари «Tashkent City» дирекцияси директори лавозимида ишлаб келган Ж.Ортиқхўжаев ...\nахборот технологиялари университети мутахассислари томонидан «Tashkent City» веб-сайти ишлаб чиқилди. Бу ҳақда интеллектуал мулк агентлиги ...


Тошкент шаҳридаги Алишер Навоий ҳайкали пойига гуллар қўйилди\n15:11 / 09.02.2016\nБугун, 9 февраль куни улуғ шоирнинг 575 йиллиги нишонланиши муносабати билан Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий боғида тантанали тадбир бўлиб ўтди.\nЎзбекистонда таҳсил олаётган хорижлик талабалар, мумтоз ўзбек адабиёти бўйича изланаётган чет эллик тадқиқотчилар Алишер Навоий рубоийларидан намуналарни ўзбек тилида ўқиди. Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган артистлар Элмурод Аҳмедов ва Фурқат Ашуралиев ижросида улуғ шоир ғазали асосидаги қўшиқлар янгради. Шоир ҳайкали пойига гуллар қўйилди.\nШу куни Тошкент шаҳридаги Шоирлар хиёбонида ҳам улуғ мутафаккир таваллудига бағишланган маърифий тадбир бўлиб ўтди.\nБундай тадбирлар Қорақалпоғистон Республикаси ва барча вилоятларда ҳам ўтказилмоқда.


Сигирларда кўп учрайдиган касалликлар – Tadbirkor-Fermer\nСигирларда кўп учрайдиган касалликлар\nҚизилўнгачнинг турли ёт нарсалар билан тиқилиши ва озуқа луқмасининг ютилишининг бузилиши билан характерланади.\nОшқозон олди бўлиимларининг гипотониясида озуқа массасининг бу бўлимлар бўйлаб ўтишининг бузилиши кузатилади. Оқибатда микрофлоралар сони ва таркибининг, бижғиш жараёнлари характерининг сурункали бузилишлари келиб чиқади. Озуқа массасининг ошқозон олди бўлимларида кўп вақт давомида туриб қолиши ва чиришдан ҳосил бўлган заҳарли моддалар ва органик кислоталарнинг қонга сўрилиши организмда интоксикация ва ацидоз ҳолатига сабаб бўлади. Касалликнинг бошланишида иштаҳа ёмонлашади ва кейинчалик бутунлай йўқолади. Кавш қайтариш сийраклашади ва кейинчалик бутунлай кузатилмайди. Гипотониялар пайтида катта қориннинг қисқариши сийраклашган ва кучсиз бўлиб, 5 дақиқада меъёрдаги 8-12 марта ўрнига 3-5 мартани ташкил этади. Атония пайтида катта қориннинг қисқариши умуман кузатилмайди.\nКасал ҳайвонда ҳолсизланиш, кам ҳаракат қилиш кузатилиб, кўпинча ётади, ўрнидан қийналиб туради. Баъзан мускулларнинг фибрилляр қалтираши, қўзғалиш ҳолати каби асаб тизими функцияларнинг бузилиши белгилари намоён бўлади. Умумий интоксикация оқибатида ҳолсизланиш, кучсизланиш, тахикардия ва тана ҳароратининг бироз пасайиши қайд этилади. Маҳсулдорлик кескин камаяди.\nОшқозон олди бўлимларининг ҳаракатини тиклаш, заҳарли озуқа массасини чиқариб олиш ва муҳитни мўтадиллаштириш мақсадида зонд ёрдамида катта қорин 30-40 литр 1% ли натрий сулъфат ёки натрий гидрокарбонат эритмаси билан ювилади. Бўғоз бўлмаган, 0.05-0.4 г пилокарпин гидрохлорид, 0.02-0.04 г прозерин юбориш мумкин. Бу холинергик препаратларни қўллашдан олдин катта қорин массасини юмшатиш ва суюлтириш мақсадида 5% ҳайвонларга 4-7 литр, пахта ёки кунгабоқар ёғидан 0.5-1 литргача ичирилади. Чемерица настойкасидан сигирларга 5-12 мл 0.5 сувга аралаштириб ичириш ёки 0.5-1.5мл 0.5 миқдорда тери остига юбориш мумкин. Иштаха ва кавш қайтаришни тиклаш учун сигирларга оғиз орқали кунига 2 марта 20-30г аччиқ шувоқ берилади. Ҳайвонни кунига 2-3 мартадан 20-30 дақиқа давомида юргизиб туриш ва чап томондан катта қорин соҳасини соат стрелкаси ҳаракатига тескари равишда массаж қилиш ва чуқур клизма ўтказиш яхши натижа беради.\nКатта қорин озуқа массаси билан тўлиб қолганда ҳайвон 1-2 кун давомида оч қолдирилади ва бу вақт давомида сусв бериш чегараланмайди. Маълумот кўчирилса манба: http://tadbirkor-fermer.uz деб кўрсатилиши шарт\nПарҳез озиқлантириш учун юмшоқ ва тўйимлилиги юқори озуқалар (пичан, сенаж,силос, яшил ўтлар, қанд лавлаги, сабзи) кам-кам миқдорда тез-тез бериб турилади. Катта қоринга зонд ёрдамида соғлом сигирдан 1-2л катта қорин суюқлиги олиниб, касал сигирнинг катта қорнига юборилади. Вена қон томирига 250-300 мл 20% ли глюкоза эритмаси, 250-400 мл 10%ли натрий хлорид , 200-300 мл 10% ли кальций хлорид эритмаси, тери остига 20% ли кофеин натрий бензоат эритмасидан 10-15 мл юборилади.\nБу касалликка учраммаслиги учун ҳайвон бир хил озиқлантириш туридан бошқасига аста ўтказилади, бузилган, чириган, моғорлаган озуқалар берилишининг олди олинади. Сигирлар режали равишда ҳар кукни 2-4 км масофага юргизилади.


23 ноябрь, 2018, 17:06\nТеглар:Оғир атлетика | Спорт гимнастикаси\nХабарингиз бор, шу кунларда Миллий олимпия қўмитасида юртимиздаги спорт федерация ва ассоциациялар вакиллари билан учрашув ташкил қилинмоқда.\nУнда федерация масъуллари Токио 2020 Олимпиадаси учун ўзларининг стратегик режаларини тақдим этмоқдалар.\nАна шундай учрашувларнинг навбатдагиси бугун Ўзбекистон оғир атлетика федерацияси, Ўзбекистон дзюдо федерацияси ҳамда Ўзбекистон гимнастика федерацияси вакиллари билан ўтказилди. Йиғилишларда Жасур Матчанов бошчилигидаги ишчи гуруҳ аъзолари ҳам иштирок этишди. Бу ҳақда МОҚ расмий сайти хабар бермоқда.


Афғонистоннинг Тожикистон билан чегарасининг қарийб учдан икки қисмини ўз назоратига олган “Толибон” қўшни давлатларга таҳдид солмасликка ваъда берди. Бироқ, маълум бўлишича, афғон-тожик чегараси участкаларидан бирини қўриқлашни улар Тожикистонда тақиқланган “Ансоруллоҳ” гуруҳига ишониб топширишган. Мазкур гуруҳнинг кўплаб жангарилари расмий Душанбе томонидан халқаро қидирувга берилган.\nАфғонистон шимолида юз берган воқеалар гувоҳларидан бири Озодликнинг тожик хизмати билан суҳбатда Тожикистон чегарасига туташ уездлардан бири босиб олинганида “Толибон” ҳаракати байроғини “тожик толиби” Маҳдий Арсалон кўтарганини айтди. Жангарилар ёзиб олган видеода уезд ишғолида қатнашган ўнлаб жангарилар Тожикистон вилоятларидан бирига хос лаҳжада сўзлашаётгани англашилади.\nАфғонистонда бу одамларни “тожик толиблари” деб аташади, бироқ аслида улар Тожикистонда ман қилинган “Ансоруллоҳ” гуруҳи жангариларидир.\n“Толибон” ўз сафларида чет давлатлар фуқаролари борлигини инкор этаётган пайтда Тожикистон билан чегарадаги заставаларни қўриқлаш вазифаси “Ансоруллоҳ” жангарилари зиммасига юклатилмоқда. АҚШ билан имзоланган битимга мувофиқ, ҳаракат ажнабий террорчилик ташкилотлари ва радикал гуруҳлар билан барча алоқаларини узиши лозим. Толиблар, шунингдек, “Ал Қоида” билан ҳам ҳамкорлик қилмаслик ва Афғонистонда мазкур ташкилот шўъбалари фаолиятига йўл қўймаслик мажбуриятини олганлар. 2017 йилда Сиёсий зўравонлик ва терроризмни ўрганиш халқаро маркази ўз ҳисоботида “Жамоати Ансоруллоҳ”ни “Ал Қоида” тармоғи иттифоқчиси, дея қайд этганди.\nЎтган йилларда ижтимоий тармоқларда “Ансоруллоҳ” жангариларининг “Ал Қоида”га содиқ бўлишга қасам ичгани акс этган бир неча видеолавҳалар ёйинланган.\nБир дарёнинг икки соҳили\nТожикистон билан чегарада “Толибон” байроғини илган Маҳдий Арсалон амалда Куфоб, Шикай, Нусай, Маймай ва Хохон каби беш афғон уездининг “амири”дир. Ушбу уездлар Дарвоз туманига ҳамда Тожикистоннинг Шамсиддин Шоҳин туманига чегарадош бўлиб, икки мамлакатни фақат Панж дарёсигина ажратиб туради.\nМуҳаммад Шарипов (Маҳдий Арсалон)\nОзодлик манбаларига кўра, Маҳдий Арсалон — Тожикистон шарқида жойлашган Нуробод туманидаги Сафедчашма қишлоқ жамоатига қарашли Шербегиён қишлоғида туғилган Муҳаммад Шариповнинг лақабидир.\nТожикистон Давлат Миллий Хавфсизлик Қўмитаси (ДМХҚ) Чегара қўшинлари вакили Тожикистон билан чегарага Муҳаммад Шарипов қўмондонлигидаги “тожик толиблари” ўрнашгани ҳақида аввалроқ афғон ҳамкасблари маълум қилишганини айтди. Манбамиз афғон-тожик чегарасининг “Дарвоз” участкасини қўриқлаш Маҳдий Арсалонга топширилгани тўғрисидаги маълумотни тасдиқлади. “Расмий идоралар 200 га яқин Тожикистон фуқароси ёки “тожик толиблари”нинг шахсини аниқлаб бўлган”, дея қўшимча қилди у.\nЭслатиб ўтамиз, Тожикистон фуқароларидан иборат толиблар гуруҳи 2020 йил 19 ноябрь куни Афғонистоннинг Бадахшон вилояти Маймай (Юқори Дарвоз) туманида афғон полицияси постига ҳужум қилганида 24 нафар афғон аскари ҳалок бўлган эди. Тожик лаҳжасида гаплашувчи жангарилар “Фатҳи райони Моймай” (“Маймай туманининг фатҳ этилиши”) номли 10 дақиқалик фильм тайёрлаб, ижтимоий тармоқларда тарқатишган. Бу воқеадан кўп ўтмай Тожикистон ИИВдаги манбамиз видеокадрлар орқали Маймай уездида афғон ҳарбийларини ўлдиришда қатнашган 10 нафар жангарининг шахси аниқланганини билдирган. Улар орасида Муҳаммад Шарипов ҳам бўлган.\nАфғонистоннинг Дарвоз тумани раҳбари генерал Қодир Сафо Озодлик билан суҳбатда бу жангариларнинг бари толиблар тарафида жанг қилаётган “Ансоруллоҳ” гуруҳи аъзолари эканини айтди. “Гуруҳнинг бир неча жангариси Маймай учун жангда ўлдирилган, биз уларнинг шахсини аниқладик. Улар маҳаллий афғон аёлларига уйланган экан”, таъкидлайди афғон генерали.\nҚодир Сафо “тожик толиблари” ватандошларини зўр бериб ўз томонларига оғдириб олишаётганини маълум қилди.\n“Жангарилар Тожикистон фуқароларини ўзларига оғдириб олишаётганидан хабаримиз бор. Баҳорда Тожикистон фуқароларидан тўққиз киши Рушан ва Шуғнон участкаларида давлат чегарасини кесиб ўтиб, толибларга қўшилгани ҳақида маълумот олгандик. Бу маълумотни Тожикистон консуллигига етказдик. Қиш ва баҳорда анчагина тожикистонликлар “Толибон” сафини тўлдиришди”, урғулайди Афғонистоннинг Дарвоз тумани раҳбари.\n“Ансоруллоҳ” (“Жамоати Ансоруллоҳ”) гуруҳи тожик жангарилари асос солган ягона террорчилик ташкилоти бўлиб, Тожикистонда фуқаролар уруши (1992-97 й.й.) тугаганидан сўнг Покистонда тузилган. Гуруҳ асосчиси Бирлашган тожик мухолифати (БТМ)нинг собиқ дала қўмондони Амриддин Табаров саналади.\n1997 йили Москвада имзоланган Тожикистонда тинчлик ва тотувлик тўғрисида умумий битим шартларини қабул қилмаган БТМ жангарилари шу гуруҳга кирган. Маҳдий Арсалон ёки Муҳаммад Шарипов эса “Ансоруллоҳ” жангариларининг иккинчи авлоди вакилидир.\n“Ансоруллоҳ” гуруҳи турли йилларда Покистон ва Афғонистонда Ўзбекистон исломий ҳаракати, Шарқий Туркистон исломий ҳаракати, Ислом жиҳоди иттифоқи, “Жундулхалифа”, “Кавказ ислом амирлиги”, “Ал Қоида” тармоғи ҳамда “Толибон” ҳаракати билан ҳамкорлик қилган.\n2019 йилда гуруҳ раҳнамоси Амриддин Табаровнинг икки ўғли Афғонистондан Тожикистонга экстрадиция қилинган эди. Улар америкалик ҳарбийлар томонидан 2009 йилда ҳибс этилиб, экстрадицияга қадар Бағромдаги ҳарбий база қамоқхонасида сақланган. Амриддин Табаровнинг ўзи эса, Тожикистон ИИВ маълумотига кўра, 2016 йили Афғонистондаги махсус амалиёт чоғида ўлдирилган.\n“Толибон” ўз сафида тожикистонлар борлигини инкор этади, аммо...\n“Толибон”нинг расмий вакили Озодлик радиоси билан суҳбатда ҳаракат сафларида Тожикистон фуқаролари борлиги ҳақидаги маълумотни рад этди. Ҳаракатнинг матбуот котиби Забиҳулла Мужоҳид “Толибон” Тожикистон билан дўстона муносабатлар тарафдори эканини ва қандайдир қуролли жангарилар афғон ҳудудидан қўшни мамлакатга ҳужум қилишига зинҳор йўл қўймаслигини иддао қилди.\nУнинг айтишича, ҳатто шимолий уездлар ишғол қилинаётган пайтда ҳам толиблар Тожикистонга чекинаётган афғон ҳарбийларига ўқ узишмаган. “Биз тожик ҳудудига битта ҳам ўқ тушишини хоҳламадик”, дейди Забиҳулла Мужоҳид.\nРоссия президентининг Афғонистон бўйича махсус вакили Замир Қобулов ҳам толиблар Тожикистон ҳудудига киришмаганини, у ерга фақат ҳукумат қўшини ҳарбийлари қочиб ўтганини айтди.\n“Афғон ҳарбийлари қочиб кетаётиб уларнинг позицияларини эгаллаган толибларга қарата тожик ҳудудида туриб ўт очишган. Бироқ толиблар барча қўмондонларга Тожикистон ҳудудига ўқ узмаслик хусусида кўрсатма беришган”, урғулаган дипломат Россия ОАВ вакиллари билан мулоқот чоғида.\nБироқ Афғонистон билан чегарадош тожик қишлоқлари аҳолиси бу маълумотни тан олишмайди. “Ўша кунлар дайди ўқлар бошимиз устидан чийиллаб ўтди”, дейди Панжи Поён чегара заставаси ишчиси Амиржон Имомализода.\nСўнгги икки ойда толиблардан қочиб 1600 нафар Афғонистон фуқароси Тожикистонга ўтди.\n“Биз бу маълумотни текширамиз. Мазкур ҳудудларни энди-энди идора қила бошладик. Ажнабий одамлар бизнинг номимиздан ҳаракат қилишига йўл қўймаймиз. Биз тафтиш ўтказамиз. Чет эллик жангарилар борлиги аниқланса, улар мамлакатдан бадарға қилинади”, деди Забиҳулло Мужоҳид Афғонистон шимолида Тожикистон фуқаролари бўлмиш жангарилар борлиги ҳақидаги саволга жавобан.\nТожикистон ҳукумати толиблар сафида ўз фуқаролари борлиги ҳақида бир неча бор гапирган ва, афтидан, радикал ҳаракат раҳбариятининг ваъдаларига ортиқ ишонмайди. 5 июль куни президент Имомали Раҳмон мамлакат Хавфсизлик кенгаши йиғилишида мудофаа вазирига Тожикистон ва Афғонистон чегарасини янада мустаҳкамлаш учун захирадаги 20 минг ҳарбий хизматчини сафарбар этишга буйруқ берди.\nЎтган кунларда Тожикистонда мамлакатнинг энг янги тарихида илк бор армия, бутун кучишлатар идоралар ва ҳатто мобилизация захираси тревога сигнали билан оёққа турғазилди. Жанговар шайликни текшириш тадбири 130 минг нафар захирадаги зобит ва аскарларни ҳамда 100 мингдан зиёд ҳарбий хизматчилар ва кучишлатар идоралар ходимларини қамраб олди. Тожикистон Афғонистон билан чегарасини қўриқлашда ёрдам сўраб Россияга ва Коллектив хавфсизлик ташкилотига аъзо бошқа мамлакатларга мурожаат қилди.\nТожикистон ҳукуматидаги мулозим Озодлик радиоси билан суҳбатда Афғонистон билан чегарадаги вазиятни “жуда таҳликали” деб атади.\n“Ҳа, ҳозирча толиблар бизга ҳеч бир ёмонлик қилишгани йўқ. Улар ҳеч кимнинг қўлида қурол билан тожик ҳудудига киришига йўл қўймасликларини айтишмоқда. Шунга қарамай чегаранинг айрим участкалари қўрувини Тожикистонда тақиқланган ва уларга хизмат қилаётган “Ансоруллоҳ” гуруҳига ишониб топширишди. Агар улар эрта ё индин “Толибон”дан четлашиб, Тожикистонга ҳужум қилишса-чи, унда нима бўлади?” дея савол беради исми сир тутилишини истаган суҳбатдошимиз.\nТожик эксперти Фаридун Ходизода бир замонлар “Ансоруллоҳ” кичик ва ожиз гуруҳ бўлганини, шу боис “Ал Қоида” қучоғига тушганини айтади. Унинг сўзларига кўра, “Ансоруллоҳ”нинг байроғи ушбу террорчи ташкилот байроғини эслатади. Сўнгги йилларда эса “тожик мужоҳидлари” толиблар тарафида жанг қилишмоқда.\n“Ўта хавфли ва бешафқат”\n26 ёшли Муҳаммад Шарипов ёки Маҳдий Арсалон, тожик махсус хизматларига кўра, “Ансоруллоҳ” гуруҳига етти йил бурун қўшилган. Унинг отаси Мирхожа Шарипов Амриддин Табаровнинг сафдоши эди. Муҳаммад Шариповнинг бир синглиси “Ансоруллоҳ” асосчисининг ўғилларидан бирига эрга теккан.\nМирхожа Шарипов ва унинг бир ўғли 2011 йилда тожик махсус хизматларининг Рашт туманида Мулло Абдулло отрядини йўқ қилиш амалиёти чоғида ўлдирилган.\n“Муҳаммад Шариповни хавфли ва бераҳм жангари деб ҳисоблаймиз. Унинг бомбалар ясай олиши, ўқотар қуролларнинг барча туридан фойдаланишга ва кичикроқ гуруҳга қўмондонлик қилишга қодирлиги бизга маълум. Муҳаммад Шарипов Бадахшон вилоятидаги қатор уездларнинг босиб олинишида бевосита иштирок этган”, дейди Озодлик радиоси манбаси.\nНуробод туманининг Шербегиён қишлоғида бу оилани ҳамма билади. Тахминан минг чоғли аҳоли истиқомат қилувчи ушбу қишлоқ “Ансоруллоҳ” гуруҳи асосчиси Амриддин Табаров туғилган Гуломон қишлоғидан узоқ эмас. Мулло Абдулло гуруҳига қарши ўтказилган махсус амалиёт чоғида қишлоқдан ўндан ортиқ киши ўлдирилган эди. Шербегиёнлик ўндан зиёд одам айни пайтда Афғонистонда юрибди.\nШербегиён қишлоғидаги мактаб директори Аминжоннинг айтишича, Мирхожа Шарипов фарзандлари (2 ўғли ва 6 қизи)нинг мактабга боришига изн бермай, уларга уйда дин асосларини ўргатган. “У БТМ дала қўмондони эди, ҳеч ким гапини икки қила олмасди”, дейди суҳбатдошимиз.\nБТМ дала қўмондонлари бундан ўн йил муқаддам Рашт водийсида катта обрў-эътиборга эга эди. Мулло Абдулло Раҳимовни йўқ қилиш бўйича махсус амалиётдан сўнг собиқ қўмондонларни турли важлар билан қамоққа олишди, айримлари ўлдирилди. Мирхожа Шариповнинг қисмати ҳам шундай бўлди. “Дала қўмондонининг ўлимидан сўнг унинг ўғли Муҳаммад бир кун ҳам мактабга бормаган бўлса ҳам дарҳол еттинчи синфга қабул қилинди. 2011 йилда у мактабни тамомлади, шундан сўнг бу ерда уни ҳеч ким кўрмаган”, қўшимча қилади директор.\nРоссиядан олис йўл босиб — Афғонистонга\nМуҳаммад Шариповнинг онаси Зулқаъда Юнусова Озодлик радиоси билан суҳбатда ўғли 2015 йилда ишлаб пул топиш учун Россияга кетганини айтди. Дастлабки олти ой давомида у онасига дам-бадам қўнғироқ қилиб турган. 2015 йил октябрда ўрмон кесишга жўнаб кетаётганини хабар қилган.\n“Муҳаммад у ерларда телефон ишламайди, қўнғироқ қилмай қўйсам хавотир олманг, деганди. Етти ой ўтди, биз ҳаммамиз у ростдан ҳам ўрмон кесяпти, деб юравердик. Аммо 7-8 ойдан сўнг уйимизга милиция ходимлари келиб, Муҳаммад Афғонистонда юрганини айтишди”, ҳикоя қилади аёл.\nЗулқаъда Юнусова сўнгги марта ўғли билан 20 июль куни, Қурбон ҳайити арафасида сўзлашганини маълум қилди. Она ўғлининг Тожикистон чегарасига туташ афғон ерларида эканини тасдиқламоқда.\nЗулқаъда Юнусова¸ Муҳаммад Шариповнинг онаси\nОзодлик мухбири Маҳдий Арсалон Афғонистонга бориб “тожик толиблари”га қўшилишга ундаган тожикистонлик билан ҳам гаплашди. Исми махфий қолишини сўраган суҳбатдошимиз Муҳаммад Шарипов (Маҳдий Арсалон) билан Россияда танишибди.\n“У мени “жиҳод” қилгани Афғонистонга боришга тарғиб қилди. Охирги марта икки ой аввал гаплашувдик. Дастлабки пайтлар мен унинг ҳикояларини қизиқиш билан тингладим. Аммо кунларнинг бирида баҳслашиб қолдик ва мен унга янглиш йўлга кирганини ва ўз ҳаётини бировлар манфаати учун қурбон қилаётганини айтдим. Шундан кейин у “WhatsApp”да менинг рақамимни блоклаб қўйди”, дейди суҳбатдошимиз.


SANGZOR.UZ ЯНГИ ДИЗАЙНДА – ЯНГИ ХИЗМАТЛАР БИЛАН! » Sangzor.uz - Инновацион ахборот портали\nSangzor.uz » Breaking news » SANGZOR.UZ ЯНГИ ДИЗАЙНДА – ЯНГИ ХИЗМАТЛАР БИЛАН!\nSANGZOR.UZ ЯНГИ ДИЗАЙНДА – ЯНГИ ХИЗМАТЛАР БИЛАН!\nBreaking news / PR-мақолалар\nwww.sangzor.uz – инновацион ахборот портали вилоятимиз жамоатчилиги учун янгиликлар тақдим этишда давом этади. Бугундан эътиборан портал янгича дизайнда фаолиятини давом эттиради. Шу билан биргаликда, бир нечта янги саҳифалар ўрин олди.\nЖамоатчиликнинг холис ва ҳаққоний ахборотга бўлган эҳтиёжини қондириш мақсадида порталда бир нечта янги саҳифалар яратилди. Айнан, АХ хабарлари саҳифаси орқали вилоятимизда фаолият юритаётган ташкилот ва бошқармаларнинг Ахборот хизматлари ҳамда Жамоатчилик ва ОАВ билан алоқалар бўлимлари томонидан ўзларининг фаолиятларига оид янгиликлар, таҳлилий-танқидий мақола ва постларга нисбатан муносабатлар, раддиялар жойлаштириб борилади.\nБиламиз бугунги кунда блогерлар томонидан бир қанча ижтимоий долзарб мавзуларда постлар интернет тармоқларида, телеграм каналларида жойлаштириб келинмоқда. Порталимизда айнан кенг муҳокамага сабаб бўлаётган блогерларнинг мақолалари, постлари ушбу саҳифадан ўрин олади.\nШунингдек, тегишли тижорат шартлари асосида “PR-мақолалар” тайёрлаб, сайт саҳифаларида жойлаштириш кўзда тутилган.\nҚўшимча маълумот учун ҳар куни соат 9:00 дан 19:00 гача +99891 569-16-99 ва +99891 599-54-44 рақамларига қўнғироқ қилишингиз қилишингиз мумкин.


Ўзбекистоннинг баъзи вилоятларидан Истанбулга парвоз жадвали ўзгарди - EFFECT.UZ\n. 16:59 | 09.10.2021\n“Қиш-2021” жадвалига ўтиш муносабати билан Самарқанд, Урганч ва Фарғонадан Истанбулга учиш кунлари ва вақти ўзгаради. Бу ҳақда “Uzbekistan Airways” АЖ ахборот хизмати хабар берди.\nМаълум қилинишича, “Uzbekistan Airways” АЖ 2021 йил ноябридан 2022 йил мартига қадар Самарқанд-Истанбул-Самарқанд, Урганч-Истанбул-Урганч ҳамда Фарғона-Истанбул-Фарғона йўналишларига қатнов кунлари ва вақтида ўзгариш қилган.\nЯнги жадвалга кўра, Самарқанд-Истанбул-Самарқанд йўналиши бўйича парвозлар душанба, чоршанба ва жума кунлари (ҳафтасига уч маротаба), Урганч – Истанбул – Урганч йўналишлари бўйича сешанба кунлари (ҳафтасига бир маротаба) ва Фарғона – Истанбул – Фарғона йўналишлари бўйича чоршанба ва шанба кунлари (ҳафтасига икки маротаба) амалга оширилади.\nСамарқанддан учиш: 08:40 (Тошкент вақти билан);\nИстанбулга келиш: 11:40 (Истанбул вақти билан);\nИстанбулдан кетиш: 13:10 (Истанбул вақти билан);\nСамарқандга келиш: 19:25 (Тошкент вақти билан).\nСамарқанд-Истанбул йўналишидаги авиачипта нархи 2 миллион 899 минг сўмдан, Самарқанд – Истанбул – Самарқанд йўналиши бўйича эса, 4 миллион 215 минг сўмдан бошланади.\nУрганч шаҳридан жўнаб кетиш: 09:30 (Тошкент вақти билан);\nИстанбулга келиш: 11:50 (Истанбул вақти билан);\nИстанбулдан кетиш: 13:20 (Истанбул вақти билан);\nУрганч шаҳрига келиш: 19:05 (Тошкент вақти билан).\nУрганч-Истанбул йўналишидаги авиачипта нархи 2 миллион 691 минг сўмдан, Урганч – Истанбул – Урганч йўналиши бўйича эса, 4 миллион 18 минг сўмдан бошланади.\nФарғона шаҳридан жўнаб кетиш: 08:45 (Тошкент вақти билан);\nИстанбулга келиш: 12:25 (Истанбул вақти билан);\nИстанбулдан кетиш: 14:00 (Истанбул вақти билан);\nФарғонага келиш: 20:50 (Тошкент вақти билан).\nФарғона-Истанбул йўналишида авиачипта нархи 2 миллион 899 минг сўмдан, Фарғона – Истанбул – Фарғона йўналиши бўйича эса 4 миллион 215 минг сўмдан бошланади.\nАвиачипталар нархи 06.10.2021 ҳолатига кўра амал қилади.\nTeglar:parvoz, Uzbekistan Airways


21 апрел 2021, Тошкент вақти: 23:06\nҚайта сайловни талаб қилган норозилар Минск бош майдонида, 16 август, 2020\n16 август куни 26 йилдан бери Беларусни бошқариб келаётган Александр Лукашенкони қўлловчилар Минск бош майдонига йиғилди ва 65 яшар президент ўз тарафдорлари раллисида нутқ сўзлади.\nШу куни Беларус пойтахти ва бошқа шаҳарларда 9 август кунги президент сайловида яна Лукашенко ғалаба қозонганидан норозилар марши бўлди.\nНамойишчилар сайлов натижаларини бекор қилиб, янги Марказий сайлов комиссияси назоратида, қайта сайлов ўтказиш ҳамда барча сиёсий маҳбусларни озодликка чиқаришни талаб қилмоқда.\n"Миллий эркинлик марши" деб ном берилган акцияда, мамлакат бўйлаб, ўн минглаб одам қатнашаётгани хабар қилинмоқда.\nМинскдаги маршга 60 мингга яқин одам йиғилди\n16 август куни Беларус бўйлаб, минглаб намойишчилар колоннаси "Миллий эркинлик марши"да иштирок этди.\nБир неча йирик шаҳарларда намойишчилар колоннаси "Яшасин Беларус!", "Кет!" каби шиорларни кўтариб тинч норозилик маршини ўтказди.\nНамойишчилар 9 август куни ўтказилган сайлов натижаларини бекор қилиб, янги Марказий сайлов комиссияси назоратида қайтадан сайлов ўтказишни ҳамда барча сиёсий маҳбусларни озодликка чиқаришни талаб қилмоқда.\nМинскда намойишчилар Мустақиллик проспекти бўйлаб юриб, бош майдонгача борди.\nОзодлик мухбирларига кўра, пойтахтдаги маршда 60 мингга яқин одам иштирок этган.\nҚуйида ушбу маршдан олиб кўрсатилган жонли ёйинни кўришингиз мумкин:\nЛукашенко: Мен ҳаётман ва ҳаётда қоламан!\nПрезидент Александр Лукашенко 16 август куни Минскдаги бош майдонга йиғилган тарафдорлари раллисида қатнашиб, оташин нутқ сўзлади.\nМайдонга 50 мингга яқин тарафдори йиғилганини таъкидлаган Лукашенко, бу акция мамлакатда ким хўжайинлигини кўрсатди, деди:\n"Сайлов бўлиб ўтди - сохталаштириш (сайлов натижаларини - таҳр.) 80 фоиздан ортиқ бўлиши мумкин эмас".\n"Ҳаётимда илк бор қаршингда тиз чўкяпман, бунга муносибсан!"\n"Мен ҳаётман ва ҳаётда қоламан!" деди Лукашенко ўз тарафдорларига қарата.\nТарафдорлар: "Отамиз учун!", "Халқ танловини ҳурмат қилинг!"\nМухбирлар 16 август куни эрталабдан, ҳукуматни қўлловчилар гуруҳи махсус автобусларда бош майдонга келтирила бошлаганини хабар қилди.\nОзодлик мухбирларининг Минскдан хабар қилишича, майдонда 10 мингга яқин одам йиғилган.\nУларнинг қўлларида "Отамиз учун!", "Халқ танловини ҳурмат қилинг!", "Биз мамлакат мустақиллиги тарафдоримиз!" каби шиорлар кўринди.\nҲукумат тарафдорлари кўтарган байроқлар, 16 август, 2020\nМустақил tut.by нашрининг хабар қилишича, давлат ишчиларига раллида қатнашиш буюрилган.\nҲукумат намойишига олиб келинган давлат ташкилотлари ишчилари, 16 август, 2020\n16 август куни - ҳукумат тарафдорлари раллисидан кейин - Минскда ўтиши белгиланган "Миллий эркинлик марши"га ҳам минглаб одам йиғилди.\n26 йиллик раҳбар Александр Лукашенконинг қайта сайланганидан норозилар мамлакатнинг бошқа вилоятларида ҳам марш бўлди.\nҚуйида «Настояшчее время» телеканали мухбирлари Минскдан узатаётган жонли дастурни томоша қилишингиз мумкин:\nГомелда намойишнинг 2-қурбони дафн этилди\n16 август куни Гомелда намойишда қўлга олинганидан сўнг нобуд бўлган Александр Вихор дафн этилди.\nУнинг уйи олдига кўплаб одам йиғилди, остонасига гуллар қўйишди.\nВихор 9 август куни қўлга олинган, 12 август куни эса унинг вафот этгани оиласига билдирилган эди.\nАлександр Вихорнинг дафн маросимига йиғилганлар, 16 август, 2020\nОзодлик мухбирларининг хабар қилишича, Гомелда Вихорнинг дафн маросимига йиғилганлар, маросимдан сўнг, "Миллий эркинлик марши"ни бошлаган.\nНамойишнинг 1-қурбони 15 август куни дафн этилди\n15 август куни намойишларда нобуд бўлган яна бир намойишчи - 34 ёшли Александр Трайковскийни хотирлаганлар Минскда йиғилган ва у ўлган жойга гуллар қўйишганди.\nТрайковский 10 август куни Минскнинг Пушкин метроси яқинидаги майдонда норозилик намойиши пайти хавфсизлик кучлари билан рўй берган тўқнашувда ҳалок бўлган.\nРасмийлар Трайковский полицияга қарата отмоқчи бўлган граната қўлида портлаб кетгани учун ҳалок бўлганини иддао қилишди. Аммо ҳодиса акс этган видеодан Трайковскийни полиция отиб ўлдиргани маълум бўлди.\nВидеода Трайковский қонга беланиб, қийналиб юраётганини ва орадан кўп ўтмай қулаб тушганини кўриш мумкин.\nТрайковский 15 август куни дафн этилди.\nСайлов жараёни норозилик намойишларига уланди\nСайлов ортидан Литвага қочишга мажбур бўлган Тихановская ўз тарафдорларини 15-16 август кунлари тинч намойишлар ўтказишга чақирган.\nМамлакатни 1994 йилдан бери бошқараётган Лукашенконинг президентлик сайловида ғолиб чиққани эълон қилинганидан кейин бошланиб кетган норозилик намойишларида қатнашган 7 мингга яқин одам ҳибсга олинди, 2 киши нобуд бўлди.\nПолиция аёвсиз куч қўллади\nБеларус полицияси намойишчиларни аёвсиз калтаклади, айрим ҳолатларда намойишчиларга ўқотар қуролдан ўт очилди.\nНатижада, юзлаб намойишчи жароҳатланди, камида икки киши нобуд бўлди. Қўйиб юборилган юзлаб намойишчи полиция уларни аёвсиз калтаклаганини сўзлаб берди.\nБеларус ҳукуматига халқаро босим кучаяр экан, юзлаб намойишчи ҳануз қамоқда ушлаб турилибди.\nДунё етакчилари мулоқотга чақирди\n15 август куни АҚШ давлат котиби Майк Помпео Лукашенкони «фуқаровий жамият билан мулоқот қилишга» чорлади.\nШу куни Эстония, Латвия ва Литва бош вазирлари қўшма билдирув эълон қилиб, Беларусни «адолатли ва очиқ» сайлов ўтказишга, зўравонликни тўхтатишга ҳамда сиёсий маҳбуслар ва қўлга олинган намойишчиларни озодликка чиқаришга чорлади.\n14 август куни Европа Иттифоқи Беларусда зўравонликлар ҳамда сайлов натижалари сохталаштирилишига масъул шахсларга қарши санкция жорий қилишга қарор қилди.\nЕИ ташқи ишлар мутасаддиси Жозеп Боррель Минск расмийларини намойишчиларга қарши кескин чораларни тўхтатишга ҳамда инсон ҳуқуқлари ва демократик принципларни ҳурмат қилишга чақирган.


Ўзбекистондан Қозоғистонга яна учта йўналишда автобус қатновлари йўлга қўйилмоқда - Халқ сўзи\n15:24 12 Сентябр 2019 Жамият\nҚўшни Қозоғистон Республикасининг турли шаҳарларига сафарга отланаётган Тошкент вилояти туманлари аҳолисига қўшимча қулайликлар яратиш мақсадида “Uzautotrans service” корхонаси томонидан жорий йилнинг 13 сентябрь кунидан эътиборан “Ангрен-Олмаота”, “Чирчиқ-Олмаота”, “Чирчиқ-Чимкент” халқаро йўналишларида мунтазам автобус қатновлари йўлга қўйилади.\n“Чирчиқ-Олмаота” йўналишида эса йўл кира ҳаққи 100 000 сўм этиб белгиланган. Мазкур йўналиш масофаси 818 км.ни ташкил этади. Автобуслар Чирчиқ автостанциясидан соат 17:00 ва 18:00 да йўлга чиқади.\n“Чирчиқ-Чимкент” йўналиши бўйлаб эса автобуслар ҳар куни соат 09:00, 11:00, 13:00, 15:00,17:00 да Чирчиқ автостанциясидан ҳаракатланишни бошлайди. Ушбу йўналишда йўл кира ҳаққи 35 000 сўм этиб белгиланган.\nШунингдек, 13 сентябрь кунидан бошлаб “Uzautotrans service” корхонаси томонидан “Тошкент-Шаҳрисабз” йўналишида ҳам мунтазам қатновлар йўлга қўйилади. Масофаси 387,9 км бўлган мазкур йўналишда чипта нархи 54 000 сўм этиб белгиланган. Автобус “Тошкент” автовокзалидан соат 11:50 да жўнаб кетади. Шаҳрисабздан эса соат 09:30 Тошкент шаҳри томон йўлга чиқади.\nМаълумот учун, шу бугунги кунга қадар “Uzautotrans service” корхонаси томонидан 4 та халқаро йўналишда (“Тошкент-Олмаота”, “Тошкент-Ушкунур”, “Тошкент-Қизилўрда”, “Чирчиқ-Ушкунур”) мунтазам автобус қатновлари амалга ошириб келинмоқда.


«Ўрикзор»да «Малибу»дан катта миқдорда пул ўғирлаган...\n28.09.2018 17:10 0 1860\nТошкент шаҳрининг Учтепа туманида шу йил 18 сентябрь куни номаълум шахс «Ўрикзор» бозори олдида қаровсиз қолдирилган Ш.Ў. исмли аёлга тегишли «Малибу» русумли автомашинанинг орқа эшиги ойнасини синдиради. Шу йўл билан эшикни очиб, салонидаги сумка ичидан 4 млн. сўм пул ва 6 800 АҚШ долларини ўғирлаб кетади.\nЎзбекистон Республикаси ИИВ матбуот хизмати хабар беришича, ҳолат юзасидан жиноят иши қўзғатилган эди. Кўрилган чоралар натижасида ушбу жиноятни Тошкент вилоятининг Зангиота туманида яшовчи Т.А. содир этганлиги аниқланиб ушланди.\nИқтисодиёт 01/03, 10:16


ЖАМИЯТИМИЗДА КЕНГ ТАРҚАЛГАН УРФ-ОДАТЛАРНИНГ БАРЧАСИ ТЎҒРИМИ?\nБиз ўзбек халқининг келиб чиқиши, этник тарихи ва хусусиятлари нихоятда мураккаб ва узоқ даврни қамраб олади. Тарихан таркиб топган миллий анъана, урф-одатлари, расм–русум, таомил, маросимларнинг вужудга келиши ва ривожланишига бир қанча омиллар бевосита ва бил восита таъсир кўрсатади.\nАйниқса миллий маросимлар ва урф-одатлар тараққиётида моддий ва маънавий маданият, табиий муҳит, хўжалик муносабатлари таъсири беқиёс бўлиб, вақт ўтган сари улар тобора мустаҳкамланиб авлодларга мерос бўлиб ўтиб келган ва шу тариқа уларнинг барқарорлиги таъминланган. Жамият тараққиёти туфайли миллий маросимлар ва урф-одатлар ҳам ўзгариб уларнинг айримлари амалиётдан чиқиб унитилган. Турмушга замонга қараб янги-янги урф-одатлар ва маросимлар кириб таъкомилашиб борган. Халқчил урф- одатлар ва маросимлар замонлар оша давр синовларига бардош бериб яшаб келмоқда. Қолаверса, асрлар давомида бир маконда аралаш яшаб келган халқларнинг аънаналари ва урф-одатларида ўхшашликлар кўп.\nТурли тарихий даврларда Ўзбекистоннинг туб ерли турғун аҳолисига келиб қўшилган қабила ва элатлар ўтроқлашиб ўзбекларнинг удумларини қабул қилганлар ва айни вақтда унга ҳиссаларини қўшганлар.\nШунингдек, халқимизнинг қадимги миллий қадриятлари бугунги кунда ўзига хос тарзда ривожланган бўлиб, ўзбек миллий урф-одатлари, ислом дини билан боғлиқ одатлар, исломдан ташқари маросимлар, аза билан боғлиқ маросимлар ва тўй-ҳашам билан боғлиқ урф-одатлар каби маросимлар халқимиз ҳаётининг ажралмас қисмига айланган. Ўзбек миллий урф- одатлари қаторига меҳмондорчилик, бошқа миллат–элатларга бу даражада қадирлашмайдиган бир ўзига хос урф-одатларидандир. Катталарни ҳурмат қилиш ўзбек ханодонида умуминсоний қадриятлардан бўлиб, болаларга жуда ёшлигидан ўргатилган.\nЎрта Осиёга ислом дини кириб келганидан кейин халқимизнинг миллий урф-одатлари қаторига бевосита ислом дини билан боғлиқ бўлган одатлар ҳам қўшилади. Булар жумласига халқимизнинг ислом динини қабул қилишлиги билан қон – қонигача чуқур сингиб кетган одатлар киради. Жумладан: Никоҳ тўйи, Азон айтиш, Ақиқа, Танглай кўтариш, Суннат тўйи, Мавлуд ва бошқалар.\nБугунги кундаги тўй-ҳашамларда нечоғлик исрофгарчиликка ружуъ қўятганимиз ҳақида телемушоҳада кўрсатувларида муҳокама қилинмоқда. Бу фақатгина тўй-ҳашамларда эмас балки, диний маросимларда ҳам баъзида ҳаддан ошган ҳолда дабдабаларга берилмоқда. Баъзан, кимгадир Яратган зот фарзанд неъматини берганлиги яқинларига билдириш мақсадида яхши солиҳ кишилардан фарзанди ҳақига дуо қилишлари учун, хурсандчиликда шукрона тариқасида қилинадиган диний “ақиқа” маросимини ўтказиш ўрнига, бугунги кунда ёшларимиз “хурсандчилик устига хурсандчилик бўлсин” деб, дўстлари билан спиртлик ичимликлар ичишиб нишонлашмоқда. Ислом динида зиёфат қилишга қаршилик йўқ, агар унда одоб чегарасидан чиқилмаса. Зеро, Пайғамбаримиз (с.а.в) набиралари Ҳасан ва Ҳусайн туғилганларида иккита қўй сўйиб ақиқа зиёфати берганлар. Аслида фарзандини келажакда бешикаст, сағ-омон вояга етиб ота-онасига, халқига ҳамда ватанига манфаати тегадиган инсон бўлиб улғайиши учун дуогўй халқимизнинг нуроний инсонларини “ақиқа” зиёфатига чақириши мақсадга мувофиқдир. Ўзаро меҳр–оқибат ва дўстлик ришталарининг мустаҳкам боғланиши назарда тутиб ихчам ўтказишга монеълик йўқ.\nАллоҳга шукурлар бўлсинки, ватанимиз мустақиликка эришгандан кейин ота-боболаримизнинг муқаддас дини, диний урф-одатларимиз, миллий анъналаримиз эмин–эркин осойишталик билан ўтказилмоқда.\nХалқимизда ислом дини кирмасидан олдин амал қилиниб келаётган маросимлар ҳам мавжудки, бевосита тарихи ўтган аждодларимиз ўтмишида қилиб келган маросимларга бориб тақалади. Шулардан бири - мушкул кушод. Мушкулларни осон қилиш мақсадида (Масалан қизга совчи келмаганда, йигитга муносиб қиз топилмаганда, бирор иши юришмаганда) қилинадиган хурофот амаллардан. Башарти бу маросим Расулуллоҳнинг: “Садақа балони қайтаради” деган ҳадисларига асосан жорий этилган бўлса-да, садақани ўз ўрнида адо этиб, ёмон одатларини ташлаб, яхши солиҳ амалларни кўпайтириб, фақатгина Аллоҳдан мушкулини осон қилишни умид билан сўраш керак. Ва Биби сешанба ва Анбар она каби маросимлар муҳтарам зотларнинг руҳидан мадад сўраш бўлиб, булар ҳам ислом ақидасига хилоф амалдир . Шу боис уларни ўтказиш шариатда манъ қилинади. Чунки руҳлардан ёрдам-мадад сўраш улкан гуноҳлардан биридир. Ёрдам-мададни фақат ва фақат Аллоҳдан сўраш лозим.\nХалқимизда бир киши вафот этгандан кейин, унинг руҳини шод қилишлик мақсадида етти, қирқ, йигирмалик, йил, пайшанбалик, давра каби маросимлар ўтказилади. Аслида булар ислом динида кўрсатилмаган бидъат амаллардир.\nЮқорида санаб ўтилган маросимлар ҳаммаси худойиларни кўп номлар билан ўтказиб келишига кўра, оламдан ўтиб кетганларни хотира тарзида тез-тез эслаб туриш, деган маъно келиб чиқади, Лекин “оз бўлсин-у, соз бўлсин” деганларидек шундай маросимларни билиб билмай, ҳуда–беҳуда мол дунё сарф қилиш ўрнига, “Нима қилсам Аллоҳ рози бўлиб, ўтганларнинг руҳи шод бўлади” деб ақл юритиб, қарз-ҳавола қилмасдан ҳар-хил номлар билан кўп маротаба эмас балки, ота-онам ҳаққига эҳсон деб бир маротаба ўтказилса мақсадга мувофиқ бўлади.\nЖаноби Пайғамбаримиз: “Вақтики бир инсон вафот этса у билан боғлиқ барча ишлар тўхтайди, узилади, фақат учта нарсада узилмайди: аввало садақаи жория (яъни жамият манфаати учун йўл, масжид қуруш каби ишлар) қилган бўлса, иккинчиси, илм йўлида жамият манфаати учун фойдали бир иш (мас.китоб ёзиб) қолдирган бўлса, ҳамда солиҳ фарзанд қолдирган бўлса ота-онасининг ҳаққига дуо қилса” – деб марҳамат қиладилар.\nҲамонки мазкур одатларга йиллар давомида халқимиз амал қилиб келаётган экан, мазкур саналарда ёки куни саналмасдан ҳайр эҳсон, “амр-у маъруф ” (Одамларни яхшиликка буюриш) сифатида ихчам шаклда, исрофгарчиликсиз ўтказилса мақсадга ҳам мувофиқ келади. Чунки у ерда Қуръони карим тиловат этилади, ҳадислар ўқилиб маънолари кишиларга етказилади.\nБидъат амалларга амал қилиш исрофга олиб келаётганини англай бошлаган жамиятимиз аъзолари, сўнгги пайтларда эҳсон-йиғинларини дафн маросимидан кейин учинчи куни ўтказиб, азани тугатганини маълум қилмоқдалар.\nЭнди мана шундай маросимларда таом тайёрлаш масаласига келсак, зеро Расулуллоҳ (с.а.в) шундай қилишга буюрганлар.\nМаййит чиқарилган куни қўшнилар ва узоқ қариндошлар азадорларга таом тайёрлаб юборишлари, мустаҳаб савобли амалардандир. Азадорларнинг уч кун давомида таом қилиб, зиёфат шаклида одамларга бериш макруҳдир. Бундай мусибатхонадан таом ейишликни Пайғамбаримиз (с.а.в) қайтарганлар: “Мен уч кундан олдин мусибатхонадан таом егувчидан безорман” - деб марҳамат қилганлар.\nДемак, аза ва махсус кунларда маййит руҳиятига савоби етиш учун таом тайёрлаб, уни зиёфат шаклида бериш исломда мавжуд бўлмаган ишдир. Ҳатто баъзи жойларда мусибатхоналарда 7, 20, 40 маросимлари муносабати учун ёзиладиган дастурхонлар, тўй дастурхонларидан ҳеч қандай фарқи қолмай қолади. Озгина фарқи ичиладиган спиртли ичимликлар ва хонанда-ю созандалар йўқлигида. Хужа кўрсин қабилидаги эҳсондан кўра, Қуръон тиловат қилиб, тасбеҳ айтиб ва садақа қилиб савобини марҳум руҳониятига бағишлаш мумкин. Буларнинг савоби марҳум руҳониятига етади ва унга фойда беради.\nХалқимизда “Тўқлик шўхлик келтирар, йўқлик хўрлик келтирар”- деган мақол бор. Бозор иқтисодиёти кечаётган бир даврда, мустақил Республикамизда диний имкониятларга кундан-кунга кенг йўл очиб берилаётган бир пайтда, сўнги йилларда бидъат маросимлар қаторига яна бир янги “Пайшанбалик” деган маросим қўшилди. Бу дегани маййит дафн қилинган кундан бошлаб, то қирқинчи кунигача ҳар ҳафта пайшанба куни ис қилишдир. Тўғри, ислом дини садақани манъ қилмайди. Лекин “ўлганни устига тепган” қабилида қарз ҳавола қилиб, маросимларни кўпайтириш дуруст эмас.\nМазкур маросимларнинг носоғлом мусобақага айланиб кетиш ҳоллари дабдабали тўй-хашамларини ўтказишга қурби етмаган ор-номусли кишиларни оғир аҳволга тушмоқда. Шу каби халқ орасида ислом динида мавжуд деб қилаётган маросимларимиз аслида бидъат-хурофотлар билан аралашиб кетганидан бехабармиз.\nЭнг ачинарли томони шундаки, бундай сохта хўжа кўрсинлик одатлари ёшларимиз тарбиясига таъсир кўрсатмоқда. Кенг жамоатчиликнинг ҳақли эътирозларига сабаб бўлмоқда. Улар каби номақбул анъналарни ва одатларга айланиб бораётган ҳолларга чек қўйиш ҳақидаги талабларни билдирмоқдалар.\nХалқ орасида мажуд миллий, диний маросимлар, урф-одатлар, тўй-ҳашамларни ихчамлаштириш ва тартибга солиш мақсадида “Республикада аза, тўй, хашамларнинг ўтказилиши тўғрисида” Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармони эълон қилингани ҳечкимга сир эмас. Жумладан фармонда шундай дейилади: Кейинги вақтларда тўй-ҳашамлар, оилавий тантаналар, маърака-маросимларни, марҳумлар хотираларига бағишланган тадбирларни ўтказишда мамлакатимизнинг кўп жойларига шуҳратпараслик, дабдабалик, исрофгарчиликка йўл қўйиш, эл-юрт одатлари ва анъаналари менсимаслик, ўзини кўз-кўз қилиш, атрофда яшаётган одамларнинг ҳол-аҳволини инобатга олмаслик каби эскидан қолган асоратларга йўл қўйилмоқда. Бундай хунук одатларга берилган давлат хизматидаги баъзи ўзини йўқотган, лавозимини суиистеъмол қилаётган раҳбарлар, оёғи ердан узилган, маманликка берилиб кетган ҳавойи мансабдорларнинг номаъқул ҳаракатлари маҳалаларда, истиқомат жойларида соғлом муҳит бузулишига сабаб бўлмоқда, оддий одамлар нафсониятига тегмоқда. Уларни адолатга, умуман давлат ҳокимиятига ишончига зиён етказмоқда.\nЎтганларнинг хотирасига бағишланган маъракаларни ҳам ўта кетган дабдабали равишда ўтказишлар ота-боболаримиздан қолган миллий расм-русумларимизга путур етказиш, муқаддас анъаналаримизни обрўсизлантиришга олиб келмоқда.\nФикримизча бу каби амалларнинг ўтказилиши исрофгарчиликдан бошқа ҳеч нарса эмас. Бунинг марҳумга ҳам, марҳумнинг яқинларига ҳам ҳеч қандай фойдаси йўқдир. Дунёдан ўтган киши сувда чўкаётган киши каби ёрдамга мухтождир, у яқинлари ва дўстларидан мадад кутади. Лекин у моддий эмас, балки маънавий мададдир.\nУнинг ортида қолганларидан марҳум учун кўрсата оладиган биргина ёрдам, Аллоҳ таолога илтижо қилиб, қабр ва оташ азобидан уни асрашини сўраб, дуо қилишдир.\nЎз эҳтиёжларидан ортиқ маблағларни халқимизнинг диний азалий одатларига амал қилиб, хайр–эҳсон , меҳр-мурувват кўрсатиш, мухтожларга, бева–бечораларга ёрдам бериш, турар жойларини обод қилиш, йўллар, кўприклар қуриш каби умумманфаатли ишларга сарфлаганлари ўтганларга ҳам ҳаётдагиларга ҳам фойда беради.\nШундай экан келинг азиз юртдошлар ислом динида мавжуд чиройли урф-одатлар, маросимларни бидъат-хурофотлар билан аралаштирмасдан уларни софлигича келажак авлодларимизга етказайлик. Зеро бу каби ишларга барчамиз масъулмиз.\n Олимхон Тўра ўғли Юсуф “Ислом. Ақиқа , ибодат ва хаёт тарзи .7 –боб. 158- бет\n Муҳаммад Сиддиқ “Раддул-Мухтор” Ҳидоят 2003 йил 2-сон.\n Дилафрўз Турдиева“Марҳумни хотирлаш билан боғлиқ маросимлар ва удумлар”. Имом ал-Бухорий сабоқлари 2/2006 йил\nКиритилган вақти: 28/04/2017 00:00; Кўрилганлиги: 4005\nМатериал манзили: https://sammuslim.uz/articles/jamiyatimizda-keng-tarqalgan-urf-odatlarning-barchasi-togrimi\nЧоп этилган вақт: 17/09/2021 21:37