Kutubxona - Erkin A’zam. Shoirning toʻyi (qissa) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Erkin A’zam. Shoirning toʻyi (qissa) / Kiril\nАсар номи Шоирнинг тўйи (қисса)\n1 Кечаги Кундан Ривоят\nШоирнинг тўйи (қисса)\nБу хотин мухлисимизнинг қўлида ановинақа паттадан юз мингтаси бўлганида ҳам уни эшикка яқин йўлатмасди. Чунки... Қўлбола аравачада ўтирган бу одам ногиронликнинг жамулжам тимсоли эди. Тиззадан кесилган оёқларнинг пўнтиғига кирза этикнинг қўнжидан ясалган қоплама кийгизилган, иккала қўлининг ҳам тирсақдан пасти йўқ — исқирт, яғири чиққан қора пахталикнинг шалвираган енглари юқорига қайтарилиб, билакка чандиб қўйилган. Авжи баҳорнинг илиқ оқшоми бўлишига қарамасдан, ғаройиб мухлисими-нинг эгнида қалин пахталигу бошида эскидан эски қулоқчин; соч-соқоли ўсиб кетган, қўсқи. Ташқи қиёфасидан бу юртнинг фуқаросига ўхшамайди, узоқдан келган, жуда узоқдан — мусофир. Аммо унинг асов бароқ қошлар тагидан боқиб турган ўтли кўзларини кўрган одам бир сесканиб тушиши муқаррар! Ва уни шубҳасиз оғир бир савол ўртай бошлайди: бу қадар таниш кўзлар кимники?\nМафкурахоним пешонасини силаган бўлиб бармоқлари орасидан яна ўша ёққа қаради. Ўша-ўша, сира ўзгармаган, садоқатини исботламоққа ҳар дам тайёрдек комил ихлос билан кўз узмай тикилиб турибди. Маданият вазирлигига ишга ўтганидан кейин алоқалари сал сусайгандек бўлиб юрди. Бу орада пуштипаноҳсиз қолибми, ўзбошимчаликка берилибми, Тепакал аллақандай савдо ўйинига аралашиб, қамалиб кетди.\nБир тарафдан Мафкурахонимнинг мадад қўли қисқалик қилган бўлса, бир тарафдан у ўша қисқа қўлини ҳам узатгиси келмади — Тепакал сўнгги вақтларда ёш-ёшларини топиб даф бўлиб кетадиган одат чиқарган эди. Замон кескин ўзгариб, не-не қурбонликлар эвазига қўлга кирган мансабу мартаба бор вужудни қамраб, буткул сафарбарлик талаб қилиб турган нозик паллада бир замонлардаги севикли Тепакали, мана, тағин олдидан чиқиб қолди. Бу ерга нимага келибди у? Қаёқдан ис олди экан? Ёки яна бирор балога йўлиқиб, ёрдам сўрамокчими? Балки... балки... Шу тобда Мафкурахонимни эгаллаб турган мансабу мартабаси, айниқса, мана бу каби тантанавор анжуманлар руҳидан йироқ, унутилаёзган асов бир ҳаяжон чулғади.\nОқсоқол шоир даврдошу даврадош ошнасининт ода-тий таъриф-тавсифларидан бу гал негадир ғижиниб, хижолат тортиб ўтирарди. Тавба, бугун кўп нарса кўзига омонат, уйдирмадек кўринаётир. Манови маддохнинг бемаъни, кўпикнамо гапларини қаранг! Шуларнинг ора-сида ростлари ҳам борми? Бор. Улар чиндан ҳам Оташ-қалб билан Самарқандда бирга ўқиган, Абрам хиёбо-нидаги бир яҳудий «амак»нинг оврупоча жиҳозланган наврасм уйида бирга ижара турган, бир сатрини у, бир сатрини бу тўқиб бирга ширу шакар шеърлар ёзган, ҳатто илк тўпламлари бирга нашр этилган, хуллас, ҳақиқатан ҳам жонажон дўст, ўртоқ эдилар. Хўш, ана шундай ҳавас қиларли биродарликнинг барбод бўли-шига ким сабаб? Уни бузмоқ қасдида даставвал болта кўтарган ким, нифоқ солган ким? Ким ё нима бу икки ажралмас дўстни қаттол ёвга, душманга айлан-тирди? Адабий афсонага кирмай қолган ҳаётларининг бу бўлагидаги ёлғонлар нималардан иборат?\nОлдинги қатордан умри пардоз-андоз деб ўтган, сочи ҳамон қоп-қора (бўялган), ёшлигида ўлгудек шайтон, жикиллоқ бўлгани аён кўриниб турган читтак бир кампир жойидан туриб, узоқ-яқинга алланечук завқ ва ҳафсала билан роса таъзим қилиб чиқди. Оқсоқол кўзойнагини ростлаб ўша томонга тикилди. Ия, кеп-ти-да? Ҳали тирик экан-да? Ўлмайди бу! Умр бўйи шу ёлғонга ўзиниям, ўзганиям ишонтириб келди-я, тавба! Анови маддоҳ айтгандек, Оташқалб тирилиб келса, худо ҳаққи, бу жодугарни танимаган ҳам бўларди. Тош-кентга кўчиб келганимизда Жуковский кўчасидаги ҳов-лига бир-икки марта ўзи суйкалиб борган эди. Очиқ ётган қозонни ким яламайди, дейдилар. Айниқса, Оташ-қалбга ўхшаган шўх, олов йигит! Кайф-пайф билан бир-икки бор қучоқлаган бўлса бордир. Лекин, зин-ҳор-базинҳор, бу шилқимхонга кўнгил қўйган эмас. Кўнгил қўйганлари бошқа эди, бошқалар эди. Уни, мана, биз биламиз. (Билмайлар кетайлик, илойим!) Ўзиям шеър ёзармиди, ялла айтармиди, ишқилиб, шу доираларда изғиб юрадиган бу хонимнинг ўша кез-лардаёқ оҳори кетиб бўлган, уни ўпмаган, қучоқлама-ган шоиру шуаро кам эди. Оташқалб шулардан бири, биттагинаси эди, холос.\nУ совуқ ўлкаларга кетиб қолгач, кўпдан ортган бу сарқит хоним опера айтадиган бир артистгами, ундан чиқиб аллақандай ўрис полковникками, яна аллаким-ларга тегиб юрди. Уша кезларда биров Оташқалбнинг номини тилга олса, артистонасига қийшанглаб, «Вой, ким эди у?» демоғи турган гап эди.\nЭллигйнчи йиллар қайтишида — Оташқалб оқла-ниб, номи тилга туша бошлаган чоғларда бир куни уни йўкдаб ёзувчилар идорасига келгани Оқсоқолнинг ёдида. Эртаси кунимиди, Оташқалбга бағишлаб кеча ўтказилганда минбарда пайдо бўлиб, кўзларига тупук суртиб, ўзини марҳум шоирнинг маъшуқаси деб эълон қилиб юборди, у туфайли чеккан жабру жафоларини санай кетди. Ўша вақтда ташкилотга эндигина раҳбар бўлган Оқсоқол бу янгилиқдан донг қотиб қолди-ю, бироқ оғиз очиб чурқ этмади. Маккор хоним уни ал-лақачон қўлга олиб қўйган эди.\nҚирқинчи йилларнинг охирида улар тасодифан Мос-ковда учрашиб қоли§*(Маъшуқахонимнинг полковник эри у ерда ҳарбий академияда ўқирди), мусофирчи-лиқда бир-бирларининг кўнглини хўб овлашган. Ушанда бу хотин Оташқалбнинг номини ҳам тутмаган, ҳатто бир оғиз эсламаган. Раҳбар шоир ҳозир уни минбар-дан қувиб, шармандасини чиқарса ҳам бўларди-ю, ана шу андиша тил-жағини боғлаб турар — бу маккора аллақачон Алвастихоним (хотини) билан-да тил топи-шиб, дугона бўлиб олган эди. Билиб турардики, сўз айтиб уни фош қилгудек бўлса, ўзининг шармандаси чиқади, шармандаси ҳам гапми, бутун раҳбарлик, шоир-лик ҳаёти барбод бўлади, Бу манжалақи минбардан тушмаёқ, ҳув бир замонлар ораларида кечган сиру сав-дони элга ошкор этиб, сўнгра уни ошира-тошира ду-гонаси Алвастихонимга етказишдан ҳам тоймайди. Ал-вастихоним эса, ўзининг қора қилмишларидан кимса-си бехабардек, раҳбар шоирнинг совет оиласини бу-зишга қаратилган бу ахлоқсизликларини зумда тегиш-ли жойга етказади. Қарабсизки!..\nОддига қўйган мақсади йўлида бу шаллақи ҳеч нар-садан қайтмаслиги аниқ, негаки йўқотадиган нарсаси йўқ: операчи кетган, полковник кетган, кейингилари ҳам бирин-кетин ташлаб кетаётир. Бу дунёда нима қола-ди — ном қолади, шон-шуҳрат қолади! Унга эришмоқ учун эса, номус-ку номус, жондан-да кечса арзийди.\nМана, мақсадига етди: машҳур Оташқалбнинг се-викли Маъшуқаси номини олди, ижодий ташкилотда кутубхоначими бўлиб ишга жойлашди (раҳбар шоир-нинг ўлгиси келибдими, олмай кўрсин-чи!), секин-аста адабиётнинг мўътабар онахону энагаларидан, муҳтарам янгамуллоларидан бирига айланди. Энди бу каби ада-бий йиғинлар у кишисиз, у кишининг марокди хоти-раларисиз ўтмайди. («Оҳ, у мени қандоқ севарди, Маъ-шуқабегим дея еру кўкка ишонмасди!») Бу ҳолга бош-қалар, энг қизиғи, унинг ўзи ҳам аллақачон кўниккан, кўпайлашиб тўқилган анови афсонага ишониб кетган, ишониш ҳам гаггми, уни янги-янги тафсилотлар билан бойитганки, буларсиз энди ул ширин афсона ҳам, унинг бошқа муаллифлари ҳаёти ҳам шоён кемтикдир.\n— Тағин бир қизиқ воқеа эсимда, — деди Темирйўлчи бир зумлик саросимадан сўнг дадилланиб. — Бу вақгда энди педтехникумда ўқиймиз — интернат мактабни яхши битириб чиққанларнинг кўпчилиги шунга ўтган эди. Бир куни шоирнинг шеърлари китоб бўлиб чиқди денг, китоб! Кўриб ҳеч биримиз кўзимизга ишонмаймиз. Худди ёлғондакам матоҳдай у ёқ-бу ёғини ағдариб қараймиз: бирор ишкали, сир-пири йўклшкан бунинг? Расмона китоб экан, расмона бўлмаса, эгаси шунинг қалам ҳақига ҳаммамизни ресторанга элтиб яйратиб меҳмон қилармиди? Қадимги «Шарқ» ресторанининг ўрнида «Националь» дегани бўларди. У кезларда энг зўр ресторан шу эди. Шоир ҳаммамизни бошлаб борди. У ерда беш-ўн одам еб-ичиб ўтирган экан, бугун сизлар ҳам менинг меҳмоним, деди. Залнинг хўжайинини чақириб, қарорини айтди: ресторанни ичкаридан занжирлайсан, у бизнинг ихтиёримизда, барча харажат бизнинг ҳисобимиздан! Базму зиёфат бошланди. Ҳамма еган, ичган, сархуш. Бир маҳал қўшни даврада қиз талашибми, жанжал бошланди. Шоирнинг ўзи даврабоши, кўпни едириб-ичириб ўтирган «тўй эгаси» сифатида можарони тинчитмоқчи бўлган эди, анови бадмастлардан бирови унга ташланиб қолибди. Эмишки, ёнидаги маъшуқаси шоиримизга термилиб ўтирганмиш, сабаби — шоир унга қараб кўз қисиб қўйганмиш-да. Шоир унча-мунчасидан тап тортмас, жанжалга ўчроқ эди — тўғрисини айтайлик-да — ҳалиги бадмастнинг жағига солиб юбормадими!\nБошланди тўполон, бошланди ур-йиқит. Улар кўпайлашиб шоирга ҳамла қилаётиб — биз ҳали жанжалга аралашмаган эдик — шоир бир курсини даст кўтариб улоқтирган эди, курси бориб тўкилибгина турган пастак қандилга урилди. Қандил чил-чил бўлди. Қий-чув, ресторан хизматчилари аралашган, бақирган-чақирган. Ҳаял ўтмай милиса етиб келди. Ҳаммамизни, ановиларни ҳам элтиб қамади. Шундай қилиб, бир кеча милисахонада ётиб чиққанмиз. У ердан бизни қутқарган ҳам шоирнинг ўзи бўлди. Кимнингдир номини қўшдими, қолган-қутган ақчасини бердими, ишқилиб, эртаси баримизни гаровга олиб чиқди. Кетган жами чиқиму жаримани бир ўзи тўлади. Китоб ҳақидан бир тийини ҳам ўзига қолмаган бўлса керак. Ана шундай мард, танти эди шоиримиз! Бугун бундай гаплар кимгадир ёқмаслиги ҳам мумкин. Аммо мен ўзим кўрган-билган нарсаларни айтяпман. Хуллас, қизиқ воқеалар кўп бўлган, бари эсимда турибди, келинглар, ҳозир вақтларингни олиб ўтирмайин. Ахир, одам ана шундай шўх бўлмаса, чақнаб турмаса, ундан шоир чиқадими?! Мана, ўзимиздан қиёс: жимгина, юрардик, шоирга ўхшаганларга эргашиб. Шоир бўлмадик-ку! Лекин ўша вақтларда мен уни шоир бўлади, деб сира ўйламаган эдим. Бу тантанаю бу иззат-ҳурматни қаранг! Дунё қизиқ экан-да, бари тушга ўхшайди. Одам ишонгиси келмайди. Кечагина билла униб-ўсган дўстинг, жўранг бугун келиб шундай катта шоир бўлиб, донг таратиб турса! Қанийди, бу кунларни унинг ўзи ҳам кўрса эди! Илоё, руҳинг шод, ётган жойинг обод бўлсин, Оллоҳу акбар! — шундай деб Темирйўлчи минбарда турибоқ юзига фотиҳа тортди. Беихтиёр жунбушга келган жамоат ҳам «Омин!» дея унинг дуосига жўр бўлди. Ҳайъатдагилар-гина нима қиларини билмай серрайиб қолишди. Мафкурахоним бениҳоя дарғазаб эди: масжидга айлантириб юборди-ку бу ерни! Ким эди ўзи бу одам? Бузғунчи ғаламисми? Гапирган гапларини: ресторан, ичкилик, жанжал, милиса, пул, пора! Ишқилиб, бу «ЧП» Энг каттамизнинг қулоқларига етмаса эди! Анови ялангоёқ исқиртни ким минбарга чиқарди ўзи? Оқсоқол шоирми?.. Дарвоқе, м-да, да, да!\nЖиянбека мана шу олиймақом анжумандаги олий-шаън минбарда туриб гўё ялтираб ётган сип-силлиқ йўлка бўйлаб яхмалак отди: у ёқдан-бу ёққа, бу ёқдан-у ёққа. «Биза Сибирга бориб келдивуза: ман, Захматкаш домла, Масъул окамиза ва Ёш шоир. Амакимлани қабрлигини кўриб келдивуза: жа обод атрофи панжара минан ўралган. Бюстлариям бор. Утта амакимлани жа яхши кўришаркан, мактабга номлигини беришиб-ди. Битта хотин бор экан, эриям бор, ўша амакимла-ни... амакимлани... билар экан, гапириб берди. Умуман, жа зўр бўлди. Бунинг учун Мафкурахон опавуза-га, Оқсоқол домлага кўпдан-кўп раҳмат. Бизага шароит яратиб беришди. Амакимла жа зўр шоир бўлганла, жа кўп шеърлар ёзганла-де. Биза, бутун оилавуза улани доимо эслаб, қувониб юравуза. Шўрлик амаким! Мана шундоқ кунларни кўрмай кетдила-я!..» Жиянбека дафъатан ҳиқиллаб юборди. Йиғлагани-ку майли, жиян, жигар бўлгандан кейин эслаб йиғлайди-да, лекин кўз-қошининг бўёғи чиқиб юзига чаплашгани чатоқ бўлди. Қурғур рўмолчасиям стоддаги сўмкачасида қолибди, аксига!\n— Мен агар бугун^бу ерга чиқиб гапирмаганимда, ўзимни умрбод кечирмасдим! — дея шиддат билан сўз бошлади Ёш шоир эл олдида ҳам, ўз олдида ҳам Жасур шоирга айланиб. — Мана, неча ўн йиллик қабоҳат ва разолатлардан сўнг, ниҳоят, Оташқалб шоиримизнинг пок номи чинакамига оқланаётир. Бугун шоир ҳақида бор ҳақиқатни айтадиган кун! Агар бугун айтилмаса, кейин ҳеч қачон айтилмайди, шоир номи янги-янги ёлғону сохта афсоналарга бурканиб бораверадики, унинг пок рухи олдида бу ердаги ҳар биримиз гуноҳкор бўлиб қоламиз. Бинобарин, бугун ростини айтадиган кун. Чунки, шоирни кўрган-билган одамлар, устозларимиз, таассуфки, йилдан-йил камайиб бораётир.\nХўш, бугун бу олиймақом анжуманда шоир тўғрисидаги том ҳақиқат айтиддими? Боя бу ерда шоирнинг ҳаёти ҳақида сўзлаган Ажойиб домламиз маърузаларини, одатдагидек, жозибали қилиб бошладилар: «Башарти, мўъжиза рўй берсаю Оташқалб шоиримиз бир дамгина тирилиб келса...» Домла! — деди Жасур шоир шартта ортига — ҳайъатга ўгирилиб, чучмал ишшайиб ўтирган Ажойиб домлани кўзи билан қидириб топаркан. — Агар сиз айтгандек бўлса, яъни шоир тирилиб келса, бу ерда бўлган гапларни, авваламбор, сизнинг маърузангизни эшитибоқ, билингки, қайтиб нариги дунёга кетарди! Ахир, ҳурматли профессор, сиз шоирни кўргансиз, билгансиз, наҳотки, у ҳақда бирор оғиз рост, жонли гап ёдингизда қолмаган бўлса?! Қолган, ҳаммагинаси ёдингизда, лекин эслагингиз кел-майди, чунки уларнинг устини, замон ўзгаргани сайин, ўшанга мос либослар — тотли ёлғонлар, сохта афсоналар ниқоби қоплаб олган. Ана шу ниқобни да-дил йиртиб бор ҳақиқатни ошкор қилмоққа бугун, ошкоралик замонида ҳам журъат этолмайсиз, қўрқасиз. Негаки, у ниқоб ўзингизнинг шахсий ҳаётингизга оид кўп сир-асрорни ҳам яшириб турибди. Тўғрими? Нотўғри бўлса, чиқиб айтинг, мана — минбар!\n— Жавобингиз бизга маъқул, Оқсоқол! — деди жувонмарг Жасур шоир зукколик ва шаҳдамлик билан, мунозарада устун келганини ҳам барала сездириб. — Ҳақ гапни айтдингиз! Бу ёғини яна биздан эшитинг. Маълумки, ҳозир сизу биз тантанали анжуман қуриб ўтирган муҳташам бинони тиклашда бир вақтлар ҳарбий асирлар ҳам иштирок этган. Ўша бинокор маҳбуслар, билганлар билади, худди мана шу ҳашаматли томошахонанинг тагида макон топган. Оташқалб ҳам бир муддат шу ерда ётган. Ер ости ҳам томошахона, ер усти ҳам! Қизиғ-а? Дунёнинг ишларини кўрингки, бир вақтлар унинг қатлига имзо чекканлар бугун тўрда ўтириб қозилик қиляптилар! Ўлдирганлар — тўйинг-да баковул! Алҳазар! Ана шу муте-майда гумашталарга бош-қош бўлган мафкура соҳасини ўша кезлар ким бошқарган, билмайсизми, ҳурматли Мафкурахон опа? (Асабий ҳурпайиб ўтирган «опа»нинг важоҳатидан фақат бир гапни, фақат бир тилда кутиш мумкин эди: «Знать не знаю и не хочу!») Дунёнинг ишлари қизиқ экан. Шоир сургунда яшаган жойларни зиёрат қилгани борганимизда ўша ерлик бир аёл, кўрганми, кўрмаганми, худо билади, хумори тутганидан дир-дир титраб турган майхўр эрининг кўзи оддида Оташқалбга маъшуқалик даъво қилди. Меҳмонлар шарафига тузалган зиёфат дастурхонидан аввало майхўр эрининг ғамида, умидвор бўлиб бу ишга боргани ҳаммага аён эди. Арвоҳидан қўрқмай, шоир тўғрисида бўлар-бўлмас чўпчакларни тўқиб, уларни мана шу мўътабар минбарга олиб чиққанда сиз, ҳурматли Ажойиб домла, тағин нималардан умидвор бўлдингиз экан? Ахир, шоирнинг ҳаёти ва ижоди ҳақида сўз юритишга айниқса сизнинг маънавий ҳаққингиз йўқлигини, бу иш умрини шунга бағишлаган Заҳматкаш домлага тан, шу кишигагина ҳалол эканини наҳотки билмасдингиз? У киши бизга, масалан, ёлғон қабрлар устида тўккан сохта кўзёшларимиз, аниқроғи, улар ўрнига оққан бўёқлар ва бошқа нарсалардан сўзлаб берарди.\nСиз-чи, ҳурматли Маъшуқахон опа, маъшуқалик шуҳратини энди анови шимоллик беор майхўрнинг беор хотини билан тенгма-тенг бўлишамиз шекилли? А, лаббай? Биламиз, иложи йўқ. Лекин — начора, чиллада бўрининг қорни тўқи бўлмайди! Биродарлар, Оташқалбни жувонмарг қилган бир тўда риёкор, номи окланган кундан эътиборан уни ўзига мосламоққа, ҳаёти ва ижодига ўзгартишу таҳрирлар киритиб, ўзиники қилмоққа уриниб келди. Мана, бугун ҳам шунга ҳаракат бўлди. Агар биз уларнинг даъволарига қулоқ оссак, ишонсак, шоирнинг руҳи олдида бугун ҳам хиёнат қилган бўламиз. Оташқалб — бизники! Аминманки, шоирнинг руҳи ҳозир мана шу тантанавор толор бўйлаб кезиб юрибди, — дея Жасур шоир қулочини кенг ёзиб негадир юқорига, иккинчи ошён тарафга ишора қилди.— Маълумки, шоирнинг бор ижоди қўлимизда, у ҳимояга муҳтож эмас — ўзини ўзи ҳимоя қила олади. Аммо унинг ҳаётини турли уйдирмаю афсоналардан тозалаш, ҳимоя этиш — бизнинг бурчимиз. Чинакам мухлис, адабиётнинг чинакам дўсти шундай қилади. Қолаверса, Оташқалбнинг фожиасида бир-икки одамнигина айбдор санаш калтабинлик бўлади. Бандаси ожиз, жон эса ширин. Уни аввало ўша муҳит жувонмарг килган. У барибир омон қолмасди. У барибир қамаларди. Ўша замон мантиғида бундан бошқа йўл йўқ эди. Лекин Оташқалбнинг қисмати сизу бизга сабоқ бўлолдими— мана, гап нимада! Азиз дўстлар, минг бора узр, шодиёна кунда нохуш гаплардан гапириб мен бир қадар андишасизлик, балки шаккокликка боргандирман. Лекин, боя ҳурматли Оқсоқолимиз тўғри таъкидладилар: бу гапларни бир куни кимдир барибир айтиши керак эди-да! Шу ишни бугун мен қилдим, майли, увол-савоби менинг бўйнимда бўлақолсин! Бугун — Оташқалб шоиримизнинг тўйи, шеърият байрами, аслида бу тантананинг қаҳрамони шеър бўлмоғи лозим эди. Келинг, дўстлар, мен сўзимни унутилмас шоиримизнинг машҳур шеърини асл ҳолида ўқиб бериш билан якунласам:\n...Ўта масъулиятли тадбир чоғида ишга совуққонлик билан ёндашилгани — анжуман минбарини ҳар турли бузғунчи унсурлар эгаллаб олгани оқибатида сиёсий-мафкуравий қўпорувчиликка йўл очиб берилгани учун Таъқибкор ҳамда унинг шогирдларига қаттиқ чора кўриладиган бўлди. Шогирдларига оғир ҳайфсан ва бошқа интизомий жазолар қўлланиб, Устознинг ўзига истеъфога чиқиш тавсия этилди. Сўнгги дақиқада унинг партия ва ватан олдидаги фидокорона хизматлари инобатга олиниб, кошонадаги бўшаб қолган дарбонлик вазифаси таклиф қилинди.\nТаъқибкор жон-жон деб рози бўлди. Аввало, у йўлланган жойдан ҳеч қачон бўйин товламаган, топширилган ҳар қандай вазифани муқаддас билиб, бекаму кўст адо этган, қолаверса, бу масканга кириб-чиқаётганларга кўз-қулоқ бўлиб туриш ҳам, аслида, чакана лавозим эмас. Сираси, гап — лавозимда деганлар хато қилади, гап — ўша ўринда ким ўтирганида!\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Erkin_A’zam._Shoirning_toʻyi_(qissa)_/_Kiril&oldid=13403" dan olindi


ҚР Президенти Сенат раисини қабул қилди NUR-SULTAN. Kazinform – Давлат раҳбари Парламент Сенати раиси Маулен Ашимбаевни қабул қилди, деб хабар беради Kazinform Ақорданинг матбуот хизматига таяниб.\nМустақиллик йилларида 1,6 млндан ортиқ қозоғистонликлар уй-жой олди NUR-SULTAN. Kazinform – Мустақиллик йилларида 1,6 млндан ортиқ қозоғистонликлар уй-жой олди. Бу ҳақда ҚР Индустрия ва инфратузилмаларни ривожлантириш биринчи вице-вазири Қайирбек Ўскенбаев маълум қилди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nҚиролича Елизавета II ўмр йўлдоши вафотидан кейин ўз хизматга қайтди NUR-SULTAN. Kazinform – Буюк Британия қироличаси Елизавета II ўтган жума куни эри Эдинбург герцоги Филипп вафотидан сўнг ўз вазифасига қайтди, деб хабар беради Kazinform BBC Newsга таяниб.\nҚозоғистонда 2025 йилгача қишлоқ жойларда уйлар қуриш учун 110 минг ер участкалари ажратилади NUR-SULTAN. Kazinform – Қозоғистонда 2021 йилдан 2025 йилгача ҳар йили уй-жой қурилишига инфратузилмани жалб қилиш учун 170 млрд тенге ажратилади, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nҚозоғистонда вакцина билан эмланганлар сони 430 мингдан ошди NUR-SULTAN. Kazinform – 2021 йил 14 апрель ҳолатига кўра, Қозоғистонда 435 393 киши коронавирусга қарши эмланди, деб хабар беради Kazinform ҚР Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Telegram каналига таяниб.\nЯнги қарор: Кинотеатрлар, зиёфат заллари ва овқатланиш корхоналари қайта очилади NUR-SULTAN. Kazinform – ҚР Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Бош давлат санитария шифокори Ерлан Қиясов янги қарорни имзолади, деб хабар беради Kazinform.\nФранция Бразилияга парвозларни тўхтатди BRÚSSEL. Kazinform – Францияда Бразилияда аниқланган Covid-19 вирусида янги мутация тарқалишининг олдини олиш учун Жанубий Америкага парвозларни тўхтатди, деб хабар беради Kazinform.\n«Ever Given» юк кемаси суд қарори билан Сувайш каналида қолдирилди NUR-SULTAN. Kazinform – Март ойида Сувайш каналини қарийб бир ҳафтага тўсиб қўйган ва жаҳон савдосига катта зарар етказган «Ever Given» юк кемасининг эгалари, улар катта миқдордаги товон пули тўламагунча канал маъмуриятининг қўлида қоладилар, деб хабар беради Kazinform BBC Newsга асосланиб.\nҚозоғистонда йилига 11,8 миллион қуш эмланади NUR-SULTAN. Kazinform – Қуш гриппининг олдини олиш ветеринария назорат ва кузатиб бориш қўмитасининг махсус назорати остида, деб хабар беради Kazinform ҚР Қишлоқ хўжалиги вазирлиги матбуот хизматига таяниб.\nКоронавирус: 8 та ҳудуд «қизил» зонада қолмоқда NUR-SULTAN. Kazinform – Қозоғистонда коронавирус тарқалишининг олдини олиш бўйича идоралараро комиссияси Қозоғистон ҳудудларидаги эпидемиологик вазиятни баҳолаш матрицасини эълон қилди, деб хабар беради Kazinform.\nОлимпиада ўйинларига 100 кун қолди: Токиода саноқ бошланди TOKYO. ТАСС - Kazinform – Ёзги Олимпия ўйинлари бошланишига 100 кун қолган саноқни бошлаш маросими чоршанба куни Токио шаҳар мериясида бўлиб ўтди, деб хабар беради Kazinform ТАСС агентлигига таяниб.\nХитойда туялар учун дунёдаги биринчи светофор пайдо бўлди DÝNHÝAN. Kazinform – Хитойнинг Ганьсу провинциясидаги Дуньхуан шаҳри маъмурияти туялар учун дунёдаги биринчи светофорни ўрнатди, деб хабар беради Kazinform CNNга таяниб.\nПневмония: 130 киши касал бўлиб, 101 бемор соғайиб чиқди NUR-SULTAN. Kazinform – 14 апрель ҳолатига кўра, COVID-19 аломатлари бўлган пневмония билан оғриган беморлар тўғрисидаги маълумотлар эълон қилинди, деб хабар беради Kazinform coronavirus2020.kz асосланиб.\nҚозоғистонда ўтган бир кунда 2229 кишида коронавирус аниқланди NUR-SULTAN. Kazinform – Қозоғистонда ўтган суткада 2229 одам коронавирус инфекциясини юқтирганлиги маълум бўлди, деб хабар беради Kazinform coronavirus2020.kzга таяниб.


Афғонистон Ислом Республикаси президенти Ашраф Ғани яқинда Кобул шаҳрида мамлакат ёшлари билан учрашувдаги маърузасида ўзбек халқининг буюк ... халқининг жаҳон тамаддунига муносиб ҳисса қўшгани ҳақида гапирди. У Афғонистон ҳудудида асрлар давомида яшаб келаётган тожик, пуштун, ўзбек, ...\nАфғонистоннинг «Ariana Afghan Airlines» авиакомпанияси Газни провинциясида бортида 83 киши бўлган самолёт қулаганини рад этди. Бу ҳақда авикомпаниянинг ... қўнган. «Ariana Afghan Airlines» 1955 йилда асос солинган ва Афғонистон ҳукуматига қарашли авикомпания ҳисобланади. У орқали Россия, ...\nАфғонистонда ҳалокатга учраган самолёт бортида 83 киши бор эди, дея хабар берди «Ariana News» телеканали. Маълумотларга кўра, Афғонистоннинг ... «Ariana Afghan Airlines» авиакомпаниясига қарашли самолёт Афғонистон шарқидаги Газни провинциясида ҳалокатга учради. Газни губернатори ...\nАҚШ Афғонистондаги элчисини чақириб олди\nАфғонистондаги элчиси Жон Басс икки йиллик фаолиятидан сўнг Кобулни тарк этди. Бу ҳақда 6 январь куни «Associated Press» хабар берди. Элчининг ... Росс Уилсон бажариб туради. Нью-Йоркдаги воқеалардан сўнг, АҚШ Афғонистонга 2001 йилда қўшин киритган эди. Шундан бери америкалик ҳарбийлар ...\nАбдулазиз Комилов: «Толибон урушни тўхтатишга тайёр»\nРеспубликаси ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов Афғонистондаги толибон ҳаракати урушни тўхтатишга тайёр эканини билдирди.«Бугун эрталаб (27.12.2019) хабар келди, Толибонлар уруш, қурол ишлатишни ... ва зўравонликни тўхтатишга тайёрлигини билдирди. Ушбу қарор Афғонистон ҳукумати билан тўғридан-тўғри музокараларни бошлашга йўл очиб ...\nАфғонистонда президентлик сайловларининг дастлабки натижалари эълон қилинди\nАфғонистонда президентлик сайловлари бўлиб ўтганидан қарийб уч ой (28 сентябрь) ўтиб, дастлабки натижалар эълон қилинди. Ашраф Ғани. Фото: ...\nАфғонистондаги олтин конида ўпирилиш натижасида 5 киши ҳалок бўлди, 35 нафар инсоннинг тақдири номаълумлигича қолмоқда, дея хабар берди «Tolo ... қолмоқда, дея хабар берди «Tolo News» телеканали. Ҳодиса Афғонистон шимоли-шарқидаги Бадахшон вилоятида содир бўлди. Маҳаллий амалдорларнинг ...\nАфғонистонда жанозадан сўнг оқсоқолларни ўғирлаб кетишди\nАфғонистон шимолида олти нафар оқсоқолни олиб қочишди, дея хабар беради «1TV» телеканали. Телеканалнинг маълум қилишича, ҳодиса сешанба куни ... жангарилар оқсоқолларни дафн маросимининг ўзида ўғирлаб кетишган. Афғонистонда ҳукумат қуролли кучлари ва «Толибон» ҳаракати жангарилари ...\n«Тинчлик учун» аталган совғалар Aфғонистон ёшларига топширилди\nЎзбекистон ёшлари умумжаҳон ассоциацияси томонидан ўтказилган хайрия акциясидан тўпланган гуманитар ёрдам Aссоциация делегацияси томонидан уюштирилган хизмат сафарлари натижасида Aфғонистонинг Ҳирот ва Балх вилоятларидаги бир қатор мактабларга тарқатилди.\nДоналд Трамп афғон тупроғида. Унинг ташрифидан муддао нима?\nтаъминлаш мақсадида аввалдан маълум қилинмаган ташриф билан Афғонистонга келди. У Афғонистон президенти Ашраф Ғани билан учрашув ўтказди. ... ва улар билан бирга тушлик қилди. Трампнинг таъкидлашича, АҚШ Афғонистондаги ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиб, «Толибон» билан музокараларни ...


Ҳама бўлди барбод, бўлмадим обод дастингдин - Уч илдиз\nҲама бўлди барбод, бўлмадим обод дастингдин\nby Тўлқин Эшбек · 07.02.2021\nРаҳматли улуғ ҳофизимиз Фахриддин Умаров мутафаккир инсон эди.\n1986 йили у кишининг Қибрайда истиқомат қилишидан хабар топиб, атай хонадонига боргандим. Буюк ҳофизнинг сермазмун суҳбатини ҳамон ҳаяжон билан эслаб юраман. Ул зот манаман деган адабиётшунослардан қолишмасди. Суҳбат асносида Бобораҳим Машрабнинг «ДАСТИНГДАН» ғазалидаги бир сатрини «шўро тузуми даврига тўғри келмайди» деган ғайришуурий фикр билан ўзгартиришгани ҳақида сўзлаб берганди. Шоир ғазалида «Ҳама бўлди барбод, бўлмадим обод дастингдин» деб ёзган экан-у, ўта советпарастлар уни «Совет даврига «ҳама бўлди барбод» деган гап тўғри келмайли, уни «ҳама бўлди обод» деб таҳрир қилиш керак» деб туриб олишган экан. Натижада, ғазал мазмуни бутунлай ўзгариб кетган. Шундан бери Машрабнинг қанча китоби чоп этилган бўлса, айнан «ДАСТИНГДАН» ғазалидаги ўша хатолик қайта-қайта давом этаверган. Собиқ совет даври ҳофизлари эса уни ўша хато вариантини куйлайверганлар…\nҲақиқатан ҳам ўйлаб қаралса, ҳама обод бўлса-ю уни кўрган шоир «бўлмадим обод дастингдин» деб нола қилса, демак, у ичиқора кимсага айланиб қолишини Фахриддин ака жўшқин бир тарзда тушунтириб берганди. «Машраб яшаган даврда ҳаммаёқ, ҳамма одам барбод бўлганидан «Ки мен ҳар қайга борсам, дод этарман, дод дастингдин» деб нола қилганини ғоят таъсирли қилиб тушунтирган. Раҳматли Фахриддин ака Қўлёзмалар институтида Машрабнинг қўлёзмаси асл нусхасини ҳам солиштириб кўрганини айтганида ҳайрону лол қолгандим.\nБуюк бобомиз Бобораҳим Машрабнинг руҳини шод этиш илинжида, энг муҳими, тарих ҳақиқатини тиклаш ниятида машҳур «ДАСТИНГДАН» ғазалини асл ҳолидагидек тўғри вариантини ёритишга журъат этдик.\nЖурналистика факультети доценти, филология фанлари номзоди\nМашраб (тахаллуси; асл исм-шарифи Бобораҳим Мулла Вали ўғли) (1640, Наманган — 1711, Балх) — шоир ва мутафаккир. Машраб номи 18—19-асрларда тузилган тазкира ва тасаввуфий йўналишдаги асарларда (масалан, Баде Самарқандийнинг «Музокир ул-ашоб» ва б.) зикр этилади. Аммо уларда шоир ҳаёти ва ижодий фаолияти ҳақида келтирилган маълумотлар ниҳоятда кам. Машрабнинг қолдирган адабий мероси хусусида ҳам аниқ маълумот берувчи манба йўқ. Унинг ўз асарларини тўплаб, девон ёки бирор мажмуа тузганлиги маълум эмас. Фақат «Девони Машраб», «Девонаи Машраб», «Эшони Машраб», «Ҳазрати шоҳ Машраб» номлари остида халқ орасида қўлёзма ва тошбосма шаклида тарқалган қиссалардагина (уларнинг ким томонидан ва қачон тузилганлиги номаълум) шоирнинг ҳаёт йўли ва ижодий фаолияти маълум тартиб ва изчилликда баён этилади, шу жараёнда асарларидан намуналар ҳам келтирилади. Қиссалар кейинчалик ўзгартириш ва тузатишларга дуч келган, турли тўқималар, янги-янги ривоят, нақллар, саргузашт ва латифасимон лавҳалар билан тўлдирила борилган. Натижада қиссаларда тарихий Машраб ва унинг ижтимоий ва ижодий фаолияти халқ тасаввуридаги тўқима Машраб ҳамда у ҳақидаги саргузашт — ривоятлар билан қоришиб кетган. Шундай бўлсада, Машраб ҳақидаги қиссалар шоир ҳаёт йўлини нисбатан тўла ва босқичма-босқич баён этувчи, шунингдек, яратган асарларининг кўпгина қисмини ўзида жамловчи адабийтарихий манба сифатида илмий аҳамият касб этади.\nМашраб отадан ёш етим қолади, оиланинг моддий қийинчиликлари янада ортади. Онаси ип йигириб тирикчилик ўтказади. Машраб дин асослари ва фалсафадан яхши хабардор бўлган Сўфи Эшон Мулла Бозор Охунд (хўжа Убайдулло) қўлида диний таълим олади, сўфий тариқатлар бўйича билимини оширади, форсий тилни ўрганади.\nТахминан 1665 йилларда Мулла Бозор Охунд тавсиясига кўра, ўша замонда катта обрўга эга бўлган йирик дин арбоби қашқарлик Ҳидоятулло Офоқ Хожа эшон ҳузурига боради. Шоир адабий меросидаги диний мазмун ва тасаввуфий йўналиш руҳидаги шеърларнинг кўпчилик қисми Офоқ Хожа даргоҳида ва унинг тарғибот-сабоқлари таъсирида яратилган. Офоқ Хожа шахсий хислат-фазилатларини мадҳ этувчи, уни «пиру раҳбар» деб тан олувчи байтмисралар мужассам бўлган ғазал ва мухаммаслар ҳам («Кошки», «Ўзум» радифли ғазаллар, «Қолмади» радифли мухаммас) шу муридлик йиллари маҳсулидир.\nМашраб тахминан 1672—73 йилларда Офоқ Хожа даргоҳини тарк этади. Қиссаларда қайд этилишича, бунга Машрабнинг пири даргоҳидаги канизакларнинг бирига кўнгил қўйгани, севиб-севилгани сабаб бўлган. Аммо Машрабнинг оғир жисмоний жазоланиб қувилиши заминида пир билан мурид ўртасида жиддий ғоявий зиддиятлар бўлган дейилса, ҳақиқатга мувофиқ бўлади.\nМашраб пири даргоҳидан кетгач, деярли 40 йиллик умрини доимий сафарда, турли ўлкаларда дарбадарликда ўтказади. Қўнимсиз ҳаётга юзланган шоир, асосан, ижодий иш билан шуғулланади. Оддий халқнинг қашшоқ ҳаёти, зулму ситам остидаги оҳу ноласи шоир қалбини ларзага солади («Дили тиғи ситамдин пора бўлғон халқни кўрдум»…).\nМашраб асарларининг аксарияти чуқур ижтимоий йўналишга эга бўлиб, ўша давр ҳаёти, жамиятдаги воқеа-ҳодисалар билан чамбарчас боғлиқ. Хусусан, у баъзи руҳонийларнинг кирдикорлари ва ҳийлагарликларини фош этади, текинхўр мулкдорлар ва жоҳил амалдорларнинг зўравонлик фаолиятларини танқид қилади. Машрабнинг бу тур асарлари қўлдан қўлга, оғиздан оғизга ўтиб, тез тарқалган. Худди шунинг учун ҳам Машрабнинг бирор қишлоқ ёки шаҳарга келиши изсиз қолмаган, одил камбағал халқ уни қувонч-хурсандчилик ва қизиқиш билан қарши олган. Шоир қўнимсиз ҳаётининг сўнгги манзили Балхда ҳам ҳоким табақа ва мутаассиб шайх-муллалар Машрабни жисман йўқотиш пайига тушадилар. Шу тескаричи гуруҳларнинг расмий фатвоси ва Маҳмудбий Қатағоннинг ҳукми билан дорга осилади.\nМашраб қолдирган бадиий мерос ҳажм ва жанрлар жиҳатидан ҳанузгача аниқланган эмас. Аммо бизга ҳозирча маълум асарларининг ўзи ҳам Машрабнинг фавқулодда ноёб истеъдод эгаси эканлигидан далолат беради. Машраб ижоди шеъриятнинг янада кенгроқ ижтимоий мазмун ва жанговар руҳ касб этишида, адабиётдаги халқчиллик ва дунёвийликнинг чуқурлашувида, лирик турларнинг такомиллашуви ҳамда бадиий санъатнинг камолотга эришувида янги бир юқори босқични ташкил этади.\nМашрабнинг моҳиятан инсон қадри-шарафи ва маънавий камолотини улуғлашга, эзгулик ва гўзалликни мадҳ этишга бағишланган шеърий меросида ғазал, мустазод, мурабба, мухаммас, мусаддас, мусабба, маснавий, рубоий, таърих каби жанр турларида битилган етук намуналарни учратамиз. Аммо Машраб аввало моҳир ғазалнавис ҳамда кўплаб шўх ва жарангдор мустазодлар, ўйноқи ва жозибадор мурабба ҳамда халқ ғаму ҳасратига ҳамдардлик ҳисси билан йўғрилган мухаммаслар ижодкори сифатида кенг довруғ чиқарган. Машрабнинг жуда кўп ғазаллари халқ қўшикларидек содда ва жарангдор, жўшқин ва таъсирчандир.\nМ. ўзбек адабиёти тарихида энг кўп мустазод ёзган ижодкорлардан бири. Шоир мустазодлари ҳам, худди ғазаллари каби, шўх ва жарангдор, нафис ва завқбахшдир.\nМумтоз шеъриятда мурабба турининг узил-кесил мустаҳкамланиши ва такомилида Машраб ижодининг ўрни катта.\nМашрабнинг романтик кўтаринкилик руҳи уфуриб турган асарларини адабиёт тарихида мурабба турида яратилган энг етук намуналар жумласига киритиш мумкин. Машрабнинг ғазал, мустазод ва мураббаларида ишқ-муҳаббат, вафосадоқат мавзуи етакчи ўринда турса, мухаммас ва мусаддасларида чуқур ижтимоийлик устунлик қилади, тақдирнинг кемтиклиги ва ҳаётнинг носозликларидан, давр (чарх, фалак) ва адолатсиз муҳитнинг шахс бошига тинимсиз келтираётган жабру жафосидан шикоят, таъқибтазйиқидан норозилик дардли миэраларда, аммо қатъий ва кескин ифодаланади. Машраб қолдирган ижодий меросда диний ва тасаввуфий ғоялар ҳам, ўша замонда кенг тарқалган қаландарлик тариқатининг айрим оҳангтаъкидлари ҳам сезиларли ўрин эгаллайди. Шоир шеърларида Аллоҳнинг мавжудлиги, бору бирлиги, барча жонли ва жонсиз мавжудотни яратганлиги узил-кесил ва қатий тан олинади, Худонинг куч-қудрати, тақдирнинг ўзгармаслиги ва Маҳшар куни ҳақидаги таълимот тўла-тўкис қабул қилинади.\nМашраб форс тилида ҳам бир неча шеърий турларда етук намуналарни яратган. Машраб ижоди кейинги асрлар адабиётига сезиларли таъсир кўрсатган. Нодира, Ҳувайдо, Қорий, Фурқат, Ҳамза каби шоирлар унинг ғазалларига тахмис ва назиралар боғлашган.\nМашраб қолдирган адабий мерос тўла аниқланиб, ўрганилган эмас. Баъзи тадқиқотчилар жуда кўп шеърий ҳикоят ва ғазалларни ўзида жамловчи «Мабдаи нур» номли йирик асарни шоирга нисбат берадилар.\nМашраб ҳаёти ва ижоди ҳақида бир неча бадиий асарлар (роман, қисса, достонлар ва саҳна асарлари) яратилган, шоирнинг асарларидан намуналар қатор хорижий тилларга таржима қилинган. Мамлакатимизнинг турли шаҳар ва вилоятларида Машраб номида истироҳат боғлари ва кинотеатрлар, мактаб ва кутубхоналар, кўчалар ва жамоа хўжаликлари бор.\nНе ғурбатларни чектим чарх бебунёд дастингдин,\nМудом мотамда қолдим, бўлмадим дилшод дастингдин,\nТамоми хонумоним бўлди чун барбод дастингдин,\nҚафасдин бўлмадимки қумридек озод дастингдин,\nКи мен ҳар қайга борсам, дод этарман, дод дастингдин.\nДилимнинг қуввати, руҳи равонимдин айирдилар,\nКўзимнинг оқи янглиғ меҳрибонимдин айирдилар,\nАзизим, ҳамдамим, оромижонимдин айирдилар,\nЖаҳон гулзорида ул гулистонимдин айирдилар,\nЧаманда булбули шўридадурман, ошёним йўқ,\nМисоли чуғдек вайроналарда ҳам маконим йўқ,\nВафолиғ ёр деб чиқти, жасадда балки жоним йўқ,\nАзизимдин жудо бўлдум, бошимда соябоним йўқ,\nМенингдек ғамга қолган, дилпаришон ўлмасун ҳеч ким,\nКўзи чун термулуб йўлларда вайрон ўлмасун ҳеч ким,\nБаҳори гулшани умри зимистон ўлмасун ҳеч ким,\nБу дунё дийдасиға торикистон ўлмасин ҳеч ким,\nУмидим бор, эткургаймусан хуршиди матлабни,\nСаодат буржидин ул шаъми иқболимға кавкабни,\nКўтаргайсан бошимдин икки оламда қаро шабни,\nИлоҳо, сен этур ҳиммат йўлиға хаста Машрабни,\nКи мен ҳар қайга борсам, дод этарман, дод дастингдин\nМАШРАБИ МЎЪТАБАР ЎЗУМ\nГулшани боғи даҳр аро булбули нағмагар ўзум,\nБир бути бебадал учун ошиқи дарбадар ўзум.\nКўюнга дам-бадам бориб, навҳаву зорлар қилиб,\nШому саҳар фиғон этиб, ҳофизи хуш асар ўзум.\nЁ шаҳи меҳрибонмусан, ё маҳи осмонмусан,\nЕр била кўкни куйдуруб кавкабаю қамар ўзум.\nЖоми майи луоб ичиб, мажнуни бенаво бўлуб,\nНозу карашмалар қилиб, лайлийи ишвагар ўзум.\nШамъи жамолинг ўртади жону дилимни, эй санам,\nБолу паримни куйдуруб, бедили навҳагар ўзум.\nВаслингни истаб, эй санам, кечаю кундуз мудом,\nСаҳарда бедор ўл дедингки, дояйи саҳар ўзум.\nХисрави комрон бўлуб, Рустами достон бўлуб,\nБир зўр паҳлавон бўлуб, Ҳамзайи рахнагар ўзум.\nОлими нуктадон манам, пири ҳидояхон манам,\nШуҳрати шеър бобида Машраби мўтабар ўзум.\nЭШИТ АРЗИМНИ, ЭЙ ДИЛБАР\nАзалдан то абад кўнглум қутулмас ишқ балосидин,\nЮроким раҳналар бўлди, бу ишқнинг можаросидин.\nХаёлимда сенинг васлинг, тополмасман, мени ҳайрон,\nМагар васлингга етсам пири комилнинг дуосидин.\nЭшит арзимни, эй дилбар, юрак-бағрим кабоб ўлди,\nРақиблар шодмон бўлди нигоримнинг жафосидин.\nСанам, сенсиз бу дунёда тириклик қилмоғим мушкул,\nКел, эй кўнгул, кечоли бу тирикликнинг бақосидин.\nСанам, ишқинг ўти охир мени бехонумон этти,\nКуярман дам-бадам тинмай бу дарди бедавосидин.\nХароб ўлди менинг кўнглум, кишим йўқтурки, роз айтсам,\nСўнгоклар рахналар бўлди дилимнинг оҳи босидин.\nСени ишқинг била йиғлаб, агар маҳшарда оҳ урсам,\nКуярлар мўмину кофир бу Машрабнинг навосидин.\nСетор деманг, ҳоли дилим сўрғучи танбур,\nКўнглум гиреҳин, ғамларини сурғучи танбур.\nБир неча рақиблар сўзидин ғамзада бўлсам,\nҲамдард бўлубон оғушима киргучи танбур.\nКўтоҳназар эл буни ҳеч қадрини билмас,\nДаргоҳи азалдин хабаре берғучи танбур.\nГар ёр жамолини кўруб пардаға солсам,\nНағмаси они сийнахарош этғучи танбур.\nҲам ёр жамолидек они нашъаси бордур,\nҲайрат ўтидин маҳзи санам қилғучи танбур.\nОшиқ юрагидин чиқиб, ўттек келибон ул,\nБир учқуниға жумлани куйдурғучи танбур.\nМашрабни тамом ақлин олиб ул бути хунрез,\nЖонимни ёқиб сийнахарош этғучи танбур.\nОШИҚ БЎЛИБСАН, БЎЛМАҒИЛ ҒОФИЛ\nМалаксан ё башар, ё ҳуру ғилмонсан, билиб бўлмас,\nБу лутфу бу назокат бирла сендин айрилиб бўлмас.\nАжаб бераҳ дилбарсан, ажаб шўхи ситамгарсан,\nЧароғи ҳусни рўйингдин кўнгулни ҳам узуб бўлмас.\nЮзунгни офтобини кўруб ҳайрон бўлуб қолдим,\nФалакка қул узотиб, шамси анварни олиб бўлмас.\nЮзунг мисли қизил гулдур, кўнгул чун булбули шайдо,\nБу гулнинг ишқидин булбул чамандин айрилиб бўлмас.\nКел, эй Машраб, агар ошиқ бўлибсан, бўлмағил ғофил,\nБу ғафлат уйқусидин, эй ёронлар, уйғониб бўлмас.\nНаманган шаҳридин, дўстлар, менинг ёронларим келди,\nОтам бирла онамни билгучи меҳмонларим келди.\nШижоат бобида ҳар қайсиси бир Рустаму Суҳроб,\nАдолат тахтиға минган бу кун султонларим келди.\nИноятли, диёнатли, яна ҳам муршиди комил,\nҲама ориф, ҳама содиқ, ҳама ирфонларим келди.\nАларминг хоки пойи кўзларимга тўтиё, Машраб,\nЧароғимни мунаввар қилғучи хоқонларим келди.\nТУШТИ САВДОЙИ МУҲАББАТ БОШИМА\nТушти савдойи муҳаббат бошима,\nОр этар мардум келурға қошима.\nВаҳ, муҳаббат кўйида қон йиғладим,\nЕти иқлим ғарқ бўлди ёшима.\nСажда айлар зоҳид ул меҳробиға,\nМен қилурман сажда эгма қошима.\nҚил ҳазар, албатта, жонон, қаҳрдин,\nУзру зорим сенга – бағри тошима.\nМуҳтасиб тўктурди соқий бодасин,\nЕтмади ақли анинг сирдошима.\nКунда юз минг жабр қилсанг, ўргулай,\nҚўй қараб ғам тошина бардошима.\nМашраби девонаман ҳайрон қилиб,\nНе сабабдин келмадинг бир қошима.\nАжаб мажнун эрурман, дашт ила саҳроға сиғмамдур,\nДилим дарёйи нурдур, мавж уруб дунёға сиғмамдур.\nШариат ҳам, тариқат ҳам, ҳақиқат мендадур мавжуд,\nЧу султони азалдурманки, арши аълоға сиғмамдур.\nХалилосо бу йўлда оташи Намруд – меърожим,\nҲамон дурри ҳақиқатманки, ҳар дунёга сиғмамдур.\nРизо мулкидаман, ҳалқумни туттум тиғИ Акбарга,\nБу йўлда сийнаи поки Забунуллоға сиғмамдур.\nАгарчанде зиёрат қилмадим мен Каъбайи зоҳир,\nТариқат ҳожисидурманки, Байтуллога сиғмамдур.\nГаҳи бўлдум фақиру, гоҳи шоҳу, гаҳ гадодурман,\nАжаб девонаман, фардоки маҳшаргоҳға сиғмамдур.\nМақоми ҳайрат ичра гоҳи худман, гоҳи бехудман,\nЖунун бозорида мастманки, истиғноға сиғмамдур.\nГаҳ ўрус, гоҳи черкас, гоҳи мўмин, гоҳи тарсоман,\nНе кавнайни миёни лоу иллоллоға сиғмамдур.\nМудом мискин эрурман чун ғуломинг – Машрабингдурман,\nМени бечора бу дунё билан уқбоға сиғмамдур.\nИшқ водисидин бир кеча мен “ҳай-ҳа”лаб ўттум,\nМонанди найистон гулиға ўт қалаб ўттум.\nОфоқни бир лаҳзада кездим, на ажабдур,\nМино тоғидин аккасифат ҳаккалаб ўттум.\nОттим фаши-досторини девоналиғ айлаб,\nПарвонасифат жоними ўтқа қалаб ўттум.\nБилдимки, вафоси йўқ экан ушбу жаҳонни,\nМардона бўлуб, балки, этак силталаб ўттум.\nДунё ясаниб, жилва қилиб олдима келди,\n“Борғил нари!” деб (кетиға) бир шатталаб ўттум.\nБилдимки они, душмани маккорайи айёр,\n“Ло” тирноғИ бирла юзини тирмалаб ўттум.\nМардони худо дедики: “Дунё майи аччиғ”,\nАччиғлигини билмак учун бир ялаб ўттум.\nНафс кофири бирла туну кун қилдим урушни,\nТанҳо қиличи бирла уруб, қиймалаб ўттум.\nХомуш пичоғин ҳар дам онинг бўғзига қўйдум,\nЧўғ найзаси бирла кўзини найзалабб ўттум.\nДевонайи Машраб, бу сўзунг дардга даводур,\nОшиқ элининг кўнглиға бир ўт қалаб ўттум.\nИшқ мазҳабига тақвию тоат чидаёлмас,\nТасбеҳу сано, зуҳду ибодат чидаёлмас.\nКим кўрса ўшал дилбари раънони баякбор,\nБетоқат ўлуб, айши фароғат чидаёлмас.\nФарёду фиғонлар қиладурман кеча-кундуз,\nҲайратда қолиб, қад ила қомат чидаёлмас.\nАдҳамсифат ул кирса киши фақр йўлига,\nОсойиш ила хайри саховат чидаёлмас.\nАрбоби муҳаббатга етиб бўйи санамдин,\nАқли кетибон сабру қаноат чидаёлмас.\nЭй зоҳид, агар кўрсанг ўшал моҳлиқони,\nЗуҳду вараъу кашфи каромат чидаёлмас.\nДевона қилар ишқи санам васли чу Мажнун,\nНомусу ҳаё, айбу қабоҳат чидаёлмас.\nКим жоми муҳаббат майидин журъае ичса,\nШоҳона ҳашам, иззату ҳурмат чидаёлмас.\nБу ишқ элининг ҳар дам этар валваласиға,\nБешубҳа, билинг, дасти иродат чидаёлмас.\nМашраб, келибон кўнгул ила рақси самў қил,\nИшқ мазҳабида оби таҳорат чидаёлмас.\nДАРДИ СИРИМНИ КАВЛАМА\nЭй сабо, ғамбодадурмен, бистаримни кавлама,\nЧун шафақолудаман, хокистаримни кавлама.\nҲар замоне Лайлидин манга китобатлар келур,\nСенки Мажнун бўлмасанг, сардафтаримни кавлама.\nХонавайронлар билур афтодаларнинг ҳолини,\nЭйки, маҳрам бўлмасанг, чашми таримни кавлама.\nТо кишига дард тегмай, бўлмади бағри кабоб,\nДилда дардинг бўлмаса, дарди сиримни кавлама.\nҲажр тошидин зарру офат бошиға етган ўзум,\nКиштийи мотамдадурман, лангаримни кавлама.\nЕти дўзах ўртанур афтодаларнинг оҳидин,\nОташи ҳажрида куйган мижмаримни кавлама.\nЛомаконнинг шаҳрини бу ҳу била сайр айладим,\nЖабрайил, борғил нари, болу паримни кавлама.\nБаҳри раҳматга кириб, қилдим вужудимни адам,\nМаърифатдин бехабарсан, дафтаримни кавлама.\nДурри дарёйи маоний бўлди чун Машраб, вале\nДийдабино бўлмасанг, кўз гавҳаримни кавлама.\nТО КИЙДИ ҚИЗИЛ…\nТо кийди қизил ўзини зебо қилайин деб,\nЎт ёқти жаҳон мулкида ғавғо қилайин деб.\nМастона хиром эттию кўргузди қадини,\nМендек неча девонани шайдо қилайин деб.\nЗебо санамим гул юзидин парда кўтарди,\nОлам ҳама кўз бўлди тамошо қилайин деб.\nЗулфини тараб, қош учуруб жилвалар этти,\nОшуби бало, фитнани барпо қилайин деб.\nТо айладим олдиға бориб арзи ниёзим,\nЧин солди жабиниға таманно қилайин деб.\nМастона саманд секрата келди шаҳи хунрез,\nШамшири жафони яна бурро қилайин деб.\nКўп йилки, бу қул хизматини қилмади баржо,\nКелдики ғазаб бирла чу сазо қилайин деб.\nБошимни кесиб олғилу хушҳол бўлуб кет,\nҚонимни тўкуб, лолайи саҳро қилайин деб.\nХанжар қўлида Машрабин ўлдурғали келди,\nғавғойи қиёматни ҳувайдо қилайин деб.\nҲEЧ КИМА МАЪЛУМ ЭМАС\nҲеч кима маълум эмас ҳоли паришоним менинг,\nОсмонни тийра қилди оҳу афғоним менинг.\nМен нечун шод этмайин бул хаста кўнлумни бугун,\nКелди холимни сўраб ул шўх жононим менинг.\nЭй ситамгар, келгилу эмди шаҳид эткил мени,\nМавж урсун Карбало даштида бу қоним менинг.\nЧун Сурайё бормусан, афлокдин боломусан,\nБу фалакда кўрмадим, эй кўзи чўлпоним менинг.\nНозу истиғно била кетгил, мени ҳолимни сўр,\nТермулиб доим йўлунгда чашми гирёним менинг.\nТобакай жабру ситам бирла юрурсан, эй рафиқ,\nЧиқти, Машраб, ушбу ғамдин бу азиз жоним менинг.\nНОГОҲ КЎРУНУБ КЎЗЛАРИ ШАҲЛО\nНогоҳ кўрунуб кўзлари шаҳло боқа қолди,\nПарда кўтариб қошини ул дам қоқа қолди.\nОшиқ эканимни билиб ул дилбари раъно,\nАқлимни олиб, жонима ўтлар ёқа қолди.\nРуҳум эритиб ёшини, ваҳ-ваҳ, юзи оташ,\nИшқ чақмоғини жонима, найлай, чақа қолди.\nТарсобачани кўрдиму дин кетти қўлумдин,\nҚил сажда дебон бўйнума зуннор тақа қолди.\nМен онинг учун кечаю кундуз югурурмен,\nЁрим келибон биргина ҳолим сўра қолди.\nАйди: “Не тиларсан?” Дедим: “ШамъИ жамолинг!”\nКўрсатти юзин, мақсуд ҳосил эта қолди.\nМашраб бу жаҳонда юрубон топмади бир мард,\nЮз шукрки, онинг била улфат бўла қолди.\nОШИҚ УЛДУР ТО ДИЛИГА САҚЛАСА АСРОРИНИ\nОшиқ улдур то дилига сақласа асрорини,\nБарҳам урса йўлиға оламда йъўқу борни.\nТо ўзунгга дард тегмай, айланиб келмас даво,\nБас, бу маънодин ҳакимлар кўп сўрар беморни.\nГарчи осийман, анинг даргоҳидин навмид эмам,\nБир гул учун сув берурлар сад ҳазорон хорни.\nОхири манзилга етмасдур кудуратлик кўнгул,\nДилга жо бермоқ на ҳожат душмани ғаддорни.\nТо дилингга маърифатдин нури имон бўлмаса,\nСўфилар, бир ҳуға алмашланг ани – дасторни.\nХотири покингни машғул қилма ҳаргиз дунёға,\nДил ғуборолуда бўлди, ул кўролмас ёрни.\nАвлиёлардек муаззам бўлайин десанг, вале\nМашрабо, ҳеч канда қилма дилдин истиғфорни.\nХУДОДИН ЎЗГАСИ БАРЧА ҒАЛАТДУР\nБу тани хокинию руҳи равонни на қилай?!\nБўлмаса қошимда жонона, бу жонни на қилай?!\nЁрсиз ҳам бодасиз Маккага бормоқ не керак?\nИброҳимдин қолған ул эски дўконни на қилай?!\nУрайинму бошима саккиз биҳишти дўзахин,\nБўлмаса васли менга, икки жаҳонни на қилай?!\nАршнинг кунгурасин устига қўйдум оёғим,\nЛомакондин жой олибман, бу маконни на қилай?!\nЗаррае нури қуёшдек бу жаҳон ичра тамом\nОшкоро бўлмаса, сирри ниҳонни на қилай?!\nБир худодин ўзгаси барча ғалатдур, Машрабо,\nГул агар бўлса қўлумда, ул тиконни на қилай?!\nҚАЛАНДАР БЎЛ, ҚАЛАНДАР БЎЛ\nМуродингга етай десанг, қаландар бўл, қаландар бўл,\nСитам аҳлин ютай десанг, қаландар бўл, қаландар бўл.\nОғиздин дур сочай десанг, шароби ишқ ичай десанг,\nЁмонлардин қочай десанг, қаландар бўл, қаландар бўл.\nФасод аҳлин қувай десанг, (кетига) бир урай десанг,\nБу даргоҳдин сурай десанг, қаландар бўл, қаландар бўл.\nРиёзатсиз бўлай десанг, таним озод юрай десанг,\nЖаҳонни сайр этай десанг, қаландар бўл, қаландар бўл.\nРазолат куйдурай десанг, залолат ўлдурай десанг,\nҲамасин супурай десанг, қаландар бўл, қаландар бўл.\nБу тақводин кечай десанг, хонақоҳдин қочай десанг,\nҲақиқатни очай десанг, қаландар бўл, қаландар бўл.\nГуҳаррезлик қилай десанг, ҳамани кулдурай десанг,\nЧу Машрабдек бўлай десанг, қаландар бўл, қаландар бўл.\nЖамолинг кўргали келдим, аё эй меҳрибон онам,\nМенинг учун адо бўлған юрагу бағри қон онам.\nХўтан даштига туштум бул фалакнинг гардиши бирлан,\nЭшиткил арзи ҳолимни, мен айтай сенга, жон онам.\nАжойиб меҳрибонимсан, мени ороми жонимсан,\nМуроди ду жаҳонимсан, биҳишти жовидон онам.\nМени бир жоду кўзлук бул жаҳон ичра хароб этти,\nҚади сарву санавбар, қошлари мисли камон, онам.\nБошимга тушти бул савдо, бўлубман булбули шайдо,\nШабистони жаҳонда қумридек шаккарфишон онам.\nБу ишқ ўти хароб этти, юрак-бағрим кабоб этти,\nМени хоки туроб этти юзи моҳи тобон онам.\nСени кўп интизор эттим фироқ ўтиға, эй Каъбам,\nТавофи Каъбайи мақсуда келдим, дилкашон онам.\nИлоҳо, авф қилғайсан бу Машрабнинг гуноҳини,\nТуфайли онайи зорим, ғарибу нотавон онам.\nИшқ ўтига ўртаниб девона бўлган ўзгинам,\nКуя-куя кул бўлуб бирёна бўлган ўзгинам.\nОшиқи дийдорман, эй ёр, билмассан магар,\nМансури Халлождек дорга осилган ўзгинам.\nКуя-куя кул бўлуб дунёдин ўткан бормукин,\nИшқ йўлида минг ўлуб, минг бор тирилган ўзгинам.\nЧок сийнамни қилиб маҳшарда айларман фиғон,\nУл куни дийдор деб маҳшарни бузган ўзгинам.\nУл сирот ал-мустақим олдида барча йиғлашур,\nИшқни раҳбар қилибон андин ўткан ўзгинам.\nОнқадар нурга тўлибман осмонга сиғмадим,\nТоқи аршу курсию лавҳу жинонга сиғмадим.\nКимга соям тушса, бир нури яқин бўлди у ҳам,\nДафтари руҳи қудсдурман, забонга сиғмадим.\nЖаннату кавсар манам, ҳам дўзаху сақар манам,\nБир ўзумдурман бу дам, ҳафт осмонга сиғмадим.\nСояйи одамға келдим, нури маъни изладим,\nЖаннатул фирдавсдек олий маконга сиғмадим.\nБор эдим Нуҳ вақтида, ғарқ этмади тўфони ҳам,\nҲамраҳи Мусо бўлуб Тури Синонға сиғмадим.\nЭллик йил Исо билан юрдум ўлукни тиргузуб,\nБоиси бир нуқтадин Машраб замонга сиғмадим.\nБОШИМНИ ДОРҒА ТУТА ҚОЛДИМ\nДунёға келиб, лойиға билмай бота қолдим,\nДармон йўқидин неча оғиз сўз қота қолдим.\nКўрдумки ани, душмани руҳу тан экандур,\n“Ло” ўқи била икки кўзиға ота қолдим.\nМайхонаға кирдим, била қолдим куяримни,\nМасжидға кириб зоҳиди яхдек қота қолдим.\nЗоҳид, менга бир шишада май, сенга намозинг,\nМинг тақвини бир косайи майға сота қолдим.\nТо телбалигим шуҳрати оламни тутубдур,\nБир жилвасиға икки жаҳондин ўта қолдим.\nВаҳдат майини пири муғон илкидин ичтим,\nМансур каби бошими дорға тута қолдим.\nАйб айламангиз Машраби бехудни, ёронлар,\nНайлайки, бу ғурбат кўчасидин ўта қолдим.\nЯНА ҒУРБАТЗАДА, КEТТИМ\nДунё сориға бир келибон, ғамзада кеттим,\nБир лаҳза дам олмай турубон, лаҳзада кеттим.\nБир мушфиқи ҳамроз жаҳон ичра тополмай,\nҲасрат ўтидин куйдиму мотамзада кеттим.\nСуртмай бу қаро юзни бориб равзалариға,\nАрмонда юруб лек бузуғ кулбада кеттим.\nҲар жон келару кетгусидур, билсам они ҳам,\nКетмасча юрубон яна ғурбатзада, кеттим.\nҲорис бўлубон дунёда юрди неча гумроҳ,\nУрён келибон мунда, яна арбада кеттим.\nғофил кишилар кечаю кундуз тилагай мол,\nДунё ила динни сотибон ғамзада кеттим.\nТо ёрни хаёл айлади Машраб, кўзни очти,\nЮз дарду алам бирлаки, меҳнатзада кеттим.\nБИР НУҚТАДА МИНГ МАЪНО\nТо олами зоҳирға келиб ман гузар эттим\nТарк айладиму жумлани, қатъи назар эттим.\nАҳволи дилим айтғали бир маҳраме топмай,\nЗулмингни қариндошу ғамингни падар эттим.\nБир қушки, чўлоқ, сен сори парвоз этайин деб,\nҲажр ўқларини жонга суқуб болу пар эттим.\nДушманга чу ҳарб этмак учун чора тополмай,\nДўстум қўлини туттиму тиғу табар эттим.\nғам шомида қалбимға гузор этти хаёлинг,\nКўз ёш, юрак қони билан моҳазат эттим.\nСавдойи сари зулфунг учун неча маҳалдур,\nЖон кишварини буздиму зеру забар эттим.\nБас, жандани кийдим, ўзими дарбадар эттим.\nКўтаҳназар эл билмаса деб хаста бу Машраб,\nМинг маънини бир нукта била мухтасар эттим.\nШАРҲ АЙЛАСАМ ИШҚ ДАФТАРИНИ\nШарҳ айласам ишқ дафтарини, жон чидаёлмас,\nҲам жону жаҳон, одаму ҳайвон чидаёлмас.\nАвроди муҳаббат ўқубон масжида кирсам,\nМасжид куяру тоқи фарозон чидаёлмас.\nМайхона кириб, васли санамдин хабар олса,\nЗоҳид куяру оқилу нодон чидаёлмас.\nМаҳшар куни гар барқ урубон чиқса нигорим,\nДўзах куяру жаннату ризвон чидаёлмас.\nИшқ дафтаридин гар ўқусам сура баякбор,\nБешубҳа, билинг, ояти қуръон чидаёлмас.\nГар наръа уруб тавсани ҳиммат мина қолсам,\nОламға тушуб шўриши афғон чидаёлмас.\nМашраб, сен агар даъвие ишқи санам этсанг,\nБиллоҳки, анга жисминг ила жон чидаёлмас.\nМEНИ ЙЎҚЛАР КИШИМ БОРМУ?\nНамангондин кетар бўлсам, мени йўқлар кишим борму?\nғариблик шаҳрида ўлсам, мени йўқлар кишим борму?\nҚани қавму қариндошим, бу йўлда бўлса йўлдошим,\nКўзумдин оқизиб ёшим, мени йўқлар кишим борму?\nМуҳаббат шарбатин ичтим, қазондек қайнабон тоштим,\nБу фоний дунёдин кечтим, мени йўқлар кишим борму?\nТушубдур бошима савдо, рамузу ишқдин ғавғо,\nЎзига айлади шайдо, мени йўқлар кишим борму?\nТурарга тоқатим йўқтур, юрарга ҳолатим йўқтур,\nЮракда ишқ ўти чўқдур, мени йўқлар кишим борму?\nҚарорим йўқ турай десам, Намангонда юрай десам,\nЖаҳонни сайр этиб кезсам, мени йўқлар кишим борму?\nБу мискин зор Машрабни киши ҳолини билмайдур,\nБу ердин бош олиб кетсам, мени йўқлар кишим борму?\nХУДО БEРСУН ПАНОҲ\nНафси саркаш муддаосидин худо берсун паноҳ,\nБул замона муттакосидин худо берсун паноҳ.\nҲирқайи бечора киймоқликму роҳи бандалик,\nСўфини далқи риёсидин худо берсун паноҳ.\nЖомайи малла кийиб, қилғон иши ҳийлаву макр,\nШайх ноқис хонақосидин худо берсун паноҳ.\nЎзлари комилсифат, ҳар луқмаси ҳаққи сағир,\nЮртни ул соҳиб дуосидин худо берсун паноҳ.\nЛоф урар “Абдоли вақт-ман!” деб, сўзида маъни йўқ,\nБул замона раҳнамосидин худо берсун паноҳ.\nМард лашкар йўсинида қўлига тасбеҳ олиб,\nШайхни рангин асосидин худо берсун паноҳ.\nМуттақийлик даъви айлаб, ўзларини пир тутуб,\nОхири вақт порсосидин худо берсун паноҳ.\nБул қаландар жандасининг торида зуннори йўқ,\nБошига кийган кулосидин худо берсун паноҳ.\nМашраби шўридани қилған дуосин қил қабул.\nУл саҳархезни дуосидин худо берсун паноҳ.\nЯХШИ ХАЛҚЛАРНИ БИРОДАР ТУТ\nТарозуйи амални қўлга ол, сўнгра баробар тут,\nХатарлик йўлдасан, то жустижў қил, яхши раҳбар тут.\nИмонинг шамъини равшангаридур ҳамдами қобил,\nҚўлингдин келса, доим яхши халқларни биродар тут.\nМақоми қурбат ўтиға агар кирсанг – ҳузур топсанг,\nЎзунг заҳроба ютгил, халқни комиға шаккар тут.\nБағир қони, кўзунг ёши, қади ҳам бирла оҳ тортгил,\nШафоат вақти бўлди, анда домони паямбар тут.\nБошинг гардунга етса, бўлмагил зинҳор хурсанде,\nЎзунгни ҳар хасу хошокдин, эй банда, камтар тут.\nБало кўрган кишилар мажлисини орзу қилғил\nКи, ҳар шум лодани кўрсанг, ўзунгни мунда беҳтар тут.\nТараддуд айлагил, занги дилинг шоядки соф ўлғай,\nҲидоят кўчасининг ринди бўл, домаин маҳшар тут.\nУлуғман деб, такаббур пеша қилма муштипарларга,\nСарафрози топай десанг, давомат қийдани тат тут.\nҲавас бозорини дур айлагил зинҳор бошингдин,\nҚўлунгни икки дунёдин узуб, дилни қаландар тут.\nБаҳойимдек емак-ичмакни саргардони кўп бўлма,\nКафан бичгил ўзунгга, дилда ўлмоғни муқаррар тут.\nАдам саҳросидин дунёга келдинг банда бўлсам деб,\nКамар боғлаб белингга, зикри тасбеҳи эранлар тут.\nБу зиндонхонадин ўттунг, кўрунди жаннатул аъло,\nБаланд эт ҳимматингни мунда келдинг, мисли Ҳайдар тут.\nЎзини билмаган бедардларга очмагил дафтар,\nХалилдек ўтни гулзор айлагил, хўйи самандар тут.\nБу ерда ёри берса лутфи ҳақдин гарчи иқболинг,\nАдолат мулкининг сарриштасини мисли Умар тут.\nБу фоний дунёдин, Машраб, етишсанг боқи уқбоға,\nСиротал мустақимдин ўттинг, сўнгра роҳи дигар тут.\n(Ёрга етар кун борму, ёронлар)\nҲамду санолар айтай худога,\nЁрга етар кун борму, ёронлар?\nЕтгайму додим нозук адога,\nШум толеимдан кўрдум жафони,\nЗолим рақиблар кўрди вафони,\nҲолим сўр эмди, бергил давони\nБулбулдайинким фарёд этарман,\nИшқ дафтарини бунёд этарман,\nКўнлумни бир дам мен шод этарман,\nҚачон висолинг бўлғай муяссар,\nИшқингда кездим ҳам баҳру ҳам бар,\nДарду аламга тўлди кўнгуллар,\nғам баҳри қилди мавжини бунёд,\nИшқингда қилдим минг оҳу фарёд,\nЎтти нигорим чун сарви озод,\nҲажр аҳли келди, тутти ёқамдин,\nБағрим тилинди пайкони ғамдин,\nФарёд этарман ушбу аламдин,\nШамъИ фироқинг кўксимда ёнди,\nКўз ёшим оқиб бағримга томди,\nғафлатда қолган Машраб уёнди\nШодмонлик излама, оҳир бошинга ғам келур,\nОдамининг бошига андишайи мотам келур.\nОсмонга этса бошинг мисли Мусо ҳомуш ўл,\nСар дараҳт нурмева болган сонгра боши ҳам келур.\nОдамийнинг асли бирдур, бир-биридин фарқи бор,\nНеча қари ўтган согҳун дунёга бир одам келур.\nВаҳми маҳшардин гапурманг норасони олдида,\nГоши каргҳа ҳақ сози албатта нофорам келур.\nЙигҳламоқ осон эмасдур, эй жигарбандим, эшит,\nМулки дил садпора болгҳан сонг козингдан нам келур.\nОлими илмига магҳрур, жоҳили исёнга гҳарқ,\nКас не билсун, рози маҳшар кимни тоши кам келур.\nЁшлигингда ёлга киргҳил, токи топқайсан камол,\nГар жароҳат коҳна болгҳан сонгра бемалҳам келур.\nМашрабо, сийнамдаги дардимни айтсам, арш куяр,\nЁл ҳатадур, қорқаман, мажлисга номаҳрам келур.\nКўрсат жамолинг мастоналарға,\nИшқингда куйган парвоналарға.\nМендин дуодур,сендин — ижобат,\nЖоним тасаддуқ жононаларға.\nЭй кўнгли қаттиғ,раҳм айламайсан,\nҚилғил назар сен бечораларға.\nМашраб сени деб кечти жаҳондин,\nБошини қўюб остоналарға.\nҲАР КИШИНИ ДАРДИ БЎЛСА\nҲар кишини дарди бўлса, йиғласун ёр олдида,\nҚолмасун армон юракда, этсун изҳор олдида.\nАндалиби бенаводек нола-ю афғон била\nДоимо йиғлаб турарман айни гулзор олдида.\nМансури Халлождек ичиб шароби антаҳур,\nЧарх уруб,йиғлаб турармен ушбу дам дор олдида.\nҲар киши бир журъаэ нўш айласа бу бодадин,\nУл қиёматда қилур арзини Жаббор олдида.\nТелба Машраб,қилмағил сиррингни зоҳидга аён,\nАйтиб-айтиб йиғлагайсан ошиқи зор олдида.\nТУШТИ САВДОИ МУҲАББАТ БОШИМА\nТушти савдои муҳаббат бошима,\nУл муҳаббат кўйида қон йиғладим,\nЭтти иқлим ғарқ бўлди ёшима.\nСажда айлар зоҳид ул меҳроб аро,\nЭтмади ақли ани сирдошима.\nКунда юз жабр этганингдин ўргулай,\nҚўй қараб ғам тошини бардошима.\nМашраби девонани ҳайрон этиб,\nНе сабабдин келмадинг бир қошима?\nЮЗИ МОҲИ ТОБОН ҚИЗ\nКокулунг анбар дурур, жон ичида жонон қиз,\nКўзларинг ахтар дурур, юзи моҳи тобон қиз.\nЛабларинг эрур лаълдек, юзларинг қизил гулдек,\nБарча сенгаким қулдек, хизматингга қурбон, қиз.\nТар оразинг гул, сочинг сунбулки,тишларинг дур,\nСарв қадлиғ, қош кўрунг офтоби даврон қиз.\nБир кўриб сени, золим, қолмади менинг ҳолим,\nТанг бўлубдур аҳволим, билмадингму, нодон қиз?\nОй юзингни кўрганда, лабларингни сўрганда,\nМашрабинг бўлур банда, қилсанг ани меҳмон қиз.\nИшқинг ўтиға куйголи келдим,\nОйдек юзунгни кўрголи келдим.\nСавдои зулфинг тушди бошимға,\nСендинн саволр сўрголи келдим.\nБаҳрингга кирдим ғаввос бўлай деб,\nБир дурри мақсуд олголи келдим.\nМани сўрасанг, эй гулъузорим,\nМаҳви жамолинг бўлғоли келдим.\nҚофила кетти,манзилга этти,\nМен ҳам борай деб кетголи келдим.\nРаҳмат эшигин Машрабга очғил,\nИшқинг кўйида ўлғоли келдим.\nКўрдум юзунгни — девона бўлдум,\nАқли ҳушимдан бегона бўлдум.\nТортиб жафони ўлсам кўйингда,\nҚайтмасман ҳаргиз — мардона бўлдум.\nБўлиб жаҳонда расвои олам,\nЯхши-ямонга афсона бўлдум.\nКавсар шароби ёдимға келмас,\nЛаъли лабингдин мастина бўлдум.\nЮмдум кўзумни сендин бўлакдин,\nКечдим баридин, риндона бўлдум.\nКўрдум тушумда шамъи жамолинг,\nЧарх уруб ондин парвона бўлдум.\nИшқинг майини сунди бу жисмим,\nҲам соқи-ю ҳам паймона бўлдум.\nБир қатра эрдим, чўмдум денгизга,\nКирдим садафга — дурдона бўлдим.\nКуйдирмаса ўт, бўлмас яғоч чўғ,\nИшқ ўти бирлан ҳамхона бўлдум.\nТегди кўзингдин ҳар дамда минг тийр,\nАввал эдим дашт, гулхона бўлдум.\nБир неча йилдур ёрдин жудоман,\nБилмай ўзумни ҳайрона бўлдум.\nКуймас,дедилар, маъмураи ганж,\nОбод эдим ман, вайрона бўлдум.\nМашрабга май сун майхона ичра,\nКечтим баридин — риндона бўлдум.\nНОГОҲ КЎРУБОН ЖАМОЛИНГ\nНогоҳ кўрубон маҳви жамолинг бўла қолдим,\nОйдек юзингга боқдиму ҳайрон бўла қолдим.\nЎт туташиб куйди юрагим бирла жоним,\nПарвона бўлуб ўтга юзимни ура қолдим.\nЮз ғамза била чиқди санам майкасидин,\nЗуннор узуб, дин била имон сота қолди.\nКўрдумки,ажиб ишвагару дилбари танноз,\nДевона бўлуб ишқида ўтдек ёна қолдим.\nДийдори жамолини кўруб ишқ йўлида,\nГулгун ёнубон мавҳи томошо бўла қолдим.\nҲожат эмас ул Каъбаи жононаға бормоқ,\nМен гавҳари мақсуд бўлойин деб ёна қолдим.\nМашраб бошиға тушди ўшал кун ғами дилдор,\nШайдойи бўлуб жумла ҳавасдин қола қолдим.\nNext story Абадиятга дахлдор маънавий хазина\nPrevious story Алишер Навоий ижоди – беқиёс маънавий хазина


Kutubxona - Normurod Norqobilov. Yongʻin (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Normurod Norqobilov. Yongʻin (hikoya) / Kiril\nАсар номи Ёнғин (ҳикоя)\nТанасига чирмашган оловдан пояси куйган азим боботерак узумзор устига гурсиллаб қуларкан, йиғилганлар назарида оламни жаҳаннам оташи қучгандай бўлди. Йиқилган дарахтдан чортарафга сочилган чўғу аланга нафақат заминни, балки осмону фалакни ҳам куйдириб юборадигандек эди.\nОловнинг шашти баланд эди.\nУнинг тафтига чидаёлмай чет-четга қочган одамлар ғалати бир синоатни, яъники алангага айланган дарахтнинг ўтли панжалари бамисоли илондай биланглаб, токзорни янада кенгроқ қамрамоқ кўйида ғимирлаётганини сезмай қолишди. Нега деганда, ярим тунда кутилмаганда юз берган бу ҳодиса барчани ёмон довдиратиб қўйган. Боз устига, кўпчиликнинг диққати томи гуриллаб ёнаётган мўъжаз оқиш бинога қаратилганди. Йиқилган теракка бақамти қад ростлаган бу бинонинг томи анчадан бери ёнаётган бўлса-да, уни ўчирмоққа ҳеч ким ошиқмас, ошиққанлар эса олов тафтига чидаёлмай ортга чекинишар, гўё четдан мадад кутишаётгандек, аксарият кишилар бесамар тентирашарди.\nТокзор устига узала тушган аланга эса, фурсатдан фойдалангандек, ўтли панжаларини ҳар тарафга чўзиб, яшил новдаларни бешафқат ямлар, тўла пишиб етилган узум бошлари оловда писиллаб-тисиллаб тутдай тўкиларди. Узумзорнинг кулини кўкка совурмоққа қасд қилган боботерак аланга тимсолида қутурарди. У ёнмоқ ва ёндирмоқ учунгина яралгану, эндиликда ушбу юмушни бекаму кўст адо этаётгандек эди.\nАслида ҳам шу — теваракда содир бўлаётган воқеа-ҳодисалардан анчадан бери бағри тутаб келарди. Оқибат, арзимаган учқундан аланга олиб қўя қолганди.\nЁнғинга кеч оқшом томи ёнаётган оқиш бинодан аламзада қиёфада чиққан Тўра узун сабаб бўлганди.\nАтай эмас, бехос.\nУ ташлаган сигарет қолдиғидан аввалига ердаги хас ёнди. Xасга илашган ўт теракка ёпишди.\nБоботерак жуда кекса — пўсти қуруқсиб, ичи пўкиллаб қолган эмасми, ўтни жонидек қабул қилди. Кекса танасига оғули илондек чирмашган алангадан миннатдор бўлиб, қуйида ястанган токзорга адоватли тикилди. Ўч олмоққа имкон туғилганидан қувонди.\nБу лаҳзада Тўра узун деганлари уйида ҳасрат кўрпасига бурканиб ётарди. Амакиваччаси Зокир қорадан аламзада эди у. Бу не ҳолки, ўз жигари уни қаматмоқ истаб қолибди. Шошма, ўртада не гап ўтганди ўзи? Ҳа, эсида, амакиваччаси кайф ҳолатда тирғалди унга. Эмишки, Оролнинг тўйида пиёладаги ароғига сув қўшиб, устидан кулганмиш. Тўра узун ароққа сув қўшиш нари турсин, ўша куни уйига қандай етиб келганини ҳам эслаёлмайди. У бекорга тирғалаётган қариндошининг соқол босган афтига ҳайрон тикиларкан, шунда бирдан эски бир адовати ёдига тушади-да, қўлидаги токқайчи билан унинг елкасига урганини билмай қолади. Кейин бу ишга хотинлар аралашиб, иш Ҳайдар нозиргача етиб боради.\nҲайдар нозир одам боласини қаматган банда эмас, нари борса ўн беш кунга бериб юборади. Бироқ ишни босди-босди қилгунча шунақанги тавбангга таянтирадики, аламдан додлаб юборганингни билмай қоласан киши. Қизиқ феълли, бўралаб сўкишни яхши кўради. Ҳар икки гапнинг бирида, тиқиб юбораман, дейди. Тиқиб юбормасин тағин деб, қўланса гапларига чидамоққа тўғри келади-да.\nУ тергаркан, шикоятчининг аризаси солинган стол устидаги юпқа жилдликни намойишкорона очиб-ёпади. Жонинг менинг қўлимда дегандай, жилдга нуқиб-нуқиб қўяди. Сўнгра, яна чақираман ёки чиқиб тур, дея ҳайдаб солади.\nУнинг ҳузуридан чиққанлар эса терак остидан паноҳ топади. Овлоқ жой. Аламдан кўз ёши тўксанг-да, биров кўрмайди. Иккинчидан, Ҳайдар нозирга худо инсоф бериб қолса, гуноҳингдан кечиб юборишиям мумкин. Бунинг учун терак остидан жилмай, унинг ташқарига чиқмоғини кутмоғинг даркор. Не сабабдан сўппайиб турганингни яхши билади у. Эшикни ошиқмай қулфларкан, шу томонга киши билмас кўз ташлаб қўяди. Сўнг зиналарни бир-бир босиб тушаркан, бехос нигоҳи тушгандай, қовоқ уюб қарайди. Агар гап қоца, вазиятнинг юмшагани, чурқ этмаса, демак ҳали кўп гаранг қилади. Теракдан узоқлашаётиб эса, ғулдираб қўйишни канда қилмайди:\n— Бу қишлоққа нима бўлган ўзи, а?!\nБу қишлоқ аҳлига нима бўлган ёки бўлиши мумкинлигини боботерак ўзича яхши билади. Бу энди кўп жиҳатдан токзордаги ҳосилнинг чўғига боғлиқ. Ҳақиқатда, ҳосил кам йили қишлоқ аҳли алланечук ювош тортиб қолади. Ҳосил мўл йили эса, худо уради уларни. Узумдан хирмон ясаб, қоп-қоп майиз қуритишган одамлар гўё тўқликдан айнишади. Узун-узун кекиришиб, бир-бирларини назарга илмай қўйишади. Сабаб-бесабаб зиёфатлар уюштириб, сўнг обдон ёқалашади. Кейин то баҳоргача қозилашиб юришади. Бу ғашавадан уларни кўклам юмушларигина чалғитади. Токзорга кетмон кўтариб чиққан бандаси ғиди-бидидан вақт қизғанади. Аразини кеч кузгача юраги тубига асраб қўяди. Кузакда қўлига мўмайгина пул тушгач, бундай ёни-верига қарасаки, фалончининг димоғи шишиб, даврада бировга гап бермай ўтирибди. Одам боласини писанд қиладиган сиёғи йўқ. Бу нарса бунисининг ғашига тегиб, сендан мен камми, деган ўйга боради. Оқибат, давраларда шишалар жиринглаб, гурунглар чўзилади. Гурунглар чўзилгани сайин, эски аламлар жонлана боради. Кейинги жараёнда эса, сен хеш, сен бегона, деб турилмайди. Умуман олганда, бу қишлоқда бегонанинг ўзи йўқ. Бари бир-бирига чатишиб кетган.\nАммо ёқалашганда, ёвдан баттар ҳезланишади.\nШу важдан нариги қишлоқдаги нозирлик идораси бу қишлоққа кўчирилган.\nБу қишлоқ аҳлига бегона саналмиш Ҳайдар нозир тийрак одам, қишлоқда қайси йили кўпроқ жанжал қўпишини токзорнинг авзойига қараб билади. Аммо боботерак каби узумзорга адоват сақламайди. Таассуф-ла мийиғида илжайибгина қўя қолади. Негаки, ёз бўйи меҳнатдан бўшамаган одамлар кузда кўтарилган ҳосилнинг маълум бир қисмини гуноҳларини ювмоқ учун сарфлашади-да. Юқорида жиндек шаъма қилганимиздек, бир-бирларининг бошини уриб ёришади-да, сўнг ҳар куни шифохонага товуқ шўрва ташиб юришади. Ёҳуд жаҳл устида бировнинг молига шикаст етказиб қўйишади-да, сўнг зиёнини тўлашга уринишади. Кишилар турлидек, жанжалу унинг оқибатлари ҳам хилма-хилдир.\nҲайдар нозир эса, рақибини жазолатмоқ истагида бўлганларга ғалати йўсинда таъсир ўтказади. Шу бир куни тўсатдан уни ҳузурига чорлайди-да, атай анқайганича, ҳайрат тўла оҳангда дейди: «Суриштирсам, анови сенга қариндош экан-ку, а? Атиги икки қорин алишгансилар. Бунчалик яқинсилар деб ўйламовдим мен...» Xешлиги энди эсига тушгандай, даъвогар бир муддат бақрайиб қолади. Кейин шу қишлоқ аҳлига хос гинахонлик билан тутақиб сўкинмоққа тушади: «Унақа хешнинг падарига лаънат...» Ҳайдар нозир унинг хуморидан чиқмоғига қўйиб бераркан, сўнг стол чертиб дейди: «Тиқиб юбориш-ку қийин эмас-а. Аммо кейин, фалончи ўз қариндошини қаматибди, деган гапнинг чувалиши ёмон-да». Бу энди жиддий гап эди. Даъвогар бирдан бўшашади. Ҳайдар нозир ўйлаб кўрмоққа изн беради. У ташқарига чиқиб ўйлайди, теракка суяниб ўйлайди, унинг пойига чўкиб ўйлайди. Кечирай деса алам ўтган, кечирмай деса...\nБоботерак унга инсоф тилайди. Япроқларини шитирлатиб, узумзорни таг-томири билан қўпориб ташлашга ундайди. Аммо ундашлари бекор кетиб, токзорга кулгу бўлгани қолади. Қишлоқ аҳли унинг ғашини келтириб, токзорни жонидек ардоқлайди. Тагини юмшатиб, шохларини тарайди, ҳар-ҳар жойга капа тикиб, уни қушлардан асрайди. Бунга сари, боботеракнинг жини тиришади. Дардкаш тополмай, арзини елга айтади. Елга эса барибир, шўх-шодон елиб, унинг япроқларини ўйнайди, новдаларини силаб-сийпайди. Елнинг бу эркалашларидан токзор ҳам бенасиб қолмайди. Шунга қарамай, гоҳи йиллари нимадандир ғазабланадими, эрка ел бўрон бобосини бошлаб келади. Ана унда кўринг томошани. Бўрон бобо бир ҳамла билан токзорни шип-шийдам қилиб кетади. Натижада, ўша йили қишлоқ аҳли юмшоқ тортиб, Ҳайдар нозирга иш қолмайди. Оқиш бинога ойлаб биров оёқ босмайди.\nАммо бу хил йиллар кам, жуда кам.\nЭрка ел эса боботеракнинг бу қадар куйинишларидан баъзида жуда ҳайратда қолади. Сенга нима, дейди, сўнг ўша-ўша шўх-шодон елиб, токзор, токзорга қўшиб, боботеракни ҳам «силаб-сийпаш»да давом этади. Унинг беқарорлигига кўниккан боботерак изоҳ бермоққа ошиқмайди. Нега деганда, ел тушмагур шу қадар бетайинки, на ўзини билади, на ўзгани. Унинг учун ҳамма бир.\nМана ҳозир ҳам эски қадрдони боботеракка жони ачиш ўрнига, пуфлаб алангани баттар кучайтирмоқда. Теракка қўшиб, токзорни ҳам алангага кўмиб ташлашга уринмоқда. Унга қолса бутун дунёга ўт кетмайдими. Ёнаётган токзору, боботеракнинг ҳасратлари билан унинг неча пуллик иши бор? Ёниб кул бўлмайдими, бариси.\nЭрка ел қанчалик бетайин бўлмасин, боботерак унинг эркалашларидан ҳамиша сархуш тортиб келган. Гоҳида суҳбатлари қовушиб, у саодатли ўтмиши ҳақида тўлиб-тошиб ҳикоя қиларди. Эрка ел бу хил ҳикояларни токзорга синггиб, боботеракнинг тўшига бош қўйиб тингларди. Сўнг эса аста хўрсинарди. Унинг хўрсинишидан токзор чайқалиб, боботерак япроқларини силкитганча, беихтиёр куйлаб юборарди.\nБу унинг маъсуд дамларидан ёдгор бўлиб қолган ягона қўшиғи эди. У вақтда ҳозирги токзордан асар ҳам йўқ эди. Қишлоқ мўъжазгина бўлиб, одамлар зиғир етиштириш билан шуғулланишарди. Тераклар эса мўл эди. Ҳув адоқ қуюқ толзор эди. У қуйидаги тегирмонгача чўзилганди. О-о, қанчалик ажойиб дамлар эди! Кейинчалик қишлоқ кенгая бориб, кишилар узумчиликка ўтишди. Тераклар томга босилиб, новдаларидан ишкомлар ясалди. Эрка ел эса, боботеракка дилини хира қиладиган гапларни етказадиган бўлиб қолди:\n«Абдутолиб майизнинг ўзидан ўн қоп қипти. Энди одам боласини чивин ўрнида кўрмай қўйган эмиш. Бутун қишлоғингни сотиб олишга пулим етади, деганмиш».\n«Шодивойнинг мусалласи эсни чаппа қиладиган даражада ўткир чиқибди. Ичган одамнинг ўрнидан турмоғи қийин эмиш».\n«Санақул Xолёр бодроқни урган экан, икки қоп майизнинг пули билан зўрға қутулиб қопти. Xолавачча бўлмай ўлларинг».\n«Гелдиёр боди қирқ ёшини юбилей қилмоқчи эмиш. Шаҳардан артистлар чақириб, ўзи зар чопонда тўрда керилиб ўтирмоқчи эмиш. Пули кўп-да, қаерга қўйишини билмайди. Ўзи бир Эшмат чўтирнинг ули бўлса, юбилейни ким қўйибди унга».\n«Узунқул хумларини мусалласга тўлдирибдию, ўзиям ғирт алкашга айланибди. Тунов куни туғишган укасини «енангни» деб сўккан экан, иниси оғзини йириб қўйибди. Энди хотини укасини қаматаман деб юрганмиш».\n«Эшқобил уч қоп майизнинг пулини шаҳарда олдириб қўйибди. Ичиб олиб мақтанган-да. Азалдан шу, оғзига озгина тегса бас — йигитнинг хўрозиман дея, чиранишни яхши кўради. Xотини аразлаб кетиб қопти».\n«Шариф кўса кайфда токзорим отам, деб қўшиқ айтган экан, отаси Соли махсум ҳовлисидаги бутун ишкомларини кесиб ташлабди».\nБу хабарлар одамлар оғзидан учарди. Эрка ел эса уларни оқизмай-томизмай боботеракка етказарди. Бундан унинг ғами ортарди. Негаки, қишлоқ унинг кўз ўнгида бўй ростлаган, аҳли униб-ўсган. Шу боис, бари унга жондек қадрдон. Яхшидир, ёмондир — ҳеч бегонаси йўқ.\nУ зиғирпоя ўрнида ястанган бу «бегона»га аввалига эътибор бермаганди. Сўнг бундай разм солсаки, ерга қадалган ток қаламчалари кўкка бўй чўзгани сайин, теракларга қирон етмоқда. Шунда у талвасага тушиб қолади. Ахир ўзининг ҳам жони қил устида эди-да. Кейинчалик болта тутган кимсалар тагидан неча бор ўтиб-қайтмади. Кесмоқ бўлиб, чамалаб кўрмади. Ҳайтовур, умри узун экан, танасига болта тиғидан шикаст етмади. Шикастни у бошқа томондан, яъники эрка елнинг совуқ хабарларидан ола бошлади.\nЎз навбатида, қишлоқ аҳли учун унинг бир чақалик қадри йўқ эди. Тўсинга ярамайди, ўтинликка арзимайди. Турибди-да, сўппайиб. Бахтига қаватида нозирнинг идораси. Акс ҳолда аллақачон кесиб юборишганам бўларди. Тарвақайлаган шоху бутоқлари ишкомга яраб қолар. Xуллас, сабабдан ками борми. Бирон важ ҳамиша топилади.\n«Боботерак» деган номига келсак, бу номни унга Тўра узун берган. Деганки: «Зўр терагимиз бор-да, олисдан қайцанг, қаршилайди, кецанг, кузатиб қолади. Момотерак, э, йўқ, боботерак». Бу гапни айтганда, у ширакайф эди. Улфатлари билан токзор этагида қаймоқлашиб ўтиришарди. Гапи йигитларга маъқул тушиб, улар теракнинг соғлиғи учун, ҳа, айнан соғлиғи учун қадаҳ кўтаришган. Сўнг боботераклиги учун. Орада бир-бирларига тилак билдиришниям унутишмаган. Кейин... Қисқаси, арзимаган бир гап устидан ёқалашиб қолмагунча қадаҳлар «жиринг»и тинмаган. Сўнг Тўра узун қўшни қишлоқлик бир йигит билан муштлашиб қолиб, икки тишини уриб синдирган.\nЁмон воқеадан яхши ном қолган.\nЎшанда, меҳмон йигит бегона бўлса-да, кечиримли экан, ортиқ тирғалишни ўзига эп кўрмаган. Яқин қариндоши саналмиш амакиваччаси эса ўша бегонача бўлмади. Андишанинг юзига туфлаб, устидан бир қулоч даъво арзнома битди. Ариза томи гуруллаб ёнаётган оқиш бинодаги темир жавонда. Икки кундирки, Ҳайдар нозир ўшани рўкач қилиб жонини олмоқда эди.\nШунинг учун ҳам алангани узоқроқдан томоша қилиб турган Тўра узун юз берган бу ёнғиндан ғоят мамнун эди. Ахир бинога қўшилиб, ариза ҳам ёниб кетадиган бўлди-да. Одамлар эса икки ўт ўртасида гарангсиб қолган. Бири челак кўтариб бинога интилса, бири узумзорни пешма-пеш ямлаётган аланга томон талпинган. Бошқа бирови бўлса Тўра узун қатори томошабинга айланганди.\nТўра узун аланга теварагида бесамар ирғишлаётган амакиваччасига истеҳзоли тикиларкан, шу кейинги икки кун ичида илк бор юзига табассум қалқиб, беихтиёр илжайди. Илжаяркан, қаватидаги одамнинг ажабланиб боқишидан уялиб, кафтини оғзига олиб борди, тутундан бўғилиб йўталган киши бўлди. Бироқ кўзлари қувончини ошкор этиб турарди. Нечун ҳам севинмасин, ахир кўз ўнгида хешдан душманга айланган амакиваччасининг токзори ёнмоқда эди-да. Оловнинг шашти эса жуда баланд, шу суръати бўлса, Санақулнинг узумзори ҳам ундан омон қолмайди. Бу ўйдан Тўра узун сергак тортди. Санақулникидан сўнг ўзининг токзори-да. Ундан нариси Эшқобил билан Узунқулники. У сўпоқ бошини олдинга чўзиб, токзори томон хавотирли боқди. Xавотири ўринсизлигини фаҳмлагач, сигарет тутатди. Йўлига кишиларни шоширган бўлди. Оёқлари остига келиб тушган бўш челакни нари тепиб, ёнида турган кимгадир, ҳа, бўл, деди. Кейин бу хитобни баланд овозда қайтараркан, ўрнидан жилишни ҳатто хаёлига келтирмади.\nКимдир уни туртиб ўтди, кимдир сўкинди. Эс-ҳушини йиғиб олишга улгурган одамлар эндиликда баҳамжиҳат ҳолда ҳаракатланишмоқда эди.\nУлкан алангага айланган боботерак эса ҳануз бўш келмасликка тиришар, ўтли панжаларини ҳар ён чўзганча ғарқ пишган узум бошларию яшил новдаларни ямламай ютишда давом этар, эрка ел эса гўё пишанг бергандек, ёнғинни тобора авжлантирмоққа уринарди...\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Normurod_Norqobilov._Yongʻin_(hikoya)_/_Kiril&oldid=11398" dan olindi


Перу терма жамоаси яримҳимоячиси Ренато Тапия колумбияликлар билан дуранг натижа ҳақида келишув бўлганини тан олди.\nМаълумки, ЖЧ-2018 саралашидан ўрин олган Перу - Колумбия ўйини 1:1 ҳисобида якунланиб, мезбонлар қитъалараро плей-офф босқичига йўл олган, меҳмонлар эса жаҳон чемпионати йўлланмасини қўлга киритганди.\n«Сўнгги 5 дақиқа ичида колумбияликлар бизга мурожаат қилишди. Улар бошқа стадионлардаги натижалардан хабардор эди ва ўйин биз хоҳлагандек якунланди.\nФалькао билан ўзим гаплашдим ва у дуранг натижани ушлаб турсак, иккала жамоа ҳам кейинги босқичга чиқишини айтди» , – деди Тапия Marca нашрига берган интервьюсида.\nАввалроқ, бу ўйиннинг 76-дақиқасида ҳисоб тенглашгач, Колумбия терма жамоаси етакчиси Радамель Фалькао перуликлардан ҳужум қилмасликни сўрагани, чунки бу натижа ҳар иккала терма жамоани қониқтиришини айтгани ҳақида хабарлар берилган эди. Натижада, Чили терма жамоаси ЖЧ-2018 йўлланмасидан қуруқ қолди.\nПеруда собиқ президент ва унинг рафиқаси қамоқдан озод қилинди\n12:50 / 01.05.2018


АҚШ маҳкамаси Фазлиддин Қурбонов ишини кўриб чиқмоқда - BBC O'zbek\nАҚШ маҳкамаси Фазлиддин Қурбонов ишини кўриб чиқмоқда\nImage caption Фазлиддин Қурбоновга нисбатан терроризм билан боғлиқ беш банд бўйича айблов илгари сурилган.\nАҚШнинг Айдахо штати федерал судига терроризм бандлари бўйнига қўйилган 32 ёшли ўзбекистонлик Фазлиддин Қурбонов олиб келинган.\nФазлиддин Қурбонов соч-соқоллари калта олинган, кўйлак тугмалари бўйнигача ўтказилган кўринишда намоён бўлган.\nУшбу ҳафтадан бошлаб маҳкама Қурбоновнинг айбдорлигини ёки айбсизлигини аниклашга киришади.\nБундан олдин Қурбонов устидан маҳкама жараёни турли сабаблар, жумладан "ишнинг жуда чигаллиги боис" бир неча марта қолдирилган. Федерал прокурорлар Қурбонов устидан маҳкамани бир йилдан кейин бошлашни сўрашганди.\nАйдахо штатида Ўзбекистон фуқаросига террорчиларга ва хорижий террорчилик ташкилоти деб тан олинган Ўзбекистон Исломий ҳаракатига моддий кўмак бериш учун тил бириктириш, портловчи моддага эгалик қилиш айбловлари қўйилган.\nЮта штатида эса унга портловчи модда ясашни ўргатиш айблови қўйилган.\nҲозирга келиб Фазлиддин Қурбоновга нисбатан терроризм билан боғлиқ беш банд бўйича айблов илгари сурилган.\nФазлиддин Қурбонов 2013 йилнинг 16 майида Бойсе шаҳридаги уйида ҳибсга олинган эди.\nАйдахо штати Қочқинлар идорасига кўра, Фазлиддин Қурбонов 2009 йил августида қочқин мақомини олганидан кейин Бойсе шаҳрида ўрнашган. Расмийлар унинг АҚШда қонуний яшаб келганини айтганлар.\nУнинг устидан илк маҳкама ўтган йил июл ойида ўтказилган, Фазлиддин Қурбонов ўзига нисбатан илгари сурилган уч бандли айбловни тан олмаган эди.\nФазлиддин Қурбоновнинг 2013 йил январ ойида қандай қилиб қирғин қуроллари, жумладан, граната, бомба ва миналарни ясаш, керакли ашёларни қаердан сотиб олишни ўргангани, интернетдан махсус видеолавҳаларни топиб, намойиш этгани айтилган.\nШунингдек у Ўзбекистон Исломий Ҳаракатига хайрихоҳ экани келтирилади. Терговчиларга биноан, ҳибсга олинишидан олдин, 2013 йил май ойигача Қурбонов гўёки қарийб бир йил ЎИҲ аъзоси билан хат орқали мулоқот қилган. Прокурорларга кўра, Қурбоновнинг электрон почта, ижтимоий тармоқлар орқали ўзбек ва рус тилларидаги мулоқотлари инглиз тилига ўгирилиб ўрганилган.\nАйтилишича, ўзбек тилидаги бу ёзишмаларда Қурбонов гўёки ўзининг шаҳид бўлишга тайёр экани, портловчи моддаларни қандай тайёрлаш ва қаердан олиш ҳақида маълумотларни қолдирган.\nҚурбоновнинг ўзига маҳкамада таржимон берилади.\nПрокурорга кўра, Қурбонов портловчи моддани масофадан туриб ҳаракатга келтириш механизмини ўрганишга ҳаракат қилган. Қурбонов террористларни молиявий таъминлаш, рўйхатга олинмаган портловчи моддаларни сақлаш каби айбловлар юзасидан сўроқ қилинади. Маҳкамада Қурбонов мулоқотда булган бошқа гувоҳларнинг ҳам кўрсатма беришлари кутилади.\nФазлиддин Қурбонов ўзига қўйилаётган айбловларни инкор қилган.\nМаҳкама олти ҳафта давом этади.


Эрмитажда қамалдаги Ленинградда Навоий юбилейи нишонланганининг 80 йиллигига бағишланган тадбир ўтказилади\n13.09.21 15:42\tmsk\nЭрмитаж биноси. Hermitagemuseum.org сайти фотосурати\n«Ўзбекистон маданий мероси» V Халқаро конгрессида Эрмитаж раҳбарияти қамалдаги Ленинградда Алишер Навоий юбилейи ўтказилганлигининг 80 йиллигини нишонлашни таклиф этди. Ташаббус Эрмитаж директори Михаил Пиотриковский табрик мактубидан ўрин олган.\nМаълумки, Алишер Навоий 1441 йил 9 февралда таваллуд топган. Буюк шоирнинг 500 йиллик юбилейи 1941 йил Иккинчи жаҳон уруши пайти қамалда қолган Ленинград шаҳрида нишонланади. Уруш даврида Навоий юбилейини ўтказиш илмий жасорат ҳисобланади. Қамалда қолган, одамлари очлик ва совуқдан тинкаси қуриган, трамвайлар тўхтаган шаҳарда бомбалар садоси остида 15 аср ўзбек мутафаккири шеърлари янграйди, илмий маърузалар тингланади.\nЎша пайтлар Навоийга бағишланган шеърхонлик Эрмитажнинг Мактаб кабинетида ўтказилган. Иштирокчилар орасида туркий адабиёт намоёндалари таржимони, туркшунос олим Николай Лебедев ҳам бор бўлган. У оғир бетоб бўлгани боис, дўстлари уни қўлларида қўтариб келтирганлар. Борис Пиотровскийга кўра, «у деярли ярим тирик ҳолда нутқ сўзлайди, шоирнинг кўплаб шеърларини ўқимоқчи бўлади, лекин саломатлиги туфайли уни бундан қайтаришади. Иккинчи мажлисдан сўнг, 12 декабрь куни таржимон ётиб қолади. У бомбадан сақланувчи хонасида охиста ҳаётдан кўз юмиб бораркан ўз таржималари ва шеърларни кўрсатиб, бўлажак режалари билан ўртоқлашади».\nКонференция сўнггида ленинградлик шарқшунос олимлар «Алишер Навоий» деб номланган мақолалар тўпламини тузадилар, лекин қамал шароитида уни китоб ҳолида нашр қилолмайдилар. Китоб 1946 йили дунё юзини кўради ва буюк Навоий ижоди ва ҳаётига бағишланган энг нодир асарлардан бирига айланади.\nБуюк ўзбек шоирининг Эрмитажда ўтказилган юбилейининг 80 йиллигига бағишланган тадбир шу йил 10 декабрда нишонланади.\nТўйга юз нафарга яқин одам чақиришга рухсат берилди\nЎзбекистонликлар пиёда юриш орқали $1 миллионга яқин даромад қилдилар\nАҚШ элчихонаси октябрь ойидан визалар беришни бошлайди\nUzbekistan Airways Киев йўналиши бўйича аивапарвозларни тиклайди\nUSAID виртуал форматда Марказий Осиё савдо форумини ўтказади\nЮНЕСКО Ўзбекистон ва Қозоғистондаги қўриқхоналарни Халқаро рўйхатга киритди


Дорилар ва уларнинг мақбул нархлари ҳақида ахборот берувчи тизим ҳудудларда қачон ишга туширилади? (Видео) — manzur.uz\nМутахассисларнинг таъкидлашларича дорихоначилар ҳам тадбиркор ҳисобланади. Ҳар кимнинг ҳам бориб, уларни текширишга ҳаққи йўқ…\nmanzur.uz / 03.02.2021 65\nАОКАда Фармацевтика соҳасида амалга оширилаётган инвестиция лойиҳалари, тизимни ривожлантириш бўйича кўрилаётган чораларга бағишланган матбуот анжумани бўлиб ўтди.\nУнда Фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлиги ахборот хизмати раҳбари Қизлархон Бегматова қуйидагиларни маълум қилди, 2020 йил якунлари бўйича маҳаллий ишлаб чиқарилган фармацевтика маҳсулотларининг ҳажми 2,47 трлн. сўмни ташкил этган, 2019 йилга нисбатан маҳсулот ишлаб чиқариш 9,3 фоизга ортган.\nШунингдек, мамлакатда фармацевтика соҳаси бўйича умумий қиймати 144,4 млн. долларлик 30 та лойиҳа ишга туширилиб, 1625 та иш ўрни яратилган.\nБундан ташқари, Президент қарорига асосан, барча ишлаб чиқарилган дори воситаларига референт нарх шакллантириш тизими жорий қилинган.\nТўғри, бугунги кунда дорихоналарда нархларни назорат қилиш доирасида бир қатор ишлар амалга оширилмоқда. Аммо аҳоли учун қулай бўлган тизим, масалан маълум дорини қайси дорихонадан топиш ва қаерда шу дори нархи арзонлигини аниқлаш хизмати республиканинг барча ҳудудларида жорий қилинмаган. Вилоят ва туманлардаги аҳоли, айниқса пенсионерлар камёб дориларнинг нархи ҳамон дорихоналарда кескин фарқ қилишидан нолимоқда.\n«Даракчи» мухбири матбуот анжуманида иштирок этиб, мутахассисларга кўпчиликни қизиқтирган саволни берди. Видео:\nДарҳақиқат, республикада дорилар нархи ҳар дорихонада ҳар хил… Бу ҳар доим муҳокама қилинадиган мавзу. Ҳозир пандемия даврида касаллик кўп. Дорихона бизнеси ҳам «гуллаяпти». Аксига олиб, дорихона тизими хусусийлаштирилганига анча бўлган. Мутахассисларнинг таъкидлашларича дорихоначилар ҳам тадбиркор ҳисобланади. Ҳар кимнинг ҳам бориб, уларни текширишга ҳаққи йўқ…\nУлар эса монополия бўлиб олиб, хоҳлаган «куйини чалишяпти». Бу масалада Тошкент шаҳрида бироз танлов имконияти бор. Масалан 1069 справочный аптека хизматига телефон қилиб ўша топилмаётган дорининг номини айтсангиз, телефон рақамингизга бу дори қаерда бор бўлса, сиз турган манзилга энг яқин дорихоналардан 20 тасининг телефон рақамини ташлаб беради. Сал вақтингиз бўлса, эринмай, бирма бир телефон қилиб, нархларни сўраб, солиштириб кўрасиз. Айнан сиз излаган дори қайси дорихонада арзон бўлса, бемалол ўша ердан сотиб олаверасиз.\nПойтахтда фуқароларга дорихона маълумот хизмати (1069) орқали жуда қулай тизим яратилган. Афсуски, бу тизим вилоятларда жорий қилинмаган. Унинг афзаллик жиҳати шуки, дорихоначи маҳсулотга хоҳлаган нархини қўйса ҳам, одамлар мониторинг қилиб, ўзига керак дорини энг арзон жойидан сотиб олаверади.\nМазкур қулайлик юртдошларимизга танлов имкониятини, дорихоначи тадбиркорларга эса рақобат муҳитини яратади. Бундай тизимни бошқа вилоят ва туманларда ҳам ишга тушириш керак.\nmanzur.uz / 27.01.2021 121\nОнасининг мурдасини 10 йил музлаткичда сақлаган япониялик аёл қўлга олинди\nmanzur.uz / 04.02.2021 71\nmanzur.uz / 29.01.2021 81


Ўзбекистон, 01 апрел 2016 саҳифа 1\n18 октябр 2019, Тошкент вақти: 07:47\nжума 1 апрел 2016\nЖурналистга солинган жарима унинг қариндошларидан ундирилди\n2011- 2013 йиллар давомида уч марта судланиб, 15 миллион сўмга яқин жарима солинган журналист ва ҳуқуқ фаоли Малоҳат Эшонқуловадан ушбу жаримани ундиришга қарор қилган суд ижрочилари¸ журналистга кўра¸ қизи ва куëви мол-мулкини ноқонуний тарзда мусодара қилган.\nЕХҲТ раиси: Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари вазиятини яхшилаш йўлига ўтиши лозим\nГермания ташқи ишлар вазири ҳамда Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилотининг амалдаги раиси Франк Вальтер Штайнмайер Ўзбекистон ҳукуматини “инсон ҳуқуқлари вазиятини яхшилашга” чақирди. Ғарб агентликларининг билдиришича, бу ҳақда у Тошкентда ҳукумат расмийлари билан учрашуви пайтида гапирган.\nАброр Мухтор Алий: Ақидага зид бўлмаган байрамларни уламолар рад қилмайди!\n"Ислом ва мусулмонлар" эшиттиришининг аввалги сонида Ўзбекистонда Наврўз байрамининг нишонланиши ва бунда диний идоранинг фаол иштироки ҳақида гап борган эди. Эшиттиришни тайёрлаш ва сўнгра диний идора баёнотига билдирилган муносабатлар асносида "Мусулмон учун икки Ҳайитдан бошқа байрам йўқми?" деган савол бот-бот кўтарилди. Ўзбекистонлик ёш тадқиқотчи Аброр Мухтор Алий бу ва мусулмонларнинг интеграциялашувига оид бошқа саволларга жавоб берди.\nЎзбекистонда исталмаган Абдулазиз Каримга 10 ойда Туркия ватандошлиги берилди\nСанъаткорнинг Озодликка айтишича, бу ҳақдаги мактуб 29 март куни шахсан Туркия бош вазири Аҳмад Довудўғлидан келган.\nАброр Мухтор Алий билан Исломда икки Ҳайитдан бошқа байрамларга муносабат ҳақида суҳбат\nBahsOnline: Ўзбек қўшиқчисининг ўзбек тилини билмаслиги миллатга ҳурматсизликми?\nЎзбекистонда хизмат кўрсатган артист Райҳоннинг ўзбек тилини билмаслиги ҳақида берган изоҳидан сўнг ижтимоий тармоқларда қизғин тортишув бошланди. Ўзбекистонда яшайдиган ўзбек қўшиқчисининг ўз тилини билмаслиги шунчаки олифтачиликми ëки миллатга нисбатан очиқ ҳурматсизликми? Бугунги BahsOnline жонли мулоқотида шу ҳақда гаплашамиз.\nOzodNazar: "Ўзбекистонда русча гапириш Бош вазир даврида яна урф бўлди"\nOzodNazar дестуринннг бугунги меҳмони Туркияда истиқомат қилаëтган журналист Нарзулло Охунжонов Озодлик мақолаларида ëритилган мавзулар атрофидаги саволларга жавоб берди. Мавзулар асосан ўзбек қўшиқчилари билан боғлиқ бўлди. Ўзбек қўшиқчиси Абдулазиз Каримга Туркия ватандошлиги берилгани¸ Райхон Ғаниеванинг ўзбек тилини билмаслиги ва “Болалар”гуруҳи солистининг Фарғонага замҳоким бўлгани суҳбат мавзусини белгилади.\nВилоятлардан Тошкентга меҳмонга келганлар милиция ҳисобида турмаса жаримага тортилади\nВазирлар Маҳкамасининг махсус қарорига кўра, эндиликда Тошкентдаги санаторийларга дам олиш учун келганлар ҳам милиция ҳисобида туришлари мажбурий қилиб белгиланган.\nФарғона вилояти ҳокимининг янги ўринбосари Баҳодир Пўлатов ўзининг таржимаи ҳоли билан бошқа янги ўринбосарлардан фарқ қилади.\nҲолландияда ўзбек журналисти Ризо Обид вафот этди\nЗамондош сайти асосчиси, ўзбекистонлик таниқли журналист Ризохўжа Обидов оғир хасталикдан сўнг Ҳолландиянинг Тиль шаҳридаги касалхонада 30 мартга ўтар кечаси 58 ёшида оламдан ўтди.\nST’да расмий хабар. СИРДАРЁ – “Осиё чемпионатида Боёвут вакиллари муваффақиятли қатнашди”


Абдураҳмон Ғани Абдураҳмонович\nТаваллуд топган сана: 1925 йил\nВафот этган сана: 4 yanvar 2016 йил\nЙўналишлар: Филологлар, Устоз ва мураббийлар\nҒани Абдураҳмонов Олий ва ўрта махсус таълими вазири ва бир қатор ОТМлар ректори лавозимида фаолият кўрсатган. Шунингдек, ўзбек тилшунослиги йирик олими, Ўзбекистон Фанлар академияси академики бўлган. ЎзАнинг хабар беришича, олимнинг ўлими ҳақидаги хабардан сўнг Президент Ислом Каримов ва давлатнинг бошқа расмий вакиллари таъзия билдиришган.\nҒани Абдураҳмонов 1925 йил Фарғона шаҳрида таваллуд топган. 1946 йил Фарғона давлат педагогика институтини якунлагач, шу таълим муассасасида илмий-педагогик фаолиятини бошлаган. 1950 йил номзодлик, 1962 йил эса докторлик диссертациясини ёқлаган. 1968 йил у Фанлар академияси аъзоси этиб танланган.\nЎзининг 60 йилдан зиёд илмий-педагогик фаолияти давомида у кафедра мудири ўрин босари, Фарғона давлат педагогикa институти проректори, Фанлар академиясининг тил ва адабиёт сектори мудири, Фарғона давлат педагогикa институти ректори, Ўзбекистон Олий ва ўрта махсус таълими вазири, Тошкент давлат чет тиллар институти ҳамда Тошкент давлат педагогика институти ректори, Тил ва адабиёт институтининг бош илмий ходими, Тошкент шарқшунослик институти профессори каби масъулиятли лавозимларда фаолият олиб борган.\nҒани Абдураҳмонов Ўзбекистон тилшунослиги соҳасидаги долзарб масалаларни ўрганишда муносиб ҳисса қўшган. У ўзбек адабий тилининг назарий ва амалий масалаларига оид кўплаб монографиялар, брошюралар ва мақолалар муаллифидир, унинг раҳбарлиги остида кўплаб луғатлар тайёрланган.


Кадрлар бўлими инспектори мендан нострификациялашни талаб қилишга ҳақлими?\nМен 1986 йилда Омск давлат институтига ўқишга кирдим, 1992 йилда уни тугатдим (чунки мен бола туғилганлиги сабабли академик таътил олгандим). Эски намунадаги (совет) диплом олдим ва ушбу бутун вақт мобайнида ишладим. 2013 йилдан бошлаб мендан нострификациялашни талаб қила бошлашди. Кадрлар бўлими инспектори мендан нострификациялашни талаб қилганда ҳақ бўладими? Агар 2007 йилда шу диплом (рус тили ва адабиёти ихтисослиги бўйича) билан бошланғич синфлар ўқитувчисига қайта тайёрлашдан ўтган бўлсамчи. 2008, 2012 йилларда малака ошириш курсларини ўтадим. 2015 йил 1 январдан профессионализм ва тарбиявий иш учун устамани олиб ташлашди. Энди эса тоифани ҳам олиб ташлашмоқчи.\nЎзР Вазирлар Маҳкамасининг 25.07.2000 йилдаги 283-сон қарори билан тасдиқланган хорижий давлатларда таълим олганлик тўғрисидаги 1992 йил 1 январдан сўнг берилган ҳужжатларни нострификацияланади (эквивалентлигини қайд этилади).\nХорижий давлатларда таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатларни нострификациялаш (эквивалентлигини қайд этиш) деганда ваколатли давлат органлари томонидан ушбу ҳужжатлар эгалари тайёргарлиги даражаси мувофиқлигини белгилаш ва уларга Ўзбекистон Республикасининг таълим тўғрисидаги ҳужжатларига эга бўлган шахсларга берилгани каби академик ва (ёки) касбий ҳуқуқлар берилиши тушунилади (Вазирлар Маҳкамасининг 25.07.2000 йилдаги 283-сон қарори билан тасдиқланган Хорижий давлатларда таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатларни тан олиш ва нострификациялаш (эквивалентлигини қайд этиш) тартиби тўғрисида низомнинг 4-банди).\nХорижий давлатларда олий таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатларни тан олиш ва нострификациялаш (эквивалентлигини қайд этиш) ҳамда тегишли гувоҳнома бериш бевосита Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Давлат тест маркази таркибидаги Кадрлар тайёрлаш сифатини назорат қилиш, педагог кадрлар ва таълим муассасалари аттестацияси бошқармаси (кейинги ўринларда – ваколатли орган) томонидан амалга оширилади.\nДипломни нострификациялаш учун ваколатли органга қуйидагиларни топшириш зарур:\nнострификациялаш тўғрисида ариза;\nмаълумот тўғрисидаги ҳужжат ва унинг иловасининг асл нусхаси (ўтилган ўқув курслари ва уларнинг ҳажми, якуний баҳолар, амалиёт, курс ва битирув малака ишлари рўйхати, ўқув жараёнининг бошқа бажарилган талаблари кўрсатилиши лозим);\nмаълумот тўғрисидаги ҳужжат ва унинг иловасининг Ўзбекистон Республикаси давлат тилига нотариал тасдиқланган таржимаси.\nЭквивалентликни қайд этиш жараёни махсус комиссия томонидан олинган таълимнинг Ўзбекистон Республикаси давлат таълим стандартларига мослигини аниқлаш учун экспертиза орқали ўтказилади. Эксперт комиссиясининг хулосаси асосида ваколатли орган таълим тўғрисидаги ҳужжатнинг эквивалентлиги тўғрисида қарор чиқаради ёки уни бундай деб тан олишни рад этади. Ижобий қарор қабул қилинган тақдирда ариза берувчига махсус гувоҳнома берилади.\nНострификация тўлов асосида амалга оширилади. Ҳужжатларни кўриб чиқиш ва қарор қабул қилиш муддати барча зарур ҳужжатлар тақдим этилган кундан бошлаб 1 ойдан ошмаслиги керак.\nПрав ли инспектор отдела кадров, требуя с меня нострификацию диплома?


Тошкентнинг қайси туманларида кичик саноат зоналари ташкил этилади?\n15:23 / 29.05.2017\nАввал хабар берилганидек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Тошкент шаҳрида кичик саноат зоналарни ташкил этиш тўғрисида”ги қарори эълон қилинди.\nУнга кўра, Тошкент шаҳрида Мирзо-Улуғбек кичик саноат зонаси, Олмазор кичик саноат зонаси, Миробод кичик саноат зонаси, Чилонзор кичик саноат зонаси ва Бектемир кичик саноат зонаси ташкил этилмоқда.\nКСЗ ҳудудида жойлашган ишлаб чиқариш майдонлари ва ер участкалари тадбиркорлик субъектларига 10 йилга узоқ муддатли ижарага берилади, кейинчалик у тегишли келишувлар бажарилса яна 10 йилга чўздирилади.\nБундан ташқари, қарор билан Тошкент шаҳридаги кичик саноат зоналарининг Кафолат жамғармаси ташкил этилади. Уни ташкил этишда Ўзбекистон тикланиш ва тараққиёт жамғармасининг 50 млн АҚШ доллари миқдоридаги бир марталик пули, халқаро молия институтлари, хорижий ҳукумат ташкилотлари ва донорлар маблағлари ҳамда қонунчилик билан тақиқланмаган бошқа манбалардан фойдаланилади.\nҚарорга кўра, Кафолат жамғармаси кичик саноат зоналари иштирокчиларига тижорат банклари кредитларининг гаров билан қопланмаган қисмини таъминлайди\nТаъминланиш ишлаб чиқарилаётган маҳсулотнинг маҳаллийлаштириш даражаси йил давомида 60 фоиздан кам бўлмаса ва экспорт ҳажми ишлаб чиқарилаётган маҳсулотнинг умумий миқдоридан 10 фоизга кам бўлмаса тақдим этилади.


Чехия президенти Қрим учун Украинага “товон” тўлашни таклиф қилди\n15 август 2020, Тошкент вақти: 13:25\nЧехия президенти Милош Земан Европа Кенгаши Парламент ассамблеяси сессиясида, Страсбург, 2017 йил 10 октябри.\nЧехия президенти Милош Земан Россия томонидан Қрим аннексия қилингани муносабати билан кўрилган зарарни қоплаш учун пул ёки энергия ресурсларини етказиб бериш орқали товон тўланишини таклиф қилди.\n10 октябрь куни Европа Кенгаши Парламент ассамблеяси сессиясида чиқиш қилган Земан ЕИ томонидан Россияга Қрим аннекcияси ва Украина шарқидаги уруш туфайли жорий қилинган санкцияларни танқид қилди.\nЧехия президенти бундан аввал ҳам бир неча бор мазкур санкцияларни танқид қилганди. Милош Земан Қрим аннексия қилинганидан сўнг Москвага борган, шу йилнинг ноябрь ойида ҳам у Россияга боришни режаламоқда. Мухолифлари Земанни россияпараст сиёсатчи сифатида таърифлашади.\nУкраинанинг Прагадаги элчиси Евгений Перебийнис Земаннинг таклифини "кинояли” деб атади ва Украина "ўз ҳудудлари ва ўз фуқаролари эркинликлари устида савдолашмаслиги”ни таъкидлади.


Эътибор ва эҳтиром сабаб ҳидоятга юзланган матонат эгалари - Fitrat.uz\nБош саҳифа / Фото / Эътибор ва эҳтиром сабаб ҳидоятга юзланган матонат эгалари\nYanvar 17, 2019\tЭътибор ва эҳтиром сабаб ҳидоятга юзланган матонат эгалариda fikr bildirishni o'chirish 165 Кўришлар\nБугун Тошкент вилоятининг Чирчиқ шаҳрида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 1 августдаги “Ногиронлиги бўлган шахсларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармонининг ижросини таъминлаш мақсадида эшитиш ва гапиришдек неъматдан маҳрум бўлган 300 дан зиёд имконияти чекланганлар билан диний-маърифий тадбир ўтказилди. Унда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита раиси ўринбосари Нуриймон Абулҳасан, Ўзбекистон мусулмонлари идораси мутахассиси Мунира Абубакирова, Тошкент вилояти бош имом-хатиби Харуллоҳ домла Турматов, “ВАҚФ” хайрия жамоат фонди раҳбари Искандар Ҳалилов ҳамда вилоятнинг туман ва шаҳарларида фаолият олиб бораётган диний соҳа ходимлари иштирок этдилар.\nТадбирда имон ҳаловати, мамлакатимизда дин ривожи, халқ манфаатлари, юрт фаровонлиги йўлида амалга оширилаётган ислоҳотлар ҳақида сўз юритилди. Бугун ўтказилаётган ушбу диний-маънавий тадбир ҳам олиб борилаётган хайрли ишларнинг яққол далили эканлиги эътироф этилди.\nЭшитиш ва гапириш қобилияти чекланганлар билан диний-маърифий тадбирлар эксперимент ўлароқ илк бор ўтган йили Тошкент шаҳрида ташкил этилган эди. Кейингиси Жиззах вилоятида ўтказилди. Бугун эса ана шундай ажойиб тадбирга Тошкент вилояти мезбонлик қилди. Тадбирда ҳар бир инсон эътиборга, эҳтиромга ҳақли эканлиги, меҳр-оқибат, мурувват кўрсатиш, қалбларга илиқлик улашиш ҳар биримизнинг бурчимиз эканлигига алоҳида урғу берилди.\nБарчамизга маълумки, қалбларни ўзгартирувчи ва иcтаган тарафга буриб кўювчи Аллоҳ таолодир. Абдуллоҳ ибн Амр ибн Оc розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Раcулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: “Одам фарзандлари қалбларининг бари Раҳмон азза ва жалланинг икки бармоғи ўртаcида худди бир дона қалб миcолидир. Уни хоҳлаган тарафга буриб қўюр. Эй қалбларни хоҳлаган тарафга буриб қўювчи Зот, қалбларимизни Ўзингга тоат-ибодат қилиш тарафига бургин!”” (Муслим ривояти). Дарҳақиқат, бугун Яратган суюкли бандаларининг қалбларини тўғри йўлга бошлаш учун мана шу тадбирга жам бўлишларини таъминлаган бўлса, не ажаб. Чунки диний- маърифий суҳбат натижасида адашиб, миссионерларнинг таъсирига тушиб қолган ўнлаб эшитиш ва гапириш қобилияти чекланган кишилар Ислом динини қабул қилдилар ва калима қайтардилар. Бу эса, ўз навбатида, йиғилганларнинг қалбларини ўта ҳаяжонлантирди ва кўзларидан қувонч ёшларининг шашқатор оқишига сабаб бўлди.\nТадбирда иштирок этган мутасаддилар имконияти чекланган фуқаролар исталган масала юзасидан, хоҳлаган вақтларида тортинмасдан уларга мурожаат қилишлари мумкинлигини таъкидладилар. Ўзбекистон мусулмонлари идораси, “ВАҚФ” хайрия жамоат фонди уларни моддий ва маънавий қўллаб-қувватлаш, муаммоларини ҳал қилишда кўмаклашишни ўз зиммаларига олдилар. Шунингдек, “ВАҚФ” фонди томонидан 20 000 нусхада ўзбек ва рус тилларида чоп эттирилаётган “Мен ҳам намоз ўқийман” китоби етқазиб берилиши таъкидланди.\nТадбир сўнгида иштирокчиларга “ВАҚФ” хайрия жамоат фондининг совғалари улашилди. Ташриф буюрган имконияти чекланганлар ушбу тадбирдан олам-олам таассурот олганликларини, кўрсатилаётган эътибордан жуда мамнун эканликларини билдириб, миннатдорчиликларини изҳор этдилар. Самарқанд ва Қирғизистон Республикасидан ташриф буюрган эшитиш ва гапириш қобилияти чекланган меҳмонлар бугун мана шундай тадбирда иштирок этганликларидан хурсанд эканликларини ва воқеаларни хавас билан кузатганликларини, ўз ҳудудларида ҳам шундай суҳбатларни ташкил этиш мақсадга мувофиқ эканлигини таъкидладилар.\nШуни алоҳида таъкидлаш лозимки, бундай диний-маърифий тадбирлар эндиликда Тошкент вилоятининг туман ва шаҳарларида тизимли равишда манзилли ўтказилишига келишиб олинди. Ана шундай тадбирларнинг дастлабкиси 24 январь куни Чирчиқ ҳудуди учун Чирчиқ шаҳридаги “Марказий” жоме масжидида ўтказиладиган бўлди.\nАввалги Уддабурон пенсионер “терроризм” учун судланган илк фуқаро бўлди\nКейинги 18.01.2018 й. Элга хизмат – олий ҳиммат\nMart 11, 2017\t3,521


Aзиз болажонлар, яъни 1-синф ўқувчилари ва ҳурматли синф раҳбарлари ҳамда ота-оналар!\nПандемия сабабли бу йил мактабларда ўқиш кечроқ бошланди. Кеча 14 сентябрдан Наманган туманининг Шўрқўрғон қишлоғидаги 8-умумтаълим мактабида илк сабоқлар ҳозирча онлайн тарзда эълон қилинди. Карантин қоидаларига мувофиқ фарзандларимизга дарсликлар тарқатилди. Дарров уйда таълим-тарбияни йўлга қўйдик, телевидение орқали эрталаб эфирга узатилаётган илк онлайн машғулотларни биргаликда томоша қилишга киришдик.\nХудо хоҳласа, болажонларимиз тез кунларда мактаб деб аталмиш муқаддас даргоҳ остонасига чиройли либосларини кийиб, қўлда гулдаста ва қалбда ҳаяжон билан қадам қўйишади, мактаб партасига ўтиришади. Ёруғ ва шинам синф хоналарида ўқиб-ёзишни давом эттиришади. Уларга Президент совғаси ҳисобланган сумка ва ўқув қуроллари топширилади! Унгача биз, ота-оналар айни синовли кунларда ўғил-қизларимизнинг соғлигига ва ўзлаштиришларига, улар учун масофадан туриб жон куйдираётган устозларига ҳар томонлама яқиндан ёрдам беришимиз, руҳан қўллаб-қувватлашимиз керак!\nМен ҳам катта орзу-умидлар оғушидаги ота-оналардан бириман. Эртароқ бўғинли «Aлифбо»ни муваффақиятли тугатган, ёзув-чизув, ҳисоб-китобни билиб олган тўнғич ўғлим Ибратбек Жамолиддинов 6 ёшда Нилуфар оя Мирзаева раҳбарлигидаги 1-«Б» синфга қабул қилинганидан ғоят хурсандман.\nМурожаат ўрнидаги фурсатимдан фойдаланиб, ҳамиша қадрли педагогларга янги ўқув йили муборак, уларга Яратганнинг ўзи сабр ва савоб берсин, илоҳим. Дилбандларимизга эса «Aлифбе» китоби қутлуғ бўлсин, келажакда етук инсонларга ўхшаб камол топишларидан умидвормиз!\nОта-оналар номидан мамнуният билан:\n«Янги Ўзбекистон» республика газетасининг Наманган вилоятидаги мухбири, «Наманган садоси» газетаси муҳаррир ўринбосари.


Тайлоқ туманидаги 18-мактабгача таълим муассасасида 14-январь – Ватан ҳимоячилари кунига бағишлаб “Супер дадам” деб номланган танлов ўтказилди. Танловда МТМ тарбиячилари, тарбияланувчилар ва уларнинг ота –оналари иштирок этишди. Тадбир Ўзбекистон Республикасининг Давлат Мадҳияси билан бошланди. МТМ мудираси Т.Шамсиева йиғилганларни байрам билан табриклади.\nЎсиб келаётган ёш авлоднинг келажакда қандай инсон бўлиб етишиши унинг болаликда олган таълим-тарбиясига боғлиқ, – дейди муассаса раҳбари. – Бола тарбияси самараси нечоғлик бўлиши ота-онанинг эътиборига боғлиқ. Чунки, боланинг асосий мактаби – оила ҳисобланади. Маълумки, “Оталар мактаби” – бу педагогик таълимни ташкил этишда иш шаклларидан янги ташвиқот тури ҳисобланиб, Дастурнинг мақсади мактабгача таълим муассасасида бола шахсини ривожлантиришда, уни комил инсон қилиб тарбиялашда, ўсиб келаётган ёш авлодни ҳар томонлама етук ва баркамол қилиб вояга етказишда оиланинг, айниқса, оталарнинг роли ва уларнинг оилада тутган ўрнини алоҳида эътироф этган ҳолда, уларнинг ҳаётий тажрибасини ижодкорликка йўналтириш ва кўтаринки кайфият бахш этишга каратилганлиги билан аҳамиятлидир. А.Каримов, А.Гадоев, С.Ҳусенов, И.Раҳмонов, Б.Қосимов, А.Раҳмонов, М.Ғаниев, Ш.Низомов, Ш.Муҳаммадиев, Ж.Бердиев каби оталар МТМда ташкил этилган “Оталар мактаби”нинг фаол аъзоларидан саналишади.\nДарҳақиқат, шуни таъкидлаб ўтиш керакки, фарзанд тарбиясида отанинг ўрни беқиёс ва бу вазифа унинг зиммасига бир қанча маъсулият юклайди. Гарчи мактабгача таълим ёшидаги болалар кўпроқ она билан мулоқотда бўлишса-да, унинг боғланишини таъминлаб турувчи асосий вазифани оталар бажариши зарур.\nТадбирда “Оталар ҳар хил бўлади” шеъри ўқиб берилди. Шундан сўнг белгиланган шартлар бўйича “Менинг супер дадам” танлови ўтказилди.\nТанлов натижаларига кўра руҳшунос тавсиялари тингланди. Таъкидланганидек, боланинг инжиқлиги кўпинча ота-оналар томонидан уларга эътибор камлигидан юзага келади. Бола сизга муҳтож. Бу ҳолатга эътибор беринг. Доимо боланинг қўлини ушлаб, очиқ чеҳра билан бағрингизга босинг, унинг беғубор кўзларига қараб,фикрларини тингланг. Шунда фарзандингизга нақадар керак эканлигингизни қалбан ҳис этасиз.\nТанлов якунида барча оталар МТМ маъмурияти томонидан рағбатлантирилиб, “СУПЕР ДАДАМ” медали, ташаккурнома, болаларга оид эртак китоблар ва болалар ишлари асосида совғалар тақдим этилди.\nОхирги ўзгариш вақти: 24/11/2017 12:33; Кўрилганлиги: 406\nМатериал манзили: http://samvxtb.uz/press/contests/super-dadalar-tanlovi\nЧоп этилган вақт: 31/03/2020 18:40


Сув омборидан мактаб ўқувчисининг жасади топилди - zarnews.uz\nСув омборидан мактаб ўқувчисининг жасади топилди\nШу йилнинг 17 декабрь куни кечга яқин Сурхондарё вилоятининг Қумқўрғон тумани, Хўжамулки маҳалласи ҳудудидаги «Жанубий-Сурхон» сув омбори қирғоғидан вояга етмаган шахс жасади топилди. Бу ҳақда Бош прокуратура матбуот хизмати хабар берди.\nОлиб борилган тезкор ҳаракатлар натижасида марҳум шу маҳаллада яшовчи Ў.Б. (2006 йилда туғилган, ўқувчи) экани аниқланди. Шунингдек, унинг умрига таниши — вояга етмаган Ш.А. (2006 йилда туғилган, ўқувчи) зомин бўлгани ҳам фош этилди.\nҲолат бўйича туман прокуратураси томонидан ЖКнинг 97-моддаси 1-қисми (Қотиллик) билан жиноят иши қўзғатилди. Ўз навбатида, Ш.А. тегишли тартибда ушланган. Тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.