ЯНГИ ЎҚУВ ЙИЛИ ЯҚИН, МАКТАБЛАР БУНГА ТАЙЁРМИ? » Bulung‘ur hayoti газетаси\nЯНГИ ЎҚУВ ЙИЛИ ЯҚИН, МАКТАБЛАР БУНГА ТАЙЁРМИ?\nGazeta: admin Қўйилган сана: 30-08-2018, 10:22 Рукун: ТАЪЛИМ Кўрилди 558\nТуманимизда Халқ таълими бўлими тасарруфидаги 66 та мактаб ҳамда “Баркамол авлод” болалар маркази мавжуд бўлиб, айни вақтда Мустақиллигимизнинг 27 йиллиги ва янги 2018-2019 ўқув йили олдидан умумтаълим мактабларида таъмирлаш ва ободонлаштириш ишлари ҳамда тайёргарлик жараёнини ўргандик.\nТуман ҳокимлигининг саноатни ривожлантириш, капитал қурилиш, коммуникациялар ва коммунал хўжалик масалалари бўйича бош мутахассиси А.Элмуратов ҳамда туман Халқ таълими бўлими мудири А.Умирзоқовнинг берган маълумотига кўра, жорий йил 2 та мактаб реконструция, 2 таси капитал таъмирлаш яна 2 таси “Обод қишлоқ” давлат дастурига киритилган экан.\nТуман марказида жойлашган 23-мумтаълим умумтаълим мактабида реконструция ишлари олиб борилаётган жараённи кўздан кечирдик. У ерда “Оқдарё бунёдкор қурувчи сервис” МЧЖ қурувчилари томонидан 998 ўринли мактаб биносининг умумий 5300 квадрат метр жойи таъмирланаётган экан. Том қисми ёпилиб, девор ҳамда пол қисмига ранг бериш, 57 та синфхона, лаборатория хонаси, ошхона, спорт зал ва фаоллар зали учун жами 78 та эшик ҳамда 320 та ромлар ўрнатилиб, таъмирлаш ишларини 21 нафар ишчилар бажармоқда.\n- Эндиликда мактаб дарвозаси ҳам ён тарафдан эмас, балки асосий кириш йўлагига ўрнатилади, - дейди 23-умумтаълим мактаби директори Ўктам Раҳимов. - Мустақиллик шиорини кўча томонга кўринали жойга ўрнатдик.\n22 ва 23-умумталим мактабидаги мукаммал таъмирлаш ишларини “Оқдарё бунёдкор қурувчи сервис” МЧЖ иш бошқарувчиси қуйидагича изоҳлайди:\n- Ушбу муассасаларда таъмирлаш ишлари олти ойдан буён олиб бориляпти, - дейди Ҳалим Жумаев. - Иккала мактаб биносини ҳам Мустақиллик байрами арафасида тўлиқ фойдаланишга топшириш ниятидамиз.\n720 ўринли 22-умумтаълим мактабида ҳам жами, 6100 квадрат метр жой қайта таъмирланяпти. Ўттизта синфхона, ўқитувчилар ва лаборатория хоналарии, ошхона, фаоллар зали ва спорт зал таъмирланиб, ранг бериляпти. Иситиш тизими ҳам шулар жумласидан. 96 та эшик ва 337 та ромлар янгиланмоқда.\nОрқа томонида икки-уч жойда чиқиндилар уюми ҳосил бўлгани ва олиб чиқилмаганига кўзимиз тушди. Мактаб ҳовлисида эса 350 туп нок, 60 туп арча каби дарахтлар ҳамда манзарали гуллар экилган экан.\n“Элобод” маҳалласида жойлашган 49-умумтаълим мактабида Самарқанд “Барно люкс сервис” қўшма корхонаси қурувчилари томонидан 12х24 ўлчамли янги спорт зали ва 16,5х12 ўлчамли қўшимча бино қурилмоқда.\n- Ҳозирги кунда мазкур спорт залини қуриш учун 25 нафар қурувчи-усталар жалб қилинган бўлиб, 70 фоиз ишлар бажарилган, - дейди иш бошқарувчи Туйғун Умирзоқов. - Ишни октябрь ойи охиригача ниҳоялаб, фойдаланишга топширишни режалаштирганмиз.\nМактаб биносининг ташқи қисмида Мустақиллигимизнинг 27 йиллигига бағишланган янги шиор, тўртта секторга тегишли панно ўрнатилган. Ҳовлидаги мевали дарахтлар ва гуллар экилган боғ оралари ҳам суғорилаётган экан.\n- Янги ўқув йилида 1-синфга қабул қилинадиган ўқувчилар учун синфхоналар ҳамда китоблар тахт қилинган, - дейди мактаб директори Ш.Саматов. - Ҳар бир синфхонага ранг берилиб, ўқувчиларни қабул қилишга тайёр ҳолатга келтирилган. Ичкарига кириш қисмига “Ҳаракатлар стратегияси”, плакатлар, стендларни ҳам жойлаштирдик.\n“Деҳқонобод” маҳалласида жойлашган 45-умумтаълим мактабининг 310 ўринли янги биноси қурилиб, 270 ўринли эски биноси қайта таъмирланмоқда. Самарқанд “Амиржон комфорт стил” МЧЖ томонидан жами 2 миллиард 20 миллион сўмлик қурилиш-пудрат ишлари олиб борилиб, 45 нафар ишчилар жалб этилган. Мактаб ҳовлисида қурувчи-усталардан ташқари, ўқитувчи ходимларнинг уюшқоқлик билан ҳашар қилишаётганининг гувоҳи бўлдик. Ҳовлидаги ерлар ағдарилган ва суғориляпти, манзарали гул кўчатлари экишга тайёрланяпти, арча дарахтлари экилган, иссиқхона ташкил қилиниб, лимон ва гул кўчатлари етиштирилмоқда.\nМазкур таълим муассасаси қурилиш-таъмирлаш ишларига ҳам иш бошқарувчи Т.Умирзоқов бириктирилган экан. Унинг айтишича, тўқсон фоизга яқин иш бажарилган бўлиб, синфхоналар, ўқитувчилар, лаборатория хоналари, фаоллар зали ва ошхона, иситиш ва хавфсизлик тизимини қуриб битказиш ишларини август ойи охирида якунлаш режалаштирилган.\n45-умумтаълим мактаби директори Ортиқбой Ибрагимовнинг таъкидлашича, қурилиш-таъмирлаш жараёни қизғин кетаётгани учун янги шиор, паннолар ва кўргазмали қуролларни ўрнатиш ободонлаштириш ишлари якунига етгач, тайёрланиб, ўрнатиб чиқилар экан.\nАйтиш жоизки, туманимизда жорий ўқув йилида таълим масканларида ўқувчи ёшлар 35290 нафар бўлиб, шундан 3485 нафарини 1-синфга илк бор қадам қўяётган болалар ташкил этаркан. Уларнинг барчаси, айниқса, эндигина ҳарфларни танишни, ёзишни ўрганишга ошиқаётган болажонлар учун ҳаяжонли дамлар яқинлашоқда. Шундай экан, давлатимиз томонидан яратиб берилаётган қулай шароит ва имкониятлардан фойдаланган ҳолда янги ўқув йилини намунадагидек ташкил этишга сидқидилдан ёндашиш талаб этилади.\nЯнги ўқув йилидаги дарс жараёнларини ўрганиш мақсадида мавзуга яна қайтамиз.\nБУЛУНҒУРДА НЕЧТА ТАДБИРКОР БОР?\nИштихонда “Опий” гиёҳвандлик моддаси ушлаб қолинди \n“ТИЛ - МАЪНАВИЯТ КЎЗГУСИ"


Тирбандликлар мавзуси: биз яна бутун дунё қилган хатони такрорлаяпмиз – Bugun.uz\nЖамият, Колумнистлар, Таҳлил - 20:05 · 30.04.2022\nТирбандликлар мавзуси: биз яна бутун дунё қилган хатони такрорлаяпмиз\nБутун дунёда XXI асрга келиб ёндашув ўзгарган (ёки ўзгараётган) бир мавзу бор — «пробкалар».\nXX аср охири ва XXI аср бошига келиб автомобилга эгалик қилувчи аҳоли улуши кўплаб мамлакатларда кескин ошди. Мазкур тенденция Ўзбекистон шаҳарларини, хусусан, Тошкентни ҳам четлаб ўтмади. 29 апрель куни бу муаммога Шавкат Мирзиёев ҳам эътибор қаратганини таъкидлаб ўтиш керак. Ҳар ҳолда давлат раҳбари йўлни кенгайтириш билан тирбандлик муаммосини ҳал этиб бўлмаслигини, жамоат транспортига устунлик бериш кераклигини ҳамда бу дунё тажрибаси эканини таъкидлаётгани одамда умид уйғотади.\nПойтахт йўлларидаги тиқилинчларга қарши қандай чора кўриш мумкин? Дунё мамлакатлари бунга қарши қандай курашган? Мазкур мақолада шу ҳақида гаплашамиз.\n«Пробка»лар масаласи анчадан буён Тошкентнинг оғриқли мавзусига айланиб қолгани ҳеч кимга сир эмас. Пойтахт кўчаларида оддий кунлардаги ишга бориш ва ундан қайтишда кузатиладиган тирбандликдан тортиб, ноқулай об-ҳаво шароити ва талабаларнинг пойтахтга оммавий кириб чиқадиган байрам кунларида кузатиладиган тиқилинч бунга мисол бўла олади.\nАслини олганда шаҳарда ҳозирдан бундай тирбандликлар юзага келаётгани масъулларни транспорт инфратузилмаси чуқур қайта кўриб чиқишга ундаши керак. Сабаби, Ўзбекистонда ҳар 1000 нафар доимий аҳолига ўртача атиги 87 та енгил автомобил тўғри келади. Wikipedia маълумотларига кўра, дунёнинг 100 дан ортиқ мамлакатида бу кўрсаткич Ўзбекистондагидан баланд. Хусусан, АҚШда бу рақам 816 тани, Германияда 574 тани, қўшни Қозоғистонда 207 тани ташкил этади.\nЎзбекистонда автомобил савдоси монополлашгани ва мазкур бозорда носоғлом иқтисодий муносабатлар мавжудлиги сабаб ҳозирча аҳолининг кўрчилик қисми арзон нархда импорт автомобиллар харид қилолмайди. Лекин агар Президент келгусида импорт автомобилларга божлар босқичма-босқич тушурилишини таъкидлаганини ҳисобга олсак, яқин келажакда Ўзбекистонда ва хусусан Тошкентда машиналар сони кўпаяди.\nРивожланган мамлакатларнинг барчасида тирбанликларга қарши ўзига хос курашиш услублари мавжуд. Лекин уларнинг барчаси бир масалда якдил — барча одамлар автомобилда ҳаракатланадиган шаҳар яхши шаҳар бўлмайди.\nБизда йўллар қурилишини лойиҳалаштиришда деярли барча амалдорлар бир хил хато қилади. Улар машина ҳаракатланадиган (ҳа, тўғри ўқидингиз, дунёда машина ҳаракатланмайдиган кўчалар мавжуд) кўчада ҳаракат қаторлари сонини оширсак тирбандликлар муаммосидан қутуламиз деб ўйлашади. Аслида эса бундай эмас. Кўчаларни кенгайтириш шунчаки кўпроқ одамнинг машина ҳайдашига олиб келади. Ва охир оқибатда ҳаммаси яна ўз холига қайтади.\nТирбандликлар ҳақида гапирганда нисбатан маълумот кўпроқ бўлган, картинани тасаввур қилиш мумкин бўлган Тошкентни мисол сифатида ўрганиш мумкин.\n2010–2020 йиллар оралиғида шаҳарда автомобиллар сони 250 мингтадан 510 мингтага кўпайган, яъни 2 баравар ошган. 500 дан зиёд катта чорраҳалар мавжуд бўлиб, уларнинг 200 тасида транспорт воситаларини тезкор ўтказиш даражаси паст. Шаҳар жамоат транспортида бор-йўғи 21 фоиз йўловчи ҳаракатланади. Сўнгги беш йилда пойтахт аҳолиси 300 минг нафарга кўпайган, ҳудуди ҳам кенгайган. Бундан ташқари, ҳар куни бир миллиондан ортиқ одам келиб-кетади. Айни вақтда кўчаларни кенгайтириш ва автомобилларга кўпроқ майдонлар беришдек амалиёт давом этмоқда.\nКўпроқ ва кенгроқ йўллар қуриш муаммоларимизга ечим бўлади деган қараш фақат Тошкентга тегишли эмас. Бундай хатони яқин тарихда кўплаб шаҳар маъмурлари қилиб келган. Лекин бу амалиёт иш бермаган. Қанчалик кўп йўллар қурилганига қарамай, улар «пробка»ларни камайтириш ўрнига кўпроқ одамларнинг машина минишига сабаб бўлган. Масалан, Калифорнияда 1997 йилда ўтказилган тадқиқот шуни кўрсатдики, янги йўлларнинг қурилиши ортидан машинада юришга талабнинг ортиши атиги беш йил ичида магистраль йўл ўтказувчанлигидаги ҳар қандай ўсишининг 90 фоизини бефойда ҳаракатга айлантиради.\nАйнан шундай хатони шартли Россия ва АҚШ шаҳарларининг раҳбарлари ҳам қайта ва қайта қилган ва қилиб келмоқда. Масалан 2010 йил ва 2020 йиллар оралиғида Россия пойтахти Москвада 1000 километрдан ортиқ йўл қурилган. Лекин шунга қарамай шаҳарда йилдан-йилга «пробка»лар камайиш ўрнига кўпайди.\nРоссиянинг қатор бошқа шаҳарларида ҳудди АҚШда (ва афсуски бизда ҳам) бўлгани каби трамвай йўналишлари камайтирилган ёки бутунлай йўқ қилинган. Уларнинг ўрнига камроқ одам ташийдиган ва нисбатан ҳавфлироқ ҳамда ноқулайроқ бўлган автобуслар қатнай бошлаган. Оқибатда бу шаҳарларда жамоат транспорти фалажланган.\nБундай вазиятда бир савол пайдо бўлади: нега етарлича йўллар қуриб автомобиллар учун қулай шаҳарни қуришнинг имкони йўқ? Нега бу ишни ҳатто АҚШда уддалай олишмади? Жавоб оддий: барча шаҳарликларнинг автомобил йўлларига бўлган еҳтиёжини қондириш шунчаки имконсиз.\n2020 йил Американинг «Trasnportation for America» жамоатчилик ташкилоти 25 йил ичида АҚШнинг 100 та энг катта шаҳрида қурилган йўллар узунлигини таҳлил қилиб чиқди. Ва буни мазкур шаҳарлардаги аҳоли сонининг ошиши ҳамда тирбандликларда кутиб қолиш вақти билан солиштирди.\nТашкилотнинг таҳлиллари шуни кўрсатдики, агар аҳоли сони ошишига мутаносиб равишда йўллар кенгайтирилса ва янги йўллар қурилаверса, тирбандлик даражаси фақат ошади, тескариси эмас. Агар магистраллар сони аҳоли сонига нисбатан тезроқ ошса, бу ҳам тирбандлик даражаси ошишига олиб келади. Энг қизиғи, автомагистраллар сони аҳоли сонидан секинроқ кўпайиши ҳам тирбандлик даражаси ошишига олиб келади.\nБиргина мисол: ҳисобот даврида, Миссисипи штатидаги Жексон шаҳри йўллари узунлиги 71 фоизга ошган. Аҳоли сони эса деярли ўзгармаган. Натижа эса қуйидагича: шаҳарда тирбандлик даражаси 3 баравардан кўпроққа ошган (317 фоиз).\nБундан қандай ҳулоса қилиш мумкин? Ўзбекистондаги шаҳарларда ҳам йўллар қуриш ва уларни кенгайтириш тирбандликни камайтирмайди.\nҚандай қилиб бунақа бўлиши мумкин дерсиз. Ҳамма гап мавжуд бўлмаган талабни уйғотишда. Яъни янги йўллар қурилганидан кейин одамлар кўпроқ машина сотиб олади ва унда кўпроқ саёҳат қилади.\nХўш, ечим нима? Баъзи йўл ҳаракати режалаштирувчилари тирбандликни енгиллаштириш учун яхшиланган жамоат транспортига пул тикишмоқда. Бир нечта шаҳарлар маълум кунларда автомобилларни ҳайдашни тақиқлаш, масалан, жуфт ёки тоқ рақамлар билан тугайдиган рақамлари бўлган машиналарни кун ора минишни жорий этиш каби нозик усулларга ҳам мурожаат қилинмоқда.\nЛекин Канададаги Виктория транспорт сиёсати институти ходими Тодд Литман таъкидлаганидек: «Узоқ муддатли келажакда ягона самарали эчим бу муқобил усулларни — пиёда, велосипед ва айниқса жамоат транспортидан фойдаланувчилар учун юқори сифатли инфратузулмани таклиф этишдир».\nДунё тажрибасида тирбандликлар билан курашишнинг қандай усуллари мавжуд?\nТурли мамлакатлар тирбандликлар билан турлича курашади. Масалан Голландияда, барча учун ҳавфсиз ва қулай бўлган инфратузилма яратиш учун велосипед ҳайдовчиларга катта эътибор берилган. Сабаби, тирбандлик муаммосидан қутулиш учун юқорида айтилганидек автомобилга муқобил бўлган транспорт турлари учун шароит яратиш керак. Нега одамлар шартли Амстердамда велосипед ҳайдайдию, лекин Тошкентда бундай қилмайди?\nСабаби оддий: Тошкентда велосипед ҳайдаш ноқулай ва ҳавфли. Велосипедчиларга шароит яратиш деганда биз, олдинги мақолада айтилганидек, шунчаки пиёдалар йўлагининг бир қисмини бўяб қўйишни тушунмаслигимиз керак. Одамлар велосипед минишга оммавий равишда ўтиши учун, уларга алоҳида, йўлнинг пиёдалар ва машиналар қатнайдиган қисмидан ажратилган, исталган жойда тугаб қолмайдиган, узлуксиз йўлаклар қурилиши керак.\nБундай қилиш мумкинлигини дунёнинг кўплаб шаҳарлари, хусусан, Амстердам аллақачон исботлаб берган. Бу мамлакатдаги велосипедчиларга яратилган шароит ҳақида бу ерда батафсил ўқишингиз мумкин.\nЯна бир вариант, Тошкентга тезроқ трамвайни қайтариш ҳисобланади. Қайтирилганда ҳам аввалгиданда каттароқ ҳажмда ишлай оладиган қилиб қайтариш керак бўлади. Йўналишлари, сиғими ва қатновдаги оралиқ вақтлари тўғри қўйилган трамвай кўплаб одамларнинг автомобилларга камроқ мурожаат қилишига сабабчи бўлиши мумкин.\nКадр: YouTube / Аркадий Гершман\nЯъни жамоат транспортини режалаштираётганда йўлнинг қанча машинани ўтказа олишига эмас, қанча одамни ўтказа олишига урғуни қаратиш керак.\nСоатига 1000 нафар автомобилда ҳаракатланадиган одамлар ўтадиган йўлдан кўра, соатига 100 нафар машинада, 1000 нафар автобусда ва яна 500 нафар трамвайда ҳаракатланадиган одамлар ўтадиган йўл қуриш фойдалироқ ҳисобланади.\nШунингдек, пойтахт метросининг ҳаракат таркибларини янгилашни тезлаштириш керак. Метрога тушган одам, кейинги поезд қачон келишини аниқ билиши ҳам бу ерда муҳим ўрин тутади. Сабаби одамлар йўлда қанча вақт йўқотиши номаълум бўлган транспортдан, агар мажбур бўлмаса фойдаланмайди.\nЙўлдаги тирбандлик ҳақида гап кетганда яна бир нарсани эътиборга олиб қўйиш керак: «пробка»лар нафақат одамларни асабийлаштиради, балки улар ҳавонинг ифлосланишига ҳам сабаб бўлади ва бу нафақат иқлим учун, балки, барчанинг саломатлиги учун ёмон.\nМисол учун, Гарвард Рискларни таҳлил қилиш маркази тадқиқотчиларининг фикрига кўра, АҚШдаги 83 та энг йирик шаҳарлардаги тирбандлик 2010 йилда 2200 дан ортиқ эрта ўлимга олиб келган ва соғлиқни сақлаш харажатлари 18 миллиард долларга ошишига сабаб бўлган. Афтидан, Тошкент ва умуман Ўзбекистонда «пробка»ларнинг бу жиҳатига ҳали эътибор ҳам қаратилмаяпти.\nБундан ташқари, тирбандликларнинг иқтисодий ҳаражатлари ҳам мавжуд. Машинада ишга кетаётган минглаб одамлар қиймат яратиши мумкин бўлган соатларини тирбандликлар сабаб ҳавога учириши мумкин. АҚШ энг тирбанд бўлган 10 та шаҳрида ҳайдовчилар ҳар йили тирбандликда тахминан 42 соат ўтириб, вақт ва ёқилғи учун 121 миллиард доллардан ортиқ маблағни беҳуда сарфлашади.\nҚисқа қилиб айтганда, Тошкентда тирбандликларни бартараф этиш бўйича бутун дунё қилган хатоларни такрорламасдан чоралар кўриш мумкин. Фақат бир нарсани ёдда сақлаш керак: муаммони ҳал қилиш учун нафақат нима қилиш ҳақида, балки, нима қилмаслик ҳақида ҳам ўйлаб кўриш керак. Ҳар ҳолда баъзи яхши ниятдаги ҳаракатлар тескари натижа берганини, қош қўяман деб кўз чиқарилганини кўп кўрганмиз. Бундан ташқари, юқорида таъкидлаганимиздек, давлат раҳбарининг йўлни кенгайтириш билан тирбандлик муаммоси ҳал бўлиб қолмаслигини таъкидлагани умид уйғотади.


УЕФА еврокубокларга ўзгаришлар киритди. Янги формат ҳақида нималар маълум? – Газета.uz\nLotinchada 11 май 2022, 11:56 Спорт\nУЕФА Ижроия қўмитасининг Венада бўлиб ўтган йиғилишида 2024/25 йилги мавсумдан бошлаб еврокубокларнинг янги формати ва саралаш схемаси қабул қилинди. Формат «швейцарча тизим»да ўтказилади. Бу ҳақда ташкилот расмий сайти хабар берди.\nАсосий ўзгаришлардан баъзилари — 2024/25 йилги мавсумдан бошлаб гуруҳ босқичи ўрнига 36 та клубдан иборат ягона лига ташкил этилади. Турнир энг камида 8 турдан иборат бўлиб, шундан сўнг энг яхши 24та жамоа плей-офф йўлланмасини қўлга киритади. Саккизта энг яхши натижага эга жамоа Чемпионлар лигасининг 1/8 финалига, қолган 16та жамоа — 9−24-ўрин эгалари 1/16 финалга йўлланма олиб, плей-оффда иккита ўйин ўтказади. Европа лигаси ва Конференциялар лигаси ҳам шу тизимда ўтказилади.\nХабарда айтилишича, Чемпионлар лигасининг саккиз тури 10 ҳафта давомида ўтказилади. Шу билан бирга, Чемпионлар лигаси, Европа лигаси ва Конференциялар лигаси баҳслари бир ҳафта ичида ўтказилади.\nИштирокчилар сони 32 дан 36 тага кўпайиши билан Чемпионлар лигасига тўртта қўшимча йўлланмалар қуйидагича тақсимланади:\nУЕФА миллий ассоциациялари рейтингида бешинчи ўринни эгаллаган ассоциация чемпионатида учинчи ўринни эгаллаган клубга битта ўрин берилади;\nБир ўрин «Чемпионлар йўли» орқали квалификациядан ўтадиган жамолар сонини тўрттадан бештага ошириш орқали қўшилади;\nҚолган икки ўрин олдинги еврокубоклар мавсумида энг яхши ўртача балл тўплаган ассоциацияларга берилади.\n«УЕФА спортнинг асосий қадриятларини ҳурмат қилиш ва спорт маҳоратига асосланган мусобақаларда очиқлик тамойилини ҳимоя қилишга тўлиқ содиқ эканлигини кўрсатди. Ишончимиз комилки, танланган формат ҳалол мувозанатни таъминлайди, рақобатбардошликни оширади ва кейинчалик клубларга тақсимлаш учун катта даромад келтиради, шу билан бирга, Европадаги жамоаларнинг мусобақалардаги иштироки уларнинг жозибадорлиги ва машҳурлигини оширади», — деди УЕФА президенти Александер Чеферин.\nШунингдек, УЕФА Ижроия қўмитаси бутун Европа бўйлаб ички мусобақалар тақвими муҳимлигини эътироф этиб, финалгача бўлган барча ўйинлар ҳафта ўртасида ўтказилишини тасдиқлади.\nЭслатиб ўтамиз, бу йил УЕФА Чемпионлар лигаси финалида Англиянинг «Ливерпуль» клуби Испаниянинг «Реал Мадрид» жамоасига қарши майдонга тушади. Финал ўйини 28 май куни Париждаги «Стад-де-Франс» ўйингоҳида бўлиб ўтади. Европа лигаси финалида эса Шотландиянинг «Рейнжерс» клуби Германиянинг «Айнтрахт» жамоаси билан тўқнаш келади. Беллашув 18 май куни Севильядаги «Рамон Санчес Писхуан» стадионида ўтказилади. Ўз навбатида, ўзбекистонлик Элдор Шомуродов ҳаракат қиладиган Италиянинг «Рома» клуби Европа Конференциялар лигаси финалида Нидерландиянинг «Фейеноорд» жамоаси билан куч синашади. Финал 25 май куни Албания пойтахти Тиранада бўлиб ўтиши режалаштирилган.\n«Ливерпуль» Чемпионлар лигаси финалида «Реал Мадрид»га қарши ўйнайди 5 май 2022, 02:37


Ўзбекистонда камбағалликни йўқотишнинг яна бир йўли. Саломат Вафо - Nurzamon.uz\nЎзбекистонда камбағалликни йўқотишнинг яна бир йўли. Саломат Вафо\nБутун дунё мамлакатлари коронавирус пандемиясидан сўнг камбағалликни йўқотиш тўғрисида бош қотирмоқда.Мен ҳам ҳам бу мавзунинг турли аспектларида мақолалар ёзиб www.nurzamon.uz сайтига юкламоқдаман. Бу масалада “Хоразмда кўча овқат бозорлари бўлганми?” мақоламда ҳозирги кунда кабағалликни йўқотиш бўйича Хоразмда, қолаверса, бутун мамлакатда кўча таом бозорларини ташкил, ишсиз уй бекаларини иш билан таъминлаш йўлларини шарҳлаган эдим. Ушбу материалларни ёзиш давомида пандемия шароитида дунё халқлари ҳам пулсизлик ва камбағалликдан азоб чекаётгани учун таом бозорларини Америка ва Туркия шаҳарлари кўчаларида ҳам ташкил қилиш имкони борлигини ёзган эдим. Чунки, ўзим бу мамлакатларда маълум вақт яшаб шароитларини билар эдим. Мен таклиф қилган кўча овқат бозорлари аҳолининг қуйи табақаси муаммоларини ҳал қилади деб ҳисоблайман.\nМамлакатимиз президенти Шавкат Мирзиёев камбағалликни тугатиш бўйича 2020 йил 26 мартида Иқтисодиётни ривожлантириш ва кабағалликни қисқартиришга оид давлат сиёсатини 5979 – сонли Фармони ижросини таъминлаш, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлигини ташкил этиш бўйича қарор қабул қилган эди.\nПрезидент қарори ҳали Ўзбекистон тарихида кўрилмаган муҳим ҳужжатлар мажмуи эди. Камбағаллик мавзуси бугунинг энг долзарб муааммоси бўлиб қолар экан. Мен бу муаммони бутун жамият бўйлаб аҳолининг барча табақаларини қамраб оладиган конкрет йўлни таклиф қилиш ниятидаман.\nМен ҳар кун «OzTV»каналлари ва интернет сайтларидан шаҳримизда қурилган Toshkent Sityдаги осмон ўпар уйлардаги квартира, офеслар рекламасини кўраман. Шаҳримиздаги бу каби бинолар сал кам бир йилдан бери реклама қилинади. Кўп қаватли уйлардаги мухташам хоналар, офеслар шу қадар замонавий гўзал меъморчилик намуналари билан қурилган-ки, ҳар бир одамнинг хаваси келарди. Бу гўзал уйларни ким олмайди, офесларда кимлар ишлашни орзу қилмайди деб ўйлайсиз. Барча орзу қилади, аммо уй ҳам, офес ҳам ола олмайди. Нега уйга эга бўла олмайди...деган савол туғилади.\nБу офесларни ишбилармонлар олиши мумкинми... Ўзбекистонда 2020 йил 1 апрелигача 440,9 минг ташкилот ва фирма рўйхатдан ўтган, актив фаолликдаги фирмаларнинг сони эса 415,33 мингтани ташкил этади.\nШу ўринда мантиқли савол туғилади..Давлат рўйхатидан ўтган 30 мингга яқин фирма нима сабабдан фаолият кўрсатмайди?.\nБунинг сабабини икки хил ҳолатда кўриш мумкин. Биринчидан: янги рўйхатдан ўтган фирмаларнинг аниқ иш стратегияси йўқ. Уларнинг фаолият бошлашига маблағи йўқ. Банк кредитлари фоизи жуда баланд.\nИккинчидан: Рўйхатдан ўтган фирмалар ўз холига ташлаб қўйилади. Масалан, ишлаб чиқарувчи кичик цехларни ишлаб чиқарган махсулотларини маҳаллий бозорда танишмайди. Имтиёзли реклама фаолияти йўлга қўйилмаган.\nМамлакатимизда камбағалликнинг турғун бўлиб туришининг асосий сабабларидан бири, айтайлик тижорат билан шуғулланиш учун кредит фоиз ставкаларининг баланд бўлишида кўрсатилмоқда. Масалан,Ўзбекистоннинг номдор банкларидан АКБ “ASIA ALLIANCE BANK”и бизнеснинг турли соҳаларига 18, 12, 36 ой учун кредит фоиз ставкаси 25% фоиз қилиб белгилаган.. .\nwww.sport.uz сайти 2019 йил 2 март маълумотига қараганда фуқаролар кўп қўлланадиган ипотека кредити фоизи Ўзбекистон банкларида ўртача бир йилга ..фоизи 30% -35% ҳисобланмоқда. Энг паст 22% фоиз Orient Finans банкида кўрсатилмоқда. Манъба:\nМамлакат банкларида фуқароларнинг эхтиёжи катта бўлган автокредитга 20 % ва ундвн юқори этиб белгиланган.\nЭнди фуқароларнинг энг кам иш ҳақи билан банклардаги кредит фоизи пропорциясини қиёслаймиз.\nПрезидент фармони билан энг кам иш ҳақи (ЭКИҲ) миқдори меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдори (МҲТЭКМ) билан алмаштирилди. Фармонга мувофиқ, ушбу миқдор 577 170 сўм қилиб белгиланган эди. Ўзбекистонда энг кам иш ҳақи 24 доллор миқдорни ташкил қилади.\nДемак, бугунги кунда камбағал одам ҳаётини янгидан бошлаши учун уй-жой, машина олиши ҳақида орзу ҳам қилмаса бўлади.\nЖаҳоннинг иқтисодий ривожланган давлатларнинг кредит сиёсати билан тинишамиз.\nРоссия банкларида истеъмол кредити 8-19 фоиз, ипотека кредити 7- 16 ва автокредитлар -7-16 фоизга белгиланган экан.\n1.Японияда 20 йилга бериладиган ипотека кредити 1,3 фоиз.Бу кредитларни япон халқи, ёки Японияда яшаш ҳуқуқига эга бўлган хорижлик одам олиши мумкин.\n2 .Францияда ипотека кредити фоизи 1,83 фоизни ташкил этади.\n3. Словакияда бир йилга ипотека фоизи 1,92 фоиздан иборат.\n4. Литвада ипоека кредити 2, 08 фоиз.\n5. Қозоғистон “Жилстройбанк”и ипотека кредити 3,5 фоизни ташкил қилади. Манъба:\nХориж мамлакатлар банкларида фуқароларга кредит турларини беришда турли ньюанслар қўлланилган. Аммо ҳар қандай ҳолатда ҳам 30-35 кредит фоизи билан яқин қўшнимиз Қозоғистондаги 3 фоизининг орасида осмон билан ерча фарқ бор.\nБутун дунёда камбағалликни тугатиш бўйича асосий тадбирлардан бири янги иш жойларини ташкил қилиш бўлади. Америкада 1995 йилдан кичик тадбиркорлик бўйича иш ўринлари энг паст кредит фоизлари билан умумий иш жойларининг 65 % ташкил қилган эди.Американинг кичик фирмалари умумий 28,7 миллионни ташкил этади. 23 мллион нафар якка тадбиркорлар, қолган 5,7 миллиони уй бекалари, поп тижорати, йирик корпорацияларнинг кичик ва ўрта тижорат таъминоти билан шуғулланадиган вакилларини бирлаштиради.\nЭнди эътиборингизни 1 миллиард 300 миллион аҳолиси билан катта иқтисодий кўтаришларга эришаётган Хитой иқтисодига қаратаман.\nХитой кичик бизнеси ХХРси иқтисодига 60% фойда олиб келади.Бу рақам Россияда 25%ни ташкил этар экан. Энг эътиборлиси умумий ташкил этилаётган иш жойларининг 75% и кичик бизнес соҳасига тўғри келар экан.Манъба:\nХитойда кичик тадбиркорлик соҳаси НДС солиғидан озод этилган. Бу мамлакатда аҳолининг камбағал қисми манафаати ҳам ҳисобга олинган. Қишлоқ хўжалиги саҳасида якка ва кичик тадбиркорлар учун НДС 3 % паст даражага туширилган экан. Хитой халқининг камбағал қатлами асосан қишлоқ жойларида яшайди.Хитойнинг энг катта банкларидан бири бўлган Қишлоқхўжалигибанки асосий кредит турларига йиллик фоизни 5,5 % дан 7 % миқдор даражасида белгилади.Манъба:\nМен ҳамиша Хитой иқтисодига энг кўп аҳолиси билан юқори иқтисодий кўрсаткичларга эга бўлаётган давлат бўлгани учун мурожаат қиламан.\nЮқорида дунё банкларида кичик бизнес ва аҳолига ипотека кредитларининг фоиз ставкаларини кўриб чиқдик. Банклар фоиз ставкалари учун ўрнатилган темир қонун йўқ, улар айниқса бутун дунёда давом этаётган коронавирус пандемияси вақтида ўзгариб туриши мумкин. Аммо, шу факт аниқ бўлмоқда-ки,мамлакат банкларининиг кредит сиёсати аҳолининг камбағалликдан қутқарувчи асосий омиллардан бири экан.\nМатериалимида олиб борилган кичик тадқиқотдан сўнг Ўзбекистонда, балки ривожланаётган Марказий Осиё республикаларида кредит сиёсати тубдан кўриб чиқилиши таклифини илгари сураман. Кредит турлари бўйича ўтказиладиган реформа ислоҳат 2 негатив факторни йўқотиши мумкин.\n1.Тижорат соҳаси, айтайлик уй-жой қурилишида коррупция ҳолатини йўқотади. Ўзбекистон банкларидаги 30-35% фоизли кредит турлари жамият ҳаётидаги энг катта ва сармоядор бизнес турларини маълум бир бой фирмалар ва хориж инвесторларининг қўлига ўтиб кетишага йўл очади. Бу тур, масалан уй-жой қурувчи инвесторлар фақат бойлигини ошириш йўлида Ўзбекистон иқлими, минталитети, халқнинг оилавий шароитини ҳисобга олмасдан..бир хил балконсиз қутига ўхшаган кўп қаватли уйларни қуриб пул ишлаш пайида бўлади. Ким ўзарга ҳудуд жуғрофий жойлашуви, сейсмологик ҳавфсизлигини ҳисобга олмасдан мамлакат шаҳарларидан ер олиб аявсиз ҳолатда бир хил кўринишдаги копсула шаклли уйларни қуради.\nМаълумки, бу каби катта бизнес фаолиятига кичик тадбиркорлар ҳеч қачон яқинлаша олмайди.\n2.Ўзбекистон банкларидаги баланд фоизлар сўм инфляциясини кучайтириши мумкин. Чунки, баланд фоизли кредитни фақат йирик компания ва фирмалар ола олади.Йирик компаниялар эса кўп эмас. Демак, банкларда умумий пул айланмаси паст бўлиб..бу соҳа ликвидликларини сақланиб қола олмайди. Агар фоиз ставкалари паст бўлса, кичик тадбиркорлар тижорати эвазига банк айланма пул маблағлари тезлашади.\n3.Банкларда кичик тижорат соҳаси учун фоизлар баланд бўлгани учун кичик бизнес тури ривожланмайди. Яъни юқорида Америка ва Хитой иқтисодининг 65-75% янги иш жойлари кичик бизнесга тўғри келишини факт сифатида келтирган эдик.Демак, давлатимизда кичик тижоратнинг ривожлангани мамлакат аҳолисининг камбағал қисмини иш билан таъминлаш имконини яратади. Мана банклардаги баланд кредит фоизининг оддий халқ ҳаётига таъсир ҳолати.\n4.Ўзбекистон банкларида ипотека кредити фоизлари жуда баланд бўлгани учун аҳолининг камбағал қисми, ўрта табақа қисми ҳам кредит билан уй сотиб ола олмайди. Чунки, юқорида таъкидлаганимдай энг кам 577 117 сўм иш ҳақи билан юқори фоизли ипотека кредити орасида жуда катта номувофиқлик бор.\nСўзимни якунлар эканман. Умид қиламан-ки, мақсадимни тушунтира олдим. Мақолада баён этган муаммолар бўйича таклифларим.\nБиринчи: Ўзбекистонда Ипотека кредит сиёсати тубдан кўриб чиқилиши керак. Аҳолининг кам иш ҳақидан келиб чиқиб, 5-6% миқдорда белгиланиш имкони изланиши керак.\nИккинчи: Ўзбекистон банкларида кредит турлари классификация қилинмоғи керак. Яъни маҳаллий фирмалар, якка ва кичик тадбиркорлар фаолиятини қўллаб –қувватлаш мақсадида имтиёзли 5%ли кредит турлари жорий қилиниши лозим. Хорижий фирмаларга баландроқ фоизли..15-20 % кредит тури белгиланиши кўзда тутилади.\nКуни кеча 8 октябрь куни президентимиз Шавкат Мирзиёев “Хотин – қизлар ва ёшлар масалалари бўйича янги иш тизими..”ни белгилаб бердилар. Янги жорий қилинаётган иш тизими борасида бизнинг банк кредит сиёсати ҳақидаги таклифларимиз асосий мотивация вазифасини бажариши мумкин.\nХунармандлар, якка ва кичик тадбиркорлик билан шуғулланувчи хотин – қизларга имтиёзли 1%ли кредитлар берилиши лозим. Ёшларга 5%ли кредит турлари белгиланади.\nХалқимизда, балки, барча шарқ халқларида “кечувда отлар алмаштирилмайди..” деган мақол бор. Бу мақолни сал соддароқ тарзда ҳаётга тадбиқ этадиган бўлсак, дунёнинг энг қудратли мамлакатларини тиз чўкдирган коронавирус пандемияси даврида аҳолига енгилликлар берилиши даркор. Яни отни кечувда алмаштирмаслик керак. Узоқ давом этган пандемия карантинидан сўнг ҳали ўзига кела олмаган халқимиз вакилларини ҳам маънавий, ҳам моддий қўллаб – қувватлашимиз лозим.\nЎзбек халқи табиатан содда, нияти холис халқ ..психология қонуниятлари бўйича содда одамлар яхши гапга, меҳрга мухтож бўлади.Халқимиз президентимиз Шавкат Мирзиёевни яхши кўргани учун ҳар кун бир этак боласи олиб умид билан телевизор экранларига тикилиб ўтиришади. Ким билади дейсиз, балки, бу ёшлардан эртага ал Хоразмийлар, Берунийлар, ал Фарғонийлар, Замахшарийлар чиқиши мумкин.\nПрезидентимиз ҳурматли Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон банклари кредитлари соҳасида махсус қарор эълон қилиб, халққа, хотин -қизлар,ёшларга оқ йўл тиласалар. Ўзбекларнинг олмаган тоғи қолмайди, бир йилга қолмасдан ватанимизда кичик бизнес соҳасида кучли ва улкан кўтарилишлар содир бўлиши мумкин.\nЗеро, барчамизнинг мақсадимиз ҳозирги мураккаб шароитда дунёни, қолаверса она халқимизни тинч – осойишта яшашини кўришдир.\n2-10 октябрь.2020 йил.


Наим Каримов. Худойберган Девонов - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанТарихНаим Каримов. Худойберган Девонов\nНаим Каримов. Худойберган Девонов\nЧоп этилган 05.05.2015 МуаллифZiyouz.uz\nЎрта Осиёга фотографиянинг кириб келиши\nБундан бир неча йил муқаддам Ўзбекистон тарихи давлат музейида Шарқ-ни Европа учун кашф этиш иштиёқида Ўрта Осиёга фотоаппарат билан келган француз сайёҳи ва фотографи Поль Надарнинг кўргазмаси бўлиб ўтган эди. Ростини айтсам, бу кўргазмадан кўп нарсани кутмаган эдим. Аммо француз фотографининг ХIХ аср охирларида Ўрта Осиёга келиб, ота юртимиз манзараларини тасвирга туширгани мени беҳад даражада ҳаяжонга солди. Негаки, Поль Надар тасвиридаги шаҳар ва қишлоқ кўринишлари, орадан бир неча асрлар ўтган бўлса ҳамки, қарийб ўзгармаганди. Балки Навоий Самарқандга таҳсил олиш учун келганида Поль Надар тасвирга туширган майдон ва кўчаларда юргандир. (Бунга шахсан мен заррача шубҳа қилмайман.) Фақат шаҳар ва қишлоқлар эмас, балки шу шаҳар ва қишлоқлардаги қайноқ ҳаёт манзаралари ҳам, одамларнинг ўша вақтдаги ўзига хос қиёфалари ҳам унинг фотосуратларида муҳрланган эди. Француз фотографининг олис тарихимизни шу тарзда бизга бир умрга муҳрлаб қолдиргани мен учун унутилмас воқеа бўлган эди, ўшанда.\nИнсон тафаккурининг қудрати билан вужудга келган фотографиянинг Ўрта Осиёга, хусусан, ўзбек диёрига кириб келганига 130 йил бўлди.\nТарихий ҳужжатларнинг шаҳодат беришича, Ўрта Осиё, хусусан, ҳозирги Ўзбекистон билан танишиш, унинг табиати, тарихи ва маданиятини ўрганиш мақсадида илк бор фотоаппарат билан Туронзаминга келган кишилар европалик сайёҳ ва ўлкашунослардир. Улардан кейин эса ҳунармандлар ва тадбиркорлар қадам ранжида қилишган. Шулардан бири Антон Муренко (1837-1875) бўлиб, у 1858 йилда полковник Н.Игнатьевнинг ҳарбий-дипломатик сафари вақтида “очиқ музейлар шаҳри” – Хива кўринишларини суратга олган. Унинг издошларидан бири Станислав Николаев 1837 йилда Тошкентда илк фотография ательесига тамал тошини қўйган. Олим ва фотограф Николай Веселовский (1848-1918) ва С.Дудин (1863-1929) ХIХ аср охирларида Самарқанддаги машҳур мадраса ва мақбаралардаги нақшлар чаманзорини илм-фан учун муҳрлаб қолдиришган. Ниҳоят, бизга таниш бўлган парижлик фото устаси Поль Надар 1890 йилда Ўрта Осиёга саёҳатга келиб, юқорида тилга олганимиз Орол денгизидан Помир тоғларига қадар чўзилган қадрдон юрт манзараларини суратга туширган.\nХIХ асрнинг иккинчи ярмида Ўрта Осиё, хусусан, Туркистон фотографлар учун серқатнов чорраҳалардан бири бўлиб қолди. Улар учун, айниқса, Самарқанд муқаддас зиёратгоҳ манзилга айланди. Европалик ва россиялик фото усталари олис асрларнинг акс-садоси ва ёдгорлиги – Самарқанднинг маҳобатли меъморий мажмуаларини суратга олиш учун фотографик экспедицияларни қайта-қайта уюштирдилар. Бу фото усталари орасида янги санъат турининг энг машҳур намояндалари оз бўлмаган. Масалан, ўтган асрнинг 30-йилларидаги полиграфия ва фотографиянинг сўнгги ютуқларини ўзида мужассамлантирган “Ўзбекистон 10 йиллиги” фотоальбомининг бош фотографи Александр Родченко (1891-1956) шундай кишилардан бири эди.\nМосквадан махсус таклиф этилган бу фото устаси Тошкентга келиб, Борис Кудояров (1898-1974) ва Георгий Зельма (1906-1984) сингари таниқли маҳаллий фотографларга устозлик қилди. Улар гарчанд 20-йилларда Москвага кўчиб кетган ва ўша ерда яшаб, ишлаган бўлсалар-да, Ўзбекистон бир умрга улар ижодининг марказий мавзуларидан бири бўлиб қолди. Уларнинг мамлакатимизда яратган асарлари, Макс Альберт, А.Шайхет, И.Панов ва бошқа таниқли фотографларнинг Ўзбекистон мавзуига бағишланган ишлари сингари, фото санъатининг олтин фондидан муносиб жой олган.\nАфсуски, табиий офатлардан ташқари, турли-туман бемаъни уруш ва жанжаллар ҳам халқ меъморий даҳосининг меваси – муҳташам обидаларининг шикастланиши ва нураб боришига сабаб бўлади. ХIХ аср ўрталарида бошланган рус истилоси пайтида нафақат аҳолиси қаршилик кўрсатган шаҳар ва қишлоқлар, балки масжид ва мадрасалар ҳам тўпга тутилди. Чор ҳокимиятидан кейин тарих саҳнасига чиқиб, ер юзининг олтидан бир қисмини идора қилган большевиклар эса шу ваҳшийликни ўзларига хос изчиллик билан давом эттириб, меъморий ҳамда диний-маърифий обидаларни вайронага айлантирдилар. Худди шу мудҳиш келажакни олдиндан кўргандек, европалик ва россиялик маърифатпарвар фотографлар Самарқанд обидалари ва осори-атиқаларини суратга олишда давом этдилар. 1872 йилда А.Кун (1840-1888) томонидан тузилиб, нашрга тайёрланган тўрт жилдлик “Туркестанский альбом”даги 1262 суратнинг аксари Самарқандда олинган.\nШарқ меъморчилигининг йилдан-йилга нураб бораётган шоҳ асарларини муҳрлаб қолдириш учун ХIХ аср охирларида Самарқандга бир неча махсус экспедициялар ташкил қилинди. Россиялик И.Введенский, И.Чистяков ва С.Дудин ўзларидан шундай бой фотоматериал қолдирдиларки, бу материал кейинчалик Самарқанд обидаларини қайта таъмирлашда, айниқса, асқотди. Илмий манбаларда айтилишича, сўнгги нафасига қадар Санкт-Петербургдаги Этнография музейида Ўрта Осиё маданий-меъморий бойликларининг муҳофизи бўлиб хизмат қилган С.Дудиннинг ижодий фотомероси 2500 негативдан иборат. Бу негативларнинг биз учун қимматли томони шундаки, уларнинг барчаси Самарқандда олинган.\nАмир Темур салтанатининг пойтахтига келиб, бутун дунёга машҳур обидаларни суратга олган фотографлар орасида Г.Мозер (1844-1923), Г.Крафт (1853-1935) ва Ф.Ордэ сингари европалик фото усталари ҳам бўлишган. Уларнинг ХIХ аср охирларида олган суратлари Ғарбда катта ўлчамдаги ҳашаматли альбомлар шаклида чоп этилиб, Ўрта Осиё тарихи ва маданиятига қизиқишнинг янада авж олишига сабаб бўлган.\nЗокиржон Холмуҳаммад ўғли Фурқат 1890 йили Тошкентга ташриф буюрганида, Янги шаҳардаги гимназия, театр сингари рус маданияти ўчоқлари билан яқиндан танишган. Туркистоннинг маданий ва маиший ҳаётига кириб кела бошлаган Европа маданияти ва техникаси янгиликлари шоир қалбида ўчмас таассурот қолдирган. У мазкур сафари чоғида Тошкентнинг энг машҳур фотографи Дмитрий Назаров билан ҳам учрашган. Тошкент гимназиясида расм машғулотини олиб борган Д.Назаров Санкт-Петербургдаги Строганов бадиий-саноат билим юртини тугатгач, Туркистонга келиб, ҳозир Амир Темур номи билан аталган кўчанинг Темурийлар давлат музейи яқинида ўз ательесини очган эди (Фурқатнинг бизга маълум фотосурати шу ерда олинган.).\nЕвропалик ва россиялик машҳур фотографларнинг Ўрта Осиёга, хусусан, Туркистонга тез-тез келишлари шу ерда фото санъати ихлосмандларининг кўпайишига туртки берди. Ҳатто ХIХ аср охирларида Тошкентда шундай кишилар ташаббуси билан Туркистон фотография ва нафис санъат ҳаваскорлари жамияти ташкил топди. 1899 йилда эса Туркистон тарихида биринчи марта Тошкентда фотокўргазма ташкил этилди. Кўргазмани тайёрлаш ва ўтказиш бўйича тузилган комиссия, манбаларда айтилишича, икки ярим мингдан зиёд бадиий фотосуратларни томошабинлар эътиборига ҳавола қилган ва бу суратлар 12 та бўлимда намойиш қилинган. Шу кўргазмада маҳаллий фото усталари ва ҳаваскорлари билан бир қаторда таниқли хорижлик фотографлар ҳам ўз асарлари билан иштирок этишган.\nШундай қилиб, 1910 йилда биргина Тошкентнинг ўзида 20 та фотография ательелари мавжуд эди. Шу ательеларда тайёрланган бир қатор фотоасарлар Европа ва Америка Қўшма Штатларида ўтказилган фотокўргазмаларда намо-йиш этилиб, совринларни олишга муваффақ бўлди. Масалан, 1908 йили Франциянинг Марсель шаҳрида ўтказилган Бутунжаҳон фотокўргазмасида бизга таниш бўлган Д.Назаровнинг суратлари олий соврин – “Гран-при”га муносиб деб топилди.\nЮқорида тилга олинган 20 та фотоательедан бири “Илҳомжон Иноғомовнинг мусулмон фотографияси” эди. У, манбаларда қайд этилишича, 1902 йил 14 апрелда Шайхонтоҳур даҳасининг Ҳовузбоғ маҳалласида очилган.\nИлк ўзбек фотографининг дунёга келиши\nБўлажак биринчи ўзбек фотографи 1878 йили Хива шаҳрида Нурмуҳаммад девон (мирза) оиласида дунё юзини кўрди. Унинг отаси, айрим манбаларда айтилишича, хон саройида мунший (котиб) ва табиб бўлиб хизмат қилган. Бошқа бир манбада Нурмуҳаммад отанинг Хўжайли туманида ҳоким бўлганлиги айтилади. Худойберган Девоновнинг жияни Абдулла Юсупов эса тоғаси ҳақидаги хотираларида ёзишича, Нурмуҳаммад Хўжайли туманидаги ер-сувнинг бошқарувчиси бўлган. Х.Девоновнинг ўзи НКВД терговчиларига берган кўрсатмасида Хива туманидаги Бадирхон қишлоғида отасининг 6 гектар ери бўлгани ва у шу ерларни теварак-атрофдаги деҳқонларга бўлиб берганини ҳамда шу ерлардан даромад олганини айтган.\nАна шу тергов материалида Худойберган Девонов отасига қарашли ер-сув тўғрисида сўзлаб: “Менинг ўзим дастлаб баққоллик дўконини очиб, савдо билан шуғулландим, аммо савдо билан ўралашиб қолмай, соатсозлик қилиб, ҳунармандлик билан машғул бўлдим. Отам 1918 йили вафот этди. Мен отамдан қолган ерни деҳқонларга ижарага бериб, улардан даромад олиб турдим. 1927 йилда эса барча ер-суву мол-мулкимни шўро ҳокимияти фойдасига топширдим”, деб ёзган.\nУшбу сатрлар муаллифи қўлида мавжуд бўлган ҳужжатлар Х.Девонов ҳаётининг “қоронғи” саҳифаларига маълум даражада ойдинлик киритади. Шу материаллардан бири Х.Девоновнинг 1935 йил 9 декабрда Урганчда ёзилиб, лотин ёзувли машинкада кўчирилган ва юқорида тилга олинган таржимаи ҳолидир. Мазкур ҳужжатга қараганда, “Худойберган” нафақат бўлажак фотографнинг, балки отасининг ҳам исми бўлган. Яъни исм-шарифи Худойберган Нурмуҳамедов бўлмиш ота тўнғич фарзанди дунёга келганида азбаройи хурсанд бўлганидан ва бу бевафо дунёдан ёлғиз ўтмай, из қолдириб кетажагига ишонганидан Оллоҳга шукроналар айтиб, фарзандини ҳам Худойберган деб атаган.\nЯна шу нарсани айтиш жоизки, тарихнинг биз тилга олган даврларида жангари уруғларга мансуб кимсалар яқин шаҳар ва ўлкаларга бориб, қул ва чўри сифатида хизмат қилиши ва “яхши” пулга сотилиши мумкин бўлган кишиларни ўғирлаб келиб, қул бозорларида сотишган. Кейинчалик “Худойберган” ёки “Оллоберган” исмини олганларнинг аксари қул бозорларида сотилиб, мардона меҳнатлари билан ўз тақдирларини яратган кишилардир.\nХ.Девоновнинг таржимаи ҳолини ўқишда давом этамиз:\n“…1889 йилда мени соатсоз устага шогирд қилиб бердилар. Бир йил давомида бу ишни ўрганиш учун устозим бўлмиш Адам исмли бир рус устага 300 сўм тўладим. Уч йил бу иш билан шуғулландим.\nШул вақтларда фото ишларини ўрганишга менда катта ҳавас пайдо бўлди. 1903 йил бир миқдор пул анжом қилганим ҳолда Полвон ҳожи билан бирлик-ла Масковга кетдим…”\nХудойберган Девонов таржимаи ҳолини ёзган кезларида, чамаси, немис миллатига мансуб кишилар билан ҳамкорлик қилганлиги, чунончи, Оқ масжидга келиб ўрнашган немислардан бири Вильгельм Пеннердан фотографияни ўрганганлигини айтиш хавфли бўлган кўринади. Шунинг учун ҳам у Адамнинг рус миллатига мансублигини айтгани ҳолда асосий устози Вильгельм Пеннер номини умуман тилга олмаган. Ҳолбуки, унда фото санъатига қизиқишнинг уйғониши ва унинг илк ўзбек фотографи бўлиб шаклланиши шу Вильгельм Пеннернинг номи билан бевосита боғлиқ.\nЯнги касбни эгаллаш йўлида\nҚатағон даври қурбонлари номини тилга олиш мумкин бўлган 60-70-йиллардан бошлаб Худойберган Девонов тўғрисида ўнлаб мақола ва очерклар эълон қилинди. Бу хайрли ишни бошлаб берган, биринчи ўзбек фотографи ва кинооператори ҳақида бир неча мақолалар ёзган ва ҳужжатли фильмларни яратган таниқли киношунос олим, филология фанлари доктори Ҳамидулла Акбаров, хоразмлик фидойи ёзувчи ва журналистлар Эркин Мадраҳимов, Салимжон Ҳасанов, Комил Нуржонов, Рўзимбой Ҳасан ва бошқалар Худойберган Девоновнинг ҳаёти ва ижодий фаолиятини ўрганиш ишига муҳим ҳисса қўшдилар. Ўзбек фотографиясининг дунёга келганига 125 йил тўлиши муносабати билан бу улуғ ишга Ўзбекистон Бадиий академияси раиси Турсунали Қўзиев, Тошкент Фотография уйи директори Шаҳноза Каримбобоева ва бошқалар бел боғлаб киришдилар, буюк юртдошимиз меросининг янги тарихий-маданий даврда ўрганилиши ва оммалашишида ташаббускор бўлдилар.\nШундай қилиб, соатсозлик билан шуғулланган ва эҳтимол, ёшлик йилларини шу ҳунарга бағишламоқчи бўлган 22 яшар йигитнинг Вильгелм Пеннер билан учрашуви унинг тақдирини ағдар-тўнтар қилиб юборди. Кишилар ва табиат манзараларининг бир лаҳзадаги ҳолатини фотосуратда муҳрлаб қолдириш чиндан-да мўъжиза эди. Унинг бахтига, Вильгельм Пеннер ҳам ўз ҳунарини – тирикчилик манбаларидан бирини яширишга уринмайдиган, рақобат орттиришдан чўчимайдиган мард ва олийжаноб инсон эди. Аксинча, у Худойберганда фото санъатига қизиқиш уйғотиб, унга сурат олиш ва ойнага туширилган тасвирни қоронғи хонада фотодорилар ёрдамида юзага чиқаришнинг мураккаб жараёнини қунт билан ўргатди. Ҳатто унга “Zot” русумли фотоаппаратини совға қилди. Худойберган унинг далдаси билан шу фотоаппаратда сурат олишга қувона-қувона киришди.\nЁш мусулмон йигитчанинг сурат олаётгани хабари бир зумда тарқалди. Агар Худойберганнинг тенгдош ва қурдошлари бу ишини ҳавас билан кузатган ва унинг орқасидан чувалашиб эргашиб юрган бўлсалар, мутаассиб кишилар шариат қонун ва қоидаларини пеш қилиб, “гуноҳга ботаётган” йигитни бу ҳунарни ташлашга даъват қилдилар, ҳатто: “Сен суратга олган одамлар қиёмат-қойим бўлганда тирилиб келиб, жонимни қайтариб бер, деб сендан талаб қилишади. Ўзинг ҳам ўлганингда дўзахга тушиб, шариат олдидаги гуноҳларинг учун жаҳаннам азобини тортиб ётасан”, деб қўрқитдилар. Мутаассиблар гуруҳи тепасида кимсан Салимхон охунд исмли қозикалон турарди. Унинг дўқу пўписалари, Худойберганни ҳатто кофир деб эълон қилиши катта ёшдаги кишиларнинг ҳам ундан юз ўгира бошлашларига сабаб бўлди. Лекин Худойберган ҳеч нарсага қарамай, ўз аҳдида қатъий турди. Агар шу йилларда Хива хони тахтини Муҳаммад Раҳимхон II Феруз эмас, балки маърифатдан йироқ бошқа бир хон эгаллаб турганида Худойберганнинг ҳам, “унинг жиловини ўз қўлига ололмаган” отасининг ҳам ҳаёти, аминманки, ўзгача кечган бўларди.\nМаълумки, 1898 йили Петербургда рус салтанатига келган янги император Николай II га тож кийдириш маросими бўлиб ўтган. Мазкур тантанали маросимга Хива хони ҳам фахрий меҳмонлар қаторида таклиф этилган. Муҳаммад Раҳимхон шу воқеа муносабати билан Петербургга бориб, рус жамияти ҳаётига фотография ва овозсиз кино санъатларининг кириб келаётганини ўз кўзи билан кўрди ва илмий-техник тараққиётнинг бу буюк самарасидан қаттиқ ҳайратга тушди. У Хоразм воҳасига келган хорижий фотографлар билан учрашган, улар олган суратларни томоша қилган, техниканинг бу янги мўъжизасини кўриб ёқасини ушлаб қолган эди. Петербургга борганида эса у кино санъати билан ҳам танишди. Петербург шаҳридаги ва шаҳар атрофидаги муҳташам саройларни, хушҳаво боғу роғларни, уларда осмон баравар отилиб турган фаввораларни бориб кўрди. Хива билан Петербургдаги кишилар, шаҳарлар, боғлар ўртасидаги фарқ уни ўйлантириб қўйди. У Хива хонлигига ҳам техник ва маданий тараққиёт шабадаларининг кириб келиши лозимлигини дил-дилидан сезди.\n1907 йилнинг сўнгги ойларида тақдир Худойберганга Москва ва Петербург-га бориш имконини берди. Бу сафар у нуфузли делегация аъзоси сифатида Россиянинг марказий шаҳарларига бориб, рус императори саройида бўлди, Москва ва Петербургнинг диққатга сазовор жойларини ўз кўзи билан кўрди.\nХ.Девонов ўз таржимаи ҳолида мазкур сафар натижалари тўғрисида бундай маълумот беради: “1908 йилда,– деб ёзган у, – яна Масковга бориб, Петр Яҳум деган бойдан киноаппарати сотиб олдим. Бир ой унинг хусусий лабораториясида пул бериб ўргандим. Кино ўйнататурган аппарат ва материалларни сотиб олиб, Хивага келтирдим”.\nКўрамизки, Х.Девонов Россияга қилган сафаридан гўё олиб келган телес-коп, граммафон, стереоскоп ва бошқа нарсаларни умуман тилга олмаган, аксинча, у бир ой мобайнида киноаппаратда суратга олиш ва кинолентадаги тасвирни рўёбга чиқариш техникасини ўрганганини айтган. У гарчанд таржимаи ҳолида қайд этмаган бўлса-да, юқорида зикр этилган анжомларни Хивага олиб келиб, хонга кўрсатган ва хаста хон уларни томоша қилган, ҳатто “Нурмуҳаммад Девон ўғли Худойберган сураткашга зарур шарт-шароит яратиш” борасида кўрсатма берган бўлиши мумкин. Аммо ҳамма гап шундаки, 1910 йил 7 августда Муҳаммад Раҳимхон II вафот этгач, Хива тахтини унинг ўғли Асфандиёрхон эгаллайди ва у отасининг васиятини ижро этиш ўрнига, аксинча, Худойберган Девоновни сиқувга олиб, унинг фотографлик ва кинооператорлик фаолиятининг кенг қанот ёзишига имкон бермайди.\n“Бироқ, – деб давом этади Х.Девонов, – буни ўйнатиб, халққа кўрсатишимга йўл берилмас эди. Фото ва қўлимдаги аппаратимни Асфандиёрхон Собир маҳрам деган кишини юбориб, зўрлаб олиб, Боғдан Очилдов деган хусусий фотографчиси ва ўзининг савдо бўлими бошлиғига топширди”.\nХ.Девоновнинг бу сўзлари, бизнингча, Асфандиёрхоннинг 1910-1912 йиллардан кейинги даврига оид бўлиб чиқади. Негаки, агар шу йилларда хон саройида бошқа фотограф хизмат қилган бўлса, у (Асфандиёрхон) 1912 йили Россиянинг Петербург ва бошқа шаҳарларига қилган сафарига Х.Девоновни олиб кетмаган бўларди.\nХ.Девонов ҳаётини архив ҳужжатлари ва замондошларнинг хотиралари асосида пухта ўрганган Эркин Мадраҳимовнинг “Чақмоқ” асарида бундай маълумот мавжуд. “Исломхўжа янги хон – Асфандиёрни оқ пошшо Николай II билан таништиргани 1910 йилнинг охирларида Петербургга бошлаб борган”. Э.Мадраҳимовнинг ёзишича, Х.Девонов мазкур сафар чоғида Асфандиёрхонга ҳамроҳлик қилган.\n“1912 йилда (Асфандиёрхон) Петербургга сафар қилмоқчи бўлиб, оқ подшо ва министрларга ҳадялар ола бошлади. Ҳам ўзи бирлан олиб кетатурган сипоҳийларни номзод қилиб қўйди. Бош вазир Исломхўжа, Ҳусинбек Девонбеги, Муҳаммад, карвонбоши Ҳожибой… ва бошқа шуларга яқин одамлар бирлан Петербургга сафар қилди… Москвада ҳам турмасдан, тўғри Петербургга бориб, оқ подшонинг Қишки саройига тушди”1.\nПолвон ҳожи Юсуповнинг китобидаги Асфандиёрхонга ҳамроҳлик қилган кишилар рўйхатида нима учундир Х.Девоновнинг номи учрамайди. Аммо Э.Мадраҳимов унинг шу сафар иштирокчиси бўлганлигини ва сафар чоғида ўзига керакли асбоб-анжомларни харид қилганини айтиб, бундай ёзган: “Худойберган эрталабдан янги фотоаппарат, сурат қоғозлари, киноленталар харид қилиш режаларини белгилаб, асосий ишни москвалик киночилар билан учрашишдан бошлашга қарор қилди”. Агар Э.Мадраҳимовнинг бу сўзлари ҳақиқатга зид бўлмаса, биринчи ўзбек фотографи ва кинооператори Асфандиёрхонга ҳамроҳлик қилиб, унинг Россияга қилган сафарини фотосуратлар ва киноленталар шаклида муҳрлаш билан машғул бўлган.\nАсфандиёрхон ўз маҳрамлари билан дастлаб Петербургга бориб, шаҳзода Алексейнинг ақиқа оқшомида иштирок этган, рус императорига садоқати эвазига генераллик унвони билан тақдирланган. Сўнгра Кавказга бориб, жаҳоннинг жаннатмонанд жойларини кўрган. Ниҳоят, Москвага бориб, бирмунча муддат турганидан сўнг Хивага қайтиб келган. Агар шу сафар Асфандиёрхон учун рус императори ва Россиянинг машҳур шаҳар ва оромгоҳлари билан танишиш сафари бўлган бўлса, Худойберган Девонов учун аввало ижодий сафар эди. Тахмин қилиш мумкинки, у мазкур сафардан «бир қоп» фотосурат ва кинотасмалар билан қайтган. Бу фотосурат ва кинотасмалар оддий сурат ва кадрлар эмас, балки ўзгариб бораётган давр ва мамлакат тарихининг ноёб киноҳужжатлари эди.\nТарихий давр фото ва кино кўзгусида\n1908 йилда Худойберган Девонов Хивада Ўрта Осиёдаги биринчи фото-кинолабораторияни ташкил этади. У шу вақтдан бошлаб фото ва кино ишлари билан мунтазам шуғулланади. Унинг «Халқ сайиллари» деб номланган биринчи кинолавҳаси ҳам тахминан шу йилларда суратга олинган. Ушбу кинолавҳада аср бошларида Хоразм хонлиги ҳудудларида яшаган ўзбек, туркман, қорақалпоқ, қозоқ миллатларига мансуб кишиларнинг маданий ва маиший-этнографик ҳаёти манзаралари тасвир этилган. Бу кинолавҳа билан танишар эканмиз, ўтмишдошларимизнинг ўтган аср бошларидаги қиёфалари, кийим-кечаклари, файтон аравалари, кураш тушишлари, дорбозлик, хўроз ва ит уриштириш сингари миллий ўйин ва томошалари тўғрисида тасаввур ҳосил қиламиз. Ўз санъатига ошифта бўлган киноператор шу йилларда Урганч, Хива, Тошсоқа, Тошҳовуз, Хўжайли, Тўрткўл сингари шаҳар ва туманларни кезиб, шу манзилларнинг диққатга сазовор жойларини, аҳолининг деҳқончилик ишларини кинотасмаларда муҳрлашга интилган. “Қўлбола кинотеатрлар”да намойиш этилган бу кинолавҳалар томошабинларда зўр таассурот қолдириб, уларда янги санъат – кинематографияга катта қизиқиш уйғотган.\nХ.Девоновнинг фотограф ва кинооператор сифатида шаклланиши ХХ асрнинг 10-йиллари арафасида бошланиб, 10-йиллар аввалида муайян самараларини берган. Х.Девоновнинг 1913 йилда илк бор Туркистон шаҳарлари бўйлаб ижодий сафарга чиқиши тасодифий эмас.\nАгар Хоразм хонлигининг Х.Девонов яшаган даврига – ХIХ аср охири — ХХ аср бошларига назар ташласак, икки муҳим нарса диққат-эътиборимизни ўзига жалб этади.\nШуни ифтихор билан айтиш керакки, Хоразм хонлиги пойтахти Хива — ўзбек халқининг меъморий даҳоси тўла мужассамланган уч буюк шаҳардан бири. ХYIII асрнинг иккинчи ярми – ХIХ асрнинг биринчи ярмида Хива Ўрта Осиёнинг энг гўзал ва бетакрор шаҳарларидан бирига айланган эдики, унинг гўзаллиги аввало шу ерда барпо қилинган маҳобатли меъморий иншоотлар билан белгиланади. Икки қисмдан иборат шаҳарнинг бир қисмидаги Ичан (ичкари), иккинчи қисмидаги Дишан (ташқари) қалъалар, шаҳар марказидаги Жума масжиди, бундан ташқари, Шерғозихон, Қутлуғ Мурод Иноқ, Оллоқулихон ва Муҳаммад Аминхон мадрасалари, Паҳлавон Маҳмуд мақбараси ва Тош ҳовли саройидан ташкил топган бу музей-шаҳар ўша даврлардан бошлабоқ хорижий сайёҳлар, фотографлар ва рассомларни мафтун этиб келди. Шу муҳташам меъморий ансамбллар бир асрдан бери маҳаллий аҳолидан фотограф ва рассомларнинг етишиб чиқишини кутаётган эди. Х.Девонов ўз зиммасига тушган шу тарихий вазифани илк ижодий қадамларидан бошлаб бажаришга астойдил киришди. Ўтган асрнинг 10-йилларида Хива шаҳрининг меъморий обидалари, халқ сайиллари, дорвозлар ва масхарабозларнинг томошалари Х.Девонов ижодининг бош мавзуларидан бири бўлди.\nАфсуски, Х.Девоновнинг ижодий мероси ҳанузга қадар турли мамлакат ва шаҳарлардаги давлат фондлари ҳамда хусусий архивларда сочилиб ётибди. Шунинг учун ҳам биз унинг на ўтган асрнинг 10-йилларида, на 20-30-йилларида олган суратлари, кинолавҳалари ва ҳужжатли фильмлари тўғрисида асосли ва таҳлилий фикр юритиш, қайси сурати қачон ва қаерда олинганлиги ҳақида аниқ-тайин маълумот бериш имконига эга эмасмиз. “Ўзбек фотографияси. 125 йил” фотоальбомининг тузувчилари ҳам худди шу қийинчилик туфайли мазкур альбомдан ўрин олган Хоразм манзараларини акс эттирувчи суратларнинг кимга мансуб эканлигини қайд эта олмаганлар. Бу суратлар орасида ўтган асрларда Хоразмга келган бошқа фотографлар томонидан суратга олинган фотоасарлар ҳам бўлиши эҳтимолдан холи эмас. Бироқ Х.Девоновнинг муаллифлиги аниқ бўлган суратларни ўрганиш унинг нафақат ўзига хос мавзу доираси, балки тасвирлаш услуби ҳам мавжуд бўлганидан шаҳодат беради. Масалан, зикр этилган альбомдан ўрин олган Исломхўжа портрети билан Х.Девонов суратга олган портретларни ўзаро қиёслаб кўрайлик. Агар тилга олинган портретда бош вазир Исломхўжанинг фотографга мутлақо ёт киши эканлиги аён бўлиб турса, Х.Девонов суратларида муҳрланган кишининг фотограф учун бегона эмаслиги яққол сезилиб туради. Ана шу руҳий ҳолат – фотографнинг тасвир этилаётган ҳодиса ёки кишига лоқайд эмаслиги Х.Девоновнинг Хоразм манзаралари ва кишилари тасвирланган суратларида аниқ сезилиб туради. Ҳатто айтиш мумкинки, Х.Девонов суратга олинаётган жойда ҳозир бўлгандек ёки сурат олинаётган кишининг ёнида тургандек бўлади.\nХ.Девоновнинг бизга маълум асарлари орасида Хива меъморий обидалари тасвирланган суратлар кўп эмас. Чунончи, биз унинг Хивадаги Жоме масжиди муҳрланган суратини ҳам кўриш имконига эга бўлмадик. Аммо биз шуни яхши биламизки, у Жоме масжидини турли ракурсдан бир неча маротаба суратга туширган. У бу билан кифояланиб қолмай, масжид минорасига кўтарилиб, бизга Хиванинг ХYIII асрдаги кўринишини ҳам муҳрлаб қолдирган. Бу суратга назар ташлаган киши лойдан қад кўтарган, бир қаватли уйлар панорамасини кўради. Хивани фақат меъморий иншоотлар шаҳри сифатида тасаввур этувчи кишилар учун бу суратда “ойнинг қоронғи томони” акс этган, десак хато бўлмайди.\nХудойберган Девонов ҳаётининг дастлабки йиллари Муҳаммад Раҳимхон II Ферузнинг хонлик даврида кечган. Шу даврда яшаган Ҳасан Мурод қори Муҳаммадамин ўғли Лаффасийнинг “Хива шоирлари ва адабиётчиларининг таржимаи ҳоллари” тазкирасидан маълум бўлишича, маърифатпарвар хон саройида 54 та шоир бўлган. Улар орасида Огаҳий, Табибий, Чокар, Аваз Ўтар ўғли, Комилжон Девоний сингари машҳур шоирлар, бундан ташқари, Муҳаммад Юсуф Баёний сингари тарихчилар, олимлар, хаттотлар бўлиб, улар шу даврда маданият ва маърифат ишларининг равнақ топишига катта ҳисса қўшганлар. Феруздан ташқари, Исломхўжа сингари маърифатпарвар давлат арбоблари бўлишган. Х.Девонов шундай машҳур ва номашҳур замондошларининг суратларини тарих учун олиб қолдиришни ўзининг муқаддас бурчи деб билди.\nХ.Девонов ижодий меросининг катта қисмини шундай замондошларининг суратлари ташкил этади. Агар у хон ва унинг аъёнлари суратини саройнинг ҳашаматли жойлари фонида, аксар ҳолда бутун бўй-басти билан олган ва шу йўл билан улар суратига тантанаворлик руҳини бағишлаган бўлса (масалан, Муҳаммад Раҳимхон II, Исломхўжанинг ўғли Абдусаломхўжа, Муҳаммад Вафо Карвонбошининг суратларига эътибор беринг), оддий кишилар қиёфасини муҳрлашда турли-туман усуллардан истифода қилган. Чунончи, у Хива гўзалларининг суратларини олишда йирик режадан фойдаланиб, улар либослари ва тақинчоқларининг ҳам диққат марказида бўлишига эришган (“Хоразмлик аёл”, “Аёл портрети”, “Темур Ғози тўранинг энагаси Саодат” суратлари). Турли касб эгалари қиёфасини тасвирлашда эса сураткаш уларни яқиндан суратга олиб, иш жараёнида акс эттиришга алоҳида эътибор қаратади. Бундай суратларнинг ”қаҳрамон”лари аксар ҳолда бирор жойда ўтирган бўлишади (“Ип йигирувчилар”,”Ёғ сотувчилар”, “Саҳрода ер ўчоқ” суратлари). Ҳатто “Хон овчиси” асари “қаҳрамон”и ҳам от устида ўтириб, икки қушни ушлаган ҳолда тасвирланган. Бу ҳол Х.Девоновнинг, умуман, замондошларининг суратларини олишни эмас, балки уларнинг муайян соҳага мансуб кишилар сифатида образини яратишни ўз олдига мақсад қилиб қўйганидан далолат беради.\nИжодий фаолият майдонлари\nХоразм шўро республикаси Ўзбекистон Республикаси таркибига округ мақомида қўшилганидан сўнг, 1925 йил июнь ойида Ўзбек Давлат киносининг Хоразм округ бўлими ташкил этилади. Бу ҳол Худойберган Девонов қалбидаги кинога муҳаббат гулларининг қайта чаман бўлиб очилишига сабаб бўлди. У Ўзбек Давлат киноси билан мустаҳкам алоқа ўрнатиш билан бирга 1926 йилдан бошлаб “Совкино” – Бутуниттифоқ фотокинематография ташкилоти билан ҳам ҳамкорлик қилди, Москвада чиқиб турган “Союзкиножурнал” учун Ўзбекистон ҳаётидан олинган кинолавҳаларни тез-тез юбориб турди.\n“Ўзбек давлат киноси”нинг фото-кино корхонаси ва унинг Хоразм бўлими ўша йилларда Тошкент шаҳрининг Абдулла Тўқай кўчасидаги 3-уйда (ҳозир Ўзбекистон кўчасидан Вазирлар Маҳкамасига кираверишдаги хиёбоннинг сўл тарафида) жойлашган эди. Ушбу бўлим вакили Чимиков томонидан 1928 йил 15 майда берилган қуйидаги шаҳодатнома Х.Девоновнинг тахминан шу йиллардан бошлаб Ўзбек Давлат киноси буюртмаси билан ҳужжатли фильмлар ва кинолавҳалар олганидан дарак беради:\nУшбуни кўрсатувчи ўртоқ Худойберган Девонов ҳақиқатдан Ўзбек Госкинонинг Хоразм шўъбасида осори атиқалар ва Хоразм округида ҳар хил манзараларни картинага олувчи фоторассом – “оператор” вазифасида турадир.\nШаҳодатнома муҳр ва имзолар билан тасдиқ этиладир.\nХоразмдаги вакили (Чимиков)\nИш бошқарувчи (имзо)\nАслига тўғри (имзо).\nАгар биз Чимиковнинг 1926 йил 7 декабрдан бошлаб Х.Девоновга йўллаган хатларига назар ташласак, кинооператорнинг шу йилларда Ўзбек Давлат киноси учун Хоразмда бўлиб ўтган касаба союз ташкилоти қурултойининг иш жараёнини, Халқаро ёшлар куни ва 1-Май байрамининг нишонлашини, Хива шаҳрининг умумий кўринишларини, далани шудгорлаш ва суғориш ишларини, якка тартибда пилла ишлаб чиқариш-у, қўл тегирмонлар иши ва бошқа нарсаларни суратга олганидан хабар топамиз. Чимиков ва ундан кейин “Хоразм вакили” лавозимига тайинланган А.Н. Ольгин Х.Девоновга қайси сюжет учун неча метр плёнкани сарф этиш мумкинлигигача белгилаб берганлар.\nХ.Девонов 20-йиллар охири – 30-йиллар аввалида нафақат Ўзбек давлат киноси, балки “Союзкиножурнал”нинг ижодий буюртмаси билан ҳам Хоразм ҳаётига оид бир қатор сюжетларни суратга олди. Киножурнал раҳбарияти томонидан 1929 йил 16 октябрда берилган 260-рақамли гувоҳномадан маълум бўлишича, Х.Девонов 1930 йилнинг 1 октябрига қадар журнал топшириғи бўйича ҳам, шунингдек, унга берилган йўриқнома асосида ҳам суратга олиши мумкин эди. Х.Девонов шу имкониятлардан фойдаланиб, “Союзкиножурнал” учун 1929 йилнинг ўзида “Ишчи аёллар”, “Шўркўл”, “Кўза”, “Чиғир”, “Тузкон”, “Дегиш офати”, “Хоразм далаларида”, “Пахта карвони” сингари ҳужжатли фильм ва сюжетларни суратга олиб юборди.\nШундай ҳужжатли кино намуналаридан бири “Шўркўл” фильми Хоразмдаги шифобахш суви билан машҳур бўлган масканга бағишланган. Бу ҳужжатли фильм Хоразм воҳасининг турли жойларидан шифоталаб кишиларнинг пиёда ёки араваларда келишлари тасвири билан бошланган. Табиат яратган шу ажойиб масканга хаста бўлиб келган юзлаб кишиларнинг шу ерда даво топиб, уйларига сиҳат-саломатликларини тиклаб кетишлари тасвирланган фильм томошабинларда катта қизиқиш уйғотди. Х.Девонов шу фильми билан нафақат муҳим ҳаётий материални танлаш, балки шу материални томошабинга юксак бадиий шаклда етказиш санъатини ҳам эгаллаганини намойиш этди. “Бу фильмда, – деб ёзган эди “Ўзбекистон маданияти” газетаси, – Х.Девоновнинг кинооператорлик санъатини тўла-тўкис ўзлаштириб олганлиги яққол сезилиб турибди. Мана шу жажжи фильм Х.Девоновнинг маҳорати ошиб бораётганлигини, у мураккаб техник воситалардан, масалан, панорамали съёмкани, йирик пландан фойдаланишни, шунингдек, ҳаракатда бўлган ишларни суратга олишни ўргана бошлаганидан дарак беради”.\nСобиқ иттифоқнинг барча кинотеатрларида бадиий фильмлардан аввал намойиш этилган шундай ҳужжатли фильм ва сюжетлар ўша йиллардаги Хоразмнинг ижтимоий, иқтисодий, маданий ва маиший ҳаёти тўғрисида муайян тасаввур берган. Ҳатто “Союзкиножурнал” раҳбарларидан Х.Девоновга келган хатдан маълум бўлишича, унинг “Ишчи аёллар” ва “Шўркўл” фильмлари москвалик кинотанқидчилар томонидан юқори баҳоланган.\nАфсуски, “Союзкиножурнал” буюртмаси билан суратга олинган Х.Девоновнинг бу фильм ва сюжетлари Москванинг Красногорск шаҳарчасидаги киноархивда сақланаётганлиги сабабли уларни республика кинотеатрлари ва телевидениеси экранларида кўриш имкониятига эга эмасмиз. Шунинг учун бу асарлар ҳақида таҳлилий фикрларни баён қилишни истиқлол йилларида туғилаётган киношуносларга қолдирамиз. Аммо бизга шу нарса маълумки, мазкур архивда 1926-1938 йилларда олинган Ўзбекистон ҳаётига оид талайгина сюжетлар мавжуд. Масалан, шундай сюжетлардан бири ҳақида марҳум киношунос олим Борий Ҳасанов бундай маълумот берган эди: “Союзкиножурнал”нинг 1929 йил 30 (218)-сонида ҳам республика ҳаётидан олинган сюжетни учратиш мумкин. (Буни ҳам Х.Девонов юборган бўлса ажабмас.) Бу сюжетда агрономлар ва деҳқонларнинг табиий офатга қарши кескин курашлари тасвирланади, кураш йўллари ва усуллари баён этилади”1 .\nҲ.Акбаров ва Б. Ҳасанов сингари киношунос олимлардан ташқари, Х.Девоновнинг жияни Абдулла Юсупов ҳам тоғасининг ижодий меросини тўплаш ва ўрганиш бўйича муҳим ишларни олиб борган. У бундан бир неча йил илгари Красногорск шаҳридаги Марказий давлат кино-фото-фономатериаллар архивида ишлаб, Хоразм ҳаётига оид, бинобарин, Х.Девоновнинг муаллифлиги тахмин қилинган кинолавҳаларни қунт билан ўрганган. Чунончи, у мазкур архивда 1936 йилда суратга олинган “Москва – Қорақум – Москва” ҳужжатли фильмини кўрган. Бу фильмда Москвадан Қорақум орқали Хоразмга етиб келган бир экспедиция тарихи тасвир этилган бўлиб, унда, Абдулла Юсуповнинг айтишига қараганда, Х.Девонов томонидан суратга олинган кадрлар ҳам бўлган. Афсуски, биз бу фикрнинг тўғрилигини тасдиқлаш ёки нотўғрилигини асослаш имкониятига эга эмасмиз. Ҳар ҳолда шу нарса аёнки, Х.Девонов ижодий меросига оид фотосурат ва кинотасмаларни келажакда Москва ва бошқа шаҳарлардаги архивлардан топиш истиқболи йўқ эмас.\nОзодликнинг сўнгги кунлари\nМеҳнат ва машаққат оғушида ўтган умрининг сўнгги йилларида Худойберган Девоновга давлат миқёсидаги нафақанинг тайинланиши унинг – ўзбек халқи тарихида фотография ва кинематография тамал тошини қўйган, машҳур кишининг эл-юрт ўртасида қадрлана бошлаганининг муждаси эди. Тахмин қилиш мумкинки, у аввало худди шу нарсадан ғоят мамнун, уни алқаган давлатдан эса беҳад миннатдор бўлиб, янада завқ билан, янги-янги ижодий режаларини рўёбга чиқариш учун янги куч ва янги илҳом билан ишлашга киришди.\nУ ҳаётининг турли паллаларида нафақат хонлар ва уларнинг ақру хешлари, балки Огаҳий, Комил Хоразмий, Аваз Ўтар сингари шоирлар билан ҳам мулоқотда бўлган ва мулоқотлари таъсирида, китобсеварлиги натижасида унча-мунча ғазал ҳам машқ қилган. Замондошлар унинг хотин-қизлар озодлиги мавзуида битилган:\nКелди қизлар байрами, чимматдин озод айлади,\nИнқилоб нури улар кўнгилларин шод айлади –\nбайти билан бошланган ғазалини ҳали ҳам айтиб юришади. Ким билади, балки у ҳаётининг ўша хушнуд кунларида яна кўнгил розларини шундай ғазаллар орқали ифодалагандир…\nАммо унинг хурсандчилиги узоққа бормади. У ҳали 300 сўмлик нафақа гаштини туйиб улгурмай, 37-йилнинг қонли этиклари қарийб ҳар бир хонадонга бостириб кирди.\nМудҳиш йилнинг қора булутлари биринчи ўзбек фотографининг боши узра ҳам тўпланаётган эди. Бўрон кучга кириши билан, 30 июнь куни, ярим кечада, НКВД ходимлари Хива шаҳрининг 4-маҳалла 4-элатидаги Худойберган Девонов яшаган 18-уйга бостириб келдилар. Х.Девоновни ҳибсга олиш ҳақидаги қарорда унинг хон нозири оиласидан эканлиги, ўзининг девон (мирза) лик билан шуғулланганлиги, Асфандиёрхон билан Муҳаммад Раҳимхоннинг фотографи бўлганлиги, инқилобдан сўнг Хоразм Халқ Республикасида молия нозири бўлиб хизмат қилганлиги, шу кеча-кундузда эса Урганч шаҳрида сураткашлик касби билан машғуллиги айтилган эди..\nШу куни юқорида тилга олинган манзилда тинтув ўтказилиб, Х.Девоновнинг 90 варақдан иборат ёзишмаси, 230 дона фотосурати ва қўшотар ов милтиғи олиб кетилди.\nАйни пайтда айбланувчининг куёви Ҳасан Читкаровнинг Янги Урганч шаҳридаги 18-уйида ҳам тинтув ўтказилиб, чамоданда сақланган 20 варақдан иборат ёзишмаси, 17 варақдан иборат ҳужжатлари ва 59 дона фотосурати мусодара қилинди.\nШубҳасиз, Х.Девонов билан бир вақтда хоразмлик кўплаб кишилар ҳам ҳибсга олинган. Шаҳар қамоқхонаси маҳбуслар билан тўлиб-тошиб кетган. Шу ва бошқа сабабларга кўра, НКВД ходимлари маҳбус фотографни 8 сентябрга қадар терговга чақиришмаган. 8 сентябрь куни эса у терговчи билан юзма-юз учрашиб, унинг саволларига жавоб берган.\nЎша йилларда НКВД тизимида жорий этилган тартиб-қоидага кўра, терговчи сиёсий масалаларда айбланган маҳбусдан шу айбларнинг тасдиқланишига хизмат қилувчи маълумотларни олишга ҳаракат қилган. Уни маҳбуснинг айбсиз эканлиги, унга қўйилган айбларнинг туҳматдан бошқа нарса эмаслиги масаласи мутлақо қизиқтирмаган. Терговчилар “қайсар” маҳбуслардан керакли маълумотни олиш учун қийноқнинг ҳар қандай даҳшатли усулларидан истаганларича фойдаланганлар. Шунинг учун ҳам тергов материалларида баён қилинган маълумотларни ҳақиқат деб қабул қилиш тўғри эмас.\nХуллас, Худойберган Девоновнинг тақдири ҳал қилинган эди.\n1937 йил 1 декабрда тузилган қарорда айтилишича, Х.Девонов 1934 йилдан бошлаб аксилинқилобчи ташкилот раҳбарлари Файзулла Хўжаев ва Давлат Ризаевнинг топшириғи асосида Англия разведкаси фойдасига жосуслик ишларини фаол олиб борганликда ҳамда шу ташкилот топшириғи билан Хоразмда босмачилик ҳаракатини ташкил қилганликда ва инглиз жосуси, босмачилик ташкилотчиси Жунаидхон билан шахсан алоқада бўлганликда айбланган эди. Бу туҳматдан иборат қарор кейинчалик янги айблар билан “бойиган” бўлса бойидики, асло камаймади.\nОрадан 11 ой ўтгач, Тошкентда, 1938 йил 5 сентябрда 37-йил қурбонлари устидан суд бошланди. Шу куни соат 10 дан 35 дақиқа ўтганда бошланган суд бор-йўғи 15-20 дақиқа давом этди, холос. Аммо шу қисқа фурсатда суд Х.Девоновни 1920 йилдан “Миллий иттиҳод” аксилинқилобий миллатчилик ташкилоти аъзоси бўлиб, Хоразмда босмачилик ҳаракатини ташкил этишда фаол иштирок этганлик ва инглиз разведкаси агенти – Туркманистондаги босмачилик ҳаракати раҳбари Жунаидхон билан алоқа ўрнатганлик ҳақидаги “эски” айблардан ташқари, унинг гарданига яна бир қатор “янги” айбларни қўйишга эришди. Бу айбларга қараганда, маҳбус ўз олдига Ўзбекистон ССРни СССРдан ажратиб олиб, буржуа давлатни барпо этиш мақсадини қўйган аксилинқилобий, миллатчилик, қўзғолончилик, террорчилик ва диверсия-зараркунандачилик ташкилоти билан алоқа ўрнатган ва шу ташкилот раҳбари Файзулла Хўжаевнинг топшириғи билан Ўзбекистон бўйлаб туманма-туман кезиб, инглиз раведкаси учун жосуслик маълумотларини тўплаган эди.\nМаҳбус бу ўта бемаъни айбларнинг бирортасини тан олмади. Аммо шунга қарамай, суд уни отиш ва шахсан унга тегишли бўлган мол-мулкни мусодара қилиш ҳақида ҳукм чиқарди.\nҲукм ўша куниёқ ярим кечада, Тошкентнинг Юнусобод туманидаги қатлгоҳда ижро этилди.\nАммо бу мудҳиш ҳукм ва унинг ижроси Х.Девонов оиласидан узоқ вақтгача яшириб келинди.\nХ.Девонов ишини қайта кўриш масаласи ҳатто Сталин вафотидан кейин ҳам бир неча йил чўзилди. Ниҳоят, СССР Олий Судининг Ҳарбий коллегияси 1959 йил 25 июнда 1938 йил 5 октябрда чиқарилган ҳукмни бекор қилиб, Х.Девоновни оқлаш ҳақида бир битимга келди.\nТақдир кишиларни, ҳатто халқларни ҳам қандай даҳшатли синов ва имтиҳонлардан олиб ўтмайди. Агар табиат офатлари шайтоний куч билан ҳамла қилгудек бўлса, улкан тоғлар ҳам нурай бошлаши мумкин. Инсон эса тарих уммонида ва шу уммоннинг асовсиз ғалаёнларида ожиз баргдек бир сонияда уммон қаърига кириб кетади.\nАммо шу нарса даҳшатлики, инсонни табиат офатлари эмас, балки унинг ўзининг ичидан чиққан кучлар мажақлаб ташлайди. Худойберган Девонов шўролар даврида йўқ қилиб юборилган 20 миллионли жабрдийдалар карвонидаги бир кишигина, холос.\nУни ва унга ўхшаш кишиларни маҳв этиш билан мустабид давлат нимага эришди? Қудратли бўлдими? Йўқ! Аксинча, минглаб истеъдодли кишиларни қириб ташлаши билан давлат ўзининг тагига ўзи сув қуйди. Ўзи заифлашди. Ўзини-ўзи бутун дунё олдида шармандаи шармисор қилди. Шояд қатағон деган, 1937 йил деган мудҳиш воқеалар тарих саҳифаларида қолган бўлса-ю, қайта такрорланмаса. Шояд бир Худойберган Девоновнинг, бир Чўлпоннинг, бир Убайдулла Хўжаевнинг ўрнига ўнлаб ёшлар “Мен Худойберган Девоновман “Мен Чўлпонман!”, “Мен Убайдулла Хўжаевман!” деб майдонга отилиб чиқсалар-да, улар бажариб улгурмаган ишларни улардан ҳам аъло даражада бажаришса. Шояд авлодлар бу жабрдийда улуғ аждодларини унутмай, уларни ёд этиш, улар хотирасига ҳурмат билдириш йўли билан покланиб, баркамоллашиб борсалар. Шояд ўзбек халқининг келажаги, улар орзу қилганларидек, биз орзу қилаётганимиздек, мунаввар бўлса!..\n“Жаҳон адабиёти” журнали, 2010 йил, 9-сон.\n← Аввалги Аввалги Муҳаммал Очил. Қўзига айланган қўчқор (ҳажвия)\nКейинги → Кейинги: Аҳмад Аъзам. Минг ўлимдан қолиб (ҳикоя)


Фан бакалаври даражаси муваффақиятли берилишини нишонлаш - ACCA Oxford Brookes в Узбекистане\nАгар мен уни топширсам, нима бўлади?\nСизга, одатда, натижалар кўрсатилган хат олинганидан кейин уч ой ичида сертификат берилади, ва сизга ютуғингизни нишонлаш учун битирув маросимида иштирок этиш таклиф этилади. Талабалар ўз баҳолари қайдномасини ҳам сўраб олиши мумкин.\nОксфорднинг Брукс университетининг битирув маросими – ам академик таълим мукофотини жамоавий тан олиш, ҳам айрим шахсларнинг ва бутун университетнинг ютуқларини нишонлашдир. Маросим Оксфорднинг Брукс университетининг ректори ёки унинг вакили раислигида ўтказилади, ва унда АССА ходимлари ва VIP-меҳмонлар иштирок этади.\nСизни Оксфорднинг Брукс университетида, Оксфордда ёки унинг энг яқин минтақавий марказида бўлиб ўтадиган амалий бухгалтерлик ҳисоби бўйича фан бакалаври дипломини топшириш маросимига таклиф этишади – ҳозирги пайтда уни Дубаи ёки Малайзияда ўтказиш таклиф этилади. Маросимдан кейин меҳмон кутиш маросими ўтказилади, унга барча битирувчилар ва меҳмонлар таклиф этилади.\nБу талабалар ва уларнинг оилалари учун ўзгача кундир, Оксфорднинг Брукс университети ва АССА сизнинг академик таълим ютуқларингиз нишонланишини мамнуният билан кутади.\nАмалий бугалтерлик ҳисоби бўйича бакалаврлар учун мукофотлар\nАмалий бухгалтерлик ҳисоби бўйича бакалавриатнинг барча талабалари тадқиқот ва таҳлил лойиҳаси учун аризаларни тақдим этишнинг ҳар бир сессиясида битта мукофот олиш ҳуқуқига эга бўлади. Муқобил сессияларда бериладиган мукофотлар:\n• Мэтью Сайкс номли мемориал мукофот – сессиядаги энг яхши тадқиқот ва таҳлил лойиҳаси учун 150\n• Саймон Уильямс мукофоти – сессиядаги энг яхши тадқиқот ва таҳлил лойиҳаси учун 150 фунт.\nЭнг яхши тадқиқот ва таҳлил лойиҳалари лойиҳани баҳоловчилар томонидан кўрсатилади, дастур директори томонидан кўриб чиқилади, лойиҳанинг ташқи имтиҳон олувчиси томонидан якуний қарор қабул қилинади ва тасдиқланади.\nМукофотни топшириш, имкони бўлганда, ғолиб талабаларга диплом топшириш маросимида бўлиб ўтади.\nОксфорднинг Брукс университети битирувчиси сифатида, сиз автоматик тарзда жаҳоннинг 150 дан ортиқ давлатларида яшайдиган ва ишлайдиган 130 000 дан ортиқ битирувчилардан иборат бўлган турли-туман тармоқнинг бир қисмига айланасиз.\nАгар сизда умуман фан бакалаври даражасига ёки тадқиқот ва таҳлил лойиҳасига тегишли бўлган, ушбу веб-саҳифада ёки бакалавр даражаси бўйича маълумот тўпламида жавоб бериш мумкин бўлмаган саволингиз бўлса, Оксфорднинг Брукс университетидаги ACCA офисига мурожаат қилинг.\nОксфорднинг Брукс университети Бизнес-мактаби, Оксфорднинг Брукс университети, Хэдингтон Кампус Джипси Лейн, Оксфорд Ox3 0BP United Kingdom\nТел.: +44 (0) 1865 485702\nФакс: +44 (0) 1865 485802


Флешмоб: Бутилкани айлантириб отиб, столга тик қўйиш\n17:18 / 02.07.2016\n2016 йилнинг май ойи охирида тармоқда мактабдаги қобилиятли болалар танловида тасвирга олинган ролик жуда машҳур бўлиб кетди. Шимолий Каролина штати, Шарлотт шаҳрида яшовчи Майк Сенаторе бутилкани айлантириб отиб, томошабинларнинг олқиқшига сазовор бўлди. Мазкур видео 4 миллиондан ортиқ марта кўрилди, ижтимоий тармоқ фойдаланувчилари эса бутилкани отиш трюкини такрорлашга киришиб кетишди.\nМай ойининг бошида YouTube фойдаланувчиларидан бири сувли бутилкани отишдек бефойда истеъдод намойиш этилган видеони каналга чиқарди. Роликни бир ярим миллиондан ортиқ одам томоша қилди, лекин мактаб истеъдодлари танловидан олинган видеодан кейингина "бутилкани айлантириб отиш" флешмоби бошланди.\nМайкни телевидениега таклиф қилиб, интервью ола бошлашди. Стивен Кольбернинг ток-шоусида Майк ушбу трюкига атиги икки соат сарфлаганини тан олади.\nИжтимоий тармоқ фойдаланувчилари челленж ғоясини қўллаб-қувватлашди ҳамда бутилка отиш видеоларини намойиш эта бошлашди.\nКимки замон билан ҳамнафас юришни истаса, YouTube'да қайдай қилиб бутилка иштирокидаги трюкни тўғри амалга амалга оширишни ўргатувчи видеолар пайдо бўлди. Трюкнинг сири оддий: бутилка ярим бўш бўлиши керак.\nБу флешмобни ёқтирмаганлар ҳам топилди: кўпчилик ушбу трюкни ҳаддан ташқари содда деб топди. Фрисби отиш бўйича икки карра чемпион Броди Смит ўзининг инстаграмдаги саҳифасида "Бутилкаларни отиш тўхтатилиши керак!" деган чорлов билан чиқди.


12.02.2020 22:52 0 4131\n«Илм-маърифат ва рақамли иқтисодиётни ривожлантириш йили»да амалга оширишга оид давлат дастури лойиҳаси эълон қилинди.\nҲужжатга кўра, Республика биометрик паспорт тизими инфратузилмаси негизида Ўзбекистон Республикаси фуқаросининг 2011 йилги намунадаги биометрик паспорти ўрнига идентификациялаш ID-карталарини бериш тизимини жорий этилади.\n- шунга ўхшаш тизимларнинг жорий этилиши ва унинг электрон ҳукумат тизимларига интеграцияси бўйича хорижий тажрибани ҳисобга олган ҳолда, лойиҳаолди ўрганишни ўтказиш;\n- лойиҳани амалга оширишни бошлаш мақсадида техник-лойиҳа ва меъёрий ҳужжатларни, жумладан стандартларни тайёрлаш;\n- давлат органларининг технологик инфратузилмасини, жумладан маълумотлар узатиш тармоқлари, аппарат-дастурий таъминот тизимлари ва бошқаларни босқичма-босқич ривожлантириш дастурини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;\n- лойиҳани босқичма-босқич амалга ошириш;\n- янги туғилган барча шахсларга ва 16 ёшга тўлмаган шахсларга Жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами (ЖШ ШИР) бириктириш, барча жисмоний шахсларга электрон кўринишдаги давлат хизматлари кўрсатиш ва уларни идентификация қилиш учун фарзандларни ота-она маълумотлари билан боғлаш назарда тутилади.\nИжро учун масъуллар — Давлат персоналлаштириш маркази, Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги, ИИВ, Адлия вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Молия вазирлиги, Давлат солиқ қўмитаси.\nЖамият 09/03, 15:03\nБиометрик паспорт ўрнини эгаллайдиган ID-картанинг «нархи» маълум бўлди


Ўзбекистон Республикасининг ҚОНУНИ / Географик объектларнинг номлари тўғрисида\n2-модда. Географик объектларнинг\n4-модда. Географик объектларнинг\nномларига доир талаблар\n5-модда. Географик объектларнинг\nгеографик объектларга ушбу Қонун\n4-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган шахслар исми-шарифини бериш зарур бўлганда;\nгеографик объектларнинг ушбу Қонун\n4-моддасининг еттинчи қисмида назарда тутилган бир хил номлари мавжуд бўлганда.\n6-модда. Географик объектларнинг\n2-боб. Давлат органларининг географик\nобъектларга ном бериш ва уларнинг\nномларини ўзгартиришга доир ваколатлари\n7-модда. Туманлар, шаҳарлар, вилоятларга ном\nбериш ва уларнинг номларини\n8-модда. Қорақалпоғистон Республикаси ҳудудида\nжойлашган туманлар, шаҳарлар,\nшаҳарчалар, қишлоқлар, овуллар, аҳоли\nпунктларига ном бериш ва уларнинг\n9-модда. Шаҳарчалар, қишлоқлар, овуллар, аҳоли\n10-модда. Аҳоли пунктларининг таркибий\nқисмларига ном бериш ва уларнинг\n11-модда. Табиий объектларга, транспорт ва\nобъектларига ном бериш ва уларнинг\n12-модда. Географик объектларга ном бериш ва\nуларнинг номларини ўзгартириш\nмасалалари бўйича комиссияларнинг\nЕргеодезкадастр давлат қўмитасининг\nгеографик объектларнинг номлари\n14-модда. Географик объектларга ном бериш ва\nтўғрисидаги таклифларни давлат\n15-модда. Географик объектларга ном бериш ва\nтўғрисидаги таклифларга илова\n3-боб. Географик объектларнинг номларини давлат\nрўйхатидан ўтказиш, улардан фойдаланиш\nва уларни сақлаш\n16-модда. Географик объектлар номларининг\n17-модда. Географик объектларнинг номларидан\n18-модда. Географик объектларнинг номларини\n19-модда. Географик объектларнинг номларидан\nфойдаланилиши ва уларнинг\nсақланиши устидан назорат\n20-модда. Географик объектларнинг номлари\nсоҳасидаги ишларни молиялаштириш\n22-модда. Географик объектларнинг номлари\n23-модда. Қонун ҳужжатларини ушбу Қонунга


Сурхондарё: уч кунда 900 га яқин кишининг дарди тингланди » Жаҳон - бизнинг нигоҳимизда! .\nБош саҳифа Жаҳон - бизнинг нигоҳимизда! » Жамият » Сурхондарё: уч кунда 900 га яқин кишининг дарди тингланди\nСурхондарё: уч кунда 900 га яқин кишининг дарди тингланди\nЖамият 01-07-2020, 11:16 0\nСурходарё вилояти аҳолиси учун Саросиё, Олтинсой, Қизриқ ва Термиз туманларида оммавий қабуллар ташкил этилди.\nУнда Президент Администрацияси, Халқ қабулхоналари, Олий суд, Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги, Марказий банк каби 12 та вазирлик, идора ҳамда сектор раҳбарлари иштирок этди.\nХусусан, қабул давомида эҳтиёжманд, ижтимоий муҳофазага муҳтож оилалар вакилларига тикув машинкалари, духовка ва газ плиталари, ногиронлик аравачалари топширилди. Туманнинг “Салиобод” маҳалласида истиқомат қилиб келаётган Дилноза Ғаниева барвақт ота-онасидан жудо бўлди. Натижада вояга етмаган синглиси билан ёлғиз қолди. Бу хам етмагандек ишсизлик дард устига яна бир дард эди. Турмуш ташвишлари энди Дилнозанинг зиммасида. Шу боис, унинг сайёр қабулга иш сўраб қилган мурожати тезда ўрганилиб шу ернинг ўзида унга тикув мошинаси олиб берилди.\nҚизириқ ва Бандихон туманлари вилоятимизнинг ижтимоий шароити нисбатан оғир ҳудудларидан саналади. Шу боис Республика миқёсидаги раҳбарлар томонидан мазкур ҳудуд аҳолисининг муаммо ва ташвишларини бартараф этишга йўналтирилган оммавий қабуллар Қизириқ туманида ташкил этилди. Сайёр қабул давомида 500 нафарга яқин фуқароларнинг мурожаатлари ечимига киришилар экан амалий натижалар дарров бўй кўрсатди. Мисол учун, Бандихон туманининг “Сарой” маҳалласида истиқомат қилиб келаётган Чоршанби Элмуродов бундан 5 йил аввал бахтсиз ходиса туфайли тўшакка михланиб қолган эди. Тошкент шаҳридаги малакали шифокорлар кўригидан ўтган воҳадошимизга жарроҳли муалажасидан сўнг юриши мумкин деган хулоса бор. Бироқ Чоршанби аканинг иқтисодий имконияти чекланганлиги боис у киши мустақил ҳаракат қилшдек неъматдан бебеҳра эди. Оммавий қабул эса Чоршанби Элмуродовнинг ҳаётида янги сахифа очилишига сабаб бўлди. Унинг даволаниши учун керакли маблағ ажратилди.\nСуннат Насриддинов ва Сирожиддин Самадов жиноят содир қилганлиги учун суд томонидан уларга ахлоқ тузатиш ишлари жазоси тайинланган эди. Қаҳрамонларимизнинг ҳулқ атвори ўзгарганлиги, чин кўнгилдан пушоймон бўлганлиги ҳамда тузалиш йўлига ўтганлиги сабабли Термиз туман жиноий ишлар бўйича судига Термиз туман пробация гуруҳи томонидан тақдимнома киритилди. Тақдимнома, мазкур сайёр қабулда ташкил этилган судда кўриб чиқилиб қаноатлинтирилди. Суннат Насриддинов ва Сирожиддин Самадов Ўзбекистон Респубуликаси жиноят кодекисининг тегишли моддасига асосан муддатдан илгари шартли равишда озод қилинди.


СЎЗ — ҚУРУЛТОЙ ДЕЛЕГАТЛАРИГА - Ўзбекистон овози газетаси\nСЎЗ — ҚУРУЛТОЙ ДЕЛЕГАТЛАРИГА\n– Сайловдан-сайловгача бўлган даврда фракциямиз фаолиятини таҳлил қиладиган бўлсак, фракция қонунлар лойиҳаларида партиямиз электорати манфаатларини ифода этиш, ижтимоий ҳимоя билан боғлиқ масалаларда парламент назоратини кучайтириш борасида қатор ташаббусларни илгари сургани, амалий ишларни бажарганига иқрор бўламиз.\nАввало, шуни айтиш керакки, қонунлар лойиҳаларини партиямиз дастурий мақсадлари, электорат манфаатларидан келиб чиққан ҳолда муҳокама қилиш ва таклифлар тайёрлаш бўйича ўзига хос механизм яратилди. Биз учун муҳим ва принципиал аҳамиятга эга бўлган қонунлар лойиҳалари юзасидан ҳудудий партия ташкилотлари, халқ депутатлари маҳаллий Кенгашларидаги партия гуруҳлари иштирокида муҳокамалар ўтказиш йўлга қўйилди. Билдирилган фикр-мулоҳазалар асосида фракциямизнинг позициясини ишлаб чиқиш амалиёти шакллантирилди. Натижада қатор қонунларда партиямиз электорати манфаатларининг кафолати таъминланди.\nМисол учун, Меҳнат кодексига ўзгартиш ва қўшимчалар киритилишини назарда тутадиган қонун лойиҳасига фракциямиз томонидан муқобил қонун лойиҳаси ишлаб чиқилиб, парламент муҳокамасига киритилди. Қатор принципиал масалалар меҳнат қонунчилигида ўз ифодасини топишига эришилди.\nФракциямиз фаолиятининг яна бир муҳим йўналиши ижтимоий ҳимоя масалаларида парламент назоратини кучайтиришдан иборат бўлмоқда. Жумладан, ҳар йили мунтазам равишда фракциямиз ташаббуси билан Иш ўринлари ташкил этиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш дастури ижроси бўйича парламент эшитувлари ўтказиляпти. Бунинг натижасида дастур ижросидаги камчиликларни вақтида бартараф этиш ва дастурни такомиллаштириб боришга эришиляпти. Масалан, дастурга касб-ҳунар коллежлари битирувчиларини ишга жойлаштириш бўйича алоҳида банд киритилди, чет элдан қайтадиган фуқаролар бандлигини таъминлашга қаратилган алоҳида чора-тадбирлар белгиланди, дастурнинг иқтисодий асослари мустаҳкамланди.\nБироқ тан олишимиз керак, фаолиятимизда сусткашликларга ҳам йўл қўйилди. Айрим қонун лойиҳалари бўйича таҳлилий таклифлар тайёрлашда фаоллик етишмади. Аҳоли, айниқса, партиямиз электоратини ўйлантираётган масалалар бўйича парламент назоратини кучайтириш масаласи эътиборимиздан четда қолган пайтлар бўлди.\nЖорий йилги сайловдан кейин сиёсий партиялар фракциялари, умуман, парламент бутунлай янгича демократик шароитда иш бошлайди. Партиямиз бунга ҳар томонлама тайёр бўлиши керак. Қурултойда бу масалаларни чуқур таҳлил қилишимиз, керакли хулосаларни чиқариб олишимиз лозим бўлади.\nАкрам ИНОМОВ, Халқ депутатлари Жиззах вилоят Кенгашидаги ЎзХДП гуруҳи раҳбари, «Эл-юрт ҳурмати» ордени соҳиби:\n— Сиёсий партиянинг Сайловолди дастури ижросини таъминлашда халқ депутатлари маҳаллий Кенгашларидаги партия гуруҳлари муҳим ўрин тутади. Шу боис қурултойда жойлардаги партия гуруҳлари фаолияти яна бир бор чуқур таҳлил этилади, деб ўйлайман.\nЎтган сайловда ЎзХДПдан халқ депутатлари Жиззах вилоят Кенгашига 14, туман ва шаҳар Кенгашларига 126 нафар депутат сайланган эди. Ўтган давр мобайнида партия гуруҳлари ташаббуси билан халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлар сессияларида 21 масала муҳокама этилди. Энг муҳими, уларнинг 16 таси партиянинг 2011-2014 йилларга мўлжаллаган Ҳаракат дастурида кўзда тутилган вазифалар ижроси билан боғлиқ. Шунингдек, депутатлар томонидан аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш мақсадида давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари раҳбарларига 400 га яқин сўров юборилди. Уларнинг асосий қисми ижобий ҳал этилди.\nТўғри, юқоридаги рақамлар амалий ишларимиз борлиги, ҳудудлардаги долзарб масалалар ечими юзасидан мустаҳкам позицияга эга эканимизни кўрсатиб турибди. Бироқ, сессияларда қабул қилинаётган қарорлар қай даражада ижро этилаётганига жиддий эътибор қаратишимиз керак. Халқ депутатлари туман ёки шаҳар Кенгашларидаги партия гуруҳлари сессияга киритилган масалалар ижросини тўлақонли таъминлашга эришса, бундан, энг аввало, партиямиз электорати манфаатдор бўлади.\nҚурултойда халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлари сессиялари қарорлари ижросини таъминлашнинг янги ва самарали механизмлари ҳақида ўз таклифларимни билдирмоқчиман.\nСаида ЖЎРАЕВА, ЎзХДП Бухоро вилоят кенгаши раиси, халқ депутатлари вилоят Кенгашидаги гуруҳи раҳбари:\n— Биз сайлов жараёнида иштирок этар эканмиз, аввало, ўтган сайловлардан ҳозирги кунга қадар олиб борган амалий ишларимизни, партиямиз Сайловолди дастури ижроси қай даражада таъминланганини танқидий таҳлил этишимиз зарур. Чунки сайловчи партиямиз ғоя ва дастурлари ҳаётда нечоғлик ўз аксини топганига қараб, депутатликка номзодларимизни қўллаб-қувватлайди.\n2011 йилда партиямиз ўзининг Сайловолди дастурини изчил ижро этиш мақсадида Ҳаракат дастурини тасдиқлади. Бунда партия ташкилотлари ва депутатларнинг вазифалари ҳар бир ҳудуд кесимида аниқ белгиланди. Масалан, бир ҳудудда ичимлик суви масаласи муҳим, бошқа бирида аҳолини иш билан таъминлаш долзарброқ, баъзи жойларда эса одамларни кўпроқ тиббий хизмат кўрсатиш сифатини ошириш масаласи ўйлантиради. Шуни инобатга олган ҳолда, Ҳаракат дастурида ҳудудлардаги долзарб масалаларга урғу берилди. Ўтган йиллар тажрибасидан келиб чиқиб, айтиш керакки, Ҳаракат дастури партия Сайловолди дастури ижросига қаратилган энг муҳим ҳужжат ва ўзига хос механизм бўлиб хизмат қилди.\nБиргина Бухоро вилоятида дастур ижроси бўйича 50 га яқин масала партиямиз гуруҳлари томонидан доимий комиссия ва сессиялар муҳокамасига олиб чиқилди. Халқ депутатлари вилоят Кенгаши сессиясига автотранспорт ва пиёдалар ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш, халқ депутатлари Бухоро шаҳар Кенгашига мактабгача таълим муассасаларининг фаолиятини яхшилаш, халқ депутатлари Қоракўл туман Кенгаши сессиясига маҳаллий хомашё ҳисобидан янги иш ўринлари яратиш тўғрисидаги масалалар олиб чиқилди.\nБироқ, айрим туманлардаги партия ташкилотлари, депутатлар ўз кучини электорат манфаатини ҳимоя қилишга йўналтира олмаяпти, Ҳаракат дастурида белгиланган вазифага етарли масъулият билан қаралмаяпти. Бу эса Сайловолди дастури ижросига таъсир қиляпти. Партиямизнинг айрим вилоят ва туман кенгашлари, депутатлик гуруҳлари ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича муқобил дастурлар таклиф этишни изчил йўлга қўя олмаётганини ҳам очиқ тан олишимиз керак. Шундан келиб чиқиб, қурултойда ишимизга танқидий нуқтаи назардан ёндашиб, тегишли хулосалар чиқариб олишимиз ва камчиликларни бартараф этиш бўйича аниқ таклифларни ишлаб чиқишимиз керак, деб ўйлайман.\nКамолиддин АКРОМОВ, Ўзбекистон ХДП Тошкент шаҳар, Олмазор туман кенгаши раиси:\n— Ўтган давр мобайнида партиямиз ўз электорати манфаатларини ҳимоя қилишда катта тажриба тўплади. Хусусан, аҳоли орасида учраётган ижтимоий муаммоларни ҳал этиш, электоратимиз вакилларига ҳуқуқий маслаҳат кўмаги кўрсатиш масалаларига бошланғич ташкилотлар, вилоят, туман ва шаҳар партия кенгашлари, депутатларимиз эътибори янада кучайди. Бу борада партия кенгашлари қошида ташкил этилган Жамоатчилик қабулхоналари муҳим аҳамиятга эга бўлмоқда.\nБиргина бизнинг туман мисолида оладиган бўлсак, ўтган беш йилда Жамоатчилик қабулхонамизга 500 дан ортиқ мурожаат бўлди. Уларнинг аксариятида кўтарилган ижтимоий масалалар ижобий ечим топди.\nОдамларнинг мурожаатини ўрганиш, уларни ташвишга солаётган муаммоларни ҳал қилишда халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгашига партиямиздан сайланган депутатлар фаол иштирок этмоқда. Жамоатчилик қабулхоналари ҳузуридаги ҳуқуқий маслаҳатхоналар фуқаролар саволларига малакали жавоб берилишига, айни чоғда ҳуқуқий билимини оширишга хизмат қилмоқда.\nТаҳлиллар шуни кўрсатмоқдаки, кўп ҳолларда Жамоатчилик қабулхонаси фаолиятининг асосий мақсади мурожаат қилиб келган одамнинг муаммосини индивидуал ҳал қилиб беришдан иборат бўлиб қолмоқда. Аслида эса бу тузилма электорат муаммоларини таҳлил қилиб, хулоса чиқариладиган, уларни қонун, ижро ҳокимияти органлари қарорлари даражасида ҳал этиш бўйича асосли таклифлар тайёрланадиган марказларга айланиши керак, деб ўйлайман. Бу менинг шахсий фикрим, албатта. Қурултойда Жамоатчилик қабулхоналари фаолиятини янада такомиллаштириш масалалари ҳам муҳокама этилса, мақсадга мувофиқ бўларди.\nОйтўла АБДУРАИМОВА, Ўзбекистон ХДП Марказий Кенгаши аъзоси, «Истиқбол» ёшлар қаноти Самарқанд вилоят бўлими етакчиси:\n— Биз ёшлар сайлов мамлакатимиз ҳаётида жуда муҳим аҳамиятга эга эканини яхши тушунамиз. Шу боис ҳам бу жараёнда фаол иштирок этишга ҳаракат қилаяпмиз. Зеро сайланадиган депутатларимиз салоҳияти эртанги ҳаётимиз қандай бўлишида муҳим аҳамиятга эга. Биз эса ўз тақдиримизга бефарқ эмасмиз.\nШунинг учун ҳам биринчи навбатда тенгдошларимизга сайловлар тобора ривожланиб бораётган миллий қонунчилигимиз, дунёда эътироф этилган халқаро принциплар асосида бўлаётганини кенг тарғиб қилишимиз зарур. Ҳар бир йигит-қиз сайловда ўз фуқаролик бурчини муносиб адо этишини таъминлашимиз керак.\nМаълумотларга кўра, вилоят ёшларининг 74 минг нафарга яқини сайловларда биринчи бор иштирок этади. Улар орасида «Истиқбол» ёшлар қаноти томонидан «Бўлажак депутат», «Менинг биринчи сайловим» лойиҳалари доирасида тарғибот ишлари қизғин кечмоқда. Айни пайтда Самарқанд вилояти бўйича барча маҳаллий Кенгашларга партиямиздан номзодлар кўрсатиб бўлинди. Уларнинг 21,2 фоизини 30 ёшгача бўлган ёшлар ташкил қилади. Бу бугунги ёшлар давлат ва жамият ишларида фаол иштирок этишга интилаётганини кўрсатади. Ёш номзодларимиз рақиблари кимлар бўлишидан қатъи назар, ҳалол курашиб, енгиб чиқишга қарор қилишган.\nБу борада партия ташкилотлари зиммасида муҳим вазифалар турибди. Биз партиямиздан кўрсатилган номзодларнинг дастурлари ҳамда партиянинг VIII қурултойида қабул қилинадиган Сайловолди дастурини аҳолига кенг тушунтириш, партиямиз ғояларининг афзаллигига сайловчиларни ишонтириш учун астойдил ҳаракат қилишимиз керак.\nВера ПАК, Хоразм вилояти, Хива туманидаги 20-Меҳрибонлик уйи директори, Ўзбекистон Қаҳрамони, ЎзХДП аъзоси:\n— Ўзбекистон Халқ демократик партияси ташкил этилганидан буён унинг аъзосиман. Ўтган давр мобайнида партиямиз қатор синовлардан ўтди, ўзига хос тажриба тўплади. Бу тажриба сайловда муваффақиятли қатнашишимизни таъминлайди, деб ўйлайман.\nМен дунёда рўй бераётган ижтимоий-сиёсий воқеаларни мунтазам кузатиб, уларни таҳлил қилиб бораман. Хулосам шуки, мамлакат тараққиёти, халқ фаровонлигини таъминлашда сиёсий партияларнинг фаоллиги муҳим ўрин тутади. Эътибор берсангиз, қайси давлатда сиёсий партиялар турли хил енгил-елпи сиёсий ўйинлар билан овора бўлса, ўша ерда ижтимоий барқарорликка, аҳоли фаровонлигига путур етяпти. Аксинча, қайси мамлакатда сиёсий партиялар одамларнинг хоҳиш-истагини, кўнглини билиб ҳаракат қилаётган бўлса, масъулиятни чуқур ҳис этса, ўша ерда муаммолар тез ҳал бўляпти, тараққиёт олға қадам ташлаяпти.\nБугун Ўзбекистон Халқ демократик партиясининг аъзолари Хоразм вилоятида 31 минг нафардан ошди, мамлакатимиз бўйича эса 400 минг нафарга яқинлашиб қолди. Бу катта куч, катта имкониятдир.\nТўғри, сайловдан-сайловгача бўлган даврда партиямиз кўплаб ташаббуслар билан чиқди. Электорат манфаатларини ҳимоя қиладиган лойиҳаларни амалга оширди.\nБироқ бугун дунёда бўлаётган воқеалардан, ҳаёт талабидан келиб чиқиб фикрлайдиган бўлсак, партиямиз фаолиятини янги босқичга олиб чиқиш керак бўлади. Қурултойда бу масалага алоҳида эътибор қаратилади, деб умид қиламан.\nСанам ЖУМАМУРАТОВА, ЎзХДП Қорақалпоғистон республика кенгаши Хотин-қизларнинг ижтимоий-сиёсий фаоллигини ошириш сектори мудири:\n— Хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоялаш давлатимиз сиёсатининг устувор йўналишларидан биридир. Ватанимизнинг эртанги куни билан бевосита боғлиқ бу долзарб масалалар партиямиз Дастурида ҳам ўз ифодасини топган.\nПартиямизнинг «Фаол аёллар» қаноти ҳам хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш, бу борада партия дастурий мақсадларини рўёбга чиқаришга ҳаракат қилмоқда. Хусусан, «Мустаҳкам оила — жамият таянчи», «Соғлом авлод — соғлом оилада камол топади», «Аёллар бандлиги — обод турмуш гарови» каби лойиҳалар амалга оширилиши натижасида нафақат сафимизда хотин-қизлар кўпайиб боряпти, балки уларнинг ижтимоий-сиёсий фаоллиги ҳам ортаяпти.\nДемак, биз хотин-қизлар ташаббусларини қўллаб-қувватлаш ва амалга оширишга ёрдам берадиган лойиҳаларимизни кўпайтиришимиз керак.\nТўғри, аёллар бандлигини таъминлаш, ҳуқуқий-сиёсий билимини оширишга йўналтирилган тадбирларимиз кўпчиликка маъқул келди. Лекин тадбирларимиздан мақсад маъруза ўқишдан иборат бўлмаслиги керак. Хотин-қизлар билан эркин суҳбатлар, учрашувлар ўтказилганда, уларни ўйлантираётган масалаларни кўпроқ аниқлаш имкони бўлади.\nБу борада табиийки, бизнинг асосий кучимиз вакиллик ҳокимиятидаги депутатларимиздир. Шу вақтга қадар партиямиздан Қорақалпоғистон Республика Жўқорғи Кенгесига ҳамда халқ депутатлари туман ва шаҳар Кенгашларига сайланган 33 нафар хотин-қиз депутатлар жойларда аёллар манфаати билан боғлиқ масалаларни ҳал қилишга ёрдам бериб келмоқда. Бизнинг бугунги кунда энг муҳим вазифамиз партиямиздан депутатликка номзоди кўрсатилган хотин-қизларни фаол қўллаб-қувватлашдир.\nСаид ЁРБЕКОВ, Сирдарё Иссиқлик электр станциясидаги ЎзХДП бошланғич ташкилоти етакчиси:\n— Бошланғич ташкилот сиёсий партиянинг пойдевори ҳисобланади. Шу боис қурултойда бошланғич партия ташкилотлари фаолиятини самарали ташкил этиш, электорат манфаатларини ҳимоя қилиш ҳамда тарғибот-ташвиқот ишларида уларнинг имкониятларидан унумли фойдаланиш масалаларига алоҳида эътибор қаратиш зарур, деб ўйлайман.\nЧунки партияни одамлар билан боғлаб турадиган бош бўғин бошланғич ташкилот саналади. Ҳозирги кунда корхонамизда партиямизнинг 500 нафардан ортиқ аъзоси бор. Уларнинг ҳар бири қурултойдан кўп нарса кутишаяпти. Айниқса, бошланғич партия ташкилотлари ваколатларини кенгайтириш, уларнинг халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлардаги партия гуруҳлари билан ҳамкорлигини янада кучайтириш, электорат манфаатларига доир масалалар юзасидан юқори партия ташкилотларига тўғридан-тўғри мурожаат қилиш механизмини такомиллаштириш, фаол бошланғич ташкилотлар тажрибасини оммалаштириш, уларнинг етакчиларини рағбатлантириш масалалари устида ўйлаб кўриш керак.\nБошланғич ташкилотга бош бўғин сифатида янада кўпроқ эътибор қаратилса, партиянинг пойдевори шунчалик мустаҳкамланади, бошланғич ташкилот партиянинг ҳақиқий таянчига айланади.


1 августдан айрим турдаги маълумотномаларни сўраш бекор қилинади » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n31 июль 2019, 12:36\n-жисмоний шахслардан жамғариб бориладиган пенсия дафтарчалари;\n-солиқ ва бошқа мажбурий тўловлар бўйича қарзи мавжуд ёки мавжуд эмаслиги тўғрисида маълумотномалар;\n-солиқ тўловчининг ҳисобга қўйилганлиги тўғрисидаги гувоҳномалар;\n-тўланган даромадлар ва жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғининг ушлаб қолинган суммалари тўғрисидаги маълумотномаларни талаб қилиш тақиқланган.\nЭндиликда ушбу ҳужжатлар ваколатли органлардан фақат идоралараро интеграциялашув платформаси орқали тақдим этилиши назарда тутилмоқда. Яъни идоралар ўзаро алоқа воситалари орқали ушбу маълумотномаларни талаб қилиб олади, фуқароларни бу бўйича оввора қилишга чек қўйилади.\nЯнгиликлар » Жамият » 1 августдан айрим турдаги маълумотномаларни сўраш бекор қилинади


UFF.uz'да Роналду, Модрич ва Хамес «Севилья»га қарши кечадиган учрашувни ўтказиб юборадилар\nРоналду, Модрич ва Хамес «Севилья»га қарши кечадиган учрашувни ўтказиб юборадилар\nЯнгиликлар » ЕВРОПА Мадриднинг «Реал» клуби Испания Кубоги 1/8 финали доирасида «Севилья»га қарши кечадиган жавоб учрашувида иштрок этувчи футболчилар қайдномасини эълон қилди. «Қироллик клуби» бош мураббийи Зинедин Зидан заявкага 19 футболчини киритди. Криштиано Роналду илк баҳсда бўлгани каби, ушбу ўйинда ҳам қатнашмайди. Шунингдек, учрашувни қуйидаги футболчилар ўтказиб юборадилар: Пепе, Лука Модрич, Хамес Родригес, Иско ва Гарет Бэйл.\nҲимоячилар: Дани Карвахаль, Серхио Рамос, Рафаэль Варан, Начо Фернандес, Данило, Марсело, Фабио Коэнтрао.\nЯрим ҳимоячилар: Тони Кроос, Каземиро, Марко Асенсио, Матео Ковачич, Энцо Зидан.\nҲужумчилар: Карим Бензема, Лукас Васкес, Альваро Мората, Мариано Диас. Манба: www.realmadrid.com Ўқилган: 1564. Фикрлар: 1.\nСана: 11.01.2017 20:04.\nReal.uz ва Barca.uz веб сайтлари FCB.UZ веб сайти\nФутбол ичида, футбол атрофида Liverpul.uz


Ўзига хос мусобақада дрон спорткарни ортда қолдирди\n18:36 / 03.03.2016\nДронлар ўртасида ўтказилган биринчи жаҳон чемпионати — World Drone Prix 2016 реклама ролиги муаллифлари Дубайда McLaren 650s спорткари ва учувчисиз бошқариладиган учиш аппарати ўртасида ўзига хос мусобақа ташкиллаштиришди. Ғалаба дронга насиб этди. Унинг видеоси YouTube’да жойлаштирилган.\nАвтомобиль ва учув мосламасининг йўналиши ўртасида фарқ бўлди, албатта. Дрон Бурж-Халифа осмонўпарининг томидан кўтарилган бўлса, бу вақтда McLaren йўлда ҳаракатланишда давом этди. Ролик сўнгида дронни ёш бола бошқаргани ойдинлашади.\nМаълумот учун World Drone Prix 2016 2016 йилнинг 10 мартидан 12 мартига қадар Бирлашган Араб Амирликларининг Дубай шаҳрида бўлиб ўтади.


Добавлено: 21.10.2016, 16:12\nМаълумки, 2016 йил 18-19 октябрь кунлари Тошкентда Ислом ҳамкорлик ташкилоти Ташқи ишлар вазирлари кенгашининг 43-сессияси бўлиб ўтди. Юртимизда меҳмон бўлиб турган нуфузли анжуман иштирокчилари пойтахтимиз ҳамда кўҳна Самарқанд шаҳрининг тарихий ва диққатга сазовор масканларини зиёрат қилиш имконига эга бўлдилар.\n20 октябрь куни Ислом ҳамкорлик ташкилоти бош котиби Ияд Амин Маданий “Минор” жоме масжидига ташриф буюрди, дея хабар беради ЎМИ Тошкент шаҳар вакиллиги матбуот хизмати.\nМартабали меҳмон масжиднинг қурилиш тарихи, ундаги намозхонларга яратилган шарт-шароитлар билан яқиндан танишди. Ияд Амин Маданий жоменинг ўзига хос архитектураси, нақшинкор қуббалари, гўзал меҳробларига юқори баҳо бериб, масжид бунёдкори Ўзбекистон Республикасининг биринчи Президенети Ислом Каримов руҳи поклари шодон, охиратлари обод бўлишини тилаб дуо қилди. Тинч диёрда ана шундай муаззам ибодат уйлари ҳамиша барҳаёт бўлишини таъкидлаб ўтди.


Ўш мэрияси сайти уч йиллик танаффусдан сўнг қайта ишга тушди | ҚИРҒИЗИСТОН ЯНГИЛИКЛАРИ\nЎш мэрияси сайти уч йиллик танаффусдан сўнг қайта ишга тушди\nШаҳар мэрияси ўзининг 2008 йилда молия йўқлиги сабаб ишламай қолган oshcity.kg расмий сайтини қайта ишга туширди. Мутасаддилар фикрича, сайт аҳолининг ишончли хабар олишларини енгиллаштиради. Бироқ айрим ўшликлар сайтнинг халқ манфаати учун ишлашига шубҳа билан қарамоқдалар.\nМэрия ўз сайтининг нафақат аҳоли ва ҳукумат ўртасидаги эркин мулоқотни тиклашга, балки вилоят яшовчиларига ишончли хабарларни етказишга хизмат қилади деб ҳисоблайди.\nМэр матбуот котиби Гулжан Ажиматованинг таъкидлашича, Ўшда бўлиб ўтган миллатлараро низо «расмий ва тезкор» хабарнинг озлигини кўрсатган.\n«Миллий низо вақтида одамлар саросимага тушгани сабаб Ўшдаги оммавий ахборот воситалари ишламай қолди. Бунинг оқибатида эса ўша вақтда ҳеч қандай расимй маълумот бўлмади», —деди Ажиматова.\nАжиматованинг айтишича, эндиликда мэрия сайти ишончли манбалардан олинган хабарлар билан ҳар куни янгиланиб туради.\n«Янги сайтда шаҳарга боғлиқ масалалар, мэрия фаолияти ёритилиб боради. Шунингдек фото ва видео материаллар ҳам сайтдан жой олади», —хабар қилди мэрия матбуот хизмати.\nМатбуот котиби шаҳарликлар шунингдек давлат тузумлари раҳбарларига сайт орқали он-лайн савол йўллаш имкониятига эга эканларини қўшиб ўтди.\n«Сайт тўла якунланмаган»\n«Гражданская инициатива Интернет политики» ижтимоий жамғармаси пиар-менеджери Эркин Мамасалиевнинг айтишича, шаҳарликлар сайт ёрдамида онлайн-консультация олиш, сайтдан турли ҳужжатлар бланкаларини кўчириб олишлари мумкин.\nМенеджер сайтнинг ўзга давлат вакиллари учун ҳам Ўш ҳақида маълумот олишларини учун қулай эканини таъкидлаб ўтди.\nЯнги медиа институти ҳамтаъсисчиси Тўлқин Умаралиев фикрича, мэрия сайти ҳали мукаммал тарзда ишга тушмаган.\n«Сайтнинг якуний босқичи ҳали тугалланмаган. Масалан «Безопасность» рубрикасида бир қанча бўлимлар бўш. Бош саҳифада онлайн-қабул бўлгани билан бироқ мурожаат ким тарафидан кўриб чиқилиши, ким ва қанчадан кейин фойдаланувчи билан боғланиши ҳақида аниқ кўрсатмалар йўқ», —деди Умаралиев.\n«Сайт халқ манфаати учун ишламайди»\nЎшлик Бекназар Адилкерим уулу фикрича, Ўш вилоятининг олис жойлардаги яшовчилари сайтнинг он-лайн хизматидан фойдалана олмайдилар.\n«Қишлоқ яшовчилари Интернетдан фаол фойдаланмайдилар, кўпчилиги Интернетдан қандай фойдаланишни ҳам билмайдилар. Ўйлайманки, яхшиси тўғридан-тўғри мэрияга мурожаат қилиб муаммони ҳал қилиш осонроқ», —деди Бекназар.\nЎз исмини ошкор қилишни истамган яна бир шаҳарлик фикрича, мэрия сайти объектив бўла олмайди.\n«Бизнинг саволларимиз мэрнинг ўзига етиб борадими ёки операторлар саволларимизни ўзгартириб, сўнг саволлар мэрга етиб борадими?», —деди у.\nЎшлик гул сотувчи Любов Русина шаҳар мэри Мелисбек Мирзакматов расмий сайтнинг фаол фойдаланувчиси бўлишига шубҳа билан қарашини айтди.\n«Биз сайтнинг доим ишлашини, шунингдек мэримиз аҳён-аҳёнда, ҳеч бўлмаса ойига бир марта сайтга кириб туришини тилаймиз. Биз шаҳар мэри қатори унинг олдига қўйган масалаларимизни кўриб чиқишини ҳоҳлаймиз», —дейди Любов.\nАввалги мақолаЎшда болалар майдончалари қурила бошлади\nНавбатдаги мақолаҚирғизистонда газ арзонлади