Шавкат Мирзиёев раислигида аҳолини касб-ҳунарга ўқитиш юзасидан ўтказилган йиғилишда қандай масалалар кўтарилди? - Review.uz\nReview.uz сайти Шавкат Мирзиёев раислигида ўтказилаётган йиғилишдан асосийларини келтиради.\nБугун, 15 июнь куни Президент Шавкат Мирзиёев раислигида аҳолини касб-ҳунарга ўқитиш ва мономарказлар фаолиятини такомиллаштириш чора-тадбирлари юзасидан видеоселектор йиғилиши бўлиб ўтмоқда.\n“Ҳозирги кунда тўқимачилик, кончилик, электротехника, кимё ва бошқа саноат тармоқларида, қишлоқ хўжалиги, хизматлар ва сервис, қурилиш, тадбиркорлик соҳаларида катта-катта ўзгаришлар қилаяпмиз. Мисол учун, 2022 йилнинг ўзида 16 миллиард долларлик 9 мингдан зиёд йирик ва ўрта лойиҳалар ишга туширилиб, уларга 300 мингга яқин малакали ишчилар керак бўлади.\nКамбағалликни 2 бараварга қисқартириш бўйича марраларга ҳам одамларга фақат ва фақат замонавий касблар бериш орқали эриша оламиз”, деди давлатимиз раҳбари йиғилиш аввалида.\nСўнгги 3 йилда “Ишга марҳамат” мономарказлари ташкил қилиниб, одамларни касбга ўргатиш бошлангани, лекин бу тизим 5-10 фоиз ишсизларни қамраб олиши таъкидланди.\nБу йил республика бўйича 555 минг нафар ёшлар меҳнат бозорига кириб келади. Уларни замонавий касбларга ўргатиш, муносиб иш билан таъминлаш масалалари барча даражадаги ҳокимлар, олийгоҳ ректорлари, коллеж ва техникум директорларини ҳам ўйлантириши кераклиги кўрсатиб ўтилди.\nЙиғилишда 330 та касб-ҳунар мактаби, 173 та коллеж ва 207 та техникуман иборат тизим самарали ишлатилмаётгани қайд этилди. Улар мавжуд қувватларининг атиги 40-50 фоизидан фойдаланмоқда.\nЭнергетика, Сув хўжалиги, Уй-жой коммунал вазирликларига берилган коллежлар 20 фоиз, Қурилиш, Транспорт вазирликлари коллежлари 10 фоиз қувватда ишлаяпти.\nЖорий йилда коллеж ва техникумларнинг 15 мингга яқин ўқувчилари контракт пулини тўлаш имконияти йўқлиги боис, ўқишни давом эттира олмаган.\nЭнг муҳими – коллеж ва техникумлардаги касблар иш берувчилар талабига мос эмас. Оқибатда улар ишга олган ёшларни қайтадан ўқитишга мажбур бўлмоқда.\nЎқув дастурлари замон талабларидан анча орқада, 1 минг 350 номдаги касбий дарслик ва адабиётлар етишмайди.Бу муаммолар ечими билан шуғулланадиган мутасадди вазирликлар тизимли ишламаётгани танқид қилинди.Шу боис касб-ҳунар таълимини замон талабларига мослаштириш бўйича янги тизим жорий қилиниши белгиланди.\nЯнги тизимга кўра, 45 та коллеж Бандлик вазирлиги тизимига ўтказилиб, уларнинг ўрнида мономарказлар ташкил этилади. Олий таълим вазирлиги барча касб-ҳунар мактаблари ва техникумларни бошқариш ва методик таъминлашга масъул бўлади.\n“Бугунги кунда олий таълим тизимидаги катта ислоҳотлар ўз натижасини беришни бошлади. Жорий йилда 36 та олийгоҳга академик ва молиявий мустақиллик берилди. Энди профессионал таълим тизимини тубдан ислоҳ қилиш – олий таълим вазири, унинг ўринбосарлари, ректорларнинг энг устувор вазифаси бўлиши керак. Бу жуда муҳим вазифа, тизимли иш ташкил этилмаса, одамлар рози бўлмайди”, деди Президент.\n“Авваламбор, профессионал таълимни янги ёндашувлар асосида ташкил этиш шарт”, деди Президент ва бу ишларни қандай ташкил этишни Ангрен шаҳри мисолида кўрсатиб берди.\nАнгренда жорий йилда меҳнат бозорига 3 800 нафар ёшлар кириб келади, шаҳардаги 535 та корхонада ишчи касблар бўйича 1 915 та бўш иш ўринлари мавжуд, инвестиция лойиҳалари ҳисобига жорий йилда яна 2 мингдан ортиқ ўрта бўғин мутахассисларига эҳтиёж пайдо бўлади. Янги тизим орқали 6 минг нафар аҳоли касбий таълим билан қамраб олинади ва манзилли ишга жойлаштирилади.\nЁшларни касбга йўналтиришга масъул бўлган психологлар иши умуман сезилмаётгани қайд этилди. Шу боис Халқ таълими вазирлигига:\n- ўз тизимидаги психологларни қайта ўқитиш ва талабга жавоб бермайдиганларини алмаштириш;\n- 7-11-синф ўқувчиларини индивидуал ёндашув асосида касбий диагностикадан ўтказиш ва тавсияларини кенгашларга тақдим этиш топширилди.\nШу билан бирга вазирлик олдига Ўқувчиларни касб-ҳунарга йўналтириш ташхис маркази фаолиятини трансформация қилиш вазифаси қўйилди. Ҳозирда республика бўйича 57 та профессионал таълим муассасасида Германия тажрибаси асосида иш жойида ўқитишнинг дуал таълим шакли йўлга қўйилган. Мактабгача таълим тизимида бу ўз натижасини бергани таъкидланди – педагогика коллежи ўқувчилари 2 кун назарий билимларни коллежда олади, қолган 4 кун эса боғчаларда амалиёт ўтайди ва ишлаб, ойлик олади.\nВилоят ҳокимлари Олий таълим вазирлиги билан биргаликда ушбу ижобий тажрибани касб-ҳунар мактаблари ва техникумларда йўлга қўйиш топширилди.\n- дуал таълимни жорий этиш учун касб-ҳунар мактабларининг бўш майдонларида корхоналарнинг ишлаб чиқариш цехлари ташкил этилади. Бунда, ўқувчилар ушбу корхонада ишлаб, ойлик олади;\n- корхонадаги устозларга асосий иш ҳақидан ташқари, Бандликка кўмаклашиш жамғармасидан қўшимча устама тўланади.\nОлий таълим вазирлигига айрим таълим йўналишларини олийгоҳдан техникумга бериш лозимлиги кўрсатиб ўтилди. Мисол учун, Иқтисодиёт университетида туризм менежменти, реклама иши, меҳнат муҳофазаси, Транспорт университети ва Андижон машинасозлик институтидаги автомобиль сервиси йўналишларини техникумларга ўтказиш бўйича етарли база мавжуд. Бундай касблар ўнлаб топилади.\n“Умуман, техникумларга бўлган ёндашувларни ўзгартириш керак. Улар олийгоҳга киришнинг осон йўли эмас, мураккаб касб берадиган, меҳнат бозорида рақобат қиладиган тизим бўлиши керак”, деди давлат раҳбари.\nМолия вазирлигига олийгоҳ талабалари учун жорий этилган имтиёзли таълим кредитини янги ўқув йилидан техникум ва коллеж ўқувчилари учун ҳам жорий этиш топширилди. Шунингдек, коллеж ва техникумларда ўқиш учун давлат грантлари ва эҳтиёжманд оила аъзолари учун субсидиялар кўпайтирилади.\nОлий таълим вазирлигига икки ой муддатда 207 та техникум фаолиятини ўрганиб, самарасиз ишлаётган 70 та техникумни тугатишга топшириқ берилди. Уларнинг 25 таси мономарказлар ташкил этиш учун Бандлик вазирлигига ўтказилади, қолган 45 таси негизида касб-ҳунар мактаблари ташкил этилади.\nПрезидент Ширин шаҳри энергетика коллежидаги тажрибага тўхталди. Коллежда Саудия Арабистонининг “ACWA power” компанияси буюртмаси асосида кадрлар тайёрлаш йўлга қўйилган. Компания 2,8 млн долларга замонавий устахона, лаборатория ва ётоқхона барпо қилган. Ҳозирги кунда компания буюртмаси асосида 140 нафар ёшларни муқобил энергия станцияси техниги, оператори ва диспетчери каби касбларга тайёрлаш бошланган.\nВилоят ҳокимларига Олий таълим вазирлиги ва тармоқ раҳбарлари билан биргаликда шу тажриба асосида ҳар бир туман, шаҳар кесимида:\n- йирик иш берувчилар ва хорижий корхоналар билан музокара олиб бориб, техникумларни йирик саноат корхоналари ва кластерларга бириктириш;\n- ҳар бир вилоятда камида 2 тадан техникумда халқаро таълим дастурларини жорий этиш топширилди.\nАйрим техникумларга бир йилда 2 марта қабул ташкил этиш амалиётини бошлаш вазифаси қўйилди. Бандлик вазирлигига ўтаётган 70 та муассаса негизида мономарказлар, шундан 25 тасини жорий йил якунига қадар ишга тушириш шартлиги қайд этилди.\nМутасаддиларга профессионал таълим педагог ва усталари учун муносиб шароит қилиб бериш, уларнинг касбий маҳоратини ошириб борадиган тизим яратиш зарурлиги кўрсатиб ўтилди.\n“Очиқ айтиш керак, 2 миллион сўм ойлик олаётган техникум ёки касб-ҳунар мактаби муаллимларидан камида 5 миллион сўм иш ҳақи оладиган мутахассислар тайёрлаб беришни талаб қилаяпмиз”, деди Президент.\nШу боис, келгуси йил 1 январдан:\n- профессионал таълимдаги педагог ва усталар ойлиги ўрта мактаб ўқитувчиларига тенглаштирилади;\n- ўқитувчилар малака тоифаси учун тўланадиган устама ўртасидаги фарқ 2 баробарга оширилади;\n- эришган натижасига қараб, фидойи ва ташаббускор педагог кадрларнинг ойлигига 50 фоизгача устама тўлаш жорий этилади.\nКелгуси йилда бунинг учун бюджетдан қўшимча 150 миллиард сўм ажратилади. Шу билан бирга, профессионал таълим муассасалари педагоглари малакасини оширишда янги тизим яратилади.\nУниверситетлар ҳузуридаги малака ошириш факультетлари ўрнига ҳар бир вилоятда Профессионал тайёргарлик марказлари ташкил этилади.\nДавлатимиз раҳбари аҳолини касб-ҳунарга ўқитишда хусусий сектор улушини кўпайтириш лозимлигини таъкидлади. Ҳозирда қонуний асослар бўлсада, биронта хусусий коллеж ёки техникум мавжуд эмаслиги кўрсатиб ўтилди. Хорижий компаниялар ҳам ёшларимизни касбга ўқитиб, бандлигини таъминлаш бўйича кўплаб ташаббусларни билдирмоқда.\nБу борадаги ишларни фаоллаштириш мақсадида хусусий коллеж ва техникумлар ташкил этиш учун қатор имтиёзлар берилади:\n- лицензия олиш учун талаблар қайта кўриб чиқилиб, зарур маблағнинг минимал миқдори 2 бараварга камайтирилади;\n- бўш бинолар узоқ муддатга ижарага берилади;\n- хориждан келтириладиган адабиётлар ва ускуналар божхона тўловларидан озод қилинади;\n- халқаро малака сертификатини олган ҳар бир битирувчи учун 1 миллион сўмдан тўлаб берилади;\n- эҳтиёжманд ёшлар тўлов-контракти маблағининг 30 фоизи қоплаб берилади.


Трамп Нью-Йоркдаги теракт бажарувчисини қатл этишга чақирди\nАмерикалик прокурорлар саккиз кишининг ҳаётига зомин бўлган, юк машинасидан фойдаланган ҳолда, Нью-Йоркда амалга оширилган ҳужумда гумон қилинаётган ўзбекистонлик муҳожир, Сайфулло Соиповга терроризм айбини қўйишди.\nПрокурорлар уни бу ҳаракатга «Ислом давлат» (ИД) экстремистик гуруҳи ундаган деб ҳисоблашмоқда.\n1 ноябрь куни, прокурорлар Манхэттендаги судда, Соипов полициячилар уни яралашганидан кейин олиб келинган палатага ИД байроғини илиб қўйишларини сўраганини билдиришди. Прокурорларнинг сўзларига қараганда, 29 ёшли Соипов «қилган ишидан кўнгли тўлганлигини» айтган.\nСудга Соиповни аравачада, оёқ-қўли боғланган ҳолда олиб келишди. Судда Соипов рус тилида сўзлашувчи таржимон орқали саволларга жавоб берди. Унга қўйилган айб олий жазо – ўлим жазосини назарда тутади.\nПрокурорлар Соипов ўз қонуний ҳуқуқларидан воз кечгани ва касалхонадаги сўроқ пайтида айбини тан олувчи кўрсатмалар берганини айтишмоқда.\nШу билан бирга, ФТБиш бўйича бошқа бир ўзбекистонлик, 32 ёшли Муҳаммадзоир Қодировни сўроқ қилишларини хабар қилаяпти. Соиповга суд томонидан тайинланган адвокат Дэвид Патоннинг айтишига қараганда, унинг ҳимоясидаги шахс кучли жисмоний оғриқни бошдан кечираяпти ва қорнига ўқ отиб етказилган жароҳатдан сўнг, уни Америка қамоқхонасида даволашни давом эттиришларини сўраяпти.\n31 октябрда ижарага олинган юк машинасида ҳужумни амалга оширган бу шахс Нью-Йорк марказида ўнлаб одамларни машинада босиб кетди. Саккиз киши ўлди, 12 киши яраланди. Соипов бошқарганлиги тахмин қилинаётган автомобиль пиёдалар ва велосипедчиларни босиб ўтиб, велосипед йўли бўйлаб бир ярим километргача юриб борди ва мактаб автобусига тўқнашиб тўхтади.\nПрокурорлар Соиповнинг иккита уяли алоқа телефонидан бирида юзга яқин видео ва 3 800 та фотоматериаллар топилгани, уларнинг аксарияти ИД билан боғлиқ ташвиқотга алоқадорлиги, жумладан жисмоний жазо бериш саҳналарини ўз ичига оганини айтишди. Соипов «кўчада тинч аҳоли кўп бўлиши ва кўпроқ одамни ўлдириш» мақсадида, ҳужум содир этиш учун, атайлаб Хэллоуин кунини танлаб олган.\nНью-Йоркдаги ҳужумдан кейин АҚШ президенти Дональд Трамп сиёсий хушфеъллик ўрнига «тез ва қатъий» одил судлов келиши зарурлигини эълон қилди. Трамп Соипов АҚШга келиш учун фойдаланган, Green Card lottery деб номланган этник хилма-хиллик дастурини тўхтатишга чақирди.


«Сеними шошмай тур!» шиори: Қатар ўзига чеклов қўйган давлатларга жавоб қайтармоқда\n«Сеними шошмай тур!» шиори: Қатар ўзига...\n27.05.2018 23:56 0 2720\nҚатардаги барча савдо дўконлари ходимларига Қатарни «бойкот» қилган давлатларнинг маҳсулотларини расталардан олиб ташлаш топшириғи берилди. Бу ҳақда «Sabah» хабар бермоқда.\nҚатар Иқтисод ва савдо вазирлиги Саудия Арабистони, БАА, Баҳрайн ва Мисрдан келтирилган барча маҳсулотларни расталардан олиб ташлаш бўйича топшириқ берди. Вазирлик ушбу топшириқ ижросини назорат қилиш бўйича савдо дўконларига муфаттишлар юборган.\nҚатарга Саудия Арабистонининг сут маҳсулотлари учинчи қўл орқали кирилиши ҳам тақиқланди. Бундан мақсад истеъмолчиларнинг хавфсизлигини таъминлашдан иборат экан.\n2017 йил 5 июнь куни Саудия Арабистони, БАА, Баҳрайн ва Миср Қатарни террорчи гуруҳларни молиялашда айблаб, у расмий Доҳа билан дипломатик алоқаларини узган эди.\nСпорт 08/03, 21:22\n«Насаф» аъзолари Қатардаги халқаро мусобақада иштирок этишади\nСиёсат 16/01, 00:12\nСпорт 01/01, 12:00\nЎзи кетар ёр-ёр, ўзи келар ёр-ёр: Хави Барселонага қайтмоқда


Карантин талабларига якдиллик билан амал қилмасак, пандемия занжири узилмайди | O'zLiDeP\nКарантин талабларига якдиллик билан амал қилмасак, пандемия занжири узилмайди\nБутун дунёни хавотирда ушлаб турган пандемия ортга чекинмаяпти. Ҳозирча унинг аниқ давоси ҳам мавжуд эмас. Мамлакатимизда ҳам коронавирусга чалинганлар сони кўпайганлиги боис карантин талаблари янада кучайтирилганидан барчамиз бирдек хабардормиз.\nОлдин ҳам кўп марта таъкидлаганимиздек, карантин талаблари кучайгани билан унга бир ёқадан бош чиқариб қатъий амал қилмасак, зарурат бўлса бўлмаса кўчага чиқсак, турли йиғинлар ташкил қилаверсак пандемия ортга чекинмайди. Уни енгишни бирдан-бир йўли ўз-ўзини яккалаш, шифокорлар кўрсатмаларига сўзсиз амал қилишдан иборат бўлиб қолмоқда. Зеро давлатимиз раҳбари ҳам жорий йилнинг 14 июлда бўлиб ўтган видеоселектор йиғилишида “Ўзимиз кўряпмиз, дунёда қайси давлатда тиббий маданият, тартиб-интизом кучли бўлса, ўша мамлакат пандемиядан энг кам талофат билан чиқмоқда” дея алоҳида таъкидладилар.\nҲукуматимиз биринчи кунларданоқ касалликка қарши тиш тирноғи билан курашиб келаяпти. Одамлар саломатлиги йўлида қанча маблағ, қанча дори-дармон керак бўлса сарфлаяпти. Ҳар бир беморга алоҳида эътибор ва ғамхўрлик кўрсатилаяпти. Шу кунларда юртимизда вирусни юқтирганлар сафи соат сайин, кун сайин кўпаймоқда. Табиийки, тиббий дори воситаларига эҳтиёж ҳам ўз-ўзидан ошиб бораверади. Реал вазиятни инобатга олган ҳолда давлатимиз раҳбари томонидан касалликка қарши курашишни янада жадаллаштириш мақсадида келгуси уч ой учун тиббий захира ва имкониятларни олдиндан тайёрлаб қўйиш юзасидан мутасаддиларга аниқ топшириқлар берилди.\nЛекин бир нарсани унутмаслик керак. Давлат ўз функцияни қанчалик яхши бажармасин, аҳоли карантин талабларига якдиллик билан амал қилмас экан, касаллик занжири узилмайди. Вазият ёмон томонга силжишдан тўхтамайди.\nХалқ вакили сифатида барча сайловчиларга, барча юртдошларимизга мурожаат қилиб уларни шу кунларда ҳукуматимиз атрофида янада жипслашишга, сабрли бўлишга, пандемияга қарши курашишга қаратилган ягона режага амал қилишга чақираман. Барчамиз фарзандларимиз, яқинларимиз соғлиги учун яна озгина чидашимиз, карантин қоидаларига қатъий амал қилишимиз шарт. Бирлашсак муродга етамиз.


Музаффар Аҳмад. Икки дўст достони (эссе) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанАдабиётМузаффар Аҳмад. Икки дўст достони (эссе)\nИкки улуғ адиб Ғафур Ғулом билан Собит Муқоновнинг чин дўстлиги ҳақида жуда кўп гаплар юради. Ўзбекистон санъат арбоби, ёзувчи ва таржимон Носир Фозилов тилидан ёзиб олинган мазкур қисса ўзбек ва қозоқ халқлари дўстлигининг, илдизлари нақадар чуқурлигини кўрсатади.\n– Халқлар дўстлиги, халқлар дўстлиги дейсизлар, – деб ҳикоя қилади устоз адиб Носир Фозилов. – Хў-ўп-п, бу яхши гaп. Керак. Шеърларим фалон тилга таржима қилинди, китобим у тилда чиқди, бу тилда босилди – деб мақтанасизлар. Майли, буям яхши. Лекин бир халқ иккинчи бир халқ билан дўст бўлар экан, мана шу хайрли ишнинг бошида турган, иши, сўзи, фаолияти билан ўрнак бўлган улуғ сиймоларнинг улуш-ҳиссаларини ҳам ёдлаб туришимиз керакми-йўқми?! Уларнинг ибратли дўстликлари қай жиҳатлари билан намоён бўлганлигини авлодларга айтиб қолдириш керакми-йўқми?! Э-э – шоир! Мен қадимги ота-боболаримиз замонидан мисол келтириб ўтирмайман. У пайтлар қозоқ ҳам, ўзбек ҳам бир халқ эди, сен қозоқсан, сен ўзбексан деган гаплар бўлмаган. Бўлса, уруғ-қабилалар бўлган, холос. Ундаям, ҳаммалари ўзларини туркий халқман, туркийнинг фалон уруғиданман деган. Бўлди… Ота-боболаримиздан мисол келтириб ўтирмайман деганим шу маънода эди. Мен кейинги даврлардан, яхшиси, ўзим кўрган-билган воқеалардан бирини айтиб берайин… Хў-ў-п… Ҳа, биз айтадиган мисол адиб-шоирлар ҳаётидан олинган бўлади-да! Халқлар дўстлиги тарихдан, адабиётдан бошланса, адабиётлар дўстлиги ижодкорларнинг шахсий муносабатларидан бошланади-ку! Э-э, шоир, манави воқеани эшит бўлмасам: минг тўққиз юз етмиш учинчи йилнинг ўн еттинчи апрели эди…\nОлма-ота шу кун мунгли садо қилди,\nМунгли садо ҳаммамизни адо қилди:\n– Қозоқларинг мотам очди, ўзбеклар-ов,\nКел, бовуринг Собит Муқон қазо қилди!\nСовуқ хабар етиб борди ҳамма ерга,\nТошкент, Нукус, Жиззах, Қўқон, Янгиерга,\nЭшитди-ю, афкор омма нола чекди,\nЙиғладилар ўзбек-қозоқ бирга-бирга.\n“Ай-й, ўлим-ай, аямайсан инсонни сен,\nФарқламайсан яхши билан ёмонни сен,\nАй-й, ўлим-ай, бешафқатсан, кўзинг сўқир,\nЙиқитдингми қозоқнинг алп полвонин сен?..”\nМен ўзимча шу гапларни сўзлар эдим,\nБирор таскин, юпанч, таянч излар эдим.\nОғам ўлди! Мен босолмай фарёдимни,\nИч-ичимдан бўзлар эдим, бўзлар эдим!\nСобит Муқон ўзбекка ҳам жондош эди,\nСадоқатли, оқибатли қардош эди,\nЖаҳон бўйлаб донг таратган оғаларим –\nОйбек, Ғафур, Миртемирга қондош эди.\nМухтор, Ғафур, Собит, Ойбек, Миртемирлар,\nТуркий тилнинг заргарлари, доно эрлар,\nБир-бирини кўрмаса ҳеч туролмасди,\nОйда уч бор дийдорлашар эди улар.\nҲангомалар, айтишувлар қизир эди,\nҒафур оғам тўхтовсиз байт тизар эди,\nЁшликдаги шўхликларни тилга олиб,\nУзилмаган ичакни ҳам узар эди.\nОғаларим, шундай яшаб ўтдингизлар,\nДўстлик деган туғни маҳкам тутдингизлар.\nҲар бирингиз татирдингиз юзга, мингга,\nДод ўлимдан! – бирин-кетин кетдингизлар.\nСиз эдингиз халқимизнинг дилбандлари,\nНаср полвони, шеъриятнинг жўмардлари.\nАббос, Mухтop, Ойбек, Берди, Ғафур, Собит,\nО, туркийнннг донгдор, фозил фарзандлари!..\nШу сўзларни такрор-такрор сўзлар эдим,\nТошкент ичра таскин-юпанч излар эдим,\nОғаларим дийдорини, меҳрин қўмсаб,\nИч-ичимдан бўзлар эдим, бўзлар эдим…\nАй шоир-ай… Дафтар-қаламингни ол энди. Ёзасан ҳозир. Мен сенга шундай воқеаларни, шеърларни, ўланларни, йиғи-йўқловларни айтиб берай бугун! Ёзиб олсанг – ўзингга фойда бўлади, авлодларга хотира қолади…\nХў-п-п… Мен айтавераман, сен туртиб ёзиб боравер.\nШундай қилиб, қазо хабари келган куннинг ўзида Ёзувчилар уюшмасида тўпланиб, кичик йиғилиш қилиб олдик. Котибиятдан Назир Сафаров, Миртемир ва менга Олма-отага бориб, Собит оғанинг дафн маросимида қатнашиб келиш вазифаси топширилди.\nБевафо дунё! Бераҳм дунё! Оғам билан видолашиш… Сўнгги манзилга кузатиш… Coбит Муқондай азамат инсонни, халқ ардоғидаги адибни ўлади… деб ҳеч ўйламаган эканман! Қанча нон-намак бўлганмиз, тонготар баҳслар қилганмиз, нечта китобини, романларини, қиссаларини ўзбекчага таржима қилиб чиқарганман…\nАйтгандай, сен, шоир, қозоқларнинг дафн маросимида қатнашганмисан ҳеч? Ў-ў!.. Кўришинг керак. Инсонни эъзозлашни ўрганасанлар-да! Шоирман деб юрибсан-ку ҳамманг, шунинг учун айтяпман. Қозоқларда таъзия билдириш ҳам, кўнгил айтиш, йўқлов, азадорларни юпатиш – буларнинг ҳаммаси шеър қилиб айтилади. Ҳа! Эшитиб ўтирсанг, вой-бўй!.. Қадимда ўзимизда ҳам бўлган-ку ўлимни шеърий йўл билан билдириш. Ҳусайн Бойқаронинг бир хотиними, канизагими ўлганда, Навоий ҳазратимизнинг бориб айтганлари-чи: “Сарвтолнинг соясинда сўлди гул…” – Эсингга тушдими? Айтяпман-ку, ота-боболаримиз бир бўлган, одатларимиз бир бўлган деб! Ҳақиқий халқона поэзия мана шу йиғи-йўқловларда, изтиробларда намоён бўлади. Қозоқларда йўқловнинг тури кўп: хотин ўлганда эрнинг йўқлови, эр ўлганда хотиннинг йўқлови, фарзанд нобуд бўлганида ота-онанинг йўқлови, дўстдан айрилганда… э-э, бу ўлим деганнинг ҳам тури кўп-да! Энди юпатишлар, жанозага келганларнинг азадорларга кўнгил айтишлари, ёки қари ўлса, ёш ўлса, марҳумнинг эркак, аёл эканлигига қараб… бунақа айтиладиган хиллари ҳам бор.\nМен кўп қатнашганман қозоқларнинг жанозаларида. Энди, ҳаёт-да бу. Умрим Қозоғистон билан боғлиқ бўлгач, таржималаримнинг бари шу халқ адабиётидан бўлгач, тўй-маъракаларга кўп чақиришади. Тўйларига бориб, азаларига бормайсанми? Борамиз!.. Ўлим дегани ҳамма халқда ҳам мусибатли, қайғули. Илож қанча? Шунинг учун ҳам қозоқларнинг Ўринбой оқини айтади:\nЎлимдан улкан ёв борма?\nБағри бутун сов борма?\nПулсиз берар, хунсиз олар, –\nБунга қарши дов борма?!..\nОлмаотага учта чипта олдиму хаёлимга бир фикр келди: учиб кетиш олдидан Ғафур аканинг қабрини зиёрат қилиб, Собит Муқоннинг вафотини айтиб кетсам-чи? Рост, ҳозир бораман, йиғлаб-йиғлаб айтаман барини! Бугун айтмасам, унда қачон, бориб келганимдан кейинми? Йўқ, ҳаммаси ўз вақтида, ўз кунида айтилгани яхши. Ахир қозоқнинг машҳур Шол оқинидан қолган гап бор-ку:\nБу ўлим қайда йўқ?\nЯрқираган ойда йўқ!\nГуркираган кунда йўқ!\nЎтари ўтиб кетган сўнг,\nМинг тангалик қайғидан\nБир тангалик фойда йўқ!..\nЁзиб боряпсанми, шоир? Ёз, ёз! Энди сенга Собит оға билан Ғафур аканинг дўстлиги ҳақида ҳам гапириб бераман. Собит оғанинг, Мухтор оғанинг, ўша пайтлардаги жуда кўплаб қозоқ ёшларининг талабалик йиллари Тошкентда, Самарқандда ўтган. Ҳаммалари бирга ўқиган-да улар. Танишган, бирга юрган, дўстлашган, ҳамма сир-асрорлари ўртада бўлган. Дўстликлари шундан бери сира-сира узилмаган ҳам, бузилмаган ҳам! Улар ўртасидаги латифага айланиб кетган ҳангомаларни ҳам эшитгансан-а? Биласан! Бўлган, бўлган шуларнинг ҳаммаси!.. Ў-ў, Ғафур Ғуломнинг дафн кунида Собит Муқоннинг йиғлаб-йўқлаганлари! Ҳа, ҳа, келди Олмаотадан, хабар борган заҳоти учиб етиб келди! Айтяпман-ку қиёматлик дўстлар эди деб. Ҳозир, ҳозир… эслаб олай, айтаман ҳаммасини, шошилтирмай ўтир. Хўш-ш… Келди, ҳамма билан йиғлаб кўришди, йўқловлар айтди, ҳатто Ғафур аканинг жасадини қабрнинг ичига жойлаб чиққан одам ҳам шу Собит Муқон! Дафн қилишга келган одамларми? Ўҳ-ҳў! Жуда кўп эди! Халқ ҳам севарди-да Ғафур Ғуломни, бошига кўтарарди! Энди, ҳақиқий халқ шоири эди-да ўзиям, Собит оға кўчанинг бошидан йўқлов айтиб кирди, ўзининг чиқарганларими, халқдан эшитганларими… бир чеккадан айтаверсак, шунинг ўзи бир достон! Meн эсимда қолганларини айтаман, сен ёзиб олавер-чи, қани Собит оға Ғафур дўстини шундай йўқлаган эди:\nКелбатинг, дўстим, бор эди\nТоғдаги чўққи – асқардай!\nҲайбатинг, дўстим, бор эди\nДаврага чиққан қўчқордай!\nҒайратинг, дўстим, бор эди\nАлпомиш, Рустами достондай!\nСувратинг, дўстим, бор эди\nМисрда Юсуфи Канъондай!\nОвозинг, дўстим, бор эди\nҲайқирган йўлбарс, арслондай!\nУлгили қилиб шеър айтдинг\nТафсирдан чиққан достондай!\nСахийлигинг бор эди,\nТахтда ўтирган султондай!\nҚозилигинг бор эди\nҲазрати Умар, Усмондай!\nҒарибга, етимга нон тутдинг\nБулоқнинг кўзини очгандай!\nМаънили ҳикматлар айтардинг\nУммондан марварид сочгандай!\nҚозоқни ўзбекдай севардинг,\nОлмаотани – Тошкандай!\nҚора сувларни қайнатиб\nҚаймоғин олган бормакан?\nҚора норларни зорлатиб\nТойлоғин олган бормакан?\nКарвонда юрган нор эдик,\nИккимиз дўст эдик, ёр эдик,\nМудом бир-бировга зор эдик,\nҚаторда дўстларни қолдириб\nЎртоғин олган бормакан?!\nКетдинг-а, Ғафурим, бу дунё\nСен учун шунчалар тормакан?!..\nСобит оғанинг ўзи Ўзбекистонни жуда севарди! Бу ерда унинг қадрдон дўстларидан бошқа мухлислари, ўқувчилари, таниш-билишлари кўп эди. Оғам ўзбек адибларини жуда-жуда севар, ардоқларди! Ғафур акани айтдик, Ойбек домлани айтдик, умуман, Собит оға бизнинг ҳамма адибларимиз билан қалин дўст эди. Уйғун ака, Шайх домла, Зулфия опа, Яшин ака, устоз Миртемир, Шароф ака, Назир ота… Эҳ-ҳе!.. Бизлар ҳатто ҳазиллашардик: “Собит оға Масковга учиб кетаётган бўлса, Тошкентнинг устига келганда албатта, самолётни қўндиради! Поездда кетаётган бўлса, поездини Тошкентнинг ёнидан ҳайдатади! Аввало Ғафур дўсти билан Ойбек дўстини кўриб, ҳол-аҳвол сўрашиб, шундан сўнг у юртга ўтиб кетади. Келаётганида ҳам шундай…” – деб. Шунақа бир самимий дўстлиги бор эди-да уларнинг… Собит оғани биpop ой кўрмай қолса, Ғафур аканинг ўзи Олмаотага излаб кетарди. Тўғрисини айтганда, ўша авлод вакилларига, уларнинг дўстликларига сизлар – бугунги авлод қойил қолишларинг керак! Борди-келдилар, декадалар, юбилейлар бўларди. Меҳр-оқибат, дийдор, садоқат, ҳурмату сийлашув – бари-бари ана шуларда эди! Олмаотадан Мухтор Авезов, Абдулла Тожибоев, Ғабит Мусрепов, Ғабиден Мустафин келарди… Бишкекдан Али Тўқўмбоев, Тугелбой Сидиқбеков, Чингиз… Ашҳабодан Берди оға, Хидир Дарё, Қора Сейтли, Беки Сейтоқов, Карим Қурбоннафас деган зўр шоири бор эди… Нукусдан Аббос Добилов, Содиқ ота, Жўлмирза ака, Нажим оға, Хўжабек, Тўлепберген, Ибройим… Душанбедан устоз Турсунзода, Жалол Икромий, Сотим Улуғзода, Боқи Раҳимзода, Мирсаид Миршакар… Бокудан Самад оға, Сулаймон Рустам, Расул Ризо, Марварид Дилбозий… Уфадан, Қозондан, бошқа шаҳарлардан меҳмонлар келарди – байрам бўлиб кетарди! Қани ҳозир шундай давралар?.. Қани мушоиралар?.. Э-э, шоир-ей! Шундай байналмилал давраларда шаклланганда адабиётларнинг дўстлиги, халқларнинг дўстлиги!\nБир куни, шундай давраларнинг бирида Ғафур ака қозоқнинг халқ оқинларидан гап очиб, уларни роса мақтади, Шол оқиннинг манов ўланларини қозоқча куйга солиб айта кетди:\nЙигитлар, ёмон сўзни касб этманглар,\nКатта-кичик, тенгу тўшни босиб ўтманглар!\nБошингга бир иш тушиб бўлсанг ночор,\nДушман тугул, дўстинг ҳам ташлаб қочар!\nЙигитлар, мол-дунёмиз кўп деманглар,\nКийимим бут, томоғим тўқ деманглар.\nБир кунда ўлди Довуднинг ўттиз ўғли,\nБизларга ўлим-қазо йўқ деманглар!\nЙигитлар, ажал бир кун жонинг олар,\nҲаммангни бир-бир ушлаб ерга солар,\nЖон чиқар, дунё сендан кетар ўзиб,\nМол-мулкинг, хотин-боланг бари қолар.\nЎлимдан қутулмассан қочганда ҳам,\nАрслондай кучинг тўлиб-тошганда ҳам,\nОллоҳдан чини билан ёрлиқ келса,\nЮлдузлар ерга тушар осмондан ҳам!\nҚари ўлса – сўққон довул тингандайин,\nЁш ўлса – бир бойтерак сингандайин.\nЙигитлар, ёш кезингда тавбага кел,\nАжал деган кўз очиб юмгандайин…\nШундай кенг, байналмилал даврада ўзбекнинг зўр шоири қозоқ оқинларидан ўлан айтиб ўтиргани учунми, Собит оға жўшиб:\n– Ҳой, Ғафур дейман, Шол оқиннинг ўзбекларни қандай мақтаганини биласанми? Кел, ўзимдан ҳам озгина қўшиб, шуни айтиб берайин… – деди-да, гумбир-гумбир ўлан бошлади:\nАйтайин тўқсон бовли тўр ўзбекни,\nЗамонинда бойиган зўр ўзбекни!\nПайғамбарнинг дуоси теккан дейди,\nШунинг учун мол битган мўл ўзбекни!\nЎзбексиз эл бормикан тамом элда?\nЎзбекнинг униб-ўсган ери – гул-да!\nЎзбекдан ўтадиган эл бормакан\nТўқсон бовли ўзбегим айрилибди\n“Тангбалининг мўласи” деган ерда.\nТиласа, берар тилак бир худойдан,\nЎрта юзда хон ўтмас Абилайдан…\nҒафур аканинг-ку ичи тўла шеър-қўшиқ! Форсий, арабий, озарий, татарча, туркманча, бошқа ўнлаб тилларда шариллатиб шеър ўқиб кетаверарди, қўшиқлар айтарди! Қозоқча ўланингни ҳар қандай қозоқдан кўпроқ биларди. Ўзиям бир шеърида: “Айтишувда Собит билан беллашувга ярайман!” – деган-ку, рост шу гапи. Собит оғанинг ҳозирги мақтовидан Ғафур ака янада керилиб кетди-да:\n– Ҳой, Собит, сен қозоқнинг бир юз ўн уч йил яшаган, шундаям армон билан кетган Буқор жировининг манавундай қўшиғини биласанми? – деб, қозоқча куйи билан олди:\nОламни тугал кўрса-да,\nОлтин уйларга кирса-да,\nКўкда юлдузни оралаб\nОй нурин ушлаб минса-да –\nҚизиққа тўймас одамзод!..\nИлмни тугал билса-да,\nМағзини қўл билан бўлса-да,\nҚизиқли кунларда яшариб,\nҚийинсиз кўйларда юрса-да, –\nУмрга тўймас одамзод!\nЯқинлаб ажал келса-да,\nЖонина қилич урса-да,\nМўлтираб, кўнгли қорайиб,\nКўзлари сўниб турса-да, –\nУмидин қўймас одамзод!..\nЗиёфат қизиб турибди, хуллас. Ҳў, юқорида санадик-ку исмларини, ўша адибларнинг жуда кўпчилиги иштирок қилаётган бир давра эди. Бошқа меҳмонлар ҳам кўп, дунё миқёсида! Гоҳ суҳбат, гоҳ мушоира, гоҳ соз, гоҳ баҳс… Бир-бировга ҳурмат-эҳтиромларни, иззат-икромларни айтмайсанми, исботи билан бўлиб турибди. Ғафур аканинг шўхликларини эшитгансан-а? Жуда ҳозиржавоб, давраларнинг гули бўлиб кетадиган одам эди! Бир гап билан даврани ўн кулдирарди! Шунақа чечан! Йўқ, мен Ғафур акачалик билимдон, хушчақчақ, гапга уста одамни кўрган эмасман! Ундай десак, Собит оға ҳам бу бобда Ғафур акадан қолишмасди. Қизиқ-а… Ойбек ака билан Мухтор Авезов жуда қалин дўст эдилар. Иккаловиям камгап, камтар. Болаларча содда, соф! Э-э шоир, буларнинг тўрталовиям замонасининг манаман деган донгдор кишилари, депутатлари, академиклари эди. Ёнига келганлар довдираб, ҳаяжонга кўмилиб турарди. Ўзларимизам улар билан суҳбатлашганда гоҳ қисиниб-қимтиниб, гоҳ ғурурланиб, гирдикапалак бўлардик-да! Сизлар у, ўзларингни генийман деб, саломга ҳам ярамай ўтиб кетаверадиган… Э-э, қўй! Ҳикоянинг қаерига келдик? Ҳа, ҳа, давра қизиб, жуда авжига чиққан лаҳзалар… Энди қулоқ сол:\nШоир, адиб жамланган кенг давра эди,\nСуҳбат қизиб, ҳамма меҳмон ичди, еди.\nБир маҳали Ғафур ака тикланди-да:\n– Ҳой қозоқ, сен тур ўрнингдан, қани! – деди.\nСобит оға менми дея бўлди ҳайрон,\nАланглаб ҳам қараб қўйди уён-буён.\nҒафур ака бир ҳайқирди:\n– Азиз дўстим!\nЖон қозоғим, ўрнингдан тур, Собит Муқон!\nҒафур ака қучоқ очиб унга юрди:\nСобит Муқон тоғдай бўлиб тикка турди,\n– Биродарлар, мен васият айтмоқчиман,\nЖим ўтириб эшитинглар!– деб буюрди.\n– Тингла, Собит, сен шу икки қулоқ билан,\nЎзбек деган битта халқдир қозоқ билан.\nАгар ўзбек йиғин қилса – қозоқ келар\nТуркман, тожик, қирғиз, қорақалпоқ билан!\nСен – бовримсан, қошу кўзим, қароғимсан.\nТарихларнинг тор, қоронғу сўқмоғинда\nЖон қозоғим, тингла энди ушбу сўзим,\nГувоҳ бўлсин шунга барча қора кўзим,\nВасиятим шулдир менинг: агар ўлсам,\nЖасадимни лаҳад ичра жойла ўзинг!..\nСен қозоқдан тилагим шу, билиб қўйгин,\nСуягимга ботар тошни суриб қўйгин.\nДўстнинг қўли юмшоқ тегар, деган гап бор,\nОқ юзимни қибла томон буриб қўйгин! –\nҒафур ака сўзин тамом қилгани он,\nТерак каби қотиб турган Собит Муқон\nМўлтир-мўлтир қараб чиқди меҳмонларга,\nВа… дўстини қучоқлади ўшал замон!\nИккита алп қаттиқ қучиб кўришдилар,\nЮзларини юзларига қўйишдилар.\n“Воҳ, боврим-ов, қароғим!” – деб бирин бири,\nЭгиз қўйдай ялаб-ялаб суюшдилар.\n– Ўзбек, сени ўз оғам деб айтган менман,\nОғамсан деб иззат-икром этган менман,\nЎтов тўла меҳмон бўлса, қўй калласин\nЭнг аввало ўз оғамга тутган менман.\nЎзбегим-ов, юрагимга қўлинг еткар,\nКитобларинг варақлаб кўр, ростин айтар,\n“Бобом! Момом!” деб ёш тўксанг қай мозорда,\nШул мозорда менинг бобом, момом ётар!\nАнов – Амир Темур, Шайбақ, Бобурларим!\nМанов – Уйғун, Туроб, Одил, Носирларим!\nДўстлар, сизни кўрсам чиндан суюнаман,\nЖоним яйраб, тошиб кетар томирларим!\nБироқ, ўзбек, манов гапинг ошиб кетди,\nЭшитдиму, тиздан қувват қочиб кетди.\nМенга азиз суягингни ишонганда,\nКўнглим эриб, жоним-қоним тошиб кетди…\n– Ғафур, – деди кўзи ёшли Собит оға, –\nШу васият, шу сўзингга жон садоға,\nЖасадимни лаҳад ичра жойла ўзинг,\nСендан олдин кетар бўлсам мен уёққа!..\nИккита алп яна қучиб-кўришдилар,\n“Айланайин! Азизим!” деб бирин бири,\nИкки уммон, икки қоя, эгиз қўзи,\nБир-бирига ёрлиқ бўлди сўнгги сўзи.\nСуякларин ишонишган икки дўстга\nҚараб сира тўймас эди инсон кўзи!..\nШу воқеаларни қайта-қайта эслаб, Чиғатой қабристонига пиёдалаб йўл олдим. Ғафур аканинг қабри ёнида турибман.\n– Ғафур ака, – дедим бўзлаб, – сиз бизларни ташлаб кетганингиздан кейин, бошқа қаламкаш дўстларингиз ҳам бирин-кетин дунёни тарк эта бошлади. Ўша улуғ давралардаги сафдошларингиз – Ойбек домла, устоз Қаҳҳор, Шайх домла, Собир Абдуллалар энди орамизда йўқ… Бугун Олмаотадан хабар келди, Ғафур ака! Қиёматлик дўстингиз Собит оға ҳам… Бизлар Олмаотага кетяпмиз ҳозир… қабрингиздан тупроқ… қабрингиздан тупроқ…\nГўрковларнинг бири менинг ҳиқиллаб турганимни ҳув нарида кузатаётган экан. Атрофда ҳеч ким йўқ. Битта ўзим. Пичирлаб туришим жуда қизиқ туюлган бўлса керак-да. Имлаб чақирган эдим, келди.\n– Неччи йилдан бери шу ерда ишлайсиз? Айтди.\n– Ғафур ака дафн қилинган кунни эслай оласизми?\n– Ўша куни, Ғафур акани қабр ичига жойлаб чиққан одам-чи, уям эсингиздами?\n– Алпомишдай гавдали қозоқ кишими? Эсимда…\n– Қозоқларнинг Собит Муқон деган энг зўр ёзувчиси эди у! Ғафур ака билан қиёматлик дўст эдилар. Шундай дўст эдиларки, ўлсам суягимни қабр ичига сен жойлайсан деб, бири бирига васият қилган эдилар! Мен бугун Олмаотага кетяпман… Ўша оға… қазо қилибди…\nГўрков чўкка тушиб қуръон тиловат қила бошлади.\n– Энди қабрнинг манови бир чеккасидан озроққина тупроқ ушатасиз.\n– Нима қилмоқчисиз? – ҳайрон бўлди гўрков.\n– Опкетаман. Собит оғанинг қабри ичига сочаман. Улар қиёматлик дўст эдилар, тупроқлари ҳам қўшилиб кетсин…\nОлмаотага учиб кетаётганимда менинг киссамда оқ сурупдан махсус тикилган, устидан целлофан кийгизилган халтача ҳам бор эди. Лекин манзилга етиб боргунимизча ушбу халтачадаги тупроқ ҳақида на Назир отага, на Миртемир оғага миқ этиб оғиз очмадим. “Борганимда айтарман-да…”\nTo боргунча мен ажални сўкиб бордим,\nКўҳна-янги йўқловларни тўқиб бордим.\nҚозоқларнинг машҳур Бозор жирови бор,\nУнинг шеърин ўз-ўзимга ўқиб бордим:\n“Ботир ўтган, бой ҳам ўтган, хон ҳам ўтган,\nБул дунёнинг тубига бир ўлим етган!\nБиз ҳеч қачон ўлмаймиз деб кеккайманглар,\nЎлмас экан – ота-бобонг қайга кетган?\nБул дунёга кимлар келиб, ким кетмаган,\nБул жаноннинг қўлларини ким тутмаган?!\nВафоси йўқ бул дунёга ҳеч алданмай,\nОдам борми кўнглин асло кирлатмаган?\nАқл-идрокнинг оғирлиги қўрғошиндай,\nКўнгилларни бузуқ ишга ўрлатмаган!\nДами битиб, чин тақдири келган куни\nБандасининг қўл-оёғин серматмаган!\nЛуқмон каби минг йил умр сурсанг ҳамки,\nКимни ўлим бир кун охир ҳўнгратмаган?!..”\nҚозоқ дегани бир меҳрибон-бовурман халқ-ку, бошимиздаги дўппимиздан, қозоқча ўланларни ўзбекчалаб айтаётганимизданоқ, қаердан –Тошкентдан келганимизни сезишиб, югуришиб чиқишди. Собит оғанинг ўғил-қизлари, қариндош-уруғлари, қаламкаш дўстлари – шогирдлари – бари атрофимизни ўраб-уймалашиб, бизни юпатишга киришдилар. Ҳа, боя айтганимдай, қозоқларда ўлан-йўқлов айтган азачини юпатиш деган одат бор: сен марҳумни йўқлаб бўлганингдан кейин, улар бирма-бир келиб, сени юпатишади. Баъзан шундай бўладики, юпатиш учун гапга чечан, сўзтопқир одамларни махсус чақириб опкеладилар. Қаердан келганинг, марҳумга ким бўлишингни билса, бас – юртингни, зотингни, тарих-таърифингни, шажарангни, яхши-ёмон қилиқларингни барини шеърга қўшиб мақтаб, кўнглингга юпанч беради. Бу жуда ажойиб дастур… Айтдим-ку, бизнинг Тошкентдан келганимиз дарров маълум бўлгач, “шунча узоқдан келиб, оғасини йўқлаган бовурларим-ов” деб, бизни юпатувчилар жуда кўпайди. Энди, шоир, йўқловни билган қозоқ юпатишни ҳам қийиб юборади-да! Битта юпатувчининг манов айтганлари ёдимда қолган:\nБой кўркам, ботир чечан – келса давлат,\nОдамга бахт-мартаба қўнса – савлат.\nАзройилга очилмас эшик борми? –\nДам битиб, бошга келса кезак-навбат!\nҚозоқ билан ўзбекнинг туби бирдир, –\nТомирин тортсанг – битта ота-аждод.\nОға деб сиз келдингиз – биз кўпайдик,\nУнутмасин шуларни ҳеч бир авлод.\nДунёни уриб, ичиб, чайқаб, тўкиб,\nАлпомишлар ўтди халққа қилиб хизмат!\nДунёда сўз маржонин терган зотлар,\nГўрина кетди миниб ёғочдан от!\nДунёда Туркистонни нурга кўмди\nПайғамбардай насабли бобом Аҳмад!\nЖаҳонни зир титратган Амир Темур\nҚурди-ку туркиёна улуғ давлат!\nОқину шоирлардан сўз бошласам –\nАлишернииг битта ўзи қанча қудрат!\nУбайдий, Бобур, Феруз, Амирийлар,\nШоҳ ва шоир бўлиб юртга берди шавкат.\nЎзбекни мен айтмасам ким айтади?–\nЎзбек – бу туркийда бош бўғин, қувват!\nСиз қозоқни мақтасангиз, мен ўзбекни\nАйтайин, у – Худо суйган олийҳиммат!\nЁд қилсам Собит оғам дўстларини,\nКўзларимдан тўкилади соғинч, ҳасрат.\nҒафурни қозоқ қанча суяр эди,\nШеърлари ярақлаган инжу-зумрад!\nОйбегим – сўз чўққиси, тоғ эди-ку,\nҚозоқнинг тош-тупроғин қилган ҳурмат!\nТошкентда Уйғун, Одил, Туробларнинг\nЁзгани қозоқда ҳам ўта қиммат.\nЗулфия, Эркин, Ўткир, Абдуллалар\nҚозонган бизларда ҳам улуғ шуҳрат.\nЎзбегим, сен ўзимнинг оғамсан-ку,\nҚозоқнинг бахтига бўл соғ-саломат!..\nШунақа диловар гаплардан кейин, одам деган баттар сел-селоб бўлиб йиғлайсан-да! Кўп йиғлашдик, кўп юпатишди. Маъраканинг кадхудо, бийлари:\n– Ўзбек бовурларимизни ичкарига олиб киринглар, марҳум билан видолашиб чиқсинлар, – дейишди.\nИкки уч одам бизни ичкарига бошлади. Собит оғанинг жуфти ҳалоли, менга онадай меҳрибон бўлиб қолган Марям опамиз бизларни кўрди-ю, ўрнидан турди, қучоқларини ёзди-да, арслонидан айрилган она шер янглиғ фарёд тортиб юборди… Кўнгил айтдик, юпатдик. He иложки, қазойи муаллақ олдида инсон боласи ҳамиша ожиз! Мана, манов хонада қозоқ халқининг ифтихорига айланган улуғ бир инсон кўзларини мангуга юмиб ётибди. Бежон, беҳаракат… Бечора оғам!.. Тоғдай келбатлари йиқилган теракдай қотган… Жилд-жилд китоблар ёзган қўллари муздай совуқ… Ўз халқининг ишонч-эътиқодига айланган улуғ адиб, ғайратли жамоат арбоби – мангу уйқуда… Берди оға, Ойбек домла, Самад Вурғун, Ғафур ака, Турсунзодалар давраси ёдимга тушди… Собит оғамнинг мени “Сари бола” деб эркалашлари эсимга келди… Ўқиган-билган йўқловларим қозоқча-ўзбекча аралашиб, бўғзимдан отилди:\nВо, Собит оғажоним, кўтар бошни!\nФарёдим эритди-ку тоғу тошни!\nТошкентлардан сен оғамни йўқлаб келдим,\nГунграниб бўсағангга тўкиб ёшни!..\nТарихда талай кунлар кўрган эдик,\nҚизиқли талай даврон сурган эдик,\nОлмаота аза очса – Тошкент унга\nНағашидай яқинлигин билмаб эдик…\nОғалар кетса, қалай оҳ чекмайсан?\nБуюрса, тақдир, қалай бош эгмайсан?\nИкки халқни меҳрибон қилган одам\nЎртада ётса, қалай ёш тўкмайсан?\nДунёдан гадо ўтар, шоҳ ҳам ўтар,\nШарбатин бул ўлимнинг ҳар ким тотар,\nHe қилсанг ҳам қўймайди ажал қурғур,\nКун битса, келган одам бир кун кетар…\nЎлгандан сўнг бой, гадо мол демайди,\nМановни бер, ё мановни ол демайди,\nБош остимга юмшоқроқ ёстиқни қўй,\nҚалинроқ кўрпа-тўшак сол демайди.\nҒарибнинг борми бойдан кам кўргани?\nБетингга қараб оз ё кўп бергани?\nКийдириб тўрт қарич бўз, тупроқ ташлар, –\nХудонииг шул эмасми тенг кўргани?!…\nТулпор борми туёғи тайрилмаган?\nШунқор борми қаноти қайрилмаган?\nСайёд – ажал ўлжасини топиб келса,\nКимлардан кимлар йиғлаб айрилмаган?..\nМеҳмонхонада дам олиб ўтирган эдик. – Оқсоқоллар! – дедим қатъий овозда. – Энди сизлар билан маслаҳат қилиб оладиган яна бир жиддий иш бор! Боя, Собит оғанинг уйида дафн маросимини ўтказувчи комиссиянинг бир аъзоси: “Эртага бўладиган дафн маросимида Ўзбекистондан ҳам бир одам сўзга чиқиши керак, бировинг тайёрланинг…” деб тайинлаган, биз эса: “Оқсоқолимиз, ёши улуғимиз сизсиз”, деб видо сўзи айтишини Назир отага ҳавола қилган эдик. Мана, меҳмонхонада учовимиз бир одам бўлиб ўйлашиб, уч-тўрт саҳифа қораладик, сўнг қораламаларни мен чиройли дастхатда кўчириб чиқдим, энди бу видолашув сўзини Назир ота эртага митингда чиқиб ўқийдилар…\nМенинг “жиддий иш бор” деган сўзимдан кейин, икки оқсоқол ҳам дарров сергак тортди: Назир ота қоғозларни четга қўйди, Миртемир оға эса ўнг қўлини қулоғига олиб борди.\n– Яна нима, Носиржон?!\n– Гапир, бўтам!\nМен Ғафур Ғулом билан Собит Муқонов ўртасида бўлиб ўтган васиятлар тарихини, қасамёдни, шунга биноан, Ғафур ака вафот қилганларида Собит оға қиёматли дўстини қабр ичига ўз қўллари билан жойлаб чиққанини айтиб бердим.\n– Мана бу бир ҳовуч тупроқ Ғафур аканинг қабри ёнидан олинган,–дедим халтачани чиқариб – Ғафур ака олдинроқ вафот қилди, Собит оға Олмаотадан учиб келиб, ўртадаги васият шартларини тўла адо қилди… Энди мен Ғафур аканинг қабридан олинган бу тупроқни Собит оға ётадиган қабр ичига сочмоқчиман. Нима дейсизлар?\nОқсоқоллар оғир ўйга толиб, анчагача жим қолишди.\n– Шундай одат борми ўзи? – гап бошлади ниҳоят Назир ота. – Қозоқ дўстларимиз нима дейишаркан? Улар билан бир кенгашиб олишимиз керак, шекилли… Ғоя, лекин ажойиб! Улуғ ишни ўйлабсиз, Носиржон! Ҳарҳолда… Миртемир, сен нима дейсан?\nМиртемир оғага ҳам шу кенгаш маъқул кўринди.\nХудди шу пайт эшик тақиллаб, хонамизга Қувондиқ Шанғитбоев кириб келди. Таниқли оқин, драматург, мударрис бўлган бу дўстимиз бизни кундузи аэропортда ҳам кутиб олган, келганимиздан бери ҳамроҳлик қилиб юрибди, энди бир оғиз хайрли тун тилаб кетиш учун келган экан.\n– Қани, тўрга ўтинг! Маслаҳатингиз керак бўлиб қолди…\nҚувондиқ мен кўрсатган курсига чўкди.\nЯна, икки эгиз халқнинг икки улуғ фарзанди, уларнинг қиёматлик дўстлиги, ўртадаги васият ҳамда шундан кейинги воқеаларни гапириб бердим.\n– Мана бу халтачада Ғафур аканинг қабридан олинган Тошкент тупроғи бор. Улар иккови дўст эдилар, уларнииг дўстлиги, меҳрибонлиги икки халқнинг дўстлигига, меҳрибонлигига, бовурмонлигига айланиб, муқаддас рамзга эврилди. Энди, тупроқлари ҳам қўшилиб кетсин деб, Собит оғанинг қабрига сочсам, қозоқлар қалай кўрар эканлар?..\nҚувондиқ қўзғалди… ўрнидан турди…. чўнтакларини ковлаб, дастрўмолини олди… Нима қилмоқчи экан? Учовимиз ҳайрон бўлиб, бир-биримизга бақрайиб ўтирибмиз. Қувондиқ эса устал ёнида тик туриб ғисс-ғисс йиғлар, ҳиқ-ҳиқлаб айтган гаплари зўрға эшитиларди: – Айналайин, ўзбектерим, айна… бул исти ўйлап тапқан ақлларингдан айна…\nКечаси анча вақтгача ухлолмадим. Меҳмонхонанинг балконига чиқиб, тунги Олмаотани кузатиб турдим… Саврнинг ёқимли салқин шамоли эсиб турибди. Осмонда гавҳардай-гавҳардай юлдузлар чарақлайди… ҳу, ана, осмоннинг ғарб томонида, Тошкент билан Олмаотанинг ўртасида чўқмордай икки юлдуз шўх чарақлайди. Эскилар айтиб кетган-ку, ҳар бир одамнинг ўз юлдузи бўлади деб. Энди эса фан, фалакдаги юлдузлар ҳамиша ўзаро алоқада бўлиши ҳақида ёзаётир… Эҳтимол, манов икки юлдуз ҳам бир-бирига меҳр изҳор қилиб, мангулик борасида суҳбатлашаётгандир… Ээ, шоир-ей, бу шунақа бир латиф оқшом эдики, одам шеър ўқиб юборгиси келарди. Беихтиёр Собит оғанинг қаламига мансуб манови мисралар хаёлимда чақнади:\nМай туғса, гуллар чечак очар ёзда,\nБоғларда булбул, кўлда ўрдак, ғоз-да\nБиз ёшлар ҳам худди шундай\nБахтларга беланамиз ипак нозда…\nХаёлимда энди “ғафуровский” мисралар порлайди:\nЗўр карвон йўлида етим бўтадай\nИнтизор кўзларда ҳалқа-ҳалқа ёш,\nШунчалар мустаҳкам хонайи хуршид…\nХўш, ушбу сатрларнинг фалакка, илоҳиётга, мангуликка дахли йўқ деб ким айта олади? Ҳеч ким! Ғафур ака битган умрибоқий сатрларга Собит оға жўр бўлади:\nБироқ мен одам эмасман изи тақир,\nМайли, юрт “олтин” десин, майли “пақир”,\nМен эргашган улуғ карвон йўлларинда\nМендан қолган талай мулк – давлат ётир…\nСобит оғанинг дафн маросимига бутун Олмаота, йўқ, бутун Қозоғистон қатнашди десам, ишонавер!!! Ҳамма тобутга интилади, қўл теккизиб, елка тутиб қолсам дейди. Кўчалар – одам, қабристон – одам, йўл-йўлаклар одам, одам, одам… Ғафур аканинг тобутиям мана шунақа қўлма-қўл бўлиб борган эди қабристонгача…\nМитинг бошланди. Ҳукумат раҳбарлари, академиклар, ёзувчилар, мухлислар, яна бир неча одам видолашув сўзи гапирди. Жумладан, ўзбекистонликлар номидан гапирган Назир ота Сафаров шундай деди:\n– Қозоқ халқи оғир қайғуга ботди: севимли адиби, улуғ фарзанди, чин инсон Собит Муқоновдан айрилиб қолди. Бу аччиқ ҳижрон нафақат қозоқ халқининг, балки бутун Ўрта Осиё халқлари – ўзбек, тожик, туркман, қорақалпоқ, қирғиз халқлари учун ҳам, балки бутун Шарқ халқлари учун ҳам оғир мусибатдир.\nСобит оға биз ўзбеклар учун ҳам улкан олим, истеъдодли адиб, шоир ва драматург, ўткир публицист ва танқидчи, давлат арбоби ва жамоат оқсоқоли сифатида юрагимизга яқин инсон эди. Собит оғамиз чинакам халқ ёзувчиси эди. У ўзининг ажойиб асарлари билан қардош халқлар китобхонларининг ҳам меҳрини қозонган, кўнгилга яқин дўстга айланган эди. Собит Муқоновнинг қозоқ диёридан ташқарида ҳам жуда кўплаб дўстлари бор эди, мисол тариқасида Садриддин Айний, Берди Кербобоев, Аали Тўқўмбоев, Содиқ Нуримбетовларнинг номини келтириш кифоя. Айниқса, Собит оға билан бизнинг Ғафур Ғуломимиз бир олманинг икки палласидай дўст эдилар. Улар ўртасидаги чин дўстона меҳр-оқибат урпоқларимиз, набираларимиз учун ўрнак бўлишга, китоблар ёзилишига арзийдиган фазилатдир.\nДўстлар! Шафқатсиз ўлим суюкли Собитимиздан айирди! Бу хабар ўзбек диёрини чуқур қайғуга солди. Халқимиз чин дилдан айрилиқ ҳасратини чекмоқда. Куни кеча биз – бир гуруҳ ўзбек адиблари, Собит оғамизнинг айрилмас дўсти Ғафур Ғуломнинг қабрини ҳам зиёрат қилдик. Бунинг сабаби шуки, устозимиз Собит оға Ғафур Ғуломни ўз қўллари ила қабрга қўйиб чиққан эди. Биз Ғафур аканинг қабри ёнида туриб, у кишига энг қайғули хабарни билдирдик ва бир ҳовуч тупроқ олиш учун рухсат тиладик. Қўлимдаги манови халтачада Тошкентдан келтирилган ўша тупроқ бор! Рухсат берсангиз, ушбу бир ҳовуч табаррук тупроқни Собит оғанинг қабрига қўшиб юбормоқчимиз! Қабрингиз нурга тўлсин, устоз Собит оға! Алвидо! Алвидо!!!\nНазир ота тупроқ солинган халтачани Coбит оғанинг катта ўғли Арслонга топшириб, четга чиқди. Одамларнинг юрак-бовурлари эриб, кўзларидан шашқатор ёш оқмоқда. Мен кўз ёшларимни тўхтатолмай турибман, қулоқларим остида боя тобут ердан кўтарилган чоғда айтилган йиғи-йўқловлар тўхтовсиз жаранглайди:\n– Тоғ куюниб, тош ёнар,\nКелса тақдирнинг фармони.\nСобит ҳам ташлаб отланди\nШундай кенг дунё-ўрдани.\n– Сўнмас дейсизми, ёронлар,\nҚора уйларнинг чироғи?!\nСинмас дейсизми, ёронлар,\nУнинг чинордай шангроғи?!\nБоври совуқ қора ер\nЖон битган одамни ямлади.\n– Кунлари битган чоғинда\nГуллари сўлган чоғинда,\nОртинда чирқираб қолмади?!..\nДафн маросими вақтида ўзбекистонлик юртдошлар анча кўпайиб қолган эдик: Нукусдан бир неча адиб-шоирлар етиб келишди, Тошкент университетининг домла-талабалари Қозоғистонда тажриба мактабида хизмат ўтаб юрган экан, улар келишди, хуллас, Собит оғанинг вафоти ҳеч кимни бефарқ қолдирмаган эди, шунинг ўзиям бир намунали ибрат эмасми?..\nМитинг тугагач, марҳумнинг руҳи-хотирасига Қуръон тиловат қилинди. Шундан сўнг бизлар қабристон оралаб кетдик, устозларнинг, дўстларимизнинг қабрларини зиёрат қилдик.\nАй-й, шоир-ай… Аслида ўлим нима? Ўлим – мен сенга айтсам: бу ҳам яшашнинг бир тури. Нега тушунмадим, дейсан? Мана, бизлар қабристон оралаб юрибмиз. Атрофда сон-саноқсиз қабрлар… Тириклигида бири бой бўлгандир, бири камбағал бўлгандир. Лекин, мана, ҳаммаси тенг бўлиб ётибди. Халқ эса кимнингдир қабри ёнида туриб, яхши гаплар, ёруғ хотиралар билан ёдга олаётир, ҳамдам-ҳамсуҳбат бўлган вақтларини эслаб фахрланмоқда, миннатдор бўлмоқда, шундай олийжаноб инсонлар билан замондош бўлгани учун шукроналар билдирмоқда… Хўш-ш, марҳум учун бу ҳам яшашнинг бир тури эмасми? Иккинчи бир қабр ёнидан эса халқ бепарво ўтиб бораётир… Нега? Чунки, бу қабрда ётган одам фақатгина ўзи учун яшаган, ҳеч кимга яхшилик қилмаган, хайру савобга интилмаган, халққа қайишмаган. Шунинг учун халқ унинг қабри ёнида тўхтамайди, тўхтаб эслагудай иш қилмаган-да! Бу ҳам марҳумнинг кимлигини белгиловчи бир баҳо эмасми?! Шунақа, шоир! Халқда “бошида бергунча, охирида берсин” деган гап ҳам бор… Ойбек, Ғафур Ғулом, Миртемир, Мухтор Авезов, Берди Кербобоев, Аббос Добилов, Мирзо Турсунзода… булар халқнинг меҳрига мойил бўлган одамлар, энди булар мангуликка дахлдор иисонлар… Ахир ҳар беш-ўн йилда уларнинг таваллуд саналарини нишонлашлар бекоргами? Э-э шоир, қабристонни кезсанг, мана шундай хаёлларга ҳам борасан-да. Оғаларимизнинг шарафли ҳаёти, фаолияти, дўстликлари неча-неча авлодларга ўрнак-намуна бўлиб хизмат қилажак ҳали…\nОй ботгандай бўзариб,\nКун ботгандай қизариб,\nОғалар келмасга жўнади!\nАқлли, доно, донишнинг\nКўпларга тегар кўмаги!\nДубур-дубур от қандай,\nУй сиртинда чопгандай,\nФеъллари қандоқ кенг эди –\nОсмон осмонни топгандай!\nУларга боладай эргашдик,\nСўзлари кўнгилга ёққандай!\nШогирдлар оҳ чекиб қолдилар,\nКемаси қумларга ботгандай!\nОдам шуларни ўйласа,\nЎлимдан бўлар қўрққандай!..\nЭртасига, Тошкентга жўнаб кетиш олдидан хайрлашиш учун Собит оғанинг уйига кириб ўтдик. Эшикнинг ўнг томонида Марям опамиз, чап томонда Арслон турибди, кўнгил сўраб келганларга қуллуқ қилмоқдалар. Гап орасида секин Арслондан:\n– Кечаги… халтачадаги тупроқни нима қилдинглар, қабр ичига сепдингларми? – деб сўрадим.\n– Ие?!.. – учовимиз бир-биримизга анграйиб, ажабланиб қолдик. Ахир шунча улуғ ниятлар билан Тошкентдан олиб келсагу, булар…\n– Нима қилдинглар халтачани?\n– Сочмадик, оқсоқоллар билан кенгашиб…\n– Нима кенгаш?\n– Ағамнинг қиёматлик дўсти экан-ку, дўстининг тупроғига бош қўйиб ётақолсин деб… халтачани бошларига ёстиқ қилиб қўйдик…\nҲайратдан қотиб қолдик!\nМана сизга топқирлик! Мана донолик! Бундай фикр фақатгина қозоқнинг табаррук хаёлида туғилади десам, ишонавер! Мен, ҳеч кимнинг ақлига келмайдиган зўр бир иш қилай деб Тошкентдан тупроқ келтирсам, сочишни ўйлаган бўлсам… булар эса шу тупроқни марҳумнинг азиз бошига эъзозли ёстиқ қилиб қўйишибди…\n← Аввалги Аввалги Шодмон Отабек. Ибратга йўғрилган хотиралар\nКейинги → Кейинги: Нормурод Норқобилов. Эркак (ҳикоя)


Аdidas бренди Porsche 911 кўринишидаги бутсаларини тақдим этди\n17:41 / 24.03.2016\nPorsche Automobil Holding SE ҳолдинги таркибидаги Porsche Design компанияси ва adidas ҳамкорлигида оёқ кийимлар жамланмаси яратилди. Luxurylaunches нашри маълумотига кўра, гап футбол бутсалари ҳақида кетмоқда.\nDesign Sport X номи остидаги маҳсулот бутунлай қора рангда бўлиб, у ташқи кўринишидан Porsche 911 спорткари дизайнини эслатади. Бундай маҳсулотлардан чекланган миқдорда, яъни 1500 нусха тайёрланган. Бу бутсалар савдога чиқарилган, нархи 375 евро.


🥀ⲁⲛⳳⲁʀⲇⲓⲛⲟϝϝ/UYDAMAN — Teletype\nҚорамолларнинг гўшт маҳсулдорлиги ва унинг сифати ёш молларни ўстириш ва сўқимлашни тўғри ташкил этишга боғлиқдир. Одатда сўқимга новвослар, подани тўлдиришга лаёқатсиз пучак қилинган сигирлар қўйилади. Сўқимлаш муддати молларнинг ёши ва тирик вазнига боғлиқ бўлиб, 3-6 ойни ташкил этади.\nЁш моллар 15-18 ойлигидан сўқимланади. Сўқимлаш даврида молларни боғлаб боқиш мақсадга мувофиқдир. Сўқимга боғланадиган молларнинг тирик вазни 300-350 кг бўлиши керак, ана шунда уларнинг ўртача кунлик семириши 800-1200 г га тенг бўлганда, сўқимлаш якунида, уларнинг тирик вазни 450-500 кг га етади.\nСилос билан сўқимлаш\nСўқимланаётган молларга маккажўхори, кунгабоқар ёки ҳар ҳил ўтлардан тайёрланган силос берилади. Рацион таркибининг 50-65% ни силос ташкил этади. 15-20% дағал озиқа, 23-25% ем берилади. Бу тартибда бериладиган озиқалар таркибида протеин ва минерал моддаларга эхтиёжининг 25-30% ҳисобида мочевина қўшиб берилади. Новвослар ана шу усулда сўқимланганда ўртача кунлик семириши 850-950 граммни ташкил этади. 1 кг эт олиш учун эса 7,5-8,0 озиқа бирлиги сарфланади.\nСенаж билан сўқимлаш\nҲайвонлар сенаж ейишга тез ўрганишади ва кунига 20 кг гача истеъмол қилиши мумкин. Бу усулда сўқимланганда дастлабки даврда рацион таркибидаги омихта емнинг миқдори тўйимлилиги бўйича 15-20% ни, якунловчи даврда эса 30-35% ни ташкил этади. Бунда новвосларнинг ўртача кунлик семириши 900-1000 грамм тенг бўлиб, 1 кг семириш учун 7,5-6,0 озиқа бирлиги сарфланади.\nОмихта ем билан сўқимлаш\nНоввосларга фақат омиҳта емнинг ўзи берилса организмда кечадиган физиологик жараёнлар бузилади. Шунинг учун рацион таркибига сомон ва беда пичани киритилса ем билан дағал хашакнинг нисбатини 4:1 га тенглаштириш керак. Бунда ўртача кунлик ўсиш 1100-1200 гр. га тенг бўлиб, 1 кг эт олиш учун 7,0-7,5 озиқа бирлиги сарфланади.\nШўлха билан сўқимлаш\nМаълумки, Республикамизда чигит шўлхаси кўп миқдорда ишлаб чиқарилади. Новвосларни бўрдоқилашда ундан самарали фойдаланиш мумкин. Лекин ёш молларга 2 ойдан ортиқ бериб бўлмайди. Чунки шўлха таркибида госсипол деган заҳарли модда бўлиб, организмга салбий таъсир кўрсатади. Яъни қўтир аломатлари юз бериши, кўз хиралашиши, мувозанат юқотиш ҳолатлари рўй бериши мумкин. Заҳарланишни олдини олиш учун рацион таркибига кўк озиқалар киритиш ва 1 кг ҳисобига 0,5 грамм темир кўпороси қўшиб бериш керак. Новвосларга 10-12 кг шўлха берилади, у рационнинг 35-40 % ни ташкил этади.\nПучак қилинган сигирларни сўқимлаш\nКатта ёшдаги пучак қилинган сигирлар юқори семизлик даражасига етгунча сўқимланади. Уларга бериладиган озиқа турлари ва сифати унча фарқланмайди. Бундай вақтда суви сиқиб олинган маҳсулотлар барда, ички пўстлоқ, шўлха, силос, сенаж, полиз маҳсулотлари ва илдиз мевалардан фойдаланиш мумкин. Кўк озиқалардан фойдаланиш катта ёшдаги молларни сўқимга боқишни арзонлаштиради. Бериладиган озиқаларнинг турлари ва сигирларнинг ориқ-семизлигига қараб сўқимлаш муддати 80-120 кун оралиғида бўлиши мумкин.


Samsung дунёда биринчи бўлиб 4-разрядли сиғими 4 терабайтга эга SSD-дискни ишлаб чиқармоқда - Terabayt.Uz\nSamsung дунёда биринчи бўлиб 4-разрядли сиғими 4 терабайтга эга SSD-дискни ишлаб чиқармоқда\nКомпаниянинг янги 4-разрядли қаттиқ жисмдаги QLC-диски аввалги катта сиғимдаги дискларга қараганда ҳам юқори иш самарадорлигига ва тежамкорликка эга бўлади. Куни кеча Samsung ноутбуклар ва бошқа қурилмалар учун янги компонентларни оммавий равишда ишлаб чиқаришни бошлаганини маълум қилди.\nКомпания ҳозирча янги ишланмасининг нархини айтмаяпти, лекин унинг ҳозирда сотилаётган 4 терабайтли 860 Evo диски 1000 доллардан қиммат туради. Таққослаш учун, масалан 4 терабайтли оддий қаттиқ дискни 100 долларга сотиб олишингиз мумкин. Янги SSD илк бор 4-разрядли тўртбосқичли ячейкада (QLC) қўлланилади ҳамда 4 терабайтли версияда жами 32 128 ГБли чип ишлатилади.\nЯнги дискнинг ишлаш самарадорлигини бундан аввалги, маълумотларни 540 МБ/с тезликда ўқий оладиган ва 520 МБ/с тезликда ёза оладиган 850 Evo диски билан тенглаштириш мумкин. Шу билан бирга, Samsung компаниясининг маълум қилишича, янги технология хотира ячейкаларини учтадан тўрттага кўпайтириш муаммосидан халос бўлиш имконини беради\nSamsung 2018 йилда 1 ТБ, 2 ТБ ва 4 ТБ бўлган қаттиқ дискларни намойиш этишни мўлжалламоқда. Улар 2,5 дюмли форм-факторли ноутбукларга жуда қулай бўлади. Компания шунингдек, мазкур технологияни смартфонлар учун мўлжалланган 128 гигабайтли хотира карталарини ишлаб чиқаришда ҳам қўллашини маълум қилди.\n#Samsung #қаттиқ жисмли хотира #Ноутбуклар


Касал аёл, ногирон чақалоқ\n25 октябр 2020, Тошкент вақти: 15:53\nНурбек 2003 йилда Самарқанд скрининг марказида текширувдан ўтказилган 20 мингдан ортиқ аёлда турли ирсий касалликлар мавжудлиги аниқланган.\nРасмий манбалардан олинган маълумотларга кўра, 2003 йилда Самарқанд вилоятида ногирон туғилган чақалоқлар сони аввалги йиллардагига нисбатан икки баробар ортган.\nСамарқанддаги 4-туғруқхонада даволанаётган аёлларнинг айтишича, ҳомиладор ҳар икки жувондан бирида у ёки бу касаллик аломатлари мавжуд.\nУргутлик Саломат Холдорова уч фарзандидан иккитаси ногирон эканини билдирди. Айни пайтда тўртинчисига ҳомиладор экан. Шифокорлар бу ҳомила ҳам ногирон туғилиши мумкинлигини маълум қилибди.\nЖомбойлик Комила Рофиеванинг таъкидлашича, қишлоқ хўжалигининг асосий оғирлиги аёллар зиммасига тушмоқда. Пилла боқиш, пахта етиштириш каби юмушларда қишлоқ аёллари ҳоким ва раиснинг буйруқларини сўзсиз бажарадиган манқуртга айланган.\nСуҳбатдош Тошбиби Ҳамидова ногирон бола туғилишига асосий сабаб аёлларнинг тўйиб овқат емаслигида, деди.\nСамарқанд скрининг маркази директори Абдуфаттоҳ Абдусаломовнинг айтишича, экологиянинг бузилгани, организмдаги йод танқислиги, қариндошлар ўртасидаги никоҳлар ҳам ногирон болалар туғилишини келтириб чиқармоқда. Тўғри овқатланишни йўлга қўйиш бу муаммонинг бирмунча барҳам топишига олиб келиши мумкин. Шунингдек, денгиз маҳсулотларининг кўпроқ импорт қилинишини йўлга қўйиш лозим. Чунки доимо хамир овқатлар истеъмол қилиш ҳомила ривожига салбий таъсир этади.\nА.Абдусаломов бугунги кунда аҳолининг эҳтиёжини қондира олмаётган давлат учун ногирон болаларни тарбиялаб, вояга етказиш янада қимматга тушиши, шу боис ҳозирданоқ фожеанинг олдини олиш йўлларини излаш лозимлигини таъкидлади.


ЎзА - Электрон ҳукумат: очиқ ва самарали мулоқот воситаси\n10.06.2016 00:49 Янги қонунларга шарҳлар\n– Ахборотлаштириш – бу тараққиёт йўлидаги устувор масалалардан бири ҳисобланади, – дейди Ш.Ҳабибуллаев. – Президентимиз раҳнамолигида жамиятни ахборотлаштиришга алоҳида эътибор қаратилаётгани иқтисодиётнинг ривожланишига, халқимиз ҳаёт даражаси янада юксалишига хизмат қилмоқда.\nМамлакатимизда бугунги кунда ҳар юз оиланинг деярли ярми шахсий компьютерига эга. Ҳар бир оилага иккитадан ортиқ мобиль телефон тўғри келади. Муҳими, аҳолимизнинг ярмига яқини интернетдан фойдаланмоқда.\n2013-2020 йилларда Ўзбекистон Республикасида телекоммуникация технологиялари, тармоқлари ва алоқа инфратузилмасини ривожлантириш дастурига мувофиқ иқтисодиётнинг барча соҳаларида ахборот-коммуникация технологиялари изчил жорий қилинмоқда. Ахборот ресурслари, тизимлари ва тармоқларининг яратилиши жадаллашди. Натижада аҳоли ва тадбиркорлик субъектларига кўрсатилаётган интерактив давлат хизматлари сони ва сифати ошмоқда.\n– Жорий йил 10 июндан кучга кирган “Электрон ҳукумат тўғрисида”ги қонун қандай имкониятлар яратади?\n– Мамлакатимизда электрон ҳукумат соҳасида муносабатлар вужудга келиши “Электрон ҳукумат тўғрисида”ги қонунни ишлаб чиқишни тақозо этди. Қонун электрон ҳукуматнинг вазифа ва принципларини, ушбу соҳани давлат томонидан тартибга солишни амалга оширувчи органлар ва уларнинг ваколатларини белгилаб берди.\nҚонунда замонавий ахборот-коммуникация технологиялари соҳасидаги барча масалаларни ўз ичига олган электрон ҳукуматнинг асосий вазифалари аниқ белгиланган. Электрон ҳукумат биринчи галда давлат органлари фаолиятининг самарадорлиги ва тезкорлигини таъминлайди. Уларнинг масъулияти ва ижро интизомини кучайтиради. Аҳоли ва тадбиркорлик субъектлари билан ахборот алмашишни таъминлашнинг қўшимча механизмларини яратиш каби вазифаларни амалга оширади.\nҚонуннинг кучга киргани электрон ҳукуматнинг ягона инфратузилмасини яратишга, электрон давлат хизматларини кўрсатишга қаратилган инновацион технологияларни жорий қилишга кенг йўл очди. Фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларини давлат органлари билан ўзаро ҳамкорлигининг оддий, тезкор ва қулай бўлишига, давлат бошқаруви самарадорлиги янада ошишига имкон яратди.\n– Ахборотлаштириш миллий тизими шаклланишида «Электрон ҳукумат» маркази фаолияти йўлга қўйилгани муҳим ўрин тутмоқда. Марказимизнинг бош ҳамкори АКТ соҳасида дунёда етакчи давлатлардан бири бўлган Корея Республикаси ҳисобланади. Мазкур мамлакат билан ҳамкорлик ўрнатилгани, ўзаро тажриба алмашиш йўлга қўйилгани ўз самараларини бермоқда. KOICA ташкилоти билан ҳамкорлик доирасида мутахассислар малакаси оширилмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат бошқаруви академияси, Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети, Тошкент ахборот технологиялари университети, Ўзбекистон – Япония маркази билан ҳамкорликда ёш кадрлар билим ва малакаси оширилмоқда. Швейцария, Жанубий Корея, Хитой, Малайзия, Россия каби давлатларда мутахассислар тажриба орттирмоқда. Улар ахборот тизимлари ва ресурсларини яратиш, расмий веб-сайтларни белгиланган қонунчилик талабларига мувофиқлаштириш борасида тизимли ишларни амалга ошираётир.\nКомплекс ахборот тизимларидан “Тадбиркорлик кабинети” ишга туширилган. Ҳозир ундан 1,5 мингдан зиёд тадбиркорлик субъекти фойдаланмоқда.\n“Клиринг” ахборот тизими жисмоний шахслар, тадбиркорлик субъектлари учун тўловларни, шунингдек, хизмат кўрсатувчи провайдерларни, онлайн тўловлар, банклар учун чакана тўловлар ва комиссиясиз банк тўловларини бажарадиган марказлашган тизимдир. “Солиқ” – солиқ органлари томонидан аҳоли ва тадбиркорлик субъектларига кўрсатилаётган давлат хизматларининг сифати ва очиқлигини таъминлади. “Божхона” – ташқи иқтисодий фаолият иштирокчилари учун божхона ҳужжатларини расмийлаштириш жараёнларини қулайлаштирди.\nБундан ташқари, “Харид”, “Бюджет”, “Нафақа”, “Протез”, “Агромониторинг”, “Инспекция” каби ахборот тизимлари ҳам ишга туширилган бўлиб, улар шу соҳаларга оид маълумотларни олиш имконини бериб, ушбу йўналишларда хизмат кўрсатишни яхшиламоқда. Жисмоний ва юридик шахсларнинг маълумотлар базалари яқинда ишга туширилади.\n2014 йил январь ойидан буён 53,4 мингдан зиёд тадбиркорлик субъекти Ягона порталда рўйхатдан ўтди. Бу Ягона портал ёрдамида бир йилда ўртача 10 тоннадан зиёд қоғоз ва фуқароларнинг вақти тежаб қолинаётганини англатади.\nБарча ҳудудларда тадбиркорлик субъектларига “ягона дарча” тамойили бўйича давлат хизматлари кўрсатиш марказлари фаолияти йўлга қўйилгани тадбиркорларга катта қулайлик яратди. Ушбу марказлар замонавий компьютер техникаси билан таъминланган. Улар локал ва интернет тармоқларига, идоралараро электрон ҳужжат айланиши тизимига уланган. Ушбу марказлар орқали тадбиркорлик субъектларига 16 турдаги давлат хизмати кўрсатилмоқда.


Сирғали автомобиль бозоридаги нархлар (2016 йил 24 январь) » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nКомментариев: 0 Просмотров: 1 083 Дата: 25-01-2016, 15:04 Сирғали машина бозори бу дам олиш кунлари ҳам одамлар билан гавжум бўлди. Бозорда хорижий автомобиллар сони бироз камайган. Миллий автомобилларимиздан Спарк, Нексия, Матиз кўпроқ харид қилинмоқда. Нимагадир Дамас автомобилига қизиқиш жуда суст. Бундан Дамас сотувчилари бироз ҳайрон. Ўзбекнинг “дастёр машинаси” га нега бунчалик қизиқиш пастлигини ҳар ким ҳар хил изоҳлаяпти. Хорижий автомобиллар: MERCEDES-BENZ 210 (ишлаб чиқарилган йили – 1997 й, юрган масофаси – 259 000 км, тел: +99894 684-33-33) – 8 500 у.е. BMW X3 (ишлаб чиқарилган йили – 2009 й, юрган масофаси – 34 000 км, тел: +99890 186-15-69) – 28 000 у.е. AUDI S8 (ишлаб чиқарилган йили – 2001 й, юрган масофаси – 116 000 км, тел: +99890 178-88-18) – 14 500 у.е. CHRYSLER Limousine (ишлаб чиқарилган йили – 2006 й, юрган масофаси – 73 000 км, тел: +99890 189-88-02) – 50 000 у.е. BMW X6 (ишлаб чиқарилган йили – 2013 й, юрган масофаси – 30 000 км, тел: +99897 422-50-70) – 70 000 у.е. MERCEDES-BENZ S320 (ишлаб чиқарилган йили – 2000 й, юрган масофаси – 235 000 км, тел: +99891 625-71-71) – 17 000 у.е. Миллий автомобилларимиз: CAPTIVA III (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 25 000 км, тел: +99890 647-00-70) – 22 000 у.е. CAPTIVA II (ишлаб чиқарилган йили – 2011 й, юрган масофаси – 76 000 км, тел: +99895 194-37-57) – 15 500 у.е. MALIBU III (ишлаб чиқарилган йили – 2012-13 й, юрган масофаси – 54 000 км, тел: +99893 701-77-77) – 16 000 у.е. CAPTIVA III (ишлаб чиқарилган йили – 2013-14 й, юрган масофаси – 31 000 км, тел: +99893 184-01-12) – 20 500 у.е. LACETTI III (ишлаб чиқарилган йили – 2011 й, юрган масофаси – 80 000 км, тел: +99893 577-77-66) – 9 500 у.е. LACETTI I (ишлаб чиқарилган йили – 2010 й, юрган масофаси – 70 000 км тел: +99891 192-13-06) – 9 000 у.е. LACETTI II (ишлаб чиқарилган йили – 2011 й, юрган масофаси – 100 000 км тел: +99897 777-25-01 +метан газ) – 9 500 у.е. NEXIA COHC (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 119 000 км, тел: +99890 960-07-67+метан газ) – 6 600 у.е. NEXIA DOHC (ишлаб чиқарилган йили – 2006 й, юрган масофаси – 172 000 км, тел: +99893 519-71-17) – 6 500 у.е. NEXIA II (ишлаб чиқарилган йили – 2009 й, юрган масофаси – 247 000 км, тел: +99894 691-99-19) – 5 400 у.е. COBALT III (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й декабрь, юрган масофаси – 25 000 км, тел: +99893 501-31-22) – 9 800 у.е. COBALT III (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 29 000 км, тел: +99895 169-82-00) – 9 500 у.е. COBALT II (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 38 000 км, тел: +99898 303-55-56) – 9 000 у.е. COBALT IV (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 42 000 км, тел: +99898 303-55-56) – 10 000 у.е. SPARK II (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 28 000 км, тел: +99898 304-42-45) – 7 000 у.е. SPARK III (ишлаб чиқарилган йили – 2013 й, юрган масофаси – 100 000 км, тел: +99893 576-00-16) – 6 500 у.е. SPARK I (ишлаб чиқарилган йили – 2013 й, юрган масофаси – 145 000 км, тел: +99890 980-23-05) – 6 000 у.е. MATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 22 000 км, тел: +99890 356-10-85) – 5 700 у.е. MATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2007 й, юрган масофаси – 420 000 км, тел: +99894 622-10-30) – 3 400 у.е. MATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2005 й, юрган масофаси – 23 000 км, тел: +99890 992-07-87) – 6 000 у.е. DAMAS (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й, юрган масофаси – 213 км, тел: +99890 975-23-17, +99891 234-70-18) – 8 000 у.е. DAMAS (ишлаб чиқарилган йили – 2012 й., юрган масофаси – 100 000 км, тел: +99897 404-08-70) – 6 500 у.е. DAMAS (ишлаб чиқарилган йили – 2012 й., юрган масофаси – 60 000 км, тел: +99897 404-08-70) – 7 000 у.е. Кузатувимиз жараёнида TOYOTA COROLLA (ишлаб чиқарилган йили – 2008 й, юрган масофаси – 84 000 км) – 11 500 y.e., SPARK (ишлаб чиқарилган йили – 2011 й, юрган масофаси – 145 000 км) – 5 250 y.e., NEXIA DOHC (ишлаб чиқарилган йили – 2005 й, юрган масофаси – 174 000 км) – 5 300 y.e. SPARK II (ишлаб чиқарилган йили – 2012 й, юрган масофаси – 90 000 км) – 5 700 y.e., MATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2013 й, юрган масофаси – 128 000 км) – 4 000 y.e.га харид қилинди. Изоҳ: Нархлар шартли бирликда берилмоқда. Aвтомобилларни юқорида кўрсатилган нарх билан олишингизга «Carzone.Uz» сайти кафолат бермайди. - деб хабар бермоқда Carzone.uz нашри.


«Эл пикир»и нима дейди? | Альянс-Пресс\n03.09.2015 10:32 2493\n«Эл пикир»и нима дейди?\nСайлов компанияси бошланиш арафасида 2015 йилнинг 20 августидан 1 сентябрга кадар “Эл пикир” номли йирик социологик фирма мамлакатимиз бўйлаб ижтимоий савол-жавоб юргизиб, сайловчиларнинг қайси партияга кўпроқ овоз бериши мумкинлигини аниқлади (Қирғизистоннинг барча ҳудудларидан 3500 респондентни қамраб олган бу савол-жавоб ЕСА консалтинг агентлиги буюртмаси асосида юргизилган). Статистик адашишлиги 1.8 % тузган ЕСА агентлигининг илтифот ила рухсати билан “Альянс-Пресс” ахборот агентлиги ушбу маълумотларни беғаразлик асосида эътиборингизга ҳавола этаётир .\nШахс билан якка интервью олиш услубида юргизилган ижтимоий аниқловда : “Сайловлар бугун юргизилса, сиз қайси партия учун овоз берар эдингиз?”- деб ёзилган эди. Ижтимоий аниқловлар натижасига кўра, СДПК (Қирғизистон Социаль Демократлар Партияси) – 21.4%, ундан кейингилар “Республика-Ата - Журт” -17.8% ва “Ата - Мекен” – 15% овоз олганлар. “Онугуу-Прогресс” партияси 7% барьердан ўта олиш масаласида қолган.\nПартияларга ҳудудлар бўйлаб берилган “овозлар” ҳам диққатга сазовордир. Ижтимоий изланишлар шуни кўрсатдики, СДПК шимол ва жанубий ҳудудларда бирдайин қўлловга эга. Яъни бу партия биргина ҳудудга тегишли бўлмай, балки умуммиллий масштабдаги сиёсий кучдир. Ҳудудлар фоиз хисобида СДПКга қуйидагидек ўрин беради: Бишкек шаҳри 23.1%; вилоятлар-Чуй 22.6%, Иссиқкўл 25%, Норин 25.7%, Талас 17.1%, Ўш шаҳри 23.2%; вилоятлар –Ўш 25.4%, Жалолобол 17.7%, Боткен 17.5%. Бироқ барча партиялар учун ўсиш учун имкониятлар етарли. Негаки хали 19% сайловчи ўз партиясини топганича йўқ. Сайлов марафони улар қайси томонга ён босишини аниқ кўрсатади.


19:47 / 06.04.2017 | Azamjon | 5170\nВа алайкум ассалом! Фикрингиз тўғри эмас. Буни ҳозир аниқлашнинг осон йўллари кўпайиб кетган. Тиббий томондан мутахассисни топиб текширтириш керак. Агар айб эркакда бўлиб, аёл соғлом бўлса аёлни дунёдан бепушт бўлиб ўтганидан кўра бошқа одам билан турмуш қуриб, оилали бўлгани яхши. Агар айб аёлда бўлиб эркак соғлом бўлса, эр бир умр фарзандсиз ўтганидан кўра яна бошқа аёлга уйланиб ўзидан насл қолдириши керак. Туғмас аёл эри билан яшашни хоҳласа яшайверсин.\nМаъқал ибн Ясор розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Бир киши Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули! Бир жамолли ва ҳасабли аёл топдим. Аммо туғмас экан. Унга уйланаверайми?» деди. «Йўқ», дедилар. Кейин у зотга иккинчи марта келди. Яна қайтардилар. Сўнгра учинчи марта келганида: «Эрига муҳаббат қиладиган ва кўп туғадиган аёлга уйланинглар. Мен бошқа умматларга сизларнинг кўплигингизни кўз-кўз қилувчиман», дедилар». Абу Довуд, Насаий ривоят қилганлар. Ҳоким саҳиҳ, деган. Шарҳ: Ушбу ҳадисдан олинадиган фойдалар: 1. Уйланишдан олдин аҳли фазл, илмли кишилардан маслаҳат сўраш яхши эканлиги. 2. Туғмас аёлга, агар у гўзал ва аслзода бўлса ҳам, уйланмаган маъқул эканлиги. 3. Эрига муҳаббат қиладиган ва кўп туғадиган аёлга уйланиш кераклиги. Бу сифатлар унга яқин бўлган аёлларнинг ҳолини ўрганиш билан билинади. Унга яқин қариндош аёллар одатда эрига муҳаббат қиладиган, кўп туғадиган бўлсалар, кўпинча уларнинг уруғида бўлган ёшлар ҳам ўша сифатларга эга бўладилар. ("Ҳадис ва Ҳаёт" китобидан). Валлоҳу аълам!


ТУРКМАНИСТОНДА ИШСИЗЛИК ТУФАЙЛИ НОС БИЗНЕСИ АВЖ ОЛДИ… - 31 Октября 2019 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2019 » Октябрь » 31 » ТУРКМАНИСТОНДА ИШСИЗЛИК ТУФАЙЛИ НОС БИЗНЕСИ АВЖ ОЛДИ…\nТУРКМАНИСТОНДА ИШСИЗЛИК ТУФАЙЛИ НОС БИЗНЕСИ АВЖ ОЛДИ…\nТуркманистоннинг Лебап вилоятига қарашли Керки ва Халач туманларида, умуман олганда, бошқа вилоятларда ҳам одамлар азалдан нос ва сигарет тамакисини экиб, тирикчилик қилиб келган. Бу бизнес ҳамиша сердаромад ҳисобланган. Аммо 2008 йили республика миқёсида нос тамакиси экиш, ундан фойдаланиш, сотиш, мамлакат ичкарисига олиб кириш тақиқлаб қўйилди. Тақиқлов қанчадир вақт ўз кучида қолди. Аммо яна нос, сигарет тамаки бизнеси авжига чиқди. Фақат энди бу тамакиларни экиш, етиштириш ва сотиш қонунга зид ҳисобланади. Айтишларича, нос бизнесига қишлоқ жойларда яшовчилар ишсизлик туфайли қўл уришга мажбур бўлишган. Бироқ нафақат оддий фуқаролар, балки ҳуқуқни муҳофаза қилиш ташкилоти ходимлари ҳам нос бизнесига алоҳида эътибор қаратган. Фақат бошқачароқ йўл билан. Масалан, уларнинг қўлига нос тамакиси экиб, қонунни бузаётганлар рўйхати берилган. Бу рўйхатдагилар юқори ташкилотдаги махсус вакилга 50 000 дан 100 000 манатгача пора берган. Демак, полициячи рўйхатдагиларга тегмаслиги керак. Агар рўйхатда йўқ одам нос бизнеси билан шуғулланаётган бўлса, унга полиция ходими юқори ташкилотдаги ўша шахсга учрашиб, пора масаласида келишиб олишни маслаҳат беради. Айтганни қилса, унинг исми-шарифи ҳам алоҳида рўйхатга тиркалади. Башарти акси бўлса, у қонун талаби асосида жавобгарликка тортилади.


Янгиланган сана: 20 Авг 2021, 14:00\nЎзбекистон Республикаси Марказий банки 2021 йилнинг 26 августидан бошлаб янги кўринишдаги номинал қиймати 5000 сўм ва 10 000 сўм бўлган банкнот шаклида пул белгиларини муомалага чиқарилиши тўғрисида қарор қабул қилинганлигини маълум қилади.\nМазкур банкнотлар мавзуси (тематикаси) “Буюк Ипак йўли” ҳамда мамлакатимиз ҳудудидаги қадимий Самарқанд ва Тошкент шаҳарлари тарихига бағишланган.\nОлд ва орқа томонларининг асосий ранглари – яшил ва жигарранглардан иборат.\nБанкнот юқори қисмида “O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI” матни, юқори ўнг бурчагида Ўзбекистон Республикасининг Герби жигаррангда акс эттирилган.\nБанкнотнинг ўнг тарафида қоғоз қатламида кенглиги 3 мм.ли “голографик” ҳимояланган, “UZB” ёзуви мавжуд металлашган ва машинада ўқиладиган ҳимоя ипи ўтказилган.\nОлд ва орқа томонларининг асосий ранглари – кўк, бинафша ва пушти ранглардан иборат.\nяъни, 2013 йил ва 2017 йил намунасидаги 5000 сўмлик ва 10 000 сўмлик банкнотлар ҳам тўлов қобилиятини йўқотмайди;\nОхирги янгиланиш: 19.05.2022, 06:14 (GMT+5)


Офлодаз – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Офлодаз\nПрепаратнинг савдо номи: Офлодаз\nфаол моддалар: офлоксацин 200 мг, орнидазол 500 мг;\nТаърифи: кўринарли заррачалардан ҳоли бўлган тиниқ, сариқ эритма\nФармакотерапевтик гуруҳи: микробларга қарши ва протозойларга қарши воситалар.\nАТХ коди: J01MA01, G01AF06\nМажмуавий препарат, унинг таъсири фаол компонентларининг фармакологик хусусиятлари билан боғлиқ.\nОфлоксацин фторхинолонлар гуруҳига мансуб. Бактерицид таъсири бошқа фторхинолонлар каби, унинг ДНК – гираза ферментини ингибиция қилиш, ҳужайраларнинг бўлинишини сусайтириши, микроорганизм ҳужайралари цитоплазмасининг структурасини ўзгаришини чақириш қобилияти билан белгиланади. Кенг таъсир доирасига эга. Асосан грамманфий ва айрим граммусбат микроорганизмларга, шу жумладан пенициллинлар, аминогликозидлар, цефалоспоринлар, сульфаниламидларга, чидамлиларга таъсир қилади. Офлоксациннинг таъсир доираси қуйидаги микроорганизмларнинг турларини ўз ичига олади: Аэроб грамманфий бактериялар: E.coli, Klebsiella spp., Salmonella spp, Proteus spp., Shigella spp., Yersinia spp. ,Enterobacter spp., Morganella morganii, Providencia spp., Vibrio spp., Citrobacter spp., Campilobacter spp., Ps. cepasia, Neisseria gonorrhea, N.meningitides, Haemophilusinfluenzae, Acinetobacter spp., Moraxella catarrhalis;\nАэроб граммусбат бактериялар: стафилококклар, шу жумладан пенициллиназани ишлаб чиқарадиган ва ишлаб чиқармайдиган штаммлар: Streptococcus spp (айниқса бета-гемолитиклар);\nОфлоксацинга ўртача сезгирлар: Enterococcus faecali, Streptococcus pneumoniae, Pseudomonas spp, Legionella spp. Serratia spp, Bacteriodes spp., Fusobacterium spp., Gardnerella vaginalis, Ureaplasma urealiticum, Bruccela spp. M. Tuberculosis.\nПрепаратга анаэроб бактериялар Treponema pallidum, вируслар, замбуруғлар ва соддалар сезгир эмаслар.\nОрнидазол – 5-нитроимидазолнинг хосиласи, метронидазол ва бошқа 5-нитроимидазолларнинг таъсирига ўхшаш антибактериал таъсирга эга.\nТаъсир механизми бўйича Орнидазол –нитрогуруҳни кимёвий жиҳатдан қайтариш ва оқсилларнинг феридоксинларини нитробирикмалар билан ўзаро таъсирини катализлаш қобилиятига эга бўлган фермент тизимларига эга микроорганизмларга нисбатан танлов фаолликка эга ДНК-троп воситадир. Препарат микроб хужайрасига кирганидан кейин унинг таъсир механизми, микроорганизмнинг нитроредуктазалари таъсири остида нитрогуруҳнинг тикланиши ва тикланган нитроимидазолнинг фаоллиги билан боғлиқ. Тикланиш махсулотлари ДНК билан мажмуалар хосил қилади, бу уни деградациясига олиб келади, ДНК репликацияси ва транскрипцияси жараёнларини бузади. Бундан ташқари, препаратнинг метаболизмини махсулотлари цитотоксик хусусиятларга эга ва хужайра нафаси жараёнларини бузади.\n200 мг офлоксацинни бир марталик 60 минутлик инфузиясидан кейин, плазмадаги ўртача максимал концентрацияси 2,7 мкг/мл ни ташкил қилади; юборилганидан кейин 12 соат ўтгач концентрация 0,3 мкг/мл га тенг. Мувозанат концентрациясига тўрт доза юборилганидан сўнг эришилади.\nЎртача чўққи ва минимал мувозанатли концентрацияларга 200 мг офлоксацин вена ичига ҳар 12 соатда 7 кун давомида юборилганидан сўнг эришилади ва мувофиқ равишда 2,9 ва 0,5 мкг/мл ни ташкил қилади.\nОфлоксацин организмнинг кўпчилик суюқликлари ва тўқималарига, шу жумладан сўлакка, бронхиал секретига, ўт-сафрога, кўз ёши ва орқа мия суюқлигига, йирингга, ўпкага, простата безига, терига яхши киради. Офлоксацин жигарда қисман (5%) метаболизмга учрайди.\nПлазма оқсиллари билан боғланиши 20-25% ни ташкил қилади. Офлоксациннинг ярим чиқарилиш даври 6-7 соатга тенг. Ичга қабул қилинган препаратнинг 80% гачаси ўзгармаган ҳолда буйрак орқали чиқарилади, фаол модданинг оз миқдори шунингдек аҳлат билан ҳам чиқарилади. Буйрак функцияси бузилган пациентларда (креатинин клиренси 50 мл ва кам) офлоксациннинг ярим чиқарилиш даври ошади.\nВена ичига томчилаб 15 мг/кг бошланғич дозада юборилганида ва кейинги тана вазнига 7,5 мг/кг дозада ҳар 6 соатда юборилганида, максимал мувозанат концентрацияси 26 мкг/мл, минимали эса – 18 мкг/мл ни ташкил қилади. Орнидазол организмнинг сафро, сўлак, плеврал, перитонеал ва орқа мия суюқлиги (қон плазмасидаги концентрациясидан тахминан 43%), қин секрети, суяк тўқимаси, жигар, эритроцитлар каби кўпчилик тўқималари ва биологик суюқликларида тақсимланади. Плазма оқсиллари билан боғланиши 20% дан камроқни ташкил қилади. Орнидазол йўлдош тўсиғи орқали ўтади, кўкрак сутига чиқарилади. Организмда препаратнинг деярли 30-60% гидроксил гуруҳини қўшилиши, оксидланиш ва углевод занжирини ферментатив қўшилиш йўли билан метаболизмга учрайди. Асосий метаболити (2-оксиметронидазол) ҳам протозойларга қарши ва антибактериал таъсирга эга. Орнидазол бир марта юборилганидан кейин асосан сийдик билан (60-80%), қисман – сафро билан ўзгармаган ҳолда ва метаболитлари кўринишида 5 сутка давомида чиқарилади.\nПрепаратнинг компонентларига сезгир қўзғатувчилар (микроорганизмлар ва соддалар) чақирган аралаш инфекцияларни даволаш учун қўлланади:\nсийдик таносил аъзолари тизимининг касалликлари: ўткир ва сурункали пиелонефрит, простатит, цистит, эпидидимит, жарроҳлик инфекциялари, сийдик-жинсий йўлларининг асоратланган ва қайталанувчи инфекциялари;\nқорин бўшлиғи аъзолари ва ўт йўлларининг инфекциялари, шунингдек амёбиаз – амёба дизентерияси, ичакдан ташқари шакллари, айниқса жигарнинг амёбали абсцесси, лямблиоз ва қорин тифи, салмонеллез, шигеллез каби бошқа инфекцион касалликлар;\nиммун танқислиги бўлган беморлар ёки нейтропенияли беморларда инфекцион асоратларни олдини олиш;\nоперациядан олдинги тайёрлаш ёки жарроҳлик инфекцияларни операциядан кейинги даволаш, айниқса гастроэнтерология.\nПрепаратга сезгир анаэроб бактериялар чақирган тизимли инфекциялар: септицемия, менингит, перитонит, операциядан кейинги жароҳат инфекциялари, операциядан кейинги сепсис, туғруқдан кейинги сепсис, септик аборт ва эндометрит; йўғон ичакдаги жарроҳлик аралашувларидан ва гинекологик аралашувларидан кейин анаэроб бактериялар томонидан чақирилган инфекцияларни олдини олишда қўлланади.\nВена ичига томчилаб юборилади. Дозалар инфекцияни жойлашиши ва кечишини оғирлигига, шунингдек микроорганизмларнинг сезгирлиги, беморнинг умумий ҳолати, шунингдек жигар ва буйрак функциясига қараб шахсий равишда танланади.\nВена ичига томчилаб юбориш бир марталик дозадан бошланади, у 30-60 минут давомида аста-секин юборилади. Беморнинг ҳолати яхшиланганида, шу суткалик дозада препаратни оғиз орқали қабул қилишга ўтилади.\nАнаэроб инфекцияда катталар ва 16 ёшдан ошган болаларга 100 мл бошланғич дозада қўлланади, кейин – 100 мл дан ҳар 12 соатда ёки 200 мл дан ҳар 24 соатда 5-10 кун давомида (поғонали доза) буюрилади. Пациентнинг ҳолати барқарорлашганидан кейин, оғиз орқали қабул қилишга ўтиш керак.\nАнаэроб инфекцияларни олдини олиш учун катталар ва 16 ёшдан ошган болаларга препарат вена ичига 100 мл дозада оператив аралашувдан ярим соат олдин юборилади.\nОвқат ҳазм қилиш тизими томонидан: кўнгил айниши, қусиш, диарея, қорин оғриғи, меъдада дискомфорт ҳисси, анорексия, жигар ферментлари даражасини ва/ёки билирубинни ошиши; кам ҳолларда – холестатик сариқлик, жигарни оғир шикастланиши, сохтамембраноз колит.\nМарказий нерв тизими томонидан: бош оғриғи, бош айланиши, уйқусизлик, дисфория, онгни чалкашиши, депрессия, галлюцинация, уйқучанлик, тремор, невропатия, парестезия/ёки гиперпарестезиялар, кўришни бузилиши, таъмни бузилиши, кам ҳолларда – тиришишлар, эшитишни, ҳид билишни бузилишлари, хушдан кетиш, бош мия ички босимини ошиши.\nЮрак-қон томир тизими томонидан: тахикардия, артериал босимни транзитор пасайиши.\nҚон яратиш тизими томонидан: анемия, лейкопения, агронулоцитоз, тромбоцитопения, панцитопения; кам ҳолларда – гемолитик анемия.\nСийдик чиқариш тизими томонидан: буйрак функциясини транзитор бузилиши; кам ҳолларда – ўткир интерстициал нефрит ёки қон зардобида креатинин даражасини ошиши, у ўткир буйрак етишмовчилигигача ривожланиши мумкин.\nАллергик реакциялар: жуда кам ҳолларда – кўпшаклли эритема, Стивенс-Джонсон синдроми, Лайелл синдроми, васкулит, анафилаксия, иситма, диспноэ, ангионевротик шиш, пневмонит.\nЭҳтиёткорлик билан: бош мия қон томирларининг яққол атеросклерози, анамнездаги мияда қон айланишини бузилиши, сурункали буйрак етишмовчилиги, марказий нерв тизимини органик шикастланишларида эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nЦиметидин, фуросемид ва метотрексат буйрак найчалари секрециясини блокловчи препаратлар – плазмада офлоксацин концентрациясини оширади.\nНостероид яллиғланишга қарши воситалар билан бир вақтда қўлланганида марказий нерв тизимига ва тутқаноқ хуружларини ривожланишига рағбатлантирувчи таъсир хавфи ошади.\nПробенецид, циметидин, фуросемид ва метотрексат билан бир вақтда қўлланганида, препаратнинг сийдик билан чиқарилиши камаяди, Т1/2 даври узаяди ва унинг заҳарли таъсирини ҳавфи ошади.\nАгарда Сиз препарат билан даволанаётган бўлсангиз, заруратсиз, тўғри қуёш нурлари таъсири остида бўлмаслигингиз керак, ультрабинафша нурлари (симоб-кварц лампалари, солярий) билан нурланишдан сақланиш керак.\nКам ҳолларда пайдо бўладиган тендинит, айниқса кекса пациентларда, пайларни узилишига (асосан Ахиллов пайини) олиб келиши мумкин.\nТендинит белгилари пайдо бўлган ҳолда, зудлик билан даволашни тўхтатиш, ахиллов пайини иммобилизация қилиш ва ортопед билан маслаҳатлашиш лозим.\nДаволаниш даврида автотранспортни бошқариш ва диққатни юқори жамлашни, ҳамда психомотор реакцияларни тезлигини талаб қилувчи потенциал хавфли фаолият турлари билан шуғулланишдан сақланиш керак, этанол истеъмол қилиш мумкин эмас.\nПрепарат қўлланганида қоннинг замбуруғли касаллигини ривожланишининг юқори хавфи туфайли аёлларга тампонларни ишлатиш тавсия этилмайди.\nДаволаш фонида миастениянинг кечишини ёмонлашиши, мойил пациентларда порфирия хуружларини тезлашиши мумкин.\nТуберкулезнинг бактериологик диагностикасида сохтаманфий натижаларга олиб келиши мумкин (Mycobacterium tuberculosis ни ажратилишига тўсқинлик қилади).\nБуйрак функциясини бузилиши ёки жигарни оғир шикастланиши (цирроз) бўлган беморларда ўртача суткалик дозани оширмаслик лозим.\nПрепаратни узоқ муддат қўллаш препаратга чидамли микроорганизмларнинг ўсиши билан боғлиқ бўлган иккиламчи инфекцияни чақириши мумкин. Препарат билан даволаниш вақтида алкоголли ичимликларини истеъмол қилишдан сақланиш керак.\nДаволаш даврида транспорт воситаларини бошқариш ва диққатни юқори жамлаш ҳамда психомотор реакциялар тезлигини талаб қилувчи бошқа потенциал хавфли фаолият турлари билан шуғулланишда эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nСимптомлари: бош айланиши, онгни чалкашиши, тутқаноқсимон хуружлар, кўнгил айниши ва қусиш, қорин оғриғи, шиллиқ қаватларнинг эрозив шикастланишлари.\n100 мл дан паст босимли полиэтилен флаконларда. Ҳар бир флакон қўллаш бўйича йўриқномаси билан картон қутига жойланади.


Фарғонада ноёб ирғай ўсимлиги ўстириляпти - Халқ сўзи\n23:26 22 Май 2020 Жамият\nИрғайни яна қизил ҳам дейишади. У бутасимон дарахт, шифобахш ва ноё, турга мансуб бўлиб, асосан мамлакатимизнинг тоғли ва салқин ҳудудларида ўсади. Бу дарахт жуда сувсеварлиги билан бирга шароитга мослашсагина мўл ҳосил беради. Аслида унинг инжиқлиги ҳам мана шунда. Уй шароитига мослаштириш ва ўстириш игна билан қудуқ қазишдек гап.\nАммо Фарғона шаҳрида истиқомат қилувчи Турдиали ота Валижонов ўсимликни “тили”ни топди. Бироз, иссиқ бўлган водий ҳудудига дарахтни мослаштирди.\n— Бу дарахтни бир бемор учун тоғли ҳудуддан ўзим олиб келганман. Лекин 10 йил аввал бу мавжудотни топиш роса қийин бўлганди, — дейди Турдиали ота. — Тошда ўзига шароит яратган бу дарахт нега энди қуруқ таёқ гуллайдиган Фарғонада ўсмайди? Албатта ўсади! Ўсмаса шароит яратамиз, мослаштирамиз, тажриба синов тариқасида ишлаймиз, деган қатъий фикрга келдим. Мана,бир неча ўн йил бўлса-да уддасидан чиқдик. Аввало, ўсимликка тирик мавжудот сифатида қараш лозим,деган фикрдаман. Чунки, дарахт ва ўсимликлар ҳам ҳайвонлар каби меҳрни ҳис қилади. Бу дарахтни ҳам айтганимдек меҳр билан парваришладим.\nИстараси иссиқ, сўзга чечан, ҳар қандай суҳбатдошини лутфи билан ўзига ром қилиб оладиган кекса боғбонни Фарғонада кўпчилик танийди. Саксон саккиз ёшни қоралаб қолган бўлса-да, ҳамон тетик, тиниб-тинчимайди.\nТурдиали ота нафақага чиққач, уйда ўтиргиси келмади. Ишлаб, омма орасида юрган одам эмасми, ўзини қўярга жой тополмай қолди. Ўйлаб-ўйлаб, кичик ҳовлисига иссиқхона қурди. Кичик боғ яратди. Ота ҳар тонг набираларини ёнига олиб, ишга киришади. Бугун унинг ҳовлисида сабзавоту, меваларни, ҳаттоки цитрус меваларни ҳам учратишингиз мумкин. Маҳалладаги қўшниларга ота дарахтларни кўчатдан ўстириш сирларини ўргатади, томорқасига, ерига меҳр уйғотади.\nДарвоқе, боғбон ота умр йўлдоши билан биргаликда 5 нафар фарзандни тарбиялаб элнинг хизматига камарбаста қилган. Невараю чевара уларнинг атрофида парвона. Фарзандларига ҳам ўз меҳнатсеварлигидан юқтирган. Ота яшайдиган ҳовлидаги томорқада ҳам бир қарич бўш турган ерни кўрмайсиз. Оиладагиларнинг ҳаммаси меҳнат билан банд.\nБугун меҳнатдан қочмаган, машаққатдан чўчимаган одамнинг рўзғори обод, турмуши фаровон. Турдиали ота Валижонов каби меҳнатсевар, ўз умрини эзгу, савоб амаллар, фойдали ишларга сарф этаётган инсонлар фаолияти эса бунга ёрқин мисол бўлади.


Ақлдан озмаслик учун қачон ва қандай танаффус қилиш зарур? - XABARDOR.UZ\nАқлдан озмаслик учун қачон ва қандай танаффус қилиш зарур?\nВазифалар тугалланиш муддати яқинлашгач, телефон тинимсиз жиринглай бошлайди, ўқилмаган хабарлар сони ортаверади, танаффус ҳақидаги ўйлар эса тобора саробга айлана бошлайди. «Тўхташ керак эмас», — деймиз ўзимизга. Бу тушунарли ҳолат, бироқ калта ўйланган қарор, бунинг учун эса келажакда ҳақ тўлашга тўғри келади.\nКун давомида бизнинг организмимизга энергия захираларини тўлдириш учун танаффуслар керак бўлади. Бу худди автомобилга ёқилғи, телефонга — зарядка керакдек гап. Сиз қанча кўп қувват сарфласангиз, доимий танаффус қилиш шунчалик муҳим.\nБироқ барча танаффус ҳам фойдали эмас. Психолог ва бизнес назариячилар микротанаффусларни энг самаралиси дея қайд этишмоқда. Улар қуйидагилар:\n1. Бутунлай озод бўлинг\nАгарда биз ўрнимиздан ҳам туришни истамай, қандайдир ишлар билан шуғуллансак, масалан, қўлимизга телефонни олиб, онлайн-шопинг ёки янгиликлар ўқиш билан шуғуллансак, нотўғри иш бўлади. Айнан шундай ишлар билан биз дам ола олмаймиз. Сайтларни томоша қилиш мияга худди иш қилишдек зўриқишни беради. Танаффуслар биз бутунлай барча нарсадан халос бўлганимиздагина фойда беради.\nБу яқиндагина корейс олимлари ўтказган тадқиқот ҳам тасдиқлайди. Юзга яқин идора ходимлари 10 кун давомида танаффус вақти нима билан шуғуллангани ва ўз кечинмаларини ёзиб боришди. Олимлар тўрт турдаги машғулотни ажратиб олишди: ёзилиш (масалан, чўзилиш ёки шунчаки паришонхотирлик), таом истеъмол қилиш, дўстлар билан суҳбатлашиши ва ақлий фаолият (янгиликлар ўқиш, электрон почтани текшириш).\nҚайси анаффуслар фойдалироқ экан? Жавоб: Фақатгина ўзини эркин тутган ёки дўстлари билан суҳбат қурган ходимлар\nЯна бир тадқиқот шуни исботладики, танаффус вақти смартфондан фойдаланган ходимлар куннинг иккинчи ярмида ўзини янада ҳорғин ҳис эта бошлаган.\nПсихологияда бизнинг диққатни жамлаш қобилиятимиз ҳақида машинадаги ёқилғи истеъмолига ўхшаш таниқли назария мавжуд: бир ҳаракат учун қанча кўп куч сарфласак, қолганлари учун шунча кам қувват қолади. Шу сабабли танаффус вақти ўзни бўш қўйиб, қувват захираларин тўлдириб олиш зарур.\n2. Куннинг биринчи ярмида қисқа танаффуслар қилинг\nДам олишни айнан биз ташкиллаштиришимиз жуда муҳим. Кўпчилик тушликка нисбатан эрта тонгдан ғайратга тўлиб тошади. Шунинг учун биз тик оёқда туролмай, йиқилгунимизга қадар дам олишни ортга сураверамиз. Тадқиқотга мувофиқ, тонгги танаффуслар янада кўпроқ фойда беради. У узоқ муддатли бўлиши шарт эмас, бир неча дақиқа ҳам етади.\nАгарда ўз танаффусингизни ортга суриб келаверсангиз, охир-оқибат ишларни йиғиштириб қўйсангиз ҳам дам ололмай қоласиз. Яхшиси, ўзингиз учун тез-тез, бироқ қисқа танаффуслар ажратинг.\n3. Идорадан чиқинг\nКатта идора биносида ишлаб, кун бўйи бир ерда вақт ўтказиш табиий ҳол. Агарда, сув ичиш ёки ошхонага чиқиб турсангиз жуда яхши. Айниқса, ташқарига чиқиб, иш ҳақида бироз ўйламаслик катта фойда беради. Бир неча дақиқа очиқ ва тоза ҳавода нафас олишга ҳаракат қилинг.\nКўплаб тадқиқотлар табиат инсонларга қувват олиш ва сарфланган энергия ўрнини тўлдиришга ёрдам беришини исботлаган. Бунда кичик шаҳар боғлари ҳам яхши ёрдам беради.\nШундай фикрлар борки, тинимсиз меҳнат қилиш — муваффақият гарови. Агарда сиз қисқагина дам олишга вақт топа олган бўлсангиз, демак сизга рағбат ва лаёқат етишмаяпти. Бироқ ҳақиқат бироз бошқача кўринишда: бизнинг руҳий ва жисмоний захираларимиз чегараланган. Ишдан четлашишга хизмат қилувчи кичик, бироқ доимий танаффуслар — ўз шахсий лаёқатингизни бутунлай намоён этишнинг ягона йўлидир.


Виртуал хатар ва “оммавий маданият” — 21asr.uz\nХХI-асрга келиб, инсониятни таҳликага солиб келган ядровий уруш хавфни эндиликда ахборот хуружлари эгаллади. Улар инсон онги ва тафаккурига таъсир ўтказишнинг энг осон ва кам чиқим усули бўлиб, яхлит бир жамиятни парокандаликка олиб келади.\nХавотирнинг нақадар асосли эканини исботлаш учун мавжуд рақамларга эътибор қаратиш кифоя. Айни вақтда глобал тармоқда ўз жонига қасд қилишнинг осон йўлларини тарғиб қилувчи 9 минг, шаҳвоний мазмундаги 4 мингдан зиёд сайтлар мавжуд бўлса, уларнинг 49 фоизи компьютер ўйинлари орқали зўравонлик ва ёвузликни тарғиб қилаяпти. Дунёдаги 41 фоиз болалар ва ўсмирлар онлайн тарзда тарқатилаётган порнографик мазмундаги манбалар таъсирига тушиб қолмоқда. Халқаро экспертлар дунё миқёсида 40 фоизга яқин бола зўравонлик руҳидаги сайтларга, 25 фоизи миллатчилик характеридаги веб-сайтларга мунтазам кириб туришини тасдиқламоқда.\nБу нарса миллионлаб инсонлар, айниқса, ёшларни ўз домига тортаётгани хавотирлидир. Ушбу рақамлар дунё миқёсида олинган бўлиб, улар орасида бизнинг ёшларимиз ҳам борлигини асло унутилмаслик лозим.\nБугун дунё аҳолисининг аксарияти қандай мазмундаги ахборот бўлишидан қатъий назар, уни асосан интернетдан олишга ҳаракат қилади. Бир қарашда бу жуда осон усул бўлиб, энди соатлаб китоб варақлаб, зарур маълумотни минг машаққатлар билан излашга ҳожат йўқ.\nЮртимизда бугунги кунда ёшларга берилаётган эътибор ва ғамхўрликларга дунёнинг ривожланган давлатлари ҳавас билан қарамоқда. Шундай бўлса-да, биз бир зум бўлсин, бепарволикка берилмаслигимиз ёшлар орасида интернет тармоғидан фойдаланиш маданиятини мунтазам юксалтириб боришимиз, энг муҳими, ундаги ҳар бир жиҳатга онгли равишда муносабат билдира олиш кўникмаси талаб этилади.\nКуч орқали мақсадга эришиш инсоният томонидан бирдек қораланади, чунки бунда инсонга жисмоний оғриқ, шикаст, моддий зарар етказилади. Ахборот хуружи орқали таъсир кўрсатишга уринаётган кимсаларни эса бирор нарсада айблаш қийин, зеро, улар тарғиб қилаётган ғоялар ортида қандай манфаатлар яширинганини билиш ва англаш осон эмас.\nБиз ёшларимизни ғарбнинг “оммавий маданият”идан сақлаш йўлида уларга миллий урф-одатлар ва қадриятларимизни сингдириб боришимиз, зарарли ахборотларни фойдалисидан ажрата олиш кўникма ва малакаларини шакллантиришимиз лозим бўлади.\nЁшларимизни ёт ғоялар таъсиридан, уларнинг соғлигига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисида 2017 йил 8 сентябрда 27 модда ва IV бобдан иборат бўлган “Болаларни уларни соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисида” қонун қабул қилинди.\nҚонуннинг мақсади ёшларни “оммавий маданият” хуружидан сақлаш, ёшига мос ахборотни олиш, кўриш, томоша қилиш, ўқишда ҳимоя қилиш вазифасидан иборат. Масалан, қонуннинг 17 моддасида ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифи қуйидагича: 7 ёшга тўлмаган 0+, 7 ёшга тўлга 7+, 12 ёшга тўлган 12+, 16 ёшга тўлган 16+ кўринишда ифода этилган. 18+ белгиси қўйилган фильмлар ва кўрсатувларни кўришини ота-оналаримиз эътибор ва назоратга олиши лозим.\n- Унинг мавзуси, жанри, мазмуни ва бадиий безаги;\n- Муайян ёш тоифасидаги болалар томонидан ундаги ахборотнинг идрок этилиш хусусиятлари;\n- Ундаги ахборотнинг болалар соғлиғига зарар етказиш эҳтимоли баҳоланади.\nАхборот маҳсулотининг ёшга оид таснифи тўғрисидаги маълумотлар ушбу маҳсулотларга ахборот маҳсулоти ёшга оид таснифининг тегишли белгисини жойлаштириш учун асос бўлади.\nЯнгийўл туман Халқ таълим бўлими\nаниқ фанлар методисти


Қандай объектлар ноёб ҳисобланади? » Новости Узбекистана сегодня: nuz.uz\nНовости Узбекистана → Маданият ва саънат → Қандай объектлар ноёб ҳисобланади?\n08-07-2019 11:13 0 512 Рейтинг0 Чоп этиш\nҚандай объектлар ноёб ҳисобланади?\nВазирлар Маҳкамаси қарори билан ноёб объектларни аниқлаш тартиби тасдиқланди.\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қарори билан “Ноёб илмий объектларни аниқлаш, уларни сақлаш ва мониторингини олиб бориш тартиби тўғрисида”ги низом тасдиқланди. Бу ҳақда Адлия вазирлигининг “Ҳуқуқий ахборот” каналида хабар берилди.\nОбъектларни ноёб илмий объектлар деб топиш Инновацион ривожланиш вазирлиги томонидан амалга оширилади.\nНизомга мувофиқ, ноёб илмий объект деб ҳисоблашда объектлар қуйидаги мезонлар асосида баҳоланади:\nобъектнинг республикада ягоналиги;\nобъектнинг илмий-амалий аҳамиятга эга бўлиши ва илмий тадқиқотларда фойдаланилаётган бўлиши;\nтегишли соҳада ушбу объектсиз фундаментал ёки амалий тадқиқот олиб боришнинг имконсизлиги;\nобъектнинг моддий жиҳатдан юқори қийматга эгалиги.\nОбъектларни ноёб илмий объектлар деб топиш бўйича таклифлар 1 апрелгача қабул қилинади ҳамда 30 апрелгача ноёб илмий объектлар деб топилган объектлар рўйхати эълон қилинади.\nТасарруфида ноёб илмий объект бўлган муассаса раҳбари объектнинг сақланиши учун жавобгардир.