Улуғбек Рашидов финалда британиялик рақибини таслим қилиб, Ўзбекистонга Токио—2020 Олимпиадасидаги илк олтин медални тақдим этди - Daryo\n18:01, 25.07.2021 41443\nУлуғбек Рашидов финалда британиялик рақибини таслим қилиб, Ўзбекистонга Токио—2020 Олимпиадасидаги илк олтин медални тақдим этди\nЯпониянинг Токио шаҳри мезбонлик қилаётган Олимпиадада 25 июль куни таэквондо бўйича финал баҳслари ўтказилди.\nҲал қилувчи баҳсда ўзбекистонлик таэквондочи Улуғбек Рашидов британиялик рақиби Бредли Синденни мағлуб этиб, Токио Олимпиадасида Ўзбекистонга илк олтин медални тақдим этди.\nРашидов уч раунд якунига кўра 32:29 ҳисобида ғалаба қозонди. Шу тариқа у таэквондо бўйича Олимпиадада чемпион бўлган илк спортчи сифатида Ўзбекистон тарихига кирди.\nУлуғбек ярим финалда Босния ва Герцеговина вакили Недзад Ҳушични 28:5 ҳисобида енгиб, Ўзбекистон учун дастлабки медални нақд қилганди. Синден эса ярим финалда хитойлик Шуаи Жаони 33:25 ҳисобида енгди.\nСинден ўз юришини 1/8 финалдан бошлади ва унда Янги Зеландия вакили Том Бёрнсга имкон қолдирмади (53:8). Чорак финалда эса британиялик спортчи туркиялик Хоқон Речберни 39:19 ҳисобида таслим этди.\nУлуғбек 1/16 финалда малилик Сейду Мофанани 38:17 ҳисобида мағлуб этди. Ўзбекистонлик спортчи чорак финал йўлланмаси учун жангда 3 карра жаҳон чемпиони, Олимпия ўйинларининг 2 карра совриндори, ушбу вазн тоифасининг биринчи рақамли спортчиси жанубий кореялик Ли Де Ҳун билан асосий вақтда 19:19 ҳисобида қайд этди. Баҳс тақдирини ҳал қилган «Олтин зарба»да Рашидов 2 очко қўлга киритиб, чорак финалга йўл олди. Рашидов 1/4 финалда эронлик Мирҳошим Ҳуссаинини 34:22 ҳисобида енгди.\nРашидовнинг финалдаги рақиби Бредли Синден -68 кг вазн тоифасида амалдаги Жаҳон чемпиони ҳисобланади. У 2019 йилда Манчестер шаҳрида ўтказилган мусобақада ғолибликни қўлга киритганди. Синден, шунингдек, ушбу вазн тоифасининг иккинчи рақамли вакили ҳисобланади.\nМаълумот учун, Улуғбек Рашидов 2002 йил 23 март куни Тошкент шаҳрида туғилган.\nУ 2018 йилда Буэнос-Айресда (Аргентина) бўлиб ўтган 2018 йилги ёзги ўсмирлар Олимпия ўйинларида 48 килограммгача вазн тоифасида кумуш медалини қўлга киритган, финалда россиялик спортчи Дмитрий Шишкога имкониятни бой бериб қўйган.\n2019 йилда эса таэквондо бўйича ўсмирлар ўртасидаги Осиё чемпионатида 55 килограммгача вазн тоифасида олтин медалга эга чиққан. Худди шу йили у Бутунжаҳон армия ўйинларида 58 килограммгача вазн тоифасида олтин медални қўлга киритади, Улуғбек ҳал қилувчи баҳсда хитойлик рақиби Лян Юйшуайни таслим этганди.\n07:30, 04.05.2022 95506\n14:48, 23.04.2022 78357\n18:10, 07.05.2022 85360\n12:45 Бугун 3\n12:29 Бугун 804\n12:25 Бугун 1433\n12:00 Бугун 2062\n14:53, 18.05.2022 57921\n00:12, 19.05.2022 48166\n07:30, 19.05.2022 46877


Испаниянинг энг бой миллиардери Inditex компанияси бошқарувини қизига топширди – Kommers.uz\nМиллиардерлар\t9:30 | 2.12.21\nИспаниянинг энг бой миллиардери Inditex компанияси бошқарувини қизига топширди\nКомпания Zara, Massimo Dutti ва бошқа брендларга эгалик қилади\nИспаниянинг энг бадавлат миллиардери Амансио Ортеганинг қизи отаси асос солган Zara, Massimo Dutti ва бошқа брендларга эгалик қилувчи Inditex компаниясига раҳбарлик қилади. Сармоядорларни ҳайратга солган ушбу янгилик фонида компания акциялари нархи 5 фоиздан кўпроққа тушиб кетди.\nДунёнинг энг йирик кийим-кечак сотувчиларидан бири бўлган Испаниянинг Inditex компанияси директорлар кенгашига 2022 йил 1 апрелдан Испаниянинг энг бой миллиардери Амансио Ортеганинг қизи Марта Ортега Перес раислик қилади. Бу ҳақда компания матбуот хизмати хабар берди. Inditex компанияси Zara, Massimo Dutti, Bershka Pull & Bear ва бошқа таниқли кийим брендларига эгалик қилади.\nМаълум бўлишича, бу қарор 1975 йилда Inditex компаниясига асос солган Амансио Ортеганинг ўзи ва компания директорлар кенгашининг амалдаги раиси Пабло Исла ташаббуси билан қабул қилинган.\n«Ушбу ўзгаришлар билан директорлар кенгаши 2011 йилда Амансио Ортеганинг Inditex директорлар кенгаши раҳбари лавозимидан кетишидан бошланган авлодлар алмашинувини якунлайди», дейилади хабарда.\nBloomberg нашрининг қайд этишича, «узоқ кутилган авлодлар алмашинуви» сармоядорларни ҳайратда қолдирган, чунки авлодлар алмашинуви Inditex бош ижрочи директорининг ўзгариши билан ҳам бирга юз берди.\nAlantra Equities консалтинг фирмаси раҳбарият алмашинувини «ёмон хабар» деб атади, чунки Пабло Ислани алмаштириш қийин ва янги бош директор чакана савдо тажрибасига эга эмас. Бундан ташқари, Исла Inditex’га 10 йилдан ортиқ вақт давомида раҳбарлик қилди, шу вақт ичида компаниянинг бозор қиймати олти баравар ошиб, 100 миллиард долларга етди.\n«Сўнгги пайтларда испаниялик миллиардернинг қизи Марта Ортега ҳам аста-секин омма эътиборига тушиб, компаниянинг 59 фоиз акцияларига эгалик қилувчи 85 ёшли отаси асос солган бизнесда фаол иштирок этмоқда», деб ёзмоқда Bloomberg.\nМарта Ортега сўнгги 15 йил давомида Inditex’да турли лавозимларда ишлаган, бироқ ҳеч қачон юқори бошқарувда бўлмаган. Шу билан бирга, у бир нечта премиум даражадаги тўпламларни тақдим этиб, Zara брендини мустаҳкамлашда фаол иштирок этган.\nМаълумот ўрнида, 85 ёшли Амансио Ортега 77 миллиард доллар бойлиги билан Forbes талқини бўйича дунёнинг энг бой одамлари рейтингида 11-ўринни эгаллаб турибди. Унинг бойлиги жорий йилнинг 30 ноябрь ҳолатига кўра, реал вақтда янгиланадиган Forbes Real-Time рейтингида 73,8 миллиард долларга баҳоланмоқда.\n«Inditex Zara, Zara Home, Pull & Bear, Massimo Dutti, Bershka, Stradivarius, Oysho ва Uterque дўконларини бошқаради. Кийим-кечак ретейлери Европада биринчилардан бўлиб пандемиядан олдинги савдо ва фойда даражасига эришди, чунки компания онлайн савдони ривожлантиришга эътибор қаратди», деб ёзади Bloomberg.\nИккинчи чоракда Inditex компаниянинг соф фойдаси 850 миллион еврони ташкил этганини маълум қилди, бу 2019 йилнинг шу даврига нисбатан 4 фоизга кўпдир. Коронавирус чекловлари босқичма-босқич юмшатилгани сабабли компаниянинг сотуви кўтарилди.\nАввалроқ миллиардер Рэй Далио АҚШнинг ортаётган давлат қарзи фуқаролар урушига олиб бориши мумкинлигини айтгани ҳақида хабар берилганди.


Европа парламенти Brexit битимини маъқуллади » Muzlik.uz - O‘zbekiston yangiliklari\nЕвропа парламенти кўпчилик овоз билан Британиянинг Европа Иттифоқи таркибидан чиқиши (Brexit) ҳақидаги битимни маъқуллади, дея хабар берди Euronews. Ҳужжат бўйича якуний овоз бериш 29 январь куни Брюсселдаги ялпи мажлисда бўлиб ўтди. Битимни 621 депутат қўллаб-қувватлади, 49 киши қарши чиқди, яна 13 депутат бетараф қолди. Европа Иттифоқи Кенгаши эндиликда уни ратификация қилиш жараёнини якунига етиши учун расман тасдиқлаши керак. Буюк Британиянинг ЕИдан чиқиши 31 январь кунига режалаштирилган, аммо ўтиш даври 2020 йил охирига қадар давом этади, бу даврда томонлар келажакдаги шериклик бўйича музокараларни давом эттирадилар. Январь ойи бошида Буюк Британия Вакиллар палатаси Европа Иттифоқидан чиқиш тўғрисида келишувни маъқуллаган эди. Brexit, шунингдек, қиролича Елизавета II томонидан ҳам имзоланган.\nБритания парламенти бош вазирнинг Brexit бўйича таклифини рад этди\nТереза Мэй Британиянинг янги бош вазири бўлади\nБританияликлар Brexit учун овоз берди


Яман терма жамоаси бош мураббийи: «Ўзбекистон учун ҳам атаб қўйган тактикамиз бор» - Daryo\n17:09, 09.10.2019 25675\nЯман терма жамоаси бош мураббийи: «Ўзбекистон учун ҳам атаб қўйган тактикамиз бор»\nЯман терма жамоаси устози Сами ал-Наш Ўзбекистон—Яман терма жамоаси беллашувидан олдин ўйинолди фикрлари билан бўлишиб, журналистлар саволларига жавоб қайтарди. Бу ҳақда «Дарё» мухбири хабар бермоқда.\nУшбу конференция учун аввалоси миннатдорчилик билдирамиз. Ўйин иккала жамоа учун ҳам муҳим. Ўзбекистон ушбу баҳсдан олдин устунликка эга. Боиси, улар ўз майдонида ўйнайди. Сўнгги 2 та ўйиндаги каби яхши ўйин кўрсатишга ҳаракат қиламиз.\nЖамоа ўйин услубида ўзгаришлар юз бердими?\nТаркиб аввалгиларидан анча ёш. Аввалги баҳсларда 3 нафар ёши катта ўйинчи бор эди. Бироқ биз уларнинг хизматларидан фойдалана олмадик. Бу сафар эса улар ўйинга тайёр.\nЎзбек футболи ривожланишдан тўхтадими? Ёки у нотўғри йўлдан кетмоқдами?\nЎзбекистон Осиёдаги энг катта жамоалардан бири. Сўнгги вақтда жамоа ўйинида пасайиш кузатилган бўлиши мумкин, бироқ унга ҳар доим қаршилик кўрсатиш мумкин.\nМураббийнинг Ўзбекистон билан учрашувдан кўзлаган асосий мақсади нима?\nИккала жамоа ҳам ғалаба учун майдонга тушади. Биз ҳам ушбу ўйинда уч очко учун майдонга тушамиз. Ғалаба орқали гуруҳдаги аҳволни яхшилаб олиш мумкин.\nГуруҳдаги асосий етакчи жамоа қайси?\nСаудия Арабистони ва Ўзбекистон. Гуруҳдаги бошқа жамоаларнинг кучи деярли бир-бирга яқин.\nЯман ЖЧ—2022 саралашидаги баҳсларни ўз майдонида ўтказмаяпти. Бу футболчиларга қанчалик таъсир ўтказмоқда?\nСиёсий вазият туфайли биз нейтрал майдонда майдонга тушяпмиз. Саудия Арабистонида машғулотларни олиб бормоқдамиз. У ерда ҳам яманлик ватандошларимиз кўп. Шу боисдан биз у ерда ҳам ўзимизни уйимиздагидек ҳис қилмоқдамиз. Аммо ҳеч нарса Яман учрашувларни ўз майдонида ўтказгани билан тенглаша олмайди. Мураббий ўзгарганидан сўнг таркибда ўзгаришлар бўлади. Бу ҳам ўйинчилар ҳам тактик жиҳатга ҳам тегишли. Умид қиламиз ҳаммаси яхши кечади.\nШомуродовга қарши қандай ўйналади? Яман ҳужумдан ўйнайдими ёки ҳимоядан?\nЎзбекистон таркибида кучли ўйинчилар йиғилган. Улардан баъзилари техник, баъзилари эса жисмоний жиҳатдан жуда кучли. Шомуродовни эса тўхтатиб қолишга ҳаракат қиламиз.\nЎзбекистон терма жамоаси Фаластинга қарши Купер қўл остида умуман бошқа ўйин намойиш этди? Янги мураббий эса энди дебютини ўтказади. Яман бунга қандай тайёрланди?\nЖамоа сифатида бир нечта тактикамиз мавжуд. Ўзбекистон терма жамоасига атаб қўйган тактикамиз мавжуд.\n03:00, 22.03.2020 105467\n21:43, 16.03.2020 98899\n08:12, 31.03.2020 100172\n08:06 Бугун 1311\n08:04 Бугун 1207\nДунё бўйича курортлардаги турар жойга бўлган талаб кескин ошди\n07:49 Бугун 3167\n07:34 Бугун 3105\n00:00, 28.05.2020 133305\n16:08, 27.05.2020 113318\n21:57, 27.05.2020 97897\n10:02, 28.05.2020 92129


Инсан мәплери сәўлеленген мүрәжат — Kar24.uz\nКөпшиликтиң мәлимлеме алыў негизине айланып үлгерген kar24.uz сайтында районымыз ҳәкиминиң халқымызға мүрәжаты жәрияланды. Ҳақыйқатында да, бүгин пахта терип ел қырманына өз үлесимди қосаман деген ҳәр бир пуқараға фермер-дийқанларымыздың қушағы ашық, шәраятлары жетерли, мийнетке ҳақы төлеў мәселеси кепилленген.\nМүрәжатта атап өтилгениндей, биринши теримде 1кг. пахта ушын 800 сум, екинши теримде 1кг пахта ушын 1000 сум етип белгилениўи көпшиликти қызықтыратуғыны тәбийий.\nРайон ҳәкиминиң Конституциямыздың 37-статьясы ҳәм “Мийнет кодекси”ниң 8-статьяларында белгиленген қатаң талапларды өзимизге сүрен қылып алғанбыз деген сөзлери, ҳәр бир саналы инсанды, өз ҳуқықларынан пайдаланып еркин мийнет етиўге ийтермелейди.\nСондай-ақ, теримшилер ушын мағлыўмат алыў имкәниятын бериўши “Мәлимлеме орайы” шөлкемлестирилгени ҳаққындағы мағлыўмат ҳәм олардың телефон номерлериниң анық келтирилиўи кең жәмийетшиликтиң мәлимлеме алыў имкәниятының жоқары екенлигинен дәрек береди.\n“Инсан мәплерин ең жоқары қәдрият” деп билген Өзбекстан “Адолат” социал-демократиялық партиясы районлық Кеңесиниң көп санлы ағзалары атынан бул мүрәжатты толық қоллап-қуўатлаймыз.\nӨзбекстан “Адолат” социал-демократиялық партиясы Хожели районлық Кеңеси баслығы\nPrevious Шымбай: Нураныйлар атызда не қылып атыр?\nNext Суперконтракт нархлари пасаядими?


17:44 29.12.2017 (Янгиланган 17:46 29.12.2017) Ҳавола олиш\nSputnik мухбири мунажжим Павел Глобанинг келажакни башорат қилиш бўйича сеансида қатнашди\nТОШКЕНТ, 27 дек — Sputnik, Лев Рыжков. Мунажжим Павел Глоба келаётган 2018 йил жуда яхши, уруш ва инқилобларсиз ўтади, деб ҳисоблайди. Шунингдек, даҳшатли табиий офатлар ҳам бўлмас экан.\nПавел Глоба — мен илгари фақат телевизорда кўрган инсон ҳаётда жуда чўрткесар ва қатъий одам экан. У яна Comedy Club резиденти Гарик Мартиросянга жудаям ўхшаб кетаркан.\nМунажжимнинг матбуот анжумани Москвада, Журналистлар марказий уйида бўлиб ўтди. Залда одам жудаям оз эди.\nТанга эмас, патнис ташласангиз ерга тушадиган даражада оз эди.\nПавел Глоба диққатини бир жойга жамлаган ҳолда эди. У олдига бир уюм китоб қўйди. Мунажжим даҳшатли башоратларни айтиш чоғидаги тантанали-хўмрайган қиёфада эди. Троянинг ҳалокати ҳақида айтаётганда Кассандранинг кўриниши ҳам худди шунақа бўлган бўлса керак. Тўғри-да, бунақа пайтда кулинмайди.\nАфсуски, мен тантанали вазиятга тўлиқ эътиборимни қарата олмадим. Керак бўлмаган вақтда комик Мартиросянни эслаганим учун саҳнада айнан уни тасаввур қила бошладим. Comedy бошловчиси худди ана шундай қиёфада пианино чалишга ўтирарди.\nПавел Глобанинг биринчи қилган иши йиғилганларга Украинада 2014 йилда уруш бошланиши ва унинг бўлиниб кетиши ҳақидаги башорати чоп этилган "Эхо планеты" журналининг 2009 йилдаги сонини кўрсатиш бўлди.\nМатбуот анжуманидан кейин ҳамкасбларимдан бири унга шубҳа билан савол берди: "Буни айнан сиз башорат қилганмисиз?"\nМана шу ерда Павел Глоба артистлик бобида Мартиросяндан ҳам ўтиб тушди. У журналнинг қайсидир саҳифасини очиб, қайсидир матнга бармоғини ниқтади ва хитоб қилди: "Мана! Кўрга ҳассадек қилиб ёзиб қўйилган! Ўқинг!"\nБу жудаям ажойиб чиқди. Мен бўлсам ҳозирги блокбастерлар даврида эски совет актёрлик мактабининг ютуқлари ҳали ҳам ўлмаганидан хурсанд эдим. Бундай манзарани кўрганида Станиславский ҳам йиғлаб юборар ва "Ишондим" деган бўларди.\nУрушларсиз, лекин кескинлик билан\nСўзининг бошидаёқ Павел Глоба башорат юлдузларни кузатиш асосида тузилмаганини билдирди. Юлдузларни кузатадиган мунажжим – бу шунчаки тасаввур холос. 2018 йил учун башорат ўнлаб йиллар давомида айнан Ит йилида содир бўлган ҳодисалар асосида тузилган.\n"Агарда бу ҳодисаларни таҳлил қиладиган бўлсак, қизиқ қонуниятларга дуч келишимиз мумкин", — деди мунажжим.\nГлобанинг фикрича, 2018 йилда шов-шувли суд жараёнларини кутиш мумкин. Жаҳон тарихидаги энг шов-шувли судлардан бири Ит йилида бўлиб ўтган. 1946 йилги Нюрнберг трибунали назарда тутилмоқда.\nМунажжим 2018 йилда 2020 йилга келиб даврлар ўзгаришига олиб келадиган қандайдир ижтимоий жараёнлар бошланишини кутмоқда. Қудратли давлатлардан бирида ҳокимият ўзгариши эҳтимоли ҳам бор.\nРоссияда бўлиб ўтадиган президентлик сайловлари натижалари ҳақида ҳеч нарсани башорат қилмаган Глоба кўплаб журналистларнинг ҳафсаласини пир қилди.\n"Башорат тузишим учун номзодларнинг соат нечада туғилганликларини аниқ билишим керак, — деди мунажжим. – Паспорт ва анкеталарда эса бундай маълумотлар ёзилмайди".\nГлоба Ит йилида урушлар, инқилоблар ва тўнтаришлар кутилмаслигини айтди.\n"Ҳеч қайси ит йилида бундай ҳодисалар содир бўлмаган, — ишонтирди у. — Ит йили – янги давр олдидан ўзига хос нафас ростлаш".\nЯкдил жамоа – улкан имкониятлар\nМатбуот анжуманидан кейин Глобадан Sputnik ўқувчиларига тилакларини сўрадим.\n"Ит йилида ягона жамоа бўлганларга осон бўлади, — деди Павел Глоба. — Жамоада бўлиш керак бўлган мураккаб давр келмоқда. Ким биландир бирга бўлиш, умумий манфаатларни ҳимоя қилиш керак. Ва албатта жамоанинг қўллаб-қувватлашига суяниш лозим бўлади. Сизни қўллаб-қувватлашганида истакларингизни амалга ошириш учун имконият пайдо бўлади".


Жоржо Армани “Бавария” футбол клуби учун кийим ишлаб чиқаради\n09:39 / 09.07.2016\nИталиялик машҳур модельер Жоржо Армани Германиянинг “Бавария” футбол клуби учун кийим ишлаб чиқаради. Бу ҳақда “Армани гуруҳи” матбуот хизмати маълум қилган. Айтилишича, “Армани” бошқа футбол клублари билан ҳамкорлик қилмайди.\nАрмани анча вақтдан бери спорт кийимлари тайёрлаш ва ишлаб чиқариш билан шуғулланиб келади. Бренднинг энг катта муваффақияти Лондон-2012 Олимпиада ўйинларида Италия миллий олимпия қўмитаси билан ҳамкорлик қилиб, терма жамоага кийимлар тайёрлаб берганди. "Армани" кийимида итальян спортчилар Сочида ўтган қишки Олимпиада ўйинларида мусобақада қатнашишган эди.\n"Скуадра адзурра"нинг янги коллекцияси Риода ўтадиган Олимпиада ўйинларида ҳам намойиш этилади. Ҳар бир спортчи, жумладан, паралимпия жамоаси ҳам бренднинг қатор кийимлари билан таъминланади.


Ашхободдан 15 км узоқликда жойлашган Қипчоқ шаҳридаги масжид ёнидан ўтиб кетаётган туркманистонлик аёл. Туркманистон ҳуқуқ-тартибот идоралари мамлакат муфтиятида пора олишда гумон қилинган бир гуруҳ юқори лавозимли мансабдорларни фош қилган. [AFP]\nАШХОБОД – Туркманистон ҳуқуқ-тартибот идоралари яқинда мамлакат муфтиятининг юқори лавозимли мансабдор шахслари орасида коррупция билан боғлиқ ҳолатларни фош этдилар.\n13 сентябрь куни ҳукуматнинг кенгайтирилган мажлисида сўзга чиққан Туркманистон бош прокурори Ботир Атдаевнинг айтишича, бир нечта мансабдор шахс Маккага ҳаж қилишни истаган зиёратчилардан пора олган.\nХориждаги туркман оммавий ахборот воситаларининг август ойидаги хабарига кўра, пора 10 минг туркман манатига (расмий курс бўйича 2857 долларга) тенг бўлган.\nҲукумат мажлисида қўлларига кишан солинган гумондорлар кўрсатилган, мажлис барча миллий телеканаллар орқали эфирга узатилган.\nМуфтият ичидаги коррупция ҳолатлари ҳақидаги хабар туркманистонлик мусулмонларни қаттиқ ранжитди. [Pexels]\nАйбланувчилар орасида Туркманистон муфтиятининг бош мутахассиси Ровшен Аллабердиев, кадрлар бўлими бош мутахассиси Мухамметмират Гурбангелдиев ва Туркманистон Вазирлар маҳкамасининг диний ташкилотлар билан ишлаш бўлими бош мутахассиси Қурбонберди Нурсахедовлар бор эди.\nШунингдек, айрим имомлар ҳам коррупция айбловлари билан жавобгарликка тортилганлар.\nБош прокурор олинган поралар миқдори ҳақида маълумот бермаган.\nУшбу айбловлар туркманистонликларни қаттиқ ранжитди.\n«Диний идора мутасаддилари, хусусан, Аллоҳга суюкли бўлган муқаддас ҳаж ибодатини адо этиш учун пора олмайди, деб ишонар эдик», дейди Ашхободдаги Эртуғрул Ғозий масжидининг қавмидан бўлган 40 яшар Гурбанмират.\n«Уларнинг ҳибсга олингани ва ҳаром йўл билан орттирган жуда катта миқдордаги пуллари, уйлари, қимматбаҳо машиналари ва тақинчоқларнинг мусодара қилингани яхши бўлди, аммо ишонинг, одамлар кўнглидаги хижиллик тарқагани йўқ», деб қўшимча қилди у.\nБу хабар негадир мансабдорлар аралашган коррупция ҳолатларидан кўра кишини кўпроқ ранжитади, деди у.\n«Улар (порахўр имомлар) ўзларини обрўсизлантирганлари етмагандек, кўпчилик мусулмонларнинг дин пешволарига нисбатан ишончига ҳам путур етказдилар», дейди исмини ошкор қилмаслик шарти билан гапирган Лебап вилоятидаги масжидлардан бирининг имоми.\nТуркманистондан ҳар йили 160 нафар зиёратчи давлат ҳисобидан ҳаж қилиб қайтади.\nУшбу қимматбаҳо ўринлар учун рақобат порахўрликнинг авж олишига сабаб бўлди, деди имом.\n«Энди бу омил бартараф этилади», деди у Туркманистон президенти Гурбангули Бердимухамедовнинг давлат ҳисобидан ҳаж қиладиган зиёратчилар сонини икки баравар ошириш тўғрисидаги қарорини назарда тутиб. Шунингдек, ўз ҳисобидан ҳаж қилишни истаган фуқаролар учун қўшимча рейсларни ташкил қилиш режалаштирилмоқда.\nСаудия Арабистони томонидан туркманистонлик зиёратчилар учун ажратилган Ҳаж квотаси қарийб 4500 кишини ташкил этса-да, Туркманистон ҳукумати уларнинг бир қисминигина Ҳажга юборади.\nКоррупция радикаллашувни келтириб чиқармоқда\nКузатувчиларга кўра, муфтиятнинг мансабдор шахслари иштирокидаги коррупция можароси радикал даъватчиларни ҳаракатга келтириши мумкин.\nКоррупция ҳолатларини кўриб ҳафсаласи пир бўлган кўплаб туркманистонликлар «ҳақиқий ислом» даъватчилари ва ёлловчиларининг таъсирига тушиб қолишлари ҳеч гап эмас, дейди Лебап имоми экстремистларнинг ўз мурожаатларига берган таърифларини назарда тутиб.\n«Афсуски, муфтиятнинг юқори раҳбариятида фош этилган коррупция ҳолатлари сабабли, биз радикал даъватчиларга қарши баҳсда ожиз бўлиб қоляпмиз», деди у.\nУнинг айтишича, радикализм ва экстремизм ҳолатларига қарши кураш вазифаси юклатилган хавфсизлик идоралари ҳар қандай радикал даъватчилар фаоллашувига қарши ҳушёр туриши лозим.\n«Миллий хавфсизлик вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, прокуратура ва бошқа ҳукумат идоралари террорга ёлловчилар ҳамда Марказий Осиёда «ислом халифалиги» тузишга чақирувчи даъватчилар ва уларнинг издошларини аниқлаш бўйича олиб борилган ишлар ҳақида мунтазам равишда ҳисобот бериб туришлари керак», деди у.\nТуркманистон муфтияти ҳам юз берган воқеалардан хавотирда эканини маълум қилди.\n«Аҳолининг имомларга бўлган ишончи ва ҳурматини тиклаш учун жуда кўп ишлар қилишимиз керак», дейди муфтият мутахассислардан бири.\n«Юз берган воқеадан сўнг, ҳажга навбатда турганлар рўйхати қайта кўриб чиқилишига шубҳам йўқ», деди у. «Баъзилар йиллар давомида навбат кутаётган бир пайтда, бошқалар бир неча марта ҳаж қилишган. Энди ҳаммаси тартибга солинади.»\nТуркманистон Марказий Осиёдаги қўшнилари сингари, экстремизмга қарши курашиб келади.\nСўнгги ўн йил ичида Сурия ва Ироқдаги жангларда қўлга олинган ёки ўлдирилган туркман жангариларининг сони аниқ эмас.\nАҚШнинг «Soufan Group» тадқиқот марказининг 2017 йилги ҳисоб-китобларига кўра, террорчи гуруҳ гуллаб-яшнаган даврда 400 дан ортиқ туркман фуқаролари «Ислом давлати» (ИД) сафига қўшилганлар.


Тавфиқ Аллоҳдан - Mehrob.uz\nМақолалар access_time14-март 2018, 22:53\nСАБР Сабр қилсанг ёмон дўст яхши бўлади.…\naccess_time9-август 2017, 13:27 visibility2133\nКуни кеча масжидимизга бир аёл келиб, устозни сўрадилар. Устозимиз муборак ҳаж сафарига жўнаб кетганларини айтдик. Онахон бу хабарни ҳам афсус, ҳам қувонч билан қарши олди, кўзларида ёш билан устознинг ҳақларига узундан узоқ дуо қилди. Бирор зарур гаплари бўлса, етказиб қўйишга ҳаракат қилишимизни айтдик. Онахон кўз ёшларини артиб, шундай дедилар: «Хўжайиним кўп ичар эдилар. Ҳар қанча ялиниб-ёлвориб ҳам, у кишини бу гуноҳдан қайтара олмадик. Бундан бир йиллар чамаси аввал mehrob.uz сайтининг Телеграм каналидаги бир мақолани ўқиб қолдилар. Шундан кейин шу каналга тез-тез кирадиган, имом-домламизнинг маърузаларини тинглайдиган бўлиб қолдилар. Аста-секин у кишида яхши томонга ўзгариш сезила бошлади. Аллоҳга ҳамдлар бўлсинки, тез орада ичкилик иллатидан бутунлай халос бўлдилар! Ҳозирги кунда mehrob.uz каналини бутун оиламиз билан биргаликда ўқиймиз, маърузаларни тинглаймиз, ҳикматли сўзлардан баҳраманд бўламиз. Шу канал орқали динимизни ўрганиб, унга тўғри амал қилишга ҳаракат қиляпмиз».\nОнахонимиз шу гапларни айтиб, устозимизнинг ҳақларига узоқ дуо қилдилар, оилалари номидан миннатдорчилик билдирдилар, сафардан келганларидан кейин оилалари билан бирга келиб, зиёрат қилиб кетиш ниятини изҳор қилиб, уйга қайтиб кетдилар. Онахон айтиб берган бу воқеани эшитиб, бениҳоя хурсанд бўлдик, дарҳол устоз билан боғланиб, у кишига хушхабарни етказдик.\nАлҳамдулиллаҳ, устозимиз бошчилигида олиб бораётган фаолиятимизнинг бундай самараси барчамизни хушнуд қилди. Тавфиқ Аллоҳ таолодан, бинобарин, шу улуғ ишга ҳиссамиз қўшилганидан ўзимизни бахтиёр сездик. Бу каби хушхабарлар ғайратимизни, ҳимматимизни ошириш билан бирга, зиммамизга янада катта масъулиятлар юклайди. Шунинг учун сиз азизлардан аввало устозларимизнинг, қолаверса, бизнинг ҳаққимизга хайрли дуоларда бўлишингизни сўраймиз.\nФурсатдан фойдаланиб, муборак ҳаж сафарига жўнаб кетган Саййид Раҳматуллоҳ Термизий устозимизга Аллоҳ таолодан ҳажжи мабрур тилаб, сафарларини бехатар қилишини, ибодатларини ва дуоларини мақбул айлашини, Ўзининг ҳифзу ҳимоясида асраб, динимиз хизматида бардавом қилишини сўраб қоламиз.\nВасвасага йўлиққанда айтиладиган зикрлар


Францияда супермаркетларга озиқ-овқатларни ташлаб юбориш расман тақиқланди\n11:53 / 05.02.2016\nФранция супермаркетларга овқатларни ташлаб юборишни тақиқлаган дунёдаги биринчи давлат бўлди, дея хабар бермоқда iTele телеканали.\nХабарларга кўра, француз сенати бир овоздан ушбу тартибни кўзда тутган қонун лойиҳасини қўллаб-қувватлади. 5 февралдан бошлаб яқин орада яроқлилик муддати ўтиб кетадиган озиқ-овқат маҳсулотларини ташлаб юбориш тақиқланади. Бунинг ўрнига улар эҳтиёжмандларга таом улашадиган инсонпарварлик ташкилотларига топширилади.\nҚонунда озиқ-овқат маҳсулотларини йўқ қилишга ҳаракат қилган супермаркетлар учун жазо чоралари ҳам келтириб ўтилган. Кўплаб дўконлар эса омборхоналар атрофида йиғилиб, уларнинг ташланишини кутадиган ишсиз ва уйсизларга бермаслик мақсадида маҳсулотларни онгли равишда йўқ қилиб келаётган эди.\nМазкур қонуннинг қабул қилинишига эришган фаоллар худди шундай чоралар Европа Иттифоқининг бошқа давлатларида ҳам жорий этилишига умид билдиришмоқда.


Дунёдаги «энг тоза мушук». Кир ювиш...\n13.04.2019 14:14 0 464\nАвстралияда олти ойлик мушукча ишлаб турган кир ювиш машинасида ўтказилган ярим соатлик даҳшатдан сўнг омон қолди. «ABC News»нинг ёзишича, Поппи лақабли мушукча уй бекасининг бепарволиги сабаб автомат кир ювиш машинасига тушиб қолган.\nАйтилишича, уй бекаси Ким Барр сават ичида ухлаб қолган мушукни кўрмасдан, бошқа кирларга қўшиб кир ювиш машинасига солиб юборган. Мушукчанинг йўқолганини кейинроқ билиб қолишди.\n«Бутун уйни ағдар-тўнтар қилиб чиқдик, аммо уни тополмадик», — деди Ким Барр.\nЯхшиям мушукчани вақтида топиб олишди — бўлмаса автомат кир ювиш машинаси нақ ўн дақиқа бошқа кирларга қўшиб, унинг ҳам «сиқиб сувини чиқарган» бўларди...\nМушукнинг жони қаттиқ бўларкан — тирик қолибди, фақат боши ва кўзига лат етган, тана ҳарорати тушиб, ўпкасида сув тўпланган экан экан. Аммо ҳеч ери синмабди, уч ҳафта деганда чопқиллаб кетди.\nПоппи автомат кир ювиш машинасидан бутун чиққан биринчи мушук эмас. «BBC» хабарига кўра, 2016 йили Англияда Бобби лақабли мушук 60 даража иссиқликдаги (!) кир ювиш машинасида икки дақиқалик «тозалаш»дан сўнг тирик қолган экан.\nАвстралия мушук кир ювиш машинаси\nХориж 16/10, 10:32\nЖамият 14/10, 11:14\nХориж 02/10, 11:49


XXI аср инсоният учун сўнггиси бўлиши мумкин | Qalampir.uz\nXXI аср инсоният учун сўнггиси бўлиши мумкин\nТаҳлил\t05 Декабрь 2020 20:25 63547\nТупроқ ва ундаги бой ресурслар барча тирик организм, хусусан инсонлар учун ҳаёт манбаи бўлиб хизмат қилади. 2002 йилдан бошлаб Халқаро тупроқшунослик иттифоқи томонидан сайёрамиз тупроқ ресурсларининг аҳамиятини оширишга жиддий эътибор қаратиб келинмоқда.\nХалқаро тупроқшунослик иттифоқининг қарори Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти томонидан қўллаб-қувватлангач, 2013 йил БМТ Бош Ассамблеяси 5 декабрни Бутунжаҳон тупроқ куни деб эълон қилди.\nТупроқлар экотизимнинг асосий тузилмаларидан бири бўлиб, одамлар ҳамда флора ва фауна олами учун яшаш майдонини таъминлайди, биологик хилма-хилликни сақлайди, озиқ-овқат маҳсулотларини ишлаб чиқаришнинг асосий таркибий қисми, ноқулай иқлим омиллари шароитида хавфсизлик ва барқарорликни таъминлаш шартларидан бири ҳисобланади.\nТупроқ унумдорлиги унда яшайдиган чувалчанглар, турли қурт-қумурсқалар, ер қазийдиган ҳайвонлар, тупроққа тушган органик модда ва чириндилар билан боғлиқ. Микроорганизмлар фаолияти ва сувнинг эритувчанлик хусусияти таъсирида кимёвий моддалар (азот, фосфор, темир, калий, калций ва бошқалар) ўсимлик илдизлари сўриб оладиган эритмалар ҳосил қилади. Шундай қилиб, тупроқ ҳосил бўлиш жараёни тўхтовсиз давом этади.\nТупроқни шунчаки, одамнинг оёқлари остидаги мустаҳкам пойдевор сифатида кўриб бўлмайди. Ернинг унумдорлиги ҳаётимизда асосий омиллардан бири. Шу нуқтаи назардан, экологлар ва БМТнинг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти вакиллари дунёдаги тупроқ ресурсларининг тахминан учдан бир қисми таназзулга учраганидан, баъзилари эса чўлга айланаётганидан хавотирда. Ҳисоб-китобларга кўра, ер юзида арид (қурғоқчилик) юқори бўлган ҳудудларнинг умумий майдони 48810 минг км2ни, ёки қуруқликнинг 33,6 фоизини ташкил этади. Шундан ўта қурғоқчил (экстраарид) зонасига 4 фоизи, арид зонасига 15 фози ва чала арид зонасига 14,6 фоизи тўғри келади. Доимий қурғоқчилик табиийки, чўлланишга олиб келади.\nҚуруқ ерлар дунёдаги экин майдонларининг 43 фоиздан юқорисини ташкил этади. Ерларнинг таназзулга учраши оқибатида қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини йўқотиш йилига тахминан 42 миллиард AҚШ долларига тенг. Сўнгги 40 йил ичида дунёдаги барча экин майдонларининг учдан бир қисми тупроқ эрозияси туфайли ҳосилдорликни йўқотиш сабабли ташлаб кетилган. Ҳар йили яна 20 миллион гектар қишлоқ хўжалиги ерлари шу қадар таназзулга учраганки, улар энди қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш учун ишлатилмаяпти ёки урбанизация суръатлари туфайли шаҳарларга сингиб кетган.\nҚурғоқчилик ва унумдор ерларнинг камайиши БМТни ҳам ташвишга солаётган муаммолардан бири.\n2020 йилнинг октябрь ойи бошида TED Countdown халқаро иқлим ташаббуси остида ўтказилган форумда нутқ сўзлаган Антониу Гутерриш глобал иқлим ўзгариши ва қурғоқчилик масалаларига алоҳида этибор қаратиш зарурлиги ҳақида гапирганди.\n“Aгар биз ҳозир ҳаракат қилмасак, бу аср инсоният учун сўнгги аср бўлиши мумкин. Глобал иқлим ўзгариши мисли кўрилмаган ўрмон ёнғинлари, кучли ва тез-тез учрайдиган циклонлар, тошқинлар, қурғоқчилик ва бошқа экстремал об-ҳаво ҳодисаларини келтириб чиқармоқда”, деган БМТ раҳбари.\nАфриканинг қурғоқчилик ва чўлланиш юқори бўлган ҳудудларидан тахминан 60 миллион нафар аҳоли бошпана, озиқ-овқат ва иш излаб Европа ҳамда Шимолий Африка мамлакатларига кўчиб ўтган.\nҚурғоқчиликка мойил минтақалар ер массасининг 40 фоизидан ортиғини эгаллайди. Ушбу ҳудудда икки миллиарддан ортиқ одам яшайди. Бу одамларнинг деярли барчаси ривожланаётган мамлакатларнинг аҳолиси.\nБироқ, ривожланган давлатлар – Германия, AҚШ, Италия, Испания, Португалия ҳам қурғоқчилик ва чўлланишдан азият чекаётган давлатлар сирасига киради.\nЭрозия натижасида ўлик тупроқларни тиклаш учун жуда кўп вақт керак. Кўпгина ҳудудларда чангли бўронлар тобора жиддий муаммога айланиб бормоқда. Бу эпимарказда ҳам, ундан анча узоқликда ҳам инсон саломатлиги ва экотизим ҳолатига таъсир қилади.\nГоби чўлидан келиб чиққан шиддатли бўронлар Хитой, Корея ва Япониянинг кенг ҳудудларига таъсир қилади ва қуруқ мавсумда кўп одамларда иситма, йўтал ва кўзнинг қизариши учраб туради. Чўлдан эсган шамол чанглари, ҳатто, Шимолий Aмерикада ҳам нафас олиш муаммоларини келтириб чиқаради ва Кариб денгизидаги маржон рифларини емиради.\nҲар хил даражада чўлланиш сунъий суғориладиган ерларнинг 30 фоизида, табиий ёғингарчилик билан намланган қишлоқ хўжалиги ерларининг 47 фоизида ва яйловларнинг 73 фоизида содир бўлади. Ҳисоб-китобларга кўра, ҳар йили 1,5 миллиондан 2,5 миллион гектаргача суғориладиган ерлар, 3,5 миллиондан 4 миллион гектаргача табиий ёғингарчилик билан намланган қишлоқ хўжалиги ерлари ва тахминан 35 миллион гектарга яқин яйловлар тўлиқ ёки қисман йўқолади. БМТ чўлланишнинг бу қадар тез ривожланиши оқибатида 2025 йилга бориб, дунё аҳолисининг ҳар бешинчи одам чўллашган ҳудудда яшашга мажбурлиги ҳақида гапирган.\nЧўлланиш атроф-муҳитдаги экотизимларда унумдор ерларнинг улуши камайиши. Экологик ўзгаришларни юзага келтиришда табиий омиллар билан бирга, антропоген омилларнинг ўрни ҳам муҳим саналади. Критик об-ҳаво шароити, айниқса, қурғоқчилик ва одамларнинг ерларни ифлослантирадиган ва йўқ қиладиган ҳаракатлари (шу жумладан, ортиқча ишлов бериш, ўтлоқ ва ўрмонларни йўқ қилиш) экин майдонларини чўлга айлантирмоқда. Экотизимларнинг ўзгариши ва чўлларнинг кенгайиши билан озиқ-овқат ишлаб чиқариш камаяди, сув манбалари қурийди ва аҳолининг айрим гуруҳлари янада қулай шароитга эга бўлган жойларга кўчиб ўтишга мажбур бўлмоқдалар.\nЧўлланиш қандай оқибатларга олиб келади:\n• озиқ-овқат маҳсулотларининг камайиши, тупроқ унумдорлигининг пасайиши ва ернинг табиий чидамлилигини йўқолиши;\n• дарёларнинг қуйи оқимларида тошқинларнинг кўпайиши, сув сифатининг ёмонлашиши, дарёлар ва кўлларда чўкинди жинслар, сув омборлари ва ҳаракатланувчи каналларнинг лойқаланиши;\n• шамол, чанг, шу жумладан кўз, нафас олиш ва аллергик касалликлар ва психологик стресс туфайли инсон соғлиғининг ёмонлашиши;\n• таъсирланган аҳолининг одатдаги турмуш тарзини бузиш, бошқа ҳудудларга кўчиб ўтишга мажбур қилиш.\n• аҳоли миграцияси туфайли юқумли касалликларнинг тарқалиши.\nБундай ноқулай шароитларда яшовчи камбағал одамлар, айниқса, аёллар, сиёсий ҳаётда камдан-кам иштирок этадилар. Улар соғлиқни сақлаш, қишлоқ хўжалиги ва таълим каби бирламчи эҳтиёжлардан фойдалана олмайдилар.\nЧўлланиш муаммоси минтақамизда\nСайёрамизда глобал миқёсда содир бўлаётган чўлланиш жараёнлари ёғингарчилик кам кузатиладиган Ўрта Осиё минтақасида ҳам кенг ўрин олган. Aйниқса, Қизилқум ва Қорақум чўллари билан туташ бўлган Орол денгизи ҳавзаси экологик офат зонаси деб эълон қилинган.\nЧўлланиш жараёнлари 210 млн гектар майдонни эгаллаб ётган Ўрта Осиёнинг арид (қурғоқчил) ҳудудлари учун ҳам боғлиқ. Турон табиий географик ўлкасида, хусусан Қизилқум чўлида чўлланиш ҳодисаларининг географик тарқалиши бошқа арид ўлкаларга нисбатан ўзига хосликка эга.\nЎрта Осиё минтақаси, хусусан Ўзбекистон ҳудудида ҳам чўлланиш билан боғлиқ вазият йил сайин жиддийлашиб бормоқда. Бунга асосий сабаб:\n• дарахтзорларнинг майдони йилдан йилга камайиши;\n• Орол денгизи ҳудудида чўлланиш суръати ошиб, денгиз суви ўрнида қум, туз пайдо бўлиши;\n• меъёрдан кўп сувдан фойдаланиш натижасида ернинг сувли эрозияси кўпайиши.\nБирлашган Миллатлар Ташкилотининг Ҳукуматлараро қўмитаси томонидан чўлланишга қарши курашиш ва қурғоқчиликни юмшатиш бўйича 1994 йил 17 июнь Париж Конвенцияси қабул қилинган эди. Ўзбекистон Республикаси ҳам чўлланиш ва қурғоқчилик оқибатларига қарши курашишнинг муҳимлигини эътиборга олиб, 1995 йилда ушбу Конвенцияга қўшилди.\nЎзбекистон Республикасининг 70 фоиздан кўпроқ ҳудуди чўл ва чала чўлдан иборатлигини инобатга олсак, суғориладиган ерларда шўрланиш, ботқоқланиш, шамол ва сув эрозияси, яйловларда ер ости сувлари сатҳининг кўтарилиши, айниқса, Қизилқум чўлидаги Қорахотин, Оёқоғитма, Муллали, Мингбулоқ ботиқларида чўлланишнинг оқибатларини яққол кўришимиз мумкин. Орол денгизи сув сатҳининг қуриши туфайли Ўзбекистонда яна қўшимча 3 млн гектардан ортиқ майдонда Оролқум пайдо бўлди. Натижада, ушбу ҳудудда экологик муҳит ёмонлашиб, чўлланиш жараёнлари янада кучайди ва кўплаб ижтимоий муаммоларни юзага келтирди.\nОхир-оқибат қишлоқ хўжалигида фойдаланиладиган ерларнинг маҳсулдорлиги йил сайин камайиб, озиқ-овқат, ем-хашак ва саноат хом-ашёларини етарли миқдорда етиштириб бериш секинлашмоқда ва етиштирилган маҳсулотларнинг сифат кўрсаткичлари ҳам пасайиб бормоқда. Вужудга келган экологик вазиятнинг ёмонлашиши натижасида чўллашган ерлардан аҳолининг шаҳарга кўчиши кўпаймоқда. Бунга мисол тариқасида Мўйноқ тумани аҳолисининг ўтган асримизнинг 70-80 йилларида икки баравар камайиши (45 минг кишидан 22 минг кишига) яққол мисол бўлади.\nТабиатни асл ҳолида қолдириш унга ёрдам бериш билан баробар. Яшил ҳудудларнинг қисқариши, сув захираларининг камайиши, иқлимнинг кескин исиб кетиши, тупроқ унумдорлигининг йўқолиши табиатнинг биз инсонларга берган “инъоми”. Зеро, бунга ўзимиз айбдормиз.\nЎзбекистонда собиқ ҳофиз президентликка номзод бўлмоқчи\n20 Январь 12:15 95261\nЭртадан Ўзбекистонда 28 м/с тезликда шамол ва 15 даража совуқ кутиляпти\n20 Январь 10:41 54484\nСадир Жапаров истеъфога чиқди\n21 Январь 12:47 46343\nГулнора Каримованинг яна бир гигант компания билан коррупцион схемаси фош этилди\n22 Январь 14:58 42381\nБайден Президент бўлиши билан мусулмонларга оид фармон имзолади\n21 Январь 10:34 33509


MR Флуконазол – Meducate.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар MR Флуконазол\nПрепаратнинг савдо номи: MR Флуконазол\nЗамбуруғларга қарши препарат, триазол ҳосиласи. Таъсир механизми замбуруғ ҳужайрасининг цитохром Р450 га қарам 14б-деметилаза ферментини яққол ингибиция қилиниши ва буни оқибатида замбуруғнинг ҳужайра деворини асосий компоненти эргостеролни синтезини сусайиши билан боғлиқ. Candida spp., Microsporum spp., Trichophyton spp., Cryptococcus neoformans, Blastomyces dermatitidis, Coccidioides immitis, Histoplasma capsulatum ларга нисбатан юқори фаолликка эга.\nФлуконазолнинг қон зардобидаги энг юқори концентрацияга вена ичига (в/и) юборилганидан кейин дарҳол эришилади. Препаратнинг ярим чиқарилиш даври (Т1/2) тахминан 30 соатни ташкил қилади. Плазмадаги концентрацияси юборилган дозаси билан тўғри пропорционал боғлиқликда бўлади. Препарат суткада бир марта юборилганида даволашнинг 4-5 кунига келиб мувозанат концентрациянинг 90% даражасига эришилади. Плазма оқсиллари билан боғланиши 11-12%. Флуконазол барча биологик суюқликларга, организмнинг тўқималари ва аъзоларига яхши киради. Препаратнинг сўлак ва балғамдаги концентрацияси унинг плазмадаги даражаси билан бир хилдир.\nФлуконазол инфузия учун эритмаси кўпчилик замбуруғли инфекцияларни даволаш учун қўлланилади:\n– криптококкоз, шу жумладан криптококкли менингит;\nтизимли кандидоз, шу жумлдан кандидемия, диссеминирланган кандидоз ва бошқа инвазив кандидоз инфекциялари (қорин пардаси, кўз, эндокард, нафас ва сийдик йўлларининг инфекциялари);\nшиллиқ пардаларнинг кандидозлари (оғиз бўшлиғи, ҳалқум, қизилўнгач кандидозлари, ноинвазив бўлмаган бронх-ўпка кандидозлари, кандидурия, тиш протезларини тақиб юрилиши билан боғлиқ бўлган оғиз бўшлиғининг атрофик кандидози);\nтери микозлари, шу жумладан, товон, тана, чов соҳанинг микозлари, кепаксимон темиратки, онихомикоз;\nчуқур эндемик микозлар;\n– хавфли ўсмалари бўлган беморларда цитостатик воситалар билан даволашда ёки нур давосини ўтказишда ва ОИТС бўлган беморларда аъзоларни кўчириб ўтказишда ва иммунитетнинг пасайиши билан боғлиқ бўлган бошқа ҳолатларда замбуруғли инфекцияларнинг олдини олишда қўлланилади.\nФлуконазол в/и, томчилаб суткада соатига 200 мг дан ортиқ бўлмаган тезликда томчилаб қуйилади.\nҚин кандидозида, кандидозли баланитда суткада 100-200 мг дан буюрилади; кўпинча препарат бир марта қўйилганидан кейин тузалиш кузатилади. Шиллиқ пардалар кандидозининг бошқа шаклларида 14-30 кун давомида суткада бир марта 50-100 мг тавсия қилинади.\nТизимли кандидозда ва криптококкли инфекцияларда, шу жумладан менингитда, биринчи куни 400 мг, сўнгра инфекциянинг оғирлигига қараб, суткада бир марта 200-400 мг буюрилади. Даволаш давомийлиги клиник самарасига боғлиқ; одатда криптококкли менингитда даволаш курси 6-8 ҳафта давом этади.\nТери микозларида тавсия этиладиган доза ҳафтада бир марта 150-200 мг ёки суткада бир марта 50 мг ни ташкил қилади, даволаш курсининг давомийлиги одатда 2-4 ҳафта. Аммо, товон микозларида 6 ҳафтагача даволаш талаб қилиниши мумкин.\nОнихомикозда тавсия этиладиган доза ҳафтада бир марта 150-200 мг ни ташкил қилади; даволаш зарарланган тирноқнинг соғлом тирноқ билан тўлиқ алмашгунича давом эттирилиши керак.\nХавфли ўсмалари бўлган беморларда замбуруғли инфекцияларнинг олдини олиш – кунора 100 мг, то бемор нурланиш билан ёки кимевий усулда даволаниши сабабли юқори хавф гуруҳида бўлган вақти давомида.\nБуйрак фаолиятини бузилиши бўлмаган кекса ёшли беморларда препаратнинг одатдаги дозалаш тартибига риоя қилиш лозим.\nБуйрак фаолиятини бузилишида бир марта қабул қилишда флуконазолнинг дозаси ўзгармайди. Буйрак фаолияти бузилган беморларга препарат такроран буюрилганида аввал 50 мг дан 400 мг гача бўлган зарб дозасини юбориш керак. Агарда КК 50 мл/мин дан ортиқроқ бўлса, препаратнинг одатдаги дозаси қўлланади (тавсия қилинган дозанинг 100%). КК минутига 11 дан 50 мл гача бўлса, тавсия қилинган дозанинг 50% қўлланади. Мунтазам гемодиализ қабул қилувчи беморларга гемодиализнинг ҳар бир сеансидан кейин препаратнинг бир дозаси қўлланади. Бир ёшдан ошган болаларга буйракнинг нормал фаолиятида флуконазол ҳар куни суткада 1 марта 1-3 мг/кг/сутка ҳисобидан (шиллиқ пардалар кандидозида) ва 3-12 мг/кг/сутка ҳисобидан (тизимли кандидозларда ёки криптококкозларда) касалликнинг оғирлигига қараб юборилади. Буйрак фаолияти бузилган болаларга препаратнинг суткалик дозасини (катталардаги каби пропорционал боғлиқликда), буйрак етишмовчилигининг яққоллик даражасига мос келишига қараб камайтириш лозим.\nЯнги туғилган чақалоқларда флуконазол секин чиқарилади. Ҳаётининг биринчи икки ҳафтасида препарат ўша миқдорда (мг/кг), каттароқ ёшдаги болаларга буюрилган дозада (мг/кг да), лекин 72 соатлик интервал билан буюрилади. 2-4 ҳафталик болаларга ўша доза 48 соатлик интервал билан юборилади.\nМеъда-ичак йуллари томонидан кўнгил айниши, метеоризм қусиш, қорин оғриқлари ва ич кетиши, иштаҳани пасайиши, таъмни ўзгариши, қабзият, бош oғриғи, бош айланиши, чарчоқлик, кам ҳолларда – тиришиш ва аллопеция.\nТери реакциялари: жуда кам холларда, тери тошмаси, анафилаксия ва ангионевротик шиш (препаратни қабул қилишни дарҳол тўхтатишни талаб қилувчи), кам – ҳолларда кўпшаклли эритма (Стивен-Джонсон синдроми), токсик эпидермал некролиз (Лайелл синдроми).\nЮрак-қон томир тизими томонидан Q-Т интервалини давомлилигини ошиши, қоринчаларни липиллаши/титраши.\nҚон яратиш аъзолари томонидан; кам ҳолларда – агранулоцитоз. Оғир замбуруғли инфекциялари бўлган пациентларда гематологик ўзгаришлар (лейкопения ва тромбоцитопения), жигар ферментлари фаоллигини ошиши ва жигар фаолияти яққол бузилишлари аниқланиши мумкин.\nБошқалар: кам – буйраклар фаолиятини бузилиши гиперхолестеринемия, гипертриглицеридемия, гипокалиемия.\nФлуконазолга, азол бирикмаларига ва препаратнинг таркибига кирувчи бошқа ингредиентларга юқори сезувчанлик, ҳомиладорлик ва лактация даври, 1 ёшгача бўлган болалар, флуконазолни (суткада 400 мг ва ундан кўпроқ дозада) цизаприд терфенадин ва астемизол билан бир вақтда буюриш.\nЭҳтиёткорлик билан – алкоголизм, ахлоргидрия, гипохлоргидрия, жигар етишмовчилиги, юзаки ва инвазив/тизимли замбуруғ инфекциялари флуконазол ва терфенадинни бир вақтда қабул қилиш (суткада 400 мг дан камроқ дозада) проаритмоген ҳолатлар (кўплаб хавф омиллари бўлган пациентларда: юракнинг органик касалликлари, электролит мувозанатини бузилиши, аритмияни чақирувчи дори воситаларини бир вақтда қабул қилиш). Препаратни ҳомиладорлик вақтида қўллаш тавсия қилинмайди. Ҳаётга хавф туғдирувчи инфекцияларда она учун даволашдан бўлган фойда хомила учун бўлган хавфдан устун бўлганда қўллаш мумкин. Препаратни лактация даврида қўллашнинг зарурати бўлганда эмизишни тўхтатиш тавсия қилинади.\nФлуконазолни (суткада 200 мг дозада) терфенадин, цизаприд ва астемизол билан ўзаро таъсири, бу препаратларни плазмадаги концентрацияларини ошишига олиб келиши мумкин, бу ўз навбатида QT интервалини узайишини сабабчиси бўлиши ва юрак ритмини жиддий бузилишларига олиб келиши мумкин. Флуконазол жигарда Р450 тизими ферментларини ингибирлайди, шундай қилиб терфенадин, цизаприд ва астемизолни метаболизмини пасайтиради. Флуконазол ва бу препаратларни бир вақтда буюриш мумкин эмас. Варфарин ва флуконазол бирга буюрилганида протромбин вақтини узайиши аниқланади. Шу сабабли флуконазол ва кумарин тури антикоагулянтларни бир вақтда олаётган пациентларда протромбин вақтини назорат қилиш керак. Флуконазол перорал қандни туширувчи препаратларнинг (сульфонилмочевина ҳосилалари) Т1/2 узайтиради. Қандли диабети бўлган беморларда флуконазол ва қандни туширувчи препаратпарнинг шу турини бир вақтда буюриш мумкин, аммо гипогликемияни ривожланиши мумкин булган хавфини эътиборга олиш керак. Гидрохлортиазид ва флуконазол бир вақтда қайта буюрилганида плазмада флуконазолнинг концентрациясини ошишини эътиборга олиш керак.\nБуйраклар кўчириб ўтказилган пациентларда флуконазол циклоспориннинг плазмадаги концентрациясини ошириши мумкин. Шу сабабли, циклоспорин ва флуконазолни бир вақтда олаётган пациентларда циклоспориннинг концентрациясини мониторингини ўтказиш тавсия қилинади.\nФлуконазол плазмада индинавир ва мидазоламнинг концентрациясини ошириши мумкин. Бу препаратлар флуконазол билан бир вақтда буюрилганида, уларнинг дозалари мувофиқ камайтирилиши керак.\nКлиник текширишлар зидовудиннинг метаболизмини секинлашиши натижасида флуконазол билан бир вақтда буюрилганида, унинг плазмадаги концентрацияси ошиши мумкин. Бу иккала препаратни бир вақтда олаётган пациентларни кузатиш керак, чунки бу ҳолатда зидовудиннинг ножўя самараларини тез-тезлиги ошиши мумкин.\nРифабутин ва фенитоиннинг (бир вақтда қўлланганида увеит ҳоллари таърифланган) клиник аҳамиятли даражада самарадорлигин (бирга қўлланганида фенитоиннинг плазмадаги концентрациясини назорат қилиш керак) оширади.\nФлуконазол асосан сийдик билан чиқарилганлиги туфайли, буйраклар фаолиятининг бузилиши бўлган пациентларда эҳтиёткорликка риоя қилиш лозим. Флуконазолнинг кўп марталик дозалари билан даволанишда дозалашни КК ҳисобга олган ҳолда амалга ошириш керак. Флуконазол жигар фаолиятининг бузилишлари бўлган беморларга буюрилганида эҳтиёткорликка риоя қилиш лозим. Даволаш вақтида жигар ферментлари даражасини мунтазам мониторинг қилиш ва мумкин бўлган токсик самараларни аниқлаш мақсадида пациентларни кузатишни ўтказиш керак. Жигар ферментларининг даражасини ошишида шифокор даволашдан кутиладиган фойдани ва жигарнинг янада оғирроқ шикастланишини ривожланиш хавфини баҳолаши керак. Флуконазолни болаларда қўллашнинг етарли тажрибаси йўқ. Бу гуруҳ беморларда шифокор бундай даволашни зарурлиги тўғрисидаги қарорни мустақил қабул килиши керак. Автомобилни бошқариш ва бошқа механизмлар билан ишлаш қобилиятга салбий таъсири номаълум. Препаратни болалар ололмайдиган жойда сақлаш ва уни яроқлилик муддати ўтгач ишлатмаслик лозим.\nСимптомпари: кўнгил айниши, қусиш, ич кетиши. янада оғирроқ ҳолатларда тиришишлар аниқланиши мумкин.\nИнфузия учун эритма 2 мг/мл. 100 мл дан полипропилен флаконларда.\nҚуруқ, ёруғликдан ҳимояланган жойда, 25°C дан юқори бўлмаган ҳароратда сақлансин\nОлдинги мақолаMR Тирентал23.03.2018\nMR Флуцинар23.03.2018Кейинги мақола


5198 63 10 وأنفقوا من ما رزقناكم من قبل أن يأتي أحدكم الموت فيقول رب لولا أخرتني إلى أجل قريب فأصدق وأكن من الصالحين\nВа бирингизга ўлим келиб: «Эй Роббим, агар менинг ўлимимни яқин муддатга орқага сурсанг, бас, садақа қилиб солиҳлардан бўлсам», демасдан аввал Биз сизларга ризқ қилиб берган нарсалардан нафақа қилинг. (Ризқнинг асосий манбаи Аллоҳнинг Ўзидир ва У одамларга Ўзи хоҳлаганича бериб қўйган ва унинг нафақа, хайр-эҳсон қилиб туришга буюрган. Албатта, бу иш ўлим келишидан аввал бўлиши шарт. Соғ-саломатликда, ҳамма нарсага қодирлик пайтда хайр-эҳсон қилса, ўрнига тушади.)\nАллоҳ ажали келган жонни ҳеч-ҳеч орқага сурмас. Зеро, Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир. (Оқил киши бошига ўлим келмасидан хайрли ишларни кўпроқ қилиб қолишга интилади ва шундай бўлиши ҳам лозим. Чунки Аллоҳ таоло ҳар бир гапу ишдан хабардор зотдир.)\nОсмонлардаги нарсалар ва ердаги нарсалар Аллоҳга тасбиҳ айтурлар. Мулк Унга хосдир, мақтов ҳам Унга хосдир ва У барча нарсага қодирдир.\nУ сизларни яратган зотдир. Бас, баъзиларингиз кофир ва баъзиларингиз мўминдир. Аллоҳ нима қилаётганингизни кўриб турувчидир.\nУ осмонлару ерни ҳақ билан яратди. Ва қиёфангизни чиройли сувратда қилди. Ва қайтиб бориш Унинг Ўзигадир. (Уламоларимиз «Осмонлару ерни ҳақ билан яратди» жумласини «Ҳикмат» билан яратди, деб тушунтирадилар. Осмондаги ҳисобсиз юулдузлар ва бошқа жисмлар, уларнинг бир-биридан маълум узоқликда ва қатъий тартибда жойлашиши, ҳали инсон илми етмаган кўпгина нарса ва ҳодисалар уларни ягона Аллоҳ яратганини тасдиқлайди.)\nУ осмонлару ердаги нарсаларни биладир. Сизлар сир тутаётган нарсани ҳам ва эълон қилаётган нарсани ҳам биладир. Аллоҳ кўкракдаги нарсаларни ҳам билувчидир.\nСизларга олдин кофир бўлганларнинг хабари келмадими? Бас, улар ўз ишларининг азобини татидилар ва уларга аламли азоблар бор.\nБунинг боиси шундаки, уларга Пайғамбарлари ойдин далиллар билан келардилар, улар бўлса, бизни башар ҳидоятга бошлайдими, деб куфрга кетардилар ва (ҳақдан) юз ўгирардилар. Ва Аллоҳ беҳожат бўлди. Аллоҳ беҳожат ва мақталгандир.\nКофирлар ҳеч қайта тирилмасликларини даъво қилдилар. Сен: «Ундоқ эмас, Роббим билан қасамки, албатта қайта тирилтирилурсизлар, сўнгра қилган ишларингиздан хабардор қилинурсизлар. Бу иш Аллоҳ учун осондир», деб айт.\nБас, Аллоҳга, Унинг Расулига ва Биз туширган нурга иймон келтиринглар. Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир.\n0 ... 509.7 510.7 511.7 512.7 513.7 514.7 515.7 516.7 517.7 518.7 520.7 521.7 522.7 523.7 524.7 525.7 526.7 527.7 528.7 ... 623


Kutubxona - Sobir Oʻnar. Begona mehmon (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Sobir Oʻnar. Begona mehmon (hikoya) / Kiril\nМуаллиф Собир Ўнар\nАсар номи Бегона меҳмон (ҳикоя)\n- Собир Ўнар\nБегона меҳмон (ҳикоя)\nБу бир ривоят. Лекин ўзим унга ишондим. Тўқиган жойларим ҳам бор, тўқимаганларим ҳам. Лекин ғалати.\nМатлаб аслида шу Оқморални деб дунёга келган экан. Саксонга кириб умрининг боши-кетини ўйласа шундай бўлиб чиқди. Шунча йил-а, шунча узун умр-а, сарсон-саргардонликка эврилган қисмат, ана, боринг, пешона-я. Оқморални деб яшаган йиллари асли уни қиздан юзлаб чақирим нари, худди қуюндаги хашакдай бегона манзилларга улоқтириб ташлайверибди. Қариди, чуриди, энди манглайига тарсиллатиб шаппат урди.\nҲали ҳам Талас тоғларида таёғини, чориғини судраб юрар эди. Қўра-қўтону тоғ-адирларда бу атрофларнинг эгаси бўлган янги бой – Замонбойнинг хизматини қиларди. Бир тўп отлиқ қуролланган йигитлар куппа-кундузи келиб қўраю капасини шип-шийдам қилишди. Ўрисча-қирғизча қурама тилда бақира-бақира шу ерда чол билан бирга молбоқарлик қилиб юрган Қорақулни, хотини ва икки гўдак боласиниям отиб ташлашди. Уларга ташланаётган учта бўрибосарниям автоматдан тариллатиб ўт очиб ер тишлатишди. Сўнг бири Матлаб чолга юзланиб Замонбой энди йўқлиги, манави давонгирлар аллақачон уни нариги дунёга равона қилишганини бемалол, дона-дона қилиб тушунтирди, сўнг бойнинг йилқи уюри, подаси, қўй отарлари қаердалигини суриштирди. Буткул ҳимоясиз қолган чол сойлар, адирларнинг номини айтиб, моллар ўтлаётган манзилларни айтди. Ҳалиги отлиқ қошларини чимириб турди-да, чолнинг юзига зарб билан қамчи қўйди. Тирқираган қон кўзларига тушди, “воҳ, падарингга лаънат” дея қўллари билан юзини тўсгунча бўлмай қўлидан судраганча қўра ёнидаги яккамихда бойланган байтал ёнига опкелиб, ўша моллар юрган жойни бизга кўрсатасан, дея буйруқ қилди. Чол юзидан тушаётган қоп-қора қонни артиб улгурмай, байтални эгарлаш асносида имиллаётгани сабаб бўксасидан тағин бир қамчи еди. Беихтиёр йигитни бўралатиб сўкиб юборди. Ёноқлари пир-пир учди. Аммо негадир босмачи йигит бу сафар пўписа қилмади. Чамаси бу қари инсон ҳали-ҳануз унга кераклигини эслаб қолди.\n– Кўзинг-бетинга қарағанда сарт чиғарсан? – деди ажабланганнамо.\nЧол иягигача келиб бармоқ энлигида сумалакдай бўлиб турган қонни ижирғаниб жабдуққа артаркан, сен тўнғиз қўпгурга бунинг нима қизиғи бор, ўлдириш ниятинг бор экан, шу ерда бир ўқ билан тинчитиб қўяқолмайсанми, демоқчи бўлди. Ияги, лаблари титради-ю, ҳеч нарса демади. Балки омонликдан умид қилгандир. Эгарга ўтирар-ўтирмас йигит байталнинг сағрисига аччиқ қамчи босди. Отини пишқиртирган кўйи унинг ортидан йўртди.\nХуллас, ожиз-нотавон чол минг қўйли бойнинг қўй-эчки, қорамолу уюр-уюр йилқиларини отлиқларнинг олдига солиб ҳайдатиб юборди. Эвазига тағин икки қамчи еди, ноинсофлар унинг остидаги байтални ҳам олдиларига солганча адирлар қуйисигача бўкирган кўйи от қўйдилар.\nЧол энди тақдир битиги бир ерга келганига, балки сўнгги кун яшаётганига тамом иқрор бўлди. Худо ўлдирмаса одам не машаққатларни орқалаб, бошдан ўтказиб юравераркан. Ана қисмат: қаерда туғилдинг, қаерда яшадинг, қаерда ўлмоқдасан? Хўп, ўзи нима учун яшадинг? Тўғрироғи, яшаган эдинг?\nКўз олдида ўзи туғилиб ўсган Хартанг қишлоғи жонланди. Отасининг эл қатори бир қаричгина ери бор эди, лекин қўли гул эди шекилли, олам-жаҳон узум етиштирарди. Ота-ўғил эшакаравада Самарқанд бозорига элтиб, қанд-новвот, ўзларига, ука ва сингилларига, онасига ҳам кийим, рўмоллар харид қилиб қайтишарди. Отаси унинг замонга мос бўлиб ўсишини, келажакда катта одам бўлишини астойдил хоҳларди. Шундай бўлаётганди ҳам. Самарқанддаги очилган университетга кирди. Не балолиғ бўлдиким, йигит узоқ юрт – Жамбулдан келган Оқморал деган қизга ошиқ бўлди-қолди. Бора-бора қиз ҳам унга кўнгил қўйди. Лекин на йигитнинг, на қизнинг ота-онаси уларнинг турмуш қуришига рози эди. Ораларини суриштириб қарашса нақд беш юз чақирим келади. Тавбангдан кетай, ўзбекман деганнинг ҳам не ерларга уруғи сочилган-а! Жамбуллик соф ўзбек, қуралай кўз Оқморал! Хуллас, икки томоннинг ҳам ота-онаси норози, йигит-қиз ўқиш тугагач, ўз уйлари-ўлан тўшакларига қайтишди. Ўша маҳаллар қишлоқларда ўқитувчи кам, Матлаб ҳадемай ҳашар билан қурилган қишлоқ мактабига директор бўлди. Аммо қизни унутолмади. Китоблардаги сингари кеча-кундуз оҳ чекди. Хатлар ёзди, хатлар олди. Оқморал! Маъноси қозоқчадан ўзбекчага ўгирилса – оқ оҳу эмиш. Оқ оҳу! Қизнинг отаси бир қалин қозоқ ошнасининг таклифи билан шу исмни танлаган экан. Не бўлғай, ўша қозоқ ошна Оқморал гўдаклигида ўғлига бешиккертди ҳам қилиб қўйибди. Оқморалнинг ёзишича уларда удумни қаттиқ ушлар эмишлар. Удум шариатдан ҳам устун эмиш.\nМатлаб бу сўзларни ўқиб нақд олов каби ёниб кетарди. Оқ юзли сулув–оқ оҳуни жизғанак бўлиб бировлардан, номаълум йигитлардан рашк қиларди. Бу дард шу қадар кучли эдики, охир оқибат касалманд аҳволга келди. Тунлари деярли бўзлаб чиқадиган бўлди. Отаси буни сезиб, тезроқ бошини боғлиқ қилиб қўйиш тадоригига тушди. Кўп ўтмай отаси ўз тоғасининг қизига уйлантириб ҳам қўйди. Бир ой яшашди. Йигит ҳамон Оқморалнинг кўйида жони ўртанар эди. Ахийри кунларнинг бирида ҳе йўқ, бе йўқ, Самарқанд вокзалига бориб қайдасан Жамбул дея жўнади-борди.\nТопди. Оқморалини топди. Гапнинг қисқаси, йигит ҳам шу ерда ўқитувчилик қила бошлади. Шу юртнинг эгасиман деганлар ҳам аллақачон қизга совчи қўя бошлаган эдилар. Колхоз раиси урушга бориб келган ўғлига сўраттирган, йигит яримжон бўлиб келган, сўнг пешонадан кўриб ортиқ безовта қилмай қўяди. Бешиккертди бўлган йигит ана-мана тўй қиламан деб тайёрланиб юрган кезда хирмонда ярим қоп ғалла билан қўлга тушиб қамалиб кетади. Тақдирнинг кулганини кўрингки, Матлаб камтарона тўй қилиб Оқморалига эришади. Ўзининг қайнотасиникида ичкуёв бўлиб яшай бошлайди. Аммо бахтли эди. Ғоят бахтли эди! Ҳатто ортда қолган ота-она, рўзғор, хотини ҳам эсидан чиқиб кетди.\nҚишлоқ аҳли бир бегона жойдан келиб элнинг энг сулув қизига уйланиб олганини тумшуқларининг тагидаги хазинани ўмаргандай қабул қилди. Урушдан кейинги сиёсий айбловлар авжга чиққанда Матлабнинг устидан ҳам чақувлар бошланади. Мактабда ишлаб юрган оддий ўқитувчини қарийб ватан хоини сифатида қамоққа оладилар. Матлаб Сибирга сургун бўлиб кетади.\nОқморалнинг ота-онаси, ҳатто ўзи ҳам куёвдан умидини узадилар. Чунки Сибирга сургун бўлганлар деярли қайтмас эдилар. Умрбод сургун қилишдими: ё оч-наҳорликдан, ё касалликдан ўлиб кетаверарди.\nОқморалнинг Матлабдан қолган гумонаси бор эди. “Халқ душманининг боласи” деган тамғадан қўрқиб отаси Жамбул касалхонасига бориб болани олдириб ташлайди. Кунларнинг бирида бешиккертди қилинган йигит қамоқдан қайтади. Ота-оналар маслаҳатни бир жойга қўйиб ёшларнинг бошини қовуштирадилар. Беш йил, ўн йил ўтади ҳамки, улардан фарзанд бўлмайди. Йигитнинг ундови, ота-она истаги билан Оқморал эрининг бошқа турмуш қуришига розилик беради, аммо ўзи ҳам шу эшикда сиғинди бўлиб юраверади.\nТақдирнинг ҳукмига қаранг: Матлаб орадан йигирма икки йил ўтиб, яна денг, соғ-саломат тўрт мучали бут – Оқморалнинг эшигини қоқиб келади. Аҳволни билгач оҳ уриб Мажнун каби саҳроларда дарбадар бўлиб юради, тоғ-тошлар, адирларга боради. Чўпонларга ёрдамчи тушади. Шу ерда қолиб кетади. Қарийди. Ўзини қисмат ҳукмига ҳавола қилади.\nОхирини, мана, кўриб турибсиз...\nАммо буям кам эмас экан. Ҳали охири эмас экан...\nЧол яраларининг, суякларининг оғриғидан қийналиб бир неча одим ташларкан, қўл билан текислангандек теп-текис катта тошни кўрди. Бориб оёқ илди. Дам олиб, сўнгра сойдаги зилол булоқ сувидан юз-кўзларини чайиб, қон теккан кийимини ҳам ювиб олишни ният қилиб қўйди. Тақдир энди тағин ҳукм ўқталаётганини ичидан ҳис қилди. Бир зум ўзига ачиниб хўрлиги келди.\nАхир, энди ёруғ дунёда ҳеч бир суянчи, таянчи қолмабди. Шериги – чўпон болани ҳам итдай отиб ташлашди. Хотини, икки боласини ҳам. Хўш, бу бечораларда нима гуноҳ эди? Ўлдирмай ҳам шунча молни ҳайдаб кетаверишса бўларди-ку. Кимнинг кучи етарди у аблаҳларга. Ё тавба, ё қудратингдан, ким булар, нега кўзларига бунча қон тўлган? Алҳазар, ё алҳазар!\nКўзларини йириб очаркан, ён томонидаги Чотқолнинг худди зиналардай қат-қат кўтарилиб кетганини биринчи бор кўрди. Чўққилари оппоқ қор билан ўралган. Айтишларича тоғ устида каттакон бир муз қоплаган кўл ҳам бор эмиш. Кўлнинг устига тинимсиз қор ёғармиш, кўл остидан сизган сув тоғ ёнбағирларидан булоқ бўлиб отилиб чиқармиш.\nМендай муз қотган шўрликларнинг кўз ёшлари улар...\nЧолнинг кўзига қор ҳар қачонгидан ҳам кўра оқариброқ, ҳатто ялтираб тургандек кўринди. Бир пайтлар эшитган эди: ўша тоғларда оқ барслар яшармиш. Ҳа, оқ барслар. Паст адирларга улар йў-ламайди шекилли. Айтишларича оқ барслар фақат шу ерда бўлармиш. Оппоқ барслар. Улар ўша ёқ-ларда кун кўрувчи ўзларига ўхшаш оқ кийикларни еб озиқланармиш.\nКимларга ем бўлди, озиқ бўлди у оҳу!\nУмр эса ўтди-кетди. Мендан не қолди?\nХартанг... Жуда олис, жудаям олисда қолди... Ота-она тупроқ бўлиб кетган чиқар. Ука-сингиллар-чи?\nНимага сарфланди бу умр?\nБармоқлари билан тошни пийпаркан, миясига учқундек бир хотира урилди.\n...Икки оқсоқол ҳамроҳлигида бир азиз меҳмон ташриф буюрган эди. Бир кун бурун Замонбойнинг ўзи келиб қўй сўйдириб, от гўштидан қази-қарта ҳам тайёрлатиб кетган эди. Сўнгра эртаси куни ўтов атрофини шериклари билан тозалаб яйдоқ жойга кигиз тўшаб меҳмон кутганди. Бир меҳмон келди: оқ костюм-шимда, оқ кўйлак, оқ туфлида, ёши ўтинқираган бўлса-да, қуюқ сочларини орқага тараган, бай-бай, юзидан нур томади, нур-ку майли, маъно, донолик ёғади. Кигизга ўтириб бошига қирғизи қалпоқ илди. Суратчи уни, шерикларини суратга олди.\nТаомдан кўп тановул қилмас экан. Энди соғилган сутдан сипқоришни яхши кўраркан. Сўнгра қимиз, қимронни. Оқсоқоллардан овул-уруғларни суриштирди. Бир оқин чол дўмбира олиб “Манас”дан айтди. Сел бўлиб эшитди. Пиёда келиб худди шу тошда ўтиришди. Матлаб чолдан бу адиру сойларнинг номини сўради. Уруғ-авлодини ҳам сўраб қолди. Қисқа айтган эди, “бу қизиқ” деди. Бир келганда алоҳида “сўйлаб бериш”ини тайинлади. Матлаб чол мўмингина бўлиб қўл қовуштириб турди. “Оқ барисни кўрганинг барма?” деб сўраб қолди. Йўқ жавобини олгач, шу ерда шунча йил яшасанг ҳам кўрмайсанми дегандек иддао қилди.\nБунга ўн йил бўлди.\nКейин билса... Ҳа, кейин билса, у одам унча-мунча эмас, ҳув пастдаги овулда болалиги ўтган, дунёнинг энг зўр ёзувчиси нақд Чингиз Айтматовнинг ўзгинаси экан. Ҳа, Чингиз Айтматов!..\nУндан бери замон ўзгарди. Дунё ҳам ўзгарди. Айтматов ҳам йўқ. Ҳа, уни шу атрофдаги ўзининг овулига дафн қилдик дейишувди. Замонбой айтувди бу гапни. Матлаб чол билан суҳбати қиёматга қолди. Бу дунёда қайта кўришув насиб қилмапти.\nЎшанда Матлаб бобо “Нима учун бир оғиз айтмадинглар, мен унинг қиссаларини, “Қиёмат” романини ёддан биламан-ку, икки оғиз тузук-қуруқ гаплаштирмапсизлар ҳам, бир катта бой деб ўйлабман, аттанг-а!” деб ўртаниб оҳу зор қилганди. Айтматов қариган чоғида сўнгги романи – “Қулаётган тоғ”ни ёзди. Ўшанда у мана шу тоғ, мана шу тоғ бағридаги оқ барслар, мана шу қотил тўдаларнинг разилликларини, охир оқибат ўз қавмининг не аҳволга келиб қилаётган қилмишларини қаламга олган экан-да...\nҲай, гўринг нурга тўлгур, Чингиз дўстим-а!..\nЎшанда ҳей, ўзбек чол, бу ерларда нима қилиб юрибсан, деб сўрадинг, сўрашга сўраб дарду дийдиёмни эшитмадинг-ку. Тинглаганингда, билганингда бирор асарингга киритиб мен ғариб чолни ҳам китобларинг каби дунёга достон қилган бўлармидинг?..\nЭнди бўлса, на Оқморал, на Чингиз, на Замонбой бор дунёда...\nДунё ҳувиллаб қолди.\nЧол аввалига шу ўрганган жойини макон тутмоқчи бўлди. Бироқ кимсасиз гўша уни ютиб юбораман дерди. Замонбойнинг чиндан ҳам куни битган кўринади – биров-ярим бу атрофдан на уни, на бошқани йўқлаб ҳам ўтмади.\nМатлаб чол ноилож тугун кўтариб йўлга тушди. Жамбулга бора-бора чегарада тўхталиб қолди. Ёнида бошпурти бўлмаганидан ҳарбийлар орқага қайтариб юбориш пайидан бўлишди. Бақиришиб қолиб уларнинг каттаси бир кеча қамаб ҳам қўйди. Эртаси куни бир маёр киши қари одамни нима қиласизлар қийнаб, деб қўйиб юборди. Шунгача чолнинг ғазаби қўзғаб ичкаридан буларни бўралатиб сўка бошлаган эди. Чиққандан кейин ҳам кечаги катта ҳарбийга: “қараб тур, бола, шу қилганингга мен анави сув омборининг дамбасини портлатиб юбораман, ҳаммани сувда чўктириб юбораман!” деди ўдағайлаб.\n– Қўйиб юбор уни, – деди маёр. – Қария билан тенг бўласанми. Шу ҳолига, майли, дамбани портлатиб юборақолсин. – Шундай дея у ҳиринглаб кулиб чолга “хайр” дегандек қўлини силкиб қўйди.\nКейинги чегарада у тағин тўсиққа дуч келди. Фиғони фалакка чиқиб ҳаммангни портлатиб юбораман, деб бақирди. Яна тутилди. Лекин ҳамма чолнинг бу иш қўлидан келмаслигини билиб турарди.\n– Ненг бар? – деб сўради ҳарбий йигит.\n– Ақчам жўқ.\n– Портлатўдиған ненг бар дебатирман.\n– Ўзим билемин.\n– Бул жерде оғайин-тувисинг барма, ким деганди қидирибатирсан?\nМатлаб бобо таниган-билганларини бирин-кетин эслади, айтди. Баъзиларини чегарачилар биладиган чиқди. Афтидан, чол нуқул марҳумларни таниркан. Охири тоқати тоқ бўлиб “Оқморалникига бораман!” деди.\n– Биз эркекпен сўйлашамис, қотин қолқини билмеймис. Ўт, ўтабер, – дея чолнинг елкасидан суриб нарироққа итариб юборди.\nШаҳар шу даражада ўзгариб кетибдики, у билган биноларнинг ҳеч қайсисини топа олмади. Тентирай-тентирай бир замонлар ферма омбори мудири бўлиб ишлайдиган ошнаси Матёқубнинг уйини излаб топди. Ошнаси қариб букилган, лекин гап-сўзи тетик эди. Оҳ уриб, оҳдан сўнг бир оз лоф уриб тонготар гурунг қилишди. Кун келиб, ўлар вақтида суягим бегона юртда чирийдиган бўлди-да, деб ҳасрат қилди. Ошнаси, энди сенга борар юрт йўқ чиқар, қолган умрингни меникида ўтказ, невараларим сениям, мениям тепиб-тепкилаб кўмишади, деди. Айтишларича укасининг қўлида қолган Оқморал узоқ йиллар мактабга директорлик қилиб, кейин қарилик нафақасига чиқибди. Қаригани ҳам билинмайдиган сулув кампир бўлиб қолибди.\nБу орада маҳалла-кўйда Талас тоғидан ошиб келган бир девона чол сув омборни портлатаман дебди, мелиса қамаб, сўнг чиқариб юборибди, у Оқморал деган аёлни сўраб юрганмиш, деган гап чиқди. Сув омборини бир ёқлик қилишга-ку кучи етмас, аммо сулув кампир бу чолга ким бўларкин – шуниси қизиқ эди.\nШу зайл кунлар ўтди. Чолнинг кўнглида Оқморални излаб топсам, ўтган-кетганига ҳай бериб обдон суҳбат қурсам деган орзу-истак ҳам пайдо бўлди. Матёқуб ошнасини қабатига олади, ҳеч бўлмаганда қариб-чуриганда бир дийдорлашай девдим, дея, эшик қоқиб бораверади, бошқа нима ҳам дерди.\nКунларнинг бирида кутилмаган шов-шув гап чиқди. Тепадаги сув омборининг суви тошибди. Жамбул сув остида қолаётганмиш дейишарди одамлар. Матлаб чолнинг дами ичига тушиб кетди.\nРостдан ҳам сув омборининг дамбаси очилиб кетган бўлса-я, деб ўтакаси ёрилгудай бўлди. Халқда гап ётармиди: яқингинада бир девона чол чегарачиларга сувингни тошираман, дамбани портлатиб шаҳарингни сувга бўктираман, деб дўқ қилган экан, шу чол айтганини қилганга ўхшайди, энди ўлдик, тоққа қочмасак қутулолмайдиганга ўхшаймиз.\nСув омборининг шаҳар томонга қуйилиб эниш қисмида ҳақиқатан ҳам икки ён маҳаллага сув тошиб чиққан, полиз, чорбоғлар сув остида қолиб, пахса деворларни захлатиб ичкарига ҳам сув уриб кира бошлаган, одамлар жон ҳалпида қўлига илинган нарсани олиб, тепаларга қоча бошлаган, шошганларидан ким пиёда, ким улов, ким машинада ҳар ёнга тирқирар эдилар. Бу сулув кампир яшайдиган маҳалла эди. Қуёш уфққа чекина бошлаган эди, ким подасини қирга ҳайдаган, ким қоплаб олган бўхчасини орқалаганча сув кечиб тепага ўрлаган, кимлардир бола-чақасини опичлаб, етаклаб, қий-чув қилиб дўнгликка, ҳув ўша Талас тоғларига томон чопиб борар, саросимага тушган аҳоли омон қолишга тиришар эди. Уфқ қуёшида қизариб пичагина ёришиб турган тоғ одамларнинг нечоғли ваҳимали товушларига тўлиб кетган, бу бандаи ожизларнинг ўзлари эса мисоли бир тийиқсиз, тутқич бермас каттакон мол подасига айланган эди...\nШу куни Оқморал кампир яшайдиган тепа маҳаллада рўй берган эди воқеа. Укаси аввал том-орқасига сув тараб, ариқ бошидан хабар олиб келиб бамайлихотир сўрига келиб ёнбошлаган, чой дамлатиб опаси ва кампири билан ул-булдан икки оғиз ҳангома қилишга тушган эди. Бир вақт кампири тараган сувингиз ҳовлига тошиб кетди-ку деб бақириб қолди. Шоша-пиша ўрнидан туриб шиппагини оёққа илай деса сув ана-мана поябзалини ҳовли четидаги оғилхона томонга тез оқизиб кетди. Бирдан қўрқиб қолиб ариқ бошига югурди, аммо сувнинг бу қадар зудлик билан кўпайганини кўриб донг қотди. Ваҳимадан “Ўлдик, уйдан чиқ ҳамманг!” деб бақириб юборди.\nСув шу даражада тез кўпайиб борардики, одамлар миш-миш тарқалган дарвеш чолнинг қўпорувчи эканига чиппа-чин ишониб қолишди. Умумий дард инсонларни бирлаштиради, деган гап бор. Аммо фалокатнинг ҳаммаси ҳам уларни бирлаштирмаслиги, аксинча, кимларгадир ёв қилиб ҳам қўйиши мумкин экан. Мисол учун сулув кампир, яъни Оқморал бугун шу уйдаги оила аъзолари ичида ягона тошқин қурбони бўладиган чиқди. Сабаби у укасининг хотини, келини, ўғил-қиз ва неваралари сиққан “Волга” машинасига сиғмай қолиб кетди. У бошда жиянларининг “Амма, тезроқ чиқинг машинага!” деган даъвати билан “Волга”нинг олд ўриндиғига жойлашиб олган эди, кейин оила аъзолари кўп эмас, кам эмас, нақд ўн олти киши экани маълум бўлди.\nЎн олти киши-я! Шунча одам бир енгил машинага қандай сиғиши мумкин? Лекин дўппи тор келганда сиғиб ҳам кетаркан. Орқа юкхона эса шитоб билан ортилган кўрпа, бўхча ва кийим, поябзаллар билан аллақачон тўлиб бўлган эди.\nАна холос! Шу вақтда машинанинг эшиги беркилмай қолди-ку. Жигарлар бир-бирининг устига букланиб-суқилиб тирбанд бўлиб олган эдилар. Эшикни ука ташқаридан итариб зўриқиб ёпмоқчи бўлди, фойдаси бўлмади, одам ҳаддан ташқари кўп эди. Шунда эркакнинг калласи ишлаб қолди. Олд эшикни очиб опасига маъноли тикилди. Бирдан кўзларини пирпиратиб:\n– Опа, – деди.\nКампир бир маънони сезиб қолди ва бўшашди.\nУка давом этди:\n– Саксонга кирдингиз-а?..\n– Мен ўлгур... Мен ўлгур... – кампир саросима ва хижолат ҳисси юзига уриб, укасининг невараларини итариб-суриб машинадан тушди.\n– Хафа бўлманг яна, ахир сизнинг ёшингизга ким етди, ким етмади. Унинг устига... уйга қоровуллик қилиб турасиз. Айтиб бўладими... ким билсин, яна... Ўғри-пўғрилар ҳам йўқ эмас... Кечирасиз-да, аҳволни кўриб турибсиз-ку. Биздан норози бўлманг...\nКампир аҳволни олдинроқ тушунмагани учун ҳақиқатан афсус қилди.\n– Мен меров, мен эсар... чироғим, айланай, жонимни ўйлаганимни қара. Миямни еб қўйибман-да... сен шошил, тезроқ ҳайда, бу туришда йўлларинг беркилиб қолади. Мендан рози бўлинглар... Қара, каллам ишламаганини. Эҳтиёт бўлиб ҳайда.\nУка машинага ўтириб моторни юргизди. Опаси у ўргатганидай эшикни орқасидан зарб билан ёпди.\nЭнди юрган ҳам эдики, катта невараси қичқириб юборди:\n– Вой, соткам...\n– Бақирма-э, одамлар не аҳволда-ю...\n– Йўқ, бўлмаса тушаман...\n– Сотка керакми, жон керакми санга...\n– Баҳромнинг совғаси эди... Майли, силар кетаверинглар...\nУка аччиқ билан тормозни қаттиқ босиб шартта кабинани очди-да, қичқирди:\n– Опа! Опа дейман! Гарангми... Опа-а!\nКампир энди айвон тепасидаги супага чиқаётган эди. Бир оз гарангсиб туриб қолди. Укасининг товушини эшитиб ортига ўгирилди. Қўлини силкиди. Тезроқ жўнамай нима қилиб турибсизлар, демоқчи эди.\n– Майли, мен силардан розиман, – деди сўнг. Кейин: – Сувда чўккан шаҳид бўлармиш, ташвиш чекманглар, – деди-да, видолашаётган каби қўлини у ёқ-бу ёққа чайқади. Яна ортига ўгирилмоқчи эди, укаси жонининг борича бўкирди:\n– Сарвининг соткасини опчиқинг деяпман! Эшитяпсизми, телевизорнинг устида, зарядда экан.\nКампир бу гапни эшитди чоғи, уйга кириб кетди. Қайтиб чиқиб аппаратни баланд кўтариб укасига кўрсатди. Сўнг яна супага қараб йўналди. Укасининг жон-пони чиқиб кетди.\n– Бу ёққа опкелинг!\nКампир гапга энди тушунди чоғи, бу ёққа қараб юраверди. Укаси сабри чидамай тез-тез борди-да, опасининг қўлидан соткани юлиб олди.\n– Вой-й, жигарим-а, мен бу сабилни оволинг, гаплашиб турамиз деб тушунибман-а, кечирасан-да, қаричилик...\nУка келганча “Волга”нинг мотори ўчиб қолган, энди калитни қанча бураса ҳам машина ўт олай демасди.\n– Опамизни норози қилдик-да, – деди хотини.\n– Нима? – деб қичқирди унга чоли.\n– Опам норози эмасмикан деб ўйлаяпман-да. Мана, техникангиз ҳам юрмай қолди-ку.\n– Минғирлама-э. Ҳар нарсани гапиравермай тур, не аҳволдамиз-у... бидирлайсан. Опам саксонга кирди, саксонга... Бўлмаса ўрнига сен қол. А, қол, туш машинадан!\n– Бўлмаса мен қолай, мана, ҳайда машинани.\n– Дадажониси... Сизни деб...\n– Бўлмаса минғирлама.\nАммо машина ҳамон жойидан қимирламасди.\n– Опа! – деб тағин чақирди ука.\nОпаси қараган эди, укаси қўл имлаб чақирди. Тез бўлинг дегандек қўлини зарб билан силкитди.\nОпаси кавушини оёғига илмай шошиб кела бошлади. Лозим-кўйлаги тамом шалаббо бўлган эди. Сув тобора кўпайиб борарди.\n– Укажон, мени қўй, мен энди бу дунёнинг одами эмасман. Розиман, – деди кўзлари мўлтираб.\n– Э, мен буни айтаётганим йўқ. Машинанинг орқасидан туртиб юборинг, юрмаяпти.\n– Ҳа-я, эсим қурсин, кучим етармикин?\n– Етади, етади, сал туртсангиз бўлди, нарёғи пастлик, юриб кетади.\nКампир машинанинг ортига ўтиб бор кучи билан итара бошлади. Ука ҳам кабинадан чап оёғини чиқариб тираганча чирана бошлаган эди, машина қўзғалиб юриб кетди. Сўнг пастликка йўналиб мотори ҳам ўт олди.\nНеваралар чий-чийлаб “Аммам қолиб кетди, аммам сувга чўкадими?” дейишарди.\nМашина бир оз пастликка қараб юрди-юрди-да, сўнг йўналишини ўзгартириб тепаликка қараб кетди. Текисликдаги асфалтдан тезлигини ошириб олди-да, қирга қараб чиққан тош йўлдан ортига қум-шағалларни сачратганча ўрлаб жўнади. Шу зайл бора-бора кичрайиб кўздан йўқолди.\nСулув кампир ундан кўз узмай турди. Ғойиб бўлгач “хайрият” деб қўйди.\nЭнди унинг наздида тошқин тошаверса, ҳаммаёқни сув олиб кетса бўлаверарди. Чунки энди фалокатга, илло ўлимга ҳам руҳан тайёр эди.\nНамозшом тушганда Матлаб чол қий-чув қилиб саросимада тоққа ошиқаётган оломонга қўшилмай бир ўзи тентирарди. У айни тошқин бошланган тепа маҳаллага боришни ният қилганди. Бу тошқин ҳали бошланиши экани, агар чиндан ҳам дамба ўпирилган бўлса ҳадемай қиёмат қойим бўлишини у дилидан ҳис этарди. Аммо дамба дегани шундоқ ташлаб, ҳимоясиз қолдириладиган жой эмас. Ҳамма жойда бўлгани сингари бу ерда ҳам у қўриқланса керак. Давлат учун стратегик аҳамият касб этадиган, аҳоли учун эса жон озиғи бўлмиш сув омборини эҳтиёт қилмаслик мумкин эмас. Зеро, ўша Жамбулга тушиб келаётган куни ҳам ҳарбийлар сув омборини портлатиб юбораман деганида мазах қилиб кулишган эди-ку.\nҚаршисида ариқларни аллақачон тўлдириб четдаги йўлларнинг ҳам шағал тошларини шалдиратиб оқиб тушаётган сувнинг у қадар дами баланд эмаслигидан ваҳимага тушмай бораётган чолнинг кўнглида недир хотиржамлик бор эди. Ва не бир хаёлда, урушдан кейинги дастлабки йилларда қурилган мамлакат миқёсида улкан сув иншооти ҳисобланган сув омборининг шаҳарга қуйиладиган қисмида ўша кезларда бунёд этилган осмон бўйи чархпалакни кўзлаб борарди. Чархпалак тепадан бетон каналда шитоб билан оқиб тушувчи катта сув устига ўрнатилган бўлиб, унинг сув тўлдирилган идишлари ҳам дошқозондай келувчи чўян идишлар бўлганидан шамол тегирмони сингари тез айлана олмас эди. Бироқ чархпалак айланиб тепага кўтарилавергач бири чап, бири ўнг томондаги катта бетон ариқда сув қуювчи катта чўян қозондан тўкилаётган сув офтоб шуъласида ажиб жимирлаб ўзига хос кичик камалаклар ҳосил қилар, кўрган кўзни қувонтирарди. Шу атрофда бунёд қилинган истироҳат боғининг терак, арчаю чинорларига шамолда дув-дув учиб келувчи сув зарралари келиб урилар, дарахтнинг намиққан тоза япроқлари қуёш нурида ўзгача ялтирарди. Матлаб, ўша вақтларда айни куч-ғайратга тўлган бўз бола, мактабдан бўш кезлари Оқморал билан бу ерларга келар, соатлаб гурунг қилиб тўймас эди. Кечагина эди. Худди кечагина эди. Аммо ундан бери қанча сувлар оқиб кетибди. Сувлар оқибди-ю, хотира, ширин бир туйғулардан ўзга нима қолибди? Азобу уқубат, туҳмат, Сибир... Бу ёқда Оқморалнинг шўр қисмати... У кўриб гувоҳи бўлиб турган қисматда Оқморални айблай олмасди ҳам. Илло Сибирга сургун дегани ажал комига тик оёқда бормоқ дегани эди-ку. Лекин шу парирўй қизни деб унинг буткул умри кўкка соврилиб бўлди.\n...Сув бетон ариқдан тошиб чиқиб атрофларни ювиб кетаётганди. “Тошқинга сабабчи” бўлган девона чол эса шу атрофда тағин ўзининг тақдирини томоша қилиб юрарди. У бир замонлар Оқморал билан сайр қилиб келиб шудринг зарралари ила чайилиб қорайиб қолгувчи, иккаласи устига чиқиб энтикиб юзларини сувга тутиб турувчи каттакон темир қувур олдига келиб қолди. Ўшанда чархпалак қозонларидан бетон ариққа тўкилиб, сўнгра шу қувурга ғалдир-ғулдир шовқин ила қуйилиб деярли тўлиб оқадиган топ-тоза сувга томоша қилиб диллари завқланар, сув зарралари ҳўл қилгани етмагандай бир-бирларига ҳовуч-ҳовуч сув сепишар, йигитнинг оқ нейлон кўйлаги, қизнинг энди урфга кирган шоҳи атласи баданига чиппа ёпишиб қолар, қизнинг дуркун кўкраги ростмана билиниб қолар, пушти дуррачаси остидаги қалин ўрилган қора сочлари ҳам зилол сувда бирров чўмилиб олар, девонаваш ёшлик сурурига қўшилиб рўмол тагидан кўкси узра бир қулоч дордай биланглаб чиқиб келиб, шўхликка қўшилар эди. Сўнгра ёшлар гўё уст-бошларини қуритиш учунмикан, қалин дарахтлар панасига ўтиб узоқ қолиб кетишар, эҳтимол, уст-бошлари намдан аригач, қизаришиб чиқиб келишарди...\nЙигитлик чоғини эслаб, яна нималардир кўксига тўкилиб чол ағанаб йиғлагиси келди.\nАммо атрофни ёритиб турган прожекторлар ёруғида қувур оғзига тиқилиб турган каттакон қора нарсага кўзи тушиб бир нарсага ақли етгандай кўнгли нурланди. Яна тек қотиб бирор ҳаром ўлган мол эмасмикан деб тўхтади. Барибир сесканди. Сўнг қари чолни мол гавдаси чўчитганига ҳайрон бўлди, аммо не-не бўри-қашқир изғиб-кезган Талас овлоқларини бир зум эслаб қувур оғзига сув кечиб келди. Қарасаки, гўё тўфон уриб ётган жойда чиндан ҳам бир нарса тиқилган. Бир катта шаҳар аҳли шунга аҳамият бермабди-ки, деб ажабланди. Енг шимариб бир узун таёқ топди-да, уни қувурга узатиб, тиқилган нарсани итариб оқизиб юбормоқчи бўлди. Кучи етмади. Нарёқдан, қувур устидан юриб келмаса бўлмас экан. Шундай қилди. Қувур устидан келиб таёқ суққан эди, тағин бўлмади. Бир кўрпа ё теридай нарса шох-шабба билан қўшилиб қувур оғзига қопланиб қолибди. Қиш кезлари чархпалак тўхтатиб қўйилишини эслади. Қанақадир бир тормозга ўхшаган мурвати бўлиши керак. Йўқ, уни чол ахтариб тополмади. Тағин қувур устидан юриб келди. Ётиб олиб бояги қопламани бир учидан бор кучи билан тортди. Ўша парчаси йиртилиб чиқиб келди. Яна ётиб олиб тортаверди, тағин бир парча узилиб чиқди. Яна тортсам чиқади деб ўйлаган эди, йўқ қолгани қайтанга маҳкамроқ ёпишиб қолган эди. Чолнинг мияси ишлаб кетди. Бояги қалин таёқ билан кўрпа ё кийим қопланган шох-бутани уриб-суриб юборгани яхшироқ экан. Сув оқимига қўшиб таёқни суқиб итараверди. Шунда денг, шох-шаббалар синиб-синиб сув оқимининг тезлиги билан улар қувурнинг ичига бирданига сингиб ғойиб бўлди. Атрофга оқаётган тошқин ҳам туйқус тўхтади-қолди.\nМаҳалла-гузар тим-тирс эди. Чол ўзича зўр иш битирганини ҳис этди. Аммо атрофда ҳеч ким йўқ, чамаси ҳамма жон ҳовучлаб қиру дўнгликларга ўрлаб кетган, балки... балки бошқалар тун зулматида ваҳимаю бедорликдан чарчаб уйқуга чўмган эдилар. Ҳар қалай дунёни сув босмаётган эди-ку. Тепаликдаги икки гузарга сув тошган эди, холос.\nЧол борар манзилини белгилай олмас, лекин ўта чарчаган эди. Кесилган чинор кундасига ўтириб тин олди. Барибир ёшлик хотиралари уни тарк этмасди.\nАнови ариқ четидаги бўлиқ ўт-ўлан кўмган жойларда ўша чоқда урф бўлган қора хром туфлисининг, Оқморалнинг ҳам учли, пошнаси ҳам учли оқ туфлиси излари бордир. Лекин энди буларнинг қандай аҳамияти бор?\nТобора ҳорғинлик ўз измига тортиб ва хийла тун шабадасидан жунжикиб борар экан, бу ерда тунаб бўлмаслигига, Матёқуб ошнасиникига эниб бормаса бўлмаслигига иқрор бўлди. Бели ҳам зирқирай бошлади. Иссиқ кўрпага ўранишни ният қилди.\nОмонат бу дунёда ўзи бирор кун хотиржам ором топдимми, деб ўйлади. Не ажабки, ундай кунни эслаёлмади.\nШунда... нарироқдаги дарахтлар ортидан бир хилқат қора тортиб келаётганини пайқади. Тўғри ўзига қараб келарди. Ўрнидан туриб томоқ қириб қўйди. У ҳам бир тўхтади-да йўталган бўлди. “Аёл киши”.\nБир оз юриб пешвоз чиққандай бўлди чол ва:\n– Келинг, – деб қўйди йўлига.\n– Ассалому алайкум, бобо. Ўзи қушуйқуман десангиз. Шу бугун қўшнилару бола-чақа, бариси уйларини ташлаб қирга кетишди. Тошқин ёмон экан.\n– Сиз-чи, бир ўзингиз қолдингизми?\n– Бир ўзим... ҳа, уйқоровул ҳам керак-ку... Ваҳимаси ёмон бўларкан. Ҳар ким жонини ўйлаб қоларкан. Унинг устига бир довон ошиб келган девона чол аввалдан сув омбор тошади, деб каромат қилган экан. Одамларнинг оғзида шу гап эди, сув тошгач, ана, девонанинг башорати амалга ошди, деб ҳамма шошиб қолди.\n– Бу тошқин эмас, анови чархпалакнинг суви, – деди чол.\n– Шунақасига-да. Ўзи... оббо, қизиқ бўпти-ку, фарзандларингиз сиздай кампирни тошқин босаётган уйга қоровул қилиб кетишгани ғалати бўпти-да...\n– Шарти кетиб, парти қолган бўлсам. Қаридим. Бу дунёда кўраримни кўриб бўлдим. Орзу-ҳавасларим амалга ошди-ошмади, ҳар нечук бир одам катори яшадим. Ҳаёт ортда қолди. Энди қирга чопиб қутулган билан нима ўзгарарди?\n– Шуни айтинг! Мен ҳам кўчабошидаги Матёқуб жўрамникида эдим. Ўтган-кетгандан гаплашиб ҳангомалашиб ётган эдик, бола-чақаси гузарни сув босяпти деб восвослардек машинага чиқиб, жўрамниям миндириб тепага кетишди. Мени бегона... бегона меҳмон... деб қолдиришди. Хафа эмасман. Ўзи кимман уларга? Вақти-замонида бир фариштанинг ортидан довдираб эргашиб келган дайди итман-да...\n– Дайди ит эмассиз, – шундай дея кампир негадир мунғайиб энгашиб олди. – Сиз Самарқанднинг Хартанг қишлоғидансиз. Дунё ҳадисшуносларининг пешқадами Имом Бухорий дафн этилган қишлоқдан.\n– Биларкансиз, биларкансиз-а... – Сўнг бирдан тетикланиб: – Қайдан билдингиз? – деб сўради ва қулоғини елпана қилиб турди.\n(Шу жойда Кумушбибининг “Сиз ўшаму?” номли машҳур саволини келтирсак бўларди. Аммо қаҳрамонларимизнинг бири кампир, бири чол. Ўхшаш жойи шундаки, булар ҳам бир-бирларининг дийдорларига тўймадилар. Тарих зулми дийдордан устун турди: иккисини икки ёққа юлқиб улоқтириб юборди. Биз учун қизиғи ҳам шу: бировникига ўхшамаган қисмат. Қолаверса...)\n(Чол ва кампирни бир-бирига суянтириб дийдиёлаштириб қўйсак ҳам бўларди. Хоҳласангиз Сиз шундай тасаввур қилинг. Яхшиси биз ҳикоячи сифатида бу ҳолатга тегинмайлик. Сабабини тушуниб турибсиз: енгил ҳолат эмас...)\nАлқисса, сулув кампир чол билан укасининг ҳовлисига тушдилар. Тонгни қарши олдилар. Ҳаёт жой-жойига тушди. Тоққа чиқиб кетганлар ҳам бирин-кетин тушиб келишди. Сулув кампирнинг укасининг жужуқ неваралари тоққа машинада қандай чиқиб боришгани, тик қиялардан қўрқмай ўтиб боришганини бирин-кетин ҳам бурро, ҳам соқовланиб гал бермай ҳикоя қилишарди.\nЛекин эрталаб кетаётганларида кеча чиққан жойларидан машина пастга қараб тушолмабди. Бобоси кечқурун бу ерлардан қандай чиқдик экан, деб юрак ҳовучлаб қолибди. Ёрдамчи кутиб турганмиш...\nЧол ҳам, кампир ҳам уларга ёрдам кераклигини тушунишди. Бир-бирига им қоқиб ўринларидан қўзғалишди...\n(Матлаб ва Оқморал эртакдагидек мурод-мақсадига етмагандир. Лекин муроду мақсад нима ўзи? Изласанг топа оласанми?\nХуллас, бу ёғи Сизга ҳавола. Хоҳласангиз Матлаб чолни қариган чоғида Самарқандга жўнатиб юборинг, хоҳласангиз икки қария кексалик гаштини бирга сурсинлар. Ўзингиз қолганини истаганингизча тўқийверинг.\nБизнинг ишимиз битди.)\n“Ёшлик” журналининг 2011-йил, 3-сонидан олинди.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Sobir_Oʻnar._Begona_mehmon_(hikoya)_/_Kiril&oldid=6403" dan olindi


Дадахон Ёқубов: Ҳаёт қувончлари ва ташвишлари (сўнгги кўрсатув)\nБош мақола, Видео | 01/10/2018 9:41 PM 29817 марта ўқилди\nДадахон Ёқубов: Ҳаёт қувончлари ва ташвишлари (сўнгги кўрсатув).\nСоғ–саломатмисиз. Оила аъзоларингиз тинчми?\nЯнги йилда улуғ ниятлар доимо йўлдошингиз бўлсин.\nСизга ва “Дунё ўзбеклари” муҳлислари учун бундан 25 йил муқаддам 1992 йилда суратга олинган “Ассалом наврўз!” ва “Ҳаёт қувончлари ва ташвишлари” кўрсатувининг сўнги сони нусхлари топилганлигини маълум қиламан.\nАфсуски, мазкур кўрсатувнинг асосий сонлари атайлаб, баъзи ”ижодкорлар” томонидан йўқ қилинган ва яшириб кўйилган.\nТопилмаларимизни интернет орқали эълон қилсангиз, барчамиз ниҳоятда мамнун бўлар эдик. Мухлислар ўз аждодларини кўриш имкониятига эга бўлар эдилар. Ушбу кўрсатувларда бугунги кун муаммолари акс этади.\nУшбу асарлар 1990 –1992 йиллар руҳини қайта жонлантиради.\nЎша даврда телевидения техникаси ривожланмаган бўлса ҳам, мазмунида мухбирнинг тақдири намоён бўлади. Унинг ижодий изланишлари кўринади. Ҳатто тасвирчи сифатида ҳам унинг ўзи қатнашади.\n“Ассалом наврўз!” кўрсатувида жамғарма тузиб, халққа ёрдам берган онларимизнинг бир қатраси акс этади.\n“Ҳаёт қувончлари ва ташвишлари” кўрсатувида эса кекса отахон ва онахонларнинг қувонч ва армонлари ҳамда 100 ёшдан ошган улуғлар билан учрашувлар, Ўзбекистон ҳалқ шоири Муҳаммад Юсуфнинг ота-оналари ва 90 ёшли бувисини шоир билан бирга йўқлаб борганимиз ҳақидаги лавҳалар мавжуд.\nМавзу Ватан ва умр ҳақида. Аммо бу кўрсатув каминанинг телевидениедаги энг сўнгги муаллифлик ишидир.Қолганини ўзингиз биласиз…\nСизга самимий тилаклар ила дўстингиз Дадахон Ёқубов.\nSPkasetamp4 – YouTube\nDADAHON YOQUBOV HAYOT QUVONCHLARI VA TASHVISHLARI.\n[ Фақат “Дунё ўзбеклари” учун махсус\n“Ҳаёт қувончлари ва ташвишлари”ни жуда соғинаман – Холида\nДадахон Ёқубов: Раъно опа ҳалол ва покиза қалбли ўзбек қизи бўлиб тарихда қолади\nДадахон Ёқубов: Паловни соғиндим… (Ҳаёт – ҳар ерда ҳаёт” туркумидан)\nДадахон Ёқубов: Муҳаммаджон Обидов билан суҳбатга чорлабсиз, раҳмат!\nТурмуш ташвишлари – “Ҳаёт ҳар ерда ҳаёт” туркумидан


Туркияга нима бўлди? (Туркия воқеаларига шахсий бир назар) « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nТуркияга нима бўлди? (Туркия воқеаларига шахсий бир назар)\n06 June 2013 - 10:59\nТуркиядаги ғалаёнлар бошланганидан буён бунинг сабабларини билишга қизиқиб, дунёдаги кўпчилик танишларим ва дўстларимга саволлар йўлладим. Барибир тушунганим кўп бўлмади.\nЎзим тез-тез бориб турадиган азим ва мафтункор Истанбулнинг Тақсим майдонидан бошланган воқеалар мана деярли бир ҳафтадан буён дунё оммасининг нигоҳида турибди.\nУ ердан келаётган кети узилмас хабарлар ҳам бир бирига ўхшамайди ва ҳаттоки баъзан бир-бирини инкор этади.\nКеча мен яшаётган Канаданинг Ванкувер шаҳридаги турклар ҳам шаҳарнинг бош майдонига чиқишиб, икки соатга яқин “Эрдўғон, истеъфога кет!” деб қичқиришди. Майдонга йиғилган мингга яқин турклар Отатуркнинг портретини кўкка кўтаришди. Мен журналист бўлганим учун, ҳамда митинг иштирокчиларининг фикрларини ўрганиш мақсадида ўша митингни бошидан охирига қадар Ўзбекистон Халқ Ҳаракати вакили сифатида эмас, бир журналист сифатида кузатдим. У ерда олган расм ва видеоларимни бир икитасини Фейсбук сахифасига қўйдим. Ҳеч қандай изоҳ ёзмадим.\nМен қўйган расмларга изоҳ кутилмаган томондан келди. Мавзудан четламаслик учун, бу ҳақда алоҳида мақолада ҳикоя қиламан. Ҳозирча, Туркиядаги воқеаларга қайтсак…\n“Туркия Бош вазири Ражаб Тойиб Эрдўғон Твиттерни дуоибад қилди” деб ёзди Россия матбуоти. Суриштирдим. Маълум бўлишича, душанбадан сешанбага ўтар кечаси Туркияда Твиттер ижтимоий тармоғи ишламай қолган. Фейсбукда ҳам қисқа узилишлар бўлганини айтишди.\n“Турк ТВлари кўнгилочар дастурларни узатиш билан банд” дейди бир турк танишимиз. Дастлабки кунларда Halk TV ва хусусий D телеканалигина ғалаёнлар ҳақида хабарлар узатиб турган холос.\n“Ғалаёнчилар хориждан молиялаштириляпти. Тақсим майдонидагилар террорчилардир!” деди Эрдўғон.\nДиктатор Ислом Каримов ҳам, Владимир Путин ҳам, Нурсултон Назарбоев ҳам ўз мамлакатларидаги ғалаёнлар ҳақида шундай дейишади.\nУларнинг ТВлари ҳам зиддиятли кунларда кўнгилочар дастурларга зўр беришади. Улар ҳам интернетдаги ижтимоий тармоқларда ўта хавфли душманни кўришади.\nЭҳтимол менинг бундай паралеллар тортишим хатодир, лекин, Эрдўғон ғалаёнчилар олдига чиқиб, муаммони бартараф этиш ўрнига, узоқдан туриб уларга таҳдид қилишини тушуна олмайман.\nАхир, Эрдўғон ўзининг самарали иқтисодий дастури билан нафақат Туркиянинг кам таъминланган қатламини, балки, бой бадавлат ва кибор қатламини хам ўзи томонга оғдира олган сиёсатчи эмасмиди? Ғарб ва Шарқ, анъаналар ва тарақиёт ҳамда дунёвийлик ва дин ўртасидаги кўз илғамас баланс нуқтани топа олган Эрдўғон қани?\nБир турк талабаси билан телефонда суҳбатлашар эканман, у шундай деди: “Майли, ҳаммамиз мусулмонмиз, Эрдўғоннинг исломий қадриятларга асосланган сиёсатига мен шахсан қарши эмасман. Мен унинг бизга, ўз халқига бўлган муносабатидан шокдаман. Кеча у “Мен ғалаёнчиларни, ўша ўзлари ҳимоя қилаётган дарахтларга осишга розиман” деди. Сен бунга нима дейсан?”\nМен нима ҳам дердим? Бир нарса дея олмайман, чунки Эрдўғонни бу гапни айтганини мен шахсан эшитганим йўқ. Матбуотда ҳам менимча ҳали буни ёзишмади.\nСезишимча, Туркия нафақат ғалаёнлар ичида, балки ахборот хуружлари остида қолди…\nАҚШ хавфсизлик кучлари томонидан Чикаго халқаро аэропортида, Истанбулга қараб отланган пайтида қўлга олинган ва халқаро террорчиларга молиявий кўмак беришда айбланиб, ҳозирча қамоқхонада ўз тақдири ҳал бўлишини кутиб ўтирган Жамшид Мухторовнинг укаси Хуршид “Эрдўғон бу ҳақиқий мужик!” дейди. Акаси яшаётган Америкага бориш насиб этмаган Хуршид хозирда Истанбулда истиқомат қилади.\n“Эрдўғон каби сиёсатчи камдан кам бўлади. У турклар учун ҳамма нарсага тайёр. Хозир кўчага чиққан исёнчилар эса, хаммаси “неблогадарний” кофирлардир” дейди у.\n“Араб баҳори” келди Туркияга! Инқилоб бошланди у ерда!” дейди ярим қувонч ва ярим хайрат билан Россияда ошпаз бўлиб ишлаётган Ўзбекистонлик фан номзоди.\nУнинг овозидаги кўтаринкилик негадир менга ўтмайди. Гези паркидаги дарахтлар ҳимояси бу бир баҳоналиги, ва бу дарахтлар кимлар учундир милтиқнинг тепкиси вазифасини ўтаганини бу фан номзодига узоқ тушунтириш керак бўлади. У оммавий ғалаёнларнинг сабаби, Босфорнинг туби каби чуқурда ётганини эшитгиси хам келмайди.\nСабаб… Сабаб… Қаерда унинг илдизлари? Суриядами? Эхтимол. Туркиянинг ён қўшниси бўлган бу мамлакатда тўс-тўполон бошланганидан буён АҚШ давлат департаментининг ҳамда НАТОнинг каттаю-кичик амалдорлари Анқарага серқатнов бўлиб қолишди. Уларнинг мақсадлари, Сурия масаласини Турк армияси қўли билан ҳал қилиш эди.\n“Майкл, Эдвард ўлмасин. Аҳмад, Баришлар ўлаверсин” деб ўйлашган бўлишса керак…\nБироқ, воқеалар бундай кечмади. Туркия ҳукумати океан ортидан келган эмиссарларнинг изидан юрмади. Оқибатда, Сурия масаласи ҳозиргача Европа ва АҚШ орзу қилган форматда якунланмади.\nБаъзи сиёсий таҳлилчиларнинг тахминларича, АҚШ ва Европа, Сурия масаласи бўйича ўзининг фикрига эга бўлган Ражаб Тоййиб Эрдўғоннинг устига аллақачон қизил чизиқни тортиб бўлишган. Вашингтон ва Брюсселдаги сиёсатчиларнинг эндиги бош оғриғи, ўзининг “Ёппасига Исломлаштириш” (“Creeping Islamization” атамаси Ғарб сиёсатчиларига тегишли – У.Ҳ) сиёсати билан тушларини бузаётган турк Бош Вазирининг эсини киритиб қўйиш.\nТурли Оммавий ахборот воситалари бераётган хабарларга кўра, бугун турк шаҳарларидаги ғалаёнларнинг тафти бир оз пасайган. Истанбулнинг ўзида ҳам кечаги кун бир оз тинч ўтганини айтишяпти. Ўша ерда яшаётган дўстларимизнинг айтишларича, кеча Босфорга яқин жойдаги Бош Вазир қароргохи яқинида оз сонли намойишчилар ва полиция кучлари билан кисқа тўқнашув бўлган холос. Эрдўғоннинг ўзи ҳозирча расмий ташриф билан араб мамлакатларининг бирига кетган. Таҳлилчилар, у мамлакатга қайтгач, ғалаёнларнинг яна жонланишини башорат қилишаяпти.\nШу кунгача Ражаб Тоййиб Эрдўғон хайрон қолдирарли даражада сиёсий совуққонлик ва иродасини намойиш қилаяпти. Кўринишидан, у намойишчиларнинг босимларига парво ҳам қилмайдиганга ўхшайди. Афсуски, ғалаёнчилар ҳам ортга қайтадиган кайфиятда эмаслар.\nХўш, унда нима бўлади? Сафардан қайтган Бош вазир, норозиларни ўққа тутишга буйруқ берадими? Йўқ. Чунки Туркия бу – Ўзбекистон эмас, демакки, турклар ўзини ўққа тутган ҳукуматни икки дунё тинч қўймайди.\nҲозир, дунё жамоатчилиги Эрдўғоннинг мамлакатга қайтишини хавотир билан кутаяпти. Туркиядаги тадқиқотчиларнинг ёзишларича, мамлакатдаги сиёсий фаоллик тобора ўсаяпти. Иш ташлашлар кўлами ортаяпти. Туркиядан келаётган хабарларга қараганда, иш ташлаганларнинг сони бир миллиондан ошиб кетган. Ёзишларича, “Турк ҳаво йўллари” компанияси ҳам иш ташлаш ҳақидаги чақириқларга кўшилмоқчи.\nЖума куни Бош вазир Эрдўғон Туркияга келади. Матбуотдаги хабарларга кўра, у ўша куннинг ўзидаёқ, Истанбулдаги “Свисс” меҳмонхонасида бўлиб ўтадиган “ЕИ ва Туркия” халқаро анжуманида чиқиш қилиши керак. Бу мехмонхона эса, тақдирнинг киноясини қарангки, бугунги ғалаёнларнинг бешиги бўлган Тақсим майдонига яқин жойда жойлашган.\nНамойишчилар мана шундай “нодир фурсат”ни қўлдан бой берадиларми? Албатда, йўқ! Улар, менимча, нафақат Эрдўғонни, балки, халқаро анжуман меҳмонларини ҳам меҳмонхонага яқин келтиришмайди. Бу анжуманнинг номини қаранг-у, ўтказиладиган жойига эътибор беринг! Мен буни тасодифдан йироқ деб биламан…\nЕвропалик силлиқ сиёсатчиларнинг гап халталарида, ҳаммамизга маълумки, Инсон ҳуқуқлари ҳақида аччиқ-чучук саволлар ҳар доим топилади. Туркиянинг бошига тушган бу ташвишли кунларда эса еврокомиссарлар Эрдўғонни аяб ўтиришмайди.\nЕвропа Иттифоқи чопарларининг саволларига бир амаллаб жавоб берган Турк Бош вазирини, афсуски, муқаддас масжидларни оёқ ости қилиб, у ерда ароқхўрлик қилган “исёнчилар”, кўчаларда эмин-эркин ўпишиб, ярим-яланғоч юришни истаган ёшлар, кўлларига тош тутган бир жинсли никоҳ тарафдорлари ҳам саволга тутишади. Ражаб Тоййиб Эрдўғоннинг жавоблари қанақа бўлади? У қандай йўл тутади?\nЎтаётган ҳафтада ҳаммаси ҳал бўлади…\nТуркия, Туркия… Бошингда учиб юрган қушлар бургутларми ёки калхатларми?\nҚайсидир бир фильм қаҳрамони айтганидек, “Савол бериш осон, жавоб бериш қийин”…


Тиоктацид 600 Т – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Тиоктацид 600 Т\nТИОКТАЦИД® 600 T\nПрепаратнинг савдо номи: Тиоктацид® 600 Т\n1 ампуладаги эритма қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: 952,2876 мг – тиоктат трометамол тиоктат кислотасига қайта ҳисоблаганда – 600 мг (трометамол тузи кўринишида).\nёрдамчи моддалар: трометамол, инъекция учун сув.\nТаърифи: тиниқ, сарғиш рангли эритма.\nАТХ коди: А16АХ01.\nТиоктат (α-липоат) кислотаси ҳужайраларнинг митохондриялардаги моддалар алмашинишида иштирок этади, яққол антитоксик таъсирга эга бўлган моддаларни алмашинувида жараёнида коэнзим вазифасини бажаради.\nУлар ҳужайранинг оралиқ моддалар алмашинувида, ёки экзоген ёт моддаларни парчаланишида ҳосил бўладиган реактив радикаллардан ва оғир металлардан ҳимоя қилади. Глюкозани утилизациясини ошишига таъсир этувчи инсулинга нисбатан α-липоат кислотасини синергик таъсир қилиши маълумдир. Қандли диабети бўлган беморларда тиоктат кислотаси қонда пируват кислотасининг концентрациясини ўзгаришига олиб келади.\nПериферик (сенсор-мотор) диабетик полинейропатиянинг симптомларини даволаш учун қўлланади.\nОғир даражадаги диабетик полиневропатиядаги сезувчанликни яққол бузилишларида даволаш бошланишида суткалик дозаси 2-4 ҳафта давомида 1 ампула Тиоктацид 600 Т ни ташкил этади (600 мг тиоктат кислотасига тўғри келади).\nВена ичига юборишни секин ўтказиш керак (бир минутда тиоктат кислотаси 50 мг дан ошмасин, яъни 2 мл тиоктацид 600 Т эритмаси).\nБундан ташқари, суюлтирилмаган эритмани инъекция учун шприц ёки перфузор ёрдамида вена ичига юбориш мумкин.\nБундай холатда юбориш вақти камида 12 минутни ташкил этиши керак.\nФаол модда ёруғликка сезувчанлиги туфайли, бевосита қўллашдан олдин ампулани картон қутидан чиқариш керак.\nИнфузияни ўтказиш бўйича тавсиялар\nТиоктацид 600 Т ни натрий хлоридининг изотоник эритмасида (100-250 мл га қўшилади) 30 минут давомида инфузия холида юбориш мумкин.\nИнфузион эритмани ёруғликдан ҳимоя қилиш керак (масалан, алюмин фольгага ўралади). Ёруғликдан ҳимояланган инфузия учун эритма 6 соат давомида қўллашга яроқликдир.\nТиоктацид 600 Т нинг инфузион эритмаси учун эритувчи сифатида фақат натрий хлоридининг изотоник эритмаси қўллансин.\nВена ичига тез юборилганида баъзида ўз ўзидан ўтиб кетувчи, бош мия ички босимини ошиши, нафасни кечикиши кузатилади.\nТери тошмаси, эшакеми, қичишиш кўринишидаги аллергик реакциялар, шунингдек анафилактик шоккача ривожланадиган тизимли аллергик реакциялар бўлиши мумкин.\nБаъзи ҳолларда вена ичига юборилгандан сўнг тиришишлар, кўзларнинг олдида жисмларни иккиланиши, нуқтали қон қуйилишлар ва қон кетишига мойиллик (тромбоцитлар фаолиятини бузилиши туфайли) кузатилган.\nАйрим ҳолларда глюкозани утилизациясини яхшиланиши натижасида унинг қондаги даражаси пасайиши мумкин. Бундай ҳолларда бош айланиши, кучли терлаш, бош оғриғи, кўришни бузилиши каби гипогликемия симптомлари ривожланиши мумкин.\nҲар қандай ножўя самаралар пайдо бўлганида шифокорга мурожаат қилиш керак.\nТиоктат (α-липоат) кислотасига ва препаратнинг бошқа компонентларига юқори сезувчанликда қўллаш мумкин эмас.\nБолалар ва ўсмирларга препаратни қўллаш юзасидан маълумотлар йўқ, шунинг учун препаратни болалар ва ўсмирларга буюриш мумкин эмас.\nТиоктацид 600 Т билан бир вақтда буюрилганда цисплатиннинг самарадорлиги пасайиши кузатилади. Тиоктацид 600 Т металларни боғлайди, шунинг учун уни металларни сақловчи препаратлар (масалан, темир, магний препаратлари билан, кальций сақловчи сут махсулотлари билан) бир вақтда буюриш мумкин эмас.\nБир вақтда қўлланганида инсулин ва ичга қабул қилинадиган диабетга қарши препаратларнинг қандни камайтирувчи таъсирини кучайтириши мумкин, шунинг учун айниқса Тиоктацид 600 Т билан даволашни бошида, қондаги глюкозанинг даражасини мунтазам назорат қилиш тавсия этилади. Баъзи ҳолларда гипогликемия (қонда қанднинг миқдорини ҳаддан ташқари пасайиши) симптомларини ривожланишидан сақланиш учун қанд миқдорини камайтирувчи препаратлариннг дозасини камайтириш керак.\nАлкоголни мунтазам равишда истеъмол қилиш полинейропатияни ривожланиши хавфи омили ҳисобланади ва Тиоктацид 600 Т нинг самарадорлигини пасайтириш мумкин. Шунинг учун пациентларга препарат билан даволаниш вақтида ҳам, даволанишдан ташқари даврда ҳам алкоголь истеъмол қилишдан сақланиш тавсия этилади.\nРепродуктивликка захарли (токсик) таъсир қилиш юзасидан мавжуд бўлган маълумотлар ҳомилага зарарли таъсири ҳақида хулоса чиқариш имконини бермайди.\nҲомиладорлик даврида препаратни, фақат она учун кутилган фойда ҳомила учун хавфдан устун бўлган холдагина ва шифокорнинг қатъий назорати остида қўллаш мумкин.\nТиоктат (α-липоат) кислотасини кўкрак сутига ўтиши номаълум.\nДозаси ошириб юборилганида кўнгил айниши, қусиш ва бош оғриғи кузатилиши мумкин.\nАльфа-липоат кислотаси 10 дан 40 мг гача дозада алкоголь билан бирга ихтиёрсиз ёки ихтиёрий (ўз жонига қасд қилиш мақсадида) қабул қилинганидан сўнг оғир заҳарланиш кузатилган, баъзида ўлим билан тугаган. Заҳарланишнинг клиник белгилари дастлаб психомотор қўзғалиши ёки онгни чалкашиши кўринишида намоён бўлиши мумкин; кейинчалик улар одатда, тарқоқ тиришиш хуружлари ва лактацидозни ривожланиши билан кечади. Бундан ташқари, липоат кислотасининг юқори дозалари билан захарланиш оқибатида гипогликемия, шок, рабдомиолиз, гемолиз қон томирлар ичидаги қонни диссеминацияланган ивиши (ДВС-синдром), суяк кўмиги фаолиятини сусайиши ва кўпчилик аъзолар фаолиятини етишмовчилиги кузатилган.\nТиоктацид билан кучли заҳарланишга озгина шубха бўлганда ҳам, зудлик билан шифохонага етказиб, детоксикация қилиш бўйича умумий даволаш чораларини ўтказиш кўрсатилган. Тарқалган тиришиш хуружлари, лактоацидоз ва заҳарланиш оқибатидаги ҳаёт учун бошқа барча оқибатларни даволашда симптоматик даволаш ўтказиш керак.\nАльфа-липоат кислотасини организмдан чиқарилишини тезлаштириш учун гемодиализ ва экстракорпорал детоксикация усулларининг самарадорлиги ҳозирги вақтгача ҳали тасдиқланмаган.\n24 мл дан эритма жигарранг рангли ампулаларда. 5 ампула очиқ контур уяли ўрамда, 1 ёки 2 очиқ контур уяли ўрам қўллаш бўйича йўриқномаси билан бирга картон қутида.


Ҳаммаси саҳналаштирилган ЎЗБ (кирил)UZB (lotin)РУСENG\tБугун\n06.09.2016\tСинглим кичкина раҳбар. Тўғриси Ўзбекистонда порасиз, илми, маърифати ва одамгарчилиги туфайли тайинланган саноқли боғча мудираларидан. Кечаси иккида ҳокимликдан телефон қилиб, ходимлари билан биргаликда президент билан видолашишга чиқишга чақиришибди.Синглим Дўрмонга яқин жойда яшайди. Мажбур чиқибди. Катта юк машиналарида гуллар келтиришибди. (Мусулмонлар марҳумни гул билан кузатмайди).Ҳар 5 метрда милиция… Милициялар, формасизлар гулларни қора машина тагига улоқтиришни буюришибди. Гуллар пачақланган, хор бўлган. Мунофиқлар, зомбилар, чулчутлар, ўзбекчани билмайдиган «узбечкалар» эса йиғлаган… Хуллас катта томоша.Ҳеч қанақа халқ ўз хохиши билан, стихияли чиқмаган. Ҳаммаси уюштирилган, ташкил этилган, мажбурлаб олиб чиқилган. Аҳмоқлик давом этади… Баъзилар уни аламзадалардан қўрқиб 2 сентябрдан олдин кўмиб бўлишган дейишаяпти. 2 сентябр эса спектакл холос…(таҳририятга келган хатлардан)