05:00 / 28.02.2017 5077 pdf Ўқиш режими + -\nСабр сўзининг маъноларидан бири танглик ила ўзини тутиб туришдир. Ушбу мақомда биз учун сабрнинг худди шу маъноси керак.\nСабрнинг истилоҳий маъноси ҳақида уламолар бир бирини тўлдирувчи бир неча таърифларни айтганлар: Роғиб: «Сабр нафсни ақл ва шариат тақозо қилганидек тутиб туришдир ёки иккиси тақозо қилган нарсадан тутиб туришдир», деган.Муновий: «Сабр ҳиссий ва ақлий оғирлик ва аламларга чидашдир», деган.\n- Сабр нафсни қайғу ва аччиқланишдан, тилни шикоятдан ва аъзоларни ташвишдан тутиб туришдир.\n- Сабр нафснинг фозил ахлоқларидан бири бўлиб, қилиниши яхши ва гўзал бўлмаган нарсалардан сақланишдан иборатдир.\n- Сабр Қуръон ва Суннат аҳкомларида собит туришдир.\n- Сабр бало етганда гўзал одоб ила туришдир.\n- Сабр изтироб пайтида қалбнинг собит туришидир.\nҲилмий айтади: «Сабр уч турлидир: Жабборнинг тоатига сабр қилиш. Жабборнинг маъсиятидан сабр қилиш. Жабборнинг имтиҳонига сабр қилиш».\nИбн Қаююм айтади: «Сабр ўзи боғланган нарса эътиборидан уч қисмга бўлинади: Амр ва тоатларни адо этишга сабр. Наҳий ва хилофларни қилмасликка сабр. Қазои қадарларга рози бўлишга сабр».\nФерузободий айтади: «Сабр уч турлидир: Аллоҳга сабр. Аллоҳ билан сабр. Аллоҳ учун сабр».\nАллоҳ таоло сабрни Қуръони Каримда бир юз учта оятда зикр қилган. Қуйида ўша оятларда баъзиларини намуна учун қисқача ўрганамиз.\n1. Тоатларга сабр қилиш ҳақидаги оятлардан.\nАллоҳ таоло «Бақара» сурасида: «Сабр ва намоз ила ёрдам сўранг. Ва, албатта, у нафси синиқлардан бошқаларга жуда катта ишдир», деган (45-оятлар).\nБиз, ёрдам сўранг, деб таржима қилган ибора араб тилида «истаъийну» деб келган. Бу сўзнинг маъноси бир ишга уриниб туриб, яна қўшимча ёрдам сўрашни англатади.\nДемак, мусулмон киши ҳар бир ишга астойдил уринади ва шу уриниш билан бирга, Аллоҳдан ёрдам сўрайди. Сабр ҳам, кўпчилик хаёл қилганидай салбий маънода, яъни, нима бўлса ҳам сабр қиляпман, деб жим-ҳаракатсиз туриш эмас, балки Аллоҳнинг айтганини бажариш жараёнида дуч келадиган машаққатларни енгишдаги сабрдир.\nЭнг бош сабр ҳавою нафсни, роҳат-фароғатни, мансабни тарк қилиб, Аллоҳнинг айтганига юришга чидамдир.\nАллоҳ таоло «Оли Имрон» сурасида: «Ёки Аллоҳ сизлардан жиҳод қилганларни билмасдан ва сабрлиларни билмасдан туриб, жаннатга кираверамиз, деб ҳисоблайсизми?!» деган (142 - оят).\nАллоҳ таоло ушбу оятда мусулмонларнинг ғалаба ва мағлубият, мукофот ва жазо ҳақидаги тасаввурларини тўғриламоқда. Олий мақсадларга, жаннатга эришиш осон эмаслигини баён қилмоқда. Ҳа, албатта, бу йўл қийинчилик ва машаққатларга тўла. Мақсадга эришиш учун ўзидаги ҳамма имкониятларни охиригача ишга солиш керак.\nАммо бунинг ўзи кифоя қилмайди. Балки сабр ҳам лозим. Сабр ғалабага эришгандан сўнг ўз бурчини адо этиш вақтида ҳам зарур.\nШунинг учун ҳеч бўшашмаслик ва хафа бўлмаслик керак. Ҳақ йўлини билгандан кейин, қанчалик қийин бўлмасин, ундан собит қадамлар билан бориш лозим.\nАллоҳ таоло «Тоҳа» сурасида: «Аҳлингни намозга амр эт ва ўзинг унга сабр қил. Биз сендан ризқ сўрамасмиз. Биз сенга ризқ берамиз. Оқибат тақвоникидир», деган (132- оят).\nМусулмоннинг бурчи аҳлини, оиласини мусулмон қилишдир. Бу ишда намоз муҳим ўрин тутади. Шунинг учун аҳлингни, оила аҳзоларингни намоз ўқишга буюр. Ўзинг ҳам сабр ила намозда бардавом бўл ва аҳлингни намозга ундашда давом эт.\n2. Бало – синов - ларга сабр қилиш ҳақидаги оятлардан: Аллоҳ таоло «Муҳаммад» сурасида: «Ва таъкидки, Биз сизларни синармиз, токи сизлардан мужоҳидларни, сабрлиларни билсак ва хабарларингизни имтиҳон этсак», деган (31 - оят).\nАлбатта синов кўп нарсаларни ошкор қилади. Синов бўлмай, ҳама иш равон кетаверса, одамлар бир-бирларининг ҳақиқатини била олмайдилар. Ким ҳақиқий мўмин, ким мунофиқлиги ҳам аён бўлмайди. Аксинча, синов йўқ пайтида мунофиқлар олдинги сафга чиқиб, ўзларини фидокор қилиб кўрсатадилар. Худди шу маънога оятнинг давомида ишора қилинмоқда.\n«…токи сизлардан мужоҳидларни, сабрлиларни билсак ва хабарларингизни имтиҳон этсак».\nБилгандан сўнг ундан ўз ўрнида фойдаланиш керак. Гоҳ хурсандлик, гоҳ хафалик, гоҳ енгиллик, гоҳ оғирлик, гоҳ бахтиёрлик, гоҳ мусибат билан синов ўтиши инсон руҳидаги, нафсидаги ўша беркитилган нарсаларнинг ошкор бўлишига ёрдам беради. Инсонларнинг бу нарсаларни англаши келажак ҳаётларида ёрдам беради.\nАслида мўмин банда синов ва имтиҳонни орзу қилмайди, балки Аллоҳдан доимо офият ва раҳматни сўрайди. Шундан сўнг ҳам синов-имтиҳонга учраса, сабр қилади. Бунинг ҳикмати борлигини идрок қилади, ҳамма нарса Аллоҳнинг хоҳиши билан бўлишига иймон келтиради. Ўзига Аллоҳнинг раҳмати ва офияти етишини кутади.\nАллоҳ таоло «Луқмон» сурасида: «Эй ўғилчам, намозни тўкис адо қил, яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтар ва ўзингга етган мусибатга сабр қил. Албатта, булар азм этилажак ишлардандир», деган (17 - оят).\nМўмин-мусулмон одам гоҳида қаршиликка учрайди. Одамлардан унга турли озорлар етади. Шундай ҳол рўй берса:\n«...ўзингга етган мусибатга сабр қил».\nСабр қилмасанг, иш битмайди.\nМўмин бандга амр қилинган ишлар азму қарор билан адо этилиши лозим бўлган аҳамиятли ишлардир. Шунинг учун ҳам уларни адо этишда сабр керак бўлади.\nАллоҳ таоло «Зумар» сурасида: «Сен (Менинг тарафимдан): «Эй иймон келтирган бандаларим, Роббингизга тақво қилинг. Бу дунёда гўзал амал қилганларга гўзаллик бордир. Аллоҳнинг ери кенгдир. Албатта, сабр қилгувчиларга ажрлари ҳисобсиз, тўлиқ берилур», деб айт», деган (10 - оят).\nБаъзи уламоларимиз, сабр қилувчиларга ажрлари берилаётганда, ҳисоблаб ўтирмасдан, улгуржи бериб юборилади, деб таъвил қилганлар.\n3. Сабр набий ва солиҳларнинг сиймосидир.\nАллоҳ таоло «Анбиё» сурасида: «Ва Исмоил, Идрис ва Зул-кифлни эсла. Уларнинг ҳар бири сабр қилгувчилардандир. Ва уларни Ўз раҳматимизга киритдик. Албатта, улар солиҳлардандир», деган (85 – 86 - оятлар).\nБу ерда Исмоил алайҳиссаломнинг сабр-тоқатларига алоҳида урғу берилмоқда. Исмоил алайҳиссалом ҳақиқатда юқори даражада сабр намуналарини кўрсатганлар. У киши ўсимлик ўсмайдиган саҳроларда сабр қилиб ўсганлар. Байтуллоҳни қуришда оталари Иброҳим алайҳиссаломга сабр ва матонат билан ёрдам берганлар. Ўзларини қурбонлик учун сўйиш амри келганида ҳам сабр қилганлар.\nИдрис алайҳиссалом ҳам қавмларининг кирдикорларига сабр қилганлар. Ушбу оятда ҳам у кишининг сабр сифатлари ёд этилмоқда.\nЗул-кифл алайҳиссалом ҳам сабр қилгувчилар қаторига қўшилмоқдалар.\nАллоҳ таоло «Аҳқоф» сурасида: «Бас, азму матонат соҳиби бўлган Пайғамбарлар сабр қилгандек, сабр қил, уларга (азоб етишига) шошилма! Улар ваъда қилинган нарсани кўрганларида худди (бу дунёда) кундуздан бир лаҳзагина турганга ўхшарлар. Бу етказишдир! Бас, фақат фосиқ қавмларгина ҳалок қилинур, холос!», деган (35 - оят).\n«Улул азм», яъни азму матонат соҳиби бўлган Пайғамбарлар - Нуҳ, Иброҳим, Мусо, Ийсо алайҳиссаломлардир. Бу буюк Пайғамбарларнинг ҳар бирларининг бошларига иймон йўлида, дину диёнат йўлида қанчадан-қанча кулфатлар ёғилган. Лекин улар сабр матонатда зарбулмасал бўлганлар.\nБу ҳақиқатни кўпчилик, жумладан, Муҳаммад алайҳиссалом ва у зотнинг умматлари ҳам яхши биладилар. Шунинг учун ўз даврларида Макка мушрикларининг қаршиликларига учраб қийин ҳолга тушганлрида «Улул азм» номини олган буюк Пайғамбарлардан ўрнак олишга чақирилаяптилар.\n«Бас, азму матонат соҳиби бўлган Пайғамбарлар сабр қилгандек, сабр қил, уларга (азоб етишига) шошилма!»\nУ зоти бобаракот бу илоҳий амрга амал қилдилар ва ўзлари ҳам «Улул азм» Пайғамбарлар сафидан ўрин олишга муяссар бўлдилар.\nСабр ҳақида келган ҳадислардан намуналар\nАбу Мусо розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ўзи эшитган озорга сабр қилишда Аллоҳ таолога тенг келадиган бирор зот йўқ. Улар У зотга тенгдош қилурлар. Улар У зотга бола қилурлар. Шундоқ бўлса ҳам У зот уларни ризқлантирур ва афв қилур», дедилар». Икки шайх ривоят қилган.\nЎзига озор берганларнинг қилмишларига сабр қилиш ва уларни афв қилиб юбориш Аллоҳ таолонинг сифатларидан бири экан. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳнинг хулқи ила хулқланинглар» деганлар. Мўминлар ҳам имкони борича бу хулқни ўзлаштириб олмоқлари лозим.\nАбдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: тақсим қилдилар. У зот баъзи тақсимларига ўхшатиб тақсим қилдилар. Шунда ансорлардан бир киши: «Аллоҳга қасамки, бу тақсимлашда Аллоҳнинг розилиги ирода қилинмади», деди.\nБас, мен «Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга хабар бераман» дедимда у зотнинг ҳузурларига бордим. У зот ўз саҳобалари билан эканлар. Мен у зотга у айтган гап ҳақида сир равишда хабар бердим. Бу у зотга оғир ботди. У зотнинг юзлари ўзгариб, ғазаблари чиқиб кетди. Ҳатто мен «у зотга хабар бермасам бўлар экан» дедим. Сўнгра у зот: «Аллоҳ Мусони раҳмат қилсин! У бундан ҳам кўпроқ озор еб сабр қилган эди», дедилар. Икки шайх ва Термизий ривоят қилган.\nБу ривоятда номи зикр қилинмаган, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:га қаттиқ озор берган одам Меътаб ибн Қушайр номли мунофиқ эди.\nУшбу ҳадиси шарифнинг бошқа ривоятини ҳам ўргансак тўлиқроқ маълумот олсак ажаб эрмас.\nШунда мен «Бундан кейин у зотга гап кўтариб келмасам бўлар экан» дедим». Муслим ривоят қилган.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: қалбларини улфат қилиш лозим бўлган кишиларга ўлжадан кўп нарса берган эдилар. Уларнинг ичида ушбу ривоятда номлари зикр қилинган ал-Ақраъ ибн Ҳобис, Уяйна ва бошқа задогонлар бор эди. Тақсимлашдаги ҳикматни англаб етмаган Меътаб ибн Қушайр номли мунофиқ бу ишда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламни адолатсизликда айблашга бориб етди. Аммо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: ушбу тақсимлаш айни адолат эканини ва ҳалиги танқидчининг гапи озор эканини баён қилдилар. У зот ўзларига озор берган одамни жазолашга қодир бўлсалар ҳам сабр қилиб уни афв этдилар.\nАбу Саъид розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ҳеч кимга сабрдан кўра яхшироқ ва кенгроқ ато берилмаган», дедилар». Бешовлари ривоят қилган.\nУшбу ривоят Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг узун ҳадисларидан олинган иқтибосдир. Мазкур ҳадисда шулар айтилади:\nАбу Саъид розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Ансорийлардан бир қанча одамлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан (мол) сўрадилар. Бас, У зот уларга бердилар. Сўнгра яна сўрадилар. Яна бердилар. Сўнгра яна сўрадилар. Яна бердилар. Ҳаттоки, ҳузурларидаги нарса қолмади. Шунда У зот: «Ҳузуримда не яхшилик бўлса, сизларга бермай олиб қолмасман. Ким иффат талаб бўлса, Аллоҳ уни иффатли қилур. Ким беҳожатлик талаб қилса, Аллоҳ уни беҳожат қилур. Ким сабр талаб қилса, Аллоҳ уни сабрли қилур. Ҳеч кимга сабрдан кўра яхшироқ ва кенгроқ ато берилмаган», дедилар». Бешовлари ривоят қилишган.\nУшбу ҳадиси шарифда мусулмон инсон ўзига берилган ризқ қанча бўлса, ўшанга чидаб, қаноат ҳосил қилиб юриши яхши эканлиги тарғиб қилинган. Мусулмон инсон турмушни яхши таъмин қилиш учун имкониятидаги барча ҳалол воситаларни ишга солиб, ҳаракат қилаверади. Аммо, ризқ бериш Аллоҳдан эканини ҳеч қачон унутмайди. Шунинг учун ўзига берилган ризқ-насиба Аллоҳнинг иродаси ила бўлган, деб билади. Оз бўлса норози бўлмайди, кўп бўлса ховлиқиб кетмайди. Чунки, Аллоҳнинг иродасига қарши чиқиш мусулмон одам учун тўғри эмас.\nКам бўлса ҳам ўзига берилган ризққа сабр қилиш.\nМусулмон одам унга Аллоҳ томонидан берилган етарли ризққа сабр қилиб қаноатли бўлиб ўтса, дунёдаги энг катта нажотга эришган шахс бўлар экан.\nҲақиқий бойлик молу-дунёнинг кўплигида эмас, нафснинг тўқлигидадир.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Одамларга аралашиб, уларнинг озорларига сабр қилган мусулмон уларга аралашмайдиган ва озорларига сабр қилмайдиган мусулмондан яхшидир», дедилар». Термизий ривоят қилган.\nБундан одамларнинг озоридан қўрқиб уларга аралашмай қўйиш дуруст эмаслиги чиқади. Одамларга аралашиб уларнинг озорларига сабр қилган одам савоб олади. У ўша аралашиши давомида уларга яхшилик ҳам қилиб юрган бўлади. Одамларга аралашмаган киши эса кўпчиликка фойда етказишдан бош тортган бўлиши мумкин.\nАбдуллоҳ розияллоҳу анҳу айтадилар: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига кирсам, у зот беморликдан қийланаётган эканлар.\n«Эй, Аллоҳнинг Расули, сиз беморликдан қаттиқ қийланмоқдасизку?!» дедим.\n«Шундоқ. Худди шундоқ. Қай бир мусулмонга бирор мусибат етса, бирор тикон кирса ҳам, албатта, Аллоҳ унинг сабабидан ўша банданинг ёмонликларини худди дарахт ўз баргларини тўкканидек тўкадир», дедилар У зот». Икки Шайх ривоят қилишган.\nАбу Молик ал-Ашъарий розияллоҳу анҳудан ривоят қилган узун ҳадисда Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васаллам жумладан: «Сабр зиёдир», деганлар. Муслим, Термизий ва Насаийлар ривоят қилган.\n«Зиё» бир жисмнинг ўзидан чиққан ёруғликдир. Мисол учун, қуёшдан чиққан ёруғлик «зиё» дейилади.\nБир жисм ўзидан бошқадан олган ёруғликни қайтариб чиқарса, «нур» дейилади. Мисол учун, ой қуёшдан олган ёруғликни қайтариб таратгани учун «ой нури» дейилади.\nАллоҳ таоло Қуръони Каримда: «У қуёшни зиё, ойни нур қилган зотдир», деган. Зиё нурдан кучли бўлади.\nСабрнинг зиё бўлиши, Аввало, инсон сабр ила маъсиятлар зулматидан чиқади. Қолаверса, сабр бора-бора мўмин инсон қалбидаги зиёга айланади. Чунки Аллоҳнинг дини ва тоати йўлидаги қийинчиликларга сабр қиладиган одамнинг қалбида зиё пайдо бўлади. Ўша зиё ибодатлар ва турли машаққатларнинг янглиш йўлини унга ёритиб беради.\nШунингдек, сабрнинг зиёси мўмин кишига қабрида ҳам, қиёмат кунида ҳам фойда беради.\nКўпчилик орасида сабр тушунчаси нотўғри талқин қилинади. Сабр деганда, биров томонидан қилинган зулмга жавоб бермай, жим туриш тушунилади. Аслида эса бу сабр эмас, қўрқоқликдир. Сабр эса ижобий тушунчадир.\nИсломда сабр дейилганда Аввало, иймон-эътиқод, дину диёнат йўлида қийинчиликларга сабр қилиш тушунилади. Аллоҳнинг амрини бажариш, қайтарганларидан қайтишга нафсни мажбур қилиб, чидатиш тушунилади.\nСабр деганда, Аллоҳнинг калимаси ер юзида ҳамма калималардан устун бўлиши учун кураш қийинчиликларига дош бериш назарда тутилади. Ислом дини адолатидан бутун дунёни баҳраманд қилиш учун олиб бориладиган даъват машаққатларига чидаш, ҳалол, пок юриш, яшаш ва ишлаш қийинчилигига чидашни сабр дейилади.\n1. Сабр оғир вазиятларда нафсни тутишга ёрдам беради.\n2. Сабр моддий ва маънавий талабларни амалга оширишда шошилиш ва қўполликни олдини олишга ёрам беради.\n3. Сабр ғазабни қўзғайдиган нарсалар содир бўлгандан ўзни тутиб олишга ёрам беради.\n5. Сабр тамагирлик қўзийдиган вазиятларда ўзини ўнглаб олишга ёрдам беради.\n6. Сабр моддий ва маънавий яхшиликларга эришиш йўлида йўлиқадиган жисмоний ва руҳий машаққат ва аламларга чидашда ёрдам беради.\n8. Сабр қалбда ҳидоят ҳосил қилишга ёрам беради.\n10. Сабр ер юзида тамкин топиш сабабчисидир.\n11. Сабр жаннатга эришиш ва дўзахдан қутилишдир.\nСабр икки хил бўлади:\nБиринчиси: Баданий сабр.\nБунда қийинчиликларни бадан ила чидалади.\nУ феълий - амалий бўлиши мумкин. Мисол учун, оғир ва машаққатли ишларни ва ибодатларни чидам ҳамда сабот билан адо этиш.\nЯна баданиига етган оғирликни кўтариш билан ҳам бўлади. Мисол учун калтакка, оғир беморликка ёки жароҳатга чидаш.\nМазкур турдаги сабр шариатга мувофиқ бўлса, мақталган иш бўлади.\nИккинчиси: Маънавий сабр.\nБунда табиати тортган ва ҳавойи нафси иштаҳа қилган нарсаларга сабр қиилнади. Манашу сабр энг кучлисидир.\n- Агар қорин ва фарж шаҳватига сабр қилиш бўлса иффат деб номланади.\n- Агар дод - вой қилмасдан мусибатга чидаш бўлса, сабр дейилади.\n- Агар бойликни кўтариш бўлса, ўзини тутиб олиш дейилади.\n- Агар замон қийинчилигига инжиқлик қилмаслик бўлса, бағри кенглик дейилади.\n- Агар майишатпарастликдан юз ўгириш бўлса, зуҳд дейилади.\n- Агар оз насибага сабр қилиш бўлса, қаноат дейилади.\nБаъзи орифлар, сабрнинг мақоми учтадир, демишлар:\nБиринчи мақом шаҳватни тарк қилишдан иборат бўлиб, уни тавба қилувчилар даражаси дейилади.\nИккинчи мақом тақдир қилинган нарсага рози бўлишликдан иборат бўлиб, уни зоҳидлар даражаси дейилади.\nУчинчи мақом Роббисининг унга нима қилса шунга муҳаббат қилишдан иборат бўлиб, уни сиддиқлар даражаси дейилади.\nСабр ҳукм жиҳатидан ҳам бир неча қисмга бўлинади:\nШариатда ҳаром ва ман қилинган нарсаларга сабр қилиш фарздир.\nМакруҳ – ёқимсиз нарсаларга сабр қилиш нафлдир.\nШариат ман қилган сабрни қилиш ҳаромдир.\nМисол учун бир кишини бошқаси зулм юзасидан қўлини кесса ҳам сабр қилиб туриши ҳаромдир. Балки унга ўзини ҳимоя қилиши фарздир.\nШунингдек, маҳрам аёлларига тажовуз қилганларга рашк қилмай сабр қилмасан дейиш ҳам ҳаром.\nШариат маруҳ санаган томондан етган озорга сабр қилиб туриш макруҳдир.\nХулоса қилиб айтадиган бўлсак, сабрнинг ўлчови шариатга мувофиқ бўлиши керак.\nБандага бу дунёда учрайдиган барча нарсалар унинг ҳавойи нафсига мувофиқ келадиган ёки мувофиқ келмайдиган икки турга бўлинади. Банда буларнинг иккисида ҳам сабрга муҳтож бўлади. Демак, банда барча ҳолатларда сабрга ҳожатманддир.\n1. Ҳавойи нафсга мувофиқ келадиган сабр ҳақида сўз юритадиган бўлсак, сиҳат – саломатлик, молу дунё, обрў ва мансаб, ёру дўстларнинг кўплиги каби нарсаларда бўлади.\nМаълумки, мазкур нарсаларнинг барчаси дунёнинг лаззатбахш матоҳларидан ҳисобланади. Агар банда бу нарсалардан ўзини тиймаса, йўлдан урилиши ва туғёнга кетиши турган гап.\nАллоҳ таоло «Алақ» сурасида: «Йўқ! Инсон, албатта, туғёнга кетур. Гар ўзини бой кўрса», деган (5-6 – оятлар).\nБаъзи орифлар: «Балога мўмин сабр қилади. Офиятларга фақатгина сиддиқ сабр қилади», деган.\nСаҳобалар розияллоҳу анҳум: «Қийинчилик синовига учраганимизда сабр қилдик. Осончилик синовига учраганимизда сабр қила олмадик», деганлар.\nШунинг учун ҳам Аллоҳ таоло бандаларини мол, аҳли аёл ва болалар фитнасидан ҳазир бўлишга чақирган.\nЭнг яхши одам мазкур дунё матоҳларига берилиб кетишдан ўзини тийиб сабр қилган кишидир.\nУ дунё матоҳидан ўта хурсанд бўлиб кетмайди, уларга ружуъ қўймайди, маъйшатпарастликка берилмайди, ўйин – кулги, кўнгилхуши кетидан қувмайди, ҳавойи насфи иштаҳа қилган нарсаларда сабр қилади.\nУ ўзига берилган барча неъматларда Аллоҳ таолонинг ҳақини риоя қилади. Молидан инфоқ қилади. Бадани ила халойиққ ёрдам беради. Тили ила ростгўйликни тарқатади ва ҳоказо.\nУшбу турдаги сабр шакр билан чамбарчас боғлиқдир. У шукрсиз бўлмайди.\n2. Ҳавойи нафсга мувофиқ келмайдиган нарсаларга сабр қилиш.\nБу хилдаги сабр уч қисмга бўлинади:\nТоат ва маъсиятга ўхшаш банданинг ихтиёрига боғлиқ нарсаларга сабр қилиш.\n- Тоатга сабр қилиш оғир кечади. Чунки одатда нафс убудият – бандаликни эмас, рубубият – хожаликни иштаҳо қилади. Шунинг учун ҳам бар бир банданинг ўз қўл остидаги шахсларга нисбатан ўзини катта олишини кўрамиз.\nБас, убудият нафс учун мутлақо машаққатлидир. Сўнгра ибодатлардан баъзилари намозга ўхшаб дангасалик сабабидан ёқмайди. Баъзилари закотга ўхшаб бахиллик туфайли ёқмайди. Баъзилари ҳажга ўхшаб мазкур икки нарса сабабидан ёқмайди. Бас, тоатларга сабр қилиш қийинчиликларга сабр қилишдир.\nТоат қилувчи банда тоатига сабр қилиш учун уч ҳолатга ҳожати тушади.\nБиринчиси тоатдан олдинги ҳолат бўлиб, унда ният ва ихлосни тўғрилаш, риёкорлик ва бошқа офатлардан ҳазир бўлишда сабр қилиш керак бўлади. Ният ва ихлоснинг ҳақиқатини билганлар учун бу сабр энг қийин сабрлардан биридир.\nШунинг учун ҳам Аллоҳ таоло Қуръони Каримнинг «Ҳуд» сурасида сабрни амалдан олдин келтириб: «Магар сабр этган ва амали солиҳ қилганлар», деган (11 – оят).\nИккинчиси амал пайтидаги ҳолат бўлиб, унда банда амални бажариш давомида Аллоҳдан ғофил бўлмасдан охиригача суннат ва одобларини ўрнига қўйиб сабр ила бўлиши керак бўлади. Бу ҳам қийинлик билан юзага келадиган сабрлардандир.\nАллоҳ таоло «Анкабут» сурасида: «Амал қилгувчиларнинг ажри қандай ҳам яхши! Улар сабр қилган ва Роббиларигагина таваккул қиладиган зотлардир», деган (58 – 59 – оятлар).\nУчинчиси амалдан кейинги ҳолат бўлиб, унда мақтанчоқлик ва риёдан ҳамда амалига манманлик ва миннатни арлаштиришдан тийилиш бўйича сабр қилиш керак бўлади. Бу ҳам қийин ишлардан ҳисобланади.\nАллоҳ таоло «Бақара» сурасида: «Эй иймон келтирганлар! Садақаларингизни миннат ва озор бериш билан, молини Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирмаса ҳам кишиларга риё учун нафақа қилганга ўхшаб бекорга кетгазманг», деган (264 – оят).\n- Маъсиятга сабр қилиш ҳам банданинг доимо ҳожати тушиб турадиган ишлардан бири.\nБу борадаги энг машаққатли иш одатга айланиб қолган маъсиятлар бўйича сабр қилишдир. Одат кишиларга сингиб кетган нарса бўлади. Агар одатга шаҳват қўшилиб қолса борми, шайтонинг навкарларидан икки навкар бирлашади ва уларни енгиш қийинлашади.\nШунингдек, маъсият қилиниши осон ишлардан бўлса, унга сабр қилиш ҳам душвор бўлади. Бунга ғийбат, ёлғон, риёкорлик, ўзини мақташ, озорли мазаҳ, ҳақорат каби тил маъсиятлари мисол бўлади олади. Булар катта маъсиятлар бўлса ҳам осон ишлар бўлгани учун кўп қилинади ва ўрганиб қолингани учун инкор ҳам қилинмайди. Гоҳида одамлар бир макуҳи танзиҳий ишни қилган одамни гуноҳи кабира қилгандан қаттиқроқ инкор қилишади, аммо у билан ўтириб олиб юқоридаги тил маъсиятларини тап тортмай, ҳузур ила қилишаверади.\nКим тилига кучи етмаса, у билан қилинадиган маъсиятларни қайтаришга сабри бўлмаса, узлат – ёлғизликни лозим тутиши вожибдир. Уни нажоти ёлғизликдан бошқада эмас.\nМусибат ва фалокатларга ўхшаш банданинг ихтиёрига боғлиқ бўлмаган нарсаларга сабр қилиш.\nЯқин кишиларнинг ўлими, молу мулкнинг ҳалокатга учраши, беморлик етиши каби ишларга сабр қилиш ушбу қисмдадир. Бундай мусибат ва фалокатларга сабр қилиш сабрнинг олий мақомларидандир.\nАбдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу: «Қуръондаги сабр уч турлидир: Аллоҳ таолонинг фарзларига сабр қилиш. Унга юз даража берилади.\nАллоҳ таоло ҳаром қилган нарсаларга сабр қилиш. Унга олти юз даража берилади.\nМусийбатга биринчи зарба пайтида сабр қилиш. Унга тўққиз юз даража берилади», деганлар.\nАллоҳ таоло «Бақара» сурасида: «Албата, Биз сизларни бир оз қўрқинч ва очлик билан, мол-мулкга, жонга, меваларга нуқсон етказиш билан синаймиз. Ва сабрлиларга башорат бер. Улар мусибат етганда: «Албатта, биз Аллоҳникимиз ва, албатта, биз Унга қайтувчимиз», дерлар. Ана ўшаларга Роббиларидан саловатлар ва раҳмат бор. Ана ўшалар ҳидоят топганлардир», деган (155-157 - оятлар).\nҚўрқинч деганда душмандан бўладиган хавф-хатар туйғуси тушунилади.\nҚаҳатчилик ёки бошқа сабаблардан келиб чиқадиган очарчилик ҳам Аллоҳ таолонинг бир нави синовидир.\nШунингдек, мол-мулкка, ўғри олиш, офат етиши ёки золимларнинг тажаввузи туфайли нуқсон етказиб, жонга, яқин кишиларни, ёр-биродар ва шерикларнинг ўлими, касаллиги билан нуқсон етказиб, меваларга офат етказиш, баракасини кетказиш билан нуқсон етказиш билан синаб кўрамиз, дейди Аллоҳ.\nБошга шундай синов келган, мусибат еган банда нима қилса яхши бўлади? Бу ҳақда Аллоҳ таоло Пайғамбари Муҳаммад алайҳиссаломга хитоб қилиб кўрсатма бермоқда:\nДемак, мусибат етганда мусулмон киши сабрли бўлиши ва Жаноби Ҳақнинг Ўзи ўргатган дуони қилиши керак.\nБу дуо Қуръон тилида: «Иннаа лиллаҳи ва иннаа илайҳи рожиъуун», деб талаффуз этилади. Буни айтишни қисқача «истиржоъ» дейилади. Эътибор қилинса, истиржоъда улкан маъно ётибди.\nУмму Салама розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Бир куни Абу Салама Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг ҳузурларидан келди-да, Пайғамбар алайҳиссаломдан бир гап эшитиб жуда хурсанд бўлдим, у киши: «Мусулмонлардан бирига мусибат етганда истиржоъ айтса ва сўнгра «Аллаҳумма ажирни фи мусийбати вахлуф ли хойром-минҳа» (маъноси: эй Аллоҳ, менга мусибатимда ажр бергин ва унинг ўрнига яхшироғини бергин) деса, айтгани бўлади», дедилар, деб айтди.\nБуларни мен ёдлаб олдим. Абу Салама вафот этганида, истиржоъ айтдим ва ҳалиги дуони ўқидим. Сўнгра ўзимча, менга Абу Саламадан яхшироқ эр қайда, дедим.\nИддам чиққандан сўнг Расулуллоҳ келиб киришга изн сўрадилар. Тери ошлаб ўтирган эдим, қўлимни ювиб, киришларига изн бердим. У кишига ичига хурмонинг юмшоқ қобиғи тўлатилган тери ёстиқ бердим. Ўтирганларидан сўнг, менга уйланмоқчи эканликларини айтдилар.\nУ киши гапларини тугатгач, мен:\n«Эй Аллоҳнинг Расули, сизга рағбат қилмаслигим мумкин эмас, лекин мен жуда рашкчи аёлман, сизга ёқмайдиган нарса мендан содир бўлиб, Аллоҳнинг азобига дучор бўлмай, деб қўрқаман. Сўнгра ёшим катта бўлиб қолди, бунинг устига, болаларим бор», дедим.\n«Сен айтган рашкни Аллоҳ тезда кетказади. Ёш тўғрида гапирсанг, менинг ҳам ёшим бир ерга бориб қолди. Болаларинг бўлса, улар менинг ҳам болаларим», дедилар...\nАллоҳ менга Абу Саламанинг ўрнига ундан яхши зотни – Расулуллоҳни берди». Аҳмад ривоят қилган.\nАбу Мусо розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ таоло, эй ўлим фариштаси, сен бандамнинг фарзандини, кўзининг қорачиғини, қалбининг самарасининг жонини олдингми», дейди.\nФаришта «Ҳа», дейди.\nАллоҳ «У нима деди», деб сўрайди.\nФаришта «Сенга ҳамд ва истиржоъ айтди», дейди.\nШунда Аллоҳ таоло «Жаннатда унга бир уй бино қилинглар ва «Ҳамд уйи», деб номланглар, дейди», дедилар». Термизий ривоят қилган.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Бирортангизнинг оёқ кийими ипи узилса ҳам, истиржоъ айтсин. Чунки у ҳам мусибатлардан», дедилар». Баззор ривоят қилган.\nДемак, каттаю кичик ҳар бир кўнгилсиз ҳодисада сабр керак. Кўзининг қорачиғи, жигарбанди, боласи ўлганда ҳам, оёқ кийимининг ипи узилганда ҳам. Мусибат етгандан кейин дарҳол итсиржоъ айтиб, сабр қилиш керак, ҳамма нарса Аллоҳники ва бари Аллоҳга қайтади, деган эътиқодни маҳкам тутиши керак.\nЎзига озор бергандан интиқом олишга ўхшаш келиши ўзига боғлиқ эмас, аммо кетиши унинг ихтиёрида бўлган нарсаларда сабр қилиш.\nМисол учун бандага биров томонидан гап, ҳаракат ёки унинг жони ёки молига қарши жиноят қилиш ила озор етказилганда, жавоб чораси кўришга қодир бўла туриб сабр қилиш.\nАллоҳ таоло «Иброҳим» сурасида: «Нима учун биз Аллоҳга таваккал қилмас эканмиз?! Ҳолбуки, У бизни йўлимизга ҳидоят қилди. Бизга берган озорларингизга, албатта, сабр қиламиз. Таваккал қилувчилар фақат Аллоҳгагина таваккал қилсинлар», дедилар», деган (12 – оят).\nАллоҳ таоло «Оли Имрон» сурасида: «Албатта, молу жонда синовга учрайсиз. Албатта, сиздан олдин китоб берилганлардан ва ширк келтирганлардан кўплаб озор эшитасиз. Агар сабр қилсангиз ва тақво қилсангиз, албатта, бу салмоқли ишлардандир», деган (186 – оят).\nАллоҳ таоло «Муззаммил» сурасида: «Ва уларнинг гапларига сабр қил ва улардан чиройли четлашла, четлаб тур», деган (10 – оят).\nАллоҳ таоло «Наҳл» сурасида: «Агар иқоб қиладиган бўлсангиз, ўзингизга қилинган иқобга ўхшаш иқоб қилинг. Агар сабр қилсангиз, албатта, у сабр қилгувчилар учун хайрлидир. Сабр қил, сенинг сабринг фақат Аллоҳ ила бўлур. Улар(ҳоли)га хафа бўлма. Улар қилаётган макрдан сиқилма», деган (126 – 127- оятлар).\nАбдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам тақсим қилдилар. У зот баъзи тақсимларига ўхшатиб тақсим қилдилар. Шунда ансорлардан бир киши: «Аллоҳга қасамки, бу тақсимлашда Аллоҳнинг розилиги ирода қилинмади», деди. Бас, мен «Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга хабар бераман» дедимда у зотнинг ҳузурларига бордим. У зот ўз саҳобалари билан эканлар. Мен у зотга у айтган гап ҳақида сир равишда хабар бердим. Бу у зотга оғир ботди. У зотнинг юзлари ўзгариб, ғазаблари чиқиб кетди. ҳатто мен «у зотга хабар бермасам бўлар экан» дедим. Сўнгра у зот:\n«Аллоҳ Мусони раҳмат қилсин! У бундан ҳам кўпроқ озор еб сабр қилган эди», дедилар. Икки шайх ва Термизий ривоят қилган.\nСабр қилиш қийин ва машаққатли бўлса ҳам илм ва амал қоришмасидан унинг маъжунини тайёрласа бўлади. Зотан, қалбнинг барча хасталикларига худди шу икки нарса, илм ва амал қоришмасидан даво тайёрланади. Аммо ҳар бир беморлик учун алоҳида илм ва алоҳида амал керак.\nСабр турли қисмларга бўлингани каби уни ман қилувчи иллатлар ҳам турли тумандир. Иллатнинг турига қараб иложнинг тури ҳам ўзгаради.\nБу ишнинг батафсил баён қилиш чўзилиб кетишини эътиборга олиб, қисқа бир мисол билан кифояланамиз.\nДейлик, бировнинг жинсий шаҳвати ғолиб келиб, ундан сабр қилишга эҳтиёжи тушиб қолди. Фаржини зинодан тийишга қийланмоқда ёки фаржини тийса ҳам, кўзини тийя олмаяпти. Кўзини тийса ҳам қалбини ва нафсини тийя олмаяпти. Нафси уни шаҳватга оид нарсаларни эсига солиб, зикр, фикр ва солиҳ амаллардан қолдирмоқда.\nСабр ўзи диний малаканинг ҳавойи нафс билан кураши эканини яхши биламиз. Икки курашчидан қай бири ғолиб келишини истасак ўшани қувватлаб қарши тарафни заифлаштиришга ҳаракат қилишимиз лозим бўлади. Демак, диний омилни қувватлашга ва ҳавойи нафсни кучсизлантиришга уринишимиз шарт.\nДиний омилни қувватлаш икки хил йўл билан бўлади:\nБиринчиси мазкур одамга ҳавойи нафсга қарши курашишнинг бу дунё ва охиратдаги фойда ва самараларидан умидвор қилишдир. Бунда унга сабрнинг фазли ва унинг оқибати икки дунёда яхшилик эканини яхшилаб англатиш билан бўлади.\nБу маърифий малака бўлиб иймонга боғлиқ бўлади ва гоҳида кучланиб, гоҳида заифдашиб туради. У кучланганда диний омил ҳам кучланади ва заифлашганда диний омил ҳам заифлашади.\nИккинчиси диний малакага ҳавойи нафсга қарши курашишни одатлантириш йўлидир. Бир нарсани кўп такрорлаш ила кишида ўша ишни адо этишга қувват ва маҳорат ортиб боради. Ўша ишни такрорлаб турмаганларда қувват ҳам, маҳорат ҳам бўлмайди. Юкчи ва деҳқонларнинг аттор ва ўқитувчиларда кучли бўлишлари ҳам шундан.\nБу ишда кучли бўлиш учун икки хил ишни амалга қўйиш керак. Аввало одамга адо этиладиган фазилатли ишнинг ортидан келадиган яхшиликларни такрор ва такрор эслатиб, ваъдаларни бериб туриш керак.\nҚолаверса, болаларни ёшликдан ҳавойи нафсга, шаҳватга қарши курашиш руҳида атрофлича тарбиялаб ўстириш лозим.\nЖинсий шаҳватни заифлаштириш эса уч хил йўл билан амалга оширилади\n1. Аввало шаҳватни кучлантирувчи озиқ – овқат маҳсулотларига назар соламиз. Уларнинг турлари ва миқдорини ўрганамиз. Кейин даволанаётган одамга рўза тутишни буюрамиз. Унга ифтор вақтида мазкур шаҳватни кучайтирувчи таомларни тановул қилмасликни амр қиламиз.\n2. Жинсий шаҳватнинг қўзилишига сабаб бўладиган омилларни йўқатамиз. Мисол учун шаҳватни қўзитадиган нарсаларга назар солишнинг олдини оламиз.\nАллоҳ таоло: «Сен мўминларга айтгин! Кўзларини тийсинлар ва фаржларини сақласинлар. Мана шу улар учун покроқдир. Албатта, Аллоҳ нима қилаётганларидан ўта хабардордир. Ва мўминаларга айтгин! Кўзларини тийсинлар ва фаржларини сақласинлар», деган.(Нур: 30-31-оятлар)\nҲузайфа розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васаллам: «Назар иблиснинг заҳарланган ўқларидан бир ўқдир. Бас, ким уни Аллоҳдан қўрқиб тарк қилса, У зот жала ва азза унга ҳаловатини қалбида топадиган иймон ила мукофатлайди», дедилар». Тобароний ва ал - Ҳоким ривоят қилган.\n3. Энг яхшиси шаҳватни ҳалол йўл – никоҳ йўли билан қондиришга шароит яратишдир.\nБошқа сабрга муҳтож бўлинадиган ҳолатларда ҳам шунга ўхашаш иш тутилади. Ҳар бир муаммони турли йўлларни ишга солиб, атрофлича муолажа қилишга ҳаракатда бўлинади.\nAbduValiy 17:44 / 29.12.2020\nжуда яҳши фойда олдим! анча руҳландим! маънавий озуқа олдим! Аллоҳ рози бўлсин тайёрлаганлардан! Илмингиз зиёда бўлсин!\nУмида 13:29 / 20.12.2019\nМавзу жуда мукаммал ва кенг тушунтирилган . Катта раҳмат, барака топинглар.\n05:00 / 28.02.2017 2141\n05:00 / 28.02.2017 2738\n4844 09:33 / 16.07.2018\n944 13:00 / 05.12.2020\n2303 05:00 / 28.02.2017\n1330 14:05 / 14.09.2019


Октябрь ойининг охирида Хитойда 1979 йилдан буён амал қилиб келаётган «Бир оилага бир бола» дастурининг бекор қилиниши катта хурсандчилик билан кутиб олинди. Бироқ миллионлаб хитойликлар учун ушбу кампаниянинг бекор қилиниши қайғу ва янги аламларга сабаб бўлди: улар ягона фарзандидан ажралган ва ёши ўтиб қолгани учун фарзанд кўролмайдиганлардир. Ким Кюнг Хун ушбу қарорнинг қабул қилиниши энди ҳеч нарсани ўзгартира олмайдиган оилалар фототарихи билан ўртоқлашди.\nХитойда туғилиш жараёнини тартибга солиш кампаниясининг мақсади ХХРда аҳоли сонини 2000 йилга келиб 1,2 миллиард кишидан оширмаслик эди. Бунга эришилди ҳам: 2000 йилнинг 1 ноябрида аҳоли сони кўзланган чегарадан атиги 42,5 миллион кишига кўп бўлди холос. Бироқ дастур кўзда тутилмаган оқибатларга ҳам олиб келди: Хитойда жинсий нотенглик ва аҳолининг қариши кузатилмоқда. Аксарият оилалар селектив абортни маъқул кўради: бўлажак фарзанди ўғил бўлсагина уни сақлаб қолишади. Хитойликларнинг фақат меросхўр бўлсагина дунёга келтиришга уринишлари натижасида мамлакатда эркаклар сони аёлларга нисбатан 20 миллион нафарга ортиб кетди. 2020 йилга келиб бу рақам 24 миллионга етади.\nСунь Хуаньпин 55 ёшда. 2013 йилда унинг ўғли автоҳалокат сабабли дунёдан кўз юмган. Аёл ва унинг эри ёши ўтиб қолишгани учун энди фарзандли бўлишолмайди. Уларнинг ягона қувончи эса ўғлининг севимли итидир.\nХуаньпин ўғли ҳақида гапираркан, кўзёшларини тия олмайди. Унинг вафотидан сўнг она гипертония, тушкунлик ва қандли диабет касалликларига дучор бўлди. Оила тиббий харажатлар учун марҳум ўғлининг тўйи учун тўплаган пулларини сарфлайди. Аёл бир пайтлар иккинчи фарзандига ҳомиладор бўлган, бироқ «Бир оилага бир бола» сиёсати сабабли аборт қилдиришга мажбур бўлганди.\nСунь ҳалок бўлган ўғлининг ҳужжатини кўрсатмоқда — «фахрли ягона фарзанд сертификати». Унда демографик кампаниянинг шиори ёзилган: «Инқилоб учун — фақат бир бола».\n54 ёшли Хуань Пэйяо илгари ўғлига тегишли бўлган хонада асраб олган қизи билан ўйнамоқда. Ўғли 1985 йилда туғилган ва 2011 йили йўл ҳодисасида ҳалок бўлганди. Аёл ишлаган фабрикада ходималар қатъий назорат остида бўлишгани боис у иккинчи фарзандига ҳомиладор бўлганини билганида аборт қилдирганди.\nПэйяо марҳум ўғлининг суратини кўрсатмоқда. Ўғлининг вафотидан сўнг у қиз асраб олди.\nПэйяо фарзанд асраб олгани учун ягона фазандидан дучор бўлганлар учун мўлжалланган давлат тўловидан маҳрум бўлди. Аёл нафақаси эвазига кун кечиради.\nЦзян Вэймао ва Чжан Иньсюнинг 1984 йилда туғилган ўғли 2010 йилда қандли диабет касаллигидан вафот этган. Эр-хотинлар шиша фабрикасида ишлашган ва ишдан ажралиб қолишдан қўрқишгани учун иккинчи фарзандни кўриш ҳақида ўйлашмаган ҳам.\nЭндиликда ёши ўтиб қолган Цзян Вэймао ва Чжан Иньсю ота-оналари билан яшашмоқда. Ўғлининг касаллигини даволаш учун кўп пул сарфлаш оқибатида улар қарзга ботиб қолишган.\nҲозирда Цзян Вэймао ва Чжан Иньсюнинг ягона даромад манбаи – нафақа. Бироқ бу тиббий харажатларни қоплашган кифоя қилмайди.\n56 ёшли Гао Чжао вафот этган ўғлининг билагузугини кўрсатмоқда. Унинг ўғли 1984 йилда туғилиб, 2014 йилда ҳалок бўлган. Ҳукумат оилага ҳар ой 680 юан (106 доллар) тўлаб боради.\nЦуй Вэньлань 53 ёшда. Унинг ўғли касаллик сабабли 2014 йилда вафот этган.\nВэньлань ЙТҲ натижасида пайдо бўлган елкасидаги жароҳатни кўрсатмоқда. Унинг таъкидлашича, жарроҳлик аралашувига розилик билдириш учун ўғли бўлмаганлиги сабабли шифокорлар уни операция қилишдан бош тортишган.\nЦуй Вэньлань ўғлининг сурати.\nЧжэн Цин ва унинг турмуш ўртоғи 56 ёшда. Уларнинг ягона меросхўрлари 2012 йилда ЙТҲда ҳалок бўлган.\nОта-она ўғлининг қабри устида.\nХитойда қабр устига егулик олиб келиш одати бор.\nОила Хитой ҳукуматидан ягона фарзандини йўқотган оилаларга фаолроқ моддий ва маънавий ёрдам беришни сўраган.\nЧжэн Цин ва унинг турмуш ўртоғи қабристонда.


Поездда саёҳат - бу Туркияниниг ўзгача гўзалликларини кашф қилишнинг ажойиб усули\nТуркиянинг рангбаранг табиатини ўз кўзи билан кўришни истаган саёҳатчилар учун поезд саёҳати эркин, тежамкор ва қулай вариант бўлиш билан бирга поездлар, самолётларга қараганда углерод чиқиндиларини икки баравар кам сарфлаши билан экологик жиҳатдан фойдали саёҳат ҳисобланади.\nПоезд саёҳатларида Туркиянинг кичик ва хушманзара шаҳарларини томоша қилиш хавфсизлик камарларидан ҳоли ўлароқ завқ билан саёҳат қилиш имконини беради. Бундан ташқари, поездда – йўлни тежабгина қолмай, тоғ ва дарё манзараларидан баҳраманд бўлган ҳолда қаҳва ҳам ичиш мумкин.\nПоездда саёҳат - бу Туркияниниг ўзгача гўзалликларини кашф қилишнинг ажойиб усули ҳисобланади.\nСўнгги йилларда мамлакатдаги мавжуд йўналишлар бўйича тезюрар поездлар қатновини ривожлантиришга катта миқдорда сармоя киритиш орқали поездда саёҳат қилувчилар учун катта имкониятлар яратилмоқда.\nПоездда саёҳат, маршрут бўйлаб табиий гўзалликлар ва яшил табиатдан баҳраманд бўлишни хоҳлайдиган саёҳатчилар учун унутилмас онларни тақдим қилади.\nТуристик Шарқ Экспресси катта қизиқиш уйғотмоқда!\nСаёҳат қилиш учун дунёдаги энг яхши тўртта поезд йўналишларидан бири ҳисобланган туристик Шарқий Э кспресс саёҳатчиларнинг катта эътиборини ўзига жалб қилади.\nТуркиянинг пойтахти Анқарани мамлакатнинг энг шарқидаги тарихий Карс шаҳри билан боғлайдиган мазкур туристик Шарқ Экспресс поезди сафарлари ҳар куни йўлга қўйилган бўлиб, икки Шаҳар оралиғидаги масофанинг узунлуги 1365 километрни ташлик қилади.\nАнқара-Карс йўналишида туристик Шарқ Экспреси саёҳати учун Анқарадан жўнайдиган поезд навбат билан Кайсери, Сивас, Эрзинжон ва Эрзурумдан ўтиб, Карсга етиб боради. Тахминан 1365 километрлик йўлни 31 соатда босиб ўтади.\nТуристик Шарқ Экспреси Анқара-Карс йўналишида Эрзинсанда икки соат 20 дақиқа, Илич ва Эрзурумда уч соат тўхтайди. Карс-Анқара йўналишида эса, Дивриғида икки ярим соат ва Бостанкаяда уч ярим соат тўхтаб ўтади.\nСаёҳатчилар бу тўхталишлар даврида ушбу шаҳарлардаги диққатга сазовор жойларни кўздан кечиришлари ва махаллий ошхона таомларидан тановвул қилишлари мумкин.\nУхлаш ва овқатланиш вагонларидан иборат Шарқий Экспресс поезди жами 9 та вагон, жумладан 2 та хизмат, 1 та овқатланиш ва 6 та ётоқли вагондан иборат бўлиб, жами 120 йўловчи олади. Ҳар бир купеда фақат 2 киши саёҳат қилиши мумкин.\nКарс-Ардахон чегарасида жойлашган Чилддир кўли Шарқий Туристик Экспресснинг энг машҳур тўхташ жойларидан биридир. Қишда йўловчилар поезддан тушиб, муз билан қопланган кўлда сайр қилиши, отли чаналарда учиши ва музли кўлда Евроосиё сазанларини овлаётган балиқчиларни томоша қилиши ва очиқ осмон остида сайр қилишлари мумкин.\nПаландўкенда Туркиянинг энг узун тоғ-чанғи йўли жойлашган бўлиб, бундан ташқари, курорт ўзининг қорлари, тик қияликлари ва узун учиш-қўниш йўлаги билан ҳам машҳур. Паландўкендаги қор мавсумининг узайиши эса йил давомида олти ой чанғида учиш имконини беради.\nЙўловчилар 2016 йилда ЮНEСКОнинг Жаҳон мероси рўйхатига киритилган Ани харобалари зиёрати билан ғайриоддий экскурцияга гувоҳ бўлишлари мумкин. Шунингдек, Карснинг географик кўрсаткичли маҳсулоти бўлмиш асал, 207 турдаги қушни учратиш мумкин бўлган Куюжак қушлар қўриқхонасини ҳамда Туркиянинг биринчи ва ягона пишлоқ музейи Бўғатепени ҳам томоша қилишлари мумкин.\nКиритилди: 16:18 05.05.2022. Ўқилди: 1712 марта. Фикрлар сони: 0 та.\nЎзбекистоннинг кардиология соҳасидаги ютуқлари Парижда...


КИТОБСИЗ, БИЛИМСИЗ КЕЛАЖАК ЙЎҚ - Ўзбекистон овози газетаси\nАнгрен шаҳрида Ўзбекистон ХДП Марказий Кенгаши ва Тошкент вилоят кенгаши ҳамкорлигида «Ёшлар учун бахтли ҳаёт» шиори остида анжуман ўтказилди.\nУнда Президентимиз томонидан илгари сурилган бешта ташаббуснинг мазмун-моҳиятини кенг жамоатчилик ўртасида тарғиб қилиш, хотин-қизлар бандлигини таъминлаш масалаларига урғу берилди. Ҳар бир ташаббус бўйича секцияларга бўлинган ҳолда иш олиб борилди. Маҳорат дарслари ўтказилди. Шунингдек, мамлакатимизда олиб борилаётган ёшларга оид сиёсатнинг устувор йўналишлари, уларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш борасида амалга оширилаётган ишлар юзасидан атрофлича фикр алмашилди.\n— Ёшларда янги ташаббус ва таклифлар кўпаяётгани қувонарли, — дейди Ўзбекистон ХДП Марказий Кенгаши раиси ўринбосари Меҳрожиддин Дархонов. — Президентимиз илгари сурган бешта ташаббус бугунги кун талаби эканини ҳис этдим. Чемпионлар билан учрашув вақтида бир болакайнинг онасига қараб, «Мен ҳам жаҳон чемпиони бўламан, медалларим кўп бўлади», деганини эшитдим. Демак, яхши ташаббуслар албатта натижа беради.\nҚўли-қўлига тегмай савдо қилаётган «Baraka kitob.uz» дўкони ходими Ниҳола Маҳмадалиевани гапга тутдик.\n— Келганимизга ҳали кўп бўлмади, — деди у. — Лекин йигирмага яқин китоб сотдик. Биласизми, авваллари детектив, кўнгилочар руҳдаги қиссалар яхши сотиларди. Бугун харидорлар асосан тарихий, диний мавзуга оид асарлардан ҳамда дунё адабиёти дурдоналаридан сўрашяпти. Ўқувчиларда эса турли ўқув қўлланмалар, шеърий китобларга қизиқиш баланд. Айниқса, Худойберди Тўхтабоевнинг асарлари дўкон расталарида кўп турмайди. Ҳа, айтгандек, Обиддин Маҳмудовнинг «Фарзанднома» китоби ҳам ҳозир қўлма-қўл бўляпти.\nЁшларни китобхонликка тарғиб этишнинг янгича усулларини ўйлаб топишимиз керак. Масалан, хорижда китоб дўконларида муаллиф ўз асаридан парча ўқиб бериши одат тусига кирган. Бизда ҳам шу анъанани кенгайтириш лозим. Бу барча учун қизиқарли бўлади, деб ўйламан.\nНиҳолани ишдан қўймай, анжуман доирасида ташкил этилган меҳнат ярмаркаси томон йўл олдик.\n— Бугунги ярмаркага учта бўш иш ўрни билан қатнашяпмиз, — деди «Ангрен Иссиқлик энергетикаси» ДУК ходими Муҳайё Исмоилова. — Ҳозиргина бир номзод билан суҳбатлашиб, ҳужжатларини қабул қилдик. Ярмарка давомида қолган иш ўринларига ҳам муносиб ходимларни ишга оламиз, деган умиддаман.\n— Сиз журналистмисиз, — деб сўради Ангрен шаҳридаги 40-оилавий поликлиника ходимлар бўлими нозири Улуғбек Сотиболдиев. — Бир таклифимиз бор эди. Шуни газетангизда ёзсангиз. Мамлакатимизнинг чекка ҳудудларидаги шифохона, оилавий поликлиникаларда тор мутахассисликларга, шунингдек, умумий амалиёт шифокорига эҳтиёж катта. Аксарият ҳолларда аҳоли тиббий кўрик учун марказга боришига тўғри келади. Бизнинг шаҳримизда ҳам шу каби ҳолатлар учраб туради. Ангренлик йигит-қизлар орасида Тошкент тиббиёт академиясида таҳсил олаётганлар анчагина. Бироқ уларнинг кўпчилиги пойтахтда ишлаш истагини билдиришади. Бироқ туғилган жойимиз ободлиги учун хизмат қилиш барчамизнинг вазифамиз, инсонийлик бурчимиз эмасми?..\nОлдинлари ойлик маош камлигини айтишарди. Эндиликда эса ҳар уч-тўрт ойда шифокорларнинг ойлиги ошириб бориляпти. Таклифимиз шундан иборатки, клиник ординатурада ўқийдиган талабалар ўқиш жараёнини ҳудудлардаги шифохоналарда амалиёт билан бирга олиб борса яхши бўларди. Ҳудуд аҳолисининг кайфияти, тиббий маданияти ва бошқа кўплаб маълумотлар бўлажак шифокорга асқотарди.\n— Бугун шаҳримизда катта байрам, — деди Ангрен шаҳар ҳокими Шукрулла Маҳмудов. — Фарзандларимиз чемпион ака-опаларига ҳавас қилиб, спорт тўгаракларига ёзилишди. Ота-оналар китоб ярмаркасидан болалари учун харидни амалга оширди. Ўйлайманки, бундай тадбирларни кўпайтириш керак. Соатлаб ўқилган маъруза ёшларнинг юрагига етиб бормаслиги мумкин. Аммо биргина юзма-юз мулоқот, меҳр билан ўқилган битта китоб уларнинг ҳаётини ўзгартириб юбориши ҳеч гап эмас. Ишонаманки, бугун бўлажак жаҳон, Олимпия чемпионлари мана шу тадбир сабаб қўлига биринчи бор чарм қўлқоп олишди ёки белига белбоғ боғлашди. Бизнинг мақсадимиз ҳам аслида шу.\n— Болалигимизни бир ёдга олайлик, — дейди ЎзХДП Тошкент вилоят кенгаши раиси Сайёра Файзиева. — Ота-онамиз қанча насиҳат қилмасин, уларнинг гаплари эмас, кўпроқ амалларидан ўрганганмиз. Барчамиз фарзандларимизга амалий ишларимиз, хатти-ҳаракатларимиз билан ўрнак бўлишимиз зарур.\nОта ёки она қўлига бир бор китоб тутмаса, минг марта айтса ҳам фарзанди китобга меҳр қўймаслиги мумкин. Демак, биз оилавий китобхонликни ҳам тарғиб этишимиз керак бўлади. Агар ҳаракатни бугун бошламасак, эртага кеч бўлади.\nАнжуман доирасида депутат ва ёшлар учрашуви ҳам бўлиб ўтди. Фаол ёшларга ўзбек ва жаҳон адабиёти намуналаридан иборат китоблар совға этилди.\nШунингдек, тадбир давомида тижорат банклари хотин-қизларга имтиёзли кредит олиш ҳуқуқини берувчи сертификатлар топширди.


Жиззахда газ баллонли машина портлашидан бир одам ҳалок бўлди – mulkdor.com\nJuly 6 2017, 05:07 ЖамиятИнсон ҳуқуқлариКоррупцияЎзбекистон\nЖиззахдаги “Чуқур” шохобчасининг портлашдан кейинги манзараси\nЖиззахдаги “Чуқур” шохобчасининг портлашдан кейинги манзараси.\n– Нексия машинасининг портлашига уни орқасидаги баллондан газ утечкаси сабаб бўлганми ёки газ тўлдириш жараёнидаги утечка сабаб портлаш бўлганми, буни терговчилар ўрганяпти,- деди ИИБ мулозими.\n– Шундай портлаш бўлганки, жасад парча-парча бўлиб кетган, ювишга ярамади, куёвимни юзини ҳам кўролмадик. Оққа ўраб олиб келишди, ювмасдан кўмдик. Қизим шокда, олти ой ҳали бўлмаганди турмуш қурганига, – дейди Гулнора опа.\n– Ўзбекистонда ҳайдовчилар машинасини орқасида бомба олиб юрада, дейишади. Аслида бу ҳақиқат. Лекин бензин қиммат бўлса ҳайдовчи нима қилсин. Газ баллонда юриш икки баравар арзонга тушяпти-да, – дейди жиззахлик ҳайдовчи.\nСувенир пулларга қорамолларни олиб кетган шахслар ...\nФото:TripAdvisor Қашқадарё вилоятининг Нишон туманида шу йил 10 июль куни Самарқанд маҳалласида яшовчи А.У. ИИБга мурожаат қилиб, унда шу йил 15 май куни 2 номаълум шахс ...\nЖамиятSeptember 10 2018, 08:09


«Симуляция ишлатмоқчи эдим, қарасам ёнимда экансан». Эрматов ҳакамлик даврида учратган энг муғомбир футболчиларни айтди\nЖума, 15 Апрел\nЎзбекистон футбол ассоциацияси биринчи вице-президенти сифатида фаолият юритаётган Равшан Эрматов Россиянинг «Спорт-Экспресс» нашри журналисти Игорь Рабинерга интервью бериб, жаҳон чемпионатлардаги ҳакамлик даврида учратган энг муғомбир футболчиларни айтди.\n– Ҳакамлар муғомбир футболчиларни ёқтиришмайди. Бу борада сиз учратган энг ёқимсиз ўйинчи қайси? Неймар?\n– Неймар ва Роббен. Арьен билан қизиқ воқеа бўлганди. ЖЧ-2014 доирасида Нидерландия – Коста-Рика учрашувини бошқаргандим. Ўйин олдидан нидерландияликлар ўйинини таҳлил қилиб, Роббеннинг кўп марта симуляция ишлатганига гувоҳ бўлдим. У буни жуда яхши уддалар, ҳакамлар унга алданишарди.\nЎйин олди тоннелда турганимизда унга қарата: «Арьен, аввалги ўйинларингни кузатдим, ҳар ўйинда камида икки мартадан симуляция ишлатдинг. Сен топ-ўйинчисан, ёшлар сендан ўрганишади, кел, бугун шундай қилма», дедим.\nЎйин давомида эса уни диққат билан кузатдим, унга яқинроқ юришга интилдим. Биринчи бўлим якунига етгач, Роббен ёнимга келиб кулди: «Рэф! Бир неча маротаба муғомбирлик қилмоқчи эдим, қарасам ёнимда экансан!».\nЎша суҳбатимиздан фотосурат ҳам бор. Шу тариқа, ўйиннинг қолган қисмида у симуляция ишлатишга урингани ҳам йўқ», - дея эслади жаҳон чемпионатлари тарихида энг кўп марта (11та ўйин) ҳакамлик қилган ўзбекистонлик собиқ рефери.\nАргентина прокуратураси Марадонанинг шифокорларини эҳтиётсизлик орқасида одам ўлдиришда айблади\nФернандешнинг дубли Португалияга ЖЧ йўлланмасини келтирди, Польша Швецияни мундиалсиз қолдирди


Амалдор бўлиб гўрам қилганим йўқ… « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nАмалдор бўлиб гўрам қилганим йўқ…\n05 August 2019 - 21:59\n“Амалдор бўлиб гўрам қилганим йўқ. Фақат вақт кетгани қолди. Амалдор-памалдор бўлиб юрган пайтимда ҳам ўзимга ярим мазах билан қарардим. Ўзимга кулиб қараш одати болаликдан бери бор. Доим ўзимни атрофдан туриб томоша қилганман. Баъзида эсдан чиққан — ҳаволанган пайтлар ҳам бўлган. Барибир одамга мансаб ёқади. Жиянларим бирам кўпайиб кетган. Қариндош кўпаяди, дўстлар кўпаяди. Кўтариш жуда қийин.\nҲамма сени талантлисан дейди. Ўзимни талантли эмаслигимни билардим-у, лекин ёқарди-да. Ишонгим келарди. Сиёсатчи Маҳатма Гандига ўхшаши керак. Битта довоти, битта ручкаси, лекин шиппаги иккита бўлган! Барибир шиппаги иккита бўлган экан. Яна бир нотўғри ишга йўл қўйганлар, Лондонга борганда плашч кийганлар. Чунки совуқ. Одамнинг атрофида қариндош-уруғлар бўлмаса жуда катта ишлар қилиши мумкин. Ўшанда халқ ҳам ишонади. Ганди манфаатларни сидириб ташлаб, ўзини ҳиндиларнинг равнақига бағишлаган ШАХС-да! У идеал! Етиб бўлмайди. Лекин унга етишиш ҳақида ўйлаш керак. Ҳа, ёзувчи ютқазди.\nКўп нарсаларни тушунаверсангиз ҳафасала пир бўла бошларкан, завқ йўқолади. Шундай қарайсиз-да, бу хатти-ҳаракат тагида нима ётганини тушунасиз. Мен шу ҳикояни ёзсам дунё ўзгарадими деб ўйлайсан. Ҳеч нарса ўзгармайди. “Лолазор”нинг давоми бўладими деб кўп сўрашади. Давоми бўляпти-ку! Ҳеч нарса ўзгаргани йўқ… Ҳукумат тепасига ҳалол-тоза одамлар келса халқ ютади. Ҳалолликданам кўра юксак дидлар керак.\nДунё сиёсатини, дунё маданиятини, дунё цивилизациясини тушунадиган, кенг фикрлайдиган, юксак даражада фикрлайдиган шахслар… Ўшанда ҳаммаёқ лолазор бўлиб кетмайди. Ҳам маданиятни, ҳам адабиёт ва санъатни, камида дипломатияни тушуниш жуда қийин иш-да.. Путин “Ганди ўлгандан кейин гаплашадиган одам ҳам қолмади”, деганди..”


Донецк аэропорти уруш марказига айланди\nДонецк аэропортининг бугунги аҳволи.\nРоссияпараст айирмачилар ва Украина ҳукумат кучлари ўзаро сулҳ шартларига Украина шарқидаги аксар ҳудудда амал қилмоқдалар. Аммо куну тун айирмачилар ҳужуми остида қолиб¸ ҳозирда ҳақиқий уруш манзараси тасвирига айланган Донецк аэропорти бундан мустасно.\nРоссияпараст қуролли гуруҳларнинг аэропортга қилаëтган тинимсиз хуружларини қайтаришга уринаëтган ҳукумат ҳарбийлари ҳам сепаратчилар ўз қароргоҳига айлантирган турар-жой ҳудудларига қарши жавоб ҳужумлари уюштирмоқда.\nДонецк марказидан атиги 10 километр масофада жойлашган аэропорт биноси ҳозирга қадар вайронага айланиб улгурган – учқичлар учиб-қўнишини назорат қилувчи диспетчерлик минораси қулаб¸ учиш йўлаклари снаряд портлашларидан ўйилиб кетган.\nАэропорт бўлмай қолганига қарамай¸ бу объектнинг рамзий ва стратегик аҳамияти боис¸ ҳар иккала томон ҳам жангларни тўхтатиш фикридан йироқ кўринади.\n- Айирмачилар ўзлари эълон қилган мустақил республика рамзини сақлаб қолишга уринмоқда. Мустақил республика бўлишнинг унсурларидан бири эса¸ қолган дунë билан алоқа қилиш имконини берувчи аэропортдир¸ дейди россиялик ҳарбий таҳлилчи Игор Сутягин.\nАйни пайтда¸ таҳлилчиларга кўра¸ Донецк аэропорти ҳарбий аҳамиятга ҳам эга:\n- Бевосита ҳарбий қимматга келсак¸ учиш йўлаклари тинимсиз ҳужумлардан сўнг деярли ишдан чиқиб бўлган. Лекин бу йўлакларни тезгина таъмирлаб¸ яна мудофаа заҳиралари олиб келувчи учқичлар учун муҳим коридорга айлантириш мумкин¸ дейди Лондондаги хавфсизлик тадқиқотлари маркази ходими Дуглас Барриер.\nАйрим кузатувчилар¸ россияпараст айирмачиларнинг Донецк аэропортини қўлга олиш учун жон олиб жон бераëтгани ортида бошқа сабаблар ҳам борлигини тахмин қилмоқда.\nУлар фикрича¸ айирмачилар Украина ҳукумат кучлари билан тўқнашувларда ишлатиш учун қирувчи учқичлар келишига қўналға ҳозирлашга уринмоқда.\nБундай учқичларнинг Донецк аэропортига келиш-келмаслиги ҳақида қарор бериш эса¸ тўлиғича Кремль ихтиëрида¸ дейишмоқда айрим таҳлилчилар.\nУларга кўра¸ Путин ҳукумати Украина шарқини ажратиб олишга уринаëтган қуролли гуруҳлар ихтиëрига қирувчи учқичлар беришни эҳтимолдан соқит қилмаëтир.\nТаҳлилчилар фаразича¸ Кремль яқин ўтмиш тажрибасидан келиб чиқиб¸ Украина ичида Абхазия¸ Жанубий Осетия¸ Днестрбўйида қилгани каби музлатилган можаро манбаини яратишни режалаëтган бўлиши мумкин.\nНомига Украина таркибий қисми сифатида қолиб¸ амалда Россия протекторатига айланадиган Донецк халқ республикаси каби ҳудудни сақлаб қолиш учун Россияга ҳарбий инфраструктура¸ хусусан¸ катта аэропорт керак¸ деган фикрда Донецк аэропорти аҳамиятини шарҳлаëтган айрим кузатувчилар.\nАйни пайтда БМТ 5 сенябрь куни Украина ҳукумати ва россияпараст айирмачилар ўртасида сулҳ битими имзоланганидан бери шарқий ҳудудларда камида 331 одамнинг ўлдирилганини маълум қилди.\nАпрель ойида Украина шарқида бошланган қуролли тўқнашувлар оқибатида ҳозирга қадар¸ БМТ ҳисоб-китобича¸ 3660 нафар одам ўлган¸ 8756 нафари жароҳатланган.


2021 йилнинг энг кутилаётган 10 смартфони - Terabayt.Uz\n2021 йилнинг энг кутилаётган 10 смартфони\nЯнги йил бошида ҳаммамиз 2021 йил ўтган йилгидан яхшироқ бўлишини кутмоқдамиз. Технооламда ҳам ушбу йилда талай янгиликлар, шу жумладан, янги моделдаги смартфонлар бизни кутиб турибди.\nҚимматбаҳо смартфонлар, масалан, iPhone 13'дан тортиб, ноёб дизайн ечимига эга LG Rollable бўлган қурилмалар 2021 йилда олам юзини кўриши кутилмоқда. Бир сўз билан айтганда, бу йил ҳар кимнинг дидига мос смартфонлар тақдим қилинажак. Қуйида мана шу смартфонларнинг энг интиқиб кутилаётган 10 таси билан қисқача танишамиз.\nЎҚИНГ: 2021 йилда Samsung'дан кутаётган 5 нарсамиз\nУшбу рўйхатдаги смартфонлар кучли ёки ҳеч бўлмаса, қизиқарли, ноодатий ва инновацион бўлади.\nSamsung Galaxy S21 линейкаси\nSamsung Galaxy S21 смартфони ва унинг шариклари: Samsung Galaxy S21 Plus ва Samsung Galaxy S21 Ultra'ларни йилнинг энг интиқиб кутилаётган Android смартфонлари десак муболаға бўлмас. Бу смартфонлар ўзини узоқ куттириб қўймайди, чунки, олдин ҳам хабар берганимиздек, Samsung уларни келаси пайшанба куни, яъни 14 январда тақдим қилади.\nХўш, бу смартфонлардан нимани кутсак бўлади? Ҳеч иккиланишсиз айтиш мумкинки, бу флагманлар энг замонавий чип ва юқори даражадаги унумдорликка эга бўлади, сабаби Samsung уларни Snapdragon 888 ёки Эхйнос 2100 чипсетлари билан жиҳозламоқда. Ҳар икки платформа ҳам йилнинг энг қудратли чипларидан бўлиши эҳтимоли юқори.\nGalaxy S21 Ultra'нинг энг ўзига хос жиҳати S Pen стилусининг қўллаб-қувватланилиши бўлади. S21 Ultra, шунингдек, 10х оптик зумга эга бўлиши ҳам мумкин. Samsung янги флагманларини юқори техник жиҳатларга эга камералар билан жиҳозлагани айтилмоқда.\niPhone 13 линейкаси\niPhone 13 смартфонлари чиқишини кутаётганлар сони Samsung Galaxy S21'ларни кутаётганлардан-да кўп бўлса керак. Лекин бу смартфонларни узоқроқ кутишга тўғри келади, чунки улар энг эртаси сентябрда тақдим қилинади.\nМиш-мишларга қулоқ тутсак, ушбу янги iPhone'лар анчайин такомиллашган, жумладан, 1 терабайт доимий хотира, экраности бармоқ изи сканери ва кичикроқ ҳошияларга эга бўлади. iPhone'ларга перископ камера қўшилиши мумкинлиги ҳақида ҳам гаплар бор. Бу эса оптик зум оширилишига хизмат қилади.\niPhone 13'лар тақдим қилинишига ҳали анча бор. Шунинг учун ҳам, бу миш-мишлар рост ёки ёлғон эканлиги ҳозирча номаълум. Лекин бир нарса аниқки, iPhone 13'лар, албатта, кучли бўлади. Apple, худди iPhone 12'лар сингари, тўртта: iPhone 13 mini, iPhone 13, iPhone 13 Pro ва iPhone 13 Pro Max моделларини тақдим қилса керак.\nOnePlus 9 линейкаси\nOnePlus 9 смартфонлари март ёки апрель ойида тақдим қилиниб, Samsung Galaxy S21'ларда мавжуд замонавий жиҳатларни нисбтан арзон нархда тақдим қилади.\nУшбу линейка доирасида OnePlus 9, OnePlus 9 Pro ва OnePlus 9E моделлари бўлишини тахмин қилиш мумкин.\nҚурилмаларнинг техник жиҳатларига келсак, учала модель ҳам премиум Snapdragon 888 чипида ишлаб, юқори янгиланиш частотасига эга экран билан жиҳозланиши мумкин. OnePlus'лар ҳақида ҳозирча кўп маълумот бор эмас, лекин сиздирилган маълумотларга қараганда, OnePlus 9 48МП асосий, 48МП ультракенг ва яна қандайдир учинчи камерага эга бўлади. Смартфон 8ГБ тезкор, 128ГБ доимий хотира билан жиҳозланади. OnePlus 9 pro эса ушбу оиланинг чанг ва сувдан IP68 номиналида ҳимояланган ягона вакили бўлиши эҳтимол.\nSamsung Galaxy Z Fold 3 смартфони ушбу рўйхатдаги бошқа қурилмалардек оммалашмаса-да, бошқаларга қараганда анчайин ўзгача ва қизиқарли қурилма бўлади.\nКатта букланадиган экранга эга бўлишдан ташқари, Samsung Galaxy Z Fold 3 S Pen ручкасини қўллаб-қувватлаши ҳам айтилмоқда.\nҲозирги хабарларга кўра, смартфон июнь ойида тақдим қилиниши мумкин. Лекин баъзи манбалар Samsung қурилмани йилнинг иккинчи ярмида тақдим қилишини айтяпти.\nLG Rollable аслида чиқадими-йўқми, буни ҳали билмаймиз. Лекин LG ҳақиқатан ҳам рулон ҳолига келувчи экран тайёрлаётгани ва бу дисплей 2021 йилда тақдим қилиниши ҳақида далиллар бор.\nПатенга асосланиб тахмин қилиш мумкинки, ушбу қурилма фойдаланувчига экраннинг ўнг ва чап томонларини кенгайтириш имконини беради, лекин экран букланмасдан балким рулон ҳолатига келгани, барча механизмлар корпус остига яширилгани боис, LG Rollable экран кенгаймаган ҳолида бошқа оддий смартфонлар каби кўринишга эга бўлади. Сиздирилган бошқа бир маълумотга кўра, экран 6.8 дан 7.4 дюймгача кенгайиши мумкин.\nLG Rollable жуда ҳам футурустик смартфон ҳисобланади ва у ҳақида ҳозирча кўп маълумотга эга эмасмиз. Бу смартфон 2021 йилда тақдим қилинмаслиги эҳтимоли юқори, лекин тақдим қилинса ҳам, жуда қиммат бўлади.\nЎҚИНГ: Технология олами: 2021 йилда бизни нималар кутмоқда?\nOppo Find X3 линейкаси\nOppo компанияси Samsung ёки OnePlus сингари машҳур бренд эмас, лекин сўнгги йилларда компания етакчи рақиблари билан бемалол беллаша оладиган смартфонлар ишлаб чиқармоқда. Oppo Find X3 мана шундай смартфонларнинг навбатдагиси бўлиши мумкин.\nFind X3 ҳатто ўтган йилги энг таниқли флагманлардан ҳам қизиқроқ ва инновативроқ бўлиши мумкин. Чунки миш-мишларга қараганда, Oppo Find X3 Pro смартфони худди микроскопдек ишлай оладиган макро камера ва 25 карра зумга эга бўлади.\nБу модель, шунингдек, смартфоннинг ҳам олд томонидан, ҳам орқа томонидан ишлай оладиган NFC билан ҳам жиҳозланиши айтилмоқда.\nТехник жиҳатларга келсак, смартфонлар 3K резолюция, юқори янгиланиш частотасига эга экран, тезкор қувватланиш ва кўпгина камера билан жиҳозланади. Бу флагманларни узоқ кутишингизга ҳожат йўқ, сабаби улар тез орада тақдим қилинади.\nNokia 10 смартфонини анчадан бери кутамиз. Смартфон ҳақидаги илк миш-мишлар тарқалганидан кейин унинг номланиши ҳақида ҳам қатор гаплар тарқалган. Аввалига, бу қурилма Nokia 9.1 номи билан чиқиши айтилган бўлса, кейинроқ Nokia 9.2 ёки 9.3 деб номланиши ҳақида гаплар тарқалган. Энди эса ушбу модель Nokia 10 деб номланиши кутилмоқда.\nБироқ Nokia 10 тақдим қилинадиган йил айнан 2021 йил бўладими-йўқми, буниси ҳозирча номаълум. Ҳозиргача тарқалган маълумотларга қараганда, Nokia 10 сафир шишали дисплей, зангламас пўлатдан ишланган ром ва Snapdragon 888 чипига эга бўлади. Бундан чиқди, қурилма жуда ҳам премиум смартфон бўлади.\nБошқа миш-мишларга кўра, Nokia 10'нинг камера жамланмаси Nokia 9 PureView'нинг пентакамерали модулидан тубдан фарқланади; қайси жиҳатлари билан фарқланиши эса бизга ҳозирча қоронғу.\niPhone 13 линейкаси тақдим этилиши аниқ. Лекин Apple'дагиларнинг iPhone SE 3 смартфонини тақдим этиши эҳтимоли ҳам йўқ эмас.\nҲозирга қадар, iPhone SE 3 ҳақида жуда кам маълумотга эгамиз. Агар қурилма 2021 йилда тақдим қилинса, у (iPhone 12'лар билан бир хил) A14 Bionic чипида ишлаши эҳтимоли юқори.\nҲатто iPhone SE Plus смартфони чиқиши мумкинлиги ҳам айтилмоқда, аммо бу iPhone SE 3'нинг шунчаки бошқача номи бўлиши ҳам мумкин. Смартфон 5.5 ёки 6.1 дюйм экранга эга бўлади, лекин iPhone SE (2020) каби ҳамёнбоплигича қолаверади. iPhone SE 3'да моддий уй экран тугмаси сақлаб қолинадими-йўқми, буниси ҳозирча аниқ эмас.\nSamsung Galaxy Note 21 линейкаси\nSamsung ўзининг Galaxy Note смартфонларини ишлаб чиқаришни тўхтатиши мумкинлиги ҳақида миш-мишлар тарқалганди, лекин компания бу гапларни рад этди. Galaxy Note 21 ҳақида ҳозирча кўп нарсани билмаймиз, лекин флагман S Pen, катта экран ва юқори даражадаги унумдорликка эга бўлишини кутсак бўлади. Note 21'лар августда тақдим қилинади.\nSony Xperia 1 III билан бир қаторда Сонй ўзининг Sony Xperia 1 III Compact смартфонини тақдим қилиши мумкинлиги айтилмоқда. Кўпчиликка бу смартфон ёқса керак, чунки у ҳам ихчам, ҳам кучли бўлади.\nМиш-мишларга қулоқ оссак, бу қурилма 5.5 дюйм экран ва ўрта тоифанинг юқори категориясидаги чип билан жиҳозланиши эҳтимоли бор. Sony'нинг ҳар икки смартфони йилнинг биринчи ярмида тақдим қилиниши кутилмоқда.\n#Sony Xperia #Nokia 10 #Apple iPhone 13 #Samsung Galaxy S21 #Apple iPhone SE 3 #LG Rollable


Жонли пойга: Британ партиялари ТВ дебатда "олишишди" - BBC News O'zbek\nЖонли пойга: Британ партиялари ТВ дебатда "олишишди"\nБританияда умумхалқ сайловлари 7 майда бўлиб ўтиши кутилар экан, қизиб бораётган сайловолди жараёнининг энг муҳим жиҳатларидан бири ҳисобланган "лидерлар дебати" телевидение орқали жонли намойиш қилинди.\nУнда охирги 5 йил ичида ҳукуматдаги коалицияни ташкил қилиб келган Консерваторлар ва Либерал-демократлар билан бир қаторда яна бешта партия: асосий мухолифатчи Лейбористлар, Яшиллар, Шотландия Миллий партияси, Британия Мустақил партияси ва Уэльснинг Плайд Кумру партиялари иштирок этишди.\nЎтмишда ТВ дебатлар ҳукуматдаги партия ва асосий мухолифатчилар ўртасида бўлиб ўтган бўлса, бу сафар унга кичикроқ партиялар ҳам жалб қилинди.\nКўп демократик мамлакатларида бўлгани каби, ТВ дебатлар ҳали кимга овоз бериш бўйича қарор қилмаган оддий фуқаролар учун ўз номзодини танлашдек ажойиб имкониятни яратади.\nОддий фуқаролар дебат чоғида студиядан номзодларга савол беришлари ҳам мумкин, бироқ бу саволлар аввалдан телепродюсерлар томонидан сараланади.\nImage caption Сўровларда Лейборист Эд Милибанд ва Консерватор Дейвид Камерон тенг кетишаяпти\nПайшанба оқшомида намойиш қилинган дебат ортидан ҳам Консерваторлар ва ҳам Лейбористлар ғалаба қозонганларини даъво қилишди.\nБош Вазир Дейвид Камерон дебат ортидан зудлик билан ўтказилган оммавий фикр сўровларида "энг юқори ўрин"ни эгаллаганидан жуда мамнун эканини айтса, унинг асосий рақиби Лейборист Эд Милибанд ўзи ва Камерон ўртасида "аниқ танлов"ни намойиш қилганини қистириб ўтди.\nБританияда кўпларга яхши таниш бўлмаган ва Шотландиянинг мустақиллиги учун курашиб келувчи Шотландия Миллий партияси раҳбари Никола Стуржен ўзининг "таъсирчан" чиқиши билан кўпларни ўзига ром қилди.\nITV канали орқали намойиш қилинган баҳсни 7 миллион одам томоша қилган.\nЕтти партия раҳбарлари қатор муҳим масалалар, хусусан соғлиқни сақлаш хизмати, иммиграция ва мамлакат қарзлари каби масалаларда бир-бири билан баҳслашдилар.\nМухолифатчи Лейбористлар раҳбари Эд Милибанд бош вазирни охирги беш йил ичида иқтисодни яхши бошқара олмаслик, керагидан ортиқ иш жойларини ва молиялашни кесиш, ҳамда соғлиқни сақлаш хизматини хусусий компаниялар қўлига топширишда айблади.\nБироқ, баъзи таҳлилчиларга кўра, бош вазирнинг энг йирик рақиби Милибанд, танқиддан нариги ўтолмади ва ўзи келгуси 5 йил ичида қандай сиёсатни амалга оширишини томошабинларга етказишга муваффақ бўлмади.\n"Ҳамма муаммо келгиндиларда"?\nImage caption Турли сўровлар ва турли натижалар...\nБаҳснинг энг мубоҳасали иштирокчиси UKIP, яъни Британия Мустақил партиясининг раҳбари Найжл Фараж бўлди. У Британиянинг Оврўпо Иттифоқи таркибидан чиқиши ва бошқа мамлакатларга берадиган ёрдам пулини тўхтатиши йўлида жон куйдирмоқда.\nБироқ, чўрткесарлиги билан танилган жаноб Фараж Британияда ҳар йили рўйхатдан ўтадиган ВИЧ хасталарининг 60 фоизи чет эллик эканини айтиши билан кўпларнинг танқидига учради.\nҚолган раҳбарлар уни ноинсонийликда айблаб, хаста одамнинг қаердан экани эмас, балки инсон экани муҳим эканини айтишди.\nДебат ортидан зудлик билан ўтказилган оммавий фикр сўровлари аниқ ғолиб йўқлигини намоён қилди.\nБаъзи сўровлар Камеронни илғор дея кўрсатса, қолганлари Милибандни, яна бошқаси эса шотландиялик Стуржен хонимни ғолиб дея тақдим қилди. Албатта, бу сўровларни ким ўтказгани ва кимлар орасида ўтказгани ҳам уларнинг натижасига таъсир қилади.


Изро Малаков: «Она-Ватанимизда куйламоқлик биз учун энг катта бахт» - Zamin.uz\n07:30 / 27.08.2018\nИзро Малаков: «Она-Ватанимизда куйламоқлик биз учун энг катта бахт»\nФото: «Халқ сўзи Online»/Ҳасан Пайдоев\nШу йилнинг 28 август куни пойтахтимиздаги «Туркистон» саройида ҳозирги пайтда Америка Қошма Штатларида истиқомат қиладиган Озбекистон халқ артистлари Изро Малаков ва Муҳаббат Шамаева концерт беради. Бундан ташқари, халқ артистлари давлатимиз раҳбари ташаббуси билан жорий йилнинг 6—10 сентябрь кунлари Шаҳрисабз шаҳрида илк бор ўтказиладиган Халқаро мақом санъати анжуманида иштирок этади. Бу ҳақда «Халқ сўзи Online» да мақола эълон қилинди. Қуйида ушбу мақола билан танишишингиз мумкин.\nБугун ушбу санъаткорлар юртимизга етиб келди. Фурсатдан фойдаланиб, улардан эксклюзив интервью олдик. Дастлаб Изро Малаков ўз фикрлари билан ўртоқлашди.\nИзро Малаков, Ўзбекистон халқ артисти:\n— Чорак асрдан ортиқ вақт давомида Ўзбекистондан ташқари мамлакатда истиқомат қилиб келаётган бўлсам-да, киндик қоним тўкилган юртга бўлган меҳрим, муҳаббатим қалбимнинг туб-тубида яшамоқда. Ўйим, ҳис-туйғуларим, қарашларим, қилаётган ишларим ўзбекларга хос. Хатти-ҳаракатларимда ўзбекона самимият, соддалик, тантилик яққол сезилиб туради.\nЎзбекистон — биз учун табаррук диёр. Бу ерда шу қадар катта эътибор, меҳр топганмизки, дунёнинг бошқа жойида бундай ғамхўрликни кўрмаганмиз. Шу боис Ўзбекистон сўзини эшитганимизда ҳар биримизнинг кайфиятимизда кўтаринкилик уйғонади, кўксимизда меҳр оташи ёниб, кўзимизда учқунлари порлайди.\nБуюк Амир Темур юрти — Шаҳрисабзда туғилиб, вояга етдим. Ўзбек халқ санъати — мақомнинг умуминсоний моҳиятини, сеҳрли кучини шу ерда англадим. Онам айтган дилбар қўшиқлар мени санъатнинг сирли кўчасига бошлади. Ўша жозиб оҳанглар мени ҳали ҳам ўзига чорлаб туради ва улар бир умрга тарк этмаса керак.\nХалқимиздек санъатни севадиган, унинг инсоният тақдиридаги беқиёс ўрнини англаб, қадрига етадиган, санъаткорга ҳурмат, иззат-икром кўрсатадиган халқни учратмаганман. Ватандошларимиз ҳозиргача бир вақтлар ижро этган «Шашмақом», «Қурбон ўлам», «Самарқанд ушшоғи» каби ашулаларимизни севиб тинглашини айтишганида қувончдан тўлқинланиб кетаман.\nЎзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев шу йилнинг май ойида Америка Қўшма Штатларига расмий ташрифи доирасида кўп йиллик самарали ижодим, ўзбек мақом санъатини ривожлантириш, халқимизнинг бой маданий меросини дунёда тарғиб этишга қўшган ҳиссам учун «Ўзбекистон Республикаси халқ артисти» фахрий унвони билан тақдирлаганида буни яна бир бор чуқур ҳис қилдим. Тўғрисини айтсам, ўшанда хурсандлигимдан кўзларимга ёш келди, кучли ҳаяжон, ғурур бутун вужудимни қамраб олди ва бу туйғулар ҳозир ҳам кўксимни тўлдириб, ўзимга ишончимни мустаҳкамлаб турибди. Янгидан янги куч бағишлаяпти. Бундан кейин ҳам мақом санъатининг янада равнақ топишига, халқимизнинг мазкур ноёб маданий меросини дунёга кенг ёйишга ҳисса қўшишга ундайди.\nБугунги кунда Америка Қўшма Штатларида «Шашмақом» академиясини очиб, унда юзга яқин истеъдодли ёшларга ушбу нодир санъатнинг сир-асрорларидан сабоқ беряпмиз. Шу билан бирга, уларнинг қалбида ўзбек халқига бўлган ҳурмат-эҳтиром юксалмоқда, улуғ тарихи, урф-одатлари, қадриятларига қизиқиш ортмоқда.\nКонцерт дастуридан ташқари, туғилган гўшам — Шаҳрисабзда ўтказиладиган нуфузли Халқаро мақом санъати анжуманида қатнашишни режалаштирганмиз.\nХалқимиз маданий меросининг ажралмас қисми бўлган мақом санъати ўзининг бой қадимий тарихи, теран фалсафий илдизлари, бетакрор бадиий услуби ва ижодий анъаналари билан миллий мусиқа маданиятимизнинг асосини ташкил этади.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан ушбу санъат байрамининг ташкил этилиши дунё халқларига миллий мусиқа санъати анъаналарини тарғиб қилиш билан бирга, уни асраб-авайлаш ҳамда янада ривожлантириш, тили, маданияти, урф-одатлари турлича бўлган миллат ва элатларни санъат воситасида бирлаштириш, уларни гўзаллик, нафосат ҳамда эзгуликка даъват этишга хизмат қилади. “Замин” янгиликларини “Одноклассники”да кузатиб боринг\nИзро Малаковга “Ўзбекистон Республикаси халқ артисти” фахрий унвони берилди\n17-05-2018, 10:55, Маданият\n11-01-2018, 16:14, Маданият\nКонституция куни муносабати билан “халқ артистлари” халққа концерт беради\n18-10-2017, 17:20, Маданият\n17-08-2017, 21:31, Маданият\n15-04-2017, 23:02, Маданият


Андижонда эътиборсизлик оқибатида келиб чиққан ёнғин...\nКеча, 21 февраль куни соат 17.16ларда Андижон вилоятининг Марҳамат туманида яшовчи фуқаро М.Мамараҳимованинг уйида эҳтиётсизлик оқибатида ёнғин келиб чиқди.\nИИВ хабарида айтилишича, М.Мамараҳимовнинг келини И.Муротова электр иситиш печи устида қайнаб турган темир чойнак ичига газолин суюқлигини сув деб ўйлаб қуйиб юборган. Натижада хонадаги 5 л. елим идишда сақланаётган газолин суюқлигидан сизиб чиқиб, хонага тўпланиб қолган газ ва ҳаво аралашмасидан чақнаш содир бўлиб, ёнғин келиб чиққан.\nЁнғин оқибатида уйнинг 25 кв.м. майдонида томи, шифти ва уй жиҳозлари ёниб, зарар кўрган. Ёнғин ўчириш вақтида И.Муротованинг 2017 йилда туғилган ўғли куйиш жароҳатлари олиб, воқеа жойида ҳалок бўлган. М.Мамараҳимова билан бирга яшовчи 2011 йилда туғилган қизи ва келини И.Муротовалар куйиш жароҳатлари билан касалхонага ётқизилган.


Президент қарори лойиҳаси энг йирик корхоналардаги давлат улушини очиқ тендерсиз сотишга имкон беради\n21 октябр 2020, Тошкент вақти: 13:19\nЛойиҳа чиқиши арафасида Мирзиëев Навоий кон-металлургия комбинати” давлат корхонасини ислоҳ қилиш масалалари бўйича йиғилиш ўтказди.\n26 февраль куни Ўзбекистон Республикаси норматив-ҳуқуий ҳужжатлар лойиҳалари муҳокамага қўйиладиган regulation.gov.uz сайтида президент қарори лойиҳаси эълон қилинди.\nДавлат активларини бошқариш агентлиги томонидан ҳозирланган лойиҳа “Иқтисодиётда давлат улушини қисқартиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” деб номланади.\nҲужжатга кўра¸ унга илова қилинган 1115 та корхонадаги давлат улуши 2025 йилга қадар хусусийлаштирилади.\nДавлат мулкини сотишда тендер савдоларини ўтказиш бўйича давлат комиссияси тузилиб¸ унга Бош вазир¸ унинг ўринбосарлари ва президент маслаҳатчилари киритилади.\nПрезидент қарори лойиҳаси Тендер комиссиясига¸ давлат улушларини “аукцион, танлов, тендер, тўғридан-тўғри музокаралар орқали, IPO,SPO ва бошқа” механизмлар орқали хусусийлаштириш ваколати беришни кўзда тутади.\nҚарорга давлат улуши тўлиқ ëки қисман сотиладиган корхоналар рўйхати илова қилинган.\nБу рўйхатга киритилган Ucell¸ Uzbekistan Airways, "Ўзбектелеком", "Ўзбекнефтгаз", "Ўзтрансгаз", "Дори-Дармон, Олмалиқ кон-металлургия комбинати¸ Ўзбекистон металлургия комбинати ва "Навоий кон-мeталлургия комбинати каби мамлакатдаги монополист мақомида қолаëтган йирик корхоналардаги давлат улушлари ҳам сотувга қўйилади.\n26 февраль кунги расмий хабарга кўра¸ давлат улуши хусусий қўлга сотиладиган "Навоий кон-мeталлургия комбинати" Ўзбекистондаги энг йирик саноат корхонаси саналади ва мамлакатдаги жами саноат маҳсулотининг 10 фоизини ва бюджет даромадининг эса¸ 18 фоизини таъминлайди.\nПрезидент қарори лойиҳасида¸ бу сотувларнинг очиқ тендерсиз ўтказилишига ҳам имкон қолдирилгани¸ иқтисодий таҳлилчиларда жараëннинг ҳалол ва шаффоф ўтишига нисбатан шубҳа уйғотмоқда.\nШОШИЛИНЧ: Ғузордаги Uzbekistan GTL заводининг минглаб ишчиси ғалаëн кўтарди (ВИДЕО)


Номаълум снайпер Подмосковьеда кўп қаватли уйлар аҳолисини қўрқувга солмоқда\n19:38 04 Июл 2020\n11:11 30.08.2019 Ҳавола олиш\nҲуқуқ-тартибот органлари ходимлари текширув ўтказишмоқда ва снайперни излашмоқда.\nТОШКЕНТ, 30 авг - Sputnik. Одинцоводаги Кутузов проспектида жойлашган кўп қаватли уйларда яшовчи аҳоли бинонинг юқори қаватларини ўққа тутаётган снайпер ҳақида хабар қилишди, деб ёзган РИА Новости.\nХабарда айтилишича, номаълум шахс 12, 14 ва 16 қаватларда жойлашган квартираларнинг деразаларини ўққа тутган. У стеклопакетларни тешиб ўйишга муваффақ бўлган ва ҳозирда ушбу қаватлардаги хонадонлар деразалари худди "човли" кўринишига келиб қолган.\nЎққа тутилган хонадонлар эгалари полицияга мурожаат қилган.\n"Деразани ёнига яқинлашишга қўрқиб қолдик. Телбаларнинг онгида нима борлигини ҳеч қачон билмайсан. Деразани очиб қўйиш ҳақидаку гапирмаса ҳам бўлаверади", - деб ҳикоя қилган яшовчилардан бири.


Капсула | 0,4 мг\nПрепаратнинг савдо номи: СЕЙМОН\nТаъсир этувчи модда (ХПН): тамсулозин гидрохлориди\nФаол модда: тамсулозин гидрохлориди микрогранулалари (пеллетлари) – 0,4 мг тамсулозин гидрохлоридига эквивалент.\nЁрдамчи моддалар: сахароза, титан диоксиди, маккажўхори крахмали, метил гидроксибензоати, пропил гидроксибензоати.\nТаърифи: цилиндрик шаклли №1 ўлчамли, кора қопқоқли ва тўқ сариқ рангли корпусдан иборат бўлган қаттиқ желатинли капсулалар. Капсула ичидагиси шарсимон шаклли, қобиқ билан қопланган, оқ ёки деярли оқ рангли микрогранулалар (пеллетлар).\nФармакотерапевтик гуруҳи: Простата бези касалликларида қўлланадиган восита\nТамсулозин простата бези, қовуқнинг бўйинчаси, уретранинг простата қисмини силлиқ мушакларида жойлашган постсинаптик α1-адренорецепторни, асосан альфа 1А (α1А) ва альфа 1D (α1D) – рецепторларни танлаб ва рақобатли блоклайди. Бу простата бези, қовуқнинг бўйинчасини, уретранинг простата қисмини силлиқ мушакларининг тонусини пасайишига ва сийдик чиқарилишини яхшиланишига олиб келади. Бир вақтда простата безининг гиперплазияси билан боғлиқ обструкция ва таъсирланиш яққол симптомларини камайишига олиб келади (сийдик чиқарилишини бошланиши қийинлашуви, сийдик оқимини сусайиши, сийишдан кейинги томчилаш, қовуқни тўлиқ бўшалмаслигини хис этиш, тез-тез сийишга қистовлар, тунги вақтда сийишга қистовлар, сийишга императив қистовлар).\nОдатда терапевтик самара препаратни қабул қилишни бошлагандан 2 ҳафтадан кейин ривожланади. Бу самаралар узоқ муддатли даволашда ва жарроҳлик операцияларини ва катетеризацияни ўтказиш муддатини аҳамиятли даражада кечиктиради.\nα1 – адренорецепторлар антогонисти томирлар периферик тонусини пасайтириш йўли билан АБ пасайтириш қобилиятига эга. Тамсулозин® препаратини тадқиқотларини ўтказишда АБ клиник яққол пасайиши кузатилмаган.\nСўрилиши: тамсулозин меъда-ичак йўлларида яхши сўрилади, унинг биокираолиши деярли 100% ни ташкил қилади. Тамсулозинни сўрилиши овқат қабул қилгандан кейин бироз секинроқ юз беради. Сўрилишнинг бир хиллиги бемор Тамсулозин овқатдан кейин бир вақтда қабул қилганда эришилади. Тамсулозин фармакокинетикаси чизиқли характерга эга.\nТамсулозин препаратини овқатдан кейин бир марталик дозасини қабул қилгандан кейин тамсулозин Сmax қон плазмасида тахминан 6 соатдан кейин, турғун концентрацияси эса препаратни хар кунги қабулидан кейин 5 суткасида эришилади. Сmax бунда тахминан олдингисидан бир марталик дозани қабул қилгандан кейин эришиладигандан ⅔ га ортиқ.\nТақсимланиши: эркакларда тамсулозин тахминан қон плазмаси оқсиллари билан 99% боғланади. Препаратнинг тақсимланиш ҳажми аҳамиятсиз (тахминан 0,2 л/кг).\nМетаболизм: тамсулозин гидрохлориди биринчи ўтиш самарасига учрамайди ва α1-адренорецепторларга юқори селективликни сақловчи фармакологик фаол метаболитларини ҳосил бўлиши билан жигарда секин метаболизмга учрайди. Фаол модданинг катта қисми ўзгармаган холда қонда мавжуд.\nЧиқарилиши: тамсулозин ва унинг метаболитлари организмдан асосан сийдик билан чиқарилади. Дозанинг тахминан 9% таъсир этувчи модданинг ўзгармаган кўринишида қолади.\nПрепаратнинг дозасини бир марталик қабулидан кейин Тамсулозин овқатдан кейин турғун концентрациясида қон плазмасида T½ тахминан 10 ва 13 соатни ташкил қилади.\nПростата безининг хавфсиз гиперплазиясида қуйи сийдик чиқариш йўллари томонидан функционал бузилишларни даволашда қўлланилади.\nКатталар учун тавсия этиладиган доза – овқатдан кейин суткада 1 капсула, Капсулани бутунлигича сут ёки сув билан ютиш керак (тахминан 150 мл), чайнамасдан қабул қилиш керак, чунки бу фаол ингредиентни ажралиб чиқишини модификацияланишига тўсқинлик қилади.\nМарказий нерв тизими томонидан: тез-тез – бош айланиши; тез-тез эмас – бош оғриғи; кам ҳолларда – хушдан кетиш;\nюрак-қон томир тизими томонидан: тез-тез эмас – юрак уришини хис қилиш, постурал гипотензия;\nреспиратор-медиастинал бузилишлар: тез-тез эмас – ринит;\nмеъда-ичак йўллари томонидан: тез-тез эмас – қабзият, диарея, кўнгил айниши, қусиш;\nтери ва шиллиқ қаватлар томонидан: тез-тез эмас – тошма, эшакеми, қичишиш; кам ҳолларда – ангионевротик шиш (Квинке); жуда кам ҳолларда – Стивенс-Джонсон синдроми;\nжинсий аъзолар томонидан: тез-тез эмас – ретроград эякуляция; жуда кам ҳолларда – приапизм;\nумумий характерли бузилишлар: тез-тез эмас – астения.\nОперация даврида катаракта ва глаукома бўйича узоқ вақт тамсулозин қабул қилган пациентларда кўзнинг шох пардасини нотурғунлигининг операция давридаги холатлари таърифланган (кўз қорачиғини қисқариш синдроми) (махсус кўрсатмаларига қаранг).\nтамсулозин гидрохлоридига ёки ҳар қандай ёрдамчи моддаларига юқори сезувчанлик реакциялари;\nоғир жигар етишмовчилигида қўллаш мумкун эмас.\nТамсулозин гидрохлоридини атенолол, эналаприл, нифедипин ёки теофиллин билан бир вақтда қўлланилишида дориларнинг ўзаро таъсири кузатилмаган. Циметидин билан бир вақтда қўлланиши оширади, фуросемид билан эса – тамсулозинни концентрациясини қонда пасайтиради, лекин бу даражалар нормада қолганлиги туфайли, тамсулозинни дозасига махсус тузатиш киритишнинг зарурати йўқ.\nIn vitro тадқиқотларида диазепам, пропранолол, трихлорметиазид, хлормадинон, амитриптилин, диклофенак, глибенкламид, симвастатин ва варфарин одам қон плазмасида тамсулозинни эркин фракциясига таъсир қилмайди. Шу тарзда тамсулозин диазепам, пропранолол, трихлорметиазид ва хлормадинонни одам қон плазмасида эркин фракцияси даражасини ўзгартирмайди.\nТамсулозин гидрохлориди кучли CYP 3А4 ингибиторлари билан бир вақтда қўлланганда тамсулозин гидрохлоридининг таъсирини кучайишига олиб келиши мумкин. Кетоконазол билан мажмуада қўлланиши (кучли CYP 3А4 ингибитори маълум) Сmax ва AUС 2,2 ва 2,8 мартагача мувофиқ ошишига олиб келади. Тамсулозин гидрохлоридини кучли ва ўртача CYP 3А4 ингибиторлари билан мажмуада эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nТамсулозин гидрохлоридини кучли CYP 3А4 ингибиторлари билан мажмуада CYP 2D6 метаболизми паст пациентларга буюриш мумкин эмас. Тамсулозин гидрохлориди ва пароксетинни бир вақтда қўлланилиши (кучли ингибитор CYP 2D6) Сmax ва AUС 1,3 ва 1,6 мартага мувофиқ ошишига олиб келади, аммо бу клиник аҳамиятга эга эмас.\nБошқа α1-адренорецепторлар блокатори билан бир вақтда қўлланганда гипотензив самарасини кучайтириши мумкин.\nКатаракта ва глаукомани олиб ташлашни режалаштирган беморларга тамсулозинни буюриш ёки қабул қилиш тавсия этилмайди, чунки жаррохлик вақтида атоник кўз қорачиғи синдроми (IFIS, кўз қорачиғини торайиши варианти) кузатилиши мумкин, бу эса салбий асоратлар сонини ошишига сабаб булади. Операциядан 1-2 ҳафта олдин шифокор билан маслаҳатлашиш ва тамсулозин билан даволанишни тўхташиш керак.\nБошқа α1- адренорецепторлар блокаторлари қўллангандаги каби айрим холларда Тамсулозин® препаратини қўллаганда АБ пасайиши мумкин, баъзида бу хушдан кетиш холларига олиб келиши мумкин. Ортостатик гипотензия биринчи белгилари пайдо бўлганда (бош айланиши, холсизлик) пациент юқорида эслатилган белгилар йўқолгунигача горизонтал холатни эгаллаши керак.\nТамсулозин® препарати билан даволашни бошлашдан олдин простата безининг хавфсиз гиперплазияси каби худди шундай белгиларни чақириши мумкин бўлган қўшимча бошқа касалликларни аниқлаш мақсадида тиббий кўрикдан ўтиши керак. Даволашни бошлашдан олдин простата безини ректал текширувини ўтказиш керак ва зарур бўлганда – даволашни бошлашдан олдин ва шу давринг бир хил вақтида простата безини специфик антиген даражаси (PSA) ни аниқлаш керак.\nПрепарарни оғир буйрак етишмовчилиги (креатинин клиренси <10 мл/мин) бўлган пациентларга эҳтиёткорлик билан буюриш керак, чунки Тамсулозин® препаратини қўллаш бўйича клиник тадқиқотлар ўтказилмаган.\nБолаларда ва ҳомиладорлик ва эмизиш даврида қўлланилиши. Препарат фақат эркакларни даволаш учун қўлланилади.\nТранспорт воситаларини бошқариш ёки бошқа механизмлар билан ишлаш реакция тезлиги қобилиятига таъсири. Транспорт воситаларини бошқариш ёки бошқа механизмлар билан ишлаш реакция тезлиги қобилиятига таъсири бўйича текширувлар ўтказилмаган. Аммо пациентлар бош айланиши пайдо бўлиши мумкинлиги хақида огоҳлантирилган бўлишлари керак.\nДозани ошириб юборилиши натижасида АБ кучли пасайиши кузатилса юрак-қон томир тизими фаолияти нормаллашишини тиклашга қаратилган қўллаб-қувватловчи даволаш ўтказиш керак. Агар бу чора таъсир қилмаса, инфузион даволаш ўтказилади ва вазопрессор восита буюрилади. Буйраклар фаолиятини назорат қилиш ва умумий қўллаб-қувватловчи даволанишни ўтказиш керак. Тамсулозинни қон плазмаси оқсиллари билан юқори даражада боғланиши натижасида гемодиализ ўтказиш мақсадга мувофиқ эмас.\nПрепаратни кейинчалик сўрилишини тўхтатиш мақсадида сунъий қусишни чақириш мумкин.\nПрепаратни сезиларли даражада дозасини ошириб юборилганида беморга фаоллаштирилган кўмир ва натрий сульфати каби паст осматик сурги воситаларини қўллаб меъдани ювиш керак.\n3 контур-уяли ўрамлар қўлланилишига доир йўриқномаси билан бирга картон қутига жойлаштирилади.\nҚуруқ, ёруғликдан ҳимояланган жойда, 250С дан юқори бўлмаган хароратда сақлансин.


10:48 / 20.06.2019 816 pdf Ўқиш режими + -\nБугун Таиланд пойтахти Бангкокда Жанубий-Шарқий Осиё мамлакатлари саммити (АСЕАН) ўз ишини бошлайди. Қатор инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ташкилотлари ташкилотнинг аъзо давлатларига Аракан мусулмонлари инқирозига бефарқ бўлмаслиларини талаб эмоқда, деб ёзади Ал-Жазира. Хабарларга қараганда, тўрт кун давом этадиган саммитнинг кун тартибидан Араканлик қочқин мусулмонларнинг масаласи ҳам асосий ўрин олингани такидланмоқда. Бу борадаги асосий мақсад Аракан қочқинларини Бангладешдан Мянмага қайтариш иборат бўлади. Маълумки, Мянма ҳукумати Аракан мусулмонларини Ҳиндистоннинг пастки қисмларидан кириб келган муҳожирлар деб билмоқда. Уларни мамлакат ҳудудалирдан сиқиб чиқариш 2012 йилдан бери кучайиб келмоқда. Натижада, Раҳин провинциясининг жанубий лагерларига ўн минглаб мусулмонлар жойлаштирилди. Бир миллиондан зиёд одамлар бошқа мамлакатларга, хусусан Бангладешга қочиб ўтган. Ҳуқуқ ҳимоячилари инқирознинг туб сабаблари анча мураккаблиги сабаб, Аракан қочқинларини Мянмага қайтаришга шошилмаслик керак демоқдалар. Улар муҳжирлар Мянмага қайтиб келган тақдирда қочоқлар хавфсизлигини таъминлаш масаласи жиддий муаммо бўлиб қолишини айтмоқдалар. Айни пайтда, Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Мянма ҳукуматини роҳинжа мусулмонларига нисбатан олиб бораётган сиёсатини қаттиқ танқид остига олиб келмоқда. Ташкилот ҳисоботига кўра, Мянма расмий ҳукумати томонидан олиб борилган босимлар натижасида 700 мингдан зиёд Араканли мусулмонлар Бангладешга қочиб ўтишга мажбур бўлган.\n10:40 / 20.06.2019 948\n10:00 / 20.06.2019 1326\nЕр юзини мўминмусулмон бандалари учун саждагоҳ қилиб берган Аллоҳ таолога ҳамду санолар бўлсинМасжид қурганларга жаннатдан қасрлар хушхабарини умматларига давоми...\n324 10:51 / 15.05.2020\n2177 05:22 / 16.08.2018\nАввал хабар берганимиздек Малайзиядаги .Умумжаҳон Сўфийлар ташкилоти, ташаббуси ва .HILAL TRAVEL, сайёҳлик ташкилоти, Дин ишлари бўйича қўмита, Ташқи ишлар вазирлиги, давоми...\n965 20:16 / 31.10.2019\n736 09:00 / 31.05.2019


Аҳмадбойнинг жияни прокурорлар 100 миллиард сўмни ўғирлаганини иддао қилди\n“Аҳмадбой иши” бўйича жиноят ишлари бўйича Қуйи Чирчиқ туман судида ўтган тўртинчи очиқ суд мажлисида шов-шувли баёнот берилди (www.sof.uz, 13 февраль) Судланувчилардан бири, Аҳмадбойнинг жияни Муроджон Турсунбоев ўз чиқишида прокуратура ходимларини катта миқдордаги маблағни ўзлаштиришда айблаган.\n“Ҳурматли прокурор, камида 100 миллиард сўм пулни ҳамкасбларингиз йўқ қилиб юборган. Буни халққа ким тўлайди? Яна бу амаким (Аҳмадбой Турсунбоев назарда тутилмоқда – таҳр.) бўйнига илиниб кетяпти. ...ўша пулларни ўғирлаганлар ҳам тўлаб юборсин”, деган Муроджон Турсунбоев музокара сўзида.\nҚайд этилишича, Муроджон сўз бошлаганда суд қамоғида бўлган Аҳмадбой ва бошқалар уни имо-ишоралар билан тўхтатишга ҳаракат қилган. Охири Аҳмадбой суд залида ўтирганларга эшитарли қилиб, “жим” дея қатъий таъкидлаган. Шундан сўнг Муроджон сўзлашни бас қилган.\nАҳмадбой (Аҳмаджон Турсунбоев) 2016 йил июнида қўлга олинган эди. Қўлга олинган куни унинг ва яқин қариндошларининг уй-жойлари ва уларга тегишли корхоналардан 13,1 миллиард сўм ва 7,9 миллион доллар маблағ далилий ашё сифатида олингани маълум қилинган.\nФирибгарликда айбдор деб топилган А. Турсунбоев маҳкама ҳукми билан 1 йил муддатга тадбиркорлик билан шуғулланиш ҳуқуқидан ҳамда 14 йил 4 ой муддатга озодликдан маҳрум қилинган.


Қарши милицияси йўқолган 2 ёшли қизчани қидирмоқда\n27 ноябр 2020, Тошкент вақти: 16:05\nҚарши шаҳрида ўтган ой икки ёшли қизчанинг бедарак йўқолиб қолиши ҳақидаги хабарлар аҳоли орасида ваҳима уйғотди, шаҳарда бола ўғрилари пайдо бўлгани ҳақидаги гап-сўзлар урчишига сабаб бўлди.\nҚарши шаҳри кўчаларида 25 июл куни йўқолиб қолган икки ёшли Сўғдиёна Салимова исмли қизча қидирилаётгани ҳақидаги эълонлар пайдо бўлди.\nҚашқадарё вилояти Ички ишлар бошқармаси йўқолган қизни кўрган-билганлардан маълумот беришни сўрамоқда, йирик миқдорда суюнчи пули ҳам ваъда қилмоқда.\nҚизчанинг йўқолиб қолганига бир ойдан ошди, ҳамон дараги чиққани йўқ.\nҚизчанинг онаси Саида Зуннунова қизини бола ўғрилари олиб кетган, деган гумонда.\n- Эшикнинг тагидан йўқолиб қолганига бир ойдан ошди. Бола эшикдан ташқарига чиққанича, олиб кетиб қолишган. Эшикнинг ёнида доим ўйнаб юрар эди, узоққа кетмас эди. Биз уйда эдик. Ўша куни соат кундузги бир яримларда бола ташқарига чиқиб кетганми, ўшандан бери йўқ-да. Қидиряпмиз, милиция ҳам қидиряпти. Йўқ, ҳеч қаерда йўқ,- деб куйиниб гапиради йўқолган қизнинг онаси Озодлик мухбирига.\nҚаршилик ҳуқуқ ҳимоячиси Гулшан Қораевнинг айтишича, икки ёшли Сўғдиёнанинг июл ойида йўқолиб қолгани ҳақидаги хабар шу кунларда бутун шаҳар аҳлини жунбушга солган.\n- Ҳозир шаҳарда паника. “Бола ўғирланаяпти экан”, деган гаплар. Баъзиларнинг оғзидан, болаларни органлари учун ўғирлашяпти, деган гаплар қулоққа эшитилади. Одамларни орасида ваҳима катта,- дейди Қораева.\nБола йўқолиб қолгани билан боғлиқ ушбу ҳодиса Қашқадарёда кўплаб ота-оналарни ҳушёр торттирган.\n- Кўплаб ўзбек оилалари болаларига жуда беэътибор. Ёш болалар кўчада ўйнаб, қаровсиз қолиб кетади. Ҳозир энди кўпчилик болаларни кўчага чиқармаяпти. Чиқарса ҳам ҳаммани битта жойга ўйнатишади. Устида албатта ота-оналардан биттаси қараб туради. Ваҳима жуда катта,- дейди Гулшан Қораева.\nҚарши шаҳар Ички ишлар бошқармасининг ўз исмини айтмаган расмийларидан бири Озодлик билан суҳбатда қизчани қидириш ишлари давом этаётганини билдирди.\nМилицияга кўра, бу Қашқадарёда бола йўқолиши билан боғлиқ ягона ҳолатдир ва ортиқча ваҳималарга хожат йўқ.\n- Бола йўқолиб қолган. Ўғирланган дейишга ҳозирча қўлимизда асос йўқ. Болани қидиряпмиз, кўрган-билганлар 221-70-18 телефонига қўнғироқ қилиб, бизга маълум қилишларини сўраймиз,- деди ИИБ ходими.


Бундай эъзоз қайда бор?! – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Жамият / Бундай эъзоз қайда бор?!\nАпрел 24, 2018\tЖамият Изоҳ қолдириш 897 Кўрилди\nКўзёшлар… Кўзёшлар… Бировнинг кўзида ёш кўрсак бефарқ ўтиб кетолмаймиз. Гарчи у нотаниш бўлса ҳам. Унинг изтироблари боиси не экан, деб ўйлаймиз. Ёрдам бергимиз келади. Кўзлар қайсидир бағритош дастидан ёшланади. Ё қай бир мудҳиш хабар кўзларимизни ёшлайди.\nСоддадил, самимий ва меҳрибон халқимиз: Доимо кулиб юринг, кўзларингиз ёшга тўлмасин, деган яхши тилаклар билдиришади.\nГапни сал узоқдан бошладим. Аслида мен севинч кўзёшлари ҳақида гапирмоқчиман. Сезаяпман, чеҳрангиз ёришиб кетди “Э, хайрият, бу бошқа гап. Қанийди ҳар биримиз ҳар куни ана шундай кўзёшларга гувоҳ бўлсак”, деган фикр шубҳасиз хаёлингиздан ўтаяпти. Албатта, бу жуда мароқли. Бунга ҳам қайсидир дарёдил инсон сабабчи бўлади. Хушхабарлар ёшлаб қўяди гоҳо кўзларимизни.\nЮртбошимиз Ш.Мирзиёев томонидан одамлар дилидаги фармон ва қарорлар чиқарилмоқда. Ечимини кутаётган муаммо ва камчиликларни бартараф этиш йўлида тинимсиз кенг қамровли ишлар амалга оширилаётганлигидан халқимизнинг руҳи баланд. Раҳбарларнинг халқ ичига кириб бораётганлиги ўз самарасини бера бошлади. Аҳолининг кам таъминланган қатлами, ногиронлар, имконияти чекланган инсонларнинг турмуш шароитлари ўрганилмоқда. Халқимизга хос бўлган меҳр-мурувват кўрсатиб, уларга моддий ва маънавий кўмак берилаётганлиги янада қувонарли. Ҳар бир вилоятда, ҳар бир туманда шароити оғир бўлган одамларга барча қулайликлари муҳайё бўлган уйларнинг калитлари топширилаётганлигини айтмайсизми? Бу тадбирлар жойларда ҳақиқий байрамга, тантанага айланиб бораётганлигига гувоҳ бўлаяпмиз.\nФараз қилинг, улар шундай оғир аҳволда қолиб кетишлари мумкин эди. Ўзлари ҳам, норасида фарзандлари ҳам тенгдошларидан ортда қолиб, ўксиб ўтишлари мумкин эди-да. Уй калити билан бирга тикув машиналари берилаётганини айтмайсизми. Уйларнинг бошланғич тўловлари давлат томонидан ўтказилиши-чи?\nОйнаи жаҳон орқали ана шундай ғамхўрлик шукронасини дил сўзлари билан, севинч кўз ёшлари билан ифодалаётган юрдошларимизни кўриб тўлқинланиб кетаман. Табиатан кўнгли бўшлигимданми, рости баъзан таъсирланиб, кўзларимга ёш ҳам келади. Бу қадриятларимизга хос инсон парварликнинг ҳақиқий намунаси эмасми? Дунёнинг ҳеч бир ерида бундай эътибор бўлмаса керак. Бундан нафақат меҳр кўраётганлар, ҳар биримиз шукрона келтиришимиз лозим.\nТўғри, орамизда эҳтиёжмандларга ёрдам қўлини чўзиб келаётган саховатли юртдошларимиз ҳам оз эмас. Аммо, бундай савоб иш Президентимиз томонидан кенг қамровда изчил олиб борилаётгани етти иқлимга ибратдир. Буни фақат ва фақат олқишлашимиз керак! Қувончдан кўзлари ёшланган инсонларни кўриб ҳазрат Навоийнинг машҳур байти бод-бод қулоқларим остида жаранглагандек бўлади.\nКимки бир кўнгли\nОнча борким, Каъба вайрон\nбўлса обод айлагай.\nШоирнинг орзуси, армони подшоларни саховатпеша, одил ва раиятпарвар кўрмоқ эди. Улуғ мамлакатда улуғ шоирнинг армонлари кўз ўнгимизда ушалмоқда. Илло, бу каби хайрли ишлар ҳали кўп бўлади. Бардавом бўлаверади…\nБойсун тумани “Ўрта Мачай” маҳалласи,\nхалқ таълими фахрийси\nОлдинги Олис худуддаги мактаблар\nКейинги Нўхат арзонлашади\nМиллий ифтихор куйчиси


“Ақллилар ҳижрати”дан “ақллилар қайтиши”га - UzAnalytics\nХорижда истиқомат қилаётган юқори малакали ўзбекистонликларнинг юртга қайтиш муаммолари\nШерзод Эралиев Хельсинки университетида (Финляндия) тадқиқотчи. У, шунингдек, Жорж Вашингтон университетидаги (АҚШ) Марказий Осиё дастури қатнашчиси.\nИқтисодий ҳамкорлик ва ривожланиш ташкилотига аъзо мамлакатларда хорижий элларда туғилган 28 миллион нафар юқори малакали мигрант истиқомат қилади. Шулардан 70 фоизи инглиз тилида сўзлашувчи тўрт мамлакат – АҚШ, Бирлашган Қироллик (Буюк Британия), Канада ва Австралия ҳиссасига тўғри келади. Бу ривожланган мамлакатлар ўртасида ақлли кишиларни ўзига жалб этиш пойгаси авжига чиққанини билдиради. Айни пайтда Ўзбекистон каби ривожланаётган мамлакатлар «ақллилар ҳижрати» муаммосига дуч келмоқда – олий маълумотга эга юқори малакали мутахассислар турмуш даражаси юқори мамлакатларга чиқиб кетмоқда. Ўзбекистон сўнгги йилларда «ақллилар ҳижрати» муаммосини хориждаги малакали мутахассисларни жалб этиш йўли билан ҳал қилишга аҳд килган кўринади. Лекин бунинг уддасидан чиқа олармикан?\nЎзбекистонда 2016 йилда давлат раҳбари ўзгариши билан кенг миқёсли иқтисодий ислоҳотлар амалга оширилиши эълон қилинди. Лекин кўп ўтмай мамлакатда ушбу ислоҳотларни ҳаётга жорий қиладиган малакали мутахассислар етишмаслиги маълум бўлди. Президент Шавкат Мирзиёев ҳокимиятга келганидан бери шу гапни кўп такрорлайди. Қолаверса, вазирлик ва ҳокимият раҳбарларининг сўнгги икки ярим йил давомида тез-тез ўзгариб туриши ҳам юқори малакали бошқарув кадрлари етишмаслиги билан боғлиқ масала жиддий эканини кўрсатиб турибди. Биринчи президент бошқаруви йилларида Ўзбекистон хориждаги ватандошларга нисбатан совуқ ёки бетараф муносабатда бўлгани айтилади. Шавкат Мирзиёев 2017 йил сентябрида Нью-Йоркда АҚШда истиқомат қилаётган бир гуруҳ ўзбекистонликлар билан учрашуви чоғида уларни Ўзбекистонга кайтишга даъват қилганида, кўпчилик ҳукуматнинг ватандошларга бўлган сиёсати ижобий тарафга ўзгарганини кўрди.\nХорижга вақтинча ва доимий яшашга чиқиб кетган ўзбекистонликлар сони ҳақида аниқ маълумот йўқ, лекин уларнинг бир неча миллион киши экани айтилади. Масалан, биргина Россия Федерациясига 2018 йилда 3,4 миллион ўзбекистонлик борган бўлиб, улардан 1,6 миллионга яқини сафаридан мақсад меҳнат фаолияти эканини кўрсатган. Бундан ташқари, Қозоғистон, Жанубий Корея, Туркия, АҚШ, Европа ва Форс кўрфази мамлакатларида ҳам юз минглаб ўзбекистонликлар истиқомат қилади. Уларнинг аксарияти юқори малака талаб қилмайдиган ва маҳаллий аҳоли орасида юқори эҳтиёжга эга бўлмаган иш турлари билан банд. Шунга қарамай, хориждаги ўзбекистонликлар орасида олий маълумотли, ўз фаолиятида муваффақиятга эришган минглаб юқори малакали кишилар ҳам бор. Ўзбекистон раҳбарияти ана шу юқори малакали ўзбекистонликларнинг ҳеч бўлмаганда бир қисми юртга қайтиб, мамлакатдаги ислоҳотларни амалга оширишда ёрдам беришига умид қилмоқда.\nБу йўналишда сўнгги бир-бир ярим йил ичида кўплаб ишлар амалга оширилди. Масалан, 2018 йил май ойида асли ўзбекистонлик тадбиркорлар қўллови билан “Буюк келажак” экспертлар кенгаши нодавлат нотижорат ташкилоти тузилди. Кенгаш асли Ўзбекистонда туғилган, айни пайтда асосан ривожланган мамлакатларда ҳуқуқшунослик, молия, тиббиёт, бошқарув, илм-фан каби соҳаларда фаолият юритаётган 300 га яқин мутахассисдан ташкил топган. Унинг аъзолари Ўзбекистон ижтимоий-сиёсий ҳаётини ислоҳ қилиш дастурларини, жумладан, “Ўзбекистон-2035” ривожланиш стратегиясини ишлаб чиқишда бош-қош бўлди.\nЎзбекистон ҳукумати 2018 йил сентябрида мутахассисларни хорижда тайёрлаш ва ватандошлар билан мулоқот қилиш бўйича “Эл-юрт умиди” жамғармасини ташкил этди. Хорижда истиқомат қилаётган ватандошлар билан ҳамкорлик соҳасида Ўзбекистон Республикаси давлат сиёсати концепцияси қабул қилинди. Унинг асосий мақсадларидан бири “ватандошлар орасида юқори малакали мутахассисларни давлат ва хўжалик бошқаруви, маҳаллий ижро ҳокимияти органлари ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа давлат ташкилотларига раҳбарлик лавозимларига, шунингдек, ушбу ташкилотлар раҳбарларининг консультанти (маслаҳатчиси) сифатида жалб қилиш” сифатида белгиланган.\nБу борада маълум даражада муваффақиятга ҳам эришилди: ўтган бир йил мобайнида хорижда истиқомат қилиб келган бир неча ўзбекистонлик ватанга қайтиб, ўрта ва юқори даражадаги лавозимларга тайинланди. Улар орасида бир йил ичида инновацион ривожланиш вазири ўринбосари, халқ таълими вазири ўринбосари сифатида ишлаб улгурган, ҳозирги кунда Капитал бозорини ривожлантириш агентлиги раҳбари бўлиб ишлаётган Отабек Назиров, Ўзбекистоннинг евробондлар чиқаришида катта ҳисса қўшган молия вазири маслаҳатчиси Одилбек Исоқов, инновацион ривожланиш вазири ўринбосари, Навоий эркин иқтисодий зонаси дирекцияси директори, инновацион соғлиқни сақлаш миллий палатаси раиси ва бошқалар бор. Уларнинг аксарияти Ўзбекистонга ҳукумат вакиллари билан маълум вақт давом этган музокаралардан сўнг “Буюк келажак” экспертлар кенгаши платформаси орқали қайтган.\nЛекин шунга қарамай, Ўзбекистон “ақллилар ҳижрати”ни “ақллилар қайтиши”га айлантира олди, дейишга ҳали эрта. Ҳукуматнинг хориждаги ватандошларга нисбатан юртга қайтиш чақириқлари ва бу борада қўшимча имтиёз ва қулайликлар яратаётганига қарамай, ўзбекистонликлар ватанга қайтишга ошиқмаяпти.\nБир қисми Ўзбекистонга қайтган, аксарияти ҳозир ҳам хорижда истиқомат қилаётган йигирмадан ортиқ юқори малакали мутахассис билан ўтказилган суҳбатлар шуни кўрсатадики, юртга қайтиш ёки қайтмаслик борасидаги фикрлар хилма-хилдир. Қайтганлар учун ватанпарварлик, ўзгаришларнинг бир қисми бўлиш истаги, прагматизм ва имкониятдан фойдаланиб қолиш хоҳиши асосий сабаблардир. Шу билан бирга, эски маъмурий буйруқвозлик тизимидан воз кечилмагани, жамиятда кенг илдиз отган коррупция, иқтисодий ва сиёсий ислоҳотларнинг (шу жумладан, давлат бошқаруви ислоҳотларининг) секинлашуви ва паст турмуш даражаси (маошлар, болалар учун таълим ва соғлиқни сақлаш хизматлари сифати) кўплаб ватандошларнинг Ўзбекистонга қайтишига тўсиқ бўлаётганини кўриш мумкин. Улар ҳукумат чинакам иқтисодий ва сиёсий ислоҳотлар ўтказишига ва маъмурий буйруқвозлик даражаси камайишига умид қилади.\nЎзбекистонда ватандошларнинг қайтишини тезлаштириш учун қатор чораларни амалга ошириш зарурлиги айтилмоқда. Шундай чоралардан бири давлат хизмати тўғрисидаги қонуннинг тезроқ қабул қилиниши ва маъмурий бошқарув ислоҳотларни жадаллаштириш бўлиши мумкин. Бу бюрократиянинг камайиши, ходимларни ишга олишда меритократия принципларига амал қилиниши, жамиятда барча табақа вакиллари учун тенг имкониятлар яратилишига туртки бўлади ва давом этаётган “ақллилар ҳижрати” миқёсини камайтиришга хизмат қилади.\nАлбатта, юқори малакали мутахассисларни Ўзбекистонга жалб қилишда фақат ватандошларни назарда тутиш шарт эмас. Ҳар қандай давлат юқори малакали кадрларни таълимга катта молиявий сармоя орқали етиштириши мумкин, лекин бунинг кам харажат ва кам вақт талаб қиладиган осонроқ йўли ҳам бор: бу миллати ёки туғилган мамлакатидан қатъи назар, ҳар қандай юқори малакали шахслар учун Ўзбекистонда яшаш ва меҳнат қилиши учун қулай шароитлар яратиш орқали уларни жалб қилишдир. Сўнгги йилларда Ўзбекистон бу соҳада илгари мавжуд бўлган қатор тўсиқларни олиб ташлади ва янги имтиёзлар яратди (номи юқорида тилга олинган концепция шундай мақсадни ҳам кўзда тутади). Лекин ҳукумат тайинлаган вазир маслаҳатчилари (соғлиқни сақлаш, инновация, туризм, солиқ, ташқи савдо) ёки давлат компаниялари маслаҳатчиларини (масалан, “Ўзбекистон ҳаво йўллари”) ҳисобламаганда, Ўзбекистонга хорижлик мутахассисларнинг келиши ҳали тизимли равишда амалга ошяпти, деб бўлмайди.\nХориждаги ватандошлар ҳақида гап кетганда, яна бир нарсани унутмаслик керак: кўплаб ўзбекистонликлар ўз вақтида хорижга доимий яшаш учун чиқиб кетган, бор куч ва вақтини хорижий мамлакатда муқим яшаб қолишга, ўша ерда томир отишга сарфлаган. Улар қачонлардир Ўзбекистонга қайтишни ният қилаётгани йўқ. Шунга қарамасдан, Ўзбекистон ҳукумати хорижда муқим яшашни ният қилган ватандошлар имкониятидан ҳам унумли фойдаланиши мумкин. Ўзбекистон ва қабул қилувчи хорижий мамлакатлар ўртасида бизнес ҳамкорлиги, академик алмашинув дастурлари, маданий кўприк ришталари ўрнатиш, қариндошларга пул ёки ижтимоий ўтказмалар юбориш, Ўзбекистон маданияти ва тарихини тарғиб қилиш кабилар шулар жумласидандир. Бунда Ўзбекистоннинг хорижий мамлакатлардаги элчихоналари нафақат ўзбекистонликлар, балки ўзбек фуқаролигини йўқотганлар, аждодлари қачонлардир Ўзбекистон ҳудудида яшаган ёки ўзини маданий жиҳатдан ўзбек ёки қорақалпоқ сифатида биладиган чет элликлар билан ҳам яқиндан ишлаши керак бўлади.\nЮқори малакали мутахассислар ҳам ривожланган, ҳам ривожланаётган мамлакатларнинг иқтисодий ва ижтимоий ривожланишида муҳим роль ўйнайди. “Ақллилар ҳижрати”ни “ақллилар қайтиши”га айлантириш учун Ўзбекистон эълон қилинган иқтисодий ва сиёсий ислоҳотларни оғишмай, қатъий амалга ошириши талаб қилинади. Шу билан бирга, ҳам асли ўзбекистонлик, ҳам хорижлик мутахассисларни жалб қилиш учун тизимли сиёсатни давом эттириши керак бўлади.


туйғу / Теглар бўйича қидирув / Fikr.uz\nКўзмунчоғинг бўлайин ватан\nИлм-фан 15 март 2017, 11:03\nМени илк бор белашганларида бувим кўз тегмасин деган мақсадда бешигимнинг тепасига кўзмунчоқ осиб қўйган эканлар. Бало-қазою, ёмон кўздан асраш билин биргаликда бу мунчоқ уйғонган вақтларимда овунчоғим ҳам бўлган экан. Бир ёшга тўлганимда ҳамбувижоним «кўзмунчоқдек кўзларингга кўз тегмасин», деб кийимчамнинг ёқасига кўзмунчоқ қадаган эканлар.\n23 феврал 2017, 16:06\nТанаффусга чиққан бир гуруҳ профессор-ўқитувчилар одатдагидек институт ҳовлисидаги мўъжазгина шинам айвончада давра қуриб, бир-бирларидан ҳол-аҳвол сўраб туришар, бутун умрини таълим-тарбияга бағишлаган бу нуроний устозлар ҳозиргина хушхабар эшитгандек хурсанд эдилар.\nПрезидентимизнинг янги қарорлари муборак бўлсин!-деди\nИлинж - бу бокира туйғу\nМаданият ва маърифат 21 июн 2012, 22:34\nИшонч йўқолса, орзу қолади, Орзу йўқолса, умид қолади. Умид йўқолса илинж қолади, Илинж йўқолса, ҳеч нима қолмайди.\n(Ў.Ҳошимов «Дафтар ҳошиясидаги битиклар»)\nҲаётимиз давомида қанча-қанча орзу, умид, илинжлар рўёбини кўриш мақсадида яшаймиз. Ҳар бир инсон қайсидир орзуни рўёбини кўриш илинжида умргузаронлик қилади.\nШуни билингки, ҳаётда ўрганиб яшаган одамнигина ўртаниб яшашига ўрин қолмайди. Чунки ҳаёт турли синов ва машаққатлар майдони.\nТаълим даргоҳларида имтиҳон бир йилда бир ёки икки марта топширилади, ҳаёт мактабида эса ҳар куни, ҳар лаҳза имтиҳон.\nҲаётнинг мазмуни одамнинг қувонч ва хотиржамликда яшаши, мақсади шу қувонч онларини узайтиришдир.


Оддий муаллим – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Адабиёт / Оддий муаллим\nСентябр 29, 2018\tАдабиёт Изоҳ қолдириш 986 Кўрилди\nҚадри билинади энди менга гоҳ,\nОддий мактабимнинг ўша беҳашам,\nНавоий-ку бизга устоздир, бироқ,\nКимдир ўқитган-ку Алишерни ҳам!\nШундай буюк зотга ҳарф ўргатган ким?\nОддий муаллим-да, оддий муаллим!\nАяган ҳаётнинг санчиқларидан,\nЙиқилса кўтарган тўсиқларидан,\nОтадек эзилган, ғуссага ботса,\nБоладек қувонган ютуқларидан.\nУйқуда шогирдин ўйлаб ётган ким?\nЙўқдан Берунийни бинолар қилган,\nҲусайнни Ибн Синолар қилган,\nМашрабни машҳури дунёлар қилган.\nАбдуллонинг тилин бурролар қилган,\nИлон ўйнатгандек сўз ўйнатган ким?\nЮзга кираман мен Худо хоҳласа,\nЭҳтимол, юздан ҳам ўтарман бир кун.\nҚайноқ қучоғида ҳурлар чорласа,\nҲеч кимдан қарзим йўқ кетарман бир кун.\nБўлса ҳам, бир зотда бўлади қарзим,\nОддий муаллим у, оддий муаллим!\nОлдинги Нега одамни тоққа қиёслашади?\nКейинги Ютуқларимиз бардавом бўлсин\nКулгуингда олам яшар болажон!