ХАЛҚ БАҲОСИ — БОШ МЕЗОН | Общественное здравоохранение | Medical Express | Medical Express\nБугун юртдошларимиз барча соҳаларда олиб борилаётган ислоҳотлар самараларини, хусусан, аҳоли учун муносиб ҳаёт даражасининг сифати тубдан яхшиланаётганлигини ўзларининг кундалик турмушлари мисолида кўриб туришибди. Зеро, фуқароларнинг бахтли-саодатли, фаровон умр кечиришини кафолатлаш, ҳуқуқ ҳамда эркинликларини муҳофаза этиш давлатимиз сиёсатининг устувор йўналиши ҳисобланади.\nТажрибалардан аёнки, ҳар қандай муваффақият негизида халқ ишончини оқлаш, ишга муносабат, қатъий интизому юксак масъулият ётади. Айниқса, тиббиёт соҳасида ушбу мезоннинг аҳамияти ниҳоятда катта.\nБарчамиз гувоҳи бўлиб турибмизки, мамлакатимиз раҳбари бошчилигида олиб борилаётган кенг қамровли ислоҳотлар замирида, аввало, инсон манфаатларини таъминлаш, халқимизнинг қонуний талаб ва эҳтиёжларини қондириш, фуқароларнинг ҳаётдан рози бўлиб яшаши учун барча шарт-шароитни яратиш каби эзгу мақсад мужассам. Буни Президентимиз шу йилнинг 12 декабрь куни соғлиқни сақлаш тизимини янада такомиллаштириш борасидаги ислоҳотлар таҳлилига бағишланган йиғилишда яна бир бор таъкидлади. Президентимиз вилоятларга сафарлари чоғида ҳам ижтимоий аҳамиятга молик турли объектлар қатори қишлоқ врачлик пунктлари, кўп тармоқли клиникаларда бўлиб, шифокорлар ва беморлар билан бевосита мулоқот қилаётгани кўплаб масалаларни жойларда самарали ҳал этиш имконини бермоқда.\nБИРЛАМЧИ БЎҒИН РИВОЖИ ЙЎЛИДА\nДавлатимиз раҳбарининг бирламчи бўғин ривожи йўлида берган топшириқлари асосида бугун соҳада ижобий ўзгаришлар кузатилмоқда. Бу ҳақда сўз юритганда, аввало, Президентимизнинг “Ўзбекистон Республикасида бирламчи тиббий-санитария ёрдами муассасалари фаолиятини ташкил этишни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида” 2017 йилнинг 29 мартида қабул қилинган қарори алоҳида аҳамиятга эга. Айни пайтда мазкур қарор ижроси доирасида қишлоқ врачлик пункти негизида 800 га оилавий поликлиникалар, 400 дан зиёд тез тиббий ёрдам шохобчасилари ташкил этилиб, қишлоқ врачлик пункти бинолари хизмат уйи сифатида фойдаланиш учун шифокорларга берилганини қайд этиш лозим. Бундан ташқари, қишлоқ оилавий поликлиникаларида 5 турдаги ва Тошкент шаҳар оилавий поликлиникаларида 10 турдаги тор соҳа мутахассислари фаолияти таъминланди. Бирламчи тизимда кадрлар таъминотини яхшилаш мақсадида жорий йилда уч мингдан зиёд бакалавриат битирувчисининг қарийб 80 фоизи бирламчи тизимга жалб қилиниб, улар учун барча шароит яратиб берилаяпти.\nАлбатта, ушбу ютуқлар барчамизни қувонтиради. Бироқ халқимизнинг бирламчи тизим бўйича талабини қондириш учун бунинг ўзи етарли эмас. Чунки аҳолини, айниқса, қишлоқ жойларда тизимли патронаж қамрови сифатини яхшилаш, бирламчи тиббий-санитария ёрдами муассасаларининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш ва уларнинг стационар муассасалари билан узвий ҳамкорлигини таъминлаш борасидаги ишлар янада такомиллаштиришимиз лозим. Аниқланган касалликларни диспансеризациясини тизимли равишда амалга ошириш, она ва бола скрининги ҳамда тиббий генетик хизматни янада яхшилаш, ушбу хизматларни аҳолига яқинлаштириш, ижтимоий дорихоналар сонини ошириш каби ўта долзарб ва ижтимоий аҳамияти юқори бўлган масалалар устида астойдил ишлашимизни даврни ўзи тақозо қилмоқда.\nШу мақсадда, яъни халқнинг талаб ва эҳтиёжларини инобатга олган ҳолда 2017 йилнинг 18 сентябрида Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирининг “Бирламчи тиббий санитария ёрдами муассасаларида профилактик чора-тадбирларнинг самарадорлиги учун масъуллигини ошириш чоралари тўғрисида”ги буйруғи қабул қилинди. Унда, аҳолининг патронаж ва профилактик кўриклар билан қамраб олиш механизмлари тартиби аниқ белгилаб берилди.\nМиллат генофондини яхшилаш, саломатлик кўрсаткичларини ижобий томонга ўзгартириш она ва бола саломатлиги муҳофазасидан бошланади. Бу ўзгармас қонундир. Шу нуқтаи назардан оналик ва болалик муҳофазаси ҳамиша давлатимизнинг диққат марказида. Туман ва шаҳар тиббиёт бирлашмалари бошлиғининг оналик ва болаликни муҳофазалаш бўйича ўринбосари лавозимининг жорий этилишида ҳам айни шу мақсад кўзланган. Шунингдек, болаларда генетик синдромларни эрта ташхислаш, туғма гипотиреоз ва фенилкетонурия каби наслий касалликларга чақалоқларни оммавий (95% қамровли) скрининг текширувларини ўтказиш, шаҳар ва туман тиббиёт бирлашмалари таркибида болалар анестезиологияси ва реанимацияси бўлимларини ташкил этиш кўзда тутилмоқда.\nЯна бир муҳим қадам — 2018 йилдан жаҳонда биринчилардан бўлиб ўсмир қизларни папиллома вирусига қарши эмлаш билан тўлиқ қамраб олиш йўлга қўйилади. Бу аёллар ўртасида онкологик касалликларнинг олдини олиш, репродуктив саломатликни мустаҳкамлашга хизмат қилади.\nШунингдек, тиббий-ижтимоий ёрдам кўрсатишга алоҳида эътибор берилмоқда. Муҳтож фуқароларни реабилитацион техник воситалар билан таъминлаш 90 фоизгача оширилди. Ногиронлар аравалари, эшитиш мосламалари каби буюмлар билан таъминлаш икки ҳисса ортди. Тиббий-ижтимоий муассасаларни қуриш ва реконструкция қилиш учун 49,3 миллиард сўм, яъни 2 баробар кўп маблағ ажратилди. –\nТЕЗКОР, КАФОЛАТЛИ ВА САМАРАДОР\nАйни пайтда шошилинч тиббий хизмат тизимини такомиллаштириш, унинг фаолият самарадорлиги ва тезкорлигини янада ошириш борасида ҳам изчил ислоҳотлар ўтказилмоқда. Давлатимиз раҳбарининг жорий йил 16 март куни имзоланган “Шошилинч тиббий ёрдамни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони ҳамда “Шошилинч тиббий ёрдамнинг фаолиятини ташкил этишни янада такомиллаштириш ва моддий-техника базасини мустаҳкамлаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори айни шу мақсадларни кўзлагани билан аҳамиятли бўлди. Ўз таркибида худудларда 13 филиал ва 172 та туман тиббиёт бирлашмаларидаги шошилинч тиббий ёрдам бўлинмаларини ҳамда “103” тез тиббий ёрдам станцияларини бирлаштирган мазкур тизим кечиктириб бўлмас ҳолатларда тезкор тиббий хизмат кўрсатмоқда.\nШошилинч тиббий ёрдам хизмати ўз олдига аҳолига малакали ихтисослаштирилган, юқори технологияли шошилинч, тез ва кечиктириб бўлмайдиган ҳолатларда тиббий хизмат кўрсатиш, самарадорлиги бўйича жаҳон талабларига мос келадиган шошилинч тиббий ёрдам тизимини ташкил этиш, хорижий турдош ташкилотлар билан яқин ҳамкорлик ўрнатиш каби вазифаларни мақсад қилиб қўйган. Шу йўлда жорий йил давомида Россия, АҚШ, Германия, Ҳиндистон, Австрия, Корея, Япония, Туркия, Украина, Озарбайжон каби мамлакатларининг таниқли мутахассислари томонидан соҳанинг долзарб масалаларига бағишланган марузалар ва маҳорат дарслари ўтказилди. Уларда шошилинч тиббий ёрдам тизимида фаолият олиб борувчи 600 нафардан ортиқ шифокорлар иштирок этди.\nЯна бир муҳим жиҳат кадрлар малакасини ошириш билан боғлиқ. Бу йўлда 2017 йилнинг ўзида 52 нафар мамлакатимиз мутахассислари Россия, АҚШ, Япония, Жанубий Корея, Туркия ва Европанинг қатор ривожланган давлатларидаги етакчи клиникаларда малака ошириб келди.\nСоҳа ривожи йўлида амалга оширилаётган кенг кўламли чора-тадбирлар натижаси ўлароқ, шу йилнинг ўн бир ойи давомида шошилинч тиббий ёрдам тизимида 200 мингдан ортиқ стационар жарроҳлик операциялари ўтказилди, 1 миллион нафардан ортиқ беморга амбулатор ёрдам ҳамда 6 миллиондан зиёд чақириқлар бўйича хизмат кўрсатилди.\nМасалан, марказнинг биргина шошилинч кардиология бўлимида ўтган 11 ой давомида 2500 дан ортиқ юқори технологик мураккаб жарроҳлик амалиётлари муваффақиятли ўтказилди. Юрак ишемик касалликларини даволашда бутун дунёда тан олинган “олтин стандарт” амалиёт — аорто- коронар шунтлаш, юрак клапанларини алмаштириш, коронар томирларни стентлаш, беморларга доимий бир ва икки камерали электрокардиостимулятор ўрнатиш, митрал клапанни баллон ёрдамида кенгайтириш каби амалиётлар шулар жумласидандир.\nШошилинч ҳолатларда беморга ёрдам кўрсатиш учун зарур воситаларга эга бўлган шошилинч ёрдам бригадалари зудлик билан етиб бориши муҳимдир. Шундан келиб чиқиб, жорий йилнинг ўзида 1 минг 260 та тез тиббий ёрдамга ихтисослаштирилган автотранспорт воситаси сотиб олинди ва эҳтиёж баланд бўлган ҳудудларга етказиб берилди. Шунингдек, тез-тиббий ёрдам хизматини дори воситалари билан таъминлашни молиялаштириш ҳажми 2 баробарга оширилиб, дори воситалари билан марказлашган ҳолда таъминлаш йўлга қўйилди, 55 та касаллик тури бўйича ягона стандартлар ишлаб чиқилди ва амалиётга татбиқ этилди.\nТез тиббий ёрдам тизимини ривожлантириш йўлоидаги ҳаракатлар шу билан чекланиб қолмайди. 2018 йилда дори воситалари учун ажратилаётган маблағларни камида икки баробар ошириш ва ҳудудлар кесимида бир меъёрда молиялаштириш бўйича чоралар кўриш белгиланган.\nИМТИЁЗ, ИМКОНИЯТ, РАҒБАТ\n“Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йили” да соғлиқни сақлаш соҳасида амалга оширилган ишлардан яна бири бу – хусусий секторни тубдан ривожлантириш билан боғлиқ бўлган ҳуқуқий ҳужжатларнинг қабул қилиниши бўлди. Чунки бугун тадбиркорликнинг жадал ривожланиши тиббиёт соҳасини ҳам четлаб ўтаётгани йўқ.\nСоғлиқни сақлаш тизимининг хусусий секторини ривожлантиришни такомиллаштириш мақсадида қабул қилинган Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг жорий йил 1 апрелдаги “Соғлиқни сақлаш соҳасида хусусий секторни янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори билан хусусий тиббиёт муассасалари шуғулланиши мумкин бўлган тиббий ихтисослик турлари 50 тадан 126 тага кўпайтирилди. Натижада, хорижий клиникаларнинг Ўзбекистондаги қўшма клиникалари ташкил этилмоқда. Шунингдек, давлат тиббиёт муассасаларидаги юкни камайтириш мақсадида гемодиализ, лаборатория таҳлили, стерилизация сингари тиббий хизмат турларини давлат-хусусий шерикчилик асосида хусусий тиббиёт муассасаларига, тиббий фаолият ҳисобланмайдиган ошхона, кир ювиш каби хизматларни хусусий сектор ихтиёрига бериш ҳам кўзда тутилган.\nХусусий сектор билан боғлиқ яна бир янгилик — илғор хорижий тажрибадан келиб чиққан ҳолда барча тиббиёт муассасаларини босқичма-босқич аккредитациядан ўтказиш тизимини жорий этиш концепциясини ишлаб чиқиш белгиланди. Бундан ташқари, улар 2022 йилнинг 1 январигача барча солиқ ва божхона тўловларидан озод этилди. Хорижнинг нуфузли клиникаларидан келиб фаолият кўрсатувчи мутахассисларга қулай шарт-шароит яратиш мақсадида ҳам солиқлар бекор қилинди. Юртимизда нодавлат тиббиёт тизимига берилаётган бундай юксак эътибор ва имтиёзлар сабаб уларнинг сони бир йил ичида 450 тага кўпайиб, қарийб 4 мингтага етди.\nПойтахтимизда фаолиятини бошлаган “Акфа медлайн” хусусий тиббиёт муассасаси негизида мамлакатимизда хусусий тиббиётни ривожлантириш ва уларга малакали кадрлар тайёрлаш бўйича ўқув-даволаш марказини ташкил этиш, мазкур тиббиёт маркази ҳамкорлигида Корея Республикасининг олий таълим тиббиёт муассасаси ва унинг ҳудудий филиалларини ташкил этиш кўзда тутилмоқда. Яна бир муҳим жиҳат Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, вилоятлар, Тошкент шаҳар ва туман ҳокимликларига Соғлиқни сақлаш вазирлиги билан биргаликда аҳолининг ҳудудларга хос касалланиш кўрсаткичлари ва эҳтиёжларидан келиб чиққан ҳолда, тор йўналишларга ихтисослашган стационар шароитдаги ҳусусий тиббиёт ташкилотларини кўпроқ ташкил этиш белгиланганидир.\nЎҚУВ ЙИЛИ ҚИСҚАРДИ, ТАЪЛИМ СИФАТИ-ЧИ?\nПоёнига етаётган йилда тиббий таълим тизимида ҳам инқилобий ўзгаришлар юз берди.\nПрезидентимизнинг “Ўзбекистон Республикасида тиббий таълим тизимини янада ислоҳ қилиш чора-тадбирлари тўғрисида” қарори бунга ҳуқуқий асос бўлиб хизмат қилмоқда. Тиббий таълим бўйича энг муҳим ҳодиса, ўқиш муддатларининг қисқартирилгани бўлди. Яъни, 2017/2018 ўқув йилидан бошлаб даволаш иши, касбий таълим (даволаш иши), ҳарбий-тиббиёт иши (даволаш иши), педиатрия иши 6 йил, тиббий-биологик иш 4 йил, тиббий профилактика иши 5 йил этиб белгиланганди.\nШунингдек, касбий фанлар блоки кенгайтирилиб, ижтимоий-иқтисодий фанлар блоки 7 фоизгача қисқартирилди, клиникагача ва клиникага оид фанлар учун соатлар ҳажми 85 фоизгача кўпайтирилди. Шунингдек, Президентимизнинг жорий йил 5 майдаги “2017/2018 ўқув йилида Ўзбекистон Республикасининг олий таълим муассасаларига ўқишга қабул қилиш тўғрисида” ги қарори кадрлар таъминотини яхшилашда муҳим ҳужжат бўлди. Унга мувофиқ, 2017/2018 ўқув йилидан бошлаб биринчи марта мақсадли қабул йўлга қўйилди. Эндиликда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари буюртмаларига биноан тиббиёт кадрларига талаб юқори бўлган ҳудудлар учун давлат гранти асосида бакалавриат йўналишига қабул амалга оширилди. Жорий йилда тиббиёт олий ўқув юртларига мақсадли қабул учун 1 минг 180 ўрин ажратилган бўлса, кейинги йилларда уни янада кўпайтириш кўзда тутилмоқда. 2018 йилда бакалавриат таълим йўналишининг мақсадли қабул квотасини 2017 йилга нисбатан 20 фоиз ошириш, мақсадли магистратурани 10 фоиз, клиник ординатура қабул квотасини 15 фоиз ошириш белгиланди.\nЭЗГУ ТАШАББУСЛАРГА АМАЛИЙ ЖАВОБ\nГувоҳи бўлаяпмизки, Президентимиз Ш.Мирзиёев Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри туманларига ташрифлари давомида тиббиёт муассасаларига кириб, соғлиқни сақлаш соҳаси ходимлари ва халқ билан мулоқот қилиб, мавжуд масалаларни жойида ҳал этиш бўйича топшириқ ва аниқ кўрсатмалар бермоқда\nШундай муҳим масалалардан бири республикамиз аҳолисига кўрсатилаётган тиббий ҳизматнинг пойтахтдан ташқари ҳудудларда етарли даражада эмаслигидир. Тан олиш керак, ҳудудлардан юқори технологик тиббий ёрдам олиш учун Тошкент шаҳрига келиш ноқулай бўлганлиги сабабли, аҳоли томонидан кўплаб эътирозлар бўларди.\nУшбу муаммоларни бартараф қилиш, аҳолини тиббий ҳизматдан баҳрамандлигини ошириш, юқори малакали тиббий ёрдамни аҳолига яқинлаштириш мақсадида Республика ихтисослаштирилган тиббиёт марказлари ва нуфузли даволаш муассасаларидан ҳудудий шифохоналар раҳбарлигига етакчи мутахассисларни ишлаш учун юбориш вазифаси қўйилди.\nМазкур топшириққа жавобан вилоятларда хизмат қилиш ташаббуси билан чиққан мутахассислар билан Соғлиқни сақлаш вазирлигининг раҳбарияти ҳамда Республика ихтисослаштирилган тиббиёт марказлари директорлари ва республика даволаш-профилактика муассасалари бош шифокорлари иштирокида суҳбат ўтказилди. Ташаббус билан чиққан раҳбар ходимлар ва етакчи мутахассислардан 134 нафар номзод танлаб олинди. Улар орасида профессор, тиббиёт фанлари доктори ва тиббиёт фанлари номзоди ҳамда бош шифокор ўринбосарлари каби юқори малакали шифокорлар мавжуд. Суҳбат чоғида мутахассиснинг билим ва тажрибаси, энг муҳими, республика марказларидаги замонавий диагностика ва даволаш услубларидан хабардор ва уларни амалиётга жорий этиш имкониятига алоҳида эътибор қаратилди. Келажакда улар фаолияти самарадорлигини ошириш учун марказлардан юқори малакали мутахассисларни жалб қилиш ва вилоятдаги иқтидорли ёшларни ушбу марказларга ўқиш ва малака ошириш учун юбориш кўзда тутилмоқда.\nТанланган мутахассислар вилоят кўп тармоқли тиббиёт маразларига, шу жумладан болалар шифохоналарига, эндокринология, кардиология, силга қарши, тери-таносил диспансерларига, онкология маркази филиалларига, юқумли касалликлар шифохоналарига раҳбарлик лавозимига ишлаш учун юборилди.\n— Филиалда фаолият бошлаганимдан буён ўтган қисқа вақт ичида илгари фақат пойтахтда ёки хорижда қилинган 4 турдаги энг мураккаб жарроҳлик амалиётларини филиалнинг ўзида ёш мутахассислар билан бирга бажардик, — дейди Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Самарқанд филиали директори Миржалол Жўраев. — Мисол учун, қизилўнгач, ошқозон, меъда ости бези, йўғон ичак, жигар саратони хасталикларини самарали даволаш имконияти ошмоқда. Қизилўнгач саратонида аъзонинг 80 фоизини олиб, унинг ўрнига ошқозондан трубка ясаб кўкрак бўшлиғига улаш, жигар саратонида жигарнинг 60-65 фоизини резекция қилиш, сунъий ошқозон яратиш каби ноёб операциялар Самарқанд тиббиёти тарихида илк бор бажарилди.\nҲақиқатан ҳам, ушбу даволаш муассасасида ҳозирга қадар 22 та шундай операция ўтказилган бўлса, уларнинг барчаси муваффақиятли ўтди. Энди ҳар қандай мураккаб жарроҳлик ишларини филиалнинг ўзида бажариш имконияти борлиги самарқандликларни қувонтирмоқда. Вилоятларда фаолият бошлаган мутахассисларнинг меҳнатини муносиб баҳолаш мақсадида шу йилнинг 10 ноябрь куни Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги ҳамда Молия вазирлигининг “Тиббиёт муассасаларини моддий рағбатлантириш ва ривожлантириш жамғармаси тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимча киритиш ҳақида”ги қарори қабул қилинди.\nУнга кўра, Республика тасарруфидаги тиббиёт муассасаларидан вилоят тасарруфидаги тиббиёт муассасаларига раҳбар лавозимларга юборилган ходимларнинг тариф ставкаларига 50 фоиз миқдорида ойлик устама ҳақи тўланиши белгиланди.\n— Вилоятларда ўтказилаётган сайёр қабуллар таҳлилидан кўриняптики, ҳақиқатан ҳам, чекка ҳудудларга ихтисослаштирилган тиббий ёрдам бўйича амалий ёрдам кўрсатишга катта эҳтиёж бор, — дейди Республика ихтисослаштирилган эндокринология илмий-амалий тиббиёт марказининг Қашқадарё филиали раҳбари Динорахон Алиева. — Бу ёрдамни ўзимиздан, ички имкониятларимиздан излашимиз лозим. Давлатимизнинг бевосита ёрдами билан тиббиёт соҳасида катта натижаларга эришган, профессор, фан доктори, фан номзоди каби илмий даражаларга эга кўплаб малакали мутахасисларимиз бор. Бугун бурчга садоқатимизни намоён этиш вақти келди. Масъулиятли касбий вазифамизни адо этиш, чекка ҳудудлардаги ватандошларимизга энг юқори технологик тиббий ёрдам кўрсатилишини таъминлаш мақсадида вилоятларда фаолият кўрсатаяпмиз. Мен ҳам биринчи навбатда, республика тиббиёт марказлари ва шифохоналаридаги энг илғор тажрибаларни ҳудудда жорий этишга алоҳида эътибор қаратаяпман. Шундай масъулиятли вазифа бизга ишонилган экан, соҳани камида бир поғона юқорига кўтаришимиз, халқни рози қилишимиз лозим.\nҲудудларга юборилган мутахассисларга юкланган масъулият, иш ҳажми ва кўламини ҳисобга олган ҳолда уларга давлатимиз томонидан бир қатор имтиёзлар берилмоқда. Соғлиқни сақлаш вазирлигида ушбу мутахассислар фаолияти самарадорлигини баҳолашда ҳам қуруқ ҳисоботлар эмас, балки бевосита маҳаллий аҳоли фикри, халқ баҳоси асосий мезон этиб белгиланди.\nРеспублика ихтисослаштирилган тиббиёт марказлари мутахассислари ҳудудларга 2407 марта чиқди, ваҳоланки, 2016 йилда бу рақам 500 дан ошган эди. Ўтган йили уларнинг хизматидан 30 минг киши фойдаланган бўлса, жорий йилда бу кўрсаткич 220 мингга етди.\nМАЛАКАЛИ МУТАХАССИСЛАР ЮРТИМИЗГА ҚАЙТАРИЛДИ\nПрезидентимизнинг соғлиқни сақлаш тизими мутасаддилари билан бўлган учрашувларининг бирида хорижда фаолият кўрсатаётган чет эл клиникаларида фаолият юритаётган 60 нафардан ортиқ малакали мутахассисларни юртимизга қайтариш борасида аниқ кўрсатмалар берган эди. Ана шу кўрсатмалар доирасида бугун ўзбекистонлик қарийб юз нафарга яқин мутахассис юртимизга қайтиб, халқимиз хизматига бел боғлади. Ҳозирда улар ўз ихтисослигидаги даволаш-профилактика марказларида фаолият юритмоқда.\nМисол учун, 12 йилдан буён Россиядаги А.Н.Бакулев номидаги юрак-қон томир жарроҳлиги марказида ишлаб келаётган малакали кардиохирург Рустам Ярбеков Президентимизнинг тиббиёт ходимларига яратиб бераётган шароитлари ва таклифларидан сўнг, Ватанимизга қайтди. Айни дамда Рустам Ярбеков Республика ихтисослаштирилган кардиология марказида фаолият юритмоқда. Йил бошидан бери у мураккаб жарроҳлик операцияларини, хусусан, аорта коронар шунтлаш, юрак клапанларини алмаштириш, юрак туғма ва орттирилган пороги каби амалиётларни муваффақиятли ўтказди.\nУЗОҚ КУТИЛГАН ЯНГИЛИК...\nКузатувлар шуни кўрсатадики, мамлакатимиз аҳолиси яқин вақтларгача трансплантация хизмати учун хориж клиникаларига мурожаат қилишга, чет элга боришга мажбур бўлаётган эди. Барчамизни хурсанд қилган янгилик: мамлакатимиз тиббиёти тарихида илк бор трансплантология бўйича замонавий операцияларни амалга ошириш бошланди. Вазирлар Маҳкамасининг “Яқин қариндошлар орасида буйрак ва (ёки) жигар бўлагини трансплантация қилиш тартиби тўғрисидаги Вақтинчалик низомни тасдиқлаш ҳақида” ги қарори шундай амалий қадамлардан бири бўлди. Ушбу ҳужжат сурункали буйрак ва жигар касалликларининг терминал босқичидаги беморларни юқори технологияли ихтисослашган тиббий ёрдам билан таъминлаш, яқин қариндошлик трансплантациясини ташкил қилиш мақсадида қабул қилинди. Низом буйрак ва (ёки) жигар бўлагини трансплантация қилиш тартибини, трансплантацияни бажаришга кўрсатма ва қарши кўрсатмаларни, донор ва реципиентнинг ҳуқуқлари ва мажбуриятларини белгилайди.\nЭндиликда тана аъзоларини трансплантация қилиш операцияларини бажаришга киришилар экан, энг аввало, халқимизга юксак технологиялар воситасида, энг илғор тиббий стандартлар асосида тиббий ёрдам кўрсатиш, беморларнинг ҳақ-ҳуқуқ ва манфаатларини муҳофазалашга устувор аҳамият қаратилади. Албатта, трансплантология хизмати катта маблағ ва ресурс талаб этадиган соҳа. Ҳозирда бу соҳа фаолиятини ташкил этиш мақсадида кенг қамровли ишлар бажарилмоқда. Даволаш муассасаларини жиҳозлаш, кадрлар тайёрлаш борасида жадал иш олиб борилмоқда. Айни дамда трансплантология соҳасининг жаҳондаги энг нуфузли мутахассислари билан яқин ҳамкорлик алоқаларига эгамиз.\nДунёнинг саноқли давлатларидагина амалга оширилувчи бундай юқори технологик операциялар энди юртимиздаги учта йирик муассаса: академик В.Воҳидов номидаги Республика ихтисослаштирилган илмий-амалий жарроҳлик маркази, Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази, Тошкент шаҳар нефрология шифохонасида қилина бошланди.\n— Мана, халқимиз ва тиббиёт ходимлари узоқ йиллардан буён кутган янгилик бўлди. Мамлакатимизда аъзолар трансплантацияси каби ўта ноёб ва мураккаб жарроҳлик амалиёти йўлга қўйилди, — дейди Соғлиқни сақлаш вазирлиги бош трансплантологи Улуғбек Йўлдошев. — Бундай юқори технологик операциялар Америка, Германия, Норвегия, Швейцария ва Ҳиндистон каби тиббиёти ривожланган давлатлардагина бажарилади, холос. Бугун юртимиз тиббиёти ана шу давлатлар қаторидан жой олмоқда. Илгари беморлар чет давлатларга бориб, катта маблағ сарфлаб, ана шу жарроҳлик амалиётини ўтказишга мажбур бўлаётган эди. Лекин шунга эҳтиёжи бор беморларнинг барчаси ҳам бундай имкониятга эга эмас. Масаланинг яна бир томони — хорижда аъзо кўчириш операциясини ўтказиб келган беморларда оғир асоратли ҳолатлар ҳам кузатилиб турганди. Чунки бундай беморлар доимий равишда шифокор назоратида бўлиши лозим, тиббий кўриклардан ўтиб туриши, турмуш тарзида ўзига хосликларга амал қилиши талаб этилади. Мана шундай муаммоларнинг олдини олиш мақсадида юртимизда трансплантология хизмати йўлга қўйилди.\nТрансплантология хизмати йўлга қўйилишининг аҳамияти жуда катта. Яъни энди бемор тўлиқ шифокор назоратида туради, энг кичик ўзгаришлар ҳам мутахассисларимиз диққат марказида бўлади. Бу амалиётдан кейинги асоратларнинг олдини олади. Шунингдек, беморнинг аввало вақти ва маблағи иқтисод қилинади.\nАйтиб ўтиш керак, ҳозир ушбу ноёб тиббий хизматни жорий этиш бўйича асосий қадамлар ташланди. Келажакда унинг кўлами, имкониятлари янада кенгаяди. Бунинг учун юртимизда илмий, техник ва ҳуқуқий жиҳатдан барча шароитлар яратилган.\nТиббиётнинг яна бир йўналиши борки, бунда бирламчи тизимдан бошлаб ихтисослаштирилган марказларгача — барча муассасалар ва соҳа вакиллари биргаликда ҳаракат қилиши талаб этилади. Бу ижтимоий аҳамиятга эга касалликлардир. Мамлакатимизда сил, психиатрия, тери-таносил, онкология хасталиклари бўйича алоҳида дастурлар ишлаб чиқилди ва тегишли қарорлар қабул қилинди. Биргина фтизиатрия хизматининг тўғри йўлга қўйилиши ва касалликларнинг олдини олиш бўйича олиб борилган ишлар натижасида Ўзбекистон 50 дан ортиқ Европа давлатлари орасида 3-ўринни эгаллаб, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти эътирофини қозонди.\nМиллий эмлаш календари бўйича мамлакатимизда болалар 12 та бошқариладиган инфекцияга қарши давлат ҳисобидан профилактик эмланади. 2017 йилда юқумли касалликларга қарши эмлаш учун сарфланадиган маблағлар тўлиқ давлат бюджети ҳисобидан қопланди. Ушбу тадбир учун жорий йилнинг ўзида 42,3 миллиард сўм маблағ ажратилди ва эмлаш қамрови 99,5 фоизга етказилди. Натижада 2017 йил Жаҳон Соғлиқни Сақлаш Ташкилоти томонидан Ўзбекистон қизамиқ ва қизилча касалликларидан холи ҳудуд деб эътироф этилди.\nАлбатта, мамлакатимиз тиббиёт тизими олдида ҳали ҳал этилиши лозим бўлган яна бир қатор долзарб масалалар турибди. Қолаверса, бугун юртимизда давлат идоралари халқ билан очиқ мулоқот қилишга киришмоқда. Одамларнинг талаб ва истаклари, уларнинг холис баҳолари асосида ишлаш тамойили фаолиятимизнинг бош мезони сифатида қабул қилинмоқда. Негаки, биз катта натижаларга фақат ва фақат одамлар ичига кириш, уларнинг дарду ташвишлари билан яшаш орқалигина эришишимиз мумкин. Шунда халқимиз биздан рози бўлади, бизга ишонади.


Муаллиф Нашриёт Saturday 24th February 2018 Wednesday 23rd January 2019\nАллоҳ таолога ҳамду санолар, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга дуруду салавотлар бўлсин!\nАллоҳ таоло борлиқни тартиб-интизом асосида яратган. Шундай экан, У Зотнинг динини ўрганиш ҳам тартибли равишда бўлиши лозим. Ана шунда иш баркамол ва мақсадга мувофиқ бўлади. Мисол учун, инсон эътиқодини ростламай туриб, шариат аҳкомларига тўғри ва изчил амал қила олмайди. Араб тилининг балоғатини ўрганмай туриб, Қуръоннинг фасоҳатини англашнинг имкони йўқ. Фиқҳдан баҳраланмаган одам Қуръон ва Суннатнинг мақсадини тушунмаслиги аниқ. Тасаввуфнинг таъмини тотмаган одам кўпгина оят-ҳадисларнинг мазасини туймайди. Ушбу таомил бузилганда нималар содир бўлгани ва бўлаётганини бугун ҳаммамиз кўриб турибмиз. Шу боис, Ислом уламолари ёш авлодга илмларни тартиб билан ўргатишга алоҳида эътибор берганлар. Ҳатто бир муаллифнинг асарларини ўрганишда ҳам маълум тартибларни тавсия қилишган. Биз ҳам ушбу анъанага кўра, ҳозирда юртимизда китоблари энг кўп чоп қилинган мусаннифимиз, буюк олимимиз, устозлар устози шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф раҳматуллоҳи алайҳнинг асарларини ўрганиш тартибини тақдим қилмоқчимиз.\nЮртимизда қадимдан буюк алломалар етишиб чиққан. Улар ўзларининг илмий асарлари орқали дунё тамаддунига, жаҳон маданиятига, хусусан, исломий илмлар ривожига бемисл ҳисса қўшганлар. Ана шундай буюк дарғаларнинг сўнгги вакили шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф раҳматуллоҳи алайҳ бўлдилар. Очиғини айтишимиз керак, охирги асрларда олимлар, фузалолар кўп ўтган бўлса-да, улар катта илмий асарлар қолдиришга кўп эътибор бермаганлар. Эҳтимол, бу ҳол улар яшаган давр ва шароит тақозоси бўлгандир. Нима бўлганда ҳам, бу нарса тарихий воқеликдир. Яна бир ҳақиқат шуки, ўшандай илмий ҳаракатлар олиб борган баъзи уламоларнинг асарлари кенг оммага тарқамай қолиб ҳам кетган. Хусусан, худосизлик тузуми ҳукм сурган пайтларда халқимиз ўз динини ўрганишдан буткул маҳрум бўлиб қолди, диний адабиётлар батамом тугатилди. Ушбу катта бўшлиқни тўлдириш эса устоз раҳматуллоҳи алайҳга муяссар бўлди. У киши исломий илмларнинг деярли барча йўналишларида қалам тебратиб, халқимизнинг диний савиясини оширишга, маънавий хазинасини бойитишга улкан ҳисса қўшдилар. Бугун бу ҳақиқатни илму фаросатли, қалб кўзи очиқ, инсофи бор ҳар бир инсон яхши билади, тасдиқлайди.\nШайх ҳазратларининг асарларига халқимизнинг муҳаббати ва иштиёқи ниҳоятда баланд. Бугун бу асарлар кирмаган ўзбек хонадони жуда кам бўлса керак. Мухлис кишилар у зотнинг деярли барча китобларини жамлаган. Аммо бу китоблар турли мавзуларда, турли ҳажмларда бўлгани боис, кўпчилик ўқувчилар ўзлари ёки фарзандлари бу асарларни қайси биридан бошлаб, қай тартибда ўқиш мақсадга мувофиқ бўлишини сўраб, мурожаатлар қилишмоқда. Бу ниҳоятда тўғри фикр. Зеро, Ҳазрат динни тартибли равишда ўрганиш лозимлигини доимо таъкидлар эдилар, барча тушунмовчиликлар ушбу таомилга амал қилмасликдан келиб чиқаётганини уқтирар эдилар. Хуллас, мазкур мурожаатлар, хусусан, фарзандларига шу асарларни ўқитиб, авлодларини илм-маърифатли қилиб тарбиялаш илинжида савол йўллаган ака-ука, опа-сингилларимизнинг ҳаракатлари туртки бўлиб, шу мазмундаги саволларга жавоб тариқасида қуйидаги жадвални омма эътиборига ҳавола қилишни маъқул топдик. Ўйлаймизки, бу камтарона уринишимиз фойдадан холи бўлмайди.\nҲар бир ишда тартиб зарур. Тартибли ишнинг самараси мўл бўлади, ўзи бардавом бўлади. Шунинг учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Амалларнинг энг афзали – оз бўлса ҳам, давомий бўлганидир», деганлар.\nРўйхатда китоблар мазмуни ва долзарблигига кўра босқичларга ажратилди. Ҳар бир босқичда тахминий тартиб бор бўлса-да, уларни ҳар бир ўқувчи ўз қизиқиши ва имкониятидан келиб чиқиб, ўзи учун тартиблаб олиши мумкин. Айниқса, бунда китобхоннинг ёши ҳам эътиборлидир. Ўқувчи толиқмаслиги учун мураккаброқ китоблар ўртасида тушуниш осонроқ бўлган кичикроқ асарлар тавсия қилинди. Бу китобларнинг ҳар бири мустақил асар бўлса-да, уларни тартибли равишда ўрганиш ўқув самарасини ошириб, инсонга илм талаб қилишда ғайрат-шижоат беради.\nАйни пайтда, ҳар бир одамга айни дамда кундалик ҳаётида долзарб бўлиб турган мавзуни олдин ўрганиб олиши фарз эканини ҳам эслатиб ўтиш даркор. Мисол учун, оила қурмоқчи бўлганлар «Бахтиёр оила» китобини, савдогарлар «Бозор» китобини аввал ўқиб, ўрганишлари лозим.\nШуни ҳам таъкидлаш ўринлики, бу жадвалда шайх Муҳаммад Содиқ раҳматуллоҳи алайҳнинг барча асарларини ўқишга ва ўқитишга бел боғлаган кишилар назарда тутилган. Аммо ушбу тартиб ҳазратнинг асарлари билан танишаётган барча ўқувчилар учун ҳам манфаатли бўлади, деган умиддамиз.\nҲАЗРАТЛАРИНИНГ НАШР ҚИЛИНГАН АСАРЛАРИНИ ЎҚИШ ТАРТИБИ\n2. Соф табиат дини\n3. Амаллар ниятга боғлиқдир («Исломнинг мадори бўлган ҳадислар» рукни)\n4. Мўминнинг мерожи – муфассал намоз китоби (кирил ва лотин алифболарида)\n5. Мўминнинг қалқони – муфассал рўза китоби\n6. Мўминнинг нажоти – муфассал закот китоби\n7. Мўминнинг умр сафари - муфассал ҳаж китоби\n9. Ижтимоий одоблар.\n10. Бахтиёр оила\n12. Сунний ақийдалар\n13. Ихтилофлар: сабаблар, ечимлар\n14. Васатия – ҳаёт йўли\n15. Тасаввуф ҳақида тасаввур\n16. Самарқанднинг сара уламолари\n17. Зикр аҳлидан сўранг (туркуми) 1-қисм\n18. Мукаммал саодат йўли\n19. Ақоид илми ва унга боғлиқ масалалар\n20. Кифоя (1, 2, 3-жузлар).\n21. Яхшилик ва силаи раҳм (1, 2-жузлар)\n22. Бозор ва унга боғлиқ масалалар\n23. Фолбинлик, сеҳргарлик, жин чиқариш ва ноанъанавий даволаш каби ишлар ҳақиқати\n24. Дин насиҳатдир.\n25. Очиқ хат\n26. Руҳий тарбия (1, 2, 3-жузлар)\n27. «Ҳадис ва Ҳаёт» туркуми (1‒10-жузлар)\n28. Зуҳд ва ҳаё («Исломнинг мадори бўлган ҳадислар» рукни)\n29. Зикр аҳлидан сўранг (туркуми) 2-қисм\n30. Қуръон илмлари\n31. Тафсири Ҳилол (1, 2, 3-жузлар)\n32. Ҳадис ва Ҳаёт силсиласи (11‒20-жузлар)\n33. Одоблар хазинаси («Адабул муфрад»: 1, 2, 3, 4-жузлар).\n34. Мазҳаблар – бирлик рамзи\n35. Соғлом бола\n36. Ҳидоят имоми (Имом Абу Мансур Мотуридий)\n37. Ҳалол очиқ ойдиндир, ҳаром очиқ ойдиндир («Исломнинг мадори бўлган ҳадислар» рукни)\n38. Зикр аҳлидан сўранг (туркуми) 3-қисм\n39. Ақидатут-Таҳовия шарҳининг талхийси\n40. Тафсири Ҳилол (4, 5, 6-жузлар).\n41. Мусталаҳул ҳадис\n42. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам\n43. Ҳадис ва Ҳаёт силсиласи (21-30 ҳамда 34, 35, 36, 37-жузлар)\n44. Хислатли ҳикматлар шарҳи (1, 2, 3, 4, 5 -жузлар)\n45. Фиқҳий йўналишлар ва китоблар\n46. Усулул фиқҳ\n47. Дин насиҳатдир («Исломнинг мадори бўлган ҳадислар» рукни)\n48. Зикр аҳлидан сўранг (туркуми) 4-қисм\n50. Кексаларни эъзозлаш\n51. Мазҳабсизлик – Ислом шариатига таҳдид солувчи энг хатарли бидъатдир\n52. Зикр аҳлидан сўранг (туркуми) 5-қисм\n53. Қарз ва унга боғлиқ масалалар\n54. Қуръон Карим ва ўзбек тилидаги маънолари таржимаси\n55. Олтин силсила («Саҳиҳул Бухорий»)\nЭслатма: «Мусталаҳул ҳадис», «Фиқҳий йўналишлар ва китоблар» ва «Усулул фиқҳ» каби китоблар мутахассисликка оид бўлгани учун оддий ўқувчига бироз мураккаброқ туйилиши мумкин. Уларни ўқишда шу соҳанинг олимларидан ёрдам сўраш мақсадга мувофиқ бўлади. Шуни эътиборда тутиш лозим.\nКИТОБ ЎҚИШ ҲАҚИДА\nФурсатдан фойдаланиб, шайх ҳазратларининг китоб ўқишдаги тажриба ва тавсияларидан ҳам эслаб ўтсак. У киши китоб ўқиш учун кундалик дафтар тутишни тавсия қилар эдилар. «Ҳар бир китобни бошлашда ўша кунни дафтарга қайдлаб қўясиз. Китобда тушуна олмаган, савол туғилган ўринлар учун ҳам дафтарга ишора қўйиб борасиз. Бирор жумла ёки гапни тушуна олмасангиз, кўп ўйланиб вақтни кетказмаслик керак, вақти-соати келиб, бирор жойдан ўша гапнинг содда ифодаланган шакли чиқиб қолади, жумбоқ ўз-ўзидан ечилади. Кейин китобни тугатган санангизни белгилайсиз. Шунда қанча ва қайси китобларни ўқиганингиз кўз ўнгингизда бўлади. Бу ҳолат сизга янада шижоат беради», деган эдилар.\nБаъзан одамларнинг «Ҳазратнинг китоблари илмий-да, тушуна олмаяпмиз», деяётганини эшитиб қоламиз. Бу гап қисман тўғри, аммо ҳаммаси ҳам шундай эмас. Уларни юқорида берилган тартибда ўқилса, тушуниш қийин бўлган жойини белгилаб бориб, кейин аҳли илмлардан сўраб олинса ёки «Савол-жавоб» сайтидан сўралса ёхуд китоб ўқишда бардавом бўлинса, аста-секин ҳамма нарса тушунарли бўлиб, мутолаа очилиб бораверади. Шуниси аниқки, мусулмон одам динини ўрганиш учун ушбу довонни ошиб ўтиши лозим, бошқача қилиб айтганда, илм олиш учун бироз машаққат тортиши керак.\nШайх ҳазратлари ҳар бир ишда тартибли бўлиб, вазифаларни маҳкам тутиш лозимлигини ҳам таъкидлардилар. «Бир ишга ўзингизни бир муддат мажбурласангиз, ўша нарса сизга одатга айланиб қолади, кейин ўшани бажармасангиз, уйқунгиз келмайдиган бўлиб қолади», дер эдилар. У зот китоб ўқиш ҳақида яна «Бугун китоб ўқиган одам кечаги одам эмас-да», деб қўярдилар.\nБир куни ҳазрат билан бир жойдан келаётиб, «фоточтение» ‒ тез ўқиш усулларидан бири ҳақида сўрадим, чунки ўша кунлари шу мавзуда бир китобчани ўқиётгандим. Устоз: «Бу каби усуллар ҳар доим ҳам муваффақиятли бўлавермайди, матн эсда қолса ҳам, бошқа жиҳатларда нуқсон бўлади, масалан, фикрлаш етук бўлмайди. Ундан кўра ўзимизнинг ўқишимиз яхши», дедилар.\nЯна бир куни ҳазратга ўқиётган китобларимиздаги кўп гаплар ёддан чиқиб кетаётганидан шикоят қилгандек бўлдим. Шунда устоз: «Ўзи шунақа бўлади. Бир маълумотни бир китобда кўриб, кейин шу бўйи ўқимасангиз, эсингиздан чиқиб кетиши осон бўлади. Агар ўша маълумотни бир сафар бу китобда, кейин бошқа бир китобда, бир муддат ўтиб, яна қайсидир асарда ўқисангиз, ана шунда хотирада яхши қолади», дедилар. Шу боис, китобларда айрим маълумотларни такрор ўқишдан малолланманг, бу ҳам сиз учун фойда. Бир маълумотни битта китобда такрор ўқигандан кўра, бошқа-бошқа асарларда ўқиш унинг ёдда яхшироқ сақланишини таъминлайди.\nШу ўринда яна бир хотира ёдимга тушади. Бир гал муаллифнинг китобда олдин нашр бўлган битикларидан фойдаланиши ҳақида суҳбатлашиб қолдик. Шунда мен: «Муаллиф ўзининг китобидан иқтибос келтирса бўлаверадими?» дедим. Ҳазрат: «Ҳа, ўзининг эски асарларидан ўттиз фоизгача фойдаланса бўлади», дедилар.\nШайх ҳазратлари: «Бир мавзу ҳақида қайси китобда қандай маълумот борлигини эслаб қолишнинг ўзи ҳам катта ютуқ, жуда батафсил эсда қолмаса ҳам майли. Керак бўлганда дарров излаб, топиб оласиз», дердилар. У киши яна: «Бир нарсани ўқисангиз, қанчадир қисми эсда қолиб, қолгани эсдан чиқади. Агар ўшани ўқиш билан бирга ёзиб ҳам чиқсангиз, анча кўпроқ қисми ёдингизда сақланиб қолади. Аммо маълумотни эсда сақлашнинг энг юқори даражаси ўша мавзуни кимгадир дарс қилиб ўтишда экан. Дарс берсангиз, ҳам яхши уқиб оласиз, ҳам эсда сақлаб қоласиз», дегандилар. Шунга кўра, ўқиган китобларингизни фарзанд-набираларга тушунтириб борсангиз, олган маълумотингиз хотирага мустаҳкамроқ жойлашади.\nҲазратнинг китоб ҳақида айтган яна бир гаплари бугун жуда ҳам муҳим: «Ҳозирда одамлар манави телефон ва шунга ўхшаш жиҳозларда узуқ-юлуқ маълумотларни ўқишга ўрганиб қолишяпти. Тўғри, бунда ҳам анча-мунча илмга эга бўлиш мумкин. Аммо китобнинг ўрни бошқа. Китобда муаллиф аввал муқаддима ёзади. Унда ушбу асарда қайси мавзуда ва нималар ҳақида сўз боришини баён қилади. Кейин ўзи ёритаётган мавзунинг тарихидан гап бошлайди ва аста-секин асосий нуқтага етиб боради. Сўнг эса керакли хулосаларни бериб, сўзига хотима ясайди. Шу боис, китобни бир четдан ўқиган одам билан у ер-бу ердан маълумот ўқиб юрган одамнинг орасида ер билан осмонча фарқ бўлади. Ҳаккам-дуккам маълумотларни ўқишга ўрганган одамнинг фикрлаши ҳам ҳаккам-дуккам бўлиб қолади, бир нарсани гапирсангиз, атрофлича фикрлай олмайди».\nҲозирги кунда китобларнинг электрон шакллари ҳам жуда оммалашди. Бунга хизмат қилаётганларни Аллоҳ ёрлақасин, ажрларини мўл қилсин. Бунинг қулайлиги, йўл-йўлакай ўқишга муносиблиги ва бошқа манфаатли жиҳатлари борлиги аниқ. Аммо ҳар қанча фойдали бўлмасин, барибир оддий, қоғоз китобнинг ўрнини боса олмас экан. Қолаверса, китоб очиб ўқишнинг файзи бошқа. Кимга қанақа билмадим-у, аммо менга шунақа туюлади. Ўзимнинг шахсий тажрибамдан келиб чиқиб айтсам, электрон китобда ўқиган маълумотларим оддий китобда ўқиганларимчалик эсда қолмайди. Менимча, экрандаги кадрни кўриш учун миянинг анча қисми банд бўлади чоғи ва шу боис, маълумотни хотирага сақлашда сустлик юзага келади.\nОта-она фарзандларининг кўз ўнгида ҳадеб телевизор кўриб ўтиравермай, китоб ўқиб турса, болалар ҳам китобхон бўлади. Уларга қилинадиган совғалар ичида ҳам албатта китоб, дафтар-қаламлар бўлиши керак. Уларни ўзлари учун кийим танлашга ўргатганимиз каби китоб олишга ҳам ўргатишимиз даркор. Тўй- маърака, борди-келдиларга қунт қилганимиз каби болаларга ҳам китоб хусусида ваъдалар бериб, уларни амалга оширишимиз керак. Ота-она ҳар куни маълум пайтда оила даврасида китоб ўқишни йўлга қўйиши лозим. Болаларга ўқиши керак бўлган китобларни тайинлаб бериб, кейин ундан имтиҳон олиб, кундалигига баҳо қўйиб, муваффақиятлари билан қутлаб, совғалар улашиш жуда ҳам муҳим. Буларнинг барчасида изчиллик талаб қилинади.\nЯна бир тавсия. Агар имкон бўлса, фарзандларга «Ҳадис ва Ҳаёт» туркумидан олинган қисқа ҳадисларнинг матнларини ёдлатиб борилса ҳам жуда яхши бўлади. Шунингдек, «Ақийдатут-Таҳовия»нинг матнини ҳам ёдлатилса айни муддао бўлади. Айниқса, Қуръонни ёд олиб бўлган болалар нима қилишини билмай, тўхталиб қоладилар. Қуръон билан зеҳни чархланиб турган толиби илм учун ҳадис ва илмий матнларни ёдлаш ҳам анча осон кечади. Улар бу матнларнинг маъноларини тўлиқ тушунмасалар ҳам ёдлаб олаверсалар, кейинроқ маъносини ўрганиб, тўлдириб оладилар ва бу илм уларга мулк бўлиб қолади.\nХулоса қилиб айтганда, шайх ҳазратларининг асарларини ўрганишда муаллиф раҳматуллоҳи алайҳнинг мазкур кўрсатмаларига амал қилиб борилса, иншааллоҳ, жуда улуғ иш бўлади. «Тома-тома кўл бўлур», деганларидек, ҳадемай анча катта илмга, маънавий камолотга етиб қолинади. Шу билан бирга, китоб ўқишда қалбни мусаффо тутиш ва ўқиганларига амал қилиб бориш илмнинг баракали бўлиши учун асосий омил эканини ҳам унутмаслик керак.\nШуни таъкидлаш ўринлики, бу ерда фақат шайх раҳматуллоҳи алайҳнинг асарлари ҳақида сўз юритдик, холос. Аммо юртимизда яна бошқа кўплаб уламоларимизнинг китоблари ҳам нашр бўлмоқда. Уларни ҳам ушбу тартибга қиёслаган ҳолда ўқиб борилса, жуда яхши бўлади.\nАллоҳ таоло Қуръони Каримда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга биргина нарсани зиёда этишни сўраб дуо қилишни буюрган. У ҳам бўлса, илмдир.\n«Роббим! Илмимни зиёда қил!» деб айт» (Тоҳо сураси, 114-оят).\nАллоҳ ҳаммаларимизнинг илмимизни зиёда қилсин ва манфаатли айласин!\nAssalomu alaykum! Aynan meni shu kunlarda o'ylantirib, savollar.islom.uz sayti orqali so'ra,oqchi bo'lib turgan masalam yoritilibdi. Buning uchun muallifga o'zimning tashakkurimni izxor etaman! Alloh barchamizning ilmimizni ziyoda aylasin! Amalga oshirayotgan hayrli ishlaringizning ajrini ko'paytirib bersin!\nAjoyib maqola va ayni bizga o`xshagan ilm o`rganishni boshlaganlar uchun yozilgan. Alloh hammalaringizdan rozi bo`lsin va bizni va bizdan keyingilarni ham ilm o`rganishga rag`batli va shijoatli qilsin.\n1 дан 1 гача кўрсатиляпти. Жами 2 та (1 саҳифада)


Олий даражадаги учрашув ва музокаралар чоғида Ўзбекистон — Ҳиндистон ҳамкорлигининг бугунги ҳолати ва уни янада ривожлантириш истиқболлари, долзарб минтақавий ва халқаро масалалар муҳокама қилинади.\nМузокаралар якуни бўйича Ўзбекистон Республикаси ва Ҳиндистон Республикасининг Қўшма баёноти қабул қилиниши, кўп қиррали ўзаро ҳамкорликни янада мустаҳкамлашга қаратилган ҳукуматлараро ва идоралараро ҳужжатлар имзоланиши режалаштирилган.\nЎзбекистон — Ҳиндистон: Ўзаро манфаатга асосланган ҳамкорлик\nЎзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримовнинг таклифига биноан Ҳиндистон Республикаси Бош вазири Нарендра Моди жорий йилнинг 6 июль куни расмий ташриф билан мамлакатимизга келади.\nКонструктив руҳда изчил ривожланиб бораётган Ўзбекистон — Ҳиндистон ҳамкорлиги, кўп жиҳатдан, икки халқ ўртасидаги дўстона ва ўзаро ишончга асосланган муносабатларнинг юқори даражада эканлиги ҳамда қадимдан тарихий-маданий ва маънавий ришталар мустаҳкам боғланганлиги билан изоҳланади.\nДавлатларимиз ўртасидаги алоқаларнинг янги солномаси Ўзбекистоннинг мустақилликка эришиши тарихи билан чамбарчас боғлиқ. Ҳиндистон мамлакатимизнинг давлат суверенитетини биринчилардан бўлиб тан олган. Дипломатия муносабатларини ўрнатиш тўғрисидаги Протокол эса 1992 йил 18 март куни Тошкентда имзоланган эди.\nЎтган йиллар давомида мамлакатларимиз ўртасида давлатлараро, ҳукуматлараро ва идоралараро аҳамиятга молик 80 га яқин ҳужжатлар имзоланди.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримовнинг 2011 йил май ойида Ҳиндистонга буюрган давлат ташрифи икки томонлама муносабатлар ривожида муҳим воқелик бўлди. Ушбу ташриф Ўзбекистон — Ҳиндистон ҳамкорлигини сифат жиҳатдан янги босқичга кўтарди. Олий даражадаги музокараларнинг якуни бўйича Қўшма баёнот қабул қилинди.\nИкки давлат ташқи сиёсат маҳкамалари ўртасида мунтазам ўтказилаётган сиёсий маслаҳатлашувлар ҳам Ўзбекистон ва Ҳиндистоннинг кўп қиррали ҳамкорлигини равнақ топтиришга хизмат қилмоқда. Бунда халқаро ва минтақавий ташкилотлар, биринчи навбатда, БМТ доирасида ҳар икки давлат муваффақият билан ривожлантириб бораётган сиёсий мулоқотлар биргаликдаги саъй-ҳаракатларнинг асоси бўлаяпти.\nСавдо-иқтисодий ҳамкорлик Ўзбекистон — Ҳиндистон алоқаларининг муҳим йўналишларидан биридир. Томонлар тенг ва ўзаро манфаатли шерикликни ҳаётга татбиқ этиш борасида бой тажрибага эга. Бунда 1992 йили тузилган ҳукуматлараро комиссия самарали механизм вазифасини ўтамоқда. Ўтган йиллар давомида мазкур комиссиянинг ўнта йиғилиши бўлди.\nҲозирги пайтда мамлакатлараро ўзаро қулай савдо муҳити яратиш тизими амал қилмоқда. Ўтган йил якунига кўра, Ўзбекистон ва Ҳиндистон ўртасидаги савдо айланмаси 315,9 миллион АҚШ долларини ташкил этди.\nБугунги кунда юртимизда ишлаб чиқаришнинг турли соҳаларида 23 та ҳинд компанияси аккредитациядан ўтган. Бундан ташқари, Ўзбекистон ҳудудида ҳинд сармояси иштирокидаги 77 та, жумладан, тўлиқ чет эл капитали асосидаги 11 корхона иш олиб бормоқда.\nШуни ҳам таъкидлаш жоизки, енгил саноат соҳасидаги алоқаларни янада мустаҳкамлаш мақсадида 2012 йили Тошкентда, 2013 йили эса Деҳлида Тўқимачилик бўйича Ўзбекистон — Ҳиндистон қўшма ишчи гуруҳининг йиғилишлари бўлиб ўтди.\nСайёҳлик ўзаро манфаатли алоқаларнинг яна бир истиқболли йўналиши ҳисобланади. Кўплаб омиллар, жумладан, Ўзбекистон ҳудудида ноёб табиий ва тарихий-маданий ёдгорликлар мавжудлиги бу соҳадаги ҳамкорликни ривожлантириш учун қулай шароит яратади.\nМаданий-гуманитар соҳалардаги шериклик ҳам икки томонлама ҳамкорликнинг муҳим қиррасидир. Бу эса ўзбек ва ҳинд халқлари ўртасидаги дўстона муносабатлар ривожида алоҳида аҳамиятга молик. Маълумки, халқларимиз тарихий ва маданий муштаракликларга эга. Шу маънода, ҳар икки давлат солномасида чуқур из қолдирган Заҳириддин Муҳаммад Бобур сиймоси кўп асрлик ўзбек — ҳинд муносабатлари тарихида ўта муҳим боғловчи бўғин ҳисобланади.\nЎзбекистон ва Ҳиндистон таълим, соғлиқни сақлаш, инсон ресурслари ривожланиши соҳаларини такомиллаштиришда ҳамкорликнинг ижобий тажрибасига эга. Ҳиндистон техник-иқтисодий кўмаклашиш дастури (ITEC) доирасида қатор ўзбек мутахассислари ахборот технологиялари, сув ресурсларини бошқариш, банк иши, меҳмонхона бизнеси ва бошқа йўналишларда Ҳиндистоннинг нуфузли олий ўқув муассасаларида малака оширишди.\n2006 йил апрелида Тошкентда Ж. Неру номидаги Ўзбекистон — Ҳиндистон ахборот технологиялари маркази очилган эди. 2011 йилнинг январида Деҳли шаҳрида Ахборот технологиялари бўйича Ўзбекистон — Ҳиндистон қўшма ишчи гуруҳининг биринчи йиғилиши бўлиб ўтди.\nXX асрнинг 40-йилларидан бери Тошкент давлат шарқшунослик институтида ҳинд тилидан сабоқ берилади. Шу ҳам диққатга сазоворки, ҳинд тилини хорижда илгари суришга катта ҳисса қўшгани учун 2014 йили мазкур олий ўқув юрти профессори Озод Шаматов доктор Ж. Грирсон номидаги халқаро мукофотга сазовор бўлди. Ўзбекистон пойтахтида ҳинд тили ўқитиладиган 2 та мактаб фаолият кўрсатади. Деҳлидаги “Джамия Миллия Исламия” университетида ўзбек тили курслари мавжуд.\nИкки мамлакат маданият арбоблари турли йўналишларни қамраб олган тадбирлар, хусусан, амалий ва тасвирий санъат кўргазмалари, киноанжуманлар ҳамда мусиқа фестивалларида мунтазам иштирок этишмоқда. Масалан, 2013 йили Самарқандда бўлиб ўтган анъанавий “Шарқ тароналари” халқаро мусиқа фестивалида ҳинд қўшиқчиси Рашми Агарвал Гран-при мукофотига сазовор бўлди.\nСпорт соҳасидаги алоқалар ҳам сезиларли даражада ривожланмоқда. Ҳиндистонда Кураш миллий ассоциацияси фаолият кўрсатаяпти.\nКўп асрлик дўстона муносабатлар анъанасига содиқлигини намойиш қилган ҳолда, Ўзбекистон ва Ҳиндистон давлатлараро шерикликни сифат жиҳатдан янги босқичга олиб чиқишдан манфаатдор эканлигини намоён этмоқда.\nШундай экан, Тошкентда бўлиб ўтадиган олий даражадаги музокараларга, энг аввало, томонларнинг тенглик, ҳурмат ва ўзаро манфаатдорлик тамойилларига асосланган ҳамкорликни ривожлантиришга бўлган муштарак қизиқиши ва бунга ўзаро тайёр эканлигининг яққол тасдиғи сифатида қараш мумкин.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Тинчлик, осойишталик ва халқимиз бирдамлигининг самаралари\tЎзбекистон – Ҳиндистон: ҳамкорликни ривожлантиришнинг янги имкониятлари »


Ливия БМТдан "Каддафий жамғармасидан" санкцияларни олишни сўрамоқда\nЛивиянинг БМТдаги вакили Иброҳим Даббаший БМТ Хавфсизлик кенгашига Ливиянинг суверен жамғармаси Lybian Investment Authority (LIA)’ни санкциялар остидан чиқариш илтимоси билан мактуб йўллади. Дипломатнинг айтишича, бу жамғарма музлатилган активларнинг самарасиз бошқарилиши туфайли миллиард долларлар йўқотмоқда. Бу ҳақда Reuters ахборот агентлиги маълум қилди.\n"LIA ҳисоб-китобларига кўра, жамғарма 2014 йилнинг ўзида активлари ҳажмини ошириш ўрнига, 721 млн доллар йўқотган", деб айтмоқда Даббаший. Унинг айтишича, жамғарма инвестициялардан дивидендлар сифатида 1,6 млрд доллардан 2,3 млрд долларгача маблағ ололмаган. Мактубда Даббаший Ливия ҳукумати бу активлардан фойдаланиш ниятида эмаслиги, балки уларнинг ҳажми ёмон бошқарув сабабли келгусида ҳам қисқармаслигига ишонч ҳосил қилмоқчи. У Хавфсизлик кенгашидан LIA’га ҳисоб рақамлар очиш ва ёпишга ҳамда улар ўртасида транзакциялар амалга оширишга имкон берувчи резолюцияни қабул қилишни сўрамоқда.\nДаббашийнинг маълум қилишича, ҳозирда жамғарманинг активлари 67 млрд доллар атрофида баҳоланмоқда. Худди шунга ўхшаш баҳолашни Суверен жамғармалар институти бермоқда (66 млрд доллар).\nLIA 2006 йилда яратилган, ўшанда унинг миқдори тахминан 70 млрд долларни ташкил қилган. Жамғармадаги маблағлар мамлакатнинг собиқ президенти Муаммар Каддафий ва унинг оиласининг бевосита назоратида бўлган. 2011 йил мартида жамғарма активлари БМТнинг қарори билан Каддафий Ливия халқига тегишли бўлган бу пулларни олиб чиқиб кетмаслиги учун музлатиб қўйилган. Ўшандан бери жамғармадаги 85 фоиз маблағ музлатилган ҳолда қолмоқда. Ливиянинг амалдаги ҳукуматининг фикрича, Каддафий вақтида жамғарма нотўғри бошқарилган.


Фарзандларимизга меҳр улашайлик - Fitrat.uz\nБош саҳифа / Мақолалар / Фарзандларимизга меҳр улашайлик\nФарзандларимизга меҳр улашайлик\nMart 23, 2018\tФарзандларимизга меҳр улашайликda fikr bildirishni o'chirish 226 Кўришлар\nАллоҳ таолога беҳисоб шукроналар ва ҳамду санолар бўлсин!\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га дуруд ва салому салавотлар бўлсин!\nФарзанд дунёда ота-она учун азиз ва оила қувончи ҳисобланади. Ота-оналар фарзандларига катта эътибор бериб, уларнинг комил инсон бўлишлари учун яхши таълим ва тарбия беришлари лозимдир. Динимизда фарзанд тарбиясига оид масалалар кўплаб келтирилган, хусусан, Қуръони Каримда Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:\n“Аллоҳ сизлар учун ўзларингиздан жуфтлар яратиб, жуфтларингиздан сизлар учун ўғиллар ва набиралар пайдо қилди…” (Нахл сураси 72-оят).\nҲар бир ота-она фарзанди эл-юрт олдида яхши инсон бўлиб етишишини орзу қилади. Ва фарзандларини одобли, ахлоқли, оиласига қувонч олиб келадиган бўлишини хоҳлайди. Бу ҳақда Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) шундай марҳамат қиладилар:\n“Кишининг ўз фарзандини чиройли одоб-ахлоқ билан тарбиялаши кўп миқдоридаги нафл садақа беришдан яхшироқдир” (Имом Термизий ривояти).\nБу ҳадисда кўплаб хайр эҳсондан ҳам афзал иш – бу ота-онанинг ўз фарзандига қилган таълим тарбияси эканлиги айтилмоқда. Зеро, у келажакда инсонларга меҳр улашадиган инсон бўлиб етишишига омил бўлади. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) бошқа бир ҳадиси шарифда шундай марҳамат қиладилар:\n“Ота болага гўзал одобдан яхшироқ нарсани бера олмайди” (Имом Термизий ривояти).\nДарҳақиқат, ҳар бир ота-она ўз фарзанди одобли, меҳрибон, ўз ватанига садоқатли, одамларнинг меҳрини қозона оладиган яхши инсон бўлиб етишсин деб орзу қилади ва шунга қўлидан келганича ҳаракатда бўлади.\nПАЙҒАМБАРИМИЗ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) БОЛАЛАРГА ҚАНДАЙ МУОМАЛА ҚИЛАР ЭДИЛАР?\nУ зот соллаллоҳу алайҳи васаллам болаларга нисбатан ниҳоят даражада меҳрли эдилар. Кунларнинг бирида «Сиз болаларни ўпасизми?» – дея сўраган бадавийларга «ҳа» – деб жавоб бердилар. Улар эса «Аллоҳга қасамки, биз болаларимизни ўпмаймиз» – дедилар. Уларга жавобан Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) шундай дедилар: «Аллоҳ сизларнинг қалбингиздан раҳматини кесиб қўйган бўлса, мен нима ҳам қила олардим».\nЖиддий, виқорли бўлсалар-да, болалар билан шунчалик ҳазиллашар эдиларки, сафдошлари У киши (соллаллоҳу алайҳи васаллам)ни «болалар билан энг кўп ҳазил қиладиган киши» – дейишарди. Тилларини набиралари Ҳасанга кўрсатиб, уни кулдирар эдилар. Ансор болалардан бири ёшлигида Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) оғизларига кўзадан сув олиб, унинг юзига сепганларини ривоят қилган.\nКунларнинг бирида меҳмонга кетаётган Ҳазрати Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам) у ерга набираларини ҳам олиб бормоқчи бўлиб, у кишини бошқа болалар орасидан олиб кетмоқчи бўладилар. Ёш Ҳусайн эса ўнгга, чапга қочиб тутқич бермайдилар. Шунда Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ҳам набираларини тутиб олгунча ўзларини ҳудди ёш боладек ўнгга, чапга олиб қувгандек бўладилар. Ушлаб олгач эса, бир қўлларини боланинг энсасига, бир қўлларини даҳанининг остига қўйиб эркалаб, ўпиб «Ҳусайн мендандир, мен ҳам Ҳусайнданман» – дейдилар.\nИкки набираларини устларига миндириб тўрт оёқлаб юриб, уларни ўйнатар эдилар. Кунларнинг бирида, Ҳазрати Аббоснинг завжалари Умму Фазл набираларидан бирини Расулуллоҳга (соллаллоҳу алайҳи васаллам) тутқазади. Бола У кишининг кийимларига пешоб қилиб қўяди. «Расулуллоҳга зиён етказдинг» – деб боланинг елкасига урган Умму Фазлга Ҳазрати Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Аллоҳ хайрингни берсин, ўғлимнинг жонини оғритдинг» – деб танбеҳ берадилар. Абу Умайр исмли болакайнинг хафалигини кўриб, у билан суҳбатлашиб, кўнглини оладилар. Унинг кичик қушчаси бўлиб, шу қушчаси ўлгани учун ҳафа эканлиги маълум бўлади. Бундан кейин ўша болани ҳар кўрганларида «Эй, Абу Умайр, кичик қушчанг нима бўлди?» – деб сўрар эдилар.\nМуҳтарам Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ёш болаларга нисбатан ана шундай зийрак, аҳамиятли ҳамда меҳр-шафқатли эдилар.\nОила аъзоларига меҳр-муҳаббатли бўлиш.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг болаларга меҳр кўрсатишда тутган йўллари жуда ҳам машҳурдир. Юқорида айтиб ўтилганидек, у киши кўпинча Ҳасан ва Ҳусайнларга меҳрибончилик кўрсатардилар. Эҳтимол у киши сафардан қайтганларида болалар қувончининг сабабларидан бири шудир; саҳиҳ ҳадисда ривоят қилинганидек, у киши билан саломлашишга ошиқишарди: “Қачонки у киши сафардан қайтсалар, у кишини кутиб олиш учун уйларидаги болалар олиб чиқиларди”. У киши (соллаллоҳу алайҳи васаллам) уларни қаттиқ қучоқлаб олардилар, Абдуллоҳ ибн Жаъфар шундай деганлар: “Қачон Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам сафардан қайтсалар, бизларни у кишини қаршилашга олиб чиқар эдилар. Кунларнинг бирида, Ҳасан, Ҳусайн ва мен у кишини қаршиладик. У киши Мадинага киргунимизча биримизни олдиларига, бошқамизни орқаларига мингаштириб олдилар” (Саҳиҳул Муслим, 4/1885-2772; Туҳфатул Аҳвази даги шарҳи, 8/56)\nБуни баъзи бахтсиз уйларда вужудга келган ҳолат билан таққосланг, у ерда чин ҳазиллар қилинмайди (яъни ёлғон аралашмаган ҳазиллар), меҳр ва шафқат бўлмайди. Кимки болаларни ўпиш унинг обрўсига тўғри келмайди деб ўйласа, қуйидаги Абу Ҳурайрадан ривоят қилинган ҳадисни ўқисин: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) Ҳасан ибн Алини ўпдилар, Ақро ибн Ҳабис ат-Тамим эса ёнларида ўтирган эди. Ақро деди: “Менинг ўнта фарзандим бор, лекин ҳеч қачон улардан бировини ўпмаганман”. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) унга қарадилар ва шундай дедилар: “Кимки шафқат кўрсатмаса, унга шафқат кўрсатилмайди”.\nДарҳақиқат, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) оилада фарзанд тарбияси борасида ибратли, уларга мехрибон эдилар. Биз ота-оналар ҳам ўз фарзандларимизга яхши таълим-тарбия беришга ҳаракат қилмоғимиз лозим.\nТошкент вилояти Янгийўл туман “Зайд ибн Собит”\nжоме масжиди имом-хатиби Ф.Абдуллаев\nАввалги Ишлар мақсадларга боғлиқдир\nКейинги Дунё ҳақиқати


Главная > Лойиҳалар > Ўзбекистон тарихи ва маданияти > Мағоки-Аттори масжиди\nМағоки-Аттори масжиди Бухоро марказидаги Лаби Ховуз ансамбли ёнида жойлашган қадимий масжидлардан бўлиб, меъморчилик санъатининг мукаммал наъмуналаридан бири саналади. Асрлар давомида маданий қатламлар йиғилгани сайин масжид атрофидаги ер сатҳи кўтарилиб бораверган. Бунинг натижасида, бугунги кунга келиб масжид шаҳар сатҳидан 6 метр пастликда жойлашган.\nИлгари масжид биносида Ой (Мох) оташпарастлар ибодатхонаси бўлган. Кейинчалик, араблар истилосидан сўнг (VII аср) унинг ўрнида илк масжидлардан бирига асос солинган. Ўша пайтда ҳам масжид маданий қатламлар ўсгани натижасида ярмигача кўмилган. Шу сабабли унга “Мағоқ” (“чуқурликда”) ҳамда аттор бозори яқинида жойлашгани сабабли “аттори”, яъни “Мағоки аттори” номи берилган.\nМазкур масжид билан боғлиқ афсоналардан бирида, Бухородаги илк синагога пайдо бўлгунга қадар ушбу масжидда мусулмонлар билан бирга, лекин бинонинг бошқа-бошқа тарафларида яҳудийларнинг ҳам ибодат қилгани айтилади. Бошқа бир афсонага кўра эса, яҳудийлар масжидга мусулмонлардан сўнг ибодат қилиб кетганлиги маълум қилинади.\nШарқ меъморчилигининг турли анъаналарини ўзида мужассам этган ушбу меъморий обида, тарихий манбаъларга кўра, XII, XVI ва XX асрларда қайта таъмирланган. Бугунги кунда унинг биносида 1991 йилда очилган гиламлар музейи ўрин олган.\nМағоки-аттори масжиди ЮНЕСКО ташкилотининг Бутун Жаҳон ёдгорликлари рўйхатига киритилган.


Tasodifiy hikoya: k6cada qolgan qizaloq\nReal hayotdan olingan hikoya Man restaranda iwlirdm bundan 2 oy oldin Iwim kec tugidi uwa kunla ...davomi\nМАРДИКОР КИЗ кисса: 6 кисм. (Реал вокеа)\nДобавил: Siryozni (31.07.2019 / 14:05)\n��охигул хамда Барно турт юзтага якин шишани эрмак килиб ювиб утиришганди. Шу пайт ташкарида хонадон сохибининг хотининин саросимали овози эшитилди:\n- Сизларга нима керак?!\nУнинг овозини эса кандайдир эркак кишинин дуриллок овози кумиб юборди\n- Биз шахар прокуратурасиданмиз. Сзларнинг уйингизда кулбола арок тайёрланаётгани хакида хабар топдик. Мана тафтиш килиш учун рухсатнома когози.\nАёл эътироз билдирди:\n- Сизларни уйга киритолмайман, хужайиним уйда йуклар.\nУша дуриллок овоз яна янгради:\n- Хужайингиз кулбола арок билан кулга тушди. Хозир хибсхонада.\nБарнонинг бу гап-сузлардан аъзойи бадани музлаб кетди. Мохигул нималар булаётганини тушунолмай хангу манг булиб утирарди.\nЕртула хам, уйдан олиб чикилган халталарга жойлашган бакалашкалардаги спиртлар хам, арок учун ишлатиладиган аксиз маркалар - барчаси суратга олинди. Мардикор аёл хамда мардикор киздан прокуратура ходимлари тушунтириш хати олишгач, куйиб юборишди. Куркув исканжасида узини бир оз олдириб куйган Барно уф тортиб деди:\n- Буни каранг, келиб-келиб "самагон"чини уйида ишлабмиз-да.\n- Барно опа, энди бизларни "орган" ходимлари чакиртиравериб безор килишмасмикан? Бувим билиб колса, шуримга шурва тукилади.\n- Тушунтириш хати ёзиб бердик-ку, энди индашмас. Барно шундай деркан, илкис сергак тортди. Айтгандай, икки-уч сафардан бери ювган шишаларимизнинг пулини энди кандай оламиз?\n- Э, куйинг шу пулларни - бехафсала кул силтади Мохигул.\n- Кизикмисиз? - эътироз билдирди Барно. Шунча мехнатимиз зое кетадими? Юз минг сумдан зиёд пул-а..\nБарно уй билганидан колмади. У бир хафта утиб уша арокфуруш эркакнинг куни-кушниларидан уйга кайтиб келганини билгач, бориб эшиги кунгирогини босди. Мохигул эса негадир хижолатланиб эшикдан икки-уч кадам нарида опахонининг хатти-харакатини кузатиб турарди. Эшик очилди-ю, Барнони курган беканинг кузи газабдан ола-кула булиб кетди:\n- Э-е, сизларми... Соткинлар!\nБарно беихтиёр ортга тисарилди ва хайрон булиб деди:\n- Бу нима деганингиз? Туушунмадим?!\nАёлнинг лаблари асабий титради:\n- Нега тушунмайсан, килгиликни килиб куйиб, яна сурбетларча уйимизга келдиларингизми?\n- Биз мехнат хакимизни олгани келдик! - деди Барно эсхонаси чикиб.\n- Нима?! - аёл газабнок тиржайди. - Мана сенга мехнат хаки! - шундай дея бошмалдогини икки бармоги орасига солиб, Барнога пеш килди.\n- Бу нима килик?! - Мардикор аёл узини тутолмай чинкириб юборди.\nБека эса пишкириб бакирди.\n- Эримнинг устидан ёзиб бериб, энди пул хам сураб келдиларингми, ифлослар?!\nБу хакоратга Мохигул хам чидаб туролмай, орага тушди:\n- Уялмайсизми бундай муомала килгани? Агар пулимизни бермокчи булмасаларинг, руй-рост айтинглар, одамни хакорат килмасдан!\n- Бека ушкиришда давом этди:\n- Сенларнинг пулларингни жаримага кушиб топширдик. Ушанда тушунтириш хати ёзмагаларингда бунчалик булмасди.\nАхир, ушанда бошка чорамиз йук эди-ку!\n- Йуколинглар, кузимга иккинчи куринманглар! - аёл шундай дея жахл билан эшикни шараклатиб ёпди. Бу хатти характдан газаби жунбушга келган Барно эшикни муштлаб ура бошларкан:\n- Номардлар! Ярамаслар! Иш хакикими беринглар! - дерди алам билан.\nМохигул "куйинг, опа, кетайлик, майли, бошимиздан садака" деган сузлари Барнонинг кулогига кирмас, у эшикни муштлар экан, пулини ололмаганидан эмас, нохак тухматни эшитганидан эзиларди.\nШу вокеа булдию Мохигулнинг мардикор бозори сари яна юраги бетламай колди. Саломат хола уззукун уйда утириб, гамгин булиб колган набирасидан суради:\n- Мохи болам, нега кайфиятинг йук. Ишга хам бормай куйдинг. Тинчликми?\nМохигул хомуш бош чайкади.\n- Бувижон, чарчадим, жуда чарчадим.\nСаломат хола хам набирасини ортк саволлар билан кийнаб утирмади. Мохигул уй юмушларини бажарар, аммо купрок вакти бекорчиликда уй суриб утириш билан утарди. У кейинги пайтларда жуда зерикаркан, узи учун ёкимсиздек туюлган уша мардикорлик хунарига урганиб колганини хис килди. Бу орада эса бувисини якиндагина олган нафакаси хам "рузгор" номли махлукнинг огзида бир тишлам булиб сингиб кетди. Дардман кампирнинг дорилариям нихоясига ета бошлаганди. Мохигул тангликни совук нафасини хис килди.\nОлдинлари соглом булган Саломат хола буюртма асосида курпа-тушак тикиб бахоли кудрат рузгор тебратарди, энди эса уша мижозлар хам уни касаллигидан вокиф булишгани учун хонадондан кадамларини узишган. Айни дамда бу хунарни Мохигул давом эттирган такдирда хам, ундан тушган тушум дори-дармонлар учун урвок булмасди. Мохигул ночорлик ва ноиложлик курсатган йул мардикор бозори сари яна равона булди. Уни курган Барно хурсанд булиб кетди:\n- Бормисиз, Мохи? Роса одамни хавотирлантирдингиз. Шунча вакт бирга юриб манзилингизни билиб олмаганимни каранг, йккса сизни излаб борардим.\n- Шунака булиб колди, - дея киска жавоб берди Мохигул.\n- Бувингиз яхшимилар?\n- Яхши, рахмат.\n- Бир хафтанинг ичида озиб копсизми? Сизга мехнат ёкар экан. Ишлаб юрган пайтларингизда икки бетингиз кип -кизил олмадек эди.\nБарно атрофдаги мижоз кутиб утирган мардикор аёлларга хам эътибор бермай синглисидек булиб колган Мохигулга тинмай гаирарди, гуё бир хафтадан буён йигилиб колган сузларини эшитадиган сирдошини яна йукотиб куядигандек шошиб.\n- Шунча вакт ишга чикмадингиз, чаток булди. Зур жойлардан иш чикди. Курук колдингиз. Э, кечкиси йук, бугун насиб булса бир ишга илашасиз. Кеча кандайдир ташкилот "фирма" шекилли, уша ерга бизни бир йигит "Дамас"га миндириб олиб борди. Ташкилотнинг у ёк-буёгини тозаладик. Насиб булса бугун хам бизни олиб кетгани келишади Яхши хак тулашяпти, умринг узок булгурлар. Шу пайт Мохигул узига тикилиб турган кандайдир нигохни хис килди. У йул четида еб куйгудек тикилган Ойсулув опани кургани хамон аъзои баданига совук сув сепилгандек кескин узгаришни пайкаган Барно хайронлик билан суради:\n- Ха, Мохи, тинчликми? Рангингиз окариб кетди.\n- Ойсулув опа, - деди Мохигул узига узи гапираётгандек охангда.\n- Ким у Ойсулув? - тушунолмай яна суради Барно.\n- Менга унаштирилган йигитнинг онаси.\n- Йуге, - Барно кескин харакат билан Ойсулув опа томон угирилди.\nОйсулув опа Мохигулга бир зум галати, тушуниб булмас кахр билан тикилгач, шартта угирилди-ю жунаворди. Мохигул деярли пичирлаб гапирди:\n- Энди нима килдим, Барно опа? У мени мардикор бозорида курди!\n- Курса нима бупти? Сиз ахир танфурушлар хиёбонида турганингиз йук-ку, - деди чурт кесиб Барно.\nМохигул хамон паришон эди.\n- У энди бувимга айтади. Мен мардикор бозорига чикишимни бувимдан сир саклаётгандим.\n- Нима бупти, бувингиз билса билар. Сиз ахир унинг учун жон куйдиряпсиз-ку, колаверса, мехнатинг айби йук.\nБарно шундай деркан, кеча беш-олтита мардикор аёлни фирмага ишга олиб кетган уша йигитнинг улар томон келаётганнини курди ва Мохигулнинг кулидан торткилади.\n- Мохи, ана кечаги мижоз келяпти. Хозир бизларни ишга олиб кетади. Мохигул мардикор аёллар билан машинага чикаётгада хам халиги вокеа таассуротидан карахт эди.\nУлар манзилга етиб боришгач, уша йигит хотинларга тайинлади:\n- Опалар, илдамрок ишлашларингга тугри келади. Соат бешгача хамма жой: мехмонхонадан тортиб, идора хоналаригача, ховлидан тортиб, кеча йулакларигача саришта булиши керак. Бугун\nMajnunboy [Off] (24.08.2019 / 15:46)\nA-K-C-E-N-T [Off] (21.08.2019 / 04:16)\nLolita[Off](04.08.2019 / 09:33)\nShu hikoyani to'liq versiyasini qaerdan topsam bo'ladi\nSiryozni(04.08.2019 / 09:52)\nAmonga sikiy xarom\nJAZZBOY [Off] (05.08.2019 / 20:13)\nIsqirt ko'tini qisib kopiyani davom et birovni ota onasidan so'kme yo oten onenga qo'tag' ro'para qildimmi man nickinga yarasha bo'l\nJAZZBOY [Off] (05.08.2019 / 20:11)\nxo'p otamga senlamiman a san qo'tag'imi yebsan dalban\nJAZZBOY [Off] (04.08.2019 / 10:16)\nSiryozni (04.08.2019 / 14:44)\nL Lolita [Off] (04.08.2019 / 09:33)\nSiryozni (04.08.2019 / 09:52)\nG Glavliter [Off] (03.08.2019 / 15:03)\nH Hechkim [Off] (02.08.2019 / 22:50)\nSaRDoR_UmRZoQoV [Off] (02.08.2019 / 09:59)\nОнлайн: 14 / 89 | + reklama


Шавкат Мирзиёев ҳоким ёрдамчилари томонидан аниқланган бўш бинолар ҳақида гапирди – Bugun.uz\nЖамият - 20:05 · 19.04.2022\nШавкат Мирзиёев ҳоким ёрдамчилари томонидан аниқланган бўш бинолар ҳақида гапирди\nШавкат Мирзиёев 19 апрель куни маҳаллабай ишлаш тизими натижадорлигини ошириш ҳамда аҳоли бандлигини таъминлаш юзасидан видеоселектор йиғилиши ўтказиб, ҳоким ёрдамчилари томонидан аниқланган бўш бинолар ҳақида гапирди. Бу ҳақда Президент матбуот хизмати хабар берди.\nМаълум қилинишича, 2022 йил бошидан буён ҳоким ёрдамчилари томонидан 5 мингга яқин бўш бинолар аниқланган. Йиғилишда ҳоким ёрдамчилари аниқлаган бўш бино-иншоотларни сотиш, ижарага беришдан тушган маблағлар ушбу маҳалланинг инфратузилмасини ривожлантиришга сарфланиши белгиланган.\n«Умуман, йил якунига қадар бўш бино қолиши керак эмас», — деди Президент.\nҚайд этилишича, йиғилишда, шунингдек, ҳунармандчилик, тикувчилик, косибчилик, қандолатчилик каби уй шароитидаги кичик ишлаб чиқариш лойиҳаларини маҳалланинг ўзида кенгайтириш кераклиги таъкидланган.\nШу муносабат билан бир ой муддатда саноат, ҳунармандчилик ва касаначилик микро марказларини 700 та ихтисослашган маҳаллада ташкил этиш ишларини бошлаш бўйича топшириқ берилган. Бу марказларнинг 70 таси ишсизлик даражаси юқори бўлган маҳаллаларда очилиши зарур. Ушбу марказлардан 5 йил муддатда ер ва мол-мулк солиғи ундирилмайди. 2022 йилда бу мақсадларга 500 миллиард сўм йўналтирилади, ушбу саноат марказлари орқали 50 минг нафар аҳоли бандлиги таъминланади.\nАввалроқ Президент ҳоким ёрдамчилари пора билан ушланган ҳудудларни санаб ўтганди.


Президент Мирзиёев 19-20 май кунлари Андижонда ўтган йиғилишда ДХХ ходимларига уй қуриш ва маошини кўтаришга ваъда берди.\n«Ҳозир қўл қўйдим: буларга уй қуряпман, ойлигини кўтартираман», деди у. Бироқ айни вилоятдаги нутқида иқтисодиёт оғир аҳволда бўлганлиги учун ўқитувчиларнинг маошини ошириш унинг қўлида эмаслигини айтди.\n«Очиғини айтишим керак, иқтисодиётимиз жуда оғир вазиятда, жуда оғир кунларни бошдан кечиряпмиз. Қанийди қўлимда бўлса, биринчи навбатда мактаб ўқитувчисининг ойлигини 10 баравар ошириб қўярдим», деди Мирзиёев Улуғнор туманида 19 май кунги чиқишида.\nДХХ ходимларига уй қуриб бериш, ойлигини оширишдан ташқари президент қарорига кўра, 2018–2019 ўқув йилидан бошлаб уларнинг болалари, умумий белгиланган грантлардан ташқари махсус ажратилган имтиёзли квоталар асосида ўқишга кирадиган бўлди.\n9 декабр 2017\nМирзиëев: Мен 10 минг маҳкумни озод қилмоқчи эдим (Видео)\nКонституциянинг 25 йиллигига бағишлаб 7 декабрь куни қилган чиқишида президент Мирзиёев 2700 одамни авф қилганини билдирди. «Ҳозир 57 минг ...\n2 декабр 2015\nЖуковский сурати (янгиланди)\nDokument рукнида Юрий Жуковский ва швед судида унинг Россиядаги дўсти сифатида таърифланган, Туркия ва Россиядаги ўзбек режими мухолифларига қарши ...\nЎзбекистондаги клептократик иншоот\nБугун Eltuz.com нашри Ўзбекистондаги коррупцион бошқарув тизимини акс эттирган рассом Элсеварнинг янги ҳажвий суратини ақдим этади. Бу клептократик иншоотдан ...\nВидео: «Тошкент синдроми»\nЎтган ҳафта АҚШ Давлат департаментиннинг трафикинг бўйича янги ҳисоботида янги рейтингида Ўзбекистон пахтачиликдаги мажбурий меҳнат боис энг паст даражага ...\nНавоий ўзбек шоири бўлганми?\nАлишер Навоийнинг навбатдаги юбилейини эсон-омон ўтказиб олдик. У аллақачон ўзбек миллатининг, ўзбек тарихи ва маданиятининг ...\nТурк сериалларига нафрат негизидаги иллюзия\nЎзбек жамиятидаги муҳофазакор қатламнинг турк сериалларига қарши «жиҳоди»нинг ажабланадиган жойи йўқ. Аслида бу масаланинг илдизи ...\nЭски тарғиботчиларнинг янги фалсафаси\n5 феврал 2019\nБир вақтлар қадимий Рим салтанатининг тарғибот-ташвиқотчилари сифатида воизлар ва файласуфлар империянинг равнақ топишида катта ҳисса ...\n16 феврал 2019\nРТдан ваъз: Кичик давлат раҳбари ҳақида\n16 февраль портлашлари пардаси ортида нималар бўлган эди?\nДХХ ходими Мирзиёевни ҳокимиятдан босқичма-босқич ағдариш режаси ҳақида\n14 феврал 2019\nҚор остидан осон пул топаётган «дангасалар» видеоси тарқалди\nБош прокуратура Гулнора Каримовага босим ўтказилаётганлигини рад қилди


ОАВ: Android Pay 26 августдан ишга туширилади » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nКомментариев: 0 Просмотров: 586 Дата: 25-08-2015, 09:42 Google компанияси AndroidPay тўлов тизимини АҚШда 26 августдан ишга туширмоқчи. Бу ҳақда Android Police нашрига асосланиб Kun.uz хабар бермоқда.Бу ҳақда расмий ахборот берилмаган. Бироқ тизимнинг ишга туширилиши санаси ҳақида McDonald's тамаддихоналар тармоғи ходимлари берган маълумотлардан маълум бўлган. Уларга 26 августдан Android Pay орқали тўловларни қабул қилишга тайёр туришлари уқдирилган. Йўриқномада кўрсатилишича, McDonald's ходимлари Apple Pay’дек амалларни бажаришлари лозим. Google одатда йирик янгиликларни чоршанба куни чоп этиши ҳам Android Pay 26 августдан ишга туширилиши фойдасига гапирмоқда.Android Pay тизими Apple Pay каби ўзидан маълумотларни узатиш NFC технологияси ёрдамида тўлов терминаллари билан ишловчи виртуал банк ҳисоб рақамини акс эттиради.


Вояга етмаган шахс бошқарувидаги автомобилда пичоқ ва бошқа буюмлар топилди\n25 Sentyabr 2020 Yil 1829\n23 сентябрь куни соат 22.15 да Шайхонтоҳур тумани ИИО ФМБ навбатчилки қисмига келиб тушган хабарга кўра, 1-сон ИИБга бириктирилган ҳудуддаги “Гулобод” маҳалласида жойлашган Версаль ресторани ёнида 20-30 кишилик гуруҳ тўпланган.\nҲолатни текшириш мақсадида Тошкент шаҳар ИИББнинг бир гуруҳ ходимлари йўлга чиқишди. Воқеа жойида тўпланган одамлардан ташқари уларга яқин жойда ҳайдовчиси ва йўловчилари вояга етмаган шахслар бўлган “Nexia-2” русумли автомобиль қайд этилди.\nАвтомобиль юкхонасининг текшируви давомида ИИБ ходимлари кесувчи буюмлар, нунчаки, таёқ ва электрошокер топишди. Мазкур факт асосида тезкор ишлар олиб борилмоқда.\nҲурматли ҳамшаҳарлар ва пойтахт меҳмонлари. Мазкур ҳолат бир нечта фактларга кўра ачинарлидир: транспорт воситасининг калитини фарзандидан йироқ тутмаган ота-оналар эҳтимолий оқибатлар ҳақида ўйлаб кўришмаган; транспорт воситасини бошқариш ҳуқуқига эга бўлмаган боланинг хавфни тушунмаган ҳолда автомобиль бошқариши... Аммо энг қўрқинчлиси – уларнинг “қўлларидаги” хавфли буюмлардир. Улар келишмовчилик юзага келганда бошқа инсоннинг соғлиғи ва ҳаётига қарши ишлатилади. Кўпинча юқоридаги ҳолатлар ота-оналар учун муаммо бўлмаса, болаларга ҳам оддий ҳолдек туюлади. Шунингдек биз фуқароларга мурожаат қиламиз: бу каби ҳолатларни табиий ҳисобламасдан, уларнинг олдини олиш даркор.


"O‘simliklar kasalliklari va zararkunandalariga qarshi kurash" китоби, Ravshan Hamdamovich Ayupov\nУшбу китобчада ўсимликларнинг касалликлари ва зараркунандаларига қарши кураш масалалари хар бир сабзавот ва ўсимлик турига мос равишда келтирилган. Унда сабзавот ва ўсимликларнинг асосий касалликлари ва зараркунандалари, касалланган ўсимликларнинг ташқи кўриниши ва белгилари, зараркунандаларнинг турлари ва бошқа фойдали маълумотлар келтирилган. Турли хил ўсимликларни касаллик ва зараркунандалардан қандай қилиб химоя қилиш мумкинлиги хамда бунда қандай кимёвий дорилардан фойдаланиш муаммолари ҳам батафсил кўриб ўтилган. Китобча барча қишлоқ хўжалигида банд бўлган меҳнаткаш инсонлар, шаҳсий томорқа эгалари, деҳқон-фермерлар ва бу иш билан қизиққан ватандошларимизга мўлжалланган. Унда бошқа маълумотлар билан бир қаторда касаллик ва зараркунандаларга қарши аёвсиз курашнинг агротехник, механик, биологик, кимёвий ва бошқа антиқа усуллари ҳам келтирилган.\nУшбу китобчада аниқ кўрсатмалар сифатида келтирилган кўпчилик маълумотлар касаллик ва зараркунандалар безор қилган томорқа эгалари ва дала ховлисида сабзавот махсулотлари етиштиришни орзу қилганлар билан бир қаторда янги тузилган фермер хўжаликлари рахбарлари ва хизматчилари учун ҳам ўсимлик ва сабзавотларнинг касалликлари хамда зараркунандаларига қарши самарадор курашиш учун фойдали маълумотлар манбаи бўлиши мумкин.


БОШҚИРДИСТОНЛИК ҲАМКОРЛАР БИЛАН МАНФААТЛИ ШАРТНОМАЛАР ИМЗОЛАНДИ - AUZ.UZ\nБОШҚИРДИСТОНЛИК ҲАМКОРЛАР БИЛАН МАНФААТЛИ ШАРТНОМАЛАР ИМЗОЛАНДИ\nЎзбекистон-Россия муносабатларида савдо-иқтисодий алоқалар асосий ўринда туради. Мамлакатимизда Россия инвестициялари иштирокида тузилган 960 дан ортиқ, Россияда эса Ўзбекистон сармоядорлари иштирокида ташкил этилган қарийб 570 корхона фаолият юритмоқда. Юртимизда ушбу мамлакатнинг 60 дан зиёд етакчи фирма ва компанияси ўз ваколатхонасини очган. Ўзаро савдо ҳажми жадал ортиб бормоқда.\nВилоятимизда рос- сиялик сармоядорлар ва ишбилармонлар билан турли хил йўналишларда ҳамкорлик алоқалари йўлга қўйиб келинмоқда. Икки томонлама ҳамкорлик вилоятимизда экспорт салоҳияти ортишига, ишлаб чиқариш ҳажми кенгайишига замин яратяпти.\nРоссия Федерациясининг БошқирдистонРеспубликаси делегацияси вилоятимизда бўлиб,ижтимоий-иқтисодийалоқаларни янада мустаҳкамлаш борасида шартномалар имзолади.\nЎзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон ҳудудий бошқармасида бизнес келишувлар асосидаги музокаралар ҳар иккала тараф учун манфаатли эканлиги билан аҳамиятлидир. Вилоят ҳокимлиги вакиллари, тадбиркорлар, Бошқирдистондан ташриф буюрган делегация аъзолари буни мамнуният билан таъкидлашди.\n– Юртингизда етиштирилган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларига Уфа шаҳримиз бозорларида эҳтиёж катта, – деди Бошқирдистон РеспубликасиСавдо-сотиқ ва таъминотчилар давлат қўмитаси раиси Алексей Гусев. – Негаки, сархил меваларингиз, дармондорига бой сабзавотларингиз сифати,мазаси жиҳатидан талабга жавоб беради. Келишувнинг асосий мақсади - Андижон вилоятида етиштирилган мева, сабзавот, полиз экинларини тўғридан-тўғри Уфа шаҳрига етказиш ва бозорларимизни сифатли маҳсулотлар билан таъминлашга қаратилган.\nМулоқот чоғида меҳмонлар ўзмаҳсулотларини ҳам тавсия қилишди. Билдирилган таклифга кўра,бошқирдистонлик агрономлар томонидан вилоятимизда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш масаласига эътибор қаратилди.\nУчрашув сўнггида Шаҳрихон туманидаги "Савдо-сотиқ хизмат" МЧЖ ҳамда Уфа шаҳридаги "Зур базар" савдо корхонаси ўртасида умумий қиймати 12 миллион АҚШ долларига тенгэкспорт шартномаси имзоланди.


Халқаро янгиликлар, 01 январ 2013\n18 август 2019, Тошкент вақти: 22:20\nГрузия президенти Янги йилни Афғонистонда кутиб олди\nАфғонистонга сафар қилган Грузия Президенти Михаил Саакашвили янги йилни Ҳелманд вилоятига жойлаштирилган грузин ҳарбийлари билан кутиб олди.\nСешанба куни Грузия президенти маъмурияти Саакашвили 11 нафар грузин ҳарбийсига давлат мукофотларини топширганини эълон қилди.\nГрузия президенти ҳарбийларга ўзининг янги ташаббуси ҳақида сўзлаб берган.\nСаакашвили Афғонистондаги халқаро тинчликпарвар миссияни бажариш пайтида ҳалок бўлган грузин ҳарбийлари оилаларига доимий нафақа тайинлашини айтган.\nГрузия 2009 йилда Афғонистонга ўз ҳарбийларини жойлаштирилганидан бери 18 нафар грузин аскари ўлган.\nУкраина ЕХҲТ раислигини қабул қилиб олди\n2013 йил 1 январдан бошлаб Украина Европада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилоти (ЕХҲТ) раислигини қабул қилиб олди.\nТашқи ишлар вазири Леонид Кожар Украинанинг ЕХҲТга раислиги даврида энергетик хавфсизлик, сўз эркинлигини ҳимоя қилиш, одам савдосига қарши кураш устивор мақсадлар бўлишини маълум қилди.\nЕХҲТга 57 давлат, жумладан, Ўзбекистон ҳам аъзо.\nТашкилот раиси ҳар йили 1 январда бир давлатдан бошқасига ўтади.\n2010 йилда Қозоғистон Марказий Осиё давлатлари ичида биринчи бўлиб ЕХҲТга раислик қилган.\nЭрон Ҳормуз яқинидаги хорижий самолёт ва ҳарбий кемаларни огоҳлантирди\nЭрон стратегик жиҳатдан муҳим бўлган Ҳормуз бўғозига яқин ҳудудга кирган хорижий самолётлар ва жанговор кемаларга Эрон ҳарбийлари машқлар ўтказаётгани ҳақида ўнлаб огоҳлантириш берди.\nМеҳр ахборот агентлигига кўра, Эрон флоти матбуот котиби адмирали Амир Растгари мамлакат кучлари 30 та воқеада хорижий самолёт ва кемаларга Эрон ҳарбийлари машқлар ўтказаётгани ҳақида огоҳлантирганини айтган.\nАдмирал “хорижий кучлар”ни Эрон ҳарбий флоти ва армияси имкониятлари ҳақида разведка маълумотлари йиғаётганликда айблаган.\nЭронда ҳар йили ўтказиладиган беш кунлик ҳарбий машқлар 2 январ куни тугайди.\nТеҳрон расмийлари агар Эронга ҳужум уюштирилса, глобал нефт экспорти йўли ҳисобланган Ҳормуз бўғозини ёпиб қўйишга таҳдид қилган.\nОбама Намояндалар палатасини иқтисодий жарликдан қутқарувчи ҳужжатни маъқуллашга чақирди\nАҚШ Президенти Барак Обама Намояндалар палатаси аъзоларини мамлакатни иқтисодий жарликдан қутқарувчи қонун лойиҳасини қабул қилишга чақирди.\nАҚШ Сенати аъзолари солиқлар ошиши ва давлат ҳаражатлари қисқариши таъсирининг олдини олишга қаратилган мазкур қонун лойиҳасини Янги йилнинг илк соатларида маъқуллади.\nОқ Уй ва Конгрессдаги Республикачилар партияси вакиллари йиллик даромади 450 минг доллардан кам бўлган оилаларга солиқларни камайтириш ҳақида собиқ президент Жорж Буш даврида жорий қилинган қонун муддатини узайтириш ҳамда мудофаа ва бошқа соҳаларга таллуқли дастурлар ҳаражатини 24 миллиард долларга қисқартиришни икки ойга кечиктириш тўғрисида келишувга эришилганидан сўнг қабул қилинди.\nМамлакатни иқтисодий жарликдан қутқарувчи қонун лойиҳаси чоршанба кунигача Намояндалар палатасида овозга қўйилиши кутилмоқда.\nПокистонда ҳайрия ташкилотининг етти ходими ҳужум қурбони бўлди\nПокистоннинг Ҳайбар Пахтунхва вилоятидаги Сваби туманида пистирмадан уюштирилган ҳужумда покистонлик олти аёл ва бир эркак шифокор ўлди.\nТуман полицияси бошлиғи Рашид Хоннинг Озодликка айтишича, қурбонларнинг ҳаммаси Шер Афзал Банда қишлоғида “Ujala” номли ҳайрия ширкати учун ишлаган.\nҲужум пайтида уларнинг ҳайдовчиси оғир яраланган.\nПойтахт Исломободдан 75 километр шимоли-ғарбда жойлашган Сваби туманидаги ҳужум сабаби номаълум бўлиб қолмоқда.\nЎтган ой қуролли шахслар мамлакат бўйлаб олиб борилаётган полиомиелитга қарши эмлаш кампаниясида қатнашаётган тўққиз нафар тиббиёт ходимини отиб ўлдирган эди.\nАфғон расмийлари толиб маҳбуслар Покистон қамоғидан озод этилганини қутлади\nАфғонистон Олий тинчлик кенгаши аъзоси Муҳаммад Исмоил Қосимёр.\nАфғонистон расмийлари Толибон ҳаракатининг саккиз аъзоси Покистон қамоқхонасидан озод қилинганини олқишлади.\nАфғонистон Олий тинчлик кенгашининг халқаро алоқалар бўлими бошлиғи Муҳаммад Исмоил Қосимёр толиблар қўйиб юборилганини “тўғри йўналиш сари амалий қадам” дея бахолади.\nКобул ҳукумати сўровига мувофиқ Исломобод душанба куни қамоқдан озод қилган саккиз киши орасида Толибон ҳаракатининг собиқ Адлия вазири Нуриддин Туробий ҳам бор.\nАфғонистон расмийлари маҳбусларнинг озод этилгани толибларни музокаралар столига қайтаришда ёрдам беришига умид қилмоқда.\nАҚШ Сенати мамлакатни иқтисодий жарликдан қутқарувчи ҳужжатни маъқуллади\nАҚШ Сенати солиқлар ошиши ва давлат ҳаражатлари қисқариши таъсирининг олдини олишга қаратилган қонун лойиҳасини маъқуллади.\nЯнги йилнинг илк соатларида Сенатда овозга қўйилган қонун лойиҳаси 89-9 овоз билан қабул қилинди.\nМазкур ҳужжат чоршанба кунигача Намояндалар палатасида овозга қўйилиши кутилмоқда.\nҚонун лойиҳаси Оқ Уй ва Конгрессдаги Республикачилар партияси вакиллари 450 минг доллардан кам даромадга эга оилаларга солиқни камайтириш ҳақида собиқ президент Жорж Буш даврида жорий қилинган қонун муддати узайтирилиши ҳамда мудофаа ва бошқа соҳаларга таллуқли дастурлар ҳаражатини 24 миллиард долларга қисқартиришни икки ойга кечиктириш ҳақида келишувга эришилганидан сўнг қабул қилинди.\nАҚШ Президенти Барак Обама Намояндалар палатаси аъзоларини қонун лойиҳасини қабул қилишга чақирди.\nҲиллари Клинтон соғлиги яхшиланмоқда\nНю Йорк шаҳри касалхонаси шифокорлари АҚШ давлат котиби Ҳиллари Клинтонни тез кунларда тўлиқ оёққа туришига умид билдиришмоқда.\nКлинтон якшанба куни қон томирида пайдо бўлган тромб (томирда ивиб қолган қон) туфайли касалхонага ётқизилган эди.\nШифокорлар томирдаги тромб давлат котиби декабр ойи ўртасида ошқозон вируси туфайли ҳушини йўқотиб йиқилгани оқибатида пайдо бўлганини айтишмоқда.\nШифокорларнинг душанба кунги баёнотига кўра, 65 ёшли Ҳиллари Клинтон айни дамда кўтаринки рухда ва унинг соғлиги борган сари яхшиланмоқда.\nБош котиб қон томиридаги тромб йўқотилиши биланоқ касалхонадан чиқиши кутилмоқда.\nАҚШни иқтисодий жарликдан қайтарувчи келишув ҳали ҳам имзолангани йўқ\nДунёнинг ярми янги йилни кутиб олганига қарамай АҚШда ҳали ҳам мамлакатни иқтисодий жар ёқасидан қайтарадиган келишув имзолангани йўқ.\nКонгресс ва Сенат аъзолари келишувни янги йилга қадар имзоланишига ҳам умид, ҳам ишончсизлик билан қарашмоқда.\nАйни дамда демократлар ва республикачилар битим лойиҳасини маъқуллашга жуда яқин тургани айтилмоқда.\nАгар АҚШ қонунчилари янги йил келгунча муросага келмаса 1 январдан бошлаб мамлакатда 600 миллиардга солиқлар ошади ва ҳукуматнинг ижтимоий хизматлар учун ёрдами кесилади.\nБу деярли ҳар бир америкаликнинг чўнтагига таъсир қилади ва шундоқ ҳам ожиз иқтисодни барбод қилиши мумкин.\nКонгрессдан келаётган хабарларга кўра, битим бўйича овоз бериш сешанба кунга кўчирилиши мумкин.\nПутин маҳаллий тилни ўқиш ихтиёрий қилинган қонунни имзолади\nРоссия Президенти Владимир Путин маориф ҳақидаги янги қонунни имзолади.\nМазкур қонунда мактабларда маҳаллий тилни ўқиш аввалгидек шарт деб белгиланмаган.\nМаҳаллий тил рус тили билан расмий тил мақомига эга бўлган этник Республикаларда шу кунга қадар ҳамма болалар маҳаллий тилни ўқиши мажбурий эди.\nЯнги қонунга мувофиқ, ўз фарзанлари маҳаллий тилни ўрганиши ёки ўрганмаслиги масаласини энди ота-оналар ҳал қилади.\nТатаристон, Бошқирдистон ва Чувашияда янги қонунга қарши норозилик намойишлари бўлиб ўтди.\nТанқидчилар фикрича, Путин имзолаган маориф ҳақидаги янги қонун маҳаллий тиллар аҳамиятини янада пасайтиради.\nДунё бўйлаб Янги йил кутиб олинмоқда\nЯнги 2013 йилни дунё бўйича биринчи бўлиб Тошкент вақти билан соат 13:00да Кристмас оролининг Кирибати шаҳри аҳолиси ва меҳмонлари ва Тинч океани жанубида жойлашган Самоада яшовчи одамлар кутиб олдилар.\nУч соат ўтиб, Янги Зелландия аҳолиси ҳам Янги йилни катта қувонч билан қаршилади.\nАвстралиянинг Сидней шаҳрида Янги йил кечаси дунёдаги энг катта мушакбозлик томошаси бошланди.\nСўнгги йилларда Пекин, Дубай, Москва, Рио де Жанейро ва бошқа шаҳарлар ҳам пиротехника намойиши ва катта концертлар уюштириш бўйича Сидней билан жиддий рақобат қила бошлади.\nАйни пайтда, Бирмада сўнгги бир неча ўн йил давомида илк бор Янги йил байрами нишонланмоқда.\nИроқда амалга оширилган ҳужумларда камида 22 киши ўлди\nИроқ бўйлаб амалга оширилган портлашларда камида 22 киши ҳалок бўлди, ўнлаб одам яраланди.\nДушанба куни Бағдоддан жануб томонда жойлашган Муссаяб шаҳридаги уйда бомба портлагани натижасида бир оиланинг етти аъзоси, жумладан, икки бола нобуд бўлди.\nРасмийлар тахминига кўра, улар шиа мазҳабида бўлганлари учун ҳужумга учраган.\nАйни пайтда, Ироқнинг Ҳилла ва Киркук шаҳарларида содир этилган портлашларда ҳам бир неча одам ўлган.\n31 декабр кунги ҳужумлар учун масъулиятни ҳеч бир гуруҳ ўз зиммасига олмади.\n“Внуково” аэропортининг аҳволи самолёт ҳалокатга сабаб бўлмагани маълум қилинди\nМосквадаги “Внуково” аэропортининг учиш-қўниш майдончаси аҳволи Ту-204 самолёти ҳалокатга учрашига алоқадор эмас.\nБуни Давлатлараро авиация қўмитаси вакиллари маълум қилди.\n29 декабр куни ҳалокатга учраган самолётнинг соҳиби бўлган “Red Wings” ширкати ҳозирда ўз фаолиятини одатдагидек давом эттирмоқда.\nУндан олдин ширкат Ту-204 самолётларидан фойдаланишдан воз кечмаслигини билдирган эди.\nШанба куни Чехиянинг Пардубице шаҳридан Москвага учиб келган Ту-204 самолёти учиш-қўниш майдончасидан чиқиб бир неча бўлакка бўлиниб кетган.\nҲалокат пайтида самолёт бортида фақат саккиз кишидан иборат экипаж аъзолари бўлган.\nУлардан беш нафари нобуд бўлган. Уч нафари касалхонада оғир аҳволда ётибди.\nУго Чавеснинг аҳволи “мураккаблашгани”ни айтилмоқда\nВенесуэла президенти Уго Чавес, Каракас ш., 2012 йил 8 декабр.\nВенесуэла вице-президенти Николас Мадуро саратон касаллигига чалинган президент Уго Чавес Кубада жарроҳлик амалиёти ўтказилганидан сўнг “янги мураккабликлар” пайдо бўлганини эълон қилди.\nЧавесни кўриш учун Кубага борган Мадуро Венесуэла телевидениеси орқали қилган чиқишида президентнинг аҳволини “нозик” деб бахолади. Мадуро президент саломатлигига оид бошқа маълумотларни ошкор қилмади.\nҲозирча Кубада бўлишини айтган Николас Мадуро у ерда қанча муддат қолишини аниқ айтмади.\nСаратон касаллигидан азият чекиб келаётган Уго Чавес 11 декабр куни Кубада тўртинчи марта жарроҳлик амалиётини бошдан кечирган эди.\nЧавес ўшандан бери омма кўзига кўринмади ва унинг соғлиги ҳақида маълумот тарқатилмади.\nУго Чавес 10 январ куни учинчи марта олти йиллик муддатга Венесуэла президенти сифатида қасамётга келтирилиши режаланган.\nҲукумат расмийлари Уго Чавес белгиланган муддатда Венесуэлага қайтиши эҳтимолдан йироқ эканини айтмоқда.\nҲиллари Клинтон касалхонага ётқизилди\nАҚШ Давлат котиби Ҳиллари Клинтон тромб (томирда ивиб қолган қон) ташҳиси билан касалхонага ётқизилди.\nДекабр ойи ўртасида 65 ёшдаги Клинтон ошқозон вируси туфайли хушини йўқотиб йиқилгани оқибатида мия чайқалиши жароҳатини олган эди.\nДавлат котибининг матбуот вакили Филлип Рейнес якшанба куни шифокорлар Клинтон мия чайқалишидан қандай тузалаётганини билиш учун ўтказган тиббий кўрик пайтида тромб аниқланганини айтди.\nФиллипсга кўра, Клинтон хоним касалхонада 48 соат бўлади. Шундан сўнг шифокорлар муолажани давом эттириш ёки уйига кетишига рухсат бериш ҳақида қарор қабул қилади.\nРимда 103 ёшли Нобел мукофоти совриндори вафот этди\nФизиология ва тиббиёт бўйича Нобел мукофоти лауреати Рита Леви-Монталчини 103 ёшида Италия пойтахтида оламдан ўтди.\nОлима мазкур нуфузли мукофотни 1986 йилда қўлга киритганди.\nЛеви-Монталчини 1909 йили Туринда туғилган. У Нобел мукофоти совриндорлари ўртасида энг ёши улуғи эди.\nИталиялик нейробиолог Леви-Монталчини Нобел мукофотига Стэнли Коэн билан бирга ўсиш факторлари бўйича кашфиёти учун сазовор бўлганди.\nИроқ бош вазирига намойишчилар ҳужум қилди\nИроқ бош вазири муовини Солиҳ ал-Мутлақ.\nИроқ бош вазири ўринбосари Солиҳ ал-Мутлақ якшанба куни Анбар вилоятида ўтказилган митинг чоғида намойишчилар ҳужумига учради.\nЮқори лавозимли амалдор минбарда сўзлаётган пайтда унга шиша, пойабзал ва тошлар улоқтирилган. Сўнг полиция кордонини ёриб ўтган бир неча киши ал-Мутлақни ушлаб олиб, юзига мушт туширган. Жиддий жароҳат олмаган бош вазир ўринбосари митинг ерини зудлик билан тарк этиб, Бағдодга жўнаб кетган.\nУ кетгандан сўнг полициячилар кўп минг кишилик оломонга қарата ўт очгани, натижада икки намойишчи ярадор бўлгани айтилмоқда.\nСолиҳ ал-Мутлақ чиқиш қилган кечаги митинг аксилҳукумат намойиши бўлган. Ироқнинг Анбар вилоятида қарийб бир ҳафтадан буён суннийлар ҳақ-ҳуқуқларининг шиа раҳбарияти томонидан топталишига қарши намойишлар бўлиб ўтаётганди.\nАсли анбарлик бўлган ал-Мутлақ ҳам “Аҳли сунна вал жамоа”га мансуб. Намойишчилар уни хоинликда айблаганлар.\nАфғонистонда жорий йилда 1000 дан зиёд маҳаллий аскар ҳалок бўлди\nАфғонистоннинг маҳаллий аскарлари.\nАфғонистонда якунланаётган йилда мингдан зиёд маҳаллий аскар хизмат вазифасини бажараётган пайтда ҳалок бўлган. Бу АҚШ етакчилигида 2001 йилда бошлаган афғон ҳарбий кампанияси аввалидан буён берилган энг кўп қурбондир.\n2012 йилда Афғонистон маҳаллий кучлари коалиция қўшинларининг 2014 йили мамлакатдан чиқиб кетиши арафасида хавфсизликни таъминлаш бўйича катта масъулиятни ўз зиммаларига олгандилар.\nҲозирда маҳаллий ҳарбийлар Афғонистон ҳудудининг 75 фоизини назорат қилмоқдалар. Кейинги йилда қолган 25 фоиз ҳудудни назорат қилиш масъулияти ҳам улар зиммасига тушади.\nАфғонистон Миллий армияси вакили Зоҳир Азимий бугунги кунда ҳал қилинмай қолаётган масалалар орасида жанговар ҳаво техникасининг етишмаётгани, артиллерия, муҳандислик ишлари ва разведка фаолияти билан боғлиқ муаммоларни тилга олиб ўтди.\nRed Wings Ту-204 дан воз кечмоқчи эмас\nШанба куни Москвада ҳалокатга учраган Ту-204 самолёти.\nRed Wings авиаширкати «Внуково»даги авиаҳалокатдан кейин ҳам Ту-204 учоқлари эксплуатациясидан воз кечмоқчи эмас.\n«Ту-204 – энг ишончли самолётлар биридир ва у Россия ва халқаро авиациянинг барча талабларига жавоб беради», - деб ёзди авиаширкат вакиллари Твиттердаги ўз саҳифаларида.\nРоссиянинг Red Wings ширкатига қарашли самолёт шанба куни Чехиядан учиб келган пайтда ҳалокатга учраган эди. Унинг бортида ҳаммаси бўлиб 8 киши бўлган.\nАвиаҳалокатдан сўнг экипаж аъзоларидан 5 нафари нобуд бўлди, уч нафари касалхонада қолмоқда.\nДастлабки маълумотларга кўра, авиаҳалокатга самолётнинг тормоз тизими ишдан чиққани сабаб бўлган бўлиши мумкин.\n"Внуково" аэропортидаги ҳалокатда ўлганлар сони беш кишига етди\n29 декабр куни Москванинг “Внуково” аэропортига қўниш пайтида ҳалокатга учраган Ту-204 самолётининг стюардессаси олган жароҳати натижасида якшанба куни касалхонада оламдан ўтди.\nБу билан авиаҳалокатда ўлган одамлар сони беш кишига етди. Ҳалокат пайтида ўлган тўрт кишининг шахсини аниқлаш бўйича суд-тиббий экспертиза ўтказилмоқда.\nРоссиядаги ахборот агентликлари хабарига кўра, шифокорлар тирик қолган уч нафар экипаж аъзосининг аҳволини оғир деб бахолади.\nАйни пайтда Давлатлараро авиация қўмитасининг махсус комиссияси ҳалокатга учраганидан самолётнинг “қора қутиси”даги ёзувларни ўрганмоқда.\nРоссиянинг “Red Wings” ширкатига қарашли самолёт шанба куни Чехиядан учиб келган пайтда ҳалокатга учраган эди. Самолёт бортида ҳаммаси бўлиб саккиз киши бўлган.\nЛахдар Браҳимий халқаро ҳамжамиятни Сурия бўҳронини ҳал қилишга чақирди\nБМТ-Араб Лигасининг Сурия бўйича махсус вакили Лахдар Браҳимий халқаро ҳамжамиятни Сурияда 21 ойдан бери давом этаётган уруш ҳаракатларини тўхтатишга қаратилган таклифларни қабул қилишга чақирди.\nБраҳимий мазкур таклиф июн ойида Женева шаҳрида имзоланган аммо муваффақиятсизликка учраган тинчлик келишувига асосланганини айтди.\nЖенева келишуви Сурияда ўт очишни тўхтатиш, президент Башар Ал-Ассаднинг тақдири белгиланмаган ҳолда янги ҳукумат тузишни назарда тутган.\nПрезидент тақдирининг очиқ қолгани Сурия мухолифати норозилигига сабаб бўлган.\nБироқ Россия Сурия президенти Ал-Ассад истъфога чиқиши мумкинлигини эҳтимолдан соқит қилмаган.\nХалқаро ташкилотлар маълумотига кўра, Сурияда Ал-Ассад режимига қарши оммавий исёнлар бошланганидан бери шу кунгача 44 мингдан ортиқ одам ўлган.\nПокистонда ўғирлаб кетилган 21 аскарнинг жасади топилди\nТолиблар қатлиомида оғир яраланган покистонлик аскар Пешовардаги касалхонада, 2012 йил 30 декабр.\nПокистонлик 21 аскарнинг жасади 27 декабр куни улар ўғирлаб кетилган жойдан тўрт километрча нарида топилди.\nПокистон ҳукумати расмийси Акбар Хон отиб ўлдирилган 21 ҳарбийнинг жасади одамлар яшамайдиган минтақада топилганини айтди.\nАкбар Хон ярадор ҳолда топилган бир аскар касалхонага олиб борилгани, бошқа бир аскар соғ-омон қочишга муваффақ бўлганини билдирди.\nҒарб ахборот агентликлари хабарига кўра, жанггарилар Пешовар шаҳри яқинидаги иккита ҳарбий постга ҳужум қилган пайтда 23 ҳарбийни қўлга олган.\nПокистон ҳукумати расмийси Гул Шехзайга кўра, ҳарбий постларга қилинган ҳужум учун масъулиятни толиблар ўз зиммасига олган.\nДеҳлида зўрлаш қурбони бўлган қизнинг жасади ёқилди\nҲиндистон пойтахти Деҳлининг Дварка туманида зўрлаш қурбони бўлган 23 яшар қизнинг жасадини ёқиш маросими бўлди.\n16 декабр куни автобусда олти эркак томонидан зўрланган талаба 29 декабр куни Сингапурдаги касалхонада вафот этганидан кейин унинг жасади якшанба куни эрталаб Деҳлига олиб келинган эди.\nМаросимда қизнинг оила аъзолари ва юқори лавозимли ҳукумат расмийлари иштирок этди.\nЖиноят содир этилганидан кейин Ҳиндистон бўйлаб минглаб фуқаро аёлларни кўпроқ ҳимоя қилиш талаби билан намойишлар ўтказди.\nШанба куни олти шахсга талаба қизни гуруҳ бўлиб зўрлаганлик айблови эълон қилинди.\nПолиция агар айби исботланса, улар ўлим жазосига ҳукм қилинишини билдирди.


Киноя рефлексини йўқотган дунё « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nКиноя рефлексини йўқотган дунё\n11 April 2017 - 6:00\nЯқинда Ўрта Шарқнинг қонли диктатори Саддам Ҳусайн маҳкамага чиқса керак. Унинг ҳамкасби Ўрта Осиёлик диктатор Ислом (Абдуғаниевич) Каримов эса Саддам режимини «аксилинсоний» деб эълон қилди. Бу ҳам етмагандай, бутун маърифатли дунёга жўр бўлиб, Саддам шўрликнинг жазоланишини истамоқда. Шўрлик Саддам!\nШўрлик, чунки унинг омади чопмади. Агар у диктаторликни Ўзбекистонда қилсайди, ҳеч ким уни қилмаган жиноятлари учун маҳкамага чиқармасди. Унинг орқасида тоғдай бўлиб, суянчиғи Русия турган бўларди. Демократиянинг постсовет жумҳуриятларида кераксиз бир ҳашам эканлигига ишонган реалист Русия.\nСаддамни сариқ аждарҳо Хитой ҳам меҳр билан қучоқлаб, Ўзбекистондаги тоталитар идора услубини самимият-ла қутлаган бўларди. Ва ҳеч шубҳа йўқки, Саддам эркинликлар маскани Ғарбнинг асосий муттафиқига айланган бўлар ва ўзи яратган террорни йўқ қилиш учун Ғарбдан ўмарган миллионлаб долларларни киссасига жойлаган бўларди. Вa албаттаки, Саддам бугунгидай Бағдоддаги бир сассиқ турмада эмас, Берлинда Бундестагда, Лондонда Лордлар Палатасида, Вашингтонда Оқ саройда қабул қилинган бўларди.\nУни ҳеч ким, ҳатто душманлари ҳам «диктатор» деб аташга журъат қилмаган бўлар, аксинча, «Ўзбекистон Президенти», дея кўкларга кўтарилган бўларди. Ва Саддам бемалол ўз Президентлик ваколатини референдумлар ёрдамида узайтиришда давом этар, «овозларнинг аксарисини олиб», қайта-қайта муродига етган бўлаверарди.\nАгар хўжакўрсинга (Ғарбкўрсинга) бир сайлов қилгудай бўлса, унинг Президентлигига «рақиб» бўлган номзод сайловчиларни ўзига эмас, ҳурматли Саддамга овоз беришини илтимос ва илтижо қилган бўларди.\nҲа, Саддам бечоранинг омади келмади. Ахир, у ҳам шу онда дор оғочи супасига эмас, Ислом Абдуғаниевич каби Парламент минбарига чиқишга шайланган бўларди-ку!\nШу йил декабр ойининг охирида Ислом Абдуғаниевич Парламентга сайлов ўтказмоқчилар. Бу сайловда шахсан унинг 5 та партияси қатнашмоқчи. Бу «партия»ларнинг истисносиз ҳаммаси ҳокимият учун курашмаётганини, балки «мўътабар инсон Ислом Абдуғаниевич бошчилигида азиз ватанга хизмат қилиш» эканлигини эълон қилдилар.\nЎзбекистон Президенти Оврупо Хавфсизлик ва Ҳамкорлик ташкилоти ва демократик ўлкаларни бу сайловларга кузатувчи юборишга чорлади. У сайловларнинг мутлақо шаффоф бўлишини ваъда қилди.\nУнга ишониш мумкин. Сайлов шаффоф бўлади, чунки бутун партиялар уники. Улардан қайси бири ғалаба қилса ҳам Президентнинг партияси ғалаба қилган бўлади. Мухолифат эса ҳамон қувғин ва тазйиқ-таъқиб остида чирпинмоқда. Мухолифат бу сафар ҳам сайловларга қўйилмади.\nМухолифат вакилларига қарши уйдирма айбловлар ва ҳибсга олишлар тўхтамай давом этмоқда. Турмаларда қийноқлар тўхтамай давом этмоқда. Махфий хизмат ходимлари тарафидан ўғирланаётган ва бедарак йўқолаётганлар сони кун сайин кўпаймоқда. Бугунда Ички Ишлар Вазирлиги ва Миллий Хавфсизлик ертўлаларида, ёпиқ турма ва колонияларда, расмий маълумотларга кўра, 6 мингга яқин, норасмий хабарларга кўра, бундан уч мисли кўпроқ сиёсий маҳбус азоб чекмоқда. Сўнгги бир ой ичида диндорлардан 9 киши ўғирлангани – факт.\nАвф (амнистия) сиёсий мухолифатга татбиқ қилинмайди. Улардан бирининг жазо муддати битиб, озодликка чиқадиган бўлса, дарҳол янги бир «жиноят» уйдириб, унинг муддатини узатадилар. Ва у ҳаётини яна ертулада давом эттиради. Бундай уйдирма айб яқинда сиёсий маҳбус, «ЭРК» партияси вакили, Ўзбекистон парламентининг собиқ аъзоси Мурод Жўраевга тақилди. У ертўлаларда роппа-роса 10 йил ўтирди ва озодликка чиқиши керак бўлган мухолифатчи ҳали ҳам турмада азоб чекмоқда. Бу зулм ва адолатсизликларнинг меъмори Ислом Абдуғаниевич Каримовни халқ ичида «бизнинг Саддам» деб айтишади, аммо у Саддам каби ўз куёвини отиб ташлагани йўқ, Худога шукр. Тўғри, у куёвини «давлат мулкини талон қилди», деб Интерполга қидирув бюллетени очтирди, аммо куёв ҳам бўш келмади. Куёв ўзининг собиқ умр йўлдоши, Президентнинг қизи тўплаган бриллиант коллекциясини давлатдан ўғирланган пулларга олинганини исбот этишга киришди.\nМайли, бу ишлар маҳкаманинг иши. Каминанинг демоқчи бўлгани шу: эски, анъанавий тушунчада тарбияланган баъзи инсонлар бу дунёнинг Глобал Иккиюзламачилигига ҳайратда қолиб, ёқа ушлайди.\nНега бир-бирига икки томчи сув каби ўхшаш икки сиёсий лидер дунё тарафидан мутлақо бир-бирига зид сифатлар билан баҳоланади?\nНега Саддам Ҳусайн дор оғочи супасига кўтaрилиш учун шайланади-ю, Ислом Абдуғаниевич Парламент минбарига чиқмоқ учун тайёргарлик кўрмоқда? Ва нега бу маърифатли дунёмиз тарафидан таажжубга молик бўлмаган, НОРМАЛ ҲОДИСА сифатида қабул қилинмоқда, нечук?\nНега бу ҲОДИСА, ҳеч бўлмаганда, кинояли бир табассум уйғотмайди, нега биз лoaқaл мийиғимизда кулиб қўймаймиз? Мен иккиюзлиликка қарши исён қилишни айтаётганим йўқ, ҳар бир фаросатли одамда бўлиши керак бўлган киноя туйғуси ҳақида гапираяпман. Ёки бизнинг дунёмиз киноя туйғусини ҳам йўқотдими ниҳоят?\n2004 йил, декабрь\nМуҳаммад Солиҳнинг 2013 йилда Истанбулда чоп этилган “Туркистон шуури” китобидан. (316-318-саҳифалар.)