Ўзбекистон матбуоти ростдан ҳам эркин бўладими ёки ҳаммаси рейтинг учунми? « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nЎзбекистон матбуоти ростдан ҳам эркин бўладими ёки ҳаммаси рейтинг учунми?\n27 February 2019 - 16:09\nКейинги пайтда ҳукумат қарорларида қизиқ бир тенденция кузатилмоқда. Ўзбекистоннинг фалон-фалон соҳалардаги халқаро рейтингини кўтариш, PR қилиш учун дастурлар ишлаб чиқиш, чора-тадбирлар кўришга топшириқлар берилмоқда.\nАслида аҳвол қандайлиги эмас, халқаро рейтингларда қандай ўринга эга бўлиш муҳим кўрилмоқда. Майли, балки шу рейтингларни яхшилаш учун бирор амалий ҳаракат ҳам бўлиб қолар…\nАммо аммо қуруқ буюртма мақолалар чоп қилдириш, PR материаллар тайёраб, хорижликларга кўрсатиш Ўзбекистоннинг у ёки бу рейтингдаги ўрнини кўтариб қўймаслиги аниқ, деб ёзади Тошкентдан мустақил журналист.\nҚуйида унинг фикрлари билан танишинг.\nЎзбекистоннинг ахборот эркинлиги ва ҳукумат ташкилотлари фаолиятининг шаффофлиги бўйича рейтингини ошириш борасида ҳам мақсад қўйилган.\nАлбатта, хорижликларга ўзимизни кўз-кўз қилиш учун ахборот соҳасини эркинлаштирмаслик керак. Унинг эркинлиги хорижликларга эмас, аввало ўзимизга керак. Шундай бўлса-да, ОАВ бўйича рейтинг тузувчи халқаро ташкилотлар эътибор қаратадиган жиҳатларга эътибор қаратиш, айнан ўша жиҳатларда учрайдиган камчиликларни тузатиш рейтингнинг яхшиланишига сабаб бўлиши мумкин.\nОАВ бўйича халқаро рейтинглар асосан қуйидаги категориялар бўйича тузилади, шу боис рейтингни яхшилаш учун ушбу категориялар эътиборга олиниши лозим:\nПлюрализм. ОАВда турлича фикрларга қанчалик ўрин берилиши, турлича нуқтаи назардаги ОАВнинг қанчалик шакллангани. Масалан, консерватив, либерал, диний, секулар ва ҳк. йўналишдаги ОАВларга тенг шароит яратилгани.\nОАВ мустақиллиги. ОАВнинг ҳукумат, бизнес ва диний гуруҳлардан қанчалик эркинлиги. Масалан, ОАВ раҳбарлари, муҳаррирлари тайинланиши ёки ишдан озод қилинишида ҳукуматнинг таъсири қанчалиги. Дейлик, МТРК тизимидаги раҳбар кадрлар тайинланиши ёки лавозимидан озод қилинишида ҳукуматнинг ўрни қанчалиги.\nЎз-ўзини цензуралаш ҳолатлари. Ўз-ўзини цензуралаш турли ҳукумат ташкилотларининг огоҳлантиришлари, тақдимномалар киритишининг оқибати, ОАВ мустақиллиги чекланганини кўрсатувчи муҳим белгилардан бири саналади.\nҚонунчилик. ОАВ соҳасидаги қонун ва қонуности ҳужжатлари демократик принциплар ва плюралистик муҳит қарор топишига қанчалик имкон бериши.\nШаффофлик. Ахборот алмашинуви қанчалик осон, бюрократик тўсиқлардан холи экани.\nАхборот инфратузилмаси. Ахборот алмашинувида иштирок этадиган коммуникация воситаларининг қанчали самарали, тезкор ва хамёнбоплиги.\nМенимча, бу соҳада Ўзбекистон обрўсини кўтаришнинг энг қисқа йўли айни шу категорияларни ҳисобга олган ҳолда ислоҳотлар қилишдир. Шуларни ҳисобга олиб қуйидагича ўзгаришларни қилишни таклиф қилган бўлардим:\nХорижий журналистларнинг Ўзбекистон республикасида аккредитациядан ўтказиш шартларини соддалаштириш. Мамлакатда хориж журналистлари, айниқса, демократик ривожланган давлатлар журналистларининг эркин фаолият юритиши мамлакатнинг очиқлиги, эркинлигини кўрсатувчи муҳим белгидир ва рейтинг тузувчи ташкилотлар бу кўрсатгичга алоҳида эътибор қаратади.\nАккредитациядан ўтган хорижий ОАВ сонини кўпайтириш, уларнинг Тошкентда ҳудудий (Марказий Осиё) бўлимларини очишга имконият яратиш. Хорижий ОАВнинг Тошкентда бюролари очилиши, уларнинг сони кўп бўлиши Тошкентни Марказий Осиёнинг информацион юрагига айлантириб қўяди. Бу бюролар нафақат Ўзбекистондаги мухбирларини, балки қўшни давлатлардаги мухбирларини ҳам назорат қилади. Тошкент ахборот соҳасида муҳим марказга айланиб қолади. Ҳеч бир халқаро ташкилот Ўзбекистонни ахборот соҳасида ёпиқ деб хулоса беришга журъат қилолмайди.\nОАВ эркинлиги тўғрисидаги Ўзбекистон Республикаси қонунларини конкретлаштириш, ноаниқ жумлаларни йўқотиш. Ахборот соҳасини тартибга солувчи қонунларда бошқа қонунлар ва қонуности ҳужжатларига ҳавола берилиши қонуннинг тушунарлилиги, тўлиқлигини йўққа чиқаради; қонунда кафолатланган эркинликларнинг бошқа қонун ва қонуности ҳужжатлари орқали чекланишига сабаб бўлади. Журналистлар ўзини эркин ҳис қилолмайди. Бу эса ОАВни тартибга солишда қонунчиликда камчиликлар борлигини кўрсатади. Рейтинг агентликлари бунга эътибор қаратиши аниқ.\nМиллий ўзликни англашни издан чиқариш, жамиятни тарихий ва миллий анъаналар ҳамда урф-одатлардан узоқлаштиришга, ахборот экспансияси каби турлича талқин қилинадиган, янгича ташаббус ва фикрларга тўсиқ бўладиган жумлалардан қонунларни тозалаш. Қонунлардаги миллий ўзлик, миллий қадриятлар ва анъаналарни ҳимоя қилиш, ахборот экспансияси каби жумлалар журналистларнинг эҳтиёткорликни керагидан орттиришига сабаб бўлади. Бу эса билвосита ўз-ўзини цензуралашни кучайтиради. Қолаверса, қонунлар воситасида муайян қадрият ва анъаналарни ҳимоя қилиш ОАВ соҳасида плюрализмни камайтиради. Бир хиллик ортади. Бу ташқаридан қараганда соҳада эркинлик йўқлигига далолат қилиши мумкин.\nОАВ фаолиятини тартибга солувчи қонуности ҳужжатлари сонини кескин камайтириш, ушбу фаолиятни фақат қонун билан тартибга солиш амалиётига ўтиш. ОАВ соҳасини қонуности ҳужжатлари орқали назорат қилиш ОАВни ижроия ҳокимиятга, айниқса, амалдорларнинг инжиқликларига боғлаб қўяди. ОАВ ҳукумат амалдорлари фаолияти устидан жамоатчилик назоратини ўрнатувчи муҳим восита саналади. Қонуности ҳужжатлари эса ОАВнинг мана шу функциясини йўққа чиқаради, яъни ОАВни амалдорларнинг раҳм-шафқатига қарам қилиб қўяди. Қолаверса, қонуности ҳужжатлари ОАВ соҳасидаги меъёрий ҳужжатларни кўпайтириб, уларни чалкаштиради. Соҳада эркинликни камайтиради.\nСуд қарорисиз ОАВ, айниқса, интернет сайтларига чеклов қўйиш амалиётига барҳам бериш. Бирор вебсайтга чеклов қўйилса, бу ҳақда асосланган суд қарори оммага эълон қилинишини жорий қилиш. Суд қарори ва унинг очиқ-ошкоралигисиз ОАВга чеклов қўйиш давлатнинг ОАВ соҳасидаги рейтингига жиддий салбий таъсир қилади. Бу борада судларни четлаб ўтувчи амалиётнинг борлиги судларнинг ОАВ соҳасидаги ролини заифлаштиради. Суд қарорисиз вебсайтларга чеклов қўйилиши суд қарорисиз жазолаш билан баробар саналади. Ваҳоланки, 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналишлари бўйича Ҳаракатлар стратегиясида ҳам судларнинг мустақиллиги ва ролини ошириш мақсад қилинган.\nДавлат ва нодавлат ОАВ ўртасида тенгликни таъминлаш. ЎзА ва МТРК монополиясига чек қўйиш. Рейтинг тузувчи ташкилотлар мамлакатдаги ОАВнинг аҳволини баҳолаганда аввало нодавлат, хусусий ОАВга эътибор қаратади. Шу боис, турли расмий ва норасмий тадбирларда нодавлат ОАВга тенг шароит яратиш лозим.\nОАВ фаолияти юзасидан мониторинг маркази берадиган тақдимномаларга чек қўйиш. ОАВда эълон қилинган материал юзасидан аниқ бир жабрланувчи бўлсагина уларнинг аризасига кўра суд орқали ОАВга огоҳлантириш бериш. ОАВ фақат суд қарори ва аниқ бир жабрланувчи бўлгандагина жазоланиши керак. Тахминий асосларда тадимномалар орқали уларни огоҳлантириш ва бунда ижроия ҳокимиятга тегишли ташкилотларга ваколат бериш ОАВ мустақиллигини кескин камайтиради. Бу соҳада Парламент ва судлар эмас, сайланмаган амалдорларнинг роли ортиши кутилмаган қарорларнинг кўпайишига олиб келади. Мустақил ва хусусий ОАВлар ўз келажаклари ва эркинликларига ишонмай қўядилар, оқибатда ўз-ўзини цензуралаш кучаяди. Мамлакатнинг обрўси, рейтинги тушади.\n“Давлат сирлари” тушунчасига аниқлик киритиш. Давлат сирларини ошкор қилганлик учун ўша сир кимга ишониб топширилган бўлса, фақат ўша одам масъул бўлиши керак. Ахборот тарқалишидаги кейинги босқич қатнашчилари бу сирларни сақлаш мажбуриятини бўйнига олмаган, демак сирни сақлашга мажбур ҳам эмас. Давлат сирини ошкор қилганлик учун журналистлар эмас, балки ўша сирни журналистга ошкор қилганлар жазоланиши керак. Демак, давлат сирларини ошкор қилиш ҳақидаги моддаларни ОАВга доир меъёрий ҳужжатлардан чиқариш керак. Жорий ҳолат ОАВда ўз-ўзини цензуралашнинг яна бир сабабларидан биридир.\nАхборот инфратузилмасини такомиллаштириш. Интернет тезлиги, сифатини ошириш, нархини арзонлаштириш. Интернетнинг барча вилоятларда бирдек ишлаши. Коммуникация инфратузилмасининг қолоқлиги ахборот тарқалиши, ахборот олиш ва тарқатиш шароитининг ёмонлигига далолат қилади. Ахборот олиш ва тарқатиш учун барча бирдек ҳуқуққа эга экан, демак шу ҳуқуқларини рўёбга чиқаришлари учун барчага бирдек шароит яратилиши керак. Мамлакатга келаётган меҳмонлар, инвесторлар ҳам коммуникация инфратузилмасига алоҳида эътибор қаратади.\nОАВда турли нуқтаи назарлар учун кенг ва тенг имконият бериш. Турли қараш ва фикрдаги ОАВ кўпайишига қонуний шароит яратиш. ОАВ соҳасида бир хилликни йўқотиш, плюралистик муҳит шакллантириш ОАВ эркинлигининг муҳим белгисидир. Бунинг учун давлат телеканаллари, умуман, ахборот воситаларини камайтириш, уларни хусусийлаштириш, жамиятнинг турли қатламлари, тоифалари учун платформа бўлувчи турлича мавқедаги ОАВни кўпайтишига шароит яратиш лозим бўлади.\nБу каби ўзгаришларни қилиш осон эмас. Жиддий сиёсий ирода керак бўлади. Аммо шусиз бўлмайди. Мустақил суд ҳокимияти, кучли парламентсиз бу соҳада жиддий силжишга эришиш қийин. Демак, ишни мустақил суд ҳокимиятини яратиш ва қонун устуворлигини таъминлашдан бошлаш керакдир. Бу гапларни Ўзбекистондаги инвестицион муҳит бўйича берилаётган исталган таклифга ҳам қўшиб қўйиш мумкин. Юртни қонун бошқариши лозим, амалдорларнинг кайфияти эмас.


Яна антирекорд: бир кунда 843 кишида коронавирус аниқланди – Газета.uz\nКеча Ўзбекистонда 843 нафар кишида коронавирус инфекцияси қайд этилди. 556 нафар кишида пневмония аниқланиб, 8 нафар бемор вафот этди.\nLotinchada 28 июл 2021, 10:26 Коронавирус\nЎзбекистонда 27 июль куни пандемия бошидан бери антирекорд янглиланди — 843 киши коронавирусга чалинди. COVID-19 расман қайд этилганлар сони 126 627 нафарга етди. Бу ҳақда ССВ матбуот хизмати хабар бермоқда.\nБундан ташқари, кеча кун давомида 556 нафар кишида пневмония аниқланди. Қайд этиш лозим, ушбу кўрсаткич ҳам ССВ пневмония ҳолатларини беришни бошлаган санадан бери энг юқори кўрсаткич ҳисобланади. Бундан аввалги антирекорд 26 июль куни қайд этилган бўлиб, унда 521 кишида пневмония аниқланган.\n27 июль куни 825 нафар бемор касалликдан соғайиб, соғайганлар жами 121 145 нафарга етди ва соғайиш кўрсаткичи 95 фоизни ташкил этмоқда.\nШунингдек, 8 нафар коронавирусга чалинган бемор вафот этиб, касалликдан вафот этганлар сони 853 нафарни ташкил қилди. Ушбу кўрсаткич ҳам вафот этганлар сони бўйича қайд этилган энг юқори кўрсаткич. Бундан аввал, 23 ва 25 июль кунлари 7 киши вафот этган эди.\nМаълумот учун, коронавирусга чалиниш бўйича бундан аввалги антирекорд 26 июль куни қайд этилган бўлиб, унда 789 кишида коронавирус аниқланган эди.


Видеоселектор йиғилиши: Энергия ресурслари тарифлари ошади. Энг кам иш ҳақи миқдори ҳам » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n06 июль 2019, 10:57\nЙиғилишда тарифларни тартибга солиш бўйича таклиф этилаётган ислоҳотларни аҳолига тўлиқ етказиш зарурлиги таъкидланган. Солиқ ислоҳотларини тарғиб қилиш бўйича Республика ишчи гуруҳи аъзолари, шунингдек, маҳаллий кенгашлар депутатлари, иқтисодиёт ва коммунал хизмат кўрсатиш ташкилотлари мутасаддилари жойларга бориб, ҳар бир маҳаллада аҳолига тарифлар ўзгаришининг мазмун-моҳиятини тушунтириш бўйича вазифалар белгиланган.\nМаълумот учун, ҳозирги тарифларга кўра маиший истеъмолчилар учун 1 метр куб табиий газнинг нархи 320 сўм, электр энергиясининг 1 киловатти эса 250 сўмни ташкил қилади.\n2019 йилнинг 1 июнидан 1 метр куб табиий газ нархи 350 сўмга, электр энергиясининг 1 киловатти эса 280 сўмгача ошиши кутилганди. Кейинроқ Молия вазирлиги нархлар ўзгармаслигини маълум қилди.\nЭслатиб ўтамиз, ҳозирда энг кам иш ҳақи ойига 202 730 сўмга тенг.\nЯнгиликлар » Иқтисодиёт » Видеоселектор йиғилиши: Энергия ресурслари тарифлари ошади. Энг кам иш ҳақи миқдори ҳам


“Савобми, азобми, бу...” - 14 Января 2017 - www.SheJoT.CoM\nDonaldPt, sapedZes, oapedZes, gapedZes, tapedZes, vapedZes, eapedZes, xapedZes, fapedZes, mapedZes, lapedZes, capedZes, rapedZes, kapedZes, aapedZes, papedZes, wapedZes, napedZes, iapedZes, hapedZes, dapedZes, Williamiroro, bapedZes, Titan3P, qapedZes, japedZes, yapedZes, NortonK, zapedZes, uapedZes, Evgeniymow, [Полный список]\nГлавная » 2017 » Январь » 14 » “Савобми, азобми, бу...”\n“Савобми, азобми, бу...”\nБаъзи инсонлар кимгадир ёрдам бермоқчи бўлиб, бошқа бировга панд бериб қўяди-ю, кейин надомат олови ичида қоврилади. Қилган ишини, оқибатини англаб етганида эса қўлидан ҳеч нарса келмайди. "Юрагимда сақлаганларим...” саҳифасига ана шундай вазиятга тушган аёл қўнғироқ қилди. Исмини сир туришимизни сўраркан, "Менинг айтганларимни албатта ёзинг”, дея қайта-қайта тайинлади...\n— Бу воқеага жуда кўп вақт бўлмади. Олти-етти ой ўтгандир орадан. Мен эса мана ойлар ичида юрагимни ҳовучлаб, пушмонликнинг аччиқ ошини татиб яшаяпман, — деб бошлади аёл сўзларини. — Ота-боболаримиз бежизга "Етти ўлчаб бир кес”, демаган экан. Мен қилаётган ишимни атиги бир марта "ўлчаб” кўрдимми? Йўқ! Ҳовлиқиб қолдим.\nНуфузли идорада раҳбар лавозимида ишлайман. Кўпчилик ҳурмат қилади, айтганларимни сўзсиз бажариб, "устоз, устоз”, деб юрганлар ҳам йўқ эмас. Ўз ишимдан, обрўимдан сира ҳаволанмаганман. Доим ўйлаб иш қилардим. Мени пушаймонлик ичига отган, сизга сўзлаб бермоқчи бўлган ишимни эса ҳамон ўзим ҳам тушунмайман. Нега бундай қилдим? Мени нима жин урди?\nЭҳтимол, ўз ўрнидан фойдаланиб пора олган, лавозимини суъиистеъмол қилган десангиз янглишасиз. Мен ундан-да, оғирроқ гуноҳ қилдим назаримда. Лекин унгача ҳаммаси яхши эди. Елкамга ҳеч қанақа юк, дилимда бирор хиралик йўқ эди.\nАна шундай кунларнинг бирида ишхонамизга янги ишчи келди. Қирқлардан ошган чиройли аёл. Ўзига тўқ, бадавлат, шунданми, гаплари ҳам анча дадил. Ўз машинасида келади, бирор жойга бормоқчи бўлсам, олиб-бориб келишга шай.\n— Менга устозлик қилинг, — деганди биринчи бор суҳбатлашганимизда ҳам. — Шу пайтгача жа ёлчитиб ишлаган эмасман. Болаларим кичкина эди. Кейин улар катта бўляпти, яхши кийсин, яхши есин дедим. Охири энди мана ишлашим ҳам зарурлигини англадим. Ахир ёшимиз ҳам бир манзилга қараб кетяпти, нафақа чиқиш керак, унгача ҳамкасб, дугона, қадрдон орттириш керак. Тўғри, кўча-кўйда ҳам дугоналарим бор. Улар ўқимаган, барибир бошқача фикрлайди-да. "Давлат ишида ишлайман”, десам "Шундоқ ҳам пул топаяпсиз-ку, нима қиласиз?”, дея йўлдан қайтармоқчи бўлишди. Ўқиганимга яраша, дунёқараши кенг, билимли одамлар даврасида бўлай дедим. Шукрки, бу ниятим ҳам амалга ошяпти...\n— Мана, ишга олдик сизни, — дегандим ўшанда мен ҳам уни ўзимга яқин олиб. — Бемалол ишлайверинг. Жамоамиз яхши. Ҳамма бир-бирини қадрлайди, қўллаб-қувватлайди.\nЎша-ўша у бизнинг ишхонада. Ҳамкасбимиз, қадрдонимиз. Қисқа вақт ичида у билан опа-сингилдек бўлиб қолдик. Суҳбат жараёнида биз унинг ҳавас қилгулик оиласи борлигини, йигирмадан ошган ўғли, ўн саккиз ёшли қизи борлигини билдик. Энг қизиғи, яхши жойдан қиз топса, ўғлини уйлантириб юборишини ҳам айтди.\n— Ўзимга ўхшаган, дангалчи, жайдари кишилар бўлса, албатта қуда бўламан, — деди у менга.\nМен унинг бу гапини унутиб ҳам юбордим. Айнан бу гапни эшитганимдан бир ойларча вақт ўтгач, қариндошларимизнинг тўйига бордим. У ерда она томондан қариндош бўлган бир аёл билан бир дастурхон бошида ўтириб қолдик. Аёл менга ҳасрат қилди:\n— Ёлғизгина қизим бор, биласиз. Келажагидан жуда қўрқаман. Болаликдан тез-тез ҳушидан кетиб қолади. Жиддий касали йўқ. Қанақадир, миясида қон яхши айланмасмиш. Шунга эмиш... Буни маҳалла-кўй билади. Бир-иккита совчи келганди қайтиб кетди. Қўни-қўшни айтганми...\n— Сиқилманг, бахти очилади, ҳали. Неччига кирди? — сўрадим мен.\n— Йигирмага. Коллежни битирди. Ўқишга ўзим қўймадим. Автобусда ҳуш-пушдан кетиб қолса... Ўзи тенгилар тўй бўлибди. Кўряпман, кўп хаёл сурадиган бўлиб қолган. Ичида ўйласа керак-да!\nМен ўзим тенги бу узоқроқ қариндошимизни нима деб овутишни ҳам, қандай тасалли беришни ҳам билмадим. Лекин жуда-жуда ёрдам бергим келди. Ахир онаман, унинг дилидан кечаётган ҳисларни тушунаман. Менинг жимиб қолганимни кўриб, у яна тилга кирди:\n— Ҳалиги... дўхтирларнинг айтишича, қизим турмушга чиқса, хасталиги ҳам чекинармиш. Бу жудa кўп кузатилган ҳол эмиш...\n— Мияда қон яхши айланмаётган бўлса... Бу...\n— Дўхтирлар билади-ку. Сиз яхши жойда ишлайсиз. Танишларингиз кўп. Бирорта қиз қидириб юрганлар бўлса, қизимни тавсия қилинг, биласиз, одоби, хулқи жойида.\n— Хўп, — дедим ноилож.\nЛекин уйга келганимда ҳам унинг сўзлари қулоғимдан кетмади. Чин дилдан ёрдам бергим келди. Қўлимдан келса, қизининг дардига даво топсам...\nШифокор бўлмасам-да, қизнинг касаллигини даволай олмасам-да, муносиб куёв топиб, бахтини очсам бўлади-ку, деб ўйлаб қолдим. Тағин турмушга чиқса, тузалиб ҳам кетаркан. Бир йўла иккита яхшилик қиларканман...\nМиямда тинмай шу фикр айланади. Ишда ҳам шуни ўйлай бошладим. Бир пайт ёнимга ҳалиги янги ходимам кириб келди. Режаларини кўрсатгани келган экан. Бепарволарча дафтарини варақлаганимни кўриб сўради:\n— Тинчликми? Паришонсиз? Бирор муаммо борми?\n— Йўқ, — дедим ўйчан.\n— Сиз нимадир яширяпсиз... — деди у. — Айтинг, қўлимдан келса ёрдам берай...\n— Э-э-э, бир қариндошимиз билан тўйда кўришиб қолгандим. Яхши оила. Битта қизи бор. Ақлли, ҳушли... Ўзларига муносиб куёв чиқмаётган экан. Шунга сиқилиб, дардини айтиб қолганди. Хаёлимдан кетмай қолди.\n— Яхши оилами?\n— Ҳа. Яхши. Узоқроқ кариндошимиз. Ўзига тўқ. Ўғилларини уйлаган. Битта ташвиши шу қизи-да!\n— Қизи неччи ёшда?\n— Йигирмага кираяпти, шекилли...\n— Менга қаранг, ўша қизнинг сурати йўқми, сизда?\n— Олиб келиб беринг. Ўғлимга кўрсатай. Ёки қариндошингизга айтинг, телеграмдан сизга ташлаб берсин расмини. Зора, ёшлар бир-бирига ёқиб тўй бошлаб юборсак...\n— Йўғ-е... — дедим бирдан хижолат бўлиб.\n— Менам қиз излаб юрибман-ку! Ўзимга ўхшаган кўнгли очиқ, дангалчи оила излаяпман. Ёшлар бир-бирига ёқса бўлди-да!\nШу билан у ҳол-жонимга қўймади. То интернет орқали қариндошимнинг қизидан сурат олмагунимча тинчлик бермади. Хуллас, ёшлар учрашишди. Бир-бирига ёқди. Бир ой ўтар-ўтмас тўй бошланиб кетди. Қариндошим ҳам, ходимам ҳам ўзида йўқ хурсанд. Тинмай менга миннатдорчик билдиради. Мен ҳам гўё савобли иш қилгандек теримга сиғмасдим. Аммо бу узоққа чўзилмади. Тўйдан икки ойча вақт ўтиб, ҳалиги ходимам қўнғироқ қилди:\n— Устоз, мен бироз кеч қоламан. Шифохонада ушланиб қолдим.\n— Тинчликми? Соғлиғингиз яхшими?\n— Келинимнинг сал мазаси бўлмади, — деди у.\n— Тузукми? Шифохонага тушиб қолдими? — дедим юрагим орқага тортиб. Ўша онда нима қилиб қўйганимни англадим. Ахир қиз хаста эди-ку!\nТо ҳалиги ходимам келгунича юрак ховучлаб ўтирдим. Келганида ҳам кўзига қарай олмадим. Икки кўзим компьютерда тил учида савол бердим:\n— Яхшими, келинингиз?\n— Ҳа, яхши. Янги келиннинг дарди нима бўларди? Уялиб овқат емайди. Тортинади. Шунгами. Ҳушидан кетибди. "Қони камайган бўлса керак”, деди дўхтирлар. Мен ичимда хурсанд бўлдим, "Яхшиликка бўлсин”, деб. Айримларда бошқоронғиликда шундай бўлади-ку!\n— Вой, шунақа эканми? — бир енгил тортдим мен.\n— Ўзимча, яхшиликка йўйдим-да!\nМана, олти ойдан ошдики, ходимим ора-сира келинининг ҳушини йўқотганини, "Яхшиликка бўлиши”ни айтади. Мен эса ерга киргудек бўламан. Оғирлашиб, елкамни гуноҳ босиб, эзиб юбораётгандек бўлади. Қариндошимизнинг айтишича, ходимамнинг оиласи чиндан яхши эмиш. Қизини ўз қизидек авайлармиш, эъзозлармиш...\n— Шундай яхши қуда топиб берганингиз учун раҳмат, барака топинг, — дейди қариндошимиз.\nБу гапларни эшитганим сари мен надомат батқоғига ботаман. Касалманд қизни соппа-соғ йигитга раво кўриб гуноҳ қилмадиммикан? Нима бўлганида ҳам қизнинг хаста эканлигини айтишим зарур эди. Шуни ўйлаганим сари дунёга сиғмай кетаман. Бу гапларни қачонгача юрагимда сақлайман, билмайман. Маслаҳат беринг, ўзимни бу азобдан қутқариш учун нима қилай?\nКатегория: SEVGI HIKOYALARI / СЕВГИ ХИКОЯЛАРИ / AYANCHLI SEVGI HIKOYALARI | Просмотров: 2818 | Добавил: iphone | Теги: #habarlar, #uznews, #новости, #newsuz, #Yangiliklar, #ahborot, #Yangilik, #news, #xabarlar | Рейтинг: 0.0/0


Ўз фарзандини ўлдирган она унинг йўқолганини «саҳналаштирди» » Muzlik.uz - O‘zbekiston yangiliklari\nЎз фарзандини ўлдирган она унинг йўқолганини «саҳналаштирди»\nТошкент прокуратураси ўзининг беш ёшли қизини қасддан ўлдирганликда гумон қилинаётган аёл ва унинг шаръий никоҳдаги эри қўлга олинганини хабар қилди . 4 ноябрь куни фуқаро А.В. ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга мурожаат қилиб, 5 ёшли қизи Д.К.ни Бектемир туманида жойлашган «Compass» савдо мажмуасида йўқотиб қўйганлиги ҳақида маълум қилди. Тошкент шаҳар прокуратураси ҳамда Ички ишлар бош бошқармаси томонидан тезкор-тергов гуруҳи тузилиб, қизчани топишга қаратилган тадбирларга зудлик билан киришилди. Тезкор-тергов гуруҳи томонидан А.В. ва унинг шаръий никоҳдаги эри М.Ф.нинг кўрсатмалари шубҳа остига олиниб, қидирув тадбирларига қарамасдан фарзанди бир кун мобайнида топилмаганлиги сабабли, у қотиллик жинояти қурбони бўлганлиги тусмоли асосида дархол Жиноят кодексининг 97-моддаси 1-қисми (қасддан одам ўлдириш) билан жиноят иши қўзғатилди. "Газета.uz"да реклама Олиб борилган тезкор-тергов ҳаракатлари натижасида аниқланишича, 25 октябрь куни кечаси соат 03:00 лар атрофида эр-хотин Сергели туманида ижарада яшаб келган хонадонда спиртли ичимлик истеъмол қилишиб, фарзандини уриб, дўппослаб, қасддан ўлдирганлар. Сўнгра содир этилган жиноятларини яшириш ва жазодан қутулиш мақсадида, мурдани йўқотиш пайига тушганлар. Уни йўл сумкасига жойлаштириб, шу куни тонгда Тошкент вилояти, Бўстонлиқ туманидаги ижарага олинган дала ховлига олиб боришган. Мурда ўчоқда ёқилиб, сўнг ёнмай қолган қолдиқлари қопга солиниб, Чирчиқ дарёсига ташлаб юборилган. Шундан кейин, улар ҳуқуқни мухофаза қилувчи органларни чалғитиш ва асл ҳолатни яшириш мақсадида, фарзанди бедарак йўқолиб қолганлигини «саҳналаштирганлар». Ҳодиса содир бўлган жойни кўздан кечириш давомида Д.К.нинг мурда суяклари топилиб, ашёвий далил тариқасида олинган. Жиноят иши бўйича А.В. ва М.Ф.лар қасддан одам ўлдиришда гумон қилинувчи тариқасида жалб қилиниб, Жиноят-процессуал кодексининг 221-моддаси тартибида ушланди. Тергов ҳаракатлар давом эттирилмоқда, натижасига кўра қўшимча маълумот бериб борилади.\nОна ва унинг икки фарзандини ўлдирган шахс қўлга олинди\nБош прокуратура Ғазалкентдаги қотиллик юзасидан изоҳ берди


Тўйларни иҳчамлаштириш замон талаби — Zamaxshariy.uz\nТўйларни иҳчамлаштириш замон талаби\nТўй. Бу сўзнинг замирида халқимизнинг энг ширин орзу-умидлари мужассам.\nҲар биримиз учун бу сўз азиз, шу сўз билан боғлиқ умидлар, ишонч ва қатъиятлар муқаддас. Айнан шу куни ота-она ўз фарзандининг камолига, орзу-ҳавасига етишади. Шунинг учун ҳам ёши улуғларимиз дуо қилганда: «Ҳаммамизни тўйларга етказсин» деб дуолар қилишади.\nАммо ҳар нарсада меъёр бўлгани каби тўй қилишда ҳам меъёр бор.\nТўй беряпман деган баҳона ила орзу ҳавасни кибру ҳавога, камтарликни ман-манликга, неъматни исрофга айлантириб олмаслиги керак. Исроф динимизда қаттиқ қораланган. Қуръони каримда исрофнинг зарари, исрофгарнинг мазаммати ҳақида бир неча ояти карималар бор. Аллоҳ таоло айтади:\n“(Бахиллик қилиб) қўлингизни бўйнингизга боғлаб ҳам олманг.\n(Исрофгарчилик қилиш билан) уни бутунлай ёйиб ҳам юборманг! Акс ҳолда, маломат ва маҳрумликда ўтириб қолурсиз”. (Исро сураси, 29-оят).\n“Улар эҳсон қилганларида исроф ҳам, хасислик ҳам қилмаслар, (тутган йўллари) бунинг ўртасида–мўътадилдир”.(Фурқон сураси, 67-оят).\nАбдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Сени икки хислат–фахрланиш ва исрофгарчилик хатога бошламаса, хоҳлаганингни еб, хоҳлаганингни ичавер», деганлар”(Имом Бухорий ривояти).\nЯна бир ҳадиси шарифда: «Тежамкор одам ҳеч қачон қашшоқлик кўрмайди», дейилган.\nТўйлар ва маросимлардаги исрофгарчиликларни қаранг. Ейишга яроқли қанча неъматлар увол бўлиб кетади. Халқимиз тўй, турли муносабатлар билан ўтказиладиган маросимларни, шодиёналарни яхши кўради. Лекин тўй маросимларини меъёрида, ортиқча дабдаба ва исрофгарчиликка йўл қўймаган ҳолда ўтказишимиз керак эмасми? Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг фатвосига амал қилган ҳолда иш тутишимиз лозим бўлади. Тўйларда сарфланадиган ортиқча маблағларни ёш келин-куёвларнинг келажак ҳаётларида асқотадиган зарур маиший жиҳозларга сарфланса, ёҳуд бева бечоралар кўп болали оилалар, етим-есирларга эҳсон қилинса айни савобли иш қилинган бўлади, иншоаллоҳ!\n«Исроф» деганда кераксиз нарсаларга беҳудага пул сарф этиш, фойдасиз сарф-ҳаражатлар ва ҳаракатлар тушунилади. Инсон табиатан исрофгарчиликка мойил жонзот саналади. Ҳар қадамда молини беҳуда сарфлаши кузатилади. Машаққат ва ҳамма нарсадан тежаш эвазига йиллаб йиққан молини ном чиқариш мақсадида бир кечада совуриб юбориши яхши амаллардан саналмайди. Аллоҳ таоло бу ҳақда марҳамат қилиб бундай таълим беради:\n“…Исрофгарчиликка мутлақо йўл қўйманг! Чунки, исрофгарлар шайтонларнинг биродарларидир. Шайтон эса, Парвардигорига нисбатан ўта ношукур эди”. (Исро сураси, 26-27-оятлари).\nИмоми Аъзам раҳматуллоҳи алайҳнинг ғоят ибратли бир гаплари бор: “Хайру эҳсонда исроф бўлмаганидек, исрофда ҳам ҳеч қандай хайр йўқдир”. Улуғларимизнинг тавсияси\nбугунги кунимизда ҳар қадамда исрофга йўл қўйса-да, яна ҳаёти ночорлигидан шикоят қилиб фиғони фалакка чиқаётган айрим кишиларга ишоратдек туюлади.\nИсрофдан сақланайлик азизларим!…\nимом хатиби Мадиримов Мақсудбек\nPrevious Post:Оқил бўлган Огох бўлади….\nNext Post:ИСРОФ НЕЪМАТНИНГ ЗАВОЛИ


Ислом Каримов: ташаббус ва яна бир бор ташаббус кўрсатишимиз, тадбиркорлик ва изланувчанлик билан яшашимиз шарт\n10:55 / 05.02.2016\nХабарингиз бор, кеча, 4 февраль куни Халқ депутатлари Тошкент вилояти кенгашининг навбатдан ташқари сессияси бўлиб ўтди. Унда мамлакатимиз президенти Ислом Каримов иштирок этди.\nЮртбошимиз кўпгина соҳа ва тармоқларда, жумладан, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қайта ишлаш соҳасида олиб борилаётган ишлар қониқарли эмаслигини танқид қилар экан, бунинг тасдиғи сифатида Тошкент вилоятида етиштирилаётган мева-сабзавотнинг фақатгина 24 фоизи, гўштнинг 27 фоизи, сутнинг эса 20 фоизи қайта ишланаётганини мисол қилиб ўтди.\n“Энг ачинарлиси, мева-сабзавот маҳсулотларининг 46 фоизи, гўшт маҳсулотларининг 39 фоизи, сут маҳсулотларининг 18 фоизи бирламчи қайта ишлаш даражасида сотилаётгани туфайли катта миқдорда қўшимча даромад олиш имкониятини бой бермоқдамиз, - деди Ислом Каримов. - Ҳолбуки, ярим фабрикат ҳолида сотиладиган мана шу маҳсулотларни қўшимча қайта ишлаш ҳисобидан оладиган даромадларимизни 2-3 карра кўпайтириш имконияти мавжуд.\nБунинг учун нима керак? Аввало, тараққий топган давлатлардан энг замонавий технологияларни олиб келиб, янги ишлаб чиқариш қувватларини ишга тушириш, чиқараётган тайёр маҳсулотларимизнинг сифати ва рақобатдошлигини ошириш керак. Буларнинг барчаси бугунги кунда энг муҳим ва долзарб вазифаларимиз қаторидан ўрин олиши зарур”.\n“Такрор айтишга тўғри келади: айни мана шундай катта имкониятларни ишга солиш, экспортни, валюта ҳажмини кўпайтириш, бунинг учун биринчи навбатда ташаббус ва яна бир бор ташаббус кўрсатишимиз, тадбиркорлик ва изланувчанлик билан яшашимиз шарт, деди Юртбошимиз. Бу масала аввало барча раҳбар ва мутасаддиларга дахлдор эканини яхши англаб олишимиз даркор.


Ислом динини қабул қилган инглизлар\nЛондонликлар Содиқ Хонни шаҳар мэри сифатида сайлаганлари Ислом дини ва мусулмонларнинг Буюк Британия ҳаётидаги роли ҳақидаги музокараларни юзага келтирди. Содиқ Хон Лондон мэри лавозимига 57% овоз тўплаб, Европанинг энг атоқли сиёсатчиларидан бирига айланди.\nХозирги кунда Буюк Британия ва Уэльсда 2,7 миллиондан ортиқ мусулмон яшаб келмоқда. Викториан даврининг охирида Буюк Британия Шарқда миллионлаб мусумонлар яшовчи катта салтанат устидан назорат олиб борар эди.\nЎша даврда ушбу салтанатнинг олий табақадаги вакиллари Ислом динини қабул қилганларида атрофдагилар хозиргига қараганда анча илиқ муносабат билдирган эдилар.\n“Дўстларим мен мусулмонлар таъсири остида бўлганим учун бу қарорга келдим деб ўйлашлари мумкин, аммо мен кўп йиллар давомида ўйлаб шу қарорни қабул қилдим”, - деб 1913 йилда исломни қабул қилган лорд Хедли айтган эди.\nКўп йиллар давомида Ҳиндистонда яшаб лорд Хедли мусулмончиликни қабул қилганидан сўнг 1913 йилда Daily Mirror газетаси “Ислом диини қабул қилган ирландиялик лорд” номли мақола чоп этган. Ислом динини эндигина қабул қилган Британияликлар элита, аристократлар ва интеллигентлар сафининг ёш вакиллари бўлганлар. Улар Британия колонияси остида бўлган мусулмонлар ерларида ишлайдиган тадқиқотчилар, империянинг юқори лавозимдаги вакиллари бўлганлар.\n“Ёшлигимда мураббийимдан қочибЖазоирлик дўстларим билан масжидга бориш менга катта қувонч бағишлар эди, қалбимнинг тубида мен миттигина муслима эдим”, - деб леди Эвелин Кобболд ёзар эди.\nБу “янги мусулмонларнинг” хикоялари, Лондон университети мураббийси профессор Хумоюн Ансорининг сўзларига қараганда, улар яшаган даврларни ифода этади, ҳамда уларни қизиқтирган инсоннинг феъл – атвори, келиб чиқиши ҳақидаги кўплаб диний саволлар туғдиради.\nУмуман олгада бу инсонлар жуда нотинч замонда яшаганлар. Ислом дунёсида улар маънавий тинчлик ва соддаликни кўрганлар. Улар ўзлари учун тинчлик, бидамлик ва умуминсоний қадриятлар динини кашф этдилар.\nИсломни биринчи бўлиб қабул қилган инглизлардан бири, Ливерпульдаги тарғиботчининг ўғли Уильям Кьюллиам (1856-1932) бўлган. Кейинчалик у буюк Британияда масжид қурдириб британиялик мусулмонлар жамоасига бошчилик қилган.\nВикторианликларнинг аристократияси вакили бўлмиш Леди Эвелин Кобболд (1867-1963), 65 ёшида исломни қабул қилиб, Маккага Ҳаж сафарини адо этишга борган илк ғарб аёлига айланган.\n"Хар бир инсон жамият сингдириб қўйган эмас, ўзининг шахсий дунёқарашига эга бўлиши лозим. Умуман олганда инсонларни ёмон ёки яхшига ажратиб бўлмайди. Улар хар бир иснонга қараганларидаўзгаришлари мумкин, аммо джоимо қандай бўлсалар шундайликларича қоладилар”, - деб Муҳаммад Мармадук Пикталл яқин Шарқга қилган сайёхати давомини ёзиб қолдирган.\nРоуланд Аллансон-Винн (1855-1935), лорд Хедли номи билан машхур бўлган, у лордлар палатасида лавозимга эга бўлган биринчи мусулмонга айланган. У тажрибали муҳандис, сайёх, журналист ва жанг санаъти устаси бўлиб, мусулмонлар жамоасига муваффақиятли равишда бошчилик қилган. Инглиз – Ирландия аристократини уйғониш даврининг викториан вакили деб аташган. 1923 йилда у Маккага зиёрат қилган.\nМуҳаммад Мармадук Пикталл (1875-1936), муваффақиятли ёзувчи, инглиз руҳоний оиласида таваллудж топган истеъдодли тилшунос ва олим. У 1917 йилда ислом динини қабул қилиб Қуръони Каримнинг инглиз тилига таржимаси устида иш бошлади, кейинчалик ушбу таржима Қоҳирадаги Ал – Азхар университетида тасдиқланган.\nMore in this category: « Ислом дунёси тезлик билан кучли ички қувват тўплаб бормоқда Нега Уйғур мусулмонлари Ҳажга боролмадилар? »


Interfutbol.Uz | Жавлон МИРАБДУЛЛАЕВ: «398 кунлик танаффус таъсир қилди»\nCopyright 2017."Manuchehr Usmonov".\nИНТЕРФУТБОЛ МЕДИА МЧЖ.\nЖавлон МИРАБДУЛЛАЕВ: «398 кунлик танаффус таъсир қилди»\n2017-03-21 03:31:00 520 0 Abdulloxon\nОЧЛ 3-турида «Бунёдкор» ўз майдонида Эроннинг «Зоб-Оҳан» клубига мағлуб бўлди (0:2). Айнан мана шу учрашувда «қалдирғочлар» бош мураббийи Сергей Лушан истеъдодли ҳимоячи Жавлон Мирабдуллаевни асосий таркибда майдонга туширди. Бу футболчи 398 кунлик танаффусдан сўнг илк бор расмий ўйинда иштирок этди. Жавлон сўнгги бор 2016 йилнинг 9 февраль санасида ОЧЛ «плей-офф»и доирасидаги «Ал-Шабаб»га қарши учрашувда тўп сурганди. Ўшандан бери соғлиғидаги муаммолар сабаб яшил майдондан ташқарида қолаётганди. Биз «Зоб-Оҳан»га қарши кечган ўйиндан кейин ушбу футболчини суҳбатга тортдик.\n- Жавлон, ниҳоят, катта танаффусдан сўнг майдонга қайтдингиз. Ўтган муддат мобайнида вақтнинг ўтиши жуда қийин кечгандир?\n- Ҳа, нимасини айтасиз. Бунинг учун яхшигина сабр керак бўлди. Ҳар уч ойда Германияга бориб, шифокорлар кўригидан ўтиб турдим. Энг муҳими, майдонга қайтишимга ишонардим. Шукрки, яна футбол ўйнаяпман. Энди ўз олдимга янги вазифа ва мақсадларни қўяман.\n- Ҳозирги аҳволингиз қандай?\n- Ҳаммаси жойида. Шифокорлар ўйнашимга рухсат беришди. Айни пайт ўзимни анча яхши ҳис қиляпман.\n- Танаффусдан кейинги биринчи ўйинингиз ОЧЛ учрашувига тўғри келди. Афсуски, у омадсиз якунланди...\n- Ҳа, шундай бўлиб қолди. Лекин ўтган йили ОЧЛдаги дебют мен учун омадли чиққанди. Ўйлайманки, ўйиндан-ўйинга оптимал спорт формасига кириб бораман.\n- «Зоб-Оҳан»дан қабул қилинган аламли мағлубият сабабларини муҳокама қилдингларми?\n- Хоҳ ғалаба, хоҳ мағлубиятли ўйин бўлсин, у албатта, муҳокама қилинади. Ўтказиб юборилган биринчи голда ёш болаларча хатога йўл қўйдим ва бундан жуда афсусдаман.\n- Бу ҳолатга сабаб ўйин амалиёти камлигими?\n- Шундай деса ҳам бўлади. Бир йилдан ошиқроқ вақт мобайнида катта футболдан йироқда юрдим. Бу ўз таъсирини ўтказмай қолмади. Ўйиндан-ўйинга хатолар камайиб боришига ишонаман.\n- Сизнингча, «Бунёдкор»нинг ОЧЛдаги омадсиз иштироки нима билан боғлиқ?\n- Гуруҳ босқичининг илк учрашувида мағлубиятга учраган бўлсакда, рақибга нисбатан яхшироқ ўйин намойиш этгандик. Кейинги баҳсларда жароҳат ва қизил карточкалар таъсир ўтказди. Лекин тан олиш керак, «Зоб-Оҳан» биздан кучлироқ эди ва ҳақли ғалабага эришди.\n- Гуруҳдан чиқиш учун имконият деярли қолмади. Бу фикрга қўшиласизми?\n- Назарий жиҳатдан имкониятлар бор. Лекин бу вазифани бажариш осон бўлмайди. Гуруҳдаги вазиятга ва рақиблар кучига реал кўз билан қараш керак. Қолган 3та ўйиндан 2тасини меҳмонда ўтказамиз. Бу эса вазифамизни бироз мураккаблаштиради. Аммо вазиятни ижобий томонга ўзгартириш ўз қўлимизда. Бошқа томондан, рақиблар ҳам қараб турмайди ва осонликча очко бермайди. Футболда ҳар қандай натижа кузатилиши мумкин. «Барселона» буни амалда исботлади. Нима бўлишидан қатъий назар, сўнгги учта ўйинда мухлислар учун тўп сурамиз. Уларни ўз ўйинимиз билан анча ранжитиб қўйдик.


2022 йилда энг кўп кутилаётган жанглар (ТОП-5) / Olamsport.com\n21 дек 20:30\n2022 йилда энг кўп кутилаётган жанглар (ТОП-5)\nТеглар : Сауль АльваресГоловкинМуроджон АҳмадалиевНиғмонхўжа НозимовФултон\n2021 йил якунланишига ҳам оз вақт қолди.\nБу йили бокс оламида жуда кўплаб кутилган ва кутилмаган жанглар, ҳисоблар бўлди. Йил давомида мексикалик чемпион Сауль Альварес мутлақ жаҳон чемпионлигига эришди. Уайлдер ва Фюьри ўртасида трилогия бўлиб ўтди ва британиялик бокс юлдузи Энтони Жошуа Александр Усикка қарши рингга кўтарилиб, мағлубият аламини тортди. 2022 йил эса бокс мухлисларига янада кўплаб қизиқарли жангларни тақдим этиши мумкин. Биз эса келаси йили бўлиши мумкин бўлган жанглар ТОП-5лигини тақдим этамиз.\nГеннадий Головкин ва Сауль Альварес ўртасидаги трилогия\nСуперўрта вазн қироли мексикалик Сауль Альварес ва қозоғистонлик чемпион Геннадий Головкин ўртасида тугалланмаган иш қолиб кетган. Канело якунланаётган йил давомида уч марта рингга кўтарилди ва суперўрта вазн тоифасида мутлақ жаҳон чемпионлигини қўлга киритди. Геннадий эса йил сўнггида илк бор рингга кўтарилиши лозим эди. Бироқ Муратага қарши жанг Япониядаги коронавирус билан бўлаётган воқеалар сабабли бекор бўлди. Сауль келаси йил учун режалари билан ўртоқлашганида, у Геннадийга қарши жангга тайёр эканлигини ва унинг учун қозоғистонлик боксчи битта вазн тепага кўтарилиши кераклигини маълум қилганди. GGG ҳам бу жангга қарши эмаслигини бир неча бор такрорлади. Тўқнашув орқали эса ҳар икки бокчи ҳам фаолиятларидаги энг катта гонорарларга эга бўлишлари мумкин. Чунки бу жангни кўплаб мухлислар кутишмоқда.\nКўпчилик иккинчи жангда Саульнинг ғалабасини тан олмаган ва улар ўртасида трилогия бўлиши шарт деб ҳисоблайди.\nСупероғир вазн тоифасида тахнинг ягона соҳибини аниқлаши лозим бўлган жанг - Фьюри-Усик\nБокс вазнлари орасида энг қизиқарли ва шиддатли жанглари билан машҳур бўлган супероғир вазн тоифасида 22 йиллик танаффусдан сўнг навбатдаги мутлақ жаҳон чемпиони бўлиши мумкин. Британиялик собиқ мутлақ жаҳон чемпиони Леннокс Льюисдан сўнг ҳали ҳеч бир оғир вазн боксчиси барча камарларни бирлаштиришга эришмади. Бу воқеа аслида шу йили бўлиши мумкин эди. Чунки британиялик боксчилар Тайсон Фьюри ва Энтони Жошуа ўзаро жанг қилишлари лозим эди, аммо орада Уайлдер Тайсондан реванш талаб қилди ва бунга эришди. Шундан сўнг Жошуа WBО камарига расмий даъвогар Александр Усикка қарши рингга кўтарилди ва барча камарларидан айрилди. Шу сабабли ҳам супероғир вазн тоифасида ягона тахт соҳибини аниқлаш лозим бўлган жанг келаси йилга қолдирилди. Қироллик учун асосий даъвогарлар эса ҳали мағлубият нима эканлигини билмай келаётган боксчилар - Александр Усик ва Тайсон Фьюри! Агар Жошуа Усикка қарши реваншни бироз ортга суришга рози бўлса, бизнинг келаси йилнинг баҳорида супер жанг кутмоқда.\nЎзбек бокси учун янги саҳифа очилиши мумкин бўлган жанг - Аҳмадалиев - Фултон\nИккинчи енгил вазн тоифасида WBА ва IBF камарлари соҳиби Муроджон Аҳмадалиев навбатдаги жангини WBC ва WBО камари соҳиби Стивен Фултонга қарши ўтказиши мумкин. Жанг ғолиби эса вазннинг мутлақ жаҳон чемпионлигини қўлга киритади. Аҳмадалиев бу жангда ғалаба қозонишни уддаласа, Ўзбекистон тарихида мутлақ жаҳон чемпионлигини қўлга киритган илк боксчига айланади. Шунингдек, у энг кам жанг ўтказиб, мутлақ чемпион бўлган боксчилардан бирига ҳам айланади. Бундан ташқари, иккинчи енгил вазн тоифасида мутлақ жаҳон чемпиони бўлган иккинчи боксчига айланади. Унга қадар фақатгина Япония вакили Дзиро Ватанзабе 38 йил олдин чемпионлик камарларни бирлаштирган.\nЙиллар давомида кутилган, бироқ амалга ошмай келаётган жанг: Спенс - Кроуфорд\nЯримўрта вазн чемпионлари Эррол Спенс ва Теренс Кроуфорд ўртасидаги жангни мухлислар ва мутахассислар анча йиллардан бери кутиб келишмоқда. Икки енгилмас боксчиларнинг жанги келаси йили бўлиш эҳтимоли жуда юқори. Бу жангни ташкил этиш йўлида шахсан "Top Rank" раҳбари Боб Арум бош-қош бўлмоқда.\nРоссиянинг энг кучли боксчилари ўзаро рингга кўтарилишади\nАртур Бетербиев - Дмитрий Бивол! Келаси йил учун супер афиша. Яримоғир вазн WBC, IBF ва WBА камарлари соҳиблари Артур Бетербиев ҳамда Дмитрий Бивол. Профессионал боксда битта ҳам мағлубият йўқ. Бетербиевнинг ҳисобида 17 та жанг, 17 та ғалаба ва шунча нокаут. Унинг ҳеч бир жанги сўнгги сонияларга қадар бормаган. Биволда эса 19 та ғалаба ва улардан 11 таси нокаут орқали. Бу жанг нафақат Россияда, балки бутун дунёда катта шовқин кўтариши мумкин. Ғолиб эса суперўрта вазн қироли Сауль Альваресга қарши рингга кўтарилиши мумкин.\nҚисқаси бизни келаси йил супер жанглар кутмоқда. Сизнингча яна қайси боксиларнинг ўзаро жанги қизиқарли бўлади?\nШоҳжаҳон Эргашевнинг промоутери мижозининг келажаги ҳақида фикр билдирди 0\n22 дек 09:22:55\nHammasi, lekin Tayson fyuri va Usik baribir ajralib turadi...\n21 дек 22:36:49\nBeterbiev Bivol to'qnashuvi Super jang bo'lardi


Posted on 01.11.2017 01.11.2017 by NO_NOOB\nялаш, огзига олар кизлар хакида хикоялар, sikish hikoyalar, ayollar kuti, хотинимни амини ялаш халолми, хотинимни синглисини сиктим, ayyolar hikoyasi am yalatadimi, амга,котка сикиш, ам ялаган акам, амди яласа буладими, амини упиб сикдим. Таксига чиқдик, таксист аёл киши экан. Бир муддат ўтгач, қизимнинг томоғи оғридию, икки кун ўтгандан сўнгра у оламдан ўтди. Уз олдида севган кишиси турган.аёл у билан якинлашиш кандай лаззат келтиришини билади, бу хол эса икки томонда хам кучли жинсий майиллик пайдо булишига олиб келади. — Эхтиросли Хикоялар./\nЭркак жинсий алока тугагутгча аёл узини кандай хис этаётганини кузатиб боради. Жинсий алока вактида киши танаси аъзоларида юз берадиган жараёнларга тухталиб утайлик. Жинсий алокага тайёргарлик ва жинсий алока содир булаётган вактда аёл ва эркак аъзоларида боскичма-боскич куйидвги узгаришлар содир булади. Шартли кузгалиш даври дсб аталадиган боскичда хар икки жинс эркалаш ва эркаланиш билан банд булиб, бусалар огушида бир-бирининг ялангоч таналарини кучадилар.\nШундай килиб, эркакда олатни кинга киргизиш, аёлда эса уни кабул килиш иштиёки тугилади, яъни фрикция-тана харакати бошланали, бунда эроген нукталарда кучли китикланиш юзага келади. Бу холатда эркак аёлда жинсий уйгониш доим оркада колишини эсдан чикармаслити керак. Баъзан олат фрикция вактида аёл эроген юзаларини старли китиклай олмаслиги мумкин. Бундай вактда клитор бошини эркак ёки аёлнинг узи кушимча кигиклаши лозим булади.\nФрикиия кучайити билан оргазм даври бошланади ва 3—4 дакика лавом этади. Оргазм давомийлиги тахминий булиб, хар кимда турли муддатда давом этиши мумкин. Оргазм вактида аёл юзи ва бошка ерларининг кизариши, кукрак безларида таранглик, кукрак учининг бироз шишиши аломатлари пайдо булиб, орглзм тугагач, тезда уз аслита кайтади.\nКукрак бези учларининг секин шишиши, аёлда оргазм холати содир булмаганидаи нишонадир. Аёлларда уч хил оргазм фаркданади; уларлан биринчи боскич бир зумда юзага келиб, аёл гус уз ссзгисини йукотгандек булали ва бу даврда суюклик кетганлек хис килади.\nБу хол аёллар эякуляиияси борлигидаи далолат боради. Оргазмнинг иккипчи босктгчида аввал тананинг тос кисмида, кейим бутун оргинизм буйлаб иссиклик сезгиси таркалали. Оргазмнинг охирги учинчи боскичида мушаклар кискариши содир булади Бу хол пульсация белгиси билан намоён булали. Оргазмга табиатнинг мужизали инъоми сифатида караш керак булади.\nОргазмда эркак ва аёлда рухий ва жисмоний коникиш холати юзага келади. Оргазмнинг охирги боскичи кайтиш боскичи булиб, бунда нафас олиш бир маромга тушади, тери ранти уз холига кайтади, хоргинлик хисси пайдо булади. Бу вактла купчилик аёллар эрларини эркалашни яхи: Бундан кейин буладиган жинсий алока вакти хар кимда турличадир.\nУн икки фоиз 18—30 ёшлик аёллар уз кизлик пардаларини саклаб коладилар. Италиялихлар севги уйини билан машинада ёки поезда шугулланишни жуда ёктиралилар, аммо лекин чумилиш майдончаси, истирохат богида хам бу иш билан шугулланиш улар учун катта кайф бакишлайди. Кизлар 18 ёшгача узларини гунохсиз хисоблайаилар, секс масаласида совукконлик курсатсалар.\nУч фоиз фёл эрига бевафолик килса, бу курсаткич эркакларда 51 фоизни ташкил этади. Рус аёлларини ярми узини совук, яъни фригид деб хисоблайди, ёки хеч качон севги лаззатини тотиб курмаган булади, ярми эса бунинг тсскарисидир.\nПеруда энг кучли шахвоний хиссиётни кузгатувчи мева авокадо хисобланади. Шунинг учун аклли оталар дарахт меваси пишган даврда уз киздарини кучага чикармайдилар.\nКунинча аёлдар, эркак билан кушилишидан олдйн, тезлан ечиниб, курпа тагига киришга, чирокни учиришга харакат киладилар. Америка Кушма Шгатлари олимларини утказган текширишларига караганда 26 минг аёллан суров утказилганда.. Хозирда эрим Алишер ака , 1 та углим 4 ёш ва 1 та кизим 2 ёш бор.\nМен турмушга чикишан олдин йигитлар билан умуман учрашмаганман. Колледжни тугатиишим билан уйдагилар мени турмушга бериб юборишди. Мен турмуш уртогим билан туйгача атиги бир мартагина учрашганман. Хуллас туйдан кейин биз Алишер акам билан бирга келишиб тинч тотув яшай бошладик.\nАлишер акам мендан 2 ёш ката эдилар. Туйимиз буганда мен 20 ёшда эдим. Алишер акам оилада якка фарзанд булганлиги учун бизда иктисод томондан хеч кандай камчилик йук эди. Алишер акам, кайнона ва кайнотам менга -келин сиз ишламанг дейишганда мен тинчгина рози булиб куя колдим.\nСабаби кайнонам, кайнотам ва Алишер акам хам ишлардилар. Кайнотам 55 ёшда эдилар шахар касалхоналаридан бирида ишлардилар. Кайнонам эса 50 ёшда булиб, у киши университетда домла булиб ишлардилар. Турмуш давомида канона-кайнотам менга жуда яхши муносабатда эдилар. Турмуш уртогим Алишер ака Венгрия-Узбекистон хамкорлигидаги кушма корхонада ката менеджер лавозимида ишлардилар. Хизмат туйимиздан 2 ойдан кейин мени хам бир марта Венгрияга олиб бориб келгандилар.\nХуллас бизда хеч кандай камчилик йук эди. Орадан йиллар утиб мен 2 та фарзандли булдим. Кунларнинг бирида эрим Алишер ака Яна Венгрияга сафарга 2 ойга жунаб кетдилар.\nЁшлар икки киши икки киши булиб, етаклашиб борар, албатта кизнинг кулида Аммо шу аёл хам тукликка шухлик килиб, инсонлик орини ерга уриб бекорга тиламчилик килмаётгандир? Онахон пулга карар экан, УГЛИМ УЗИНГДА БОРМИ?\nЭрим йукликлари учун мен эримни сейфини калитини топиб олиб сейфни очиб курдим. Очсам канакадир ишхона хужжатлари, пул ва Яна канакадир дисклар борлигини курдим. Мен сейфдан факат дискларни олиб кизикиб куйиб курмокчи булгандим. ДВДга дискларни Бирма-бир куйиб кура бошладим.\nМени номи ёзилмаган бир диск кизиктриб колиб худи уша дискни куйсам секс кинолар экан. Углим 4 ёшда эканлиги учун дархол дискни чикариб олиб, узимга узим -боллар ухлаганда кураман дедим. Хуллас кечки овкатни кайнона ва кайнотамга олиб бориб бердим. Хаёлимда эса уша секс кино эди. Сабаби 15 кундан бери жинсий алока килмай юргандим.\nКайнотам ва кайнонам овкатни еёиб булишган экан дастурхонни йигиштириб. Красам боллаларим ширин уйкуда экан. Бояги дискни олиб келиб ДВДга куйдим. Кадрда бир гузал сарик сочли чамаси 18 ёшлардаги киз ва келишган 35 ёшлардаги йигит куринди.\nУлар аввал кучоклашиб упишишди. Бу пайт мени вужудим кизиб борарди.\nБундан ташкари май ойи булганлиги сабабли хам хаво анча иссик эди. Хуллас кинодаги ёшлар хаш паш дегунча кип ялонгоч булиб бир бирини эркаларди. Кейин улар урин алмашишди. Энди йигит тепага караб ётганча тик турган кутогини киз аввалига упди, кейин тилини чикариб ялай бошлади нихоят кутокни огзига солиб бошини харакатлантира бошлади.\nХатто беихтиёр кулларим трусигимни ечиб ташади.\nИкки ал амини ялаган хикоялар борми · Storify\nКино эса давом этарди. Йигит кизни ёткизиб кутогини унинг амига тика бошлаганда, киз баланд овоз чикариб маза киларди. Улар хар хил усулларни куллашди. Киз йигитни устига чикиб хам сакради. Охири киз тункайган холда тизза ва кулларини тушакка куйганча раком турарди. Йигит эса кизни амидан келган суюкликни куллари билан ишкалаб кизни кутини хуллай бошлади. Киз эса огрикдан шекилли каттик бакира бошлади.\nЙигит аввалига секин сикди кейинчалик эса катттик тезликда сика бошлади. Шу тарика алар 20 минутча сикишиб булганларида йигитники якинлаша бошлаб, кутогини кизнинг кутидан сугуриб олиб кизнинг огзига олиб бориб кутогини узи ишкалай бошлади ва ката босим билан кизнинг юзига огзига тукиб юборди.\nКиз эса хеч иккиланмай огзини очиб хатто ютиб хам юборарди. Йигит тукиб булгандан кейин хам киз унинг кутогини ялаб юлкади. Кинога ката эътибор каратиб юборганимдан деразадан кайнотам караб турганлиги курмай хам колган эканман. Билмадим неча минут мени томоша килган эканлар.\nКайнотам мени томоша килиб турганида мени кулим амимни силаб турганини эслаб юзларим кизариб кетганди. Нима килишимни билмай котиб колганимда кайнотам дераза ёнидан кетиб колдилар. Орадан 30 секунд вакт утгач эшик очилиб кайнотам кириб келдилар. Бу пайтда узимни кулга олиб тезда телевизорни учирдим.\nGF to ИККИ аёл амини ялаган хикоялар борми


Жангларда иштирок этган икки эркак ватанига қайтганидан сўнг 8 йил муддатга озодликдан маҳрум этилган.\nПавлодарлик психолог Гулназ Раздикова (чапда) Суриядан қайтган аёллар билан ишламоқда, КНБ видеолавҳасидан олинган кадр.\nСуриядан қайтган аёллар Манғистов вилоятидаги реабилитация марказида, КНБ видеолавҳасидан олинган кадр.\nСуриядан қайтган йигит ва қиз, Қозоғистоннинг Манғистов вилоятидаги реабилитация маркази. КНБ видеолавҳасидан олинган кадр.\nСуриядан қайтган аёллар Қозоғистоннинг Манғистов вилоятидаги реабилитация марказида қозоқ миллий қўшиқларини ижро этмоқдалар. КНБ видеолавҳасидан олинган кадр.\nНУР-СУЛТОН – Ҳукумат расмийларига кўра, хориждаги қуролли низоларда иштирок этиб ватанига қайган қозоғистонликларни оғир жазо кутмоқда.\n28-31 май кунлари Қозоғистон ҳукумати «Жусан» операцияси давомида 67 аёл ва 171 нафар ёш болани Суриядан ватанига қайтариб олиб келди, операция «Ислом давлати» (ИД) сафида жанг қилиш учун жўнаб кетганларнинг оила аъзоларини уйларига қайтаришни мақсад қилган.\nЙил бошидан бери жами учта операция ўтказилди. Умумий ҳисобда 524 қозоғистонлик, жумладан 137 аёл, 357 нафар ёш бола ва 30 та эркак ватанига қайтарилган.\nОперация Қўшма Штатларнинг логистика ёрдами ва АҚШ қўлловидаги Сурия демократик кучлари иштирокида амалга оширилган, деб хабар берди Қозоғистон ташқи ишлар вазирлиги.\nҚўлга олинган қозоқ фуқаросини ватанига қайтариш учун кўз-қулоқлари беркитилган ҳолда самолётга чиқаришмоқда, КНБ видеолавҳасидан олинган кадр.\nОперация давомида Қозоғистон самолёти Яқин Шарқдаги Америка ҳаво базасидан фойдаланди, деб хабар берган Қозоғистоннинг собиқ дипломатлари ва разведка ходимлари ишлайдиган «Kazanalytics» сайти.\nҚайтганларнинг аксарияти жангариларнинг аёллари ва болаларидан иборат бўлса-да, улар орасида Сурияда жанг қилганлар ҳам бор – жангариларни узоқ муддатли қамоқ жазоси кутмоқда.\nМиллий хавфсизлик қўмитаси (КНБ) хабарига кўра, «Жусан-2» операцияси давомида қайтган икки нафар эркакка саккиз йиллик қамоқ жазоси белгиланган.\n«Қозоғистонга қайтарилиши биланоқ, 16 нафар эркак ва тўртта аёл террорчилик фаолиятига алоқадорликда гумон қилиниб, Нур-Султон, Атирау, Уральск, Оқтўбе, Қарағанда ва Чимкентдаги қамоқхоналарга жойлаштирилган», деди 13 май куни Нур-Султонда журналистлар билан учрашган КНБнинг террорчиликка қарши курашиш бўлими бошлиғи Бахитбек Раҳимбердиев.\nҲибсга олингалар «ўз ихтиёри билан уйга қайтишга қарор қилган, айримлар чет элда содир этган жиноятлари учун жавобгарликка тортилишга ҳам рози», деб қўшимча қилди Раҳимбердиев.\nЖамбул вилоятидан бўлган ҳуқуқшунос Айдос Оторбековнинг айтишича, гумондорлар хориждаги қуролли низоларда ва террорчилик фаолиятида иштирок этганликда айбланган. Улар мол-мулкни мусодара қилиш билан 5 йилдан 12 йилгача бўлган қамоқ жазосига ҳукм қилинганлар.\nУ шунингдек, россияпараст айирмачилар сафида жанг қилиш учун Украинага кетган қозоғистонликларни ҳам қамоқ жазоси кутаётганлигини айтди.\n«Улар кўп эмас, лекин бор. Ўтган йиллар давомида бир неча қозоғистонлик бу жиноятда айбдор деб топилган, улар ватанига қайтиши биланоқ ҳибсга олинган», деди Оторбеков.\nУкраинада россияпараст айирмачилар сафида жанг қилган Қозоғистон фуқароси 30 май куни суд қилинган эди.\nТинч ҳаётга қайтиш\nҲозирда Суриядан қайтган аёллар болалари билан Манғистов вилоятидаги адаптация марказида бўлиб турибди, улар билан психолог ва диний мутахассислар ишламоқда.\n«Ҳозирнинг ўзида ижобий ўзгаришлар бор: фанатизм даражасининг пасайиши, қора либосдан ва уларни Сурияга боришга мажбур қилган мафкурадан воз кечиш», деди Павлодардаги динлараро муносабатларни таҳлил қилиш ва ривожлантириш маркази раҳбари, Гулназ Раздикова.\n«Қозоғистонга келганларидан кейин аёлларнинг онги ўзгарди», деди аёллар реабилитацияси билан машғул бўлган психолог Раздикова. «Бунгача улар «икки қутбли» фикрлаш, чуқур диний фанатизм таъсири остида эдилар.»\nУнинг сўзларига кўра, мутахассислар ҳар бир аёлнинг психологик ҳолати ва шахсиятини баҳолаб, уларни реабилитация қилиш ва тинч ҳаётга қайтариш режасини ишлаб чиққанлар.\n«Биз бу уруш давомида аёллар ва болаларнинг олган руҳий жароҳатлар билан ишлаймиз, жамоавий машғулотлар, яккама-якка суҳбатлар ва қозоқ миллий қўшиқларини ижро этиш каби бошқа тадбирларни ўтказамиз», деди Раздикова.\nРаздикованинг сўзларига кўра, реабилитация учун қанча вақт талаб этилиши ҳар бир инсоннинг шахсиятига боғлиқ. Бир неча аёл аллақачон уйига қайтган, уларнинг жамиятга қайта мослаштириш бўйича ишлар давом яшаш жойларида давом эттирилади.\n«Улар ўз қилмишларига чин дилдан пушаймон бўлишган ва барчасини тўғрилашни хоҳлайдилар», деди у.\nЎзбекистон эса (қайтган жангариларни) жазоламади\nИД чангалидан қутқарилган қозоқлар ҳикояси: ёлғонлар ва гумроҳлик\nРуҳшунослар, диний арбоблар ва диншунослар фуқароларни ватанига қайтариш операцияси давомида олиб келинган юзлаб одамлар билан иш олиб бормоқдалар.\nҚозоғистонликлар: «Суриядан қайтарилган болаларда айб йўқ»\nҚозоғистонликлар яқинда амалга оширилган фуқароларни қайтариш операциясини интернетда қизғин муҳокама қилмоқдалар, кўпчилик «Ислом давлати» жангарилари сафига қўшилганларни кескин қоралаган бўлса, айримлар уларга нисбатан меҳр-шафқатли бўлишга чақирмоқда.\nҚозоғистонда экстремизмда айбланган маҳбуслар билан ишловчи мутахассисларни тайёрлаш маркази очилди\nҚустанайда радикал ҳаракатлар аъзолари бўлган маҳбуслар билан диний-маърифий ва реабилитация ишларини олиб борувчи руҳшунослар, полиция ва жазони ўташ муассасалари ходимларини тайёрловчи «Жусан» деб номланган янги марказ очилди.


ЖАМШИД КАРИМОВ БИЛАН СУҲБАТ – 3-қисм | Huquq Olami\n← ЖАМШИД КАРИМОВ БИЛАН СУҲБАТ – 2-қисм\nЖАМШИД КАРИМОВ БИЛАН СУҲБАТ – 4-қисм →\nЖАМШИД КАРИМОВ БИЛАН СУҲБАТ – 3-қисм\nЎзбекистонга 27 йил раҳбарлик қилган марҳум президент Ислом Каримовнинг жияни, 50 ёшли машҳур журналист Жамшид Каримов билан туркум суҳбатлар.\nИСЛОМ КАРИМОВ ЎҒЛИНИ УРУШГА\nИслом Каримовнинг жияни Жамшид Каримов билан суҳбат (3-қисм)\nЖиззах аҳли: “Гуляни дастидан дод!”;\nУнда Ислом Каримов туғилган оила ҳақида, хусусан, унинг ота–онаси, опаси, ака–укалари ва уларнинг авлодлари ҳақида атрофлича суҳбатлашганмиз.\nI I I ҚИСМ\nУлуғбек Бакир: Энди Ибодулла Каримовдан кейинги оиланинг тўртинчи фарзанди Арслон Каримов оиласи, яъни сизнинг яқинларингиз ҳақида гаплашсак.\nЖамшид Каримов: Онам Маргарита Турсуновна Муродова-Каримова Самарқанд вилоятининг Каттақўрғон шаҳрида 1936 йили дунёга келган. 2008 йили 72 ёшида оламдан ўтди. Биласиз, Самарқандда тутқунликда бўлганимда, онамнинг дафн маросимига мени қўриқчилар назоратида олиб келишган. Уч кун ўтиб, яна ўша зиндонга олиб кетишган. Онам Жиззахда яшади ва шу ерда тупроққа қўйилди.\nОнам асли дурагай (фр. метис – У.Б.) бўлиб, тарихи жуда қизиқ.\nОнамнинг онаси Евгения Лукьяновна Куликова (1907-1986) биринчи эридан ажраб, қўлидаги чақалоқ билан ёлғиз қолади. Кейин Бухоро амири Саид Олимхоннинг саройида ғазначи бўлиб хизмат қилган Мирзо Турсун Муродга турмушга чиқади. Мирзо Турсун онамни ўз қарамоғига олиб, оталик қилган. “Ритичка”, деб эркалаб ўстирган. У ҳам биринчи хотинидан ажраган бўлиб, бу никоҳдан боласи бўлган. Бувим билан эса, фарзанди бўлмаган.\nМирзо Турсун Мурод ўз замонасининг етук зиёлиси бўлиб, Файзулло Хўжаев (Совет Ўзбекистонининг 1924-1937 йиллардаги раҳбарларидан бири – У.Б.), Садриддин Айний ((1878-1954) академик, атоқли адиб, жамоат арбоби – У.Б.)лар билан қадрдон дўст бўлган. Ҳозир ёнимда Садриддин Айнийнинг қадимий китоби турибди.\nОта-онам 1955 йили Нуротада турмуш қуришган. Ўша йиллари отам Нурота туман судида ишларди. Онам 19 ёшли хушбичим, кўзлари мовий, малласоч гўзал қиз бўлган. Ўша вақтда 24 ёшда бўлган отамнинг бўйлари узун бўлиб, ўзи ниҳоятда озғинлигидан Женя бувим хавотирланиб, “Арслонбек, сиз бир сил диспансерига бориб, кўрикдан ўтиб, рентген қилиб келинг, касалга ўхшайсиз. Қизимни бермайман, касалингиз қизимга юқиб қолади”, деган. Аслида отам соппа-соғлом, бақувват спортчи бўлган. Бўйи 1.80, вазни эса,\n58 килолик новча, озғин йигитни кўрган бувим, отамни туберкулёз бўлса керак, деб ўйлаган экан.\nОтам юрист бўлиб, бир умр судьялик қилган бўлса, онам эса, умр бўйи ўқитувчилик қилган, педагог эди. 1954 йилдан бошлаб, Нуротадаги мактабда рус тили ва адабиётидан дарс берган. Онамнинг ўзбекча исми Муслимахон эди. Охирги ишлаган жойи, Жиззахдаги Нариманов номли ўрта мактаб бўлиб, бу билим маскани Шароф Рашидов ватани – Москва колхозида жойлашган. Онам 36 йил маориф соҳасида ишлаб, ўқувчиларга сидқидилдан сабоқ берди. Юртимизнинг минглаб фарзандларига зиё улашди.\nОнам Маргарита Каримованинг шонли меҳнатлари давлатимиз томонидан муносиб қадрланиб, Совет Ўзбекистони “Халқ маорифи аълочиси” ва “Меҳнат фахрийси” унвонлари билан тақдирланган.\nОнам отамнинг фожиали ўлимидан кейин қандли диабетга чалинганди. Уни устига мени ҳибсга олишганларидан кейин касали баттар авж олиб, анча ўзини олдириб қўйганди. Хасталикдан онам бечоранинг оғизлари қуриб, мадорсиз бўлиб қолганида ҳам бу қаттол Каримов режими мени озод қилмади. Ягона айбим–адолат излаганимдан, мени ноҳақдан, судсиз, терговсиз 11 йил тутқунликда сақлашди. Бу бемеҳр, бағритош Ислом Каримовнинг, мен-ку, майли-я, ҳатто ўз янгаси, акасининг кекса бевасига ҳам заррача бўлсин, раҳми келмади. Бир пайтлар “қадрдоним Маргарита…”, деб ёзган шошилинч номалари “Буюк доҳий”нинг хаёли кўчасидан ҳам ўтмаганди.\nЛекин, дунёда яхши одамлар кўп. 90-йилларда Жиззах вилояти Халқ назорати қўмитаси раиси лавозимида ишлаган Эркин Эргашевич Холматов онамга кўп моддий ва маънавий ёрдам берган. У бемалол президентнинг олдига ҳам кира оларди.\nБир куни онам катта умид билан “Исломжон, жуда қийналиб кетдим. Машина, гаражларни ҳам сотдим. Ўзим пенсиядаман. Озгина ёрдам берсангиз, илтимос”, деб И.Каримовга хат ёзиб, Эркин Эргашевичдан бериб юборади.\nЭркин ака хатни Ислом Каримовга олиб боради. Хатни ўқиган президент, Эркин Холматовга бақириб “Сиз оиламиз ишига, умуман, аралашманг!”, деб жазавага тушади. Шунда Эркин ака “Ислом Абдуғаниевич, мен аралашаётганим йўқ, фақат опанинг хатини олиб келдим, холос”, деб жавоб беради. Шу-шу Эркин Холматов Каримовнинг душманига айланади. Секин-аста у кишини лавозимлардан пастлатиб, охири пенсияга чиқариб ташлайди.\nИслом Каримовнинг жуда ёмон одати бор эди. Арзимаган кичик нарсаларга ҳам дарров аразлаб, одамни бир пастда ёмон кўриб қоларди. Ёмон кўрган одамини эса, бир ёқли қилмагунча хотиржам бўлмасди.\nҲозир яна шунга боғлиқ бир воқеа эсимга тушиб қолди. “Буюк доҳий” Сирдарё вилоятига ташрифларидан бирида Хуршид амакимни ҳибсга олган Сирдарё туман Ички ишлар бўлими бошлиғини кўриб қолади. Шунда “Эй, сен ҳалиям ер юзида юрибсанми?”, деб унга тожикчалаб гапиради. Шундан кейин орадан бир муддат ўтиб, ўша бошлиқ йўқ бўлиб кетади. Исми ҳозир ёдимга келмаяпти, янглишмасам, тожик киши эди.\nХуршид амакимнинг “иши”ни олиб борган терговчи Владимир Торбининни эса, қаерга йўқотишни билмай, охири Россияга ҳайдаб тинчиган. Ваҳоланки, Хуршид амаким айбдор бўлган…\nҲа, Ислом Каримов кўкка бўй чўзгани сайин нафақат совиб борди, балки эримас музга, харсангтошга айланди. Бугун ўша Муз, ўша Тош қаро ерга сингди. Кунлар келади, унга тарих ва буюк ўзбек халқи ўзининг муносиб баҳосини беради. Мен бунга ишонаман!\nУлуғбек Бакир: Жамшид ака, албатта, биз ҳам бунга ишонамиз. Ҳамдардлигимизни қабул қилинг. Онангизнинг вафотини эшитган кунларимиз қалбларимиз ларзага келган. Мана ёруғ кунлар келиб, озодликка чиқдингиз. Кечикиб бўлса ҳам таъзиямизни қабул қилинг!\nЖамшид Каримов: Ташаккур! Шу фурсатдан фойдаланиб, менинг оғир кунларимда ўз ёрдамларини аямаган, бизларни ҳар томонлама қўллаб–қувватлаган барча дўстларимизга, ҳамкасбларимизга ўзимнинг самимий миннатдорчилигимни билдираман! Ҳаммага раҳмат!\nУлуғбек Бакир: Бардошингиз, матонатингиз учун Сизга раҳмат, ҳурматли Жамшид ака! Мумкин бўлса, сизлар оилада нечта фарзандсизлар? Сизларнинг фарзандларингиз қанча? Иложи бўлса, шулар ҳақида ҳам тўхталиб ўтсангиз.\nЖамшид Каримов: Биз уч фарзандмиз. Ҳаммамиз онамиз изидан бориб, Жиззах педагогика институтининг рус филологияси факульетини тугатганмиз.\nТўнғичимиз Алишер акамни онам “Алёша”, деб чақирарди. Акам 57 ёшда, 1960 йили туғилган. Хотини Собира Қўшмуродова–Каримова отамнинг шогирди, ҳуқуқшунос, юридик институтни тамомлаган. Жиззахнинг Ғаллаорол туманидан. Ташқи кўриниши ҳам, шеваси ҳам қозоқларникига ўхшаб кетади. Собира келинойим мени ҳам жуда яхши ҳурмат қиларди. Уларнинг ягона фарзанди, бир қизи бор. Исмини бувимнинг шарафига Санобар, деб қўйишган. Кичик Санобар Каримова ҳозир 27 ёшда, 1990 йили туғилган. Унинг Асал исмли бир қизи бор, 2016 йил декабрда туғилган.\nАфсуски, бошқа қатор Каримовлар сингари, Алишер акамнинг оиласи ҳам фожиаларга тўла. Хотини Собира янгам нотариус эди. Қўлига анча-мунча пул тушгандан кейин босартусарини билмай қолди. Туппа–тузук олий маълумотли юрист аёл бирданига ичишни бошлади. Аслида–ку, отаси ҳам пиёниста эди. Кўмир конида шахтёр бўлган. Шу қон тортибми билмадим, келинойим ҳам майпараст бўлиб қолди.\nБир куни онам билан қамоқхонага мени кўргани келибди. Маст–аласт, оёғида туролмайди. Оғзим ланг очилиб қолди. Президентнинг келинини бу алпозда кўрган қамоқхона нозирлари ҳайратдан тўнтарилиб тушай деди. Ўз оиласини, бизларни эл–юрт ичида иснодга қўйиб, шарманда қилган.\nОхири жигар циррози билан қазо қилди. Буни қаранг–ки, қабри ҳам онамнинг қабри билан ёнма–ён. Қайнона–келин бирин–кетин 2008 йили вафот этишди. Аввал йилнинг боши январда янгамни, майда эса, онамни дафн қилдик. Онам ўзбеклашиб кетгани учун мусулмонлар қабристонидан мангу қўним топди.\nАкам ҳозир онамдан қолган ҳовлида яшайди. Хотинидан кейин қайта уйланмади. Акам билан алоқаларимиз яхши.\nУлуғбек Бакир: Акангиздан кейин ким туғилган?\nЖамшид Каримов: Акамдан кейин опам Гулбаҳор Каримова-Жабборова 55 ёшда, 1962 йили туғилган. Рус тили ва адабиёти ўқитувчиси, Жиззахда яшайди. Афсуски, опам билан алоқаларимиз батамом узилган. Сабаби, узоққа бориб тақалади.\n2006 йили мени ҳибсга олишганда “Озодлик” радиоси журналистлари опамга алоқага чиқишиб, интервью олишади. Ўшанда опам “мени бундай разил укам йўқ”, деб мендан воз кечади. Бу гапни ўшанда қамоқхона бўлим бошлиғи Ирина Шамсиддиновна Шарофовадан эшитганман.\nУлуғбек Бакир: Нимага бундай деган? Азалдан муносабатларингиз ёмон эдими?\nЖамшид Каримов: Ислом Каримов давлат раҳбари бўлгунича яхши эдик. Опам аслида биринчи ўқитувчим бўлади. Тўрт ёшлигимдаёқ менга ўқиш–ёзишни ўргатган.\nИслом Каримов президент бўлганидан кейин опам у томонга ўтди. Унинг режимини қабул қилди. Бу бизга худди Гитлер янги ҳокимиятга келган даврни эслатарди. “Гитлернинг нацистлар партияси билан бирга бўласанми ёки йўқ” каби янграрди. Чунки, Ислом Каримовни биров билмаса ҳам бизлар яхши биламиз–ку. Опам ҳамма нарсани кўра–била туриб, “ҳа” деди. Мен қатъий, “йўқ” дедим, вассалом! Шундан кейин йўлларимиз тагтомири билан икки томонга ажраб кетди.\nУлуғбек, бу гапларни айтиш менга нақадар оғир эканлигини билсангиз эди. Айтсам тилим, айтмасам дилим куяди. Ўзбекистондек мамлакатда, чорак аср давомида ғайриинсоний режим ўрнатган ёвуз шахснинг аслида ким эканлигини халқ билиши керак. Токи, бу келгуси авлодга сабоқ бўлсин!\nДиктатор тахтда ўтирган пайтида ҳам имконим қадар курашдим. Оқибат, биласиз, мен билан нима содир бўлганлигини. 11 йиллик бандиликдан озодликка чиқиб, яна ўз йўлимда собитман! У тирик бўлганида мен ёруғликка чиқмас эдим…\nУлуғбек Бакир: Ҳа, албатта, аччиқ тарихимиздан сабоқ чиқаришимиз керак. Афсуски, ҳозирча бундан дарак йўқ. Лекин, Ислом Каримовга яқин тарих ўз баҳосини беради. Бундан бошқа йўл йўқ… Жамшид ака, опангиз билан йўлларингиз бўлинганидан кейин нима бўлди?\nЖамшид Каримов: Ҳаммаси расво бўлди… “Кўрмаганни кўргани қурсин”дан бўлиб, опамнинг нафси бутунлай қуюшқондан чиқиб кетди. Кимсан, президентнинг жияни! Охир–оқибат шу даражага етдики, Жиззах аҳли “Гуляни дастидан дод!”, деди. Опам бу\n“маҳорати” билан Ислом Каримовнинг тўнғич қизи, амакиваччаси Гулнора билан “мусобақалаша” бошлади. “Ким кўпроқ халқни талайди, кўпроқ одамларни қақшатади” беллашувида ҳар икки “Гуля” ҳам енг шимариб, астойдил “иш”га киришишди. Гулнора Ўзбекистонни қақшатган бўлса, бизнинг Гулбаҳоримиз Жиззахни ўпириб ташлади. Буларни ҳеч ким тўхтата олмас эди.\nОнам тўйиб кетганидан охири “ўлсам, жанозамга ҳам қўйманглар буни”, деган.\nОпам Жиззах шаҳридаги Охунбобоев номидаги, ўзининг таъбирига кўра, “намунали” 6ўрта мактабнинг директори эди. Бир муддат шаҳар Кенгашининг депутати ҳам бўлганди. Жиноятлари кўпайиб, умуман, чидаб бўлмас даражага етиб келганидан кейин ва ниҳоят, “Оқсарой”дан буйруқ келди. Гулбаҳорни ишдан олиб ташлашди. Ўшанда ҳам оёқ тираб турмоқчи бўлганди, унга “ёки ишдан кетасан ё қамаласан”, дейишди. Ноилож кетди.\nПорахўрлик, давлат мулкини ўмарганлик, фирибгарлик, эҳ–ҳе, санайверсам адоғи йўқ жиноятларни қилганича қилди.\nОдамлар шу даражада тўйгандики, ҳатто бир жабрдийда аёл “қачон Гулбаҳор ўлса, унинг қабри устига бориб, бовул қиламан”, деб юрибди.\nАҳолининг шикоят қилмаган бирор бир идораси қолмаган. Ҳамма нарсани кўриб турган орган ходимлари “биз ҳеч нарса қилолмаймиз, юқоридан буйруқ йўқ”, деб томошабин бўлиб, безрайиб тураверишган.\nОхири амакимнинг ўғли Азим Каримович “Улуғ Юртбоши”нинг “муборак” ҳузурларига бориб, “нима қиламиз буни, ҳеч бир хонаси қолмади–ю”, деганидан кейингина ва ниҳоят, “Подшоҳи Олам”, “олиб ташланглар уни у ердан“, деган “фармони олийлари”ни берадилар…\nАкам ўзи табиатан жуда ювош, сокин инсон. Қизини турмушга узатиб, бир ўзи яшарди. Гулбаҳор шунча разилликлардан кейин ҳам тўхтамасдан, бир вақтда ҳам онамиздан, ҳам хотинидан айрилиб, ёлғиз қолган акамнинг тушкунлигидан усталик билан фойдаланиб, онамни уйини булғаб, фоҳишахонага айлантириб ташлабди.\nЎзи каби бузуқ аёлларни онамдан мерос қолган уйга олиб келиб, бадавлат эркакларга пул эвазига қўшиб, қўшмачилик билан ҳам шуғулланади. У дунёдаги барча қабиҳ, жирканч ишларни энг пастигача тушиб, қутуриб кетади. Бундан ортиғи бўлмайди.\nБу ҳам камдек, қамоқдалигимда хориждаги ҳамкасб журналистларга, ҳуқуқбонларга ва умуман, ғарбдаги демократларга алоқага чиқиб, “Жамшидни қамоқдан бўшатиб, Қозоғистонга чиқариб юбораман. Бунинг эвазига менга 25 минг доллар берасизлар”, деган пасткаш ҳам шу Гулбаҳор бўлади. Туғишган укасини сотмоқчи бўлган, бадбахт. “Букрини гўр тузатади”, деб шуни айтсалар керак.\nГулбаҳорнинг оиласи ҳам ўзига яраша. Эри ҳақида сўз ҳам бўлиши мумкин эмас. Қабиҳликда эр–хотинни олдига тушадиган ҳали туғилмаган бўлса керак. Гулбаҳорнинг эри жиззахлик эроний Иномжон Жабборов амаллаб Политехника институтини тугатган, қурувчи муҳандис. Бу Иномни онам бечора қулоғидан тортиб ўқитган. Домлалар онамнинг ҳурматидан имтиҳонларда баҳо қўйиб берарди. Ўта қобилиятсиз, нўноқ кас, “берсанг ейман, урсанг ўламан”, деган хилидан.\nҲатто Гулбаҳорга Жиззах вилояти ҳокими “Эринг тугаган мараз, ярамас, палид кимса. Уни бўйнидан боғлаб, етаклаб юришга арзимайди. Нонкўр у, ҳеч нарсани қадрига етмайди! Йиғиштир, бунақа кўрнамак эрни!”, деган. Биласизми, у пайтда ким ҳоким эди?\nУлуғбек Бакир: Йўқ. Бу ўзи қайси йилги гап?\nЖамшид Каримов: Шавкат Миромонович!\nУлуғбек Бакир: Йўғе, наҳотки?!\nЖамшид Каримов: Ҳа, шундай, ўша пайтлари Шавкат Миромонович Жиззах вилояти ҳокими (1996-2001) эди.\nУлуғбек Бакир: Ҳозир опангиз Иномжон Жабборов билан бирга яшайдими?\nЖамшид Каримов: Йўқ, ажрашиб кетишган. Ином ўликми, тирикми, билайман. Билишни ҳам хоҳламайман. Ўзи Иномнинг келиб чиқиши, зоти чатоқ эди. Хотинини топганини еб ётадиган ориятсиз “эр”лардан. Охири хотини бунга чидай олмай, ҳокимни олдига борган.\nШавкат Миромоновичнинг бир хислати бор. У ўта зийрак, ҳушёр инсон. Ислом Каримовдан фарқли равишда, у одамни бир кўришда, ичини китобдек ўқий олади.\nШавкат Мирзиёев Иномни “одам бўлиб қолар”, деб анча вақт олдин “Элеватор” (дон маҳсулотларини сақлаш омбори – У.Б.)га раҳбар қилиб қўйганди. Турган гапки, у ерда ҳам “ҳунар” кўрсатиб, ўғирлик қилиб, ҳаммаёқни расво қилиб ташлаган. Табиийки, бунингдек, еб тўймайдиган махлуқни ишдан ҳайдашади. Бу аҳмоқ бўлса, яна хотинидан зорланиб, “мени юқорига кўтармади”, дермиш.\nИном билан опамнинг бир ўғил, икки қизи бор. Тўнғич ўғли Аҳрор 30 ёшда, 1987 йили туғилган. Опам ўғлини уйлантириб, акам яшайдиган уйга олиб келиб қўйган. Аҳрорни 7 яшар Арслон исмли ўғли бор. Отамни номини қўйишибди. У ҳозир Жиззах Солиқ департаментида ёки Молия бўлимида ўртача лавозимда ишлайди.\nАҳрордан кейин Муштарий 26 ёшда, 1991 йилда туғилган. У ҳам оилали. Кенжа қизи Ситора 18 ёшда, 1999 йили туғилган. Шу қизи ҳозирда опам билан бирга яшайди, педагогика коллежида ўқийди.\nГулбаҳор Иномдан ажрагандан кейин яна 3-4 марта эрга тегиб чиқди.\nБу эрлари билан ярим йил яшаб-яшамасдан ҳаммасини улоқтириб ташлаган. Пулдор, тадбиркор бўлган бу эркаклар ичида бир туманни ҳокимидан тортиб, жиноят оламининг “корчалонлар”игача бор. Уларнинг катта–кичик бизнесларини, мол–мулкларини тортиб олиб, ҳаммасини кетига тепиб ҳайдаган. Бу ёғи Гулноранинг усули, ўзингиз биласиз.\nҲозир қайсидир мактабда соатлик дарси бор. Шу одам ҳалиям ўқитувчилик қиляпти. У таълим бераётган болалар келажакда ким бўлиб етишади, буни Худонинг Ўзи билади! Яқинда пенсияга чиқади…\nГулбаҳордан кейин камина 1967 йили 7 апрелда туғилганман. Менинг ҳаётим ҳам ширин эмас. Икки марта уйланганман. Ҳар иккисида ҳам турмушим омадли кечмади. Биринчи аёлим қрим–татари Сусанна Эйдеровна Кадиева эди. У ҳақда деярли хотира ҳам қолмаган, лекин баъзан эслаб тураман. Сусанна мендан уч ёш катта эди. Санаторийда танишганмиз. У биринчи эридан ажраган, жувонлигида уйлангандим. Бир йилча яшаб, 1993 йилда ажрашганман. Бу никоҳдан фарзандим йўқ. Менимча, у кейин Қримга кўчиб кетган.\nДарвоқе, Сусанна Андрей Сахаровнинг шогирди, таниқли қрим–татар ҳуқуқ ҳимоячиси Роллан Кадиевнинг жияни бўлади.\nИккинчи хотиним Ҳадича 1969 йилда туғилган. Айримлар уни “Катя” ҳам дейишади.\nҲозир мен билан яшайдиган ягона фарзандим Женя қизимнинг онаси. У ҳозиргача мен билан алоқа ушлаб туради. Баъзан ёрдамлашади, баъзан жанжаллашиб ҳам туради. У Каттақўрғондан. Авлодида ўзбек, татар ва арабларнинг қони бор. Бувиси татар.\nҲадича билан 1995 йилда турмуш қурганмиз. У 10-синфни тугатиб, тиббиёт билим юртига киради, лекин дарсларни кўп қолдирганлиги сабабли, ўқишни охиригача тугатолмайди. Гўшт комбинатида оддий ишчи бўлиб ишлаган. У билан 2004 йилдан бери бирга яшамайман, ажрашганмиз. Ҳозирда тез–тез келиб, қизимдан хабар олиб туради. Қизим ҳам онасининг олдига бориб туради.\nОилавий анъанамизга кўра, қизимнинг исмини бувимнинг шарафига қўйганмиз. Евгения (Женя) Каримова 21 ёшда, 1996 йили туғилган. Қизимни дунё ҳамжамияти яхши танийди. Озодлигим учун тинмай курашди, қамоқдан чиқишимга эришди. Тиббиёт коллежини битирган, ҳамшира. Хорижий тиллар олийгоҳига икки марта имтиҳон топширди, киролмади. Уни устига ҳозир ўқиш ҳам жуда қиммат.\nЖеня менинг асосий ёрдамчим ва уйимнинг фариштаси. Онаси уни бир бойваччанинг ўғлига узатмоқчи бўлди. Қизим унамади. У йигит яширинча “экстази” (нолегал наркотик модда, тиббиёт дориси – У.Б.) истеъмол қиларкан. Қизим, “ўзи бизга шу наркоман куёв кам эди”, деб розилик бермади. Бошқа бир киракаш йигитдан совчи келганди, онаси “камбағал экан”, деб розилик бермади.\nСобиқ аёлимнинг характери оғир бўлганлиги учун қизим онаси билан яхши муносабатда эмас. Шунинг учун мен билан яшашни лозим топди. Онаси ҳам шунга кўнди.\nҲадича онамдан қолган яна бир шаҳар марказидаги икки хонали квартирада ёлғиз яшайди. Бошқа турмуш қурмади. Уй эса, қизимнинг номида.\nУлуғбек Бакир: Каримовларнинг бешинчи фарзанди Икром Каримов оиласи ҳақида нималарни биласиз?\nЖамшид Каримов: Икром (1933-1976) амакимни юқорида ҳам айтганимдек, эпилепсия дарди бўлганлиги учун уйланолмаган, оиласи бўлмаган. Бувим билан Самарқанддаги ўша ҳовлида яшаб, 43 ёшида оламдан ўтган.\nУлуғбек Бакир: Икром амакингиздан кейинги фарзанд Қуддус Каримовнинг оиласи тўғрисида айтиб берсангиз.\nЖамшид Каримов: Амаким Қуддус Ғаниевич (1934-1995)нинг рафиқаси ҳам тожик – Таклифа Насреддинова-Каримова Ислом Каримовнинг тенгдоши, 79 ёшда 1938 йили туғилган, Самарқандда яшайди. Қуддус амаким билан бирга “Кооператив” институтида ўқитувчи бўлиб ишлаган. Ҳозир пенсияда. Жуда кучли, серғайрат аёл.\nУларнинг уч фарзанди бор. Катта ўғли Зафар мен билан тенгдош, 1967 йилда туғилган. Кейин Наргиза 1970 йилда, Феруза 1972 йилда туғилган. Буларнинг ҳаммаси Самарқандда яшайди.\nЗафар ва Феруза “Кооператив” (ҳозирги Самарқанд иқтисодиёт ва сервис –У.Б.) институтни битиришган.\nНаргиза Павлов номидаги Самарқанд давлат тиббиёт институтини тамомлаган. Айни дамда Самарқанд вилоят Ички ишлар бошқармаси қошидаги поликлиникада кардиолог шифокор вазифасида ишлайди, тиббий хизмат подполковниги.\nЗафар анча йиллар олдин Самарқанддаги ишлари йиғиштириб, Тошкентга кетганди. У ерда ҳам иши юришмай, яна Самарқандга қайтиб келган. Уни 2005 йилдан бери кўрганим йўқ. Унинг биринчи хотини ҳам тожик бўлиб, уч қизи бор. Мен болаларини кўрмаганман. Зафар биринчи хотини билан ажрашиб, иккинчи марта ёш ўзбек қизга уйланган. Бу никоҳдан бир ўғли бор. Бахтга қарши бу аёли тузалмас оғир касаллик билан вафот этган. Зафарнинг ундан кейинги тақдирини билмайман. У аввал тадбиркор эди. Бир муддат Солиқ идорасида ҳам ишлаган. Гулбаҳор каби Зафар ҳам Самарқандда роса “ҳунар”ларни кўрсатгандан кейин унинг устидан ҳам жуда кўп шикоятлар бўлган. Шундан сўнг “буюк доҳий” уни ҳам ишдан олиб ташлаган.\nНаргизанинг эри Алишер ватандан узоқда… махсус хизматларда ишлайди. Янглишмасам, уларнинг икки фарзанди бор.\nНаргиза ўз кучи билан аъло баҳоларга ўқиган. Ўқимишли, қобилиятли қиз. Оиласи ҳам рисоладагидек. У ҳам ота–онасига ўхшаб бўйлари узун қиз бўлган. Умуман, Қуддус амакимнинг оиласида ҳамманинг бўйи новча, фақат Ферузанинг бўйи сал пастроқ. Зафар эса, жуда йўғон, савлатли, бўйи ҳам 1.90 атрофида.\nНаргиза онамнинг дафн маросимига келганда “қамоққа қандай тушган бўлсанг, шундай тарзда ўзинг чиқасан. Сенга ҳеч ким ёрдам бермайди, билиб қўй!”, деганди менга. Аввал айтганимдек, улар юқорига кўтарилгани сари совуқлашиб кетишган. Уларда меҳр–оқибат, одамгарчилик, деган тушунчалар йўқ.\nФеруза ҳақида унчалик билмайман. У ҳам оилали, ҳаёти тўкис, яхши яшайди. Фақат Зафарнинг аёллар борасида омади келмади. Биринчи хотини қайнонаси, яъни Таклифа хола билан жанжаллашиб, ҳатто ёқалашиб кетишгача борган. Зафар уларни ажратиб, хотинини қўйиб юборган. У жуда қаттиққўл.\nБуларнинг оиласи мен билан ҳеч қандай муносабатда эмас, алоқа йўқ. Боз устига, “холокостим” дан кейин улар атрофимдан, етти чақарим наридан айланиб ўтадиган бўлишган.\nУлуғбек Бакир: Шундай қилиб, энди оиланинг еттинчи фарзанди Ислом Каримовнинг оиласи ҳақида гаплашсак.\nЖамшид Каримов: Ислом Каримовнинг биринчи аёли Наталья Петровна Кучми ҳам 1938 йили туғилган. Онам ва келинойим вафот этган 2008 йилда Наталья Петровна ҳам 70 ёшида, Тошкентда оламдан ўтган.\nИслом Каримов ва Наталья Кучми 1964 йили расмий тарзда турмуш қуришган. 1966 йили уларнинг ўғли туғилган. Чақалоққа Наталья Петровнанинг отасининг исмини қўядилар – Пётр Исломович Каримов.\nИслом Каримов бу аёл билан қандай танишганидан хабарим йўқ. Наталья Петровна\n“Ташсельмаш” заводи директори Пётр Иванович Кучмининг қизи эди. У жуда чиройли, ақлли қиз бўлган. Келиб чиқиши Запорожье Сечи атаманининг набираси, Дон казакларидан.\nДарвоқе, бир гап эсимга тушиб қолди. “Усмон Ҳақназаров” тахаллуси остида ёзадиган кишининг бир пайтлар “Ўзбекистонни яҳудийлар бошқаряпти. Ислом Каримовнинг биринчи хотини ҳам яҳудий”, деган иддаолари мутлақо ёлғон эканлигини, фурсатдан фойдаланиб, айтиб ўтмоқчиман. Наталья Петровна яҳудий эмас. Бу ғирт ёлғон ва бўҳтондир. Бир пок аёлнинг хотирасига бундай туҳмат қилиб бўлмайди. Яна бир гап: бугун қамоқда қолаётган журналист Бобомурод Абдуллаевнинг айнан “Усмон Ҳақназаров” эканлигига, умуман, ишонмайман! Бобомурод бундай гапларни ёзадиган одам эмас. Мен уни яхши биламан…\nНаталья Кучми Тошкентдаги Педагогика институтининг ёнидаги кўп қаватли уйларда яшаган. У оқила аёл, адолатпарвар инсон эди. Наталья Петровна биология фанлари номзоди бўлган. Ботаника институтида ва Ўзбекистон Фанлар академиясида ишлаган.\nИслом Каримовнинг биринчи оиласи ҳақида отамдан кўп нарса эшитганман. Қолаверса,\nНаталья Петровна кўзларида ёш билан кўп гапларни менга айтиб берганди. Ислом Каримовнинг ёвузона муносабатларига бу аёл чидай олмаган. Унинг тинмай калтаклашлари, муштлашлари, зулмлари жон-жонидан ўтиб кетган. Ислом Каримов ҳудабеҳудага хотинини рашк қилиб, ўта шафқатсизларча муомалада бўлган. Охири Наталья Петровна отамга “Арслон ака, илтимос, бу ёвуз укангизни олиб кетинг, мен ортиқ чидолмайман”, деб туғён уради. Шу тариқа улар 1969 йили ажрашиб кетади.\nУлуғбек Бакир: Пётр Каримовнинг тақдири нима бўлди?\nЖамшид Каримов: Ислом Каримов, ҳар галгидек, ўз мансабини ўйлаб, ўғлидан расмий равишда воз кечади, лекин шахсий тарзда алоқада бўлиб турган. 90-йиллар бошида у янги президент бўлган даврларда Пётр улғайиб, Тошкентда ўз кучи билан, бировнинг ёрдамисиз қўшма корхона очмоқчи бўлганида отаси унга тўсқинлик қилади. “Мени шарманда қиласан. Сен Ўзбекистондан кет! Россияга йўқол!”, деб ота ўз ўғлини бадарға қилади.\nШундан кейин Пётр Россияга кетади, илмий иш қилиб, ўша ерда қолади.\nУндан аввал у Тошкент Халқ хўжалиги институтини (ҳозирги Тошкент давлат иқтисодиёт университети – У.Б.) тугатади. Мутахассислиги: иқтисодчи.\nПётр иқтидорли йигит. Ислом Каримов ўз кучи билан ўз бизнесини йўлга қўймоқчи бўлган ўғлининг йўлига ғов бўлган. Нимага? Шунга ҳайратланаман. У отасининг номини ҳеч қаерда сотмаган, бошқа Каримовларга ўхшаб, фамилиясидан фойдаланиб, кўкрак кермаган. Пётр табиатан жуда камтар, камсуқум инсон. У бундай нарсаларни хушламасди. Бу томондан менга жуда ўхшайди.\nКўришмаганимизга ҳам узоқ йиллар бўлди. Унинг Россиядаги кейинги тақдирини билмайман. Ўша пайтлари қаттиқ касал эди. Пётрнинг касаллигини онаси менга айтганди. Унда ичак йўлларига боғлиқ … жарроҳлик касали бор эди… (Жамшид Каримов Пётр Каримовнинг касаллик ташхисини айтди. Маълум сабабларга кўра, бу маълумотни очиқлашни истамадик – У.Б.).\nНаталья Петровна бизнинг авлодни доим сўкарди. “Менинг қонимда наслий касаллик бўлмаган, ҳамма соғлом. Сенларнинг, Каримовлар авлодингда ирсий касаллик бор. Шу касаллик ўғлимга ҳам ўтган”, деб айтарди. Бу соҳани яхши тушунадиган биолог олима менга шундай деганди.\nПётрнинг айнан шу касаллиги туфайли, унга ҳарбий хизмат мумкин эмасди. Ўша пайтдаги СССР Мудофаа вазири маршал Язовнинг буйруғига кўра, мамлакатдаги барча йигитлар Афғонистондаги урушга юборилаётган эди. Ота–оналар нима қилиб бўлса ҳам фарзандларини урушга юбормаслик учун шиддат билан ҳаракат қилишарди. Мени ҳам отам амаллаб, Афғонистонга боришдан олиб қолган. Ислом Каримов эса, аксинча, ўғли Пётрнинг касаллигини кўра–била туриб, уни урушга юборишга жон–жаҳди билан ҳаракат қилган. Наташа холанинг оёқларига йиқилгудек бўлиб, “Пётрни афғонга юбор, бўлмаса, партия билетимга доғ тушади”, деб қаттиқ талаб қилиб, кўп жанжал кўтаради.\nПётр нимжон, касалманд бўлганлиги учун унга шифокорлар беш килодан ортиқ юк кўтаришни ва жисмоний иш қилишни маън қилганди. Биргина Калашников автомати жанговор комплекти билан тўрт ярим кило бўлади. Пётр армияга борса, ўлиб қолиши ҳеч гап эмасди. Наталья Петровна югуриб-елиб, ўғлини Афғонистондан олиб қолади. Диктатор Каримов ўз амали, мансаби йўлида ўғлини қурбон қилишга ҳам тайёр бўлган.\nАслида Ислом Каримовнинг ичагида ҳам касаллик бўлган. Бундан ташқари, унда жиддий бошқа бир касаллик бор эди. Бу касалини фақат унинг атрофидагилари ва яқин қариндошлари билади, холос.\nЖамшид Каримов: Бу ҳақда мана биринчи марта сизга айтяпман. Касалликнинг номи…


ГЎШТ НАРХИНИНГ КЎТАРИЛИШИ нималарга боғлиқ?\nГўштнинг нархи тобора ошиб бормоқда. Бунинг сабабини ҳар ким турлича изоҳламоқда. Кимдир аҳоли меъёрдагидан кўпроқ гўшт истеъмол қилаётганини таъкидласа, яна кимдир бошқа сабабларини рўкач қиляпти. Аммо ҳеч ким гўшт етиштиришдаги жиддий муаммолар ҳақида ғинг демайди.\nЎртача 1,5 миллион сўм маош оладиган танишларимдан бир ойда неча килограмм гўшт харид қилиши ҳақида сўраганимда аксарияти «Бир ойда икки кило сотиб оламан», деб жавоб беришди. Ишсизликдан қийналиб, кунбай ишлар билан рўзғорини амал-тақал тебратаётганлар эса ҳайит ва байрамлардан ташқари кунлари умуман гўшт сотиб олмаслигини билдиришди.\nГўшт ўртача нархда бўлганида уни ким сотиб олиб, бола-чақаси билан баҳам кўрмайди дейсиз. Унинг нархи яна ошишда давом этиши мумкин. Чунки нархни арзонлаштирадиган даражада бой маҳсулот захираси мавжуд эмас.\n2000 йилга қадар Ўзбекистондаги ҳар бир туманда битта йирик Бўрдоқичилик корхонаси, гўшт тайёрлов пункти ва 10-12 та чорвачилик фермалари мавжуд эди. Фермерлик ҳаракати бошлангач, Гўшт тайёрлов пунктлари буткул тугатилди. Бўрдоқичилик корхоналари айрим туманларда фермерларга бўлиб берилди. 10-12 та чорвачилик фермалари сони кескин қисқартирилиб, ҳар туманда 4-5 тагина шу соҳага ихтисослаштирилган фермер хўжаликлари ташкил қилинди.\nМисол учун, Боғот туманида «Боғот» бўрдоқичилик корхонасида ўртача 1500-2000 бош қорамол сўқимга боқилар ва бу ерда 200 нафар ишчи меҳнат қиларди. Корхона ихтиёрида 350 гектар ер майдони бўлиб, унда қорамоллар учун озиқа-ембоп экинлар экиб, етиштирилар эди. Бу корхона ҳар ойда 1-2 бош ҳўкизни 250-300 килограммгача семиртириб Гўшт тайёрлов пунктига топширарди. Бу ердагилар эса чорвани яна бир-икки ҳафта боқиб, 500 килограммгача семиртириб, кейин гўштга топширарди.\nГўштнинг нархи оша бошлаган нуқтани ана шу корхона ва ширкат хўжаликлари ва фермаларнинг ёппасига тугатилиб ёки фермер хўжаликларига айлантирила бошлаган йиллардан излаган маъқул назаримда.\n«Боғот» бўрдоқичилик корхонаси тугатилгач, унинг ўрнида чорвачилик йўналишида фермер хўжаликлари ташкил қилинса, айни муддао бўлар эди. Чунки пишиқ ва мустаҳкам архитектурага эга корхона бир неча гектар ер майдонида ўнга яқин бино ва қўралари мавжуд эди. Афсуски, бу дунёда халқ ободлиги учун кимлардир тузади-ю, кимлар эса бузади. Шундай гигант корхона ер билан яксон қилиниб, қурилиш материаллари талон-тарож қилиниб, пойдеворигача ковлаб олинди.\nҲазорасп туманидаги Бўрдоқичилик корхонаси довруғи мамлакатимизда таниқли эди. Мазкур корхона ўз фаолиятини тугатгач, бинолари тадбиркорларга фойдаланиш учун тақсимлаб берилди. Бу эса бузиб, йўқ қилингандан кўра яхши, албатта.\nБошқа туманлардаги ана шундай йирик ва қудратли бўрдоқичилик корхоналарининг тақдири «Боғот» бўрдоқичилик корхонасиникидан унчалик фарқ қилмайди.\nБугунги кунда ҳар бир туманда фаолият юритаётган чорвачиликка ихтисослаштирилган фермер хўжаликларидаги аҳвол билан бир танишиб кўринг. У ерда неча бош ҳўкиз сўқимга боқиляпти-ю бир ойда неча боши гўштга топширилмоқда? Аксарият молхоналар қоқсуяк таналар ҳисобига тўлдирилган. Фермер хўжаликларида ошиб борса 200 бош қорамол боқиляпти. Улар учун ажратилган ер майдони эса бош сонига мутлақо тўғри келмайди. Фермер хўжалиги раҳбарлари қўшимча ер майдони ажратишни сўраб мутасадди идораларга қатнаб чарчаган.\nҚорамолни семиртириб боқиш учун яхши озиқа зарурлиги кундай равшан. Бундай озиқа кенг ва мўл ер майдонларида етиштирилади. Ахир қорамол ботқоқда ётиб семирадиган бегемот эмас-ку.\n1991 йилда Ўзбекистон аҳолиси 20 миллион нафардан энди оша бошлаган эди. Бугун эса аҳолимиз 33 миллиондан кўп. Аҳолининг гўштга бўлган эҳтиёжини қондирадиган корхоналар эса кескин қисқартиб ташланган. Муаммонинг туб негизи ана шунда.\nҚишлоқда яшовчи ҳар бир хонадон 2-3 бош қорамол асраб боқади. Бироқ улар учун бир бош мол боқиш қанчалик қимматга тушаётганини ҳеч ким тасаввур қилмайди. Ҳозирги кунда фермернинг даласи четига ўроқ кўтариб боришнинг ўзи афсонага айланган. «Бу ер менга тегишли, яна келсанг, оёғингни синдираман», деб ҳайдаб солади фермер. Оддий аҳоли нима эвазига молини боқади? Юз фоиз озиқани сотиб олиб мол боқиш фақат ҳамёнга зарар келтиради холос. Улар учун тўйимли озиқа тугул, оддий ариқ-зовурларда, уватларда қайнаб ўсиб ётадиган пичан ҳам пулга сотилади ҳозир. Ҳўкиз дегани туядек янтоқ ковшаб семираверса экан, деб орзу қиласан киши.\nАслида ана шу янтоқ билан ҳам новвосни тош бостириб боқса бўлади. Бироқ бунинг учун чорвачиликка масъул тизим мутасаддилари дўппини бир четга қўйиб янги ихтиролар борасида бош қотиришлари лозим.\nХоразм қуйи Амударё минтақасида жойлашган ҳудуд. Жўғрофий жиҳатдан олиб қараганда бундай ҳудудда янтоқ, оқбош, ширинмия каби дағал ўсимликлар ғужлаб ўсади. Бундай ўсимликлар бўй чўзиб ўсгани учун ариқ ва зовур рошларида юриб бўлмайди. Агар ана шу дағал ўтларни ўриб, қуритиб, майдалаб чорвабоп озиқа ишлаб чиқариш кенг йўлга қўйилса, энг аввало ем-ҳашак нархининг арзонлашишига яхшигина ёрдам бўлиши аниқ.\nБугунги кунда айрим фуқаролар дағал ўтларни қўлбола усулда майдалаб, ун қилиб чиқариб, тўйимли омухта емга аралаштириб, қорамол боқишмоқда. Бу эса жуда яхши самара бермоқда. Агар улар қўллаётган усул технологияси миникомбайн тизимида такомиллаштирилиб, оммалашса, мавжуд муаммолар ўз-ўзидан бартараф қилина бошлайди. Бу борада ихтирочи-олимлар, механик-муҳандис ва тадбиркор-технологлар ҳамжиҳатликда жиддий бош қотирса, нур устига нур бўлар эди.


Канада бош вазири рафиқаси билан коронавирусга текширилганидан кейин уйдан туриб ишлашга ўтди - Daryo\n08:46, 13.03.2020 13147\nКанада бош вазири рафиқаси билан коронавирусга текширилганидан кейин уйдан туриб ишлашга ўтди\nКанада бош вазири Жастин Трюдо ва унинг рафиқаси Софи, аёлда ўткир респираторли касалликнинг енгил симптомлари кузатилганидан кейин ўз уйларида карантинда бўлишни маъқул кўрди. Бу ҳақда мамлакат администрациясига асосланиб «РБК» хабар қилган.\nCTV телеканали Трюдонинг рафиқасидан COVID-19 бўйича қон таҳлили олингани, лекин ҳали натижалар маълум қилинмаганини қайд этган.\nБош вазир маъмуриятининг баёнотида Трюдода касаллик аломатлари йўқлиги, бироқ хавфсизлик нуқтаи назаридан унинг ўзи уйдан туриб ишлашга ўтишни маъқул кўргани айтилади.\nGlobal News нашрининг ёзишича, Трюдо уйдан туриб телефон орқали музокаралар олиб боради ва дунё сиёсати етакчилари билан «виртуал учрашувлар» ҳам ўтказади. Бундан ташқари у коронавирусга бағишланган Канада ҳукуматининг махсус мажлисини ҳам масофадан туриб ўтказади. Трюдо 12—13 март кунлари ўтказиши режалаштирилган учрашувлар, жумладан, Канада провинцияларининг раҳбарлари билан тадбирлар бошқа муддатга қолдирилган.\nКанада жамоатчилик соғлиқни сақлаш агентлигининг расмий маълумотларига кўра, 12 март ҳолатига кўра, мамлакатда COVID-19 билан касалланиш бўйича 103 та ҳолат қайд этилган. Касалланганларнинг асосий қисми Онтарио ва Британия Колумбияси провинцияларида (мос равишда 42 та ва 39 та ҳолат) кузатилган.\nАктёр Том Хенкс ва унинг рафиқаси коронавирус инфекциясини юқтириб олди\nCOVID-19 коронавируси туфайли Нидерландия ва Чехияда футбол чемпионатлари тўхтатилган, Олимпиада машъаласининг ёқилиш тадбири 1984 йилдан бери илк бор мухлисларсиз ўтказилган. Канаданинг қўшниси АҚШ ҳукумати коронавирус сабаб Европадан келувчиларга вақтинча тақиқ қўйган.\n08:57, 13.11.2021 80021\n15:59, 29.11.2021 49919\n23:45 Бугун 10282\n23:11 Бугун 12759\n22:45 Бугун 6797\n21:41, 03.12.2021 81047


Навальнийнинг рафиқаси Москвадаги норозилик акциясида иштирок этгани учун жаримага тортилди\n24 май 2022, Тошкент вақти: 21:04\nЮлия Навальная суд биносига кириш олдида, Москва, 2021 йил 1 феврали\nМосква суди мухолифатчи Алексей Навальнийнинг хотини Юлияга 20 минг рубль миқдорида жарима солди. Унга рухсат этилмаган акцияда иштирок этганлик айби қўйилди.\nЮлия Навальная 31 январь куни Москвада бўлиб ўтган норозилик намойиши чоғида ушланган. Қўлга олинганидан сўнг у полиция идорасида 3 соатдан кўпроқ тутиб турилган, унга нисбатан маъмурий баённома тузилганидан кейин эса қўйиб юборилган.\nҲуқуқ фаолларига кўра, 31 январь куни Россия бўйлаб Навальний ҳимояси учун ўтказилган акцияларда жами 5 мингдан зиёд одам қўлга олинган. Бу Россияда намойишчилар тутиб кетилиши бўйича рекорд кўрсаткичдир.\nЮлия Навальная 23 январь кунги акцияда ҳам қўлга олинган, бироқ ўша пайтда унга нисбатан баённома тузилмаган эди. 27 январь куни Навальнийлар хонадонида тинтув ўтказилган.\nМухолифатчи Алексей Навальний шу йил 17 январь куни Берлиндан Москвага учиб келиши билан аэропортда қўлга олинган. Германияга у ўтган йил ёзида “Новичок” моддаси билан заҳарланиши ортидан олиб кетилган ва ўша ерда даволанганди.\nНавальний ўзига қарши уюштирилган суиқасдда Россия президенти Владимир Путин ва Федерал хавфсизлик хизматини (ФСБ) айблайди. Кремль бу айбловни рад этиб келмоқда.\nБугун, 2 февраль куни Жазони ўташ федерал хизмати талаби билан Навальнийнинг иши судда кўриб чиқилиши кутилмоқда.


ЎзА - Ўзбекистон мустақиллиги ҳақидаги ҳужжат остига қўл қўйган одам нега Мустақиллик байрамларига таклиф этилмаган?..(+видео)\n27.04.2019 22:35 Чоп этиш версияси\nЎзбекистон мустақиллиги ҳақидаги ҳужжат остига қўл қўйган одам нега Мустақиллик байрамларига таклиф этилмаган?..(+видео)\n“Гурунг” туркумидаги суҳбатимизнинг бугунги қаҳрамони – чорак аср давомида на эфирда, на матбуотда кўриниш берган. Сабабни эса унинг ўзидан ахтариш тўғри бўлмайди. Чунки бу – унинг қўлида эмасди. Тақдир унга шу йўлни, йиллар давомида сукут сақлашни раво кўрди. Агар айб саналса, унинг ягона “айб”и – бир вақтлар раҳбар лавозимида ишлагани, раҳбар бўлиб ҳам, унча-мунча эмас, балки Олий қонун чиқарувчи орган, яъни парламентимиз раиси бўлгани-ю, кейин эса ишдан кетгани эди...\nХуллас, бугунги суҳбатдошимиз – таниқли давлат ва жамоат арбоби Шавкат Йўлдошев.\n- Шавкат Муҳиддинович! Сиз – Ўзбекистон парламентининг собиқ Иттифоқ давридаги сўнгги, мустақиллик давридаги эса илк раҳбари эдингиз. Хитойликларнинг бир гапи борки, “Илоҳим, ўтиш даврида яшагин”, деган. Барча мураккабликлар айнан шу даврда яшаганлар чекига тушади. Бугун ўша даврларни эслаб, хотираларга чўмсангиз керак. Шунда хаёлингиздан нималар ўтади?\n- Ўйлаганим – чорак аср олдинги воқеаларни ҳозирги кун тарозисида баҳоласак, салгина хатоликка йўл қўйишимиз мумкин. Бевосита жангда қатнашган билан – четда туриб, жангни томоша қилишнинг фарқи катта. У даврлар, ростдан ҳам жуда қийин, оғир йиллар эди. Улкан Иттифоқ бир зумда қулаб кетди. Ўшанда одамларнинг ҳаёти билан бевосита боғлиқ бўлган, иқтисодий масалалар – ҳаммаси осилиб қолди. “Эртага нима бўлади, ҳаёт қандоқ кечади” деган саволга ҳеч ким жавоб бера олмасди. Ўзбекистон халқининг ҳаётини енгиллаштириш, маълум бир режага солиш учун янги қонунлар керак эди. Қолаверса, мустақил бўлиш учун ўзимизнинг рамзларимиз, энг асосийси, Конституциямиз керак эди. Ўша йиллари юртимизда 25 миллионга яқин аҳоли яшаган. Қўшни Республикалар – Қозоғистон, Қирғизистон, Туркманистон ва Тожикистон аҳолисининг ҳаммаси бир бўлиб, тахминан бизнинг аҳоли сонича келарди. Тасаввур қилинг, шунча одамни озиқ-овқат, кийим-кечак билан таъминлаш зарур. Алоқалар тамомила узилган. Мустақиллик арафасида аҳвол шундай эди. Иттифоқнинг қулаб кетиши маълум бўлиб қолувди...\n- Мустақиллик деяпсиз. Бир нарсага аниқлик киритиб кетишни хоҳлардим. Сиз раҳбарлик қилган парламент томонидан 1990 йил 20 июнда Мустақиллик декларацияси қабул қилинган. Орадан бир йил ўтиб, яъни 1991 йил августда эса Мустақиллик эълон қилиниб, у тўғрисидаги Қонун қабул қилинди. Биз амалда ўшандаёқ, яъни бир йил олдин Мустақилликни эълон қилиб бўлмагандикми?\n- Декларация дегани – қонуний ҳужжат эмас, бор-йўғи яхши ният. Иттифоқ мавжуд бўла туриб, ундан чиқиб кетаман, деган гапни гапиришга ўшанда эрта эди. Сиз айтган ҳужжат – бор-йўғи депутатларнинг яхши нияти бўлган. Унақа яхши ниятлар жуда кўп эди. Масалан, юртдошларимизнинг “истеъмол савати”ни икки-уч баравар кўтариш, деган. Аммо мундоқ ҳисоб-китоб қилсангиз, у нарсани шунчага кўпайтириш учун дейлик, чорва ва бошқа маҳсулотларни, ҳатто валютани ҳам икки бараварга кўпайтириш лозим эди... Аҳвол эса боя айтганимдек, маълум. Бир йилда мингдан ортиқ қонун қабул қилишнинг ҳам ўзи бўлмаган ўшанда...\n- Мустақиллик арафасидаги вазият ростдан ҳам барқарор бўлмагани маълум. Масалан, тарихга “Фарғона, Бўка воқеалари” дея кирган машъум ҳодисаларни биламиз. Адашмасам, Сиз Олий Кенгаш раҳбари бўлишдан олдин Фарғонада ҳам бир муддат раҳбарлик қилгансиз. Ўша ҳодисалар аслида нимадан келиб чиққан?\n- Асосий сабаби – ижтимоий-иқтисодий муаммолар эди. Пахта яккаҳокимлиги оқибатида ерлар жуда кучсизланиб, ҳосилдорлик тушиб кетди. Болаларни пахтага ҳайдардик, хасталиклар ниҳоят кўпайиб кетган, денг. Фарғонадаги нефть заводи оқавалари ер остига сингиб, ҳатто одамларнинг ичадиган сувигача муаммо бўлган. Вазият шундай равишда кетдики, Горбачевнинг “қайта қуриш”и ва сўз эркинлиги сабаб, одамлар ўз дардини эмин-эркин гапирадиган бўлиб қолди. Бу ҳолдан ўз йўриғида фойдаланган айримлар муаммоларни важ қилиб, оддий одамларни йўлдан уришга, “бир тўполон қилайлик” дея қайрашга шайланди. Бу тоифа ҳам икки турли эди. Биринчиси – ўз ичимиздан чиққанлари. Ҳатто биттаси (майли, исмини айтмайман, кейинчалик АҚШга кетган) тап тортмай “Қанчалик кўп қон тўкилса, бизнинг ишимизга шунча яхши” деган. Унга “Эсингни йиғ, кимнинг қони тўкилиши керак, ўз юртдошларимизнинг қоними? Шундан кейин сен амалга минмоқчимисан?” деганман. У одам аслида ҳам амалпараст бўлиб, “ҳақиқатпарварлик”ниқобини кийиб олган, мансаб тегмай, аламзадалик билан шунақа ишларнинг бошини тутиб юрарди.\nҚайраганларнинг иккинчи тоифаси – четдан келган эмиссарлар эди. Менимча, эҳтимол уларнинг бир учи ўша пайтдаги Москвада ўтирган “каттакон”ларга ҳам бориб тақалган. Чунки нима қилиб бўлмасин, бизнинг мустақилликка бўлган интилишларимизни бостиришлари зарур бўлган. Буни аниқ ишонч билан айтишимнинг боиси бор. Фарғонада раҳбарлик чоғимда ўша пайтдаги КГБнинг вилоятдаги раҳбарларидан бири олдимга кириб, “Шавкат Муҳиддинович, қўзғолоннинг иккита ташкилотчисини ушладик. Улар Ўзбекистонлик эмас, миллатиям бошқа. Қўлларида – тўполон кўтариладиган кўчаларнинг номи, санаси, ўзларининг ўша ерда бўлиш вақтларигача ёзилган қоғоз бор. Ашёвий далиллар билан қўлга тушди, терговни эртага бошламоқчимиз”, деб қолди. Мен эрталабки соат 8 да ўзим улар билан учрашишимни айтдим. Шунда нима бўлди, денг. Азонда, соат 4 ларда Москвадан алоҳида рейс билан самолёт келиб, марказда тергов қиламиз, деган важ билан ўша қўлга олинганларни олиб кетишибди. Чунки сир очилиб қолиши мумкин эди.\n- Демак, у ишлар атайлаб уюштирилган экан-да?..\n- Агар атайлаб уюштирмаганда, кўчада – уйларга ўт қўйиб келаётган оломондан олдин – камера, телевидение, мухбирлар бориб, уларни суратга олишга тап-тайёр бўлиб туриши мумкин эмасди...\n- Шавкат Муҳиддинович, энди Мустақиллик йилларидаги фаолиятингиз бўйича саволларга ўтсам. Битта тарихий ҳолат кўпчиликнинг эсидан чиқмайди. Айтишларича, Биринчи Президентимиз Ўзбекистон Олий Кенгашидаги сессияда мамлакатимизни мустақил, дея эълон қилаётганда депутатлар бир зум лол бўлиб, ҳатто қарсак чалишмаган экан. Шу ростми? Нима, ўшанда депутатлар ҳали бунга тайёр эмасмиди?..\n- Бу гапдаям қисман жон бор. Аммо бу билан депутатлар истиқлолга тайёр эмас эди, деб бўлмайди. Кутилмаганда бўлди. Президент мустақилликни эълон қилишидан олдин иккаламиз анча гаплашганмиз. Кейин парламент раёсатида ҳам бу масала қўйилган. Бу ерда раёсат аъзолари, яъни қўмита раислари эътиборсизлик қилишган чоғи. Янгиликни ҳамма депутатларга етказиш керак эди. Бошқа томондан эса, тўғри тушунинг, етмиш йил қонга сингиб кетган туйғуни бир зумда чиқариш қийин эди...\n- Ўзбекистоннинг янги тарихида, мустақиллик қўлга киритилгандан бир ой ўтиб-ўтмай, парламентдаги гуруҳлар ўртасида кураш кечган, давлат тўнтаришига тайёргарлик кўрилган, деган гап бор. Шундай воқеа бўлганми?\n- Бўлган. Парламентда тўполон кўтарганларнинг талаби – Президентни алмаштириш эди. У пайтда Президент ҳали умумхалқ асосда сайланмаган, парламентда сайланган Президентни алмаштириш учун Олий Кенгашнинг ваколати бор эди. Аммо ўша мухолиф гуруҳ жуда хунук, ғайриқонуний йўлни танлади. Гап шундаки, бирор масала умумий сессия муҳокамасига қўйилишидан олдин тегишли қўмита, ундан кейин эса раёсатда кўриб чиқилиши, унинг ҳуқуқий жиҳатдан Конституцияга нечоғли тўғри келиш-келмаслиги муҳокама этилиши лозим. Ундан кейингина ўша масала бўлажак сессия кун тартибига киритилиб, муҳокама этилиши зарур эди. Ҳануз эслайман, дабдурустдан бир гуруҳ минбарни эгаллаб, бақир-чақир қила бошлади ва Президентни алмаштиришни талаб қилди. Бу – на қонунга, на регламентга тўғри келган. Уларнинг талаби, истаги амалга ошмай қолди.\nМинг афсуски, ўшаларнинг ичида истиқболи порлоқ, мард, жонкуяр йигитлар ҳам бор эди. Ўша гуруҳ айнан шу кабиларни қалқон қилиб, олдинги сафга чиқариб қўйган. Улар кейинчалик жабр кўрди, таъқиб қилинди, қамалди. Масалан, Шуҳратжон Нусратов. Уларнинг тақдирига ҳали ҳануз ачинаман, афсус қиламан...\n- Сир бўлмааса, у гуруҳ кимни Президент қилиб сайламоқчи эди?\n- Шуни, очиғи, мен билмайман. Тайёргарликдан бехабар қолганман. Улар менинг позициямни билишарди, шу боис ўзаро ҳал қилиб, мендан сир тутишган.\n- 90-йиллар бошида ёш давлат ҳисобланган Ўзбекистонга ҳар тарафдан тош отилгани маълум. Улардан бири Сизнинг она шаҳрингиз –Наманган шаҳрида кечган машъум ҳодисалар. Сиз у кезларда Президент билан бирга эдингиз...\n- Бу гаплар, диний эркинлик деганлари совет даврида жуда чекланган, озодликка чиқиб, берилган имкониятни дабдурустдан ҳазм қила олмасликдан келиб чиққанди. Чалғитганлар кўп бўлди. Фарғонага, Наманганга четдан юборилган минглаб доллар пулларнинг ушлаб қолинган ҳолатлари ҳам кузатилди. Бунақа бемазагарчиликларнинг ҳаммаси аслида чаласаводликдан келиб чиқади. Ҳозир эсласам, жудаям қалтис, тарихни – бир ўзандан бошқасига буриб юбора оладиган даражадаги вазият эди.\nЎшанда Ислом Абдуғаниевич барибир тўғри иш қилди. Сал нотўғри ҳаракат бўлганда, воқеа тамоман тескари айланиб кетарди. Буни ҳатто, кейинчалик Андижонда кечган воқеалар ҳам кўрсатди: у Намангандаги воқеалардан неча йил ўтиб, жуда ёмон, хунук ҳолатда такрорланди...\n- Сиз Ўзбекистон сиёсий саҳнидан жуда барвақт кетгансиз. Умрингиз узоқ бўлсин-у, адашмасам, ҳали саксонга кирганингиз йўқ. Лекин сиёсатдан кетганингизга чорак асрдан ошди. Бермоқчи бўлган саволим – нега ишдан кетгансиз?\n- Ўзим кетганман. Кўп одам, ҳатто яқинларим ҳам, қандай қилиб шу даражадаги лавозимдан ўз ҳоҳишига кўра кетиши мумкин, дея, ишонмайди. Лекин бу рост. Саломатлигим важидан, ўзим ариза бериб кетганман. 33 ёшимда инфарк бўлиб, икки ой реанимацияда ётганимдан сўнг, Худо жонимни қайтариб берган. Асорати билинарди. Ахир тасаввур қилинг – ўша сиз айтган “ўтиш даври”да кун бўйи, кечки соат 10-11 гача ишлайсиз. Кечаси уйга бориб, дам олиш ўрнига бир қулоч қонун лойиҳалари ва турли ҳужжатларни тонггача кўриб чиқасиз, эртасига яна сессия давом этиши керак. Хуллас, шу тахлит, ўзим ишдан кетганман...\nТаскин шуки, Ўзбекистондек давлатнинг мустақил бўлиши ҳақидаги ҳужжатга имзо чекиш менинг пешонамда бор экан, Оллоҳ менга шуни насиб қилган экан. Бу – менга ҳаётнинг берган мукофоти, шараф. Тарихни юз йилдаям, минг йилдаям ҳеч ким ўзгартира олмайди: Конституция, қонунлар ўзгариши мумкин. Аммо “Ўзбекистон мустақил бўлди” деган ҳужжатни ҳеч ким ўзгартира олмайди.\n- Бугун нималардан афсус ва армон қиласиз? Ва аксинча, нималардан кўнглингиз тўлади?\n- Саломатлигим сабабли сиёсатдан сал вақтлироқ кетганимга афсус қиламан. Яна бир гапни айтай. Мустақилликнинг 1 йиллик байрамида қатнашганман, Президент билан ёнма-ён ўтирганмиз. Аммо ишдан кетганимдан сўнг, пастдагилар “бирор гап бўлди шекилли” деб ўйлашганми, бирор марта бўлсин, мени байрамларга чақиришмаган. Энди буни қаранг-ки, “Ўзбекистон мустақиллиги ҳақидаги ҳужжатга имзо қўйган одамни нега Мустақиллик байрамларига таклиф қилишмайди”, дея ҳайрон бўласан. Бу ҳаётнинг паст-у баланди кўп экан-да...\nМен Ден Сяопинни кўп эслайман. Аслида Хитойни Хитой қилган айнан унинг ислоҳотлари. Маданий инқилоб даврида у одам Мао Цзедун томонидан – олисга, деҳқончилик қилиш учун сургун қилинган. Шунга қарамасдан, замон ўзгариб, Ден Сяопинь ҳокимият тепасига келгач, оламдан ўтган, ўзидан олдинги салафи Мао Цзедун ҳақида “Унинг 70 фоиз иши – адолатли, 30 фоизи эса хато эди” дея, адолатли хулоса берган. То ҳануз Хитойдаги Мао Дзедун ҳақидаги қарашлар ўзгармади. Яъни унинг яхшиликлари – қилган хатолари посангисини босиб кетади, деган қараш устувор.\nУмуман олганда, бугун зўр ўзгаришлар бўлмоқда, Ўзбекистоннинг ажойиб келажагига замин яратилмоқда. Ҳаммамиз Президент Ш.Мирзиёевга елкадош бўлиб, кўмак беришимиз лозим!..\nСуҳбатдош – Комилжон Шамсиддинов\n“Гурунг” туркумидаги бу галги лойиҳамиз “SEVIMLI” телеканали билан ҳамкорликда тақдим этилди. Шу туркумдаги суҳбатларимиз давом этади. Сайтимизни кузатиб боринг.