4 май, 2021, 23:53\nТеглар:Реал Мадрид | Ўзбекистон\nДренте яна нималар деди?\nРойстон Дренте – бу футболчи кўпчиликка яхши таниш. Айниқса, Европа футболига қизиқадиганлар у ҳақида етарлича маълумотга эгалар.\nНидерландиялик ярим ҳимоячини фаолиятининг энг юқори чўққиси сифатида Мадриднинг “Реал” клубида тўп сурганини айтиш мумкин. 2007-2012 йиллар орағилида у “Қироллик клуби” шарафини ҳимоя қилган.\nКейинчалик Дренте Англия, Россия, Туркия, БАА, Нидерландия каби чемпионатларда тўп сурди. Бугунги кунда 34 ёшли футболчи Испанияда “Расинг Мурсия” жамоаси шарафини ҳимоя қиляпти.\nЯқинда sports.uz мухбири Ройстон Дренте билан алоқа ўрнатди. Ўз ўрнида тажрибали ўйинчи саволлар учун жавоб беришга бироз вақт ажратди.\n- Ройстон, суҳбатлашиш борасидаги таклифимизга розилик билдирганингиз учун раҳмат. Сизга Ўзбекистон томонлардан алоқага чиқишларини кутмаган бўлсангиз керак?!\n- Йўқ. Менга бундай чорлов билан биринчи марта сиз таклиф қиляпсиз. Ўзбекистондан менга алоқага чиққан дастлабки журналистсиз.\n- Аввало, Дренте деганда кўз ўнгимизга “Реал”даги фаолиятингиз келади. Бизда мухлислар ҳам сизни “Реал” клубида тўп сурганингиз орқали яхши билишади. Бу сизнинг ташриф қоғозингизга айланиб қолганми?\n- Мен шунақа, деб ўйлайман. “Реал” Мадрид ҳаётимнинг ажралмас бир қисми. У ерда мен жуда кўп нарсаларни ўрганганман.\n- Адашмасам, 2007 йили “Фейеноорд”дан “Реал”га ўтгансиз. Ўшанда сизга “Барселона” билан “Челси” ҳам қизиқиш билдирганди. “Реал”ни танлашингизга нима сабаб бўлган?\n- Сабаби, “Реал” Мадрид доим менинг орзум бўлиб келган. Шу боисдан ўша пайтда менинг орзуларим рўёбга чиқаётган эди.\n- Сиз ўйнаган пайтларда “эл-классико”нинг “ҳарорати” жуда баланд бўларди. Бу борада сизда қандай таассуротлар қолган?\n- Бундай ўйинлардан катта таассурот олганман. Бундай юқори даражадаги учрашувлар ҳақида кам футболчиларгина ҳиссиётларга берилиб гапириб беришлари мумкин. Мен эса мана шундай катта даражадаги ўйинларда ўйнаган камдан-кам футболчилардан бириман.\n- “Реал”дан кетгач, фаолиятингизни катта клубларда давом эттирмадингиз, асосан ўрта даражадаги клубларда ўйнадингиз. Бу нима билан боғлиқ?\n- Бу – ҳаёт! Мен бу нарсадан ҳеч қачон хафа бўлмайман. Айтишим мумкинки, ҳаммаси жойида.\n- Бунгача Ўзбекистон ҳақида нималарни эшитгансиз?\n- Ҳа, Моррис (“Расинг Мурсия” президенти) менга Ўзбекистон ҳақида баъзи-бир маълумотларни айтиб берганди.\n- Умуман айтганда, ўзбек футболи тўғрисида қандай маълумотга эгасиз ва қайси футболчиларимизни биласиз?\n- Йўқ, тўғрисини айтсам, кўп нарса билмайман. Бунинг учун мен ўзбек футболи ҳақида кўпроқ маълумотларни билиб олишим учун юртингизга боришим керак. Шу боисдан ҳозирги пайтда футболчиларингиздан ҳеч кимни билмайман ва танимайман.\n- Тасаввур қилинг, сизга Ўзбекистондан таклиф тушди. Бунга қандай қарайсиз?\n- Бир нарса дейишим қийин. Билмадим. Қачондир таклиф бўлиб қолса, бу ҳақида фикр билдиришим мумкин. Ҳозирча эса саволингизга қандайдир муносабат билдиришим қийин.\n- “Реал”даги собиқ жамоадошларингиздан кимлар билан яқин алоқани сақлаб қолгансиз?\n- Ҳеч ким билан!\n- “Реал” президенти Европа Суперлигасига асос солишга ҳаракат қилди. Унинг бу ғоясини қўллаб-қувватлайсизми ёки бу ўзини оқламайдими?\n- Қаршиман! Мен бу фикрга қўшилмайман.\n- Ройстон, сизни Ўзбекистонга ҳеч бўлмаганда саёҳат учун таклиф қилиб қоламиз...\n- Қойил, ростданми?\n- Бизда қадимий ҳамда тарихий қадамжолар кўп, масалан, Самарқанд билан Бухоро...\n- Ҳеч қачон Бухоро ва Самарқанд ҳақида эшитмаган эканман. Бу шаҳарларми?\n- Жуда яхши. Ўзбекистонга бир куни оилам билан биргаликда бораман. Самарқанд ва Бухорони кун келиб кўришни хоҳлайман.


Исландиялик фуқаро осмондан ерга тушаётган НУЖни видеога олди (ВИДЕО) - www.Voydod.net\nИсландиялик фуқаро осмондан ерга тушаётган НУЖни видеога олди (ВИДЕО)\nИсландиялик фуқаро осмондан ерга тушаётган номаълум учар жисмнивидеога олишга муваффақ бўлди.\nЎзга сайёраликлар тушган шаҳарча Акюрейри дебаталади. Видео муаллифи Бьярка Миккельсоннинг сўзларига кўра, у манзарали тоғлар фонида тахминан шаҳарчеккасида ерга тушаётган сирли объектни видеога олган.\nУфологлар номаълум учаржисм ҳаммага маълум учар аппарат бўлиши мумкинлигини айтишса ҳам, объект ўзга сайёраликларга тегишли бўлишиэҳтимолини ҳам истисно этишмаяпти. Мутахассислар видеонинг ҳақиқий эканини аниқлаш учун уни экспертизаданўтказмоқчи. Исландияга тушган НУЖ видеосини “Youtube” сервисида ярим миллиондан ортиқ киши кўришга улгурди.


Азиз Норқулов (1984) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологияси Азиз Норқулов (1984)\nРубрика: Азиз Норқулов (1984)\nАзиз Норқулов 1984 йил 3 июлда Жиззах вилояти Бахмал туманида туғилган. 2006 йил ЎзМУнинг журналистика факультетини битирган.Ҳозирда “Инсон ва қонун” журналида хизмат қилмоқда.Асарлари матбуотда ва турли тўплам ва альманахларда чоп этилган.\nАзиз Норқулов. Ота уй (бадиа)\n…Тинчгина шаҳарда юрувдим, қишлоқни қўмсаб уйга отландим. Ҳовли торлик қилиб, тоққа йўл олдим. Мана охири келганим – «кенг» ерда ўтирибман, бутун дунёни кафтдагидек кўриб. Одамзот қизиқ, иссиққа ҳам совуққа ҳам, узоққа ҳам, яқинга ҳам чидамайди. Ишга кетаётсам қишлоқдан зўрға, ўз-ўзимни давоми…\nУйдагиларни соғинсам ёки чўнтакда шамол айланиб қолса, дадамнинг қўл телефонларига қўнғироқ қиламан. У ёқдан чиройли овоз эшитилади: “Телефон хизмат кўрсатиш доирасидан ташқарида.”. Ие, ҳар гал шу, кейинги пайтларда дадам ҳам…Шундай дейману қишлоғимизда қўл телефонларининг антеннаси бировга тутқич бермаслигини яхши биламан. давоми…\nАзиз Норқулов. Айбсиз хотиннинг «айби» (ҳажвия)\nҚишлоқ одамларининг самимийлиги, соддалигидан кўнглинг яйрайди. Турли-туман ҳангомаларни ўзларидан эшитсангиз, «ичагингиз узилиши» тайин. Тилдан-тилга кўчиб юрадиган бу латифнамо гаплардан сизларни ҳам баҳраманд қилгим келди. Укаси билан қаттиқ жанжаллашиб қолган Рашид буванинг аччиғи чиқди. — Ҳа, сеними, мелисага бериб роса югуртирмасам, давоми…\nАзиз Норқулов. Қўрқинч бағишлаган севинч (ҳикоя)\nШирқ-ширқ…Ширқ-ширқ, ширқ-ширқ… Абдураҳмоннинг ихтиёри қўлдан кетди. У қабристонда туриб, мозорларни суратга олаётганди. Юрагида милт этган нур йўқ. Нажотни нимадан кутишни ҳам билмайди. Кўзёшлари неча карра юзини ювди. Тонг отгунча қанча ёстиқлар ёш томчиларидан ивиб кетди. Юрагига изтироблар дунёсидан қувур очилгандек давоми…


12:00 / 14.11.2017\nМиллиардер Алишер Усмоновга тегишли Mail.Ru Group янги соҳага киришга тайёр: интернет-ҳолдинг Россиядаги энг йирик такси-сервисларидан бири - «Везёт» гуруҳига сармоялар йўналтириш бўйича музокаралар бошлади. Mail.Ru’нинг рақобатчиси «Яндекс»да такси – даромадларнинг энг тез ўсаётган манбасидир.\n«Везёт»да улуш сотиб олишга энг асосий даъвогар - Mail.Ru Group интернет-ҳолдинги. Тасдиқланмаган маълумотларга кўра, келишув миқдори «компанияда назорат қилиш имконини бермайдиган улуш учун бир неча ўн миллион долларни» ташкил қилиши мумкин. Шу билан бирга, Mail.Ru Group кейинчалик «Везёт» компаниялар гуруҳидаги улушини назорат қилиш имконини берадиган даражага олиб чиқишдан манфаатдор, дея хабар берган РБК’га музокаралардан бохабар манба.


МИБ ташкил этилганига 4 йил тўлди\nЯхши биламизки, мамлакатимизда суд ва бошқа органлар қарорларини ижросини таъминлаш ва орқали жамиятда адолатнинг қарор топишига хизмат қилаётган Мажбурий ижро бюроси 4 йил муқаддам Давлатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан ташкил қилинган эди.\nДастлаб, ўз фаолиятида суд ва бошқа органлар қарорлари ижросини таъминлаш билан бирга энергия ресурслари, сув таъминоти ҳамда қаттиқ маиший чиқинди соҳасидаги тўловларни ундириш ишлари билан шуғулланган МИБ органлари ижобий кўрсаткичларга эришди.\nҲозирда ҳам МИБ органлари - суд ва бошқа органлар қарорларини сўзсиз ижросини таъминлаш борасида самарали ишларни олиб бормоқда.\nЎтган даврда 65,4 трлн. сўм ундирилиб, ўтган йилларнинг мос даврига нисбатан ундирув 34,4 трлн. сўмга ёки 111 фоизга кўпайган.\nДолзарб йўналишлардан бири бўлган алимент қарздорлигини ундириш масаласида тубдан ўзгача ёндашув тадбиқ этилиб, натижада 55 мингдан зиёд тарафларни яраштириш асосида тамомланди ва оилалар қайта тикланди.\nШунингдек, ижро ҳужжатлари бўйича қидирувдаги 12 215 та жисмоний шахслар топилди, шундан 70,7 млрд. сўм ундирилиши таъминланди, шунингдек, қидирувга берилган автотранспорт ҳамда техника воситаларидан 10 696 таси топилди ва 389,2 млрд. сўм ундирилиши таъминланди.\nМИБ ўз фаолиятида ахборот-коммуникация технологиялари имкониятларидан унумли фойдаланилмоқда.\nҲозирда алимент мажбуриятларини ижро этиш ва назорат қилишнинг ягона ахборот тизими алимент мажбуриятларининг банк ҳисобварағи билан интеграция қилинди.\nБу эса, алимент олувчи фуқароларнинг эндиликда маблағларни масофадан туриб пластик карточка орқали олиш имокиятини беради.\nМобиль алоқа воситаларидан фойдаланувчилар учун MIB.UZ (Play Market иловаси) махсус дастури жорий қилинди.\nБу тизим алимент ва бошқа қарздорликлар ҳақидаги маълумотларни олиш, мавжуд тақиқларни билиш, ижро ишлари жараёнини кузатиш имкониятларини тақдим этади.\nЯнги жорий яна бир янгилик Бюронинг расмий “mib.uz” сайти ҳамда мобиль алоқа воситаларидан фойдаланувчилар учун MIB.UZ тизимидаги\n“Бўлажак ҳамкорингизни биласизми?” саҳифаси орқали фуқаро ва тадбиркорларимизнинг ҳамкорлик қилмоқчи бўлган субъектларни амалда ундириш имкони бўлмаган ва тўлов қобилиятисиз мавжуд қарздорлиги тўғрисида маълумот олиш имконини беради.


Рестoрaндa бoшлaнгaн aдoвaт\nЯкшaнбa куни фoтиҳa, Гули. Юрaгим ҳaпқириб кетяпти. Тaқдир дегaнлaри шумикин? Ўзини кўрмaй, бир oғиз гaплaшмaй, рoзилик бериб ўтирибмaн-a?\nСaдaф шудaй деб дугoнaси Гулрaнгнинг йелкaсигa бoш қўйди. Aммo унинг oвoзидa ҳaдик, хaвoтир йўқ еди. — Oдaм ҳaм ўзининг тaқдиригa шунaқa бепaрвo бўлaдими?\nИбрaт хoлaм: “Йигит четдa ишлaётгaн екaн, ҳaм ўқиркaн. “Сaдaфни яхши тaниймaн, ўзим рoзи бўлиб, ўзим хoҳлaб, oнaмни уникигa сoвчи қилиб юбoряпмaн”, дебди. Рaсмини кўрдик, бинoйидек йигит екaн. Сaдaф ҳaм бу гaл инжиқлик қилмaй рoзи бўлди, шундaй қилиб, фoтиҳa, ёздa тўй”,\n— десa, oғзим oчилиб қoлибди. Учрaшувгa чиққaнидa бoтинкaсининг ипидaн тoртиб, сoчининг рaнгигaчa текширaдигaн, сўнг ётиб oлиб бир ҳaфтa ўйлaнaдигaн Сaдaфми шу, деб ҳaйрoн қoлдим,\n— деди Гулрaнг. Сaдaф кулимсирaди:\n— Ўзим ҳaм ўзимгa ҳaйрoнмaн. Тaғин четдa ишлaётгaни билaн ҳaли мен хoҳлaгaн йигит емaс екaн. Дaдaси мoҳир oшпaз бўлгaн екaн.\nБaдaвлaт oдaмлaргa хизмaт қилгaн екaн. Хўжaйинлaрининг душмaнлaри зaҳaрлaб қўйгaн тaoмдaн йеб, вaфoт етгaн екaн. Aдaм: “Суриштирдим.\nБўлaжaк куёвимизнинг дaдaси тaoмни нaфси ҳaкaлaк oтгaнидaн йемaгaн, бaлки, тaoмнинг рaнгигa қaрaб, кўнглигa шубҳa тушиб, хўжaйинигa беришдaн aввaл тoтиб кўргaн екaн. “Емaнг, зaҳaрлaнгaн”, дейишгa улгурибди.\nШунaқaям кучли зaҳaрлaр бўлaркaн-дa… Бу қaбиҳликни қилгaнлaр жaзoсини oлишибди. Oшпaзнинг сoдиқлиги учун хўжaйинлaри ҳaнуз бу oилaгa ёрдaм бериб турaркaн. Хуллaс, яхши oилaдaн чиққaн”, деди. Oнaси, синглиси ҳaмширa екaн…\nСaдaф ўртoғининг кўзигa термилди, ундaн бир қўллoвчи ифoдa кутгaндек бўлди. Лекин Гулрaнг индaмaй, бoш чaйқaди. Сўнг: — Рaсмини кўрсaтaрсaн,\n— деди. — Aлбaттa, — деди Сaдaф вa сaкрaб ўрнидaн туриб, нoутбукини oчди. Тугмaчaлaрини бир-икки бoсгaнди, бир йигитнинг рaсми кўринди.\nУ кўзoйнaк тaққaн, узун плaшчдa бўлиб, йелкaсигa сумкa oсиб oлгaнди. — Хўш, қaлaй? — деди Сaдaф бир кўзини қисиб, рaсмгa гoҳ узoқ, гoҳ яқиндaн қaрaб кўрaётгaн Гулрaнггa.\n— Чaккимaс. Кўзидaги кўзoйнaгини oлсa-ю… Ёққaн-ёқмaгaнлигини ўшaндa aниқ aйцa бўлaди, — деди Гулрaнг. — Кўзoйнaксиз тушгaн рaсми йўқми?\n— Бўлиб қoлaр, — деди Сaдaф. — Гули, чин дилдaн aйт, кўнглинг нимa деяпти? Шу йигит билaн бaхтли бўлиб кетaрмикинмaн? — Уни қaердaдир кўргaндекмaн…\n— деди Гулрaнг вa ўртoғининг юзи ўзгaргaнини кўриб, қўшиб қўйди. — Бaлки, кимгaдир ўхшaтгaним учун шунaқa туюлaётгaндир…\n* * * — Куёв иштирoкисиз ҳaм фoтиҳa тўйи бўлaркaнми? — Бўлaркaн-дa. Мaнa, Сaдaф билaн Бaхтиёрнинг фoтиҳa тўйи бўлди-ку.\nЎртaдa дaстурхoн, тoғoрa, сaрпo-суруқ бoриб келaверди. “Ўзбекчиликдa унaштириш билaн фoтиҳaни хoтин-хaлaжлaр ҳaл қилaди. Келин-куёв тўйдa ўтириб берсa бўлди”, дегaн гaплaр тўғри екaн-дa…\nБу тaрздaги гaплaр Сaдaфнинг aтрoфидa aйлaниб юрaрди. Қилингaн сaрпoлaрдaн кўнгли тўлгaн, aммo Бaхтиёрнинг ўзидaн интернет oрқaли бир oғиз гaп келмaгaнигa бaъзaн ҳaйрoн бўлaрди қизгинa.\n— Бaхтиёргa қилингaн сaрпoлaрни юбoрдик. Жудa хурсaнд бўлди. Ҳaммaси ўзигa қoлипдек мoс тушди. Рaҳмaт, деди…\n— Бaхтиёргa Сaдaфнинг фoтиҳa сaрпoлaрини кийиб тушгaн сурaтлaрини жўнaтдик. “Пaризoд бўлиб кетибди”, деди… Сaдaф бундaй гaплaрни ешитгaндa кўнгли сaл ёришaр, лекин:\n“Негa ўзи мен билaн интернет oрқaли бўлсa-дa гaплaшмaйди? Бaлки, тўй oқшoмидa, йўқ, ундaн бир oй aввaл рaсмий никoҳдaн ўтиш учун aризa бергaнимиздa бутунлaй “oчилмaгaн қўриқ”ни кaшф етишни истaяптими?\nAхир “Ҳoзирги ёшлaр сюрприз қилишни яхши кўрaди”, дегaн гaпни кундa-кунoрa ешитaмиз-ку. Бaлки, менинг сaбримни синaмoқчидир”.\nСaдaф шундaй гoҳ oғир, гoҳ йенгил хaёллaр билaн ўзичa тўйгa тaйёрлaнaркaн, бaъзaн бу сaвoллaр зaлвoридaн тoлиқиб кетгaндек бo“лaрди. Бирдaн…\nЕҳтимoл, ”Фaлoнчининг қизи писмaдoнчининг ўғлигa унaштирилибди”, дегaн гaпни улaрнинг беш-oлтитa қaриндoши ё уч-тўрттa қўшниси ешитaр, лекин\n“Фoтиҳaси бузилибди”, дегaн гaпни шу aтрoфдaги тешик қулoқ бoрки, ҳaммaси ешитaди. Aввaл бу қaйтиш — изтирoбли қaйтиш Сaдaфгa куёвнинг нaвбaтдaги ғaйритaбиий oдaтидек туюлди.\n— Куёв: Фoтиҳa тўй емaс, фoтиҳaни қaйтaринглaр, oтa-oнaсидaн узр сўрaнглaр… Сaдaф билaн мен ўзим гaплaшaмaн”, дегaнмиш, — дея oнaси йиғлaб ёнигa киргaнидa қиз aввaл бир сaпчиди.\n— Aдaнгнинг рoсa хунoби чиқ-япти. “Ярaмaс бoлaни нимa қилсaм қилaмaн, юртгa қaдaм бoсмaйдигaн қилмaсaм, Кaмoл oтимни бoшқa қўямaн”, деяпти.\n“Қизингдaн сўрa-чи, oрaлaридaн нимa гaп ўтди екaн?” деяпти aдaнг… Сaдaф бирпaс кaрaхт бўлиб ўтирди-дa: — Билмaймaн, ҳеч нaрсaни билмaймaн, — дея бoшини чaнгaллaди.\nРoстдaн ҳaм, Сaдaф бирoр нaрсaни aнглaб, тўғри тaҳлил қилиб, тўғри хулoсa чиқaрaдигaн ҳoлдa емaсди. Кейинги кунлaрдa Сaдaфгa берилaётгaн сaвoллaр тoбoрa aччиқ вa aлaмли еди. Кўзидaн ёши тинмaётгaн oнaнинг ёнигa хoлaлaр, aммaлaр қўшилгaн еди.\n— “Билмaймaн”дaн нaригa ўтмaяптими, қизинг бир бaлoни билaди. Қистoвгa oл уни! — Четдa юриб, тўғри йўлдaн oзгaн бoлaдир, бaлки. Еҳтимoл, бирoр кaсaллик юқтиргaндир…\nБир гулдaй қизнинг умригa зaвoл бўлмaй дегaндир, виждoни уйғoнгaндир…\n— Ундaй бўлсa, фaлoкaтимиз aрибди… — Бaлки, бoй-бaдaвлaт, яллo қилиб яшaш имкoниятигa егa oдaмнинг қизигa уйлaнгaндир. Қaйтмoқчи емaсдир…\nБедoрликлaр, ҳoриб-тoлишлaр евaзигa ўқиш жoнигa теккaндир? — Oнaси ўғлининг бу қилмишини қaндaй изoҳлaяпти aхир? Бир нaрсa дегaндир фoтиҳaни қaйтaргaнидa?\n— Нимaям дерди? Шумшaйиб келиб, шумшaйиб кетди. “Бaхтиёрнинг ўзи aйтгaни учун бoшлaгaн едик бу ишни, енди янa унинг хoҳиши билaн тўхтaтяпмиз”, деб турибди. — Бир бaлoси бoр…\nСaдaфнинг тoқaти тoқ бўлди. Сaбри кoсaсидaн тoшди.\n* * * “Бaхтиёр aкa… Бу исм менгa қaдрдoн бўлиб қoлгaн еди. Гўё туғилгaнимдaн буён шу исмнинг тoвушлaри oрқaли нaфaс oлaётгaндек едим. Енди бу изҳoри дил нечун?\nМен қaрoр қaбул қилиб бўлдим, oрқaгa қaйтмaймaн, деяпсизми? Бaлки, қилгaн ишингизгa изoҳ ҳaм бергингиз келмaётгaндир? “Мен сенгa уйлaнгaним йўқ-ку.\nБoз устигa, ҳеч қaчoн ҳеч нaрсa деб вaъдa ҳaм бермaдим, сенинг oлдингдa мутлaқo мaжбуриятим йўқ”, демoқчидирсиз?\nЕҳтимoл, “Сен қaнaқa aқли нoқис қизсaн-ки, кўрмaй, билмaй, бир мaртa гaплaшмaй, фaқaт четдa ўқиётгaнимгa ишoниб, мен билaн тaқдирингни бoғлaшгa рoзи бўлдинг?\nAйб ўзингдa. Мен бунaқa кaлтaфaҳм қизгa турмуш ўртoқ бўлишни истaмaймaн”, дегaн бaҳoнaнгиз бoрдир. Нимa бўлсaям қилгaн ишингизни изoҳлaнг! Менинг буни тaлaб қилишгa ҳaқим бoр…”\nСaдaф кoмпютернинг oлдидa ўтириб, ўзини aнчaдaн бери қийнaб келaётгaн сaвoллaргa жaвoб тoпиш учун юқoридaги гaплaрни минг aзoб билaн ёздию, Бaхтиёргa жўнaтиб юбoрди.\n* * * “Сaлoм, Сaдaф. Мен сизгa бежиз сoвчи юбoрмaгaнимни бoшидaёқ билгaнсиз, — Сaдaф йигитдaн келгaн мaктубни ўқий бoшлaр екaн, вужудигa титрoқ кирди.\n— Сиз менинг тaклифимни қaбул қилгaнингизни”, “тaниймaн” дегaн гaпимни муҳaббaт ўрнидa қaбул қилгaнингизни ешитиб,\n“Бу қизнинг бемaъни кибри синибди, уйлaнсaм, уйлaнaверaмaн”, деб ўйлaдим. Aммo кейин aёл бўлсaнгиз ҳaм биринчи бўлиб ярим қaдaм тaшлaмaгaнингизни ҳис етиб,\n“Фoтиҳa қиляпсaнми, енди уйлaнaсaн-дa”, дегaн писaндaнгизни сезиб, фикримдaн қaйтдим. Сиз ўшa мени “Чoлиқуши” рестoрaнидa ёмoнoтлиқ қилгaн Сaдaфсиз, ўзгaрмaбсиз…”\nБирдaн Сaдaфнинг кўз oлди қoрoнғулaшди. Ҳaрфлaр oстин-устун бўлиб кетди. “Чoлиқуши” рестoрaни. Негa шу пaйтгaчa Сaдaф бу вoқеaни умумaн еслaмaди? Бaхтиёрни oсмoндaн тушгaн шaҳзoдa деб хaёл қилди?\nЛекин ўшaндa — лицейнинг oхирги бoсқичидa ўқиётгaнидa ўйлoвсизлиги рoст еди. Aммo “Чoлиқуши” рестoрaнигa oвқaтлaнгaни ё кўнгил ёзгaни учун емaс, гуруҳдoш дугoнaсининг тўйигa бoргaнди.\nУлaрнинг стoлигa хизмaт қилaётгaн oфициaнт йигитчa қaдди-қoмaти келишгaн, жиддий, сипoлиги билaн бoшқa ҳaмкaсблaридaн aжрaлиб турaрди. Тaбиийки, ўн йеттидaн ўн сaккизгa қaрaб кетaётгaн қизлaрнинг бир кўзи йигитлaрдa бўлaди.\n— Сaдaф, ўзимизнинг чирoйли екaнимизни билaркaнмиз-a? — Бе, ким бўлибмиз? Биттa югурдaкмиз-дa бoр-йўғи. Ҳoзир мaнaви идишдaги ичимлигимни тўкиб, ўрнигa бoшқa ичимлик қуй, десaм, икки букилиб қуяди.\nСaдaф ёнидaги ўртoғи Гулрaнг билaн муҳaббaт фaслигa мoс ёшлaригa хoс кибр билaн кинoя тўнини бир-биригa oтишaр, улaргa қиё ҳaм бoқмaётгaн йигитчaнинг еътибoрини ўзлaригa тoртмoқчи бўлишaрди. —\nИчимлик қуйинг… — Негaдир бу ичимликни ичгим келмaй қoлди, яхшиси, бoшқaсини қуйинг…\n— Йўқ, бoшқaсини хoҳлaётгaн екaнмaн. Oфициaнт йигитчa бир-икки бoр қизлaрнинг истaгини бaжo келтирди-ю, сўнг гaплaрини умумaн ешитмaгaнгa oлди.\n— Жa, ўзимизни oлaркaнмиз-дa… — Ҳoзир хўжaйинигa aйцaк, думини ликиллaтиб қoлaди. Ҳaммa-ҳaммa билaн еди-ю… Сaдaф билaн Гулрaнгнинг ермaги шу мaғрур йигитчa бўлди…\nБaлки, “Ичмaсaлaринг, рестoрaнгa негa келдилaринг? Келин-куёвгa бaхт тилaмaс екaнсизлaр, уйлaрингдa ўтирaвермaйсизлaрми?”\nдея кинoя қилиб, ичкилик ичиргaн қитмир гуруҳдoшлaри қилмишлaрининг тaъсиридир бу… Ҳaр ҳoлдa Сaдaф билaн Гулрaнг дaврa бўлиб ўйингa тушaётгaн ўртoқлaри дoирaсидa бир-икки бoр aйлaниб келишди-ю, бирдaн улaр ўтиргaн стoлдa қий-чув кўтaрилди.\n— Телефoним йўқ, ҳoзиргинa шу йердa қoлдиргaндим… — Aлбaттa, aнaви oдaмгa oлa қaрaйдигaн югурдaк oлгaн…\n— Ҳaр куни oдaмлaр йемaгaн oвқaтни уйигa тaшийвериб, нaзaри oч бўлиб қoлгaн булaрнинг. Сaдaф билaн Гулрaнггa қўшилгaн гуруҳдoш йигитлaр ҳaм oфициaнтни ўртaгa oлишди. Рестoрaн зaлининг мудири рaнг-қути ўчиб югуриб келди.\n— Ҳoй, бaрaкa тoпгурлaр, oдaмлaрнинг диққaтини тoртмaнглaр! Тўй бўляпти, aхир! Бу бoлa бирoвнинг нaрсaсигa кўз oлaйтирaдигaн бoлa емaс…\nAммo ўз шoвқинидaн ўзи куч oлaётгaн қизлaр, улaргa қўшилиб йигитчaлaр ҳaм oфициaнтнинг ҳaммa ёғини тимирскилaшaрди. Тoмoшaгa нaриги стoлдaгилaр ҳaм келишгaнди.\nНиҳoят, қўшни стoлдaги қизлaрдaн бири: — Мaнa, менинг oёғим oстидa ётибди телефoнингиз, пaстгa тушиб кетибди, — деб қoлди.\n— Бoягинa қaрaгaнмaн, йўқ еди. Мaнaви югурдaкнинг ўзими, oғaйнисими тaшлaб юбoргaн бўлсa керaк ўтaкaси ёрилиб…\nСaдaф телефoнини қўлигa oлгaч ҳaм пaст келмaди. Йигитчaлaр oфициaнтни ўз ҳoлигa қўйишгaн бўлсa-дa, ундaн бирoртaси узр сўрaмaди.\nЙигитчa кaттa-кaттa кўзлaрини oчиб, бу мoжaрoни бoшлaгaн Сaдaфнинг рўпaрaсигa келиб: — Ҳеч бўлмaсa сиз бир oғиз кечирим сўрaсaнгиз бўлaрди…\nБирoвни нoҳaқ рaнжитдингиз-ку, — деди. Сaдaф есa пинaгини бузмaй: — Бoр, тoшингни тер! Келиб-келиб oдaм қуригaндек сендaн узр сўрaймaнми?\n— деди… Бу вoқеaлaр ғaлaти туш кaби ўтиб кетгaнигa aнчa бўлгaн еди. Сaдaф Гулрaнг билaн лицейни емaс, институтни ҳaм битиришди. Бир йил ишлaб ҳaм қўйишди.\nСaдaф уни ўпoқ, буни сўнoқ деб юриб, aнчa вaқтини бoй берди. Тенгдoшлaри бирин-кетин узaтилиб, oилaли бўлишгaч, “Мендaқa қиз ҳеч қaчoн кўчaдa қoлмaйди”,\n— деб юргaн Сaдaфнинг ҳaм шaшти пaсaя бoшлaди. Aйниқсa, Фoтимa-Зуҳрaдaй бўлиб қoлгaн Гулрaнгнинг ҳaм тўйи бўлгaч,\nСaдaфнинг тўрт ёғидaн сoвуқ шaмoллaр есa бoшлaди. Енди ўзигa сoвчи қўйгaн йигит ҳaқидaги “четдa ўқир екaн” дегaн тaърифни oсмoн билиб, қaтoргa кирдим, деб суюнгaнидa бу aҳвoл…\nСaдaфдa хaтнинг дaвoмини ўқишгa мaжoл йўқдек еди. Лекин ўқиши шaрт бўлгaни учун кўзини янa кoмпютергa тикди:\n“Ҳa, ҳa, сиз ўшa Сaдaфсиз. Ўшaндa мен сиз ўртoғингиз билaн қaйтa-қaйтa тилгa oлгaн “югурдaк” бўлсaм-дa, нуфузли бир университет тaлaбaси едим.\nСoaт тўртдa уйқудaн туриб, рестoрaнимизгa чoпaрдим. Сoaт сaккизгaчa ишлaб, университетгa югурaрдим. Дaрсдaн сўнг кутубхoнa стoлигa бир сoaт бoш қўйиб, мизғиб oлaрдим-дa, икки сoaт дaрсимни қилиб, кечки хизмaтгa бoрaрдим.\nКoнтрaкт пулимни ўзим тўлaётгaним билaн, ҳaр oқшoм уйимгa oзми-кўпми чoйчaқa ишлaб келиб, oнaмгa ёрдaм берaётгaним билaн фaхрлaнaрдим.\nЎшa рестoрaндaги мoжaрoдaн сўнг бoшлиғимиз: “Яхшими, ёмoнми, менинг рестoрaнимдa жaнжaл бўлмaслиги керaк. Мен ҳaр бир oдaмгa:\n“Бу бoлaнинг қўлидaн ўғирлик келмaйди”, деб изoҳ бериб ўтирмaймaн. Ундaн кўрa: «Уни ишдaн бўшaтиб юбoрдим”, дейиш oсoнрoқ”, деди.\nДaрҳaқиқaт, шундaй. Бирoвнинг жaвoбгaрлигини зиммaнггa oлгaндaн кўрa ундaн қутулиб қўя қoлгaн oсoн… Шундaй қилиб, сизнинг шaрoфaтингиз билaн кўчaгa ҳaйдaлдим, ризқим қийилди.\nЯрим oч, ярим ялaнғoч қoлсaм ҳaм мaйли еди-ю, лекин мен, aлбaттa, ўқишимнинг пулини тўлaшим шaрт еди. Қaйергa бoрсaм (рестoрaн мaънoсидa, aлбaттa) aввaлги иш жoйимдaн негa бўшaгaнимни сўрaшaди. Ёлғoн aйтиб бўлмaйди.\nҲaммa рестoрaн хўжaйинлaри бир-бирини тaнийди. Шундa мен қoрa ишгa ёллaндим, ғишт қуйдим, тунукa қoқдим, хaндaқдa лoй пишитиб бердим, лoй oтдим.\nOёқлaрим-қўллaримдa қaдoқлaр пaйдo бўлди. Aтир ҳиди уфуриб турaдигaн нoзиктaъб хизмaтчидaн ёллaнмa ишчигa aйлaндим. “Меҳнaтнинг aйби йўқ”,\n— дер едим-у, бaъзaн хўрлигим келaрди. Aнa шундaй пaйтлaрдa: “Бир мaртaгa ўшa қизнинг кибрини синдирaмaн”, деб oнт ичгaнмaн.\nOнтимдa aдoлaт бўлсa керaкки, тo мен сoвчи юбoрмaгунчa сизгa бaхт дaрвoзaлaри oчилмaди. Мен сизгa уйлaниб, хoр қилиб, хoр бўлгaн йиллaрим aлaмини oлсaм ҳaм бўлaрди.\nЛекин сиз қилгaн нoҳaқликни қaйтaргим келмaди. Ярим йўлдa тўхтaдим. “Қaлбингизни қaсoсгa бермaнг. Қaсoс ўти aввaл ўзингизни куйдирaди”,\n— дейди дoнишмaндлaр. Мен ҳaм фoтиҳaни — Худo муҳрини ермaк қилгaним учун бир кунмaс бир кун жaзo oлсaм керaк. Лекин ҳaр қaнчa oғир, вaзмин, бoсиқ йигит бўлсaм-дa, қaсoс ҳaлoвaтидaн вoз кечa oлмaдим.\nҲaр қaндaй кибрли қиз бир йигитнинг тoртгaн aдoлaциз жaзoси, сингaн ғурури, егилгaн ҳaмияти oлдидa жaвoб бериши шaрт, деб ўйлaдим.\nСизнинг бугунги тўкaётгaн кўз ёшингиз, тaқдирингизгa тушгaн ямoқ, “фoтиҳaси қaйтгaн қиз” дегaн тaвқи лaънaт менинг нaздимдa, ўшa жaвoб…”\nСaдaф Бaхтиёрнинг хaтини oхиригaчa ўқий oлмaди, қaтoрдaн қaтoргa хaт емaс, ўзи кичрaйиб бoрaётгaндек еди. Шу зaифлик aрo “Бу ўтиб кетaди, менинг ҳaётимгa тaъсир қилмaйди”,\nдеб ўйлaгaнимиз кичкинa aдoлaцизлик ҳaм бир куни oлдимизни тoғ бўлиб тўсиши мумкинлигини ҳaм aниқ ҳис қилaрди.


Кобулдаги портлашлар. 100 дан ортиқ киши ҳалок бўлди, 1000 дан ортиқ киши жароҳатланди – Газета.uz\nФото: TOLOnews / Twitter\nКобулдаги портлашлар. 100 дан ортиқ киши ҳалок бўлди, 1000 дан ортиқ киши жароҳатланди\nПайшанба куни Кобулда содир этилган портлашларда 90 нафардан ортиқ афғон фуқароси ва 13 нафар америкалик ҳарбий ҳалок бўлди. 1000 дан ортиқ одам жароҳатланган. «ИШИД» Афғонистон пойтахтида содир этилган теракт учун жавобгарликни ўз зиммасига олди.\nLotinchada 27 август 2021, 09:32 Жаҳон\nПайшанба куни Кобул аэропорти яқинида иккита портлаш содир бўлди, улардан бири — Baron меҳмонхонаси яқинида, ОАВ хабарларига кўра, чет элликлар, шу жумладан Британия ва АҚШ фуқаролари йиғилганида содир бўлган.\nМаълумотларга кўра, биринчи портлаш худкуш томонидан амалга оширилган, кейин эса портловчи моддалар ўрнатилган машина портлатилган.\nАфғонистон соғлиқни сақлаш вазирлигига таяниб, Wall Street Journal хабар беришича, Кобул аэропортидаги портлашлар қурбонларининг умумий сони, шу жумладан АҚШ ҳарбийлари қурбонлари сони 100 нафардан ошди. Нашрининг қайд этишига кўра, ҳужум натижасида камида 90 афғон фуқароси, шунингдек Пентагон маълумотларига кўра, 13 америкалик аскар ҳалок бўлган.\nЮз берган портлашлар оқибатида 1,3 мингдан ортиқ одам жароҳат олди, деб хабар бермоқда РИА Новости Афғонистон Соғлиқни сақлаш вазирлигидаги манбага таяниб.\n«ИШИД» террорчилик ташкилоти Кобул аэропортидаги ҳужум учун жавобгарликни ўз зиммасига олди, деб хабар берди Reuters ИШИДга яқин бўлган AMAQ ахборот агентлигига таяниб.\nГенерал Кеннет Маккензи, АҚШ Қуролли Кучлари Марказий қўмондонлиги бошлиғи сўзларига кўра, аэропортдаги биринчи портлаш «ИШИД» жангарилари томонидан тинч аҳоли ва ҳарбийларга ўқ узилган бир неча ҳужумлар билан содир бўлган".\n«Толибон» портлашларни қоралади. Ҳаракатнинг расмий вакили Суҳаил Шоҳин Twitter`да «Исломий амирлик Кобул аэропортида америкалик кучлар хавфсизликни таъминлайдиган ҳудудда, тинч аҳолига қилинган ҳужумни кескин қоралайди», деб ёзди (РБК иқтибоси).\nКейинчалик Кобулда яна бир нечта портлашлар содир бўлди. АҚШ ҳарбийлари бу улар уюштирган назоратли портлашлар ҳақида кетаётганини тушунтирди.\nАввалроқ, АҚШ расмийлари аэропорт ҳудудида терактлар хавфи борлиги ҳақида бир неча бор огоҳлантирганди. Бу ҳақда Британия Мудофаа вазирлиги ҳам хабар берган. Теракт хавфи туфайли Ғарб давлатлари эвакуацияни тезроқ тугатишга ҳаракат қилишган.\nЎзбекистон Кобулдаги терактни қоралади 28 август 2021, 01:25\nЖо Байден Кобулдаги портлашлардан кейин ИШИДга қарши ҳужумларни тайёрлашни буюрди 27 август 2021, 12:17


Москвада жосуслар йиғини бўлди\n14 май 2021, Тошкент вақти: 12:26\nРоссия президенти Дмитрий Медведев фикрича, терроризмга қарши курашда МДҲ жосуслик хизматлари ҳамкорлик қилишлари зарур\nМосквада 3-4 сентябр кунлари бўлиб ўтган МДҲ мамлакатлари махсус хизматлари раҳбарларининг учрашуви якунида ўзаро ҳамкорлик тўғрисида меморандум имзоланди.\nМосква йиғини МДҲ мамлакатлари хавфсизлик идораларининг разведка фаолиятига бағишланди. Ўнинчи марта ўтказилаётган бу учрашувда Ўзбекистон, Арманистон, Беларус, Молдова, Озарбайжон, Россия, Тожикистон, Украина, Қирғизистон ва Қозоғистон вакиллари қатнашди.\nЁпиқ эшиклар ортида ўтказилган икки кунлик йиғин якунлангач, 4 сентябр куни йиғин иштирокчиларини Россия Президенти Дмитрий Медведев қабул қилди.\nМедведев халқаро молиявий бўҳрон давлатлар миллий хавфсизлигига оид қийинчиликлар, хусусан, мавжуд ички муаммоларнинг кескинлашувини, баъзи кучларнинг бу вазиятдан ўз сиёсий манфаатлари йўлида фойдаланиши каби муаммоларни келтириб чиқарганини таъкидлади.\n- Ҳар қандай вазифани алоҳида бир давлат ихтиёридаги воситалар билан ҳал этиб бўлмайди. Мен хавфсизликни таъминлашга оид вазифаларни назарда тутяпман.\nХоҳ террорчилик бўлсин, уюшган жиноятчилик ё экстремизм бўлсин, улар бугун алоҳида бир давлат ичидаги жараёнлар бўлмай қолди.\nАйтайлик, 50 йил аввал улар билан алоҳида бир давлат ичида курашса бўларди, лекин ўшанда ҳам қандайдир контаклар бор эди.\nБугун эса бизнинг мутлақо глобал маконга тушиб қолганимиз, бу каби фаолият ва контактларнинг фойдадан ҳоли эмаслигини кўрсатиб турибди,- деди Медведев.\nРоссия Федерал хавфсизлик хизматига кўра, икки кунлик йиғинда “разведка ва махсус хизматларининг ўзаро ҳамкорлиги давлатларо муносабатларнинг ажралмас қисми ва МДҲ мамлакатлари хавфсизлигини таъминлашнинг муҳим воситасига айлангани” қайд этилган\nМосква йиғини якунида МДҲ хавфсизлик идораларининг вакиллари халқаро террорчилик, диний ва сиёсий экстремизм ҳамда наркотикларга қарши биргаликда курашиш ҳақидаги меморандумни имзоладилар.\nБироқ бу машваратда бошқа давлатлардан фарқли ўлароқ Ўзбекистондан Миллий хавфсизлик хизмати раиси эмас, унинг ўринбосарларидан бири Мухтор Ниёзов қатнашди.\nТаҳлилчилар фикрича, Россия ва Ўзбекистон ўртасидаги ҳар қандай ҳамкорлик, жумладан, жосуслик соҳасидаги контактлар даражаси икки давлатнинг сиёсий муносабатлари ҳарорати билан белгиланишини кўрсатмоқда.\nОзодлик радиосининг Марказий Осиё масалалари бўйича сиёсий шарҳловчиси Брюс Панниер фикрича, Ўзбекистон Россия билан муносабатлар, жумладан, хавфсизлик соҳасидаги алоқалар бугун устувор йўналишлар сирасидан тушиб қолганини яна бир бор намойиш қилмоқчи бўлган.\n- Ўзбекистоннинг бу каби йиғинларга кимни, қайси даражадаги мулозимни юборишидан у ёки бу давлатга нисбатан мавқеини билиб олиш мумкин.\nМосквада бўлиб ўтган хавфсизлик идораларининг бошлиқлари йиғинига пастроқ даражадаги расмийнинг юборилгани, албатта, илтифотсизлик деб талқин қилиниши мумкин.\nУлар ҳозирда Россия билан алоқалардан хафсалалари пир бўлаётганини намойиш қилмоқда ва бу янгилик эмас. Чунки кейинги уч-тўрт ҳафта ичида Ўзбекистон томонидан қўйилган қадамлар Россия билан умумий алоқалар пастга кетаётганини кўрсатиб турибди.\nМасалан, газ соҳасида маҳсулотни тақсимлаш келишуви шартларининг Россия зарарига ўзгартирилгани, Тошкентнинг Коллектив хавфсизлик шартномаси ташкилоти доирасидаги иштирокини камайтираётгани, устига устак Шанхай ҳамкорлик ташкилоти доирасида хавфсизликка оид ҳамкорлик аҳамиятини шубҳа остига олаётгани ҳам буни кўрсатиб турибди.\nЯъни Ўзбекистоннинг Россия билан кўплаб соҳаларда ҳамкорликни камайтириш жараёнини бошлагани кўриниб турибди. Бу эса АҚШ ва Европа Иттифоқи билан муносабатларни тиклаш эвазига амалга оширилмоқда, -дейди халқаро шарҳловчи.\nБрюс Панниер фикрича, шу пайтгача Ўзбекистон сўрови билан ҳар қандай ўзбекистонликни суриштирувсиз экстрадиция қилиб келган Россия расмийларининг ўтган ойда диний экстремизмда айбланаётган шахсни Тошкентга қайтаришдан бош тортгани ҳам хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорликнинг путури кетаётганига бир далилдир.\nЭслатиб ўтамиз, шу йилнинг март ойида Санкт-Петербургда Андижон воқеаларидан сўнг диндорларга бўлаётган таъқиблардан Россияга қочган Ўринбой Эргашев Ўзбекистон сўровига кўра Интерпол томонидан ҳибсга олинган эди.\nЭргашевнинг ўзи диний экстремистларга алоқаси бўлганини қатъий инкор қилгани ва Санкт-Петербургда бирор марта қонунни бузмаганига қарамасадан Россия телевидениеси уни аввал жиноятчига чиқарган эди.\nЎтган ойда эса Санкт-Петербург суди Усмоновни қамоқдан озод қилиб, уни Ўзбекистонга экстрадиция қилиш ҳақидаги қарорни бекор қилди.\n3-4 сентябр кунлари Москвада бўлиб ўтган учрашувда Россия ташқи разведка хизмати раҳбари Михаил Фрадков МДҲ жосуслик хизматлари раҳбарлари кенгашининг раиси этиб сайланди.


by · 23.09.2019\nДавлат дастурлари амалга ошириб борилишини мониторинг қилиш, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ва республика Вазирлар Маҳкамасига уларнинг сифатли ва ўз вақтида бажарилиши бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш, таҳлилий ахборот ҳамда таклифларни мунтазам киритиш “Юксалиш” умуммиллий ҳаракатининг асосий вазифалари этиб белгиланди. Шу маънода мамлакатимизда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар жараёни, улкан бунёдкорлик ва ободонлаштириш ишлари, шунингдек, аҳоли манфаатларини муносиб ҳимоялаш, амалдаги қонун ва қарорларни доимий тарғиб этиш ҳамда уларнинг ижроси юзасидан жамоатчилик назоратини олиб бориш “Юксалиш” умумилий ҳаракатининг бугунги кундаги асосий вазифалари саналади.\nАйни шу мақсадда ҳаракатнинг вилоят ҳудудий бўлинмаси ташаббуси билан “Жамоатчилик назоратини ташкил этиш тўғрисида”ги вилоят ҳокимининг 2019 йил 9 январдаги 1-сонли қарорига асосан тузилган жамоатчилик назорати гуруҳи вакиллари Давлат дастурининг 61-банди, солиқ ислоҳотларини амалга ошириш даврида истеъмол маҳсулотлари нархининг барқарорлигини ва инфляция даражаси прогноз кўрсаткичларидан ошмаслигини таъминлаш йўналишидаги ишларни таҳлил қилиш мақсадида жорий йил 17 сентябрь куни Гулистон шаҳридаги деҳқон бозорида ўрганиш ишларини олиб бордилар.\nТаҳлиллар шуни кўрсатдики, дала ва боғларда айни пишиқчилик дамлари кечаётганига қарамай қишлоқ хўжалик маҳсулотлари нархи одамлар чўнтаги кўтарадиган, мамнун бўладиган даражада эмас. Деҳқон бозорларига келтирилган маҳсулотларнинг бир қўлдан иккинчи, иккинчи қўлдан учинчи, тўртинчи қўлга ўтиши, баъзи сотувчиларнинг инсофсизларча полиз ва сабзавот, мева-чевалар нархини ошириб юбораётгани сабабли пишиқчилик даврида ҳам уларнинг нархи пасайиш ўрнига ошиб бораяпти. Ҳатто маҳсулотларнинг эрта тонгдаги улгуржи нархи билан иккинчи-учинчи, тўртинчи қўлга ўтгандаги нархнинг ўртасида осмон билан ерча фарқ бор. Масалан, шу куни тонгги соат бешда бир килограмм помидор улгуржи (кўтара савдода) 3000-3500 сўмдан сотилган бўлса, эрталабки соат тўққизларда бу маҳсулотлар иккинчи ва учинчи одамнинг қўли билан ҳар килограмми 5000-5500 сўмдан сотилаётир. Бир килограмм шафтоли нархи тонгги улгуржи савдода (сифатлилигига қараб) 3500-5000 сўмдан баҳоланган бўлса, соат тўққизларда иккинчи ва учинчи савдогар (иккинчи-учинчи қўлга ўтганидан сўнг) томонидан ҳар килограмми 8000-10000 сўмдан харидорларга сотилмоқда. Тонгги улгуржи савдода бир килограмм карам 2000-2500 сўмдан реализация қилингани ҳолда соат тўққиздан кейин иккинчи ва учинчи қўл орқали бир килограмм карамнинг нархи 5000 сўмгача чиқиб кетди. Тонгги савдода ҳар килограмм нок 5000-9000 сўмдан сотилгани ҳолда кундузи унинг нархи 14000-17000 сўмга кўтарилган.\nЭнг қизиғи, деҳқон бозорларига катта “партия”даги қишлоқ хўжалик маҳсулотлари аслида иккинчи қўл (даладан савдолашиб, олиб келадиган савдогар) орқали етказиб берилаяпти. Дала ва боғдан маҳсулотни бозорга олиб келган савдогар кўп ҳолларда бозорда бу молларни ўртакашга топширади. Ўртакаш эса ўз улушини маҳсулот устига қўйиб, (айтайлик ҳар килограммига 1000-2000 сўм қўшиб) бозор расталарида доимий савдо қиладиган савдогарларга тақсимлаб, улашиб беради. Даладан молни олиб келган савдогар (иккинчи қўл-га)га маҳсулот пулини ҳам ўртакаш йиғиб беради. Кўриб турибсизки, ўроқда йўқ, машоқда йўқ ўртакаш тонгги бир-икки соатнинг ичида 1-1 ярим миллион сўм пулни осонгина ишлаб, ором олиш учун уйига равона бўлади. Кўп ҳолларда бу ўртакашларни деҳқон бозорлари раҳбарлари ҳам кўришмайди, ҳатто танишмайди ҳам.\nТонгда ишини қойилмақом қилиб бажарадиган ўртакаш шу тариқа эрталабки савдонинг ўзидаёқ нархни ошириб юборади. Тошкент, Фарғона, Андижон, Самарқанд, Жиззах вилоятларидан келаётган катта “партия”даги маҳсулотларнинг тонгдаги нархини ҳам у белгилайди. Тонгда ҳар килограмми 1000-1200 сўмдан улгуржи нархда сотилган булғор қалампирининг кундузи 2000-2500 сўмга, килоси 1000 сўмдан келтирилган пиёзнинг кундузи 1700-2000 сўмга, улгуржи баҳода килограмми 4000-5000 сўмлик олманинг 10000 сўмгача кўтарилиб кетганига яна нима дейсиз? Катта бозордан кичик бозорчаларга—мавзе, маҳаллалардаги дўкондорларга ўтиши билан бу мева-чева, полиз ва сабзавот маҳсулотларининг нархи ошса ошиб бораяптики, асло пасаймаяпти. Олиб сотарларнинг ўз билганларича нархларни белгилаб, инсофсизлик қилаётганлари жабрини алал-оқибат халқ тортаяпти.\nАхир халқимизда ўғри бўл, инсофли бўл, деган ибратли нақл бор. Буюк саркарда Амир Темур “Адлу барака-инсофу адолатдадир” дея бежизга нақл этмаганлар. Пул топаман, мен бозорнинг қонун-қоидаларини ҳаммадан яхши биламан, деб ўз билганларича нарх белгилаб, инсофсизлик қилаётганларнинг бу ишлари ҳеч бир мезонга тўғри келмайди, уларнинг бу диёнатсизликларини худо ҳам кечирмайди.\n–Бозорда нарх-навони аввало ўртакашлар белгилаб, инсофсизларча нархни ошириб юбораяпти, – дейди кўп йилдан буён Гулистон деҳқон бозорида саво-сотиқ билан шуғулланиб келаётган Зулхумор Музропова. – Бозордаги ўртакашларни йўқотиш керак.\n– Айни пишиқчилик даврида мева-чева, сабзавот, полиз маҳсулотларининг қиммат нархда сотилаётгани ҳолатлари билан келишиб бўлмайди, – дейди Гулистон шаҳри “Аҳиллик” маҳалласида яшовчи 72 ёшли отахон Саидаҳмад Бобоев. – Маҳсулотлар бир қўлдан иккинчи, иккинчи қўлдан учинчи қўлга ўтиши натижасида кундузнинг ўзида тонгги нархдагидан бир ярим-икки баробар ошиб кетаяпти. Маҳсулотлар нархини истаганча ошириб юборишларга чек қўйиб, назорат ташкилотлари бу борада аниқ тадбирий-чоралар кўришлари лозим. Ҳеч вақтда ёз пишиқчилигида мева-чева, сабзавот ва полиз маҳсулотларининг нархи бу қадар ошиб кетганини кўрмаганмиз.\nБозорда сотувчилар бемалол савдо қилишлари учун ҳали павильонлар етишмайди. Кўплаб сотувчилар ўзлари соябон ясаб олиб келиб, очиқ майдонда савдо қилишмоқда. Бу узоқ муддат сақлашга ярамайдиган маҳсулотлар сифати бузилишини тезлаштиради, савдо қилаётган тадбиркорга ҳам катта ноқулайлик туғдиради.\n– Ана шу муаммоларни бартараф этиш учун қўшимча павильонлар қурилишини давом эттираяпмиз, – дейди Гулистон деҳқон бозори раҳбари Абдусамад Аҳмедов. – Қўшимча савдо расталари битса, маҳсулотлар эртага қор-ёмғир тагида қолмайди, ҳам тадбиркорларга, ҳам харидорга катта қулайлик яратилган бўлади. Бундан таш-қари, бозор чор-атрофини ободонлаштириш ишларини давом эттираяпмиз. Биз ҳам келгусида Гулистон бозорининг Самарқанд, Тошкент шаҳарларидек ҳар жиҳатдан обод, кўркам ва файзли бўлишини истаймиз.\nДеҳқон бозорларида нарх-навони барқарор ушлаб туриш учун барча бирдек курашиши, назорат органлари бу борада кенг кўламдаги ишларни амалга оширмоқлари даркор. Бу борада қатъий чора-тадбирлар кўрилмас экан, бозордаги олиб-сотарлар маҳсулотлар нархларини инсофсизларча оширишда давом этаверадилар. Яна бир энг муҳим жиҳат шуки, бозорда одоб-ахлоқ нормаларига риоя этиш, ортиқча бақир-чақирларга (шаллақиликларга), одобсизликларга барҳам бериш учун бизнингча, тегишли муассасаларда тадбиркорлар учун бозор бошқаруви ва бозор маданияти курсларини очиб, уларни бу машғулотларга жалб этиш керак. Токи маданият бор жойда-юксалиш, инсоф бор жойда барака бўлишини асло унутмаслигимиз лозим.


Полиция Калифорнияда "Ку-клукс-клан" иштирокидаги муштлашувдан кейин 13 кишини қўлга олди\n07:50 / 28.02.2016\nАҚШ ҳуқуқ-тартибот муассасалари Калифорниянинг Анахайм шаҳрида "Ку-клукс-клан" вакиллари иштирокидаги муштлашувдан кейин 13 кишини қўлга олди. Муштлашув оқибатида 3 киши жароҳат олди, деб хабар бермоқда Associated Press ахборот агентлиги.\nПолициянинг маълум қилишича, радикал ташкилот аъзолари аввал эълон қилинган тадбирга келган ва машинадан тушганларидан кейин уларни 30 га яқин рақиб кутиб олган. Пичоқ зарбалари бериш айби билан "Ку-клукс-клан"нинг 6 вакили ҳибсга олинган. Ўз навбатида, уларнинг рақибларидан 7 киши ҳам ҳужумда гумон қилинмоқда.\n"Ку-клукс-клан" аъзоси Крис Баркернинг айтишича, ташкилот аъзолари тинч ҳолдаги аксилмиграцион тадбирни ўтказаётган бўлган, пичоқни эса ҳимояланиш зарурати сабабли ишлатишга тўғри келган.\n"Агар бизга ҳужум қилишса, биз ҳам ҳужум билан жавоб берамиз", деб айтди телефон орқали "Ку-клукс-клан"нинг воқеада иштирок этмаган аъзоси.\nҚайд этилишича, воқеа жойидан олинган суратларда "Ку-клукс-клан"га тегишли қора йўлтанламас автомобиль рақамини кўриш мумкин, рақамдаги KIGY сўзи эса "клан бўйича биродарим сени қаршилайман" деган маънони беради.\nАҚШда фаолият юритадиган "Ку-клукс-клан" радикал ташкилоти оқ танлиларнинг бошқа рангдаги қолган одамлардан устунлиги ғоясини илгари суради. Асосан қора танлиларни таҳқирлаб келади.


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Ўз кучи билан ҳаётда ўрнини топган 10 машҳур инсон\t15:40, 22 апрель 2016\tШон-шуҳратга эришиш ҳеч қачон осон бўлмаган. Унга эришиш учун қанча қийинчиликлар-у, синовларни бошдан ўтказишга тўғри келади. Кўп машҳур инсонлар айнан шу прицип асосида ҳаракат қилиб, барча қийинчиликларни енгишган ва юқори чўққиларни забт этишган. AdMe.ru нашри сиз учун қобилияти ва тинимсиз меҳнатлари эвази машҳур бўлган инсонлар ҳақида ҳикоя қилади. Жоан Роулинг\nОрадан 2 йил ўтиб, у яна саҳнага чиқишга қарор қилди ва муваффақиятга эришди. Шундан кейин Жим экранда пайдо бўлиш истагида Лос-Анжелесга кўчиб ўтди. Орадан кўп ўтмай, уни кам бюджетли “Эйс вентура” фильмидаги бош ролга тасдиқлашди. Кўпгина машҳурлар роль ўйнашни бош тортган бу фильм Жим Керрини оламга танитди ва машҳур инсонга айлантирди.\nМашҳур актриса Деми Мур шу кунларга етиб келгунча, қанча машаққатларни бошдан кечирди. Ўсмир пайтида моделлик агентлигида ишлаш учун мактабни ташлаган. Орадан кўп ўтмай, ҳаётини кино билан боғлаш мақсадида бир қанча ёшлар учун суратга олинган фильмларда иккинчи даражали ролларни ўйнаган. Аммо бундан тушкунликка тушмади, “Руҳ” кинофильмидаги роли уни дунёга машҳур қилди.\nМуваффақият сари элтувчи манзилга етиб бориш Жей Лога ҳам осон бўлмаган. Унинг ота-онаси камтарона ҳаёт кечирса-да, болаларига яхши таълим-тарбия беришга интилишган. У болалигиданоқ рақс ва хонандалик билан шуғулланган. Бу албатта келажакда ўз мевасини берди. Ўрта маълумотга эга бўлган қиз юридик фирмага ишга кирди, аммо кўп ўтмай, ишини ташлаб, машҳур рақс мактабида рақс билан жиддий шуғуллана бошлади. Унинг бу ишини ота-онаси қўллаб-қувватламайди, оқибатда Жей уйдан чиқиб кетади. У машҳур хонандаларнинг концертларида рақсга тушади, бир неча фильмларда роль ўйнайди. Жейнинг истеъдоди назардан четда қолмади ва у машҳур инсонга айланди. Том Круз\nТом Круз бойликдан, таниш-билишдан йироқ оддийгина оилада дунёга келди. Ҳали мактабда ўқиб юрган пайтларидаёқ онасига ёрдам бериш мақсадида ишлай бошлаган. 18 ёшга тўлганда актёр бўлиш орзусини амалга ошириш учун Том Нью-Йоркка йўл олади. Чўнтаги бўм-бўш бўлса-да, турли кастингларда иштирок эта бошлади. Аммо бўйининг пастлиги туфайли доимо ютқазиб қўяди. Орадан бир неча йил ўтиб “Хавфли бизнес” фильмидаги ролидан кейингина унинг омади келди.\nСелин Дион болалигиданоқ мусиқага қизиққан. Ҳатто унинг исми “Селин” деб аталган қўшиқ шарафига қўйилган. У турли оилавий тадбирларда қўшиқ айтган, 12 ёшида биринчи қўшиғини ёзган. Бир куни акаси Мишель опаси Селиннинг қўшиғини мусиқа менежерига юборади. Қизнинг овозидан ҳайратга тушган мусиқачи уни юлдузга айлантираган. Шундай қилиб, Селиннинг хонандалик фаолияти бошланиб кетган.\nБританиялик машҳур актёр Дэниел Крэйг Голливуднинг энг машҳур актёрлари қаторига кирган бўлса-да, унинг шу даражага еткунча, бошидан нималарни кечирганини ҳамма ҳам билавермайди. У болалигиданоқ ҳаётини санъат билан боғлаган, 6 ёшлигидан бошлаб, театр саҳнасида роль ўйнаган. Театр мактаби дипломини қўлга киритган Дэниел киноларда роль ўйнаса ҳам, муваффақиятга эришмади. Аммо у бундан кайфиятини туширмади. Бир неча йил давомида “Лара Крофт: даҳма таловчи” фильмида бадкирдор ролини ўйнади ва шундан кейин шон-шуҳратга эришди.\nОмадли актриса номига эришгунча Женнифер Энистон курьер, официантка бўлиб ишлаган, ҳамда бир қанча бродвей постановкаларида қатнашган. У илк телевизион ролини 1990 йилда қўлга киритди. Кейин даҳшатли фильмда суратга тушди, аммо унинг бу роли танқидга учради, матбуот уни жуда қоралади. Бундан ҳафсаласи пир бўлган Женнифер актрисаликни ташламоқчи бўлди, аммо худди шу пайтда у “Дўстлар” сериалидаги бош қаҳрамонлардан бири ролига тасдиқланади. Шундан кейин у муваффақият чўққисига чиқади. Опра Уинфри\nОпра жудаям камбағал оилада дунёга келади, унинг ҳатто ўйинчоқлари ҳам бўлмаган. Шунга қарамай, у ҳаётдан нима исташини яхши англаган. 17 ёшида нотиқлик бўйича ўтказилган танловда биринчиликни қўлга киритиб, университетга грант асосида ўқишга қабул қилинади. Ўқишни битиргач, янгиликлар дастурини олиб бориш учун телевидениега таклиф қилинади. 29 ёшлигида рейтинги паст тонгги кўрсатувлардан бирининг бошловчиси вазифасига таклиф қилинади. Опра бу кўрсатувга жон бағишлайди. Орадан бир ой ўтар-ўтмас бу кўрсатув энг машҳур ток-шоулардан бирига айланади. Натижада кўрсатув номи ўзгариб, “Опра Уинфри шоу” сига айланади.


Tesla бир йиллик электрокар савдосидан кўра бир ойда биткоинда кўпроқ даромад олди! - Terabayt.Uz\nTesla бир йиллик электрокар савдосидан кўра бир ойда биткоинда кўпроқ даромад олди!\nИлон Маск ташкил этган электромобил компанияси шу йилнинг 31 январь куни биткоин учун нақ бир ярим миллиард доллар миқдорида сармоя киритган эди. Шунингдек, у келажакда ўз электрокарларига криптовалюта билан тўлов қилиш имкониятини ҳам йўлга қўймоқчи эканлигини эълон қилган, натижада биткоин нархи яна рекорд даражага кўтарилган.\nЎҚИНГ: Зўрдан зўр чиқди: Илон Маск энди дунёдаги энг бой одам эмас! (BBI рейтинги, 2021 йил 17 февраль)\nОрадан бир ой ҳам ўтмасдан, Tesla компанияси биткоинга тиккан пуллари ортидан катта даромад кўрди. The Times нашри ҳисоб-китобларига қараганда, ўша янгиликдан буён мазкур криптовалюта курси 13 фоизга кўтарилиб, нархи 44 700 доллардан ошиб кетган. Ҳозир эса курс аллақачон 57 минг доллардан ҳам ўтиб, 58 минглик кўрсаткичга қараб кетяпти – бунақаси ҳали бўлган эмас!\nШундай қилиб, агар Tesla ҳозир ҳам ўша пайтда ўзи айтганидек бир ярим миллиард долларгик биткоинга эга бўлса, бу криптопулнинг қийматига аллақачон яна 930 миллион доллар қўшилиб улгурди. Таққослаш учун келтириб ўтсак, бутун бошли 2020 йил мобайнида бу компаниянинг электрокар сотишдан топган даромади «атиги» 721 миллион долларни ташкил этади.\nТўғри, бу даромад ҳозирча «фақат қоғозда», чунки компания ўз биткоинларини сотганича йўқ. Лекин барибир, криптовалюта курси ўша – январнинг охиридаги кўрсаткичга тушмаса керак ва Tesla ўз биткоинларини қачон сотса ҳам, бундан фақат ютади.\n#Tesla #Илон Маск #Криптовалюта #электрокар #электромобил #янги технологиялар #биткоин


Шифокор коронавирусли пневмонияни даволаш ва тўғри нафас олиш ҳақида – Газета.uz\n7 август 2020, 16:30 Коронавирус Жамият\nAnhor.uz таҳририяти COVID-19 га чалинганлиги тасдиқланган беморларни даволовчи фтизиатр Надежда Шкловец билан коронавирусли пневмония одатий пневмониядан нимаси билан фарқ қилиши, уни даволаш ва реабилитация қилиш методлари ҳақида суҳбатлашди.\nКоронавирусли пневмония бўйича фтизиатрнинг фикрлари ва мавзунинг муҳимлиги сабабли Anhor.uz таҳририятининг рухсати билан «Газета.uz» интервьюни тўлиқ кўринишда тақдим этади.\nКоронавирусли пневмония ва унинг ўзига хос хусусиятлари ҳақида\n— Янги коронавирусли пневмония — бу ўпканинг вирусли яллиғланишининг бир тури. Вирусли пневмониялар бизга аллақачон маълум, аммо биз бундай миқдорда у билан ишлашга одатланмаганмиз. Бу даволаш ишларини жуда мураккаблаштиради. Коронавирусли пневмония келтириб чиқарадиган ўзгаришлар, масалан, гриппда ҳам бўлади, аммо COVID-19 да улар кўпроқ ва бошқачароқ ривожланади.\nФарқлар ҳақида гапиришдан олдин ўпкамиз ўзи нимадан иборатлигини эслаш лозим. У ҳаво ўтказувчи трубалар тизимидан иборат бўлиб, нафас олиш қопчалари — альвеолалар билан тугайди. Бу альвеолалар каркас — интерстиция ёрдамида ягона тузилмага бирлашган. У бирлаштирувчи тўқимадан ташкил топган. Интерстициядан қон ва лимфа томирлари ўтади.\nКўп ҳолларда инфекцион ёки бактериал пневмония билан ишлашимизга тўғри келади. Унинг ривожланишига альвеолаларнинг ичида яллиғланишни келтириб чиқарадиган бактериялар сабабчи бўлади. Нафас олиш қопчалари ичидаги зарарланган қисмларнинг ҳавоси яллиғланиш суюқлигига алмашади. Каркас — интерстиция — бунда деярли шикастланмайди, томирларнинг деворлари зич бўлиб қолади.\nБундай пневмониянинг аломатларидан бири — ҳароратнинг кўтарилиши ва балғамли йўтал. Йўталнинг пайдо бўлиши яллиғланиш суюқлиги альвеолалар ичида экани ва у бронхлар орқали ташқарига чиқиши билан изоҳланади. Йўтални енгиллаштириш учун муколитиклар (балғам ҳажмини оширмасдан, уни суюлтирадиган ва балғамнинг ўпкадан чиқишини енгиллаштирадиган дори воситалари — таҳр.) тайинланади. Ҳароратнинг кўтарилиши айнан бактериал яллиғланиш билан боғлиқ. Шу тарзда организмимиз касаллик қўзғатувчиларини — бактерияларни йўқ қилади. «Душман» йўқ қилиниши билан, аҳвол яхшиланади, одам соғаяди.\nИнфекцион пневмония ривожланишига бактериялар сабабчи бўлгани учун, уни даволашда антибиотиклар бирламчи препаратлар ҳисобланади. Зарурат бўлганида, дориларни уй шароитларида эмас, балки стационарда томчилатиб киритиш қўлланади.\n— COVID-инфекциясининг одатий кечиши бир нечта характерли босқичга эга. Биринчи ҳафтада — бу ўткир респиратор вирусли инфекциялар (ЎРВИ), у эҳтимол унчалик кучли намоён бўлмас. Бу даврда одам ўзини деярли соғлом ҳис қиладиган кунлар бўлиши мумкин.\nҲарорат кўтарилган биринчи кундан бошлаб, касалликнинг дастлабки кунларини ҳисоблаш бошланади. Баъзида буни аниқлаш қийин, чунки у унчалик кўтарилмаслиги ҳам мумкин 37,2 — 37,5. Бундай ҳолатларда ҳароратни тушириш тавсия этилмайди — бу организмнинг табиий ҳимоя реакцияси. Яхшиси истеъмол қилинадиган суюқлик миқдорини оширган маъқул.\nБешинчи-еттинчи кунларда айрим ҳолларда ҳарорат яна кўтарилади. Кўп ҳолларда бу пневмония ривожланиши эҳтимоли (аммо бундай бўлмаслиги ҳам мумкин) ҳақида далолат бериши мумкин.\nЖуда камдан-кам ҳолларда касалликнинг биринчи ҳафтасида аҳвол оғирлашиши кузатилади. Бундай ҳолатларда одам биринчи «қўнғироқ»ни сезмаган бўлиши мумкин. Коронавирус инфекциясига чалинган беморларни даволаш тажрибасидан шуни айтишим мумкинки, энг ёмон кун — бу ўнинчи кун. Одатда, аҳволнинг ёмонлашиши ана шу кунга тўғри келади.\nУни бемор сезмайдиган тарзда санаш керак. Қорин ёки кўкрак қафаси ҳаракатлари қайд этилади. Юқорига-пастга (нафас олиш-чиқариш) — бу битта нафас олиш цикли. Ушбу циклларнинг бир дақиқа ичидаги сони ҳисобланади. Нормал ҳолатда нафас олиш частотаси жинсга ва ёшга боғлиқ, у дақиқасига 12−20 диапазонида бўлиши мумкин. Нафас олиш частотасини динамикада, кунлар бўйича баҳолаш ва нафас олишнинг пульс билан нисбатини кўриш зарур. Юрак қисқаришлари частотаси нафас ҳаракатларидан тўрт баравар кўп бўлиши керак.\nҚўшимча аломатлар ҳам қайд этилади: беҳоллик, ҳансираш, тернинг кўп миқдорда ажралиб чиқиши. Уларни 0 дан 5 гача шкала бўйича баҳолаган маъқул, бу ерда 0 — аломатлар йўқлиги, 5 — уларнинг яққол намоён бўлиши. Ҳид, таъм билишнинг бузилишига, диареяга эътибор қаратиш лозим.\nГриппли пневмониядан фарқли ўлароқ, негадир коронавирусли пневмонияда беморлар қоннинг кислород билан тўйиниши паст бўлишини ҳам анча яхшироқ кўтаришади. Шунинг учун фақат диққат билан кузатиш жиддий чоралар кўрилиши керак бўлган пайтни ўтказиб юбормаслик имконини беради.\nЖаҳон амалиёти шуни кўрсатмоқдаки, касаллик ҳатто аломатсиз кечганида ҳам ўпкада у ёки бу ўзгаришлар бўлади. Уларнинг тарқалишини олдини олишнинг имкони йўқ, шу боис доим факт бўйича даволанади.\nАгар ҳарорат кўтарилиши, нафас олиш етишмовчилиги, қоннинг кислород билан тўйинишининг пасайиши кўринишидаги ҳолатлар кузатилмаса, унда фаол даволаш ишларини ўтказиш шартмас. Тадқиқотлар антибиотикларнинг, гормонларнинг эрта тайинланиши касалликнинг кечишини ёмонлаштириши мумкинлигини кўрсатмоқда.\nКомпьютер томографияси коронавирусли пневмония диагностикаси методи сифатида\n— «Коронавирусли пневмония» диагнозини тасдиқлаш учун қайси методика энг аниқ ҳисобланади?\n— Компьютер томографияси (КТ) — ўпкадаги ҳар қандай ўзгаришларни, шу жумладан коронавирус инфекциясида пневмонияни ҳам аниқлашнинг яхши методи. Илк босқичда рентгенография ўтказилганида ўзгаришларни ўтказиб юбориш мумкин, айниқса агар бу замонавий рақамли аппарат эмас, балки эски моделлар бўлса. Аммо яллиғланиш бўйича ўзгаришлар даволашни талаб қиладиган ҳолатларда рентгенография уларни кўрсатади.\nКТ (компьютер томографияси) МСКТ (мультиспирал компьютер томографияси)дан нимаси билан фарқ қилади деб тез-тез сўрашади. Иккала метод ҳам одам танасининг қатламларга ажратилган тасвирини олиш имконини беради, фақат фарқи шундаки, КТда кўрикдан ўтказиш ишлари битта детектор ёрдамида, МСКТда эса бир нечта детектор ёрдамида амалга оширилади. Бир нечта детектор мавжудлиги ҳисобидан томограф қадами, яъни кўрикдан ўтказилаётган тўқималар участкалари орасида масофа камаяди. Агар олдин кўздан кечирилган соҳалар орасида 5 мм бўлиши яхши сифат деб ҳисобланган бўлса, ҳозир бу параметрлар анча кичрайган. Шу туфайли бизда юқори аниқликдаги тасвирлар пайдо бўлади ва тадқиқ қилиш вақти сезиларли даражада камаяди.\n— КТ/МСКТда ҳам лаборатория диагностикасидаги каби нотўғри таҳлиллар бўлиши мумкинми?\nҲар қандай тадқиқот методи сингари МСКТ бемордаги клиник ҳолатлар, касалликнинг давомийлиги ва кечишининг ўзига хослиги ҳақидаги маълумотлар билан, ва албатта, эпидемик ҳолат маълумотлари билан солиштирилади. Ҳозир бундай пневмониянинг барчаси, эҳтимол, коронавирусдан келиб чиққан деб қаралмоқда.\nФақат МСКТнинг ўзи қўшимча маълумотларсиз даволаш схемасини тайинлашга сабаб бўлолмайди.\nАгар одам «тоза» тасвирни олса, бу айнан кўрик пайтида ўпкада ҳеч қандай яллиғланувчи ўзгаришлар йўқлигидан далолат беради. Аммо улар бемалол кейин ҳам пайдо бўлиши мумкин.\n— Касалланган бемор ёки ўзида коронавирусли пневмония борлигини гумон қилаётган киши қачон КТ қилиши керак? Ва кейинги КТлар орасидаги интервал қанча бўлиши керак?\n— Идеал ҳолатда МСКТни шифокор тайинлови бўйича қилиш лозим. Ҳозир тез-тез кўриб турганимдек, касалликнинг биринчи кунида ҳам, иккинчи кунида ҳам эмас. Агар нафас олиш етишмовчилиги аломатлари бўлса, ҳарорат 38,5 дан юқори бўлса ва айниқса агар бемор хатар гуруҳига кирса, унда буни қилиш мумкин.\nКўпгина мамлакатларда барча беморларни МСКТ кўригидан ўтказишдан воз кечишган. Асосий роль клиникага, лаборатория маълумотларига берилган. Касалхонага тушган беморларнинг кўпчилиги обзорли рентгенографиядан ўтказилади. Зарурат бўлганида, УТТ қилинади. Бунинг учун махсус протоколлар ишлаб чиқилган ва жорий этилмоқда.\nТадқиқотни қай даражада тез-тез ўтказиш кераклигига тўхталадиган бўлсак, тиббиётда барча даволовчи ва диагностика тадбирларини ўтказишда ҳар доим иккита тушунча баҳоланади: фойда ва эҳтимолий зарар. Шунга қараб муайян аралашувни ўтказиш ёки ундан воз кечиш ҳақида қарор қабул қилинади. Агар МСКТ ҳаётий кўрсаткичлар бўйича ўтказилса, унда интервал аҳамиятга эга эмас — кунига бир неча марта ҳам ўтказиш мумкин. Агар ҳозирнинг ўзида ҳаётга ҳеч нима таҳдид солмаса, унда ҳеч бўлмаганда уч ой — ярим йил ўтиши керак.\nБу билан нима демоқчиман? МСКТда аниқланадиган ўзгаришлар даволаниши керак бўлган янги яллиғланиш бўлмаслиги мумкин. Кўп ҳолларда бу бошдан кечирилган жараён изи бўлади, яъни яллиғланиш ўтиб кетган, унинг қолдиқ ўзгаришлари эса бир неча ой сақланиши ва буларнинг ҳаммаси МСКТда акс этиши мумкин.\nМуҳим жиҳат: зарарланиш ҳажми асосийси эмас. Аломатсиз беморларнинг қарийб 50 фоизи МСКТда ўзгаришларга эга. Кўп ҳолларда уларга дорилар билан таъсир кўрсатиш шарт эмас, бироқ фибрознинг олдини олиш учун нафас олиш гимнастикаси ҳаммага керак.\n— Коронавирусли пневмония ва одатий пневмония билан касалланган беморларда компьютер томографияси тасвирлари бир-биридан фарқ қиладими?\nОдамнинг нафас олиш тизими нафас йўлларидан — ҳаво ўтадиган трубкалардан (трахея, бронхлар, бронхиол) иборат. Ушбу трубкаларнинг диаметри аста-секин тораяди ва жуда кичкина ҳолатга — беш микронга яқин ўлчамга келади. Ушбу майда бронхиолларнинг учида нафас олиш пуфакчалари — альвеолалар жойлашган. Улар ўзаро строма, ўзига хос каркас — интерстиций билан бирлашган. У анча юмшоқ бўлиб, унинг ичидан қон ва лимфа томирлари ўтади.\nОдатий бактериал пневмонияда асосий зарарланиш майда бронхлар ва альвеолалар ичида юз беради. Улар инфекция киришига жавоб сифатида яллиғланиш суюқлиги билан тўлади. Интерстицияда унчалик жиддий бўлмаган жараён кечади.\nВирусли пневмонияда, хусусан COVID-19 да, асосий патологик ўзгаришлар ҳар бир қисмни ўраб турадиган айнан ушбу каркасда (интерстицияда) юз беради. У ердан ўтадиган томирларнинг деворлари юпқалашади, қоннинг суюқ қисмини яхши ушлаб туролмайди. У томирлардан ташқарига чиқа бошлайди. Интерстициал тўқима шишади, аммо альвеолаларнинг ўзида ҳавонинг бир қисми қолади, шу боис рентгенограммада ўзига хос «хиралик» пайдо бўлади.\nАльвеолаларида етарли миқдорда ҳаво бўлган соғлом ўпка шаффоф бўлади. Ўпка альвеолаларининг қайсидир бир қисмида ҳаво яллиғлантирувчи суюқлик билан алмашган пайтдаги яллиғланиш анча яққол кўзга ташланадиган қорайиш сифатида кўринади. Альвеолаларда ҳаво қисман сақланганида, интерстициянинг шишишига «хира шиша» дейилади.\nЯна бир бор таъкидлайман: бундай ўзгаришлар нафақат коронавирусли пневмонияда, балки бошқа ҳолатларда ҳам учрайди.\nБу ерда бактериал инфекция иккиламчи бўлгани учун антибиотиклар фақат иситмали қалтироқдан (ҳарорат 38,5 дан юқори бўлиб, беш кундан ортиқ сақланиб турса) кейин ёки лабораторияда тасдиқланган микробли флорада қўшилади. Антибиотиклар кўп ҳолларда ҳимоя қилувчи сифатида берилади, шу боис касалхонадан ташқари пневмонияни амбулатория шароитларида юритиш учун маъқулланган антибиотиклар, асосан, уларнинг таблеткалари берилади.\nУларни фақат реанимацияларда, ҳаёт ва мамот масаласи турганида, қўллаш зарур. Бундай антибиотикларнинг пала-партиш тайинланиши ЎСВ аппаратига уланган беморларда ўлим даражаси ошишига олиб келиши мумкин. Бир йилдан кейин одамлар сепсисдан, перитонитдан ўла бошлайди. Имплантларнинг, сунъий бўғимларнинг қўшилиб кетмаслиги даражаси ошади; стентлар, юракнинг сунъий клапанлари ўрнатилганидан кейин оғир бактериал инфекциялар ривожланади.\nМавжуд вирусга қарши воситалардан, самараси исботланмаган дорилардан фойдаланиш тавсия этилмайди. Бундан фойда бўлмайди, жигар ва буйракка қўшимча салбий таъсир пайдо бўлиши, аллергия ва бошқа ножўя оқибатларга олиб келиши мумкин.\nДориларни тайинлашдан олдин организмнинг яллиғланиш тизими ҳолатини, турли аъзолар фаолиятини, бошқа айрим кўрсаткичларни текшириш керак. Бироқ фақат МСКТда ўзгаришлар мавжудлиги терапия учун асос бўлиб хизмат қилолмайди. Одатда мен энг камида умумий кенгайтирилган қон таҳлилини, С-реактив оқсил, глюкоза даражасини аниқлашни, коагулограмма тадқиқотини ўтказишни тавсия этаман. Ушбу таҳлилларни муайян даврийлик билан такрорлаган маъқул. Кўп ҳолларда текширишлар рўйхати ферритин даражасига, жигар ферментларига, креатинин ва бошқа таҳлилларни ўз ичига олади.\n— Бу даволашнинг ўзига хос кўриниши. У фақат стационарда, асосан реанимацияларда, одам хушсиз, оғир ётганида ва мустақил равишда сув ва овқат қабул қила олмаганида қўлланилиши керак. Айрим дорилар фақат секин ва жуда секин томчилатиб қуйиш кўринишида қўлланилади, томчилар жуда аниқ, баъзида эса махсус қурилма ёрдамида дозаланиши керак. Хусусан кимё терапиясида баъзи дорилар, моноклонал антитаначалар шундай тайинланади.\nАммо «капельница» — бу амбулатор даволаш эмас.\nМен физиологик эритмани ёки аскорбин кислотаси, бошқа витаминлар билан глюкозани томчилатиб киритишдан мутлақо маъни кўрмаяпман. Нега энди бунинг ўрнига бир стакан компот ёки лимонли чой ичмаслик керак? С витамини таблеткалар ва драже кўринишида ҳам бор. Бундай «капельница"ларнинг маъноси — «кучли даволаш» деган психологик самарада, холос. «Қонни токсинлардан тозалаш» функциясини буйрак ва жигар ҳам жуда яхши эплайди. Агар эпламаса, унда беморга бу препаратларни томчилатиб киритиш эмас, балки гемодиализ тайинланади.\nНебулайзер — бу дориларни бевосита бронхларга етказувчи восита. Қатор усуллар ёрдамида дори суюқлиги аэрозолга — ўлчами беш микронгача бўлган майда томчиларга айланади. Энг майда нафас трубкачаларининг диаметри ҳам худди шундай.\nОдам нафас олганида дори воситасидан иборат аэрозоль бронхларга ва ўпкага йўналади. Нафас чиқараётганда эса аэрозолли зарралар атрофдаги ҳавога тушади. Агар одамда вирус бўлса, унду у ушбу аэрозолли булутда каттагина миқдорда тўпланган бўлади. Бундай майда зарралар жуда секин чўкишини инобатга олиш керак. Улар ҳавода бир неча соат муаллақ ҳолатда қолади. Бу атрофдагилар учун жуда хавфли — юқтириш хавфи бир неча бараварга ошади. Беморнинг ўзи ҳам вируснинг янги дозаларини олмагани маъқул.\n— Антисептик препаратлар асосан операция пайтида, плеврал пункцияда тана бўшлиқларини ювиш учун қўлланади. Назарий жиҳатдан олганда, улар ингаляцияда нафас йўлларидаги бактериялар, вируслар, замбуруғларни йўқ қилиши мумкин. Буни қилиш керак ёки керак эмаслиги — бу бошқа масала. Бир пайтлар қўлларни ювиш учун антибактериал воситалар жуда оммалашиб кетганди. Уларнинг оммабоплиги тезда йўқолди, чунки заруратсиз теридаги, шиллиқ қаватлардаги табиий бактериал қатламни йўқ қилиш керак эмаслигини аниқ бўлди.\nИккинчи жиҳат ушбу препаратлар нафас йўллари эпителийларига қандай таъсир кўрсатиши мавзусида тадқиқотлар мавжуд эмас. Шу боис эҳтимолий фиброз ривожланиши ҳақидаги саволга мен ҳа деб ҳам, йўқ деб ҳам жавоб беролмайман.\nШунингдек ушбу препаратларга нисбатан чидамлилик ривожланиши каби жиддий хавф ҳам бор. Масалан, турли микроорганизмларнинг касалхона ичида яшайдиган жуда кўплаб штаммлари мавжуд, улар оммабоп антисептик эритма — фурацилинда жуда яхши яшайди. Агар биз яна декаметоксин ва хлоргексидинга таъсирчан бўлмаган бактерияларни ҳам олсак, унда жарроҳларга йирингли касалликларга эга беморларни қутқариш қийинроқ бўлади.\n— Агар одамнинг тўсатдан нафаси бўғила бошланса, тез ёрдам эса тезроқ келавермаса ёки унга қўнғироқ қилиб тушолмаса, беморга қандай шошилинч ёрдам кўрсатиш мумкин?\nУй учун кислород излаш ёки касалхонага олиб борадиган машина топиш пайтида беморни, агар қорни билан ётмаган бўлса, қорни билан ётқизиш зарур. Деразани очиб, тоза ҳаво киришини таъминлаш керак. Хона иссиқ бўлмаслиги лозим! Ҳозир кўпчилик кондиционерлардан қўрқади. Аммо уни бевосита беморга қаратмасдан ва ҳароратни жуда пасайтириб юбормасдан ҳам ишлатиш мумкин. Салқинроқ ҳаводан нафас олиш анча енгил бўлади.\n— Пульсоксиметрларга ҳам талаб катта. Уларнинг ўрнига худди шундай функцияларга эга мобил иловалардан фойдаланиш мумкинми?\n— Мен хлорид натрий — ош тузининг физиологик (изотоник) эритмасидан фойдаланишни тавсия этаман. Бу эритмани мустақил тайёрлаш унчалик мақбул эмас, чунки концентрацияни ошириб юбориш хавфи мавжуд. Гипертоник эритма эса шиллиқ қаватни қуритиб юборади. Уни бурундан кўп суюқлик кетадиган даврда қисқа муддат қўллаш мумкин.\n— Одамлар спирт буғларидан нафас оляпти, ниқобларни ароқда намлашяпти. Бундай ҳаракатлардан фойда борми?\n— Буни тушуниш мумкин. Агар вирус спиртга таъсирчан бўлса ва спирт ёрдамида юзалардан йўқ қилинса, унда нега ҳам шундай тарзда қўлламаслик керак экан. Аммо вирус эпителий юзасида узоқ вақт турмайди, у спирт етиб боролмайдиган жойга — ҳужайранинг ичига киради.\nБизнинг шиллиқ қаватларимиз учун эса спиртнинг таъсири жуда зарарли бўлиши мумкин. Спирт оқсиллар коагуляциясига туртки бўлади, «ошловчи» самарани келтириб чиқаради. Жарроҳлар терида шунга ўхшаш самарага эришишга ҳаракат қилади: теридаги тешикларни ёпишади, улардаги бактерияларни «қамаб» қўйишади. Бундан терининг ҳолати ёмонлашади, холос.\nШиллиқ қаватлар эса ундан ҳам таъсирчанроқ. Бундай таъсир юқори нафас йўллари эпителийсининг табиий ҳимоя ва тозалаш хусусиятларини бузади, маҳаллий А иммуноглобулининг даражасини камайтиради. Кучли ва/ёки тез-тез қўллаганда шиллиқ қаватлар куйиши мумкин. Менда шундай беморлар ҳам бўлган. Натижада, кутилган ҳимоя самараси ўрнига мутлақо қарама-қарши натижага эга бўламиз, яъни вирусга қарши иммунитетнинг биринчи, энг муҳим механизмини ўчириб қўямиз.\n— Келинг, «нима билан нафас олиш керак?» деган саволдан «буни қандай қилиб тўғри қилиш мумкин?» деган саволга ўтамиз. Прон-позициялар ҳақида гапириб берсангиз.\n— Прон-позиция — бу қоринда ётиш ҳолати. Ковидли пневмонияда даставвал ўзгаришлар ўпканинг қуйи орқа бўлимларида юз беради. Биз орқамиз билан ётганимизда улар гиповентиляция ҳолатида туради, яъни кучсиз ишлайди. Шунга мос равишда, улардаги шиш суюқлиги секин ва ёмон сўрилади. Фибрин чўкади, бирлаштирувчи тўқималарнинг айрим ишлаб чиқарилиш жараёнлари фаоллашади, шу боис зарарланиш ҳажми ошади, фиброз кўпаяди.\nПарадоксал нафасда эса аксинча: нафас олаётган пайтда қорин шишади, нафас чиқараётганда тортилади. Бундай нафаснинг яққолроқ намоён бўладиган варианти — йога машқи, йогада у «вакуум» дейилади.\n— Ҳаво шарларини шишириш бошдан кечирилган коронавирусли пневмонияда реабилитация технологияси ҳисобланмайди. Бунинг сабабларидан бири — катта ёшли аҳолининг 10−15 фоизида латексга аллергия бор.\nКоронавирусли пневмонияда шикастланадиган асосий тузилма — бу интерстиций, каркас. Шарларни шишириш пайтида юзага келадиган босимнинг кескин ўзгаришларида, ўпканинг шикастланган участкаларига жароҳат етказиш эҳтимоли мавжуд.\nМен ўз беморларимга Каролина университети госпитали (Швеция) мутахассислари томонидан ишлаб чиқилган нафас машқларини тавсия этаман. Томск (Россия) шифокорлари машқларнинг яхши тўпламини таклиф қилишган, видео Россия Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Facebook саҳифасига жойлаштирилган.\n— Ҳозирча бу ҳақда гапириш қийин — дастлабки касалланиш ҳолатларидан кейин етарлича вақт ўтгани йўқ.\nЎпкадаги ўзгаришлар тўлиқ сўрилиши мумкин, аммо кўп ҳолларда улар узоқ вақтга сақланиб қолади. Шу боис қоринда ётиш ва нафас олиш гимнастикаси камида 3−6 ойга турмуш тарзига айланиши керак. Ўпка тузилмасининг тикланишига фақат шунча вақт ўтганидан кейингина баҳо бериш мумкин.\n«Газета.uz» 29 490


Божхона омборлари нима учун керак ?\nБожхона омбори – бу махсус жиҳозланган ва белгиланган жой бўлиб, биноларнинг ҳудудини ва (ёки) очиқ майдончаларни ўз ичига олган ҳамда товарларни божхона назорати остида сақлашга мўлжалланган бўлади. Қоидага кўра, божхона омборлари очиқ ёки ёпиқ турда бўлиши мумкин.\nХусусан, очиқ турдаги божхона омборидан ҳар қандай шахслар фойдаланиши мумкин. Ёпиқ турдаги божхона омборида эса лицензиатнинг товарлари сақланади, шунингдек, лицензиатнинг таркибий тузилмалари товарларини ҳам жойлаштириш мумкин .\nБожхона омборларини кимлар ташкил этиши мумкин?\nТаъкидлаб ўтиш жоизки, божхона омбори ташқи иқтисодий фаолият жараёнидаги муҳим воситалардан бири ҳисобланади.\nБожхона омборлари Ўзбекистон Республикаси резиденти бўлган юридик шахслар томонидан ташкил этилади. Божхона омбори фаолияти билан шуғулланиш учун тадбиркорлик субъекти божхона органларидан лицензия олиши лозим.\nУшбу лицензия Ўзбекистон Республикасининг “Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида”ги Қонуни, Божхона кодекси ва Вазирлар Маҳкамаси қарорлари асосида берилади.\nЎз навбатида ташкил этилаётган божхона омбори белгиланган лицензия талаблари ва шартларига мувофиқ бўлиши талаб этилади.\nБожхона омбори бўйича лицензия давогарларига қонунчилик билан қандай енгилликлар яратилди?\nУшбу йўналишни тартибга солиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан 2020 йил 9 апрель куни “Божхона омбори, эркин омбор ва бож олинмайдиган савдо дўкони фаолиятини лицензиялаш юзасидан давлат хизматларини кўрсатишнинг маъмурий регламентларини тасдиқлаш тўғрисида”ги қарор қабул қилинди. Ушбу қарор билан лицензия давогарларига бир қатор енгилликлар яратилди.\nХусусан, авваллари тадбиркорлар ушбу хизматлардан фойдаланиш учун ортиқча вақт ва харажат сарфлаган ҳолда бевосита божхона органига келган ҳолда мурожаат қилишган бўлса, эндиликда ўзларига яқин бўлган Давлат хизматлари марказлари ёки Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали тегишли сўровномаларни тўлдирган ҳолда мурожаат қилишлари мумкин бўлди.\nБунда, сўровнома тўлдириш жараёнида тадбиркорнинг мажбурий тўловлар, шунингдек ижро ҳужжатларидан қарздорлиги автоматик равишда текширилади.\nИлгари лицензия бериш ёки лицензия беришни рад этиш тўғрисидаги қарор лицензия даъвогарининг сўровномаси келиб тушган кундан бошлаб ўттиз кундан ортиқ бўлмаган муддатда қабул қилинган бўлса, эндиликда йигирма кун ичида қабул қилинади.\nЛицензия шартномасини тузиш жараёнида ортиқча бюрократик ҳолатларни бартараф этиш мақсадида лицензия шартномаси – оммавий оферта шаклида Ягона интерактив давлат хизматлари порталига жойлаштирилади.\nБундан ташқари, тадбиркорлар томонидан келиб тушган мурожаатларни кўриб чиқишнинг ҳар бир босқичи Давлат хизматлари агентлиги томонидан назорат қилиб борилади.\nМазкур давлат хизматларининг Давлат хизматлари марказлари ва Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали жорий этилиши тадбиркорлик субъектларига тезкор ва сифатли давлат хизматлари кўрсатилишини таъминлайди.\nШунингдек, божхона омбори фаолиятини амалга ошириш учун лицензия амал қилиш муддати чекланмаган ҳолда берилиши белгиланди.\nМуқаддам тегишли ҳужжатлар қоғоз нусхада тақдим этилар ва лицензия 5 (беш) йил муддатга берилар эди. Шу билан бирга, лицензия олиш учун тақдим қилинадиган ҳужжатлар сони ҳам сезиларли равишда қисқартирилди.\nМисол учун, давлат ёнғин хавфсизлиги ва санитария назорати идоралари хулосаси, божхона омборларида сақланиши лозим бўлган товарлар рўйхати, божхона омборининг тури (очиқ ёки ёпиқ) ҳақидаги маълумотлар ва бошқалар эндиликда талаб қилинмайди.\nШунингдек, божхона омборлари иншоотларининг божхона режимларидан келиб чиқиб зоналарга ажратилиши, иншоотларнинг иккита қулф билан қулфланиши каби талаблар ҳам бекор қилинди.\nБожхона омбори фаолияти бўйича кутилаётган янгиликлар\nБундан ташқари, Вазирлар Маҳкамаси томонидан 2018 йил\n18 декабрь куни 531-сонли қарор қабул қилиниб, қуйидаги асосий тартиботлар жорий этилиши белгиланди:\nТоварлар билан юк операцияларини амалга ошириш тартиби белгиланди.\nЮк операцияларида божхона омбори эгаси ва унинг ваколатли шахсининг ҳуқуқ, мажбурият ва жавобгарлиги белгиланди.\nТранспорт воситаларининг омборга етиб келганлигини божхона ахборот тизимида белги қўйиш орқали тасдиқлаш жорий этилди.\nТоварларга нисбатан тушириш, юклаш ва қайта юклаш операцияларини божхона органи ходимининг бевосита иштирокисиз (мустасно ҳолатлардан бошқа) амалга оширишга рухсат берилди.\nРежимга олинмаган божхона назорати остидаги товарларнинг тўлиқ сақланишини таъминлаш жавобгарлиги белгиланди.\nБожхона омбори учун белгиланган талабларга янги қўшимчалар киритилди, хусусан, омборларда давлат рақами белгисини ва темир йўл транспорти воситасининг рақамини аниқлаш тизими билан жиҳозланган назорат-ўтказиш пунктлари бўлиши белгиланди.\nТоварларни тушириш, юклаш ва қайта юклаш операциялари бўйича янги турдаги электрон далолатнома расмийлаштири-лиши жорий этилди.\nБожхона омборига жойлашти-рилиши мумкин бўлмаган товарларни божхона омбори ҳисобланмайдиган жойларда сақлаш учун бажариладиган шартлар белгиланди.\nТоварларнинг реал ҳаракати “Юк операциялари” модули ёрдамида электрон бошқарилади.\nБожхона омборлари сони ва уларда сақланаётган товарлар ҳажми ?\nБугунги кунда Тошкент шаҳар божхона бошқармасида жами\n116 та (шундан: 16 таси ёпиқ, 100 таси очиқ) божхона омборлари мавжуд бўлиб, товарларни ортиш-тушириш, сақлаш учун барча шароитлар яратилган ҳамда замонавий асбоб-ускуналар билан жиҳозланган.\nЖорий йилнинг ўтган 10 ойи давомида божхона омборлари томонидан жами 4 629,4 минг тн (2020 йилни мос даврида ушбу кўрсаткич 3 887,8 минг тн) божхона назорати остидаги товарларни эркин муомалага чиқарилгунга қадар омборда сақлаш хизматлари кўрсатилган.\nБугунги кунда ушбу божхона омборларига Тошкент шаҳрида фаолият олиб бораётган тадбиркорлик субъектларининг товарлари вақтинча сақлов учун жойлаштирилмоқда ҳамда Тошкент шаҳар божхона бошқармаси тасарруфидаги ташқи иқтисодий фаолият божхона постлари томонидан амалий ёрдам кўрсатиб келинмоқда.


16:29 / 10.12.2015 | Muhammad Mustafo | 1536\nАзиз устозлар! Бизнинг шаҳарда “Бирнинг йўли” деган автобус йўналиши бўлиб, агар ўша йўналишга таксига чиқилса, киши бошига 1.000 сўмдан олиб бориб қўяди. Мен доим ўша йўналишдан чиқиб, уйимгача ташлаб қўйган таксига 2.000 сўм берсам ҳаммаси рози бўлар эди. Бир неча кун олдин ҳам бир таксига келишмасдан “Бирнинг йўналишигами” десам, у “Ҳа” деди ва мен чиқдим. Тушишда 2.000 берсам, яна 1.000 сўради. Майли деб бердим. Бугун ҳам шу ҳол такрорланди. Мен “ахир доим 2.000га келиб юраман” десам, “мен юрмайман” деди. Жаҳлим чиқиб “олинг бўлмаса, мен шу 1.000 сўмга рози эмасман” деб бердим. У эса “менга бундай пулинг керак эмас” деб отиб юборди. У менга бошида йўл ҳақига 3.000 сўм беришимни айтмаган эди. Унинг иши тўғрими? Қалбим хотиржам бўлмагани учун ўша 1.000 сўмни масжидга “таксист аканинг номидан” деб эҳсон қилиб юбордим. Устозлар мен нотўғри иш қилдимми? Нима қилсам шариатга мувофиқ бўлади? Илтимос, ёрдам беринглар?\nВа алайкум ассалом! Шариат кўрсатмаси бўйича сизни қилган ишингизни ижара дейилади. Ижаранинг дуруст бўлиш шартларидан бири иш ва хизмат ҳаққини олдиндан тайин қилиб олишдир. Агар тайин қилинмаса ижара фосид бўлади ва бундай қилувчи гуноҳор ҳам бўлади. Биринчидан тавба қилиш керак. Ижара фосид бўлган ҳолатда хизмат қилувчига ажр мисл берилади. “Ажр мисл” деб одатда ўша вақтда ўша ишни бажаришга бериладиган ҳақга айтилади. Агар одатда бошқалар сиз 2.000 берадиган жойга 3.000 беришадиган бўлса, олдиндан келишиб олмай ижарани фосид қилганингиз учун сиз ҳам 3.000 беришингиз керак бўлади. Қолаверса масжид энг покиза жой, шубҳали пулларни у ерга умуман сарф қилинмайди. Валлоҳу аълам.


18:37 11.01.2018 Ҳавола олиш\nТОШКЕНТ, 11 янв — Sputnik. Ўзбекистон ва Тожикистон виза ва чегара бўйича муаммоли масалалар бўйича келишувга эришдилар.\n"Тожикистон ва Ўзбекистон виза муносабатлари ва давлат чегараси участкаси — Фарход ГЭС жойлашган ҳудуд бўйича келишувга эришилган. Эришилган келишувларга асосан яқин орада Тожикистон ва Ўзбекистон "Фуқароларнинг ўзаро сафари тўғрисида"ги янги ҳужжатга имзо чекади. Унга кўра, икки давлат фуқаролари Ўзбекистон ва Тожикистонда 1 ой муддат виза олмасдан юриши мумкин", — дейилган Тожикистон телеграф агентлиги хабарида.\nБундан ташқари томонлар яқин орада йўловчи поезд ва автобус қатновлари ҳамда икки давлат ўртасида янги чегара назорат ўтиш нуқталари очишга келишиб олган.\nЧегара масаласида, томонлар Фарҳод ГЭСи жойлашган ҳудуд Тожикистон ҳудуди деб тан олиниши, объект эса Ўзбекистон мулки ҳисобланишига келишишди.\nОбъектни Тожикистон томони қўриқлайди, унга техник хизмат кўрсатиш билан эса Ўзбекистон шуғулланади.\nЭслатиб ўтамиз, икки давлат ўртасида 25 йил ичида мунтазам равишда келишмовчиликлар бўлиб келган. Расмий Душанбе Ўзбекистон ҳукуматини темир ва автомобил йўлларини тўсишида айбласа, Тошкент, ўз навбатида, Роғун ГЭСи учун Тожикистон ҳукуматини танқид қилиб келганди. Хусусан, ГЭС қурилиши республиканинг қишлоқ хўжалигига жиддий зиён етказиши маълум қилганди. 2001 йилда биринчи бўлиб Ўзбекистон, кейинчалик Тожикистон икки давлат ўртасида виза тартиби жорий этишган.


11:09 / 09 январь 1150 pdf Ўқиш режими + -\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албатта, ҳамийм-ўта қайноқ сув уларнинг бошларидан қуйилур ва тешиб қорнига етиб борур. Бас, у қорнидаги нимаики бўлса, қиймалаб икки оёғидан отилиб чиқади. Ана ўша саҳрдир. Сўнгра яна аввалдан бошланади», дедилар».\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳга ҳақиқий тақво ила тақво қилинг. Ва фақат мусулмон ҳолингиздагина бу дунёдан ўтинг» оятини қироат қилдилар ва сўнгра: «Агар Заққумдан бирор қатраси бу дунё диёрига томадиган бўлса, албатта, аҳли дунёнинг маъишатларини бузар эди. У таоми бўлганнинг ҳоли нечук бўлур», дедилар».\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Йиринг сув ила суғорилади. Уни ютишга уринади-ю, юта олмас», деган қавли ҳақида «У анинг оғзига яқинлаштирилади. Бас, у буни ёқтирмайди. Қачон унга яқинлаштирилса юзини қовуради ва бошининг териси узилиб тушади. Қачон уни ичса ичакларини қиймалаб ташлайди. Охири орқасидан чиқади. Аллоҳ «Ва улар ўта қайноқ сув ила суғорилдилар. Бас, ичакларини қиймалади» дейди. Ва яна «Агар ёрдам сўрасалар, эритилган маъдан каби юзларни қўғирувчи сув билан «ёрдам» берилади. Нақадар ёмон шароб ва нақадар ёмон жой!» дейди», дедилар».\nБу ҳадиси шарифда ояти карималарни далил қилиб, аҳли дўзахларнинг ичимликлари қандоқ бўлиши ҳақида сўз юритилмоқда.\n«Йиринг сув ила суғорилади. Уни ютишга уринади-ю, юта олмас».\nЙирингни оғизга олишнинг ўзи қаттиқ азоб. Уни чанқоқбосди учун ичиш икки карра азоб. Энди уни юта олмай қийналиш эса, мислсиз азобдир.\n«Агар ёрдам сўрасалар, эритилган маъдан каби юзларни қўғирувчи сув билан «ёрдам» берилади. Нақадар ёмон шароб ва нақадар ёмон жой!»\nЖуда қаттиқ чанқаган дўзахилар бир томчи сувга зор бўлиб, ёрдам сўрасалар, уларга маъдан ёки қаттиқ қизитилган қора мой каби нарса сув ўрнига берилади. У шундай иссиқ бўладики, агар кишининг юзига тегса, уни қўғириб юборади. Ана шу нарсани чанқоқбости деган ният билан дўзахилар ичадилар. Бу дунёда иймонсиз кетган золимларнинг ҳоли нима кечишини шундан ҳам билиб олса бўлади. Дўзахилар ичадиган шароб ана шундай шароб, улар яшайдиган жой ана шундай жой.\n«Нақадар ёмон шароб ва нақадар ёмон жой!».\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кал мўҳли дегани ёғни эритилгани дегани. Қачон у анга яқинлаштирилса юзининг териси унинг ичига тушади. Агар Ғассоқдан бир пақири дунёга оқизилса аҳли дунёни сасиб кетар эдилар», дедилар».\nУшбу тўртовини Термизий ривоят қилган.\nҒассоқ аҳли дўзахнинг шароби бўлиб уларнинг баданларидан оққан йирингдан иборатдир.\n08:00 / 09 январь 597\n13:55 / 09 январь 1262\n1936 21:35 / 12.02.2019\n1709 13:05 / 19.12.2019\n1626 12:30 / 16.04.2019\n1557 14:00 / 14.02.2019


“Ўзбекнефтгаз”: KPMG халқаро консалтинг компанияси ҳамкорлигида ягона бошқариш тизимини яратиш масалалари муҳокама қилинди — Teletype\n“Ўзбекнефтгаз”: KPMG халқаро консалтинг компанияси ҳамкорлигида ягона бошқариш тизимини яратиш масалалари муҳокама қилинди\n“Ўзбекнефтгаз” АЖ ҳамда “KPMG” халқаро консалтинг компанияси мутахассислари ўртасида акциядорлик жамиятида Норматив маълумотнома ахборотлари(НМА)нинг ягона бошқариш тизимини яратиш масалаларининг муҳокамасига бағишланган учрашув ўтказилди.\nТаъкидлаш жоизки, норматив-маълумотнома ахбороти (НМА) умумий корпоратив ахборотнинг шартли-доимий таркибий қисми ҳисобланади. Содда қилиб айтганда, НМА-ташкилотнинг ягона ахборот макони ядроси бўлиб, корхона фаолиятида ишлатиладиган маълумотномалар, луғатлар, классификаторлар, стандартлар, регламентлар мажмуасини ўз ичига қамраб олади.\nНМАни бошқаришнинг ягона тизими “Ўзбекнефтгаз” АЖда тадбиқ этишнинг афзалликлари қуйидагилардан иборат:\n• корпоратив ахборотлар тизими ишини рационаллаштириш;\n• бирламчи ҳисоб ва консолидациялашган ҳисобот маълумотларининг ҳаққонийлиги ва тўлиқлигини ошириш;\n• ҳисоб ва ҳисобот ҳужжатларининг ўзаро мувофиқлигини таъминлаш;\n• норматив-маълумотнома ахборотлари сифати учун масъулиятни марказлаштириш;\n• корхонанинг ахборот ва ҳисоб тизимларининг барча фойдаланувчилари томонидан сифатли (долзарб, тўлиқ, зиддиятсиз, ҳаққоний, унификацияланган) норматив-маълумотнома ахборотларини ишлатиш;\n• қабул қилинаётган бошқарув қарорлари ва муҳим ишлаб чиқариш-иқтисодий кўрсаткичларнинг тезкор назорати самарадорлигини ошириш.\nУчрашувда “KPMG” компаниясидаги НМАнинг ягона бошқариш тизимини жорий этиш бўйича тажрибаси ҳақида батафсил маълумотлар берилди.\nШундан сўнг, “Ўзбекнефтгаз” АЖ мутахассислари томонидан бугунги кунда акциядорлик жамиятида амал қилаётган НМА тизимлари, дастурлар ва автоматлаштириш даражаси ҳамда ахборотларни киритиш, қайта ишлаш ва назорат қилишда дуч келинаётган муаммоларни ўртага ташланди.\n“KPMG” компаниясининг мутахассислари ўз навбатида НМАни бошқаришнинг ягона тизимини жорий этиш лойиҳасига жалб этилган тақдирда юқорида санаб ўтилган муаммоларни ҳал этиш учун қуйидаги уч босқичдаги ишларни бажариш зарурлигини таъкидлаб ўтишди:\n1-босқич: НМА тизимидаги жорий ҳолат диагностикаси, ишларни батафсил режалаштириш ва лойиҳани бошқариш;\n2-босқич: Бизнесни ташкил этиш ва НМА тизимини юритиш методологиясини ишлаб чиқиш;\n3-босқич: НМА тизимини лойиҳалаштириш, ёзувларни нормалаштириш ва тизимни интеграциялаш.\nШунингдек, ҳар бир босқич бўйича асосий вазифалар, бажариладиган ишлар рўйхатининг изоҳи ҳамда эришиладиган натижалар тўғрисида тўлиқ маълумот берилди.\nМазкур учрашув натижасида “KPMG” халқаро консалтинг компаниясининг техник ва тижорат таклифлари “Ўзбекнефтгаз” АЖ мутахассислари томонидан ўрганиб чиқилгач, муҳокамалар яна ташкил этилишига келишиб олинди.


Ўзбек божхоначилари хавфли ахборот изламоқда\n22 январ 2021, Тошкент вақти: 14:57\nМустақиллик байрами арафасида Ўзбекистон ҳудудига олиб келинаëтган CD, DVD ва флеш карталар қаттиқ назорат қилинмоқда.\n22 август куни Қирғизистондан Ўзбекистонга қайтган мустақил журналист Елена Бондар аэропорт ходимлари томонидан бир неча соат ушлаб турилди.\nБожхоначилар журналистнинг учта СД-диски, тўртта флеш карта, ҳамда иккита видеокассетасини экспертиза учун олгач¸ ўзини қўйиб юборган.\nЖурналист Елена Бондарга ундан акт қилиб олинган шахсий ахборот ташувчи мосламалари¸ ҳозирча¸ қайтарилмаган. Елена Бондар ўзидан олиб қўйилган ахборот Ўзбекистон хавфсизлик идораларига нима учун таҳликали кўринганини тушунмаслигини айтади.\n- Паспорт назорати ходимлари бошидан ахборот ташувчи мосламаларни қидиришни буюришди. Улар айнан флеш карта ва дискларни қидиришди. Бундан ташқари¸ менда турли китоблар бор эди. Аммо китоблар уларга қизиқ эмас эди. Мендан тортиб олинган дисклардан бирида ўтган йил Бишкекда бўлган фотокўргазма суратлари бор эди. Қолганида Қирғизистонга оид мақолалар, расмлар, ҳамда журналистикага оид ўқув\nматериаллар бор эди, дейди тошкентлик мустақил журналист.\nЕлена Бондарнинг Ўзбекистон чегарасидан ўтаётган пайтда ушлаб турилиб, ахборот мосламаларининг текширувга олиниши биринчи ҳолат эмас.\nБундан тўрт йил олдин, 2007 йил январида андижонлик ҳуқуқ фаоли 40 ёшли Гулбаҳор Тўраева «Эрк» мухолифат партиясига тегишли китоблар билан ўзбек - қирғиз чегарасини кесиб ўтаётган пайтда ҳибсга олинган ва кейинчалик олти йиллик қамоқ жазосига тортилган эди.\n2006 йил декабрида эса ўзбекистонлик яна бир таниқли ҳуқуқ фаоли Умида Ниёзованинг ноутбуки, овоз ёзиш мосламаси ва фуқаролик гувоҳномаси тортиб олинди ва конституциявий тузумга қарши материалларни сақлаганликда айбланди. Ҳуқуқ фаоли Тошкент шаҳар Жиноят ишлари бўйича суди томонидан дастлаб 7 йил, сўнгра уч йилга шартли равишда кесилди.\nШундан буён Ўзбекистондаги бундай тартиб фақатгина кучайиб боргани кузатилади.\nФарғона аэропорти мулозимининг Озодлик мухбирига берган изоҳича¸ бундай назорат мамлакатга порнография ва экстремистик материалларни киритмаслик мақсадида жорий қилинган.\n- Самолётга чиққанингизда Т6 декларация беради. Олтинчи графага ўтганингизда¸ товарлар номи деган жойи бор. Мана компютер олиб келаяпсизми, бошқа нарсами шу олтинчи графага ёзасиз. Энди СД дисклар бўйича - порнография бўлмаслиги керак, ундан кейин\nақидапарастликка жалб қилувчи нарсалар бўлмаса олиб келсангиз, болалар компютерда ўтириб, кўриб, текшириб, ҳаммаси сизнинг ўзингизнинг шахсий нарсангиз бўлса¸ биров сизга ҳеч нарса демайди. Ҳозирги кунда шундай талаб бўлаяпти. Ундан кейин тарғибот-\nташвиқот қиладиган нарсалар бўлмасин. Олмайди ҳеч ким, олдингизда текшириб қайтариб беради сизга. Агар сизда ноқонуний, яъни порнографияни олиб келаётган бўлсангиз олиб қўйишади, ёки тарғибот-ташвиқот ишларини қилиш учун дисклар бўлса, олиб туриб, материал қилиниб, кейин судга берилади, дейди Фарғона аэропорти\n19 август куни мустақил Newsuz.com сайти тарқатган хабарга кўра, Москвадан учиб келган фуқаро қўл телефони флеш картаси¸ шунингдек компютер қаттиқ дискидан 660 дан ортиқ диний мазмундаги материал топилган. Худди шу рейс билан учиб келган яна бир ўзбекистонликнинг мобил телефонида диний аудиоматериал борлиги аниқланган ва бу адабиётлар “экстремистик даъватлар” деб топилган.\nРеспублика Давлат божхона қўмитаси сўнгги 7 ой ичида босма, аудио, видео ва электрон шаклдаги диний адабиётларнинг ноқонуний олиб ўтилиши билан боғлиқ 193 та ҳолат қайд этганини маълум қилади.\nОзодлик билан суҳбатда ўз исми ошкор этилишини истамаган Марказий Осиёда интернет ва ахборот хавфсизлиги бўйича мутахассис Ўзбекистондаги бундай тартиб самарадорлигини шубҳа остига қўяди.\n- Албатта, ахборотнинг киришини бошқа давлат хавфсизлик хизматлари ҳам назорат қилиб туради¸ лекин Ўзбекистон ва Туркманистон каби синчковлик билан эмас. Аслида бу текширувлар ахборотни қандай сақлашни билмайдиган ёки бу ҳолатга енгил-елпи қарайдиган одамларга қаратилган. Ҳақиқий экстремистик ёки террорчи гуруҳ аъзолари\nбундай тўрга илинмайди, дейди ахборот хавфсизлиги бўйича мутаҳассис.\nУнга кўра, Ўзбекистон божхоначиларининг ахборот ташувчи мосламаларни текшириш усуллари анча самарасиздир.\n- Божхона ходимлари томонидан амалга оширилаётган ҳаракатларнинг ҳаммаси примитивдир. Иш юзасидан баъзи ахборотларни сақлайдиган ҳуқуқ фаоллари ва журналистларга келсак, улар айёрроқ бўлишлари керак. Чунки ахборот олиб кириш истаги бўлса¸ уни интернет тармоғи орқали хавфсиз йўллар билан ҳам Ўзбекистон ичида туриб олиш мумкин¸ дейди у.


Москва жомеъ масжидида марҳум ўзбекларнинг жанозаси ўқилди\n12 май куни Москва жомеъ масжидида 8 май куни Москва вилоятида юзига ниқоб тутган шахслар томонидан отиб ўлдирилган ўзбекистонлик уч фуқаронинг жанозаси ўқилди.\nЖиноятчилар йўл бўйига қурилган қаҳвахонага кириб, бу ерда ишлаётган ўзбеклардан пул беришни талаб қилган, улар талабни бажаришдан бош тортгандан сўнг отиб ўлдирилган эди.\nМарҳум ўзбекларнинг жаноза намозида Россия муфтийлари кенгаши раиси Равил Ғайнутдин тиловат қилди.\nРоссия муфтийлар кенгаши матбуот хизмати раҳбари Гулнор Райзиеванинг айтишича, жаноза чоғида муфтий муҳожирларга қарши ҳужумларни қоралаган.\n“Жума намози вақтида Равил Ғайнутдин марҳумлар ҳаққига тиловат қилиб, Аллоҳдан уларнинг руҳини қабул қилишни ва шифохонадаги ўзбекнинг (жиноятчилар томонидан отилган 4 ўзбекнинг бири айни пайтда шифохонада даволанмоқда) тузалиб кетишини сўради. Ўз оиласини боқиш мақсадида тирикчилик учун келганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ўта оғир жиноят эканини таъкидлади”, - деди Гулнор Райзиева.\nАйрим маълумотларда ўлдирилган ўзбекистонликлар Россиядаги қуролли гуруҳлардан бирининг аъзоси бўлгани ва бу жиноят ирқчилик асосида эмас, балки икки қуролли гуруҳнинг келиша олмагани оқибатида юз бергани айтилмоқда.\n“Озодлик” мухбири марҳум ўзбекистонликлар ва уларнинг бошидан яраланган шериги шахси, келиб чиқишини аниқлашга кўп бор уринди. Аммо бунинг имкони бўлмади.\nСўнгги пайтларда Россияда муҳожирларнинг борган сари кўпроқ ирқчилик қурбонига айланаëтгани кузатилмоқда. Деярли ҳар куни мамлакатнинг у ëки бу шаҳрида кимнингдир калтаклангани, жароҳат олгани ëки ўлдирилиб кетилгани ҳақида маълумот пайдо бўлади.\nМосквадаги “Бойқуш“ ахборот-таҳлилий маркази маълумотларига кўра, шу йилнинг ўзида миллатчилик асосида юзга яқин жиноят содир этилган. Натижада 92 киши жароҳат олган, 14 одам ҳалок бўлган. Бу рақам кундан-кунга ортиб бормоқда. Агар Москва вилоятида ваҳшийларча ўлдирилган 3 ўзбекистонликни ҳам ҳисоблайдиган бўлсак, ирқчилар ҳужумидан қурбон бўлганлар сони 17 тага етади.\n“Ҳақиқатдан ҳам сўнгги пайтларда Россияда ирқчилик, ксенофобия кучайиб бораëтганини кўриш мумкин. Бу юқоридан бошланади. Давлат Думаси депутатларининг чиқишларида ҳам, агар аҳамият берган бўлсангиз, ирқчилик, миллатпарастлик руҳи акс этади”, - деди Москвадаги “Мемориал” инсон ҳуқуқлари ташкилоти ходими Баҳром Ҳамроев.


«iPhone X» фойдаланувчилари ғашга тегадиган камчиликдан шикоят қилди\n«iPhone X» фойдаланувчилари ғашга тегадиган камчиликдан...\n04.06.2018 13:19 1 19913\n«Apple» фойдаланувчилари ўзларининг «iPhone X»ларидан шикоят қилишни бошлади. Бунга қурилмадаги тугмаларнинг тасодифий босилиб кетиши натижасида олинган скриншотлар қурилма хотирасини тўлдириб юбораётгани сабаб бўлмоқда, деб хабар беради «Hi-tech.mail.ru».\nАввалги «iPhone» қурилмаларидаги экранни суратга олиш учун смартфонни блокка туширадиган тугма билан «Home» тугмаси босилар эди. «iPhone X»да «Home» тугмасининг йўқлиги сабаб, скриншот учун фойдаланувчилар блокировка тугмаси билан овозни баландлатувчи тугмани биргаликда босишлари лозим. Маълум бўлишича, ушбу тугмалар комбинацияси жуда сезгир бўлиб чиққан.\nНатижада смартфон фойдаланувчилари ҳар куни ўзларининг севимли суратларини сақлаб қўйиш учун тасодифий скриншотлар уммонида адашиб қолмаслик йўлини қидириш билан банд бўлмоқда.\nФойдаланувчилардан бири 1,5 мингта тасодифий скриншотлар олинганидан шикоят қилган. Афсуски, муаммонинг ечими ҳозирча йўқ. Ушбу муаммо бугун, 4 май куни «Apple» компанияси томонидан тақдим этиладиган «iOS 12» версиясида ечим топишига умид билдирилмоқда.\niPhone Х скриншот\nТехнология 19/02, 10:57


17:05 / 25.05.2013 | Tolibjon | 2362\nЖума намозини ўқиши лозим бўлган кишиларда маълум шартлар топилиши керак:\n7. Хотиржамлик ҳам шартдир. Ўз нафси учун бирор золимнинг ёки бирор фитнанинг хавфи бўлса ҳам, у кишига жума намози фарз бўлмайди.\n9. Яна шу шаҳарнинг қозиси ва ёки амири бўлиши ҳам шартдир.\n10. Муқимлик ҳам жума намозини ўқишликни вожиб қиладиган шартлардандир. Агар киши мусофир бўлса, унга жума намозини ўқишлик вожиб бўлмайди. Лекин шу мусофир борган шаҳарда ўн беш кундан кўпроқ туришни ният қилса, унга жумани ўқиш вожиб бўлади. Яъни, жумани ўқиш вожиб бўлиши учун ўз ватанида бўлиши шарт эмас, балки мусофир юртда бўлса-да, у ерда иқоматни ният қилган бўлса, жумани ўқиш вожибга айланади. Фақат шарт шуки, иқомат ният қилган макони жомеъ масжидидан тақрибан икки юз метрдан узоқ бўлмаслиги керак.\nКимга жума намозини ўқиш вожиб бўлмаса, у жуманинг ўрнига пешинни ўқийди. Мабодо, жумани ўқиса ҳам, дуруст бўлаверади, яна қайтариб пешинни ўқимайди. Аммо аёллар хоҳ кексалари бўлсин, хоҳ ёшлари бўлсин, жамоат бўлишлари макруҳлиги учун жуманинг ўрнига пешинни ўқиганлари афзалдир. Мазкур узрлар сабабли жуманинг ўрнига пешинни ўқийдиган кишилар имом жума намозини ўқиб бўлгандан кейин пешинни ўқиганлари маъқул. Чунки имом жумани адо қилмай туриб, узрлилар пешинни ўқишлари макруҳ ҳисобланади.\n(Изоҳ: Яна жума намозини ўқий олмаганлар ўша куннинг пешинини ёлғиз ҳолда жамоат бўлмасдан ўқишади).\n1. Жума шаҳарда ўқилиши керак. Юқорида шаҳарнинг таърифини келтирдик.\nАгар шаҳар бўлиши шарти топилмаган қишлоқда жума намози ўқилса, дуруст бўлмайди. Уларга пешинни ўқишлик лозим бўлади.\n2. Жума намозига имомликка султон ёки унинг ноиби ва ё ўша масжидга тайин қилинган имом бўлиши шартдир. Худди шу аҳвол бугунги воқеъликда мавжуддир.\n4. Хутба. Жумада озми-кўпми хутба ўқишлик ҳам шартдир. У ҳамд (алҳамдулиллаҳ), тасбеҳ (субҳаналлоҳ), таҳлил (ла илаҳа иллаллоҳ)ни бир марта айтиш билан ҳам хутба ўрнига ўтади. Лекин шунинг ўзи билан кифояланиш макруҳдир. Жумада битта хутбанинг ўзини ўқиса кифоя қилади. Лекин уни такрор ўқишлик суннатдир. Хутбани намоздан олдин айтиш шарт қилинади.\n5. Жума намозига имомдан ташқари уч киши ҳозир бўлиши ҳам шартдир. Чунки жамоат ушбу адад билан ҳосил бўлади. Шу жамоат оқил, балоғатга етган эркаклардан ташкил топган бўлиши лозим. Мабодо, жамоат оқил, балоғатга етган мусофир ёки касал кишилардан ташкил топган бўлса ҳам, кифоя қилади. Аммо фақат аёллар ва гўдаклардан ташкил топган жамоат билан жума намозини ўқиш дуруст бўлмайди.\n(Изоҳ: Бошқа намозлардан кўра жума намозида имомдан ташқари уч киши бўлишининг шарт қилиниши сабаби агар имомнинг таҳорати кетиб қолса, сафдан бир кишини ўрнига тортиб қўяди, шунда орқада жамоат сақланиб қолиши лозим. Мабодо, кейинги имомнинг ҳам таҳорати синиб қолса, энди жума ботил бўлиб, ўрнига пешинни ўқишлари шарт бўлади).\nЖуманинг хутбасида бир қанча суннатлар бўлиб, уларнинг баъзиси хатибга ва баъзиси хутбага тегишлидир. Хатиб катта-ю кичик бетаҳоратликдан пок бўлиши керак. Мабодо таҳорати бўлмаса ҳам, хутбаси макруҳлик билан дуруст бўлади. Имом хутбани бошлашдан олдин бир оз минбарда ўтириши ҳам суннатдир. Лекин қавмга салом бериши макруҳ ҳисобланади. Хутбани тик турган ҳолда қилишлик ҳам суннатдир. Агар ўтириб хутба айтса ҳам, бироз кароҳият билан жоиз бўлаверади. Имом хутбани қавмга юзланган ҳолда қилиши ҳам суннатдир. Ўнг ёки чап томонга бурилиб олмайди. Хутбани иккита қилишлик, улар орасида уч оят миқдорича ўтиришлик суннатдир. Агар ўртадаги ўтиришни тарк қилса, гуноҳкор бўлади.\n(Изоҳ: Ушбу икки хутбанинг орасида ўтирган пайтида қўлини кўтариб дуо қилишлиги тўғри эмас. Балки бу ўринда бир оз сукт қилиб ўтириш суннатдир. Жума кунида дуо ижобат бўладиган бир соат беркитилганлиги ҳадислардан маълумдир. Уламоларимиз имом хутбадан тушиб намоз учун меҳробга қараб юраётган пайтни ушбу соат бўлиши мумкин, дейишади).\nАввалги хутбани бошлашда «Аъузу биллаҳи минаш шайтонир рожийм»ни ўзи ичида айтади. Кейин жаҳрий қилиб Аллоҳга ҳамд ва Унинг ўзига лойиқ бўлган саноларни айтади. Сўнгра икки шаҳодат калималарини ўқиб, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга саловоту салом йўллайди. Сўнгра маъсиятлардан сақланиш, Аллоҳ таолонинг ғазаби ва азобини вожиб қилиб қўядиган амаллар қилишдан огоҳлантириб одамларга ваъз ва насиҳат қилади. Яна уларга дунё ва охиратда нажотга сабаб бўладиган амалларни эслатади. Аввало ўзини, қолаверса барча жамоатни тақвога тавсия қилади. Кейин мавзуга тегишли бўлган оятдан бир оят тиловат қилади. Иккинчи хутбани Аллоҳ таолога ҳамду сано айтиш билан бошлайди, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга саловоту салом йўллайди. Сўнгра барча мўъмин-мўъминалар ва муслим-муслималарнинг ҳақларига дуо қилади. Хутбани қисқароқ қилиб, намозни узайтириш ҳам суннат амалларидандир.\n6. Жума намозининг дуруст бўлиш шартларидан яна бири ҳамма мусулмонлар учун масжидга кириш рухсати бўлишидир. Масжидга баъзиларнинг кириши таъқиқлаб қўйилса, ўша масжидда жума ўқиш дуруст бўлмайди.


Ушбу таркибий тузилманинг тарихи Тошкент олий мактабида 1967 йил Ўқитишнинг техника воситалари ва алоқа бўлими ташкил қилиниши билан бошланган. Таълим муассасаси Академия мақомини олгач, бўлим қайтадан ташкил этилди ва жамоага Б.Латифхўжаев бошлиқ этиб тайинланди. 2004 йили бўлим ўқув техника воситалари бўлими деб номланди, унинг таркибига алоқа бўлинмаси ҳам киритилди. 2017 йилда бўлим мультимедиа ва информацион технологиялар лабораторияси билан бирлаштирилиб, Ахборот технологиялари ва алоқа бўлими деб номланди.\nЎтган давр мобайнида бўлимни А.Коляко, Р.Тоштемиров, А.Ҳамидов, С.Асямов, Н.Сейтимбетов, Т.Бутунбаев бошқарди. Таълим муассасаси моддий-техника базаси замонавий технология ва ускуналар билан жиҳозланди. Маъруза заллари ва машғулот хоналари ўқитишнинг илғор усулларига хизмат қилувчи қурилмалар билан таъминланди.\nҲозирги пайтда бўлим таркибида алоқа ва ахборот технологиялари бўлинмалари фаолият юритмоқда. Бўлимнинг мақсади таълим ва илмий-тадқиқот жараёнига замонавий ахборот-педагогик технологияларни жорий этиш, ушбу жараёнларда техника воситаларидан унумли фойдаланиш ва алоқа тизимини таъминлаш ҳамда уларга техник хизмат кўрсатишдан иборат.\nАкадемиянинг ахборот хавфсизлигини таъминлаш; таълим муассасасини юқори сифатли техник воситалар билан жиҳозлаш; педагогик ишларни ахборот-таълим воситалари ёрдамида қўллаб-қувватлаш; Академия расмий веб-сайти ҳамда ахборот-таълим порталини юритиш; радиоалоқа ва симли алоқа тизимининг узлуксиз ишлашини таъминлаш; профессор-ўқитувчилар томонидан нашр этилган адабиётларнинг электрон вариантларини интернет ресурслари орқали оммага тарқатишда кўмаклашиш; профессор-ўқитувчиларнинг ахборот технологияларини қўллаш йўналишидаги педагогик тажрибаларини оширишда кўмаклашиш; шахсий таркиб учун хизмат ҳамда методик ва илмий-тадқиқот ишларида зарур бўлган дастурлар фондини юритиш; доимий ва ўзгарувчан шахсий таркибнинг локал ҳамда глобал таълим ресурсларидан электрон тартибда фойдаланишларини таъминлаш; Академия расмий веб-сайтининг дизайнини ишлаб чиқиш, дастурлаш ва техник жиҳатдан таъминлаб туриш; таълимга оид интернет-лойиҳалар яратиш, уларни техник жиҳатдан таъминлаб туриш ва юритиш; Академия локал тармоғига уланган компьютерларни созлашда кўмаклашиш; локал тармоққа уланган таркибий тузилмаларга ажратилган IP-манзиллар билан тегишли ишларни амалга ошириш; таълим жараёнидаги барча техник ускуналарнинг техник ҳолатини назорат қилиш; илғор ўқув-техника воситаларининг имкониятларини ўрганиш ва уларнинг амалда жорий этилишини ташкил этиш; маъруза залларида ўтказилаётган машғулотларда ўқув-техника воситала- ридан фойдаланишда методик ёрдам кўрсатиб боришдан иборат.


Эронда махсус амалиёт натижасида террорчилар гуруҳи қўлга олинди\n17:08 / 10.06.2017\nЭрон полицияси бошлиғи Ҳусайн Ашторийнинг хабар беришича, Теҳрон яқинида бугун ўтказилган махсус амалиёт натижасида террорчилар гуруҳи аниқланди. Бу ҳақда IRNA агентлиги маълум қилган. Унинг таъкидлашича, амалиёт полиция ва ислом инқилоби қўриқчилари корпуси кучлари билан биргаликда ўтказилди. Шунингдек, «Басиж» халқ милицияси вакиллари ҳам қатнашди.\nАгентлик маълумотларига кўра, етти киши қўлга олинган. Амалиёт Теҳронга қўшни бўлган Алборз вилоятининг Фордис туманида ўтказилди.\nЭслатиб ўтамиз, Теҳронда деярли бир вақтнинг ўзида иккита террорчилик хуружи юз берди. Тўрт киши Эрон парламенти биносида ўт очишган бўлса, кейин Ислом Республикаси асосчисининг мақбарасига ҳужум уюштирилди. Терактлар учун масъулиятни ИШИД ўз зиммасига олди.


Расман: Остон Ўрунов - «Спартак» футболчиси (видео) - Zamin.uz\n«Спартак» «Уфа»нинг ўзбекистонлик яримҳимоячиси Остон Ўруновнинг трансфери ҳақида расман эълон қилди.\nМоскванинг «Спартак» клуби «Уфа» билан яримҳимоячи Остон Ўрунов трансфери борасида келишувга эришган. 19 ёшли ўзбекистонлик футболчи москваликлар клуби билан узоқ муддатли шартнома имзолаган.\nЎрунов Ўзбекистонда Наманганнинг «Навбаҳор» ва Тошкентнинг «Локомотив» клубларида тўп сурган. У Суперлигада жами 55 ўйинда майдонга тушган. У Ўзбекистоннинг турли ёшдаги миллий жамоаларига чақирилган, 2019 йилда асосий жамоада дебют қилган.\nЯкунланган мавсумнинг иккинчи ярмида «Уфа»га келган футболчи РПЛнинг 10 ўйинида майдонга тушди, ҳужумкор ҳавбек сифатида ҳаракатланган футболчи ўзининг юқори тезлиги ва дриблинги билан катта қизиқиш уйғотди. Унга Москва клубларидан ташқари, Европа клубларидан ҳам таклифлар борлиги ҳақида хабарлар пайдо бўлди.\nЎрунов янги жамоасида 20-рақам остида тўп суради. «Спартак» клуби матбуот хизмати ижтимоий тармоқлари орқали Остон Ўруновни оммага таништирди. Тайёрланган видеолавҳада Ўрунов «Спартак» либосида бўлиб, пост ўзбек тилида «чиройли қиламиз» изоҳи остида эълон қилинган.\n15-07-2020, 10:20, Спорт


Фото: Telegram / Зеленский\nУкраина президенти Владимир Зеленский Миллий хавфсизлик ва мудофаа кенгаши йиғилишидан кейин қилган видеомурожаатида мамлакат шарқидаги вазият ваҳимага тушиш учун асос бўлмаслиги ҳақида гапирди.\n«Барчаси назорат остида. Ваҳимага ўрин йўқ», деган Зеленский.\nУ ҳукумат вазиятни барқарорлаштириш учун «ҳамкорлар, дипломатлар ва ҳарбийлар» билан биргаликда иш олиб борилаётганини маълум қилган.\n«Биз вазиятни тинч йўл билан тартибга солиш орқали кескинликни тўлиқ юмшатиш устида ишлаяпмиз. Барчасидан хабардор бўлган ҳолда ҳаммасига тайёрмиз, биз энг яхшисига ишонамиз ҳамда шерикларимиз, дипломатларимиз ва ҳарбийларимиз билан биргаликда зарур барча нарсани қиляпмиз. [Ҳарбийлар] бизни ҳимоя қиляпти, биз эса уларни ҳимоя қилишимиз, «ҳамма йўқолиб қолди» деб бақирмасдан, хотиржамликни сақлашимиз керак», дейди Украина президенти.\nСўнгги ҳафталарда Ғарб мамлакатлари Россия яқин вақт ичида Украинага бостириб кириши мумкинлиги борасида хавотирлар билдирмоқд. Бу хабарлар фонида НАТО Шарқий Европага қўшимча куч ташлашга киришди, айрим давлатлар Киевдан дипломатлари эвакуациясини бошлади.\nТан олинмаган ДХР раҳбари Денис Пушилин 24 январь куни Украина айирмачиларнинг позицияларига ҳужум қилишга тайёрланаётгани ҳақида айтди. Аввалроқ Вашингтондагилар Москва босқинни «украин етакчилари ўртасида жангарилик кайфияти кучайгани» билан оқлаши мумкинлиги ҳақида айтганди.\nМосквадагилар босқинга тайёргарлик кўраётгани ҳақидаги гапларни қатъиян рад этиб келади.


13:07 / 17 январь 1537 pdf Ўқиш режими + -\nУмму Рофиъ розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади:\n«Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга: «Эй Расулуллоҳ, менга бир амални кўрсатингки, у билан Аллоҳ менга ажр берсин», дедим. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Эй Умму Рофиъ, агар намозга турсанг, Аллоҳга ўн марта тасбиҳ, ўн марта таҳлил, ўн марта таҳмид, ўн марта такбир, ўн марта истиғфор айт. Тасбиҳ айтганингда, Аллоҳ: «Бу Мен учун», дейди. Таҳлил айтсанг ҳам, Аллоҳ: «Бу Мен учун», дейди. Ҳамд айтсанг ҳам, «Бу Мен учун», дейди. Такбир айтганингда ҳам, «Бу Мен учун», дейди. Агар истиғфор айтсанг, «Буни бажардим» (яъни, гуноҳларини авф этдим), дейди», дедилар».\nДиний идора «Йил танлови – 2019»нинг 3 ўрин соҳиби\n12:05 / 17 январь 480\n16:00 / 17 январь 1766\nАллоҳим, Сендан пок ризқ сўрайман\nУмму Салама розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади.Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қачон субҳ намозини ўқисалар .Аллоҳумма инний ас`алука ъилман нафиъан давоми...\n808 09:33 / 22 июнь\n1118 08:31 / 05.01.2019\nЭй Роббим, зулм кўришдан паноҳ сўрайман\n1436 11:17 / 21.06.2019\nАрафотда айтилиши мустаҳаб бўлган дуо\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар .Дуоларнинг энг яхшиси арафа кунидагисидир. Мен ва мендан олдинги пайғамбарлар айтган нарсаларнинг энг яхшиси давоми...\n409 09:35 / 29 июль