«Бир одам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келиб: «Ҳалок бўлдим, эй Аллоҳнинг Расули!» деди. «Сени нима ҳалок қилди?» дедилар. «Рамазонда хотинимнинг устига чиқдим», деди. «Қул озод қилишга нарса топа оласанми?» дедилар. «Йўқ», деди. «Икки ой кетма-кет рўза тута оласанми?» дедилар. «Йўқ», деди. «Олтмиш мискинга таом беришга нарса топа оласанми?» дедилар. «Йўқ», деди. Сўнгра кутиб ўтирди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга бир занбил хурмо келтирилди. У зот (ҳалиги одамга): «Мана буни садақа қилиб юбор», дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, биздан кўра фақирроққами? Аллоҳга қасамки, унинг (Мадинанинг) икки чети орасида биздан кўра муҳтожроқ аҳли байт йўқ», деди. Шунда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам кулдилар, ҳатто тишларининг оқи кўриниб кетди. Сўнгра: «Бор! Уни аҳлингга таом қилиб бер», дедилар» (Имом Бухорий, Муслим, Абу Довуд, Термизий, Насоий ривоят қилишган).\n1. Рўзадор жинсий яқинлик қилса, рўзасининг очилиши.\n2. Рўзасини бузган рўзадор каффорат бериши вожиблиги.\n3. Энг аввалги каффорат қул озод қилиш экани.\nБу Исломда қулдорликка қарши курашнинг кўринишларидан бири. Мусулмон кишининг гуноҳини ювишга қул озод қилишнинг шарт қилиб қўйилиши шуни кўрсатмаса, нимани кўрсатар эди! Фақат гуноҳкор қул озод қилишга қодир бўлмасагина, унга қарши бошқа чоралар кўрила бошлайди.\n4. Каффорат бериш вожиб бўлган одам қул озод қилишга қодир бўлмаса, кетма-кет, орасини узмай олтмиш кун рўза тутиши лозим. Рамазон рўзасини тутиш даврида сабрсизлик қилгани сабабли, сабрли бўлишга тузукроқ одатланиб олиши учун.\nАлбатта, олтмиш кун кетма-кет рўза тутиш осон эмас. Албатта, бунга қодир бўлиши мумкин кишиларга бошқа чора ҳам йўқ. Лекин ушбу биз ўрганаётган қиссанинг қаҳрамони, аъробийлардан бўлмиш Салама ибн Сахр розияллоҳу анҳу олтмиш кун кетма-кет рўза тутишга қодир эмас эдилар. Бошқа бир ривоятда келишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унга: «Икки ой кетма-кет рўза тута оласанми?» деганларида, «Рўзани деб шу ҳолга тушиб турибман-ку!» деган.\n5. Рамазонда жинсий алоқа қилиб, рўзасини очиб юборган одам икки ой кетма-кет рўза тутишга қодир бўлмаса, олтмиш мискинга таом беради. Ҳар бир мискинга бир мудд (1 мудд – 1843 грамм) миқдорида таом беради. Бу эса, ўз навбатида гуноҳкор кишининг гуноҳини ювишга имкон яратиб бериш билан бирга мискинларга яхшилик қилиш йўли ҳамдир. Ислом дини мискин-фақирларга моддий ёрдам кўрсатиш учун ҳар бир қулай имкониятни тўлиқ ишга солган.\nҲадиснинг охирида Салама ибн Сахр розияллоҳу анҳунинг аъробийларга хос соддалик ва очиқликларининг гувоҳи бўламиз. У киши Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўзларига ҳадя қилиб келтирилган хурмо қобиғидан тўқилган замбилдаги олтмиш мискинга етадиган, олтмиш мудд миқдоридаги хурмони олтмиш мискинга бериш ҳақидаги гапларини эшитиши билан Мадинада ўзиникидан кўра мискинроқ оила йўқлигини эслатади. Бу, ўзим еб қўйсам бўлавермайдими, дегани эди. Шундай ҳам бўлди. Лекин буни рўзасини бузгани учун мукофот маъносида тушунмаслик керак. Бу Салама ибн Сахр розияллоҳу анҳунинг ўзига хос, бошқаларга мумкин эмас. Қолаверса, ҳозирча ўзинг еб тур, кейин топганингда каффоратни берасан, деган маъно ҳам бор. Жумҳур уламолар жинсий алоқада қатнашгани учун аёл киши ҳам каффорат беради, деганлар.\nГарчи, воқеликдаги ушбу мисолда иш бир оз енгилроқ бўлиб кўринса ҳам, аслида иш ўта оғирдир. Рамазон рўзасининг бир кунини узрсиз ўтказиб юбориш улкан гуноҳдир. Унинг ўрнини тўлдириш жуда ҳам мушкулдир. Ушбу ҳадисда зикр қилинаётган каффоратлар бир кун тутилмай қолган, хато туфайли очилган рўзанинг каффоратидир. Агар ўша миқдор икки ёки уч кунга ўтса, бир ой ёки бир умрга ўтса, нима бўлишини бир ўйлаб кўриш керак.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам, узрсиз бир кун рўза тутмаган одам умр бўйи рўза тутиб ўтса ҳам ўша куннинг ўрнини тўлғиза олмайди, деганлар. Яна бошқа бир ҳадисда бир кун рўза тутмаган одам қирқ йил жаннатнинг исини ҳам ҳидлай олмайди, деганлар. Шунинг учун Аллоҳ етказганига шукр қилиб, рўзани канда қилмай тутиш керак.\n“Ҳадис ва Ҳаёт”нинг 9-жилдидан\nҲозир сайтимизда 113 та меҳмон бор, сайт аъзолари эса йўқ


Доллар курси мустаҳкамланиши ортидан Brent туридаги нефть нархи арзонлашди\nАҚШ долларининг мустаҳкамланаши ҳамда Венесуэла нефть бозоридаги нохуш тахминлар доирасида 23 ноябрь, душанба куни нефть нархида тушиш давом этаётгани қайд этилди. Бу ҳақда Bloomberg агентлиги хабар берган.\nBrent туридаги нефть нархи душанба кунги савдолар давомида 0,66 долларга (1,48 фоиз) камайиб, бир баррели 44 долларни ташкил этган.\nWTI туридаги нефть нархи эса, Нью-Йорк товар биржаси (NYMEX) савдоларига кўра, 1,05 долларга (2,51 фоиз) камайган ва бир баррели 40,85 долларни ташкил этган.\nВенесуэла нефть вазири Эулохио дел Пино келгусида бир баррел нефть нархи қарийб 25 долларга тушиши ҳақида фикр билдириб, бундай вазиятда ОПЕКка аъзо давлатлар зарур чораларни кўриши лозимлигини таъкидлаган.\nВазир ОПЕКка аъзо давлатларга мурожаат қилиб, нефть нархини бир баррел учун 88 долларга кўтариш чораларни кўришни таклиф этган.\nУнинг сўзларига кўра, Саудия Арабистони ва Қатар таклифни кўриб чиқмоқда.\nОПЕКнинг навбатдаги йиғилиши 4 декабрда ўтиши режалаштирилган. Тешкилот дунё нефть бозорига етказиб берилувчи 40 фоиз нефть назоратини амалга оширади.


ОҚ БОШЛИ ҚУМОЙ\n2(VU:D): Заиф, қисқариб бораётган, ўтроқ, мозаик тарқалган номинал кенжа тур. ТМХИ Қизил рўйхатига киритилган [LC].\nFарбий Тянь-Шань, Fарбий Помир-Олой, Қизилқум чўлидаги қолдиқ тоғлар (уялаш); кўчиб юриши – деярли барча жойларда. Ўзбекистондан ташқарида: Жанубий Европа, Шимолий Африка, Fарбий, Ўрта ва Марказий Осиё. Ҳиндистон ва Ғарбий Покистонда – бошқа кенжа тури.\nТоғ этаклари ва ўрта (д.с.б. 700-2500 метр) қисмлари (уялаш); тоғ ва текисликлар, жумладан, ҳайдаладиган ерлар (кўчиш).\n1980-йилларда тахминан 140 жуфти қайд этилган (Нурота тоғида – 45-70; Оқтов – 6-8, Туркистон – 20, Чотқол – 7, Ҳисор – 29 жуфти ва 40-58 та зоти); жами полопонлари билан – бир неча юзтагача. Сўнгги йилларда Оҳангарон сув омборида 30 тагача, Обжазсойда (Қурама тоғи) – 46 та, Деҳқонободда – 70 та, Танги қишлоғида (Кўҳитанг) – 27 тадан иборат галаси учраган. Сурхон давлат қўриқхонасида мазкур турнинг умумий сони 2015 йилда 55-60 тани ташкил этган. Марказий Осиё популяциясининг сони барқарор. Дунёдаги популяцияси 500 мингдан 1 миллионтагача экани тахмин қилинади.\nТик қояларда гуруҳ ёки колония (2-20 жуфт) бўлиб уялайди. Февральмартда 1 та тухум қўяди ва 53 кун босиб ётади. Полопонлари августдан уча бошлайди. Номунтазам кўчиб туради. Туёқлилар ўлаксаси билан озиқланади.\nЁввойи туёқлилар сонининг камайиб кетиши, браконьерлик.\nДунё ҳайвонот боғларида кўпайтирилади.\nОвлаш тақиқланган. Тоғ қўриқхоналари ва миллий табиат боғларида муҳофаза остига олинган. СИТЕС нинг II Иловасига киритилган.


Иброҳим Эшон хавфсиз сўфийлар қаторига ўтди\nГувоҳларнинг айтишича¸ Иброҳим Эшонни сўнгги йўлга кузатиш учун унинг ўн минглаб мурид ва мухлислари келган.\n24 август куни Иброҳим Эшон вафот этди, шу куни унинг дафн маросими бўлиб ўтди.Пири билан видолашишга келган муридлар у яшаб ўтган Фарғона вилояти, Бувайда туманининг Оққўрғон қишлоғига сиғмади.\nИброҳим Эшон билан видолашишга қанча одам келгани тўғрисида тасаввурга эга бўлиш учун Оққўрғон қишлоғига вертолётдан қараш керак эди, дейди фарғоналиклардан бири.\n- Тўрт километр узоқликда машинамни қўйиб бордим. Мендан кейин ҳам бир соат дафн маросимига қатнашганларнинг кети узилмаган эди¸ дейди фарғоналиклардан бири.\nЕтмишдан ошган эшоннинг муридларидан бири эса, мана бундай деди.\n- Биз учун катта мусибат бўлди. Ўзбекистонда битта турган улуғ зот эдилар. Ўзбекистонда бунақа одам чиқмаса керак. У кишининг йўлини олиб борадиган энди чиқмаса керак. Кечаги маросимда 20 мингдан ортиқ одам бор эди¸ дейди эшоннинг муридларидан бири.\nМарказий Осиёдаги таниқли Ислом арбобларидан бири, қирғизистонлик Содиқжон қори Камолиддин Иброҳим Эшон ҳақида фикр билдирар экан, мана бундай деди:\n- Ўрта Осиë минтақасида десак¸ катталик қилади¸ Фарғона водийсида дейлик. Фағона водийсида¸ Қўқон атрофларида анчагина таъсирга эга бўлган¸ муридлари ва мухлислари анча кўп бўлган эшонлардан битталари Иброҳимжон Эшон эди. Бошқаларининг ичида кўпроқ бу одам танилган¸ атрофида эргашган одамлари кўп¸ мухлислари¸ муридлари кўп одам эди. Ҳар ҳолда Иброҳимжон Эшоннинг атрофга машҳур бўлиб кетганлигининг сабаби¸ одамларни кўпроқ илмга даъват қилиб¸ шунинг орқасидан тариқатга даъват қилиб юрган эди. Ҳеч бир сиëсат деган нарсага аралашмас эди¸ дейди Содиқжон қори Камолиддин.\nГап марҳум Иброҳим Эшон устида борар экан, Нақшбандия тариқати тўғрисида ҳам гапиришга тўғри келадики, биз бу ишни ҳозир қилмоқчи эмасмиз: тингловчимизнинг бу ҳақда тасаввури бор, деб умид қиламиз.\nЛекин расмий Тошкентнинг бу тариқатга муносабати тўғрисида айтишимиз лозимки, у бугунги иштибоҳларимизни пайдо қилган икки ҳодисанинг биридир.\n“Бухоронома” газетаси сайтида 2007 йил, 26 декабр санаси билан филология фанлари доктори Нажмиддин Комиловнинг “Маърифий тариқат илдизи” сарлавҳаси остидаги мақоласи турибди.\nУнда мана бу гаплар бор:\n1993 йилда Баҳоуддин Нақшбанд ҳазратларининг 675 йиллиги жаҳон миқёсида нишонланди.\nПрезидентимиз шахсан ўзлари Нақшбанд қадамжоларини обод қилиш ишларини кўздан кечириш учун Бухорога уч марта ташриф буюрдилар.\nИслом Каримов ўз нутқларидан бирида қайд қилганидек, “Бу буюк зот... маърифат йўлида одамларнинг қалбига чуқур кириб бориш орқали уларда эзгу интилишлар, орзу-умидлар уйғотиш мумкинлигини исботлаб берди”, деб ёзган экан Нажмиддин Комилов.\n2004 йили эса, Ўзбекистонда ҳукумат қарорига биноан Нақшбандия тариқатининг йирик намоёндаси Хожа Аҳрор Валий таваллудининг 600 йиллиги кенг нишонланди.\nШуниси қизиқки, орадан кўп ўтмай, Нақшбандия тариқатининг пешволари ҳамда уларнинг муридлари таъқиб қилина бошланди.\n2007нинг февралида фарғоналик етти диндор Баҳоуддин Нақшбандий мақбарасига зиёратга борган ва Бухоро милицияси ходимлари уларни диний либоси учун тўхтатган¸ беш нафарини уч кун ҳибсда сақлаган ва ҳибс вақтида соқолларини қириб ташлаган эди.\nБулар муридларга қарши таъқиб бўлса, кўп ўтмай эшонларнинг ўзларига ҳам таъқиб бошланди.\n“Халқ сўзи” газетасининг 2009 йил, 22 май сонида тарих фанлари доктори Убайдулла Уватовнинг эшонларга, хусусан Иброҳим Эшонга қарши мақоласи босилди.\nМақола мазмунини унинг сарлавҳаси очиқ-ойдин ифодалаб турибди: “Бидъатга йўллайдиган “ибодат”.\nМазкур мақоладан Иброҳим Эшон муридларининг ҳам хабари бор экан:\n- Убайдулла Уватов ҳар хил нотўғри нарсаларни ëзиб чиққан экан. У кишини судга беришган¸ деб эшитган эдим¸ дейди Иброҳим Эшон муридларидан бири.\nПрофессор Уватовни бугун на Тошкентдан ва на сафар қилгани Самарқанддан топа олдик.\nҲар ҳолда профессорни топиш муҳим эмас эди.\nМуҳими бир нарсани тушуниш: нима учун Тошкент бир томондан Нақшбандия тариқати асосчиларини кўкларга кўтарадию¸ иккинчи томондан бу тариқатнинг тирик вакилларини таъқиб қилади?\nЎзбекистонлик сиёсатшунос Камолиддин Раббимовнинг фикри:\n- Биласизми¸ мана шундай ҳолат нафақат Нақшбандия тариқатига¸ балки жамият ва давлат ҳаëтининг барча соҳаларига тадбиқ қилиш мумкин. Мана эътибор берадиган бўлсак¸ Ўзбекистонда тарихда ўтган дин уламоларининг қабристонлари¸ мадрасаларини жуда ҳам ҳашаматли бир ҳолатда таъмирдан чиқарган¸ уларни қайтадан қурган. Иккинчи томондан имомлар кўтарган қадриятларни ушлаб туриш¸ уларни имкон қадар пасайтириш давлатнинг стратегик линияси¸ яъни давлатнинг устувор вазифаси сифатида бугунги кунда белгиланган¸ дейди Камолиддин Раббимов.\nИсмини айтмаслигимизни шарт қилиб қўйган диний адабиётлар муҳаррирининг фикри:\n- Аслида шу вақтгача сўфийлик подшоларга итоат қилиш¸ подшоларнинг айтганини қилишга тарғиб қилиб келган. Каримовнинг сиëсати ҳамма нарсадан чўчийверади. Ҳадиги чўпдан дегандек ҳамма нарсадан чўчийверади. Битта одам¸ қайси соҳада бўлишидан қатъий назар¸ сал машҳурроқ бўладиган бўлса¸ шунинг орқасидан тўртта одам эргашиши мумкин бўладиган бўлса¸ ўша одамни йўқ қилишга ҳаракат қилаверади¸ дейди диний адабиётлар муҳаррири.\nИброҳим Эшон 24 августдан бошлаб мутлақо хавфсиз сўфийлар қаторига ўтди.


4 ёшидан пианино чала бошлаган, Бритни Спирсга қўшиқлар ёзиб берган Леди Гага: у нега ўтган асрда туғилмаганидан афсусланади? - 6 Апреля 2022 - BEPUL MP3 KO'CHIRISH, VIDEO KLIP, FOTO SURATLAR, YANGI\nПонедельник, 2022-05-16, 4:06 PM\nГлавная / Bosh sahifa » 2022 » Апрель » 6 » 4 ёшидан пианино чала бошлаган, Бритни Спирсга қўшиқлар ёзиб берган Леди Гага: у нега ўтган асрда туғилмаганидан афсусланади?\nВундеркинд — ўзи ўқиб ўрганган\nЛеди Гага номи билан танилган Стефани Жоан Анжелина Германотта 1986 йилда Нью-Йоркда италиялик оилада туғилган. Унинг отаси ҳаваскор сифатида кўплаб гуруҳларда қўшиқ куйлаган, шоу-бизнес билан шуғулланган. Шунинг учун ҳам мусиқа бўлажак хонанданинг қонида бор. Тўрт ёшида у Майкл Жексон, Элтон Жон, Фредди Меркури ва бошқа рок юлдузларининг қўшиқларини пианинода чалган. Гарчи ўша вақтда замонавий медиа тизимлари бўлмаса ҳам, у ўз чиқишларини оддий магнитофонга ёзган. Шу тарзда саҳна ҳаракатларини машқ қилиб борган.\nЎн бир ёшида у Нью-Йорк консерваториясининг ўзига хос бўлими бўлган Жулярд мактабига ўқишга кирди. Бироқ у хусусий католик мактабига борди, жазз гуруҳида куйлади ва театр курсида ўқиди. Аммо бошқа машҳурлар сингари унинг ҳам синфдошлари ёқтирмасди, кўпинча уни очиқчасига масхара қилишар ва мусиқага бўлган иштиёқини тушунишмасди. Бўлажак Леди Гага бунга ҳеч қандай муносабат билдирмаган, чунки у ўзининг севимли иши билан банд бўлган. Айтганча, унинг синфдошларидан бири Перис Ҳилтон бўлиб, улар ҳали ҳам бир-бири билан мулоқот қилмайди. Аммо ўқитувчилари унинг ақлини, тезда англаш қобилиятини қадрлашди. Ушбу қобилиятлари туфайли у Нью-Йорк университети санъат мактаби имтиҳонларидан ўтишга муваффақ бўлди.\nЛеди Гага 17 ёшдан бошлаб Гарлем клубларида турли гуруҳлар таркибида чиқиш қилган. Атиги бир ярим метр баландликдаги Стефани калта юбкалар, очиқ блузкалар, баланд пошнали туфлиларни яхши кўрарди. У мактабда атиги икки йил ўқиди ва яккахон карьерасини бошлаш учун ўқишни тарк этди. Айтиш жоизки, ота-онаси уни уй-жой билан таъминлаган ва йил давомида пул беришга ваъда берган. Бу билан агар у муваффақиятга эриша олмаса, ўқишга қайтиши керак эди. Шундай қилиб Стефани санъат мактабини тугата олмади, яъни карьерасини муваффақиятли қуришга эришди.\nЛеди Гага образини излаб\nБўлажак юлдуз ўз услубини излай бошлади. Клубларда уни жуда театрлаштирилган, театрларда эса эстрадага мос, деб айтишган. Бу орада у раққоса, официант бўлиб ишлади ва ўзининг қиёфасини топишга ҳаракат қилди. Дэвид Боуи, Майкл Жексон, Queen гуруҳининг ижодини ўрганиб чиқиб, ҳамма нарсадан фарқ қиладиган ўзига хос синтез яратди. У хонанда Леди Старлайт билан ҳам дўстлашди ва натижада Леди Гага дунёга келди. Бу ном машҳур «Queen» «Радио Гага» қўшиғи шарафига танланган. 2006 йилда у продюсер Роб Фусари билан учрашди ва овоз ёзиш студиялари билан шартнома имзолади. У Ферги, «Пуссикет Долз», Бритни Спирс учун қўшиқлар ёзади. Айтганча, у ҳали ҳам Бритнини поп маликаси деб билади.\nУмуман сояда қолиб кетишни ёқтирмайдиган Стефани ўзининг биринчи «The Fame» альбомини ёзишга киришди. У 2008 йилда чиқди ва дарҳол «Гремми» мукофотига сазовор бўлди. Леди Гага «Янги Мадонна» ва «Юклаб олинган қўшиқлар маликаси» каби юқори мақтовларга сазовор бўлди. 2010 йилда «Just Dance» альбоми чиқди, у ҳам бир зумда машҳур бўлди.\nКейинги «The Fame Monster» альбоми уни ниҳоят мусиқий чўққига олиб чиқди, у АҚШ ва Британиядаги деярли барча мусиқа мукофотларини олди. Унинг клиплари YouTube’да биринчи бўлиб миллиард маротаба кўрилди ва Гиннеснинг рекордлар китобига кирди.\nЛеди Гаганинг сўзларига кўра, у ўтган асрнинг 60 йилларида, Жон Леннон билан бир вақтда туғилмаганидан афсусланади. У яна камида 30 йил шоу-бизнесда бўлишни кутаётганини ҳам айтиб ўтган. Бунга ишониш мумкин. Ахир у доимий равишда ўзининг ижод доирасини кенгайтириб келмоқда. 2021 йили у ўзининг смайликлар тўпламини тақдим этди, шу билан бирга, у бир нечта фильмлар ва телекўрсатувларда иштирок этган. 2022 йил чиққан «Юлдуз туғилди» мюзикли Леди Гагани самимий ва етук ижодкор сифатида кўрсатди. Муваффақиятга эришиш учун шоу-бизнес оламидаги ҳар қандай қоидаларга бўйсунилса-да, қалбан оққуш каби қолиш керак. Эҳтимол, бу нарса хонанда намоён қилган характерининг моҳиятида мавжуддир.\nКатегория: SHOU BIZNES YANGILIKLARI / ШОУ БИЗНЕС ЯНГИЛИКЛАРИ | Просмотров: 113 | Добавил: #ahborot, #Yangiliklar, #newsuz, #новости, #habarlar, #uznews, #Yangilik, #news, #xabarlar | Рейтинг: 0.0/0


Орзижон билан Қамбаржон | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек халқ оғзаки ижодиЎзбек халқ эртаклариОрзижон билан Қамбаржон\nБир замонда бир подшоҳ ўтган эди. Унинг Қамбаржон деган ўғли бор эди. Қамбаржон бир куни тушида Канъон подшоҳининг қизи Орзижонни кўриб, у билан ширин суҳбатлар қурди. Ҳар иккиси бир-бирини яхши кўриб, ишқ-муҳаббат изҳор қилишди. Қамбаржон уйқудан уйғонса, кўрганлари туш эди. Аммо Орзижоннинг ишқи унинг юрагидан чуқур ўрин олди. Усиз туришга сабр-тоқат қила олмади. Қандай қилиб бўлса ҳам Орзижоннинг васлига етишиш учун аҳд қилиб, отасидан рухсат сўради. Подшоҳ ўғлининг ишқ савдосига тушганини билди, йўлдан қайтаришнинг иложини топмай, унга ўн саккиз минг аскар қўшиб берди.\nҚамбаржон ўн саккиз минг аскарни эргаштириб, “Орзижон ёримнинг, танамдаги жонимнинг Канъон деган шаҳри қайдасан?” деб йўлга равона бўлди. Йўл юрди, йўл юрса ҳам мўл юрди. Ниҳоят Канъон шаҳрига етиб бориб, чодир-чаманини қуриб ёта берди.\nКанъон шаҳрининг подшоҳига: “Шаҳарни аллақандай аскарлар келиб ўраб олди!” деган хабар етди. Подшоҳ элчи чиқарди ва элчига:\n— Бориб билинглар-чи. Бу келган аскар ўткинчи аскармикин, ё бизга ёв бўлиб келганмикин? — деди.\nЭлчи шаҳар дарвозасидан чиқиб, аскарни оралаб: “Сизларнинг катталарингиз қаерда?” деб сўроқлаб, Қамбаржоннинг чодирига борди. Отдан тушиб, шаҳзодага таъзим қилиб, подшоҳнинг номасини топширди. Қамбаржон номани олиб ўқиб кўрса, Канъон подшоҳи: “Бу келган аскар ўткинчи аскарми, ё бизга қарши душман бўлиб келган аскарми?” деб ёзибди. Қамбаржон хатга жавоб ёзиб, элчига топшириб айтди:\n— Сен элчи экансан. Элчига ўлим йўқ! Мен Канъон подшоҳининг қизи Орзижонни тушимда кўриб, унга ғойибона ошиқи беқарор бўлиб, ўн саккиз минг аскар билан келганман. Подшоҳингга айтгин, яхшилик билан қизини берса, берсин! Яхшилик билан бермаса, майдонга чиқсин! Ким хўроз, ким макиён, билишайлик, — деди.\nЭлчи қўл қовуштириб:\n— Хўп, сизнинг гапингизни подшоҳимга етказаман! — деб қайтиб кетди. Элчи бориб, Орзижоннинг отасига Қамбаржоннинг хатини топшириб, айтди:\n— Эй, подшоҳи олам! Бу келган аскарлар қизингиз Орзижоннинг ишқида келган экан. Буларнинг шаҳзодаси Орзижонга ғойибона ошиқ бўлиб келибди: “Подшоҳингга бориб айтгин! Қизини яхшилик билан берса берсин, яхшилик билан бермаса, майдонга чиқсин!” деб айтди, — деди.\nПодшоҳ элчидан бу хабарни эшитиб, ўрнидан туриб кетиб:\n— Дод! Фарёд! Бормисан, менинг тузимни еганлар, суҳбатимда ўтирганлар! Бегона бир шаҳзода қўшин тортиб келиб, зўрлик билан менинг қизимни тортиб олиб кета берадими? Бу менга қандай ор, қандай номус! Одам йўқмики, чиқиб шу ёвни қайтарса, ўша кишига бир қошиқ сув билан қизим Орзижонни никоҳ қилиб берсам! —деди. Аммо ҳеч кимдан садо чиқмади. Подшоҳнинг яхши отини минганлар, яхши тўнини кийганлар, яхши ошини еганларнинг ҳаммаси ғинг демасдан, бошларини ерга солиб ўтира берди. Ўша шаҳарда бир жодугар кампир бор эди. Шу жодугар чиқиб айтди:\n— Тақсир! Мен чиқиб шу душманни қайтарсам, қизингизни ўғлим Аршинбойга берасизми? — деди. Подшоҳ:\n— Ҳе, бормисан! Тез қайтар! Қизимни ўғлингга, албатта, бераман! — деди. Шунда жодугар кампир:\n— Бўлмаса, қизингизни ўғлимга беришликка тилхат ёзиб, муҳрингизни босиб беринг! — деди. Подшоҳ вазирга буюриб, тилхатни ёздириб, муҳрини уриб берди. Шунда кампир подшоҳга айтди:\n— Энди иш битди. Орзижоннинг қирқта канизи, қирқта энагасини менинг ихтиёримга берасиз. Шуларнинг ҳаммасига қора либос кийдириб, белларига қора белбоғ боғлатиб, қўлларига қора рўмол берасиз! — деди.\nПодшоҳ айёр кампирнинг айтганларини қилдириб берди. Айёр кампир канизак ва энагаларга:\n— Йигирматанг бу ёнимга ўтасан, йигирматанг бу ёнимга ўтасан, қолганинг орқамдан эргашасан! Сизлар “Вой, хожам!” деб йиғлайсизлар, мен: “Вой, Орзижон қизим!” деб йиғлайман. Шу аҳволда дарвозадан чиқиб, келган аскарлар ўртасидан йиғлаб ўтиб кетамиз!” — деди. Булар айёр кампир айтгандай қилиб, бор овозлари билан ҳўнграб, бақириб йиғлаб, аскарнинг орасидан ўтиб кетаётганда, шаҳзода буларнинг йиғи-сини эшитиб, ўрнидан сакраб туриб, вазирига айтди:\n— Бу нима ҳодиса? Орзижон ўлибди-да! Биз унинг азасига келган эканмиз-да?! — деди. Шунда Қамбаржон шотирларини чақириб:\n— Тезда отимнинг айилларини қаттиқ тортиб олиб келинглар! Мен қабристонга бориб, Орзижоннинг ўлган-ўлмаганлигини билиб келаман! — деди. Шотирлар дарров отни тайёрлаб олиб келишди. Қамбаржон отга минди. От ўйнатиб, қабристонга етиб борди. Борса, ҳалиги қора кийган хотин-қизларнинг ҳаммаси қабристонни қучоқлашиб йиғлаб ётибди. Шунда Қамбаржон кампирга айтди:\n— Ҳой кампир! Кимингиз ўлган?\n— Канъон подшоҳининг қизи Орзижон бош оғриғи касалига гирифтор бўлиб, уч кеча-ю уч кундуз қаттиқ дард тортиб, ўлиб қолди. Шунга аза тутиб, уч кундан бери келиб йиғлаб кетяпмиз, — деди.\nБу гапни эшитгач, шаҳзоданинг тарвузи қўлтиғидан тушиб, аскарларининг олдига хомуш ҳолда етиб борди. Аскарларини тўплади ва уларга айтди:\n— Орзижон ўлган экан! Энди иш тугабди. Сизларга жавоб. Ҳаммаларингиз қайтиб кетаверинглар! Мен қоламан. Жаҳонгашта бўлиб, оламни кезаман. Қачон Орзижонга ўхшаган ёр топаман, ундан кейин ота юртига қайтиб бораман! — деб, келган аскарларни орқасига қайтариб юборди.\nЎзи эса шаҳзодалик либосларини ташлаб, бир қаландарга бир дона дур бериб, унинг жандасини олиб кийди-да, қаландар тахлитига кириб, бир гўлаҳга бориб, Орзижоннинг ишқида оҳ тортиб, кул титиб етти йил ётди.\nҚамбаржоннинг аскарлари қайтиб кетгандан кейин жодугар кампир Аршинбой ўғлини подшоҳга олиб келиб:\n— Мана куёвингиз! Энди қизингизни бунга никоҳлаб беринг! — деди.\nКунларнинг бирида Орзижон ҳам туш кўриб, тушида Қамбаржон билан ўзининг авғон боғида гуллар орасида сайр қилган эди. Шундан бери унинг ишқида оҳ уриб, кўкрагини захга бериб: “Мен касалман!” деб ётиб олган эди. Канизаклари унинг тепасидан кетмай, елпиб, уқалаб турар эди. Қизининг касаллиги сабабли отаси уни эрга бера олмас эди. Шундай қилиб Орзижон ҳам Қамбаржоннинг ишқи ўтида етти йил куйди. Қамбаржон:\n“Мен етти йил қаландарлик қилдим. Қаландарлик ҳам жонга тегди. Энди атторлик қилайин!” деб бозорга бориб, атторлик молларини сотиб олиб, хуржунга солиб, елкасига ортиб, ёрининг ишқида етти йил атторлик қилди. Орадан ўн тўрт йил ўтди. Малика ҳам Қамбаржоннинг ишқида ўн тўрт йил оҳ уриб ётди.\nҚамбаржон: “Мен ёрнинг ишқида етти йил қаландарлик қилдим, етти йил атторлик қилдим. Аммо бирор марта ҳам ёр аркининг тагидан ўтмадим. Энди шу аркнинг тагидан ўтайин. Унинг босган тупроқларини кўзимга сурайин, ёрнинг юрган-турган ерларини кўриб, кўзларим қувонсин! Ёрнинг канизакларидан бўлса, чиқиб савдо қилса, улар билан гаплашсам, юрак ўтим сал босилармикан?” деб, Орзижон аркининг тагига: “Сақич кетди-ё! Упа кетди-ё! Атир кетди-ё! Ипак кетди-ё!” деб келиб қолди. Қамбаржоннинг товуши беҳол ётган Орзижоннинг қулоғига ёқимли эшитилиб, юракларини ўйнатиб юборди. Орзижон шу куни ўрнидан туриб, чинни ҳовузда чўмилиб, баданларига мушк-анбарларни сепиб, неча алвонларни кийиб, ўзига жилва бериб ўтирган эди. Шунда малика кўчага қараб, атторни кўриб:\n— Ҳой, канизларим! Тушимда кўрган ёрим, танамдаги жоним шу атторнинг худди ўзи. Тезда туринглар! Хазинамдан бир сиқим дур олиб чиқиб бериб, сақич, ипак олиб келинглар! —деди.\nКанизлар дурни олиб, чопқиллашиб арк тагига чиқиб, аттор отининг жиловидан ушлаб:\n— Хожамизга сақич, ирак, хина беринг, — деди. Шунда аттор сўради:\n— Сизларнинг хожаларингиз ким?\n— Бизнинг хожамиз Канъон подшоҳининг қизи Орзижон деган малика-да! — деди, шунда аттор:\n— Орзижон деган маликанинг ўлганига ўн тўрт йил бўлди-ку! Гўридан қамишлар кўкариб чиқди-ку! —деди. Шунда канизлар айтди:\n— Э, калла деб қовоқни кўтариб юрган экансиз-да! Маликамиз ўн гулидан бир гули очилиб, равоғида ўтирибди. Ана, қаранг! — дейишди.\nҚамбаржон аркка шундай қараса, Орзижон ёри ўн гулидан бир гули очилиб, гавҳардан ясалган олмани қўлида ўйнаб ўтирибди. Қамбаржон қараши билан Орзижон қўлидаги олмани шаҳзоданинг кўкрагига отиб юборди. Шунда шаҳзода “Оҳ!” деб, отнинг тагига йиқилиб тушди. Қизлар унинг тепасида чуғурлашиб қолишди. Шаҳзода бир соатдан кейин ҳушига келиб, хуржундаги атторлик молларининг ҳаммасини қизларнинг этагига тўкиб берди ва: “Худога шукр! Ёрим ўлмаган экан! Энди тоғга борайин. Кийик тутайин. Кейин кийикни ёримга совға қилиб олиб келиб, унинг ўрдасига қўйиб юборайин, кейин ёримни кўрайин!” деб отига миниб, тоғга қараб чиқиб кетди.\nМалика: “Мен унинг ишқида ўн тўрт йил куйиб ўтирган бўлсам! Мен билан бир йўла кўришмай, олдин кийик олиб келай, сўнгра кўришаман деб тоғга чиқиб кетди! Мен кийикка зормидим?!” деб Қамбаржоннинг орқасидан бу ғазални ўқиб қолди:\nБелингда давот, қалам-ай,\nКитоб очиб қарагин-ай,\nЁрга салом бормикин-ай!\nШунда шаҳзода, Орзижоннинг байтини эшитиб, отнинг бошини тўхтатиб: “Иййи! Мен ёримга салом қилмабман-а! Энди мен ҳам бир байт айтиб, кўнглини олайин!” деб бу байтни айтди:\nБелимда давот қалам-ай,\nКитоб очиб қарасам-ай,\nЁрга салом йўғакан-ай!\nБу гапни эшитиб, маликанинг қаҳр-у ғазаби келди ва ёрига қараб, яна тўрт мисра байт ўқиб:\nОвгинанг ов бўлмасин-ай, йигит-ай,\nДовгинанг дов бўлмасин-ай, йигит-ай.\nБир кийикни қувлашиб-ай, йигит-ай,\nСиниб келсин қўлгинанг-ай, йигит-ай, —\nдеб, ёрини дуойибад қилиб юборди.\nШаҳзода тоғнинг тагига етиб бориб, отининг айилини бўшатиб, тоғга ҳайдаб, ўзи отининг думидан ушлаб, тоғга чиқиб кетди. Тоғнинг тепасига чиқиб, отини арчанинг шохига боғлаб, у ёқ-бу ёққа қараса, тоғнинг чўққисида бир кийик аланглаб турибди. Шу кийикни ушлаб оламан деб, чўққига чиқиб кетди. Кийик буни кўриб қочди, у кийикни қувлади. Шунда бир тошнинг тепасидан сирғалиб йиқилди. Ўнг қўлининг билаги синиб, пачақ-пачақ бўлиб, кўнгли кетиб қолди. Шаҳзоданинг оти уни кўрди-ю, бир силкиб, нўхтани узиб, унинг тепасига етиб борди. Эгасини кўриб, кўзларидан ёшини оқизиб, сувлуғини чайнаб, устида мотам тутиб тура берди. Шаҳзода ҳушига келди. Кўзини очиб қараса, оти тепасида мотам тутиб турибди, ўзининг қўли синиб қолибди. Шаҳзода даст ўрнидан турди. Белидаги иккита заррин рўмолини ечди. Бири билан қўлини ширалаб боғлади. Бири билан қўлини боғлаб, бўйнига осди. Кейин отини етаклаб, пастга тушди. Пастга тушиб, отини минай деса, минолмайди. Не машаққатлар билан бир катта тошнинг устига чиқиб, аранг отнинг устига ўзини олди. Яна ёри равоғининг тагига бориб, беш байт ўқиди:\nАйтганинг айтган келди-ёй,\nДеганинг деган бўлди-ёй!\nОвгинам ов бўлмади-ёй,\nДовгинам дов бўлмади-ёй.\nБир кийикни қувлашиб-ой,\nСиниб келди қўлгинам-ой.\nХонга борайми додга-ёй,\nБекка борайми арзга?\nБир мусофир бошимни\nКимга айтиб йиғлайин-ой?\nЁрининг бу ноласини эшитиб, маликанинг сийлайи раҳми келди. Ёрига қараса, гулнинг баргидай ранги сарғайган, заррин рўмол билан қўлини боғлаб, бўйнига солган. Ёри ярадор бўпти. Шунда Орзижон заррин рўмолини қўлига ушлаб, бу ҳам икки байт ўқиди:\nХонга бормагин додга-яй,\nБекка бормагин арзга-яй.\nБошимда қўшоқ рўмол-ай,\nБирини олиб, боғлаб ол-ай, —\nдеб, қўлидаги рўмолини пастга ташлаб юборди. Шунда маликанинг ишқ-муҳаббати жўш уриб кетди. Сабри чидолмай, ўрнидан қўзғалиб етти канизи билан равоғидан пастга тушиб, дарвозанинг биқинига келиб, ёрининг аҳволини кўриб, юраги тўлиб, қайғуриб, равоғига чақириб, унга дори-дармон қилишга илож топмай:\n— Сиз фалон ҳовлига боринг. Унда менинг бир энахоним туради. Шунга бориб, эшигини тақиллатсангиз, чиқади:\n— Нимага чақирдинг? — деса:\n— Ўғли йўққа ўғил бўламан, қизи йўққа қиз бўламан! — десангиз, сизни ўғил қилиб олади. Шуникида юраверасиз. Иккимиз шу кампир орқали алоқа қиламиз. Нима гапингиз бўлса, унга айтасиз, у сизнинг гапингизни менга келиб айтади, менинг гапимни сизга бориб айтади, — деди.\nБу кампир ўзи жодугар эди. Бир еганда қирқта қўйнинг гўштини еб қўяр эди, бир ичганда қирқ меш сувни ичар эди.\nШунда Қамбаржон ёри билан хайрлашиб, отини миниб йўлга тушди. Тоқ-тоқиён бориб, қамчисининг сопи билан кампирнинг эшигини урди. Шунда кампир:\n“Эшикни ким тақиллатди?” деб ўрнидан тура келиб, эшикни очиб қараса, бир ғулмондай гўзал йигит от устида турибди. Кампир Қамбаржоннинг ҳусн-жамолини кўриб, беҳуш бўлиб йиқилди. Қамбаржон бу ишни кўриб: “Энди қизиғи чиқди-ю! Бу кампир мендан қўрқиб кетиб ағанаб тушди. Башарти юраги ёрилиб ўлиб қолса, кетидан ўғиллари чиқиб, онамни ўлдириб қўйибсан, деб менга осилса, унда нима бўлади?” деди. Кейин: “Агар қайтиб кетсам номардлик бўлади”, деб отдан тушиб қараса, кампирнинг жони бор. Шунда шаҳзода бир қўли билан этагини ушлаб, кампирни елпиди. Кампир бир соатда ҳушига келди, кўзини очиб, бошини кўтариб, ўрнидан турди. Шаҳзода яна кўчага чиқиб, отига миниб турди.\nШунда жодугар кампир шаҳзодани от-поти билан кўтариб, ҳовлига олиб кириб кетди. Ўзини отдан кўтариб олиб, уйига олиб кириб, саккиз қават кўрпанинг устига ётқизди. Отини отхонага олиб кириб боғлади. Қамбаржоннинг қўлини ечиб, иссиқ сув билан ювиб, неча хил дориларни суртиб, боғлаб қўйди. Дарров маскаёғдан мулойим овқатларни пишириб келиб, олдига қўйди. Шаҳзода овқатлардан танаввул қилиб, ётиб ухлади.\nКампир ҳар куни аср билан шом ўртасида уйини беркитиб чиқиб кетар ва Орзижоннинг равоғига бориб, у билан суҳбатлашар, туни билан унинг ўнг биқинида ётиб, эрта билан яна уйига қайтиб келар эди. Қамбаржон уйқудан уйғонди. Кампир:\n— Болам, мен маҳаллада юриб, бола туғдирадиган эначи хотинман, ҳозир подшоҳ саркардаси хотинининг тўлғоғи бор экан. Ҳали келиб айтиб кетган эди. Шунга бориб, хотинини туғдириб, эрта билан келаман. Сен тилсим уйда ётасан. Ташқарига чиқма! Эшикда катта қопоғон ит бор. Чиқсанг ўн жонингдан бир жонингни қўймайди: мен эшикни беркитиб кетаман. Эрта билан келиб очаман, нима гапинг бўлса, эрта билан гаплашамиз, — деди.\nКампир шаҳзодани уй ичида қолдириб, маликанинг олдига кетди.\nМалика ёрининг ишқида куйиб, унинг учун оҳ уриб, қирқ ўрим узун қора сочларини барақ-барақ қилиб ёзиб ташлаб, қирқин қизлари билан ўтирган эди. Малика: “Кампир энамнинг дараги бўлмаяпти. Нимага кеч қолди экан?! Ёрим омонми? Ёки кампир тириклайича ютиб қўйдими?” деб, икки кўзи кўчада бўлиб турди. Малика узоқдан кампир энасини кўриб:\n— Ҳе она! Тезроқ келинг! Ёримни ангқатмай-чангқатмай, ёмон сўз айтмай, парда ичида сақлаяпсизми? — деди. Шунда кампир маликадан бу гапни эшитиб, синчалагини тишлаб, тўхтаб қолди:\n— Мен сенинг ёринг эканлигини билмабман! — деди. Маликанинг кўнглига ғулғула тушди. — Агар билганимда паранжимга ўраб олиб келиб, қўйнингга солиб қўймасмидим! Қоғоздек ғижимлаб ётар эдинг! Эрталаб яна олиб кетар эдим, — деди кампир. Бу гапни эшитиб, малика дилжам бўлди ва:\n— Ёримни эшикка ётқизмабсиз-да! Эшикда ётқизганингизда мен ёримга шуъламни солиб ётар эдим, — деди. Малика оппоқ тонг отгунча ёрининг ҳасратидан гапириб чиқди. Кампир:\n— Қўрқма, қизим! Ёр ҳамма вақт ўзингники, — деди.\nЭнди бир калима сўзни шаҳзодадан эшитинг. Қамбаржон салтанат кўрпанинг устида ётиб, мен ёрнинг ишқида ҳар қадамимда қазога ризо бўлиб, йўлга чиққанман. Энди бир итдан қўрқиб ташқарига чиқмай ўтираманми? Якканинг ёри худо, йигит сўзидан, йўлбарс изидан қайтмайди, деб бориб эшикнинг бир қанотини кўтариб, турумини чиқарди. Калласини ташқарига чиқариб, “аҳҳа”, “аҳҳа” деб йўталди. Аммо ҳеч ердан итнинг шарпаси келмади. Шунда Қамбаржон яланғоч қиличини елкасига қўйиб, ташқарига чиқиб қараб турса, ёрининг шуъласи тушаётган эмиш. “Бу шуъла қаердан келяпти экан? Ёки ёримнинг шуъласимикан?” деди. Атрофни айланиб, шуълани топаман деб, кампир-нинг авғон боғига кириб қолди. Авғон боғнинг меваларидан еб юриб, қўшни боғга тушди. Бу боғ Орзижоннинг боғи эди: “Бу боғ ёримнинг авғон боғимикан? Ёримнинг авғон боғи бўлса, эшигини топиб, турумини кўтариб очиб, ичкари ўрдага кириб, ёрим уйқуда ётган бўлса, шакар лабидан бир бўса оламан!” деди. Этагини турмушлаб, қиличини елкасига қўйиб, боғнинг эшигини топди. Эшикнинг турумини кўтариб очди. Ичкари ўрдага кирди. Ёрининг равоғига бориб, қирқ зинали равоққа чиқиб кетди.\nРавоққа чиқиб қараса, ёри қирқ қават адрас кўрпанинг устида бир савам пахтани ташлаб қўйгандек, ҳамма ёққа шуъла сочиб ётибди. Ўнг биқинида ҳалиги жодугар кампир, чап биқинида қирқ канизаги қаторлашиб, ҳаммаси қатор тизилишиб ётибди. Ёрининг йигирмата кокили чап тарафига, йигирмата кокили ўнг тарафига чулғаниб ётибди. Қамбаржон аста бориб ёри ётган тахтнинг тепасига чиқди. Унинг ойдай жамолини кўриб, юраги дукуллаб уриб кетди. Орзи-жоннинг елка тарафига қўлини ташлаб, юзидан бир ўпиб, тушиб кетди. Ёри қаттиқ уйқуда эди, билмай қолди. Қамбаржон: “Худога шукр! Ёримнинг васлидан менга бир луқма насиб бўлди! Ўлган танамга жон кирди!” деб, секин пастга тушди. Эшикнинг турумини жойига солиб, ёрининг авғон боғидан кампирнинг боғига ўтиб, кампирнинг уйига кириб, эшигининг турумини яна ўз жойига солиб, ўрнига бориб ёта берди.\nВақт субҳи содиқ бўлган эди, малика чўчиб уйғониб кетди. Қараса, лабига учуқ тошиб кетибди. Малика кампирни уйғотди.\n— Ҳой, онайи меҳрибон! Кечаси биров келиб юзимдан бўса олиб кетибди. Шуни излаб топинг! Терисини устара билан шилиб, қалампир-туз тиқай, — деди. Кампир туриб:\n— Ҳой, болам! Аркнинг тагида отангнинг қирқта шотири ва бир қанча қул-у чўрилари пойлоқчи бўлиб ётган бўлса, сени ким келиб ўпиб кетар эди! Ўзинг чўчигандирсан! — деди.\n— Йўқ, онажон? Мени биров келиб ўпиб кетган. Бўлмаса, лабимга учуқ тошмас эди. Бугун кечаси эшикка қоровул қўйинг, — деди Кампир:\n— Ёнингда менингдек онанг ётибди, мен пашшанинг келганини биламан, ким келар эди? — деди. Шунда малика:\n— Эрта билан маска ёғига қатлама қилиб, иккита анор билан ёримга олиб боринг! Ёримга ошиқона саломимни етказинг! Агар ёрим келиб ўпиб кетган бўлса, розиман! Агар ёрим келмай, бўлак бир одам ўпган бўлса, уни тутиш керак! — деди.\nМалика маска ёғида пиширилган тўртта қатлама билан бир жуфт анорни кампирдан ёрига бериб юборди. Кампир қатлама билан анорни олиб бориб қарайдики, эшикнинг қулфи жой-жойида турибди. Кампир қулфни очиб, ичкарига кирса, Қамбаржон қўйнинг ёғидек килкиллаб, адрас кўрпанинг устида ухлаб ётибди. Кампир:\n— Ҳой, болам! Тур ўрнингдан! Ёринг сенга кўпдан-кўп салом айтди! — деди. Йигит ўрнидан туриб: “Ёрим саломат бўлсин!” деди. Кампир:\n— Нимага менга сирингни айтмадинг? — деди. Шунда Қамбаржон айтди:\n— Эна! Мен юракдаги дардимни айтгунча, сиз: “Мен маҳаллада эначи хотинман, ҳар қанча сиринг бўлса, эртага эрта билан айтарсан”, деб кетавердингиз! — деди.\nКампир Орзижон бериб юборган таомни Қамбаржоннинг олдига ёзиб қўйиб:\n— Бу нарсаларни ёринг сенга бериб юборди. Ол, егин! — деди. Яна кампир:\n— Ҳой, болам! Бу кеча сен бориб, ёрингнинг юзидан бўса олиб келдингми? Агар олган бўлсанг, ёринг сендан икки дунёда рози экан. Агар сен бориб бўса олмаган бўлсанг, пойлоқчи қўйиб тутиш керак, деб айтди, — деди.\n— Ҳой онайи меҳрибон! Мен бу шаҳарга мусофир бўлсам, кўчаларнинг ўнг-у дўнгини билмасам, қандай қилиб маликанинг ўрдасига бориб равоғига чиқа олай? — деб, борганидан тонди.\n— Ҳой болам! Сен бориб ўпмасанг, ким бориб ўпади? — деди. Қамбаржон:\n— Ўзига ишончи, мендан бошқа ёри бордур-да. Бўлмаса ундай жойларга бориб, маликани ўпиб келишга кимда ҳад бор? — деди. Кампир худони ўртага солиб айтди:\n— Болам, ростингни айт! Агар сен бориб ўпган бўлсанг, ўпганман дегин, ёринг сендан у дунё-ю бу дунё рози. Агар ўпмаган бўлсанг: “Худо ҳақи, ўпганим йўқ?” дегин, у ҳолда пойлоқчи қўйиб ушлатамиз! — деди.\n— Энди, сиз худони ўртага қўйиб сўрадингиз. Ростини айтсам, мен бориб ўпган эдим! — деди. Шунда кампир:\n— Отангга раҳмат! Сен асл ўғил бола экансан! Бундай ишлар кимнинг қўлидан келади?! Мен сени кечқурун Орзижоннинг олдига олиб бориб қўяман. Эрта билан яна олиб келаман, — деди. Шунда Қамбаржон ўрнидан туриб, кампирга қуллуқ қилди. Кампир:\n— Энди, болам! Сен авғон боғга кириб, то қош қорайгунча сайр-у томоша қилиб юргин, — деди. Қамбаржон авғон боғга кириб айланиб юрди. Пешин ҳаддига борган эдики, подшоҳ ўрдасидан қирқта карнай-сурнай, болобомнинг овози келиб қолди. Бу овоз кампирга ҳам эшитилди.\nКампир ўрнидан туриб қулоқ солиб: “Бу нима ҳодиса?” деб югуриб боғга кирди, Қамбаржонга:\n— Болам! Сен шу ерда ўтириб тургин! Мен ўрдага бориб, хабар олиб келайин-чи, нима гап ўзи? — деди. Кампир энди жўнамоқчи бўлиб турган эдики, бир каниз югуриб келиб:\n— Ҳой она, тез юринг! Малика йиғлаб ўтирибди, қўққисдан маликанинг тўйи бўлиб қолди! — деди. Шунда кампир: Подшоҳ қизини мендан бесўроқ эрга бермас эди-ку, нима гап бўлиб қолди?!— деб каниз билан бирга подшоҳнинг олдига жўнади.\nКампир ўрдага борса, ўрда дарвозасининг томида ўн тўрт карнай, ўн тўрт сурнай, ўн тўрт ноғора, ўн тўрт болобом чалиняпти. Ҳамма у ёқ-бу ёққа югурган, ўрда ичи, кўчалар супурилиб, сувлар сепилган. Ҳамма тўй тараддудида. Кампир тўппа-тўғри подшоҳнинг олдига кириб, ундан:\n— Нимага карнай-сурнайлар чалиняпти? — деди.\nШунда подшоҳ туриб айтди:\n— Қизим ўн тўрт йилдан бери ўзини касалликка солиб ётади. Энди омонатни эгаси талаб қиляпти. Аввало ўғлингга қизимни бераман, деб кампирга тилимдан хат бериб қўйганман. Бермасам бўлмайди. Подшоҳ ўз ҳукмини ўзи бузса: “Худо йўқ!” деган билан баробар бўлади. Шу сабабли Аршинбойга Орзижонни бериш учун тўйни бошлаб юбордим. Тепада туриб, тўйни ўтказиб, қизни обориб, уйига қўндириб келинг! — деди.\nКампир бу гапларни эшитиб, ҳайрон бўлиб, подшоҳнинг раъйини қайтаролмай, энди бир тадоригини ўйлаб топиш керак, деб подшоҳнинг кўнгли учун:\n— Хўп, подшоҳим! Орзижон қизимнинг тўйини албатта бош бўлиб ўтказаман, деб Орзижоннинг олдига кириб кетди. Орзижоннинг олдига кирсаки, йиғлаб ўтирибди. Кампир кириши билан, унинг бўйнига осилиб:\n— Э, онажон! Энди мен ёримдан айрилиб, Аршинбойникига кетиб қоламанми? — деб йиғлай берди.\n— Болам, йиғлама! Бир чорасини қиламиз: ёрингни авғон боғга қўйиб келганман. Қош қорайган вақтида уни бошлаб келиб, ўчоқнинг олдига ўтқазиб қўяман. Сен ёрингга қараб байт ўқийсан, у сенга байт ўқийди. Шунда мен чироғни ўчириб қўяман, Қамбаржонни сенинг олдингга киргизиб юбораман. Шунда ёринг билан гапни битта қиласан! Мен кетяпман, кечқурун уни бошлаб олиб келаман, — деди-да, кампир чиқиб кетди. Маликанинг кўнгли анча таскин топиб, ёрининг келишини кутиб ўтирди.\nКампир шабохун уриб уйига қайтиб келди. Дарров Қамбаржоннинг олдига чиқди-да:\n— Ҳой болам! Ёрингнинг тўйи бўлиб қолибди! Сени кечқурун унинг олдига олиб бораман. Тўй бор ерга қуруқ бориб бўлмайди. Подшоҳникига дастурхон қилиб борай десам, уйимда ҳеч нимам йўқ, — деди. Шунда Қамбаржон:\n— Ҳув анави ғиштни олиб келинг! — деди. Кампир ғиштни олиб келди. Шунда Қамбаржон Сулаймон пайғамбарнинг нигинини тилининг тагига ташлаб: “Ё Сулаймон пайғамбар!” деб, ғиштнинг устидан бир ҳатлаб ўтди. Ғишт олтин бўлиб қолди. Кампирга бу олтинни ҳадя қилди:\n— Олинг, она! Бу сизга мендан теккан шинилғи. Шуни ушатиб, подшоҳникига дастурхон қилиб боринг! — деди. Кампир хурсанд бўлиб, олтин ғиштни уйига олиб кириб, сандиғига солиб қўйди. Сақлаб қўйган танга, тиллаларини олиб, бозорга чиқди. Совғалар олди. Уйига келиб, қатлама, сомсаларни пишириб, саватга солиб тугди, устига совға-саломларини қўйиб, қош қорайганда Қамбаржонни паранжисининг ичига олиб, дастурхонни кўтариб, тўйга олиб кетди.\nҚамбаржонни олиб бориб, ўчоқнинг ёнига ўтқазиб қўйди. Шунда қиз-у жувонлар Қамбаржоннинг ҳусни жамолига термулиб қолишди. Кампир маликанинг ёнига кирди ва:\n— Ёрингни олиб келиб, ўчоқнинг олдига ўтқазиб қўйдим, энди гаплашавер! — деди. Малика ўчоқ томонга қараса, ёри ўчоқ ёнида бир даста гулдек бўлиб ўтирибди. Малика ёрига шама қилди:\nЧархим бор, чамбарим бор,\nМушким бор, анбарим бор.\nЎланчи Қамбарим йўғ-ей!\nБу байтни эшитиб, Қамбаржоннинг кўнгли бузилиб, ёрига жавоб қайтариб, шама қилиб, бу ҳам тўрт йўл байт айтди:\nЧарх куйсин, чамбар куйсин,\nМушк куйсин, анбар куйсин!\nЎланчи Қамбар ўлсин!\nҚамбаржон шу байтни ўқиган эдики, кампир ўрнидан турди ва ўтирганларга ишора қилиб:\n— Чироқ хиралашиб кетяпти. Бирорталаринг ҳам чироқ пилигининг учини олишга ярамайсизлар! Ўзим олайин деб, чироқ пилигининг учини олаётган киши бўлиб, чироқни ўчириб қўйди. Қамбаржонни Орзижоннинг олдига киргизиб юборди.\nОрзижон билан Қамбаржон қоронғида бир-бирларини топишиб, эгизак мағиздек бўлиб кетишди. Орзижон ёрига айтди:\n— Отам мени Аршинбойга бераман, деди. У менинг тенгим эмас. Мен сизга ошиқ бўлганман. Отам Аршинбойга бераман деганда, мен рози бўлмаган эдим. Отам менинг кўнмаганимга ҳам қарамай унга бермоқчи бўлган эди, ўзимни касалга солиб, сизнинг ишқингизда ўн тўрт йил ётдим. Энди отам зўрлик билан тўйни бошлади. Аршинбойникида менинг ҳолим нима бўлади? Бу қандай жабр, қандай зулм? Мен Аршинбойга хотин бўлмайман! Сиз қараб тураверасизми? Мени қутқариш чорасини кўрмайсизми? — деди. Шунда Қамбаржон айтди:\n— Э, азиз ёрим! Танамдаги жоним! Сиз асло ғам еманг! Сизни отангизнинг зулмидан, Аршинбойнинг чангалидан қутқариб оламан. Менда Ҳазрати Сулаймон пайғамбарнинг нигини бор. Нигинни мендан олинг. Сизни Аршинбойникига олиб кетиш учун от келади. Шунда нигинни тилингизнинг тагига ташлаб, сўнгра отга минсангиз, нигиннинг хосияти билан отнинг бели узилиб кетади. Бошқа янги от келади. Уни минсангиз, унинг ҳам бели узилиб кетади. Шундай қилиб, элликта отнинг бели узилиб кетади, ҳамма ҳайрон бўлади. Шунда мен отимни миниб, атторлик қилиб, айланиб юрган бўламан. Шунда кампир онангиз: “Ҳой ўша атторнинг оти асл тулпор кўринади. Бундай от подшоҳликда йўқ. Орзижонни ўшандан бошқа от кўтара олмайди. Атторни тўхтатинглар. Қирқ-еллик тилла бериб, қизни ўшанинг отига миндириб олиб борайлик!” десин. Шунда мен: “Ҳар кимнинг феъли эгасига маълум. Отимнинг феъли ўзимга маълум. Отим ёмон, олдидан келганни олдидан олади, орқадан келганни орқасидан олади, ёнидан келганни ёнидан олади” дейман. Шунда яна қисташади. Мен: “Аршинбойнинг сағриси катта келини менинг ҳам отимни майиб қилсинми?” дейман. Сиз бу гапимдан аччиқланманг, дўст-душман ошиқлигимизни билиб қолмасин! Шунда энахоним айтсинларки: “Ҳой, болам! Отингнинг феъли ўзингга маълум бўлса, мен қўлимга беҳининг гавронини олиб, қиз-жувонларни ҳайдаб, уларнинг қорасини кўрсатмай тураман, сен маликага жиловдор бўлиб бориб, келинни жойига қўйиб келасан. Жиловдорлик ҳақингни ҳам берамиз!” десин. Шунда мен рост кўча қолиб, паст кўча билан сизни ўз мамлакатимга олиб қочаман! Энди менга рухсат беринг, мен ҳозирлигимни кўрай, сиз тилла жабдуқли отнинг келишини кутиб туринг! — деб уйдан чиқиб кетди.\nҚамбаржон ёрининг олдидан чиқиб кампирга:\n— Иш битди. Сиз қизингизнинг олдига кириб, ундан гап олиб, мен айтганларни қилинглар. Калитни менга беринг. Мен ҳам уйга бориб, ҳозирлигимни қилайин! — деб, кампирдан калитни олиб, кампирнинг ўрдасига борди. Отнинг айилини қаттиқ қилиб тортди. Бир хуржунга турли нарсаларни солиб, ёлғондакам аттор бўлиб, отни миниб, подшоҳнинг ўрдасига бориб, тўйга келган одамларнинг орасида у ёқдан-бу ёққа ўтиб, кеттичилик қилиб юра берди. Ўрда ичи ўйин-кулги, ашула овозлари билан тўлган, кўчада томошабинлар бениҳоя кўп эди. Ҳамма Аршинбойникидан келинойимга отлар келишини кутар эди. Шунда бирдан Аршинбойникидан қиз-у жувонларга қирқта ясатиғлиқ соябон арава келди. Келинга ясатиғлиқ тилла жабдуқли от келди.\nШунда неча юз қиз-жувон қўш чирмандалар чалиб, неча алвон ўлан ва ёр-ёрларни айтиб, келинойимни тилла жабдуқли отнинг олдига олиб келишди. Қиз-жувонлар шовур-шувур билан араваларга чиқиб ўтиришди. Аравага сиғмаганлари пиёда бўлиб эргашди. Шунда Орзижон ёри берган Сулаймон пайғамбарнинг нигинини тилининг тагига солиб: “Ё бобойи Қамбар!” деб отга минди. Отнинг бели майиб бўлиб, қиз отнинг кетига умбалоқ отиб, йиқилиб тушди. Турганлар: “Дод! Келин майиб бўлди” деб югуриб келиб, келиннинг қўлтиғидан кўтариб олишди. Яна бир от келтиришди. Орзижон нигинни оғзига солиб отга минди. Бу отнинг ҳам бели нобуд бўлди. Кетма-кет иккам эллик отнинг бели нобуд бўлди. Бу аҳвол ҳаммани ҳайрон қолдирди. Подшоҳ ҳам ташвишга тушди. Энди нима қиламиз, деб турган чоқларида бояги жодугар кампир туриб гапга кирди:\n— Ҳой, калла деб қовоқни кийган саркардалар! Шунча от нобуд бўлиб кетдими? Ҳеч қайсинг от билмас экансан. Ҳув анови атторнинг отини кўрдизми? Асл тулпорнинг боласи. Бундай от подшоҳликда йўқ. Ўша аттор билан гаплашиб, эллик тилла бериб, отини кирага олинглар! Маликани шу отга миндиринглар. Агар бели нобуд бўлмаса, ўша от обориб қўйиб келади. Жиловдорлик ҳақини ҳам шу аттор олсин. Агар оти нобуд бўлса, эллик тиллага бошқа от олсин! — деди. Бу гап саркардаларга маъқул бўлиб, “аттор”ни чақириб келишди. Кампир атторга айтди:\n— Ҳой иним! Кўриб турибсан, шунча от майиб бўлди. Сенинг отинг асл тулпорнинг боласи экан. Эллик тилла кира берайлик. Келин сенинг отинг билан уйига бориб олсин! — деди. “Аттор” айтди:\n— Ҳе, она! “Итининг феъли эгасига маълум” деган гап бор. Отимнинг феъли ўзимга маълум. Отим олдидан келганни олдидан, кетидан келганни кетидан, ёнидан келганни ёнидан олади. Аршинбойнинг сағриси катта келини отимни миниб, белини майиб қилиб қўйсинми? — деди.\nШунда кампир айтди:\n— Жон иним, эллик тиллани олгин, хўп дегин. Савоб бўлади. Агар отинг нобуд бўлса, шу эллик тиллага от сотиб оласан, агар нобуд бўлмаса, келиннинг ёнида жиловдор бўлиб борасан, жиловдорлигингга битта бўрдоқи қўй оласан! Ахир сен ҳам пул топаман деб кеттичилик қилиб юрибсан-да! — деди. “Аттор” рози бўлди. Шунда кампир:\n— Энди отдан туш, отни ясатайлик! — деди. Аттор отдан тушди.\nУстидаги абзалларини олиб қўйиб, тилла жабдуқларни уриб, тепасига мамлакат хирожига арзийдиган зарварақларни уриб, отни ясатишиб, келинпошшонинг олдига олиб келиб, кўндаланг қилиб қўйишди. Шунда келинпошшо тилининг тагидаги нигинни олиб, синчалоғига солди ва чап қўли билан эгарнинг қошидан, ўнг қўли билан эгарнинг қоптолидан тутиб: “Ё Сулаймон пайғамбар!” деб отга минган эди, от сувлуғини чайнаб, битта ғиштнинг устида ўйнаб турди. Шунда жами саркардалар, донолар ва томошабинлар отга тан бериб, таҳсин-офарин айтишди.\nАттор отнинг жиловидан ушлаб жўнади. Кампир айтди:\n— Аравалар кейинроқ жўнасин, қиз-жувонлар ёр-ёридан, чирмандаларнинг товушидан от чўчимасин! —деб, то келиннинг қораси кўринмай кетгунча араваларни ва одамларни ўтказмай турди. Уларнинг қораси кўринмай кетгандан кейин аравалар, пиёда томошачилар шовқин-сурон билан йўлга тушди. Кампир қўлига беҳининг узун гавронини олиб, секин юр деб одамларни секинлатиб келди. Қамбаржон отни тез етаклаб кетди. Йўлда ёрига гап гапирса, у жавоб қайтармайди. У ерини ушлайди, бу ерини ушлайди — гапирмайди. “Нозик оёғингизни узанги оғритдими?” дейди, гапирмайди! “Ҳилва қўлларингизни қамчи қавартирдими?” десаям, гапирмайди; “Алифдек қоматингизни эгар оғритдими?” десаям гапирмайди. Шунда ёри гапирмаганидан Қамбаржоннинг дарди ўн ҳисса ошди.\nШу пайт от уч кўчанинг олдидан чиқиб қолди. Шунда Қамбаржон ўнг оёғининг шилп-шилп этганини сезиб, оёғини кавушидан чиқариб қараса, ичи тўла қон. У ёрига жиловдор бўлиб, ёрига гапириб келаётганида от унинг оёғини босаверибди, ёрнинг шайдоси бўлиб, оёғи эзилганини сезмабди. Кавушлар қонга тўлибди. Шунда Қамбаржон ёрнинг раҳми келармикин деб, тўрт-беш байт ўқиди:\nОтинг боши тез келди-ёй\nЕтиб оёғим босди-ёй.\nЕтиб оёғим босганда\nСарпоям тўлди қонга-ёй.\nХонга борайми додга-ёй\nБекка борайми арзга!\nГул кийган, кулоҳ кийган\nМенга солмагин зулм-ой.\nМенга солсанг зулм-ой,\nБу мусофир бошимни-ёй\nКимга айтиб йиғлайин-ой?!\nБу нолишни эшитиб Орзижон ирғиб тушиб қарайдики, ёрининг икки оёғи лахта қонга ботибди. Маликанинг сийлайи раҳми келиб, бошидаги заррин рўмолини олиб биттасида қонини артиб ташлади, биттасида оёғини тараша қўйиб ширалаб боғлади. Шунда малика айтди:\n— Эли халқнинг ичида “Аршинбойнинг сағриси катта келини” деганингизга аччиғим келганидан индамадим. Дадамнинг етти иқлим шаҳрига шу “сағриси катта қиз” деган гапингиз тарқаб кетади-да! — деди.\n— Ошиқ-маъшуқ эканлигимизни дўст-душман билмасин деб жўрттага айтган эдим, — деди. Шунда Орзижон Қамбарнинг оёғи ярадор бўлганидан, отаси қизини ўз севганига бермаганидан зорланиб:\nЗолимнинг зулми қурсин-ой,\nБарчани хуноб айлади.\nБекка борайми арзга-ёй!? —\n— Шаҳзода! Энди сизни мана бу кўчага юринг деёлмайман, мен айтган кўчага юрсангиз, Аршинбой эшигининг тагидан чиқиб қолсангиз, зомини қиёматга қолмайин. Ўзингиз хоҳлаган кўчангиз билан мени олиб қочинг! Шунда Қамбаржон отининг айилини маҳкам тортиб, қаттиқ қамчин урди. От лочини тезпардай қочди. Шунда от ўн беш одимини бир одим қилиб, ўн беш дақиқа юриб, Аршинбой эшигининг тагига етиб бориб, таққа тўхтаб қолди. Қамбар аҳволни билиб, ўзидан кетиб, отининг тагига “шилқ” этиб йиқилиб тушди.\nШунда келиннинг келишини кутиб турган йигитлар келиннинг йўлига ўт ёқиб юборишди. Аршинбой келиб от устидан келинни кўтариб олиб, етти қадам босиб ерга қўйди-ю, йигитларнинг ичига қочди. Дарров хотин-қизлар келиб, келинни қуршаб олиб, ёр-ёрлар айтиб, аркнинг тепасига олиб чиқиб, чимилдиқнинг ичига ўтқизишди. Шунда келин кампирни чақириб:\n— Она! Ўғлингиз йўлни билмай, бу ерга олиб келиб қўйди. Ўзи беҳуш бўлиб йиқилиб қолди. Сиз унинг ҳолидан хабар олинг! Агар ҳушига келган бўлса, алдаб-сулдаб бу ерга олиб киринг, бир-икки мисра байт айтиб, кўнглини олай! — деди. Кампир йигитнинг олдига бориб:\n— Ҳой, ўғлим, тур ўрнингдан! Ёрингнинг олдига олиб кирай. Бир-икки мисра байт айтар экан. Тинглагин, нима дейишини билгин! — деди. Йигит ўрнидан турди. Айёр кампир бир ҳийла билан уни ёрининг олдига олиб кириб, ўчоқнинг ёнига ўтқазиб қўйди. Сўнг маликага: “Ёринг келди!” деб билдирди. Шунда Қамбаржон: “Ёрим қўлдан кетди!” деб маликадан илгари шошилиб, ўзига ўлим тилаб, нола қилиб, байт ўқиб юборди:\nЧарх куйсин, чамбар куйсин-ай, худо-ёй!\nМушк куйсин, анбар куйсин-ой!\nЎланчи Қамбар ўлсин-ой!\nБалосига сабр қилдим-ой, худо-ёй!\nШунда келин: “Ҳурматимни қилмай мендан илгари байт ўқиди. Тўрт мисра байт ўқиб, шаҳардан бадарга қилиб юборай!” деб:\nКўп қайғурма, қарийсан,\nКўп оҳ урма, ҳорийсан-ой!\nМундан нарига борсанг-ой,\nОйсулувга етарсан-ой! —\nКустонтония подшоҳининг қизи бор эди, унинг оти Ойсулув эди. У билан Орзижон ёшлигида ўртоқ бўлиб: “Агар эрга тегсак, битта эрга тегамиз!” деб аҳд-у паймон қилишган эди. Орзижон Қамбаржонга: “Сен ўшанга боргин!” деб шама қилди. Шунда Қамбаржоннинг аччиғи келиб: “Ҳар ким суйган ошини ичади-да! Мени ўртоғига раво кўриб, шама қиляпти!” деб кампирга уйнинг калитини топшириб, отини миниб, тоғнинг ўнгурига кириб кетди. Қамбаржон кўп вақт риёзат чекиб, тоғларни, кўлларни кезиб юриб, тилсим тоғга кириб қолди. Тилсим тоғнинг ичида уч кун юриб, чиқиб кетишга йўл тополмай қолди. Шунда ёрнинг шаънига байт ўқиди:\nБир чўпон девона бўлдим\nЧашми мастонанг кўриб.\nКўрмаям ишқингда куйдим\nИкки рухсоринг кўриб.\nКўчада қилди расво-яй,\nИчга тўлган ҳасратим-ай\nКимга айтиб йиғлайин-ай!\nЭнди додимга еткин-ой!\nШу пайтда бир ола кийик пайдо бўлди. Қамбаржон уни қувди. Кийик Қамбаржонни эргаштириб, бу тоғнинг ўнгиридан чиқариб юборди-да, бирдан ғойиб бўлиб кетди.\nШунда Қамбаржон ўз мусофирлигига хафа бўлиб:\n…Бу мусофир бошимни-яй\nКимга айтиб йиғлайин-ай?! —\nдеб чўлда от ўйнатиб кета берди. Йўлда кийик отиб, гўштини ўт топса, пишириб еб, ўт топмаса, хомлигича еб, кета берди. Охирда бир сарчашмалик дарёнинг лабига етиб келди. Дарёнинг лабида битта чинор бор эди. Чинорнинг сояси уч таноб жойни олиб ётар эди. Қамбаржон отини чинорнинг шохига боғлади. Ўзи дарёда чўмилди. Ўрнидан туриб қараса, Балх шаҳри подшосининг қизи қирқта канизи билан тилла жомчага қатиқларни солиб, дарёнинг лабида бош юва бошлашди. Қамбаржон чинорнинг панасига қочиб турди. Шунда бир канизак кўрдики, бир тилла жабдуқли от чинор шохига боғлоғлиқ турибди. Канизак маликага қараб:\n— Маликам, ҳув анавини қаранг! Бир ясатиғлиқ от турибди. Оти шунчалик чиройли, эгасининг ҳусни қандай экан? — деди.\nШунда иккита каниз билан иккита қари энага отнинг эгасини ахтариб кетишди. Улар чинор орқасидаги от эгасини кўриб, қайтиб келиб, маликага унинг сифатини мақташди.\nШунда Қамбаржон: “Булар мени зулм билан олиб қолармикин!” деган хаёлга борди. “Уч кўчага келиб қолибман. Шу қизлардан Кустонтониянинг йўли қайси!” деб, бир сўраб кўрай-чи, раҳми келиб, йўлга солиб қўярмикин, деб уларга қараб байт ўқиди:\nГул кийган, кулоҳ кийган-ой,\nМенга солманглар зулм-ой!\nМенга солсанглар зулм-ой,\nҚани, қайсийкин, йўлим-ой?\nҚамбаржоннинг байтини эшитиб, малика ўйлади: “Бу йигит ёрнинг ишқида чиққан йигитга ўхшайди. Ё Кустонтониядаги Ойсулувхоннинг олдига кетяпти ёки бошқа бир ёққа кетяпти. Ошиқларга ёрдам қилиш — савоб иш. Агар Ойсулувхоннинг олдига борса, тўрт мисра байт билан йўлга солиб юборай!” деб, байт ўқиб:\nГул кийсанг, кулоҳ кийсанг,\nСенга солмасин зулм-ой!\nСенга солсалар зулм-ой,\nАнов кўринган йўлинг-ой! —\nдеди ва қўли билан ишорат қилди. Қамбаржон маликага қуллуқ қилиб отига миниб, йўлга равона бўлди. Қамбаржон шу кетганича етти кеча-ю етти кундуз юриб, бир вақт шу байтни айтди:\nТоғ-у тошларни кезиб-ай,\nЮраклар зангор бўлди-яй!\nБу мусофир бошимни-яй,\nКимга айтиб йиғлайин-ай?\nШунда Қамбаржоннинг қирқ одими бир одим бўлиб, Кустонтония шаҳрига кириб кетди.\nКустонтония катта шаҳар бўлиб, анчагина дарвозаси бор эди. Қамбаржон бир дарвозасидан ўтиб, ичкарига кирса, ўнг тарафида минг танобли боғ, чор атрофидаги девори тўрдан. Боғда турли мевалар пишиб турибди. Боғнинг атрофида бир сарҳовуз бор. Сарҳовузнинг атрофига мармар тош ўрнатилган. Ҳовузнинг атрофига тўрт туп тилла дарахт ўрнатилганки, танаси зумраддан, шохлари лаъли-ёқутдан, барглари забаржаддан. Ҳар қайси тилла дарахтнинг шохида тилла қафас, ичида булбуллар сайраб турибди. Ажаб бир хушхонлик бор. Қамбаржон: “Шу боғ ҳар кимсанинг боғи бўлса, қазосига розиман, нима қилса қилсин!” деб, қиличи билан тўрни бир уриб, бузиб кирди.\nҚамбаржон боғга кириб, отини бир қизил гулга боғлаб, боғни томоша қилиб юрди. Боғнинг бир томонида олма, нок, шафтолилар; бир томонида узум, анжирлар пишиб ётибди. Қамбаржон узумзорга кириб, каттақўрғон узумидан бир бош узиб, чўқилаб еб ўтирди. Шунда боғдаги қушлар Қамбаржоннинг ҳуснига хуштор бўлиб сайраб, унинг бош, оёғига қўнаверди. Қамбаржон охири чарчаб, шохлари бир-бирига мингашиб, капа бўлиб қолган гулнинг тагига кириб ухлаб қолди.\nБу боғ Кустонтония подшосининг қизи Ойсулувнинг боғи эди. Йигит билмасдан кириб, ухлаб қолиб эди. Қушлар капа гулнинг тепасига келиб, ўз тилларида сайрашавериб, боғни бошларига кўтаришди. Ойсулувхон қирқ зинали равоғининг тепасида бош ювиб ўтирган эди. Қушларнинг завқ-шавқларга тўлиб сайраган товушларидан таажжубланиб, канизларига:\n— Ҳой, қизлар! Авғон боғдаги қушлар бугун жуда бошқача сайраяпти-я! Ҳар куни бундай сайрашмас эди! Юринглар, авғон боғни бир сайр қилиб чиқайлик-чи, нима гап экан! —деди. Шунда малика ўзига оро бериб, неча хил алвонларни кийиб, қирқ кокилига шингилларни осиб, қирқ канизи билан боғни айланиб юриб, кўча томондаги тўрнинг бузилганини кўриб аччиқланди. Ёнидаги қиличини ғилофидан суғуриб:\n— Ҳой, қизлар! Шу тўрни бузган одамни топинглар! Уни калламинор қилайлик! — деди. Шунда барча қизлар, энагалар боғни қидириб кетишди. Кўрдиларки, бир қизил гулда тилла жабдуқли чиройли от боғлоғлиқ турибди. Шунда канизлар айтди:\n— Маликам, бу отни кўринг! Қанчали чиройли от! Бунинг эгаси ҳам жуда чиройли бўлса керак?! — дейишди. Малика:\n— Отнинг эгасини топиш керак! — деди. Канизлар боғнинг ичини етмиш марта айланиб отнинг эгасини тополмади. Охирида Сакинахон деган бир каниз гулнинг тагида қўлида ярим бош узум билан тўлпоғдай бўлиб, ухлаб ётган йигитни кўриб қолди. Шунда Сакинахон бориб, маликага:\n— Маликам, отнинг эгасини топдим. Капа гулнинг тагида бир савам пахта ташлаб қўйгандай узала тушиб ётибди, қўлида ярим бош узум бор, — деди.\nШунда малика қирқин канизлари билан капа гулнинг олдига келди. Кўрдики, тепада қушлар сайраяпти, йигит чўзилиб ётибди. Малика овоз қилди:\n— О, ҳой тўлпоғим! Сен қайси боғнинг гулисан, қайси чаманнинг булбулисан, қандай гавҳар донодан бино бўлгансан? Ўрнингдан туриб, тилга кир! — деди. Йигит уйғонмади. Шунда малика:\n— Уйғонмади, қаттиқ чақирмайлик! Шикасталик топмасин. Чўчиб, лабига учуқ тошмасин! — деб, шу байтни айтди:\nГулга кел-о, гулга кел-ай!\nГулни қўйиб, булбулга кел-ай!\nГул тагида ётган йигит-ай!\nТура келиб, тилга кел-ай!\nМаликанинг ёқимли овози йигитни уйғотди. Йигит шундай қараса, бир малика жамоли ўн тўрт кунлик тўлган ойдек, қирқ кокилини ҳар томонга ташлаб, ғунча лабини тишлаб, нозик белини ушлаб, қирқ канизи билан турибди, неча алвон либослар узасида. Йигит маликага қараса, ой деса оғзи бор, шириндан шакар сўзи бор, ўнг бетида чапараста холи бор. Қамбаржон: “Орзижон айтган Ойсулувхон шумикан-а? Мабодо шу бўлмагай!” деб, унга қараб шу байтни ўқиди:\nГулни гулга урдилар-ай,\nГул тиканин тердилар-ай.\nСуюб олган ёримни-яй,\nБир нокасга бердилар-ай!\nШунда малика йигитни капа гулнинг тагидан чиқарди. Унинг ҳуснига ошиқ бўлиб, равоғига олиб чиқиб, адрас кўрпанинг устига чўзилтириб қўйди. Узоқ йўл юриб, ҳориганлигини билди. Шунда малика мис қозонни осиб, маскадан мулойим овқат қилиб едирди. Қамбаржоннинг танасига қувват кириб, ирғиб ўрнидан туриб, бир гулидан ўн гули очилиб, чордона қуриб, лангар тўкиб ўтирди. Ана энди Қамбаржон Ойсулувхондан:\n— Эй, гўзал малика! Сиз кимсиз? — деб сўради.\n— Мен Кустонтония подшосининг қизи Ойсулувдирман, сиз Орзижон ўртоғимнинг ёри Қамбаржон эмасмисиз? Биз иккаламиз битта йигитни ёр қиламиз, деб аҳд қилишганмиз. Сиз ўртоғимнинг тўлпоғ ёри бўлсангиз, энди менинг ҳам тўлпоғ ёрим бўлинг, — деди. — Мен тезпар қиличимни яланғочлаб, отамнинг олдига бориб айтайин, иккимизга никоҳ хутбасини ўқитсин! Сўнгра икковлон бир-биримизнинг дийдоримизга тўйишиб, бошимиздан ўтган саргузаштларни қўзғашайлик! —деди.\nҚамбаржон қараса, Ойсулувхоннинг авзойи бошқача: отаси хўп деса-демаса, ўзига ёр қилиб олиб, бир даста гулдай ғижимлаб, кўксига тортадиган чоғи бор. Қамбаржон айтди:\n— Ҳой Ойсулувхон, оппоқ қиз, жонон қиз, шошманг! Икки тарвуз бир қўлтиққа сиғади деб эшитганмисиз? Икки ишқ бир кўнгилга сиғмайди. Чин ошиқман деган эр кўнгил қўйганидан қайтмайди. Мен Орзижонни тушимда кўриб, ғойибона ошиқ бўлиб, ота-онамдан, юрт-елимдан кечиб, унинг ишқида неча йил куйиб, охирда висолига етар чоғимда унинг тўрт оғиз аччиқ гапидан димоғим куйиб, мажнун бўлиб чиқиб кетганман. Орзижондан то рўзи қиёмат умидимни узмайман, ундан ўзгани демайман. Агар сиз Орзижон ёримнинг дўсти бўлсангиз, менинг ҳам дўстимсиз. Сиз Орзижон билан бир йигитни ёр тутамиз, деб аҳдлашган бўлсангиз ҳам бу аҳдингиздан қайтинг, ака-сингил бўлайлик! — деди.\nОйсулувхон Қамбаржондан бу гапларни эшитиб, ҳайрон бўлиб туриб қолди. Эс-ҳушини йиғиштириб, яна бир неча сўз қилиб кўрди. Қамбаржон унамади. Ойсулувхон билдики, Қамбаржоннинг Орзижонга бўлган муҳаббати чин муҳаббат. Ойсулув ўз ичида Қамбаржонга тан берди, ошиқлик бўстонининг айнимас гули бўлганлиги учун унга тасанно айтди.\n— Сиздай вафодор йигитга раҳмат! Сизнинг ишқингиз айнимас ишқ экан. Бўлмаса, қиёматлик ака-сингил бўлайлик. Сиз менинг равоғимда, боғ-у роғимда бир неча кун ётиб дам олинг! — деди.\nШундан сўнг Ойсулувхон Қамбаржонни иззат-икром билан тарбиялайверди. Орадан қирқ кун ўтди. Қамбаржон Ойсулувхонга айтди.\n— Ҳой, Ойсулувхон! Мен ёрим Орзижон туфайли сиздек малика билан кўришиб, қиёматлик ака-сингил бўлишдик. Мени қирқ кун тарбияладингиз. Сизга минг-минг раҳмат! Энди менга рухсат берсангиз!\n— Сизнинг юрагингиз Орзижоннинг ишқ ўти билан доим ёниб турганини биламан. Орзижоннинг отаси Аршинбойга узатгани билан Орзижон унга хотин бўлмайди. Агар кетар бўлсангиз, мен ҳам бирга борай, Орзижонни қутқариб олиб, сизнинг ота юртингизга олиб бориб, тўй-томошаларингизни ўтказиб қайтиб келайин!\nОйсулувхон отасидан рухсат олиб, йўл ҳозирлигига киришди.\nПодшоҳ қизига қирқта қул, қирқта энага хотин, қирқта каниз берди, қирқта қўй-қўзи берди, неча хачирга зари-зарварақ юклаб берди ва қизига:\n— Э, қизим, бу нарсаларни Қамбаржондан Орзижонга совға қилиб олиб боринг. Икки ошиқнинг бошини қовуштиринг. Савобга қоласиз! — деди. Уларга зерикканларингда учириб, ўйнатиб, кўнгил очиб кетасизлар деб ҳаккав каптархонаси бор соябон арава берди, тантана билан хайр-маъзур қилиб жўнатди.\nУлар хурсандчилик билан йўлга равона бўлишди. Булар йўл юрди, йўл юрса ҳам мўл юрди. Бир неча мароҳил тай қилиб, ўн тўрт кунда Орзижоннинг шаҳрига кириб боришди. Орзижоннинг боғдоди эшигининг тагига келиб, турнақатор бўлиб тўхтади. Шунда Ойсулувхон зарварақ паранжисини ёпиниб, заррин чимматини тутиб, Қамбаржонга қараб:\n— Мен Орзижоннинг олдига кириб, келганлигингизни билдираман, сиз билан кетишга рози қилиб, девордан унинг нарсаларини ташлатаман. Сиз нарсаларни олиб аравага соласиз. Орзижоннинг ўзи деворга чиқиб, айри миниб ўтиради, уни ҳам кўтариб олиб, аравага ўтқазинг. Орқасидан мен чиқаман, мени ҳам аравага солинг, сўнг тезликда от қўйинг! — деди.\nОйсулувхон Орзижоннинг боғига кирди. Қараса Орзижон адрас кўрпада “Вой бошим, вой қўлим!” деб бемор бўлиб ётибди. Йигирма каниз уқалаб, елпиб турибди. Орзижон бу ерга келгандан буён ўзини касалга солиб ётган эди. Аршинбой ҳар куни уйга бошини суқиб, “Ёрим дарддан фориғ бўлдимикин, фориғ бўлган бўлса, юзидан бир бўса олаймикин”, деб қараб, киролмай чиқиб кетар эди. Орзижон Ойсулувхонни кўриб, ирғиб ўрнидан турди. Тахтидан туша келиб, ўртоғи билан қучоқлашиб, йиғлашиб, сўрашди. Шунда Орзижон Ойсулувдан:\n— Ҳой, ўртоқжон! Ёрим дастингизда саломатми? — деди. Ойсулувхон:\n— Ёрингиз саломат, ҳозир авғон боғингиз девори тагида сизни кутяпти — деди. Шунда Орзижон туриб, канизларига:\n— Ҳой қизлар! Менинг жонажон ўртоғим, ёруғ дунёнинг хирожини сарф қилса ҳам келмайдиган меҳмоним келибди. Ўзи келган меҳмон атойи худо! Тезда ошхонага чиқиб, турли-туман таом пиширинглар! —деб ҳаммасини чиқариб юборди. Ойсулувхон айтди:\n— Ўртоқжон! Эрингиз сизга маҳтал бўлиб турибди. Сиз нарсаларингизни тайёрлаб, тезда боғга чиқинг, нарсаларингизни девордан ирғитиб, ўзингиз ҳам деворга чиқинг, мен бу ёқдан чиқиб бораман! — деди.\nОрзижон керакли нарсаларини олди ва қизларига:\n— Ўртоғимга ўз қўлим билан мевалардан узиб чиқайин, — деб боғга кириб кетди, бўхчаларини девордан отди, ўзи ҳам деворга айри минди.\nҚамбаржон тугунларни ҳам, ёрини ҳам кўтариб олди. Ойсулувхон бўлса:\n— Ўртоғим боғда айланиб қолди. Аравакашим серзарда эди. Чиқиб, у-бу деб, тинчитиб келай! — деб, паранжисини ёпиниб, шабохун уриб, чиқиб кетди. Қамбаржон буни ҳам олиб, аравага қўйди. Қамбаржон отга бир қамчи урди. От чарчаган жойигача чопиб кетди. Туғдоқ деган жойга борганда от чарчаб қолди. Булар дамларини олишди. Ойсулувхон бутун воқеани баён қилиб, Қамбаржонни Орзижонга топширди.\nКейин ҳаммалари Қамбаржоннинг шаҳрига жўнашди. Етти кеча-ю етти кундуз риёзат чекиб, бир манзилга бориб тўхташди. Шунда Қамбаржон отасига: “Биз Орзижон, Ойсулувлар билан фалон манзилда турибмиз, дарҳол йўлга одам чиқаринг”, деб хат ёзди. Отаси шодлигидан оламга сиғмай кетди. Карнайчи, сурнайчи, ноғорачи, болобомчи, қизиқчиларни пешвоз чиқарди. Ўрдасига қирқ карнайни қўйдирди, қирқ қозонни қурдириб, юртга ош-нонни тортаверди.\nШаҳарда кўчалар, томлар, дарахтлар одам билан тўлиб кетди. Икки қизнинг устидан дур-у жавоҳир сочиб, ўрдага олиб киришди. Шунда Қамбаржон чопқиллаганича меҳрибон онасининг олдига кириб кетди. Кирса, онаси фарзандининг доғи-ҳасратида йиғлайвериб, иккала кўзи кўр бўлиб, бир чеккада устунга суяниб ўтирган экан. Бориб онаси билан кўришди. Қамбаржоннинг чўнтагида кийикнинг ўти бор эди. Онасининг кўзига суртган эди, унинг иккала кўзи ярқираб очилди. Она-бола бир-бирининг дийдорини кўриб, қайта бошдан кўришди. Қамбаржон онасининг олдидан отасининг ёнига кириб, у билан ҳам қучоқлашиб кўришди. Ота-бола бир-бирига тўйишмай анча кўришди. Сўнгра Қамбаржон ота-онасига Орзижон билан Ойсулувхонни таништирди: “Мана бу Орзижон келинингиз, Ойсулувжон — қиёматлик синглим!” — деди. Ҳаммалари кетишиб, хурсанд бўлишди.\nҚирқ кеча-кундузгача фуқародан ҳеч ким уйида қозон қайнатмай, подшоҳнинг тўйидан ош-нон еди, тўй-томоша хурсандчилик билан тугади. Орзижонни Қамбаржонга никоҳлашди. Тўйдан кейин подшоҳ салтанат тожини Қамбаржонга кийдириб, салтанат тахтига миндирди. Ойсулувхон ўртоғи Орзижон билан Қамбаржоннинг тўй-томошасини ўтказиб, ўз юртига жўнади. Шу билан ҳаммалари мурод-мақсадларига етди.\n← Аввалги Аввалги Ҳунарнинг хосияти\nКейинги → Кейинги: Қорасоч пари


27 июл 2021, Тошкент вақти: 04:56\nЖССТ ходими коронавируснинг келиб чиқишин аниқлаш учун кўршапалак ғорларини ўрганишни таклиф қилмоқда.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти - ЖССТнинг Ухань шаҳрида COVID-19 вируси келиб чиқишини ўрганаётган илмий гуруҳи аъзоси вируснинг генетик элементларини аниқлаш учун Хитойдаги кўршапалак ғорларини ўрганиш кераклиги ҳақида баёнот берди.\nReuters агентлигининг ёзишича, зоолог ва ҳайвон касалликлари бўйича мутахассис Питер Дасак Хитойнинг Ухань шаҳрида тадқиқот ўтказаётган гуруҳ илк бор 2019 йил охирида айнан шу шаҳарда аниқланган вирус қай йўсинда глобал миқёсда пандемия келтириб чиқарганини ўрганаётганини айтган.\nДасак, аввал иддао қилинганидай, вирус лабораториядан тарқалганини кўрсатувчи далил йўқлигини билдирди.\nБир неча давлат, жумладан, Америка Қўшма Штатлари Хитойни юқумли касаллик тарқала бошлаганидан кейин кўрилган илк чоралар ҳақида тўлиқ маълумот бермасликда айблаб келади. Расмий Пекин эса вирус бошқа жойда пайдо бўлган, деган фикрда.\n«Агар вируснинг табиатдаги асл ўчоғини аниқлашни хоҳлайдиган бўлсак, шунга ўхшаш тадқиқот ўтказишимиз керак бўлади», - деди олим.\n«Вируснинг манбаси бўлган эҳтимолий кўршапалакни топишга қаратилган бундай тадқиқот жуда муҳим, чунки бу каби хавфли вирусларнинг манбаларини топсак, уларни тарқатувчи жонзотлар билан алоқани камайтира оламиз», - деди Дасак Reuters агентлигига берган интервьюсида.\nАйни дамда Хитой расмийлари мамлакатдаги кўп сонли кўршапалак ғорларидан намуна олаётгани ёки олмаётгани аниқ эмас. COVID-19 инфекциясини келтириб чиқарувчи SARS-CoV-2 вирусига ўхшаш вируслар бунда олдин Юньнань вилоятида аниқланган эди.\nДасакка кўра, Ухандаги илмий гуруҳ вирус қандай қилиб пандемия келтириб чиқаргани тўғрисида янги маълумотларни қўлга киритган.\nЖамоа томонидан синчковлик билан ўрганиб чиқилаётган версияларнинг бирига қараганда, вирус Ухань шаҳрида илк маротаба аниқланишидан анча олдин пайдо бўлган.\nОлимлар касалхона, илмий-тадқиқот муассасалари ва вирус илк маротаба аниқланган денгиз маҳсулотлари бозорига ташриф буюришди.\nАммо улар Ухань шаҳри бўйлаб фақат Хитой расмийлари қуршовида ҳаракатлана оладилар.\nШундай бўлса-да, Дасак Хитой расмийлари илмий жамоанинг тегишли иншоотларга ташриф буюриш ёки муҳим шахслар билан учрашиш илтимосларини умуман олганда рад этмаётганини айтди.


Ёвғон шўрва (Ярослав ГАШЕК)\n1 Июн 2019 3221\nКнязь Роберт жуда инсонпарвар одам эди. Бир куни қўшни қишлоқдаги камбағал болалар учун «Бир коса шўрва» кўчма ошхонасини ташкил этиш фикри миясига келиб қолди. Харажатларини ҳали ҳисоблаб ҳам кўрмаган князь махсус павильон қуришга буйруқ бериб юборди ва Венадан кўчма ошхона олиб келтирди.\nКўчма ошхонани келтиришгандан сўнг княгиня хоним салкам тиз чўкиб, бу ишни қилмасликни ўтиниб сўради. Аммо князнинг қарори қатъий эди.\n— Жим бўлинг, княгиня! — деди у. — Ўша жулдурвоқилар учун шахсан ўзим картошкали обиёвғон пиширмоқчиман.\nКнягинянинг укаси граф Манхард ҳам шундай аслзода кишига овқат пиширишнинг ярашмаслигини айтиб, қайноғасини бу йўлдан қайтаришга уриниб кўрди. Бунга жавобан князь бақириб берди ва айнан, шу ишни ўзи қилмоқчилигини, агар кимда-ким қарши чиқса, шахсан ўзи у билан гаплашиб қўйишини айтди. Бундан князь Робертнинг нафақат инсонпарвар, балки жуда баджаҳл киши эканини ҳам англагандирсиз.\nХуллас, ажойиб кунларнинг бирида павильон ва кўчма ошхона игнабаргли дарахт новдалари, байроқчалар ва икки хил рангдаги тасмалар билан безатилди, эшикларга эса «Яратганга шукрлар бўлсин!» деган ёзувлар осилди. Фрак ва цилиндр шляпа кийган хизматкорлар оғаси қозон олдида туриб, ўчоққа ўтин қаларди. Негаки, князь Роберт шундай қилишни буюрган.\nКнязнинг ўзи эса дам-бадам дераза олдига келиб, ташқарига қарарди. Агар хизматкорлар оғаси шляпасини ечса, бу қозондаги сувнинг қайнаганини ва князь жаноб олийларининг картошка арчиш учун чиқадиган вақти бўлганини билдирарди. Буни ҳам князь ўйлаб қўйганди.\nВа ниҳоят, у қасрдан чиқди ва салобат билан кўчма ошхонали павильон томон одимлади. Болалар эса нима қиларини билмай бурун кавлаб туришарди ва қишлоқ оқсоқоли князга муносиб ҳурматни кўрсатиш лозимлигини тушунтириб қўйиш учун муштини кўрсатди.\nОқсоқоли бунақа тадбирларга жуда уста бўлиб кетганди. У болаларнинг князга қараб, «ура» деб қичқиришларига ишора берди, ҳаммаси ювиниб-таранганми, ишонч ҳосил қилиш учун уларга бир қур разм солди-да, қишлоқ миршаби Пазурекка имо қилди. У эса калта замбараклардан бирининг пилтасини ёқди ва иккинчиси томон ошиқди. Икки марта қаттиқ гумбурлаш эшитилди, князь эса қуюқ тутун ичидан чиқиб олишга шошилди. Болалар эса қулоқни қоматга келтиргудек бақирардилар. Князь уларга илтифот билан қўл силтади ва кўчма ошхона ёнига бориб ўтирди. Икки хизматкори унинг ёнига картошка келтириб қўйишди. Князь эса оппоқ қўлқоп кийган қўли билан битта картошка олди-да, арчиб бўлгач, сув қайнаётган қозонга ташлади. Атрофни болаларнинг қувончли ҳайқириғи тутди. (Дарвоқе, уларнинг овози сал хириллаб ҳам қолганди). Жаноб олийлари иккинчи картошкани тозалай бошлади. Мана, буниси ҳам қозонга тушди. Яна атрофни болаларнинг қувончли ҳайқириғи тутди. Шундан сўнг князь Роберт ўрнидан туриб, тилга кирди:\n— Болалар, бу… сизники хурсанд бўлган. Ҳозир сизники картошкали обиёвғон ейди ва хурсанд бўлади, негаки уни шахсан меники тайёрлайди… Унутманг, меники сизларникига худди онадай меҳрибон… ҳалиги… меники шахсан ўзи пиширади…\nАна шундай нотиқлик санъатидан баҳраманд бўлган болалар яна бараварига ҳайқиришди.\n— Бугун тарихий кун, меники сизларга овқат пиширади, — виқор билан давом этди князь, — енглар болалар, сизники «хам-хам» қилади. Бу жуда мазали ёвғон шўрва… Меники сизларга ошпаз бўлди ва картошкани шахсан меники арчиди. Сизники бунинг учун менга миннатдорчилик айтади…\nКейин йигирма уч нафар болакайнинг ҳар бири жаноб олийларининг қўлидан бир крондан пул олди, қишлоқ оқсоқолига эса князь кир бўлиб кетган қўлқопини берди. Уни ечаётиб, деди:\n— Муҳтарам оқсоқол, бу сизга, менинг биринчи ёвғон шўрва тайёрлаганимдан эсдалик. Сизники бунинг учун менга миннатдорчилик айтади…\nХудди шу пайти гавдали бир аравакаш князга от келтирди ва жаноб олийлари сайр қилгани ўзининг ов қиладиган қўриқхона ўрмонига кириб кетди, хизматкорлар ва аъён ҳам керилганча, қаср томон жўнадилар.\nҚишлоқ оқсоқоли князь берган қўлқопларни чўнтагига тиқди, олдин жулдурвоқиларга, сўнг қишлоқ миршаби Пазурекка разм солди, чўнтагидан қўлқопларни чиқарди, яна нима қилишни билмай, уларга тикилиб қолди ва ниҳоят, қишлоқ саркори Вержинга қараб деди:\n— Хўп, яхши, аммо жулдурвоқилар учун ёвғон шўрвани ким охиригача пиширади?\n— Пазурек билан болалар картошкани охиригача тозалаб беришади, — деди униси.\n— Пазурек, ёвғон шўрвани охиригача пиширишни сизга топшираман. Сиз эса қизлар, картошка арчасизлар.\nШундай дея улар болаларни Пазурек ихтиёрида қолдиришди. Иссиққа чидаб бўлмасди, Пазурек кўзларини чақчайтирганча болаларга ўшқирди:\n— Сиз чувриндиларга текин тушликни кўрсатиб қўяман ҳали.\nБироқ бошқа чораси ҳам йўқ эди, чубуғини тутатиб бўлгач, қари аскар маҳорат билан ёвғон шўрва учун зираворларни тайёрлай бошлади. Бу орада қизлар картошкани арчиб бўлишди, Пазурек эса пешонасидаги терни енги билан артганча қозонни чўмич билан кавлай бошлади.\nКутилмаганда унинг миясига ялт этиб бир фикр келиб қолди. У тўхтади, кўчма ошхона яқинидаги ўтлоқда ўйнаётган болаларга қаради ва қичқирди:\n— Карел Малина, қани, бу ёққа кел-чи!\nҲеч гапдан хабари йўқ Карел Пазурекнинг ёнига келди.\n— Сен лаънати болакай, — қичқирди унга Пазурек, — кеча ёнғоқзорда нима қилаётган эдинг? Бунинг учун жарима ундирилишини биласанми ўзи? Қани, бир кронни бу ёққа чўз-да, уканг Пепикниям чақир. Пепик, ярамас аканг Карелни ёнғоқ ўғирлагани учун авахта кутяпти. Княздан бир крон олдингми? Қани, бу ёққа чўз! Ҳалиям шундай князни сизларга рўпара қилгани учун Худога шукр қилинглар! Бўлмасам, сизлар учун жаримани ким тўларди? Жарима учун икки крон етади. Агар яна ёнғоқ ўғирлаётганларингни кўриб қолсам, пичанхонага қамаб, иштонларингни ечиб, яхшилаб савалайман. Ўғирлик қилиш, болалар, гуноҳ! Бўпти, бу сафар сизларни кечирдим. Пепик югуриб бориб, менга ароқ опке, сен Карел ёвғон шўрвани чўмич билан кавлайсан.\nПазурек майсага яхшилаб жойлашиб олди. Кўп ўтмай Пепик ароқ кўтариб келди. Ичиб олган Пазурек болаларни атрофига йиғиб, хўжайинларни қандай ҳурмат қилиш кераклиги ҳақида тўлиб-тошиб нутқ сўзлади.\n— Негаки, бунинг бари Яратгандан, эшитяпсизларми, чурвақалар?\nИккинчи ароққа ҳам болакайни жўнатди.\nҚуёш эса аямасдан қиздирарди. Пазурек қўнжи узун этигини ечиб, майсага чўзилди ва кўп ўтмай, хуррак ота бошлади. Болалар жаноб олийларининг ёвғон шўрваси пишишини кутиб, қароқчи ўйинини ўйнай бошладилар. Кўп ўтмай, улар ўрмон ичига кириб кетиб, товушлари ҳам бутунлай эшитилмай қолди.\nТуш пайтида князь сайрдан қайтди. Унинг нигоҳи биринчи бўлиб, кимсасиз кўчма ошхона ва павильонга тушди. Қозондан эса қуюқ буғ чиқар ва ёвғон шўрванинг иштаҳа очувчи «биқ-биқ»лаб қайнаши эшитиларди. Қозонга яқин келиб, унда... қишлоқ миршаби Пазурекнинг этиклари пишаётганини кўрди. Князь уни яхшигина тепиб уйғотди, негаки у нафақат инсонпарвар, балки жуда баджаҳл киши ҳам эди.\nБу ҳодисани эса қия тепаликдаги буталар орасига бекиниб олган ака-ука Малиналар ҳиринглаганча кузатардилар. Улар ўзини худди чизган асари биринчи мукофотга лойиқ топилган рассомлардек ҳис қилардилар. Йўқотишган икки крон пули ўрнини ана шу томоша қоплади.\nЖаноб олийларининг эса «Бир коса шўрва» кўчма ошхонасига бўлган қизиқиши сўнди ва дарров чиройли павильонни йиғиштиришни буюрди.\nУнинг қайни граф Манхард (уям жуда инсонпарвар одам) бир сафар ўрмонда Пазурекни учратиб, ундан қандай қилиб, биринчи ва охирги марта ёвғон шўрва пиширишганини сўраб билиб олибди.\n— Э, нимасини айтасиз, жаноб олийлари! — соддадиллик билан тан олибди Пазурек. — Айтишгаям уяласан киши! Атрофни димоғни ёрадиган шунақа ҳид тутиб кетгандики, асти қўяверасиз... бунақа ҳиддан Худонинг ўзи сақласин!


Жиззах тумани Шароф Рашидов тумани бўлмоқда | IDROK.UZ\nШароф Рашидов номини ота-она, буви-додаларимиз ҳурмат билан тилга олишади. Чунки, унинг давридаги ўлкамиздаги сиёсий аҳвол мураккаб эди.\nШароф Рашидов (1917—1983)\nАдиб, йирик давлат арбоби Шароф Рашидов 1917 йилнинг 5 ноябрида Жиззахда деҳқон оиласида таваллуд топган, Наримонов мактабида таҳсил кўрди. 1934 йилда Жиззахдаги педагогика техникумини, 1941 йилда Самарқанд дорилфунунини тугатади. Шундан сўнг\nмуаллим ва мухбир сифатида ўз фаолиятини бошлайди. ____________________________________________________________________________________\n1938-1941 йилларда Самарқанд вилоятининг «Ленин йўли» рўзномасида ишлайди. 1941-1942 йилларда Улуғ Ватан урушида қатнашади. Фронтдан қайтгач, 1944-1947 йилларда раҳбарлик ишига ўтади. Самарқанд вилоят партия котиби бўлиб фаоллик кўрсатади,1947—1949 йилларда «Қизил Ўзбекистон» рўзномасига муҳаррирлик қилади. 1940-1950 йилларда Ўзбекистон Ёзувчилари уюшмаси раиси, 1950-1959 йилларда Ўзбекистон Олий Кенгаши Раёсатининг раиси, 1959-1983 йилларда Ўзбекистон Компартиясининг Биринчи котиби бўлиб ишлади. Токи умрининг охиригача Республика партия ташкилотига раҳбарлик қилди. Шунингдек, Иттифоқ Партия Марказий қўмитаси Сиёсий Бюроси аъзолигига номзод ҳам эди. У ўн бир марта «Ленин ордени», икки марта (1974, 1977) «Меҳнат қаҳрамони Олтин юлдузи» ва Ленин мукофоти совриндори ҳам бўлган.\nУнинг ижоди асосан 30-йилларнинг иккинчи ярмида бошланган бўлиб, дастлаб шеъриятда қалам тебратган. Унинг биринчи шеърий тўплами «Самарқанд куйлари” номи билан босилган. Сўнг эса «Ўлкам», «Орзуимиз» (1939) каби шеърлари чоп этилган. Улуғ Ватан уруши даврида фашизмга қарши ғалабага етакловчи шеърлар ёзиб, 1945 йилда «Қаҳрим» номи билан тўплам сифатида чоп эттиради. У айни чоғда адабиётшунос ва мунаққид сифатида ҳам қалам тебратган эди. У жанг майдонларида:\nЛаънат ўқинг, яшашим бекор, —\nШароф Рашидов мақоланавис — публисистликдан камолга етган адиб даражасига кўтарилди. Шунинг учун ҳам унинг бадиий ижоди намуналарида бу руҳ етакчи ўринни эгаллайди. Адибнинг катта наср намуналари бўлган «Ғолиблар», «Бўрондан кучли», «Қудратли тўлқин” романларида урушдан кейинги Ўзбекистон халқини, тикланиш йилларидаги меҳнат жасоратлари бадиий ифодасини топган.\nИжодкорнинг «Кашмир қўшиги», «Комде ва Мудан” каби лирик қиссалари анъанавий Шарқ достончилиги услубида битилган бўлиб, ёшлик, баҳор, гўзал ҳаёт нашидаси мадҳига бағишлангандир. Адиб ҳаётининг сўнгги йилларида яратган «Дил амри» қиссаси Ватан уруши йилларида Белорус заминида кечган жанг манзаралари, турли миллат жангчиларининг ғалаба йўлида олиб борган ҳаёт-мамот кураши тасвирига багишланган.\nШароф Рашидов Шўро ҳокимияти даврининг барча давлат арбоблари сингари вафотидан кейин қораланди. Ҳаёти ва ижодини ўрганиш таъқиқланди. Мустақиллик шарофати билан йирик сиёсатчи ва ижодкор бўлган ушбу шахснинг номи қайта тикланди.\nЎзбекистон Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси 22 декабрдаги мажлисда Жиззах вилояти Жиззах тумани номини Шароф Рашидов туманига ўзгартириш ҳақида қарор қабул қилди. Бу ҳақида маълум қилган қуйи палата матбуот хизматига кўра, Жиззах туманини Шароф Рашидов туманига айлантириш Вазирлар Маҳкамаси томонидан таклиф этилган.\nДепутатлар бу қарорни “ҳукумат таклифи, кенг жамоатчилик муҳокамаси жараёнида билдирилган фикр ва таклифларни умумлаштириш материаллари, географик объектларга ном бериш ва уларнинг номини ўзгартириш масалалари бўйича ҳудудий ва республика комиссиялари томонидан тайёрланган хулосалар асосида” қабул қилгани айтилмоқда.\nҚонунчилик палатасининг мазкур қарори маъқуллаш учун Олий Мажлис Сенатига юборилган.\nЎзбекистонни 1959 йилдан 1983 йилгача, яъни 24 йил бошқарган Шароф Рашидов номини тиклаш, икки йилдан сўнг 100 йиллиги нишонланадиган арбоб хотирасига нисбатан ҳурмат ифодасидир.\n_____________________________internet materiallari asosida IDROK.UZ uchun maxsus.


Навоийни англаб ўқийлик!\n09.02.2018 19:40 1 944\nҲар йили февраль ойининг аввалида ҳамма ўзини Ҳазрат Навоийни танишини, билишини, унинг ижоди билан ошнолигини кўрсатишга интилиб қолади. Ўзимиз ҳам бундан мустасно эмас. Шу орада Навоийни тушунишини даъво қиладиганлар ҳам чиқиб қолади. Аммо Навоийни англаш учун Навоий билган билимларни эгаллаш зарурлиги, Қуръон, ҳадис илмидан яхшигина хабардор бўлиш кераклиги, Навоийни англамоқчи бўлган кишининг руҳонияти Навоий руҳониятига яқин бўлиши шартлиги ҳамманинг ҳам эсига келавермайди.\nАдабиётдан анчагина хабари бор одамлар ҳам Навоий ғазалларини ўқиганларида уларни юзаки тушунишади, яъни «кўзи кўрган» сўзларнигина англайди. Бу сўзларга «беркитилган» ҳақиқий маънони эса Навоий «қуролини» ишлата оладиганларгина англайдилар. Ана ўшалар Навоий ғазалларини ўқиганларида дод деб йиғлайдилар, ана ўшаларнинг фарёди осмон тоқига етади.\nБу қурол нима? Бу қурол – орифлик, бу қурол сўфийлик. Сўфийлар эса ўзларининг қалбларидаги муқаддас тушунчаларни, мўътабар номларни дунёвий одамлар ўқиганда арзимас нарса деб ўйлайдиган номлар билан «қулфлаб» олганлар. Улар ғазалларида Аллоҳни ёр дейдилар. Ибодатни май, ибодатхонани майхона, ўзларини Ҳаққа етакловчи руҳоний пирларини эса соқий дейдилар. Ана шунинг учун «Май ичсанг, оқилу, доно билан ич» ёки «Мен ўлсам, мени майхона харобаларининг остидан изланг», деган Аллоҳ йўлида ёниб ўтган шоирларни XX аср даҳрийлари «ғирт алкаш» шоирларга чиқардилар. Шунинг учун ҳам замона майхўрлари бу шоирларни ўзларига ошно санаб, унинг рубоийларини қадаҳ сўзи қилиб айтиб юрдилар. Шоир руҳини қақшатиб юрганлар ҳали ҳам топилади. Ўша «тост»ларининг ҳақиқий маъноларини билиб қолганларида эди, қўлларидаги қадаҳларини ерга уриб, чил-чил синдирган бўлардилар. Афсуски, шароб хира қилган ақллари бунга етмайди.\nУламолардан бири сўфийларнинг бунақа «сўз ўйинлари»ни англагач, сўради: «Зоҳиран ёқимсиз бўлган бундай лафзларни истилоҳ қилиб олишга сизларни нима ундаган?» Сўфийлар айтдилар: «Ўз йўлимизга бўлган рашкимиз, токи уни яхши ўзлаштирмаганлар уни даъво қилмасинлар, унга аҳл бўлмаган унга кириб олмасинлар!»\nАна энди Ҳазрат Навоийдан бир байт ўқиймиз:\nТун оқшом келди кулбам сори ул гулрух шитоб айлаб,\nХироми суратидин гул уза ҳайдин гулоб айлаб.\nБуни замонавий «Навоийшунос» бундай шарҳлайди: «Ярим кечаси, қоронғу тушганида бир чиройли юзли аёл кулбамга шошиб-пишиб келди, шошганидан терлаб кетибди-ю, терлари юзидан гулобдек қуйилаётган эди».\nБу Аллоҳга бўлган муҳаббатим иккига бўлинмасин, дея дунёдан тоқ ўтган Навоийга туҳматдир. Боринг, ана, бир маҳлиқо ҳузурларига келган бўлса ҳам Навоийдек зот буни ғазал қилиб, бутун оламга жар солмасдилар, сир тутардилар.\nХўш, Навоий аслида, нима демоқчи эдилар? Бунинг учун Навоий шу байтда ишлатган сўзлар сўфийликда нимани англатишини билиб олайлик: кулба – орифнинг қалби; гулрух – шуҳуд олами, яъни Аллоҳнинг зотини мушоҳада қилиш ҳолати; гул уза ҳай – ғайбий илҳом. Ана энди байтни изоҳлашга уринамиз:\n«Ҳамма ёқни жаҳолат зулмати қоплаб турган бир пайтда, қалбимда Аллоҳнинг зотини мушоҳада қилиш ҳолати юз берди. Бу шундай тез юз бердики, унинг тезлигидан менда ғайбий илҳомлар ҳосил бўлди».\nАна, шоир нима демоқчи-ю, уни юзаки англаган одам нимани хаёл қилади? Ҳазрат Навоий ғазалларини ана шунақа шарҳлаган «Навоийшунослар» ҳам, Ҳазрат Навоий ҳақида кино қилдим деб, Навоийдек зотни подшоҳ (Ҳусайн Бойқаро) билан хотин талаштирганлар ҳам Ҳазратга туҳмат қилганлар. Ҳазрат Навоийнинг ҳаётларида унақа воқеалар бўлмаган ва бунақа шармандаликларнинг бўлиши мумкин ҳам эмас!\nНавоийни тушуниб ўқишга ҳаракат қилинг, уни англашга ҳаракат қилинг! Аммо унинг ғазаллари, достонларининг туб моҳиятига етмасангиз, ўқимай қўяверинг, зеро, Навоийни ўқимаслик мумкин, бунинг учун гуноҳкор бўлмайсиз! Аммо Навоийни ўқиб, уни бошқаларга ўзингизча талқин этиш, «Навоий ҳам май ҳақида ёзган, у ҳам ўзимиздан экан», деб уни шишадошлар қаторига қўшиб қўйишингиз − гуноҳ! Бунинг жавоби бор.\nЗамондошлари яратган ғазалларнинг ҳам маъносини чақмаслик, ғазал сўзларининг юкини ҳис қилмаслик ҳофизларда кўп учрайди. Масалан, маънисига етганида ҳофизлар Саида Зуннунова юрак қони билан ёзган «Қаноатда Саида филча бўлурму, ҳай-ҳай» деб тугайдиган ғазални раққоса ўйнатиб эмас, фарёд чекиб айтардилар. Бунинг учун эса, Саида Зуннунова буни қачон ёзгани, нимага ёзгани, буни ёзганида бошида қанақа тегирмон тошлари айлангани-ю, қанчалар қон ютганини билишлари керак бўлади. Афсуски, улар бу нарсаларни ўқишмайди...\nЁки «Ёрни ойнакдин қаранг, ноз уйқуда ётганмикин» деб бошланувчи ғазалда Аллоҳ Жаброил алайҳиссаломга «Боринг, секин ойнадан қаранг, менинг ёрим, дўстим, ҳабибим Муҳаммад алайҳиссалом ухлаяптимиканлар ё бедормиканлар?» деган маънони уққанларида ҳофизлар бу қўшиқни раққоса ўйнатиб, шўх куйламаган бўлардилар. Афсуски, бу нарсалардан хабари йўқ ҳофизлар айтаётган сўзининг маъносини билишдан кўра кўпроқ раққоса ўйнатишга ўчроқ...\nҲазрат Алишер Навоий ғазалларини, достонларидаги маъноларни англаш, уларни тушуниб ўқиш барчамизга насиб қилсин!\nҚиз томонга тўй қилдирсанг — «қум» ейсанми уйланиб?!\nВаъдага вафо: қидирувдаги икки фуқаро оиласига қайтди\nЖамият 16/12, 20:54\nСеул марказида Алишер Навоийнинг бюсти ўрнатилди\nМаданият 14/12, 19:39\nЎзбекистондаги Ҳайдар Алиев номидаги Озарбайжон Маданият Маркази лойиҳаси билан «Алишер Навоий ҳикматлари» китоби нашр этилди\nЖамият 10/12, 18:09\nСанкт-Петербургда Алишер Навоий юбилейи муносабати билан «Навоийхонлик кечаси» ўтказилади


Вилоят ҳокими З. Мирзаев бошқарган йиғилишда алоҳида таъкидланганидек, ўтган йили ҳудуд иқтисодиётида барқарор ўсиш суръатлари таъминланди. Жумладан, қишлоқ хўжалигида 7, қурилиш-пудрат ишларида 11, чакана савдо айланмасида 15, жами хизматларда 22 ва пуллик хизматлар кўрсатишда 18 фоиз ўсишга эришилди. Тармоқ ва корхоналарни модернизация қилиш, технологик қайта жиҳозлаш учун ўзлаштирилган бир трлн. 139 млрд. сўмлик инвестициялар саноатнинг 15,7 фоиз ўсишига замин яратди.\nЙиғилишда аҳолининг қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат маҳсулотларига бўлган эҳтиёжини тўлароқ қондириш мақсадида 81 қорамолчилик, 42 та паррандачилик, 43 та балиқчилик ва 56 та асаларичилик хўжаликлари ташкил қилиниб, маҳсулот ишлаб чиқариш 12-15 фоиз ошгани алоҳида айтиб ўтилди. Ҳудудий тасарруфдаги корхоналар томонидан амалга оширилган экспорт ҳажми 152,7 млн. долларга етиб, режа 5,2 фоиз ортиғи билан бажарилди.\nКичик бизнесга ажратилган кредитлар миқдори 713 млрд. сўмдан иборат бўлиб, ўтган йилнинг ўзида 1919 та кичик бизнес субъекти ишга туширилди ва бу соҳанинг ялпи ҳудудий маҳсулотдаги улуши 8,6 фоиз ошди.\nТадбирда 2015 йилда инвестицияларни ўзлаштириш, енгил саноат, озиқ-овқат, қурилиш материаллари, чарм-пойабзал, фармацевтика саноати каби соҳаларни ривожлантириш, янги иш ўринлари яратиш билан боғлиқ устувор вазифалар белгилаб олинди.\nНАВОИЙ. Бўлиб ўтган фаоллар йиғилишида вилоят ҳокими Э. Турдимов қайд этганидек, 2014 йили барча соҳада ижтимоий-иқтисодий чора-тадбирлар амалга оширилиши туфайли ялпи ҳудудий маҳсулотнинг 4 фоиз ўсиши таъминланди. Корхоналар қўллаб-қувватланиши натижасида саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш 2,8 фоиз, истеъмол товарлари эса 5,1 фоиз ўсди. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари 7, чакана савдо айланмаси 15,3, аҳолига пуллик хизмат кўрсатиш 14,9, пудрат ишлари 8,4 фоиз ошди. Қолаверса, 47 турдаги тайёр маҳсулот экспорти йўлга қўйилиб, жами экспорт ҳажми 460,4 миллион АҚШ долларини ташкил этди.\nВилоят иқтисодиёти етакчи тармоқларида юқори технологик ускуналар билан жиҳозланган, умумий қиймати 27,1 миллиард сўмлик йирик лойиҳалар рўёбга чиқарилди. Йилига 600 минг кв.м. гилам ишлаб чиқаришга ихтисослаштирилган “Ишонч гилам” қўшма корхонаси, 9 минг тонна калава ип ишлаб чиқариш қувватига эга “Бахт текстиль” ҳамда 5,4 минг тонна калава ип ишлаб чиқарувчи “Навбаҳор текстиль” корхоналари шулар жумласидандир.\nВилоятнинг саноат салоҳиятини оширишга алоҳида эътибор қаратилиб, 231 ишлаб чиқариш лойиҳаси амалга оширилди. Бунинг натижасида 6,1 мингдан ортиқ иш ўринлари яратилди. Кўрилган агротехник чора-тадбирлар туфайли 4,8 минг гектар суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолати яхшиланиб, пахта ҳосилдорлиги гектарига ўртача 3,1, бошоқли дон экинлари эса 12,2 центнер ошди.\nФаоллар йиғилишида йил давомида йўл қўйилган айрим камчиликлар хусусида ҳам сўз юритилди. Шундан келиб чиққан ҳолда, 2015 йилда амалга ошириладиган устувор вазифалар белгилаб олинди.\nЙиғилишда Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари F. Ибрагимов сўзга чиқди.\nХОРАЗМ. Вилоят ҳокими П. Бобожонов бошқарган йиғилишда ўтган йили ялпи ҳудудий маҳсулот ҳажми 11,7 фоиз ошгани ижтимоий-иқтисодий ислоҳотлар самараси сифатида эътироф этилди. Жумладан, саноат маҳсулотлари ишлаб чиқаришда 47,6, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштиришда 6,8, қурилиш ишларида 13,1, чакана савдо айланмасида 9,3, жами хизматларда 16,4 фоиз ўсишга эришилди.\nҲисобот даврида саноат, хизмат кўрсатиш ва қишлоқ хўжалиги соҳаларида жами 665,3 миллиард сўм миқдоридаги инвестиция ўзлаштирилиб, 1 минг 586 та лойиҳа рўёбга чиқарилди. 2013 — 2015 йилларда Хоразм вилоятининг саноат салоҳиятини ривожлантириш дастурига асосан, сўнгги икки йилда 262 та ишлаб чиқариш корхонаси фаолияти йўлга қўйилди. Натижада истеъмол бозорига саноат маҳсулотлари етказиб бериш ҳажми 2008 йилдагига нисбатан 2,3 марта ошди.\nСоғлом бола йилида вилоятда 60,6 мингта иш ўрни ташкил этилган бўлиб, унинг 87 фоизи қишлоқ жойларга тўғри келади. Айниқса, академик лицей ва касб-ҳунар коллежлари, олий таълим муассасаларининг 28,1 минг нафардан зиёд битирувчилари ўз мутахассислиги бўйича ишга жойлашгани диққатга сазовордир.\nЯкунда вилоятда саноат салоҳиятини ошириш, хорижий инвестиция лойиҳаларини ҳаётга татбиқ этиш, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни янада ривожлантириш бўйича аниқ кўрсатмалар берилди.\nХоразм вилояти фаоллари йиғилишида Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари А. Икрамов иштирок этди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Қисқа сатрларда\tИжтимоий-иқтисодий ривожлантириш якунлари муҳокама қилинди »


АҚШ чегарасида йиғлаб турган қизча сурати “йил сурати” деб топилди 6-12-2021, 16:43 | Zamin.uz\n23:36 / 12.04.2019\nАҚШ чегарасида йиғлаб турган қизча сурати “йил сурати” деб топилди\nФотосуратчи Жон Мурнинг АҚШнинг Мексика билан чегарасида йиғлаб турган гондураслик қизча сурати World Press Photo танловида йил сурати деб топилди.\nСуратда онаси Сандра Санчесни америкалик чегарачи тинтув қилаётганда йиғлаб турган Янела исмли қизча тасвирланган. Аёл қизи билан АҚШга бошпана олиш илинжида Марказий Америка ва Мексика орқали бир ой давомида келганини айтган.\nАҚШ президенти Дональд Трамп маъмурияти АҚШ ҳудудига тушмоқчи бўлаётган муҳожирларга “тоқатсизлик” сиёсатини эълон қилганди.\nСурат эълон қилингандан кейин АҚШнинг божхона ва чегара назорати хизмати қизча ва унинг онаси бир-биридан айрилган минглаб оилалар орасида йўқлигини маълум қилган..\nЖон Мур барча 6 та қитъада, 65 та давлатда суратга олган. 2008 йилда у иммиграция ва чегарани кесиб ўтиш билан боғлиқ сюжетларни суратга олиш билан шуғуллана бошлаган. У 2005 йилда Пулитцер мукофотини ютган, шунингдек кўплаб халқаро танловларда ғолиб бўлган.\nWorld Press Photo фотожурналистика соҳасидаги энг йирик ва энг нуфузли танлов ҳисобланади. 2019 йилда танловнинг фотосуратлар қисмида 8 та тоифада 43 номзод, “Йил сурати” тоифасида 6 номзод ва “Йил фотовоқеаси” тоифасида 3 номзод тақдим қилинган. “Замин” янгиликларини “Youtube”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Дунё » АҚШ чегарасида йиғлаб турган қизча сурати “йил сурати” деб топилди


Биринчи кўчмас цирк эса 1914 йилда Тошкентда очилган. 1942 йилда Иккинчи жаҳон уруши давом этаётган бир пайтда собиқ СССРда биринчи бўлиб Тошкентда миллий цирк жамоаси тузилган.\n“Ўзбекдавлатцирк “бирлашмаси директори ўринбосари Зуҳра Олтмишеванинг сўзларига қараганда, ўтган асрнинг 70-йиллари ўрталарида Тошкент давлат цирки биноси қад ростлаган. Бу ерда ҳозирги кунгача нафақат маҳаллий, балки кўплаб хорижий мамлакатлар цирклари ҳам ўз томошаларини намойиш этиб келяпти.\nЗ.Олтмишеванинг таъкидлашича, “Ўзбекдавлатцирк” бирлашмаси ташкил этилгандан сўнг асосий эътибор ўзбек цирки миллийлигини таъминлашга қаратилган. Бироқ бу борада бир қанча муаммолар бор. Миллий кадрлар етишмаслиги ўзбек халқи анъаналарини цирк орқали кенгроқ тарғиб этишга тўсқинлик қилмоқда. Цирк артистлиги тор мутахассислик бўлгани учун маҳаллий миллат вакиллари орасида соҳага қизиқувчилар кам. Борлари ҳам иқтисодий аҳволни рўкач қилиб, циркни ташлаб кетиш ҳолатлари учраб туради.\nЎзбек миллий циркида ўзига хос ўрин тутувчи Зариповлар сулоласи вакили Ҳаким Зарипов шу кунларда 80 ёшни қаршилади. Шундан бўлса-да, у касбини ташлаб қўйгани.\nҲ.Зариповнинг айтишича, қийинчиликларга қарамай, янги саҳна кўринишлари тайёрлаш давом этяпти. Бироқ цирк артистларининг маоши жуда кам. Улар 18-20 минг сўм ойлик олади.\nШу кунларда Тошкент давлат циркида россиялик цирк усталари томоша кўрсатмоқда. Бу томошалар чиптаси нархи жуда қиммат.\nЗ.Олтмишеванинг маълум қилишича, Ўзбекистонда цирк чипталари баҳоси бошқа мамлакатларга қараганда анча арзон. Аммо ҳайвонлар иштирокидаги цирклар томоша кўрсатганда чипталар бироз қимматлашади. Чунки ҳайвонларни боқиш катта харажат талаб этади.\nЗ.Олтмишева “Ўзбекдавлатцирк” жамоаси Тошкентда янги йил арафасида томошалар кўрсатишини, таътилдан ташқари вақтларда, асосан, гастрол сафарларида бўлишини билдирди.


Самарқандда O`zLiDeP “Ёшлар қаноти”нинг фаолияти сарҳисоб қилинди | O'zLiDeP\nO`zLiDeP Самарқанд вилояти кенгаши “Ёшлар қаноти” жамоатчилик Кенгашининг ҳисобот-сайлов конференцияси ташкил этилди.\nУнда партия Самарқанд вилоят Кенгаши “Ёшлар қаноти” фаолиятининг ўтган даврдаги фаолияти сарҳисоб қилинди.\nТаъкидлаш жоизки, ҳисобот даврида Самарқанд вилоят Кенгашида бошланғич партия ташкилотларининг сони 1236 та бўлиб, шундан 318 та БПТга ёшлар раҳбарлик қилиб келмоқда. Партия аъзолар сони эса 102 253 нафар бўлиб, шундан 58 321 нафарини 18-34 ёшгача бўлган ёшлар ташкил этади.\nБундан ташқари, жорий йилда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати ва Қонунчилик палатаси ҳузурида ташкил этилган “Ёшлар парламент”ига “Ёшлар қаноти”нинг олти нафар нафар фаоли муносиб деб топилди.\nЙиғилишда қўлга киритилган ютуқлар билан бирга йўл қўйилган қамчиликлар ҳам муҳокама этилди. “Ёшлар қаноти”нинг ёшлар билан ишлаш самадорлигини янада ошириш, унинг фаолиятини такомиллаштириш юзасидан “Йўл харитаси” ишлаб чиқилди.\nТадбир давомида “Ёшлар қаноти” Жамоатчилик Кенгашининг янги таркибдаги 25 нафар аъзолари тасдиқланди ҳамда кун тартибидаги масалалар юзасидан тегишли қарорлар қабул қилинди.