Иймон — Namoz\n«Иймон» сўзининг маъноси тасдиқ этиш, ишонишдир. Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломга Аллоҳ таоло томонидан етказилган барча нарсаларни дил билан тасдиқлаб, уларга тил билан иқрор бўлиши «иймон» дейилади. Иймонни изҳор қилиш:\n«Ашҳаду аллаа илааҳа иллаллоҳу ва ашҳаду анна Муҳаммадан ъабдуҳу ва росулуҳ»\nГувоҳлик бераманки, Аллоҳ таолодан ўзга илоҳ йўқдир ва гувоҳлик бераманки, Муҳаммад алайҳиссалом Унинг бандаси ва Росулидир.\nКим бу калимани тили билан айтиб, дили билан унинг маъносини тасдиқ ва қабул қилса, яъни Аллоҳ таоло ягона сиғиниладиган Зотдир, Ундан ўзгага сиғинишга лойиқ ҳеч қандай мавжудот йўқ. Муҳаммад алайҳиссалом Аллоҳ таолонинг бандаси ва расулидир, Муҳаммад алайҳиссаломга Аллоҳ таоло томонидан етказилган барча нарсани ҳақ-рост деб қалби билан тасдиқлаб, қабул қилса ҳамда тили билан шунга иқрор бўлса, бундай одам иймонли саналади. Ибодат ва солиҳ амалларнинг қабул бўлиши учун иймон шартдир. Шу ўринда иймоннинг изоҳини баён этувчи бир ҳадиси шарифни кўрайлик:\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Уч нарса борки, улар кимда бўлса, иймон ҳаловатини топади: Аллоҳ ва Унинг Расули; унинг учун икковларидан ўзга ҳамма нарсадан маҳбуб бўлиши, бир кишига фақат Аллоҳ учунгина муҳаббат қўйиши ва куфрга қайтишни худди оловга ташланишни ёмон кўргандек ёмон кўриши», дедилар». (Ҳадисни Имом Бухорий, Муслим, Термизий, Насоий ривоят қилишган.)\nИнсон учун энг биринчи вазифа Аллоҳ таолога иймон келтиришдир. Аллоҳга иймон келтириш бўлмас экан, иймон келтириш лозим бўлган бошқа нарсаларга ҳам иймон бўлмайди. Киши ҳамма нарсани ёлғиз Аллоҳ таоло яратганини, Ундан ўзгага сиғиниб бўлмаслигини, У комил сифатлар билан сифатланганини, айб-нуқсонлардан поклигини қалби билан тасдиқлаб, тили билан иқрор бўлсагина Аллоҳ таолога иймон келтирган бўлиб ҳисобланади. Аллоҳ таоло зоти ва сифатларида ягонадир, қадимдир (мавжудлигининг аввали йўқ), доимдир (мавжудлигининг ниҳояси йўқ), тирикдир, билувчидир, қодирдир, ихтиёрлидир (истаганини қилади), сўзлагувчидир, эшитувчидир, кўрувчидир. Аллоҳ таоло жисм ҳам, модда ҳам, ранг ёки ҳид ҳам эмас. Унинг сурати ва шакли йўқ. Аллоҳ таоло бирор томонда ва маконда эмас. Зеро, У Зот макон ва томонни Ўзи яратган. Аллоҳ таолонинг борлиги замон билан белгиланмайди. Аллоҳ таоло исмлари, зотий ва феълий сифатлари билан ҳамиша бўлган ва бўлади. Аллоҳ таолонинг бирорта исми ва янги сифати пайдо бўлмаган. Аллоҳ таолонинг зоти ва сифатларида ўхшаши, акси, тенги йўқ. Аллоҳ таоло ҳеч бир нарсага муҳтож эмас. Аллоҳ таоло охиратда мўминларга Ўз зотига муносиб, кайфиятсиз равишда кўринади. Ҳамма нарса Аллоҳнинг ҳоҳиши, ҳукми ва тақдири билан бўлади. Аллоҳ барча нарсани билади ва ҳамма нарсага қодирдир. Аллоҳнинг қуйидаги сифатлари азалий ва абадийдир:\nҲаёт — тириклик. Аллоҳ таоло тирикдир.\nИлм — билиш. Аллоҳ таоло ҳамма нарсани билувчидир.\nҚудрат — қодирлик. Аллоҳ таоло ҳамма нарсага қодирдир.\nСамъа — эшитиш. Аллоҳ таоло ошкор қилинган ва беркитилганларни эшитувчидир. Унга ҳеч нарса махфий эмасдир.\nБасар — кўриш. Аллоҳ таоло ҳамма нарсани кўради. Ҳеч бир нарса Ундан яширин бўла олмайди.\nИрода — ҳоҳиш. Аллоҳ таоло ҳоҳлаган нарса бўлади, ҳоҳламаган нарса бўлмайди.\nКалом — сўзлаш. Аллоҳ таоло сўзлагувчидир.\nТаквин — йўқдан яратиш. Аллоҳ таоло оламни йўқдан яратган. Ҳамма нарсанинг яратувчиси Аллоҳ таолодир.\nАллоҳ таолонинг ҳеч бир сифати махлуқларнинг бирор сифатига асло ўхшамайди.\nФаришталарга иймон келтириш иймоннинг шартларидан биридир. Аллоҳ таоло фаришталарни нурдан яратган. Фаришталарнинг борлигига, уларнинг Қуръони карим ва ҳадисларда баён қилинган сифатлари ва вазифаларига ишониш иймоннинг арконларидан бўлиб, инсон уларга ҳам иймон келтурмагунича мўмин бўлмайди. Фаришталар Аллоҳ таолонинг махлуқи, бандасидир. Улар куфр ва гуноҳлардан покдир. Улар ҳар доим Аллоҳ таолога тоат-ибодатда бўлишади. Улар эркаклик ва аёллик сифатлари билан сифатланмайди. Фаришталар инсонлар каби еб- ичишмайди, ухлашмайди, уларда шаҳват бўлмайди. Фаришталар Аллоҳ таолонинг изни билан турли шаклларда кўрина олишади. Аллоҳ таоло фаришталарни кўп қанотли қилиб яратган, уларнинг баъзиларида иккитадан, айримларида учтадан, баъзиларида тўрттадан, айримларида эса бундан ҳам кўп қанотлар бор. Фаришталар Аллоҳ таолонинг ҳукмини бандаларга етказиш, Аршни кўтариб туриш, жаннат ва дўзах ишларини бажариш, одамларнинг ишларини кузатиб, амалларини ёзиб юриш, инсонни доимий муҳофаза қилиш, руҳларни қабз қилиш ва бошқа вазифаларга бириктирилган. Жаброил, Микоил, Исрофил, Малакул мавт (Азроил) алайҳимуссаломлар фаришталарнинг улуғларидир. Жаброил алайҳиссалом ваҳийни етказиш, Микоил алайҳиссалом Аллоҳ берган ризқларни тасарруф қилиш, Исрофил алайҳиссалом қиёматдан огоҳ этувчи сурни чалиш, Азроил алайҳиссалом жонларни қабз қилиш вазифасидадирлар.\nИймоннинг яна бир шарти Аллоҳ таолонинг Ўз пайғамбарларига (расуллари ва набийларига) нозил қилган китобларига ишонишдир. Аллоҳ таолонинг ҳамма китоблари Унинг каломи (сўзи) ва ваҳийсидир. Аллоҳ таоло ушбу каломни яратган эмасдир, балки бу Аллоҳнинг азалий сифатларидандир. Уларнинг ҳаммаси бир каломдир, иброн, араб ва бошқа тилларда нозил қилинганлиги, жумлаларнинг тузилиши жиҳатидан, ўқиш ва эшитиш жиҳатидан бир нечтадир. Шунга кўра нозил бўлган китобларнинг энг афзали Таврот, Инжил, Забур ва Қуръони Каримдир. Бу тўрт китобнинг энг афзали Қуръони Каримдир. Қуръони Карим нозил бўлгач қолган барча китобларни ўқиш ва ёзиш бекор бўлган. Чунки улардаги ҳукмлар муайян халққа йўлланган эди. Қуръони карим ҳукмлари эса бутун инсониятга қаратилган. Таврот Мусо алайҳиссаломга, Забур Довуд алайҳиссаломга, Инжил Исо алайҳиссаломга, Қуръони карим эса Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломга юборилган. Қуръони карим ҳукмлари қиёматгача ўзгармайди, бирор ҳарфи зиёда ёки кам бўлмайди, тилларда ва дилларда сақланиб боради. Қуръони Каримни ўқиш ибодат бўлиб ҳисобланади.\n«Пайғамбар» форсча бўлиб, «хабар етказувчи» деган маънодаги сўздир. Арабчада «расул, набий» дейилади. Иймоннинг шартларидан яна бири Аллоҳ таолонинг барча пайғамбарларига истисносиз ишонишдир. Пайғамбарларнинг вазифаси иймон келтириб, тоат-ибодат қилган инсонларга жаннат башоратини қилиш, куфр ва исёнда бўлган инсонларни дўзах азобидан огоҳ этиш, инсонларга дунё ва дин ишларида улар муҳтож бўлган нарсаларни баён этишдир. Пайғамбарларнинг барчаси Одам наслидан, гуноҳ, куфр, туғёндан сақланган, пок, ақл ва ибодатда комилдирлар. Уларнинг барчаси бир динда - Ислом динидадир. Зеро, улар ўз қавмларини фақат Аллоҳ таолога ибодат қилишга, Унинг улуҳиятига, рубубиятига, исм ва сифатларига ширк келтирмасликка чақирганлар. Пайғамбарлар расул ва набийга ажралади. Улар олиб келган йўлнинг асоси бир бўлса-да, расуллар набийлардан юқори даражада турадилар. Расулларнинг баъзилари ҳам баъзиларидан фазл жиҳатидан устун бўлади. Улар зиммаларига юкланган вазифаларни тўла адо этишган. Пайғамбарларнинг аввали Одам алайҳиссалом, охирлари Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламдирлар. Одам ва Муҳаммад алайҳимуссаломлар оралигидаги даврда ўтган пайғамбарларнинг адади ҳақида қатъий далил бўлмаганидан уларнинг умумий саноғи аниқ эмас. Шунинг учун улар ададини маълум бир сон билан чегаралаш жоиз бўлмайди. Қуръони Каримда йигирма беш пайғамбарнинг номи зикр этилган. Булар Одам, Идрис, Нуҳ. Ҳуд, Солиҳ. Иброҳим, Лут, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб, Юсуф, Айюб, Зулкифл, Шуайб, Мусо, Хорун, Довуд, Сулаймон, Илёс, Алясаъ, Юнус, Закариё, Яҳё, Исо ва охирги пайғамбар Муҳаммад алайҳимуссаломлардир. Қуръонда Узайр, Луқмон, Зулқарнайн деган исмлар ҳам келган, улардан баъзилари набий, баъзилари валийдир. Одам, Нуҳ, Иброҳим, Мусо, Исо, Муҳаммад алайҳимуссалом шариат соҳиблари бўлишгани учун «улул-азм» пайғамбарлар дейилади. Китоб ва шариат берилган пайғамбарлар «расул», ўзидан олдинги пайғамбарнинг шариатини давом эттирувчи бўлиб келган пайғамбарлар «набий» дейилади. Машҳур қавлга биноан, Пайғамбаримиз Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абдулмутталиб ибн Ҳошим ибн Абдуманоф соллаллоҳу алайҳи васаллам фил йилида, рабиъул-аввал ойининг 12-кечасида Маккада туғилганлар. Оталарининг исми Абдуллоҳ, оналарининг исми Оминадир. Қурайш қабиласиданлар. Оталари Абдуллоҳ тижорат учун Шомга бориб, қайтишда Мадинада вафот этади. Муҳаммад алайҳиссалом олти ёшга кирганларида оналари ҳам вафот этади ва боболари Абдулмуттолиб тарбиясида қоладилар. Уч йилдан сўнг боболари ҳам вафот этади ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам милодий 579-595 йиллари амакилари Абу Толиб тарбиясида бўладилар. Амакиларининг қўй-эчкиларини боқадилар, тижорат сафарларига ҳам бориб турадилар. Хадича исмли Макканинг бой ва обрўли аёлига тегишли тижорат молларини Шомга олиб борадилар. У киши ишончли, яхши хулқли бўлганлари учун Хадича онамиз ўзлари совчи қўйиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан турмуш қуришади. Ривоятларга кўра бу пайтда жаноб Пайғамбаримиз йигирма беш ёшда, Хадича онамиз эса қирқ ёшда эдилар. 610 йили рамазон ойининг қадр кечасида жаноб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Макка яқинидаги Ҳиро ғорида ибодат қилаётганларида Аллоҳ таоло Жаброил алайҳиссалом орқали илк ваҳий - Қуръони Каримнинг Алақ сурасидаги аввалги беш оятни нозил этади ва шу тариқа бу зотнинг пайғамбарлик рисолатлари бошланади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам олтмиш уч йил умр кўриб, ҳижратнинг ўн биринчи йили робиъул аввал ойининг ўн иккинчи, душанба куни (милодий 632 йил) вафот этдилар. Ҳужраи саодатга, яъни Оиша онамизнинг ҳужраларига дафн этилганлар. Ҳозир мақбаралари Мадинадаги Масжидун набавий ичидадир. Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг шариатлари қиёматгача давом этади. У зотдан сўнг ҳеч бир пайғамбар бўлмайди. Бу зот бутун инсониятга ва жинларга расул этиб юборилганлар.\nОхиратга, яъни қиёмат кунига ишониш иймоннинг яна бир шартидир. Бу ҳақиқатни тасдиқ қилмаган инсон мўмин бўла олмайди. Қуръони Каримнинг жуда кўп оятларида мўмин ва тақводорларнинг сифатлари зикр этилганида «ва улар охиратга ишонадилар»деб васфланади. Имом Бухорий ривоят қилган ҳадисда: «Жаброил алайҳиссалом у зот соллаллоҳу алайҳи васалламга «Менга иймоннинг хабарини беринг», деганларида Пайғамбаримиз: «Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, пайғамбарларига, охират кунига ва яхши-ёмон қадарга иймон келтириш» деб жавоб берганлар. Охиратга ишониш Қуръони Карим ва ҳадиси шарифларда охират ҳақида келган барча нарсаларга: қабрда икки фариштанинг савол қилишига, қабр азоби ва неъматига, охират куни олдидан бўладиган аломатларга, қайта тирилишга ва ҳамманинг тўпланишига (ҳашрга), номаи аъмолларнинг берилишига, кишининг савоб ва гуноҳлари ҳисоб қилинишига, мезонга (тарозуга), ҳавзга, сиротга, шафоатга, жаннат ва дўзахга, уларнинг аҳлларига ҳозирланган неъмат ва азобларга ишониш, демакдир. Қиёмат Исрофил алайҳиссаломнинг биринчи сур тортишлари билан бошланади ва дунё ҳаёти тугайди. Қиёмат кунига иймон келтирмаган киши бу дунёга нимага келганини билмай, ҳайвон каби яшаб ўтади. Чунки бу дунёда яшашдан мақсад нималигини билмайди. Шунинг учун у гоҳ мол-дунё тўплайди, гоҳ шаҳватларга берилади, ҳаётини бемақсад совуради. Қиёмат кунига иймони бор киши эса дунё ҳаёти инсонларнинг охиратдаги абадий ҳаётининг муқаддимаси эканини яхши билади. Шунинг учун бу дунёда охирати учун тайёргарлик кўради, ҳаётини солиҳ амаллар ва эзгу ишлар билан безайди.\nИймон арконларининг энг муҳимларидан бири яхшию ёмон қадарни Аллоҳ таолодан деб билишдир. Қадарга, яхшилик ҳам, ёмонлик ҳам Аллоҳ таолонинг иродаси, хоҳиши, яратиши билан бўлишига ишониш иймоннинг ажралмас бир қисмидир. Ҳамма нарса ва ҳаракат, жумладан, инсон хоҳиши ва ихтиёрининг яхши ёки ёмон, қачон ёки қаерда ва қанча бўлишининг бари Аллоҳ таолонинг иродаси, илми ва яратиши билан бўлади. Инсон Аллоҳ таоло унда яратган ихтиёр билан танлаган амалига яраша яхшилик бўлса - савоб олади, ёмонлик бўлса - гуноҳга ботади. Қазою қадар масаласи Аллоҳнинг Ўзига хос илмларидан ҳисобланиб, аввалда ҳам, ҳозирда ҳам кўплаб тортишув-баҳсларга сабаб бўлган масаладир. Мусулмон кишига бу масалада чуқур кетмай, беҳуда тортишувларга берилмай Қуръон ва Суннатда келган кўрсатмаларга амал ва эътиқод қилиш тавсия этилади.\nЎлимдан кейинги қайта тирилишга иймон\nЎлим, ундан кейинги қабр синови ва ундаги азоб ёки роҳатга ишониш ҳам қиёмат кунига иймон келтиришнинг бир қисмидир. Ўлим ҳақ, каттаю кичик, бою камбағал, кучлигу кучсиз ажали етиб бир куни ўлади. Мусулмон инсон ўлганидан кейин қабрда икки фариштанинг сўроқ қилишига, сўнг натижага қараб қабр азоби ёки ундаги ҳузур бўлишига сидқидилдан ишонади. Бу дунё билан охират дунёси орасидаги, яъни ўлгандан сўнг то қиёмат қоим бўлгунгача даврдаги ҳаётни «барзах ҳаёти» дейилади. Аллоҳ таолонинг амри билан Исрофил алайҳиссалом иккинчи бор сур тортганларидан сўнг барча жонзотлар, жумладан инсонлар тирилади. Уларнинг асл жасадларига руҳлари қайтарилади ва улар қабрларидан чиқиб Маҳшаргоҳга тўпланади ҳамда ҳисобга тортилади. Ўлим - инсоннинг дунё ҳаётидаги фаолиятига нуқта қўювчи ва охират ҳаётининг бошланишини билдирувчи бир маррадир. Инсон ўлиши билан унинг охират ҳаёти бошланади. Мўминлар ўлимидан кейин тирилиб маҳшаргоҳда тўпланишларига, қилган яхши ва ёмон амаллардан ҳисоб беришларига иймон келтиришлари вожибдир. Амаллар Ҳақ тарозусида - Мезонда тортилиб, яхши амалли, иймонлилар абадий ором-фароғат маскани -жаннатга киради, иймонсизлар ва айрим гуноҳкорлар дўзахга ташланади. Ўлишдан кейин тирилишнинг муҳим ҳикмати бор. Модомики, дунёга келган эканмиз, бу ерда бир қанча исломий, инсоний вазифаларимизни ўташимиз, Аллоҳ буюрганларини бажаришимиз керак бўлади. Бунга осийлик қилганлар эса Аллоҳнинг ғазаби ва жазосига дучор бўлади. Охиратдаги бахтли-саодатли ва осойишта ҳаёт иймонимизга бу дунёдаги қилган амалларимизга, савобли, хайрли ишларимизга боғлиқ. Қуръони Каримда «Сизларни ундан яратдик, унга қайтарурмиз ва яна бир бор ундан чиқариб олурмиз», дейилган (Тоҳа сураси, 55-оят). Буни инкор қилиш — Қуръонни инкор этишдир, бу эса аниқ куфрдир. Мўминнинг ақли билан кофирнинг ақли шу нуқтада фарқланади. Ҳозирги кунда дунё бўйлаб таносух (инсон вафот топгандан кейин унинг руҳи янги туғиладиган чақалоққа кириши, баъзи бир миллатлардаги инсон етти бор ҳаёт кечириши) ақидаси кенг тарғиб қилинмоқда. Бу ақида иймонга зид бўлиб, бундай деб эътиқод қилиш куфр ҳисобланади. Чунки инсон вафот топгач, ҳадисда келган хабарларга кўра, солиҳ бандаларнинг руҳлари маълум бир жойга, кофир ва фосиқларнинг руҳлари эса бошқа бир жойга қўйилади. Солиҳларнинг руҳлари жасадлари каби роҳат-фароғатда бўлади, кофир ва фосиқларнинг руҳлари эса жасадлари каби азобга дучор бўлади. Баъзи бир жинлар билан дўст бўлган кишиларни «боболарим, момоларимнинг арвоҳлари мени қўллаб-қувватлаб туради» дейишлари сафсатадан ўзга нарса эмас. Ўлган одамларнинг руҳлари тириклар томонидан қилинадиган дуо, эзгу ишлар ва ҳақларига айтиладиган истиғфорга муҳтожлар. Улар дунё ҳаётидаги яқинларига фойда ҳам, зарар ҳам бера олмайдилар. Бундай фикрдаги айрим одамларга ҳамроҳ бўлаётганлар аслида жинлардир.


19:04 / 14.07.2015\nБугунги кунда 2015/2016 ўқув йили учун республика олий таълим муассасаларига қабул жараёнлари кетмоқда. Жорий йилда бакалаврлар тайёрлаш бўйича кундузги бўлимларга умумий қабул квотаси 57907, шу жумладан, давлат грантлари бўйича 19120 ва тўлов-контракт асосида 38787 нафар миқдорида белгиланган.\nДТМ сайтидаги махсус саҳифада келтирилган маълумотларга кўра, мазкур хабар киритилаётган вақтда ҳужжат топширган абитуриентлар сони бутун республика бўйлаб, 305 392 нафарни ташкил қилмоқда. Бу ҳақда xushnudbek.uz сайти хабар берди.\nАйни вақтда республика бўйича Термиз давлат университетига энг кўп ҳужжат топширилган - 18 минг 303 нафар. Бу олийгоҳда талабалар қабул қилиш учун 1662 ўрин мавжуд бўлиб, конкурс кўрсаткичи бир ўрин учун 11,01 миқдорида бўлиб турибди.\nБу борадаги кучли бешликда Жиззах давлат педагогика институти (13773 нафар абитуриент, 1615 ўрин ва 8,53талик конкурс), Андижон давлат университети (12319 нафар абитуриент, 1400 ўрин ва 8,80талик конкурс), Қарши давлат университети (12138 нафар абитуриент, 1280 ўрин ва 9,48талик конкурс) ҳамда Самарқанд давлат университети (11432 нафар абитуриент, 1615 ўрин ва 7,08талик конкурс) каби Олий таълим муассасалари ўрин олган.\nЭнг катта ўртача танлов эса, ҳар йилгидек Тошкент тиббиёт академияси Фарғона филиалига бўлиб турибди. Ҳозирча мазкур ОТМга ажратилган битта ўринга ўртача 15,6 киши даъвогарлик қилмоқда.\nАйтиб ўтиш жоизки, ўтган йили ҳужжат топширган абитуриентлар сони бўйича рекорд натижа қайд этилган эди. Яъни 543 минг нафардан кўпроқ абитуриент талабалик бахтига мушарраф бўлиш учун ўз омадини синаб кўришга аҳд қилган эди. Бу бир ўрин учун ўртача 9,4 киши даъвогарлик қилган деганидир.


Ҳар дақиқа америкаликлар кузатуви остида бўлишни хоҳлайсизми?». Лукашенко смартфонлардан воз кечишга чақирди\nБеларусь президенти Александр Лукашенко мамлакат аҳолисини смартфонлардан воз кечиб, тугмали телефонлардан фойдаланишга чақирди, деб хабар беради Hi-Tech.Mail.ru.\n«Мен iPhone 12 ёки смартфонлар ҳақида гапирмаяпман, Худо ҳаққи, қўнғироқ қилинг. Ҳар бир дақиқангизни америкаликлар кузатишини, қаерда жойлашганингиз ва ушбу iPhone’лар билан нима қилаётганингизни билишини хоҳлайсизми? Гапларимни эшитмаётган бўлсангиз, сотиб олинг», — дейди Александр Лукашенко.\nБеларусь етакчиси смартфонлар ўрнига оддий тугмали телефонлардан фойдаланишга чақирган.\nЛукашенко замонавий технологиялар ҳақида Бутунбеларус халқ йиғини вақтида фикр билдирган. Мамлакатни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришга қаратилган кенг кўламли форум 11 февраль куни Минскдаги Республика саройида бошланган эди.\nЭслатиб ўтамиз, бундан беш йил олдин Лукашенко «гаджетлар, айфонлар, плафонлар ва бошқа замонавий технологиялар» келажакда бойлик олиб келишини маълум қилганди. Ўша вақтда мамлакатда юқори технологияларни ривожлантиришга қаратилган режалар ҳақида маълумот берилган эди.\nКиритилди: 15:37 15.02.2021. Ўқилди: 1271 марта. Фикрлар сони: 0 та.\nИжтимоий нафақа ёки моддий ёрдам: аҳоли фақат бир тури...


Сиз шу ердасиз: Бош сахифа Саломатлик Uncategorised\nЯратилган куни 18.11.2015 04:55 | | | Кўрилган: 23843\nМеҳр бериб яшанг, одамлар! 2006, 5-сон\nЯратилган куни 27.08.2015 09:42 | | | Кўрилган: 15161\nМеҳр бериб яшанг, одамлар!\nЎз-ўзини енгган инсон енгилмасдир.\nЖисмоний жиҳатдан камчилиги бўлишига қарамай, ҳаётнинг турли жабҳаларида муваффақиятга эришаётган кишиларнинг соғлом инсонларга-да ўрнак бўлиб, тўрт мучаси соғлар қилолмаган ишларни бажараётгани, ўз ўрнида дарддошларига ҳам наф келтираётгани мақтовга лойиқдир. Бундай тоифадагилар жисмоний жиҳатдан чекланганлик мақсадга эришиш йўлида тўсиқ бўлолмаслигини исботлаб, ногиронлар ҳам ўз қадр-қиммати ва атрофдагиларга керак эканликларини ҳис этиб яшамоқлари лозим, деб ҳисоблайдилар. Қобилжон ака Мирзааҳмедов ана шундай фикрлаб яшайдиган инсонлар сирасига киради.\nУ 1947 йили Андижон шаҳрида ишчи оиласида дунёга келиб, то 4-синфда ўқигунига қадар олам гўзалликларини кўришдек бахтга ошно бўлиб яшади. Эҳтиётсизлик туфайли кўзига дори сачраб кетиб, бу ошнолик завол топди. Даволанишлар самара бермагач, 1960 йили Асакадаги кўзи ожиз болалар интернат-мактабига ўқишга борди. Ўрта маълумотга эга бўлганидан сўнг Фарғонадаги педагогика институтининг тарих факультетида ўқиди. Талабалик давридаёқ кечки мактабда дарс бера бошлади. 1972 йили олийгоҳни тугаллаш арафасида уни Қува ЎИЧКга маданий-маърифий ҳамда мафкуравий ишлар бўйича директор ўринбосари этиб тайинлашди. Қатор йиллар давомида у Андижон корхонасида айни лавозимда ишлади, шунингдек, ўқитувчилик ҳам қилди. Жамиятимизнинг ўша пайтдаги раҳбари Қ.Примқулов тавсиясига кўра Москвадаги раҳбар кадрларнинг малакасини ошириш курсида ўқиб қайтди. 1984 йилда эса Андижон ВилКОЖ бошқарувига раис этиб сайланиб, у ерда 1997 йилга қадар фаолият кўрсатди. Бу муддат ичида фақат жамият сармояларига кўз тикиб қолинмай, унинг раҳбарлигида 1992 йилдан эътиборан маҳаллий ҳукуматдан 47 штат бирлиги учун маош ундиришга эришилди. Шу йўсинда 18 туман ташкилоти раис ва котибалари, ВБнинг 16 нафар ходими узлуксиз равишда ойлик маош билан таъминланди. Республика Вазирлар Маҳкамасининг 251-сонли қарорига биноан Андижон ва Асакада 50 ҳамда 24 хонадонли турар жой бинолари, 180 ва 90 ўринли болалар боғчалари барпо этилиб, фойдаланишга топширилди. Туман ташкилотларига ёрдамчи хўжаликлар учун ер майдонлари ажратилди. Шу йилларда тизимимизда Андижон вилояти иш тажрибасини ҳаётга жорий этиш, деган ибора бот-бот қўллана бошлади.\n2005 йили ЎзКОЖ МБ Раёсати қарорига кўра тажриба тариқасида Фарғона водийси вилоятлари бўйича кенгаш тузилди ва унга раҳбар этиб Қ.Мирзааҳмедов тайинланди. Унинг таркибига учала ВБ раислари ва биттадан ЎИЧК директорлари киритилди. Минтақада 3 та ВБ, 16 корхона, 20 та маданий-маърифий муассаса ва 3 та интернат-мактаб мавжуд бўлиб, улар 12 мингдан зиёд кўриш бўйича ногиронларга хизмат кўрсатади. Кенгаш томонидан водий вилоятларидаги кўзи ожизлар жамиятини ривожлантиришга йўналтирилган 21 банддан иборат дастур ишлаб чиқилиб, учала вилоят ҳокимликларига ҳавола қилинди. Ушбу дастур кўзи ожизларга иш ўринлари яратиш, корхоналаримиз ишлаб чиқараётган маҳсулотларни ҳокимликлар ёрдамида бюджет ташкилотларига сотиш, Андижон вилоятида дарддошларимиз учун дам олиш масканини ташкил этиш, ВБларга транспорт воситалари, ТТларга ёрдамчи хўжаликлар учун ер майдонлари ажратиш, кам таъминланган кўриш бўйича ногиронларни ҳомий ташкилотларга бириктириш, клубларни мебель, чолғу асбоблари ва бошқа зарурий жиҳозлар билан таъминлаш, таълим муассасаларини қўллаб-қувватлаш, Андижон ЎИЧКга табиий газ ўтказиш каби муҳим масалаларни ўз ичига олган.\nУнинг самараси ўлароқ Фарғона вилоят ҳокимлигида икки йиллик тадбирлар мажмуи ишлаб чиқилиб, муаммолар юзасидан амалий ҳаракатлар бошланган. Хусусан, Тошлоқ, Ўзбекистон, Фарғона ТТларига фойдаланиш учун ер майдолари ажратилган. Бюджет ташкилотларига жамият корхоналари маҳсулотларини харид қилиш юзасидан топшириқлар берилмоқда. Кенгаш аъзолари саъй-ҳаракатлари натижаси ўлароқ Наманган вилоят ҳокимлигининг ҳам ёрдам бериши кутилмоқда. Бироқ юқорида баён этилган масалаларнинг Андижон вилоятида ҳал бўлиши қийин кўчяпти.\nБиламизки, кўзи ожизларнинг аксарияти ЎзКОЖ тизимида меҳнат қилади. Чунки дарддошларимизнинг соғлом кишилар қаторида фаолият юритишларининг ўзига хос мураккабликлари бор. Бу синовга ҳамма ҳам бардош беравермайди. Негаки, бунинг учун аксар ҳолларда алоҳида иқтидор талаб қилинади. Қ.Мирзааҳмедов 1997 йили ВБ раислиги лавозимидан кетгач, кўп ўтмасдан Андижон вилоят Чўлпон хайрия жамғармасига директор ўринбосари этиб ишга қабул қилинди. 1998 йилнинг сентябрида эса мазкур муассаса ижрочи директори вазифасига тайинланди. Бу борада унга ижод билан шуғуллангани, шоир-ёзувчилар билан яқин ҳамкорликни йўлга қўйиб, кўплаб дўстлар орттиргани, жамият ташкилотларига уларни таклиф қилиб, учрашувлар уюштиргани қўл келди. Ўз навбатида вилоят ёзувчилар уюшмаси раҳбари Қамчибек Кенжа, Ўзбекистон халқ шоири Тўлан Низом, Одил Абдураҳмон, Фарид Усмон, Усмонжон Шукуров каби таниқли ижодкорлар маслаҳати ва кўмагига таяниб жамғарма фаолиятини ривожлантиришга эришди.\nАйтиш жоизки, Қ.Мирзааҳмедов ишга янги келган кезларда ташкилот молиявий жиҳатдан ўта оғир аҳволда бўлиб, жамғарма хўжалик ҳисобида фаолият юритгани боис жами харажатлар учун маблағни ўзи топиши лозим бўлган. Унинг саъй-ҳаракатлари билан ташкилотни молиявий қўллаб-қувватлаш мақсадида вилоят ҳокимлиги томонидан бириктирилган 20 дона “Дамас” русумли автоуловдан тушган фойда эвазига ишлар анча юришиб кетди. Ёзувчилар уюшмаси аъзолари ва ҳаваскор қаламкашлар бирлаштирилиб, жамғарма ишига жалб этилди. Бу даврда жамғарма ижодкорларга қалам-қоғоз харид қилиш, асарларини оққа кўчириш, чоп эттиришларида моддий ёрдам кўрсатди. Шунингдек, “Камалак” нашриёти билан тузилган шартномага кўра унинг вилоятдаги шохобчаси очилиб, унда 31 номда китоб нашр этилди. Жамғарма қошида фаолият юритувчи адабий гурунгга аъзо 30 дан зиёд ижодкорлар иштирокида Чўлпон ҳаёти ва ижодини ўрганиш, тарғиб қилиш каби ишлар амалга оширилмоқда. Ҳар йили бир маротаба Чўлпон ҳафталиги, 4 октябрда унинг хотира куни, май ойининг сўнгги саналарида таваллуди муносабати билан тадбирлар ўтказилмоқда. Бундан ташқари, таниқли шоир-у ёзувчилар, санъаткорлар билан корхона, ташкилот, муассасалар, олийгоҳ ва коллежлар, дала шийпонларида учрашувлар, адабий-бадиий кечалар уюштирилмоқда.\nҚ.Мирзааҳмедов жамиятга қайта ишга ўтганидан кейин ҳам жамғармада жамоатчилик асосида ижрочи директор вазифасини сидқидилдан бажариб келмоқда.\n- Мен жамғармада маош олмай ишлаётганимдан норизо эмасман. Сабаби кўриш қобилиятидан маҳрум бўлган ҳолатимда ҳам одамларга нафим тегяпти. Турли тадбир ва учрашувларга борганимда атрофдагилар: ”Бу кўзи ожиз инсон нима ҳақида гапирар экан?” - дея қизиқиш билан кузатишади. Гўзал инсоний фазилатларни улуғловчи таъсирчан нутқим, ўқиб берган шеърларим билан кишиларда қониқиш ҳиссини уйғотганимдан сўнг уларнинг олқиш ва гулларига сазовор бўлиш мен учун ҳар қандай моддий бойликдан афзалдир, - дейди Қобил ака.\nАлбатта, дарддошларимизнинг турли тоифа инсонлар орасидаги бундайин чиқишлари ўз навбатида кўзи ожизларнинг жамоатчилик ўртасидаги нуфузи ошишига хизмат қилади. Қаҳрамонимиз уйда ўтириб қолмагани, инсонларга нафи тегаётгани, жамиятда ўз ўрни ва овози борлиги, ёзган шеърларидан мухлислари баҳраманд бўлаётганидан ўзини бахтиёр сезади. Гуруч курмаксиз бўлмаганидек, орамиздаги жамоатчилик ичида ўзини тута билмайдиган, маданиятдан йироқ, маънавияти қашшоқ дарддошларимиз кўзи ожизларга нисбатан беписанд қарашлар юзага келишига сабабчи бўладилар. Истардикки, ҳаёт тарозусининг тафаккури камолга етган инсонлар палласи ҳамиша оғир келса. Бу икки тоифадаги кишилар соғломлар муҳитида ҳам кўплаб топилади. Лекин биз каби жисмоний имконияти чекланганларга алоҳида эътибор қаратилгани учун яхши ва ёмон томонларимиз тез кўзга ташланади. Атрофдагилар кўпинча кўзи ожизларга нисбатан ўзлари илк дафъа кўрганларига қараб хулоса чиқарадилар ва шунга яраша муносабатда бўладилар. Юриш-туришимиз, кийинишимиз, сўзлаш, ҳатто тановул қилиш маданиятимиз четдагиларда кўпроқ қизиқиш уйғотади. Шу важдан Қобил ака ногиронларга нисбатан ночор, дардманд деган салбий қарашларни ўзимиз имкониятларни ишга солиб ўзгартиришга ҳаракат қилишимиз зарур, дея кўп бор уқтиради.\nҚ.Мирзааҳмедов кўзи ожизлик унинг учун фожиа эмаслиги, лекин бу хасталикни ҳеч кимга раво кўрмаслиги, жисмоний имконияти чекланганлигига қарамай, Аллоҳдан тилаганларига эришгани, ибратли умр, оила, фарзандлар, илҳом, обрў соҳиби эканлиги, етук инсонлар қаторида юрганлигини таъкидлайди. Тўрт мучаси соғлом бўлишдек бахт, катта давлатга эга бўла туриб ношукурлик қилмасликка чақиради.\n- Оламда ҳар кимнинг ҳам қўли етиши мумкин бўлган бир бойлик борки, у меҳр ҳисобланади. Кези келганда инсонлар қалбдаги меҳрни бир-бирларидан қизғанадилар. Натижада жоҳиллик юзага чиқади. Нега энди биз юрагимизда тўлиб-тошиб ётган меҳрни улашмаймиз?! Мунофиқлик, разиллик, ўзгаларнинг ҳақини ейишдек, тарозидан уриб қолишдек бемаънигарчиликларга, фисқ-у фасодга йўл берамиз?! Бунинг ўрнига бебаҳо неъмат бўлмиш меҳрни улашайлик, инсонлар ўртасида тарғиб этайлик!\nШунда эзгулик ғолиб келиб, турли низолар-у келишмовчиликларга ўрин қолмайди, - дейди у.\nАйримлар менинг пешонамга ёзилган, дея ўғрилик, каззоблик, қотиллик қиладилар, хиёнат кўчасига кирадилар. Ваҳоланки, Қуръони Каримда: Биз баланд билан пастни, ўнг билан чапни яратдик, ҳидоятдан чиқарувчи ҳам ўзимиз, ҳидоятга киргазувчи ҳам ўзимиз, лекин қайси йўлни танлашни банданинг ихтиёрига ташладик, деган мазмундаги оят бор. Тўғри, биз қисматнинг, тақдири азалнинг муқаррарлигига ишонамиз. Аммо инсонларга Тангри инояти билан меҳнат қилиш, ибодат этиш – ўз умрини шарафларга кўмиш имконияти берилган. Бу неъматдан қандай фойдаланиш инсоннинг ўзига ҳавола этилади. Жаннат ва дўзахга йўл шу дунёдан бошланади. Тангри таоло жазосини ҳам, мукофотини ҳам шу дунёдан бошлаб беради. Шундай экан, икки дунё саодатини топиб яшашга интилайлик. Бундай бахтга юракдаги қора халтада зардоби камлар эришади. Иғво, фисқ-у фасодга тўла қора халтадаги зардобни камайтириш ўзимизнинг ихтиёримизда. Дилни ҳам, ақлни ҳам яхшиликка ишлатайлик. Аллоҳ номи зикр этилган тил воситасида бировни ҳақорат қилиш катта гуноҳ, гумроҳлик белгисидир.\nАйримлар дунёга меҳр қўйиш мумкин эмас дейишади. Тўғри, мол-у дунёга, зар-жавоҳирга меҳр қўйиб бўлмайди. Лекин бу ёруғ жаҳонга, борлиқ мавжудотга меҳр бериб яшаш керак. Боиси Аллоҳ таоло инсонни ўзидан кейин азиз-у мукаррам қилиб яратиб, ер юзига халифа қилган. Ҳар бир банда у насроний бўладими, яҳудийми, мажусий ё мусулмон бўладими, Аллоҳ ҳузурида жавоб беради. Қодир эгам коинот-у ердаги барча мавжудотни уларга хизмат қилиш учун яратди. Ҳатто фаришталар ҳам одам хизматида собит туради. Шунчалик юксак даража берилган ҳолда нега биз бир-биримизга паст назар билан қараймиз? Не сабабдан ўзимизга хизмат қиладиган яралмишларга нисбатан шафқатсиз муносабатда бўламиз? Дарахтларни кесамиз, биноларни бузамиз, қирғин-барот қилиб кўп жойларни вайронага айлантирамиз, сувларни, ҳавони булғаймиз, ҳайвонот дунёсига қирон келтирамиз. Ўзгалардан иззат-ҳурмат талаб қилгандан кўра уларга меҳримизни берайлик. Шундагина биз ҳам меҳр топамиз.\nБиргина мевали дарахтнинг ўзида инсонларга наф келтирувчи етти мўъжизани кўриш мумкин. У аввало соя беради, қолаверса, кислород ишлаб чиқариб, ҳавони тозалайди. Яшнаб туришидан, чиройидан баҳра оламиз. Меваси организмимизга дармондори. Поясидан қурилишда ёки жиҳозлар ясашда фойдаланамиз. Шох-шаббаларини ўтин қилиб ёқамиз. Яқин ўтмишда кулидан кир ювишда фойдаланилган. Борди-ю, уни меҳр билан парваришламасак, қуриб қолиб, санаб ўтилган хислатларидан бебаҳра қолдиради. Шу йўсин Аллоҳнинг мўъжизаларига зид иш тутган бўламиз. Айни фикрлар Қ.Мирзааҳмедовнинг ижод намуналарида ўз аксини топганини қайд этиш мумкин.\nҚ.Мирзааҳмедов шеърият ихлосмандлари орасида Қобил Мирзо тахаллуси билан яхши танилган. Унинг дард, теран фалсафий фикрлар акс этган назм гулшанига ошно жамиятдошларимиз ижодкорни тизимимиздаги қаламкашларнинг яловбардори деб билишади. Қаҳрамонимиз бу мартабага узоқ йиллик изланишлари, ўқиб-ўрганиши оқибатида сазовор бўлди. У дастлаб мактабдаги адабиёт тўгаракларига қатнаб, шеърлар ёзишни машқ қилди. 80-йилларга қадар шеърларини матбуотда кўп ҳам чоп эттиравермади. Сўнг шоир Абдулла Абдураҳмон даъвати туфайли телевидение, радио ва марказий газеталарда чиқишлар қила бошлади. 1991 йилга келиб унинг “Муҳаббат баҳори” номли илк шеърлар тўплами, кейинчалик “Севги офтоби”, “Зулфи суманбар”, “Саодат тонги”, “Қаро зулфунг...” китоблари мухлисларга тақдим этилди. Шоирнинг сўнгги саналган асари Бобурнинг 40 та ғазалига боғлаган мухаммасларидан таркиб топган. Ушбу тўплам Бобур жамғармаси илмий экспедицияси раҳбари Зокиржон ака Машрабов саъй-ҳаракатлари ва ҳомийлигида 2000 йили чоп этилган. Жамғарма китоб муаллифини Заҳириддин Муҳаммад Бобур ижодини ўрганиш соҳасида олиб бораётган ижодий-илмий фаолияти учун 2004 йили тақдирлов ёрлиғи ва 250 минг сўм билан мукофотлади. Ана шундай шарафга Андижон вилоятида яна Ўзбекистон халқ шоири Тўлан Низом, Бобур илмий экспедицияси аъзоси Қамчибек Кенжа ва олим Сайфиддин Жалиловлар лойиқ кўрилганлар. Ҳозирда ижодкор сайланма нашр эттириш тараддудида. Унга озодлик, эрк ҳақида битилган “Қафасда туғилган тўтилар” достони ҳам киритилмоқда.\nБугунги кунда Қобил Мирзо насрда ҳам қалам тебратиб, “Туғилмаган одам қиссаси” номли асар устида иш олиб бормоқда. Қиссанинг сюжети ҳам номланиши каби ўзига хос бўлиб, китобхон фаришта билан ҳали туғилмаган инсон руҳининг кечинмалари ва фалсафий мушоҳадаларидан воқиф бўлади. Унда руҳ бу дунё билан танишиб, ёмон одамларнинг кирдикорларига гувоҳ бўлади. Фаришта руҳга, сен ана шу дунёда яшашинг керак деганида, руҳ, мен ҳар қандай қабиҳликдан тоймайдиганлар бисёр бу рўйи заминда туғилишни, гуноҳга ботиб яшашни истамайман. Аллоҳ таолонинг ҳузурига покиза ҳолда боришни афзал биламан, дейди. Фаришта, йўқ, Аллоҳнинг ҳукми ҳақ, сен яшашга маҳкумсан, дея ғойиб бўлади. Хуллас, бу дунёда яшашни истамай фарёд чекиб чақалоқ туғилади. Демак, чақалоқнинг йиғлаб туғилиши бу дунёга келишдан норозилик аломати, дея хулоса чиқаради муаллиф.\nЭътиборли жиҳати шундаки, Қобил ака адабиёт йўналишида махсус таълим олмаганига қарамай, аруз вазнини мукаммал билади. Битган ғазаллари ҳам бунга шоҳидлик бериб турибди. Бу даражага эришиш учун у Машраб, Бобур, Э.Воҳидовларнинг магнит тасмаларига туширилган ижод намуналарини қайта-қайта тинглаб, чуқур ўрганди. Шоир арузни ўзлаштиришида рубоб чалиб, қўшиқ куйлашни билгани ҳам қўл келганини таъкидлайди. Дарҳақиқат, ғазалиётда оҳанг етакчи ўринни тутгани боис мусиқадан хабари бўлмаган ижодкор бу соҳада сакталикка йўл қўйиши мумкин.\nЖисмоний нуқсонли кишиларни камситиш, уларга ноўрин ачиниш ҳолларидан қалби озор чеккан ижодкор ўз муносабатини “Кўнгли ярим деманг, одамлар!” шеърида қуйидагича ифодалайди:\nКўнгли ярим деманг мени, одамлар!\nҲар бир инсонда бор бир дунё ғамлар.\nҲақиқатни айтсин одил ҳакамлар,\nҚай киши оламдан беармон ўтган?\nҚай замон, қай макон, қайси жон ўтган?\nНуқсоним борлигин писанда қилманг,\nБу тийра бағримни қийнаманг, тилманг.\nАйбсиз Аллоҳдир, беҳуда кулманг,\nЖаҳонгир Темур ҳам ногирон ўтган,\nДевонаи Машраб чекса-да афғон,\nЗолим фалак унга бермади омон.\nАдолатли бўлган, айтинг, қай замон?\nШоҳ ҳам гадо бирдек бағри қон ўтган,\nФарҳодлар етдими ёр висолиға?\nОшиқлар тушдилар Мажнун ҳолиға.\nАлданиб дунёнинг асал, болиға,\nТақдирнинг макридан кўп ҳайрон ўтган,\nКим қабр бағрига кўз билан борган?\nҚулоқ, оёқ, қўлми, сўз билан борган?\nНасиб қилса сурп, бўз билан борган,\nКим билур ким яхши, ким ёмон ўтган?\nЯрим жон эмассан, нолима Мирзо!\nТегрангда одамлар, қалбингда Худо.\nКўнглингда муҳаббат, ишқ деган савдо,\nКўп сўник юраклар гунг, ниҳон ўтган,\nШеър матбуотда эълон қилингач, кенг жамоатчиликнинг эътирофига сабаб бўлиб, ҳатто республика Кар-соқовлар жамияти уни ўзига гимн қилиб олади. Эндиликда бу шеър О.Сафаров ижросида янада сайқал топиб, кўпчиликнинг қалбидан жой олган қўшиққа айланган. Дарҳақиқат, шоирнинг йигирмадан зиёд ғазалларига таниқли санъаткорлар О.Сафаров, И.Қаландаров, Д.Зокирова, С.Азизбоев, К.Раҳматов, Андижон театри артисти М.Комилов, хонанда А.Қодировлар куй басталаб, радио ва телевидение орқали мухлисларга ҳавола этишмоқда.\nҚайд этиш жоизки, бундан 3 йил муқаддам бўлиб ўтган кўрик-танловда Қ.Мирзааҳмедовлар хонадони маҳаллада энг намунали оила деб топилди. Чиндан ҳам Қобил ака рафиқаси Раънохон Миркомилова билан ҳавас қилса арзигулик уч қиз, бир ўғилни вояга етказди. Иккита катта қизи оилали. Бири ҳамшира, иккинчиси ҳуқуқшунослик техникумини тугаллаб, ижтимоий таъминот тизимида ҳисобчи бўлиб ишлайди. Уларнинг бири ўзлари истиқомат қилаётган маҳаллага келин бўлиб тушган. Яхши қиз маҳалладан нари кетмайди, деганлари шу бўлса керак-да! Ўғли Зуфаржон Андижон Пахтачилик институти иқтисодиёт ва бошқарув факультетининг талабаси.\nҚобил аканинг таъкидлашича, тарбияни бола она қорнидалигидаёқ бошлаш, энг аввало, онани ҳар томонлама эҳтиётлаш лозим. Чунки ҳомила 3-4 ойлигидаёқ ташқи таъсирни сеза бошлайди. Носоғлом муҳит унинг ривожланишига салбий таъсир кўрсатади. Тотув, аҳил оилада бола комил бўлиб улғаяди. Акс ҳолда унинг тарбияси бузилади. Шундан келиб чиқиб, қаҳрамонимиз ўз фарзандларига атрофдагиларга нисбатан ширинсухан бўлиш, яхши инсонлар билан дўстлашиш, оила шаънига доғ туширмаслик, бировнинг ҳақини емаслик, ёлғон сўзламасликни уқтиради. Ҳозирда Республика Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси Қ.Мирзааҳмедов “Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими” унвони, ЎзКОЖ ҳамда ижтимоий таъминот тизими аълочиси нишонларининг соҳибидир. Яна у жамиятдошларимиз орасида биринчи бўлиб 1995 йили 34-сайлов округидан Олий Мажлис депутатлигига номзод қилиб кўрсатилган. Шунингдек, 50 ёшга тўлиши муносабати билан унинг юбилейи вилоят ҳокимлиги қарорига биноан кенг тантана қилинди. Бу эса қаҳрамонимизнинг кенг жамоатчилик томонидан эътироф этилганини англатади. Дарддошимизнинг айни муваффақиятлари билан биз ҳам фахрланамиз.


ОАВ: НАТО собиқ бош котиби ўғли Трамп маъмуриятига ишга ўтиши мумкин\nНАТО собиқ бош котиби даниялик Андерс Фог Расмуссеннинг ўғли АҚШ янги президенти Дональд Трамп маъмуриятида катта лавозимга ишга ўтиши мумкин. Бу ҳақда Даниянинг Politiken газетаси Вашингтондаги ўз манбаларига асосан хабар берди.\nНашр маълумотига кўра, Хенрик Фог Расмуссенга иш бўйича таклиф қилинган бўлиб, у жавоб беришга тайёргарлик кўрмоқда. Гап айнан қайси лавозим тўғрисида бораётгани номаълум, бироқ Politiken таҳлилчилари фикрича, кичик Расмуссен маслаҳатчи ёки элчи этиб тайинланиши мумкин.\nШимолий Атлантика альянси собиқ бош котибининг 38 ёшли ўғли Данияда туғилган бўлиб, 2000-йилда АҚШга кўчиб ўтган, 2010 йилда эса Америка фуқаролигини олган. У Иллинойс штатида яшайди ҳамда Республикачилар партиясини қўллаб-қувватлайди. Эркак Cimbria Capital консалтинг фирмасига раҳбарлик қилади. Аввалроқ эса Вашингтонда худди шу соҳада - жамоатчилик билан халқаро алоқалар бўйича меҳнат қилган.\nКичик Расмуссен республикачи бўлишига қарамай, АҚШдаги сайловолди кампанияси вақтида Politiken’га берган интервьюсида Трампга овоз бермаслиги ҳақида маълум қилган. Унинг сўзларига кўра, миллиардер сиёсатчининг хатти-ҳаракатлари жуда ҳам тушунарсиз ва бу унинг халқаро савдо ҳамда муҳожирлик сиёсати бўйича масалалар бўйича позициясига тўғри келмайди.\nДональд Трамп Хенрик Фог Расмуссен


Уламолар ҳазил-мутойиба қилишнинг иккита шартини баён қилганлар: 1. Рост гап билан бўлиши; 2. Меъёрдан ошмаслиги. Ҳазиллашиш аслида рост нарсалар билан бўлгандагина ҳақиқий кўнгил ёзилишига, ундан кўзланган мақсадлар ҳосил бўлишига сабаб бўлади. Аммо шариатда ҳаром қилинган нарсаларни ҳазилга восита қилиш мумкин эмас. Одатд...\nФарзанд деб аталмиш навниҳолни жажжи чақалоқлигидан тарбиялаб, унга чиройли тарбия, зарурий таълим бериш баробарида, вояга етгач, ўз тенгини топиб, ҳаёт аталмиш йўлга кузатиш ҳар бир ота-она олдидаги инсоний вазифадир. Никоҳни эълон қилиш ва бошқа бир неча хайрли мақсадларда тўй ва маросимлар қилиш шариатда тавсия қилинган амаллардан ҳисоблан...\nТИЛ ОФАТИ Исломнинг гўзал ахлоқларидан бири беҳуда-бекорчи сўзлардан тилни тийишдир.\nИсломнинг гўзал ахлоқларидан бири беҳуда-бекорчи сўзлардан тилни тийишдир. Буни ҳадиси шарифда сарвари коинот Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қилганлар: عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- « مِنْ حُسْنِ إِسْلاَمِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لاَ يَعْنِيهِ». “Ўзига керак...\nҚиш мавсумида кўпчилигимиз, дорихоналардан иммунитетимизни мустаҳкам қилувчи, грипп, ангина, бронхит ва бошқа касалликлардан ҳимоя қилувчи қимматбаҳо “мўъжизавий” дориларни сотиб оламиз. Бироқ, биз ўйлагандек мўъжизавий препаратлар ҳали яратилмаган. Бундан ташқари, мусулмон кишига дорихоналардан бу турдаги воситаларни...\nСаҳобия онамиз Жаннатни Аллоҳ суйган бандаларига қароргоҳ қилган, уни Ўз раҳмати ва ризолиги билан тўлдирган, ундаги неъматларни улуғ, мулкини эса буюк деб таъриф этган. Агар жаннатнинг ери ҳақида сўрасангиз, билингки, у миск ва заъфарондир. Шифти эса – Раҳмоннинг арши. Ундаги биноларнинг ғишти олтину кумушлардан, еридаги тошлари...\nАмаллар кўп. Уларга бериладиган савобларнинг даражаси амалга қараб белгиланади. Энг савоби кўп амал бу фарз ҳисобланса, бошқаларга яхшилик улашиш ундан кейинги ўринда турадиган улуғ ибодатдир! Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам муборак ҳадисларида бошқаларга қилинадиган яхшиликни фарздан кейинги ўринда туришини баён қилиб шундай деди...


Хориждаги иқтидорларимиз қайтадими?\nЁзсанг ички цензурангдан холи бўлолсанг ёз!\n22.02.2018 17:20 2 1428\nПрезидент хорижда фаолият юритаётган иқтидорли мутахассисларимизни ватанга қайтишга даъват қилмоқда. Чунки улар бизнинг бебаҳо интеллектуал бойлигимиз. Шунинг учун юртимизга қайтиб, халқимизга наф келтиришини ҳаммамиз бирдек истаймиз. Лекин, тан олайлик, ич-ичимиздан хотиржам эмасмиз. «Улар қайтармикан?» деган савол юрагимизни ғижимлаб турибди. Кейинги саволлар эса бунисидан ҳам хавотирлироқ: «Мабодо қайтиб келишса... уларнинг қадрига ета оламизми? Қайта йўқотиб қўймаймизми?».\nБу саволларга жавоб топиш учун эса аввало «Улар нега кетиб қолишган эди?» деган бошқа бир муҳим масалани биргаликда чуқурроқ ўйлаб кўришимиз керакка ўхшайди.\nЎз кучимизга ишонмай қўйган эдик...\nТараққиёт ғилдираги жуда тез айланаётган бугунги замонда жамият учун наф келтирадиган, халқнинг иқтисодий ва маънавий манфаатларига мос келувчи ҳар қандай ғоя (ҳатто унинг фойдали эканлиги ҳали исботланмаган бўлса ҳам) дунёда жуда қиммат интеллектуал бойлик сифатида эъзозланишини яхши биламиз. Аммо биз узоқ йиллар давомида нафақат ғоя, ҳатто қанчадан-қанча куч сарфланган йирик-йирик лойиҳаларни ҳам эътиборсиз ташлаб юбордик ва бунга кўникиб ҳам кетдик!\nБу кўникма эса бора-бора одамларда ташаббускорликнинг сўнишига олиб келди. Яъни халқнинг онгига шахсий ғояларни барибир амалга ошириб бўлмайди деган тушкун кайфият сингди. Айниқса, моддий имконияти паст, амалдорлар орасида таниш-билиши йўқ бўлган одамларнинг ўз таклифларини амалга оширишга мутлақо кўзи етмай қолди. Натижада иқтидорли юртдошларимизнинг бир қисми хорижга кетишга мажбур бўлди.\nШукурки, бугун бу хатоларимизни англаб етаяпмиз. Ҳеч бўлмаганда уларни ўз номи билан аташга ўрганаяпмиз. Муаммолар ечимига йўл очилмоқда. Аммо, бир ҳақиқат борки, ҳафсаласи пир бўлган, тарвузи қўлтиғидан тушган одамни қайта умидлантириш осон эмас. Биз бугун инсон табиатига хос худди мана шу унсурнинг азобини тортаяпмиз. Кейинги бир йилдан ортиқроқ вақт ичида амалга оширилган улкан ислоҳотлар ҳам ишончсизлик кайфиятини туб-тубидан қўпориб ташлай олмаяпти...\nМуаммони ҳис қилган одамнинг хаёлига энг аввало «Хўш, нима қилиш керак? Бу дардни қандай бартараф этиш мумкин?» деган саволлар келиши табиий. Уларга жавоб изланганида эса бошқа саволлар туғилади: «Ўзи бундай ҳолатга қандай келиб қолдик? Муаммонинг илдизи қаерда?».\nСаволлар шу тарзда пайдо бўлаверади. Тўғриси ҳам шу — бундай йирик муаммолар ечими чуқур илмий тадқиқотларни талаб қилади.\nҲа, асосли ва илмий тадқиқотлар керак. Бизнингча, юқорида қайд этилган муаммонинг сабабларидан бири ҳам айнан илмий тадқиқот юритиш тизимининг мамлакатимизда ижтимоий ҳаётдан ва ишлаб чиқаришдан узоқлашиб кетгани билан боғлиқ эди.\nҒоямизни асослашга қодирмизми?\nГап шундаки, жамиятга фойдаси тегиши мумкин бўлган бирон ғоя ёки ихтирони таклиф қилган қанчадан-қанча одамларимиздан фойдаланиш ўрнига биз уларни ўша ғоя ёки ихтиросининг фойдали эканини исботлаб беришга мажбур қилдик ва улар ўз ёғига қовурилиб, бу йўлда адои тамом бўлишди (уларнинг фақат бир қисмигина хорижга чиқиб кетишни эплади, холос). Зеро, улар ўз таклифининг самарали эканини исботлаш учун аслида амалдагисининг самарасизлигини исботлаб бериши керак эди. У бечоранинг қўлида эса амалдаги тизим ҳақидаги маълумотнинг ўзи йўқ. Чунки у маълумотларга эгалик қилувчи манбалар, одатда, гунг ва соқов. Яъни оддий мантиқ — исботламасанг кераги йўқ, исботлашнинг эса имкони йўқ...\nРост-да, инсоф билан айтайлик, расмий факт ва далилларсиз бирон нарсани исботлаб бўладими? Айниқса бизнинг идораларга. Одамлар турли ғоялар билан мурожаат қилиб турадиган идоралардан бирида ишлаб кўрган ходим сифатида бу жараённи қайсидир яхши амалдор, ҳатто яхши идора ҳам ўзгартира олмаслигига кўп бор гувоҳ бўлганмиз.\nГапимиз қуруқ бўлмаслиги учун айтайлик, жамоа бўлиб қанчадан-қанча таклифларни қўллаб-қувватлашга ҳаракат қилиб кўрганмиз. Улардан айримларининг ҳатто бутун бир соҳа миқёсида, ҳукуматнинг юқори лавозимли амалдорлари томонидан қўллаб-қувватланишига ҳам эришдик. Аммо ҳар сафар лойиҳани амалга ошириш учун маблағ ажратиш масаласига етиб келинганида бутун саъй-ҳаракатларимиз барбод бўлаверарди. Чунки давлат бюджетидан сарфланадиган маблағни олиш учун керакли жойларда уни асослаб бериш лозим. Бу эса докторлик диссертациясини ҳимоя қилишдек гап. Бир иши тушган одам буни яхши билади. Айниқса қўлингизда ишончли фактларнинг ўзи бўлмаса...\nҒоя эгасига ёрдам керак!\nБу мисол билан ҳамма муаммо маблағ ажратувчи идораларда демоқчи эмасмиз. Аслида давлат бюджетининг ноўрин сарфланмаслигини таъминлашга масъул идоралар бу борада талабчан бўлишлари ҳам керак. Биз эътиборингизни бошқа бир масалага, ўртада муҳим бир бўғинга эҳтиёж борлигига қаратмоқчимиз. Яъни қайсидир вазирлик, идора, ҳатто фуқаронинг мурожаатига асосан бирон-бир ғоянинг, ташаббуснинг қанчалик самара беришини илмий асосда ўрганадиган тадқиқотчи муассасалар зарур. Тайёр ғояларни, ҳатто минг азоб билан ҳужжат тўплаб, самарадорлигини ҳам исботлашга эришган лойиҳаларимизни кўтарганча сарсон-саргардон бўлган пайтларимизда ана шундай бир даргоҳнинг ёрдамини қанчалар хоҳлаганимизни бугун сўз билан ифодалаб беролмаймиз.\nТадқиқот марказлари нега жим?\nКимдир бу гапларимизни дарҳол рад қилиб, бизда қанча илмий-текшириш ва ахборот-таҳлил муассасалари фаолият юритишини рўкач қилиши мумкин. Аммо биз бу тизимдан ҳам фойдаланишга ҳаракат қилиб кўрганмиз. Афсуски, уларнинг ҳеч бири шартнома асосида сизнинг ғоя ёки таклифингизни илмий тадқиқот қилиб беришни бўйнига олмайди. Яна савол — нега? Бунинг туб сабабларини яхши билмасмиз балки, фақат мулоқот чоғида англаганимиз шуки, аввало илмий-тадқиқот муассасалари «ўзбошимчалик» билан бунақа шартномалар тузишга ваколатли эмас (билишимизча, тадқиқот мавзулари ҳам қаерлардандир рўйхатдан ўтиши керак). Қолаверса, яна бир ҳадик бор — хулосалари «юқори»да кимларгадир маъқул келмай қолиши мумкин. Соддароқ қилиб айтганда, кимларнингдир думини босиб, тирикчилик манбаига зарар етказиб қўйиш эҳтимоли мавжуд...\nМайли, бундай мавҳум нарсаларга чалғимайлик (зеро, буни исботлаб ҳам бера олмаймиз). Илмий тадқиқотларга ғов бўлаётган очиқ-ойдин муаммолар ҳам талайгина. Шулардан бири маълумотлар танқислигидир. Ахир тадқиқотда фойдаланилаётган манбанинг ўзи ишончли бўлмаса бундай тадқиқотнинг хулосасига қандай ишониш мумкин? Президентимиз айтгандай «кимлардир ўтириб олиб чизган» статистикага таяниб, яна унинг ёлғонлигини била туриб илмий тадқиқот олиб бориш мумкинми ахир?..\nНега айрим идоралардан маълумот олиб бўлмайди?\nШу ўринда икки оғиз сўз маълумотлар ва статистика ҳақида. Бизда аслида бу борада жиддий ҳуқуқий-меъёрий база яратилган. Айниқса 2014 йилда қабул қилинган «Давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари фаолиятининг очиқлиги тўғрисида»ги қонун билан хоҳлаганча фахрлансак арзийди. Аммо у негадир кўнгилдагидек ишламаётгандай. Чунки нафақат фуқаролар, ҳатто манаман деган журналистларнинг ҳам вазирлик ва идоралардан ўзлари излаган маълумотни ололмай сарсон юрганларига кўп дуч келганмиз. Яна савол — нега?\nБунинг ҳам сабаблари кўп. Энг ачинарлиси эса, бизнингча, қонуннинг ўзи билан боғлиқ муаммолар ҳам бор. Масалан, унинг 3-моддасида ушбу қонуннинг қўлланиш соҳаси «тақдим этилишининг ўзига хос хусусиятлари бошқа қонун ҳужжатларида назарда тутилган, давлат ҳокимияти ва бошқаруви органларининг фаолиятига тааллуқли бўлган (таъкидлар бизники — муаллиф) ахборотнинг айрим турларига нисбатан татбиқ этилмайди» деган банд бор. Яъни ана шу турдаги ахборотларнинг очиқ эмаслиги айтилаяпти бу ерда. Аммо, энг эътиборлиси, айнан қайси қонун ҳужжатида назарда тутилган ахборотлар ва давлат органлари фаолиятига доир қайси турдаги ахборотлар очиқ эмаслиги мавҳум. Бу эса давлат идорасига хоҳлаган маълумотни яшириши учун жуда катта имконият беради. Яъни бир амалдор сиз сўраган маълумотни қайсидир бир сабаб туфайли беришни истамади дейлик. Шунда у сўраган маълумотингизнинг идора фаолиятига тааллуқли бўлган ахборот эканлигини айтиб, юқоридаги моддага ҳавола қилиб қўйса, тамом-вассалом.\nСиз давлат сирини сўрамаяпсизми мабодо?\nСўралган маълумотни беришни рад қилишнинг яна бир осон йўли бор — унинг «ёпиқ маълумот» эканини рўкач қилиш. Сиз унинг ростан хавфсизликка алоқаси бор-йўқлигини билмайсиз, билолмайсиз ҳам. Ахир қўлингизда буни ажратиб берувчи ҳужжатнинг ўзи йўқ. Шунда умид билан «Давлат сирларини сақлаш тўғрисида»ги қонунни варақлайсиз. Лекин унинг 1-моддасиёқ ҳафсалангизни пир қилади: «Давлат томонидан қўриқланадиган ва махсус рўйхатлар билан чегаралаб қўйиладиган алоҳида аҳамиятли, мутлақо махфий ва махфий ҳарбий, сиёсий, иқтисодий, илмий-техникавий ва ўзга хил маълумотлар Ўзбекистон Республикасининг давлат сирлари ҳисобланади». Хўш, қани ўша «рўйхатлар»?\nБилмадим, балки давлат сири бўлган ахборотлар рўйхати қайсидир идорада ростан ҳам бордир. Аммо биз уни топа олмаганмиз. Қонунда ҳам ўша рўйхатнинг очиқ ёки ёпиқлиги ёзилмаган. Хуллас, яна савол пайдо бўлади: агар шу рўйхатнинг ўзи очиқ бўлмаса «Давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари фаолиятининг очиқлиги тўғрисида»ги қонун ўз вазифасини қанчалик бажара олади?\nЯнги вазирлик муаммони бартараф эта оладими?\nМинг бор узр, калаванинг учини излайман деб унинг ўзидан узоқлашиб кетдик чоғи. Мавзуга қайтамиз. Хуллас, биз ғоя ва таклифларнинг асосли эканини тасдиқлай оладиган ёрдамчи излаётган эдик...\nШукурки, ўтган йилнинг охирида бу борада жуда катта қадам ташланди — Президент фармони билан Инновацион ривожланиш вазирлиги ташкил этилди. Бундан мақсад — «илғор хорижий тажриба, жаҳон фанининг замонавий ютуқлари, инновацион ғоялар, ишланмалар ва технологиялар асосида иқтисодиётнинг барча тармоқлари ва ижтимоий соҳани жадал инновацион ривожлантиришни таъминлаш»дир. Айниқса, вазирлик низомида «инновацион ғоялар, ишланмалар ва технологияларни жорий этиш масалалари бўйича давлат бошқаруви органлари, илмий-тадқиқот ва ахборот-таҳлил муассасалари ҳамда бошқа ташкилотларнинг фаолиятини мувофиқлаштиради» деб аниқ-тиниқ белгилаб қўйилгани умид уйғотади. Демак, бу вазирлик биз юқорида санаб ўтган муаммоларни бартараф этишга бевосита масъул. Фақат кенг жамоатчилик бу борада ўз таклиф-мулоҳазалари билан ёрдам бериб туриши лозим. Зеро, вазирлик олдида турган вазифалар жуда оғир ва уларни чекланган сондаги ходимлар билан бирданига амалга ошириш осон бўлмайди.\nТизимлараро интеграция нега чўзилаяпти?\nШу ўринда Инновацион ривожланиш вазирлигининг яна бир муҳим масалага жиддий эътибор қаратишини истардик. Бу — давлат идораларида жорий этилган ва этилаётган ахборот тизимлари ва маълумотлар базаларининг ўзаро интеграцияси масаласи. Бугун жуда катта маблағлар эвазига яратилган ахборот тизимлари ва маълумотлар базаларидан ўта тор доирада ва жуда самарасиз фойдаланилмоқда десак, хато бўлмас. Ҳаммага тушунарли бўлиши учун мисол тариқасида Давлат солиқ қўмитасининг солиқ тўловчиларга доир ахборот тўпланган маълумотлар базасини олайлик. Қўмита жисмоний ва юридик шахслар шу базадан эркин фойдаланиши учун имкон яратиб, қулай интерактив хизматни йўлга қўйган. Яъни ҳар бир солиқ тўловчи ўз идентификацион рақами(СТИР)ни онлайн тарзда кўриши, ҳатто қоғозга чиқариб олиши ҳам мумкин. Аммо аксарият идоралар ҳалигача фуқародан СТИР тўғрисида солиқ инспекцияси маълумотномасини олиб келишини талаб қилаверади. Бундай мисоллар эса, афсуски, талайгина.\nТизимлараро интеграция йўлга қўйилмаслигининг сабаби ҳақида ҳам шуни айтишимиз мумкинки, давлат идоралари бу борада одатда «оч қорним — тинч қулоғим» қабилида иш тутмоқда. Яъни ўзи эгалик қиладиган маълумотлар базасидаги ахборотдан бошқаларнинг онлайн тарзда фойдаланишини истамаяпти. Бунга бир томондан уларнинг ўз маълумотларига ишонмаслиги (инсон фактори бор, ходимлар нималарнидир нотўғри киритиб қўйишлари мумкин, бу эртага бошимга бало бўлади деган хавотир) сабаб бўлса, бошқа томондан маълумотларни, ҳисоботлардаги рақамларни керак пайтда ўзгартира олиш имкониятидан маҳрум бўлиб қолишдан чўчийдилар. Бундан ташқари, интеграция моҳиятини яхши тушунмаслик, ортиқча харажатдан қочиш, ҳатто оддий лаёқатсизлик ва лоқайдлик каби сабаблар ҳам йўқ эмас.\nШу ўринда яна мисол. Биз бир идоранинг ахборот тизимини яратиб, фуқароларга қулайлик яратиш учун учта давлат идорасининг базасига боғланишга уриниб кўрганмиз. Агар шу ишни амалга оширсак, идорамизга мурожаат қиладиган юридик ва жисмоний шахслар учта ҳужжатни тақдим қилиш юкидан халос бўлар эди. Шу боис бу таклифимиз ҳукумат миқёсида қўллаб-қувватланиб, ҳатто ҳукумат йиғилиши баёнига ҳам киритилди. Аммо шунча меҳнатимизга ачинганча, ҳафсаламиз пир бўлганча қолавердик. Шундай пайтларда бизнинг ҳам ҳаммасига қўл силтаб хорижга чиқиб кетгимиз келган. Лекин Деҳқонобод тоғлари орасидаги мактабда чет тили ўқитилмагани оёғимизга тушов бўлган (дарвоқе, ўша томонларда ҳалиям чет тили ўқитувчиси йўқ...). Кучимиз эса алал-оқибат ўша идорадаги камтарона вазифани тарк этишга етди. Ўша пайтда чала қолган ишларни якунлаб қўйиш мумкинлигига мана энди умид уйғонмоқда. Бироқ қайтиб боришга бет чидамаяпти. Балки бир куни президент «иложсизликдан лойиҳаларини чала ташлаб кетганлар ҳам жойига қайтиб бориб якунлаб қўйсин» деб қолса, шу гапни дастак қилиб бориб қолармиз ҳам... Ҳозирча муҳими бу эмас, аввал хорижга кетганларни қайтариб олишимиз зарур!..\nХориж тажрибасини ўрганишга ҳам механизм керак!\nДарвоқе, хориж ҳақида гап кетар экан, бу масалада ҳам дардимизни айтиб қолмасак бўлмас. Тўғрироғи, хорижий тажрибани ўрганиш масаласида. Бир сафар биз Вазирлар Маҳкамасида ўз лойиҳамиз тақдимотини ўтказар эканмиз, ҳукумат раҳбарига ишларимиз манзур бўлиб, шу йўналишда хориж тажрибасини ўрганиш таклифини киритди. Ёрдам бериши учун мутасадди идораларга кўрсатмалар ҳам берди. Ўшанда қанчалик хурсанд бўлганимизни билсангиз эди... Аммо ҳукумат мажлиси баёнидаги топшириқнинг ижросини сўраб ўша идораларга кўп марта мурожаат қилишимизга қарамасдан, йиллар давомида ҳеч бир натижа чиқмади.\nТабиб табиб эмас, бошидан ўтказган табиб деганларидек, ўша воқеа сабаб биз хориж тажрибасини ўрганиш масаласида ҳам мамлакатимизда аниқ бир тартиб (механизм) йўқлигига амин бўлгандик. Шу боис яқинда давлат раҳбари туман ҳокимларига хорижга чиқиб тажриба ўрганиб келиш ҳақида кўрсатма берганида кўнглимиздан давлатнинг пулига текин томоша қилиб келадиганлар кўпайиб кетмасмикан деган хавотир ўтди. Йўқ, безовталигимиз ҳокимларга ишонмаганимиздан эмас, балки бу жараён аниқ бир механизм асосида йўлга қўйилмаса хориждан фойдали тажрибани ўзлаштириб келиш осон бўлмаслигини билганимиздан.\nХорижга тажриба алмашиш учун борадиган ҳокимлар бир-икки ҳафтада жўяли бир натижа билан қайтиши қийин. Бизнингча, бундай сафарлар аввалдан тузиб олинган аниқ дастур асосида, мукаммал шаклланган жамоа билан (улар орасида албатта тадқиқотчилар, ўрганилган тажрибани жамоатчиликка етказа оладиган тарғиботчилар бўлиши шарт) ташкил қилинмаса, эришилган натижа фақат ҳокимларнинг дунёни кўргани бўлади холос. Шундай экан, Инновацион ривожланиш вазирлиги томонидан Ташқи ишлар вазирлиги ва бошқа мутасадди идоралар билан ҳамкорликда хориж тажрибасини ўрганишнинг самарали тартиб ва механизми яратилиши лозим деб ҳисоблаймиз.\nТекин грантлар ҳавога учмаслиги керак!\nШу мавзуда яна бир масала бор. Биз хорижнинг текин лойиҳалари, грантларидан кўп бора ўта самарасиз фойдаланилганига ҳам гувоҳмиз. Дейлик, грант доирасида бирон йўналиш бўйича 10 киши тажриба алмашишга чақирилса, унинг тақдирини бундай алоқаларга мутасадди бўлган, аммо грантга тегишли соҳадан бутунлай йироқ идора одатда ўз билганича ҳал қилиб юборади. Яъни грант лойиҳасига алоқадор соҳадан номига икки-уч киши олинади, холос. Қолганларнинг кимлигини, қайси соҳадан эканлигини биров билиб, биров билмай қолаверади. Натижада ўша икки-уч мутахассис ҳам ҳафталаб давом этган сафардан қайтгач хорижда нималарни кўргани, қандай меҳмон қилишгани ҳақида оғиз кўпиртиришдан нарига ўтмайди. Кўрганлари, ўрганганларини бизда ҳам жорий этиш ҳақида на улар ўйлайди, на раҳбарлари улардан талаб қилади. Шу тариқа хорижий ташкилотлар тақдим этган грантлар, имкониятлар ҳавога совурилаверади.\nХориждаги юртдошларимизнинг қайтишига асос бор!\nХуллас, юқоридаги мулоҳазаларимиздан ҳам кўриниб турибдики, хориждаги юртдошларимизнинг ватанга қайтишига асос бор. Чунки биз уларни кетишга мажбур қилган сабабларни биламиз, билмаганларимизни эса излаяпмиз, энг муҳими, уларнинг ечими сари дадил қадамларни аллақачон ташлаганмиз. Назаримизда, шунинг ўзи ватанпарвар юртдошларимизни руҳлантира олади. Зеро, уларнинг қалбидаги йиллар мобайнида улғайган орзулар, соғинчлар жунбушга келиши учун озгина учқун ҳам етарли. Демак, улар қайтади!\nТаълим 02/07, 10:17\nШерзод Шерматов яна бир янги ташаббус билан чиқди


09:36 / 05.09.2021\nСурхондарё вилояти Қумқўрғон туманида йўл четида тўхтаб турган «Газель» машинаси билан тўқнашган «Спарк» ҳайдовчиси вафот этган. Аниқланишича, у спиртли ичимлик таъсири остида бўлган. Бу ҳақда вилоят ИИБ ЙҲХБ ахборот хизмати хабар бермоқда.\nМаълум қилинишича, жорий йил 4 сентябрь куни соат 3:15ларда давлат аҳамиятига эга бўлган 4Р101 автомобиль йўлининг 18-километрида одам ўлими билан боғлиқ йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлган.\nҚайд этилишича, «Спарк» машинаси Қумқўрғон туманидан Жарқўрғон тумани томон ҳаракатланиб келаётиб, носозлиги туфайли йўл четида тўхтаб турган «Газель» машинасига бориб урилган. Оқибатда «Спарк» ҳайдовчиси оғир тан жароҳатлари олиб, шифохонада вафот этган.\nДастлабки суриштирувда, «Спарк» ҳайдовчиси спиртли ичимлик таъсири остида бўлгани аниқланган. Бундан ташқари, йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлган ҳудудда йўл белгилари ҳам талабларга жавоб бермаслиги маълум бўлган.\nҚаршида пиёдалар йўлакчасида она ва унинг аравачадаги фарзандини уриб юборган ҳайдовчи 6 йилга қамалди\n11:33 / 05.12.2021\nГерманияда самолёт кўприкка қўниб, йўл-транспорт ҳодисаси келтириб чиқарди


Навоийда автомобиль заводи\n14 Мая 2020 2365\nНавоий Эркин иқтисодий зонасида Хитой автомобиллари йиғилади.\nНавоий вилоятидаги эркин иқтисодий зонасида яқин кунларда “Navoiy – motors” Ўзбекистон-Эрон қўшма корхонаси барпо этилади, деб хабар беради УзА.\nУмумий қиймати 12 миллион долларга тенг бўлган ушбу лойиҳа доирасида Хитойнинг “Oshan” бренди остида ишлаб чиқарилаётган автомобилларини эндиликда Навоийда ҳам йиғиш ва ички бозорга чиқариш режалаштирилмоқда.\nЙилига 30 минг дона автоулов ишлаб чиқариш қувватига эга корхонада дастлаб, ички бозор учун замонавий йўл танламас, пикап, минивен каби кузовли автомобиллар йиғишни йўлга қўйиш режалаштирилган. Шунингдек, корхонада 200 нафардан ортиқ янги иш ўринлари яратилади. Заводнинг ишга туширилиши жорий йил якунига қадар режалаштирилган. Айни пайтда мазкур корхонада қурилиш ишлари олиб борилмоқда.


УЗОҚ УМР КЎРАЙ ДЕСАНГИЗ... » Navoiy shahar 11-DIUM\nBosh sahifa » Maktab hayoti » Yangiliklar » УЗОҚ УМР КЎРАЙ ДЕСАНГИЗ...\nҲар бир инсон ўз ҳаёти давомида тўғри овқатланса, соғлом турмуш тарзи қоидаларига вақтида амал қилса, турли хил касалликларга кам чалинади ва умри узоқ бўлишига эришади. Бунда, айниқса, эрталабки нонуштада нималар истеъмол қилиш ва уларни қай тарзда ейиш ҳам муҳим ўрин тутади.\nЭрталаб инсон уйқудан турганда унинг ички ва ташқи аъзолари ҳам энди уйқудан турган, тўлақонли ҳаракатга ўтмаган ҳолатда бўлади. Шунинг учун нонуштада ўта енгил ва ҳазми осон, қувват бағишловчи озуқаларни еган маъқул. Масалан, бир сиқим майиз, бир сиқим бодом, 3-5 та ёнғоқ, 1-2 бурда суви қочган нон истеъмол қилинг. Кўк чой, наъматак ёхуд дўлана чойини дамлаб ичинг. Ҳозир нонларнинг турли хиллари тайёрланмоқда. Аммо кепакли нонни истеъмол қилиш организм учун энг фойдали саналади. Майиз, бодом, ёнғоқни ейишдан олдин иссиқ сувда 2-3 марта яхшилаб ювиб ташланг. Бу чора улардаги чанг ва ғуборларни кетказиб, тозалайди.\nМайиз – юракнинг энг хуш кўрувчи таоми, ёнғоқ – мия ва бошқа турли тана аъзоларини озиқлантирувчи егулик, бодом эса мушакларнинг озуқасидир. Шунингдек, бодом қонни яхшилаб, кўпайтиради, меъдани тўқ тутади. Бундай нонушта куз, қиш ва баҳор фаслларида организм учун жуда маъқул.\nИнсон ўз саломатлигининг қай даражада эканлигини ҳисобга олган ҳолда юқорида изоҳланган нонуштага қўшимчалар ҳам қилиши мумкин. Масалан, 50 грамм пишлоқ, шунингдек, қиш фаслида бир сиқим тут қоқи, туршак кабилар ҳам нонушта учун яхши егулик бўла олади. Бундан ташқари, хоҳишингизга қараб, нон билан қаймоқ есангиз ва чой ичсангиз ҳам организмни тўқ тутади. Ёши 60 дан ошган кишилар бир дона тухум еса, қувват беради. Умуман олганда нонушта тўғри овқатланишдаги биринчи қадамдир. Шундай экан, уни қунт ва ҳафсала билан ўз ўрнида ташкил этишдан асло эринманг.\n"Узоқ умр кўриш сирлари” китобидан.


Тожикистонда қадимий танга контрабандаси учун россиялик аёл судланмоқда\nДушанбе шаҳридаги Шоҳмансур туман судида 10 август куни чор Россияси давридаги танга пуллар контрабандаси иши бўйича суд жараёни давом этди. Россия фуқароси Татьяна Хужина устидан суд жараёнлари ёпиқ эшиклар ортида бўлиб ўтмоқда.\nТатьяна Хужинага нисбатан Тожикистон Жиноят Кодексининг 32 (жиноят ҳаракатларига уриниш) ва 289 (контрабанда) моддалари бўйича жиноий иш очилган.\nТожикистон Божхона хизмати июнь ойи сўнгида 1823 йилда чиқарилган мис чақани мамлакатдан олиб чиқишга уринган Татьяна Хужина ҳибсга олингани ҳақида маълум қилди. Ҳибсга олинган аёл Душанбедан Москвага учиб кетиш олдидан юклари ҳақидаги декларацияда танга ҳақида маълумотни кўрсатмаган. Бу ҳақда Божхона хизмати маълум қилди. Тожикистон Маданият вазирлиги мутахассислари томонидан ўтказилган экспертизада 1823 йилда Екатеринбургда зарб қилинган танга тарихий, маданий, музей ва нумизматик қадриятга эга эканлиги қайд қилинади.\nБироқ Тожикистондаги Россия элчихонаси ходимлари бошқача фикрда. "Хужинадан олинган икки копейка (тийин) қийматига эга мис чақа нумизматик қадриятига эга эмас, пул кўриниши ёмон аҳволда, ёзувларнинг ярми ўчиб кетган, унинг Краузе каталогидаги баҳоси икки доллардан тўрт долларгача туради", - деди РФнинг Тожикистондаги элчихонасининг консуллик бўлими маслаҳатчиси Александр Самарцев суд жараёнлари арафасида РИА Новостига берган интервьюсида.\nРоссиялик дипломат 10 август куни журналистларга, айбланувчи ҳибсга олинмаганини, аммо аёл ва унинг қизи суд жараёнларидан ташвишда эканликларини айтди.\nТатьяна Хужинанинг айтишича, ўз ватанидаги уйида эски буюмларни тартибга солиш вақтида 1823 йилда зарб қилинган 2 копейка қийматига эга тангани топиб олган. Аёл тангани Рибинскка олиб бориб ломбардга мурожаат қилган. «Маълум бўлишича, танганинг энг юқори баҳоси 200 рубль экан. Шунда мен уни бахт тумори сифатида ҳамёнимга солиб қўйдим”, – дейди аёл.


Ироқнинг шимолий қисмида юз берган ҳужум оқибатида яна икки Америка ҳарбийси ҳалок бўлди ва бир аскар яраланди.\n16 январ 2021, Тошкент вақти: 20:26\nАмерика ҳарбийларининг бугун маълум қилишича, ушбу ҳужум кеча тунда Киркўк шаҳри яқинида рўй берган. Ҳужум қилган шахслар қочиб кетишга улгурган.\nАйни пайтда, Америка ҳарбийлари ироқлик шиалар етакчиси Саид Маҳмуд ал-Хасанининг Карбалодаги уйини қуршовга олдилар. Америка ҳарбийлари ал-Хасанини ҳибсга олиш-олмасликлари ҳақида маълумот беришдан бош тортдилар.\nКеча Ал Жазира телеканалида эшиттирилган аудио ëзувда Усама бин Ладин Қўшма Штатлар ичида ва ташқарисида яна худкуш ҳужумлар уюштирилиши, ҳамда Ироқ борасида Вашингтонни қўллаб-қувватлаëтган мамлакатлар ҳам нишонга олинишидан огоҳлантирди.


2021 йилда 16,4 млн тонна цемент ишлаб чиқарилади — Review.uz\n2021 йилда 16,4 млн тонна цемент ишлаб чиқарилади\nЖорий йил январь ойида энг йирик лойиҳалардан бири “Оҳангаронцемент” AЖда амалга оширилди. Бу ерда йилига 2,4 млн.тонна цемент ишлаб чиқариш имкониятига эга қувват яратилди.\n“Ўзсаноатқурилишматериаллари” уюшмаси 2021 йилда амалга ошириладиган ишлар, мамлакатимизда ишлаб чиқарилаётган қурилиш материалларининг жаҳон талабларига жавоб бериши, йирик заводлар фаолияти, экспорт кўрсаткичлари ҳақида маълумот берди.\nТаъкидланишича, Республика бўйича 2020 йилда жами цемент ишлаб чиқариш ҳажми 12 537,4 минг тоннани ташкил этиб, ўтган 2019 йилга нисбатан 114,1 фоизга ўсиш таъминланди. 2020 йилда йиллик қуввати 1,8 млн. тоннага тенг 3 та янги цемент ишлаб чиқариш заводлари Жиззах, Фарғона ва Тошкент вилоятларида ишга туширилди. Ҳозирги кунда республика бўйича цемент ишлаб чиқариш қувватлари 20 млн.тоннани ташкил этади.\n2020 йилда марказлаштирилган манбалар ҳисобидан молиялаштириладиган объектлар қурилишига ўртача биржа котировка нархларида тўғридан-тўғри шартномалар бўйича 438,5 минг тонна цемент харид қилинган.\nЭътиборлиси, ўтган йилда 2 млн 509,2 минг тонна цемент импорт қилинган бўлиб, 2019 йилга нисбатан 23,3 фоизга ёки 762,9 минг тоннага камайган.\n2020 йил давомида маҳаллий цементнинг ўртача нархи 619,9 минг сўмни (ҚҚС билан) ташкил этган.\n2020 йилда 530,3 минг тонна, яъни 2019 йилга (150,7 минг тонна) нисбатан 3,5 марта кўп цемент экспорт қилинди. Биржа савдолари орқали 8 млн 833,5 минг тонна цемент сотилиши таъминланди.\nМаълумот учун: Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 23 июлдаги 450-сон қарори билан белгиланган цемент импортини соддалаштириш (сертификация муддатини 28 кундан 2 кунгача қисқартириш), биржа савдоларига кунлик цемент қўйилишини 42-45 минг тоннагача ошириш ва бошқа чоралар бажарилиши натижасида нархлар барқарорлигига эришилди. Натижада 2020 йилнинг 31 декабрь ҳолатига кўра, 1 тонна цементнинг ўртача нархи 592,5 минг сўмгача (20 июлга нисбатан -298,5 минг сўмга) пасайди.\n2021 йилда цемент ишлаб чиқариш прогнози 16,4 млн тонна кутилмоқда ва йил давомида жами қувватлари 8,6 млн тоннага тенг умумий лойиҳа қиймати 738,4 млн доллар бўлган 11 та (Aндижон, Наманган, Самарқанд, Тошкент, Қашқадарё ва Фарғона вилоятларида) янги цемент ишлаб чиқариш қувватлари ишга туширилиб, йил охирида цемент ишлаб чиқариш қувватлари 25,3 млн.тоннага етказилиши кутилмоқда. Жумладан, январь ойида энг йирик лойиҳалардан бири “Оҳангаронцемент” AЖда амалга оширилди. Бу ерда йилига 2,4 млн.тонна цемент ишлаб чиқариш имкониятига эга қувват яратилди.\nЖорий йилда "Фарғона Ясин қурилиш моллари" МЧЖ томонидан умумий қиймати 120 млн доллар бўлган йиллик қуввати 1 млн 200 тонна цемент ишлаб чиқариш йўлга қўйилади. Шунингдек, "Раш милк" МЧЖ, "Наманган цемент" МЧЖ, "Мароканд цемент инвест" МЧЖ, "Ишончли посбон текстил" МЧЖ, "Шаффоф Цемент Саноат" ҚК МЧЖ, "Поп цемент" МЧЖ, "Жаҳон Евро Сервис" МЧЖ каби цемент заводлари ўз фаолиятини бошлайди. 2021 йилда кўмирда цемент ишлаб чиқариш ҳажми 1,5 млн тоннадан 2,5 млн тоннага етказилади.\n2021-2023 йилларда цемент ишлаб чиқариш бўйича амалга ошириладиган инвестицион лойиҳаларнинг манзилли рўйхатига кўра, Фарғона вилоятида 3 та, Сурхондарёда 3 та ва Наманган вилоятида эса 4 та янги цемент заводлари барпо этиш режалаштирилган.\nТаҳлилларга эътибор қаратадиган бўлсак, 2016 йил якуни билан Республикамизда 8,6 млн тонна цемент ишлаб чиқарилган. 2020 йилда эса бу кўрсаткич 12,5 млн тоннага етказилди. Йиллик ишлаб чиқариш қувватлари эса 20 млн тоннани ташкил этди. Шу жумладан мамлакатимизда юқори маркали цемент ишлаб чиқаришга ҳам алоҳида эътибор қаратилди.\nЎзбекистоннинг биржа бозорида суюлтирилган газ, цемент ва шакар нархида пасайиш кузатилди\nБиржада цемент, суюлтирилган газ ва шакар нархи пасайди


www.migrant.mobi > Ҳуқуқ\nМигрант Россияда тиббий кўрикдан ўтмаса, нима бўлади?\nВалентина Чупик саволга жавоб берди. Мигрантлар ҳуқуқи ҳимоячиси Валентина Чупик қирғизистонлик бир фуқаро миграция марказида тиббий кўрикдан ўтмаса, нима бўлади, деган савол билан мурожаат қилганини билдирди ва ушбу саволга жавоб берди. Ҳуқуқ ҳимоячиси Россияга келган мигрант тиббий кўрикдан ўтмаса ва таҳлилларни топширмаса, уни нима кутаётгани ҳақида сўзлаб берди. Чупикнинг...\n25/05/2022 Админ Ҳуқуқ.\n“Green Card” ютгандан сўнг нима қилиш керак?\nЎйнадик, омад кулди, ютдик ! Узоқ кутилган Green Card жавоблари чиққанидан сўнг бир неча кун давомида сиз эшитган энг машҳур сўзлар – has not been selected бўлди. Ўзбекистонда ушбу лотереяда омадини синаб кўрганларнинг баъзилари «Америка орзуси»га бир қадам яқинлашди. “Ўйнадик, омад кулди, ютдик! Хўш, энди нима қилишимиз керак?» Омад...\n12/05/2022 Админ Ўзбекистон хабарлари, Ҳуқуқ.\nЎзбекистон фуқаролари чет элликлар билан никоҳдан ўта оладими?\nЧет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс Ўзбекистон фуқароси билан никоҳдан ўтаётган куни унинг Ўзбекистонда бўлиш визаси ҳақиқий бўлиши шарт. Ўзбекистон фуқароларининг чет эл фуқаролари ёки фуқаролиги бўлмаган шахслар билан никоҳини ёки чет элликлар ўртасидаги никоҳни ФҲДЁ идораларида қайд этиш Ўзбекистон қонунчилигида белгиланган умумий тартибда амалга оширилади. Бу ҳолат...\n10/05/2022 Админ Ўзбекистон хабарлари, Ҳуқуқ.\nЎзбекистонлик мигрантлар Россияда 15 кун «регистрация»сиз юришлари мумкин\n01/05/2022 Админ Ҳуқуқ.\nРоссияда Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги 10 та янги ваколатхонаси очилиши кутилмоқда\nУшбу ваколатхоналар 20 та ҳудуддаги мигрантларга хизмат кўрсатади. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 1 март санасидаги ПҚ-149-сон қарорига биноан жорий йилнинг 1 июнидан бошлаб Россия Федерацияси, Туркия Республикаси ва Қозоғистон Республикасининг маълум ҳудудларида Ўзбекистон Ташқи меҳнат миграцияси агентлигининг ваколатхоналари ташкил этилади. Ушбу ҳудудлар: Қарорда таъкидланишича, ҳар бир ҳудуд учун...\n25/04/2022 Админ Ўзбекистон хабарлари, Ҳуқуқ.\nЎзбекистонликлар қайси мамлакатларга шартли равишда визасиз кира олади?\nШартли равишда визасиз кириш бу мамлакатга етиб келганда ёки онлайн тарзда визани расмийлаштиришдир. Ўзбекистон фуқаролари визани олдиндан расмийлаштириш билан оввора бўлмай, дунёнинг 37 давлатига боришлари мумкин. Гарчи бу давлатларга ташриф буюриш учун ҳам виза талаб этилса-да, Ўзбекистон паспорти эгалари уни мамлакатга етиб келганида ёки интернет орқали олишлари мумкин. Ўзбекистон...\nАдмин Ўзбекистон хабарлари, Ҳуқуқ.\nЎзбекистон фуқароларидан виза талаб қилинмайдиган давлатлар\n2022 йилда Ўзбекистон фуқаролари дунёнинг 58 давлатига визасиз кириши мумкин. Маълумотларга кўра, Ўзбекистон паспорти жаҳон паспортлари рейтингида 80-ўринда. 2018-йилда Ўзбекистон рейтингда 82-ўринни эгаллаган эди. Ушбу рейтинг мамлакат паспортига эга бўлган фуқароларнинг визасиз ташриф буюриши мумкин бўлган давлатлар сонига қараб тузилган. Шундай қилиб, 2022 йилда Ўзбекистон фуқаролари дунёнинг 58 давлатига...\n24/04/2022 Админ Ўзбекистон хабарлари, Хабарлар, Ҳуқуқ.\nУкраинадан қайтган талабаларга ўқишни кўчириш учун рухсат берилди\nТалабалар 26 апрелдан бошлаб таълим муассасаларига мурожаат қилишлари зарур. Ўзбекистон таълим муассасаларига ўқишга қабул қилиш бўйича давлат комиссияси томонидан Украинадан қайтиб, республика олий таълим муассасаларига ўқишини кўчириш истагини билдирган фуқароларнинг аризаларига мувофиқ уларнинг ўқишини соддалаштирилган тартибда кўчиришга рухсат берилди. Бу ҳақда Олий таълим вазирлиги хабар бермоқда. Шу муносабат билан ариза...\nАдмин Ўзбекистон хабарлари, Хабарлар, Ҳуқуқ.\nМигрантларга Госуслугадан рўйхатдан ўтиш нима учун керак?\nРоссияда Госусулга сервиси аста-секин давлат ва фуқаролар ўртасидаги ўзаро муносабатларнинг асосий усулига айланиб бормоқда. Ўз навбатида бу Россияда яшовчи чет элликлар учун ҳам тегишли бўлиб, сўнгги йилларда сервис мигрантларга кўрсатиладиган хизматларнинг энг зарурлари рўйхатидан ўрин олди. Ушбу мақолада нима учун Госулуги-даги аккаунт мигрант учун қандай фойдаси бўлиши мумкинлиги ҳақида...\n03/02/2022 Админ Ҳуқуқ.


12:29 / 20.07.2020\n«Тез ёрдам» лойиҳасининг илк сонида иммунолог-инфекционист, тиббиёт фанлари номзоди Азиза Хўжаева касаллик енгил формада ўтаётган беморларнинг ҳам «Тез ёрдам» чақиришига шифокор сифатида муносабат билдирди.\n«Беморнинг ўзи коронавирус касаллигини енгил формада ўтказаётгани ҳақида билмайди. У ўзини ёмон ҳис қилиши туфайли «Тез ёрдам» чақиради. «Тез ёрдам»да ташхис қўйиш имкони бўлмагани билан шифокор беморни тинчлантириш имконига эга.\nҲозир фақат коронавирус ҳақида гапирганимиз билан бошқа касалликлар йўқолиб қолмаган. Кимдир инфарктни, кимдир инсультни бошидан ўтказиши мумкин», дея таъкидлади шифокор.\nУ ҳамма инсонлар ҳам фақат ҳид ва таъм билмай қолгани учунгина «Тез ёрдам» чақирмаслиги, айрим пайтларда одамлар касалликни ўтказиб ҳам юборишаётганини қайд этди. Шунинг учун шифокорлар ҳам эътиборлироқ бўлиши, поликлиника шифокорлари ҳам масъулият билан ишлаши зарурлиги таъкидланди.\n«Менимча, коронавирус ҳақида кун ора турли онлайн платформалар орқали поликлиника шифокорлари билан ҳам тренинглар олиб бориш керак», деди у.\nЛойиҳанинг яна бир иштирокчиси, Вирусология институти илмий ходими Раъно Қосимова эса республикадаги барча шифокорлар коронавирус бўйича ўқитилгани, беморларнинг участка шифокорига бириктирилишининг сабаби ҳам шунда эканини айтиб ўтди.\nҚайд этилишича, поликлиника шифокорлари беморнинг тиббий аҳволидан хабардор бўлишади ва унга керакли муолажаларни буюриши, агар лозим бўлса, стационар шароитда даволанишга йўлланма бериши ҳам мумкин.


Саратон хасталигига чалинган 90 ёшли аёл даволаниш ўрнига саёҳатга жўнади\n90 ёшли аёл 60 йил бирга яшаган турмуш ўртоғидан айрилганидан сўнг, шифокорлар унга мудҳиш ташхис қўйишди. У бачадон саратонига чалинган эди. Лекин шунга қарамай, Норма даволанишдан воз кечиб, АҚШ бўйлаб саёҳатга отланди.\nШифокорлар унга зудлик билан давомли кимётерапиялар орқали операция қилиш зврурлигини айтишди. Аммо Норма уларга жавобан шундай деди: “Мен 90 ёшдаман. Кетаман”. У худди шундай йўл тутди ва барчани ҳайратда қолдирди.\nНорманинг фарзандлари автофургонда яшашади ва улар аёлнинг қарорини 100 фоиз қўллаб-қувватлашди.\nСўнгги олти ой давомида Норма мамлакатлар бўйлаб ўз оиласи билан ҳеч қандай оғриқ ва кўнгилсизликларсиз саёҳат қилган эди. Бундан кўринадики, саратон ремиссия ҳолатида йўқолади.\nУнинг шифокоридан аёл тутаётган йўл масъулиятсизлик эканини айтишганида, у шундай жавоб берди: “У шундай самарали даволаниш услубини танлади. Унга оқ йўл тилайман”.\nЖуссаси кичик бу қария янги саргузаштлар, таассуротлар ва қувончли онлар учун АҚШга жўнаб кетди.\nЭнг унитилмас ҳодисалардан бири бу унинг ҳаво шарида Флорида устидан учиб ўтгани бўлди. Нормани савтга ўтказишаётганида ўзини кулишдан тия олмади.\nНорма хоним кўплаб истироҳат боғларини сайр қилди. У ўзи учун Янги Орлеанни кашф этди, ҳиндулар билан бирга маросимда қатнашди. Шунинг баробарида, у сира ҳам умри тугаб бораётган инсонга ўхшамас эди.\nНорманинг қимматбаҳо маслаҳати: “Нима бўлишига қарамай, яшашда давом этинг. Бу мушкул иш эмас”.


Оилавий корхонамиз ётокхона мебели ва ошхона мебеллари ишлаб чикариш билан шугилланиб келмокда. 2018 йилдан бошлаб куп каватли квартираларнинг ички эшикларини хам ишлаб чикаришни йулга куймокчи.\nЧунки, эшик Мажбурий тартибда сертификатланадиган, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ишлаб чиқариладиган ва унга олиб кириладиган маҳсулотлар турлари рўйхатига кирмайди.\nОилавий корхонамиз 2015-2017 йиллар давомида ётокхона мебели ва ошхона мебелларини ишлаб чикариб, истеъмолчиларга етказиб берган. Аммо «Мувофиклик сертификати» ишлаб чикарилаётган махсулотга олинмаган. ... Далее\nБизнинг жамиятнинг асосий фаолият йўналиши қишлоқ хўжалик маҳсулотлари тайёрлаш ва бирламчи ишлоб бериш бўлиб, биз бугунги кунда йирик шоҳли қорамолларнинг ички аъзолари(қатқорин, трахея, қорин ва ҳ.к.)ни четга экспортини амалга оширишни режалаштирганмиз.... Далее\nХХТУТ - 90300 "Ахолига маиший хизматнинг ноишлаб чикариш турларини курсатиш" деб номланган. Бизнинг ХХТУТ - 90310 коди билан Юридик шахсларга хизмат курсатишимиз конун хужжатларининг бузилишига олиб келмайдими? Ёки биз ХХТУТ - 90310 коди билан факат жисмоний шахсларга хизмат курсатишимиз керакми?\nБизнинг корхона 2015 йил МЧЖ шаклида июнь ойида руйхатдан утган (яьни юридик шахс). Асосий фаолият тури "Маиший хизматнинг ноишлаб чикариш турлари" - 90310. Бизнинг хизматимиз истеьмолчилари - Юридик ва Жисмоний шахслардир. Биз курсатаётган хизматлар куйидагилардан иборат: юкларни ташиш, офис-хонадонларни тозалаш, сантехникага оид ва электрикага оид барча ишлар , шунингдек мебелларни ремонт килиш ва хоказо хизматлардан иборат.... Далее\nХусусий корхона кенг қамровли истеъмолчилар учун пойабзал ишлаб чиқаради. Маҳсулотга тайёр маҳсулот таннархи калькуляцияси ишлаб чиқилган (давлат буюртмаси эмас). Калькуляцияга ўзгартириш киритишга рухсат олиш учун (хом ашё тури ва миқдори, ходимлар сони ва иш ҳақи фонди каби) ва бу ўзгаришни рўйхатдан ўтказиш учун бирон давлат органига, масалан Уздавстандартга мурожаат қилиш керакми?


Шаҳло РАҲМОНБЕРДИЕВА, Тошкент вилояти:\n— ОИВ касаллигининг яширин даври узоқ давом этармиш, бу қанчалик ҳақиқатга яқин? Яширин даврида касалликни қон таҳлиллари ҳам кўрсатиб беролмайдими?\n— ОИВ инфекцияси узоқ давом этувчи сурункали вирусли юқумли инфекциялар қаторига кирадиган антропоноз (фақат одам касалланадиган) касалликдир. Ҳақиқатдан ҳам хасталикнинг яширин даври 3-6 ойдан 10 йил ва ундан ҳам кўпроқ давом этиши мумкин. ОИВ инфекцияси лабораторияларда қон таҳлилини шу инфекцияга текшириш асосида аниқланади. Лаборатория текширувисиз, ҳеч қачон беморнинг ташқи қиёфасига ва клиник белгиларига қараб, «Сизда ОИВ инфекцияси бор», деб айтиб бўлмайди. ОИВ инфекцияси юққандан кейин 3 ой ичида касалликни лаборатория усулида аниқлаш мумкин.\nГулнора АСАДОВА, Тошкент шаҳри:\n— ОИВ инфекцияси мавжуд онанинг фарзанди соғлом туғилиши мумкин экан. Бу қанчалик ҳақиқатга яқин?\n— ОИВ онадан болага юқишининг олдини олиш мақсадида ҳомиладор аёллар барвақт хисобга олиниб, ҳомиладорликнинг 12 ҳафтасидан бошлаб, соғлиқни сақлаш тизимининг бирламчи бўғимида бепул ОИВ инфекциясига текширилади. Инфекция аниқланган ҳолатларда улар диспансер кузатувига олинади ва антиретровирус профилактикаси билан қамраб олинади. Олиб борилаётган профилактик тадбирлар натижасида ҳозирда Ўзбекистонда 99 фоиз ҳолатларда ОИВ инфекцияли оналардан соғлом фарзандлар туғилишига эришилди.\nУчқун АЗИЗОВ, Тошкент шаҳри:\n— ОИТС касаллигига чалинаётганлар асосан хорижда ишлаб қайтган фуқаролар ҳиссасига тўғри келаётган экан?\n— Ҳа. Миграция жараёнлари аҳоли орасида ОИВ инфекциясининг тарқалишига ҳам ўз таъсирини кўрсатмоқда. Кейинги йилларда чет давлатларда узоқ вақт бўлиб, қайтган фуқароларимиз орасида ОИВ инфекцияси билан касалланиш ҳолатлари аниқланмоқда. Умумий рўйхатга олинганларнинг чорак қисми меҳнат мигрантларига тўғри келмоқда. Республикамиздан узоқ муддатга, яъни 3 ойдан ортиқ муддатга четга чиқиб, қайтган шахслар, албатта, ихтиёрий равишда ОИВ инфекциясига текшириш билан қамраб олинади.\nЭлшод ХУРРАМОВ, Самарқанд вилояти:\n— Агар одам «ОИТС юқтириб олдим», деган гумонда бўлса, қанча вақтгача касалликка қарши эмлаш мумкин? Агар юқтирган бўлса, қандай муолажа олса, касаллик ривожланмайди?\n— Агар одам ўзида ОИВ инфекция борлигига шубҳа қилса, Республика, Тошкент шаҳар ва вилоят ОИТСга қарши кураш марказларининг аноним хоналарида махфий тарзда қон топшириб, ОИВ инфекциясига текширтириш ҳуқуқига эга. Бунда текширилувчининг шахси, касб-кори махфийлигича қолади. Аммо бугунги кунда ОИВ инфекциясига қарши махсус профилактиканинг йўқлиги сабабли касалликка қарши эмлаш ишлари амалга оширилмайди. Касалликни юқтириб олганлиги маълум бўлган тақдирда эса, бугунги кунда ОИВ инфекциясини юқтирган одамнинг умрини соғлом одамнинг умричалик узайтириш мумкин. Бунинг учун ретровирусга қарши даволаш усули — антиретровирусга қарши терапия мавжуд. Антиретровирус препаратлар вирусни тўлиқ йўқ қилмаса-да, унинг бемор организмида кўпайиб кетишига йўл қўймайди, яъни дорининг таъсирида қонда вируслар сони камайиб, иммунитет кучаяди, вирусга қарши курашувчи ҳужайраларнинг (СД4) сони ортиб, беморнинг аҳволи яхшиланади. ОИВ инфекцияли шахснинг соғлом ҳаёт кечириши ва узоқ умр кўришига имкон яратилади. Бу дорилар фақат ОИТСга қарши курашиш марказлари врачлари томонидан буюрилади ва текин берилади. Бунинг учун эса тиббий кўрсатма бўлиши даркор.\nСултонбек НОРБОЕВ, Самарқанд вилояти:\n— ОИТСни юқтирган одам қандай касалликларга тез чалинади? Унда инфекция борлиги ташқи белгилар орқали намоён бўладими?\n— Одам организмига тушган вирус маълум даражада меъёрда ишлаб турган иммун тизимини емира бошлайди. Вирус билан организм ўртасидаги кураш узоқ давом этади, аммо вирус организмда кўпайиб аста-секин иммун тизимни мутлақо издан чиқаради Шу вақтдан ОИТС даври бошланган ҳисобланади. Бу давр учун хос бўлган аломатлар йўқ. Зеро, бу даврда организмга тушган микроб, вирус, замбуруғ касаллик қўзғатиши мумкин. Шунинг учун бу давр тузалиши қийин бўлган турли-туман касалликлар аломатлари билан намоён бўлади. Яъни, сабабсиз узоқ давом этувчи йўтал, одамнинг қисқа вақт ичида кескин озиб кетиши, ҳароратнинг узоқ вақт сабабсиз кўтарилиши, узоқ вақт ич кетиши, оғиз бўшлиғи ва турли аъзоларнинг яллиғланиш белгилари, хавфли ўсмаларнинг ривожланиши пайдо бўла бошлайди. Беморлар ОИВнинг бевосита таъсиридан эмас, балки юқоридаги ёндош касалликларнинг асоратлари туфайли ҳаётдан кўз юмушлари мумкин.\nҒунча АЛЛАМОВА, Хоразм вилояти:\n— ОИТСни гўзаллик салонида маникюр орқали ҳам юқтириш мумкин экан. Айтинг-чи, касаллик юқиши учун жароҳатланиш қай даражада бўлиши керак? Салонда бармоқлар тирналган ёки кесилганда касаллик юқмаслиги учун нима қилиш зарур?\n— Тери ва шиллиқ қаватлар бутунлиги бузилиши билан кечган ҳар қандай муолажаларда ностерил анжомлардан фойдаланилса, ОИВ инфекциясини юқтириб олиш хавфи юзага келади. Касаллик юқмаслиги учун албатта, бир марталик ёки стерилланган асбоб-анжомлардан фойдаланиш талаб қилинади.\nДилмурод ЭРГАШЕВ, Жиззах вилояти:\n— Агар ОИТС билан хасталанган одам касаллигини яшириб, бошқаларга қасддан юқтирмоқчи бўлса, унга жавобгарлик белгиланганми?\n— «Одамнинг иммунитет танқислиги вируси келтириб чиқарадиган касаллик (ОИВ инфекцияси) тарқалишига қарши курашиш тўғрисида»ги қонунга асосан, ОИВ инфекцияси билан хасталанган одам бошқаларга қасддан касалликни юқтирса ёки юқтириш хавфини юзага келтирса, жиноий жавобгарликка тортилиши белгилаб қўйилган.\nКамол КЎЧИМОВ, Жиззах вилояти:\n— Республикамизда касалланганлар асосан қайси йўл орқали юқтириш ҳисобига кўпаймоқда?\n— Республикамизда ОИВ инфекциясининг жинсий йўл билан юқиши бугунги кунда анча фаоллашган ва касаллик юқишининг 70-80 фоизи айнан шу юқиш йўлига тўғри келмоқда.\nБаҳодир ҲАМДАМОВ, Тошкент шаҳри:\n— ОИВ асосан, стоматология ва туғруқхоналардан юқаётган экан. Бунинг олдини олиш учун марказингиз томонидан қандай чоралар кўриляпти?\n— Касаллик асосан уч хил йўл билан юқади. Биринчиси, бетартиб жинсий алоқа ҳамда соғлом турмуш тарзига риоя қилинмаса, енгил табиатли шахслар билан мулоқот қилиш орқали юқади. Иккинчи парентерал йўл, яъни умумий фойдаланган ва зарарсизлантирилмаган шприц орқали, вирус билан зарарланган қон ва унинг таркибий қисмлари қуйилганда, стерилланмаган шприц, игна, катетер, жарроҳлик, доялик, стоматологик, гинекологик ва бошқа тиббий анжомлар орқали тиббий муолажалар, етарлича зарарсизлантирилмаган маиший асбоб-анжомлар орқали юқади. Шунингдек, татуировка, пирсинг қилдириш пайтида қон билан ифлосланган санчилувчи, қадалувчи ҳамда кесувчи ўткир предметлар билан жароҳат олиш орқали ҳам юқади. Учинчиси, вертикал йўл бўлиб, ОИВ инфекцияга чалинган ҳомиладор онадан болага ҳомиладорлик даврида жароҳатланган йўлдош орқали, бола туғилиши жараёнида туғруқ йўллари жароҳатланиши туфайли ва болани эмизиш жараёнида она сути орқали юқиши исботланган. Касаллик қон қолдиқлари мавжуд бўлган шахсий гигиена буюмлари (тиш чўткаси, устара), тери қоплами бутунлиги бузилиши билан кечадиган муолажалар орқали ҳам юқиши мумкин. Ўтган йили ОИВ инфекцияли шахсларни даволаш масалаларига бағишланган 14 та клиник протоколлар маҳаллий шароитларга мослаштирилди. Натижада ОИТСга қарши кураш соҳасида тиббий хизматлар сифати яхшиланиб, ретровирусга қарши махсус терапия билан қамраб олинган беморлар сони ортди. Бу, ўз навбатида, ОИВ инфекцияли беморлар умрини узайтириш ва ҳаёт сифатини яхшилаш имконини бермоқда. Республика ОИТСга қарши кураш маркази қошида фаолият кўрсатаётган 60 ўринли клиникада ОИВ инфекцияли шахсларга малакали тиббий ёрдам кўрсатилмоқда.\n09:11, 21.12.2018 ✔64\n12:38, 05.07.2018 ✔489\n10:08, 21.06.2018 ✔413\n✔ 64  09:11, 21.12.2018\n✔ 489  12:38, 05.07.2018\n✔ 413  10:08, 21.06.2018\n✔ 583  12:46, 30.03.2018\n✔ 1547  12:15, 27.07.2017


Ушбу ҳафтада барча терма жамоаларнинг мураббийлари аниқ бўлади / CHAMPIONAT.asia\nУшбу ҳафтада барча терма жамоаларнинг мураббийлари аниқ бўлади\n04 дек 15:18\nМазкур ҳафта Ўзбекистоннинг барча ёшдаги терма жамоалари мураббийлари номи аниқ бўлади.\nШу жумладан, миллий терма жамоада ҳам. Катта эҳтимол билан МТЖда бош мураббий ўзгармайди. Мураббийлар штаби борасида ҳозирча аниқ ахборот йўқ. Ундан ташқари, Уммонда бўлиб ўтадиган Осиё чемпионатида иштирок этадиган терма жамоамиз ва олимпия терма жамоамизни ҳам ким бошқаришига ойдинлик киритилади.\n31 декабрь куни ЎФФда фаолият олиб бораётган барча мураббийларнинг меҳнат шартномалари ўз якунига етади. ЎФФ Терма жамоалар маркази ўзига маъқул кўрган мутахасси билан шартномани узайтиради. Айни пайтда МТЖда Миржалол Қосимов бош мураббий. 1993 йилда таваллуд топган ёшларимизга эса Аҳмаджон Мусаев устозлик қилаётганди. 1996 йилда туғилган футболчилардан иборат терма жамоамиз ўз фаолиятини якунлаганини инобатга олсак, Осиё чемпионати ва ЖЧда мазмунли ўйин кўрсатган Дилшод Нуралиевни олимпия терма жамоамиз бошқарувида кўришимиз мумкин. Алексей Евстафеев эса бугунги ёшлар терма жамоамиз устози ҳисобланади. 1998 ва 2000 йиллар терма жамоаларига эса Темур Алимхўжаев устозлик қилишда давом этади. Ҳозирча Уммонда бўлиб ўтадиган Осиё чемпионатида қайси терма жамоамиз кимнинг қўл остида бориши номаълум.