Ислом Каримов хотирасига бағишланган энг яхши илмий-оммабоп мақола » Фаровон юрт\nИслом КАРИМОВ: ЯХШИ КАЙФИЯТ, ОМАД ЁР БЎЛСИН!\nБир муҳим воқеа ҳеч қачон эсимдан чиқмайди. Мен ўша пайтда “Ўзбекистон овози” газетасида махсус мухбир бўлиб ишлардим. Бирдан Бош муҳаррир Расул Рахмонов чақириб қолдилар.\n- Сизга муҳим топшириқ бор. Биласиз, бугун Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Ўзбекистон Мустақиллиги учун сайловчилар овоз берадилар. Сиз тез 473-сайлов округининг 15-сайлов участкасига боринг. Иложи борича, Президентликка номзоддан интервью олиб, газетанинг 1-сахифасига тайёрланг...\nМаннон Уйғур номидаги Тошкент Давлат Санъат олийгоҳининг мусиқали драма ўқув театри биноси эрта тонгданоқ гавжум. Бу ерда 473-сайлов округининг 15-сайлов участкаси жойлашган. Карнай-сурнай садолари бир зум тинмайди. Участка томон келаётган сайловчиларнинг эса, кети кўринмайди. Улар бугун Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Республика мустақиллиги учун овоз беришга шошилмоқдалар...\nСоат миллари 12 га яқинлашганда Ўзбекистон Республикаси Президентлигига номзод Ислом Абдуғаниевич Каримов ҳам кириб келди. Фуқаролик бурчини адо этиб бўлгач, у мухбиримизнинг саволларига жавоб берди.\nИслом Абдуғаниевич, менинг назаримда сайловчиларнинг кайфияти, руҳи баланд. Чунки, улар Сиз ва сиз бошлиқ ҳукумат амалга ошираётган ишлардан хурсандлар. Шундай экан, сайловда ғалаба қозонсангиз, Ўзбекистон Республикаси Президенти сифатида дастлабки ишни нималардан бошламоқчисиз?- Энг аввало, иқтисодий мустақилликни мустаҳкамлашимиз зарур. Қуруқ гаплар, пуч ваъдалар халқнинг жонига тегди. Энди бағоят амалий ишларга зудлик билан киришишимиз керак. Бозор иқтисодиётига ўтишимиз ҳаёт тақозоси бўлиб турган бир пайтда халқни ижтимоий ҳимоялаш Президентнинг асосий бурчи деб биламан. Кўриб турибсиз, нарх-наво осмонга чиқиб кетяпти. Мен иложи борича нарх-навони оширмасликка, уни шундайлигича сақлаб қолишга ҳаракат қиляпман. Аминманки, янги йилнинг биринчи чорагида нарх-навони сақлаб қолишга бизда имконият топилади. Ҳозир бунинг чора-тадбирлари кўрилмоқда.Иқтисодий қарамликдан чиқиш учун нималар қилиш лозим деб ўйлайсиз?\n- Тўғри, ҳозир 60 фоиз товар-маҳсулот четданкелтирилаётган экан, бунинг учун, энг аввало, республика саноатини ривожлантириш, кичик корхоналарни оёққа турғазиш, халқ эҳтиёжига яраша кенг истеъмол буюмлари ишлаб чиқаришимиз зарур бўлади. Айниқса, ишбилармонлик ва тадбиркорликни кенг йўлга қўйиш керак. Бунинг учун бизда янги-янги имкониятлар очилмоқда. Танг ҳолда қолган иқтисодиётни оёққа турғазишда, уни жонлантиришда кадрлар муҳим аҳамият касб этади. Шунинг учун кўплаб ёшларимизни чет элларга ўқишга юбормоқдамиз. Улар билимларини оширишмоқда, иш ўрганишмоқда. Менинг тилагим - Ўзбекистон ёшлари дунёни кўришсин, ўқишсин, ўрганишсин. Халқимиз «Юрган дарё, ўтирган бўйра», деб бежиз айтмайди. Ўзбекистон жуда бой мамлакат. Бизда ҳамма нарса бор, десам муболаға бўлмайди. Ҳозирги аниқ маълумотларга қараганда, бизда олтин, нефть заҳиралари борки, улардан оқилона фойдаланиш туфайли тез йилларда республикамизни дунёнинг энг ривожланган бой мамлакатлари сафига қўшиш имконияти туғилади. Мен шунга ишонаман. Ўзбекистон халқи ҳадемай бой-бадавлат яшайди. Бунинг учун изланишимиз, астойдил меҳнат қилишимиз, баҳамжиҳат бўлишимиз лозим.\n-Жаноб Президент, айтингчи, Ўзбекистон келажакда ўз армияси, қуролли кучларига эга бўладими?\nАлбатта, бўлади.Булар бизнинг келажакда амалга оширмоқчи бўлган ишларимиздир. Лекин, биз ҳар бир ишда етти ўлчаб бир кесмоғимиз лозим. Айни пайтда бу борада тараққий этган давлатларнинг тажрибаси ўрганилмоқда.\nРеспубликадаги кўпгина завод ва корхоналар кўпйиллар «марказ»га ишлаб келди. Республикага эса, бир мири ҳам нафи тегмади. Устига-устак атроф-муҳитни ифлослантириб, экологияни бузмоқда. Улар қачон тартибга келтирилади? Айниқса, Тошкент авиация ишлаб чиқариш бирлашмасининг Ўзбекистонга нафи тегадими?\n- Менҳар бир соҳада тартиб-интизом бўлишиниёқтираман. Тартиб-интизом бўлмас экан, ишларимиз олғасилжимайди. Ҳалолни ҳаромдан ажратолмай қоламиз. Бубир. Иккинчидан, ҳозир Республика ҳудудидаги корхоналарнинг ҳаммаси мустақил Ўзбекистонгабўйсунади. Агарсиз саволни уларда маҳаллий кадрлар етишмаяпти, деб берганингизда тўғри бўлур эди. Чунки, кўпгина корхоналардамаҳаллий ишчи-кадрлар етишмайди. Биз уларни тайёрлашга, мазкур корхоналарни маҳаллий кадрлар билантаъминлашга ва ҳатто, бошқарув аппаратини ҳам маҳаллий кадрларбилан тўлдиришга эътибор беришимиз зарур. Экология масаласига келсак, албатта, атроф-ангорни ифлослантираётгани мутлақо тўғри. Уларга қатъий чоралар кўрилмоқда вабундан кейин ҳам изчил давом эттирилади.\nАйтингчи, Президент бўлиб сайлансангиз, Ўзбекистон Халқ демократик партияси Марказий Кенгаши Раислигидан воз кечишингиз мумкинми?\n- Менимча, инсон эзгулик учун туғилади. У кимбўлишидан қатъий назар, дунёга яхшилик қилиш учун келади. Ҳар бир инсонда иймон-эътиқод бўлиши керак. Ҳозиргишиддаткор давримизда эзгулик учун туғилиб бораётганпартияларнинг мақсади ҳам шундай, деб ўйлайман. Уларэндигина ҳаётга қадам қўйишяпти, атак-чечак қилишяпти.\nУлар оёққа турсин, шакллансин. Одамларга бирор-бир наф келтиришга қодир бўлсин. Ана шундагина Президент сиёсатдан, мафкурадан холи бўлса, арзийди.\nИслом Абдуғаниевич, халқимизга янги йилда тилакларингиз, истакларингиз...\nМенинг энг эзгу тилагим республикамиз аҳолисини қишдан тўқ ва соғ-саломат олиб чиқишдир. Яна уларга омад, яхши кайфият тилайман. Ҳозирги оғир вазиятдан мутлақо тушкунликка тушмаслик керак. Кайфиятимиз қанчалик яхши бўлса, ишларимиз шунчаликунумли бўлади.\nМУСТАҚИЛЛИК ОСОН ҚЎЛГА КИРИТИЛГАН ЭМАС...\n“Замонлар ўтаверади, даврлар ўзгараверади, аммо Ватан абадийдир. Ватанни севиш, суюб ардоқлаш, бор вужудинг билан жўшиб куйлаш энг олий бахтдир.Мустақиллик дегани шуки бизлар, асрлар оша бировларнинг оғзига қараб яшаган халқ, ниҳоят, ўз тақдиримизни, ҳаётимизни, келажагимизни ўз қўлимизга олдик. Энг муқаддас вазифа – шу буюк неъматни қўлдан бермаслик...”Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримовнинг ушбу доно сўзлари ҳеч қачон эсимдан чиқмайди....Биз ҳақиқатан қарам эдик. Аждодларимиз кейинги икки ярим минг йилликнинг минг йили мобайнида ўз эркидан маҳрум бўлиб, ажнабийлар ҳукмдорлиги остида яшашган. Ўтган асрнинг ўрталарида Россия империяси юртимизни босиб олиб, ўз мустамлакасига айлантирди. Шўролар ҳокимияти эса яна бизни қарам ўлкага маҳкум этди...\nТарихдан маълумки, ҳеч бир мамлакат, ҳеч бир миллат ўз мустақиллигига курашларсиз, қаршиликларсиз, қурбонларсиз эришмаган. Мустақиллик миллатнинг, инсоннинг ақл-заковати, ғайрат-шижоати, буюк жасорати билан қўлга киритилади.\nДемак, мустақиллик собиқ тоталитар тузумнинг бизга осонгина берган “ином-эҳсони” эмас, балки ҳалқимизнинг узоқ йиллар олиб борган матонатли курашининг натижасидир.\nШунинг учун у ғоят қадрли ва ғоят улкан бахт. Унга етганлар бор, етмаганлар бор...\nБаъзилар мустақиллик гўё бир тарихий тасодиф оқибатида осонгина, ҳеч қандай курашларсиз қўлга киритилди, дея ҳали замон даъво қиладилар. Йигирма олти йил бўлди, ҳамон мустақиллик, мустақиллик деб гапираверамизми ҳам дейишади.\nҲа, гапирамиз. Чунки, ҳар бир одам, айниқса, ёшлар унинг моҳиятини тўла-тўкис тушунмас, мағзини чақа олмас, қадрига ета билмас экан, биз тарихчилар, олимлар, журналистлар, воизлар бу ҳақда гапираверамиз, ёзаверамиз. Ҳеч муболағасиз айтиш мумкинки, истиқлол ҳалқимиз олиб борган узоқ матонатли курашларининг қонуний интиҳосидир. Эндиги асосий масала эса Ислом Каримов айтганларидек, “Мустақилликни сақлаб қолишимиз, уни келажак авлодларга омон етказишимиз, қадрини тўғри тушунишимиз керак”.\nХалқимиз ҳеч қачон қарамликка бўй эгмаган. Ҳамиша озодлик учун курашиб келган. Бу ўринда тарихга мурожаат қилиш мумкин. Широқ, Тўмарис, Спитамен, Муқанна, Жалолиддин Мангуберди, Темур Малик бошчилигидаги эрк, озодлик, мустақиллик, қарамликдан қутилиш учун бўлган курашлар, 1874-7876 йилларда Пўлатхон қўзғалони, 1892 йилги Тошкент қўзғолони, 1898 йилги Дукчи Эшон қўзғолони, 1916 йилги Жиззах қўзғолони, жадидлар ҳаракати, советларга қарши олибборилган истиқлолчилар ҳаракатлари шулар жумласидандир. Буларни унутиб бўладими?!.\n20-30 йилларда Шўролар давлатида авторитаризм ва тоталитаризм\nкучайди, ҳар бир шахс устидан назорат ўрнатилган эди. Шундай\nшароитда ҳам мустақиллик учун кураш ғояси ватанпарварлар қалбидан\nўчгани йўқ. 30-йилларда истиқлолчилар мустақиллик учун бош\nкўтардилар. Аммо уларнинг ҳаракати зўравонларча бостирилди. КПСС\nдеб аталган сиёсий машина бош кўтарган ҳар қандай арбобни «ҳар боб»\nбилан урар, унга қўшиб бутун халқни мажақлаб ташлайдиган ҳолатда\nМиллатимизнинг илғор зиёлилари, маърифатпарвар инсонлар мустақиллик учун курашни давом эттривердилар. Аммоуларнинг кўпчилиги қатағонга учради. Шўро давлатининг маккарона сиёсати туфайли 40 минг киши қатағон қилинди, бадарға қилинди. Ўз халқининг озодлиги учун курашган Абдулла Қодирий, Чўлпон, Фитрат, Усмон Носир ва яна кўплаб ватанпарварлар шаҳид кетдилар. Ахир буларни унутиб бўлдими?\n50-йилларнинг иккинчи ярмида шахсга сиғиниш қаттиқ қораланди. Жамиятда янгиланиш шабадаси эсгандек, демокартиянинг ғунчалари пайдо бўлгандек туюлди. Ижтимоий ҳаётда ва фикрлаш жараёнида янги ғоялар, ёндашувлар туғилди. Қатағон қилинганларнинг бир қисми реабилитация қилинди, яъни оқланди. Аммо бунга тезда кўз тегди. Кўп ўтмай консерватив кучлар ғолиб чиқиб, эски аҳволга қайтилди. Жамиятда силжиш бўлмади. Гапирадиган гапни ҳам етти марта эмас, етмиш марта ўйлаб гапирадиган ҳолатга тушиб қолинди. Халқ исканжага олинди. Миллий ўзлигимизни англаб олишимизга йўл бермаслик мақсадида мустамлакачилар томонидан олиб борилган зўравонлик сиёсати натижасида миллий ғуруримиз, урф-одатларимиз, инсоний қадриятларимиз топталди. Аммо шунда ҳам халқимизнинг илғор зиёлилари, ватанпарварлари мустақиллик ғояси билан яшадилар, зимдан курашдилар.\n80-йилларнинг иккинчи ярмида совет жамиятининг «қайта, қуриш» жабҳаси бошланди. Ошкоралик, демократия, фикрлар хилма-хиллиги вужудга келди. Одамлар сал-пал бўлса ҳам дилидагини очиқ-ойдин айтиш имкониятига эга бўлгандай бўлишди. Халқимиз ҳамон дилидаги ғояси-мустақил бўлиш ғояси билан яшар эди. Бу ўлмас ғоя эди. Ниҳоят у бош кўтарди. Мустақиллик учун ҳаракат бошланди.Аммо Ўзбекистонга марказдан юборилган «десантчи-кадрлар» позицияни, вазиятни қўлга олган эдилар. Улар айрим ношуд раҳбарларимизнинг турли дўқ-пўписа билан оғзини ёпиб қўйган эдилар. Натижада «бош кўтарганлар»га яна қатағон уюштирилди. Турли туҳмат ва бўҳтонлар билан 30 мингдан ортиқ яқин одам жиноий жавобгарликка тортилиб, аксарияти қамалди. Айримлари отувга ҳукм қилинди. Аммо озодлик учун кураш давом этарди.Хаёт қонуни шундай: ҳар қандай зўравонлик вақтинчалир. Тарих буюк ҳакам. Ҳар бир нарсанинг вақти-соати бор. Кўплаб халқларни асоратга солган мана-ман деган зўравон империялар ҳам тарих олдида парчаланиб кетган, парокандага учраган. 80-йилларнинг охири, 90-йилларнинг бошида СССР деб аталмиш қизил империя ҳам ич-ичидан чириб, чок-чокидан сўкилди. Яккаҳоким бўлган партия ҳам уни ушлаб қололмади ...\n“Биринчи” жасур одам экан\nШундай бир алғов-далғов пайтда элим деб, юртим деб ёниб яшаётган фидойи инсон майдонга отилиб чиқди. Бу тарих тақозоси, Худонинг иродаси, халқимизнинг пешонасидаги нур эди. Республикада раҳбарлик тизимини қўлга олган Ислом Каримов тезда кўпгина адолатсизликларга чек қўйди, бегуноҳ қамалганлар озодлик юзини кўрди. Адолат, ҳақиқат тикланди. Одамларда ишонч пайдо бўлди. Уларнинг руҳи кўтарилди.Маълумки, ХХ асрнинг 90-йиллари мамлакатимиз ҳаётида турли воқеаларга бой бўлди. Ўша йиллари Ўзбекистон ҳали собиқ шўролар даврида бошидан оғир ва фожеали кунларни кечираётган эди. Гоҳ “Ўзбеклар иши”, гоҳ “Пахта иши”, гоҳ “Рашидовчилик” дея марказдан тинимсиз Тошкентга туҳмат тошлари отиларди. Сўнгра “Кадрлар десанти” ҳужумига учрадик. Устига-устак ошкоралик дея ҳаётнинг олатасир “демократия”си бошланиб кетди. Гоҳ “Бирлик”чилар, гоҳ “Эрк”чилар, “Туркистон” каби партиялар, Намангандаги “Адолат”чилар халқни ўз таъсир доирасига туширишга уринардилар. Боз устига Қўқон, Фарғона, Сурхондарё воқеалари, Тошкентдаги кетма-кет портлашлар... Буларнинг ҳаммаси ёддан чиқармиди?!.Лекин халқимиз бундан таҳликага тушмади. Аксинча давлатимиз, раҳбаримиз атрофига янада мустаҳкамроқ жипслашди. Тошкент бағрида ғайрлилар томонидан уюштирилган портлашлар ҳеч кимни қўрқита олмади. Тошкент, пойтахтда яшаётган халқимиз саросимага тушмади. Шундай мураккаб ва зиддиятли кунларда Президент Ислом Каримов келажакка элтувчи саодатли йўлни топа билди. Тошкент яна тинч ва осуда ҳаётга қайтди. Шу ўринда “Ислом Каримов – янги Ўзбекистон Президенти” китобидан иқтибос келтиришни мақсадга жоиз деб билдик: “Чалкаш, чорасиздай пайтларда жамият ҳаётида кутилмаганда буюк шахслар юзага келади”.Шундай бўлганди ҳам. Юртимизда, Тошкентда, пойтахтнинг қоқ марказида рўй бераётган бошбошдоқликларни бартараф этиш биринчи раҳбардан катта матонат, ақл-идрок, мардлик ва жасурлик талаб этарди. Воқеалар силсиласи ана шундай жасур инсонни юзага келтирди. Халқимизнинг мақсади тинчлик, ёвуз кучлар устидан фақат ғалаба қозониш эди. Ислом Каримовнинг шижоати билан давлатчилик, иқтисодиёт, маданиятнинг емирилиши тўхтатиб қолинди, бу аслида шу маънодаги буюк ғалаба эди. Бизни, Тошкентни Амир Темурнинг руҳи қўллаган эди.Хабарингиз бор, мустақилликка интилиш саъй-ҳаракатлари мустабид шўро даврида Президент И.А.Каримов бошчилигида айнан шу Тошкентимизда бошланган эди. Пировардила, 1991 йил 31 августда Ўзбекистон тарихида янги миллий Уйғониш даври бошланди. XII чақириқ Республика Олий Кенгашининг навбатдан ташқари VI сессиясида Президент Ислом Каримов Ўзбекистон Республикаси Давлат мустақиллиги тўғрисида маъруза қилди. Маърузачи Ўзбекистон мустақиллиги тўғрисида қонун қабул қилишни таклиф этди. Олий Кенгашда Ўзбекистон Республикаси Давлат мустақиллиги тўғрисида Баёнот ва қарор қабул қилинди. Ушбу юксак мақомдаги ҳуқуқий ҳужжатларда давлатимизнинг мустақиллиги, озод ва эркин давлат – Ўзбекистон Республикаси ташкил этилгани тантанали равишда Юртбоши томонидан эълон қилинди...Эсимда, 1991 йил 14 август куни “Летературная газета” Президентимиз Ислом Каримов ҳақида шундай деб ёзган эди:“Бу одам Ўзбекистонни жуда қалтис пайтда қабул қилиб олди. У маҳкамачига нисбатан кўпроқ курашчига ўхшайди. Фарғонада месхети туркларини ўлдиришаётганда, ёндириб юборишаётган бир пайтда ана шу саховатпеша водийда мусулмонларни ўзаро қирғинбаротликнинг даҳшатли фикридан қайтариб қолишга ҳеч кимнинг қурби етмай турганди. Янги раҳбар нима қилиши мумкин эди! Рўй бераётган ҳодиса ҳақида аниқ ахборот йўқ. Ниҳоят, тартибсизликларни тўхтатишда тажриба йўқ – булар ўша пайтда кимда бор эди!..Каримов йўл танлади...балки танлаб ўтирмагандир ҳам. Биринчи котиб этиб сайланганидан бор-йўғи бир ярим кун ўтгач Фарғонага учиб борди. Кутиб олган соқчилар бўлинмасига қарата: - Одамларни ўлдиришаётган жойларга боринглар, деди. Обком қаршисида турган бронетранспортёрларни ҳам аланга ичида қолган даҳаларга жўнатди. Фақат берилган ахборотлар билан кифоя қилиб қолмасдан, воқеаларнинг ичига ўзи кириб борди, “Волга”да водийнинг шаҳар ва қўрғонларини кезиб чиқди, ёнига эса соқчи ўрнига обком котиблари ва маҳаллий ҳокимият вакилларидан бирортасини оларди.Водийда, республикада тезда шундай овоза тарқалди: Янги “биринчи” – жасур одам экан. Шунинг ўзи катта гап эди”. Ҳа шундай бўлганди. Ҳақиқатдан кўз юммоқ мушкул. У бундан ташқари яна қанчадан-қанча тўпалонларни, маш-машаларни тинчлик йўли билан тинчитди. Буларнинг ўзи бўлмайди, азиз дўстим. Буларнинг ортида катта мардлик, жасорат ётибди. Ватан, халқ учун, унинг озодлиги учур курашишдек зўр матонат, катта ирода эгасининг машаққатли кураши ётибди.Азиз дўстим! Мен ушбу илмий-оммабоп мақола орқали мустақилликнинг моҳиятини қисқача бўлсада тушунтира олган бўлсам ғоят бахтиёрман. Зеро, шоир тили билан айтганда:Ватандан айрича бахт бўлмас зинҳор,Сен ундан топарсан бахтнинг ўзини.Ҳув дала-қирлардан ахтариб илк бор,Юракка кўчирдим Ватан сўзини.Ватан юракларда кўз очган булоқ,Асрайлик ҳар недан сенинг чашмингни.Дунё саҳнасида яралган бир боғ,Юрак қони билан чиздим расмингни...\n1991 йил. Августнинг бутун дунёни титратган уч куни ичида Ўзбекистон Истиқлол йўлини танлади. 1991 йил 1 сентябрь истиқлол тарихига зарҳал ҳарфлар билан битилди. Халқимизнинг азалий орзуси ушалди. Ўзбек халқини истиқлол сари етаклаш сардор – Президент Ислом Абдуғаниевич Каримовга насиб этди.\nТақдир тақозосига кўра ана шундай оғир дамларда, агар таъбир жоиз бўлса, Уйғониш даври жараёнлари бошида И.А.Каримовдек қатъиятли, ҳалол, пок, мард сиёсатдон инсон турди.\nЎзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримов Оллоҳ севган табаррук Инсондир. Тарихдан маълумки, ҳар бир инсон ўз меҳнати билан ардоқланади, улуғланади. Ислом Каримовнинг тарихий хизмати ҳам шундаки, у Ўзбекистонни мустақилликка, Тараққиёт йўлига олиб чиқди, Она юртимизни бутун жаҳон ҳамжамиятига танитди. Бел боғлаб, она юрти, халқи учун меҳнат қилди.Адолат юзасидан айтиш керакки, Ватан деб аталмиш бу кўҳна заминда Ислом Каримовнинг саъй-ҳаракати билан 1991 йил 1 сентябрь Мустақиллик куни деб эълон қилинди. Бу тарихий ҳақиқат эди.Ислом Каримов Ўзбекистон Мустақиллигининг 16 йиллигига бағишланган Олий Мажлис, Вазирлар Махкамаси ва Президент Девонининг қўшма мажлисидаги маърузасида собиқ Иттифоқ давридаги мамлакатимизнинг аҳволини баҳолар экан, шундай деганди:“Қисқача айтганда, туб илдизлари совет давлатининг сўнгги йилларига бориб тақаладиган ички ва ташқи можаролардан мамлакатимизни асраб қолиш талаби ўта кескин бўлиб турар эди. Бу ўринда авваламбор эл-юртимиз бошидан кечирган 1984-1989 йиллардаги мудҳиш қора кунларни эслаш кифоя, деб ўйлайман”.\nДарҳақиқат шундай.Ислом Каримов ҳам Ўзбекистон Республикасининг биринчи раҳбари сифатида айнан 1989 йил июнь ойидан иш бошлаган. Ўша пайтда, оғир бир шароитда иш олиб борган мамлакатимиз янги раҳбари жуда қийинчилик билан “ўзбеклар иши”, “пахта иши” баҳонаси билан таҳқирланган ўзбек миллатининг ғурурини тиклади. Ўзбекистонни, халқимизни мустақилликка, озодликка олиб чиқиш учун марказ билан курашди. Марказдан юборилган Гдлян – Иванов гуруҳининг ноқонуний фаолиятига чек қўйди. Ундан кейин Наманганда мавжуд бўлган “Адолат”, “Тавба”, “Ислом лашкарлари” каби норасмий гурухларнинг таъсирга тушган кишиларнинг жанжаллари ҳам Ўзбекистонда ижтимоий муҳитни бузишга қаратилган эди. Шундай бир пайтда – марказдан келган десантчилар ва ички ёвуз кучлар билан курашишнинг ўзи бўлмади. Ислом Каримов ана шундай қалтис вазиятларда ўта оғир ва вазминлик билан иш юритиб, тўғри ва оқилона йўлни танлаб, халқимизни турли балолардан қутқариб қолди. Қатағон қилинганлар оқланиб, тарихий сиймолар хотираси тикланди, тарихий обидаларга “қайта ҳаёт” бағишлади.\nКейинчалик юз берган Фарғона – Қувасой – Тошлоқ – Қўқон – Паркент – Бўка воқеаларини бир эсланг. Ўша пайтда мамлакат тақдири қил устида турарди. Бироқ, биринчи раҳбар бу даҳшатли воқеаларни зукколик ва миллатлараро музокара келишув йўли билан хал этди. Айтайлик, биргина Бўка воқеаларини у қўрқмай, мардларча оқ отда юриб, тўда орасига кириб бориб, овоз кучайтиргич орқали оломонга мурожаат қилиб, уларни бу хунрезликдан қайтарди.\nБундай хунрезликлар биласиз, мустақиллик эълон қилинишидан олдин ҳам, кейин ҳам кўп жойларда бўлиб ўтди. Ўша пайтда Ўзбекистонда бир гугурт чақилганда эди, республика ўт олов ичида қоларди. Аммо Ислом Каримов мардлик ва жасорат кўрсатиб кейинчалик даҳшатли тус олиб кетиши мумкин бўлган олов учқунларини ўчирди.\nБу бир. Иккинчиси,пойтахтдаги портлашлар, чегара ҳудудларига террорист-босқинчиларнинг суқилиб кириб келишлари... Андижон воқеалари... Буларни тинчитишнинг ўзи бўлгани йўқ, азиз юртдошим.Бу ерда ақл-идрок, зукколик, теранлик билан воқеаларни ҳис этиш катта аҳамият касб этди.\nБиласиз, хокимиятнинг ҳақиқий манбаи битта, у ҳам бўлса бу халқ. Ислом Каримов ўзининг бутун фаолияти давомида халқ манфаатларини ҳимоя қилиб келган. Шунинг учун ҳам халқ уни севган ва хотирасини ардоқлади. “Бу ҳақда гапирганда, юқорида айтганимиздек, Қувасой, Фарғона ва Қўқон, Наманган, Бўка ва Паркент, Гулистон, Тошкент ва Ўшда рўй берган фожеали воқеалар одамларимиз қалбида қолдирган битмас жароҳатларни, юртимизга чет элдаги марказлар томонидан молиявий таъминланган ва бошқарилган террорчи тўдалар Сурхондарё ва Тошкент вилоятларининг тоғли туманлари орқали суқилиб кирган таҳликали кунларни ҳам эслашимиз лозим. Агарки ана шу ёвуз ниятли кучларнинг қабиҳ ва узоқни кўзлаган бузғунчилик мақсадлари амалга ошганида борми, мамлакатимиз фуқаролар уруши олови ичида қолиб кетган ва унинг оқибатлари, ҳеч шубҳасиз, бутун Ўрта Осиёдаги вазиятни портлатиб юборган бўлур эди”. Юртбошимизнинг ана шу сўзларини эслаганда, албатта бу мудҳиш воқеаларнинг олдини чидам ва бардош билан, қатъий сиёсий ирода билан енгган давлат раҳбари ва жамиятимиздаги соғлом кучларнинг саъй-ҳаракатларини эсга олиб, уларга таъзим бажо келтирмоқ мамлакатимиз ёшларининг, умуман миллатимизнинг, халқимизнинг инсонийлик бурчидир.\nАйрим сиёсатдонлар, Мустақиллик осонлик билан қўлга киритилган дея фикр билдиришади. Бу даъвога қарши юқорида далиллар келтирилди. Мустақиллик бу 1987-1991 йилларда олиб борилган қарама-қарши курашларни, хунрезликларни матонат билан енгиб келган, мардлик ва қаҳрамонлик билан Мустақиллик кунини эълон қилган ва унга бош бўлган Ислом Каримовнинг ҳақиқий жасоратидир.Ислом Каримовнинг мустақилликнинг дастлабки йилларида ишлаб чиққан беш тамойили ўз самарасини бермоқда. Мана неча йилларки, қонун устуворлиги, сиёсатдан иқтисоднинг афзаллиги, кучли ижтимоий адолатли давлатни барпо этиш, босқичма-босқич бозор иқтисодига ўтиш ҳаётда ўз исботини топмоқда. Биринчи Президентимиз Ислом Каримовнинг ишлаб берган мамлакат тараққиётининг беш тамойили, бутун жаҳон жамоатчилиги томонидан тан олинган.Президент сиёсий шахс сифатида инсон ва оламни жуда мукаммал тушунади ва тўлиқ илмий мушоҳада қила олади. У олим сифатида ёзган асарлари илмий гипотезага асосланган. У келажакни теран кўра олади. Унинг “Ўзбекистон – келажаги буюк давлат” асари оптимистик руҳда ёзилган бўлиб, келажакка бўлган юксак ишончдир, келажакни кўра билишдир. У шунинг учун ҳам замон ёшларига умид билан қарайди, уларнинг келажакда комил инсон бўлиб етишиши учун барча шароитларни мухайё этмоққа интилди. У жаҳон сиёсат майдонида тарихий шахс сифатида ҳам, сиёсий арбоб сифатида ҳам ўз ўрнига эга. У Бирлашган Миллатлар Ташкилоти (БМТ) минбаридан туриб сўзлаган нутқлари бутун дунё халқлари томонидан эҳтироф этилган. Жаҳон минбарида туриб, маъруза қилганда, у инсоният тақдирига, табиат, экология масалаларига, дунёни ларзага солаётган муаммоларга, экстремизм, террорчилик масалаларига бефарқ қараб туролмади. У биринчи бўлиб терроризмга қарши курашиш лозимлигини қатъий айтган сиёсатчидир. Президент жаҳон минбаридан туриб бундай хавф-хатарларнинг олдини олиш масалаларида ўз фикр-мулоҳазаларини, таклиф ва истакларини дунё афгор оммасига етказди. Айниқса, Афғонистонда тинчлик ўрнатиш тўғрисидаги 1999 йил июлдаги Тошкент декларациясини БМТ ҳам эътироф этди.Ислом Каримовнинг йигирмадан ортиқ асарлари, шу жумладан, унинг “Ўзбекистон XXI аср бўсағасида: хавфсизликка таҳдид, барқарорлик шартлари ва тараққиёт кафолатлари” номли асари Ислом Каримовнинг буюк сиёсатчи сифатида келажакдаги таҳдидларнинг олдиндан кўра билишидан далолат беради.\nМасалан, бизнинг хавфсизлигимизга таҳдид солувчи қўшни мамлакатлардаги воқеалар бундан бир неча йил илгари айтилган эди. Охир-оқибат Афғонистонда бўлган воқеалар, Ҳиндистон ва Покистоннинг ядро қуролига эга бўлишлари, халқаро террорист жангариларнинг Қирғизистоннинг Боткен туманига бостириб киришлари худди аввалдан башорат қилгандай туюлади. Шунинг учун ҳам Президент халқимизни ташқи таҳдидларга нисбатан ҳамиша огоҳликка чақириб келган. Ёшларимизни хушёрликка даъват этмоқда. Ёшлардан катта умидвор бўлмоқда. У ўз ниятларини, орзу-армонларини ёшлар тимсолида кўрмоқда.\nУндаги қатъий ирода, фаоллик, ислоҳий табиати, ирсий ички демократизми, ҳар қандай шароитда ҳам ўзлигига содиқлик, хатолардан тўғри хулоса чиқара олиши, узоқни кўра билиш қобилияти туфайли Ўзбекистон, ўзбек халқи ривожланиш йўлига, ўзига хос ва мос бўлган барқарор тараққиёт йўлига чиқиб олди. Президент мамлакат ривожланишининг ижтимоий-иқтисодий, сиёсий йўналишларини ишлаб чиқди. Халқимизнинг ўзига хос хусусиятлари ҳамда илғор жаҳон тажрибаларини мужассамлаштирган иқтисодий ислоҳотларнинг Янги моделини яратди. Бу ривожланиш йўли иқтисодиётнинг сиёсатдан устунлиги, қонун устуворлиги, ўтиш даврида давлатнинг бошқарувчилик роли, ислоҳотларни босқичма-босқич амалга ошириш, кучли ижтимоий ҳимоя каби машҳур беш тамойилни ўз ичига олади ва дунёда “Ўзбек модели” деб эътироф этилган.\nИслом Каримовнинг буюк тарихий хизмати ҳам ана шунда. У ўзининг оқилона сиёсати билан Ўзбекистонни буюк келажак сари етаклади...Ўзбекистоннинг Биринчи Президенти Ислом Каримов томонидан ана шу ҳолатларнинг барчаси инобатга олиниб, мустақиллигимизнинг илк кунларидан бошлаб дунё тажрибасини ҳар томонлама ўрганиш асосида мамлакатимизда ижтимоий йўналтирилган бозор иқтисодиётига асосланган очиқ демократик давлат барпо этиш дастури ишлаб чиқилди. Унда миллий урф-одатлар ва анъаналаримизни асраб-авайлаш ва янада мустаҳкамлаш, умумбашарий қадриятларга ҳурмат билан уйғун ва ҳамоҳанг ривожланишига алоҳида эътибор қаратилди ва Ўзбекистон кўпгина соҳаларда тараққиёт сари юз тутди.\n“Токи ғалла мустақиллигига эришмас эканмиз, иқтисодий мустақиллик ҳақида гапириш ортиқча”\n“Азалдан нондек азиз ва табаррук неъматнинг қадрига етадиган, уни кўзига тўтиё қилиб яшайдиган халқимиз бу беқиёс ютуқ қандай оғир ва машаққатли меҳнат эвазига қўлга киритилганини чуқур англайди ва ризқ-рўзимиз бўлмиш бундай бебаҳо бойликни бизга насиб этгани, эл-юртимизнинг йўлини очиб бергани, ўзи мададкор бўлгани учун Яратганимизга шукроналар билдириб заҳматкаш, фидойи деҳқонларимизга тасаннолар айтади”.\nРеспубликамиз мустақилликни қўлга киритгач, биринчи ўринда ғаллачиликни ривожлантириш масаласи кун тартибига асосий масала сифатида қўйилди. Бунинг кўпдан-кўп сабаблари бор эди, албатта.Маълумки, мустақилликнинг дастлабки кунларида аҳолини нон ва нон маҳсулотлари билан таъминлаш бўйича ҳам ўта оғир қийинчилик ва муаммолар пайдо бўлган эди. Бу муаммонинг сабаби, аввало шундаки, Ўзбекистон собиқ СССР ва социалистик лагерга мансуб мамлакатлар учун асосан пахта хом ашёси тайёрлар, ғалла ва ун маҳуслотларига бўлган ички эҳтиёжимизнинг 80 фоиздан ортиғи эса четдан келтирилган маҳсулотлар ҳисобидан қопланар эди.Президент Ислом Каримов 1991 йилда Ўзбекистон мустақиллигини эълон қилганида мамлакатда фақат бир неча кунга етадиган дон заҳираси қолган эди. Ўшанда халқ ўртасида яна дон маҳсулотлари тақчил бўлармиш, деган миш-мишлар тарқалганди. Ўзбекистон Миллий университетида ишлайдиган бир профессор танишимиз ўшанда ҳар куни уйига одатдаги икки буханка ўрнига, тўрта буханка нон олиб бориб, иккитасини кесиб қурита бошлаган экан...1991 йилда республикада 943 минг тонна ғалла етиштирилар, бу аҳоли эҳтиёжини қондира олмасди. Шунинг учун аҳоли эҳтиёжига зарур бўлган истеъмол буюмларининг 70 фоизи, доннинг 80 фоизи четдан келтирилган.Шўролар даврида кўп ҳаражат билан яратиладиган пахта толаси эвазига олинаётган валюта четдан ғалла сотиб олишга йўналтирилар эди. Бу, йилига ўртача 300-400 миллион долларни ташкил қиларди. Бизга ғалла сотаётган давлатларнинг манфаатлари эса мамлакатимизда олиб борилаётган ижтимоий-иқтисодий сиёсатга ҳамиша ҳам тўғри келавермасди.Аввало, уруғчилик тизимини шакллантириш, бошоқли экинлар агротехникасини мукаммаллаштириш, қайта ишлаш саноатини тубдан янгилаш шулар жумласидандир. Аҳоли эҳтиёжи учун йилига камида 4,5-5 миллион тонна дон керак бўларди. Ваҳоланки, ғалла мустақиллиги ҳақида гап борган пайтда нари борса республикамизда 1 миллион тоннага етар-етмас дон тайёрланарди.Мустамлака давридаги фожеалардан тўғри хулоса чиқарган Ўзбекистон ҳукумати мамлакат мустақиллигининг дастлабки йиллариданоқ, ғалла мустақиллигини таъминлашга асосий эътибор қаратди.Фақат республика ҳукуматининг кўрган жадал чора-тадбирлари, хорижий мамлакатлар билан савдо-сотиқ бўйича битимлар имзолагани боис, республикада асосий озиқ-овқат маҳсулоти бўлмиш нон таъминотида узилишлар бўлишининг олди олинганди. Ислом Каримов “Токи ғалла мустақиллигига эришмас эканмиз, иқтисодий мустақиллик ҳақида гапириш ортиқча” дея кенг жамоатчиликка мурожаат қилган эди. Шундан сўнг ғалла мустақиллигини таъминлашга қаратилган Миллий дастур ишлаб чиқилди. Барча имкониятлар ишга солинди. Пировардида белгиланган дастур тўла амалга оширилди. Қиёслаш учун айтиш мумкинки, биргина 2006 йилда ғаллакорларимиз давлат хирмонига 6 миллион 104 минг тонна дон топширдилар. Етиштирилган доннинг 81 фоизи фермерлар хиссасига тўғри келди.Энг муҳими, республикамиз дон импорт қилувчи мамлакатдан экспортчи мамлакатга айланди. Айни пайтда Ўзбекистон ғаллага бўлган эҳтиёжини қоплаш билан бирга Мустақил Давлатлар ҳамдўстлиги таркибидаги қўшни мамлакатларга, қолаверса, Афғонистон, Эрон ва бошқа давлатларга ғалла ва ун маҳсулотларини экспорт қилмоқда.Шуни таъкидлаш керакки, ғалла мустақиллигининг қўлга киритилиши мамлакатимиз аҳолисини нафақат ун ва нон маҳсулотлари билан таъминлаш, айни пайтда унинг гўшт ва сут маҳсулотларига бўлган эҳтиёжини барқарор равишда ўз ҳисобимиздан қондириш масаласини ҳам ҳал қилиш имконини беради.Хуллас, мустақилликнинг дастлабки йиллари ва юз берган қийинчиликлар таҳлили шуни кўрсатдики, ўзимизнинг донимизга, нонимизга эга бўлмасак, қийинчиликлар ҳар хил кўринишда давом этавериши ойдинлашди. Шу сабабли Ислом Каримов бошчилигида ғалла мустақиллиги ҳаракати бошланди. Ғалла мустақиллигига эришилгач, анчагина вазифалар ўз ечимини топиши ҳам зарурат эканлиги сир эмас эди.Ана шундай оғир бир шароитда ғаллакорларимиз “Деҳқоннинг хазинаси ер, унинг калити тер” дея қийинчиликларга қарамай агротехника қоидаларига риоя қилган ҳолда ишга бел боғлаб киришиб кетдилар. Йилдан-йилга дон хирмонлари юксалиб борди. Биласиз, инсоннинг ризқ-рўзи бўлмиш дон эканларини ўстириш, уларни табиий офат ва иқлим инжиқликларидан асраш, ҳимоя қилиш, агротехника қоидалари асосида парваришлаш, ҳосилни нес-нобуд қилмай йиғиб олиш осон иш эмас.Лекин қийинчилик ва муаммоларни енгиб ўтаётган бободеҳқон-ғаллакорларимиз, фермерларимиз йилдан-йилга дон ҳосилдорлигини ошириб бормоқдалар. Мана, масалан, биргина 2009 йил “Қишлоқ тараққиёти ва фаровонлиги йили”да мамлакатимиз қишлоқ ҳўжалиги тарихида биринчи бор 6 миллион 610 минг тоннадан зиёд улкан ғалла хирмони бунёд этдилар. 2010 йилда эса 7 миллион тонна сара дон ўриб янчиб олиниб, хирмонимиз янада юксалди.Президент Ислом Каримов 2010 йили изчил ислоҳотларнинг амалий натижалари билан танишиш мақсадида Бухоро вилоятига ташрифи чоғида “Музаффар Зайниддинов” фермер ҳўжалигида бўлар экан, шундай деган эди: “Биз истиқлолнинг дастлабки йиллариданоқ ўз олдимизга ғалла мустақиллигига эришишни бош мақсад қилиб қўйган эдик. Қишлоқ хўжалиги соҳасида амалга оширилган кенг кўламли изчил ислоҳотлар натижасида қисқа даврда вазият бутунлай ўзгарди. Табиат инжиқликларига қарамай, 2010 йили деҳқонларимиз мамлакатимиз ғаллачилиги тарихида энг юқори натижага эришиб, 7 миллион тоннадан зиёд дон етиштирди. Яқин ўтмишда ўз эҳтиёжи учун четдан буғдой олган Ўзбекистон энди ғаллани экспортга чиқармоқда. Биргина 2009 йилда 800 тонна ғалла экспорт қилинди”.Дарҳақиқат, 2010 йилда ҳар доимгидан ҳам кўп, мўл ҳосил яратилди. Суғориладиган ерлардан 51 центнергача ҳосил олинди. Улкан хирмонга Андижон, Бухоро, Қашқадарё, Самарқанд ва Тошкент вилоятлари деҳқон ва фермерлари муносиб ҳисса қўшдилар. Ушбу вилоятлардаги ҳосилдорлик гектаридан 53-58 центнерга етди. Омборлар тўлиб, тўкилди дон. Ризқимиз бутун бўлди, қувончимиз, шодлигимиз осмон бўлди...Эришилаётган ютуқларга, албатта мустақиллигимизнинг қалдирғоч- лари бўлмиш фермер хўжаликлари муносиб ҳисса қўшмоқдалар...\nТИЛ – ХАЛҚ ҲАЁТИНИНГ КЎЗГУСИ\nАфсуски, мезон ўзга тил бўлиб қолганди...\nМиллатни миллат қиладиган ўқ-томир бу тилдир. Тилга давлат мақомини ҳам Ислом Каримов олиб берди. Кўп ўтмай Мустақиллик Декларациясини қабул қилишнинг ташаббускори бўлди.Собиқ шўролар даврида она тилимиз ҳам сиқувга олинди. Ўзбек тили иккинчи тил қаторига ўтиб қолган эди. 1974 йилда катта бир даргоҳга ишга кирмоқчи бўлиб, ўзбек тилида ариза ёзиб кирганимда, кадрлар бўлими бошлиғи бир рус опа “Иди, напыши заявление на русском языке” деб юзимга отиб юборгани ҳали-ҳамон эсимда туради.Чунки, собиқ СССР Халқ комиссарлари совети ва ВКП (б) Марказий қўмитасининг 1938 йил 13 февралдаги “Рус тилини миллий республикаларда мажбурий ўқитиш тўғрисида”ги қарори чиққандан сўнг собиқ Иттифоқда кенг миқёсда руслаштириш сиёсати амалга оширила бошланди, ўзбек тили ижтимоий ҳаётимизнинг турли соҳаларидан сиқиб чиқарилди, ўзбек тилининг ўрни қисқариб борди. Корхона, муассасаларда, жамоат жойлари, маиший хизмат кўрсатиш, алоқа, табобат ишларида ўзбек тилига “жой қолмади”. Ҳужжатларини расмийлаштириш эса тўла руслаштирилди... Аҳвол шу даражага бориб етгандики, маданийлик, замонавийликни белгилайдиган мезон ўзга тил бўлиб қолганди... Шўролар даврида она тилимизнинг қадр-қиммати жуда ҳам пастга тушиб кетганди. Аммо халқимиз бу инқирозга қарши эътироз билдирди. Тил масаласи, у билан боғлиқ муаммо ниҳоятда нозик, қалтис ва жиддий масала бўлишига қарамай, 1989 йилнинг 21 октябрь куни ўзбек тилига Давлат мақоми берилди. Бу ҳам Ўзбекистоннинг Биринчи Президенти Ислом Каримовнинг буюк хизматларига киради.Собиқ Иттифоқ даврида бу қонуннинг қабул қилиниши истиқболимиз сари қўйилган энг биринчи қадамлардан эди.Тан олиш керак, қонун қабул қилинганидан сўнг ўтган йиллар мобайнида алифбо ва имломизда ҳам қатор ўзгаришлар юз берди. Мустақиллик ўзбек тилини озод ва эркин ривожланиш йўлига олиб чиқди. Луғат таркибининг бойишига ҳар томонлама кенг имкониятлар очиб берди. Тилимизга янги сўзлар кириб келди. Бир пайтлари истеъмолдан чиқариб юборилган эски-архаик сўзлар яна тилимизга қайтди. Давлат тили ҳақидаги қонун она тилимизнинг таълим асосини ташкил этди.\nРеспубликамизда тил ҳақидаги қонуннинг қабул қилиниши ўзбек тили тарихида янги даврни бошлаб берди. Бу қонун она тилимизга давлат тили мақомини берди, тилимизнинг ривожланишига ҳар томонлама кенг имкониятлар яратди. Қонун туфайли ўзбек тилининг ижтимоий вазифалар доираси кенгайди. Бугунги кунда ўзбек тили расмий идоравий тил, илмий тил, почта, телеграф алоқалари тили, таълим-тарбия тили сифатида кенг тарзда қўлланилмоқда.\nЕр юзида қанча миллат, халқ, элат, қабила бўлса шунча тил бор, тилсиз халқ йўқ. Халқсиз тил ҳам бўлмайди. Тил миллат тириклигининг, унинг яшаб турганлигининг, фаолият кўрсатаётганлигининг асосидир. Улкан ўзбек шоири, драматург, таниқли жамоат арбоби, буюк педагог ва маърифатпарвар Абдулла Авлоний айтганларидек, “Ҳар бир миллатнинг дунёда борлигин кўрсатадурғон ойинайи ҳаёти тил ва адабиётдир”.\nУ ўз асарларида ҳар бир кишининг ўз она тилини мукаммал билиши, ҳар бир сўзни ўз ўрнида ишлатиши, миллий-адабий тилнинг тараққийси учун жонкуярлик қилиши зарурлигини қайд қилади: “Тилни йўқотмоқ миллатнинг руҳини йўқотмоқдир”, дейди.\nТил – халқ ҳаётининг кўзгуси. Бу кўзгу шундай тиниқки, унда халқ кечмишининг ҳаётининг барча жабҳалари бор бисоти билан акс этади. Бу кўзгу шундай тиниқки, унда халқ кечмишининг барча қирралари тўла зуҳур топади.\nМаълумотларга қараганда, ўзбек тили бир ярим минг йиллик тарихга эга. Бу давр мобайнида туркий тиллар, форс-тожик, араб тилининг ҳамда XIX аср иккинчи ярмидан бошлаб Европа тилларининг таъсири остида такомиллашиб келди. Ўзбек тили бу – ўзбекларнинг росмана тили ҳисобланади. Бу тилда сўзлашувчилар умумий сони 35 миллиондан зиёдни ташкил этади. Шунинг учун ҳам ўзбек тили – ўзбек халқининг буюк қадриятидир. Ўзбек тили – бир ватанни бир миллатга жамлаган. Тилимиз дунё тиллари орасида шеваларга бойлиги билан ажралиб туради. Эндиликда ўзининг бетакрор жозибаси билан жонажон она тилимиз равнақ топмоқда. Қатор ривожланган давлатлар халқлари ҳам ҳавас ва иштиёқ билан ўзбек тилини ўрганмоқдалар.\nБарча даврларда ҳам халқ ўз тилини ниҳоятда қадрлаб келган. Она тилига отилган ўқ – бу халқнинг қалбига отилган ўқдир, деган ибора бежиз айтилмаган. Ўзбек тили жаҳонда энг ривож топган, бой тиллардан биридир.\nБуюк бобокалонимиз Алишер Навоий “Мажолис-ун-нафоис” (“Гўзал мажлислар”) ва бошқа асарларида она тилимизнинг куч-қудратини, бойлигини ва нафислигини бутун дунёга намойиш қилди ва ўзи ҳам шу тил билан фахрланди.\nТадқиқотчиларнинг хулосасига кўра, ўзбек тилининг ҳозирги ривожидаги сўзлар миқдори 100 мингдан ортиқ экан. Сабаби, ўзбек тили туркий тиллар орасида энг кўп лаҳжали ва шевали саналади. Бирорта туркий тил ўзбек тили сингари ўзга тиллар таъсирига учраган эмас. Бу – тилнинг бойлиги исботидир.\nГалдаги вазифамиз эса унинг изчил ривожланишини таъминлаш, асрлар давомида сақланиб келган ўзига хос анъанавий хусусиятларини такомиллаштириш, она тилимизни авайраб-асраб, шу жозибали, гўзал, бой ва соф ҳолда келажак авлодларимизга етказмоқдир.\nЗеро, Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 4-моддасида шундай сўзлар битилган:\nЎзбекистон Республикаси ўз ҳудудида истиқомат қилувчи барча миллат ва элатларнинг тиллари, урф-одатлари ва анъаналари ҳурмат қилинишини таъминлайди, уларнинг ривожланиши учун шароит яратади”.\nЗамонлар ўтаверади. Йиллар бир нафас янглиғ мангулик қаърига сингиб кетаверади. Тоғлар емирилади, дарёлар чекинади. Аммо одамзоднинг Ватан равнақи, халқ бахтини ўйлаб қилган эзгу ишлари мангу қолаверади...Ўзбекистоннинг сиёсий, иқтисодий, ижтимоий, маънавий камолотининг ўзига хос ва ўзига мос тараққиёт йўли ишлаб чиқилган бўлиб, бу стратегик йўлнинг моҳияти Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Абдуғаниевич Каримов томонидан белгилаб берилган бешта тамойилда ўз ифодасини топган.Биринчиси, бу иқтисодиётнинг мафкурадан холи экани ва сиёсатдан устунлик даражасидир. Содда қилиб айтган, аввал иқтисод, кейин сиёсат.Иккинчиси эса давлатнинг бош ислоҳотчи экани, бошқача таъриф берсак, унинг мамлакатни давлатчилик, ижтимоий ва иқтисодий соҳаларда янгилашга қаратилган ислоҳотларнинг ташаббускори бўлиши ва бу вазифани ўз зиммасига олишида намоён бўлади.Учинчиси – қонун устуворлиги ёки барча фуқароларнинг қонун олдида тенглиги тамойилидир.Навбатдагиси эса кучли ижтимоий сиёсатни амалга ошириш, давлатнинг аҳолини ижтимоий ночор қатлами ва гуруҳларини қўллаб-қувватлаш масаласида ҳам масъул бўлишидан иборат.Ва, ниҳоят, бешинчиси, бу ислоҳотларни босқичма-босқич амалга оширишдир.“Биз айнан ана шу тамойиллардан келиб чиққан ҳолда, янги давлат, янги жамият пойдеворини барпо этишга киришдик”, - дея таъкидлаганди Юртбошимиз ўз маърузасида. “Айнан ана шу тамойилларни амалга ошириш зарурати туфайли “Янги уй қурмай туриб, эскисини бузманг”, “Ислоҳотлар – ислоҳот учун эмас, аввало, инсон учун, унинг манфаатлари учун” деган, кўпчиликка ёд бўлиб кетган хаётий шиорлар пайдо бўлди”.Бу даъватлар одамлар қалбида эртанги кунга, тинч ва фаровон ҳаётга ишонч туйғуларини уйғотди.Бир пайтлар шўролар исканжасида зўр-баъзўр ҳаёт кечирган, саноат ишлаб чиқариши паст даражада бўлган, асосан хомашё базасига айлантирилган Ўзбекистон бутун ўзлигини англаган, озодлик нафасини туйган, фақат ўз кучига ишонадиган халқимизнинг белини маҳкам боғлаб, қилган меҳнати эвазига тараққиёт йўлида салмоқли қадамлар қўймоқда. Мамлакатимиз тез орада ғалла, нефть, электр энергияси соҳаларида тўла мустақилликка эришди. Ўзбекистон автомобиль тайёрлайдиган “Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган” тамғаси остида товарларини экспортга чиқараётган, жаҳон бозорида ўз ўнини топаётган мамлакатга айланди. Бугунги кунда республикамизда автомобилсозлик соҳаси мустақилликнинг улкан бир инъоми сифатида таърифланади, албатта. Тинчлик, осойишталик, барқарорлик шарофати туфайли Асакада “ЎзДЭУавто” қўшма корхонасидек, улкан индустрия фойдаланишга топширилди. Бу Ислом Каримовнинг ташаббуси билан қисқа муддатда барпо этилган Марказий Осиёдаги ягона автомобиль заводидир.Бир пайтлар оддий михни ҳам четдан оладиган республика учун бу оламшумул воқеа эди. Ислом Каримов шунинг учун ҳам “Ким эдик, ким бўлдик?” деган саволни бот-бот ўртага ташлаб турарди. Дарҳақиқат, собиқ Иттифоқнинг бир бўлаги бўлган давлатимиз марказга тобе эди, аниқроғи ҳуқуқларидан ташқари, давлат бюджети ҳам Москвадан тасдиқланадиган ўлка эди.- Мен бир йили Москвага борганимда, “Москва” меҳмонхонасининг фойесида Ўзбекистоннинг ўша вақтдаги раҳбарларидан бирини учратиб қолдим, - деб ҳикоя қилиб берганди марҳум Ўзбекистон халқ ёзувчиси Ҳамид Ғулом. – У ўзида йўқ шод, қучоғини кенг ёзиб кўришаркан: “Мени табрикланг, Иттифоқ ҳукуматидан 200 миллион сўм ундирдим”, деди. Яъни, Ўзбекистоннинг олтини, пахтаси эвазига оладиган пулини Москва ижозати билан бўлиб-бўлиб олиш мумкин экан!..\nҲозирги мустақиллик даврида бундай гаплар қулоққа эриш, ҳатто ҳақоратомуз эшитилади. Биз ўша даврда бундай ҳолатлар борлигини тасаввур ҳам қила олмасдик. Бироқ бу бор ҳақиқатдир, яъни мустақилликдан илгари шундай бўлган. Москванинг ижозатисиз ортиқча қадам қўйиш ҳам мумкин бўлмаган. Ҳатто ижозатсиз битта кўприк у ёқда турсин, Қамчиқ довонига бир машина асфальт ҳам олиб чиқиб бўлмасди. Чиндан иқтисодимиз ҳам, сиёсатимиз ҳам собиқ Иттифоқ пойтахтига қарам қилиб қўйилганди.\nМарказдаги корчалонлар ўзбек халқининг дўстони ҳурматига нақадар разил ҳақорат билан жавоб берганликлари замирида нима мақсад, нима маъно борлиги эндиликда кундай равшан. Совет империяси собиқ Иттифоқ таркибидаги халқларни маънавий асоратда ушлаб туришни истагани учун ҳам уларнинг мустақил давлат тузишига, эмин-эркин ҳаёт кечиришига йўл бермас эди.\nБир сўз билан айтганда, мустақилликка эришиш осон бўлмаган...\n“Бу ҳақда гапирганда, Қувасой, Фарғона ва Қўқон, Наманган, Бўка ва Паркент, Гулистон, Тошкент ва Ўшда рўй берган фожиали воқеалар одамларимиз қалбида қолдирган битмас жароҳатларни, юртимизга чет элдаги марказлар томонидан молиявий таъминланган ва бошқарилган террорчи тўдалар Сурхондарё ва Тошкент вилоятларининг тоғли туманлари орқали суқулиб кирган таҳликали кунларни ҳам эслашимиз лозим, - дея бизни яна бир бор огоҳликка чақирарди Ислом Каримов ўз маърузаларида. – Агарки, ана шу ёвуз ниятли кучларнинг қабиҳ ва узоқни кўзлаган бузғунчилик мақсадлари амалга ошганида борми, мамлакатимиз фуқаролар уруши олови ичида қолиб кетган ва унинг оқибатлари, ҳеч шубҳасиз, бутун Ўрта Осиёдаги вазиятни портлатиб юборган бўлур эди”.\nМинг шукрларки, бундай мураккаб, ўта қалтис бир пайтда Президент Ислом Каримов ва соғлом кучлар қатъият билан туриб, бу фожиали хавфни бартараф этдилар.\nПрезидентнинг ўзи ўша оловли жойларда бўлиб, мардлик, жасорат кўрсатиб, худобехабар оломонни қабиҳ ниятдан қайтарди. Бугун техника ривож топган даврда яшаяпмиз. Шу боис ҳар куни турли мамлакатларда рўй бераётган ҳар тоифа низоларни телевидение ва радио орқали кўраяпмиз, эшитаяпмиз. Ана шу кўрсатувларда ҳеч бир давлат раҳбари оломон ичига кириб, улар билан басма-бас гаплашаётганини, портлаб турган шаҳарда бемалол юриб, вайронага айланган биноларга кириб, аҳволни ўзи кузатаётганини кўрмадим.\nБаъзилар ҳали ҳамон мустақиллик осонлик билан қўлга киритилди, деб ўйлайди. Асло ундай эмас. Мустақиллигимизни озодлигимизни кўролмайдиган душманлар кўп бўлган... Агар билсангиз, мустақиллик биз учун нондай азиз, жондай ширин. Биз истиқлол туфайли кенг дунёга юз очдик. Оддий деҳқон фарзандининг чет эллардаги нуфузли ўқув юртларида давлат таъминоти остида ўқишлари ёки нуфузли чет эл компанияларида ишлашини ким тасаввур қилибди, дейсиз.\nТорга – тор, кенгга – кенг дунё, дейдилар. Эмин-эркин, озод жамият халқимизга ўзлигини, ўз тарихини, моддий ва маънавий салоҳиятини, бой маданиятини жаҳонга намойиш этиш имкониятини берди. Шунда “Биз ҳеч кимдан кам эмасмиз, кам бўлмаймиз ҳам” сўзлари бежиз айтилмаганига амин бўламан.\nБугун шу кунларга шукроналар айтар эканмиз, Тошкентда содир этилган 1999 йил 16 февраль воқеалари, даҳшатли хунрезликлар ҳамон эсдан чиқмайди. Иш жойимиз Мустақиллик майдонида бўлгани боис у воқеаларни жуда яхши эслайман.Таниқли журналистларимиздан бири, марҳум Қодиржон Собиров (жойлари жаннатда бўлсин) ўша мудҳиш куннинг гувоҳи сифатида шундай хотирлаган эди:\n“... 16 февраль соат 10 яримлардан ўтганда мен бир иш билан Ички ишлар вазирлиги томон йўл олган эдим. Шу ердан сал қуйироқда, 11-троллейбус йўналишида, “Педагогика” кўчасида янграган даҳшатли портлаш ва кўкка ўрлаган қора қуюн юрагимни титратиб юборди... Яна бир неча портлаш овози ҳаммаёқни ларзага солди...\nПрезидентимизнинг ўша фожиали дақиқаларнинг ўзидаёқ тўғридан-тўғри “ойнаи жаҳон” орқали чиқиши, ўзини элга намойиш этиши, уни тинчликка чақириши юртимизда осойишталикни сақлаб қолиш учун жуда катта омил бўлди...”\nҚўпорувчилар кимлар эди ва уларнинг ортида кимлар бор? Юртимиз раҳбари журналистлар билан бўлган учрашувлар чоғида айтганидек, бу даҳшатли воқеаларнинг ижрочилари дин ниқоби остидаги ғаламислар, таъбир жоиз бўлса, қуюшқондан чиқиб кетган экстремистлардир.\nТақдир, ҳаёт, давр юртимиз сардорини бизга халқимизнинг асрий орзуси амалга ошиши учун инъом этганди. Шу боис бўлса керакки, тақдирнинг ўзи энг тахликали давларда унга паноҳ бўлди, қалқон бўлди. Президент – халқимизнинг жўшаб турган юраги.\nЎтган давр мобайнида миллий иқтисодиётни шакллантириш, тубдан ислоҳ қилиш ва ривожлантириш бўйича жуда катта ишлар амалга оширилди. Бир сўз билан изоҳлаганда, юқорида айтганимиздек, ғалла, ёқилғи-энергетика мустақиллигига эришилди. Илгари иқтисодий тармоқларни ва аҳоли эҳтиёжини қондириш учун йилига 6-7 миллион тонна нефть ва нефть маҳсулотларини четдан келтириш учун катта миқдордаги валюта ресурслари сарфланар эди. Эндиликда-чи? Бухоро нефтни қайта ишлаш заводи, модернизация қилинган Фарғона, Олтиариқ нефтни қайта ишлаш заводлари, Шўртан газ-кимё мажмуаси каби қатор корхоналар бугунги талабни қондирмоқда. Биргина мисол. Мамлакатимизда ана шу корхоналарни ривожлантириш туфайли бугунги кунда 1990 йилга нисбатан нефть маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми 5 баробарга ортди. Айни пайтда республика эҳтиёжидан ташқари мазкур маҳсулотларни экспорт қилишга, йилдан-йилга экспорт қилиш ҳажмини оширишга эришилмоқда.\nЭнг муҳими, бугун мамлакатимизда бозор иқтисодиётининг асослари яратилди. “Иқтисодиётнинг асосий тармоқлари, савдо ва хизмат кўрсатиш соҳаси корхоналарининг бутунлай давлат тасарруфидан чиқарилиши ва хусусийлаштирилиши натижасида мамлакатимизда амалда кўп укладли иқтисодиёт шаклланди, мулкдорлар ва тадбиркорларнинг янги синфи пайдо бўлди ва бу синф йилдан-йилга юртимиз хаётида тобора салмоқли роль ўйнамоқда.\nЮртимизда амалга оширилаётган туб ислоҳотлар иқтисодиётда ҳам ўз самарасини бермоқда. Президент ўз маърузасида таъкидлаб ўтганидек, республикамизда ялпи ички маҳсулот 1990 йилга нисбатан 1.3 баравар ошган. Мустақиллик йилларида ялпи ички маҳсулот таркибида саноатнинг улуши 11 фоиздан 25 фоизга, хизмат кўрсатиш соҳаларининг улуши эса 18 фоиздан 42 фоизга ёки 2 баробардан зиёдга ошган. 2007 йилнинг биринчи чорагида эришилган иқтисодий ўсишнинг юқори суръати 2007 йилнинг иккинчи чорагида ҳам сақлаб қолинди. Бу эса биринчи ярим йиллик якунлари бўйича ялпи ички маҳсулотнинг 9,7 фоизга ўсишини таъминлади.\nИқтисодий ўсишда хўжалик юритувчи субъектлар, аҳоли ва ташқи савдо ҳамкорлар умумий талабининг ўсиши, шунингдек, иқтисодиётнинг ана шу талабни қондиришга тайёрлиги муҳим омил бўлди. Саноат ишлаб чиқариш 2007 йил (ўтган йилнинг тегишли давридагига нисбатан) 11.6 фоиз, инвестицияларни ўзлаштириш 40.2 фоиз, қурилиш ишлари ҳажми 20.5 фоиз, экспорт 39.0 фоиз, чакана савдо айланмаси 16.8 фоиз ва пулли хизматлар 25.1 фоиз ўсишнинг юксак суръатлари шундан далолат беради. Қишлоқ хўжалиги барқарор ривожланди, соҳада маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажми 5.5 фоизга ўсиши таъминланди.\nРеспубликамизда хорижий сармоядорлар учун қатор қулайликлар, уларнинг ҳақ-ҳуқуқларини ҳимоялаш учун ҳуқуқий база яратилган. Шунинг учун ҳам кўплаб хорижлик сармоядорлар Ўзбекистонни танлашмоқда. Ҳар томонлама қулай, имтиёзли инвестиция муҳити уларга маъқул бўлмоқда. Мустақиллгимизнинг ўтган йиллари давомида улар мамлакатимиз иқтисодиётига 100 миллиард доллардан зиёд инвестиция киритдилар. Бунинг 25 миллиардини хорижий сармоядорларнинг маблағлари ташкил этади.Айтаверсак, ютуқларимиз кўп, лекин ҳали қилинадиган ишларимиз бисёр.\nБуюк келажагимизни қуришдек олийжаноб ишга муносиб ҳисса қўшиш ҳаммамизга насиб этаверсин.\nдеб номланган жиноий ишлар бўйича 4,5 мингга яқин ҳамюртимиз қамалган эди- Бир донишманддан “Сиз нимадан жуда қўрқасиз”, деб сўрабдилар.\nДонишманд жавоб берибди:- Иғво ва туҳматдан.Ҳа, бу дунёда туҳмат балосидан ортиқ ёмон дард йўқ. Лекин халқимиз сабрли халқ, таҳқирликларга чидади. Шоир айтганидек:Вақт келар, эсади насими сабо,Синиқ қанотига бахш этар даво.У пайт қанотимнинг ҳар бир париданАжиб янги ҳаёт бўлади пайдо...\nҲа, Ўзбекистонда, мустақил Ватанимизда янги ҳаёт бошланди. Ўзбекистон халқининг кўксига шамол тегди. Ўзбекистон мустақилликка эришди. Бу кунлар ота-боболаримизнинг асрий орзуси эди. Асрий армонга етдик...\nМустақиллик туфайли ўзбек пахтакорининг ҳам кўксига шамол тегди. “Пахта иши” деб аталган маломат тошидан бошини ҳам қилиб юрган бободеҳқонимнинг бугун юзи ёруғ...\nНега шундай бўлганди? Нега бегуноҳ одамларни ноҳақ таҳқирлашди? Бунчалик зуғум, бунчалик таъзйиқ ўтказиш ва ҳуружлар ортида кимлар турибди? Ўзбекларни бадном этиш кимга, нега керак бўлиб қолди?\nПрезидент Ислом Каримовнинг “Пахта иши” билан қамалганларни авф этиш тўғрисидаги” Фармонига яна бир бор кўз югуртирар эканман, хаёлимдан яна беихтиёр шундай саволар ўтаверади.\nАслида “Ўзбеклар иши”, “Пахта иши”, “Рашидовчилик” собиқ “Марказ”нинг найранги эди. Бу ғаразли мақсад ортида ўзбек халқининг миллий ғурурини оёқ ости қилиш, республиканинг етук кадрларига зимдан зарба бериш орқали путури кетаётган “марказ” обрўсини тиклаш, эски тизимни сақлаб қолишга уринишлар ётар эди. Бундай таъзйиқлар 74 йиллик қарамлик тарихимизда кўп бўлган. 30, 50, 60 – йилларда ва 70- йилларнинг бошларида республикамизда етук малакали мутахассис-кадрлар етишмайди, деган баҳона билан партия ходимлари ниқоби остида махсус топшириқ олган “десант”чилар “марказ”дан кўп бор қадам ранжида қилишган. Кейинги “Пахта иши” деб аталмиш туҳмат ҳам республикамизга қилинган навбатдаги, аниқроғи сўнги ҳуруж эди. “Марказ” ўзининг Ўзбекистонга навбатдаги юришини юқорида айтганимдек, миллий кадрларни, номақбул раҳбар-ходимларни бадном қилишдан бошлаган эди. Дастлаб халқимизнинг буюк фарзанди, атоқли адиб, давлатимиз рахбари бўлган отахони Шароф Рашидов номи қораланди. “Марказ”дагилар “мана кўрдингизми, сизларнинг энг олий раҳбарингиз ҳам балчиққа ботиб қолган” деб халқ орасида унга нисбатан нафрат уйғотмоқчи бўлдилар. Лекин улар айтганча бўлмади. Мана буни ҳаётнинг ўзи қанчалик ҳақиқат эканлиги рўй-рост исботлаб турибди.\n“Пахта иши”, “Ўзбеклар иши” пухта ўйлаб топилган бўлиб, махсус “операция”ни амалга ошириш мақсадида шунчаки бир баҳона эди, холос. Зотан, қўшиб ёзиш, фақат тузумга теккан касал эди. “Марказ”нинг, аниқроғи Москвадаги собиқ ГОСПЛАНнинг умуммамлакат миқёсида олиб борган сиёсати бўлган. “Марказ” ўзининг ана шу қора ишларини турли йўллар билан ниқоблаб келган. Собиқ КПСС Марказий Комитетининг топшириғига биноан республикамизга собиқ СССР Прокуратурасидан ғаразли терговчилар гуруҳини юборганлиги маълум. Гдлян ва Ивановнинг нопок тергов гуруҳига чекланмаган ҳуқуқлар бериб қўйилган эди. Гдлян одамлари ҳамма вилоятларда тўла хўжайин бўлиб олган эдилар. Ўзбекистонга юбориладиган раҳбар-ходимлар ва мутахассислар рўйхати собиқ КПСС Марказий Комитетида тузилган экан. Республикамизга етиб келган ана шу “марказ”чилар орасида бизнинг шароитимиз, урф-одатимиз, қишлоқ ҳўжалигимиз, айниқса пахтачиликни биладиган тажрибали кишилар йўқ эди. Лекин улар дарҳол катта лавозимларни эгаллаб олдилар, собиқ СССР ва Ўзбекистон Республикаси Халқ депутатлари қилиб сайландилар. Ҳалол меҳнат қилаётган билимдон ва тажрибали маҳаллий ходимлар ҳеч қандай сабабсиз ишдан бўшатилди ва лавозимлари пасайтирилиб юборилди. Масалан, Бухоро вилоятида бир вақтнинг ўзида райком котибларининг кўпчилиги, район ижроия қўмиталари раисларининг 50 фоизга яқини қамалди. Олот районида ўн бир ҳўжалик бўлиб, бу хўжаликлар раҳбарларининг ҳаммаси қамалган. Текширув чоғида бу раҳбарларнинг ҳаммаси жуда қашшоқликда яшаётганлиги, уйларида бор-йўғи биттадан сигирлари бўлганлиги, хонадонларида шолчадан бошқа нарса йўқлиги маълум бўлган. Улар қамалгач, оиласидаги 8-10 боладан иборат жўжабирдек жонлар жуда оғир ва мушкул аҳволга тушиб қолган эдилар. Минг афсуски, ўша машъум дамларда республикамиз тақдири Анишчев, Огарок, Сатин, Клепиков, Романовский, Нестеренко, Дидоренко, Теплов, Гайданов, Литвиненко каби устамонлар қўлида эди. Улар ўзларига ёқмаган бир қадар хавфли туюлган рақибларини қувғин қилдилар. Бир мақсадни кўзлаб, яъни республикада маънавий, сиёсий вазиятни бошқаришни ўз қўлларига олишни кўзлаб иш олиб бордилар. Шу даврларда, яъни 1984-1989 йилларда республикада содир бўлган фожеали воқеалар – Фарғона, Қўқон, Бўка, Паркент воқеалари, кейинчалик Ўшда юз берган қонли фожеалар ҳали ҳеч кимнинг ёдидан чиққани йўқ. Ким билади, балки бу фожеаларда уларнинг ҳам қўлари бордир. В.Огарок Ўзбекистон Министрлар Совети раисининг биринчи ўринбосари лавозимини эгаллаши биланоқ Россия, Украина, Белоруссиядан ўзининг таниш-билишлари, ошна-оғайниларини Ўзбекистонга мартабали вазифаларга бирин-кетин чақира бошлаган. Масалан, Харьков шаҳар “Спортторг”и директори бўлиб ишлаб турган ўз гумаштаси Ю.Литвиненкони республикага чақириб, унга Савдо министри вазифасини таъсис этган.\nРеспублика раҳбариятида лавозимларга чиқиб олган Анишчев, Огароклар ёрдамида юқори лавозимларни эгаллаган Романовский, Клепиков, Малолетов, Бутурлин каби шахсларнинг имон-эътиқоди тоза эмасди. Улар фақат бойлик орттиришга зўр бердилар, турли маиший бузуқликка йўл қўйдилар.\nАммо республикамиздаги соғлом кучлар ўз вақтида бу хатарли ишнинг олдини олдилар. Президентимиз Ислом Каримов мана шундай оғир шароитда бутун масъулиятни ўз бўйнига олиб, дадил ва қатъий ҳаракат қилди. Биз бугун Президентимиз қатъий йўл тутганлиги туфайли шу улуғ кунларга етиб келдик, унинг жасорати туфайли Мустақилликка эришдик.\nКўпчиликни ваҳима босган ўша 1984-1986 йилларда ўзбек пахтакорлари гўё 6 миллиард сўмни ўзлаштирганлиги, қумларга кўмилган олтин тўла хумлар, бебаҳо зеби-зийнатлар йўқ қилинган дея бутун дунёга жар солди. Мислсиз шовқин-сурон кўатрди. Лекин ҳақиқат кўмилмайди. У барибир юзага чиқади. Адолат эгилади, букилади, аммо синмайди.\nЎша айтилган миллиардлар кимнингдир кўрсатмаси билан нопок ниятли тергов органлари томонидан ўйлаб топилгани, бир неча минг, юз марта ошириб кўрсатилганлиги маълум бўлиб қолди. Қўшиб ёзиш айбномаси таг-томири билан ёлғонга, пучга чиқди.\nҲурматли ўқувчимизнинг эсида бўлса, Ўзбекистон Компартиясининг XXI съездида 6 миллиард сўм тўғрисида, Москва шаҳрида бўлиб ўтган митингларда бир неча ўн миллиард сўм тўғрисида гап борган эди. Собиқ СССР Халқ депутатлари съезди комиссияси томонидан собиқ СССР Прокуратураси материаллари асосида тайёрланган ҳужжатнинг биринчи кўринишида 5 миллиард сўм, иккинчи ҳолатида 2-4 миллиард сўм тўғрисида айтилган. Кейинчалик эса бир неча миллион сўм тўғрисида гап борган. Кўриб турибсизки, миллиардлар тўғрисида афсоналар ўз-ўзидан йўқ бўлиб кетди.\nРеспублика Олий Кенгашининг “Пахта иши” комиссияси адолатни тиклаш йўлида жуда кўп ишларни амалга оширди. Пахтакорларимиз элу юрт олдида юзлари ёруғ бўлди, деб айтишга ҳақлимиз. Мана шундай ҳуқуқий тенгсизлик шароитда Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти бўлган Ислом Каримов ташаббуси билан ташкил этилган республиканинг “Пахта иши” бўйича комиссияси фуқароларнинг ҳақ-ҳуқуқлари бўйича чиқарилган ҳукмларнинг асосли ёки асоссизлиги билан боғлиқ жуда кўп масалаларни кўтариб чиқди. “Пахта иши” билан ноҳақ судланган кишилар Президент Фармони билан озодликка чиқдилар.\n“Пахта иши” деб номланган жиноий ишлар бўйича 4,5 мингга яқин қишлоқ хўжалик ходимлари суд ҳукми билан турли муддатларга озодликдан маҳрум этилган эдилар. Уларнинг кўпчилиги узоқ муддатларга озодликдан маҳрум этилганлар. Бу масала бўйича республикамизда кўрилган барча жиноят ишлари текшириб чиқилди. Шу ишлар бўйича талон-тарож қилинган пул миқдори 18 миллион сўм атрофида бўлганлиги аниқланди. Республикамиздан ташқаридаги судларда кўрилган ишларни ҳам ҳисобга олинса, талон-тарож қилинган пул миқдори жами 30 миллион сўмдан ошмайди. Кўриб турибсизки, расмий тарзда эълон қилинган пул миқдори билан ҳақиқий зарар миқдори сунъий равишда бир неча юз маротаба ошириб кўрсатилган. Агар бу масала аниқланмаган тақдирда 80-йилларда “Пахта иши” бўйича миллиарл-миллиард сўмлар талон-тарож қилинган, деган айб Ўзбекистон тарихида доғ бўлиб қолар эди. “Пахта иши”ни ўрганиш жараёнида судланганларнинг аксарият кўпчилиги ўзига бир сўм ўзлаштирмаганлиги маълум бўлди. Бу ҳолат тергов органлари хулосасида ҳам, суд қарорларида ҳам таъкидлаб ўтилган. Лекин бунга ўз вақтида ҳуқуқий баҳо берилмаган. Ҳақиқатан ҳам бу шахслар қўшиб ёзишда, пахта сотиб олишда иштирок этганлар. Лекин бу ҳаракатларни таъзйиқ оқибатида “содир қилганлар”.\nМаълумки, ўша йилларда маҳаллий шарт-шароитлар, республикамиз манфаатлари ҳисобга олинмаган ҳолда “марказ”дан бажарилиши аниқ бўлмаган режалар юклатилган. Натижада режани бажартириш мақсадида ташкилот раҳбарлари томонидан пахтакорларга таъзйиқ ўтказилган. Бу борада биргина мисол келтириб ўтишни жоиз деб биламиз. Масалан, Қашқадарё вилояти Таллимаржон туманидаги “Коммунист” давлат хўжалигидан “Пахта иши”бўйича 24 киши жиноий жавобгарликка тортилган ва суд ҳукми билан жазоланган. Иш текширилганда шу нарса аниқландики, туман раҳбарлари пахта ва бошқа хўжалик маҳсулотларини давлат ҳисоботига қўшиб ёзишга топшириқ берганлар. Аммо топшириқ бажарилмагандан сўнг уларнинг топшириғига асосан давлат хўжалиги бош ҳисобчиси Ҳидиров, кассирлари Баҳриддинов ва Эргашевлар бир суткага қамоққа олинганлар. Бўлим бошлиғи Жалилов қонунсиз топшириқни бажармай, қўшни давлат ҳўжалигига ишга ўтиб кетгандан кейин 1982 йил 5 декабрь куни унинг уйига совхоз директорининг ўринбосари Қобулов ва партторг Бозоровлар боришиб, “ёҳужжатларга имзо чекасан ёки квартирангни бўшатиб қўясан” деган ултиматум тариқасида шарт қўйганлар. Жалиловнинг бошқа уйи бўлмагани ва қишда борадиган жойи йўқлиги учун қалбаки ҳужжатларга имзо чекишга мажбур бўлган. Бошқа бир бўлим бошлиғи Ҳамдамов қалбаки ҳужжатларга имзо чекмагани учун ўз уйидан рўзғор буюмларини аравага ортиб, кўчага чиқариб қўйилган. Унинг нарсалари қишда кўчада уч кун турган. Шундан кейингина Ҳамдамов қалбаки ҳужжатларга имзо чекишга мажбур бўлган. Кейинчалик адолат қарор топиб, бу шахслар Ўзбекисто Олий суди томонидан оқланганлар.\n- Ўзбекистон Жиноят мажмуасининг 14-моддасига биноан агар шахс у ёки бу ҳаракати таъзйиқ оқибатида содир қилса, бу ҳаракат жиноят ҳисобланмайди, - деганди ўшанда Ўзбекистон Олий суди раисининг собиқ ўринбосарларидан бири. – Шу модда талабига кўра келтирилган зарар олди олинган зарардан камроқ бўлиши керак. Лекин бу қонун амалда татбиқ қилинмасдан ўлик модда бўлиб келган. Комиссиянинг фикрича, бу модда айнан шу ишларга татбиқ этилиши лозим эди. Шунинг учун Ўзбекистон Олий Суди пленуми 1990 йил 20 июль куни қабул қилган қарорида судларга қуйидагича тушунтирув берди:\n“Судлар ҳар бир конкрет ҳолатда давлат ва жамоат ташкилотлари раҳбарларининг таъзйиқи остида жиноят содир этишга мажбуран иштирок этганлик фактларига, албатта ҳуқуқий баҳо беришлари лозим. шу билан бир қаторда мазкур раҳбарларнинг қонунга хилоф талабларини бажармаган тақдирда шахснинг қандай ҳуқуқий ва қонуний манфаатлари ҳавф остида қолганлигини аниқлаш лозим.\nАгар шахс унинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари, шунингдек, унинг яқин кишиларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига руҳий ёки бошқа яшаш манбаидан маҳрум бўлишига ва ҳоказо хавф туғдирувчи шундай бир шароитга туширилган бўлиб, унинг бошқа бир воситалар билан бартараф этиш имконияти йўқлиги аниқланса ва у олдин олган зарар, содир этган ҳатти-ҳаракатларидан муҳимроқ бўлса, гарчи кўрсатилган ҳаракатлар расмий жиҳатдан жиноий жазо тайинлаши мумкин бўлган ҳаракатларни ўз ичига олса ҳам бундай ҳаракатларни охирги зарурат ҳолатида содир этилган деб ҳисобламоқ лозим. Чунки жамиятни демократлаштириш, ҳуқуқий давлат шароитларида инсоннинг конституцион ҳуқуқлари, озодлигининг ижтимоий қиммати биринчи даражали аҳамият касб этади”.\nМана шу қарорга асосан Ўзбекистон Республикаси Олий суди келтирган протестлар бўйича “Пахта иши” билан қамалган кўплаб кишилар оқланди.\nАлбатта, бу ишлар ўз-ўзидан бўлмади. Собиқ СССР прокурори ва СССР Олий судининг раиси Республикамиз Олий судининг мазкур қарорини нотўғри деб ҳисоблаб, уни амалга оширишга қаттиқ қаршилик кўрсатди. 1991 йил 17 май куни собиқ СССР Олий суди Ўзбекистон Олий суди вакили қатнашмаган ҳолда Ўзбекистон Республикасининг мустақиллик декларациясини менсимасдан, Ўзбекистон Олий суди пленуми қарори Иттифоқ қонунига мос келмайди, деган асос билан бекор қилинди.Албатта, собиқ СССР Олий суди пленумининг бу қарори биринчидан, асоссиздир ва ўз вақтида “Пахта иши” тепасида бўлган баъзи бир Иттифоқ миқёсидаги раҳбар-ходимларнинг ташаббуси билан қабул қилинган. Шуни алоҳида таъкидлаш керакки, республикамизнинг таниқли ҳуқуқшунос олимлари, профессорлари Ғ.А.Абдумажидов, Б.А.Блинбер, Москвадаги академик В.Н.Кудряцев, профессорлар Ю.П.Касаткин, И.М.Галперен, Н.В.Радутная, С.Л.Бородин ва ҳатто собиқ СССР Прокуратураси қонунчилик институтининг директори, профессор И.И.Карпецлар Ўзбекистон Олий суди пленуми ўз ваколат доирасидан четга чиқмай, қонуний қарор қабул қилганлиги ҳақида ўзларининг фикрларини ёзма равишда жумҳурият Олий судига тақдим этгандилар. Шу билан бирга санаб ўтилган олимлар собиқ СССР Олий судининг қарори қонунга хилоф раившда қабул қилинганлигини кўрсатдилар.\nМана шундай зўравонлик оқибатида республикамиз маънавий, сиёсий ҳаётига катта зарар етказилди. Ашаддий қонунсизлик, тенгсизлик юз берди. Лекин ўша йили, яъни 1983 йилда кўпчилик эртами-кечми шундай кун келишига, адолат қарор топишига ишонарди. Халқимиз содир бўлган воқеаларнинг сабабларини аниқлаб, ҳақиқат юзага чиқишини талаб этган эди. Асоссиз айбномалар, шафқатсиз тергов усуллари, адолатсиз ҳукмлардан азоб чеккан минглаб кишилар юқори идораларга ва ҳуқуқни ҳимоя қилиш органларига арз-шикоят билан мурожаат этгандилар. Ўнлаб-юзлаб кишилар, қанча-қанча қишлоқларнинг меҳнат аҳли Тошкентга бетўхтов қатнади, Москва йўлларида сарсон-саргардон бўлдилар. Тергов азоб-уқубатларидан азоб чеккан, туҳмат балосига учраган мансабдор шахслар, оддий кишилар, оддий пахтакорлар нуфузли идоралар олдида адолат излаб, зор-интизор бўлиб қон-қақшадилар...\nМинг шукрки, Президент Ислом Каримовнинг жасорати туфайли “Пахта иши”га сўнгги нуқта қўйилди. Ўзбекистон кўксига мажбурий тамғаланган қора доғ шу тариқа ювиб ташланди. Биз энди шу кунларга шукроналар айтиб, ҳаммамиз якдил бўлиб мустақилликни мустаҳкамлаш учун бел боғлаб, меҳнат қилишимиз керак.\nЎзбекистон тараққиёти учун хизмат қилмоқда\nИстиқлолнинг дастлабки йилларида муҳтарам Президентимиз Ислом Каримов тараққиётимизнинг асосий тамал тоши бўлмиш “ўзбек модели”ни ишлаб чиқди. Бу Ўзбекистоннинг сиёсий, иқтисодий, ижтимоий, маънавий, маърифий камолотининг ўзига хос ва ўзига мос тараққиёт йўли эди. Бу стратегик йўлнинг моҳияти бешта тамойилда ўз аксини топган.Биринчиси, бу иқтисодиётнинг мафкурадан холи экани ва сиёсатдан устунлик даражасидир. Содда қилиб айтганда, аввал иқтисод, кейин сиёсат.\nИккинчиси эса давлатнинг бош ислоҳотчи экани, бошқача таъриф берсак, унинг мамлакатни давлатчилик, ижтимоий ва иқтисодий соҳаларда янгиланишга қаратилган ислоҳотларнинг ташаббускори бўлиши ва бу вазифани ўз зиммасига олишида намоён бўлади.Учинчиси – қонун устуворлиги ёки барча фуқароларнинг қонун олдида тенглиги тамойилидир.\nТўртинчиси - эса кучли ижтимоий-сиёсатни амалга ошириш, давлат аҳолисининг ижтимоий ночор қатлами ва гуруҳларини қўллаб-қувватлаш масаласида ҳам масъул бўлишидан иборат.\nВа, ниҳоят бешинчиси, бу ислоҳотларни босқичма-босқич амалга оширишдир.\n“Биз айнан ана шу тамойиллардан келиб чиққан ҳолда, янги давлат, янги жамият пойдеворини барпо этишга киришдик”, дея таъкидлаганди Ислом Каримов ўз маърузаларидан бирида. – Айнан ана шу тамойилларни амалга ошириш зарурати туфайли “Янги уй қурмай туриб, эскисини бузманг”, “Ислоҳотлар – ислоҳот учун эмас, аввало, инсон учун, унинг манфаатлари учун” деган, кўпчиликка ёд бўлиб кетган ҳаётий шиорлар пайдо бўлди”.\nБу даъватлар одамлар қалбида эртанги кунга, тинч ва фаровон ҳаётга ишонч туйғуларини уйғотмоқда. Юртимизда амалга оширилаётган туб ислоҳотлар ўз самарасини бермоқда. Ўтган йиллар мобайнида Ўзбекистон юксак тараққиёт йўлига чиқиб олди, оламшумул ютуқларга эришди. Биргина, хусусий мулк, кичик бизнес ва тадбиркорликни олайлик, соҳага катта эътибор ва ғамхўрлик туфайли бу соҳа гуркираб ривожланмоқда. Бу йўлдаги тўсиқ ва ғовларни бартараф этиш йўлида қилинаётган ишлар ўз самарасини кўрсатмоқда. Чиндан ҳам кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик миллий иқтисодиётимизнинг чинакам таянчига айланмоқда. Рақамларга назар ташлайлик: айни пайтда ялпи ички маҳсулотда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликнинг улуши биргина 2000 йилдаги 31 фоиз ўрнига 56 фоизга етди.\nШуни алоҳида қайд этиш керакки, 2015 йилнинг ўтган олти ойи мобайнида республикамизда кичик бизнесни ривожлантириш учун ҳалқаро молия институтларининг 86.4 миллион АҚШ доллари миқдорида кредит линиялари ўзлаштирилганди. Бу аввал таъкидланганидек, қулай ишбилармонлик муҳитини янада такомиллаштириш, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни молиявий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш, ишбилармонларга тўлиқ эркинлик бериш бўйича ҳаётга татбиқ этилаётган изчил чора-тадбирларнинг амалий ифодасидир.\nУмуман олганда, чет эллик мутахассислар ва ишбилармон доираларнинг вакиллари Ўзбекистонда эришилаётган макроиқтисодиёт кўрсаткичларини юқори баҳолашмоқда. Уларнинг фикрича, бундай ўсишлар мамлакат тараққиётининг барча тармоқлар бўйича барқарор ҳамда мутаносиб тарзда ривожланаётганини англатади.\nБундан тўрт йил муқаддам Ўзбекистон Республикасининг Банкокдаги дипломатик ваколатхонасида “Мамлакатнинг ижтимоий-иқтисодий тараққиётида “ўзбек модели” ва мустақиллик йилларида босқичма-босқич амалга оширилган ислоҳотларнинг натижалари” мавзусида тадбир бўлиб ўтган эди. Унда Таиланд давлатининг иқтисодиёт муассасалари, сайёҳлик компаниялари ва ишбилармон доиралари вакиллари қатнашгандилар. Ушбу анжуман қатнашчилари 2010 йилда Ўзбекистонда эришилган макроиқтисодиёт кўрсаткичларни юқори баҳолаган.\n- Ўзбекистон раҳбариятининг кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш борасидаги саъй-ҳаракати “ўзбек модели” тараққиётининг тизимли ва пухта ўйланган эканлигини намоён этади, - дея таъкидлаганди ўшанда Таиланд Саноат федерацияси раиси ўринбосари М.Данасарнсилпа.\nБугун “ўзбек модели”ни жаҳон тан олмоқда. Бунга мисоллар жуда кўп. Мана-ман деган дунёнинг таниқли экспертлари Ўзбекистоннинг – бу тараққиёт моделига юксак баҳо бермоқдалар. Яхшиси, айрим чет эллик мутахассисларнинг бу борадаги фикрлари билан танишинг.\n- Ўзбекистон Президенти томонидан белгиланган иқтисодий ислоҳотларни ўзига хос модель асосида амалга оширишга йўналтирилган беш тамойил мамлакатнинг молиявий-иқтисодий инқирозни четлаб ўтишда ҳам муҳим аҳамият касб этди, дея таъкидлайди ХХР Иқтисодий Фанлар Академиясининг Россия, Шарқий Европа ва Марказий Осиё институти директори Син Гуанчэн. – У катта ҳаётий кучга эга. Ўзбекистон раҳбари инқирозга қарши бир қатор тадбирларни, хусусан, саноатни модернизация қилиш, технологик янгилаш ва инновацион технологиялар масалаларини ўртага ташлади. Шунингдек, Ислом Каримов 2009 йилдаёқ жаҳон молиявий инқирозини бартараф этиш ва навбатдаги ривожланиш босқичига ўтиш бўйича 6 та устувор вазифаларни ҳам белгилаб берди.\nҲақиқатдан ҳам, Ислом Каримов таъбири билан айтганда, аввало, мамлакатимизни, иқтисодиётимизни ислоҳ қилиш, эркинлаштириш борасида амалга оширилаётган, ҳар томонлама асосли ва чуқур ўйланган сиёсат бизни инқирозлар ва бошқа таҳдидларнинг салбий таъсиридан ҳимоя қиладиган кучли тўсиқ, айтиш мумкинки, мустаҳкам ва ишончли ҳимоя воситасини яратди.\n- Президент Ислом Каримов томонидан ишлаб чиқилган, ислоҳотларнинг “ўзбек модели”га асос бўлган беш тамойил ҳаётда ўз исботини топмоқда, - дейди Россия Сиёсатшунослик фанлари доктори, профессор И.Круговик. – Ўзбекистон иқтисодиётининг ҳозирги ҳаёти шуни кўрсатмоқдаки, мазкур беш тамойил амалда ўз долзарблигини йўқотмай келяпти.\nБундай тан олишдек фикр-мулоҳазалар жуда кўп. Уларни эшитмоқ, ўқимоқ ва кўрмоқ эса биз Ўзбекистон фуқароларига фахр ва ғурур бахш этади, эртанги кунга янада ишонч уйғотади.\nЎзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитасидан олинган маълумотларга кўз югуртирар эканмиз, ҳақиқатан Ўзбекистон иқтисодиёти ривожланиш йўлидан бораётганлигига яна бир бор ишонч ҳосил қиламиз.\nМамлакат рақобатбардошлилигининг ошишини таъминлаш ва Ўзбекистоннинг жаҳон бозорларидаги позициясини мустаҳкамлаш борасида амалга оширилган комплекс чора-тадбирлар натижасида 2015 йилнинг биринчи чорагида юқори технологияларга асосланган тармоқлар ва ишлаб чиқарилишларда юқори иқтисодий фаоллик кузатилиши самарасида саноатда ишлаб чиқаришнинг ўсишига эришилди. Масалан, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Ахборот хизмати берган маълумотга кўра, 2015 йилнинг биринчи ярим йиллиги якунлари бўйича мамлакат ялпи ички маҳсулотининг ўсиши 8.1 фоизни ташкил этган. Айни пайтда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликнинг ялпи ички маҳсулотдаги улуши 56 фоиздан ортиқни ташкил этмоқда. Саноат ишлаб чиқариш ҳажмининг 31.1 фоизи шу соҳа ҳиссасига тўғри келади...\nЎзбекистон Республикаси иқтисодиётининг барқарор ривожланишини, аҳоли бандлигини таъминлаш ва халқимиз фаровонлигини янада оширилишига йўналтирилган иқтисодиётнинг барча соҳаларида бошланган модернизация ва янгиланиш жараёнларини янада жадаллаштириш, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик учун максимал қулай шарт-шароитларни яратиш, инвестиция фаолиятини рағбатлантириш муҳим вазифалардан бўлиб қолаверади.\n“Биз, истиқлолнинг дастлабки йилларида қабул қилинган, машҳур беш тамойилга асосланган ижтимоий йўналтирилган эркин бозор иқтисодиётига ўтиш модели йилдан-йилга илгарилаб борганимиз сари ўзини амалда оқлаб, нақадар тўғри ва пухта эканини исботламоқда, деб айтишимиз учун барча асослар бор.\nБиринчи навбатда иқтисодиётнинг мафкурадан ҳоли бўлиши, иқтисодиётнинг сиёсатдан устунлигида ўз ифодасини топган прагматик иқтисодий сиёсат, давлатнинг бош ислоҳотчи вазифасини ўз зиммасига олиши, қонун устуворлигини таъминлаш, кучли ижтимоий сиёсат олиб бориш, ислоҳотларни босқичма-босқич ва вазминлик билан амалга ошириш каби тамойиллар, айниқса, дунёда авж олиб бораётган молиявий, иқтисодий инқироз шароитида ўзининг долзарблиги ва ҳаётийлигини яна бир бор кўрсатмоқда”.\nИслом Каримовнинг айтган ушбу сўзларига мухтасар қилиб айтганда, Ўзбекистоннинг Биринчи Президенти ўз халқининг миллий мустақиллигини, тараққиёт йўлини таъминлади. Ўзбекистон мустақиллигининг ўзига хос йўлини танлади, жаҳонда тан олинган, тараққиёт стратегиясининг узвий концепцияси бўлган “ўзбек модели”га оид беш тамойил мустақил тараққиёт учун пойдевор бўлиб хизмат қилмоқда, унинг асосида ислоҳотлар, белгиланган дастурлар изчил амалга оширилмоқда.\nҲа, 26 йиллик вақт давомида – Ўзбекистон ўзининг энг навқирон ёшида оламшумул муваффақиятларга эришмоқда. Буларнинг ҳаммаси, албатта, Мустақиллигимизнинг шарофати, “ўзбек модели”нинг узоқни кўзлаб, чуқур ва пухта ўйланганлиги натижасидир.\n“МУСТАҚИЛЛИК МАЙДОНИ” – ОЗОДЛИК ТИМСОЛИ\nМустақиллик майдони ҳар бир ватандошимиз учун азиз ва табаррук обида, Ўзбекистонимизнинг чинакам тимсолига айлансин. Барчамизнинг истагимиз, тилагимиз шуки, Бош майдонимиз асрлар давомида халқимизга хизмат қилсин, элимизнинг, юртимизнинг эзгу орзу-интилишларини дунёга намоён этиб турсин.\nДам олиш куни бўлгани учун набирамга берган ваъдамга мувофиқ тўртинчисинфдаўқийдиган Сардорни олиб, Тошкент бўйлаб саёҳатга чиқдик.Аввал Мустақиллик майдонига борамиз-а, бобо, - деди у. Ҳа, албатта, - дедим унга. - Мустақиллик маидони Ўзбекистоннинг юраги ҳисобланади, болам. Бу Тошкентнинг Бош маидони. Унга Ўзбекистоннинг Биринчи Президенти Ислом Каримовнинг ташаббуси билан "Мустақиллик майдони" деб ном берилган.\nБунақа майдонлар бошқа давлатларда ҳам борми?\nҲа, бор болам. Улар ҳамма жойда ҳар хил номлар билан аталади. Масалан, Америкадаги Озодлик ҳайкали, Франциядаги Зафар дарвозаси, Германиядаги ғалаба илоҳаси сиймоси шу мамлакатларнинг улуғ қадамжолари ҳисобланади...\nБизнинг бош майдонимизнинг тарихини ҳам айтиб беринг?\nБу майдоннинг тарихи жуда узун. Туркистонда шўролар тузуми қарор топгач, бу жой қизил майдон деб аталган. У кенгайтирилиб, 1936 йили пролетариат доҳийси В.И.Лениннинг ҳайкали ўрнатилади. 1974 йилда эса у янгиланиб, доҳийнинг 18 метрлик баҳайбат ҳайкали қўйилади. Ва у Ленин номли майдон деб атала бошланади. Бу ерда байрамларда шўроларнинг дабдабали парадлари бўлиб турарди.\nЕтмиш йил давомида шўроларнинг ҳарбий қудратини кўрсатиб тантанали намойишлар, ҳарбий парадлар ўтган, ҳавойи чақириқлар ва унга карата" "Ура!" - садолари янграган мазкур майдонда 1992 йили тарихда илк дафъа Мустақиллигимизнинг бир йиллик айёми тантанали байрам қилинди. Қувонч садолари, халқ шодиёнаси Бош майдонга ўзгача бир шукуҳ ва файзу тароват бағишлади. Бу майдонда илк, дафъа мадҳиямиз янгради ва миллионлаб ватандошларимиз қалбида акс-садо берди. У ҳақиқий Мустақиллик майдонига айланди.\n- Биласанми, қадимда кучли давлатлар ожиз, элат ва юртларни босиболганлар, - деягапни узокдан бошладим набирамга караб. - Лекин мустамлака халқлар ҳамиша озодлик учункурашганлар. Бунга бу қўҳна тарих гувоҳ. Озодликка эришган, мустамлака устидан ғалаба\nқозонган халклар ўз юртининг коқ марказида тўпланганлар, ғалаба нашидасининишонлаганлар. Бу жой ўша юртнинг Бош майдони ҳисобланган. Тошкентдаги Бош майдонхам бу бизнинг Мустақиллик майдонимиз бўлади. Ўзбекистон Республикасининг Мустақиллиги хам шу ерда, Тошкентнинг кок марказида, давлатимизнинг Биринчи раҳбари Ислом Каримов томонидан Тошкентда, ана шу табаррук майдонда, Олий Кенгаш залила Ўзбекистоннинг мустақиллигини эълон қилган.\nУ "ҳим-м", тушунарли дегандек, бошини силкаб қўйди ва майдонга кираверишда қад ростлаб турган Эзгулик аркаси тепасидаги парвозга шайланган оппоқ турналарга узоқ тикилиб:\n- Бобо, - деди у менга юзланиб, - мен шу лайлаклар ҳакидаги шеърни биламан. Мактабдаўқитувчимиз ёдлатган. Айтиб берайми?\n- Қани-қани айт-чи, жон болам. У қироат билан шоирнинг шеърни ёддан айта бошлади:\nЭзгулик аркида тилаклар оппоқ,\nШодликка элтувчи йўлаклар оппоқ.\nТурналар чарх урар бошимиз узра,\nСаодат қушлари - лайлаклар оппоқ.\nҲа, "Мустақиллик майдони"га қадам ранжида қилган ҳар бир одамнинг қалби эзгу ниятлар ила жўш уради, қалби завқ-шавққа тўлади. Набирамнинг ширин тили билан айтилган бу шеърий сатрлар инсон калбини яна бир бор жунбушга келтиради. Парвозга шайланаётган бу турналар халқимизнинг қалбидек, пахтасидек, эзгу орзу-ниятларидек оппоқ, оппоқ лайлаклар эса бизни янада ёрқин келажакка чорлаётгандек...\nНималарни ўйлаб қолдингиз, бобо, - набирамнинг бу сўзидан хаёлим бўлинди.\nҲа, ўғлим, хаёлга толибман. Шеърнинг давомини эшитмаймизми?\nУ қоматини тик тутиб, дона-дона қилиб, шеърнинг давомини айта бошлади.\nЛайлаклар азалдан хурлик тимсоли,\nЛайлаклар макони хатардан холи.\nЮртим осмонида парвоз этарлар,\nЭлнинг пок орзуси, бахти мисоли.\n- Э қойил, зўр шеър экан-ку бу!\nЁшларимиз - мустақиллик болалари ана шундай - доно, зукко ва зеҳнли. Уларнинг энг олди 18 ёшга тўлди. Менинг набирам Сардор эса 12 ёщда. Демак, улар мустақилликнинг туб моҳиятини яхши англайдилар. Мустақиллик болалари-да!..\nМустақиллик - оддий бир сўз эмас. Мустақиллик - ўзаро ҳурмат, бир-бирини тан олиш, бир-бирини қадрлаш асосида умуминсоний қадриятларга таяниш, ана шу мезонлар асосида яшаш демакдир.\nМустақиллик - жамиятдан ажралмаган ҳолда дунё муаммолари ва тақдири билан боғлиқбўлган истиқбол ҳақида ўйлашдир.\nМустақиллик - эркин дунёқараш, эркин тафаккурга суяниб яшаш салоҳиятидир.\nИстиқлол шарофатидан ўргилсанг арзийди. Шўролар даврида қўпол ва кўримсиз ерга айланган майдон мустақиллик йилларида шундай маҳобатли, салобатли, кўркам жойга,дунёдаги энг гўзал майдонлардан бирига айланди. Ислом Каримовнинг орзулари рўёбга чиқди. Майдонга киришинг билан қувонч ваҳаяжондан этларинг жимирлаб кетади. Унга кўрк бағишлаб турган Сенат, Вазирлар Маҳкамасибинолари, Эзгулик аркаси, Мустақиллик ва эзгулик монументи, Хотира хиёбони, Бахтиёр она\nва соғлом фарзанд ҳайкали, майдон атрофида жойлашган Темурийлар тарихи давлат музейи,Тасвирий санъат галереяси, Бизнес маркази биноси ва бошқа қатор замонавий фаввораларкамалак рангда товланиб, худди жаннатга ўхшайди. Бу ерда ўзингни худди Боғу Эрамдагидек ҳисқиласан, киши.\nНабирам Бахтиёр Она ва соғлом фарзанд ҳайкалини кўриб узоқ тикилиб қолди. Мен эса унинг фикрларини уққандек бўлдим: она ва фарзандлар, ёшлар ардоқланаётган юртнинг келажаги буюк бўлади.\nБувижонимга ўхшаб кетарка-на, дода, - деди Сардорбек менга қараб.Бахтиёр она ва соғлом фарзанд ҳайкали бутун оналарнинг тимсоли, - дедим мен. - Бу мустақиллик ва эзгулик монументи мамлакатимиздаги тинчлик, барқарорлик ва буюк келажакка бўлган қатъий ишонч тимсолидир, болам.\nКайсидир йили Мустақиллик майдонида Тошкент шаҳридаги барча умумтаълим мактаблари ўкувчилари учун биринчи дарс - Мустақиллик дарси ўтказилди. Зеро, билимлар оламига илк қадам, аввало, Ватанни, Истиқлол берган улуғ неъматларни, бугунги саодатли кунларни ардоқлашдан бошланади. Янги ўқув йилидаги биринчи дарс учун айнан Мустақиллик майдони танланиши замирида ўкувчилар калбида миллий тафаккур ва соглом дунёқарашни шакллантириш, уларни ўз фикрига эга бўлишга, турли маънавий тажовузларга карши собиттура олишга қодир, иродали, фидойи ва ватанпарвар инсонлар этиб тарбиялаш каби эзгу ғоя мужассам.\nМустақиллик байрами куни Бош майдон янада гавжум бўлиб кетди. Узбекистонга ташриф буюрган хорижий мамлакатларнинг давлат ва ҳукумат раҳбарлари, турли мақомдаги делегациялар вакиллари, меҳмонлар, Тошкентдаги вазирлик ва йирик муассасаларнинг вакиллари монумент пойига гулчамбарлар қўйишди. Мустақиллик ва эзгулик монументи пойига гул қўйиб, таъзим бажо келтириш эса анъана тусини олди. Бу чет эллик меҳмонларнинг миллий анъаналаримизга бўлган иззат ва ҳурмати белгисидир.\nПрезидент Ислом Каримов ташаббуси билан бунёд этилган Мустақиллик ва эзгулик монументи ўзининг улугворлиги, курку салобати билан давлатимизнинг улкан куч-қудрати ва салоҳиятини ифодалаб турибди. У халқимизнинг ғурур-ифтихорини юксалтиришга хизмат қилади. Монумент Ўзбекистоннинг тинчликсевар сиёсатини, узбек халқининг бунёдкорлик ва фаровонлик йўлидаги эзгу интилишларини акс эттирган ноёб мажмуадир. У мамлакатимиздаги тинчлик, барқарорлик, буюк келажакка қатъий ишонч тимсолидир.\nМУСТАҚИЛЛИК БЕРГАН ИМКОНИЯТ\nЎзбекистон автомобилсозлик мамлакатига айлангани хусусида\nБир пайтлари оддий михни ҳам “собиқ марказ”дан олиб келган ҳалқимиз бугунги кунда ёқилғи-энергетика ва ғалла мустақиллигига эришиб, энг муҳим стратегик муаммони ҳал этди. Бугунги кунда мамлакатимизда нефть-кимё, ёқилғи-энергетика, рангли металлургия, кимё, тўқимачилик, фармацевтика, машинасозлик ва автомобилсозлик саноати жадал ривожланмоқда.\nДарвоқе, биз автомобилсозлик дедик. Айнан ушбу илмий-оммабоп публицистик мақоламизда бугун ҳудди шу тармоқ – автомобилсозлик саноати ҳақида ҳикоя қиламиз.\nЎзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримов ташаббуси билан барпо этилган Асакадаги автомобиль заводи замонавий технологияларга асосланган энг йирик саноат корхоналаридан бири бўлди десак, муболаға бўлмайди. Мустақилликка эришганимиздан сўнг беш йил ўтгач, ўзбек автомобиллари ишлаб чиқарила бошланди. Мана, йигирма йилдирки, Марказий Осиёда ягона бўлган енгил автомобиллар заводида энг замонавий стандартларга жавоб берадиган, қулай, хавфсиз, ишончли ва тежамкорлиги билан дунё автомобиллари билан бемалол рақобатлаша оладиган енгил автомобиллар ишлаб чиқарилмоқда: “Nexia”, “Tico”, “Matiz”, “Damas”, “Lacetti”, “Tacuma”, “Epica”, “Captiva” ва “Spark Chevrolet”, “Cobalt”, “Gentra”, “Malibu”... Улар нафақат Ўзбекистон кўчаларини тўлдириб, балки ўзга юртларда инсонларнинг севимли автомобилларига айланиб бораётир. Ўзбекистон автомобиллари Россия, Украина, Арманистон, Беларус, Молдова, Грузия, Туркманистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Озарбайжон каби кўплаб мамлакатларга экспорт қилинмоқда. Ўзбек автомобиллари ўзининг сифати, ташқи ва ички безаги, нисбатан арзон ва қулайлиги, мустаҳкамлиги ва тежамкорлиги билан истеъмолчиларнинг ишончини қозонмоқда. Ҳозирда МДҲнинг 104 дан зиёд шаҳрида уларни сотиш билан шуғулланувчи савдо корхоналари иш олиб боряптилар. Шунингдек, Афғонистоннинг Мозори Шариф шаҳрида “GM Uzbekistan”нинг янги дистрибюрлик маркази очилганлиги ҳам қўшма корхона харидорлари тобора кўпайиб бораётганидан далолат беради. Бу ерда Асака автомобилларидан ташқари, Самарқанд автозаводида ишлаб чиқарилаётган юк машиналари, автобуслар, шунингдек, мамлакатимизда тайёрланаётган тракторлар, контейнер ташувчи машиналар, қишлоқ хўжалиги техникаси, маиший техникалар, чунончи, кондиционерлар, телевизорлар, идиш-товоқлар каби кенг турдаги маҳсулотлар таклиф этилмоқда.\nШуниси диққатга сазоворки, қўшма корхонада автомобиль ишлаб чиқариш ҳажми йил сайин ортиб бормоқда. Агар бу масалани таҳлил қиладиган бўлсак, 2002 йилда 34 минг автомобиль ишлаб чиқарилган бўлса, 2007 йилга келиб 170 мингтага етди. Шундан сўнг ҳар йили 200 минг автомобиль ишлаб чиқариш режалаштирилди. Жаҳон молиявий-иқтисодий инқирози туфайли кўпчилик автомобилсозлик корхоналари учун оғир кечган 2009 йилда ҳам “GM Uzbekistan” корхонасида ишлаб чиқарилган автомобиллар Россияда энг харидоргир автомобиллар ўнталигидан жой олган эди. 2010 йилнинг биргина 9 ойлик якунларига кўра, Россияда Ўзбекистонда ишлаб чиқарилаётган 54 минг 564 дона автомобиль сотилган. Бу 2009 йилга нисбатан 40 фоиз кўп демакдир. Ўтган йил якунига кўра ички бозоримизда 143 мингтага яқин автомобиль сотилган. Харидорликда ҳамон “Nexia” етакчи – 45 минг донадан ортиқ. Иккинчи ўринни “Matiz” (44 мингдан зиёд), учинчи ўринни “Damas” (23 мингдан ортиқ) эгаллади. Шунингдек, ўтган йили 21 мингдан зиёд “Lacetti”, 1500 дона “Captiva” ва 2500 та “Epica” моделидаги автомобиллар ўз харидорларини топган. Мавжуд хабарларга кўра, 2011 йилдан янги русумдаги бизнескласс “GSVEM” автомобилини ишлаб чиқариш лойиҳасини амалга оширишга киришилган. Қиймати 130 миллион АҚШ долларини ташкил этувчи бу лойиҳа режага кўра 2013 йилда якунланиши керак. Бундан ташқари, 2012 йилда Евро-4 экологик нормалари татбиқ этилган “Nexia” ва “Matiz”ни бозорга чиқариш режалаштирилган. Негаки, ҳозирги замон тайёрланаётган автомобиль моделларини муттасил ўзгартириб, такомиллаштириб боришни тақозо этади. Сабаби, глобаллашув даврида, кучли рақобат шароитларида жаҳон бозорига кириб бориш ва уни эгаллаш ҳамда сақлаб қолиш осон кечмайди.\nҲозир шаҳар ва қишлоқларимиз кўчаларига назар ташласангиз, сон-саноқсиз Асака автомобиль заводи машиналарини кўрасиз. Улар тобора эски машиналарни сиқиб чиқармоқда. Уларнинг кўриниши, ранги ҳар хил “Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган” белгисига эга.\nМенинг бир фермер укам бор. Трактор, экскаватор ҳайдайди. Керак бўлса, самолёт ҳам ҳайдайверамиз, деб ҳазиллашади. Яқинда фермер “Nexia” сотиб олибди.\n- Кун бўйи трактор рулини бошқариб, кейин “Nexia” га ўтирсангиз мазза қиласиз, - дейди фермер Сирожиддин. - Жуда қулай, енгил бошқарилади, сал газ боссангиз чопади. Беминнат дастёр экан, югур-югур ишларимни осонгина битиряпман. Салонга товуши эшитилмайди. Яқинда Қўқонга Қамчиқ довони орқали бориб келдим. Рулда чарчамайсиз. Довонга ҳам ғизиллаб чиқиб кетади. Илгари совет машиналари тепаликка чиқолмай, суви қайнаб кетарди, йўлда 1-2 соат қолиб кетардик. “Nexia” эса учади...\nУшбу таърифга изоҳнинг ҳожати бўлмаса керак. Биринчи Президентимиз Ислом Каримов истиқлолнинг 19 йиллиги арафасида «Бу муқаддас Ватанда азиздир инсон», деган ғояни илгари сурганлари шу бўлса керак. Мустақиллик шарофати билан кўп нарсага эга бўлдик. Бас, шундай экан ҳар биримиз ўз меҳнатимиз билан Ватан тараққиётига ҳисса қўшишимиз керак.\nЎзбекистон мустақиллигининг дастлабки йиллариданоқ давлатимиз раҳбари томонидан республикамизда автомобилларга бўлган эҳтиёжни қондиришга, бутловчи буюмларни маҳаллий корхоналарда ишлаб чиқаришга, тармоқ ичидаги ва тармоқлараро саноат кооперациясини ривожлантиришга, аҳолининг иш билан бандлигини оширишга эътибор қаратган эди. Ўзбекистоннинг автомобилсозлик тармоғига баҳо берган ҳолда бугунги кунда ишонч билан айтиш мумкинки, Ўзбекистоннинг мустақиллик йилларида эришган ютуқлари унга МДҲ мамлакатлари ўртасида пешқадамлик мавқеини эгаллашни таъминламоқда.\nАсака автомобиль заводи базасида «Женерал Моторс» билан қўшма корхона, Тошкент шаҳрида «Женерал Моторс» билан двигателлар ишлаб чиқарувчи қўшма корхона ташкил этилиши, автобуслар ва ўртача юк автомобиллари ишлаб чиқаришда «Итону» ва «Исузу» компаниялари билан ҳамкорлик қилиниши, катта юк автомобиллари ишлаб чиқариш учун «MAN» компанияси билан қўшма корхона ташкил этилиши жаҳондаги автомобиль ишлаб чиқарувчилар билан шерикликни ўрнатиш бўйича амалга оширилаётган ишларнинг натижаси бўлди.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2007 йил 5 декабрда қабул қилинган «2008-2009 йилларда автомобиль саноати корхоналарини модернизация қилиш, техникавий ва технологик қайта жиҳозлаш Дастури тўғрисида»ги, 2008 йил 2 октябрдаги «Ўзбекистон Республикасининг 2009 йилги Инвестиция дастури тўғрисида»ги, 2009 йил 12 мартдаги «2009-2014 йилларда ишлаб чиқаришни модернизация қилиш, техникавий ва технологик қайта жиҳозлаш бўйича энг муҳим лойиҳаларни амалга ошириш чора-тадбирлари Дастури тўғрисида»ги қарорларини бажариш юзасидан амалга оширилган ишлар натижасида ишлаб чиқарилаётган автомобиллар бўйича маҳаллийлаштириш даражаси бугунги кунда 50 фоиздан зиёдни ташкил этмоқда. 130 дан ортиқ корхона ва ташкилот мингдан зиёд номдаги бутловчи эҳтиёт қисмларни етказиб бермоқда.\nТаъкидлаш жоизки, Ўзбекистон автомобилсозлик саноатида амалга оширилаётган изчил ислоҳотлар ўз самарасини бераётир. Диёримизда яратилган қулай инвестицион муҳит хорижий давлатлар билан савдо-иқтисодий муносабатларни кенгайтиришда, барча соҳаларга замонавий тех-нологиялар жалб этишда, жаҳон иқтисодиётига интеграциялашишда муҳим омил бўлмоқда.\nҲа, Ўзбекистон эришаётган ютуқларнинг бари истиқлол шарофатидандир. Зеро, истиқлол туфайли Асака автомобиль заводи дунёдаги автомобилсозлик корхоналари сафидан ўрин олди.\nЎзбекистон Марказий Осиёда биринчи бўлиб Халқаро автомобиль\nтранспорти иттифоқига аъзо бўлди\nПрезидентимиз Ислом Каримовнинг ташаббуси билан истиқлолнинг дастлабки йилларида Асака шаҳрида қурилиб, 1996 йилнинг 19 июлида ишга туширилган «UzDEUavto» (ҳозирги «GM Uzbekistan») қўшма корхонаси халқимиз бунёдкорлик салоҳиятининг, мамлакатимиз иқтисодиёти, хусусан, саноат ишлаб чиқаришининг ёрқин тимсолларидан бири бўлди. Халқаро автомобиль ишлаб чиқарувчилар ташкилоти - OICA маълумотларига кўра, жаҳонда ҳар йили 70 миллиондан зиёд турли русумдаги автотранспорт воситалари ишлаб чиқарилади. Лекин, ана шу машиналарни ишлаб чиқарадиган давлатлар кўп эмас - 52 та. Ўзбекистон улардан бири. Мамлакатимиз OICAгa 1998 йили кўшилган. Ўзбекистон ўшанда автомобиль ишлаб чиқарувчиларнинг ўзаро ҳамкорлик ва халқаро алоқаларини ривожлантиришга кўмаклашадиган мазкур ташкилотнинг ўттиз учинчи тенг ҳуқуқли аъзоси сифатида қайд этилган эди.\nАсакада ишлаб чиқариладиган машиналар замон талаблари асосида мунтазам равишда такомиллаштириб борилмоқда. Завод ишга тушган дастлабки йилларда унинг конвейеридан «Tiko», «Damas», «Nexia» каби енгил автомобиллар чиқа бошлаган бўлса, кейинги йилларда бу ерда тайёрланаётган енгил машиналар сафига янадамукаммаллашган, замонавий дизайнга эга бўлган «Matiz» ва «Lacetti», «Takuma», «Epica», «Spark» ва «Captiva» автомобиллари қўшилди.\nЯна бир муҳим янгилик шуки, яқинда Европа бизнеси ассоциациясининг автомобиль ишлаб чиқарувчилар қўмитаси маълумотларига кўра, мамлакатимизда ишлаб чиқарилаётган «Nexia» ва «Matiz» 2009 йилда Россиядаги энг харидоргир автомобиллар қаторида қайд этилди. Ўтган йиллар мобайнида заводда маҳаллий ёшлардан иборат, мураккаб вазифа ва муаммоларни ҳал этишга қодир, чуқур технологик жараёнлардан яхши хабардор ва замонавий компьютерларни бошқара оладиган катта билим ва малакага эга меҳнат жамоаси шаклланди.\nҲозирги кунда мамлакатимиздаги кўплаб корхоналар Асака заводи учун бутловчи материаллар етказиб беради. Мисол учун, Фарғонадаги «Автоойна» қўшма корхонаси машиналар учун ойна тайёрлаб бераётган бўлса, шу шаҳардаги «O'zSozon» қўшма корхонасида руль колонкалари ва механизмлари тайёрланади. Жиззахдаги «O'zEksayd» заводида асакаликларга аккумуляторлар етказиб бериш йўлга қўйилган. Шу тариқа маҳаллийлаштириш дастури изчил амалга оширилмоқда. Бу, ўз навбатида, ишлаб чиқарилаёттан автомобилларнинг таннархини камайтириш, аҳолини, айниқса, ёшларни иш билан таъминлаш имконини бермоқда.\nНаманганда очилган «UzChasys» қўшма корхонасида «GM Uzbekistan»да ишлаб чиқариладиган «Nexia» ва «Matiz» моделлари учун ёритиш тизимларидаги 18 турдаги маҳсулотларни ишлаб чиқариш йўлга қўйилди. Шунингдек, «Matiz» модели фаралари ва фонарларини ишлаб чиқариш янги, ўзгартирилган дизайнни ҳисобга олиб амалга оширилади. Татбиқ қилинаётган технологиянинг афзаллиги шундаки, автомобиль дизайни ўзгарган ҳолда ёки янги автомобиль русумлари ўзлаштирилса, у қисқа муддатларда янги маҳсулот ишлаб чиқаришга мослаштира олинади.\nЗаводнинг ишлаб чиқариш қуввати йилига 250 минг фара ва фонар автотўпламини ташкил этади. Мазкур ишлаб чиқариш ҳажми ҳам Ўзбекистонда, ҳам МДҲ давлатлари бозорларида «GM Uzbekistan» ва автомобилларга савдодан кейинги хизмат кўрсатиш тармоқлари эҳтиёжларини таъминлайди.\nЛойиҳани амалга ошириш натижасида биринчибосқичда 200 та янги иш ўринлари ташкил этилди, тўлақувват билан ишлай бошлаганида корхонанинг импортўрнини босиш ҳажми йилига 40 млн. АҚШ долларини ташкил этади. Шу билан бирга, корхонанинг ишлаб чиқариштехнологияси материалларни маҳаллийлаштириш ва республикамизнинг бошқа корхоналари билан ҳамкорликдаишлаш учун қўшимча имкониятлар очиб беради.\n«JV MAN Avto - Uzbekistan» қўшма корхонаси Самарқандда «MAN» юк машиналарини ишлаб чиқаришга киришганига ҳам анча бўлди. Бу 2009 йил август ойида «Ўзавтосаноат» АК ва Германиянинг «MAN Nutzfahrzevge AG» компанияси томонидан таъсис этилган. Бу қўшма корхона «MAN СЕ» компаниялари гуруҳининг МДҲ давлатларида ташкил этилган ва «MAN» юк машиналарини саноат миқёсида йиғишни амалга оширувчи биринчи ҳамда ҳозирча ягона ишлаб чиқариш корхонаси ҳисобланади. Биринчи босқичда корхона томонидан Ўзбекистонда талабга эга бўлган нефть-газ, автомобиль йўллари, тоғ конлари ва бошқа соҳалар эҳтиёжлари учун шатакчи, бортли автомобиллар ва турли ҳажмда оғир юк кўтаришга мўлжалланган самосваллар ишлаб чиқаришни ўзлаштириш режалаштирилган.\nЯнги корхонанинг дастлабки қуввати йилига 2000 дан ортиқ автотранспорт воситаларини ишлаб чиқаришни ташкил қилади. Улар биринчи босқичда Самарқанд автомобиль заводи билан кооперация асосида ишлаб чиқарилади.\n«GeneralMotorsUzbekistan» ва «Ўзавтосаноат» ҳамкорлигида Ўзбекистон бозори ва Мустақил авлатлар ҳамдўстлиги (МДҲ) мамлакатларида автомобиль соҳасидаги келгуси лойиҳалар учун кичик ҳажмли, тежамкор двигателлар ишлаб чиқарувчи янги қўшма корхона ташкил этилганидан хабарингиз бор. «GMPowertrainUzbekistan» янги қўшма корхонаси Америка корпорацияси ва «Ўзавтосаноат» ҳамкорлигида 2007 йилнинг октябрида ташкил этилган ва муваффақиятли фаолият кўрсатиб келаётган автомобиллар ишлаб чиқарадиган «GMUzbekistan» қўшма корхонасининг мантиқий давомидир.\nЎзбекистон мустақиллигининг дастлабки йиллариданоқ Президент Ислом Каримов томонидан республикамизда автомобилларга бўлган эҳтиёжни қондиришга, бутловчи буюмларни маҳаллий корхоналарда ишлаб чиқаришга, тармоқ ичидаги ва тармоқлараро саноат кооперациясини ривожлантиришга, аҳолининг иш билан бандлигини оширишга эътибор қаратилган эди. Ўзбекистоннинг автомобилсозлик тармоғига баҳо берган ҳолда бугунги кунда ишонч билан айтиш мумкинки, Ўзбекистоннинг мустақиллик йилларида эришган ютуқлари унга МДҲ мамлакатлари орасида пешқадамлик мавқеини эгаллашни таъминламоқда.\nЖаҳон молиявий-иқтисодий инқирози шароитида мамлакатимизда пухта ўйланган ва ўз вақтида кўрилган чоралар туфайли Ўзбекистонда автомобиллар ишлаб чиқариш ва сотиш суръатларини сақлаб қолишга эришилди.\nҲозирги замон, тараққиёт асри ишлаб чиқарилаётган автомобиль моделларини муттасил ўзгартириб, сифатини яхшилаб боришни тақозо этади. Чунки, кучли рақобат шароитида муайян мамлакат бозорига кириб бориш, жой эгаллаш ва уни сақлаб туриш осон эмас.\nШу маънода, Ўзбекистонда ишлаб чиқарилаётган машиналаримизнинг хорижда ўз харидорларини топаётгани барчамизни қувонтиради. Бунга ўзбек автомобилларининг пухта, ишончли ва тежамкорлиги, «Евро-2» Халқаро экологик стандартларга тўла жавоб бериши сабабдир.\nМустақилликка эришишдан олдин биз турли машиналарни четдан олиб келардик. Энди эса, бошқалар биздан оляпти. Ўзбек автомобиллари замонавийлиги, қулай ва хавфсизлиги билан нафақат ҳамюртларимиз, балки хорижлик истеъмолчиларнинг ҳам ишончини қозонди. Ўзбек автомобиллари, Россия, Украина, Қозоғистон, Қирғизистон, Туркманистон ва бошқа қатор МДҲ давлатларига экспорт қилинмоқда.\nИслом Каримов портретига чизгилар\n1990 йилнинг 24 мартида Ўзбекистон Парламенти Ислом Каримовни Республика Президенти этиб сайлади. Ушбу воқеа марказ учун ёзда гумбирлаган момақалдироқдек таъсир қилди. Гап шундаки, бундан атиги 9 кун илгари кимсан Михаил Горбачев Президент унвонини олганди-да. Боз устига марказдан бошқа жойда Президентлик лавозимини жорий этиш ўша ерларда катта мустақиллик сари бурилишини англатади. Шу боис ҳам Кремлдагилар Ўзбекистоннинг ушбу “ташаббуси” пайини қирқиш учун кўп уринишди. Аммо фойдаси бўлмади. Нафақат иттифоқдош республикалар, балки мухтор жумҳуриятларда ҳам бирин-кетин президентлар пайдо бўла бошлади.Орадан бир йилу 8 ой ўтгач, 1991 йилнинг декабрида эса Ўзбекистон тарихида илк бор умумхалқ йўли билан Президент сайлови (минтақада фақатгина бизнинг жумҳуриятда у муқобил асосда ўтди) бўлди. Унда Ислом Каримов катта ғалабага эришди. 86 фоиздан кўп овоз олди.\nУшбу тарихий воқеаларни ёдимдан ўтказар эканман, устозим, Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгаши ва Вазирлар Маҳкамасининг “Халқ сўзи” ва “Народное слова” газеталари Бош муҳаррири Анвар Жўрабоевни беихтиёр эслайман. У моҳир журналист, публицист, ёзувчи эди. Ўзбек ва рус тилларида бемалол қалам тебратарди. Устоз шогирдларига меҳрибон, одамохун, ўзгадан ёрдамини аямайдиган танти ва беғубор Инсон эди.\nРеспубликамизда кўппартиявийлик бошлангандан кейин, “Адолат” социал-демократик партияси ҳам тузилди. Анвар ака партия Сиёсий Кенгаши раиси, мен эса Сиёсий Кенгаш котиби эдим. Ўшанда хўб ишлаб, кўпчилик билан партияни оёққа турғаздик, унинг нашрини очдик. Ўша йиллари партия аъзолари кутилганидан сони ҳам кўпайди... Сифати ҳам...\n1993 йили Ҳамдўстлик мамлакатларининг Москвада чиқадиган “Деловой мир” газетаси бўларди. Унда 1993 йил 9 июль кунги сонида устоз Анвар Жўрабоевнинг “Тарих чорраҳасида ёки Ислом Каримов портретига чизгилар” мақоласи чоп этилганди. Ўша пайтда таниқли шоир, маърифатпарвар инсон Азим Суюн “Ўзбекистон овози” газетаси Бош муҳаррири лавозимида, мен – Тўхтамурод Тошев эса Бош муҳаррир ўринбосари вазифасида ишлар эдик. Устоз Анвар Жўрабоевнинг номи тилга олинган тарихий, илмий-оммабоп мақоласида Президент Ислом Каримовнинг дастлабки сиёсий фаолиятини яхши очиб берган эди. Биз ўзаро келишиб ушбу мақолани “Ўзбекистон овози” газетасида ўзбек тилида бир бет қилиб чоп этдик. Ўшанда бу мақола анча шов-шувларга сабаб бўлганди...\nМинг афсуски, устоз ҳақиқий ватанпарвар инсон бўлган Анвар Жўрабоев ҳозирда орамизда йўқ (жойлари жаннатда бўлсин!). Агар тирик бўлганида эди, ушбу мақоласини, албатта Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримовнинг хотирасига бағишланган танловда бошқа бир қатор материаллари билан иштирок этган бўларди.\nЛекин мен – Тўхтамурод Тошев Анвар Жўрабоевнинг бир шогирди сифатида “Тарих чорраҳасида ёки Ислом Каримов портретига чизгилар” мақоласини танловга тақдим этишни лозим топдим. Зеро, бу ажойиб материал Ислом Каримовнинг президентлик пиллапояларидаги рахбарлик фаолияти аниқ фактлар, реал воқеалар билан очиб берилганлиги билан ғоят аҳамиятлидир. Балки бу тарихий лавҳалар Мустақил Ўзбекистоннинг Янги тарихини ёзувчиларга асқотса ажаб эмас.\nАминманки, бундан Устозим Анвар Жўрабоев (марҳум) нинг рухлари шод бўлғусидир.\nҚуйида ўша мақолани келтираман.\nКаримов билан биринчи маротаба 1989 йилнинг декабрида – Кремлда, СССР халқ депутатларининг II съездида учрашгандим. Очиғини айтсам, олдинига ушбу учрашув дилимни хуфтон қилди. Аммо кейин... Келинг, яхшиси ҳаммасини бир бошдан ҳикоя қилай.\nЭсингиздами, иттифоқ ноибларининг 1 съезди ҳаммамизни жунбушга келтирганди. Биз “зангори экран” олдига ўтириб олиб гоҳо ярим кечасигача унинг мажлисларини ғоят диққат билан кузатардик. Депутатларнинг қизғин, кескин баҳслари тарихимиздаги орзиқиб кутилган бурилишдан дарак берарди. Бироқ Ўзбекистондан сайланган халқ вакиллари мазкур мунозара баҳсларни четдан кузатиб турган алоҳида бир тоифани эслатарди. Бунинг устига СССРнинг Афғонистонга қилган ҳарбий тажовузи ҳақида ҳақиқатни айтган академик Сахаровга бўстонлиқлик ноиб Қозоқова минбардан туриб нафратомуз сўзлар билан хуруж қилди. Унинг “Мен сизга ялпи нафратланиш эълон қиламан!..” деган сўзлари ҳозиргача қулоқларим остида жаранглаб турибди.\nДепутатлар Москвадан қайтишгач, улар билан бўлган мулоқотлардан кейин республикамизнинг ўша пайтдаги раҳбари уларни сукут сақлашга мажбур қилганлиги маълум бўлди. Ноибларимиз “Қозоқова ҳам, назаримда унинг иродасини ифода этди” дея ўз мулоҳазаларини баҳам кўришди.\nБиринчи съезддаёқ ўша раҳбарни Кремлга ишга ўтказишди. Орадан бироз вақт ўтгач, Каримов республикага етакчилик қила бошлади. Бу воқеа одамларда турли муносабат уйғотди. Баъзилар янги раҳбар шундай масъулиятли ишни уддалай олармикан, деб ўйласалар, бошқалар, улар эса кўпчилик эди, мана ниҳоят бизнинг пешонамизга иқтисодиётни яхши биладиган ҳақиқий раҳбар битди, деб ишонишди. Каримов ўз вақтида турли заводларда ишлаган, иқтисод фанлари номзоди, Молия вазирлиги ва режа қўмитасини бошқарган эди.\nБундай “баҳслар”га эса номаълум кимса томонидан ўрнатилган Ўзбекистондаги темир қоиданинг бузилишига сабаб бўлувди. Одатда, республикамиздаги биринчи раҳбарлик лавозимини, албатта ё Олий Кенгаш раиси ёки, Вазирлар Кенгаши раиси эгалларди. Каримов бўлса ўша вақтларда марказдан узоқда – Қашқадарё вилояти партия ташкилотига раҳбарлик қиларди.\nПрезидент учун биринчи жиддий синов Фарғона воқеалари бўлди, гарчанд улар СССР халқ депутатларининг 1 съезди ўтаётган кунларда бошланган бўлса-да, унинг акс садоси узоқ вақт давом этди. Мазкур фожиа хавфи шундан иборатки, у Ўзбекистоннинг бошқа вилоятларини ҳам қамраб олиши мумкин ва шу боис энг тезкор тадбирлар қўллашни талаб этарди. Каримов бундай мураккаб вазифани муваффақиятли уддалади.\nРеспубликага пахта якка хокимлиги саноқсиз кулфатлар келтирар, аммо ўшандаги раҳбарлар бу масала хусусида ҳатто оғиз очишга ҳам қўрқишарди. Каримов эса ушбу муаммони кўндаланг қўйди. Яна у мамлакат ҳукумати олдига пахта, пилла сингари давлат аҳамиятига молик стратегик хом ашёнинг харид нархларини ошириш масаласини ҳам дадил кўтариб чиқди.\nЎзбекистоннинг аввалги раҳбарлари Москвадан: - “Кадрлар юборинг, бизда улар йўқ” – дея илтижо қилишарди. Ва Кремль олий мартабаларини ғаразли мақсадлар йўлида суиистеъмол қилган “ўзининг” одамларини жўнатиб, республикани вақтинча ишловчилар билан деярли тўлдириб юборувди. Маҳаллий шароитни билмаган бу “десантчи”лар шундай қилғилиқлар қилишдики, буни айтиб адоғига етиб бўлмайди. Каримовнинг келиши биланоқ эса “десантчилар” ўзларининг иззатлари битганлигини, дарду-давронлари тугаганлигини аниқ ҳис қилишди.\nСодир бўлаётган барча воқеалар халқ депутатларининг 2-съезди анча-мунча қизғин ва кескин бўлишидан дарак берарди.\nГарчанд у вақтларда сиёсатга ҳеч қандай алоқам бўлмаса-да (ўша даврда “Санъат” журналида хизмат қилардим) Москвага съездга боришга қарор қилдим. Газеталарга репортажлар ёзишни режалаштириб қўйдим. Бундан ташқари, Қозоқованинг ҳақоратли сўзлари учун Андрей Дмитриевич Сахаровдан узр сўраб, иложи топилса, у билан суҳбат қилиш истаги менга тинчлик бермасди. Бу муҳтарам зотга саволларим кўп эди.\nДекабрнинг қишли-қировли кунларидан бирида аккредитациянинг кишини толиқтирувчи расмиятчиликларидан сўнг охири Съездлар саройига кириб келдим. Пальтойимни кийимхонага топшириб, иккинчи қаватга кўтарилдим-у, журналистлар қуршовида турган Сахаровни кўрдим. У бўшагач, енгил бир ички ҳаяжон, уят ҳиссига аралашиб кетган турфа ўй-ҳаёллар ила у икиши билан кўришдим. Олимнинг ранглари оқарган, ўзи эса қаттиқ чарчаган бир ҳолатда эди. Бироқ, булардан қатъий назар, у жуда мулойимлик билан қарши олди (ҳатто “мен Ўзбекистонданман” деган сўз ҳам унинг жаҳлини чиқаргани йўқ). Ва дарҳол Қозоқованинг сўзлари учун кечирим сўрай бошладим.\n- Қўйсангизчи, узрнинг ҳеч ҳожати йўқ, содир бўлган воқеага уни айбдор санамайман. Мен у аёлни шундай чиқиш қилишга кўндиришганини ўша пайтдаёқ сезган эдим. Хуллас, менинг хафа бўладиган жойим йўқ, - деб Сахаров майин табассум қилганча секин узоқлашди. Ҳозир ундан интервью олишнинг мавриди эмасди. Съезд ёпилгунча ҳали вақт бўлади деб ўз-ўзимни овунтирдим. Афсуски, орадан икки кун ўтгач, Андрей Дмитриевични сўнгги йўлга кузатишга тўғри келди.\n...Иттифоқ халқ депутатларининг II съезди, кутилганидек, кишини ўзига тортадиган даражада ўтди. Айниқса, журналистларнинг қўли-қўлига тегмасди. Масалан, мен бир нечта суҳбат ва репортажлар тайёрлаб Ўзбекистонга жўнатдим. Каримов билан эса, афсуски, сира ҳам кўриша олмасдим, у съезд танаффуслари ораларида ҳам ишлар, турли идораларга қатнаб Ўзбекистонга зарур бўлган нарсаларни ундирарди.\nНиҳоят менга омад кулиб боқди. “Катта танаффус” пайтида уни холлда кўриб қолдим. Хурсанд бўлиб, ўзимни таништирдим. Ва Мосеванинг ҳозирги йўли, съезд ишининг бориши тўғрисидаги таассуротларини сўзлаб беришни сўрадим. Аммо Каримов таклифимни рад қилди.\n... Зинапояда мени ёзувчимиз Одил Ёқубов тўхтатди. У эрталаб Тошкентдан бир депутатимиз танқид қилинган менинг репортажим чоп этилган янги газеталар келганлигини айтди. Ўша депутат менинг устимдан Каримовга шикоят қилмоқчи экан. “Ҳаммаси тушунарли... Демак, Каримов шунинг учун таклифимни рад қилган экан-да” деган фикр ўтди хаёлдан. Бошқа томондан эса ўйлаб ўйимга етолмасдим. Гап шунда эдики, мен ўша депутатни арзимас муаммоларни кўтаргани, зерикарли ва бефарқ нутқи учун танқид қилган эдим. Каримов эса депутатларни тиним билмай дадил ҳаракатларга, барчани тўлқинлантириб турган муаммоларни фаол кўтаришга чақирарди-ку, ахир. Эсимда республиканинг шу вақтдаги Вазирлар Кенгаши раиси Мираҳмад Мирқосимовнинг нутқи матни жуда ўткир, аммо Крючков бошлиқ съезд котибияти кўп Совмин раислари чиққанлигини бахона қилиб унга сўз беришни қатъиян рад қилишди. Фақат Каримовнинг аралашувидан кейингина у сўзга чиқди. Аммо бари бир нима бўлгандаям “совумагунича” Каримовнинг кўзига кўринмасликка қарор қилдим. Кейин эса мабодо имконият туғилса “ҳаммасини” тушунтириб беришни маъқул кўрдим.\nБироқ бир кундан сўнг (яна катта танаффус пайтида) ўзим унинг ёнидан чиқиб қолдим. Каримов Крилл Лавров билан нима ҳақидадир суҳбатлашарди. Сездирмасдан ўтиб қолмоқчи бўлган эдим, у кутилмаганда мен томонга қараб “ишлар қандай” сўради хушнудлик билан. Мен шошиб қолдим.\nШу пайт Лавровни кимдир чақирди-ю, биз иккаламиз ёлғиз қолдик. “Ҳозир ҳаққимни олсам керак” – деб ўйлаб турганимда Каримов “Ўзбеклар иши” тўғрисидаги фильмни кўрган-кўрмаганлигимни сўраб қолди. Ўша кунларда Марказий телевидение орқали ҳар оқшом бизнинг мафиозлар хусусидаги кўп серияли фильмни намойиш қилишарди. Юзаки, саёз бўлиши билан бир қаторда воқеалар буткул бузиб талқин қилинган эди. Бунгача, аниқроғи республикамиздаги “жиноятчиликнинг ҳаёл қилиб бўлмас миқёсларини” Гдлян ва унинг командасининг “шов-шувли” фош этишлари” туфайли телевидение, радио, марказий газеталар орқали Ўзбекистон бошига айбловлар шаршараси қуйилмоқда эди. Бизга босишувда порахўрлар, юлғичлар деган тамғалар ёпиштирилганди. Қамоқхоналар юзлаб одамлар билан тўлиб-тошиб кетган, улар орасида колхоз бригадиридан тортиб, Совмин раисигача бор эди. Съезд кунларида бу фильмнинг кўрсатилиши ана шу ҳуружларнинг ўзига хос давоми бўлиб, Ўзбекистоннинг обрўсини яна бир бор тўкиш мақсад қилиб қўйилганлиги аниқ сезилиб турарди. Мен буларнинг барчаси ҳақида Каримовга гапириб бердим.\n- Сиз ҳақсиз билиб қўйинг, энди биз бундай ҳаракатларга йўл қўймаймиз. Сиз журналистлар ҳам бу борада мустаҳкам туринглар, - деди. Ана шундан кейингина кайфияти аён бўлди қолди.\nСуҳбатимиз сўнгида кечаги илтимосимни такрорладим. Бироқ, бу сафар ҳам рад жавобини олдим.\nКаримов руҳим тушиб кетганлигини кўриб тирсагимдан ушлади-да: “Назаримда ҳозирги сиёсатда қандайдир ўйин кетаяпти, бу съездда ҳам аниқ сезилиб турибди. Очиғини айтсам, ҳозирча мен буни охиригача тушуниб етганим йўқ. Ўқувчилар олдида чиройли кўриниш, ҳамма нарсани атиргулга ўраб кўрсатиш эса менинг табиатимга хос эмас – виждоним қийналади. Ана энди ўзингиз ўйлаб кўринг, биз сиз айтган мавзуда ҳозир суҳбатлаша оламизми?”.\nУнинг очиқ кўнгиллилиги мени лол қолдирди.\nКаримов халқ депутатларининг III съездигачаёқ бу сиёсатнинг асл моҳиятини англаб етди ва шу съездда, тўртинчисида ҳам Москванинг сиёсий йўли ҳақида ўзининг асосли исботли сўзларини айтди. Шу билан Ўрта Осиё республикалари раҳбарлари ҳақида шаклланган мўмин-қобил ва бўйсунувчанлик тасаввурларини тубдан ўзгартириб юборди.\nБуни бутун дунёдан съездга келган хорижий журналистлар ҳам эътироф этишди. Унинг рейтинги чет эллик мухбирлар орасида ошиб кетди.\n1991 йилнинг 31 августида эса Каримовнинг рейтинги яна бир неча поғона ўсди: Ўзбекистон Олий Кенгаши сессиясида (минтақада биринчи бўлиб) давлат мустақиллиги эълон қилинди. Эртасига бутун республикада катта шодиёна бўлди.\nАммо... Бу воқеага ўзгача тўн кийгазишга ҳаракат қилган одамлар ҳам топилди қолди: “Каримов ГКЧПни тўлиқ қўллаб-қувватлади, фитначилар мағлубиятга учрагандан сўнг Москванинг “одил судидан” қутилиб қолиш учун, шоша-пиша республикани мустақил деб эълон қилиб, шу билан ўз дахлсизлигини таъминлаб олди”, дейишарди улар.\nБиринчидан, ўша пайтда у Ўзбекистонни уч марта мустақил деб эълон қилган тақдирда ҳам Москванинг қўли унга осонликча етарди, чунки бу пайтда энг топқир башоратчилар ҳам СССРнинг тез орада парчаланиб кетишига кўп ҳам ишонмасдилар.\nЭнди ГКЧПни қўллаб-қувватлаш ҳақида икки оғиз сўз. Барчага аёнки, ўша август кунлари Каримов Хиндистонда расмий сафарда эди. У Тошкентга 19 августнинг иккинчи ярмида (яъни фитна содир бўлгандан кейин) қайтиб келганди. Аэропортда – самолёт зинаси қошида уни протокол қоидалари бўйича ҳукумат аъзолари эмас...йирик ҳарбийлар (асосан Москва вакиллари) кутиб олишди. У билан бу генераллар нима ҳақда гаплашганини тасаввур қилиш қийин эмас. Шунга қарамасдан (у шу куни кечқурун республика фаоллари йиғинини ўтказди) Ўзбекистон ҳукумати бундан кейин ҳам Конституцияга мувофиқ иш кўришни таъкидлади. Бундай баёнот жуда катта жасурликдан гувоҳ берарди.\nИккинчидан, республикага бош бўлган Каримовнинг ҳар бир қадами илк кунларданоқ мавжуд тузумни демократиялаш ва шу асосда ҳақиқий суверинитетни таъминлашга йўналтирилгани кўриниб турмоқдими? У ана шу эзгу мақсад сари гоҳо зафар қучиб, гоҳо эса қоқиниб, аммо қатъият билан борди. Қисқа фурсатда ўзбек тилига давлат тили мақоми берилди; - Темур, Бобур, Фитрат, Чўлпон, Усмон Носир сингари боболаримизнинг муборак номлари тикланди; халққа дину имони ва худо (авваллари одамлар фақат диний қарашлари учунгина эмас, ўз яқинларини дафн этиш маросимларида қатнашганлари учун ҳам ишдан ҳайдалар эдилар) қайтариб берилди; охир-оқибат бизга асрий урф-одатларимиз ва анъаналаримиз, шу жумладан аввал қатъиян ман қилинган гўзал байрамимиз Наврўз қайта ато қилинди. 1983-1985 йилларда қатағон қилинганлар қамоқхоналардан озодликка чиқишди; ҳудудимиздаги иттифоқ тасарруфида бўлган барча корхоналар республика қарамоғига ўтказилди; Иттифоқда биринчилардан бўлиб Ўзбекистон мустақиллиги ҳақидаги декларация қабул қилинди...\nБошқача қилиб айтганда, Каримов ўз имконияти доирасида бизнинг миллий ўзлигимизни қайта уйғонишига барча шароитларни яратди. Албатта, бу ишга кўплаб олимлар, ёзувчилар, журналистлар ҳам катта ҳисса қўшдилар. Каримовнинг ўзи ҳам буни бот-бот эътироф этади.\nМен эслатиб ўтган ўша август ойидаги сессияда эса энг охирги нуқта қўйилди. Бу нафақат жасурлик, балки сиёсий донишмандликни ҳам талаб қиларди ва дунё харитасида яна бир давлат пайдо бўлди, унинг ҳалқаро миқёсдаги обрў-эътиборини мустаҳкамлаши зарур эди ва бу, табиийки, биринчи навбатда Президент зиммасига жуда катта масъулият юкларди. И.Каримов халқаро дипломатияда етарли тажрибага эга бўлмасдан туриб (ахир бундай тажриба кимда ҳам бор эди) республикани халқаро майдонга олиб чиқди. Бугун Ўзбекистонни 130 дан зиёд давлат расман тан олди. У фақат БМТнинг эмас, бошқа кўплаб йирик халқаро ташкилотларнинг ҳам аъзоси бўлди. Жаҳоннинг кўпгина мамлакатлари билан икки томонлама муносабатлар ўрнатилди. Тошкентга ўнлаб мамлакатларнинг давлат бошлиқлари ташриф буюришди, шунингдек, Ўзбекистон Президентининг ҳам хорижий сафарлари муваффақиятли ўтди.\nХавфсизлик ва ҳамкорлик бўйича 51 давлат вакиллари иштирокида Хельсинкида ўтган (1992 йил, июнь) умумевропа мажлисида Ислом Каримов Марказий Осиё тақдири хусусида нутқ сўзлади. У бундай обрўли халқаро ташкилот мажлисига раислик ҳам қилди. Ўзбекистон делегацияси аъзолари бир томондан фахрлансалар, иккинчи томондан юртбошимизга чин дилдан муваффақият тилаб қаттиқ ҳаяжонландилар. Чунки гарчанд у йирик-йирик йиғинларни тез-тез олиб бориб турган бўлса-да, бундай олий мақом машваратга илк бор раислик қиларди. Бундан ташқари залда халқаро сиёсат осмонининг Буш, Миттеран, Коль, Мейджор, Демирэль ва бошқа юлдузлари ўтиришарди.\nКаримов ўзига юкланган вазифани қойилмақом адо этди: мажлисни айтиш мумкинки, шарқона бир назокат билан олиб борди. Буни кўплар, жумладан Борис Ельцин ҳам эътироф этди. Россия Президенти ўрнидан туриб келиб, Каримовнинг қўлини дўстона сиқиб: “Ислом Абдуғаниевич табриклайман”! – деди.\n1992 йилнинг август ойида Ҳиндистон парламент ва ҳукумати Ислом Каримовнинг бу буюк мамлакатга сафарининг бир йиллигини олий даражада нишонлади. Бу визитнинг аҳамияти ҳақида Ҳиндистон ташқи ишлар вазири маъруза қилди (Давлат бошлиғи ташрифининг бир йиллигини нишонлаш – жаҳон дипломатияси тарихида ноёб ҳодисадир).\nЎзбекистонда Каримов бошчилигида бозор муносабатларига ўтишнинг ўзига хос йўли ишлаб чиқилди. У асосан беш тамойилдан иборат. Биринчиси – иқтисодиётнинг сиёсатдан устунлиги бўлиб, бунда иқтисод ҳар қандай мафкурадан ҳоли турмоғи керак. Учинчиси (иккинчиси хусусида сал кейин сўз юритамиз) – қонунларга бўйсунишдир. Бунда қонуннинг ҳамма нарсадан устунлиги эътироф қилинади. Бу ҳақда И.Каримов ўз суҳбатларидан бирида шундай деган эди: “Бизни узоқ вақт мавжуд қонунларга амал қилиш мажбурий эмаслик руҳида тарбия қилишди. Бизда қонунга нисбатан энг оддий ҳурмат туйғуси ҳам йўқ. Бу аҳволда қандай қилиб янги жамиятга ўтамиз?.. Мен учун энг муҳими – қонунни ҳурматлашдир!”\nТўртинчиси – кучли ижтимоий сиёсатдир. Одамларга ўз вақтида ёрдам бериш, айниқса, ижтимоий жиҳатдан кам таъминланган: етимлар, болалар, ўқувчилар, фахрийлар, пенсионерлар, ногиронлар, ёлғиз оналар, кўп болали оилаларни қўллаб-қувватлаш мазкур тамойилнинг асосини ташкил қилади.\nБешинчиси – Ўзбекистон бозор иқтисодиёти томон инқилобий йўл билан эмас, балки тадрижий йўл билан ҳаракат қилиши. Изчиллик билан босқичма-босқич ўтиш бу тамойилнинг бош белгисидир. Бунда ҳар бир босқичнинг ўз йўналишларини шакллантириш, уларни таъминлашнинг ўз механизмларини ишлаб чиқиш кўзда тутилади.\nЭнди иккинчи тамойил ҳақида. Ўтиш даврининг барча технологиялари устидан фақат қаттиқ, принципиал позицияда турган давлат раҳбарлик қилади. Тарихдан яхши маълумки, туб ўзгаришлар даврида бирор-бир давлат бошқарув жиловини бўшаштириб юборса ёки қўлдан чиқариб қўйса, албатта оғир оқибатларга олиб келадиган бошбошдоқлик ва тартибсизликлар келиб чиққан. Бунга Тожикистон яққол мисолдир. Республикада содир бўлган қонли фожеаларнинг асосий айбдори раҳбариятнинг бўшлиги бўлди.\nДарвоқе, Хельсинкида бўлиб ўтган умумевропа мажлисида (бу йиғин Тожикистонда фуқаролар уруши арафасида бўлиб ўтганди) Каримов дилда оғриқ билан шундай деган эди: “Тожикистонда экстремизм қурбонлари, инсоний дард-аламга маҳкумлар сони кўпайиб кетмоқда. Афсуски, халқаро жамоатчилик фикри ва оммавий ахборот воситалари бу масалани четдан айланиб ўтмоқдалар...”\nУруш авж олган кузда эса Ўзбекистон Президенти мактуб билан Бутрос Ғоли жанобларига мурожаат қилди. Шундан сўнг БМТ Бош котиби Тожикистонга нуфузли комиссия жўнатди. Каримов мазкур тоғли республика муаммолари хусусида Эрон, Афғонистон Президентлари ва МДҲ давлатлари раҳбарлари билан музокаралар олиб борди.\nҚўшни Республикада вазиятни барқарорлаштириш бўйича тадбирларни, кўпчилик ўйлаганидек, Каримов “ўз курсисини мустаҳкамлаш” ёки халқаро ҳамжамиятда обрў қозониш учун қабул қилган эмас. Бундай тинчликни сақлашга қаратилган ҳаракат замирида соф инсоний туйғу ётибди. Ахир у ерда қанчадан-қанча қонлар тўкилди! (Тожикистонда фуқаролар уруши бошланганининг эртасигаёқ Каримов Тошкентда матбуот конференциясини ўтказди. Мен беихтиёр унинг кўзларига эътибор қилдим: доимо “оловдек чақнаб” турган нигоҳлар бу гал қайғуга ботган эди. У бутун оқшом қаттиқ изтироб чекканлиги билиниб турарди). Кейин бу воқеалар тарихи, тақдири бир бўлган ўзбек ва тожикларни қонли душманларга айлантириб қўйиши ҳам мумкин эди. Бундан ташқари, Тожикистондаги воқеалар минтақамизнинг бошқа республикаларига ҳам ўтиш хавфи бор эди...\nПрезидентнинг қаттиқ позицияси туфайли Ўзбекистон ўзининг барқарорлиги билан ажралиб туради. Ҳудди шу нарса кимларгадир – “Ўзбекистонда диктатура ҳукмрон; демократия йўқ; Ислом Каримов танқидни оғир олади” дейишга дастак бўлмоқда.\nКелинг, яхшиси ҳақиқатнинг кўзига тик боқайлик. Ахир, диктатура билан раҳбарликнинг қаттиққўллик усули орасида ер билан осмонча фарқ бор-ку. Асрлар давомида биз диктатура шароитида яшадик. Наҳотки, қандайдир бир йил ичида жамиятимиз демократлашиб қолса ёки образли қилиб айтганда, бир ёшли гўдак икки пудли қадақтошни дабдурустдан кўтара оладими? Бундай воқеа фақат эратклардагина бўлади, холос. Демократия мураккаб фан, унинг сирлари калитини топиш узоқ йилларни талаб қилади. Ҳозир эса кимки Президентни, Олий Кенгаш ва ҳукуматни танқид қилса, ўшани демократ деб қабул қилиш урф бўлмоқда. Танқид ишга тегишлими, унинг бирор фойда келтирадиган томони борми, йўқми - бу билан ҳеч кимнинг иши йўқ.\nКаримовнинг фақат шу учунгина танқид билан, тўғрироғи, матбуот билан муносабати бир тусда эмас. Бунинг бошқа сабаблари ҳам мавжуд. Мен ўз имкониятим доирасида уларни таҳлил қилишга ҳаракат қилиб кўраман.\nУлардан биринчиси, қанчалик ғайри табиий бўлмасин, собиқ марказий газеталар томонидан Каримов шаънига айтилаётган танқидларга боғлиқ. (Унгача Ўзбекистоннинг бирорта раҳбарини ҳеч қачон танқид қилишмаганди). Кўрсатувлар ва мақолаларнинг аксарияти ёлғонлиги, нохолислиги билан ажралиб туради. Каримов баъзи бир чиқишларни эътиборга олмасликка ҳаракат қилиб кўрди, баъзиларига эса тузатиш беришни, кечирим сўрашни талаб қилишга мажбур бўлди. Бундан ташқари, биз Ўзбекистонда ўз раҳбарларимизни улар ҳаёт бўлган чоғда бирор марта ҳам танқид қилмаганмиз. Бу одат шарқда муқаддас нарсани таҳқирлаш билан баробар ҳисобланади. Шунга қарамасдан Каримов қуйидаги сўзларни тез-тез такрорлаб туради: “Худо ҳаққи, қанча хоҳласаларинг, шунча танқид қилинглар, фақат танқил холис, самимий бўлсин, у ёки бу муаммолар ечимининг энг яхши муқобилларини таклиф қилинг”.\nЕтмиш давлатнинг 1500 нафар йирик олиму ишбилармонлар дунёси вакиллари иштирок этган Халқаро истиқодий ассоциациянинг Бутунжахон конгресси (у Москвада бўлиб ўтган) қатнашчилари Ўзбекистоннинг бозор муносабатларига ўтиш дастурини собиқ Иттифоқ республикалари ичида энг самарали деб топдилар.\nБу дастурни амалга ошириш борасида республикада ўтган 1.5 йил ичида кўп ишлар қилинди. Айниқса, халқни ижтимоий жиҳатдан ҳимоя қилиш борасида ибратли тадбирлар ўз ижобатини топди. Бу мақсад учун республика бюджетидан катта маблағ, шу жумладан валюта сарфланмоқда. Шу боис Ўзбекистонда халқ қашшоқлашиб қолгани йўқ.\nЙирик корхоналар – улар орасида Андижон вилоятининг Асака шаҳрида автомобилсозлик заводи ҳам бор – бунёд этилмоқда, янги касалхоналар, поликлиникалар, мактаблар, маданий-маиший бинолар, йўллар қурилмоқда, қишлоқлар газлаштирилиб, водопровод қувурлари ётқизилмоқда. Қўшма ва кичик корхоналар сезиларли натижаларга эришмоқда. Айниқса, бундай корхоналарнинг қишлоқ жойларидаги сони ошиб бораётганлиги маҳаллий саноатни ривожлантириб, ишсизларни камайтирмоқда. Қишлоқ хўжалигида ишбилармонлик изчил ривож топаётир. Одамларнинг саломатлигини мустаҳкамлаш (мустақил Ўзбекистоннинг биринчи ордени “Соғлом авлод учун” деб аталгани бежиз эмас), атроф-муҳитни ҳимоя қилиш учун жуда кўп ишлар қилинмоқда. Хусусийлаштириш муваффақиятли ўтмоқда. Президент фармони билан ўқитувчилар, врачлар, журналист ва ёзувчилар ўз квартираларини бепул хусусийлаштириб олдилар.\nАвваллари деҳқонларга уруғни қачон экиш, ҳосилни қай вақтда йиғиб олиш ҳақида кабинетлардан туриб буйруқ берилган бўлса, эндиликда улар ўз тажрибаларига таяниб иш кўрмоқдалар. Бундан ташқари, умумий ҳосилнинг 15 фоизи деҳқонлар ижтиёрида қолдирилмоқда. Улар бу ҳосилни истасалар нақд пулга сотишади ёки бартер йўли билан бирор товарга алмаштиришади. Фермерлик ҳаракати тобора кенг қулоч ёймоқда.\nПрезидентнинг шахсий ташаббуси билан жиноятчиликка, порахўрликка, маҳаллийчилик ва ошна-оғайничиликка қарши шафқатсиз кураш бошланди. Кадрлар сиёсатида туб ўзгаришлар рўй бермоқда. “Ҳозир бизда уч тоифада кадрлар бор, – деб таъкидлади Ислом Каримов Вазирлар Маҳкамасининг мажлисларидан бирида. – Биринчи тоифа – эски тузумни қумсаб юрган кишилар, иккинчиси, энг хавфлиси, иймонсиз, эътиқодсиз кишилар. Учинчиси – Ватан манфаати, мустақиллик манфаатини ҳамма нарсадан устун қўядиган, қалбида ўти ва эрк туйғуси бор, ғайратли, куюнчак тоифаки, менинг бутун умидим ва ишончим ана шулардан. Булар ҳозирча озчиликни ташкил этади, тажрибалари ҳам кам. Лекин мен Президент сифатида етишиб келаётган мана шу фидойи, қалби олов авлод раҳбарлик қилишини истайман”.\nЎзбекистон Президенти шу тамойилга амал қилиб, жиноятчилик ўсиб кетган, ижтимоий адолат нормалари бузилган, ижтимоий-сиёсий вазият ёмонлашган Андижон, Сурхондарё, Жиззах вилоятлари, ҳокимлари-ю, бир қанча мансабдор шахсларни вазифаларидан бўшатди. Авваллари вилоят раҳбарларини, уларнинг хатолари хусусидаги иккита-учта навбатчи гаплар билан “ёпиқ эшиклар ортида” ишдан бўшатишган бўлса, бу сафар Ислом Каримов юқорида номлари тилга олинган вилоятлар сессияларида сўзга чиқиб вазиятни чуқур таҳлил қилди ва нарсаларни ўз номи билан атади. Хатоларни кўрсатибгина қолмай, халқ олдида у ёки бу ҳоким фаолиятига ҳар томонлама баҳо берди. Ошкоралик, ўз вақтида кўрилган туб чора-тадбирлар одамларда адолатга қаттиқ ишонч уйғотди.\nҲа, ҳақиқатан ҳам ўтган 1,5 йил ичида республикада анча юмушлар қилинди. Шундай бўлса-да, муаммолар ҳам етарли. Ҳали ўз ечимини топмаган муаммоларни дастак қилиб, ҳозирги эришилган натижаларни камситиб, одамлар ўртасида ишончсизлик уйғотишга ҳаракат қилаётганлар ҳам топилиб турибди.\nАхир бугунги қийинчилик ва муаммолар узоқ тарихга эга-ку. Етмиш йилдан зиёд вақт мобайнида Ўзбекистон манфаатлари, унинг ўзига хос шароитлари очиқ-ойдин инкор қилиб келинганини эсдан чиқармаслигимиз лозим. Бунинг натижасида заиф, хомашёга асосланган бир томонлама халқ хўжалик тизими вужудга келди. Республика фақат хомашёнинг баъзи турлари, ёнилғи, ускуналар, технологияларнигина эмас, ҳаётий зарур маҳсулотлар бўлмиш озиқ-овқат ва халқ истеъмоли молларини ҳам четдан олиб келишга мажбур эди. Табиий ресурсларга ва атроф-муҳитга ўнглаб бўлмас даражада зиён-заҳмат етказилди. Бу ўз навбатида ишлаб чиқариш ва одамларнинг турмуш даражасини пасайтириб юборди.\nҲозирги жараёнларни мазмунан янги муносабатларга “ўтиш даври” деб атамоқдалар. Бирорта тузум тарих саҳнасидан қаршиликсиз кетмайди ва бирорта янги тузум қийинчиликларсиз оёққа тура олмайди.\n“Ўзбекистон ўтган йилларининг оғир асоратини бартараф этиш, инқироздан чиқиб олиш, ўзининг иқтисодий мустақиллигига эришиш, ривожланган мамлакатлар қаторига кириш имконини берадиган етарли имкониятларга эгадир” – деб ёзади И.Каримов ўзининг “Ўзбекитсоннинг ўз истиқлол ва тараққиёт йўли” китобида. Апрель ойининг охирида Тошкентга ташриф буюрган Бутунжаҳон иқтисодий форумнинг Президенти Клаус Шваб шундай деган эди: “Иқтисодиётдаги ислоҳотлар билан яқиндан танишиб, шу нарсага амин бўлдимки, Ўзбекистон яқин 10-15 йил ичида юқори даражада ривожланган давлатлар билан бир қаторда тура олиши мумкин”. Шахсан мен бу нарса яқин орада содир бўлишига ишонаман. Ислом Каримов айтганидек, биз ҳаммамиз мустақил давлатнинг фуқаролари қишлоғимиз, туманимиз, вилоятимиз ва ниҳоят бутун Ўзбекистонимиз тараққиёти учун юракдан ёниб, ўзимизнинг бутун куч-ғайратимиз, билимимиз ва маҳоратимизни ишга солишимиз даркор.\nЎЗБЕКИСТОН КОНСТИТУЦИЯСИ: ТАРАҚҚИЁТНИНГ “ЎЗБЕК МОДЕЛИ”НИНГ ЮРИДИК АСОСИЮриик фанлар доктори, профессор Акмал Саидов билан журналист ва сиёсатшунос Тўхтамурод Тошев суҳбати\nМустақиллик, истиқлолимиз ҳақида ўйлаганимизда беихтиёр ўтган суронли йиллар, машаққатли кунлар ҳақидаги хотиралар уйғонади... Айнан Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримов томонидан амалга оширилган ишлар, айниқса Ўзбекистон Республикасининг қабул қилинган биринчи Конституцияси эсга тушади.\n1991 йил 31 августда Ўзбекистон Республикасининг давлат мустақиллиги эълон қилинди ва “Ўзбекистон Республикасининг давлат мустақиллиги асослари тўғрисида”ги Конституциявий қонун қабул қилинди. унда белгиланган қоидалар амалиётда бир ярим йил мобайнида синовдан ўтди, сўнгра Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг лойиҳасига киритилди. Ундаги қоидалар Ислом Каримов ифодалаб берган ғоя ва принципларни мустаҳкамлади. Конституция лойиҳаси ўзининг тузилиши билан Ўзбекистон Республикасининг улкан яратувчанлик ва ислоҳотчилик фаолияти натижаси эканлигини кўрсатиб турарди.\nШунингдек, унинг зиммасига жамиятни янгилаш, ўтиш даврининг мураккаб шароитида давлатимизни ижтимоий-иқтисодий, сиёсий, ҳуқуқий давлат ва маънавий жиҳатдан ривожлантиришнинг пишиб етилган муаммоларини ҳал қилиш каби тарихий вазифалар юкланди. Ушбу вазифаларни амалга оширишда Президент буюк давлат ва жамоат арбоби, истеъдодли сиёсий етакчи сифатида намоён бўлди. Юртбошимиз икки ўзаро боғлиқ муаммони – Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигини қарор топтириш ва унинг Конституциясини қабул қилиш муаммоларини муваффақиятли ҳал қилди. Айни пайтда мазкур вазифалар бошқа ижтимоий муаммоларни ҳам мунтазам равишда ҳал қилиш билан баравар бажарилди.\n- Ҳуқуқий давлатчилик сари интилган ҳар қандай демократик жамиятда Конституция устуворлиги муҳим аҳамият касб этади. Жамиятнинг нафақат сиёсий тизимида, балки иқтисодий инфратузилмасида ҳам тубдан ўзгаришлар юз бераётган ислоҳотлар даврида Конституциянинг аҳамияти янада ошади. Фақат давр талабларига жавоб берадиган Конституциягина йирик ижтимоий-иқтисодий ва сиёсий-ҳуқуқий ислоҳотларнинг самарадорлиги учун зарур бўлган динамизм ва барқарорлик уйғунлигини таъминлаб бера олади.\n- Ҳурматли Акмал Холматович, ХХ асрнинг сўнгги ўн йиллиги ҳуқуқ тарихига жаҳон ҳамжамияти аъзоларининг конституциявий дунёқарашда, давлат тузумида чуқур сифат ўзгаришлар юз берган давр бўлиб кирди. Дунё янги конституциявий даврга қадам қўйди. Айтинг-чи, бу даврнинг хусусиятлари нималарда намоён бўлади?\n- Биринчидан, давлатлар ва халқлар ўртасидаги ҳуқуқий жараёнлар интеграцияси ва ҳамкорлигининг кучайиши, ягона сиёсий, иқтисодий ва ҳуқуқий маконнинг шаклланиши, ягона халқаро нормалар, қоидалар ва стандартларга ўтилиши;\nИккинчидан, социалистик лагерь ва тоталитар тузумларнинг барҳам топиши натижасида жаҳон конституциявий харитасида янги мустақил давлатлар конституцияларининг пайдо бўлиши.\nБу янги шаклланган суверен давлатлар ижтимоий ҳаётининг барча соҳаларини конституциявий қайта қуриш ва ислоҳ қилиш муаммолари миллий доирадан чиқиб, ҳақиқатан ҳам умумбашарий тус олганидан далолат беради.\nЎзбекистон собиқ Иттифоқда биринчилардан бўлиб ҳақиқий суверенитетга эришиш мақсадини эълон қилганлиги, президентлик бошқарув шаклини жорий этганлиги, давлат рамзлари бўйича комиссия тузганлиги, мустақиллик тўғрисидаги декларацияни қабул қилганлиги, Конституциявий комиссия тузганлиги ва ўз Конституциясини ишлаб чиққанлиги билан фахрланишимиз мумкин.\n- Ўзбекистон ўзининг ҳақиқий мустақиллиги ва миллий давлатчилигига тинч, парламент йўли билан эришди. Бу ўзбек халқининг кўп асрлик тарихидаги буюк воеа бўлди. Бунда Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримовнинг хизматларини қандай баҳолайсиз?- Давлат мустақиллиги Ўзбекистон учун иқтисодий, ижтимоий, ҳуқуқий, тараққиёт, маданий ва маърифий янгиланиш истиқболларини очиб берди. Истиқлолга эришган ҳар бир давлат ўзининг сиёсий ва ҳуқуқий ривожланиш йўлини белгилаб олишга, янги жамият қуришга, янгиланиш ва тараққиётнинг ўз конституциявий моделини ишлаб чиқишга ҳаракат қилади.\nКонституциянинг асосини Ўзбекистон Республикаси Президенти И.А.Каримов томонидан ишлаб чиқилган тараққиёт “ўзбек модели”нинг беш тамойили ташкил этади:\nбиринчидан: иқтисодиётнинг сиёсатдан устунлиги;\nиккинчидан: давлатнинг бош ислоҳотчилик роли;\nучинчидан: қонун устуворлиги;\nтўртинчидан: кучли ижтимоий сиёсатни амалга ошириш\nбешинчидан: ислоҳотларни босқичма-босқич амалга ошириш.\n- Мустақиллик йилларида амалга оширилган ижтимоий-қтисодий ва сиёсий-ҳуқуқий ислоҳотлар таҳлили Ўзбекистон танлаган таракқиётнингконституциявий модели мамлакат ривожланишида ягона тўғри модель эканлигидан далолат берадими?\n- Ўзбекистоннинг конституциявий ҳуқуқи – бу Конституция ва қонунларда ўз ифодасини топган конституциявий ғоялар ва концепциялар, конституциявий принциплар, ижтимоий муносабатларни тартибга солувчи соҳада амал этадиган декларациялар, шартномалар туридаги ҳуқуқий ҳужжатлар, ўзини ўзи бошқариш тузилмаларининг ҳужжатларидир. Конституциявий ҳуқуқнинг мазмуни ва манбаларига бундай ёндашиш ҳуқуқ ва қонунни аниқроқ фарқлаш, шунингдек ҳуқуқнинг мазкур етакчи тармоғини шакллантириш имконини беради.\nЎзбекистондаги конституцияшунослик тўрт унсурдан иборат бўлган ўзига хос ҳуқуқий воқеликдир. Булар:\nбиринчидан, ҳукуқий гоялар ва концеициялар;\nиккинчидан, конституциявий нормалар ва институтлар;\nучинчидан, конституциявий тартиб (конституциявий амалиёт сифатида);\nтўртинчидан, конституциявий онг (ҳукукий онг сифатида).\nГлобаллашув жараёнларида ҳар бир давлат ўз тараққиёт моделини изламоқда. Шу билан бирга, барча давлатлар учун мос келадиган ягона, универсал конституциявий модель бўлиши мумкин эмаслигини таъкидлаш лозим.\nТурли мамлакатларнинг конституциявий ривожланиши турлича кечмоқда. Кўпгина Ғарб давлатлари учун инқилобий ислоҳотлар хос бўлиб, конституциялар инқилоблар, яъни жиддий сиёсий ва ижтимоий ўзгаришлар натижасида қабул қилинади (мисол учун, XVIII асрдаги француз инқилоблари). Ислоҳотларнинг бошқа йўли тадрижий хусусиятга эга бўлиб, бир конституциявий тузумдан иккинчисига ўтиш аста-секинлик билан, "шок терапияси"сиз, ҳар бир давлатнинг тарихий, миллий ҳамда ҳуқуқий анъаналарини инобатга олган ҳолда амалга оширилади.\nЎзбекистон давлат мустақиллигига эришгач, янги суверендавлатмақомини конституциявий жиҳатдан мустаҳкамлаб қўйиши муаммоси юзагакелди. Ўзбекистон Реепубликаси Президенти давлатимиз ўзининг ривожланишйўлини конституциявий асосда белгилаб олиши зарурлигини бир неча бортаъкидлаб, шундай деган эди: "Давлатимизнинг келажаги, халқимизнинг тақдири кўп жиҳатдан Конституциямиз қандай бўлишига боғлиқ".\n- Бизга янги мустақил давлатимизнинг хусусияти, ички ва ташқи сиёсатининг асосий принциплари, умуминсоний қадриятлар, инсон ҳуқуқлари, давлат мустақиллиги принципларига, демократия ва ижтимоий адолат идеалларига содиқлик акс этган Конституция керак эди. Тўғрими?\n- Янги Конституцияни ишлаб чиқиш зарурлиги ҳақидаги ғоя 1990 йил март ойида бўлиб ўтган ўн иккинчи чақириқ Ўзбекистон Олий Кенгашининг биринчи сессиясидаёқ илгари сурилган эди. Ўзбекистон Олий Кенгашининг 1990 йил 20 июнда эълон қилинган Суверинитет тўғрисидаги декларациясида ушбу ҳужжат республиканинг янги Конституциясини ишлаб чиқишга асос бўлиши таъкидланган эди. Ўша куниёқ Олий Кенгаш Ўзбекистон Президенти бошчилигида Конституциявий комиссияни тузган эди.\n1991 йил 31 августда Ўзбекистон Республикасининг давлат мустақиллиги эълон қилинди ва “Ўзбекистон Республикасининг давлат мустақиллиги асослари тўғрисида”ги конституциявий қонун қабул қилинди. Унда белгиланган қоидалар амалиётда синовдан ўтди, сўнгра Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг лойиҳасига киритилди. Ушбу қоидалар Ислом Каримов ифодалаб берган ғоя ва принципларни мустаҳкамлади. Конституция лойиҳаси ўзининг қисмлари билан ҳам, бутунлигича ҳам Ўзбекистон Президентининг улкан яратувчилик ва ислоҳотчилик фаолияти натижаси эканлигини кўрсатиб турарди.\nТақдир Ислом Каримов зиммасига жамиятни янгилаш, ўтиш даврининг мураккаб шароитида давлатимизни ижтимоий-иқтисодий, сиёсий, давлат-ҳуқуқий ва маънавий жиҳатдан ривожлантиришнинг муаммоларини ҳал қилишдек тарихий вазифани юклади. Ушбу вазифаларни амалга оширишда Президентимиз буюк давлат ва жамоат арбоби, истеъдодли сиёсий етакчи сифатижа намоён бўлди. У томондан икки ўзаро боғлиқ муаммо, яъни:\nбиринчидан, Ўзбекистон Республикасининг давлат мустақиллигини эълон қилиш ва қарор топтириш;\nиккинчидан, суверен давлат Конституциясини ишлаб чиқиш, муҳокама этиш ва қабул қилиш муаммолари муваффақиятли ҳал этилди.\nМустақил Ўзбекистоннинг биринчи Конституциясининг тайёрланиши ва қабул қилинишининг қуйидаги хусусиятларини таъкидлаш жоиз:\nбиринчи хусусияти: Конституциянинг ғоялари ва нормалари ўзбек халқининг чуқур тарихи негизларига асосланади, у буюк аждодларимизнинг кўп асрлик тажрибаси ва маънавий қадриятлари, бой тарихий ҳуқуқий меросига таянади;\nиккинчи хусусияти: Конституция ижобий ва илғор жаҳон конституциявий тажрибасини ҳисобга олган;\nучинчи хусусияти: бошқа демократик конституциялар каби халқаро стандартларга асосланган инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини таъминлаш ва ҳимоя қилиш механизмига асосланган.\nДавлат мустақиллигига эришилиши ва бунинг Конституцияда қонун йўли билан мустаҳкамланиши – оламшумул воқеа, Президент Ислом Каримовнинг давлатчилик ва ҳуқуқ соҳасидаги фаолиятининг энг катта ютуғи бўлди десак муболаға бўлмайди.\nЮртбошимизнинг ҳар томонлама ҳисоб-китоб қилинган, мантиқи, изчил, мукаммал стратегияси тараққийпарвар ўзгаришлар қилишга қаратилганди. Тўғрими?\n- Тўппа тўғри. Конституция лойиҳасини тайёрлаш билан боғлиқ барча ишлар Ислом Каримовнинг бевосита раҳбарлигида амалга оширилди. Президент Конституциявий комиссия иш бошлаши билан мамлакатимизнинг ўзига хос хусусиятларини муносиб равишда акс эттирадиган, халқаро стандартларга тўлиқ жавоб берадиган, жаҳон тажрибасини, демократия ва энг ривожланган мамлакатлар конституциявий қонунчилиги эришган ютуқларни инобатга оладиган Асосий Қонун лойиҳасини тайёрлашга раҳбарлик қилди. Лойиҳани тайёрлаш жараёнида Осиё ва Европа, Африка ва Америка мамлакатларининг конституциялари ўрганиб чиқилди, у Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси ва инсон ҳуқуқларига оид бошқа халқаро ҳужжатларни инобатга олган ҳолда ишлаб чиқилди.\nКонституциявий комиссиянинг аъзоси академик Ш.З.Уразаев қуйидагиларни қайд қилган: “Президентимиз шундай ҳолатда ҳам жуда тақчил вақтидан фурсат ажратиб, Конституция лойиҳасини тайёрлаш бўйича тузилган ишчи гуруҳнинг аъзоларини қабул қилар, лойиҳани қайта-қайта ўқиб чиқар, унинг матнини чуқур мушоҳада қилар ва унга тузатишлар киритарди. Бу кишининг ғоят ажойиб таҳлил қобилияти, келажакни олдиндан кўра олиши, нозик ҳис этиш истеъдоди бизни ниҳоятда ҳайратга соларди. У меҳнатга доимо тайёр, ҳамиша изланишда, ишнинг моҳиятини тушунишга ва у бўйича энг мақбул қарор чиқаришга интиларди. Конституциявий комиссиянинг раиси лойиҳанинг ҳар бир тафсилотига эътибор берар, унга ўз қўли билан тузатишлар ва аниқликлар киритарди, ишга астойдил ёндашиш, ишбилармонлик ва билимдонлик намунасини кўрсатар эди. Президент – ўзига нисбатан жуда талабчан шахс. Кўпинча, назаримизда унинг бу талабчанлиги ўзига нисбатан шафқатсизликка яқинлашиб кетарди. У ярим тунгача ишлар ва ишнинг жуда катта қисмини ўз зиммасига оларди. Кунлар кетидан кунлар, шанба ва якшанба дам олиш кунлари ҳам шу тариқа ўтарди”.\n- Ҳурматли Акмал Холматович, Юртбошимиз киритган аниқликлар, тузатишлар ва қўшимчаларнинг ҳаммаси жуда муҳим эди. Улар давлат раҳбари ижодий тафаккурининг маҳсули бўлиб, унинг сиёсий донолигидан, ҳуқуқ соҳасини чуқур билишидан яққол далолат берарди, ушбу фикрга қўшиласизми?\n- Албатта, Президент Конституция лойиҳасини аёллар ва эркакларнинг тенг ҳуқуқлилиги, давлатнинг маданий ёдгорликларни, оналик ва болаликни муҳофаза қилиш ҳақидаги моддалар билан тўлдиришни таклиф қилди.Президент асосий эътиборини Конституциянинг инсон ва фуқаролар эркинликлари ва бурчларини қонуний мустаҳкамловчи моддаларига қаратди. Конституция лойиҳасини биринчи марта эълон қилгунча тўрт марта, кейинги эълон қилгунича эса яна икки марта таҳрир қилди. Фуқароларнинг аниқ таклифлари ва мулоҳазаларини ўрганиб чиқиб, Олий Кенгаш сессиясидан аввал лойиҳани қўлида қалам билан яна бир бор кўриб чиқди.\nШундай қилиб, Конституция лойиҳаси давлатимиз раҳбари етти марта текшириб чиққанларидан кейингина республикамиз Олий Кенгашининг сессиясига сўнгги муҳокама учун тақдим этилди.\nКонституциявий комиссия раисининг қаттиқ туриб ҳимоя қилган нуқтаи назари кўп ойлик изланишларнинг давлат ва сиёсат соҳасида тўпланган тажриба билан тасдиқланган натижаси бўлди. Ислом Каримовнинг Конституцияда ўз аксини топган ғоялари унинг 1992 йил ёзида чоп этилган “Ўзбекистоннинг ўз истиқлол ва тараққиёт йўли” асарида ифодалаб берганди. Муаллиф шундай деб ёзган эди: “Мустақил Ўзбекистон биринчи Конституцияси янги жамиятнинг ишончли ҳуқуқий кафолатларини шакллантиради ва мустаҳкамлайди. Бу Асосий қонун томонидан ва чуқур ўйланган умумхалқ муҳокамасидан кейин демократик йўл билан қабул қилинади. Умумий ғоясиз бизнинг кўп миллатли мамлакатимизда мустаҳкам маънавий маконни яратиш мумкин эмас. Конституция бизга инсон ҳуқуқлари, озодлик, барқарорлик ва тараққиёт мажмуини ифодалайдиган демократик, ҳуқуқий ва адолатли давлатни қандай қилиб қуриш йўлларини очиб беради”. Ушбу асар Конституция лойиҳасини тайёрлашга асос бўлди.\n- Буларнинг ҳаммаси Юртбошимиз Конституция лойиҳасига ўзининг меҳнати билан қандай ҳисса қўшганлиги ҳақида хулоса чиқариш имконини беради. Айнан унинг ҳаракатлари билан кўпгина моддалар янада сайқал топди, ифодаланган қоидалар эса аниқ, равшан ва тушунарли бўлди.\n- Ўзбекистон Конституциясини тайёрлашда Президентнинг катта хизматлари ҳақида Н.Мишин шундай ёзади: “Ислом Каримов Асосий Қонунда инсон ҳуқуқлари ва давлат мустақиллиги ғояларига содиқлик, ҳозирги ва келажак авлодлар олдида чуқур масъулиятни ҳис этиш, ўзбек давлатчилигининг тарихий тажрибаларига таяниш, демократия ва қонунийликка ҳурмат, халқаро ҳуқуқнинг умумэътироф этилган нормаларини тан олиш, Ўзбекистоннинг муносиб ҳаётини таъминлаш, инсонпарвар ҳуқуқий давлат яратиш ва ниҳоят, мустаҳкам фуқаровий тинчлик ҳамда миллий келишувни таъминлаш каби эзгу ниятларни мужассамлаштиришга ҳаракат қилди”.\n“Дарҳақиқат, - деб ёзади Ўрта Осиё бўйича таниқли мутахассис профессор Л.Левитин, - Ўзбекистон Республикасининг 1992 йил 8 декабрда қабул қилинган Конституциясида ҳозирги замон жамиятларига уларнинг сиёсий-ҳуқуқий ташкил этилиши нуқтаи назаридан зарур бўлган деярли барча нарса мавжуд. Шахснинг мустақиллиги, ҳокимият ваколатларининг тақсимланиши, мулкдорлик шаклларининг хилма-хиллиги, мафкуравий ранг-баранглик, ижтимоий, иқтисодий ва сиёсий плюрализм, бошқариладиганларнинг розилигига асосланган ҳукумат сингари ва кўплаб бошқа демократик қадриятлар конституциявий тузумнинг принциплари сифатида тасдиқланади. Узоқ йиллар давомида тоталитар-мустабид тартиботниг хом ҳаёл – демократик ниқоби бўлиб келган турли кўринишдаги “шўрочиликлар” барҳам топтирилган”.\n- Америкалик профессор Дональд С.Карлайлнинг “Ўзбекистон ва Ўрта Осиё. Ўтмиш ва ҳозирги куни келажакда” деб номланган асарида “Каримовнинг Конституцияси” деб номланган бўлим мавжуд. Бунга нима дейсиз?\n- Дарҳақиқат, Президент И.А.Каримов мустақил Ўзбекистоннинг биринчи Конституциясининг ташаббускори, рағбатлантирувчиси ва асосий муаллифидир.\n- Акмал Холматович, мароқли суҳбатингиз учун Сизга катта рахмат!\nОдамнинг мансабига, жамиятда тутган мавқеига, инсонийлик фазилатларига қараб ҳурмат қилиш ота-боболаримиздан бизга мерос бўлиб қолган. Лекин бирор манфаат юзасидан раҳбарга лаганбардорлик, тилёғламалик қилиш, пора бериш – бу катта гуноҳдир. Афсуски, баъзан шундай бўлади. мансабдор шахс атрофига иккиюзламачи, лаганбардорлар ин қурадилар, улар турли йўллар билан раҳбарни ўргимчаксимон ўраб ташлайдилар, охири лавозим эгаси пуфакдек кўпириб кетади ва халқдан ажралади, пировардида мосуво бўлади.\nАслида инсон учун мансаб, бойлик – инсоний фазилат бўлолмайди. Инсонни унинг одамийлиги, одоби, илми, пок виждони, иймон-эътиқоди ва фидойи меҳнати безайди. Биринчи Президентимиз Ислом Каримов бизга шундай уқтирганлар: “Раҳбарнинг ишига халқ ўзи баҳо беради. Энг олий ҳакам – вақт. Раҳбарлик лавозимига кўтарилган кишиларнинг энг буюк, энг муқаддас вазифаси – уни тарбия қилган, билим берган, юксак мартабага олиб чиққан халқига сидқидилдан хизмат қилиш... Халқ назаридан қолиш эса – агар жиндек виждони бўлса, ўлим билан баробардир”.\nКейинги пайтда баъзи юқори лавозимдаги кишиларнинг бирин-кетин раҳбарликдан олиб ташланиши ҳам – халқ назаридан қолиши, қўлида ушлаб турган адолат тарозисини ўз манфаати томон оғдириши оқибатидир. Зеро, кимданки эл рози бўлса, яратган ҳам рози бўлади, яхши ном қозониш улкан бойлик топишдан афзал. Замона талабига тескари юрган одам сув ичидан олов қидирган одамга ўхшайди.\nМансаб шундай нарсаки, у ҳар қандай илми саёз, маданий савияси паст одамни довдиратиб қўяди. Ҳақиқий инсон эса атрофдагиларнинг ташвишлари билан яшайди. Атоқли хинд жамоат ва давлат арбоби Жаваҳарлаъл Неру бу ҳақда шундай деган экан: “Ўзгаларнинг манфаатларини ҳурмат қилмайдиган одамни маданиятли деб ҳисоблаш мумкин эмас”.\nҲа, мансабнинг юки зил-замбил, уни кўтара билмоқ керак. Бир донишманд шундай деган: “Агар тўғри юриб, тўғри турсанг, ҳалол-пок яшасанг, юз ёшни сенга Оллоҳ ўзи ато этади. Ҳаёт сўқмоқлари нотекис, баланд-пастликлари кўп, ўртада шайтон бор, қоқилиб кетиб, йиқилсанг, манзилга етишга йўл бўлсин. Юзга етмай қулаб кетишимизнинг боиси ҳам шунда!”.\nОллоҳ ҳамиша инсонни тўғри бўлишга чақирган. Аммо тўғри бўлишлик ўт билан ўйнашмоқ демакдир. Лекин хайрли томони беқиёс. Тўғри туриб, тўғри юрсанг, тўғри ишласанг Оллоҳнинг ҳам, банданинг ҳам олдида виждон пок бўлади, юз эса ёруғ.\nИлгари эди, шўро даврида тўғри сўз синар, адолат букиларди. Оқни қора, қорани эса оқ дейишга мажбур этишарди.\nҲатто бир шеър оммавий қўшиқ ҳам бўлиб кетганди:\nҲа, зулм бор,\nБарчага бу аёндир.\nАммо буни зинҳор-зинҳор\nАйтиб бўлмас замондир.\nИнсон эркин –\nЯшаши шарт пойидор.\nБиз ҳам айтсак бўлар, лекин\nУйда бола-чақа бор...\nЭнди-чи? Энди замон бутунлай бошқа. Мустақиллик берган эрк бор. Президент бераётган кафолат бор. Олий Мажлис Қонунчилик палатаси Сенати қабул қилаётган, маъқуллаётган қатор-қатор қонунлар бор. Сўз эркинлиги, демократия бор. Яхши яшаш ва ишлаш учун имконият бор. Аммо нима учун журналистлар лоқайдмиз, қўрқоқмиз? Нега жиммиз? Нега андиша қиламиз? Биз ҳам нега Фармонлардан кейин бақириқ-чақириқ қиламиз? Ислом Каримов ўша пайтда бўлиб ўтган халқ депутатлари Самарқанд вилояти Кенгаши сессиясида газеталарда одамларни қизиқтирадиган, уларнинг диққатини жалб қиладиган, муаммо кўтарадиган танқидий чиқишлар кам, деб айтганларида жон бор.\nАҚШнинг собиқ Президенти Рональд Рейгандан “Ўн йил мобайнида мамлакатга муваффақиятли раҳбарлик қилишингизда ким сизга кўпроқ ёрдам берди?” деб сўрашганида, у: “Мени аёвсиз танқид қилиб турган журналистлар. Улар айтган фикрлардан ўзимни хато-камчиликларимни кўриб-билиб, ишларимни тўғрилаб бордим” дея жавоб берган экан. Бир донишманд эса “Танқид қоннинг айланишидир, усиз турғунлик ва касалликка чалиниш муқаррар” деган эди.\nТўғри, кейинги пайтларда газеталарда бир мунча танқидий мақолалар кўзга ташланди. Лекин номига, жуда саёз... Бироқ, танқиднинг меваси аччиқ. Танқид кимга ҳам ёқарди, танқид шарафига ким ҳам зиёфат берибди дейсиз. Баъзан танқид адоватга, ўш олишга айланиб кетган ҳоллар ҳам бўлди. Бу совет давридан қолган катта қусур. Чунки ҳали биз танқидга нисбатан маданиятни ўрганмаганмиз. Танқид чиқса бир ҳафта-ўн кун қулоғингиз тинчимайди. Телефонбозлик, турли тазйиқлар... Ахир танқид холис бўлса, бунинг нимаси ёмон? Ахир уни тан олмоқлик мардлик-ку! Баъзан оддийгина дўстона мулоҳазалар, баҳслар, танқидлар ҳам адоватга айланиб кетади. Аҳиллик, тотувлик, бирдамлик ҳамма жойда керак. Ҳозирги давр барча фикрларни адолат ва ҳақиқат майдонига чиқиб очиқчасига баралла айтишни тақозо этади.\nАммо танқид учун мукофот ҳам йўқ, албатта. Калтакни ким ҳам хуш кўрарди. Бироқ танқид ишни юритиш, муҳитни тозалаш учун керак. Фақат у адолатли ва инсоф билан бўлсин. Кишининг фаолиятига адолатли баҳо берилса танқид камчиликларни бартараф этиш гарови бўлади. Аксинча ёки бир ёқламалик, тарафкашлик ноҳақ, ғаразли бўлса бундай танқиднинг таъсири салбий бўлади, адоват уруғини сочади. Афсуски, газеталарда баъзан ана шундай саёз, бир ёқламали танқидий материалларни учратиб қоласан, киши. Энди буларга чек қўйиш вақти етди. Соғлом танда соғ ақл бўлганидек, соғлом жамиятда соғлом танқид бўлмоғи лозим.\nХуллас, жамиятда танқидга нисбатан соғлом муносабатни яратиш лозим. журналист бу давлат, халқнинг вакили, иккиси ўртасидаги кўприк. Бас шундай экан, у бор гапни халққа айтиши керак. Минг афсуски, кўпинча турли тазйиқлар, ўч олишлар, шантажлар туфайли унинг айтмоқчи бўлган дил сўзлари тилида, қалбида қолиб кетади. Очиғи, ҳуқуқ-тартибот органлари ходимларини қаттиқроқ танқид қилишга журналистларнинг кўпинча, ҳадди сиғмайди. Ҳадди сиққан ҳолда эса дарҳол унга нисбатан ниманидир уюштиришади. Афсуски, бунга мисоллар кўп...\nҲар қандай соғлом танқид жамиятга катта фойда келтириши, жамоатчиликда яхши фикр шакллантиришини ва ўзаро муносабатларда самимийлик қарор топишига кўмаклашишини ҳар бир шахс, у ким бўлишидан қатъий назар тўғри англамоғи керак. Танқид бу халқ манфаати, Ватан равнақи учун юракдан, дилдан айтилган куюнчак сўзлардир. Танқид киши иродасини мустаҳкамлашга, кибру ҳаводан сақланишга хизмат қилади.\nЭрнест Хемингуэй “Тўғри одамни ўлдириш мумкин, аммо уни енгиб бўлмайди” деганида чунонан ҳақ эди. Чунки тўғрилик одамни балодан қутқаради. Қарға тухумини каклик тагида очиргани билан барибир гўшти ҳалол бўлмайди. Тўғри одамни ҳам минг кўйга солган билан синдириб бўлмайди. Аммо минг афсуски, ҳали ҳамон орамизда айрим ўғрилар тўғриларга ҳалолликдан маъруза ўқисалар, айрим қонунни ҳимоя қилувчилар айбдорларни эмас, жабрланувчини сарсон қилсалар, умрида битта китоб ўқимаган одам аллақандай маҳкамада раҳбар, бир мисра шеърни ёд билмайдиган арбоб ҳазрат Навоийдан маъруза ўқиса, яна бир маддоҳ сиёсатдан фалсафа тўқиб, бошни қотирса, кечагина атеизмдан дарс берувчи чаламулла бугун динни мақтаб ҳайқирса... Вой, дод! Бундан ёмони йўқ.\nҚани энди бундай одамлар орамизда бўлмаса... Дунёга чиқмоқ учун дунёча куч, дунёча ақл, билим керак. Буюк ишларни амалга ошириш учун аҳил халқ, қудратли куч, буюк арбоб, кенг майдон лозим. Худога минг қатла шукрким, буларнинг бари бизда бор. шунинг учун Ўзбекистонни бутун дунё таниб боряпти...\nАммо...ички қусурлар, баъзан оёқдан тортади. Бу иллатлардан тезроқ қутилсак, ишлар янада юришиб кетади. Буларга қарши туришни Ислом Каримовнинг ўзлари бошлаб бергандилар. Гуруч курмаксиз бўлмайди. Айниқса ўтиш даврида. Гарчи биз адолат ҳукмронлик қилиб бораётган мустақил мамлакатда яшаётган бўлсакда, лекин мансабни суиистеъмол қилиш, шуҳратпарастлик, маҳаллийчилик, порахўрлик, бойлик кетидан қувиш, кимгадир туҳмат қилиш, манмансираш каби қусурлар учраб турибди.\nТурғунлик йилларида айрим партия арбоблари мансабларини суиистеъмол қилганликлари ошкора бўлгач, халқнинг совет давлатига, коммунистик ғояларга, социализм тамойилларига бўлган ишончи йўқолган эди. Бу эса собиқ шўро давлатини охир-оқибат парокандага олиб келган омиллардан бири бўлди. Бу тарихий сабоқ. Зеро, мансабни суиистеъмол қилиш, порахўрлик, юлғичлик давлатнинг таг-томирини қуритади. Шунинг учун ҳам миллий манфаатларимиз мустақил Ўзбекистонни мустаҳкамлаш каби олийжаноб ишда барча жойларда ишлаётган ҳар бир кишидан ғоят ҳалол ва тўғри бўлишни тақозо этади. Қаерда қарама-қаршилик ораласа ўша жойдан путур кетади.\nЯхшиямки жамиятимиз ҳақиқат, ҳалоллик – пойдевори устига қурилмоқда. Яхшиямки жамиятимизда ҳалол, пок, соф виждонли кишиларимиз кўп. Шу боис онда-сонда учраётган нохушликлар жамиятимиз обрўсига путур етказолмайди.\nЎзбек диёри ажойиб юрт. Халқи олийжаноб. Ҳақиқатпарвар инсонлар ҳамма вақт ҳам ўз замонасининг виждони бўлиб келишган. Оллоҳга минг шукурки, бизнинг замонамизда, жамиятимиз бошида ҳамиша Халқ билан, ҳамиша Ҳақ билан бўлган адолатпарвар инсонлар бор. Бу ўзбекнинг бахти.\nҲақиқат нақадар кучли бўлмасин, у чинакам инсонларнинг мададига, қўллаб-қувватлашига муҳтож. Ўзбекистон Республикаси Биринчи Президенти ҳам шу йўлдан борди. Унинг ҳақиқий шогирди Шавкат Мирзиёев адолатли йўлдан бормоқда. Зеро, ҳақиқат Ҳақ таоло йўлидир. Ҳақ таоло йўли ҳидоят йўлидир. Ҳаққа етмоқлик – жон фидо демак. Бу йўл хўб машаққатли, ташвишли ва аммо ўта ХАЙРЛИ йўлдир.\nЗамонамизнинг буюк давлат арбоби, мамлакатимиз ва халқимизнинг тақдири, бахту саодати йўлида ўз ҳаётини бағишлаган улуғ Йўлбошчимиз Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг вафоти барчамиз учун ўрнини тўлдириб бўлмайдиган оғир жудолик бўлди.\nҲа, бу ўзбек халқига миллионлаб юртдошларимизга, балки хориждаги ватандошларимизга, дўстларимиз, халқаро ташкилотлар ва мамлакат раҳбарларини ҳам қаттиқ қайғуга солди...Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримовнинг ибратли ҳаётлари, буюк ишлари, ҳайрли амаллари ила ўзларидан абадий эзгу ном қолдириб кетдилар. Юртбошимиз ўзлари орзу қилганларидек, биз – кўп миллионли, кўп миллатли Ўзбекистон халқига У зотдан озод ва обод Ватан мерос бўлиб қолди.Лекин даҳолар ўлмайди. Уларнинг буюк хизматлари халқ қалбида мангу яшайди. Аммо ҳаёт давом этаверади. Лекин ўтганларнинг руҳини шод этмоқ тирикларнинг бурчидир. Беихтиёр хассос ва аллома шоиримиз Ҳожи Абдулла Орифнинг юракни титратадиган ашъори ёдга тушади: Яшасанг дунёда ёруғ юз билан,Ҳурмат кўргизсанг ва бўлса иззатинг!Кетсанг, эсласалар ширин сўз билан,Яхши номинг қолса, қолса хизматинг,Туғилсанг бахт билан, камол ўшадир,Охир чоғ тупроғинг устига келиб,Кимдир ёд айласа, иқбол ўшадир!.. Х Х ХАлқисса, бир кун Луқмони Ҳакимдан сўрабдилар:\n- Нима учун устозни отангдан ҳам яхши кўрасан?\n- Устоз абадий тириклигим сабаби, отам эса ўткинчи ҳаётимнинг сабаби, - деб жавоб берган экан аллома.\n“Устоз отангдан улуғ” деб шунга айтса керак.\n- Ислом Каримовнинг ҳақиқий шогирди Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг “Муҳтарам Ислом Абдуғаниевичнинг босиб ўтган умр йўллари мустақиллигимизни ҳимоя қилиш ва мустаҳкамлаш борасидаги хизматлари барчамиз учун, шу жумладан, мен учун ҳам энг ёрқин ибрат намунаси ва катта ҳаёт мактаби бўлиб қолади.\nБуюк устозимизнинг сиёсий мероси, у киши белгилаб берган тараққиётимизнинг асосий тамойиллари, устувор йўналишлар, мақсад ва вазифаларни сўзсиз ва тўлиқ амалга ошириш – биз учун ҳам қарз, ҳам фарздир” деганлари ва ўз Устозининг йўлини тутиб, ҳурмат ва садоқат билан йўғрилган ушбу сўзлари ҳар бир кишининг, ўзбекистонликнинг қалбига меҳр ёғдусини сочади, Ўзбекистоннинг буюк келажагини бунёд этишга чоғлайди, одамни руҳлантиради.\nҚисқа даврда мамлакатимизда барча соҳаларда талай ишлар қилинмоқда, улкан ўзгаришлар, янгиликлар амалга оширилмоқда. Айниқса, Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг ташаббуси билан 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси ишлаб чиқилди ва белгиланган вазифалар ҳаётда ўз самарасини бераётир...\nМен, аминманки, ўз Устозини улуғлаган Инсон ҳеч қачон кам бўлмайди. Шавкат Мирзиёевдек қалби пок, нияти холис, эътиқоди мукаммал, мард одамгина кўзлаган чўққиларни забт эта олади. Ундаги ғайрат-шижоат, ақл-заковат, куч-қувват, ташаббускорлик, меҳнатсеварлик, узоқни кўра билиш, ишбилармонлик, фазилатлари бутун ўзбекистонликларнинг қалби-онгига сингиб боряпти. Бу ҳаракатлар ҳадемай Ўзбекистонни янги чўққилар сари чорлайди.\nAdmin. Жойлаштирган санаси: 1-11-2017, 12:10\nАсосий сахифа » Ўзбекистон » Ислом Каримов хотирасига бағишланган энг яхши илмий-оммабоп мақола