Ўлим ва ҳаёт | Muslimaat.uz\nМанзилингиз:Муслимаат»Хизматлар»Жума фазилатлари»Ўлим ва ҳаёт\nBy Muslimaat on Sentabr 3, 2016 Жума фазилатлари, Шайх Бутий ўгитлари\n«Қўлида мулк бўлган У Зот улуғ, муқаддас бўлди. У барча нарсага қодирдир. У ўлим ва ҳаётини сизларнинг қайсиларингиз амалда яхшироқ эканлигингизни синаш учун яратгандир. У азиз ва ўта мағфиратлидир» (Мулк, 1-2).\n(Ўлимни эслаган одам унга тайёргарлик кўради ва ўлгандан сўнг шарманда бўлмаслик учун ўзини яхши ишларга сафарбар қилади («Тафсири Ҳилол»)\nИлоҳий баёнот Аллоҳ азза ва жалланинг ушбу сўзида нима учун ўлимни ҳаётдан олдин келтиргани тўғрисида менга кўп бора савол бердилар.\nБиз биламизки, ҳаёт борлиқда тартибга кўра ўлимдан олдин келади, хўб, бу саволнинг жавоби нима, эй Аллоҳнинг бандалари?\nЖавоб шуки, албатта, ҳаёт аслини олганда борлиқда ўлимдан олдин келади. Лекин ўлим ҳаётни тўхтатувчи жиловдир. Тўхтатувчи жилов зоҳиран кейин бўлса-да, эътибор ва эҳтиёт жиҳатидан доим олдин туради.\nМашинани юргазиш ашёси уни тўхтатувчи тормозидан олдин бўлса-да, ҳайдовчи машинани юргазишдан олдин унинг тормозини кўз олдига келтириб олиши муҳим саналади.\nБу ҳақиқат кўп одамлар хаёлида айланиб юрган ўша саволнинг қисқа жавобидир.\nАллоҳ субҳанаҳу ва таоло ўзининг ҳикмати ва лутфу карами билан бу дунё ҳаётида бандаларига яшаш сабабларини кенг ёйиб қўйган бўлса ҳам, дунё маишати уларни туғёнга кетказиб юборишидан ва унинг роҳат-фароғати маст қилиб қўйишидан қайтариб турувчи жиловни уларнинг кўз олдига қўйишни хоҳлади. Аллоҳнинг бандалари ҳаётида бундай муҳим ишни бажариши мумкин бўлган бу жилов нима?\nАлбатта, у ўлимдир.\nШу сабабдан ушбу жилов инсон дунё ҳаётининг водийларидаги неьматлардан хоҳлаганича баҳраманд бўлиб яшашидан аввал келтирилган.\nШунинг учун биз, эй дўстларим, инсонга берилган бу икки ҳолатни ҳамда Аллоҳнинг лутфу карами ва унинг бандаларига бўлган марҳамати мен сизларга айтиб берган нарсада қандай номоён бўлишини билиб олишимиз лозим.\nАммо бу дунёга келиб, унинг неьматлари, роҳат-фароғатларидан баҳраманд бўлаётган инсон бу жиловни унутди ёки ўзини унутганга солди. Уни кутиб турган ўлимни эсдан чиқариб, дунё лаззатларига маҳлиё бўлди.\nБу каби инсоннинг ҳолати, одатда, дунёга келиб, унга ошиқ бўлиб боғланиб қолишдир. Унда дунёнинг лаззатлари кўпайган сари уларга маст бўлиши ортиб, улар билан машғул бўла боради, шу билан бирга уларга бўлган ташналиги ҳам зиёдалашади.\nУ бундай ташналикка мубтало бўлганидан, гўё барча денгиз сувлари унинг чанқоғини қондиришга кучи етмайдигандек туюлади.\nБунинг сири шуки, у дунё ҳаётига Аллоҳ таоло қаршисида ўрнатиб қўйган жиловга эътибор беришни унутган ҳолида кириб келди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бу маьнони бизга тасвирлаб берганларида рост айтганлар;\n«Агар Одам боласининг бир водий бойлиги бўлса, у яна икки (водий бойлиги) бўлишини истайди. Агар унинг икки водий бойлиги бўлса, учинчисини ҳам истайди. Одам боласининг қорнини фақат тупроқ тўлдиради.» (Бухорий ва Муслим ривояти).\nЯъни фақатгина ўлим унинг тўйганини билдириб, меъёрий чегарада тўхтата олади.\nМустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам ўлимни тупроққа киноя қилиб: «Одам боласининг қорнини фақат тупроқ тўлдиради»,- деб ифодаладилар.\nЎлимни унутган ва мен сизларга айтганимдек, бу дунёда абадий қоламан, деган ўй билан унга ошиқ бўлиб келган бу одам унинг йўлида ўзини хавф-хатар остида қолдириб, бошқаларни ортиқ кўришни эсидан чиқаради. У роҳат ва истаклари йўлида ўзини хавф-хатарга солиб, унинг олдига қўйилган барча дунё дастурхони бир ўзи учун деб ўйлайди.\nАммо Аллоҳ субҳанаҳу ва таолонинг баёноти огоҳлантирган жиловни кўз олдига келтириб дунёга келган одам эса ўзини ўлим кутиб турганини билади ва у ўлим дарвозаси олдида рўйхатдан ўтиш учун қаторда навбат кутиб турганини англайди. Аммо мен сизларга айтганимдек, ушбу қаторнинг аввалида турибдими ёки охирида, ёки ўртасида, буни у билмайди.\nШунинг учун у дунёга келиб, унинг неъматларидан баҳраманд бўлса-да, дунёга муҳим ишни бажаришга буюрилган хизматчининг келишидек яқинлашади. Дунёга бу заминни Молики хоҳлаган кўринишда обод қилишга таклиф этилган одамдек келади. У дунёга келиб, Аллоҳнинг баёнотидаги ушбу сўзга қулоқ солади:\n«У сизларга ерни бўйсундириб қўйган Зотдир. Бас, унинг турли жойларида юринг ва Унинг ризқидан енг ва қабрдан чиқиб бориш ҳам Унинг ҳузурига бўладир» (Мулк,15).\nУ дунёга келиб Аллоҳнинг ушбу сўзини эшитиб, унга бўйсунади:\n«У сизларни ердан пайдо қилди ва унга сизни ободлиги учун қўйди» (Ҳуд, 61).\nУ сизларга унда моддий ва маънавий жиҳатдан обод этиш каби муҳим вазифани таклиф этди.\nБу инсон Аллоҳ таолонинг хитобига қулоқ солиб: «Лаббай, Роббим, мана, мен сен таклиф этган вазифани бажариш учун отланаман»,– дейди. Аллоҳнинг олдида дунё неъматларидан хизматчидек фойдаланади. Хотиржам яшайди, саноат корхоналари, савдо шаҳобчалари қуради, лекин у ҳар соат, балки ҳар дақиқа бу дунёда Аллоҳ таоло таклиф этган муҳим ишни бажарувчи хизматкор эканини ҳис қилиб яшайди.\nШунинг учун бу жилов уни ҳаддан ошишдан, хатарли ишлар ва Аллоҳ таоло ҳаром қилган нарсаларга кириб қолишдан қайтариб туради. Ўлим жилови уни бошқаларга зулм қилиб қўйишдан тўхтатиб қолади. Пойлаб турган ўлим жилови уни ўз ҳамёнини ўзгалар моли билан тўлдириш учун бошқалар ҳаққига хиёнат қилишидан ман қилади.\nЎлим жиловини кўз олдига келтирган бу одамга Аллоҳ бандаларининг ватанларини тортиб олиш ва уларни ҳуқуқларидан маҳрум қилиш мумкин бўлмай қолади. Уларнинг ҳуқуқларини поймол этиб, улар ҳисобига керилиб ўтиришни истаган тахтига уларни тортиб, алдашининг имкони қолмайди.\nМана шу икки нарса инсон ўртасини ажратувчидир.\nЎлим ва унинг вазифасини билдингларми, эй Аллоҳнинг бандалари?! Уни Аллоҳ субҳанаҳу ва таолонинг ўз бандаларига бўлган қанчалик яширин неъмат эканини кўрдингларми?!\nЛекин мен сизларга ушбу икки тоифа кишидан ўлимни кўз ўнгига келтириб ўтаётган одам ҳақида хабар беришим лозим.\nМен ўз моҳияти ва Роббини таниган ҳамда ўлимни Аллоҳ ва ўзи яхши кўрган, кўришишга муштоқ бўлган Холиқи билан учрашиш учун олиб ўтиладиган эшик эканини англаган одам ҳақида айтмоқчиман.\nМен ушбу тоифа ҳақида гапирмоқчиман.\nБу инсон агар ҳаёти узун бўлса, бахтли яшайди ва уни ҳам бахтли қилади. Агар уни ўлим қувиб етса, қалби хурсанд бўлиб ўйнайди, чунки у Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло билан учрашиш ваъдасидан шодланади.\n«Ким Аллоҳни учратишни яхши кўрса, Аллоҳ ҳам уни учратишни яхши кўради. Кимки Аллоҳни учратишни ёқтирмаса, Аллоҳ ҳам уни учратишни ёмон кўради, –дедилар.\nШунда Ойша розияллоҳу анҳо:\n«Эй Аллоҳнинг Расули, ҳаммамиз ўлимни ёқтирмаймиз, бу ёмонми?» дедилар.\nКейин Расулуллоҳ Ойшага:\n«Ундай эмас, лекин мўминнинг ажали яқинлашиб жон топшириш вақти келса, унга Аллоҳни ва уни кутиб турган неъматни учратиш хушхабари берилади, шу сабабли унга Аллоҳни учратишдан ва ўлимдан бошқа нарса яхши бўлмай қолади», – дедилар.\nАммо кофир ёки гуноҳкор инсонга Аллоҳнинг ғазаби ва азобининг хабари берилади, бу кўринишларни ушбу инсон икки кўзи билан кўради, энди унга ўлим ва ўлимдан кейин учратадиган нарсадан ёмонроғи бўлмайди»,– дедилар».\nЎлим ҳақиқатини билган ва уни йўқ бўлишдан иборат эмаслигини тушуниб етган ҳамда уни бир ҳаётдан бошқа ҳаётга ўтиш эканини англаган инсон уни Роббиси субҳанаҳу ва таоло билан учрашадиган ҳаётга олиб ўтувчи эшик деб эътибор қилади.\nАммо ўлимни билиб, унинг маъносини тушуниб етмаган ва уни ваҳима солувчи, борлиқдан кейинги йўқ бўлиш ва ўзи яшаётган ҳаёт қиссасининг сўнги ғилофи деб билган киши, ўзининг йўлида то ана шу ниҳояга етгунича бир томонга йўналтирилган туннелда кетаётган одамдек ҳаракат қилиб боради ва у бу йўлнинг охири ўтиб бўлмайдиган тўсиқ деб билади. Қачон у туннелга кирса, унинг бўйнидан бўғаётган хафаликни ҳис қилади. У яна кириб бориб тўсиққа яқинлашган сари бўғилиб бораётганини ҳис қилади.\nБу ўлимни билиб, уни борлиқдан кейинги йўқ бўлиш деб ўйлаган кишининг қиссасидир.\nАллоҳнинг бандалари! Мен Аллоҳга ҳамд айтаман, сизлар ҳам ўлим ҳақиқатини англатиб қўйгани учун Мавлойингизга ҳамд айтинглар.\nУ бизларга ўлим билан ҳаётни бир-бирини тутиб турадиган икки палла эканини баён қилиб берди.\nЎлимни Ўзи билан учрашиш учун бизларни олиб ўтадиган эшик қилганини асослаб берган Аллоҳ азза ва жаллага ҳамдлар айтамиз.\nСизлар Аллоҳ билан учрашишга муҳтож эмасмисизлар? Албатта, сизлар кечаю кундуз Аллоҳдан шуни сўрайсизлар-ку. Ёлвориб унга илтижо қиласизлар.\nҲар томондан устингизга унинг неъматлари тушиб турибди, лекин сизлар буни кўрмаяпсизлар. Ўлим биз билан Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло ўртасидаги пардани кўтариб ташлайди. Ўлим бизга ҳазрати Билол ҳис қилган хурсандчилик туйғусини беради.\nУшбу саҳоба ўлим тўшагида ётганларида: «Бу қандай шодлик, эртага суюкли Муҳаммад алайҳиссалом ва у кишининг саҳобалари билан учрашамиз», – деб айтган эдилар.\nИнсон учун бундан буюк, бундан улуғ неъмат йўқ.\nУшбу неъмат кўринишлари бизни ҳаётда тўғри яшашга ундаб, бизни тутиб туради. Биз дунёга келиб, унинг неъматларини ўз дўстларимиз билан адолат тарозуси остида ўзаро бўлишиб, бир-биримиз билан баҳам кўрамиз. Дунёга келамиз, лекин бировнинг ҳаққига зулм қилмаймиз. Дунёга келамиз, лекин ўзимизни устун санамаймиз, балки бошқаларни ортиқ кўриб, уларни ҳурмат қиламиз. Аллоҳ субҳанаҳу ва таолога етиштирувчи эшик дейилаётган ўлим бизни шунга илҳомлантиради.\nАллоҳ субҳанаҳу ва таолодан бизга ўлимни шундай жилов қилишини ҳамда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қуйидаги насиҳатларига қулоқ солиб, уларни амалга оширувчилардан қилишини сўрайман.\n«Лаззатларни парчаловчи ва жамоатни ажратувчининг – ўлимнинг зикрини кўпроқ қилинглар, чунки уни эслаш билан оз тоат ва қурбатлар кўпаяди ва уни эслашда кўп нафс истакларига яқинлашиш камаяди», дедилар».\nАллоҳ субҳанаҳу ва таолодан ўлимга бўлган муносабатимизни унутиб ёки ўзларини унутганга солиб, кейин афсус қиладиганлар каби надомат қилишимизга сабаб қилмаслигини сўрайман.\nАллоҳ таоло Ўзининг Каломида маълум бир шаклда мужассамлантириб берган ушбу надоматни ўйлаб кўрмадингизми?!\n«Токи улардан бирига ўлим келган чоғда: «Эй Роббим, мени (ҳаётга) қайтаргин.\nШоядки тарк қилган нарсамда солиҳ амал қилсам», дер. Йўқ! Албатта, бу (қуруқ) сўз бўлиб, у айтгувчи, холос. Уларнинг ортида қайта тириладиган кунларигача тўсиқ бордир» (Мўминлар сураси, 99-100).\nАллоҳ таолонинг ушбу ояти олдида тўхталиб кўрмадингизми?\n«Гуноҳкорларнинг Роббилари ҳузурида бошларини эгиб туриб: «Эй Роббимиз, кўрдик, эшитдик. Бас, бизни ортга қайтар, яхши амал қиламиз. Албатта, биз ишониб етдик», дейишларини кўрсанг эди» (Сажда, 12).\nСизлар ҳам истиғфор айтинглар, сизларни ҳам мағфират қилади.\nShayx Said RAmazon Butiy imom Butiy


Бетакрор диёримизга янги – 2021 йил кириб келмоқда.\nСиз азизларни, мўътабар нуронийларимиз, меҳрибон опа-сингилларимиз, навқирон ёшларимизни – кўп миллатли бутун халқимизни ушбу гўзал айём билан чин қалбимдан табриклайман.\nҲаммамиз гувоҳмиз, 2020 йил бутун дунё қатори юртимиз учун ҳам оғир ва мураккаб келди. Коронавирус пандемияси, глобал инқироз инсониятни жиддий синовдан ўтказмоқда.\nМана шундай мураккаб вазиятга қарамасдан, мард ва олижаноб халқимизнинг матонати, фидокорона меҳнати билан барча соҳаларда катта ўзгаришларни амалга оширдик.\nИқтисодиётимизнинг етакчи тармоқларини ривожлантиришга эришдик. Юқори технологияларга асосланган ўнлаб янги корхоналар, транспорт тизимлари ишга туширилди. Замонавий уй-жойлар, йўл ва кўприклар, боғча ва мактаблар, шифохоналар, маданият ва санъат, спорт масканларини барпо этдик.\nМиришкор деҳқон ва фермерларимиз барча қийинчиликларни мардона енгиб, мўл ҳосил етиштирдилар. Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик ривожи учун янада кенг имкониятлар очилди. Йил давомида аҳоли, айниқса, ёшлар ва хотин-қизлар учун минглаб янги иш ўринлари яратилди.\nЎтиб бораётган йил жамиятимизнинг маънавий-маърифий ҳаётида ҳам муҳим воқеаларга бой бўлди.\nХорижий давлатлар, аввало, яқин қўшниларимиз билан дўстлик ва ҳамкорликни янада кучайтирдик. Ўзбекистоннинг халқаро нуфузини юксалтириш борасида салмоқли ишлар амалга оширилди.\nБиз кириб келаётган 2021 йилга яхши ният ва катта режалар билан Ёшларни қўллаб-қувватлаш ва аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш йили деб ном бердик.\nЯнги йилда иқтисодий ва ижтимоий соҳаларда бошлаган кенг кўламли ислоҳотларимизни изчил давом эттирамиз.\nЮртимизда тинчлик ва барқарорлик, миллатлар ва элатлар ўртасидаги тотувлик, ўзаро ҳурмат ва меҳр-оқибатни мустаҳкамлаш асосий вазифамиз бўлиб қолади.\nХалқимизнинг турмуш фаровонлигини ошириш, аҳолининг ижтимоий ҳимоясини кучайтиришга алоҳида аҳамият берамиз.\nАзиз ёшларимиз, меҳнаткаш ва оқила опа-сингилларимиз, муҳтарам кексаларимизнинг ҳаётий манфаатларини таъминлаш эътиборимиз марказида бўлади. Соғлиқни сақлаш, соғлом турмуш тарзини қарор топтириш масалалари янги босқичга кўтарилади.\n2021 йилда давлатимиз мустақиллигига 30 йил тўлади. Ушбу шонли санани, иншооллоҳ, барчамиз биргаликда муносиб нишонлаймиз.\nЯнги Ўзбекистонни барпо этиш, миллий юксалиш пойдеворини яратишга қаратилган улкан ишларимизни қатъий давом эттирамиз.\nАзиз ватандошларим, қадрдонларим!\nШу гўзал оқшомда барчамизнинг ниятимиз, тилагимиз битта:\nюртимизда яшаётган ҳар бир оила, ҳар бир инсон мурод-мақсадига етсин!\nЖонажон Ўзбекистонимиз гуллаб-яшнасин, дунёмиз тинч бўлсин!\nКириб келаётган 2021 йил она диёримизга файзу барака, янги ютуқ ва зафарлар олиб келсин!\nМаъмурий ишлар бўйича апелляция муддати узайтирилди\nЎзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Тезкор-маълумот бошқармасининг ахборот хизмати


Британия темир йўллари юқори технологиялар ёрдамида кучайтирилади\n11:39 / 11.02.2017\nИнсоният қачонгача фазога парвоз қилиш билан кун кечиради, ахир ердаги транспорт воситаларини ҳам унутмаслик даркор. Масалан, темир йўллар ҳақида қайғуриш лозим. Буюк Британиянинг темир йўл компаниялари ассоциацияси Rail Delivery Group раҳбарияти, ушбу соҳа юқори даражада технологик бўлиши керак ва бу борада муҳим ўзгаришларни амалга ошириш лозим, деган тўхтамга келди. Поезд – албатта, фазовий кема эмас, аммо бу йўловчиларга қатор қулайликларни тақдим этмасликка баҳона бўла олмайди.\nБиринчи ўзгариш чипталар тизимида ўтказилади. Анъанавий қоғозли чипталарни электрон намуналарга алмаштириш режалаштирилган. Уларни Bluetooth ва махсус илова ёрдамида аниқлаш мумкин бўлади. Бундан ташқари, электрон чипталарни йўловчиларнинг биометрик паспортлари кўрсаткичларига киритиб қўйиш имконияти ҳам кўриб чиқилмоқда. Поездларнинг барчаси симсиз тармоқлар воситасида ягона тизимга бирлашади. Бу эса, уларнинг ўзаро манзилига доир маълумотларни улашиш имконини беради.\nЎзгаришлар нафақат темир йўлларнинг электрон жиҳатига қаратилади. Қулайлик ва самарадорлик хусусида ҳам ҳеч ким унутгани йўқ. Ўриндиқларнинг янги намунаси уларнинг сонини 20-30 фоизга оширади. Шу билан бирга, тиғиз вақтларда тиқилинчларнинг олдини олиш учун 20 фоиз вагон ҳудудини бўшатади. Агар ассоциация томонидан тақдим қилинган лойиҳа ҳаётга татбиқ этилса, яқин келажакда Британия поездларида кўзни скан қилиш ёки бармоқ изини олиш билан чипталарни текшираётганига гувоҳ бўлсак ажаб эмас.\nБуюк Британия темир йўл


Ҳайздаги аёлга ва жаҳл чиққанда айтилган талоқ ҳақида\nBy Шайх Содиқ Самарқандий on 01/05/2016 21 НИКОҲ ФАТВОЛАР\nҲайздаги аёлга талоқ айтилса, талоқ тушадими? Жаҳл чиққанда айтилган талоқчи?\nАёл кишининг ҳайз вақтида талоқ қилиниши ҳаром экани ва бундай талоқ бидъат талоқ эканида уламолар ўртасида хилоф йўқ. Бироқ бу вақтда айтилган талоқ инобатга олинадими ёки йўқлиги борасида уламоларнинг икки хил фикрлари бор:\nБиринчи фикрга кўра, бу вақтда айтилган талоқ инобатга олинади. Бу жумҳур уламоларнинг, жумладан, тўрт мазҳаб имомларининг фикридир. Бу уламоларнинг далили имом Муслим ривоят қилган қуйидаги ҳадисдир: “Ибн Умар розияллоҳу анҳумо аёлини ҳайз вақтида талоқ қилади. Умар розияллоҳу анҳу бу ҳақда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан сўраганида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Унга айтгин, хотинини қайтариб олсин. Хотини ҳайздан покланса, хоҳласа талоқ қилсин” – деб, жавоб берадилар. Бухорийга оид бошқа бир ривоятда Ибн Умар розияллоҳу анҳу: “Шу талоқ бир талоқ ҳисобланди” – деганлар.\nИккинчи фикрга кўра, бу вақтда талоқ айтган киши гуноҳкор бўлса-да, бироқ айтилган талоқ инобатга олинмайди. Бу фикр тобеинлардан Товус роҳимаҳуллоҳнинг ҳамда Ибн Ҳазм роҳимаҳуллоҳнинг фикридир. Ибн Таймия ва Ибн Қаййим роҳимаҳуллоҳлар ҳам, бу масалада Товус роҳимаҳуллоҳнинг фикрларини олишган. Ибн Умар розияллоҳу анҳумонинг юқоридаги ҳадиси “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бу талоқни ҳисобламадилар”, деган қўшимча билан ривоят қилинган ва шу қўшимча бу фикр тарафдорларининг далили ҳисобланади. Бироқ бу қўшимча “шоз” бўлгани боис заиф саналади ва далилликка ярамайди.\nШунга биноан, хотинига ҳайз вақтида талоқ айтган киши гуноҳкор бўлади ва айтган талоғи инобатга олинади.\nЖаҳл устида айтилган талоқ инобатга олинади. Зеро, одатда инсон ўйнаб-кулиб, хурсандчилик устида талоқ айтмайди. Эр-хотин келишмай қолганда эр жаҳли чиққани учун талоқ айтади. Бироқ инсон ғазаблангани боис кимга нима деяётганини билмайдиган даражада бўлса ва эс-ҳушини йўқотиб, нима деяётганини фарқига бормаса, бу ҳолатда айтилган талоқ худди уйқудаги одамнинг алаҳсираб айтган талоғига ўхшайди ва бундай ҳолатда айтилган талоқ инобатга олинмайди. Чунки бундай ҳолатда инсон нима деганини ўзи билмайди. Масалани янада ойдинлаштирсак, қаттиқ ғазабланган инсон бу ўринда ақлдан озган кишига қиёс қилинган. Бинобарин, шариатимизда ақлдан озган одамлар қилган ишларига масъул эмаслар. Ақлдан озган кишининг сўзи эътиборга олинмаганидек, ғазаб отига миниб, эс-ҳушини йўқотган кимсанинг сўзи ҳам инобатга олинмайди. Бироқ бу фатвони нотўғри талқин қилиб, “жаҳл чиққанда айтилган талоқ инобатга олинмайди” деган гапни ушлаб олиб, талоқ масаласига енгил-елпи ёндашиш асло ярамайди. Шариат аҳкомларини ҳаётга тўғри татбиқ этилишини таъминлайдиган шаръий маҳкамалар мавжуд бўлмаган бир замонда, ҳар бир мусулмон киши ўз оиласининг ҳалол-покиза ҳаёт кечиришига ёлғиз ўзи масъулдир, валлоҳу аълам.\nAvvalgi maqolaИдрис алайҳиссалом қиссаси (1)\nKeyingi maqola Аллоҳнинг исм ва сифатлари: Азиз исмининг маъноси\nPingback: Ҳомиладор аёлга айтилган талоқ ҳақида


Хазраж қабиласига мансуб Муоз ибн Жабал Исломни биринчилардан бўлиб қабул қилган мадиналиклардан эди.\nБу саҳобий Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга ҳаёт синовларидан ўтди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам билан доим бирга бўлгани боис у зотдан кўп нарсаларни ўрганди. Ҳатто Расулуллоҳ алайҳиссалом): “Умматимнинг ичида ҳалол ва ҳаромни энг яхши билувчиси Муоз ибн Жабалдир”, дердилар.\nЯмандан бир гуруҳ элчилар келиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ўзларига ҳақ йўлни кўрсатувчи устоз юборишни илтимос қилишди. Барча саҳобийлар бундай олий шарафга сазовор бўлишни истаб у зотдан ишора кутдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эса уларга Муоз ибн Жабал розийаллоҳу анҳуни жўнатдилар.\nУни кузатишдан олдин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам у кишига саволлар билан мурожаат қилдилар:\n– Унда ўз раъйим билан ижтиҳод қиламан, – деб жавоб берди Муоз ибн Жабал.\nШунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг муборак юзларида хурсандчилик аломатлари пайдо бўлди. Қувонганларидан: “Расулуллоҳнинг элчисини Аллоҳ ва Расули рози бўладиган ишларга мувофиқ қилиб қўйган Раббимизга ҳамд бўлсин”, дедилар.\nМуоз ибн Жабал розияллоҳу анҳу саҳобалар орасида илми ва фаросати билан ҳам ажралиб турарди. Ушбу воқеани ибн Абдуллоҳ зикр қилади:\n– Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳунинг даврида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам масжидларига бир неча саҳобалар билан кирдик. Ўттиз нафардан ортиқ одам суҳбатлашиб ўтирган мажлисга қўшилдим. Улар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан эшитган ҳадисларини эслашарди. Ораларида қорачадан келган, ширинсухан истарали йигит ўтирарди. Менимча, у қавмнинг орасидаги энг ёши эди. Саҳобалар ҳадис айтишса, ўша йигит шарҳлаб, фатво берар эди. Сўрамасалар жавоб бермасди, яъни ортиқча гапирмас эди. Мажлис тугаганидан кейин унга яқин бордим ва:\n– Эй Аллоҳнинг бандаси! Сиз кимсиз? – деб сўрадим\n– Мен Муоз ибн Жабалман, – деб жавоб берди.\nУмар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу барча соҳада Муоз ибн Жабал розияллоҳу анҳунинг маслаҳати билан иш кўрар, унинг фатвосига таянар эди. Саҳобийга ҳурмати сабабли “Агар Муоз ибн Жабал бўлмаганида, Умар шак-шубҳасиз ҳалок бўларди”, дерди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам вафот этганларида Муоз розияллоҳу анҳу Яманда ул зот буюрган ишларни бажараётган эди. Абу Бакр розияллоҳу анҳу вақтида Мадинага қайтиб келди.\nМуоз ибн Жабал розияллоҳу анҳу бой эди. Келганидан сўнг Умар ибн Хаттоб Абу Бакр розияллоҳу анҳум билан кенгашиб, Муоз ибн Жабалга молидан камбағалларга эҳсон қилишни маслаҳат берди. Муоз ибн Жабал эса ҳеч нима демади.\nЭртаси куни тонгда Умар ибн Хаттоб Муоз розияллоҳу анҳуни ўз уйи олдида ҳаяжонланган, йиғлаб турган ҳолда кўрди. У киши йиғидан зўрға тийилиб, Умар розияллоҳу анҳуга:\n“Эй Умар, кеча тунда туш кўрдим: уммон гирдоби мени ўзига тортиб, ғарқ қилмоқчи бўлаётган эмиш. Шунда сиз келиб мени қутқариб қолдингиз...” Икковлари шу заҳоти Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг олдиларига боришди. Муоз ибн Жабал Абу Бакрга розияллоҳу анҳумга ўз молининг ярмини олишини ва муҳтожларга истаганича эҳсон қилишини айтди...\nБир куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Муоз розияллоҳу анҳуни тонгда учратиб қолдилар ва саволга тутдилар:\n– Ҳар нарсанинг ҳақиқати бўлади, имонингнинг ҳақиқати нима? – деб савол бердилар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам.\n– Ҳақиқатни билибсан, унда бардавом бўлгин, эй Муоз, – дедилар.\nМуоз ибн Жабал умрини инсонларни тўғри йўлга бошлашга, фойдали илм қолдиришга бағишлади. Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу у киши ҳақида: “Муоз Аллоҳга бўйсунувчи, ҳақиқий мусулмон эди. Биз уни Иброҳим алайҳиссаломга ўхшатар эдик”, дер эди.\nМуоз ибн Жабал розияллоҳу анҳу қариндош-уруғлари билан Шомга кўчиб ўтади ва у ерда илм билан шуғулланади. Бир қанча муддат ўтганидан сўнг Шомнинг амири Абу Убайда ибн Жарроҳ вафот этади. Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу Муоз ибн Жабални Шомга бошлиқ этиб тайинлайди.\nЎлим тўшагида ётган Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳудан кимни ноиб қилиб кетишини сўраганларида, “Агар Муоз ҳаёт бўлганида уни албатта ўзимдан кейинги халифа қилиб қолдирардим. Раббимнинг олдига борганимда у мендан: “Муҳаммаднинг умматига кимни бош қилиб қолдирдинг?” деса, Раббимга: “Уларга Расулуллоҳнинг: “Қиёматда олимларнинг бошлиғи Муоз ибн Жабал бўлади”, деганларини эшитганим учун Муоз ибн Жабални қолдирдим”, дер эдим”, деб жавоб берган экан.\nМуоз ибн Жабал розияллоҳу анҳу Шомга бошлиқ этиб тайинланганидан сўнг бир неча ой умр кўрди ва 33 ёшида оламдан ўтди.\nДругие материалы в этой категории: « Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатлари (27-қисм): Уловга минаётганда\tҲазрат Умарнинг хутбаси »


Бош мақола, Маданият ва Санъат | 05/31/2016 03:23- 10321 марта ўқилди\nОзодликнинг ўзбек хизмати мухбирларига қасида says:\n06/03/2016 at 23:45-\n(Озодликнинг ўзбек хизмати мухбирларига қасида)\nОзодлик мухбирларин бизга таниш, сиймоси,\nПрагада офиси, АҚШда раҳнамоси.\nЎзбек бўлими машҳур, бутун Ўзбекистонда,\nОлтмиш йилки, тинмайди унинг саси, садоси.\nБугун бу ерда ишлар, беш ўнта мухбир шоввоз,\nКеча кундуз тинмайди, лекин айюҳанноси.\nЧорак аср бўлдики, ўша ўша, битта гап,\nГаз йўқ, ток йўқ, ҳаказо.., эл юртнинг муаммоси,\nХуллас, бу ерда мудир, бўлган Алишер Сиддиқ,\nЎзи ҳали ёш бола, бор эканда даҳоси.\nҚариялар ичида, Сарвар Усмон биринчи,\n«Озод Назар»ини ҳеч, йўқ мантиқи маъноси.\nАка Садри шубҳасиз, содда, қишлоқи инсон,\nЛекин мен уни дерман, мухбирларнинг доноси.\nСирожиддин Исломни, БиБиСичи дейишар,\nАммо, у Озодликни, уламоси, муллоси.\nБобожонларга келсак, Ҳурматига ҳурматим,\nУ бола Бобожонлар, ичин ақли расоси.\nҚурултойчи рассомга келсак, нимаям дердим?,\nУ ўзи тан олгандек, «Шарли Эбдо» шайдоси.\nЗамира Шукурни биз, борига шукр деймиз,\nБу аёл асли барча, мухбирларнинг пешвоси.\nЎзи диндан бехабар, диний дастур устаси,\nТан оламиз Барнони, аёлларнинг барноси.\nМеҳрибон меҳрин сочар, доимо одамларга,\nЎзи меҳр тополмай юрган, меҳр гадоси.\nФаррух Юсуфни шаксиз, алоҳида ўрни бор,\nУ бўлмаса бўлмасди, Озодликнинг зиёси.\nУмидбек Москвадан, тарқатар нохуш хабар,\nМеҳнат муҳожирларин, турли хил можароси.\nШерзод Қирғизистонда, туриб мухбирлик қилар,\nТузукроқ дастури йўқ, йўқдир меҳригиёси.\nАфғонлик мухбир Олим Кўҳкан дейилар, номи,\nТиниб тинчимас доим, афғонлар муаммоси.\nЯна, битта яримта, кимса ишлар, у ерда,\nМана шулар Озодлик, хизматининг асоси.\nКеча — кундуз тинмасдан, гап сотади, шоввозлар,\nБилмаймиз қанча турар, бу меҳнатлар баҳоси?!\nИстасалар улуғлаб, истаса қилар бадном,\nЙўқолмасин одамни, инсоф, виждон, ҳаёси.\nКимгадир ёқмай қолсанг,»байкот» қилишар тамом,\nМикрофонни тутмагай, шудир сенга жазоси.\nТўғри, баъзида жиддий, гап сўзлар бўлар, бунда,\nЛекин, билинмас қачон, ибтидо, интиҳоси?!\nЗулмга қарши чиқиш, шаксиз, улкан жасорат,\nТугамас экан лекин, золим, жабру — жафоси.\nТобора Озодликдан, алоқасин узмоқда,\nХорижда мухолифат, барча казо — казоси.\nБу ажойиб мухбирлар, ўз билганидан қолмас,\nУларда ҳам бор ахир, таниш — билиш, ошноси.\nУлар ҳам тирикчилик, қилмоғи лозим, албат,\nДеманг; булар мухбирлик, касбининг жон-фидоси.\nГарчи бўлсада махсус, низом, тартиб, қоида,\nУлар ҳам биздек одам, кўпдир нуқсон, хатоси.\nҚўлидаги имкондан фойдаланиб туришар,\nУ бу кимдан, олишиб, қолган бўлса, қасоси.\nУлар орасига ҳам, шайтон иғволар солар,\nБилиниб қолар баъзан, баъзан, ички низоси.\nЎйламайдилар, улар, бир кун «собиқ» бўлишин,\nТожу — тахт, микрофонни, бўлган эмас вафоси.\nМайли юрсинлар ўйнаб, давру — давронин суриб,\nБарибир бир кун тугар, ҳаёт кайфу — сафоси.\nБулардан бирорта ҳам, одам рози бўлганмас,\nГарчи бетараф, холиc, туришлик иддаоси.\nУ бу шахсга, гуруҳга, тарафкашлик ёмондир,\nБулар ҳам бўлиб бўлган, шу бало, мубталоси.\nНа чора, буям балки, мухбирларга қисматдир,\nИнсон зоти турфа хил, тугамас муддаоси.\nХолислик даъво қилгач, холис бўлинг, жаноблар,\nҒаразгўйлик дардининг, топилмаган давоси.\n«Тўғри гап туққанинга, ёқмайди» деган, гап бор,\nТанқидни ёқтирмайди, булар кибру — ҳавоси!\nГина кудурат қилиш, сизга ярашмас, асли,\nХолисликнинг шарти шу, бўлмайди истисноси.\nИАК каби мақтовни, истасангиз, мабодо,\nУнда бўлинглар, бир эл, мустабиди, подшоси.\nМен қаршилик қилгандим, бир пайтлар Чориевга,\nУ ўйларди, лозим деб, буларнинг истеъфоси.\nЎйламанг «ҳасад қилар, бизга одамлар» дея..,\nСизлардан кам эмасдир, бизда, дунё матоси.\nБосар тусарин одам, унутмаса яхшидир,\nЮзда бўлар намоён, қалб сирлари, жилоси.\nСизларга ёмонликни, раво кўрганимиз йўқ,\nБу қасида сизга бир, насиҳатгўй дуоси.\nБарибир, қай маънода, тақдиримиз ўхшашдир,\nСизлар ҳам бизлар каби, юртининг мосивоси.\nАслида ҳаммамиз ҳам, юрган ватангадомиз,\nҲаммамиз битта ватан, фарзанди, фуқароси.\nИмон неъмати борлар, унутмасин ҳеч қачон,\nСизга лозимдир албат, Яратганнинг ризоси!\nИмони бўлмаганлар, виждонни лозим тутсин,\nБу сизлардан оддий бир, мухлисни илтимоси.\nБу гапларим ярим чин, балки ярим ҳазилдир,\nДеманглар буни сизлар, «Озодликни сазоси»!\nТан оламиз Озодлик, радиоларнинг ичинда,\nҲозирча энг машҳури, пешқадами танҳоси.\nБу шеърим учун мени, «оқ» қилсанглар, начора?,\nШу эканда мен учун, азал тақдир, қазоси.\nСизга қасида ёзиб, салом йўллайди Саҳвий,\nАвф этинглар ҳаддидан, ошганда эҳтироси.\n06/02/2016 at 12:07-\nМен эса шу Алишер хакида ёзишни хам истамас эдим. У киши хозир менга “Озорликда” суз бермай куйган. У кишини ким у ерга утказиб куйганига тушунмайман У киши принцпсиз бир инсон сифатида узбеклар устидан кулади. Бунга куп бора амин булганмиз. Баъзи гаплари учун олдимда булганда узим билар эдим уни нима килишни!\n06/01/2016 at 19:28-\nIsmat Xushevni maqtab, Alisher Siddiqni yomonotliqqa chiqarayotganlar diqqatiga!!! Men ishonmayman Alisherning MXXga xizmat qilishga, Ismatni ko’raolmasligiga, uning saviyasi pastligiga. Alisher juda yaxshi jurnalist ekanligiga ishonaman. Alisher ishlayotgan Ozodlik radiosining barcha jurnalislari haqida ijobiy fikrdaman. Ismatjon ukamizni ham ular qatorida birdek ko’raman. Shokir Sadullaevning qalbi toza emasligiga, maqolani yaxshi niyatda yozmaganligiga ishonaman…\n06/01/2016 at 18:29-\n06/01/2016 at 18:28-\nАссалому алайкум Исмат ака Озодликдаги чикишингиз жуда зор болди, бундан кейин Озодликни курултой дастуридамас. ОзодНазар дастурида чикиш килиб турсангиз максадга муофик боларди. Энди мазза килиб Отам Онамла билан тинглаймиз деганда сизни сўзларингиз болиб юборилди. Жуда яхши гапирдиз. Исмат Хушев ва Шароф Убайдулаев сингари журналистлар Узбекистон учун хозир жуда зарур. Ташшакур сизга Узбекистонни шартли санитарлари.\nИсмат Хушевга бағишланган шеърларнинг ёзилиш тарихи ҳақида… (Видео) - 33450 марта ўқилган\nҲамроқул Асқар: “Генераллар ўйини”даги Бек – Ғофур Раҳимов образи… - 33301 марта ўқилган\nПрезидент Каримовдан кейин Ўзбекистонни нималар кутмоқда? - 32851 марта ўқилган\nСолнце, Луна и звезды: лучшие астрономические фотографии года - 32119 марта ўқилган\nГафур Рахимов первым начал бороться с коварной принцессой… - 31848 марта ўқилган\nМуҳаммадёқуб Ҳамроев: Самандар аканинг яқинларига табрикларимиз… - 31155 марта ўқилган


ОФК Ижроқўмининг Тошкентдаги йиғилиши 26 сентябрь куни ўтадиган бўлди\n11.06.2018 19:59 | ЎФА\nОФК Ижроқўми йиғилиши октябрь ойида Тошкентда ўтиши маълум қилинганди. Ҳозиргина олинган маълумотга кўра, ОФК ижроия қўмитаси вакилларининг учрашуви янада эртароқ — 26 сентябрда ўтадиган бўлган.\nРоссия пойтахти Москвада бўлиб турган ЎФА биринчи вице-президенти Умид Аҳмаджонов мазкур санага қадар барча ташкилий ишлар ҳал бўлиши юзасидан ОФК президенти Шайх Салмон билан фикр алмашган.\nҚайд этиш керак, айни пайтда футбол оламининг барча машҳур шахслари ЖЧ—2018 очилиши арафасида Москвада бўлиб турибди. Улар 12—13 июнь кунлари ФИФА конгрессида иштирок этади, 14 июнь куни эса Россия ҳамда Саудия Арабистони терма жамоалари иштирокида ўтадиган мундиалнинг очилиш ўйинига бу меҳмонлар ташриф буюради.\nОФК Ижроқўми йиғилиши Тошкент учун тарихий воқеадир. Қитъа футболининг энг олий меҳмонларини қабул қилиш ЎФАга ишониб топширилгани, ОФК президентининг Ўзбекистонга бўлган ишончини кўрсатиб турибди, дейиш мумкин.\nЎз навбатида, ЎФА ҳам бу қарорга бежизга келгани йўқ. Ташкилот раҳбарияти алмашгач, Шайх Салмон пойтахтга келиб, Умид Аҳмаджонов билан учрашганди. Ўшанда томонлар келаси йилнинг январь ойида Амирликларда бўлиб ўтадиган Осиё Кубоги давомида ЎФА вакилларининг малака оширишлари, тажриба алмашишлари бўйича ҳамкорликка келишиб олганди. Ундан олдинроқ ОФК миқёсидаги катта тадбирнинг Тошкентда ўтиши эса айнан ЎФА ходимлари учун мактаб вазифасини ўтаб беради. Шунингдек, ОФК ҳамда ЎФА ўртасидаги алоқалар мустаҳкамлиги йўлида навбатдаги қадам вазифасини ўтаб беради.


Асрларни доғда қолдирган момо - Darakchi\nАсрларни доғда қолдирган момо\nРекорд 04.12.2017, 14:06\nФарғона вилоятининг Бувайда туманидаги Қорақум қишлоғида яшовчиҲувайдо момо Умарова 2016 йил 121 баҳорни қаршилади.\nДунё — фоний. Алалхусус, инсон умри ҳам. Кимгадир узоқ, кимгадир эса қисқа... Умр карвонининг йўллари ҳам паст-баланд, ўнқир-чўнқир. Гоҳ сокинлик, гоҳо бўрону тўфонларга тўла.\n100дан зиёд оила аъзолари жамланган файзли хонадоннинг тўрида бугун уч аср билан юзлашиб,қўр тўкиб ўтирган Ҳувайдо момонинг серажин юзлари-ю хира тортиб қолган кўзлари қаърида ҳам ҳаётнинг ана шу ҳақиқати акс этади.\nЗиёрат баҳонасида қутлуғ ёшли момонинг табаррук қўлларини кўзларимизга суртиб, уни аста гапга тутамиз.\n— Момо, мана 121 ёшга кирибсиз. Узоқ умр кўришнинг бирор сири борми? Бор бўлса, нимада?\n— Билмадим болам. Билганим — инсон дунёга келганда умрини, ризқини Аллоҳ белгилаб, пешонасига ёзиб қўяркан. Узоқ яшашнинг сири ундоқ, бундоқ, дейишдан йироқман. Очин-тўқин, атала ичиб, зоғора еб, қора меҳнат билан катта бўлганмиз... Отам 100 ёшга, аммам 125 ёшга, тоғам 130 ёшга кириб вафот этишган. Узоқ яшаш ҳам авлоддан-авлодга ўтса керак-да...\n— Айтишларича, ёшлигингизда жуда чиройлибўлган экансиз?..\n— Ҳа, жуда келишган, сочим тақимимни ўпадиган қиз бўлганман. (кулиб) Ошиқларим ҳам кўп бўлган... Вақти келиб, ўзимизга ўхшаган оддийгина одамга турмушга чиққанман. У билан 20 йил бирга яшаб фарзанд кўрмадик. Кейин яхшиликча ажрашиб, мана шу фарзандларимнинг отасига турмушга чиқдим. 7 нафар фарзанд кўрдим. Агар тўнғичим Ҳошимжон ҳаёт бўлганида ҳозир 81 га кирган бўларди. Фарзандларим — Санобархон ҳозир 75 ёшда, Садбарой 70 да, Абдулқосим 68 да, Лобар 64 да, Шарофат 55 да, кенжам Тўрақул 53 ёшда... Ҳаммаси ували-жували. Худога шукр, 36 нафар неварам, 68 та чеварам бор. Эвараларимнинг нечталигини ҳам билмайман. Афсуски, раҳматли чолим бу кунларни кўролмай кетди.\n— Бу яхши кунларга етиб келишнинг ўзи булмайди. Айниқса, Иккинчи жаҳон уруши инсониятнинг бошига не кунларни солмади. Шундайми?\n— Э, қизим..., келинг, ўша кунларни эсламайлик. Номи ўчсин, урушнинг. У даврдаги очарчилик, қийинчилик кечагидек эсимда. Ҳамма эркаклар урушга кетган. Уларнинг ишларини биз аёллар бажарганмиз. Менга 9 гектар пахта майдонини “звено” қилиб беришган. Суғоришидан тортиб, йиғиб-териб олишгача ўзим бажарганман. Ана шу қора меҳнатларимиз эвазига кунига бир коса атала билан бир тўғрам нон беришарди. Қорнимиз чала тўйганига ҳам хурсанд бўлардик...\n— Мана, пиру бадавлат момосиз. Тегрангиз тўла фарзанду набиралар... Ҳаммаси уйли-жойли. Ўз ҳаёт йўлини топиб олишган. Улардан кўнглингиз тўқ...\n— ... Она учун фарзанди 80 га кирсаям бола бўлиб кўринаркан. Баъзан улар “у ишим қолиб кетди, буниси битмаяпти”, деб нолиб қолишади. Замонага шукр қилиб яша, биз кўрган қора кунларни сираям кўрманглар. Юрт тинчлигига, тўкин-сочинликка, бошимизда шундай одил пошшо турганига шукр қилинглар, деб тайинлайман. Шукр бор жойда барака, аҳиллик бўлади-да, болам.\n— Орзу ва армонларингиз борми?\n— Баъзида шу замонда туғилмаганимдан, ёшроқ бўлмаганимдан армон қиламан. Қаранг, шароитларни, меҳнат қилган одам пошшолардек яшайдиган замон. Дастурхонлар тўкин, серобчилик. Қишлоқда ҳеч ким дарвозасини тамбаламайди. Замон тинчлигидан бу. Доно юртбошимиз бутун бир юртни тинчлигини сақлаб, рози қилиб бошқариб боряпти. Бу ҳам бизга Яратганнинг мукофоти. Ҳозирги замонда энг бахтли ўғил-қизлар, аёллар яшаяпти. Шароитлар, эътибор ҳақида невара-чевараларимдан эшитиб, кўнглим тоғдек кўтарилади. Дуо қиламан. Илоҳим, тинчлигимизга кўз тегмасин, болам.\nАлбатта асрларни доғда колдириб ҳамиша дуода яшаётган Ҳувайдо момо каби инсонлар бор экан, юртимизни ана шундай нуроний зотларнинг дуолари асрайди.\n+32° небольшая облачность


Бразилиялик экстримистлар Олимпиада арафасида ИШИДга содиқ эканликларини эълон қилишди\n20:37 / 19.07.2016\nЖанубий Америка диний экстримистик гуруҳи тўдабошиси Ансор ал-Хилофаҳ Рио Олимпиадаси бошланиши олдидан ИШИД террорчилар гуруҳига содиқ эканини эълон қилди. Бу ҳақда The Washington Post хабар бермоқда.\nМанбада айтилишича, террорчи «иқрор»ини Telegram, Whatsapp ва Viber тармоқларида эълон қилган. Ўша вақтдан бошлаб террорчи тўданинг телеграм каналлари эълонларини испан ва португал тилларида ҳам беришни бошлаган.\nФранциядаги террактлардан кейин ИШИД навбатдаги нишон Бразилия бўлишини айтган, лекин Бразилия АҚШ ва Франциянинг кўмаги билан хавфсизлик чораларини кучайтирган эди.\nБразилияда август ойи бошида ёзги Олимпиада ўйинлари бошланади.


Умумий қон таҳлили / Лаборатория синовлари / IntraMed тиббиёт маркази\nБош саҳифа Хизматлар Лаборатория синовлари Умумий қон таҳлили\nУмумий клиник қон текшируви қон ҳужайраларининг асосий синфларини миқдорий ва сифат жиҳатидан баҳолаш учун энг кўп тайинланган лаборатория тестидир.\nТадқиқот асосий қон ҳужайралари (эритроцитлар, лейкоцитлар, тромбоцитлар) концентрациясини, гемоглобин даражасини, гематокрит қийматларини, шунингдек, эритроцитлар индексларини (МCВ, РДW, МCҲ, МCҲC) ҳисоблашни ўз ичига олади.\nэритроситлар (қизил қон таначалари) одатда қон ҳажмининг тахминан 40% ни ташкил қилади. Уларнинг асосий вазифаси ўпкадан кислородни бутун танага ташишдир. эритроситнинг умр кўриш муддати ўртача 120 кун. Шундай қилиб, суяк илиги доимий равишда янги қизил қон таначаларини ишлаб чиқариши керак "қари" ва парчаланадиган ёки қон кетиш натижасида йўқолганларни алмаштириш. Қизил қон ҳужайралари сонининг ўзгариши одатда бошқа кўрсаткичларнинг ўзгариши билан бирга келади: гематокрит ва гемоглобин даражаси.\nГематокрит - қизил қон ҳужайралари ҳажмининг бутун қон деб аталадиган барча компонентлар ҳажмига нисбати амалда бу барча ҳосил бўлган элементларнинг (миқдорий жиҳатдан, асосан эритроцитлар) умумий қон ҳажмини ташкил етадиган нисбати.\nГемоглобин барча қизил қон ҳужайраларида жойлашган темир ўз ичига олган оқсил бўлиб, ҳужайраларга ўзига хос қизил ранг беради. Гемоглобин қизил қон ҳужайраларини ўпкада кислород билан боғлаш ва уни бутун танадаги тўқималар ва органларга олиб бориш имконини беради.\nКўрсаткич Лаборатория белгиланиши\nЭритроцитлар қизил қон таначалари


Абдураҳим Пўлат: ўзбеклар митингга ҳам чиқади, спонсорлик ҳам қилади - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана Абдураҳим Пўлат: ўзбеклар митингга ҳам чиқади, спонсорлик ҳам қилади - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана"/> Абдураҳим Пўлат: ўзбеклар митингга ҳам чиқади, спонсорлик ҳам қилади - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана"/>\n”Юзга юз минг” кампанияси - 11 December 2006\n05:01 - Абдураҳим Пўлат: ўзбеклар митингга ҳам чиқади, спонсорлик ҳам қилади\nМен бир қозоқ танишимнинг “Ўзбеклар шунчалик айёрки, қулдорликка қарши эканликларини вақтидан олдин қулдорга билдириб қўймаслик учун, бутун умрларини қулликда ўтказишга тайёрлар”, деган сўзларини аввал ҳам ишлатганман. Бундан “мен унга қўшиламан” фикри чиқмасин. Аксинча, мен у билан роса тортишардим. Аммо…\n1988 йилнинг октябрь ойида “Оролни асраш” Комитетнинг мажлисида тариихимизда илк марта ўзбекларни митингга чақирганимда, КПСС Политбюросигача кўтарилган Нуриддин Муҳиддинов “Ўзбек халқи ҳеч қачон митингга чиқмаган, чиқмайди, бундай гапларни тўхтатайлик”, деганини бошқа бир ёзувимда тилга олган эдим.\nҚани айтингчи, Нуриддин ака қозоқ танишимнинг айтганларини исботлаётгандек эмасмиди?\nОрадан кўп ўтмасдан, “Бирлик” халқ ҳаракати тузилди, мен унинг раиси бўлдим ва ҳаракатнинг программасидаги ўша пайт учун энг долзарб маввзу - ўзбек тилини давлат тили қилиш талабини халқ ичига киритабошладик. 1989 йилнинг илк кунларидан бирида Ўзбекистон Фанлар Академияси Президиумининг коридорида археолог олим, академик Аҳмадали Асқаров билан гаплашиб қолдим. У мени бир чеккага судради ва атрофга олазарак бўлиб пичирлади: “Тил масаласи сиёсий масала. Уни Кремлдан кузатишади. Ҳаммангизни йўқ қилишади. Бу мавзуни қўйинг. Пахта монокультураси каби масалалари билан шуғулланиб юраберинглар”.\nҚани, ўзбеклар, айтингчи, Аҳмадали ака ўша қозоқ танишимнинг айтганларини исботлаётган эмасмиди?\n1990 йил сентябрда биз бирликчилар Ўш фожеалари масаласини СССР парламентида кўрилишини талаб қилиб, Москвада акциялар ўтказиб юргандик. 20 ёки 21 сентябрь бўлса керак, Москва меҳмонхонасининг коридорида журналист-бирликчи Анвар Усмон билан кетаётиб, ўша вақтда Тошкент Давлат Университетинин ректори, СССР халқ депутати Эркин Юсупов (ҳозир марҳум) билан қаршилашиб қолдик. У киши бизни бироз танирди ҳам. Қўярда-қўймасдан бизни ўз хонасига олиб кирди. Бироз гаплашдик, у кўзига ёш олиб, ўзбек халқининг шундай фарзандлари борлигидан мағрурланишини, ўзи ва ўзи каби миллатпарвар зиёлилар бу кунларни келишини орзиқиб кутишганини гапирди.\nАйнан шу пайтда, тасодифни қаранг, унга Ўзбекистон президенти Ислом Каримов телефон қилди ва эртага Тошкентда Университет олдида “Бирлик” митинг ўтказаётгани айтиб, шу сабабли Эркин Юсупов зудлик билан кечаси учадиган учоқ билан Тошкентга қайтиши ва митингни тўхтатиши кераклиги хусусида кўрсатма берди.\nЭркин Юсупов қалбан биз билан бўлса ҳам, эгаллаб турган лавозими туфайли, ўзи фахрланаётган “Бирлик”нинг душмани бўлмиш Каримовнинг буйруғини бажариши керак деб ҳам ҳисоблайлик. Аммо, бир неча кундан кейинги ваақеани қандай баҳолаш керак? Биз Тошкентга қайтганимизда, сафдошларимиз Ўзбекистоннинг марказий газеталаридан бирининг бош саҳифасида чоп этилган Эркин Юсуповнинг мақоласини кўрсатишди. У нафақат “Бирлик”ни қораларди, балки, унинг лидерларини шахсан билишини, улар ўз манфаатлари учун халқни қора кунларга судрашаётганини ёзарди.\nҚани, азиз ўзбеклар, айтингчи, Эркин ака Москвадаги қозоқ танишимнинг ҳақлигини исботлашга уринмасмиди?\nЮқорида қозоқ танишим билан тортишганимни ёздим. Аммо келтирилган мисоллар, уларга ўхшаганларини ҳали яна кўплаб келтираман, қозоқ қўшнимизни ҳақдай қилиб кўрсатмайдими?\nБиз бирликчилар ўша қозоқ танишим каби ўйлайдиганлар ҳақсиз эканликларини кўрсатиш, ўзбек ҳалқи абадий қул бўлиб қоладиган эмас, ўз ҳуррияти учун курашоладиган халқ эканлигини кўрсатиш учун курашга отилдик. СССР жумҳуриятлари ичида сал кам ҳаммадан кейин бўлса ҳам ўзбек тилини давлат тили қилдирдик. Асосан Нуриддин, Асқарали, Эркин ака кабилардан иборат халқимизни мустақиллик мужодаласига олиб кирдик. Ғалаба қозондик, аммо, эркчи 53-54-чиларнинг сотқинлиги туфайли яна қулликда қолдик.\nУ хоинлар бугун сайтларда ҳаётларини ўтказишар экан, биз бирликчилар, яна бир марта, фақат бизгина миллат ҳуррияти учун курашувчилар эканлигимизни исботламоқдамиз. Андижондаги қонли воқеалардан кейин бошланган қатағонлар натижасида салкам жонсиз ҳолга тушиб қолган демократик мухолифатни қайтадан тикладик, шу кунларда Ўзбекистон парламентига ўз номзодларимизни ўтказиш учун бировлар ишонолмайдиган кураш олиб бормоқдамиз. Ишонаманки, янаги йилга мўлжалланган президент сайловлари давомида биз мухолифатни олдингисидан ҳам кучлироқ қиламиз, 2009 йилдаги умумпарламент сайловларида мавжуд ҳукумат билан бемалол рақобат қиламиз.\nАммо, мухолифат, халқдан илдиз олса, ундан озуқлансагина ҳақиқий мухолифат бўлади, мавжуд даҳшатли режим билан ростакамига беллашолади.\nМинг афсуски, халқимизда сиёсий мухолифатга молиявий ёрдам бериш, унга спонсорлик қилиш анъаналари ҳалигача яратилмаган. Биз бу бўшлиқни тўлатиш учун ҳам ҳаракат қилмоқдамиз.\nМухолифат ўз олдидаги катта вазифаларни бажариш йўлида ошкраликка ҳам эришиши керак. Бу кунда Ўзбекистонда ҳукуматнинг оммавий ахборот воситалари устидаги монополиясини бузишга интилаётган ягона нашр “Ҳаракат” журнали ва унинг шу номли сайти бор. Журнал юрт ташқарисида нашр этилиб, Ўзбекистонда тарқатилаётган бирдан бир хабар воситасидир.\nАммо, минг афсуски, моддий қийинчиликлар туфайли, у оз нусхада (бир неча минг) чиқарилади. 25 миллионлик мамлакат учун бу урвоқ ҳам бўлмайди. Унинг тиражини ошириш керак, бироқ бугунги имконятларимиз бунга йўл бермайди.\nШу сабабли ҳамма юрт ташқарисида яшаётган ўқувчиларимизга мурожаат қиламан: Бизга бу масалада ёрдамчи бўлинг. “Ҳаракат” журнали ва шу номдаги сайтни яратган, уни юритаётган ташкилотларнинг банклардаги ҳисоб номерлари қуйидагича, шу адреслар орқали бизга ёрдам беринг:\nСиёсий рақобатни таъминлайдиган ҳақиқий кўппартияликгина жамият тараққиётнинг моторидир. Биз яратишни истайтган хайриячилик системаси эса, ҳақиқий кўппартиявийликнинг асосларидан бири бўлади. кўппартиявийликнинг асосларидан бири бўлади.\nДадабоев Абдугофур - Ким кимдир? - Who is Who?


Қозоғистонда Covid-19 га чалинган тиббиёт ходимларининг 492 нафарида пневмония кузатилмоқда - Darakchi\nДУНЁ 03.07.2020, 23:47\nКоронавирус пандемияси даврида Қозоғистонда жами 18 нафар тиббиёт ходими COVID-19 асоратлари оқибатида ҳаётдан кўз юмган. Бу ҳақда давлат бош санитар врачи Айжан Есмагамбетовага таяниб Tengrinews нашри хабар қилган.\n«Бугунги кунда Қозоғистонда коронавирусга чалинганларнинг 11,5 фоизини тиббиёт ходимлари ташкил қилади. Уларнинг 492 нафарида пневмония кузатилмоқда. 511 нафар тиббиёт ходими даволанишни давом эттирмоқда. Улар орасидан 18 нафари касаллик асоратлари оқибатида вафот этган», — деган Айжан Есмагамбетова махсус брифингда.\nШунингдек, Есмагамбетова ўлим ҳолатларининг ҳаммаси ҳам коронавирус билан боғлиқ эмаслигини қайд этган. Шифокорнинг айтишича, бунда COVID-19 беморларини даволаш билан бевосита алоқадор фаолиятнинг таъсири мавжуд.\nРоссия вакцинасига 20тадан зиён давлат қизиқиш билдирмоқда\nСингапурда коронавирусга қарши Lunar-Cov19 номли вакцинани клиник синовдан ўтказиш бошланди


Telegram 30 млрд долларга баҳоланди – Газета.uz\nTelegram 30 млрд долларга баҳоланди\nКомпания улушини сотиб олмоқчи бўлган инвесторлар Telegram’ни 30 млрд долларга баҳолашди, аммо бу таклифни Павел Дуров рад этди. 2015 йилда мессенжер асосчиси Telegram’ни 3−4 млрд долларга баҳолаган эди.\nLotinchada 15 январ 2021, 21:37 Жаҳон\nКомпаниянинг 5−10 фоиз улушини сотиб олмоқчи бўлган инвесторлар Telegram’ни 30 млрд долларга баҳолашди. Бу таклифни мессенжер асосочиси Павел Дуров рад этди, дея хабар қилди The Bell.\nAввалроқ The Information яқин келажакда Telegram катта миқдордаги кредитни (тахминан 1 млрд доллар) жалб қилиши мумкинлиги ҳақида хабар берган эди. Кейинчалик қарз IPO орқали акцияларга айлантирилиши мумкин бўларди.\nБундай хабар тарқалганидан сўнг Дуров ўзи бирон бир «банк ва инвестор» билан учрашмаганлигини айтди, аммо унинг жамоасига таклифлар тушаётганини таъкидлади. Унинг айтишича, мессенжер учун кредит олиш «монетизация» (тижоратлаштириш) стратегиясини амалга оширишда тўлиқ мустақил ва ўз қадриятларига содиқ қолиш усулларидан биридир.\n2015 йилда Павел Дуров «Секрет Фирмы» нашри билан суҳбатда, ўша пайтда олган таклифларга асосланиб, компаниянинг мумкин бўлган қийматини 3−4 млрд долларга баҳолаган эди. Ўша пайтда мессенжерда ойига 60 миллионга яқин фаол фойдаланувчилар бор эди.\nЭслатиб ўтамиз, январь ойининг илк ҳафтасида Telegram’даги фаол фойдаланувчилар сони 500 миллиондан ошди.


АҚШ Трампнинг Эронга қарши санкцияларни тиклаш ҳақидаги илтимосини қайтариб олди\nАҚШ собиқ президент Дональд Трамп маъмуриятининг Эронга қарши БМТ санкцияларини тиклаш ҳақидаги илтимосномасини қайтариб олиши ҳақида БМТни хабардор қилди.\nReuters ахборот агентлигининг хабар беришича, бу ҳақидаги мактубни БМТ Хавфсизлик кенгашига АҚШнинг БМТдаги вакили вазифасини бажарувчи Ричард Миллс топширди.\nАввалроқ АҚШ давлат котиби Энтони Блинкен Германия, Франция, Британия ташқи ишлар вазирлари билан учрашувда Жо Байден маъмурияти Эрон билан ядро келишувини бажаришга қайтиш бўйича музокаралар бошлашга тайёрлигини маълум қилган.\nФерваль бошида Bloomberg ахборот агентлиги Байден маъмурияти Эроннинг молиявий ҳолатини унга қарши киритилган иқтисодий санкцияларни бекор қилмаган ҳолда енгиллаштириш вариантларини кўриб чиқаётганини маълум қилганди. Маълумотларга кўра, Теҳронга ёрдам сифатида коронавирусга қарши кураш учун Халқаро валюта жамғармаси кредитлари берилиши кўриб чиқилмоқда. Бундан ташқари, АҚШ Эронга коронавирусга қарши курашда халқаро ёрдам кўрсатилишига тўсиқ бўлаётган баъзи санкцияларни юмшатиши мумкин.\nАҚШ Эронга қарши биринчи санкцияларини 1970-йилларда киритган. Ўшандан бери Вашингтон Эрон иқтисодиётининг турли тармоқларига босимни кучайтириб келган. 2015 йилда Вашингтон Эрон билан ядро келишуви тузилгандан кейин санкцияларнинг бир қисмини бекор қилганди. Бироқ кейинроқ Дональд Трамп маъмурияти Эрон ядро қуроли ишлаб чиқиш режасидан қайтмаганини айтиб, санкцияларни тиклаганди.


Kutubxona - Shukur Xolmirzayev. Oqtosh (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Shukur Xolmirzayev. Oqtosh (hikoya) / Kiril\nАсар номи Оқтош (ҳикоя)\n— Биз Раис бобонинг уйига қўндик. Бир-икки йил турамиз. Кейин яна раёнга қайтиб кетамиз. — Бу гапларни тушунганимдан кейин у киши давом этди: — Раис бобонгни Жўра деган ўғли бор. Ҳализамон келади. Ким билан ўйнасанг — ўйна-ю, ўша билан ўйнама!\nҲақиқатан ҳам ҳадемай Жўра келди. Ёнида иштонини липа урган, шалпанг қулоқ бир бола ҳам бор эди. Уларнинг бир-бирига муносабатидан кимликларини билиб олдим... Жўра ариқнинг у бетидаги пастак деворга миниб ўтирди-да, қўлидаги палахмон билан толлар шохига тош ота бошлади.\nШуни айтишим керакки, Раис бобони мен икки йиллардан бери билар эдим. Туманга — ҳовлимизга мана шу тўриғини миниб бориб қолар ва меҳмонхонада ётарди. Мени эркалар, қачон бўлмасин, ўзининг Улкан қишлоғига томошага олиб боришини айтар, сўнг у қишлоқни мақтар эди: «Дайроси бор. Чўмиласан. Мениям сендай улим бор, дўст бўласан...»\n— Юринг-э, ярашмаган ишни қилиб!.. — Онам жеркиб шундай деди-да, отлар томонга йўл олди.\n— Эса биз ғалланинг бошига кетдик. Жўрабой, укангни ўйнат! Палахмон қилиб бер. Чўмилишга олиб бор... Молтишни ўргат. Хўпми, болам? — деб ва менинг кифтимга қоқиб қўйиб, онамнинг изидан хетди.\n— Энанг Раис бобога тегармиш... Жўранинг энаси мараз бўлган. Дайродан норманкапада яшайди.\nОнам ҳалиги гапни тайинлаб кетган бўлса-да, мен Жўранинг ёнидан жилмаган эдим: ахир, нима қилай? Ким билан ўйнай? Иккинчи тарафдан, Раис бобонинг туманда — уйимизда айтган гаплари ёдимда: Жўра мени дарёга олиб бориши керак эди. Учинчидан десангиз, айниқса онамнинг гапидан кейин бу йигитга қизиқиб қолгандим. Бундан ташқари, бечоранинг...\n...онаси ҳалигидай касалга йўлиққан, битта ўзи бир капада — дарёнинг у томонида яшар экан...\nОнам ўшандай дегани билан мен бу йигитдан негадир қўрқмадим. Ўзимга ишонармидим — билмайман. Ҳарқалай, мактабда чопиш, сакраш, муштлашиш — бокс бўйича илғорлар қаторида эдим. Ишқилиб, бировдан таёқ емасдим...\nБу қишлоқда ўзи хонадонлар сийрак экан: ҳув ундай ерда қора сувоқ қилинган бир каталак кўринса, ундан анча нарида бир капа кўзга ташланади. Ундан ҳам нарида ўтов... Кейин билсам, бу ерликларда чорва ҳам мўл, қўй-эчкиларини яйловларга ҳайдаган ёхуд тоғ ўтлоқларига чиқариб кетишган экан.\nҚирғоқ бўйлаб сал юрганимиздан кейин шундоқ қаршимизда жарлик қиртоқларини улаб турган узун осмакўприкка кўзим тушди. У эртаклардаги пули сирот кўпригидай туюлди менга! Ва юрагим гурс-гурс ура бошлади: «Ўтаётганимизда, узилиб кетса... Худо урди! Онам Жўрани айблайди...»\nДарвоқе, узр этасиз, онамнинг бу йигитчага ишонмасдан қарашининг сабабини ғира-шира тушунгандек эдим: ахир онам Раис бобога тегар эмиш...\nРаис бобонинг эса хотини анавинақа аҳволда: ўғли бу... Демак, Жўра менга ғайирлик билан қараши мумкин-да.\n— Қўрқма, ука. Узилмайди. Маҳкам бу, — деди у тирсагимдан қисиб. — Пода-пода мол ўтади бундан. Сурув-сурув қўй... Бултур бир чол ўлди. Унинг тобути ортидан минглаб одам эргашиб жўнади. Шуниям кўтарди бу...\nҚамчилаб уради. Чумчуқ бўлса, жеб кетаяпти. Шунинг учун палахмон билан...\n— Ҳа. Кўпга кирсин. Яхши бола экан, дедилар...\n— Мен... — Оқбой Жўрага, кейин қирғоққа имо қилиб қўйди-да, паст тушмади. — Журиппизда, мана Шўро опанинг улини қидиртиб!\n— Эшитдингларми, Улканга янги Шўро келди! Жўраларнинг ўтовига қўнди. Жийрон оти бор. Ули мана... Оти Содиқ! Ҳозир сизларга молтишни кўрсатиб қўяди!\nАммо сузиш бобида... Менимча, туман марказида яшайдиган-ўқийдиган тенгқурларимнинг энг катта нуқсони — сузишни яхши билмасликлари эди. Тўғри, икки ҳовлининг бирида ҳовуз бор. Унга сув қуйилганда, барг-хазонларни чиқариш учун болалар ҳовузга тушишади.\nАммо бундай вағиллаган дарёда чўмилиш... Уялганим ҳам шу — дарёга қарадим.\n— Шундай кўрингани билан опкетади, — деди у сувга термулиб. — Оёғингдан чалади... Лекин мана булар ўрганган. Марказда дайро йўғ-а?\n— Йўқ. Раённи четлаб ўтади.\n— Отам айтиб эдилар...\n— Қани, бир-бир ташлаб олайлик. Кейин кетамиз ғалланинг бошига! — деб қолди шунда ҳалиги — мурти сабза урган, қотма йигитча. — Жўра ака, чечининг-э! Кун исиб кетди!.. Ҳў, Шўронинг ули, сен ҳам чўмил!\n— Ҳа, йўқ, — дедим. — Тошлар сирғанчиқ экан... Лекин рост, оёкдан чалар экан.\n— Уф. Манаву ийримга кириб кетадиёв деб қўрқиб эдим, — деди мурти сабза урган. — Таги чуқур. Уч-тўрт одам бўйи келади. Кейин оқим зўр. Бир марта ўзимниям чирпирак қилиб опкетган Ҳув кечувга борганда, зўрға чиқиб олганман. Ўшанда ўн ёшда эдим... Уч йил бўпти!\n— Сен яхши сузолмайсан, — деди Жўра менга. — Ўргатаман... Қўрқмасанг бўлди.\nУстимизда қалдирғочларнинг чий-чийлаб учиши-э! Бизни бу ердан қувиб юборишга аҳд қилишгандек!\n...Ана шу тошни сувнинг энг чуқур жойига отаркан. Отаётганида, ҳамманинг кўз юмиб туриши шарт экан. Кейин баковулнинг гапи билан болалар кўзла-рини очишаркан-да, «Бир, икки, уч!» дейилиши билан ўзларини сувга отишаркан.\n— Сувнинг тагида кўзни очиб юриш керак. Билдингми? Сув тиниқ...\nҲовузнинг лойқа сувига тушганингда ҳатто бурнингни, қулоқларингни ҳам иложи бўлса бекитиб оласан-у, ажаб, кўзни очиш... Ақлга сиғадими шу гап?\n— ...Уч! — дейиши билан иштонини липа уриб, почаларини ҳам ҳимариб олган болалар гув-гув этиб сувга ўзларини отишди. Ва ҳаммаси ғойиб бўлиб кетди.\nҚизлар билан мен... соҳилда қолгандим. Сувга тикиляпман. «Ҳозир чиқади... Ана чиқди. Йўқ! Нафаси қайтиб кетмасмикан буларни?»\nМен ўз-ўзимдан қизиб-қизариб кетдим. Ва аста ўрнимдан турдим. Аммо сув тагида кўзни очиб юриш... Бунинг устига, бундай оқар сувда сузишниям билмайман. Тағин: дарё тубида оқим бор экан. Шу нарсалар миядан ғувиллаб ўтганча сувга қараб жилаётганимни фаҳмлаб қолганимда...\n...сув юзасига шўлп этиб бир бош чиқди. Кейин яна бир калла, сўнг тағин биттаси...\nНазаримда, икки дақиқалар ўтди. Ҳамма чиқиб бўлди. Фақат ҳалиги мурти сабза урган...\nШунда, ишонасизми, ўша боладек бўлгим келди-э! Ахир, яхши-да.\n...қизлар ҳам чуввос солиб, чапак чалиб, олқишлаб қарши олишса сени!\nОқимга тушиб қолсам...\n— Эртага яна келамизми? Онангизниям кўриб кетамиз... Хўпми?\n— Хўп, — деди. Пича юрганимиздан кейин... — Содиқ, кўнглишта олмасанг, бир гап айтаман, — деб қолди.\n— А, нимага? Хўп, ёмон кўрадиям дейлик...\n— Бултур, бултур, — деб минғиллади у. — Кечқурун келдилар. Вакил бўлиб. Отам хурсанд бўп кетдилар. Кейин энанг ўтовда ётдилар. Мен отам билан ташқарида ётдик. Бир маҳал уйғонсам, отам йўқ. Хўп ўтирдим. Кейин қўркдимми: «Ота-а!» деб чақирдим. Отам ўтовдан чиқиб келдилар...\nМени ўшанда — «ёш бола» бу, ҳеч нарсани тушунмаган деманг. Мен тушунган эдим...\n— Кейин энанг менга ёмон қарайдиган бўлдилар... Кейин келишларида отам мени кайвони холанинг уйига жўнатадиган бўлдилар. Биламан, энанг айтган...\n— Онам чиндан ҳам сизни...\nУ аста бош ирғади. Сўнг тағин елкамга қўл солди. Мен унинг бу ҳаракатидан қандайдир меҳр, оғанинг инисига бўлган меҳрини ҳис этдим. Сўнгра...\n...ўзим ҳам унинг белидан бир қўлим билан қучиб олдим.\nШу! Қарабсизки, ҳалиги тош зинғиллаб учиб кетаяпти! Албатта мўлжалга олишниям билиш керак...\nТуманда «рогатка» қилардик... Палахмоннинг номини билардим, холос.\n— Ука, ке бир иш қиламиз... — деди.\n— Энангни олдида... бир-биримиз билан гаплашмаймиз. Аразлашгандай бўп юрамиз.\n— Ҳў, онам далага кетгандан кейин...\n— Ака-укамиз, — деди у. — Эртага дайронинг юқори томонига обораман сени. У ердаям бир-иккита ийрим жойлар бор... Молтишни ўргатаман.\nКечаси онам — иккимиз ўтовда ётдик. Жўра билан Раис бобо ташқарида — ўтов биқинидаги сомон сувоқ Қилинган супада. Менинг анча пайтгача уйқум келмади: назаримда, онамми — ташқарига чиқиб кетадиган ёхуд Раис бобоми— кириб келадигандек эди... балки мен ухлаб қолганимдан кейин улар учрашгандир...\nШунинг учун улар оддий одоб-андиша деганларидан ҳам устун туришарди чоғи...\nБундай иш, мен ишонаманки, онамнинг ҳам қўлидан келарди. Оддий одамларга шунақаям дўқ қилиб юборардики...\n...Сўрадилар, сўрадилар кечаси. «Нима қилдинг? Кимлар билан ўйнадинг? Дарёга боргансан...»\n— «Ҳа, сенга ҳўмрайиб-ҳўмрайиб қаради... — деди онам. — Шундан ҳам билавер. У сенга душман...»\n— Тушдан кейин, — деди Жўра. — Дайро ёқасида шотутлар бор. Яқинда каллаклаб кетишган эди... Шу кунлар яна пишиб қолгандир...\nГапнинг қисқасини айтсам, пешингача сузишни анча ўрганиб олдим. Тағин сув остидаги силлиқ тошларга оёқни қўявермасликни ҳам...\nДарё(ча)ни сузиб-кесиб ўтишга тўғри келса, албатта, оқимга қаршироқ юриш лозим экан. Чунки оқим барибир сени суриб, кўзланган жойингга етказмайди. Шунчаки сувни кечиб ўтаётганингда ҳам ҳадеб оқим бўйлаб қарайверсанг, бошинг айланар экан...\nСув остида кўзни очиб юриш...\nДафъатан кўзни очганингда, қаршингданми, ён-верингданми кўзингни нимадир босар экан: сув албатта! Кейин чаккаларинг сал-пал оғрир экан. Сўнгра...\n...қизиқ, мавҳум-хаёлий бир оламда сеза бошлар экансан ўзингни.\nБиз ҳар куни ё тушгача, ё тушдан кейин лопиллаган осма кўприкдан ўтиб, Жўра аканинг онасидан хабар олгани борардик: ул-бул егулик билан...\nКейин ўша айланма йўлдан юлғунзор соҳилга тушардик. Табиий: болалар-қизлар қатори ўзимизни «дайрога ташлардик», молтиб юрардик...\nЖамол ўқтин-ўқтин мени мақтаб ҳам қўярди: «Қўрқмасанг бўлди. Дайро ўзимизники...»\n...яна битта нозик жойи борки, бунақа оқтошлар сув остида минг битта!\nОқшомлари онам мени тергаб қолар, мен албатта ёлғон гапирардим: «Жўра билан гаплашмайман!» Аммо оналар ўзи шунақа бўладими, назаримда, у сезар эди. Шунинг учун менга олайиб-олайиб қарарди-да: «Пушаймон бўласан, бола. Ана, мени айтди дерсан. У сени бир бало қилади...» дерди.\nАйтмоқчи, бу — «Оқтош» ўйини жуда қадим-қадим замонлардан қолган эмиш. Жамолнинг айтишича, бир замонлар бу юртнинг одамлари ёв босганда, ҳатто ҳалигидай ийримларга тушиб, бемалол... нафас олмасдан ўтиришаркан. Ев ўтиб кетгандан кейин сувдан чиқишаркан.\nАхир, бу жуда ғалати, ғирт фойдали ўйин... экан-да! Унинг ёшликдан болалар, ҳатто қизалоклар ораси-да ҳам урф бўлгани шундан далолат эмасми?\nТўғри, табиий шароит, яъни дарёнинг яқинлиги ҳам шундай ўйиннинг яратилишига туртки бўлган...\n— Эй, мен сувчи бўламан-э! — деб қолди. — Ҳозир Улканда биттаям сувчи қолмади...\n— Мана, Шўро опанинг ули ўқийди... менинг учун ҳам, — деб қолди-ку бирдан. — Нимагаки бундан сувчи чиқмайди. Шу оқтошниям топиб чиқолмайди...\nЖонивор, бутун умр бўйи шу тариқа тўйдиради-я болаларини! Кейин болалари ҳам...\nМен чумчуқ деганини тумандаги уйимиз-ҳовлимиздаям кўравериб кўзим шшгаб кетган эди. Хўп, ана сўпитўрғайларни ҳам бу ерда кўп кўрдим: уларни «Дашт булбули!» дейишаркан. Улар инини бузиш ёмон экан...\nАммо жарқалдирғочнинг боласини кўриш... Яқиндан кўриш унга тикилиш менга шунчалик қизиқ ту-юлдики, ўша инга чиқиб бориш йўлини қидира бошладим.\nҚидира бошладим-у, топдим! Ҳа... Шундоқ ёнимдан қатга ўрмаласам, бемалол чиқиб борар эканман.\n«Қат» дегани — тоғ бағриларида бўладиган кўндаланг кесим дейиш мумкин: ўша кесимнинг тепасидан тошлар уваланиб тўкилади. Кейин ундай жойлардан мундайроқ киши энгашиб юриши ҳам мумкин: айтишларича, овчилар юрармиш...\n... Ахир, ушбу дарё оқиб тушаётган тоғ туманимизнинг шимолида-да!\nМен анграйиб турарканман: «Жамол топиб чиқмасин-да!» дер эдим. Негадир...\nҚарангки, Жамол ҳам.. оқтошни топиб чиқолмади! Жўра ҳам, Оқбой тошни қаерга ташлаганини биларди, албатта. Шунинг учун уям ўзини сувга отиб, икки марта шўнғиб чиқди. Қўли бўш... Болалар ҳансирашиб, яна жой-жойларига ўтиришди ва тошнинг нима бўлганини ўзларича тахминлай бошлашди.\n— Э, топмасам, шу ердан кетмайман! Кетсам, шу ернинг сувини ичмайман! — деб юборди Жамол ва тағин ўзини сувга отди. Ғойиб бўлиб кетди. Ундан кейин бошқалар ҳам боз сувга сакрашди: гув-гув-в...\nТавба, иморатни сувашга, хусусан, том сувоққа ишлатиладиган лойга сомон қўшишларини билардим: сувоқ мустаҳкам бўлади... Наҳот бу нарсани қалдирғоч ҳам билса?\n...Мен ҳали уяга қўлимни узатмаган ҳам эдим! Бирдан теварагим чий-чий овозларга тўлиб қолди ва бир жуфт қалдирғоч зинғиллаб айланаётганини кўрдим. Кўрдим-у, улар нақ кўзларимни чўқиб оладигандек човут солишди!\nМен бошимни эгиб қолдим. Улар нақ тепамда чарх уришар, қулоқларимга, бўйнимга, ҳатто юзимга ҳам қанотларининг шамоли уриларди. Тағин кўзимни очгандим, тағин...\n...Яна бошимни эгиб қолдим-у, шу бош ўлгур айланаётгандек бўлди.\nЯъни, қочиш керак...\nМен юзимни бир қўлим билан тўсиб, келган йўлимга қарадим-у, юрагим орқага тортиб кетди. Йўлак жуда тик ва жуда тор бўлиб, унинг шундоқ пастида...\n...кўм-кўк ийрим килкиллаб, худди бир афсонавий маҳлуққа ўхшаб турарди.\nТағин уяга ўнгланиб олганимни биламан, қалдирғочларнинг энди қанотлари юзимга тегиб ўтди. Ва яна бош ўлгур айлана кетди. Шунда силжидим-у, у ёғи...\n...сувга кирдим-кетдим: кетяпман, кетяпман. Бир нарсани биламанки, бундай пайтда маълум бир жойга борганингдан сўнг ташланишдаги зарбанинг кучи сусаяди-да, беихтиёр тўхтайсан. Ана шунда тепага интиласан: қўл-оёқларингни қимирлатсанг, бемалол чиқиб кетасан.\nҲозир эса... тўхтайдиган сиёғим йўқ эди. Бирдан кўзимни очдим. Очдим-у, сутдек оқ нарсани — сувни кўрдим. Кейин у тиниқлашди. Кейин балиқми — бир нарса олдимдан сузиб ўтди. Ундан кейин қуйига тикилдим-да, беихтиёр яна...\n...қуйироққа тушиш учун интилганимни сезмай қолдим. Чунки турли-туман оқ-қора тошлар кўриниб турарди.\nТошларга қўлим теккан замон менга таниш... ҳалиги оқим зарб билан суриб юборди. Алпанг-талпанг бир тошга ёпишдим. Қўлим чиқиб кетган эди, бир томирни ушлаб олдим. Тўхтадим. Аммо бутун танам буралиб қолди.\nТомирни қўйворсам, кетаман...\nШу ўй-шу қарор менга қувват бўлди чоғи, бир муддат кўнглим тинчиб қолди ва беихтиёр оқ тошларга тикила бошладим, Ишонасизми...\n...Ўша оқтош шундоқ рўпарамда — томирнинг таккинасида чиғанокдек бўлиб ётган экан!\nБу мулоҳазадан сўнг: «Э, болалар бор-ку, Жўра ака бор! Жамол бор!..» деб ўйладим. Ва дамим ичимга тушиб кетаётганини пайқадим-у,.. томирни ушлаб турган бармоқларим бўшашди ва мен оқимга тушиб кетдим. Кетаяпман. Кўзим очиқ...\n...Оқлик ва тиниқлик оламидаман. Аммо бу оламнинг яшил гиёҳлари ҳам бор. Улар ҳам узунасига ўсган: сув йўли бўйлаб. Шунинг учун мени тутиб қолишолмайди. Мен эсам, улар орасидан сирғалиб ўтаман.\nСен унинг измида: ақлинг-ҳушинг ўзингда бўлса-да, ҳеч иш қилолмайсан...\nЎзимга келибман чоғи, кўзимни очсам, чалқанча ётибман. Жўра белимга мингандек туриб олиб, қўлларимни нари-берига обориб-обкеляпти. Кўзларида... сув томчиси эмас: ёш.\nБилмадим, уялганимданми, бирдан ҳушёр тортиб кетиб, ўрнимдан турмоқчи бўлдим. Аммо кўнглим айниб, сув қусдим. Сўнгра бир нафас эгилиб қолиб, яна қўзғалмоқчи бўлувдим, бармоқларим оғриб кетди: қарасам, қўлимда, яъни, кафтимда ўша... оқтош!\n— Ҳозир уқалаймиз. Ҳозир... — деди Жўра ва менинг туриб ўтиришимга кўмаклашди. Сўнгра оғиб кетмаслигим учунми Оқбой орқамга ўтиб, кифтимга тиралиб ўтирди. Қизлардан кимлардир кулди: хурсанд бўлгандан албатта. Ахир, бир нарса бўлсам, мен — Шўро опанинг ўғли... Тасаввур этасизми... Тасаввур этасиз.\nХудди шу вақт... йироқдан бир қийқириқ эшитилди! Ҳамма аланглаб қаради.\n— Шўро опа! Шўро... — дейишиб қолди болалар. Қизлар ҳам шивир-шивир қилишди-да, отлиқ сўқмоққа тушиб ва чанг-тўзон кўтариб энар экан, ҳамма...\n...Жўрадан бўлак, ҳамма зим-ғойиб бўлиб кетишди: қочишди! Юлғунлар тагига, қабристон тарафдаги жарлик камарларига ўзларини уришди.\n— Жўра ака, — дедим беҳол. — Мени... Сиздан илтимос, кетинг, ака...\n— Йўқ, ука... Нимага? Сени яхши кўраман... Яхши боласан...\n— Нима бўлди?... Нима?... Нима қилиб қўйдинг, ҳой, душман? Сеними? Уйга бориб бўпсан...\n— Эна, Жўрака мени опчиқди, — дедим. — Қалдирғоч боласини кўраман, деб...\n...Раис бобо ҳам етиб келди. Ҳар ёққа разм солиб, чамаси болалар ва қизларни кўриб, ўғлига ҳам разм солиб, менга жилмайди.\n— Қалай, молтишни ўргандингми? Қўлингдаги оқтош-ку? Ў, опчиққан бўлсанг...\n— Гапирманг, ўртоқ Бобоев! Ўлишга сал қолипти-ку бунинг. Хайрият, худо бир асрапти...\n— Йўқ. Мени Жўракам...\nМен бармоғимни очмоқчи бўлувдим... очилиб кетди! Кулиб, Жўра акага қарадим. Уям жилмайди. Шунда онам:\nЖилла ўзгармади: шунақаям бўларкан-да, биродар... Жўра ҳозир дўхтир.\nМенинг эса туғишганларим орасида ҳам... энг сирдошим, суйганим Жўра ака.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Shukur_Xolmirzayev._Oqtosh_(hikoya)_/_Kiril&oldid=13896" dan olindi


АҚШ Украинадаги инқироздан энг катта «манфаатдор» - депутат\nКасалланганлар сони 523 236 452\nСоғайганлар сони 493 263 644\nВафот этганлар 6 290 487\nПольша мудофаа вазири Клининградни қуролсизлантиришга чақирди\nЖами овоз: 2286 та.\nЖами овоз: 35470 та.\nЕвропарламент депутати Дейли АҚШ Украинадаги инқироздан асосий манфаатдор эканини айтди. Бу ҳақда «Lenta.ru» манбаси хабар бермоқда.\nУкраинадаги инқироздан энг катта фойда олувчи АҚШ ва унинг ҳарбий-саноат компаниялари, Европа эса қочқинлар оқими ва Россияга қарши иқтисодий санкциялар оқибатлари билан курашишга мажбур. Бу ҳақда Европарламент депутати Клер Дейли CGTN телеканалига берган интервьюсида айтиб ўтди.\n«Вашингтоннинг Россияни заифлаштириш учун можаро қўзғатишдан манфаатдорлиги инқироз ҳалигача ҳал этилмаганининг асосий сабабидир», - дейди сиёсатчи.\nДейли Украина инқирози даврини АҚШ саноати учун «бахтли кунлар» деб атади, чунки бу товарлар, қурол ва жиҳозлар учун янги бозорларни яратиш учун зарур шарт-шароитларни яратади. «АҚШнинг баъзи вакиллари Германия каби мамлакатларда бутун саноатнинг банкрот бўлишини истайди. Афтидан, Германия раҳбарияти бунга рози бўлишга тайёр» деди Европарламент депутати.\nАввалроқ Пентагон матбуот котиби Жон Кирби Америка қуролларининг Украинага етказиб берилиши ҳар куни амалга оширилаётганини, ҳар бир партия Киевдаги АҚШ ҳамкорларининг «тўғридан-тўғри қўлига» тушишини айтган эди.\nКиритилди: 22:06 05.05.2022. Ўқилди: 5693 марта. Фикрлар сони: 5 та.\nЎзбекистон делегацияси Канн кинофестивалида қатнашмоқд...


Тошкент шаҳрида 5 ва 7-8 июль кунлари 150 йиллик максимал ҳаво ҳарорати рекордлари янгиланди - Ishonch.uz\nБош саҳифа Жамият Тошкент шаҳрида 5 ва 7-8 июль кунлари 150 йиллик максимал ҳаво ҳарорати...\nТошкент шаҳрида 5 ва 7-8 июль кунлари 150 йиллик максимал ҳаво ҳарорати рекордлари янгиланди\nТошкент шаҳрида 5 ва 7-8 июль кунлари охирги 150 йилликдаги айнан шу кунда қайд этилган энг иссиқ ҳаво ҳарорати рекордлари янгиланди, деб хабар берди «Ўзгидромет»\nТошкент шаҳрида 150 йилдан буён ҳаво ҳарорати қийматлари мунтазам кузатиб келинади. Иқлим ўзгариши натижасида дунёда иқлим исиши тезлашди. Бу куннинг тунги пайтларида ҳам ҳаво ҳароратининг яққол кўтарилиб кетишида намоён бўлмоқда. Тунги ҳароратларнинг кўтарилиши ҳавога кўп миқдорда ис ва бошқа ифлос газларнинг меъёрдан кўп чиқарилишида, яъни иссиқхона эффекти жараёнида вужудга келмоқда. Иссиқхона эффекти иқлим исишини юзага келтириб, сутка давомидаги максимал ва минимал ҳаво ҳарорати қийматлари орасидаги фарқни камайтирмоқда. Бу эса ўз навбатида ўртача суткалик ҳаво ҳарорати қийматини юқорилашига олиб келмоқда.\n«Ўзгидромет» 1 июль куни 3-8 июль кунлари Ўзбекистонда ўртача суткалик ҳаво ҳарорати кўп йиллик иқлимий меъёрдан 5-8 даража юқорилаши ҳақида огоҳлантириш хабарини берганди.\nМасалан, 1881 йил 6 июль куни Тошкент шаҳрида айнан шу кун учун мутлақ рекорд қайд этилган (+44,1°С). Лекин, ўшанда ўртача суткалик ҳаво ҳарорати анча паст қийматда кузатилган (+28,1°С). 2021 йил 6 июль куни суткалик максимал ҳаво ҳарорати рекорд кўрсатгичдан анча паст (+41,5°С) қайд этилган бўлсада, ўртача суткалик ҳаво ҳарорати 1881 йилдаги ўртача суткалик ҳаво ҳарорати қийматидан қарийб 5,5 даражага юқори кузатилган.\nАввалги саҳифаХориждан маҳсулот сотиб олиб, импорт қилмасдан учинчи давлатга тўғридан-тўғри сотишга рухсат берилади\nКейинги мақолаАдабиёт бешигига айланган Ўриклисой


Қарағанда вилоятидаги маҳбуслар хавфсиз ҳудудга кўчирилди\n01 декабр 2020, Тошкент вақти: 03:38\nҚарағанда вилоятидаги эвакуация пайтида олинган сурат.\nҚозоғистоннинг Қарағанда вилоятидаги аёллар қамоқхонасида сақланаётган маҳбуслар сув тошқини туфайли бошқа қамоқхоналарга кўчирилди.\nҚозоғистон Жазони ўташ Бош бошқармасининг хабар беришича, Кўксун шаҳридаги 159/9 колониясидаги 943 маҳбус хавфсиз ҳудудлардаги қамоқларга олиб кетилган.\n16 апрель куни Қозоғистон бош вазири ўринбосари Бахитжан Сағинтаев сув тошқини остида қолган қишлоқларни бориб кўрган. Мазкур қишлоқларда камида 700 уй сув остида қолган ва бунинг ортидан 4000 одам эвакуация қилинган.\nҚозоғистоннинг Ақмола, Шарқий Қозоғистон, Шимолий Қозоғистон ва павлодар вилоятларида ҳам сув тошқинлари юз берган. Табиий офат натижасида 2000 ҳовли жой ва бошқа бинолар сув остида қолган. Ҳозирча сув тошқинидан қанча одам ҳалок бўлгани ҳақида маълумотлар берилган эмас.


Жарқўрғонда жар солган ҳоким ёки «...судьяда...\n13.07.2020 14:54 0 7831\nСуд раисларининг «эсини киритиб қўйиш» бобида Ғузор тумани ҳокими (эндиликда собиқ) С.Бобоқулов Жарқўрғон ҳокими З.Давлатовдан «ақллироқ» эканми, дейсан-да.\nБиласиз, С.Бобоқулов Ғузорни идора қилиб турган пайтида, туманлараро суднинг «қулоқсиз» раисини «жазолаш» ниятида, у билан телефондаги суҳбати аудиосини интернетга чиқариб юборганди. Бироқ воқеалар ривожи кутганидан аксинча кечиб, шарманда бўлгани қолди ва кўп ўтмай ишдан кетди (тўғри, ҳоким «саломатлиги туфайли» вазифасидан олингани айтилди, аммо кўп ўтмай вилоят миқёсидаги масъул лавозимга тайинландики, бу унинг ишдан кетишига асос бўлган аргументни шубҳа остига қўйиши баробарида «султон суягини хўрламас» мақолини ҳам ёдга солади!).\nДумбулликнинг бундан ортиғи йўқ аслида, бироқ шуям Жарқўрғон туман ҳокими З.Давлатовнинг хурмача қилиғи олдида ҳолва бўлиб қолди-да.\nГапнинг индаллосига кўчсак, «Жарқўрғон воқеаси» бўйича суриштирув ўтказган «Xabar.uz» ҳокимнинг судьяларни қасддан обрўсизлантиришга қилган хатти-ҳаракати адоватдан бошқа нарса эмас, деган хулоса келди.\nЧунки, Жарқўрғон туман маъмурий суди ҳокимнинг бир неча қарорларини бекор қилиб, ҳатто унга нисбатан хусусий ажрим ҳам чиқарган экан. Рост-да, туман ҳокимларининг судьялар билан қачон йўллари кесишади?! Қачонки, ҳоким чиқарган қарор(лар) суд томонидан бекор қилинганда ёхуд суд ҳокимга муайян мажбурият юклаганида! Бошқа пайтда бир-бири билан иши йўқ, зеро, суд мустақил орган, илло, маҳаллий ҳокимликнинг тармоғи эмас.\nВоқеликка босиброқ қаралса, ҳоким «асосий эътиборини» туман маъмурий суди раисига (аёл киши!) қаратади. Яъниким, блок-постда айнан унинг хизмат машинасига шахсан ёпишади, «суднинг машинаси ўтмайди!» дея бақириб, автоуловнинг орқа эшигини очади ва у ерда ўтирган маъмурий суд раисини уяли телефонига «запись» қилиб, шу атрофидагиларга «мана, кўриб қўйинглар, судьянинг ўзи карантин қоидаларини бузяпти?!», дея жар солади?! Қандай аянчли манзара, шундай эмасми?! Айниқса, туманга бош бўлган раҳбар учун?! Шунга қарамай воқеликка гувоҳ бўлган туман ИИБ бошлиғи ва прокурор (!) айтмайдики, ҳоким бува, ўпкангизни босинг, биринчидан, суднинг хизмат машинасига ҳатто қўл теккизишга ҳаққингиз йўқ, иккинчидан, карантин муносабати билан махсус комиссия киритган чекловлар судларга тааллуқли эмас, деб... Аксинча, прокурор томошабинликдан нарига ўтмаган бўлса, ИИБ раҳбарлари «эстафета»ни давом эттириб, ҳайдовчига куч ишлатиб, жароҳат етказади, камига маълум вақт «обориб тиқиб» қўяди — бу энди алоҳида мавзу.\nАсосий гапга қайтсак.\nҚўлга киритган маълумотларимизга кўра, шу йилнинг 9 июнь куни туман маъмурий суди томонидан ҳоким З. Давлатовнинг бир эмас, иккита «иши» кўриб чиқилади. Биринчиси, тумандаги «DUSAN BOBO» фермер хўжалиги аризаси суд томонидан қисман қаноатлантирилиб, якунда ҳокимга ўзининг ноқонуний қарорини бекор қилиш мажбурияти юкланади. Гап шундаки, ҳоким 2018 йилнинг 29 декабрь куни 2052-сонли қарори билан фермер хўжалиги фойдаланувидаги ер майдонларини олиб қўяди ва бошқага бериб юборади. Мазкур қарор иқтисодий суд томонидан бекор қилинган бўлса-да, ҳоким суд қарорини бажаришдан очиқдан-очиқ бош тортади (ажаб, туманда Мажбурий ижро бюроси деган орган йўқмикан?!). Натижада фермер туман раҳбари ҳаракатсизлигидан норози бўлиб, маъмурий судга мурожаат қилади... Айни пайтда туман маъмурий судининг ҳокимга ўз ноқонуний қарорини бекор қилиш мажбурияти юклатилган қарори қонуний кучда. Бироқ ижро ҳамон «дам еб» ётибди...\nКўрилган иккинчи маъмурий ишда ҳокимнинг 2018 йил 12 декабрь кунги 2331-сонли қарори ҳақиқий эмас деб топилади. Ҳолатни очиқласак, ҳоким мазкур қарори билан «Жануб мева сабзавот экспорт» МЧЖга тегишли иншоотни ер майдонларига қўшиб, бир фуқаро эгалигига том маънода инъом қилиб юборган экан. Эътиборлиси, ушбу қарор ноқонуний бўлгани учун туман прокуратураси ўз вақтида протест беради. Бироқ прокурор протести ҳоким томонидан ҳеч қандай асосларсиз рад этилади. Шундан сўнг масала суд тартибида кўрилади ва тадбиркорлик субъектининг бузилган ҳуқуқлари тикланади.\nШу ўринда яна бир эътиборли ҳолат бор. «Жануб мева сабзавот экспорт» МЧЖ низога сабаб бўлган жойда катта ишлар қилишни режалаб, 406000 АҚШ доллари (!) қийматидаги асбоб-ускуналар сотиб олган, мўлжал 80 та иш ўрни яратиш эди. Ҳокимнинг ноқонуний қарори шундай хайрли ишларга тушов бўлди, холос. Яна битта эътиборли ҳолатки, ҳокимнинг ноқонуний қарори замирида мансаб ваколатларини суиистеъмол қилишдек жиноят аломатлари борлиги сабаб суд алоҳида хусусий ажрим чиқариб, Сурхондарё вилояти прокуратурасига юборади ҳатто. Хусусий ажрим тақдири нима бўлди — буям катта савол. «Жарқўрғон воқеаси» юзасидан текшириш бошлаган вилоят прокуратураси якунда шунга ҳам жавоб берар балки?!\nТуман маъмурий суди шу йилнинг 17 июнь куни ҳокимнинг яна битта қарорини ҳақиқий эмас деб топади (эътибор беринг, суд жорий йилнинг 9 — 17 июнь оралиғида ҳокимнинг иккита қарорини ҳақиқий эмас деб топмоқда, шунингдек, битта мажбурият юклаш ҳақида қарор ва битта хусусий ажрим чиқармоқда!). Яъниким, туман раҳбари 2019 йилнинг 26 декабрь куни Қ-6692-сонли қарори билан бир фуқаронинг хусусий мулки жойлашган ер майдонини туман захирасига олади. Мазкур ноқонуний қарор хусусий мулк эгаларини ҳатто остона ҳатлаб, кўчага чиқиш имкониятидан маҳрум қилади денг?! Ўта кулгили ва аянчли манзарага сабаб бўлган қарор, турган гап, судда бир зарбда ҳуқуқий кучини йўқотади...\nМана, Сизга аҳвол.\nХуллас, юқоридаги баёнлар туман ҳокимининг ҳуқуқий саводи, дунёқараши, маънавий-ахлоқий қиёфаси нечоғлиқ эканини яққол кўрсатиб турибди. Баски, судларнинг чинакам мустақиллигини таъминлаш бугун олиб борилаётган сиёсатда энг устувор вазифа эканлиги, айниқса, суд бирон-бир мансабдор шахснинг қўли етадиган идорага айланиб қолишига мутлақо йўл қўймаслик шартлиги ҳақидаги давлат раҳбарининг талабларини эслатишдан фойда бормикан?!\nФақат кўнгилда оғриқли савол туғиладики, бундай шахслар раҳбарлик лавозимига қандай келиб қоляпти ўзи? Туман ҳокимлиги — дуч келган кимса эгаллаши мумкин бўлган лавозим эмас. Айни курсига номзод озмунча чиғириқдан ўтмайдики, шунга қарамай, ҳокимлар ичида ҳатто соғлом ақлга тўғри келмайдиган хатти-ҳаракатлари билан аҳоли норозилигига сабаб бўлаётганлари камми?!\nБугуннинг энг оғриқли саволи шу, аслида?!\nҳакам ҳоким жарқўрғон З.Давлатов


Республикамизда амалга оширилаётган пухта ўйланган режали ишлар халқ манфаати, юртнинг тараққиётига хизмат қилмоқда. Мамлакатимизда истиқомат қилаётган аҳолининг турмуш тарзида, ўз касбида садоқат ва иштиёқ билан меҳнат қилаётган мутахассислар ва ишбилармонлик муҳитидан унумли фойдаланаётган тадбиркорлик субъектларининг фаолиятида кутилмаганда юз берадиган ўзгаришлар, дуч келиши мумкин бўлган моддий қийинчиликларни бартараф этиш ва уларга таянч бўла олиш борасида истиқболли ишлар амалга оширилмоқда.\nБиргина суғурта соҳасини оладиган бўлсак, бу борада олиб борилаётган чора-тадбирлар юртда ички бозорнинг тўхтовсиз ривожини таъминлаш билан бирга, барча юртдошларимиз, маҳаллий ва хорижий инвесторлар ўз фаолиятини хотиржам юритишларида бош омиллардан бири бўлмоқда.\nМамлакатимиз суғурта бозоридаги фаолликни янада жадаллаштириш, унинг ҳуқуқий асосини таъминлашга эътибор билан қаралаётганини 2002 йил 5 апрелда қабул қилинган «Суғурта фаолияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиб, 2012 йил 11 апрелда янги таҳриридаги Ўзбекистон Республикаси «Суғурта фаолияти тўғрисида»ги Қонунининг қабул қилинганлигида ҳам кўришимиз мумкин.\nБиламизки, миллий суғурта хизматлари бозорининг бугунги кундаги ривожланиш босқичида суғурта маданиятини юксалтириш ҳамда жисмоний ва юридик шахслар ўртасида суғурта хизматларини ривожлантириш ва кенг жорий қилишда асосий талаблардан бири суғурта хизматлари сифатини оширишдир.\nШунингдек, суғурта компанияси фаолиятининг муҳим жиҳатларидан бири шубҳасиз мижозлар ишончини қозониш ҳисобланади. Ва бунга тезкор ва сифатли хизмат кўрсатиш ва биринчи навбатда суғурта ходисаси содир бўлганда қисқа муддат мобайнида суғурта қопламасини амалга ошириш орқали эришилади.\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 144-сонли Қарори асосида 1997 йил 14 мартда ташкил этилган «KAFOLAT sug’urta kompaniyasi» AJ юқорида зикр этилган талаблар асосида фаолият юритган ҳолда ўз мижозлари сафини кенгайтириб келмоқда.\n22 йиллик тажрибага эга бўлган «KAFOLAT sug’urta kompaniyasi» AJ ўтган вақт давомида суғурта бозорида сифатли, халқаро талабларга жавоб бера оладиган ҳар томонлама қулай бўлган маҳсулотларни тақдим эта олди.\n2017 йил 9 октябрда Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан қабул қилинган №3317-сонли «KAFOLAT sug’urta kompaniyasi» AJ фаолиятини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Қарор ҳам юқоридаги фикримизнинг ҳамда Ҳукуматимиз томонидан нафақат компанияга, балки Ўзбекистон суғурта бозорига кўрсатилаётган юксак эътиборнинг яққол далилидир. Қарор ижросини таъминлаш борасида компания томонидан 2018 йилда бир қатор вазирлик ва идоралар билан 236,3 мингта учрашув ва семинарлар, тадбирлар ташкил этилди, қўшимча 33,9 млрд. сўм суғурта мукофоти туширилди. ОАВларида 500 га яқин чиқишлар қилинди.\nМазкур Қарор ижросини таъминлаш бўйича компания 2018 йилда Ўзбекистон суғурта бозорига 2 та янги суғурта бозорининг профессионал иштирокчиларини олиб кирди:\n- 2018 йил 24 апрелда «KAFOLAT sug'urta kompaniyasi» AJ таъсислигида «My ASSIST» масъулияти чекланган жамияти ташкил этилди;\n- 2018 йил 1 декабрдан эса бевосита ҳаётни суғурта қилиш билан шуғулланувчи «Kafolat hayot» суғурта компанияси масъулияти чекланган жамияти иш бошлади.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 5 мартдаги «Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг вақтинчалик меҳнат фаолиятини амалга ошириш учун республика ташқарисига транспортда чиқиш вақтида хавфсизлигини таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-3584-сонли Қарори билан «Кафолат суғурта компанияси» АЖ ва «Ўзагросуғурта» АЖ ҳамкорликда Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги ҳузурида ташкил этилган темир йўл ва авиачипталар сотишга ихтисослаштирилган 14 та махсус кассаларда суғурта хизматларини кўрсатиш жойлари ташкил этилди.\nМазкур қарор ижросини таъминлашда «Ўзагросуғурта» АЖ билан ҳамкорликда «ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҲУДУДИДАН ТАШҚАРИГА ВАҚТИНЧА ИШЛАШ МАҚСАДИДА ЧИҚАЁТГАН ФУҚАРОЛАРНИ СУҒУРТА ҚИЛИШ» тури бўйича 7 124 та суғурта полислари сотилиб, 356,1 млн. сўм суғурта мукофоти йиғилди.\nШунингдек, «ВСК» СК билан ҳамкорликда 3584-сонли қарор ижросини таъминлаш бўйича вақтинча ишлагани чиқаётган фуқароларимизни суғурталаш бўйича яна бир суғурта тури ишлаб чиқилди. Бу суғурта тури бўйича 1077 та суғурта полиси сотилиб, 53,8 млн. сўм суғурта мукофоти йиғилди.\nКомпания изчил ривожланиб, жаҳон суғурта бозорида ўз ўрнига эга бўлишига харакат қилмоқда.\n2018 йилда 1,0 млн. АҚШ долларидан ортиқ суғурта экспорти амалга оширилди (қайта суғуртага рисклар қабул қилинди), ВСК суғурта уйи (Россия), Best Meridian Insurance (Кайман ороллари), Barents Re (Люксембург), Samsung (Корея) каби қайта суғурта компаниялари ва брокерлари билан ҳамкорлик ўрнатилди;\n2018 йил мобайнида компанияга Жахон банки, Осиё тараққиёт банки, Европа тикланиш ва тараққиёт банки (ЕТТБ) каби дунёнинг нуфузли ташкилотлари вакиллари, бундан ташқари Хитой Халқ Республикаси экспертлари ва бошқа чет эл ташкилотлари вакиллари ташриф буюрди ва компания фаолиятига катта қизиқиш билдирди.\nЎз ўрнида Компания ҳодимлари суғурта йўналишида етакчи бўлган мамлакатлар - Япония, Германия, суғуртанинг маркази бўлган Лондонда малака ошириб қайтишди. Бундан ташқари, қўшни Қозоғистон, Россия, Бирлашган Араб Амирликлари каби давлатларида ўтказилган Ҳалқаро форумлар, анжуманлар, бизнес учрашувларида иштирок этиб 100 ортиқ суғурта ташкилотлари билан алоқалар ўрнатилди.\nКомпания ҳодимлари томонидан суғуртанинг «юраги» ҳисобланган, Буюк Британиянинг пойтахти - Лондонда жойлашган «International Underwriting Association of London» (IUA) вакиллари билан олиб борилган музокаралар натижасида «KAFOLAT sug’urta kompaniyasi» AJ Ўзбекистон суғурта компаниялари ичида биринчи бўлиб ушбу Ҳалқаро ассоциациянинг аъзолари сафига киришга эришди.\nУшбу Ассоциация 1998 йил 31 декабрда Лондоннинг ҳалқаро суғурта ва қайта суғурта бозори Ассоциацияси (LIRMA) ва Лондон суғурталовчилар Институти (the Institute of London Underwriters) бирлашуви натижасида юзага келган. Ассоциация аъзолари Лондоннинг суғурта ва қайта суғурта бозоридаги барча етакчи компаниялари ҳисобланади, ушбу суғурта компанияларнинг йиллик суғурта мукофоти миқдори 10 млрд. фунт стерлингдан кам эмас.\nКомпания илк ташкил этилганда мижозлари учун 25 турдаги суғурта хизматларини таклиф этган бўлса, ҳозирда бу кўрсаткич 100 дан ортиқни ташкил этаётгани ташкилот томонидан самарали ва кенг кўламли ишлар амалга оширилганидан далолатдир.\nБугунги кунда компаниянинг минтақавий тармоғи республика бўйича 216 тани ташкил этиб, улардан – 15 таси филиал, 60 та бўлим ва 141 таси суғурта марказларидир. Компания устав капитали ташкил этилгандан буён деярли 70 баробарга ўсган ва хозирги кунда 32,9 млрд. сўмга тенг.\n«KAFOLAT sug’urta kompaniyasi» AJ томонидан 2018 йил давомида компания томонидан 868910 та суғурта шартномалари имзоланиб, 117,0 млрд. сўм суғурта мукофотлари жамланди.\nЙилдан-йилга ижобий ўсишларни қайд этиб келаётган мазкур компания мажбурий суғурта турлари бўйича хизмат кўрсатиш борасида суғурта бозорининг пешқадамларидан ҳисобланади. Ҳусусан, транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш бўйича 2018 йил якунларига кўра 24,9 млрд. сўм суғурта мукофотларини жамлашга эришди. Бу 2017 йилги (22,7 млрд. сўм) кўрсаткичга нисбатан 109,6%га кўп демакдир ва ушбу йўналишда фаолият юритаётган суғурталовчилар ўртасида компаниямиз 19% улуш билан бир неча йиллар давомида 2-ўринни эгаллаб келмоқда.\nИш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурталаш бўйича ҳам кенг кўламли ва салмоқли ишлар амалга оширилиши натижасида 2018 йилда компания томонидан 17,0 млрд. сўм суғурта мукофотлари жамланди. Бу 2017 йилги 12,3 млрд. сўмга нисбатан 138,2 % га кўп демакдир ва ушбу йўналишда фаолият юритаётган суғурталовчилар ўртасида ҳам компаниямиз 30% дан ортиқ улуш билан 2-ўринни эгалламоқда.\n«KAFOLAT sug`urta kompaniyasi» AJга 2018 йилда мижозлардан жами 9 179 та аризалар келиб тушган бўлиб, шулар бўйича 30,7 млрд. сўм суғурта тўловлари амалга оширилди. Суғурта тўловлари ҳажми 2017 йилга нисбатан 120,3 фоизга ёки 5,2 млрд. сўмга ошган.\nКомпания томонидан амалга оширилаётган суғурта қопламаларининг асосий қисми мажбурий суғурта турлари, яъни Транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш ва Иш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш бўйича келиб тушган суғурта даъволарига тўғри келмоқда.\nТранспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш бўйича 2018 йилда 2 627 та суғурта даъволари кўриб чиқилиб, улар бўйича 7,7 млрд. сўмдан ортиқ суғурта қопламалари тўланган. Ушбу рақам 2017 йилнинг мос даврига нисбатан 30,6 фоизга кўп дегани.\nИш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш бўйича ҳисобот даврида, яъни 2018 йилда 12,0 млрд. сўмга яқин суғурта қопламалари амалга оширилган ва бу ўтган йилда амалга оширилган суғурта қопламаларига нисбатан 10 фоизга кўп демакдир.\nШахсий суғурта турлари бўйича ҳам суғурта қопламалари сони ва миқдорининг ошиши кузатилмоқда. 2018 йилда шахсий суғурта шартномалари бўйича 5 600 га яқин мурожаатлар юзасидан 3,7 млрд. сўмдан ортиқ суғурта қопламалари амалга оширилиб, ушбу кўрсатгич 2017 йилга нисбатан 2 баробарга ошди. Жумладан, бахтсиз ходисалардан суғурта қилиш бўйича тўловлар деярли 3 мартага ошди ва 1,0 млрд. сўмни ташкил этди, чет элга чиқувчиларни суғурта қилиш бўйича суғурта тўловлари 4 мартага ошди ва 412,6 млн. сўмни ташкил этди. Хозирда оммалашиб бораётган тиббий суғурта бўйича 4411 мурожаат келиб тушиб улар бўйича 2,2 млрд. сўм миқдорида суғурта қопламалари амалга оширилди ва бу ўтган йилга нисбатан амалга оширилган суғурта қопламаларидан 2 баробар кўп.\nМаълумки, миллий иқтисодиётда давлат улушини қисқартириб акциядорларни иқтисодиётга кенг жалб этишга, замонавий корпоратив бошқарувни амалиётда кенг қўллашга алоҳида эътибор билан қаралмоқда. «KAFOLAT sug’urta kompaniyasi» AJ ҳам акциядорлари сафини 600 дан ортиқ юридик ва жисмоний шахслар ҳисобига кенгайтирди. Компания устав капиталини эса 500 млн. сўмдан қарийб 33 млрд. сўмга етказди. Муассасанинг асосий акциядорлари Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, ЎР ТИФ Миллий банки, «Навоий кон-металлургия комбинати» ДК, «Олмалик кон-металлургия комбинати» АЖ ва бошқаларни ташкил этмоқда.\n«SAIPRO» ахборот-рейтинг агентлиги «KAFOLAT sug`urta kompaniyasi» AJ нинг «uzA++» (энг юқори молиявий кўрсаткич) рейтингини тасдиқлади.\nЎзбекистон суғурта бозорида фаолият юритаётган 30 дан ортиқ суғурта компанияларидан иккитаси халқаро рейтингга эга бўлса, шундан биттаси - «KAFOLAT sug'urta kompaniyasi» AJдир. Fitch Ratings халқаро нуфузли рейтинг агентлиги «KAFOLAT sug'urta kompaniyasi» AJ рейтингини «В+»дан «ВВ-» га ошириб, унинг истиқболини «Барқарор» дея баҳолади.\n«KAFOLAT sug`urta kompaniyasi» AJ суғурта шартномалари бўйича ўз мижозлари олдида қабул қилган мажбуриятларини ўз вақтида ва сифатли бажаришга масъулият билан қараб, хар томонлама манфаатли, сифатли хизмат кўрсатишда давом этмоқда.\nO`qilganlik soni: 326\nPDF ko`rinishda ko`chirib olish (~91.87 KB)


БИР ТОМЧИ СУВ - 21ASR\nБИР ТОМЧИ СУВ Juma, 13 May 2016 16:06\t21ASR\tДунёнинг турли минтақаларида чучук сув масаласида тақчиллик сезилаётгани бугун ҳеч биримизга сир эмас. Қайд этиш жоиз: гарчи ер юзининг 71 фоизи сув билан қопланган бўлса-да, унинг асосий қисми шўр денгиз сувлари ҳисобланади. Атиги 3 фоизигина чучук сув захирасидир. Демакки, бу бебаҳо неъматдан расамади билан фойдаланиш ҳаёт-мамот масаласига айланмоғи керак. Зеро, ота-боболаримиз уммон олдида турсанг ҳам ҳар томчи сувнинг қадрига ет, деб бежиз таъкидлашмаган.\nАфсуски, биз кўп ҳолларда ушбу ҳикматнинг маъносини тўла англаб етмаймиз. Халқаро сув ресурсларини бошқариш институти мутахассисларининг тахминий ҳисоб-китоблари ҳам фикримизни тасдиқлайди. Маълум бўлишича, 25 йилдан сўнг Ер юзида чучук сув батамом тугаш эҳтимоли бор экан. Мутахассислар тегишли маълумотларга таяниб, дунё бўйича чучук сув сарфига оид бир қатор фаразларни илгари суришмоқда. Кейинги йилларда ер сайёрасида аҳоли сони уч баробарга кўпайган. Бинобарин, чучук сувга бўлган талаб ҳам ошиб бормоқда. 20 йилдан сўнг вазият янада мураккаблашиши мумкин. Айни кунда сайёрамиздаги ҳар олти кишидан бири чучук сувга эҳтиёж сезиб яшаётгани янада ачинарлидир. Бу ҳар биримизни ҳушёр торттириши лозим, албатта.\nСтатистик маълумотларга қараганда, ер юзи аҳолисининг бешдан бир фоизи ичимлик суви тақчил бўлган ҳудудларда истиқомат қилади, холос. Бир қатор мамлакатларда чучук сувни тўплаш ва истеъмолчиларга етказиш жиддий муаммо саналади.\nМасалан, Осиё жанубида жойлашган Ҳиндистонни олайлик. Кўпчилик яхши билса керак, сайёрамиз аҳолисининг 16 фоизи ушбу мамлакатда истиқомат қилади. Бироқ ҳиндлар дунёдаги чучук сув захирасининг бор-йўғи 4 фоизидан фойдаланиш имкониятига эгадирлар. Чунки Ҳиндистон ҳамда Покистон чучук сув захираларининг асосий қисми Помир ҳамда Ҳимолай тоғларида, 4 минг метр баландликдаги муз қояларида тўпланган бўлиб, ушбу музликларни эритиш ва аҳоли талаб-эҳтиёжларини қондириш учун катта куч талаб этилади.\nАфрика қитъасининг кўплаб мамлакатларида ҳам тириклик манбаи бўлган чучук сув жиддий муаммога айланган, десак хато қилмаймиз. Қитъа марказида жойлашган Чад Республикасида 30 миллион киши истиқомат қилади. Бироқ чўлланиш, иқлим ўзгаришлари, қурғоқчилик оқибатида сўнгги ўттиз йил ичида унинг ҳудуди ўндан бирга қисқарган. Саҳрои Кабирнинг жанубий қисмида ҳам сув ресурслари билан боғлиқ қатор муаммолар юзага келмоқда. Бугун ушбу қитъанинг айрим ҳудудларида яшовчи маҳаллий аҳоли электр токидан фойдаланиш имкониятига ҳам эга эмас.\nДоимий сув танқислиги нафақат одамларнинг ҳаёти ва соғлиғига хавф солмоқда, балки бир қатор ижтимоий муаммоларни ҳам келтириб чиқармоқда. Бу эса ғоят ачинарли холдир.\nБаъзида табиат инжиқликлари ҳам вазиятни мураккаблаштирмоқда. Мисол учун, ўтган йили АҚШнинг Калифорния штати жиддий сув етишмовчилиги билан боғлиқ муаммога дуч келгани кўпчиликнинг ёдида бўлса керак. Мутахассисларнинг таъкидлашича, сўнгги 1200 йил давомида энг даҳшатли қурғоқчилик ана шу ерда юз берган. Оқибатда кўл ва дарёлар қуриб, боғ-роғлар ва далалар ҳувиллаб қолган. Ҳисоб-китоблар қурғоқчилик натижасида 2 миллиард доллардан зиёд жиддий зарар кўрилганлиги, штатнинг табиий ландшафтига жиддий зиён етганлигини тасдиқлайди. Энг ачинарлиси, озиқ-овқат маҳсулотлари нархи ошиб, кўплаб фермерлар ўз фаолиятини тўхтатишга мажбур бўлган, ҳатто штат тарихида илк бор ичимлик суви истеъмолига чеклов белгиланган.\nКўриниб турганидек, кимдир сувни ариқ, дарё ёки кўлдан, яна кимлардир қудуқ қазиб, минг заҳматлар билан сув чиқаришга уринаётган бир пайтда дунёнинг айрим нуқталарида инсоният ана шу имкониятлардан ҳам мосуво бўлаётир. Баъзилар эса ташналикни қондириш учун ёмғир ёки қор ёғишини кутиб яшамоқдалар. Қизиғи, кўплаб мамлакатларда йиллаб ёғингарчилик ҳам кузатилмаяпти. Бунинг оқибатида, яъни чанқоқ ва организмнинг сувсизланиши уларда руҳий касалликларнинг келиб чиқишига ҳам сабаб бўлмоқда. Қисқаси, дунёнинг айрим минтақаларда оби ҳаёт манбаи бўлган сувнинг бир томчиси олтинга айланаётир.\nАна шундай бир шароитда сув ресурсларидан тежаб-тергаб фойдаланиш, мазкур соҳада аниқ бошқарув тизимини ишлаб чиқиш энг долзарб вазифалардан бири ҳисобланади. 2030 йилга бориб сайёрамиз аҳолисининг 47 фоизига тоза сув етишмаслиги эҳтимолини назарда тутсак, вазият янада ойдинлашади. Бинобарин, сувни исроф қилмаслик, мавжуд захираларни асраб-авайлаш ҳақида қайта ва қайта ўйлаб кўриш муҳимдир. Айни пайтда мутахассислар музни сувга айлантириш ва уни истеъмолчиларга етказиб бериш билан боғлиқ лойиҳалар устида иш олиб боришаётир. Чунки истеъмолга яроқли сувнинг 70 фоизи табиатда муз ҳолатида учрайди. Сўнгги маълумотларга кўра, сайёрамизда 300 мингдан зиёд айсберг мавжуд бўлиб, уларнинг ўртачаси 20 миллион тоннага яқин сув заҳирасига эгадир. Бундан ташқари, олимлар денгиз сувини чучуклаштириш имконини берадиган янги технологиялар устида изланишлар олиб боришяпти. Махсус сув омборлари ташкил этилмоқда.\nЮртимизда ҳам айни йўналишда амалга оширилаётган ишлар эътиборга моликдир. Жумладан, ирригация тармоқларини модернизациялаш, сувдан фойдаланишни тартибга солиш асосий масалалардан бири қилиб қўйилган. Бу борада Ҳамдўстлик давлатлари ичида биринчилар қаторида қабул қилинган “Сув ва сувдан фойдаланиш тўғрисида”ги қонун ҳуқуқий замин бўлиб хизмат қилмоқда.\nАгросаноат тизимида томчилатиб суғориш амалиёти тобора кенг оммалашиб бораётир. Деҳқонларимиз бунинг афзаллигини ҳаётий тажриба давомида яққол намоён этишмоқда.\nАйниқса, Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 21 июндаги “Томчилатиб суғориш тизимини ва сувни тежайдиган бошқа суғориш технологияларини жорий этиш ва молиялаштиришни самарали ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори кўпгина хайрли ишлар учун ҳуқуқий замин бўлмоқда. Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси “Солиқ кодекси”нинг 367-моддасига киритилган ўзгартишларга асосан юридик шахслар ўз ер участкаларининг томчилатиб суғориш тизими жорий қилинган қисми учун 5 йил муддатга ягона ер солиғи тўлашдан озод этилганини ҳам алоҳида таъкидлаб ўтишга тўғри келади.\nБир сўз билан айтганда, биз ким ва қандай касб эгаси бўлишимиздан қатъи назар, она табиатни асраб-авайлаш, унинг неъматларини келгуси авлодларга етказиш учун тўла масъул эканлигимизни унутмаслигимиз лозим. Зеро, табиат бойликлари чексиз-чегарасиз эмас. Эртами-кечми, улар биздан ҳисоб сўрайди. Ҳисобли дунё дегани аслида мана шу бўлса керак.\nАкбар МУЗАФФАРОВ, ХХI асрTwitterНравитсяIT news


АНДИЖОН – “Боғча совуқлигидан болалар курткаларда ухламоқда”\n24 феврал 2019, Тошкент вақти: 09:48\nХЎЖАОБОД. “Андижон вилояти Хўжаобод тумани 1-болалар боғчасида хоналар совуқлиги сабаб болалар пальто, курткаларини ечмай ухламоқда. Илгари ҳар бир хонанинг алоҳида печкаси бўларди. Мудира умумий иситиш тизимига ўтказди, аммо энди хоналар яхши исимаяпти. Бу аҳволда болалар касал бўлиб қолади-ку!”\n(Бу хабар Озодликка 20 ноябрь куни юборилган. ST даракчи ўз гапларини асослаш учун мурожаатига сурат илова қилган. Бу маълумот аввалги хабарлари тасдиқланган Озодлик мобил мухбири томонидан юборилди. Озодликка Ўзбекистоннинг бир қатор вилоятларидан шу каби муаммолар ҳақидаги шикоятлар мунтазам келиб туради.)


Келгуси йилда Қозоғистон 7 миллион тонна ғалла ва ун экспорт қилади - Номадлар,Турклар,Қозоқ одатлари ва анъаналари,Қозоғистон табиати,Хориждаги қозоқлар,Қозоғистон спортчилари,Қозоғистон тарихи | Kazakh TV\nКелгуси йилда Қозоғистон 7 миллион тонна ғалла ва ун экспорт қилади\nКелгуси йилда Қозоғистон етти миллион тонна ғалла ва ун экспорт қилади. Соҳа вазирлиги маълумотларига кўра, ҳозир республикада янги ҳосилни етказиб бериш бўйича тайёргарлик ишлари олиб бориляпти. Логистикани ривожлантиришга катта эътибор қаратилмоқда, долзарб масалаларни ҳал этиш бўйича штаб тузилган. Ҳозирги пайтда мамлакатнинг барча ҳудудида ғалла ўрим-йиғими давом этяпти. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги маълумотларига кўра, ҳозиргача ғаллакорлар томонидан 4 миллион гектардан кўпроқ майдондаги ғалла ҳосили йиғиштириб олинган. Бу ҳудуддаги умумий ғалла майдонининг 32 фоизга яқинини ташкил этади. Таъкидлаш жоизки, Қозоғистон ғалласининг асосий экспорт йўналиши, бу – Россия, Хитой, Эрон ва Марказий Осиё мамлакатлари.\nРИНАТ АКБЕРДИН, «ОЗИҚ-ОВҚАТ ШАРТНОМА КОРПОРАЦИЯСИ» АЖ БОШҚАРУВИ РАИСИ:\n- Қозоғистон Хитойга экспорт қилаётган ғалла ва ун ҳажми йилдан-йилга ортиб бормоқда. Агар рақамларга мурожаат қиладиган бўлсак, 2016 йилда 300 минг тонна атрофида, 2018 йилда эса 600 минг тонна маҳсулот экспорт қилганмиз. Бугунги кунда ҳам корпорациянинг амалдаги шартномалари мавжуд. Шунга кўра, ғалла ва ун маҳсулотлари Хитой давлатига пешма-пеш жўнатиб турилибди. Бундан ташқари, 2020 йилда йил давомида барқарор равишда буғдой етказиб бериш бўйича келишувга эришилган.


ФАҚАТ МЕВА ВА САБЗАВОТЛАР ИСТЕЪМОЛ ҚИЛИНСА ОРГАНИЗМДА НИМА КУЗАТИЛАДИ?\nФақат ўсимлик диетасига ўтириш – ўзининг фойдали ва салбий таъсирларига эга.\n2017 йили Лондонлик олимларнинг ўтказган тадқиқотларига қараганда меваларга бўлган кундалик нормани икки маротабага оширилганда хар йили дунёда 7,8 миллионта бевақт ўлимни олди олинган бўлар эди.\nТекшириш муаллифи Дагфинн Аун (Dagfinn Aune) маълумотларига қараганда мева ва сабзавотлар қондаги холестерин миқдори ва қон босмини камайтиради, иммун тизими ва қон томирлар холатини яхшилайди. Мева ва сабзавотларнинг бу эффекти улардаги озиқ моддаларнинг мураккаб тузилиши тизими билан боғлиқ. Антиоксидантлар эса хужайралар ДНК сини зарарланишини олдини олиб, саратон ривожланишини камайтиради. Шундай экан кундалик рационни фақат мева ва сабзавотлардан таркиб топтириш нималарга олиб келади? Қуйида шу хақида гапирилади.\nОрганизмдаги оқсил ва ёғлар миқдори камайиб кетади.\nМева ва сабзавотлар организмни клетчатка ва углеводлар билан тўйинтирсада керакли ёғ ва оқсиллар етишмовчилиги сезилади. Ёғлар моддалар алмашинувини кучайтириб, бош мия соғлиги учун керакли энергия берса, оқсиллар кучли мускуллар ва иммун тизими учун керакли бўлади. Фақат мева ва сабзавот ейиш, куч-қувват ва мускул массасини камайишига олиб келади. Ўсимликлардан дон махсулотлари ейилса оқсил миқдорини бироз тўлдириш мумкин.\nОрганизмда ялиғланиш даражаси пасайди.\nОрганизмда яллиғланиш вирус ва бактериялардан химояланиш пайтида ва зарарланган тўқималарни тиклаш жараёнида пайдо бўлади. Аммо айрим махсулотлар, масалан гўшт, пишлок, қайта ишланган махсулотлар хам яллиғланишни кучайтириб сурункали турга ўтказади. Хроник яллиғланищ эса атеросклероз ривожланиши, инфаркт, иинсульт диабет ва аутоиммун касалликарга олиб келади. Олимларнинг исботлашича ўсимлик диетасига ўтган инсонлар организмида яллиғланиш индикатори – С реактив оқсил миқдори кескин камаяди.\nОрганизмнинг қуввати камаяди\nЎртача кундалик фаолликдаги эркаклар учун кунига 2400–2800 калория, аёллар учун 1800–2200 калория керак булади. Бу дегани 23 та олма ёки 100 чашка майда тўғралган карам дегани. Тўғри унданда калорияси юқорироқ мевалар хам бор, масалан авокадо. Барибир ўсимлик диетасини максимал ранг-баранг қилиш учун улардан кўп миқдорда ейиш керак. Шунда хам организм энергия берувчи ва диққат эътиборни кучайтирувчи углеводларга эга бўа олмайди.\nОрганизмда мухим витаминлар ва микроэлементлар миқдори камаяди\nЎсимлик диетасига амал қилинганда В12 ва D витаминлари, шунингдек, темир етишмовчилиги кузатилади. Тўғри шпинат ва бошқа баргли ошкўкларда катта миқдорда темир тутади. Аммо уларда айнан шу темирни сўрилишини тормозловчи фитат моддаси хам мавжуд.\nТана вазни камаяди.\nКўп микдорда клетчатка ва сув тутгани учун мева ва сабзавотлар тўйиш хиссини тезроқ чақиради. Бу эса камроқ овқатланиш ва вазн ташлашга сабаб бўлади. Ундан ташқари бундай диета хожатга тез-тез қатнашга олиб келади. Бу эса ичакларни ўз вақтида тозаланиб, енгиллик хиссини бағишлайди.\nҚорин дамлиги кучаяди.\nАйрим инсонларда ичакларда шакар ва бошқа углеводларни сўрилиш жараёни қийин кечади ва метероризмга олиб келади. Бу ларнинг ичаги микрофлораси ва организм хусусиятига боғлиқ хисобланади.\nХолестерин миқдори кескин камаяди.\nБир қатор текшириш хулосаларига қараганда ўсимлик диетасига ўтилганда холестерин миқдори 35 фоизга камаяди. Худди шундай натижани озиш учун фойдаланиладиган дори воситалари хам беради. Бу эса турли хил препаратларсиз озмоқчи бўлганлар учун фойдали хисобланади.\nХулоса қилиб айтганда мева сабзавотларда клетчатка жуда кўп, ёғ ва қайта ишланган шакар эса йўқ. Агар озишни ва холестеринни камайтиришни ният қилган бўлсангиз айнан ўсимлик диетасига риоя қилганингиз маъқул.\nМарт 27, 2019 1023 2 Рукн ДИЕТОЛОГИЯ


Олимлар тақиқлайди: болага бақириш мумкин эмас! - 29 Апреля 2020 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nПятница, 05.06.2020, 00:38\nГлавная » 2020 » Апрель » 29 » Олимлар тақиқлайди: болага бақириш мумкин эмас!\nОлимлар тақиқлайди: болага бақириш мумкин эмас!\nЎтказилган илмий тадқиқотлар болага доимий бақириб гапириш унинг жисмоний ривожланишига жиддий зарар етказиши ва ҳатто гўдакнинг семириб кетишига олиб келиши мумкинлигини кўрсатди. Бундай хулосани Айова штати олимлари изланишлари натижаси сифатида оммага тақдим этмоқда.\n"Тарбия жараёнидаги қўполлик жисмоний ривожланиш жараёнида муаммоларни келтириб чиқаради ва бу вазиятда ота-онанинг бир-бирига қилган қўполлиги ҳам муаммонинг юзага келишига сабаб бўлади”, – дейди тадқиқот раҳбари Томас Шофилд.\nШунингдек, олим тарбиядаги қаттиққўллик боланинг доимий тушкун ҳолатда бўлишига ва бу кайфиятдан улғайганида ҳам қутула олмаслигига олиб келиши мумкинлигини таъкидлаган. Тадқиқотлар шуни кўрсатдики, доимий тушкунлик болада сурункали гормонал бузилишлар, тананинг яллиғланишга мойиллиги ҳамда юрак-қон томир фаолиятининг пасайишига олиб келади.\nКатегория: Foydali maslahatlar / Полезны советы | Просмотров: 35 | Добавил: Sherlaruz.CoM | Теги: #ahborot, #newsuz, #news, #Yangiliklar, #новости, #uznews, #xabarlar, #habarlar, #Yangilik | Рейтинг: 0.0/0