Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф: Амир Темур ва ислом - xabar.uz\nШайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф: Амир...\n09.04.2019 12:03 0 3700\nБугун Соҳибқирон Амир Темур таваллудининг 683 йиллиги муносабати билан, бундан тақрибан 23 йил олдин марҳум Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф қаламига мансуб «Амир Темур ва Ислом» мақоласини тақдим қилмоқдамиз.\nБизнингча, бундай бўлишининг сабабларидан бири - Амир Темурнинг араб ерларига қилган юришлари ҳамда Усмонли турк султони Боязид Йилдиримни енгиб, асир олишидир. Ўша даврда бу икки тараф, яъни араблар ва усмонли турклар ўзига хос ташвиқот марказлари бўлиб, дунёга хоҳлаган фикрларини ёйиш, тарғибот қилиш имконига эга бўлганлар. Амир Темурдан зарба еган бу икки тараф уни мадҳ эта олмасликлари табиий эди. Шунинг учун ҳам араб ва усмонли турк тарихчилари ўша қадим замонлардан тортиб ҳозиргача Амир Темурни сўкиб, танқид қилиб турли салбий сифатлар билан сифатлаб келмоқдалар. Ушбу икки тарафнинг ўша пайтлардаги фикрий дунёда тутган ўрни ва роли жуда ҳам катта эди. Айнан шу омил дунёда Амир Темур ҳақида салбий фикрларни кенг тарқатишга сабаб бўлган омиллардан бири бўлса ажаб эрмас. Адолат юзасидан айтиш лозимки, турк тарихчилари охирги даврда бу ишга анча чек қўйдилар.\nЧор Руссияси ўрнини олган болъшовой мустамлакачилар динни халқлар афюни, деб элон қилдилар. Динга боғлиқ ҳамма нарсани зарарли, дедилар. Диндор бўлган одамларни эси паст, дедилар. Шу билан, Ислом асосида дунёга донг таратган Мовароуннаҳр маданияти, давлатчилиги, буюк шахслари, жумладан Амир Темур ва унинг ишлари ҳам афюн, қолоқлик, даҳшат деб васф этила бошлади. Бора-бора юртимизга тегишли ҳар бир нарса эскилик сарқити, қолоқлик, маданиятсизлик, деб элон қилинди. Ўзимиздан чиққан сотқин коммунистлар ташаббуси ила маданиятимиз асоси - ҳарфларимиз ҳам қолоқлик сабабчиси, деб рус ҳарфларига алмаштирилди. Қарабсизки, бир кунда асрлар давомида дунё маданиятида пешқадам бўлган бутун бошли бир аслзода халқ саводсиз, деб эълон қилинди. Ўз тарихидан ажради. Энди, бу шўрли «саводсиз» халқ, ўзининг «илмли» акасидан илм ўргана бошлади. Жумладан, ўз тарихини ҳам янгитдан мустамлакачи талқин асосида ўргана бошлади. Коммунистлар ҳеч қачон Амир Темурни ҳақиқий васфини қилмас эдилар. Дунё тарихида уларчалик тарихни бузганлар бўлмагани бугунги кунда ҳеч кимга сир эмас. Улар ҳамма нарсани, жумладан Амир Темурга тегишли тарихни ҳам хоҳлаганча буздилар.\nМенимча, Амир Темур тўғрисидаги ҳақиқатни яшириб, ноҳақликни таралишида асосий айбдорлар унинг меросхўрларидир. Минг афсуслар бўлсинким, Соҳибқирондек улуғ кишиларни етиштириб чиқарган бу юртнинг кейинги авлоди, ўз аждодларига муносиб фарзандлар бўла олмадилар. Бу нобоп фарзандлар ўзларининг буюк аждодларини етарли даражада авайлаб-асраб, эъзозлай олмадилар. Уларни ҳеч бўлмаса, душманларнинг фикрий ҳужумларидан, бўҳтон-туҳматлардан ҳимоя қила олмадилар. Бу ҳам етмаганидек Совет даврига келиб мовароуннаҳрликларнинг ўзлари душманларига қўшилиб олиб ўз ўтмишига, тарихига, буюк аждодларига, жумладан Соҳибқирон Амир Темурга тош ота бошладилар. Улардан баъзилари Герасимов, Вияткин каби мустамлакачи олимларга шогирд тушиб, уларнинг атрофларида гирдикапалак бўлдилар. Соҳибқиронни ҳақорат қилиб, гўрини очишганда кетмон ва белкуракларни тутиб астойдил ишладилар. Амир Темурни бемеҳр, шафқатсиз шахс қиёфасида сувратини чизишганда бўёқларини ушлаб турдилар ва хурсанд бўлиб чапак чалдилар. Устозларидан ўрганган уйдирмаларга ўзларидан турли ёлғон-яшиқни қўшиб чатиб сафсата сотдилар.\nЎн олтинчи асрдаёқ буюк инглиз драматурги Киристофер Марло томонидан «Соҳибқирон Темурман» трагедияси ёзилиб, Лондонда ҳар йили театр мавсуми шу асар билан бошланиши одат бўлганига қарамай, ўзимизда Буюк ватандошимизни ёмонлаш билан овора бўлинди. Ҳатто, Иброҳим Мўминовдек ғайратли олимнинг, марксизм, ленинизм мафкурасини муқаддима қилиб, Амир Темурни Оврупони икки марта ҳужумдан сақлаб қолган қилиб сифатлаб, унинг ҳақида илиқ сўз айтиши ҳам мустамлакачиларга ёқмади. Улар ўзимиздаги думлари ёрдамида И. Мўминовни тазйиққа олдилар.\nХудди, ана ўша сотқинлар «Гулистон» журналида «Темур тузиклари» чоп этила бошлаганда, Соҳибқиронга қарши янги ҳужум уюштирдилар. Асарнинг таржимони марҳум Алихон тўра Соғунийга туҳматлар қилдилар. Таржимани уюштиришда, уни «Гулистон» журналида чоп қилишда жонбозлик кўрсатган ёзувчи, марҳум Рустам Раҳмонни ва таҳририятнинг бошқа аъзоларини қувғин қилишди. Бугунга келиб ўша шаввозлар Соҳибқирон Амир Темур маддоҳларининг биринчи сафида турибдилар. Улар худди 20-30 йил муқаддам ҳеч нима юз бермагандек,ўзларини фидойи қилиб кўрсатмоқдалар. Улар гўё Соҳибқирон шаънига лой чапламаганлар, гўё ҳалол тарихчи олимлар йўлига тўғоноқ қўймаганлар. Замон ўзгариши билан улар устиларига қўй терисини ёпдилар. Бу ҳам етмаганидек, «Соҳибқирон Амир Темур тарихини фақат мен яхши биламан», деган даъво билан яна бошқа олимларни бу соҳадан суришга уриндилар. Лекин илмий омонат маддоҳлик эмас, ҳақиқатни талаб қилади. Бугунги кунда бир думалаб маддоҳга айланиб қолиш ҳам илмий омонатга хиёнат бўлади. Балки, омонатга хиёнат қилмай, илмий асосда, ҳужжат ва далилларга суянган ҳолда тарихни тўғриликча таҳлил қилмоқ керак. Жумладан, Амир Темурга ҳамда у қурган давлатга ана ўша асосда баҳо бериш лозим. Мутахассислар бу вазифани аста-секин бажарадилар, деган умиддамиз. Зотан ҳозир бу муҳим ишнинг бошланғич босқичида баъзи илмий баҳслар пайдо бўлмоқда. Мулоҳаза қилинишича, ана ўша баҳсларда Амир Темурнинг ҳаёти ва фаолиятидаги турли қирраларни ёритишга ҳаракат бўлмоқда. Аммо, энг муҳим нарсалардан бири - Соҳибқироннинг Ислом динига бўлган боғланиши ва ундан келиб чиқадиган таҳлиллар ҳақидаги баҳслар келажакка қолдирилаётганга ўхшайди. Биз энди ана ўша муҳим мавзу ҳақида сўз юритмоқчимиз.\nСоҳибқирон Амир Темурнинг ҳаёти ва фаолиятини тўлалигича ўрганиш, таҳлил қилиш юртимиз тарихидаги, энг муҳим босқичлардан бирини ўрганиш ва таҳлил қилиш демакдир. Чунки, Амир Темур юртимизнинг асл фарзанди ўлароқ энг катта шуҳрат қозонган подшоҳ ҳисобланади. У қурган давлат Мовароуннаҳр еридаги энг катта, энг қувватли ва марказлашган ҳамда ривожланган давлат ҳисобланади. Албатта, бундай шахс ва давлатнинг тажрибасини ўрганиш фойдадан ҳоли бўлмайди. Ўз-ўзидан «Амир Темурга қайси омилларга суянган ҳолда бундай салтанат қуриш насиб этди, экан?» деган савол пайдо бўлади. Маълумки, ҳар қандай давлатнинг асосини ҳоким билан маҳкум, яъни, подшоҳ билан фуқаро орасидаги алоқа ташкил қилади. Ўз фуқароларининг меҳру-муҳаббатини қозонган, уларнинг ҳурмат ва эзозига сазовор бўлган подшоҳгина муҳташам ва ҳар тарафлама ривожланган салтанат қуриши мумкин. Албатта фуқароларнинг меҳру-муҳаббатини фақат уларга зулм ўтказиш, уларни доимий қўрқинчда ушлаб туриш ёки аскарий куч ҳамда миршабу жаллодлар ёрдамида қозониб бўлмайди. Бунга замон ва маконлардаги кишилар иттифоқ қилганлар. Фуқароларни рози қиладиган подшоҳ бўлиш учун уларнинг руҳий ҳолатига, дунё қарашига, эътиқодига, инсонларни, хусусан ҳокимларни баҳолашдаги қўядиган талабларига жавоб бера оладиган шахс бўлиши лозим. Соҳибқирон Амир Темурнинг Мовароуннаҳрдек қадимдан Ислом юрти бўлиб келган заминда, унинг ўз дини билан фахрланиб келган мусулмон аҳолиси билан ҳамкорликда, ўша даврнинг табири билан айтганда, етти асосий омиллардан бири Ислом омили эди, десак муболаға бўлмас. Бу фикрни ҳақиқатга яқин ёки ундан йироқ эканини билиш учун Амир Темурнинг ҳаётида Исломнинг тутган ўрнига мухтасар назар ташлаб чиқайлик.\nАмир Темурни отаси маҳалладаги бошланғич мадрасага берганда у энг ёш талаба эди. Лекин, ёшлигига қарамай ақл закавоти ва ўткир зеҳни билан ҳаммадан ажраб турар эди. У берилган вазифаларни зудлик билан ёдлаб олар, мударрислар томонидан берилган саволларга ҳаммадан кўра пухтароқ ва ақллироқ жавоблар берар эди. Мударрислар унинг ақлига, ўткир зеҳнига қойил қолишар эдилар. Улар Темурнинг отасига, ўғлингиз бизда бор илмни олиб бўлди, энди уни биздан кўра пешқадамроқ устозга беринг, деб маслаҳат беришади. Амир Темур жуда ёш чоғида, уч йилда Қуръони Каримни тўлиқ ва пухта ёд олди. У Аллоҳнинг китобини шу даражада ёд олдики, ҳозиргача Амир Темур қилган тажрибани бошқа одам қила олган эмас. Амир Темур ҳар бир сурани аввалидан охиригача бехато ўқиганидек, охиридан аввалигача ҳам, яъни тескарисига ҳам бехато ўқир эди. Бу иш ҳеч ким томонидан рағбатлантирилмаса ҳам, Соҳибқироннинг қанчалик пухта қори эканини кўрсатиб турувчи далилдир. Қадимдан қорилар мусулмонлар оммаси томонидан қанчалик эъзозланиши ҳаммага маълум. Энди ўша эъзозга сазовор қори, давлат бошлиғи бўлса, халқнинг унга бўлган ҳурмати қанчалик бўлишини билиб олавериш мумкин.\nАмир Темур фақат Қуръони Каримни ёдлабгина қолмай, балки унинг маъносини ҳам жуда яхши билар, бошқа илмларни ҳам пухта эгаллаган эди. Айниқса, фиқҳ илмида шуҳрат қозонган эди. Бу эса, ўз навбатида унинг обрўсига обрў қўшар, халқ оммасининг у кишига бўлган иззат, эҳтиромини яна ҳам орттирарди.\nЭнг муҳими, Амир Темур оғзида эмас, ҳақиқатда, гапда эмас, амалда чин мусулмон эди. Унинг ўзи мустаҳкам исломий ақийда соҳиби бўлиши билан бирга, бошқаларнинг ҳам бу ақийдага путур етказишга йўл қўймасликка ҳаракат қиларди. Амир Темур машҳур шоир Ҳофиз Шерозийни кўпчилик ичида, илмий мажлисда, баъзи байтларини ўқиб, ақийдага зарарли эканини айтиб, танқид қилгани маълум ва машҳур. Бу эса, Амир Темурга мусулмон шахс, олим сифатида вазифа бўлса, подшоҳ сифатида ҳам вазифа, ҳам обрў келтирар, халқ оммасининг унга бўлган муҳаббати, эҳтироми ва итоатини орттирар эди.\nАввал айтганимиздек, Соҳибқирон оғзида эмас, амалда мусулмон эди. У мусулмон шахс сифатида диний таклифларни тўлиқ адо этарди. Амир Темурнинг олим эканини, диний талабларини ўз шахсида амалга оширишини унинг ашаддий душманлари ва танқидчилари ҳам тан оладилар. Уларнинг таъкидлашларича, Соҳибқирон вақтида намозини ўқиб, рўзасини тутар, ёлғон сўзламас, ҳаром ичкилик ичмас, ҳаром юрмас, аҳдини бузмас эди. Амир Темур ўз ҳаётининг энг танбанлик билан ўтган даврида, айшу ишратга берилган, деб васф қилинган пайтида ҳам шариатга хилоф иш қилмаган. Албатта, Ислом динининг ҳукмларига амал қилиш ила Амир Темур, аввало ўзининг бандалик бурчини адо этар, Аллоҳ таоло томонидан шоҳ бўлсин, гадо бўлсин ҳар бир бандага фарз - вожиб этилган амрларни бажарар эди. Шу билан бирга, бу исломий сифатлар унинг халқ ўртасида обрўсини орттирар, ҳукмини мустаҳкамлашга омил бўларди. Мисол учун намозни олиб кўрайлик. Мусулмон жамиятида бенамоз амалдорлар мусулмонлар оммаси томонидан ҳеч қандай иззат эҳтиром топа олмаган. Рўза ҳам худди шундай. Рўза тутмайдиган шахс мусулмонларнинг эътиборини қозониши мумкин бўлмаган.\nЁлғон гапириш эса, нафақат мусулмонлар, балки барча бошқа халқларга ҳам ёқмаган. Ёлғончилик ҳамма замонларда, ҳамма маконларда, ҳамма халқлар томонидан ёмон кўрилган сифатдир. Бу сифат ўз соҳиби шоҳ бўлсин, гадо бўлсин обрўсини туширган. Айниқса, эл-юрт ичида мартабага, обрўга эга бўлган кишиларнинг ёлғон гапиришлари алоҳида ноқулайлик туғдирган. Ёлғончилик сифати, айниқса мусулмонлар орасида, қаттиқ қораланган. Мусулмонлар ичида «Ёлғончи - Худонинг душмани», деган гап қадимдан бўлиб келган. Ёлғончилик Соҳибқирон ёд олган Аллоҳнинг каломи Қуръони Каримда қайта-қайта танқид қилинган. Пайғамбаримиз томонидан қаттиқ қораланган. Шунинг учун ҳам Амир Темур мусулмон шахс сифатида ёлғон гапирмаган. Бу унга гуноҳни четлашда ёрдам бериши билан, халқ оммаси ичида обрўсини ортдирган, дўсту-душманнинг унга бўлган эътирофини кучайтирган.\nҲаром ичкилик ичиш ва ҳаром юриш, яъни зино ҳам шунга ўхшаш, ҳамма томондан қораланади. Ҳатто, бу нарсалар ҳаром ҳисобланмаган халқлар ичида ҳам, давлат бошлиқларининг бу ишларга қўл уриши қаттиқ қоралаган. Шунинг учун ҳам мазкур ишларни қилганларнинг халқ ўртасида обрўси тўкилган. Ислом шариатнинг бу икки ишни қатъиян ҳаром қилгани ҳаммага маълум ва машҳур. Шундан келиб чиқиб, қадимдан мусулмонлар ичида майхўр ва зинокорларга таҳқирлаш назари билан қаралган. Уларга обрў-эътиборга эмас, жазога сазовор шахслар сифатида муносабатда бўлинган. Аҳдга вафо қилмаслик ҳам ҳеч кимга, ҳеч қачон обрў келтирмаган. Бу ёмон сифат айниқса мусулмонлар орасида, қаттиқ қораланади. Чунки, Қуръони Каримнинг, Пайғамбар саллоллоҳу алайҳи васаллам суннати мутаҳҳараларининг ҳукми шу. Албатта, ҳаром ичимликлар ичмаслик, ҳаром юрмаслик ва аҳдга вафо қилиш сифатлари Амир Темурнинг ўз фуқаролари олдида обрўсини ҳаддан зиёда оширар эди. Биз Соҳибқироннинг кўпчилик тарихчилар томонидан эътироф қилинган баъзи исломий сифатлари ҳақида тўхталдик. Бу бошқалар қатори Амир Темурдаги яхшилик сифатлар ҳам унинг дини Ислом туфайли эканини кўрсатади. Бу билан биз Амир Темур айбсиз эди, унинг шахсияти фақат баркамол сифатлардан иборат эди, демоқчи эмасмиз. Лекин, у кишининг дўсту душманлари эътироф қилган сифатларини Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламнинг: «Вафот этганларингизнинг яхши сифатларини эсланг», деган ҳадисларига амал қилиб эсламоқдамиз. Шу билан бирга Соҳибқироннинг ҳукмдаги муваффақиятларида ушбу сифатлар асосий омил бўлганлигини таъкидлаб ўтмоқчимиз. Чунки шахсий сифатлар ҳар бир нарсада таъсирли экани ҳаммамизга маълум.\nБошқа бир жойга жума куни борилади. Жума намози яқинлашишига қарамай одамлар кўринмаётганини сезган Соҳибқирон таажжубга тушиб, ўша ернинг диний раҳномасини олиб келишга амр қилади. Салла кийган бир кишини олиб келадилар. Амир Темур ундан, аҳоли қайси динга этиқод ва амал қилишини сўрайди. У одам мусулмончиликка, деб жавоб беради. Амир Темур, «намоз ўқийсизларми?», деб сўрайди. У, «ҳа ўқиймиз» дейди. Амир Темур, «бугун жума, аммо ҳеч ким кўринмайди, нима, жума намози ўқимайсизларми?», дейди. Ҳалиги одам «ҳар ким ўз уйида ўқийди», деб жавоб беради. Шунда Соҳибқирон гап нимада эканлигини тушуниб етади-да, ҳалиги одамни дин орқали қорин тўйғизишни одат қилиб олганликда айблаб, анча койийди. Аллоҳ жума намозини жамоат билан ўқишга амр қилганини айтиб, Қуръони Каримдан бу ҳақидаги оятни ўқиб тушунтиради ва азон айттириб, ўзи одамларга жума ўқиб беради. Албатта, бунга ўхшаш ишлар ва тасарруфлар Жаҳонгир султоннинг обрў, ҳурматига ҳурмат қўшар ва мусулмон халқнинг ишончини яна ҳам кўпроқ қозонишига сабаб бўлар эди.\nАмир Темурнинг жамият ва фуқаролар билан алоқасининг асосий қисми уламолар орқали бўлар эди. У киши уламоларни ҳаддан зиёд ҳурматлар эди. Номи уламо бўлса, ўзига яраша тақдирлар эди. Бу борада амирнинг ўзлари амал қилган аҳли сунна ва жамоа мазҳаби уламолари бўлиши шарт эмас эди. Шийа, рофизий мазҳаблари ҳатто насроний ёки бошқа динларнинг уламоларини ҳам тақдирлар эди. У киши Султония насоралари бош роҳибини ўз ҳузурига чорлаб меҳмон қилгани, роҳиб унга қаттиқ гап сўзлар айтиб кўпчилик орасида беодоблик қилса ҳам ҳурматини жойига қўйгани маълум ва машҳурдир. Амир Темур уламоларни зиёратини канда қилмас, уларга сахийлик билан мукофот ва ҳадялар берар эди. Қаерга борса, машҳур ва ўзи китобини ўқиган уламоларнинг вафот этганлари бўлса, қабрини ҳам зиёрат қилар эди. Соҳибқирон томонидан уламоларнинг эҳтиром қилишининг яна бир кўриниши, уруш бўлган жойларда яшайдиган уламоларнинг уйига кирганларга омонлик берар, уларга тегмас эди. Амир Темур олим киши сифатида ўз давридаги китобларни ўқиб ва таҳлил қилиб борарди. Ана ўша ўзи китобини ўқиган уламоларни тирик бўлсалар ҳам, ўлик бўлсалар ҳам ҳурматларини жойига қўярди. Бир вақтлар шайх Муҳаммад Шабистонийнинг китобини ўқигани учун, айбдор бўлсалар ҳам унинг юртдошларига тегмади ва юртини вайрон қилдирмади. Соҳибқирон Фирдавсийнинг «Шоҳнома»сини ҳам ўқиган эди. Унинг юртига борганда қаровсиз қолиб кетган қабрни излаб топиб зиёрат қилади. Буюк жаҳонгир Амир Темурнинг уламоларга бўлган бундай муносабатлари у киши олим бўлгани учун, зар қадрини заргар билади, маъносидаги тасарруфигина эмас эди. Мусулмонлар оммаси ичида уламоларнинг обрў эътибори ҳаммага маълум. Оддий мусулмонлар ҳамма нарсадан кечиб бўлса ҳам, уламоларнинг ҳурматини қилади. Доимо уларнинг фатвоси ва гапи ила иш кўради. Шу маънода уламолар эътиборини қозонган ҳоким учун халқнинг иззат-эҳтиромига сазовор бўлиш осондир. Амир Темур ана шу омилдан унумли фойдаланарди.\nСоҳибқирон қаерга борса, албатта ўша ернинг уламоларини тўплаб, илмий мажлис ўтказарди. Уларга турли саволлар бериб, илмий савияларини синаб кўрар, долзарб масалаларини муҳокама қилар эди. Деярли ҳар бир мажлисидан уламолар Амир Темурнинг илмига, ақл-заковатига, одобига ва уламоларнинг таъсири бор ҳамма жойларда Соҳибқироннинг обрўсини янада ошишига, ўша ердаги халқларнинг у кишига муҳаббатини мустаҳкам бўлишига олиб келар эди.\nБуюк Жаҳонгир, улкан империя соҳиби, катта олим Амир Темур камтарин инсон ҳам эди. У илмий музокараларда ўзи билмайдиган масала чиқиб қолса ёки фикрнинг нотўғрилиги аён бўлса, дарҳол қабул қилар, ҳақ йўлни танлар эди. Хуросоннинг Бишравейҳ деган жойида намозга азон айтилганда одамлар кийимларини алмаштириб, яхшисини кийиб масжидга кетаётганини кўриб, бир дўкондордан, «нима учун бундай қилаяпсизлар?», деб сўрайди. Шунда у киши: «Эй Амир, биз Аллоҳнинг «Аъроф»сурасидаги (31-ояти)га амал қилаяпмиз», дейди. Соҳибқирон имтиҳон қилмоқчи бўлиб у кишидан оятнинг маъносини сўрайди. Дўкондор оят маъносини тўғри айтиб беради ва Аллоҳ ушбу оятда, бизларга «ҳар масжид ҳузурида зийнатингизни олинг», демоқда бу намозни гўзал ҳолатда ўқинг, дегани, биз шунга биноан кийимларимизни алмаштирмоқдамиз», дейди. Амир Темур, мен ҳофизи Қуръон бўлсам ҳам, фақиҳ бўлсам ҳам буни мулоҳаза қилмаган эканман, энди қароргоҳга бориб кийимларимни алмаштириб келай, дейди.\nАмир Темур Дамашқда ўша вақтнинг машҳур уламоларига таклиф юбориб, катта йиғилиш ўтказди. Бу йиғилишда ўша даврнинг атоқли олимларидан, Имодиддин Мағрибий, Сирож Искандарий, Баҳоуддин Ҳалабий, Ибн Халдун, Низомиддин Шомий ва Арабшоҳ кабилар қатнашадилар. Амир Темур йиғилиш аввалида уламоларни қутлаб, уларнинг ҳар бирига алоҳида саволлар бериб синаб кўради. Сўнгра асосий масалага кўчиб, Қуръони Карим оятларини нозил бўлиш тартибига кўра қайта ёзиб чиқишни таклиф қилади. Уламолар бу масалани бир неча кун баҳс қилишиб, охири ҳозирги тартибни ўзгартириб бўлмайди, деган қарорга келишади ва буни охирги йиғилишда Амир Темурга етказишади. Соҳибқирон ўз фикрини қувватлаб уламолар билан тортишади. Кейин эса уламоларнинг гапларидан қониқиш ҳосил қилиб, ўз фикридан қайтади ва Қуръон оятлари тартиби доимо ўз ҳолида қолажагини ҳаммага эълон қилади.\nБундай тасарруфлар албатта, Амир Темурнинг обрўсига обрў қўшар, мусулмонлар оммасининг унга бўлган муҳаббатини зиёда қилар эди. Шубҳасизки, юқорида зикр этилган нарсалар Амир Темурнинг давлатчилик борасидаги улкан ютуқларига асосий омил бўлгандир.\nШубҳасиз, Амир Темур қурган давлат соф исломий давлат бўлган эмас. Соф исломий давлат тўрт халифалар даврида ва юзинчи ҳижрий йилларда қисқа муддат халифа бўлган Умар ибн Абдулазизнинг даврида бўлганлиги Ислом оламида маълум. Ундан кейин бу давлатнинг соф исломийлиги бузилиб, оилавий мулкка, меросхўрликка айланган. Вақт ўтиши билан кўпроқ бузилиб бораверган. Ўз замонасининг одами сифатида Амир Темур ҳам ўзи қурган давлатда ўша замоннинг услубларидан фойдаланади. Шу билан бирга, ўша давр таомули ва ўз илмига биноан исломий омиллардан ҳам фойдаланади. Унинг салтанатининг муваффақиятларида айнан ушбу исломий омиллар асосий рол ўйнаган бўлса, ажаб эрмас.\nАмир Темур Исломнинг ҳамма динлар ва тузумлардан устун эканлигига тўла ишонган мухлис инсон эди. У бу маънода, ҳамма мазҳаблар-динлар ҳам бир, деган Жалолиддин Румийни танқид қилади. Таассуб жиҳатидан эмас, илмга ва тажрибага суянган ҳолда Исломнинг устун эканлигини таъкидлайди. Соҳибқироннинг фикрича, Ийсовий мазҳаб - яъни хиристиан дини фақат охиратга эътибор беради. Мусовий мазҳаб - яъни яҳудий дини, эса фақат бу дунёга эътибор беради. Ислом эса, ҳам бу дунёни, ҳам у дунёни ўз ичига олгандир. Шунинг учун ҳам у киши Исломга қўлидан келганича амал қилишга ҳаракат қилади.\nАмир Темур Шерозга юриш қилганда у ернинг амри Султон Шоҳ Мансур Музаффарий, шаҳардаги эски масжидга кириб олиб Амир Темур устидан ғолиб бўлишини тилаб ўтираверади. Соҳибқирон эса унинг юртини эгаллаб олади ва бу тасарруфини танқид қилади. Амир Темурнинг фикрича фақат дуо билан иш битмайди. Агар фақат дуо билан иш битадиган бўлса, Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам дуо билан иш битирар эдилар. Аммо, У зот саллоллоҳу алайҳи васаллам дуо қилиш билан бирга аскар тўплаб, совут кийиб, қилич-қалқон олиб жангга кирганлар.\nАмир Темур ўз тасарруфларини Қуръони Карим оятлари ва Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларига тўғри келган жойларини эслатиш билан Қуръон ва суннатга мувофиқ иш кўришга ҳаракат қилганини баён қилади. Амир Темур урушлардан бирида, ким шайх Ҳисомиддин Сабзаворийнинг уйига кириб олса, омон қолади, деган амрни чиқарди. Мазкур шайх Ҳисомиддин Сазаворий шийа бўлган. Соҳибқироннинг унинг уйига кирганлар омон бўлади, дейиши эса шайх учун катта обрў эди. Табиийки, ўша давр ўлчовига кўра, бир шийа одамга нима учун шунчалик ҳурмат, деган савол пайдо бўлади. Амир Темур буни Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламнинг қилган ишларига мослаб қилганлигини баён қилади. Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам Маккаи Мукаррамани фатҳ қилган кунлари, ким Абу Суфённинг уйига кирса омон қолади, деб эълон қиладилар. Абу Суфён ўша пайтда мушрик - кофир эди. Шундай бўлса ҳам Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам унинг уйини омонлик жойи деб эълон қилдилар. Мен, бир шийа одамнинг уйини омонлик жойи десам нима бўлибди, дейди.\nШунингдек, Амир Темур Ислом ҳукмига амал қилувчиларни кўрса ҳам жуда мамнун бўлар эди. Бу нарса айниқса Хуросон жанубидаги Бишравейҳ шаҳрига бўлган муносабатида яққол кўринади. Соҳибқирон у шаҳарга яқинлашганда уни йўл четида содда кийинган бир неча одам кутиб олади. Амир Темур улардан «Шаҳарнинг амири ким?», деб сўрайди. Улар, амиримиз йўқ, ўзимиз қўлимиздан келганича Қуръону суннатга амал қилиб яшамоқдамиз, дейишади. Бу гап Соҳибқиронни қизиқтириб қолади-да, шаҳар билан яқиндан танишишга қарор қилади. У ернинг Имоми Ҳусайн ибн Исҳоқ билан биргаликда ҳамма нарса билан яқиндан танишиб чиқади. Аҳолининг барчаси ёшу қари, эркагу аёл илми бўлиб, ўқиш-ёзишни биладиган, бўш вақтини илмга сарфлайдиган бўлади. Ҳамма ҳалол меҳнат билан машғул бўлади. Амир Темур уларга олтин берса, ҳурмат қилганинггиз учун раҳмат, аммо бу тиллоларга ҳожатимиз йўқ, ўзимиз ишлаб топганимиз етади, дейишади. Аҳолининг раҳбари, имом Ҳусайн ибн Исҳоқ ҳам қўлига кетмон олиб деҳқончилик қиладиган бўлади. Унга Амир Темур бир от совға қилса узр айтиб олмайди, от мина олмайман, эшак миниб ўрганиб қолганман дейди. Бу нарсалардан хурсанд бўлган Амир Темур шароит билан янада яқинроқ танишади. Соҳибқирон бир дўкондорнинг аёл харидорга нарса тортиб бераётиб «Вой луллил мутаффифин» - «Торозудан уриб қолувчиларга вой бўлсин» оятини ўқиганини эшитади. Аёл кетганидан кейин бориб дўкондордан, «ўзинг ўқиган оятнинг маъносини биласанми?», деб сўрайди. У, биламан, деб, оят маъносини айтиб беради. Бир оз савол-жавобдан сўнг, дўкондор, торозу тортишда хиёнат қилиб қўймай, деб ҳар кимга бир нарса тортганимда шу оятни ўқиб тураман, дейди. Шунингдек, Амир Темур бир атторнинг олдидан ўтиб кетаётиб унинг «Вазинуу бил қистосил мустақийм» яъни, «Ва адолат тарозуси ила вазн ўлчанглар» оятини ўқиганини эшитиб қолади ва ўша аттор билан ҳам юқоридаги ўхшаш суҳбат ва савол-жавоблардан сўнг Амир Темурга кўпгина ўзини хурсанд қиладиган нарсалар аён бўлади.\nБишравейҳда қулф ва қаровул йўқ экан. Одамларни Исломга амал қилиб яшаганлари учун бунга эҳтиёж йўқ экан. Шунингдек, қози ҳам йўқ экан. Ёши улуғ бўлиб қолган Ҳусайн ибн Исҳоқ бировнинг сўкишганини ёки уришганини эслай олмаслигини айтади. Бу ерда оила бузилиши - талоқ ҳам, бировнинг ҳаққини тортиб олиш ҳам йўқ экан. Бу ҳақиқатларни билиб Амир Темур ниҳоятда хурсанд бўлади. Қуръон ва суннатга амал қилиб яшаётган бу мухлис - мусулмон аҳолини тақдирлашга қарор қилади. Амалдорларини тўплаб мажлис ўтказади.\nБишравейҳни «Дорул илми вал омон» деб элон қилади. Модомики, Темур хонадонига мансуб ҳокимлар бор экан, бу шаҳардан хирож олинмайди, ҳеч ким, ҳеч қандай баҳона билан бу ерга ҳужум қилмайди, деб фармон чиқаради.\nШайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф, 1994 йил\nАмир Темур Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф


UFF.uz'да «Навбаҳор» - «Нефтчи» ўйинида бу мавсум рекорди қайд этилди\n«Навбаҳор» - «Нефтчи» ўйинида бу мавсум рекорди қайд этилди\nЯнгиликлар » ОЛИЙ ЛИГА Хабарингиз бор, куни кеча олий лигада 3-турнинг бир нечта учрашувлари бўлиб ўтди.Ушбу турда чемпионатимизнинг 6та учрашувини томоша қилиш учун стадионларга жами 44824 нафар мухлис ташриф буюрган. Яъни ҳар бир ўйинга ўртача 7470 томошабин тўғри келди. Иккинчи турданги энг кўп томошабин Намангандаги "Марказий" стадионига келди. 18992 мухлис "Навбаҳор" - "Нефтчи" учрашувини томоша қилди. Шундай қилиб ушбу баҳс 2017 йил ҳозирча энг кўп томошабин келган ўйинга айланди. Бундан олдинги рекорд ҳам Наманганда қайд этилганди. 1-турдаги "Навбаҳор" - "Обод" учрашувига 12311 мухлис келганди. Энг кам мухлис эса Тошкентдаги "Пахтакор" стадионига келди. "Пахтакор" ҳамда "Динамо" ўртасидаги учрашувни 2117 нафар одам кузатиб борди. Манба: championat.asia, olamsport.com Ўқилган: 4112. Фикрлар: 1.\nСана: 20.03.2017 12:58.\n«Навбаҳор»: Тарбияланувчиларимиз «Олмалиқ»дан устун келишди\n«Навбаҳор»: Иккинчи даврага тайёргарлик 8 июлда бошланади\nИлҳом Мўминжонов: «Насаф»дек жамоага 10 киши бўлиб ўйнаш қийин\nПревью: «Насаф» - «Навбаҳор»\n«Навбаҳор»: Тунда воҳа сари йўлга тушамиз\n«Навбаҳор»ни расман ҳеч ким тарк этмаган\nПревью: «Навбаҳор» - «Сўғдиёна» «Навбаҳор»: Легионерларимиз қайтишди\n«Навбаҳор»: «Хотира-79» билан ўйнаймиз\n«Навбаҳор»: Тарбияланувчиларимиз ғалаба билан бошлашди\nСпорт хабарлари 1News.Uz нигоҳида Zamin.Uz


Volkswagen автоконцерни атроф-муҳитга зарар етказгани учун 18 млрд доллар жарима тўлайди\n12:54 / 19.09.2015\nVolkswagen немис автомобиль концерни атроф-муҳитга зарарли моддалар чиқарилиши ҳолатини текширишни айланиб ўтишга хизмат қилувчи дастурий таъминот ўрнатилган 500 мингга яқин автомобилни сотгани учун йирик миқдордаги жаримага тортилиши мумкин. Бу ҳақда Bloomberg Германия атроф-муҳитни муҳофаза қилиш агентлигига асосланиб хабар бермоқда.\nГап 2009-2015 йилларда сотилган дизел ёнилғисида ҳаракатланувчи автомобиллар ҳақида кетмоқда. Агентлик маълумотларига кўра, ушбу автомобилларга шундай қурилмалар жойлаштирилган эканки, машиналарнинг тозалаш воситалари текширилган вақтда улар тўлиқ қувватда ишлаган, одатий ҳайдаш вақтида эса — йўқ. Натижада мазкур автомобиллар чиқарган зарарли моддалар миқдори белгиланган нормалардан 10-40 баробардан ошиб кетган.\nАйни пайтда агентлик автокоцернни текширувдан ўтказмоқда. “Автомобилларда атроф-муҳитга зарарли моддаларни чиқариш меъёрларини айланиб ўтувчи дастурий таъминотдан фойдаланиш қонунга хилоф бўлиб, аҳоли саломатлигига жиддий хавф туғдиради”, – деди агентлик вакили Синтий Жиль. Унинг фикрича, автоишлаб чиқарувчилар умум қоидалар билан ўйнашишди.\nЭндиликда бу каби автомобилларнинг ҳар бири учун автоконцерн 37,5 минг доллардан тўлашига тўғри келади. Бу эса жарима миқдорининг 18 млрддан ошишидан дарак беради.\nБундан аввалроқ АҚШ ҳукумати Volkswagen`дан мазкур дастур ўрнатилган 482 минг автомобилни қайтариб олишни талаб қилиб чиқди.


Мурдаси тоғлардан топилган Сеул мэри ўлимидан олдин нималарни ёзиб қолдиргани ошкор бўлди - xabar.uz\nМурдаси тоғлардан топилган Сеул мэри ўлимидан...\n«Yonhap News» агентлиги Сеул мэри Пак Вон Суннинг ўлимидан олдин ёзиб қолдирган хатини чоп этди.\n«Ҳаммадан узр сўрайман. Ҳаётимда ёнимда бўлган ҳаммага миннатдорчилик билдираман. Оилам олдида ўзимни айбдор ҳис қиляпман, уларга озор етказганман», — дейилади хатда. Пак Вон Сун мурдасини ёқиб, кулини ота-онасининг қабри устидан сочишларини васият қилган. Сўнг ҳамма билан видолашган.\nЖанубий Корея полицияси қизи Пак Вон Сун йўқолиб қолганини маълум қилгач мэрни қидиришга тушган. Отаси васиятномага ўхшаш хатни ёзиб қолдириб, уйидан чиқиб кетган ва қайтиб келмаган. Кейинчалик унинг мурдаси шаҳар шимолидаги Бугак тоғидан топилган. Дастлабки тахминларга кўра, ўлим сабаби ўз жонига қасд қилиш бўлган.\nПак Вон Сун йўқолиб қолишидан бир кун олдин котибаси уни судга берган. Аёл мэрни жинсий зўравонликда айблаган.


Баҳодир Аҳмедов: "Терма жамоага муносиб номзодлар сараланмоқда" / CHAMPIONAT.asia\nБаҳодир Аҳмедов: "Терма жамоага муносиб номзодлар сараланмоқда"\nХабарингиз бор, 19 ноябрдан бошлаб Самарқандда футзал бўйича олий лиганинг 1-босқич 2-тур учрашувлари старт олди.\nБиз шу фурсатдан фойдаланиб, футзал бўйича Ўзбекистон миллий терма жамоаси бош мураббийи Баҳодир Аҳмедов билан суҳбатлашдик.\n- Баҳодир ака, терма жамоамиз бош мураббийи сифатида бўлиб ўтаётган миллий чемпионат борасида қандай фикрдасиз?\n- Аввало барча учрашувларни кузатиб бораётганимни ва бу орқали терма жамоага энг муносиблар саралаб олинаётганини айтиб ўтишим керак. Йилдан йилга футзал бўйича Ўзбекистон чемпионати кучайиб бормоқда. Футзал ихлосмандлари ва учрашувларни томоша қилаётган томошабинлар бунинг гувоҳи бўлмоқда. Ёшларнинг кўплиги мени хурсанд қиляпти ва шуларга кўпроқ эътибор беряпмиз. Чемпионатнинг кучайиши терма жамоага катта мадад бўлади. Бу борада яна шуни қўшимча қилиб ўтишим керак, бундан уч-тўрт йил олдин фақат "Ардус" ва "Строитель-Зарафшон" жамоаларини билардик. Энди бўлса, бир нечта тенг кучли рақиблар бор. Ҳеч бир ўйинда фаворитни аниқ айта олмаслик ҳам рақобат кучли эканлигидандир.\n- Жамоалар ўртасидаги рақобат ўз самарасини беряптими?\n- Албатта, натижасини кўряпмиз. Мана яқинда Осиё чемпионатига саралаш баҳсларида ҳам ижобий натижани қўлга киритдик. Ҳозирда барча клубларни маҳаллий мураббийлар бошқармоқда ва бу ҳам қайсидир маънода чемпионатда мураббийлар савияси ошишига олиб келади. Испаниядан келган мураббийлар ҳам футзал ривожида ўз ҳиссаларини қўшиб кетди. Улардан маҳаллий мураббийларимиз ва футзалчиларимиз кўп нарсани ўрганди.\n- Терма жамоа ҳақида ҳам тўхталиб ўтсангиз?\n- Ҳозир мана шу босқич орқали тайёргарлик олиб боряпмиз. Февраль ойидан бошлаб хорижда йиғин ташкил этишни режалаштирганмиз. Ҳозирда асосан ёшларга эътабор қаратяпмиз ва шу орқали Осиё чемпионатига тайёрланиб бормоқчимиз.\n- Терма жамоамиз Осиё чемпионати саралаш босқичидан муваффақиятли ўтди, лекин шунга қарамай Эрон клубига йирик мағлубиятга учради. Бу борада фикрингиз қандай?\n- Биз бунга жиддий эътабор қаратганимиз йўқ. Терма жамоага номзод ёшларни синовдан ўтказиб олдик. Натижадан бўлмаса ҳам кўрсатган ўйиндан хурсанд бўлдим. Биз уларни катта баҳсларга мослаштириб бормасак бўлмайди.\n- Терма жамоа олдида қандай режалар бор?\n- Февралда Озарбойжонда ўқув-машғулот йиғинини ташкил этмоқчимиз. Ундан ташқари, Тошкентга Европанинг кучли жамоаларини ўртоқлик учрашуви ўтказиш учун таклиф этмоқчимиз. Иккинчи йиғин эса Португалияда ташкиллаштирилади.\n- Осиё чемпионатида терма жамоа олдига қандай мақсад қўйилади?\n- Биз совриндор бўлиб қайтмоқчимиз.


Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси билан касалланганлар сони 42 нафарга етди - 22.03.2020, Sputnik Ўзбекистон\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги хабарига кўра, ушбу инфекция аниқланган ўзбекистонлик Швейцарияда бўлиб қайтган. 22.03.2020, Sputnik Ўзбекистон\n10:03 22.03.2020 (янгиланди: 13:56 22.03.2020)\n© Sputnik / Нина Алексеева / Фотобанкка ўтишМинзурка с биоматериалом взатая у пациента в поликлинике\nТОШКЕНТ, 22 мар — Sputnik. Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси билан касалланганлар сони 42 нафарга етди. Бу ҳақда Соғлиқни сақлаш вазирлиги матбуот хизмати хабар қилди.\n"Ушбу инфекция аниқланган фуқаро Швейцарияда бўлиб қайтгани маълум бўлди", - дейилган хабарда.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги, Санитария-эпидемиологик осойишталик агентлигининг малакали мутахассислари томонидан эпидемияга қарши профилактик тадбирлар давом эттирилмоқда. Бу жараёнга барча куч ва воситалар жалб қилинган.


Hyundai Наманганда тижорат автомобиллари заводи очади - 19.11.2018, Sputnik Ўзбекистон\nHyundai-Namangan KD заводининг умумий қиймати - 130 миллион доллани ташкил қилади. Дастлабки босқичда завод 400та юк автомобиллари ва микроавтобуслар ишлаб... 19.11.2018, Sputnik Ўзбекистон\nHyundai-Namangan KD заводининг умумий қиймати - 130 миллион доллани ташкил қилади. Дастлабки босқичда завод 400та юк автомобиллари ва микроавтобуслар ишлаб чиқаради.\nТОШКЕНТ, 19 ноя - Sputnik. Наманган вилоятининг Тўрақўрғон туманида, Жанубий Кореянинг Evergreen Motors ва Posco Daewoo компаниялари билан ҳамкорликда, Hyundai-Namangan KD - юк автомобиллари заводи қурила бошлади, деб хабар қилмоқда РИА Новости Наманган вилоят маъмуриятига асосан.\nЯнги завод илк маҳсулотини 2019 йилнинг сентябрь ойида ишлаб чиқаришни бошлайди. Дастлабки босқичда завод 400та юк автомобиллари, микроавтобуслар ва автобуслар ишлаб чиқаради. Завод қуввати секин-аста 2,5 минг автомобилга етказилади. Ишлаб чиқарилаётган автомобиллар локализацияси 50%ни ташкил қилади.\nЛойиҳанинг умумий қиймати 200 миллион $ атрофида бўлади. Завод “Қўқон” ЭИЗида қурилади. Завод қурилишининг тамал тоши қўйиш маросимида сармоявий ҳамкорлик шатномаси имзоланди.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистонда Hyundai заводини қуриш ҳақидаги дастлабки келишувлар Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёевнинг Кореяга 2017 йилда бўлган ташрифи доирасида имзоланган эди.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Зайд ибн Арқам\nЗайд ибн Арқам\nТўлиқ исми Зайд ибн Арқам ибн Зайд ибн Қайс ибн Нўъмондир. Куняси Абу Амр. Абдуллоҳ ибн Равоҳанинг қарамоғида тарбия топган.\nЗайд ибн Арқам Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) билан бир замонда яшади, ғазотларда қатнашди. Бани Мусталиқ сафари вақтида Зайд ёш бола эди. Жангдан сўнг, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ва саҳобалари Мурийсида сув ичиш, туя ва отларни суғориш учун қудуқ олдида тўхтадилар.\nМунозара кучайгач, Жуҳаний: “Эй ансорлар жамоаси!” деб қичқирди. Шундан сўнг Жаҳжаҳ ҳам: “Эй муҳожирлар жамоаси!” деб қабиладошларини чақирди. Саҳобалар аралашгачгина муросага келишди. Бундай ножўя ишлар мусулмонларга ярашмаслигини ҳамма биларди. Лекин у ерда Убай ибн Салул исмли бир мунофиқ бор эди. Одамлар кўзига ўзини мусулмон кўрсатиб, намоз ўқир, сафарларга чиқар, аслида Аллоҳга ва Унинг Расулига имон келтирмаган эди. Агар мусулмонлар ғолиб бўлса, уларнинг яхшилигига эга чиқишни истарди у.\nУбай ибн Салул: “Жаҳжаҳнинг гапини эшитдингларми? У қандай қилиб “Эй муҳожирлар жамоаси!” деб нидо қилишга ботина олди?! Бу билан у нимани назарда тутди? Нима, улар ўша ансорийни ўлдиришмоқчими? Мадинага суқилишиб, тиқилишиб келганларида биз уларга бошпана берганимиз эсларидан чиқибди, шекилли?! Шунга айтадилар-да: “Ит боқсанг, ўзингни қопар”, деб Аллоҳга қасам, Мадинага қайтгач, кучлилар кучсизларни албатта, қувиб чиқаради”, деди.\nУшбу қасами билан у Мадинага қайтганида Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ва саҳобаларни чиқариб юборишни қасд қилди. Яна у қавмига: “Агар қўлларингиздаги нарсадан, молларингиздан муҳожирларга бермасангиз, бирга ўтирмасангиз, тез орада улар бошқа шаҳарга жўнаб кетишади. Улар бошқа шаҳарга кўчиб кетмагунича, Муҳаммаднинг ҳузуридаги кишиларга эҳсон қилманглар”, дейди.\nЗайд ибн Арқам Расулуллоҳдан (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) етмишта ҳадис ривоят қилган. Бухорий ва Муслим улардан қирқтасига иттифоқ қилишган. Шунингдек, ундан Анас ибн Молик, Ибн Аббос ва кўплаб тобеинлар ҳадис ривоят қилишган. Тобеинлар Зайдни Расулуллоҳни (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) кўргани, у зотнинг ҳадисларини эшитгани ва у кишига эргашиб намоз ўқигани сабабидан кўп яхшиликка эришган деб билардилар.\n1267 марта ўқилган.


Амнистия бўлмади, ҳафсалалар пир бўлди\nЎзбекистонда навбатдаги тарихий сана - мустақилликнинг 15 йиллиги арафасида амнистия эълон қилиниши ҳақида гап-сўз тарқалганди. Бироқ бу ҳақдаги башоратлар ўзини оқламади.\nЎзбекистонда икки палатали парламент ташкил этилгандан буён амнистияни Сенат эълон қилади. Сенатнинг қонунчилик ва суд-ҳуқуқ масалалари қўмитаси вакили Мавжуда Ражабованинг маълум қилишича, Мустақиллик куни арафасида амнистия эълон қилиш масаласи Сенат муҳокамасига қўйилмаган.\nМустақилликнинг 15 йиллиги арафасида мамлакатда катта амнистия эълон қилиниши борасидаги овозалар тарқалиб улгурган эди. Шу маънода, мустақиллик байрамини эҳтимол бошқалардан кўра кўпроқ кутган минглаб тутқунлар ва яқинларининг ҳафсаласи пир бўлди.\nАмнистиянинг энг сўнггиси Сенат томонидан ўтган йил 8 декабрда - Конституция куни арафасида эълон қилинган эди. Мазкур амнистияга мувофиқ муайян тоифадаги юзлаб маҳбуслар озод этилганди. Улар орасида ногирон, кекса ва вояга етмаган маҳбуслар, аёллар ва иқтисодий зарарни қоплаган жиноятчилар ҳам бор эди.\nБироқ Ўзбекистондаги маҳбусларнинг муайян тоифаси аксар ҳолларда авф этилишига кўпроқ умид ва камроқ ишонч билан қарайди, эҳтимол. Гап ноқонуний диний-сиёсий фаолиятда айбланиб қамалган минглаб одамлар ҳақида бормоқда. Халқаро ва маҳаллий инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари уларни “Ўзбекистондаги қатағон қурбонлари”, дейишга ҳам одатланган.\nЛидия Ҳайдарованинг бугунги кунда уччала фарзанди ҳам ноқонуний диний ташкилотга аъзоликда айбланиб қамоқда қолаётир. 2004 йилда Тошкент ва Бухородаги портлашларга алоқадорликда айбланиб қамалган, саратон касаллигига чалинган 30 ёшли Нилуфар Ҳайдарова ҳам унинг қизи.\nОнаси қизининг озод этилишига умид қилиб, Мустақиллик кунини интизорлик билан кутганини айтади.\n“Нилуфаримиз озод этилишини кутаётган эдик. Мен уйда тайёргарликни ҳам қилган эдим, кирларини ювиб, ётар жойларини чиройлик қилиб қўйгандим. Нилуфар жуда ҳам касал. Иккинчи гуруҳ ногирони. Қамоқхонада ҳам унга икки марта кимёвий терапия қилинди. Мен уни кутгандим, ҳали ҳам кутяпмиз, балки Конституция кунига амнистия бўлар”, – дейди ҳафсаласи пир бўлган она.\n“Халқаро амнистия” ташкилоти вакиласи Майзи Вейчердинг Ўзбекистонда айнан мустақилликнинг 15 йиллиги арафасида амнистия бўлиши ҳақидаги овозалар тасодифий эмаслигини таъкидлади.\n“Андижон воқеаларидан сўнг кўплаб одамлар қамалди. Кейин эса Андижон воқеаларига алоқадорликда айбланиб қамалганлар амнистия қилиниши ҳақида шов-шувлар пайдо бўлди. Бундай овозалар ҳатто мамлакатни ташлаб қочган айрим андижонликларнинг ватанига қайтишига сабаб бўлган эди. Ҳозир эса кўпчиликнинг ҳафсаласи пир бўлгани шу билан изоҳланади”, - деди М.Вейчердинг.\nМустақиллигининг 15 йиллигини Ўзбекистондан бир кун аввал нишонлаган Қирғизистонда ҳам амнистия эълон қилинмади. Қозоғистонда эса Мустақиллик куни 16 декабрда нишонланиб, катта авф режалари ҳақида ҳозирдан айтиляпти.\nТуркманбоши авф қарорларини Рамазон ойида эълон қилади. Аммо Ўзбекистоннинг яна бир қўшниси Тожикистонда мустақилликнинг 15 йиллиги 9 сентябрь куни нишонланишидан аввал президент Имомали Раҳмонов юзлаб маҳбусни озод этиш фармонига қўл қўйиб улгурди.\nАмнистия асосида Тожикистонда 150 аёл ҳам озод этилди.\nТожикистонда озод этилаётганлар президент И.Раҳмоновга баралла миннатдорлик изҳор этмоқда. Мамлакатда 6 ноябрга бўлиши белгиланган президент сайловидан аввал И.Раҳмонов учун бундай мақтовлар анча қўл келиши мумкин.\nХалқаро инсон ҳуқуқлари ташкилотлари Ўзбекистонда амнистия масаласига ўзгача ёндашади. Уларнинг фикрича, Ўзбекистонда сиёсий сабабларга кўра қамалган ҳуқуқ ҳимоячилари ёки эътиқод тутқинлари амнистиясиз дарҳол озод этилиши лозим.\nЎзбекистон ҳукуматининг таъқибларидан қочиб, Ғарб давлатларининг бирида яшаётган таниқли имом Обид қори Назаров ҳам худди шундай фикрда.\n“Қамалган мусулмонлар авф этилиши керак бўлган жиноятчилар эмас аслида. Авф этиш уларни қоралаш демакдир. Аслини олганда уларнинг ҳаммаси озод этилиб, кечирим сўралиши керак. Давлат уларга етказилган моддий-маънавий зарарни қоплаши керак”, - дейди Обид қори.


Дарҳақиқат, айрим тоифа одамлар ўртасида онгу шуур билан эмас, ошқозон билан фикрлаш биринчи ўринга чиқаётган, каломдан кўра таом қайғуси устунлик қилаётганда бир китобни бошдан-оёқ ўқиб чиқиш ростдан ҳам салкам қаҳрамонликка ўхшаб қолмоқда. «Адабиёт ўладими?» деган баҳс-мунозаралар бўлиб ўтгани ҳали эсимизда.\nҲамма нарса болаликдан бошланади деймиз. Ҳақ гап. Китобга, мутолаага ҳавас-иштиёқ ҳам болаликдан, мактабдан шаклланади.\nКамина — болалиги турғунлик йилларининг «гуллаб-яшнаган» даврига тўғри келган кимса, отам олис сафарга отланганда хўрозқанд эмас, китоб олиб келишини илтимос қилардим. Бўш вақтимни, асосан, китоб ўқиш билан ўтказардим. Ҳеч ким китоб ўқигин деб даъват ҳам қилмасди. Эҳтимол, ўша болалик ва ўсмирлик йилларида қўлимга тушган ажойиб китоблар (ўз вақтида ўқилган китоблар) менинг келажагимни, тақдиримни ҳал қилгандир... Ажабо, ўша олис ёшликда ҳис-ҳаяжон билан, суйиб ўқилган китоблардан олинган таассуротлар нимаси биландир беғубор илк севгига ўхшайди. Ҳар гал эслаганингда юрагинг орзиқиб кетади. Ана шундай нашъу намодан бебаҳра ўтиб кетаётган авлодга ачинаман. Мана энди ўзим ота, бобо бўлгач, фарзандлар ва набираларда китоб ўқишга ҳавас-иштиёқ уйғотолмай хунобман. Йўқ, улар озми кўпми китоб ўқишади, аммо қизиқиш билан эмас, камроқ, тинимсиз даъватларнинг таъсирида ўқишади. Бу эса мени қаноатлантирмайди.\nПедагоглар болани китоб ўқишга мажбурлаш керак эмас, дейишади. Мундоқ қараганда бу гапда жон борга ўхшайди. Тўғри-да, ихтиёрий, қизиқиш, иштиёқ билан қилинган саъй-ҳаракатларгина кутилган самарани беради. Узоқ вақтгача шу масалани ўйлаб юрдим. Бир куни телевизорда таниқли адабиётшунос олим Омонулла Мадаевнинг айни шу масала ҳақидаги чиқишини кўриб қолдим. Домла сира иккиланмай «Бола ўз ихтиёри билан ўқишни истамаса, уни мажбурлаш керак, ахир болани даволаш учун у ичкиси келмаган аччиқ дорини ичирамиз-ку!» деди. Домла ўзи ҳам болалигида китоб ўқишни унчалик ёқтирмаган, тоғаси, таниқли адабиётшунос олим Анвар Хўжааҳмедов уни китоб ўқишга мажбурлаган экан. Устознинг асосли мулоҳазалари иккиланишимга чек қўйди.\nТезкор замонимизда мутолаадан чалғитадиган нарсалар жуда кўп. Хўш, катталарнинг ташвиши етарли деймиз, ёшларни мутолаадан нималар чалғитади? Мундоқ дўппини ёнга қўйиб, ўйлаб кўрсак, бу муаммонинг ҳам ўзига яраша сабаблари бисёр экан. Боланинг ўзидан нега китоб ўқимаслигини сўрасангиз, «Улгурмаяпман», «Дарсим кўп», «Китоб қизиқ эмас экан», «Киносини кўрганман-ку, яна ўқиб нима қиламан», дея жавоб қилишади.\nБу баҳоналарнинг ҳар бири таълим-тарбиянинг муҳим муаммолари билан боғлиқдир. Олдинги ҳукмрон мафкура таъсирида шаклланган, ҳақиқий қадриятларимиз ҳақида нотўғри, бирёқлама, саёз тасаввур берувчи таълим тизимининг мутлақо яроқсиз экани билиниб қолди. Ана шундай шароитда ёш қалбларга нафосат, бадиият туйғусини сингдириш, хусусан, адабиётни тўғри ўқитиш-ўргатиш, демак, мутолаага ихлос уйғотиш жуда муҳим вазифадир.\nЭнди очиғини айтаверсак бўлади, аксарият мактабларда, ҳатто олий таълим даргоҳларида ҳам «нафис адабиёт» (Абдулла Қаҳҳор ибораси) муаллимларининг ўзлари адабиётдан ниҳоятда йироқ кимсалардир. Улар адабиёт санъатнинг бир тури эканини мутлақо ҳис қилишмайди. Дарсликдаги матндан четга чиқишолмайди. Адабиёт оламида янгиликларни кузатиб боришмайди. Шундай муаллимларнинг қўлида таълим олувчиларга ачинмай илож йўқ.\nКатта ва кичик экранлар, турли видеосалонлар, интернет ва мобиль телефон деб аталувчи матоҳлар мутолаа йўлидаги катта ғовлардан (оқилона фойдаланилса, уларнинг фойдали жиҳатлари ҳам кўп) бўлиб қолгани сир эмас. Чинакам мутолаа кишидан маълум бир тайёргарликни, ақлий меҳнатни талаб қилади. Аммо бундай заҳматга ҳамманинг ҳам тоқати етавермайди. Тафаккур, мушоҳада, маънавий-фикрий қашшоқлик кучайганда андак заҳмат чекиб, китоб ўқиш ўрнига диванда чалқанча ётганча экранга тикилиб «вақтни ўлдириш» осон-да. Шунинг учун ҳам болакай китобни ўқишдан кўра киносини кўриб қўя қолишни афзал билади. Шунинг учун ҳам у «Уруш ва тинчлик» фильмида Наташа Ростованинг Андрей Болконский билан зиёфатда рақс тушаётганини кўриб, беихтиёр «Ана, Штирлиц («Баҳорнинг ўн етти лаҳзаси» фильмидаги совет разведкачиси) рақсга тушяпти», деб юборади (Ҳар икки ролни Н.Тихонов ўйнаган –Ш.О.).\nЭҳтимол, болада китоб ўқишга ҳавас уйғотишнинг ўзи ҳам тарбиячидан алоҳида бир иқтидор, маҳорат талаб қилар.\nХўш, сизнинг болангиз китоб ўқийдими?\nЎзингиз-чи, дейсизми? Балли, жумбоққа жавобни балки шу саволдан бошлаган маъқулдир. Биз катталар шахсий ўрнакнинг таъсир-қудратига етарли аҳамият бермаймиз. Қуш уясида кўрганини қилади. Мутолаада ҳам ўз илмимизга ўзимиз амал қилмасак, тарғиб-ташвиқотларимиздан наф йўқ.\nМутолаа маданияти маданий ҳаётга холис баҳо берадиган муҳим мезонлардан бири. Кузатишимча, эндиликда оддий китобхонларни қўя турайлик, ҳатто ёзувчилар ўз ҳамкасбининг китобини деярли ўқимас экан. Дастхат билан совға қилинган китоблар бир четга ташлаб қўйилганча чанг босиб ётаверади.\nЯқин ва узоқ ўтмишда яшаб ўтган буюкларнинг ҳаёти, китобга муносабати ҳамиша ёшларга ўрнакдир. Ахборот технологиялари ҳар қанча ривожланмасин, ҳеч нарса, ҳеч қачон китобнинг ўрнини боса олмайди. Барча китобхонларга мутолаа қувончи, мутолаа завқи ҳамиша ҳамроҳ бўлишини истайман.


Владивостокда тўрт ўзбекистонлик отилди\n24 январ 2021, Тошкент вақти: 14:12\nВладивостокда Ўзбекистоннинг тўрт фуқароси ов милтиғидан яраланиб шифохонага ётқизилди.\nБу ҳақда хабар қилган PrimaMedia ахборот агентлигига кўра, Владивостокдаги кафелардан бирида маҳаллий фуқаро ўзаро жанжал натижасида ўзбекистонликларни ов милтиғидан отган.\n27 ёшли владивостоклик кафеда ўтирган ўзбеклар билан жанжаллашиш натижасида уйидан “Сайга” ов милтиғини олиб келган ва тўрт ўзбекистонликни отган.\nЎқ еган ўзбеклардан бири бошидан жиддий жароҳатланган ва айни пайтда оғир аҳволда экани айтилмоқда.\nУнинг шерикларидан бири курагидан, бошқаси қўлидан жароҳат олган.\nПолиция ўқ отган владивостокликни воқеа жойида ҳибсга олган, унинг ов милтиғи ва патронларини мусодара қилган.\nАйни пайтда тергов-суриштирув ишлари давом этмоқда.


Толибонлар: Афғонистон бўйича "Москва формати"нинг учинчи учрашуви қандай натижа берди? - zarnews.uz\nРоссия пойтахтида Афғонистон бўйича «Москва формати»нинг учинчи учрашуви бўлиб ўтди, деб хабар беради РИА Новости.\nУчрашувда минтақа вакиллари ва Афғонистон ҳукумати раҳбари Абдул Салам Ҳанафий бошчилигидаги Толибон ҳаракати делегацияси иштирок этди. Форум ишида Россия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров қатнашди.\n"Толибон" ҳаракати ўтган учрашувни жуда яхши, дўстона муҳитда ўтди, деб ҳисоблайди, деди учрашувдан кейин Абдул Салам Ҳанафий.\nУчрашувда толибонлар ҳукуматни қўлга киритганидан кейинги Афғонистондаги ҳарбий-сиёсий вазият, шунингдек гуманитар кўмак ва инклюзив ҳукумат тузилиши асосий масалалар бўлди.\nАбдул Салам Ҳанафий Афғонистонда аллақачон инклюзив ҳукумат тузилганини билдирди.\n"Афғонистон билан янги воқеликни – янги ҳукумат - Толибонлар ҳаракатини ҳамжамият расман тан олишидан қатъи назар ҳисобга олган ҳолда кейинги ўзаро амалий боғланиш керак», дейилади учрашув якунлари бўйича қабул қилиш режалаштирилган қўшма баёнотда.\nЭслатиб ўтамиз: Афғонистон бўйича маслаҳатлашув «Москва формати» 2017 йил апрель ойида ташкил этилган. У Афғонистондаги вазиятни ҳал бўлишига қизиқиш билдирган 11 мамлакатни бирлаштиради. Россия, Афғонистон, Хитой, Покистон, Эрон, Ҳиндистон, Қозоғистон, Тожикистон, Қирғизистон, Ўзбекистон ва Туркманистон. Россия Федерацияси анъанавий равишда АҚШни ҳам «Москва формати»га таклиф қилган эди. Лекин Вашингтон барча учрашувларда қатнашмади. «Москва формати»даги охирги учрашув 2018 йил сентябрь ойида бўлиб ўтди.\nТеглар: Афғонистон Москва Толибонлар


АПЛ учун кураш. Плей-офф финалида Жон Терри ва Фрэнк Лэмпард жамоалари ўйнайди / CHAMPIONAT.asia\n21:32Бугунги куннинг энг муҳим хабарлари (20 август) 0 21:31"Барселона" ва "Ювентус" ўзаро футболчи алмашмоқчи 0 21:15Де Йонг "Атлетик" клубига қарши ўйинда қойилмақом натижа қайд этди 3 21:08Клопп Коутиньо ҳақида: "У юқори даражали ўйинчи, лекин биз ундан фойдалана олмадик" 2 20:53Мальдини: "Лаксальт ва Стринич "Милан"дан кетади, Корреа билан Андре Сильва эса..." 0 20:32Оле-Гуннар Сульшер: "Рэшфорд ва Погба - 11 метрлик жарима тўплари учун масъул" 5 20:14Жош Кронке: "Арсенал" ЕЧЛга қайтишни ва АПЛда ғолиб бўлишни хоҳлайди" 3 20:00Расман: Хорватиялик ҳимоячи Бундеслиганинг бошқа жамоасига ижарага берилди 0 19:51Olamsport: Икки боксчимиз ғалаба билан бошлади, "Ҳумо" Россия клубини мағлуб этди ва бошқа хабарлар 0 19:47Азар кутилганидан тезроқ тикланмоқда 8 19:31Юрген Клопп мураббийлик фаолиятини якунлаши ҳақида фикр билдирди 6 19:14"Милан" "Реал"нинг марказий ҳужумчисини ижарага олишни хоҳламоқда 3 18:41Алан Ширернинг Англия Премьер-лигаси 2-тур рамзий терма жамоаси 2 18:35Одил Аҳмедовсиз ўйнаган "Шанхай СИПГ" бир киши кам қолган "Лунэн"га ютқазди ва Кубокни тарк этди 21 18:16"Реал" ярим ҳимоячиси яна жароҳат олди 0\nАПЛ учун кураш. Плей-офф финалида Жон Терри ва Фрэнк Лэмпард жамоалари ўйнайди\nТеглар : ЧемпионшипАнглия Премьер-лигаси\n14 ва 15 май кунлари Чемпионшипнинг 3-дан 6-ўрингача ўринни эгаллаган клублари АПЛга чиқиш учун плей-офф жавоб учрашувларини ўтказишди.\n"Вест Бромвич" ҳамда "Астон Вилла" ўртасидаги биринчи ярим финалнинг жавоб ўйини 1:0 ҳисобида "Вест Бромвич" ғалабаси билан якунланди. Илк баҳсда "Астон Вилла" шу ҳисобда зафар қучгани учун жамоалар пенальтилар сериясида омадини синашди. "Челси" собиқ ҳимоячиси Жон Терри бошқараётган "Астон Вилла" лотереяда омадли чиқди ва плей-офф финалига чиқди.\nИккинчи ярим финалда Фрэнк Лэмпард бошчилигидаги "Дерби Каунти" "Лидс" меҳмони бўлди. Ушбу жамоалар ўртасидаги биринчи ўйин 1:0 ҳисобида "Лидс"нинг ғалабаси билан якунланган эди. Лэмпард жамоаси жавоб ўйинида рақибни 4:2 ҳисобида енгди ва финал йўлланмасини нақд қилди.\nШундай қилиб, "Челси" афсоналари Жон Терри ва Фрэнк Лэмпард жамоалари АПЛнинг сўнгги "чиптаси" учун финалда тўқнаш келишади.\nСўнгги учрашув 27 май куни Лондондаги "Уэмбли" стадионида бўлиб ўтади.\nАлан Ширернинг Англия Премьер-лигаси 2-тур рамзий терма жамоаси 2\nРоссия премьер лигаси: Шомуродовнинг голли сериясини тугатган ва "Ростов"ни яна тўхтатган "Уфа" ҳамда турнинг бошқа тафсилотлари 9\nРоссия чемпионати. 6-турнинг энг гўзал мухлисалари 14\nАнглия Премьер-лигаси клубларининг ёзги харидлари (тўлиқ) 4\nАнглия Премьер-лигасининг энг қиммат 10 футболчиси билан танишинг 12\nРПЛ. "Ростов" мағлубиятга учради 78\nБугун "Ростов" "Уфа" меҳмони бўлади 64


Ўзбекистон ва Тожикистондаги авиатехникалар толибларга қайтарилмайди – Пентагон\nЎзбекистон 14:46 / 19.01.2022 58502\n«Биз ҳозирча ушбу вертолётларни жойлаштириш масаласини ишлаб чиқяпмиз. Менда улар [вертолётлар] бўйича қандай йўл тутилишига оид янгиланган маълумот йўқ. Лекин, ишонч билан айта оламанки, улар Афғонистонга толиблар фойдаланиши учун қайтарилмайди», - деди Пентагон матбуот котиби Жон Кибри.\nКибри ушбу масала Мудофаа вазирлиги томонидан кўриб чиқиш жараёнида эканини айтган.\n«Ҳозирги вақтда АҚШ толибларни Афғонистоннинг расмий ҳукумати дея тан олмаган ва бу Мудофаа вазирлигининг ваколатларига кирмайди», дея қўшимча қилди у.\nКибри Мудофаа вазирлиги миссияси АҚШни ҳимоя қилиш, жумладан Афғонистондан келиши мумкин бўлган ҳар қандай террористик хавфлардан ҳимоя қилишдан иборат эканини билдирди.\n«Биз у ерда нималар бўлаётганини кузатиб борамиз. Бизда терроризмга қарши кураш бўйича жиддий ва ўта масъулиятли вазифа бор. Биз Афғонистон яна ватанимизга [АҚШга] ҳужум қилиш учун бошпана бўлмаслигини кузатишда давом этамиз», дейди Пентагон вакили.\n2021 йил август ойида АҚШ Афғонистонни тарк этгач, кўплаб ҳарбий учувчилар ўз оилаларини олиб ҳарбий техникаларда қўшни Ўзбекистон ва Тожикистонга чиқиб кетишган эди. Айни вақтга келиб толиблар ушбу ҳарбий авиацияларни қайтармоқчи.\n23:34 / 16.05.2022 4551\n22:19 / 16.05.2022 3614\n22:00 / 16.05.2022 5996\n20:48 / 16.05.2022 20471


Европага йўл олган Жасур Яхшибоев чемпион жамоада ўйнайди!\n13 февраль, 2021, 08:30\nТеглар:Жасур Яхшибоев | Легия | Шахтёр\nЖасурга омад тилаймиз!\nЎтган мавсумда Беларусь чемпиони бўлган Жасур Яхшибоев фаолиятини яна Европада давом эттирадиган бўлди.\nБеларусь чемпионатида “Энергетик-БГУ” ва “Шахтёр” жамоалари шарафини ҳимоя қилган ўзбек легионери мавсумнинг энг фойдали футболчиси, деб эътироф этилган ва тўпурарлар баҳсида иккинчи ўринни қўлга киритган эди.\n“Пахтакор” тарбияланувчиси энди Польшанинг етакчи клубларидан ҳисобланган “Легия” билан шартнома тузиши кутилмоқда.\nЖасур айни пайтда Польша пойтахти Варшава шаҳрида бўлиб турибди ва бу ерда янги жамоаси учун тиббий кўрикдан ўтади.\n“Легия” Польшанинг амалдаги чемпиони ҳисобланади. 1916 йилда тузилган ушбу клуб фаолияти давомида 14 маротаба мамлакат чемпионати ғолиби бўлган. Ўн уч марта кумуш ва ўн тўрт маротаба бронза медалга эга чиққан.\n“Легия” Польшанинг ички мусобақаларида жами 37 та совринни қўлга киритган.


Тез орада Урганч атрофида илк троллейбус йўналиши очилади - Anhor\nAnhor Все посты Тез орада Урганч атрофида илк троллейбус йўналиши очилади\nУрганчдан Хивага республикадаги ягона шаҳарлараро троллейбус йўналиши ишга тушди. Энди корхона мутахассислари янги троллейбус йўналиши устида ишламоқда, у Урганч шаҳри атрофидаги ҳалқа йўл бўйлаб ўтади.\nКейинчалик яна иккита йўналишни ишга тушириш режалаштирилган. Улардан бири шаҳар орқали Қирқизак канали бўйлаб марказий кўчалардан биридан ўтади. Бу йўлда бирортаям бурилиш бўлмаган ўзига хос ноёб йўналишга айланади. Иккинчиси эса шаҳардаги иккита йирик бозор – буюм ва деҳқон бозорлари орасида ҳаракатланади, деб ёзади “Uzbekistan Today” нашри.\n– Бу йил корхонамиз зарарсиз фаолиятдан чиқди, – дея изоҳлайди ушбу воқеани “Хоразм троллейбус бошқармаси”нинг директори Руслан Рўзметов. – Шуни қайд этмоқчи эдимки, биз аввал бошидан йўл ҳақини оширишдан бош тортдик. Иккита шаҳар аҳолиси учун аниқ ҳаракат жадвалига эга ижтимоий транспортни сақлаб қолдик. Харажатлар ва реал йиғимлар орасидаги қарийб 30 фоизни ташкил этувчи фарқни мавжуд моддий-техника базасидан тижорат жиҳатдан самарали фойдаланиш ҳисобидан қоплаяпмиз. Паркда габаритли автобус ва автомобилларни ювиш хизматлари йўлга қўйилди. Бизнинг кичик станциялардан қувват олувчи корхоналар тармоғига хизмат кўрсатяпмиз. Ушбу фаолиятдан олаётган даромадимиз нафақат троллейбус ҳаракатини ташкил этиш учун кетаётган харажатларга, балки уни янада ривожлантиришга ҳам етяпти. Энди, корхона фаолиятининг самарали формуласи қўлимизда пайтида, янги йўналишлар устида ишласак ҳам бўлади.


Ўтган кунларимизни эсласам... - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\nЖурнал Ҳаракат №3 (72) 2008. Кечагина ўтган кунларимиз\nАбдураҳим Пўлат - Ўтган кунларимизни эсласам...\nЎТГАН КУНЛАРИМИЗНИ ЭСЛАСАМ, ҲАР БИРИ ТАРИХ ЁЗИШ БЎЛГАННИ КЎРАМАН\nИнсон ўтган кунларини хотирлаш, ғалабаларидан мағрурланиш ва хатоларидан азоб чекиш каби сифатлари борлиги учун ҳам инсондир.\nХудонинг берган куни бундан аввалги йиллари шу кунларда қилган ишларимиз эсимга келади. Айниқса, “Бирлик” тузилган 1988 йил, у оёққа туриб ўзбек миллатининг миллат эканлигини ўзида акс эттиролган 1989 йилдаги ғалабаларимиздан мағрурланаман, 1989 йил сентябрь-октябрь ойларида ичимиздан чиққан хоин шоир-ёзувчилар Салой Мадамин, Дадахон Ҳасан, Зоҳир Аълам, Усмон Азим, Дилором Исоқ ва бошқаларнинг қилмишларини эслаб изтироб чекаман.\nҲозир ўзларига ёлғондакам ғалабалар тўқиётган, хоинликларини бекитишга, қоғоз ҳар нарсага чидайди дея тарихни ҳам сохталаштиришга интилаётганлар кўп. Мен ҳам ўшалар қаторига қўшилиб қолмаслик учун принципиал воқеаларни фақат видеофильмларга олинган ёки ўша пайтдаёқ қоғозга туширилган ҳужжатларга асосланиб сўзламоқчиман. 1-2 та гувоҳсиз бўлган воқеаларни ҳам тилга оламан, аммо улар исботланган воқеаларнинг узвий бир қисмидир, халос.\n1989 йилнинг шу кунларида ЮНЕСКО қошида тузилган ва экология масалалари билан шуғулланадиган бир комиссиянинг Ўзбекистон Фанлар Академияси Математика иинститути биносида ўтказилган мажлисига бордим. Унча катта бўлмаган мажлисда Ўзбекистон ҳукуматининг яқиндагина ташвиқот қилишга бошланган “Болалар туғилишини планлаштириш” деб номланувчи, моҳияти билан туғилишни чеклашга қаратилган программасининг муҳокамаси бўлди. Илмий умри Москвада ўтган бир ўзбек илм одами, философия доктори (исми эсимда йўқ, аммо, у Ўзбекистон Фанлар Академиясининг Философия институтига директор қилиб Раъно Абдуллаева томонидан олиб келингани, асосий иши туғилишни чеклаш программасини ҳаётга тадбиқ этиш эканлигини биламан) асосий докладни қилди.\nУ ўзбек халқининг бутун муаммолари ўзбек хотинларининг ўйламасдан туғаверишида, болани етиштириш, уни тарбиялаш ва ўқитишга эътибор беришга вақти қолмаслигида эканлигини жуда “чиройли” шаклда ифодалаб, энди туғилиш режали, планли бўлиши кераклигини виқор билан тарғибот қилди.\nМен ўша кунларда янги туғилган жиянларимдан бирига таниш орқали ҳам сўрғич тополганимни эслаб, ўрнимдан ҳам турмасдан луқма ташладим: “Планли хўжалик билан чақалоқларни сўрғич билан таъминлай олмадинглар, энди туғилишни планлаштирамиз дея бу соҳани ҳам дабдадаласини чиқармайсизларми?” Шу билан философия докторининг иши битганди. У тутуқланиб, бир амаллаб нутқини битирди. Унутмайликки, бу қайта қуришнинг тўртинчи йили бўлса ҳам, ҳали Тошкентда “катталарга” қарши гапириш одати ҳаётга кирмаганди. Шу сабабли, нотиқнинг эсанкирашини тушуниш қийин эмас.\nМажлисда бир гуруҳ ёзувчилар ҳам бор экан. Уларнинг ичида “Оролни қутқариш” комитетининг раиси Пирмат Шермуҳамедов, Дилором Исоқова ва Дадахон Нурий борлиги эсимда. Улар ҳам саволлар билан “туғилишни планлаштириш” программаси-нинг раҳбарини анчагина терлатишди. Аммо, гапларида лўнда ва чўрткесарлик йўқ бўлган учун таъсирчан бўлолмадилар.\nМажлис тамом бўлар-бўлмас ёзувчилар билан гаплашдим. Шу ернинг ўзида дўстлашдик, шу дақиқадан бошлаб ўша кунларда Ўзбекистонда бирдан бир радикал ташкилот бўлган “Оролни қутқариш” комитетининг аъзоси бўлдим.\nАйнан ўша ердаги чиқишларимдан кейин, айниқса, комитетнинг ўша йили октябрь ойидаги собиқ Политбюро аъзоси Нуриддин Муҳиддиновнинг ҳам иштирокида ўтказилган йиғилишида тарихда биринчи марта ўзбекларни митингга чақирганимдан кейин, мени “Бирлик” ташаббусчилари ўз сафларига чақиришди. Бордим. “Бирлик”нинг Ташаббус гуруҳи расман 11 ноябрда тузилди, 29 ноябрда мени мажбурлаб раис қилиб сайлашди.\nЭнди ўша йилнинг апрель-май ойига қайтсак. 1998 йилнинг шу кунлари бутун мамлакат КПССнинг Бутуниттифоқ конференциясига тайёрланарди. “Кибернетика” илмий-ишлаб чиқариш бирлашмасининг партия ташкилоти мажлиси ҳам конференцияга тайёрланиш босқичларидан бири эди. Мен у ерда чиқиш қилиб, партия ташкилий тузумининг асоси бўлмиш “демократик-централизм” принципини партия Уставидан олиб ташлашни таклиф этдим.\nБирлашмамизнинг хўжалик ишлари бўлимида ТуркВОдан истеъфога чиққан бири полковник бири генерал - икки рус одами ишлашарди. Улар бақириш-чақириш қила бошлашди. Улардан бири жойидан туриб: “Этот сопляк поднимет руки на принципы, которые завещены нам самим Лениным” деб бақирганини ҳозирдагидек эслайман. 1937 йил бўлсайди, ўша куни Сибирь қилинардим. Кейинчалик “Бирлик”га қўшилган собиқ ҳарбий, Ленинградда узоқ йиллар яшаб, кема капитани даражасига кўтарилган, ҳозирда раҳматли, Темир Валиев менинг ёнимни олди. Натижада мажлис протоколига “Партия Уставидаги демократик централизм принципида демократияни централизм ҳисобига кўпайтириш лозим” каби нисбатан силлиқ сўзлар киритилди.\nЭртасига марказий газеталардан ўргандикки, Москвадаги машҳур ЦЭМИнинг (Центральный Экономика-Математическиий Институт) партия мажлисидагилар биздан кўра мардлироқ бўлишибди ва демократик централизм принципини Уставдан олиб ташлашни таклиф қилишибди.\n1989 йилнинг май ойи СССР халқ депутатлари қурултойининг очилиши олдидан 21 май куни Тошкент марказида иқтисодий талабларга урғу бериб ўтказиладиган митингга ва “Бирлик” халқ ҳаракатининг 28 майга режалаштирилган Таъсис қурултойига тайёрланиш руҳи билан ўтди. Ўша кунлари Фарғонадан ташвишли сигналлар келабошлади. Месхет турклари ва маҳаллий аҳоли ўртасида жанжал чиққани, бу нарса қонли воқеаларга айланиши мумкинлигини гапиришарди. Шундай бўлди ҳам. Тўғрисини айтса, биз бошқа нарсалар билан овора бўлганимиз учун ҳамдир, у гапларга ортиқча эътибор ҳам бермадик.\nЎтган йили Истанбулда бўлганимда бир одам билан учрашиш учун қайсидир меҳмонхонага келдим ва шу ерда Месхет туркларининг катта конференцияси бўлаётганини тасодифан билиб қолиб, у ерга кирдим. Ўзимни ҳеч кимга танитишга улгурмасимдан, конференция Месхет туркларининг тарихини ёритувчи ҳужжатли фильм билан бошланди. У ерда Фарғонадаги қонли воқеалар ҳам ёритилган ва улар Абдураҳим Пўлатов раҳбарлигидаги “Бирлик” тарафидан уюштирилгани айтилган экан. Кейин сўз олиб, уларнинг хатосини яна бир марта тушунтирдим. Миллий, туркчилик, турончилик ғоялари билан ўртага чиққан бирликчилар ўз миллатдошларига қарши чиқишлари мумкин эмаслигини англатдим. Сиз ўзингизга дўст ахтариш ўрнига, йўқ ерда душман яратмоқчимисиз, қани мантиқ, дея уларга танбеҳ бердим ҳатто. Менимча, кўпчилик мени тўғри тушунди.\n1990 йилнинг шу кунлари ҳам муҳим воқелар билан тўла эди. “Бирлик” халқ ҳаракати Ислом Каримовнинг топшириғи билан ишлаётган, юқорида номи тилга олинган шоир-ёзувчилар томонидан парчаланган бўлса ҳам, қайтадан оёққа турабошлаган кунлар эди ўшанда.\nТабиий, бизнинг 1990 йилдаги фаолиятимизни ёритувчи видеофильмларда у хоинларни кўрмайсиз. Чунки, улар бош хоин - 53-54 лақабли Салой Мадаминнинг “митинг қилиш кўча чангитиш” деган сўзларига амал қилиб, митингларимизни ҳукумат ёрдамида тўхтатдилар, "Бирлик"ни парчаладилар ва энди бизнинг фаолиятимиздан четта туришар, миллатнинг тақдири ҳал бўлаётган воқеаларда иштирок этишмас эди. Улар чангсиз, салқин уйларида ўтириб Салай Мадаминга ўша кунлари берилган 53-54 рақамли қўшалоқ квартиралар ўзларига ҳам берилишини кутиб ўтиришарди. Уларни тушуниш мумкин, уларнинг ҳам Салой каби квартирага муҳтож ака-укалари, бола-чақалари бор эди. Ўша квартираларда ялло қилиб ҳаёт кечираётган Салойнинг укалари Муҳаммад ва Мақсуд Бекжонларнинг бошига ҳали нима кунлар тушишини ўйлашмасди. Каримов 1-2 йилдан кейин бу квартираларни олиб қўйиб, ака-укаларни торроқ ҳужраларга тиқиб қўйиши уларнинг ҳаёлига ҳам келмасди.\nБиз нима қилардик? Биз коммунистик режим билан очиқчасига курашардик. Мана мисоллар.\n1989 йилнинг охири ва 1990 йилнинг бошларида Совет армиясида хизмат қилаётган ўзбек аскарларини ўлдириб кетиш ҳоллари кўпайди. “Бирлик” халқ ҳаракати “Ўзбек йигитлари Ўзбекистон ҳудудида аскарлик хизматини ўтишсин” деган талаб билан чиқди. 26 апрелда бўладиган Ҳайит арафасида бир ўзбек аскар йигитнинг жасади Тошкентдаги Пахтакор стадиони орқасидаги маҳаллага келгани маълум бўлди. “Бирлик” фаоллари у йигитнинг қариндошлари билан иш олиб бордилар ва Ҳайит намози ҳамда жанозадан кейин тобутни аввал Марказком биноси олдига олиб бориш ва ўша ерга Ислом Каримовни чақиртириб, талабларни ўртага қўйишга кўндирдилар. Бу воқеалар жасур “Бирлик” фаоли, машҳур кинорежиссер Абдулазиз Маҳмудов томонидан кинотасмаларга туширилган.\nЎша куннинг воқеларини сўз билан англатишга кучим етмайди. Абдулазиз Маҳмудовнинг “Бирлик”ни бўлинишини акс эттирувчи “Можаро” фильми каби 1990 йил 26 апрель куни воқеаларини кўрсатувчи “Ой бориб омон кел” деб номланган ҳужжатли киноси ҳам ахир бир кун ўзбек халқига етказилади. Ана ўшанда бизнинг мардларча курашимиз ва хоин шоир-ёзувчиларнинг асл башарасини ҳамма кўради. Ҳозир “Бирлик”га душманлиги билан танилган сайтлару “Озодлик” ва ББС радиосининг ўзбекча программаларида тарихни бузиб, ўзларини оқлаш билан шуғулланаётган сотқинларнинг ва уларга ёрдамчилик қилаётган кимсаларнинг башарасига ўзбек халқи тупуради.\nХуллас, ўша 26 апрель куни, ўлган аскарнинг тобутини Камолон қабристонига олиб боришдан аввал, Марказком биносига қараб йўл олдик. Ўзбекистон 40 йиллиги проспектига (ҳозир Шароф Рашидов проспекти, шекилли) чиққанимизда кўрдикки, проспект Анхор кўпригига етмасдан икки қатор юк машиналари билан тўсилган, ҳаммаёқ миршаблар билан тўла. Сувдек оқиб келаётган одамлар тобут билан биргаликда тўхтамасдан биринчи қатор машиналарнинг устидан ўтиб кетишганини кўрсангиз ваҳимага тушасиз. Ҳа, ҳақиқатдан, халқ - дарё, халқ - тўлқин, халқ - куч эканлигини кўрасиз.\nАммо, ўша кунги кучимиз иккинчи қатордаги машиналар ва унинг олдида қўлини қўлига ўраб олган бир неча қатор миршаблар халқасини ёриб ўтишга етмади. Мен ўшанда: “Бугунги кучимиз шу ергача экан, энди мозорга кетайлик. Бу йигитнинг қотиллари қаторига ана у бинода ўтирган Каримов ҳам киради” деб қисқа нутқ сўзладим ва Камалон қабристонига қараб йўл олдик. Бутун йўлда транспорт ҳаракати тўхтатилган, бу проспектга чиқадиган ҳамма кўчалар миршаблар томонида тўсилган эди. Кўча четида одамлар нима бўлаётгани тушунмасдан ҳайрон бўлиб қарашарди.\nМай ойининг бошларида яна бир аскарнинг тобути Тошкент аэропортига келганида, ўлган йигитнинг қариндошлари бир неча соат олдин бирликчиларга хабар беришибди. Шаҳарлик фаолларимиз менга телефонда бу хусусда маълумот бериб, ўзлари дарҳол аэропортга кетишди. Тобутни Марказком биноси олдга олиб келишни маслаҳатлашдик. Тезда Марказком биноси олдига жўнадим, аммо воқеалар мендан ҳам тез ривожланибди.\nТобут Марказком биноси, айни замонда, президент қароргоҳи олдига олиб келиниб, бинонинг асосий кириш эшиги олдидаги зиналар устига қўйилибди ва президент Каримовнинг пастга тушиши талаб қилинибди. Ҳозир унча-мунча одам ишонмаса керак, аммо, ўшанда Ислом Каримов пастга тушишга мажбур бўлган. Одамларни тезроқ бу ердан жўнатиш учун у тобутни ўлган йигит яшайдиган Фарғонага олиб кетишга махсус машина беришни буюрибди ва ҳамма талабларни бажаришга ваъда берибди. Ўзбеклар Ўзбекистонда хизмат қилишини Москвадан талаб қиламан, дебди.\nТабиий, Каримиов ўз ваъдаларини бажармади. Аммо, эртасигаёқ бу бинонинг атрофини темир панжаралар билан ўрашга бошлашди.\nЯна бир неча кундан кейин, Ислом Каримов мен ишлайдиган “Кибернетика” Бирлашмасининг директори, академик Восил Қобуловни чақириб, “Наҳотки шу Пўлатовга кучингиз етмайди”, деб танбеҳ бермоқчи бўлибди. Васил аканинг шахсан менга айтишича, у шундай жавоб берибди: “Ҳа, кучим етмайди. Қани ўзингиз бир нима қилиб кўрингча унга”, дебди.\nМен Восил аканинг баъзи иш услубларини хато ҳисоблаганман, бу ҳақда йиғилишларда, Илмий кенгашимизда очиқ гапирганман, аммо, у киши мард инсонлигини тан оламан. Ҳозир мен туфайли Кибернатика институти ва бирлашмасининг йўқ қилиб юборилиши, тўғрироғи, катта қисқартиришлардан сўнгра Математика институтига қўшиб юборилиши адолатсизликдир. Қолаверса, бундан кейин ҳам илмий-техника прогресини белгилайдиган йўналишлардан бирини бу ҳолга тушириш жиноятдир.\nАскарнинг тобути билан ўтказилган намойишдан кейин мени ва “Бирлик”нинг адвокати Миролим Одиловни, намойиш ташкилотчилари сифатида суд қилишди ва ҳар биримизга 500 сўмдан жарима солишди. Бир неча кундан кейин бир ерда тасодифан учрашиб қолганимиз бир ўзбек йигити “Уйимда бори шу экан, бўлса ҳаммасини берардим. Сизлар қилган намойиш ҳақида кимлардандир эшитгандим. Умиримда биринчи марта ўзбеклигимдан фахрландим” дея қаршилиги-мизга қарамасдан 500 сўм пул бериб кетганини аввал ҳам хотираларимдан бирида ёзилган эди.\nИсмини ҳам айтишни истамаган ўша ўзбек йигити каби тарафдораларимиз борлиги билан кучли эдик, миллат эдик. Аммо, минг афсуски, ҳали ўзбеклар ичида биз ва ўша йигит кабилардан ташқари Салой Мадамин ва Дадахон Ҳасан каби хоин 53-54-чилар бор. Ўша кунларда орқасида Каримов турган бу хоинлар ғалаба қилишди. Бизни мағлубиятга учратишди, коммунистик режимдан совғалар олишди. Каримов уларни ишлатиб бўлиб, мен аввалдан башорат қилгандек, улоқтириб юборгани, ўша кунлардан кейин Дадахон Ҳасан бир кун “Бирлик”, бир кун 53-54-чилар тарафдори бўлиб юрадиган одамга айлангани, у АҚШ ва Туркиядаги ўзбек диаспораси лидерларига “Салой Мадамин КГБ агенти экан”, деб хатлар ёзгани (мен Дадахон аканинг бу хатни “Бирлик” газетасида эълон қилиш талабини рад этганман), ҳозир сотқинлар Каримовдан дод-вой қилиб юриш ҳолига туширилгани, уларнинг 1989-91 йиллардаги хоинликларини оқлай олмайди.\nМиллат сотқинлардан қутилишни ўрганма-гунча қулликдан чиқолмайди. Чунки, буюк Жавахарлал Неру айтгандек: “Сотқинлик бор ерда қуллик бор”.\n18-20 йил аввал бўлган ҳар кун тарих яратганимизни гапирмоқдаман. Ривожланиш даражаси ўрта асрлар даражасида қолиб кетгани жамиятимизни замонавийлаштиришда ўша кунларнинг воқеалари катта роль ўйнаганини тушуниш қийин эмас. Яна ҳам муҳим бўлгани шуки, жамиятимизнинг ривожанишини истамаётган ҳукуматнинг ҳамма қаршиликларига қарамасдан, қайта қуриш йиллари бошланган жараёнлар тўхтаб қолмаслиги учун, уларни давом эттириш учун курашимизни ҳеч тўхтатмадик. Қуйида улар хусусида ёзмоқчиман.\nЎЗГАРИШЛАР СИЁСИЙ МУХОЛИФАТНИ ТАН ОЛИШДАН БОШЛАНАДИ,\nАСОСИЙ МАҚСАДГА БИРЛАШИБГИНА ЕТИШОЛАМИЗ\nБу тезисни “Бирлик” Партияси бир неча йидан бери қайтариб келмоқда. Фақат қайтариш билан чекланмасдан, уни амалга ошириш учун мумкин бўлган ҳамма қадамларни қилмоқда.\nАсосий ишни ўзимиз қилишимиз керак. Авваламбор, тан олинадиган мухолифат ташкилотининг, яъни сиёсий партиянинг ўзи бўлиши керак. Мен “сиёсий мухолифат партия шаклида бўлиши керак”, деган аксиомани ўз сафдошларимга уқтириш учун оз эмас, кўп эмас 13 йил сарф қилибман. “Бирлик” халқ ҳаракатини шу номдаги партияга айлантириш фикрини СССР Конституциясидан компартиянинг яккаҳоким-лигини қонунлаштирувчи 6-чи модда олиб ташланган кунларданоқ гапира бошладим.\nЭслатиб ўтиш керак, бу модда конституциядан 1990 йил 26 март куни олиб ташланган. 19 апель куни “Бирлик” халқ ҳаракати Ҳайъати мажлисида бу масала менинг ташаббусим билан кун тартибига қўйилди, аммо, минг афсуски, мутлақо кўпчилик ўта ибтидоий шаклдаги “ҳаракат бўлиб туғилдик, ҳаракат бўлиб қоламиз” шиорини ҳимоя қилди. Бошқа совет жумҳуриятларидаги халқ фронтлари ва халқ ҳаракатлари қисқа вақт ичида ўзларини партия деб эълон қилганлари ҳам ўзбек демократларини кўзини очмади.\n2003 йил 7 майда ўтказилган “Бирлик” халқ ҳаракатининг қурултойида ташкилотни партияга айлантириш қарорини чиқариш учун қилган уринишларимни ҳали кўпчилик билмайди. Сафдошларимизнинг сиёсий етуксизлигидан аччиқланиб, сиёсатни ташлаб кетиш остонасига ҳам келгандим. Аммо, кейин ўзимни қўлимга олиб, бир-икки чиройли политтехгнологиялар ишлатиб, шароитни тузатиб олишига эришдим.\nУ политехнологиялардан бири Исмоил Дадажонни кўзга кўринган ҳамма Қўқонлик фаолларимизнинг қаршилигига қарамасдан партия раисининг ўринбосарлигига олиб келишим бўлган. Ва тўғри бўлган. Ўйлайманки, ўша кунларнинг воқеалари ҳали чуқур ўрганилади ва керакли хулосалар қилинади. Вақти келиб қилинади. Чунки, бу воқеалар ўзбек демократиясининг аҳволини кўрсатувчи ёрқин мисол сифатида миллатимизнинг тарихида қолиши муқаррар.\n“Бирлик” ҳаракатини партияга айлантириб жудда катта ишлар қилдик. Шундан кейин бошқа мухолиф гуруҳлар жонлана бошладилар. Агар Андижон воқеалари бўлмаса эди, “Эзгулик” каби “Бирлик” Партиясини ҳам рўйхатдан ўтказишимиз аниқ эди.\nЎзбеклар, тўғрироғи ўзбек жамияти демократия учун курашга тайёр эмас, деган тезисни мен ўтган асрнинг 70-80-чи йилларида тушунишга бошлаганман. Уни 15 йил аввал АҚШдаги бир конференция учун тайёрлаган мақоламда қаламга туширганим тасодиф холос.\nБундай тезис учун асосий аргумент – одамларни ўзларига тобе қилиб олиш ниятидаги чаласавод муллаларнинг, тўғрироғи динимиз душманларининг саъй- ҳаракати билан юз йиллардан бери халқнинг миясига “пешонангга ёзганини кўрасан” деган фикр яхшилаб жойлаштирилганидир. Ҳамма нарса аллақачон пешонасига ёзиб қўйилганига ишонган одам ҳеч нарса учун курашмайди. Шу сабабли, бир маҳаллар Улуғбек расадхонасинини қурган халқ бор йўғи юз йил аввал ҳам пиликни тутатиб чироқ ўрнида ишлатарди, рессори ҳам бўлмаган аравалар унинг асосий транспорт воситаси эди.\nВаҳоланки, динимизнинг моҳиятидан келиб чиқсак, кундалик шиоримиз “Биздан ҳаракат, Оллоҳдан баракат” шаклида бўлиши кераклиги мен учун ойдек равшан.\nХалқ ҳаракатини партияга айлантиришга кўпчилик қарши бўлгани хусусий масала эмас. Бу факт - ўзбеклар демократия учун курашга тайёр эмас, деган тезиснинг амалдаги кўринишини ўзида акс эттирувчи муҳим мисоллардан биридир.\nҚўпол бўлса ҳам яна бир ўхшатиш қилмоқчиман. Дарвиннинг назариясига кўра, маймунлар эволюцион жараён натижасида одамга айланганидан келиб чиқсак, халқ ҳаракатини партияга айлантиришга қаршилик кўрсатиш - маймундан одамга айланишни истамасликдир. Шу кунларда “Ҳаракатни қайтадан тиклаймиз” деб дод-вой солаётганлар эса, “Бизни одам қилиб қўйишди, тўғрироғи, Абдураҳим Пўлат одам қилиб қўйди, биз бунга тайёр эмасмиз, маймунликка қайтимиз” дейиш билан баробар.\nХалқимиз ҳали демократия учун курашга тайёр эмаслигидан мен тушкунликка тушаётганим йўқ. Шу камчилигимиз, шу етукмаслигимизни тўғри ҳисоб-китоб қилиб, барибир олға кетиш мумкинлигини бир неча марта кўрсатдик. Ҳозир ҳам шундай қилмоқдамиз ва олға кетмоқдамиз. Ҳозир бизни тўғри тушунаётганлар, биз каби ҳаракат қилаётганлар - ўзини демократман деб юрганлар ичида ҳали ҳам камчилик. Лекин, инсониятнинг тарихи жуда кўп марта кўрсатганидек, ҳар доим янгиликларни камчилик бошлайди ва ҳар доим кўпчиликка айланади, ғалаба қозонади.\nБу сафар ҳам шундай бўлади. Бу сафар деганда, Андижондаги қонхўрликдан кейин яна бир марта фалаж ҳолга келган демократик мухолифатни қайтадан жонлантириш, уни қайтадан оёққа қўйиш босқичини назарда тутмоқдаман.\nДемократия учун курашга тайёр бўлмаган жамият билан демократияга келиш учун дунё демократиясининг ёрдамига муҳтож эканлигимизни, худого шукр, ҳамма тушунади. Аммо, демократик дунёнинг ёрдамидан қандай фойдаланиш лозимлигини тушуниш бундан ҳам муҳим.\nБу масалада ҳам “Бирлик” таклиф қилган политехнолигиялар ўзининг устиворлигини кўрсатганини бугун фақат аҳмоқ одамгина тан олмаслиги мумкин.\nАйнан “Бирлик” Партиясининг “диктатураларни санкциялар билан йиқитиб бўлмайди, аксинча, уларни демократик дунёга интеграция қилиш самаралидир”, деган фикри йўналишида иш бошлаган Европа Иттифоқи ижобий натижаларга эришгани биз учун жуда муҳимдир.\n“Бирлик” Партияси бу хусусда Европа Иттифоқи ва унинг ташқи алоқалар бўйича бош вакили Хальвер Соланага қилган мурожаатларида (6 ва 24 ноябрь, 2006 йил) асосий вазифалардан бири сифатида Ўзбекистонда сиёсий вазиятни юмшатишни белгиланганди. Бу вазифа бажариилди. Бир қатор ҳуқуқ ҳимоячилари ва Аҳмаджон Одиловнинг қамоқдан чиқарилиши мамлакатимизда янги, юмшоқроқ муҳит яратди.\nҚамоқдан чиққанлар бир овоздан ҳуқуқ ҳимоячиси ташкилотларга таъзим қилаётганлари менда шахсан рашк уйғотаётгани йўқ, аммо, бу нарса уларнинг воқеалардан мутлақо хабарсизликларини кўрсатмоқда. Чунки, ҳамма ҳуқуқ ҳимоячилари Европа Иттифоқидан Ўзбекистонга қарши санкциялар киритиш, у билан алоқа қилмаслик, уни дунёдан изоляци қилишни талаб қилгандилар. Шундай қилинса эди, бугун қамоқдан чиққанлар ҳали ҳам қамоқда ўтиришган бўларди. Ҳуқуқ ҳимоячиларининг ичида бирорта марди бўлса, ўз вақтида янглиш ҳаракат қилишганини, “Бирлик” ҳақ бўлганини ҳозир гапириши керак эди. Аммо, минг афсуски, дунёда мардлар кам.\nБу хусусда менинг шахсий фикрим шундай: “Нафақат ўзбек ҳуқуқ ҳимоячилари, балки, бутун дунё ҳуқуқ ҳимоячилари ҳаракати чуқур инқироз ичида. Улар коммунистик идеолагия билан кураш учун ишлаб чиқилган ва бугунги шароитга тўғри келмайдиган стандартлар асосида фаолият кўрсатмоқдалар, ўз ичларида қайта қуриш қилмасалар, ўлимга маҳкумлар. Қайта қуриш принциплари асосида ташкил этилган "Эзгулик" каби ташкилотларгина оёқда қолади."\nХуллас, “Бирлик” Партияси ва демократик дунёнинг саъй-ҳаракатлари билан Ўзбекистонда сиёсий вазият етарлича юмшади. Энди бундан кейин қилинадиган ишлар ва қадамлар устида ўйлашимиз керак. Биров эмас, ўзимиз ўйлашимиз, ўзимиз ҳаракат қилишимиз керак.\nҲозирги асосий вазифа – Ўзбекистонда сиёсий мухолифатнинг ҳукумат тарафидан тан олинишига эришишдир. Бугун бу вазифа устида фақат “Бирлик” Партияси ўйламоқда ва амалий ишлар қилинмоқда. Ҳозир партиянинг вилоят конференцияларини ўтказиш бошланди. Сўнгра “Бирлик”нинг қурултойи ўтказилади. Ҳозир бошқа биронта сиёсий гуруҳ бундай ишларга қодир эмас.\nБиз “Бирлик” Партиясини расман рўйхатдан ўтказиш, сайловларда қатнашиш ва шу каби ишларимиз билан Ўзбекистонда демократик жараёнларни ривожлантириш йўлидан бораверамиз. Бизни бу йўлдан ҳеч ким чиқаролмайди.\nБу мақсадга етишиш йўлида ҳам Ғарб демократиясининг ёрдамига муҳтожмиз. Ҳозир бизнинг Ғарбдан истагимиз қуйидагича. Европа Иттифоқи Ўзбекистон ҳукумати олдига фақат ҳуқуқ ҳимоясига оид масалаларни қўйиш билан чекланмасдан, сиёсий масалаларни, хусусан сиёсий маҳбусларни озод қилиш, демократик мухолифатнинг фаолияти йўлига қўйилаётган тўсиқларни олиб ташлаш, охир-оқибатда мухолифат партияларини, биринчи навбатда, “Бирлик” Партиясини тан олиш каби масалаларнии ҳам қўйишга бошлаши керак.\nЎзбекистонда ҳақиқий ўзгаришлар бўлишини истаган ҳамма ҳуқуқ ҳимоячилари айнан шу масалаларга урғу беришлари керак. Вақти келгани учун бир масалада тўхтамоқчиман. Бу - “Бирлик” Партияси раисининг ўринбосари Пўлат Охуннинг паспорти масаласи.\nҲамма тушунадики, Ўзбекистон ҳукумати Пўлат Охуннинг сиёсий фаолиятга имкон бермаслик учун уни паспортсиз қолдирмоқда, амалда, уни уй ҳибсида тутмоқда. Аммо, Пўлат Охунга паспорт берилиб, унинг сиёсий фаолияти йўлидаги тўсиқлар олиб ташланса, яна кўплаб маҳбусларнинг озод қилинишига йўл очилишини ҳали ҳамма ҳуқуқ ҳимоячилари тушунмаяптилар. Тамомийла сиёсий мотивациялар билан қамалган Санжар Умаров ва Дилмурод Муҳиддиновларнинг озод қилиниши ҳам шу йўналишдаги энг муҳим қадамлардан бўларди.\n“Бирлик” Партияси Ўзбекистонда сиёсий мухолифатнинг тан олиниши, Пўлат Охуннинг паспорти ва сиёсий маҳбусларнинг озод қилиниши масалаларини Ўзбекистон ҳукумати ва халқаро ҳамжамият олдига қўйишни давом эттираверади.\nАйни замонда, ўзбек демократлари ўз ичларидаги бир қатор масалаларни ўзлари тезлик билан ҳал қилишлари шарт.\nАсосий масала – мухолифатни бирлаштириш. Бу мураккаб масалада дунёнинг ривожланган мамлакатларидаги тажрибага суянсак, тезроқ яхши натижаларга эришамиз.\nШу кунларда ҳамма шоҳид бўлаётган АҚШдаги бир воқеага ҳамманинг диққатини жалб қилмоқчиман. Маълумки, ойлардан бери Хиллари Клинтон ва Барак Обама Демократик партия номидан президенликка номзод бўлиш учун аёвсиз кураш олиб бордилар. Кураш давомида бир-бирларига етралича тош ҳам отдилар.\nПраймеризлар натижасида Барак Обама ғалаба қозонгач, Хиллари Клинтоннинг ўзи, унинг турмуш ўртоғи Билл Клинтон ва бошқа таниқли тарафдорлари ўз партиялари ва мамлакат манфаатларидан келиб чиқиб, Барак Обамани қўллаб-қувватлашларини эълон қилдилар. Бу хиёнат эмас. Чунки, Барак Обама ҳам ўз партияларининг номзоди.\nЭнди мамлакатимизга ўтайлик. Ўзбекистонда Андижон воқеаларидан кейин “Бирлик” Партияси биринчи бўлиб оёққа туришга бошлади, бошқалар бунга қодир эмаслиги ҳозирданоқ маълум бўлмоқда.\nМухолифатнинг “Бирлик”дан бошқа гуруҳлари дунё жамоатчилигига мурожаат қилиб, Ўзбекистон ҳукуматига қарши санкциялар киритишни талаб қилдилар. Амалад эса, “Бирлик”нинг айтгани бўлди.\nЯъни, шу икки масала бўйича “Бирлик” Партияси ички праймеризда ғолиб чиқди, дейишга ҳаққимиз бор.\nШу сабабли ҳамма ўзбек демократларини, америкаликлардан андоза олиб, “Бирлик” Партиясини қўллаб-қувватлаш йўлига ўтишга чақираман, яна ҳам дангалроқ айтсак, “Бирлик” сафларига қўшилишга чақираман. Бошқа сиёсий гуруҳларнинг аъзолари учун бундай қадам хиёнат бўлмайди, чунки ҳаммамиз демократмиз.\nМамлакат ва миллат манфаатларини ўзининг шахсий манфаатларию амбицияларидан юқори қўя оладиган ҳар бир инсон шундай қилишига ишонаман. Шу йўл билангина умумий мақсадга етишоламиз!


МИБ Тошкент шаҳар бошқармаси: «Сизга ҳам...\nИнсон учун саломатликдан ортиқ нима бор?\nСоғлиқ - олий неъмат экани, айниқса бугун ўзгача ҳис этилмоқда. Зеро, айнисиновли кунлар ҳар кимдан наинки ўзи, балк ўзгаларнинг ҳам саломатлигини асрашни талаб этмоқда. Чунки, кўриб-билиб турибмиз - коронавирус деган бало на миллат, на маскан ва на ёш танлаётир!\nБугун, вазият тақазосига кўра, фуқароларимизнинг асосий қисми ўз уйида қолмоқда. Бу ўз-ўзидан энергия ресурсларига бўлган эҳтиёж сезиларли даражада ортишига олиб келиши табиий.\nШу ўринда алоҳида қайд этиш шарт: бу жараёнда фойдаланилган электр ва табиий газ учун тўловларни амалга оширмаса ҳам бўлар экан, деган фикр - нотўғри! Табиий ресурслар истеъмоли учун тўлов албатта амалга оширалади!\nМажбурий ижро бюроси (МИБ) ходимлари тўлов маданияти ва ижро интизомига риоя этувчи ва фуқароларни асло безовта қилмайди.\nМИБ Тошкент шаҳар бошқармаси бугунги вазиятдан келиб чиқиб, истеъмолчиларни ортиқча безовта қилмаслик, турли оворагарчиликларга чек қўйган ҳолда ҳисоб-китобни тўғри амалга ошириш мақсадида Бюронинг пойтахтдаги ҳар бир туман бўлими телеграмм тармоғида ўз манзилини очди. Фуқароларимиз ҳар ой табиий газ ва электр энергияси ҳисоблагич кўрсаткичларини фотосуратга олиб, ўзлари яшаб турган тумандаги Бюро бўлимининг телеграм манзилига (белгиланган намунада) юбориши мумкин. Шунга қараб, Бюро ходимлари тегишли ҳисоб-китобларни амалга ошириш борасида маълумот, тавсия ва тушунтиришлар беради.\nБюронинг давлат инспекторлари томонидан олиб борилган тўғри тушунтириш ишлари натижасида жуда кўп истеъмолчилар Бюронинг туман бўлими телеграмм каналларига дарҳол аъзо бўлишди. Бу фуқароларимизнинг тинчлиги, хотиржамлиги учун қилинаётган саъй-ҳаракатлар эканини тушунишди.\nБугунги кунда телеграмм каналларига (кунига) 300 дан ортиқ истеъмолчилар ўз саволлари билан мурожаат қилишмоқда. Энергия ресурсларидан бўлган қарздорликларини ўз уйларида қолиб, билиш имконига эга бўлишмоқда.\nАлбатта, биз биргаликда катта кучмиз. Халқ саломатлиги, Ватан фаровонлиги учун бугун ҳар биримиз масъулмиз. Синовли вазиятлар ортда қолади.Ўзаро тушуниш, жипслик бўлса, бас!\n«Истеъмол маданияти ёш танламайди» дейдилар. Бугун уйда - оила даврасида экансиз фарзандинларингизга ҳам энергия ресурсларидан оқилона, тежамкорона фойдаланишни ва ўз вақтида тўловларни амалга оширишни яна бир бор ўргатиб боринг. Бу фойдадан ҳоли эмас, албатта.\nУшбу ҳавола орқали МИБ Тошкент шаҳар бошқармасининг барча туман бўлимлари телеграмм каналларининг электрон манзилларини билиб олишингиз мумкин.


Кремлпaрaст ёшлaр укрaин тaлaбaлaр мурожaaтигa жaвоб қaйтaрди\n12 май 2021, Тошкент вақти: 09:15\nРоссиялик кремлпараст ёшлар украиналик талабаларнинг руслaрни “мaълумот жaнгини тўхтaтиш”, “укрaиналиклaр фaшистлaр экaни ҳaқидaги ёлғонлaрга чек қўйиш”га вa Укрaинaдa рус aскaрлaри ҳaлок бўлaётгaнини тaн олишгa чaқириб йўллаган видеомурожаатга жавоб қайтарди. Улар Укрaинaдa содир бўлгaн нaмойишлaрни “дaвлaт тўнтaриши” деб aтaб, Виктор Януковичнинг президентликдан четлaтилишини қорaлaди.\nЎтгaн ҳaфтa россиялик тенгқурларига Кремлнинг ашаддий пропагандасига қандай ёндашиш кераклиги тўғрисида видеомурожaaт чиқaргaн украин ёшлари ўз мурожаатига жaвоб олди.\nЖaвобни aввaлига “Наши”(“Бизникилaр”) номи билaн мaълум бўлгaн, ҳозир эса ўзини “Сеть” (“Тaрмоқ”) деб aтовчи мутаассиб кремлпaрaст ёшлaр гуруҳи берди.\n1-феврaль куни “Сеть” гуруҳининг Кaлинингрaд эксклaвидa яшовчи aъзолaри укрaинaлик тaлaбaлaрникигa ўхшaш видео чиқaришди. Бу видеодa ҳaм қор вa эпик мусиқa қучоғидa бир гуруҳ ёшлaр бирма-бир кaмерaгa гaпирaди.\nВидео “Рус тaлaбaлaри укрaинaлик тенгқурлaригa видеожaвоб ёзди” деб номлaнaди. Шундaй бўлсaдa, бу фaоллaрнинг тaлaбa экaнига шубҳa бор. Видеодa фаоллар мaҳaллий университетлaр “номидaн” гaпирaётгaни aйтилгaн.\nКaлинингрaд дaвлaт техникa университети ректори видеодaги фaоллaр ҳозир тaлaбa эмaс, деб муносабат билдиргани ҳақида рус нашрлари хaбaр берди.\nВидеомурожaaтдa фаоллар Укрaинaдa содир бўлгaн европaпaрaстлар нaмойишини “дaвлaт тўнтaриши” деб aтaб, Президент Виктор Януковичнинг четлaтилишини қорaлaйди.\nРоссия томонидaн Қримнинг aннексия қилинишини эса олқишлaшади вa Укрaинaнинг шaрқидa оддий фуқaролaрнинг ҳaлок бўлaётгaнигa урғу беришади.\nВидеодa Укрaинaдa Россия қўшинлaри борлиги ҳaқидa ҳеч нимa дейилмaгaн. Рус фaоллaригa кўрa, ғaрб мaмлaкaтлaри томонидaн Россиягa қaрши сaнкциялaр жорий қилинишининг сaбaби Россиянинг “демокрaтия учун курaшaётгaн ягонa мaмлaкaт” экaнидир.\n“Биз сизни эшитдик”, – деб бошлaйди биринчи сўзловчи.\nФaоллaр нaвбaти билaн гaпирaр экaн, улaрнинг орқaсидa шериклaри “Сеть” гуруҳи логоси туширилгaн бaйроқни тутиб тургaнини кўриш мумкин.\n“Мaмлaкaтингиздa фуқaролaр уруши кетаяпти. Оддий хaлқ ҳaлок бўлаяпти, болaлaр, қaриялaр, aёллaр ҳaлок бўлaяпти. Сиз биздaн мaълумот пaрдaсини кўтaришимизни сўрaяпсиз. Келинг шуни биргa қилaйлик, токи ҳеч кимдa ҳеч қaнaқa гумон қолмaсин”, дейишади видеомурожаат давомида.\nКейинги фaол Укрaинaдa неофaшистлaр, хусусaн, миллaтчи “Ўнг сектор” гуруҳи aъзолaри вa “бaндерaчилaр” кўплигини тaъкидлaйди.\n“Бaндерaчилaр” aтaмaси иккинчи жaҳон уруши дaвридa ҳaм фашистлар Германиясига, ҳaм совет тузимига қарши курашган Степан Бандера издошлaри ҳaқидa қўллaнилaди. Бaндерa Россиядa фашистлар билан ҳамкорлик қилган шахс сифатида кўрилади.\nФaол Одессa сaвдо бирлaшмaси биносидa содир бўлгaн, бир нечa россияпaраст киши ўлимигa сaбaб бўлгaн ёнғингa урғу берaди.\n“Бизнинг aвлодлaримиз ҳеч қaчон тaрихий aлоқaлaрни узгaн эмaс. Биз қaрдош миллaтлaр бўлиб келгaнмиз вa шундaй бўлиб қолaмиз. Бизнинг қaрдошлигимизни ҳеч нимa бузa олмaйди. Сиз бaндерaчилaр, Ўнг сектор, фaшистлaр эртaк дейсиз. Aммо сиз ростдaн Евромaйдон, Одессa сaвдо бирлaшмaси биноси вa бомбaрдимон қилинaётгaн Донбaсс шaҳaрлaри қурбонлaрини эртaк деб ўйлaйсизми? Сиз булaрни мaълумот шовқини деб aтaйсизми? Ўйлaб кўринг, оғa-инилaр! Бир йил aввaл сизлaрдa ноконституциявий тўнтaрилиш рўй берди”, – дея дaвом этaди нaвбaтдaги фaол:\n“Сиз хaлқ сaйлaгaн президент Виктор Януковични ҳокимиятни зўрлик билaн эгaллaб олгaн диктaтор деб aтaйсиз. Олий Рaдaдa жиноятчилaр вa ўғрилaр ўтиргaн бир пaйтдa Янукович дaвридaги қонунсизлик ҳaқидa гaпирaсиз”.\nУкрaинaнинг энг кaттa шоколaд ишлaб чиқaрувчи зaводи эгaси вa aввaлги ҳукумaтлaрдa министр дaрaжaсидa ишлaгaн Президент Петро Порошенкони нaзaрда тутган яна бир фаол: “Мaмлaкaтни бўлсa бир пaйтлaр Янукович гуруҳининг aъзоси бўлгaн олигaрх бошқaрaяпти”, – дейди.\nБошқa бир фaол, aгaр Россиянинг “хушмомaлa одaмлaри” бўлмaгaнидa Қрим ҳaм Донбaссдек уруш қaъридa қолиши мумкин бўлгaнини aйтaди.\n“Хушмуомaлa одaмлaр” ифодаси билaн Қрим яриморолини ўтгaн йилнинг феврaль ойидa қўлгa олгaн белгисиз aскaрлaр нaзaрдa тутилгaн. Aскaрлaр Қримни эгaллaгaнидaн кейин яриморолда Россиягa қўшилиш бўйичa референдум ўткaзилгaнди. Бу референдумни хaлқaро ҳaмжaмият тaн олмaйди.\n“Келинг Донбaссдa нимa содир бўлaётгaнини кўриб чиқaмиз. Киевдa ҳокимиятни қўлгa олгaнлaр келтириб чиқaргaн қонли тaртибсизликлaр Қримдa ҳaм содир бўлиши мумкин эди. Aммо қримликлaр буни хоҳлaмaдилaр вa “хушмуомaлa одaмлaр” ҳимояси остидa демокрaтик сaйловлaр ўткaздилaр”, демоқда россиялик фаоллар.\nФaоллaрнинг яна бири Россияни ғaрб зулмигa қaрши чиқувчи ягонa куч сифaтидa тaърифлaйди:\n“Биз Европa вa AҚШ нимa учун Россиягa қaрши сaнкция жорий қилaётгaнини жудa яхши билaмиз. Бунинг сaбaби Россия демокрaтия учун ҳaқиқaтaн курaшaётгaн ягонa мaмлaкaт экaнлигидир”.\nГуруҳ aъзолaри ичидa “Нaши”нинг жaнгaри қaноти бўлмиш “Стaль” (“Пўлaт”) гуруҳининг собиқ aъзолaри ҳaм бор. “Стaль” гуруҳи инсон ҳуқуқлaри ҳимоячилaрининг нaйзaлaргa сaнчилгaн қўғирчоқлaри кўргaзмaсини уюштириб ном чиқaргaнди.\nЎтгaн йили гуруҳ aъзолaри Қримнинг аннексия қилинишини олқишлaб Россия шaҳaрлaридa деворлaргa рaсмлaр чизишгaнди. Улaр янa болaлaргa aлифбони ёдлaшдa ёрдaм бериш учун Россия Президенти Влaдимир Путинни кўклaргa кўтaрувчи ифодaлaрни ҳaм ўйлaб топишгaн.\nУлaр тaклиф қилгaн жумлалар ичидa “A – aксил-мaйдон”, “Б – Беркут” (“Беркут” - Евромaйдон нaмойишчилaригa қaрши курaшгaн милиция гуруҳи номидир), “П – Путин” вa бошқa шунгa ўхшaш ифодалар бор.


"КХШТ Тожикистон ички ишларига аралашмайди"\nКХШТ¸ тожик президенти Имомали Раҳмон расман сўров йўллаганидан сўнггина¸ Тожикистонга қўшин киритиш масаласини кўриб чиқиши мумкин.\nШундай баëнот берган Коллектив хавфсизлик шартномаси ташкилоти раҳбари Николай Бордюжа Тоғли Бадахшондаги можарони Тожикистоннинг ўз ички иши дея баҳолади.\n“Тожикистонда бўлаётган ҳодисалар мамлакатнинг ички ҳаётига тааллуқли ва ҳар қандай вазиятда коллектив кучларнинг аралашувига муҳтож эмас”, деди сешанба куни Минскда журналистлар олдида қилган чиқишида КХШТ Бош котиби Николай Бордюжа.\nБеларус президенти Александр Лукашенко билан бўлган мулоқотдан кейин қилинган бу баёнот давомида Бордюжа “вазият ташкилотнинг қатъий назорати остида” экани ва “Тожикистон қуролли кучлари, ҳуқуқ-тартибот тизимларига моддий ёрдам кўрсатиш” масаласи муҳокама этилаётганини билдирди.\n- Мен Тожикистон кучишлатар тизимлари лаёқати ҳамда Тоғли Бадахшонда юзага келган муаммолар ечимини топишга қодир эканини биламан, дея қўшимча қилди КХШТ Бош котиби.\nКузатувчилар¸ ҳозирча Помир масаласида бирор жиддий фикр билдирмай келаётган Бордюжанинг бу баëноти Беларус раҳбари Александр Лукашенко КХШТдан Тожикистондаги вазиятга аралашишни сўраганидан кейин янграганини таъкидламоқда.\nЗотан Лукашенко Бордюжа билан бўлган юзма-юз учрашувда ундан Тожикистондаги можаро юзасидан постсовет ҳудудидаги бу ҳарбий блок муносабатини очиқлашни сўради:\n- Энг аввало, мен ташкилотимиз аъзоси ҳисобланган Тожикистондаги вазиятга бўлган сизнинг муносабатингизни билмоқчиман. Билишимча, вазият жуда мураккаб. Президент Раҳмоннинг ёрдам сўраб қилган мурожаати эътиборсиз қолдирилмаслиги зарур. Агарда биз нормал ташкилот бўлсак, бундай хавотирли даврда, албатта¸ қандайдир жавоб қайтаришимиз керак бўлади, деди Александр Лукашенко Бордюжага қарата.\nНиколай Бордюжа Марказий Осиё республикаларидан бирида яқин кунларда коллектив кучлар ҳарбий машқлари бошланиши, сентябр ойида эса Арманистонда Тезкор кучлар гуруҳи ҳарбий машғулотлари, шу йилнинг октябрида эса Қозоғистонда КХШТ ҳарбий қисмлари машқлари ўтказилишини айтди.\nМинксдаги матбуот анжуманида Ўзбекистоннинг КХШТдан чиқиши Марказий Осиё учун салбий оқибатларга эга бўлиши мумкинлигини таъкидлаган Николай Бордюжа Тошкентнинг бу демарши ташкилот имиджи ва ахборот мавқеига путур етказганини эътироф қилди.\nРоссия Сиёсий тадқиқотлар, стратегия ва технологиялар маркази эксперти Василий Кашин Озодлик мухбири билан суҳбатда КХШТ ва Россия қўшинларининг Тоғли Бадахшондаги можарога аралашмаслиги сабабини Душанбедан шундай сўров бўлмагани билан изоҳлади:\n- Тожикистондан ёки бевосита мамлакат президенти томонидан расмий мурожаат бўлмагунча ҳеч қандай қўшин киритилиши ҳақида гап юритишнинг ҳожати ҳам йўқ. Раҳмон ҳозирча вазиятни назорат қилаëтган кўринади ва менимча ортиқча қўшинни Помирга киритишга зарурат йўқ.\nБошқа томондан, ҳатто бундай илтимос қилинса ҳам, КХШТ қўшинларининг Помирга киритилиши мураккаб масала. Биринчидан, Қирғизистон воқеаларини эсланг: Отунбаева ҳукумати қўшин киритишни сўраганида Россия раҳбарияти бундай авантюрадан ўзини тийиб турди, чунки бундай жанжалга қўшилиш осон, аммо ундан оппоқ бўлиб чиқиб кетиш қийин. Иккинчидан, ҳозирги мураккаб сиёсий вазиятда ўзга мамлакатдаги янги маҳаллий жанжалга аралашиш бу сиёсий режимнинг аҳоли орасида кескин обрўсини тушириш деганидир, дейди сиёсатшунос Василий Кашин.\nРоссиялик бу сиëсатшунос таъкидича, КХШТ низомида фақат ташкилотга аъзо мамлакатга учинчи томондан бўлган ҳужум вазиятларида қуролли ёрдам кўрсатиш мумкинлиги белгиланган.\nСиёсий тадқиқот, стратегия ва технологиялар маркази эксперти Василий Кашин фикрича¸ Тоғли Бадахшон муаммоси ечими ҳарбий куч эмас¸ балки Тожикистондаги иқтисодий ва сиёсий вазиятнинг барқарорлашуви воситасида амалга оширилиши мумкин.\nАйни пайтда, Озодлик мухбирининг Тоғли Бадахшондан олган маълумотига кўра, махсус операция давомида мазкур минтақага киритилган 2000 лик ҳарбий қўшиндан тоғликлар тўлиқ қуролсизлантирилмагунича 500 кишилик батальон қолдирилади.\nХоруғда озиқ-овқат тақчиллиги кузатилаётгани¸ айни пайтда Хитойдан Душанбега ўтадиган автомобил йўл очилгани ва минтақада барча давлат идоралари ишга тушгани хабар қилинмоқда.\nТожикистон президенти Раҳмоннинг расмий илтимоси билан Афғонистонда “террорчилик фаолияти ва наркотиклар контрабандаси”¸ Тожикистондаги жанггарилар билан алоқадорликда айбланаётган 10 нафар тожик офицеридан тўрт нафари қўлга олинган.\nАфғон расмийлари ҳибс этилган шахсларнинг депортация учун аллақачон Кобулга олиб келинганини маълум қилди.


Шундан кейин ер юзининг тўрт бурчагида турган тўрт нафар фариштани кўрдим. Ел эсиб, ерга ҳам, денгизга ҳам, бирон дарахтга ҳам тегмасин деб, улар ер юзининг тўрт шамолини ушлаб турар эдилар.\nСўнгра мен барҳаёт Худонинг муҳрини ушлаб турган, кунчиқардан чиқаётган бошқа бир фариштани кўрдим. У ерга ва денгизга зарар етказиш учун қудрат олган тўртта фариштага баланд овоз билан хитоб қилди:\n“Худойимизнинг қуллари пешаналарига муҳр босмагунимизча, на ерга, на денгизга, на дарахтларга бирон зарар етказманглар!”\nМен муҳрланган кишиларнинг сонини эшитдим. Бани Исроил қабилаларининг барчасидан юз қирқ тўрт минг киши муҳрланган эди:\nЯҳудо қабиласидан ўн икки минг киши муҳрланган эди.Рубен қабиласидан ўн икки минг,Гад қабиласидан ўн икки минг,\nОшер қабиласидан ўн икки минг,Нафтоли қабиласидан ўн икки минг,Манаше қабиласидан ўн икки минг,\nШимъўн қабиласидан ўн икки минг,Левий қабиласидан ўн икки минг,Иссохор қабиласидан ўн икки минг,\nЗавулун қабиласидан ўн икки минг,Юсуф қабиласидан ўн икки минг,Бенямин қабиласидан ўн икки минг киши муҳрланган эди.\nШундан кейин қарасам, ҳар хил миллатдан, барча қабилалар, халқлар ва тиллардан бўлган, унинг ҳисобига етиб бўлмайдиган даражада улкан бир оломон Арши Аъло олдида, Қўзининг ҳузурида турарди. Ҳаммаси оқ либос кийиб, қўлларида хурмо новдасини тутар эдилар.\nУлар баланд овоз билан: “Нажоткорлик тахтда ўтирган Худойимизга ва Қўзига хосдир!” – деб хитоб қилишар эди.\nҲамма фаришталар тахт, оқсоқоллар ва тўрт жондорнинг атрофида турар эдилар. Тахтнинг олдида ўзларини юз тубан ерга ташлаб, Худога сажда қилиб, бундай айтишар эди:\n“Омин!Ҳамду санолар, шон-шуҳрат, донишмандлик,Шукронаю шарафлар, қудрат ва салтанатАбадулабад бизнинг Худойимизга хосдир!Омин”.\nОқсоқоллардан бири гап бошлаб мендан сўради:- Оқ либос кийган бу одамлар ким, улар қаердан келганлар?\n- Эй тақсир, буни сиз биласиз, – дедим мен. У менга шундай айтди:- Булар буюк қайғудан ўтиб чиққанлар. Либосларини ювиб, Қўзининг қони билан оқартирганлар.\nШунинг учун улар Худонинг тахти олдида турадилар ва Унинг маъбадида кеча-кундуз хизмат қиладилар. Тахтда Ўтирган эса чодирини уларнинг устига қуради.\nУлар бошқа оч қолмайдилар ҳам, чанқамайдилар ҳам. Энди на қуёш, на бирон-бир жазирама уларни қизитмайди.\nЧунки тахт ўртасидаги Қўзи уларни боқади, оби ҳаёт булоқларига олиб боради. Худо уларнинг кўз ёшларини бутунлай артиб юборади.


АҚШ президенти Оқ уйда ўзбекистонлик талабани қабул қилди\nWake Forest университети жамоасидаги ўзбекистонлик ягона вакил Алан Гажиев 1996 йилда Тошкентда туғилган. 8 ёшдан бери теннис билан шуғулланади. 14 ёшида Барселонага Sanchez-Casal академиясида ушбу спорт сирларини ўрганиш учун жўнаб кетганди.\nСингапур ҳаво транспорти воситалари ҳаракатига чеклов ўрнатади\nСингапурда ҳаво транспорти воситалари ҳаракатига чеклов ўрнатилади. Бундай қоида АҚШ ва КХДР раҳбарлари Дональд Трамп ва Ким Чен Ин учрашуви даврида амалда бўлади.\nДональд Трамп ва Ким Чен Ин учрашувида Мун Чжэ Ин ҳам қатнашиши мумкин\nЯна бир сўнгги янгиликларга кўра, мазкур саммитга кўп жиҳатдан унинг ташаббускори бўлган Жанубий Корея Президенти Мун Чжэ Ин ҳам қўшилиши мумкин. Бироқ расмий Сеул бу борада берилган саволларга аниқ жавоб қайтармаяпти.\nДональд Трамп Оқ уйда ифторлик ташкил қилади. Меҳмонлар номаълум\nАҚШ президенти Дональд Трамп бугун Оқ уйида муқаддас Рамазон ойи муносабати билан ифторлик ташкил этиб беради.\nСингапур саммитида АҚШ президенти ва КХДР етакчисини қўриқлашга непаллик жангчилар жалб этилади\nНепаль гуркхлари 12 июнь куни Сингапурда АҚШ ва КХДР раҳбарлари Дональд Трамп ва Ким Чен Ин ўртасидаги тарихий саммитда хавфсизликни таъминлаш ишларига жалб этилади.\nЖанубий Корея делегацияси нима учун Сингапурга бормоқда?\nКорея Республикаси ташқи ишлар вазирлиги АҚШ президенти Дональд Трамп ва КХДР етакчиси Ким Чен Ин ўртасида бўлиб ўтадиган саммит арафасида Сингапурга ўз дипломатларини юборади. Делегация таркибидан ўндан зиёд киши жой олади.\nКХДР ва АҚШ раҳбарлари тарихий учрашуви учун олтин тангалар зарб қилинди\nСингапурда КХДР етакчиси Ким Чен Ин ва АҚШ президенти Дональд Трамп ўртасидаги тарихий учрашув арафасида шу муносабат билан эсдалик тангалари чиқарилди.\nДональд Трамп Владимир Путинни Вашингтонга таклиф этганди, бироқ...\nКремль Россия ва АҚШ президентлари Владимир Путин ва Дональд Трамп учрашувини ўтказиш бўйича аниқлик ҳамда Оқ уй томонидан ташаббус етишмаётганини билдирди.\nШимолий Кореяга Америка гамбургерлари кириб борадими?\nАҚШ Корея ярим оролини босқичма-босқич денуклеризация қилиш усулидан фойдаланмоқчи эмас ва шу усул билан вақтдан ютмоқчи бўлаётган КХДР билан музокаралар ўтказишдан манфаат кўрмаяпти.\nСергей Лавров Корея ярим оролидаги муаммонинг қандай ечиш мумкинлигини айтди\nРоссия КХДР бўйича барча жалб этилган томонлар манфаатларига тўғри келадиган келишувларни қўллаб-қувватлашга тайёр.\nХитой АҚШ ва КХДР етакчиларини учрашишга чақирди\nХитой АҚШ ва КХДР раҳбарларини Корея ярим оролини денуклеризация қилиш учун ҳам учрашишга чақирди.\nАҚШ КХДРга нисбатан янги санкциялар қўллайди\nАҚШ Президенти маъмурияти келгуси ҳафта бошидан Шимолий Кореяга нисбатан янги санкциялар қўллаши мумкин.\nКХДР АҚШ билан музокараларни янгилашга доим тайёрлигини билдирди\nКХДР давлат ҳокимияти Президент Дональд Трампнинг 12 июнга режалаштирилган икки давлат раҳбарлари саммитини бекор қилиш тўғрисидаги қарорига қарамасдан АҚШ вакиллари билан илгаридагидек ҳар қандай вақтда музокаралар ўтказишга тайёр эканлигини билдирди.\n«Шавкат Мирзиёев бошчилигида Ўзбекистон эски сиёсий траекториядан узоқлашиб, мутлақо янги жараённи бошдан кечирмоқда»\nАҚШнинг нуфузли “The National Interest” журналида чоп этилган мақолада ана шундай фикр билдирилади.\nShowing 261-274 of 379 items.


Shohrux (Ummon) - Men deya текст песни, слова песни, аккорды песни\nShohrux (Ummon) — Men deya — текст песни\nЮрагим, бедор қолди юрагим,\nСани деб қанча азобларни кўрди бу юрагим.\nКерагим, санга йўқми керагим?\nФақат сани бахтли қилиш эди битта тилагим.\nХаёлим, фақат санда хаёлим,\nХатолар қилмаганингда бўлар эдинг аёлим.\nХатойим, айт, не эди хатойим?\nАхир сани асраб-авайлаган бўлсам ҳар доим.\nҲа, яна бироз ёнимда қолинг дея,\nСўрар эдинг мендан қилиб илтимос.\nНа битта бир сўз айтишингга ҳам арзимадимку,\nИшонмадим, наҳот бу рост?\nДард, яна бу дард,\nЖимликда ҳасратларимни сочмоқда, топа олмадимку бахт.\nАйт, юрагим айт,\nНима учун, ким учун ёниб-куйдинг бефойда шунча пайт?\nЙиғладингми мен дея? Айрилдинг ким дея?\nЗое кетди шунча орзуларим,\nФақат бир сен дея.\nЗое кетдими шунча вақтларим\nФақат бир сен дея?\nБўлади, бари яхши бўлади,\nКун келиб воз кечиб, юрак бир кун таскин топади.\nКўнади, кўзларим ҳам кўнади,\nИшонаман, уни кўрмасликка ҳам ўрганади.\nВаъдалар, қани ўша ваъдалар?\nШу саволни тинглаб, қилиб кетдинг зардалар.\nАхир ўзинг билиб турибсан айбдорлигинг,\nҚанчалар оғир ботганда ўзгага зорлигинг.\nӘнвәр Нургалиев — Котлы булсын туйларыгыз


Боғишамол кўчаси — Shosh.uz | Nafaqat Toshkent haqida…\nБош саҳифа » Замонавий Тошкент » Боғишамол кўчаси\nБоғишамол кўчаси марказдан узоқда жойлашган бўлса ҳам, тошкентликларга, аввало, унда жойлашган Ҳайвонот боғи туфайли яхши таниш.\nҚачонлардир бу ер шаҳарнинг чегараси бўлиб, Қорамурт кўчаси деб аталган ва 1950 йилда ташкил этилган Ботаника боғи ва “Ўзқишлоқмаш” заводига олиб борган. Ушбу кўчанинг орқасида, темир йўл ва Бўзсув каналидан – ҳозирги Чинобод, Юнусобод ва телеминорадан ўтганда собиқ Сталин, Болтабоев ва Правда жамоа хўжаликлари жойлашган.\n1947 йилда Ғалаба боғи очилди. Ҳозирда унинг ўрнида Диснейленд, Япон боғи ва аквабоғи жойлашган, 1955 йилда Тошкент электротехника алоқа институти, ҳозирги ТАТУ йй очилди. ТАТУ биносининг ўнг томонидан Қорамурт кўчаси бошланади.\nТез орада кўчага янги, Жаҳон Обидованинг номи берилди. Кўчанинг яқинида жойлашган тамаки фабрикасига ҳам унинг номи берилди.\n1970 йилларда темир йўл билан кўчанинг кесишмасида йўл ўтказгич қурилди.\n21 асрнинг бошида кўчани яна қайта номлашди ва у Боғишамол деб атала бошлади.\nҲозирги кунда бу ерда Давлат тест маркази, Мирзо Юсуф, яъни Бодомзор масжиди, UNICON маркази, Ахборот кутубхона маркази, ТАТУ қошидаги академик лицей, “Ўзқишлоқмаш” заводи, Бўзсув ГЭС, Ҳайвонот ва Ботаника боғлари жойлашган. Кўча янги қурилган, Юнусободни Қорасув мавзеси билан бирлаштирувчи Янгишаҳар – Дўрмон йўли йўналиши билан кесишиб, Саларни кесиб ўтади. Тошкент педиатрия тиббиёт институти ва унинг ҳузуридаги лицейнинг ёнидан ўтган кўча айланма автомобиль йўлига чиқиб, тугайди.\nБоғишамол кўчаси шаҳарликлар орасида машҳур ва транспорт юкламаси катта. Бу ерда кўплаб кафелар, савдо ва тиббиёт объектлари жойлашган.\nТошкент шаҳар ҳокимлиги Матбуот хизмати маълумотлари асосида\nPrevious Профессорлар шаҳарчаси\nNext Сартлар ким эди?