Ва алайкум ассалом. Кўз тегиши деганда, ҳасад билан қараш оқибатида юзага келадиган зарар назарда тутилади. Душман ёки ҳасадгўй одам бирон кишига ёки нарсага суқланиб қараса, унга зиён етиши эҳтимоли бор.\nИслом эътиқодига кўра, кўз тегиши ҳақиқат. Бу нарса ҳатто кишининг ўлимига ҳам сабаб бўлиши мумкин.\nМаълумки, кўз тегиши ҳасад ва ичиқоралик оқибатида пайдо бўлади. Сеҳр ва иссиқ-совуқ каби нарсалар бандага зарар етказиши рост. Бу тажрибада ўз исботини топган. Ибн Касир раҳматуллоҳи алайҳ: “Кўз тегиши ва унинг таъсири Аллоҳ азза ва жалланинг амри билан ҳақдир”, деган (Манба: “Тафсиру ибни касир”).\nБиз қуйида кўз тегишидан сақланиш йўллари ҳақида тўхталиб ўтамиз. Зеро, касални даволагандан кўра унинг олдини олиш осонроқ. Демак, кўз тегишидан сақланиш йўллари:\n1. Кўз тегиши хавфи бор кишилардан неъматни яшириш.\nЎзига берилган неъматни одамларга кўз-кўз қилавериш ҳам маъқул эмас. Айниқса, бировнинг ютуқғини кўролмайдиган, “кўзи” ўткир кимсаларга бундай неъматларни кўрсатмаган яхши. Зеро, уларнинг битта ёмон назари билан эришилган ютуқ қўлдан чиқиши мумкин.\n2. Фотиҳа сураси ва Оятул курсийни ўқиш.\nИмрон ибн Ҳусойн розияллоҳу анҳудан ривоят қилинишича, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай деганлар: “Агар банда бирон уйда Фотиҳа сураси ва Оятул курсийни ўқиса, ўша куни уларга инсон ва жиннинг кўзи тегмайди” (Дайламий ривоят қилган).\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Фотиҳа (сураси) ҳар қандай дардга шифодир”, деганлар (Доримий саҳиҳ санад билан ривоят қилган).\nФотиҳа сураси маънавий иллатларга барҳам беради. Фотиҳани ўқиган инсон Аллоҳдан ўзгага сиғинишдан, ожиз нарсалардан мадад сўрашдан қутулади. Қолаверса, бу сура танадаги айрим касалликларни даволайди, кўз тегишига, чаён чақишига шифо бўлади. Беморларга Фотиҳа сурасини ўқиб дам солинса, Аллоҳнинг изни билан катта фойдаси тегади.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Қуръон оятларининг саййиди Оятул курсийдир”, деганлар (Ҳоким ривоят қилган, “Бу – саҳиҳ санадли ҳадис, лекин икки шайх ривоят қилмаган”, деган).\nКечаси ухлашдан олдин Оятул курсийни ўқиган одамга Аллоҳ тарафидан бир фаришта юборилади. Шундан кейин бандага жин ҳам, шайтон ҳам яқинлашолмайди. Мўмин киши Оятул курсийни ўқиб ётса, кечаси мириқиб ухлайди, қўрқинчли тушлар кўрмайди, кўнгилдагидек дам олади. Натижада одамнинг ишида ҳам унум бўлади.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: “Кимда-ким ҳар бир фарз намозидан кейин Оятул курсийни ўқиса, келаси намозгача Аллоҳнинг ҳимоясида бўлади” (Табароний ҳасан санад билан ривоят қилган).\n3. Ихлос, Фалақ ва Нос сураларини ўқиш.\nОиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам оила аъзоларидан биронтаси касал бўлиб қолса, муаввизот билан дам солардилар. Вафот этишларидан олдин бетоб бўлиб қолганларида, мен у зотга дам солардим, қўллари билан ўзларини силардим. Чунки у зотнинг қўллари меникидан баракалироқ эди” (Муслим ривоят қилган).\nРасули акрам алайҳиссалом Ихлос, Фалақ ва Нос сураларини ўқиб, ўзларига ва оила аъзоларига дам солардилар. Агар касал бўлсалар, Оиша розияллоҳу анҳо онамиз Қуръон ўқиб, у зотга дам солганлар.\nРасулуллоҳ алайҳиссалом айрим дуоларни ўқиб, инс-жинлар кўзидан паноҳ сўраб юрардилар. Фалақ ва Нос сураси тушганидан кейин, шу иккисини ўқишни одат қилганлар, бошқасини тарк этганлар. Шунингдек, у зот сеҳрланганларида Фалақ ва Нос суралари билан шифо топганлар. Бундан чиқди, ёмонликларда паноҳ сўрашда Фалақ ва Нос сураларига тенг келадигани йўқ. Мана шу икки сурани ўқиб юрган одамга – Аллоҳнинг изни билан – ҳеч қандай шикаст-бало яқин йўламайди.\n4. Кўз тегишидан сақлашини сўраб Аллоҳга дуо қилиш.\nИбн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинишича, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам набиралари Ҳасан ва Ҳусайн розияллоҳу анҳумога шайтон васвасасидан ва ёмон кўздан паноҳ сўраб дуо қилардилар, “Отангиз Иброҳим бу дуо билан Исмоил ва Исҳоққа паноҳ сўрарди”, деб айтардилар (Бухорий ривоят қилган).\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам кўрсатмаларига кўра, бирон мусулмон банда биродарига ёки ўзида бирон неъматни кўрса, унга барака тилайди.\nАбдуллоҳ ибн Омир розияллоҳу анҳу ривоят қилади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Агар биронтангиз биродарида ёки ўзида ёки молида ажойиб нарсани кўрса, унга барака сўрасин. Зеро, кўз (тегиши) ҳақдир”, деганлар” (Аҳмад ривоят қилган).\nМўмин-мусулмон киши биродарида ёки ўзида бирон неъматни кўрганида, “Ё Аллоҳ! Бу неъматга барака бер!” деб дуо қилса, ёмон кўздан, назар-нафасдан йироқ бўлади, унга зарар етмайди. Бошқа ривоятларда келишича, бундай ҳолатда “Маашаааллоҳу лаа қуввата иллаа биллааҳ”, деб айтилади.\n1. Инсонга одамлар ва жинлар кўзи тегади.\n2. Кўз тегишидан ҳимояланиш учун, аввало, Аллоҳ таоло берган неъматлар шукри адо этилади, улар билан мақтанчоқлик қилинмайди, имкон қадар кўпчиликдан – тўғри маънода – беркитилади, неъматни кўз-кўз қилинавермайди.\n3. Фотиҳа, Оятул курсий, Ихлос, Фалақ ва Нос сураларини ўқиш – Аллоҳнинг изни билан – бандани кўз тегишидан асрайди.\n4. Агар киши ўзида ёки биродарида ажойиб, кўзни қувнатувчи неъматни кўрса, унга барака тилайди, ёмон кўзлардан сақлашини сўраб Аллоҳга дуо қилади.\nМанба: “Қуръон – қалблар шифоси” китоби


Зоминдаги 50 йилча аввал бунёд этилган 50-мактаб тобора тўкилиб бормоқда: масъуллар сукутда\n10:10 / 20.05.2019\nKun.uz таҳририятига Жиззах вилояти, Зомин тумани, Даштобод шаҳарчасида истиқомат қилувчи бир гуруҳ юртдошларимиз 50-умумтаълим мактабида фарзандларининг таълим олишлари учун шароитлар оғирлиги ҳақида мурожаат йўллашди.\nУнда мактаб 1973 йилда қурилиб фойдаланишга топширилганидан буён таъмирланмагани, синфхоналар, мактаб атрофи аянчли аҳволдалиги, бу ерда таҳсил олаётган ўқувчилар эски, яроқсиз аҳволга келиб қолган ўқув жиҳозларидан фойдаланаётгани баён қилинган.\nМактабдаги вазият билан яқиндан танишдик. Таълим муассасасига кириб борар экансиз, кириш йўлаклари ўта абгор ҳолдалиги ва ободонлаштириш ишлари ўлда-жўлдалиги, мактаб ҳовлисида бегона ўтлар ўсиб ётгани кишида нохуш таассурот қолдиради.\nБиз ҳали шароитлар ҳақида тўхталмадик. Фақатгина бажарилиши маблағ ва кўп вақт талаб қилмайдиган оддий юмушлар.\n1973 йилда 950 ўринга мўлжаллаб қурилган таълим масканида бугунги кунда 1500 нафардан зиёд ўқувчи таҳсил олади. Уларга 95 нафар ўқитувчи таълим беради. Нимқоронғу йўлаклар, синиқ ва «очилса қайтиб ёпилмайдиган эшиклар», мутлақо яроқсиз жиҳозлар, кўринишидан «дунё харитаси»га ўхшаб кетадиган парталар, бир қаватли ойналар, ҳар йили бўялавериб, арчилиб, тўкилиб, шишиб кетган дераза ромлари «эллигинчи йиллар»да ташкил топиб шу кўйи музейга айлантирилган мактаб биносини эслатади.\nСинфхоналаридан бирига кириб девор бўйлаб бир текисда қўйилган парталар ортида қалдирғочдек тизилиб дарс ўтаётган ўқувчиларни кўриб, аввалига ўқитувчи дарсни интерфаол усулларда олиб боряпти, деган ўй ҳам ўтди кўнгилдан. Афсуски, ўқувчиларнинг бу ҳолатда дарс ўтишига ўқув инвентарлари етишмаслиги сабаб экан. Курсиларни бир-бирига бирлаштириш эвазига дарс тинглаётган болаларга енгиллик шуки, улар 45 дақиқа тик ҳолатда туришмайди. Тиқилинч бўлса ҳам ўтирибди-ку, шуниси ҳисоб... Бир партага тўрт киши ҳам сиғаркан-ку… кўнгил кенг бўлса беш киши ҳам сиғар...\nЭътиборингизга тақдим этилаётган суратларда шу мактабнинг юқори синфларидан биридаги дарс жараёни акс эттирилган. Тасвирдаги парта ва ўқув жиҳозларининг аҳволига қараб, мактаб ташкил этилганидан буён бу масканга янги жиҳозлар сотиб олинмаган, деган фикр туғилади.\n— Мактабимизда бугунги кунда 95 нафар педагог фаолият кўрсатади. Уларнинг 16 нафари олий тоифали, 24 нафари 1-тоифали ўқитувчилардир. Шуни фахр билан айта оламанки, бугунги кунда таълим масканимиз Зомин туманидаги 72та мактаб орасида яхши кўрсаткичларга эга. Яширишнинг ҳожати йўқ, мактабимиз чиндан ҳам анча таъмирталаб. 2009 йилда 150 миллион сўмга жорий таъмирлаш бўлган, аммо кўриб турганингиздек, бу ерда айтарли ҳеч бир иш қилинмаган. Дераза ромлари, эшиклар, ўша — 70-йилларда қандай қўйилган бўлса шу ҳолича қолиб кетган.\nМактаби биноси йўлаклардаги пол қисми чўкиб боряпти. Бугунги кунда мактаб биносининг бошланғич синф ўқувчилари таълим оладиган қисми тўлиқ капитал таъмирдан чиқариляпти. Бу лойиҳага 1,5 миллиард сўм маблағ ажратилган.\nРостини айтсам, ўқув йили бошида биз билан суҳбатлашган масъул раҳбарлар мактабимиз тўлиқ таъмирдан чиқарилишини ва бунинг учун 4 миллиард сўм маблағ ажратилаётгани, таълим маскани таниб бўлмас даражада ўзгариб, замонавий қиёфа касб этишини айтишганида, жуда қувонган эдик. Афсуски, умидларимиз пучга чиқди.\nБу йил мактабнинг бошланғич синфлари ўқийдиган қисми таъмирланадиган бўлди. Бизга ички имкониятлардан келиб чиқиб, жорий таъмирлаш йўлга қўйилишини билдиришди. Ўзингиз айтинг, ҳомийлик асосида нима ҳам қила олардик? Айтишга осон: менимча, маҳаллий ҳокимлик ва халқ таълими бўлимидагилар бироз қўллаб юборишса, балки мактабимиз таниб бўлмайдиган даражада ўзгарар, ўша шаҳар мактабларидагидек зўр шароитларга эга бўлар, — дейди мактаб директори Улфат Холиқов.\nҚарийб эллик йил олдин барпо қилинган таълим даргоҳида ичимлик суви муаммо. Иситиш тизими ва ҳожатхона ҳақида гапирмаса ҳам бўлаверади. Мактабнинг бошланғич синфлари дарс ўтадиган қисмини таъмирлаш ишлари «Ҳирот Сервис» хусусий корхонасига топширилган ва бу жараён учун давлат бюджетидан 1,5 миллиард сўм ажратилган. Таъмирлаш ишлари жорий йилнинг 24 августига қадар тугатилиши шарт.\n— Ушбу қурилиш ишларини август ойига тугатамиз, деб турибмиз. Иш бошланганига 20 кунлар бўлиб қолди. Лойиҳага ҳожатхона киритилмаган. Мактабга имкони борича ёрдам бериб сифатли таъмирлашни йўлга қўямиз. Йўлак қисмларини таъмирлашни ўзимизнинг ҳисобимиздан қиламиз. Аммо «эскини ямаб, эсинг кетади», дейишади-ку. Бизга қолган корпусларни ҳам бўяб, сал эпақага келтириш юклатилган. Лекин вазиятдан келиб чиқиб ҳаракат қиламиз, — дейди корхона иш бошқарувчиси Дилшод Абдураҳмонов.\nБилим маскани деворлари ёрилиб, нураб кетган. Айниқса, учини корпус деворлари таъмирталаб йиллар давомида оҳакланавериб, тегинсангиз кўчиб тушадиган аҳволга келгани ачинарли. Бу ерда ювиниш хоналари, вентиляция тармоғи ҳақида фақат орзу қилиш мумкин. Мутасаддилар эса ушбу нохуш ҳолатни сукут сақлаш билан изоҳлашди.\n— Кўрганингиздек, мана яқинда мактабимизда қурилиш-таъмирлаш ишлари бошланди. Албатта, камчиликлар кўп. Лекин мактабнинг бошланғич синф ўқувчилари таълим оладиган бинолари таъмирдан чиқиши билан қолган корпуслар ҳам таъмирга тушади, — дейди Зомин тумани халқ таълими бўлими мудир муовини Қаҳрамон Йўлдошев\nШинам ва кўркам, барча шарт-шароитлар яратилган мактабда ўқишга нима етсин? Бир партада тўртовлон ўтириб дарс тинглаётган даштободлик болалар ҳам кенг ва ёруғ синфхоналарда таълим олишни орзу қилишади.\nАгар «дунё иморатлари ичида энг улуғи — мактаб» бўлса уни таъмирга муҳтожлигини билатуриб «сукут» сақлаётган ва зиммасига юкланган вазифаларга масъулиятсизлик билан ёндашаётган, «қиламиз», «албатта бажарамиз», «бўлади», дея аравани қуруқ олиб қочаётган масъулларни ким деб аташ мумкин?! Бу масалага вилоятдаги ва тумандаги мутасадди раҳбарлар эътибор қилиб, ечим топишига умид қиламиз.\nҚайнотасига тан жароҳати етказган куёвга нисбатан жиноят иши қўзғатилди\n21:58 / 11.12.2019\nТошкент шаҳридаги 81-мактаб тадбиркор томонидан тўлиқ қайта таъмирлаб берилди


01 Èþíü 2019 13:29 27324\nРивоятларга кўра, авлиё Султон Увайс Қараний онаси Биби Наима билан шу қишлоқда яшаганлар. Одамлар Султон Увайсни зиёрат қилгани келганларида у киши “Мендан олдин пиримиз – онамизни зиёрат қилинглар, чунки пир – ҳаёт демакдир”, дер эканлар.\nУшбу манзилда Биби Наима хотирасига бағишлаб уларнинг қабри устига 2000 йили мақбара қурилган. Атрофи ободонлаштирилиб, зиёратчилар учун зарур шароит яратилган. Муқаддас қадамжода намозхона, қурбонлик қилиш жойи, салқин айвонлар барпо этилган.\nҲотам МАМАДАЛИЕВ олган суратлар, ЎзА\nСиёсат 19.02.2020 134


Халқ юрагига йўл унинг дардига дармон бўлишдан бошланади | "Адолат" СДП\nХалқ юрагига йўл унинг дардига дармон бўлишдан бошланади\nВодий халқини биласиз, самимий соддаликни, халқчилликни қадрлайди. Мамлакатимиз Президентининг Фарғона вилоятига ташрифидан бери бир неча кун ўтган бўлса ҳам, фарғоналиклар ҳалигача ҳаяжонда.\nҲунармандлар даврасидаги дилга яқин суҳбатлар, олтиариқликлар меҳнатига берилган чинакам баҳолар, журналистларни оталарча қўллаб-қувватлаш, тадбиркорларга катта эътибор — буларнинг барчаси кўз олдимизда рўй берди. Ўша воқеалардан кейин Фарғонада янгича ҳаёт, янгича нафас, ўзгача муҳит ҳукм сура бошлади. Эрта тонгдан ишга йўл оларканман, бир-бирларига салом бериб ўтаётган ватандошларим нигоҳида умидни, ишончни, шукронани кўрдим. Ўтган йил оғриқлари, пандемия талафотларидан елкаси бироз эзилиб, шиддати сўна бошлаган одамларда кўтаринки кайфият, кўзларида чўғ, билагида қувват, юришларида ғайрат кўзга ташлана бошлади.\nАйниқса, шаҳардаги “Шодиёна” маҳалласига ташланган қадамлар эндиликда ҳамманинг эътибор марказидаги масалага айланди. Президент гўёки биргина маҳаллага эмас, ҳар бир фарғоналикнинг уйига кириб боргандай бўлди. Халқ билан очиқчасига, ёнма-ён туриб қилинган илиқ мулоқот ёшу кексанинг қалбигача кириб борди. Бу жараён давлат ва жамият бошқарувида мансабдорларга, Президентимиз иборалари билан айтганда “оёғи ердан узилган” раҳбарларга жуда катта мактаб бўлди. Давлатимиз раҳбари бизга одамлар билан тиллашишни, диллашишни ўргатиб кетди. Вилоятдаги камчиликларни, фуқаролардаги муаммоларни йиллаб кўриб чиқишни эмас, масалани қандай ечишни, тўғри йўл қаерда эканини, халқнинг дардини олишни, элни қандай рози қилишни ҳаммага аниқ равшан қилиб кўрсатиб берди.\nДавлатимиз раҳбари томонидан вилоят тақдири, бугунги ва эртанги куни, фарғоналикларнинг бахтли ҳаёти йўлида қилинаётган барча ҳаракатлари, таҳлиллар, қарорлар ва хулосалар чуқур мулоҳаза асосида, жиддий ва энг муҳими, халқ кутганидай очиб берилди. Туманлардаги вазият холисона мушоҳада этилгани, қуваликлар, Ўзбекистону, ёзёвонликлар турмушини яхшилаш сари қилинган ташланган қадамлар бу — Президентнинг халқ юрагига кириб бораётганидан далолатдир.\nҲеч кутмагандик, энг қувонарлиси, Президентимиз сессия йиғилишида ёшларнинг кўз ўнгида тайёргарликсиз сўзга чиққан “Фарғонаазот” акциядорлик жамияти ёшлар етакчиси Бобурбек Мўминовни Фарғона шаҳар ҳокимининг биринчи ўринбосари лавозимига муносиб кўрди. “Сенга, ёшларга ишонаман” — дея билдирилган ишонч сўзлари — ёшларимизнинг ҳар бирининг бошини оталарча силаб, пешонасидан меҳр билан ўпгандай бўлди. Бобурга кимлар ҳавас қилмаяпти дейсиз?\nДавлатимиз раҳбари ташриф чоғида журналистларга ҳам катта далда берди. “Изланишга эрингманглар, адолатни халққа етказишга қўрқманглар, ортингизда Президент бор” — деди.\nБуларнинг ҳаммаси бошланган улуғвор ишларнинг келгусида тўла амалга ошишига нафақат фарғоналиклар қалбида, балки бутун Ўзбекистон халқи дилида ҳам юксак ишонч уйғотди.


12:23 13.07.2020 (Янгиланган 14:32 13.07.2020)\nТОШКЕНТ, 13 июл — Sputnik. “Юксалиш” умуммиллий ҳаракати аҳоли, иқтисодиёт жабҳалари ва тадбиркорлик субъектларини коронавирус пандемияси даврида қўллаб-қувватлаш чоралари қийматини баҳолади.\n"Коронавирус пандемияси даврида 2020 йил 9 июль ҳолатига кўра, аҳоли, иқтисодиёт тармоқлари ва тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлашга доир кўрилган чораларнинг умумий қиймати 62 593 млрд сўм дея баҳоланмоқда", - дейилган хабарда.\nМолия вазирлиги ҳузуридаги Инқирозга қарши кураш жамғармаси харажатлари — 5 293 млрд сўм;\nCолиқ ва божхона имтиёзлари – 1 636 млрд сўм;\nCолиқлар кечиктирилиши ва жарималарнинг вақтинча тўхтатилиши – 2 510 млрд сўм;\nБанк соҳасини қўллаб-қувватлаш чоралари – 48 215 млрд сўм;\nҚурилиш ва тараққиёт жамғармаси – 3 306 млрд сўм;\nИқтисодиётнинг реал секторларини қўллаб-қувватлаш чоралари – 1 632 млрд сўм.\nШунингдек, Ўзбекистонда аҳоли бандлигини рағбатлантириш, иш ўринларини ва ишчилар даромадини сақлаш қолиш мақсадида инқирозга қарши комплекс чоралар қабул қилинган.\nИнқирозга қарши жамғарма ҳисобидан 230 минг ишсиз кишилар жамоат ишларига жалб қилиниб, вақтинча бандлиги таъминланган. Томорқа хўжалигини ривожлантириш ва қишлоқ хўжалиги коорперативларини ташкил этиш учун субсидия ажратилиши ҳисобига 33 мингдан зиёд кам таъминланган оилалар бандлиги таъминланган. Аҳоли ўртасида тадбиркорликни ривожлантиришга ажратилган субсидиялар ҳисобига 3 минг банд бўлмаган аҳоли ишга жойлаштирилган.\n20 минг ишсиз аҳоли ишсизлик нафақасини олган. 374 минг фуқаронинг уч ойлик бандлиги ва доимий даромади таъминланган. 27 минг банд бўлмаган аҳолига 10 млрд сўм нафақа тўланган.\nЖорий йилнинг март ойидан июнь ойига қадар Ўзбекистонда пандемия оқибатларини аҳолининг яшаш ва тарзи ва иқтисодиёт тармоқлари даражасида юмшатишга қаратилган 14 та фармон ва қарорлар қабул қилинган.\nНатижада 500 мингдан ортиқ тадбиркорлик субъектлари ва 8 млндан зиёд фуқаролар 30 трлн сўмга яқин имтиёз ва преференцияяларга эга бўлган.\nМахсус сўровномалар натижасида 583 минг кам таъминланган оилаларга, хусусан, “Саховат ва кўмак” умумхалқ ҳаракати доирасида 307 млрд сўмдан зиёд маблағ берилган.\nиқтисод, коронавирус, Ўзбекистон


12219 Ўқиш режими + -\nОдамлар доим Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам таваллуд топган уйда яхшилик аломатларини кўриб келганлар ва бу макон ер юзидаги энг яхши жойлардан бири эканини биладилар. Бу ерга кириб ҳамиша у жойда хайру барака аломатларини кўрадилар. Агар бу маълум иш бўлиб, уламоларнинг ҳаммалари шунга иттифоқ қилган бўлсалар, демак, унда замон ҳам маконга ўхшаш бўлиб, макон ўрни билан замон ўрни ўртасида фарқ йўқдир. Агар Расулуллоҳ таваллуд топган макон ер юзининг энг яхши жойи деб саналса, шубҳа йўқки, у Зот соллаллоҳу алайҳи васаллам таваллуд топган замон ҳам барча замондан яхшидир. Агар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам туғилган макон дунёнинг энг яхши макони бўлса, нима учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам туғилган макондаги замон ҳам, дунёнинг энг яхши замонларидан бири бўлмаслиги керак? Шундан маълум бўладики, мусулмонлар саййидимиз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам туғилган жойда йиғилиб тантана ташкил қилишларига ҳамда у Зот дафн қилинган жойни муқаддас ҳисоблаб, ҳурмат қилишларига ҳақлари бўлгани каби, у Зотнинг туғилишларини эслатадиган мавсум бошланишини ҳам байрам қилиб нишонлашларига ҳақлари бор. Чунки замон ҳоли билан ўрин ҳоли ўртасида фарқ йўқдир. Биз биламизки, Аллоҳ таоло маконлар ўртасини афзал деб билгани каби, юзага келган турли ҳодисалар мисолида замонлар ўртасида ҳам афзалини танлаган. Бу ерда замон билан макон ўртасида ҳеч қандай фарқ йўқдир. Шунга қарамай, ҳар йили мусулмонларга бу муборак ойнинг қуёши чиқса ва рабиул аввал ойининг ўн иккинчи куни келса, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам туғилган ойни йиғилиб тантана ташкил қилишларининг мумкинлиги тўғрисида ниҳоясиз тортишувлар ва маъноси йўқ жанжаллар қўзғалади. Бу тортишувлар муаммони ечиб, ҳал қилиш ва уни тушуниш сабабидан эмас, нафратланувчи қалб сабабидан келиб чиқади. Бу уммат бошига тушган энг катта мусибатлардандир. Агар мусулмонлар бундай ўта хатарли иш тўғрисида келишиб олиш учун йўл топа олмасалар ҳам, низо ва жанжалларни тугатишлари лозим эди. Ҳолбуки бу тортишувни тўхтатиш учун йўл бор. Билингки, у саҳиҳ ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эълон қилган вақтларидаги огоҳлантирган йўлдир. Албатта, инсон агар бирор ижтиҳодий масалада ижтиҳод қилиб тўғри топса, унга икки ажр бор. Агар хато қилса унга битта ажр бор. Ана шу вақтда бу ўз шеригига узр айтади, униси ҳам ўз шеригига узр айтади, натижада тортишув тўхтаб, бу ишда низо, жанжал тугайди. Лекин ҳатто икки тарафнинг бири жим қолиб ишни тўхтатса ҳам, иккинчи тараф бу жанжални тўхташини ҳеч хоҳламайди ҳамда ниҳояси йўқ жанжални ва қоронғу фитнани қўзғашни хоҳлайди. Ҳой! Агар сен ижтиҳодингда савоб олувчи мужтаҳид бўлсанг, Аллоҳ тайёрлаб қўйган икки ажр сенга муборак бўлсин. Сенга насиҳатим ёки сенга топшириғим шуки, Аллоҳни биз учун ҳозирлаб қўйган битта ажри билан бизларни муборакбод эт. Кейин бу баҳс майдонини тарк этиб, мусулмонлар учун муҳим бўлган ва улар бирлигини жамлайдиган мавзуни муҳокама қил. Агар сен хато қилиб, биз тўғри топувчилардан бўлсак, биз ҳам сени битта ажр билан ёки тўғри топувчи инсонга бериладиган ажрнинг ярми билан табриклаймиз. Биз ҳам, сен ҳам бошқа мавзу ҳақида муҳокама қиламиз. Мана шу йўл, жанжални тўхтатади ва тортишувни тугатади. Бу ишдаги сўнгги чегара, албатта, у ижтиҳодий масала эканидир. Тўғри топган икки ажр, хато қилган битта ажр олади. Бу диндаги қилиниши зарур бўлган маълум ва машҳур ишлардан эмас. Ҳаттоки хато қилувчи катта йўлни таний олмай қоладиган даражадаги ҳамда Аллоҳнинг йўлидан узоқлашиб кетадиган даражадаги ишлардан эмас. Албатта, биз мантиқ илмига эътиборимизни қаратиб, унга айтамиз; Муқаддас ишларга ва илоҳий марҳаматларга ҳамда Анбиё ва Расулларнинг ҳолатларига гувоҳлик берадиган вақтлар билан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам туғилган ойни йиғилиб тантана ташкил этиш инкор қилинадиган ишлардан эмас. Бу нарсани Аллоҳ таолонинг дини ҳақида тўғри тушунчаси бўлган ҳарбир киши билади. Лекин имом Муслим ўзининг саҳиҳида келтирган ҳадисни билмаган «маълумотли» инсон ким у ўзи?! Ибн Аббос, Абу Мусо ал-Ашъарий ва Ойша розияллоҳу анҳумлардан ривоят қилинган ҳадисда айтилади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинага келганларида Яҳудийларни Ашуро кунининг рўзасини тутаётганларини кўриб улардан бу ҳақида сўрадилар. «Бу солиҳ кундир. Бу кун – Аллоҳ Мусо ва Бани Исроилни Фиръавндан қутқарган кун. Биз бу кунни байрам қилиб, рўза тутамиз ёки бу хотирани эслаб рўза тутамиз», дейишди. У Зот алайҳиссолату вассалом; «Мен сизлардан кўра Мусога ҳақлироқман», дедилар ва бани Асламдан бир кишига одамлар ичида «Ким эрталабда бирор нарса еган бўлса, куннинг қолганида таом емасин, ким эрталабдан рўза ният қилган бўлса рўзасини охирига етказсин», деб жар чақиришга амр қилдилар . Ўша кун Ашуро куни эди. Бу Мусо алайҳиссалом ва у киши билан бирга Бани Исроилни Аллоҳ таоло қутқарган кунга қайтиш ва у кунни эслаб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг тантана қилишлари эмасми?!\nҚандай қилиб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга биродари Мусо алайҳиссаломнинг нажот топганларини эслаб тантана қилишлари жоиз бўлди? Қандай қилиб бу кунда саҳобаларни рўза тутиб тантана қилишларига буйруқ бериш учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга рухсат берилди? Қандай қилиб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзлари туғилган кунда тантана қилган бўлсалар-да, биз байрам қилишга ҳақли эмасмизми? Набий соллаллоҳу алайҳи васалламни душанба куни рўза тутишларини ким билмайди. Бу ҳақида у Зотдан сўралганида, саҳиҳ ҳадисда келишича, «Бу мен туғилган кундир», – деб жавоб бердилар. У Зот соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзлари туғилґан кунни байрам қилиб нишонладилар ва рўза тутдилар. Ҳар йили рабиул аввал ойининг ўн иккинчи куни эмас, балки ҳар ҳафта душанба куни нишонладилар, чунки у Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг туғилишларига гувоҳ бўлган вақт эди. Бу далиллар ҳақида тортишишнинг ҳожати йўқ, эй дўстим!\nШундай бўлса ҳам биз ортидан одамларни эргаштиришни истаётган киши билан кўп тортишишни хоҳламаймиз. Лекин биз уларга айтамиз: ижтиҳодингиз ўзингизга муборак (ош) бўлсин. Лекин бизни ижтиҳодимизни тек қўйинглар, икки иш ҳам ижтиҳодий масала, сиз ҳам савоб оласиз, биз ҳам савоб оламиз. Биз шошқолоқлик қилиб:«Албатта, биз тўғримиз, сизлар хатокорсиз», демаймиз. Йўқ, биздан ким тўғри топса ҳам ва биздан ким хато қилса ҳам, барча савоб олади. Маъно шуки, ҳамма савобга етишади, албатта, Аллоҳ таолонинг раҳмати иккала томонни ҳам ўраб олади. Албатта, Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло у томоннинг ҳам, бу томоннинг ҳам ишларини табриклаб, уларни муборакбод этади. Эй одамлар, сизга нима бўлдики, кенг йўлни тор оласиз? Нима учун Аллоҳнинг марҳаматларидан бўлган катта раҳматга тўсқинлик қиласиз? Нима учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга бўлган муҳаббатни у Зотнинг туғилган вақтини эслаб байрам қилиш билан ифодалашни истаётган одамга йўлни тор қиласиз? Барча уммат Расулуллоҳ дафн қилинган жойнинг муқаддаслигига ижмо қилгани каби Расулуллоҳ туғилган жойнинг ҳам муқаддаслигига иттифоқ қилганлар. Баъзан мен ўйлаб қоламан: агар бу ерда Расулуллоҳ туғилган ва у Зотнинг борлги барча оламга порлаб юзага чиққан жой билан, Расулуллоҳ дафн қилинган жой ўртасида афзаллик бўлса, Аллоҳ таолонинг олдидаги даражаси буюк ва энг муқаддас жой, Расулуллоҳ туғилган жой эканини мантиқ тақозо этар эди. Кўрган ижтиҳодларига йўналишни истаётган ўша дўстлар бизни ва бизнинг фикр муносабатларимизни ташлаб кетишлари мумкинми? Улар бу уммат бирлигининг риоясида биз билан ҳамкор бўлишлари мумкинми? Уларни ўзига қайтиб, қилаётган ишларидан уяладиган ва ҳижолат бўладиган вақт келмадими. Бир неча йил олдин Муҳаммад ибн Абдулваҳҳобнинг туғилган кунини эслаб байрам қилиш учун йиғилдилар ва бу йўлда ортиқча молу дунёларини сарф қилдилар. Бунга дунёнинг турли ўлкаларидаги уламоларни ҳам чақирдилар, ўша чақирилганлар орасида мен ҳам бор эдим. Бу иш Муҳаммад ибн Абдулваҳҳоб учун қилинса яхши кўрилган иш бўлади-ю, кейин бу иш саййидимиз Аллоҳнинг Расули Муҳаммад ибн Абдуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам учун қилинса, Аллоҳнинг йўлидан чиқарувчи ёмон иш бўладими?! Бу қандай иш, эй биродарлар?! Қайси оқил инсон бу ишни тасдиқлаши мумкин? Бугунги кунда ваҳҳобийлик оқимига нисбати берилаётган Муҳаммад ибн Абдулваҳҳоб бўладими ёки бошқа солиҳ кишилардан бири бўладими, уларнинг туғилган кунини эслаш мақсадида ўтказилаётган конференция остида одамларни жамлаш учун миллионлаб бойликлар сарф қилинади-ю, биз учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг туғилган кунини эслаб байрам қилишимизга рухсат бўлмайдими?!\nНима учун? Такрорланиб келаётган ушбу саволга жавоб эшитишни умид қиламан. Нима учун, кейин нимага, кейин нима сабабдан бу гуруҳ, қолган уммат бирлигини вайрон қилиш йўлида ҳаракат қилмоқда? Нима учун инсонлар орасида нафрат ва адоват туйғуларини пайдо қиладиган турли бўлмағур воситаларни қўзғайди? Ҳолбуки, биз муҳаббатга ва бу муҳаббат остидаги ўзаро дўстлик, бирдамлик ва унсу улфатга жуда муҳтожмиз. Ушбу сўзимни айтиб Аллоҳдан мағфират сўрайман.\nМуҳаммад Саид Рамазон ал-Бутийнинг жума хутбасидан. 11 август 1995 йил.\nЭшонгузар жоме масжид имом хатиби Абдуллажон Ғуломов таржимаси. 23 декабрь 2015 йил.\n09:28 / 11.03.2017 2658\n01:46 / 10.04.2019 1253\n18:15 / 20.08.2018 2527\n23:49 / 08.11.2016 3421


Spiegel нашри ўз муқовасида Трампнинг хунук тарзда тасвирланган суратини жойлаштирди\n22:49 / 04.02.2017\nАҚШ президенти Дональд Трампнинг немис ҳафталик нашри Der Spiegel’нинг янги сони муқовасидаги тасвири ижтимоий тармоқлар ва ОАВда кўплаб танқидларга учради.\nЖурнал ўз муқовасига Трампнинг ИШИД жангариси каби бир қўлида АҚШдаги Озодлик ҳайкали бошини, иккинчи қўлида эса қонга беланган пичоқни ушлаб турган суратини жойлаштирди. Суратга берилган ёзувда "Авваламбор Америка" деб ёзилган.\nУшбу сурат билан террорчиларнинг жиноятларига "хунук тарзда" тақлид қилинган, деб айтди Европарламент вице-президенти Александр Ламбсдорф. "Бу сурат Трампдан кўра, Der Spiegel таҳририяти қандайлиги ҳақида кўпроқ гапиради", деб айтган Ламбсдорф Bild нашрида суратга берган изоҳида.\n"Дональд Трампни ИШИД каллакесарларига қиёслайдиганлар ҳар қандай маънавий қарашларни йўқотиб қўйганлар", деб ҳисобламоқда Die Welt нашри журналисти Клеменс Вергин. Унинг фикрича, Der Spiegel’нинг бундан кўзлаган ягона мақсади исталган йўл билан ўзига кўпроқ эътиборни қаратиш бўлган.\n"Фикримча, Трамп маъмуриятини қўллаб-қувватламайдиган кўплаб америкаликлар ҳам Der Spiegel муқовасини ҳаддан ташқари ошириб юборилган деб ҳисобласалар керак", деб айтган "Би-би-си"нинг АҚШдаги бюроси раҳбари Пол Данахэр.\n"Der Spiegel террорчилар ҳақиқатан ҳам одамларни бошидан жудо қилганда уларни бундай тасвирлаганини эслай олмайман. Нашр террорчиларни тўхтатмоқчи бўлган шахсни эса шундай тасвирлаган", деб ёзган канадалик журналист Эзра Левант.\nWashington Post нашрининг тушунтиришича, сурат муаллифи Эдель Родригес шу тариқа Трампнинг миграция сиёсатини қоралаган ва АҚШдаги "демократиянинг бошидан жудо қилинишини" тасвирламоқчи бўлган.


Саида Мирзиёева ноёб ўймакор панно ҳақида...\n13.11.2021 17:20 0 1853\nСамарқанддаги Кофирқалъадан топилган, VIII асрга оид ноёб ўймакор паннони таркибий реставрация қилиш ишлари якунланди. Бу ҳақда Масс-медиа фонди Васийлик кенгаши раиси ўринбосари маълум қилди.\n«Камида 1300 йиллик тарихга эга ушбу бебаҳо артефакт Самарқанд яқинида олиб борилган қазилма ишлари вақтида топилган бўлиб, Лувр музейида ўтказиладиган кўргазмада экспонатлар сафидан жой олади.\nҚалъани ўрганиш пайтида ёғоч панеллар билан безатилган ва тахт зали дея тахмин қилинаётган хона топилган. Тадқиқотчиларнинг фикрича, хона ёнғиндан жиддий зарар кўрган.\nЭнг ҳайратланарлиси, айнан ёнғин тасвирларнинг сақланиб қолишига сабаб бӯлган: ёғоч шу кунгача чириб кетган бӯларди, аммо унинг куйган қисмларида тасвир сақланиб қолган.\nМаданият вазирлиги ҳузуридаги Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси ва Лувр музейи мутахассислари ҳамкорлигида паннони қайта тиклаш устида жиддий иш олиб борилди. Эндиликда қадимги усталарнинг нозик ўймакорлик ишларидан баҳраманд бўлиш имконияти туғилди», деб ёзади Саида Мирзиёева.\nСамарқанд Саида Мирзиёева ўймакор панно


Терма жамоамиз собиқ сардори бутсаларни михга илдими? Одил Аҳмедов билан катта интервью\n15 декабрь, 2021, 09:00\nТеглар:Ўзбекистон | Ўзбекистон МТЖ | Одил Аҳмедов | Самвел Бабаян | Александр Лобанов | Игорь Сергеев | Вадим Абрамов | Миржалол Қосимов\nЎзбек футболи юлдузи билан интервью.\nЎзбекистон МТЖда узоқ йиллар самарали фаолият олиб борган Одил Аҳмедов яқиндагина "Офсайд" кўрсатувида меҳмон бўлди. Қизғин ўтган суҳбат давомида Аҳмедов терма жамоа, Бабаян ва Абрамов ҳақидаги мухлисларни қизиқтирган кўплаб саволларга жавоб бериб ўтди.\nҲозир 34 ёшдасиз. Айтингчи, фаолиятингизни давом эттириш борасида қандай режаларингиз бор?\n- Очиғи, Хитой клуби билан ўртада яна бир йиллик шартномамиз бор. Чин юртида пандемия сабабли футбол жуда катта молиявий қийинчиликларга дуч келди. Айрим клублар ҳатто ёпилиб ҳам кетди. Ҳозирги жамоам менга бир неча ойдан бери маош тўламаяпти. Янги йилдан сўнг, фаолиятимни давом эттириш борасида якуний қарорга келаман. Ҳозир бирор нарса дейишим мушкул. Тўғри, маҳаллий клубларда тўп суриш варианти йўқ эмас. Шу ёшда ҳам бемалол Суперлиганинг исталган вакили сафида тўп суришга жисмонан ва руҳан кучим етади, бироқ ҳамма нарсанинг ўз вақти бор. Барчасини ўйлаб кўриб, фаолиятимни Ўзбекистонда давом эттиришим тўғри келмайди, деб ўйлаб қолдим. Чиройли кетишни ҳам билиш керак. Янги йилда бошқа клубда фаолиятимни бошларман, балки бутсаларимни михга иларман. Олдиндан бирор нарса дегим йўқ!\n4 та ЖЧ саралашида тўп сургансиз, аммо мундиалда ўйнай олмадингиз. Шу кунга қадар терма жамоани мундиалга олиб чиқиш учун энг кўп меҳнат қилган мураббий сифатида кимни кўрсатасиз?\n- Кимнидир алоҳида кўрсатиш адолатдан бўлмайди. Сабаби, Бабаян ва Қосимов даврларида мақсадга жуда яқин келганмиз. Самвел ака даврида Жанубий Кореяни енга олмагандик. Миржалол ака билан Қатарга яна 2 та гол урганимизда олам Гулистон эди. Шу боис, ҳар бир мураббийнинг қилган меҳнатини қадрлаш керак, деб ҳисоблайман.\nНима деб ўйлайсиз, Бабаянга бўлган халқимиздаги негатив фикрлар нега ҳали-ҳамон ўз кучини йўқотгани йўқ?\n- Тўғриси, бунга Бабаяннинг таркибга Лобанов ва Сергеевни чақиргани асосий сабаб. Тан олиш лозим, ўша даврларда терма жамоанинг биринчи рақамли посбони Игнатий Нестеров эди. У тажриба ва реакция бобида кучлироқ, аммо якуний сўзни бош мураббий айтади. Шу омил сабабли, якунда Лобанов биринчи рақамга айланди. Игорь борасида бироз бошқача вазият. У кучли ҳужумчи, аммо руҳий босимни енгиб ўта олмади. Футболчи бир ё икки ўйинда омадсизликка учраса, учинчи баҳсда ўзига бўлган ишончини йўқотиб қўяди. Сергеев машғулотларда барчадан кучли эканлигини исботлар, аммо ўйинга чиққанда ўзини йўқотиб қўярди. Очиғи, ўша даврларда ҳозиргидек асосий таркибда бир нечта ҳужумчи бўлмаган. Форвардлар бўлган, аммо барчаси ўрта даражадан баланд эмасди. Натижада, Бабаян мажбуран Игордан фойдаланган. Балки, шу йўсинда унинг янги қирраларини кашф этмоқчи бўлгандир, лекин Игорни ҳеч қачон кейин қимматроққа сотиш мақсадида терма жамоага чақирмагани аниқ. Агар биз ЖЧга чиққанимизда, Бабаян энг яхши одам, Сергеев энг зўр футболчига айланган бўларди.\nБундан чиқди, футболчиларимиз бўш стадионда яхшироқ тўп сурар экан-да?\n- Балки шунақадир. Сабаби, бизнинг футболчилар кучли босимни енгиб ўтишга қодир асабга эга эмас. Шундай вазиятлар бўлади-ки, улар "термага чақирмаса эди", "ишқилиб асосий таркибда майдонга тушмай", - деб ўйлаб қолади. Нега Жалолиддин Машарипов хорижда бемалол ўйнаб кетди? Чунки у таваккал қилишдан, мухлисларнинг ҳуштагидан қўрқмайди. Аслида, шундай бўлиши лозим. Бизда эса, хато қилишдан қўрққан футболчилар тўпни дарров бошқа шеригига узатиб юборади. Ҳеч ким ўйинни ўз қўлига олишни истамайди. Агар европалик ёки жанубий америкаликлар сингари руҳан кучли бўлганимизда, натижаларимиз бундан яхшироқ бўлган бўларди.\nНега терма жамаомиз руҳшунослари бу муаммо билан ишламайди?\n- Бизда сўнгги 10 йил ичида психолог ишламаган. 2007 йилда шу масала борасида иш олиб боришган, аммо кейинчалик барча вазифа бош мураббий зиммасига тушди. Тўғри, бу унинг асосий вазифаларидан бири, бироқ у барча футболчи билан бирма-бир суҳбат қуришга улгурмайди. Руҳий далда бериш ўйин олдидан умумий тарзда бўлади.\n"Футбол ўйнашимиз керак ёки бундай футболни йиғиштириб қўйишимиз лозим!" Бу аламли мағлубият ҳақидаги интервью жуда машҳур бўлган эди?!\n- Хитойга бир нечта рейслар билан учиб борганмиз. Майдонга чиққач, жуда кўплаб вазиятлардан фойдалана олмадик. Ўйиндан кейин жаҳл устида кийиниш хонасида йигитларни тергамоқчи эдим. Аламли мағлубият сабабли ҳиссиётларимни интервьюда жиловлай олмадим. Бу сўзларнинг давомини кийиниш хонасида давом эттирганман. Жаҳон чемпионатига чиқадиган терма жамоа яримта имкониятдан ҳам фойдаланиши кераклигини айтганман.\nТерма жамоанинг кўплаб футболчилари ўз клубларида катта маош эвазига тўп суради. Жароҳат олса, яхшигина даромаддан қуруқ қолиши мумкин. Шу фактор термамизнинг натижаларига таъсир қилган бўлиши мумкинми?\n- Агар гап мен ҳақимда кетса, бу умуман ҳақиқатга яқин бўлмаган фикр. Сабаби, сиз терма жамоага келганингизда клуб билан шартномангизда кўрсатилган маошни оласиз. Жароҳат олсангиз ҳам, захирада ўтирсангиз ҳам. Шунақа вазият бўлган. Биз уйда Хитой ва Эронга қарши ўйнашимиз керак эди. "Краснодар"дан жароҳат билан келганман. Россия клуби шифокорлари менга жароҳат билан майдонга чиқишни тақиқлаган. Ҳатто, жаримага тортишларини айтиб, огоҳлантиришган. Керак бўлса, шартномангни ҳам бекор қилишимиз мумкин, дейишган. Шунга қарамай, эртаси куни майдонга чиққанман. Мен учун МТЖни манфаати ҳамма нарсадан устун. Айнан шу жамоа сабабли биз легионерга айланганмиз ва катта маошлар оламиз. Ватан жамоасидан ҳеч нарса устун эмас. Агар бор кучингиз билан ҳаракат қилмасангиз, Яратган томонидан ҳам сизга жазо келади. Ўйлашимча, фақат мен эмас, бошқа футболчилар ҳам шундай фикрда. Клуб ва терма жамоада тўп суриш бошқа-бошқа нарса.\nСаудия Арабистони билан сўнгги баҳсда ўзингиз ҳимояда тўп суришни сўраганмисиз? Бу барчага қизиқ бўлган савол.\n- Терма жамоага келишимдан аввал қовурғамни синдириб олган эдим. Жароҳатим бўлишига қарамай, икки ўйинда иштирок этдим. Вадим Абрамовни олдига бордим ва оғриқ борлиги учун икки тайм 100 фоиз куч билан ҳаракат қила олмаслигимни айтдим. Жисмоний ҳолатим бунга тайёр эмас эди. Узоғи билан 20-30 дақиқага кучим етишини маълум қилдим. У мени иккинчи бўлимда майдонга туширишини айтди. Ўйин куни эса, ҳимояда тўп суришга кўрсатма берди. Бундай вазиятда қаршилик қилишнинг имкони йўқ. Ҳимояда тўп сурмайман, десангиз, якунда яна мен айбдор бўлиб қолардим. Балки, 2011 йилни таржибасига суянгандир. Мен мураббийнинг танловига зид фикр билдирмаганман. Формам аъло даражада бўлган пайтлари ҳам Вадим Абрамовга бошқа позицияда тўп сурмайман, демаганман.\nINTERVYUNI KÒCHIRIB MUALLIFNI NOMINI YOZMAGAN. UYALISH KERAK SPORTS.UZ\nФОТО. Ўзбекистон навбатдаги машғулотини ўтказди. Таркиб бўйича хушхабар бор!\nТерма жамоамиз Катанец ва Эркиновсиз машғулот ўтказди (фотогалерея)\nЎзбекистон МТЖнинг энг қиммат футболчиларидан иборат рамзий терма жамоаси (Фото)


Xiomi Mi 11’нинг глобал версияси қанча туради? | Mobinfo.uz\nXiaomi’нинг янги флагмани Хитойнинг ўзида анча арзон туриши маълум бўлди. Лекин шуниси ҳам борки, илк версиялар фақат хитой ва инглиз тилларини қўллаб қувватлайди. Хуллас, Хитойнинг ўзида Mi 11 моделининг 8/128 ГБ хотирали версияси 610 доллар турса, глобаль версия 799 доллардан сотилмоқда. Смартфоннинг 12/256 ГБ хотирали глобал версияси учун эса интернет дўконлар 1099 доллар сўрамоқда.\nЭслатиб ўтамизки, Xiaomi Mi 11 6,81 дюймлик AMOLED 2К (3200 х 1440 пиксел) 120 Гцлик дисплей билан жиҳозланган. Смартфон биркристалли Snapdragon 888 тизим асосига қурилган. Тизим тезкор LPDDR 5 оператив ва UFS 3.1 флэш-хотира билан биргаликда ишлайди. Смартфон 55-ваттли симли ва 50-ваттли чиссиз зарядлаш тизимини қўллаб қувватлайди. Аккумулятор сиғими 4600 мА•соатга тенг.\nАсосий камера 108-мегапикселлик бўлиб, оптик стабилизацияга эга, шунингдек, қўшимча 13 ва 5 Мп датчиклар ҳам бор. Смартфон Android 11 асосидаги MIUI 12 базасида ишлайди.\nXiaomi ишқибозларини ёқимсиз сюрприз кутмоқда\nЗапись опубликована 21.01.2021 автором admin в рубрике Новости с метками Xiaomi Mi 10T, Xiaomi Mi 11, Малика.\n← 2020 йилнинг Топ-10та энг яхши флагманлари қайсилар? LG телефон ишлаб чиқаришни тўхтатмоқчи →


Ҳажжи мабрур саййи машхур...\nҲажжи мабрур саййи машхур ҳамюртларимиз ватанига қайтиб келдилар\nАлҳамдулиллаҳи роббил аламин. Яратган роббимизга чексиз ҳамд ва шукуроналар бўлсин. Кечагина мустақиллик байрамимизнинг 25 йиллигини нишонлаш олдидан уни интизорлик билан кутаётган онларимизда.\nЯъни 2016 йил 29 – Августъ куни санасида бутун юртимиз бўйлаб муборак сафар сари отланиб турган ҳожиларимиз қатори. Андижон вилояти Мархамат туманимиздан ҳам 32 нафар фуқароларимиз муборак сафарга бориш ниятида хаж сафарига кузатган эдик.\nЭскиларимизнинг сўзларига кўра “Умр оқар дарёдур” деганларидек бир зум ўтмай, 24 кун мобайнида. муқаддас Мадийна ва Макка шахарлардаги муборак Масжидун Набий ва Масжидул Харам Кабатуллохнинг зиёрати ошиғида “Лаббайкаллоҳумма лаббайк, лаббайка лаа шарика лака лаббай, иннал ҳамда, вал неъмата, лакавал мулк лаа шарика лак” — дея талбия оҳонгида.\nАллохнинг чақириғига лаббай дея ўз муҳаббатларини изхори ила қадам босишган эди. Мана ойлар бир кундак ўтиб кетади дейишганидек, йигирма тўрт кун ҳам бир кундек ўтиб, бугун юримиз узра шу қатори туманимиздан ҳам “Хажжи мабрур саййи машхур” бўлган юртдошларимиз ўз ватанлари, уйи оиласи ва фарзандлари даврасига қайтиб келдилар. Ватан мухаббатида азиз ва мукаррам жойларда юрсаларда ўз она юртини қумсаган хожиларимиз зиёрат жойларнинг муборак ибодатларини адо этиб қалблари сурурга тўлган холида.\nУлкан савобу ажрларга сазовар бўлишар экан, у ерда юрган тасуротлари ила ҳам юртларига ифтихор ила иҳлос билан қилган ибодатларини бир бир сўзлашиб ўз яқинларига улашишни бошлашди.\nБиласизми биз Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васаллам нинг равзаларини зиёрат қилар эканмиз, Аллоҳнинг уйи муҳташамКАБА га бениҳоят кўзимиз тушар экан беиҳтиёр кўзларимизда муҳаббат кўз ёшлари чиқиб кетганини билмай қоласан киши. Ўнг қўлларимизни кўтара тавофу ифоза бирлан айлана айлана шундоқ “Қора тошу” , “Хажарул асвад” -га бориб шундоқ рўбаров келибман.\nСафо ва Марва тоғлари ила сайй қилишда ҳақиқатдан ҳам “Иброҳим алайҳиссалом” —нинг аёллари, “Ҳожар” онамизнинг машаққат ила фарзанди “Исмоил алайҳиссалом” —га сув излаб чеккан машаққатларини юракдан хис қилдик.\nАйтай десанг юрак тўлиб тугамайди бу таъсуротлар. Шунинг учун ҳар бир мўмин киши бориши мумкин бўлган юракдаги орзулари ила яшашликка ҳамда Аллоҳдан улкан ниятлар ила кўз ёшларида сўраб дуо қилишликка арзигулик жойлар эканига яна бир карра ишончим ила комил бўлдим.\nАйтишадику бормаган ошиққа бир армон, етишиб кўрган инсонга минг армон. Шунинг у жойда ҳар бир боскан қадамимиз учун кўрган жойларимиз кўзларимизга яна бир кўрсам дея минг орзу билан яшаш ва етишиш биз қатори ҳаммамизга такрор ва такрор насиб айласин. Дея дуора қилишмоқда. Шу қатори Ватанимиз ободлиги учун, тинчлик неъматини бардавом бўлиши учун, дуолар қилишиб ҳамда марҳум юртбошимизнинг рухларига ҳам такрор ва такрор дуолар қилишиб қайтдилар.\nМ. Шарофуддинов Марҳамат туман бош имом-хатиби\n/ Ҳажжи мабрур саййи машхур...


Kutubxona - Sherzod Komil Xalil. Vasvasa (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Sherzod Komil Xalil. Vasvasa (hikoya) / Kiril\nАсар номи Васваса\nМанба Muallif ruxsati bilan\nСерёғин баҳор кўз илғамай ўтиб кетди. Чўлга гиёҳларни қовжиратадиган ёз келди. Энди қақраб кетган ёбонларда диккайиб ўсадиган янтоқлару саксовуллардан бўлак тириклик асари кўринмасди. Шунинг учун ҳам Янгисувга етиб келгунча, император Пётр Iтомонидан Хива хонлигига юборилган экспедиция аъзолари Ўрта Осиё ёзининг бутун инжиқликларига чидашига тўғри келди. Айниқса жазирама иссиқда ўтлар қовжираб кетганлиги туфайли отлар ва туяларни боқиш ниҳоятда қийин кечди. Экспедиция дегани бу, сирасини айтганда, юк ортилган хачир-туялару, уч мингдан зиёд отлиқ қўшин бўлиб, унга подшо гвардиясининг Преображенск полки поручиги Александр Бекович-Черкасский бошчилик қиларди. Рус урфларига монанд соқол-мўйллов ва бакенбард қўйган, миқтидан келган Черкасский аслида қабарлик мусулмон зодогонларидан бўлиб, унинг ҳақиқий исми Искандарбек эди. У қачонлардир, Пётр I саройида катта нуфузга эга бўлган князь Голицинннинг қизи Марияга уйланган ва насронийлик динини қабул қилганди. Чўқинтириш маросимидан сўнг, у ўзига Александр Бекович-Черкасский номини қабул қилди. Бу билан у ҳеч нарсани йўқотмади, балки, черкаслик бек ўғли Искандарбек бўлиб қолаверди. Пётр I ҳам рус давлатига хизмат қилишга бл боғлаган бу қабарлик йигитга илтифот кўрсатиб, унга князь унвонини тортиқ қилди. Князь Голициннинг қизи Мариядан фарзанд кўргач, уни хорижга ҳарбий соҳани ўрганиш учун ўқишга юборишди. У ёқдан қайтгач, Бекович-Черкасскийни Преображенск лейб-гвардия полкида поручик унвонида хизматга тайинлашди. У лейб-гвардияда хизмат қиларкан, қайнотаси князь Голициннинг ёрдами ва ўзининг ҳарбий истеъдоди туфайли подшонинг яқин ва ишончли мулозимларидан бирига айланди. Мана энди ана шу ишонч туфайли императорнинг шахсан ўзи Хива хонлигини тобе этиш вазифасини айнан унга топширди. Тўғри бу вазифани ўз зиммасига олиш учун Бекович-Черкасскийнинг ўзи ҳам катта ғайрат кўрсатганди. Бунга ҳозирда экспедиция сафида бўлган, тақдири Черкасскийникига ўхшаб кетадиган князь Михаил Самонов сабаб бўлганди. Серсоқол, қора қош-кўзли Михаил Самонов авваллари Эроннинг Ғилон вилояти ҳокими бўлиб, айрим сабабларга кўра Россияга қочиб келиб насронийлик динини қабул қилган, Черкасский каби исми-шарифини ўзгартириб, князь унвонини олганди. Ана шу Михаил Самонов бир куни Черкасский ҳузурига Хўжа Нафас деган бир туркман савдогарини бошлаб келганди. Чўгирма телпакли, ғуриллаб гапирадиган бу савдогар Самоновни ҳам, Черкасскийни ҳам оғзини очириб қўйди. У Амударёнинг бир пайтлари Каспий денгизига қуйилишини, хоразмликлар туғонлар қуриб дарё оқимини Орол денгизига буриб юборишларини сири ҳақида гапирди. Унинг айтишича, бунга олтинлар сабабчи эмиш; Ҳозирда дарёнинг қуриган ўзанларида олтин қумлари уюлиб ётган эмиш; ўрта асрлардаги Хорамшоҳлар давлатининг қудрати ана шу олтинлар орқасидан бўлган экан. Эндиликда бу жойлар Хива хонларининг қатъий назоратида эмиш; Агар қайсиир давлат Хива хонлигини бўйсундирса, тиллолар тагига қолиб кетади. Хўжа Нафас олтинлар ҳақида васвасага бериларкан, Бекович-Черкасский отни ўз вақтида қамчилаб қолиш ҳақида ўйларди. У Россия учун олтинларни нақадар зарурлигини яхши биларди. Шунинг учун бу ҳақда зудлик билан Пётр I га ахборот беришни лозим топди. Агар бундай қилмаса, бу ишни ғилонлик князь Михаил Самонов ҳам қилиши мумкин эди. Бироқ Бекович-Черкасский ҳам оғзидан ошини олдирадиганлардан эмасди. У ўша куниёқ зудлик билан саройга борди. Изн сўраб ичкарига кираркан, Пётр I Санкт-Петербургга келган Сибирь губернатори Матвей Гагарин билан суҳбатлашиб ўтирарди.\n– Зоти олийлари суҳбатларига халал берган бўлсам узримни қабул қиладилар, – назокат билан сўз бошлади Черкасский.\n– Князь, сизда бирор янгилик бўлмаса, ҳуда-беҳуда хотиримизга малол келадиган иш қилмаслигингизни биз яхши биламиз, – дедиПётр I, Черкасскийга Матвей Гагарин қаршисида ўтиришга изн бераркан.– Марҳамат ўтиринг.\n– Ташаккур жаноби олийлари, – деди Черкасский курсида ўтираркан.– Мен савдогарлар орқали Хива хонлиги ҳудудида жуда катта олтин заҳиралари борлиги ҳақида маълумот олгандим. Шу ҳақда сизга ахборот беришни лозим топдим.\nЧеркасский Амударё ўзанларида уюлиб ётган олтин қумлари ҳақида Хўжа Нафасдан эшитган гапларни Пётр I ва Матвей Гагаринга сўзлаб бераркан, император:\n– Амударё соҳилларида олтинлар кўплигига ишончингиз шунчалик комилми? – деб сўради.\n– Албатта ҳазрати олийлари, бундан кўнглингиз тўқ бўлсин, буни ўз кўзи билан кўрган одамлар бор.\nСибирь губернатори Матвей Гагарин бахтга мувофиқ Черкасскийнинг сўзларини тасдиқлади:\n– Ҳазрати олийлари, – деди у. – Князь Черкасскийҳақ гапни гапирмоқда назаримда. Мана, яқиндагина Ёркентга бориб келган сибирлик савдогарлар буғу мўйналарини ушбу олтинларга сотишибди.\nУ ички чўнтагидан чарм сахтиёнини олиб, очганча, нуқрадай олтинларни Пётр I га эҳтиром билан узатди:\n– Ёркентликларни айтишича, бу олтинлар Сирдарё соҳилларидан олиб келинган эмиш…\nПётр Iгубернатор Матвей Гагарин узатган олтин доналарини синчковлик билан кўздан кечирар экан:\n– Ҳақиқий, асл олтинлар, – деди. Сўнг Черкасскийга нигоҳини қаратиб деди: – Наҳотки, Аму ва Сир оралиғида сиз айтганингиздек, олтинлар уюлиб ётган бўлса, ишониш қийин?!\n– Бироқ эшитганларимиз ва кўрганларимиз шундан далолат бермоқда аъло ҳазратлари, – деди Черкасский шарқона лутф билан. – Бу олтинлар Россияники бўлиши лозим. Бироқ бахтга қарши ҳозир у ерлар Хива ва Бухоро хонларининг назоратида. Агар олтинларга эгалик қилишни истасак, мазкур хонликларни рус давлати тобелигига ўтказишимиз керак.\n– Аммо бу сиз ўйлаганчалик осон иш эмас, – луқма ташлади Матвей Гагарин.\nПётр губернаторга тиллаларни қайтариш учун узати. Губернатор таъжубланиб, ўрнидан тураркан:\n– Бундай қилишингизни ҳожати йўқ, ҳазрати олийлари, – деди. – Мен бу тиллаларни хазина учун сизга тортиқ қиламан. Жаноб Бекович-Черкасский Хива ва Бухоро хонликларидан сизга яна ҳам каттароқ тортиқ олиб келса, ажаб эмас.\nПётр губернатор қайтарган тиллаларни ҳашаматли стол устига қўяркан, Матвей Гагаринга:\n– Сиз шундай деб ўйлайсизми? – деб сўради.\n– Албатта, – деди губернатор бошини хиёл сараклатаркан.– Сиз ҳазрати олийлари, жаноб Черкасскийнинг кўзларига қаранг. Унда шижоат ва ўт порламоқда.\nПётр лейб-гвардия поручигига юқоридан боқаркан, Черкасскийга сиз бунга нима дейсиз, дегандек туюлди. Черкасский Сибирь губернаторидан ич-ичидан миннатор бўларкан, императорга:\n–Ҳазрати олийлари, мен рус давлати учун қўлимдан келган ҳамма ишни қилишга тайёрман, – деди. – Ҳатто Хива ва Бухоро хонликларини тобе этишни зимммамга топширсангиз буни аъло даражада уддалайман деб ўйлайман.\n– Князь бу сиз ўйлаганчалик осон иш бўлганда биз буни аллақачон амалга оширардик. Бухоро хони Абулфайзхон ва Хива хони Шерғозихонлара сиз ўйлаганчалик олтинлар бўлса, улар бунга бекорга эгалик қилишмаётгандир. Бу ерларни забт этишимиз учун катта ҳарбий куч ва ҳарбий харажатлар талаб қилинади.\n– Лекин жаноби олийлари, – деди қатъиятли Черкасский. – Сиз Россияни Европанинг ривожланган давлатларидек қудратли давлат бўлишини ҳамиша орзу қиласиз. Бунинг учун бизга кўп олтинлар лозим. Агар менга ижозат берсангиз давлатимиз учун олтинла келтиришни ўз зиммамга оламан.\n– Яхши жаноб князь, –деди Пётр I. – Мен сизнинг қатъиятингизни ҳурмат қиламан. Мен бу ҳақда вазирла ва губернаторлар билан маслаҳатлашаман. Унгача, сиз менинг қароримни кутинг.\nИмператор шу билан олтин мавзусмга чек қўйди. Александр Бекович-Черкасский изн сўраб, Пётр I ва Матвей Гагарин билан хайрлашаркан, саройдан ташқарига қадам қўйгач, ўзини улуғвор ишлар кутаётганлигини ҳис қиларди…\nУ император ва Матвей Гагарин олдида ўзини мардона тутганидан кўнгли анча таскин топди. Ўзида шунчалик қатъиятли ирода борлигини илгари сира ҳам ўйлаб кўрмаганди. У ўзини қачонлардир катта ишларга қодирман деб ўйларди. Энди эса унинг орзулари рўёбга чиқишига жуда оз вақт қолганлигини у бутун вужуди билан туйди. Бутун умри Қабарда ўтган отаси унга Искандар исмини қўйганда нималарни ўйлагани эндиликда Александрга айланган Бекович-Черкасскийга қоронғу-ю, аммо унинг орзулари ўзига кундек равшан. Қачонлардир, олис замонларда Ўрта Осиёга юриш қилган македониялик Александрни ҳам маҳаллий халқлар Искандар номи билан аташган. Пётр I саройида муайян нуфузга эга бўлиш учун аслан Искандарбек бўлган Бекович-Черкасский Александр номини қабул қилса нима бўлибди?! Бу билан осмон узилиб ерга тушармиди?! Агар ҳаммаси у ўйлагандек кечадиган бўлса, унинг иқбол юлдузи порлаш арафасида турганлигига шубҳа йўқ. Князь Бекович-Черкасский Пётр I саройидан шундай ўйлар ичра уйига қайтиб келди. Князнинг насронийлик услубида қурилган пича салобатли ва шу билан биргаликда ихчам кўринадиган қасрида доимгидек осудалик ҳукм сурарди. Князь гарчанд жангу-жадаллар ва суронларни севса-да, аммо уйида осудалик муҳити ҳукм суришини хуш кўрарди. Шунинг учун ҳам хизматкорлар оёқ учида юрар, боғ адоғиаги отхонадан бери келишмас, бундан фақатгина қаср эшиги олдида мудраб турадиган қоровулгина мустасно эди. Князь ҳар гал уйга келганда, унга дакки берарди. Бу мудраб ўтиришингда, қачондир қасрни ўғрилар тунаб кетади, дерди князь. Аммо бу гал қоровулга ҳеч қандай огоҳлантириш бермасдан ўтиб кетишни лозим топди. Қоровул қаср соҳибини ўтиб кетаётганлигини кўриб, анча хушёр тортган бўлса-да, аммо барибир кечикканди. У қоровулхона эшиги олдидан чиқиб князнинг ортидан югурди. Князь қорабайир отидан тушаркан қоровулга:\n– Отбоқарларга айт, қорабайирга дам беришсин, – деди.\n– Хўп бўлади, – деди қоровул отни жиловидан ушларкан. Сўнг отбоқарларни номини айтиб чақира бошлади:– Паша, Миша қаёқдасизлар?..\nКнязь Черкасский қасрга қадам ранжида қилди. Хушбичим, малласоч Мария уни жилмайиб қарши олди. Марияни кўрган Искандарбекнинг ҳам юзига табассум югурди.\n– Келдингизми Александр, – одатий қарши олди уни Мария.\n– Ҳа, азизам, – хушнуд алфозда Марияни белидан қучиб ўрнида гир айланди Бекович-Черкасский. – Биласанми, ҳозир қаердан келаяпман. Пётр I саройидан.\n– Хуш, саройа нима гаплар азизим?..\n– Чамамда мени Хива хонлигини забт этишга юборишса керак?!– такаббурона жилмайи Черкасский.\n– Менива қизимни ташлаб кетасизми? – аразнамо олдинга юриб кета бошлади Мария.\n– Қачон ташлаб кетган эканман?– Марияга етиб олиб, хотинини юзини ўзига қаратди Черкасский.\n– Хорижга ўқишга кетганингизда ҳам қизимиз икаламиз ёлғиз қолгандик. Энди яна кетаман деяпсиз?..\n– Аммо азизам, мен унда ҳарбий соҳадан билим олиш учун кетгандим. Энди эса мени Ўрта Осиёни забт этиш учун юборишмоқчи?! Айтишларича, у ерда олтинга беланган соҳиллар бор эмиш. Хивани забт этсам сени ҳам, Россияни ҳам олтинларга кўмиб юбораман. Мария, сен маликалардек яшайсан, тушуняпсанми?..\n– Нима десангиз ҳам сизнинг кетишингизни истамайман. Чунки менга олтинлардан ҳам муҳим эр керак, – ялинганнамо нозланди Мария. – Азизим, сизни соғинаман…\nБекович-Черкасский хотинининг лабларидан бўса олди. Сўнг уни кўтарганча заллар оша ётоқхона томонга олиб кетаркан, Мариядан сўради:\n– Дарвоқе, қизимиз кўринмайди?..\n– Бобоси билан кетганди. Биласиз-ку, отамнинг қасрида катта ҳовуз бор. Қизимизнинг ўша ҳовузда чўмилгиси келиби.\n– Князь Голицин келганмиди? – Марияни пастга тушираркан, сўради Черкасский. – Эҳтимол, менда бирор юмуши бордир.\n– Йўқ, йўл устидан ўтаётганда, бирровга кирган экан, – жавоб берди Мария. – Қизимиз эса, у билан кетаман, деб туриб олди.\n– Уйда зериккандир-да, – деди князь Черкасский. – Майли, бобосиникига ҳам айланиб келсин.\nМария жавоб ўрнида эрини бўйнидан қучди. Черкасский эса бунга жавобан Марияни опичлаб кўтарганча, ётоқхона диванига итқитди. Ўша дамда дунёда Черкасскийдан бахтлироқ одам йўқ эди. Баҳаққи Худо, Мария уни севарди. Эркак зоти учун ҳаётда бундан бошқа яна нима керак?! Аммо Черкасскийга ўхшаган одам мана шу кичкина, жўн бахт билан қаноатланиб қолишни истамасди. У Марияга бўлган муҳаббати ёнига буюклик ва шон-шуҳрат ҳам қўшилишини истарди. Бахтга айнан шу шаклда эришиш унинг ҳаётида мукаммаллик бахш этарди…\nАлександр Бекович-Черкасский Пётр I ҳузурида бўлганидан сўнг, орадан кўп ўтмай, уни ҳарбий вазирликка чақиришди. У ерда унга Россиянинг Хива хонлигига юриш қилишга аҳд қилганини ва бу юришга бошчилик қилиш Пётр I томонидан Черкасскийга топширилганини, ҳарбий қўшин эса экспедиция деб аталиши ҳақида қатъий топшириқлар беришди. Ҳарбий вазир унга ўзи билан доимий алоқада бўлиб туришини тушунтиргач, князь Черкасскийга Пётр I нинг махсус йўриқномасини топширишди. Черкасский йўриқномани ҳарбий вазир ҳузурида кўздан кечиришга изн сўради.\n– Албатта, жаноб Черкасский, – деди вазир. – Ҳеч хижолат чекмасдан йўриқнома билан танишишингиз мумкин.\nЧеркасский шоша-пиша йўриқномани очди. Унда қуйидагилар битилганди:\n«Жаноб Александр Бекович-Черкасскийга махсус йўриқнома\nАмударё бир вақтлари Каспий денгизига қуйилган жойда 1000 чақиримни қамрайдиган ҳарбий истеҳком қурилсин. Амударё оқимини ва туғонларини синчковлик билан ўрганиб, имкони бўлса эски йўлга буриб юборилсин. Сувни Орол денгизига йўналтирадиган тўғонлар бузилсин. Бу ишларни бажаришга қанча киши кераклиги аниқлансин.\nХива хонлигининг рус давлати тобелигига ўтишига эришилсин ҳамда бизнинг манфаатларимизга хизмат қилиш шарти кўтарса, ҳарбий қисм қолдирилсин. Агар хон рози бўлса ва шароити кўтарса, ҳарбий қисмни ўзи таъминласин. Бордию буни қила олмаса, ҳарбий қисмни бир йил таъминлаш кафолати берилсин, кейинги йиллардаги харажатлар эса унинг зиммасига юклатилсин.\nАгар Хива хони розилик билдирса, у вақтда хон кишиларига икки русни қўшсин ва улар Сирдарё суви бўйлаб олтин борлигини аниқлаш учун Ёркентга жўнатилсин. Шунингдек, хондан савдогарларимизнинг Амударё бўйлаб Ҳиндистонга боришлари учун кемалар бериши сўралсин. Савдогарлар кетаётганларида қуруқлик ва сув йўлларини, дарё ва кўлларини, айниқса Ҳиндистонга борадиган йўлни яхши ўргансинлар ва маълумотлар тўпласинлар. Агар савдогарлар Ҳиндистонга Каспий денгизи орқали борадиган йўл мавжудлигини эшитсалар, у вақтда шу йўл билан орқага қайтсинлар ва кўрганларини қоғозга туширсинлар.\nХива хонидан Бухоро хонлигининг рус давлати тобелигига ўтишга хоҳиши бор-йўқлиги аниқлансин. Бордию бундай истак бўлмаса, дўстлик муносабатлари ўрнатишга эришилсин.\nКўрсатилган топшириқларни амалга ошириш учун 4000 кишидан иборат мунтазам қўшин ва керакли кемалар ажратилсин. Бундан ташқари, Ёйиқ казакларидан 1500, эшкакчилардан 500 ва отлиқлардан 100 киши берилсин. Улар савдо карвонларини муҳофаза қилиш ниқоби остида Аштархондан ҳарбий қалъа ва шаҳар қуриладиган жойга, яъни Каспийнинг шарқий қирғоғига юборилсин. Қўшин командирлари барча жойлардаги туб аҳолига нисбатан хушмуомилада бўлсинлар. Шаҳарни қуриш зарур бўлган асбоб ва чўкичлар берилсин.\nДенгиз офицерларидан поручик Кожин ва навигаторлардан 50 ёки кўпроқ киши ҳарбий қисмга қўшилсин. Кожин савдогар ниқобида иш юритиши, навигаторлар эса Ёркентга юборилиши лозим.»\nЧеркасский йўриқномани авайлаб ёпаркан, ҳарбий вазир билан хайрлашишга тутинди. У вазир қабулидан чиқаркан, ўзини қушдек енгил ҳис этди. Бу унинг ҳаётида янги давр бошланаётганидан далолат берарди. Ҳақиқатан ҳам мана шундан сўнг, ҳарбий ҳаракатлар Бекович-Черкасский ўйлаганидан ҳам кўра тезлашиб кетди. Ҳарбий вазир Пётр I нинг махфий режасига кўра, биратўла иккита экспедицияни сафарга ҳозирлик кўришга барча шароитларни яратиб берганди. Биринчи экспедиция капитан Иван Бухгольц раҳбарлигида Сибирь орқали Тобольскдан Иртиш дарёси бўйлаб Ёркентга бориши керак эди. Гарчи ҳарбий вазир буни яширин тутишга ҳаракат қилган бўлса-да, Черкасскийга етиб келган маълумотларга қараганда, Иван Бухгольц гуруҳи 1715 йилдаёқ йўлга чиққан бўлиб, Ямишчев кўли бўйида истеҳком қуради. Аммо у ерларда яшаётган қалмоқ қабилалари ҳар тарафдан ҳужумлар уюштиравергач, Бухгольц орқага чекинишга мажбур бўлганди. Шу боис Пётр I нинг ҳам, ҳарбий вазирнинг ҳам бор умиди князь Черкасскийнинг бу борадаги саъй-ҳаракатларига боғлиқ эди. Черкасский Пётр I нинг ҳарбий истеҳкомлар қуриш ва шу йўл билан Каспий денгизининг шарқий қирғоқларида рус давлати таъсирини ўрнатиш ҳақидаги кўрсатмасини бажариш учун 69 та кемада денгиз оша йўлга чиқди. Тикқараған деган жойдан Манғишлоққа келиб, бу ерда Авлиё Пётр номида истеҳком қурди. Красноводскка етгач, у ерда ҳам худди шундай истеҳком барпо этилишига бош-қош бўлди. 1717 йилнинг кўкламида Бекович-Черкасский ўз қўшинларини бир қисмини йўл бўйига қўйиб, ўзи қолган аскарлари билан кемада Каспий денгизи орқали Гурьевга келди. Бу ерда унинг ҳузурига қалмоқлар хони Аюканинг одамлари ташриф буюрди. Черкасский капитан Бухгольц экспедициясини муваффаққиятсизлигидан яхши хабардор бўлгани учун қалмоқлар келишидан қаттиқ хавотирланди. Қалмоқлар ҳам буни дарҳол сезди. Улар Бекович-Черкасский билан учрашаркан:\n– Князь Черкасский, биз қалмоқлардан хавотир олмаслигингизни истардик, – деди. – Хонимиз Аюка рус давлатидан узр сўрашимиз учун бизни бу ёққа юборди. Хонимиз сизнинг подшоҳингиз Пётр I билан дўстлик сулҳини тузишимиз учун ўртада кафил бўлишингизни истамоқда.\n– Қалмоқлар Ёркентга кетаётган экспедициямизга ҳужум қилгандан кейин ҳам шундай сўзларни гапиряпсизларми? – Аюканинг одамларига таҳдид қилишга уринди Черкасский.\n– Шу боисдан ҳам хонимиз подшоҳингиздан узр сўраш учун бизни сизнинг ҳузурингизга юборди, – деди қалмоқлар элчиси.– Хонимиз қалмоқларни қилган беадабликлари учун сизнинг экспедициянгизга астойдил ёрдам беришни истайди. Хонимизнинг мактубини сизга топширишга изн берсангиз?!\nКнязь Черкасский изн айлади. Элчи Аюканинг мактубини унга топширди. Мактубда Аюка Бекович-Черкасскийни Хива хонлиги чегарасидаги вазиятдан огоҳ қилганди: «Менинг Хива хонлигига бориб келган одамимнинг гувоҳлигига кўра, - деган эди хон ўз мактубида, -2000 кишидан иборат хиваликлар, қарақалпоқлар ва қозоқлар бирлашиб, чегара жойларда турибилар. Улар йўллардаги қудуқларни кўмганлар ҳамда жанг қилиш ниятидалар. Йўлларда жазирама иссиқ оқибатида ўт йўқлигидан рус аскарлари оғир аҳволга тушиб қолмасинлар. Вазиятни батафсил тушунтириш учун етти кишини юбормоқдаман».\nБекович-Черкасский элчи билан келган олти нафар қалмоққа кўз ташларкан, Аюкага ишонсаммикан, ёки йўқмикан, деб ўйлади. Эҳтимол, бу қалмоқлар Черкасский экспедицияси тўғрисида маълумот йиққани келгандир?! Эҳтимол, қалмоқларнинг аввал қилган айблари учун Аюка русларга чиндан ёрдам бермоқчидир?! Аюка бу билан Пётрнинг марҳаматига сазовор бўлишни кўзлаганмикан?! Бир нарса дейиш қийин. Нима бўлганда ҳам қалмоқларнинг капитан Бухгольцга қилган ёмонликларидан сўнг, Черкасский уларга ишона олмасди. Шунинг учун у Аюканинг элчиларига берган маълумотлари учун ташаккур билдириб, уларни ортга қайтарди.\n1717 йилнинг май ойини охирларида Бекович-Черкасский уч мингдан ошиқ қўшин билан Гурьевдан чиқиб Хива томонга юрди. Экспедиция аъзолари Эмба дарёси ирмоғидан кечиб ўтиб, икки кундан сўнг Багачат манзилига келиб қўнди. Сўнгра тегишли равишда Дукчон, Мансулмас, Чилдоп, Сан Дурали ва ниҳоят Янгисувгача бўлган манзилларни қийинчилик билан босиб ўтишди. Аюка одамлари тушунтирган қудуқли манзиллар бўйича юришганига қарамай, ўтлар қовжираб кетганлиги туфайли отлар ва туяларни боқиш кони азобга айланди. Янгисувга етиб келгач Бекович-Черкасский экспедиция аъзоларига бир неча кунлик ҳордиқ эълон қилди. Ўзи экспедиция сафидаги туркий тилни биладиган Михаил Каретовни тинчлик ва дўстлик элчиси сифатида бораётганлигини маълум қилиш учун Хива хони Шерғозихон ҳузурига юборди. Михаил Каретов хон ҳузурига жўнаб кетгач, Бекович-Черкасский бироз ҳордиқ чиқарган экспедицияни яна йўлга бошлаб Шершик қудуғи ва Қорақумобод ариғи орқали Оқкўл ариғи бўйига келди. Князь шу ерда турганида унинг ҳузурига Хива хони Шерғозихон номидан икки киши ва Каретов билан қўшилиб кетганлардан бири келганининг хабарини беришди. Черкасский уларни қабул қилди. Улар хон номидан Бекович-Черкасскийга от, тўн ва турли шоҳона матолардан иборат совға-саломлар топширди. Черкасский ҳам қараб тургани йўқ. Хон элчиларига турфа навозишлар кўрсатиб, уларга дилкаш муносабатда бўлди. Элчилар қайтиб кетиши биланоқ, у Хивага юришини давом эттирди. Пойтахтгача тўрт кунлик масофа қолганда, экспедицияни Хива хонлигининг қўшинлари қарши олди. Кутилганидек, хонлик қўшинлари ҳужумга ўтди. Бекович-Черкасский ўзини йўқотиб қўймади. У рус ҳарбий қисмларини тизимли равишда жойлаштириб, хонлик қўшинлари ҳужумини нафақат қайтарди, балки ўзи ҳам рус қўшинларини ҳужумга чорлади. Уч кун давом этган шиддатли тўқнашувдан сўнг, русларнинг қўли баланд кела бошлади. Хива хонлиги қўшинлари чекинишни афзал кўришди. Князь Михаил Самсонов хонлик қўшинларини таъқиб этишни таклиф этди. Аммо Черкасский шошмасликни афзал кўрди. У Самоновга:\n– Ҳарбий ҳаракатларда шошилиш муваффаққият келтирмайди, – деди. Самонов ноилож:\n– Ихтиёрингиз князь Черкасский, – деди. – Бу ерда бизни сиз бошлаб келгансиз. Бинобарин, ҳарбий ҳаракатларга ҳам сиз жавоб берасиз. Биз эса сизнинг муваффаққиятингизга озгина бўлса-да, улушимизни қўшолсак, ўзимизни бахтиёр ҳис қилардик.\nЧеркасский князь Самоновнинг ўзининг муваффаққиятидан ичи қизиётганлигини сезди. Ахир тўғрида, Хива хонлигидаги тиллалар хабарини берган Хўжа Нафасни унга айнан Михаил Самонов таништирганди. У эса Самоновнинг оғзидаги ошини илиб кетди. Энди эса Черкасский Хива хонлиги устидан зафар қозониш арафасида турибди. Бу муваффаққиятдан Самоновнинг ҳасади келаётган бўлса ажаб эмас. Князь Черкасский Самонов билан хайрлашиб, ўз чодирида ёлғиз қоларкан, энди бундан буёғига нима қилиш лозимлиги ҳақида ўйларди. Бугунги тўқнашув кўрсатдики, Черкасский Хива хонлигини бемалол забт эта олади. Хива унинг оёғи остида турибди. Унинг мукаммал қуролланган қўшинига қарши Шерғозихон нима ҳам қила оларди?! Шерғозихоннинг қўлидан ҳеч нарса келмайди. Керак бўлса, Шерғозихоннинг тахтига ўзи ўтиради. У хон унвонини қабул қилади. Мария Хива маликасига айланади. Пётр I га Хива тиллаларидан юбориб турса бас, хонлик тахтини император ундан бошқа кимга ҳам берарди?! Черкасский шундай ўйлар ичра ўтирар экан, бригадир Григорий Волков кириб келди:\n– Жаноб Черкасский, оромингизни бузганим учун авф этсинлар, – деди у. – Биз томонга чамамда хивалик элчилар келмоқда. Бу ҳақда сизга биринчи бўлиб хабар беришни лозим топдим.\n– Рахмат Григорий,– ддеди князь Черкасский.– Юр, ҳарбий мажлислар ўтказиладиган чодирга борайлик.\nБригадир Волков унинг ортидан эргашди. Хива устидан қозонилган дастлабки муваффаққиятдан сўнг Черкасскийга ҳамма унга хушомад қилаётгандек туюлди. Йўқса, мана бу бригадир Волковга нима керак?! Ўзининг ишини билиб қилиб юравермайдими?! Ҳатто шу ҳам ўзини Черкасскийга яқин олишга уриняптими, бошқаларни қўяверинг. Черкасский ҳарбий мажлислар чодири олдига яқинлашгач, бригадир Григорий Волковга деди:\n– Жаноб Волков, барча бошлиқларни ҳарбий мажлислар чодирига тўпланг. Чодир атрофида солдатларни кўпайтиринг.\n– Хўп бўлади, князь Черкасский, – деди Волков ҳамда югургилаганча, бошлиқларнинг хос чодирлари томнга кетди.\nЗум ўтмай ҳарбий мажлислар чодирида барча ҳарбий бошлиқлар навбатма-навбат кириб кела бошлади. Князь Самонов ва Григорий Волков охирида кириб келди. Ҳамма келгач, Черкасский гап бошлади:\n– Сизларга маълумки, – деди у, – биз Хива хонлиги устидан муваффаққият қозониш арафасида турибмиз. Бригадир Григорий Волковнинг айтишича, биз томонга Хива хонлигиддан янги элчилар келаётган эмиш.\n– Жаноб князь улар аллақачон келиб бўлиши, – луқма ташлади Григорий Волков. – Ҳозир улар қоровул бўлинмаларининг коменданти ҳузурида. У ерда Михаил Каретов ҳам бор.\n– Шундайми, – таъажжубланди князь Черкасский. – Биз ҳаётдан орқага қолибмиз-ку?!\nЧодирда дув кулги кўтарилди. Григорий Волков қовун туширганидан бўзараркан:\n– Князь Черкасский, авф этадилар, – деди.\nЧеркасскийнинг кайфияти чоғ бўлгани учун Григорий Волковга ҳеч қиси йўқ дегандек қўл силкиб қўйди. Сўнг қоровул бўлинмалари бошлиғига:\n– Комендантингизга одам юборинг, – деди. – Михаил Каретов билан келган элчиларни бу ёққа бошлаб келишсин.\nҚоровул бўлинмалари бошлиғиЧеркасскийнинг буйруғини бажо келтириш учун чодирни тарк этди. Черкасский чодирнинг тўрида қўйилган ўз курсисида жойлашиб оларкан Михаил Самоновга:\n– Жаноб Самонов, сиз айтганингиздек хиваликларни таъқиб қилмасак ҳам, уларнинг ўзлари энди мағлубиятларини тушуниб етишди, – деди. Сўнг бошқаларга: – Шундаймасми, жаноблар,– деб мурожат қилди.\n– Албатта шундай, – узуқ-юлуқ овозлар эшитилди чодирдан.\n– Тўғри айтасиз, – тан олди Самоновнинг ўзи ҳам.\nКнязь Черкасский ичида ғурур туйди. Шу пайт чодирга қоровул бўлинмалари бошлиғи кириб, чодир ортида Михаил Каретов билан бирга хоннинг элчиси Эшонхўжа ҳамда Шерғозихоннинг лашкарбошилари Қулунбек ва Назархўжалар турганлигини айтади. Черкасский ўзини салкам пошодек тутаркан:\n– Айтинг, киришсин, – дедди қоровул бўлинмалари бошлиғига.\nИчкарига қоровул бўлинмалари бошлиғи ортидан аввал новча Михаил Каретов, сўнг чопонлик ва салла ўраган Эшонхўжа кирди. Уларнинг ортидан совут кийган Қулунбек ва Назархўжалар кўринди. Черкасский келган меҳмонларни хушкайфият билан кутиб оларкан:\n– Сизларни кўрганимдан бағоят хурсандман, – деди. – Бу чодир гарчи хонингиз Шерғозихоннинг саройи олдида одми ва жўн бир каталакдек кўринса ҳам, сизларни бу ерда кутиб олганимиздан хафа бўлмайсиз деган умиддамиз.\n– Асло жаноб Бекович-Черкасский, – деди соқолларига оқ оралай бошлаган Эшонхўжа. – Биз сизнинг ҳолатингизни тўғри тушунамиз. Аслида сиз меҳмонларга хуш келадиган жойни биз ҳозирлаб беришимиз лозим эди. Аммо орада бу тахлит совуқчилик тушгани бизга халал берди.\nЭлчининг сўзамоллигидан ҳайрон бўлган Черкасский уларни ўтиришга таклиф қиларкан, хоннинг лашкарбошилари Қулунбек ва Назархўжалар билан ҳам яхшироқ танишиб олди. Шерғозихон ҳузурида бўлиб қайтиб келган Михаил Каретов ҳам Черкасскийга хиваликлар ҳақида илиқ фикрлар билдирди. Князь Михаил Самонов, бригадир Григорий Волков ва бошқалар ҳам хивалик аъёнлар билан илиқ муносабатда бўлишди. Айниқса Эшонхўжанинг муомиласи ва ўзини тутиши Черкасский ва бошқа рус зодогонларига айрича таъассурот қолдирди. Эшонхўжа князь Черкасскийга:\n– Марҳаматли князь, – деди. – Мен хонимизнинг сизга ва экспедициянгизга етказиб қўйишим лозим бўлган бир гапни айтишни истардим.\n– Хўш, қанақа гап экан? – қошлари чимирилди Черкасскийнинг.\n– Хонимиз Шерғозихон орада бўлиб ўтган кўнгилсизликларни унутган ҳолда сулҳга келишимизни истайди.\n– Яхши,– деди Черкасский. – Бу сулҳнинг шартлари сизнингча қанақа экан?..\n– Оддий, – деди Эшонхўжа ўзини дадил тутиб. – Яъни, бундан буёғига бир-биримизга ҳужум қилмасликка келишиб олсак. Шунинг учун биз хонимизнинг лашкарбошиларини ҳам ҳузурингизга олиб келдик.\n– Жаноб Қулунбек, – деди кутилмаганда Черкасский. – Сиз жаноб Эшонхўжанинг фикрларига нима дейсиз?..\n– Биз Назархўжа икаламиз ростдан ҳам шундай сулҳга эришиш учун бу ерга келганмиз.\n– Шундай, – Назархўжа ҳам Қулунбекнинг сўзларини тасдиқлади.– Бизнинг мақсадимиз фақат шу. Шерғозихон ҳазратлари ҳам тинчлик ва дўстлик сулҳига эришишни жуда-жуда истамоқда.\n– Буни биз ҳам истаймиз, – деди кутилмаганда Бекович-Черкасский.\n– Жаноб князь, – деди бундан норози бўлган Михаил Самонов.\n– Князь Самонов, сўзимни бўлманг, – эътироз билдири Бекович-Черкасский.\n– Аммо, – оғиз жуфтлади яна Самонов.\n– Қарорни мен қабул қиламан, сиз эмас, – чўрт кесди – Менинг ҳам бирдан-бир ниятим Хива хонлиги билан тинчлик ва дўстлик алоқаларини ўрнатиш.\n– Сиз жаноби олийларининг бу сўзларидан бошимиз осмонга етди, – кўнглидагини яшириб ўтирмади Қулунбек.\nЭлчи Эшонхўжа ва лашкарбоши Назархўжалар ҳам Бекович-Черкасскийнинг қароридан хурсанд эканликларини изҳор этишди. Шерғозихон ҳузурида бўлиб қайтган Михаил Каретов ҳам бундай битимга келинганлигини хушкайфият билан қарши олди. Аммо Черкасскийнинг бу фикрларига қўшилмаганлар ҳам талайгина эди. Князь Михаил Самонов ва бошқа кўплаб қўшин командирлари ва айрим навигаторларнинг қовоғидан қор ёғаётганлигидан ҳам буни пайқаб олиш мумкин эди. Бироқ Черкасскийдек узоқни кўзлаган киши учун уларнинг бундай ҳатти-ҳаракатлари жаҳлга берилиб ақли кетган кишиларнинг қилиғини эслатарди. Ҳарбий дипломатияни тушунмайдиган бундай бошлиқларни ўзига қолса шу бугуноқ экспедиция таркибидан ҳайдаб юборарди. Аммо уларнинг кўплари шахсан императорга яқин одамлар, подшонинг ишончли ва хуфия мулозимлари. Шу боисдан ҳам улар билан келишиш лозим. Бироқ Шерғозихоннинг одамлари кўз ўнгида бундай қилиш ҳам бир қарашда ярамайди. Майли, улар тинчлик ва дўстлик сулҳи тузишганига ишонишсин. Хиваликларнинг ҳарбий ва руҳий тайёргарлиги бироз бўлса ҳам сусайсин. Ана ўшанда Хивани Черкасский янада осонроқ қўлга киритади. Ахир деярли қон тўкмай бутун бир хонликни эгаллаш ҳар қандай фотиҳнинг ҳам қўлидан келавермайди. Князь Черкасский мана нималарни ўйламоқда эди. У мана шунинг учун ҳам хоннинг элчиси Эшонхўжа ва лашкарбошилари Қулунбек ва Назархўжаларнинг тинчлик ва дўстлик сулҳига эришиш ҳақидаги таклифига лаббай деб жавоб берганди…\nЭлчилар билан ҳарбий мажлислар чодирида бўлган суҳбатдан сўнг Бекович-Черкасский Шерғозихон томонидан келган кишилар шарафига базм уюштирди. Меҳмонларни дудлама балиқ ва рус ароғи билан хушнуд этди. Ҳамманинг кайфияти чоғ, вақти мазмунли ўтаётганди. Князь Черкасский ҳам ўзига йўқ хурсанд эди. Шу пайт қоровул бўлинмалари бошлиғи унинг олдига келиб:\n– Жаноб Черкасский, қайнотаниз князь Голициннинг чопари сиз билан зудлик билан учрашмоқчи, – деди.– Биз, ҳозир жаноб князь банд деганимизга қарамай, у учраштиринглар деб қистамоқда.\n– Яхши, – деди Черкасский кўнгли алланималарни сезиб. – У билан ҳозироқ учрашаман.\nЧеркасский давра аҳлидан узр сўраб, қоровул бўлинмалари бошлиғини ортидан меҳмонхона учун ажратилган чодирдан ташқарига чиқди. Қоровул бўлинмалари бошлиғи соқчилардан бирига:\n– Князь Голицин номидан келган чопарни буёққа бошлаб келинг, – деди. Аммо Черкасскийнинг ўз чодири томон қайрилиб кетаётганлигини кўриб деди: – Жаноб, уни чодирингизга юбораман.\nЧеркасский қоровул бўлинмалари бошлиғига бош ирғаб қўйди. Бирпасдан сўнг соқчилардан бири кириб Черкасскийга:\n– У келди, – деди.\n– Айтинг кирсин, – деди Черкасский.\nСоқчи ташқарига чиққач, ичкарига князь Голициннинг чопари кирди. У Бекович-Черкасский билан ҳарбийчасига саломлашаркан:\n– Жаноб, мен князь Голициннинг топшириғига кўра ҳузурингизга келгандим, – деб гап бошлади.\n– Хабарим бор. Нима гап ўзи?– хавотирланиб унга қаради Черкасский.\n– Жаноб, минг афсуски, сизга машъум хабар келтирдим, – деди князь Голициннинг чопари. – Рафиқангиз Мария ва қизингиз Волга дарёсига чўкиб кетди…\nЧеркасский ялт этиб чопарнинг кўзларига қаради. Унинг бу қарашида аччиқ ҳақиқатни ҳазм қилаётган инсоннинг мунгли ва назаркарда кўзлари зуҳур этарди. У шу куйи бир муддат меровланиб тураркан, ғамгин товуш билан аста сўради:\n– Улар ўлдими?..\n– Афсуски, ҳа жаноб, – бош силкиди чопар.– Князь Голицин сизни бу фожеадан хабарор бўлишингизни истаб мени юборди.\nЧеркасский бурқситиб тамаки чекаркан, чопарга нима дейишни ҳам билмасди. Унинг кўзларидан ўзи ҳам сезмаган ҳолда ғилтиллаб ёш оқарди. Чопар Черкасскийнинг ҳолатини дарҳол пайқади.\n– Жаноб, рухсатингиз билан сизни ёлғиз қолдираман, – деди.\nБекович-Черкасский чурқ этиб оғиз очмади. Чопар уни чодирда ёлғиз қолдириб ташқарига чиқди. Ичкарида эса Черкасскийнинг ҳўнграб йиғлагани эшитиларди…\nХотиниМариявақизинивафотиниэшитганкнязьБекович-Черкасскийўшакуникечгақадарҳечкимниқабулқилмади. Жонданортиқкўрганаёливақизиданайрилганикнязнингкўнглигасиғмас, утинимсизтамакичекарваюрагинингтуб-тублариданазобланарди.Уучунэндидунёбўм-бўшбўлибқолган, анашубўшлиққўйнидакаттаорзулариниюрагидадафнқилганЧеркасскийармоникезибюрарди. Учодиридашундайёлғизликбодасинингаччиқталхинисимираркан, қоровулбўлинмаларибошлиғиунингҳузуригаШерғозихоннингэлчисиЭшонхўжакирмоқчиэканлигиниайтди.\n– Элчижанобларибилангаплашаолармиканман? – саволомузқоровулбўлинмаларибошлиғигақарадиЧеркасский. Аммо ундан ҳеч гап ололмаслигини билгач деди: – Майли, элчини киритинг.\nИчкарига соқолларига оқ оралаган, юзлари жануб офтобидан қорайган ўша саллали чол Эшонхўжа кирди.\n– Авф этадилар жаноб Черкасский, – деди у кирган заҳоти. – Қизингиз ва заифангизнинг мунглиғ кечмишини эшитдим. Сизга тангридан сабр тилайман.\n– Рахмат, – деди Черкасский Эшонхўжага миннатдорона қараб қўяркан. – Тақдиримда бор экан, нима ҳам қилардим.\n– Биз қайтиш учун сиздан рухсат олмоқчи эдик. Саркардаларимиз Қулунбек ва Назархўжалар ҳам сизга ўз таъзияларини билдириб юбордилар. Энди биз қайтсак. Шерғозихон ҳазратларини маҳтал қилмайлик. Сизни ҳам шундай оғир дамда безовта қилишни истамасдик.\n– Ҳаммаси учун сизга рахмат элчи жаноблари, – Черкасский оғир сўлиш олди. – Шерғозихон ҳазратларига менинг номимдан катта саломлар йўлланг. Биз сизлар билан тинчлик ва дўстлик сулҳига албатта эришгаймиз. Хон ҳазратларига бу сўзларимни етказинг.\n– Хўп бўлади жаноб Черкасский, – қуллуқ қилиб бош эгди Хива элчиси. – Сизнинг эзгу истакларингизни хонимизга албатта етказаман. Дарвоқе, сизга хонимизнинг яна бир илтимосини етказмоқчиман.\n– Қанақа илтимос? – ҳайрон бўлиб Эшонхўжага қаради Черкасский. Сўнг шарқона лутф билан деди: – Хон ҳазратлари биз фақирдан қандай илтимос қилмиш?..\n– Шерғозихон ҳазратлари сизни ўз саройига меҳмонга таклиф этадилар ҳамда, сиз ва одамларингизга меҳмоннавозлик рўйини кўргузишни ўзларининг олий мақсади деб билмоқдалар.\n– Ростдан айтаяпсизми? – Черкасский кўз қирини Эшонхўжага қаратди.\n– Албатта жаноб, – деди Эшонхўжа. – Кўпчиликнинг ичида кўришганимизда бунинг мавриди бўлмаганди. Аммо кетиш олдидан хонимизнинг бу таклифини сизга етказиб қўяй дегандим. Хонимизнинг илтимосини ерда қолдирмайсиз деган умиддаман.\n– Хотирингиз жам бўлсин Эшонхўжа жаноблари, – элчига тик боқди Черкасский. – Шерғозихон ҳазратлари бизни меҳмоннавозлик билан сийламоқчи экан, биз албатта яқин кунларда саройга ташриф буюрамиз.\n– Жаноб Черкасский, – деди элчи. – Энди бизга рухсат берсангиз.\n– Майли, сизларга рухсат. Қулунбек ва Назархўжаларга ҳам менинг миннаторлик туйғуларимни етказинг. Афсус, ҳозирги ҳолатимда сизларни кузатишга чиқолмайман. Экспедициядагилар мени бундай абгордийда кўришларини истамайман. Хонингизга менинг номиман қуюқ саломларингизни етказинг.\nЭшонхўжа Черкасский билан хайрлашиб ташқарига чиқди. Князь Бекович-Черкасский қоровул бўлинмалари бошлиғини чақиртириб Хива элчиларини иззат-икром билан кузатиб қўйишни буюрди. Чодирда ёлғиз қоларкан, хотини Мария ва қизи яна ёдига тушди. Энди Марияни бошқа кўрмаслигини ўйларкан, юраги баттар кони талх бўларди. Тўғри у Мариягача ҳам кўп аёлларни кўрган аммо уларнинг ҳеч қайсисини хотини билан тенг қўя олмасди. Кўз ўнгидан ёшлигининг ҳамроҳи кўзларнинг ёндирувчи черкас қизлари ўтди. У пайтлар Искандарбек бўлган Александр Бекович-Черкасский ҳар кеча битта черкас қизнинг оғушини гуллатарди. Қандай бебошлик даврлар эди-я у пайтлар. Ҳаммаси қандай тез ўтди-кетди. Кейин бу шуҳратпараст йигитча Петербургга келди. Бадавлат ўзига тўқ бу йигит сарой ҳаётига суқилиб кириш учун император аъёнларининг қизларини кўнглини овлай бошлади. Ва бир куни баҳаққи кушод унинг тўрига князь Голициннинг қизи Мария илинди. Узун бўйли, оқбадан, малласоч жонон Искандарбекнинг юрагини шундай ўртаб юбордики, буни сўзлар билан таърифлаб бўлмасди. Йўқ, бу шунчаки хомтала муҳаббат эмас эди. Бу черкас қизларининг оғушини ёндирган йигитнинг росмана муҳаббати эди. Сирасини айтганда, Марияга етишганидан сўнг ҳам унга хиёнат қилишига тўғри келган. Аммо бу Мариянинг ҳомиладорлик вақтларида, шунчаки, рус ойимчаларининг таъзирини бериб қўйиш учун йўл-йўлакай қилинган ҳою-ҳаваслар эди. Бироқ тан олиш керакки, уларнинг ҳеч қайсиси Мариянинг ўгай тукига ҳам арзимасди. О, Европада ҳарбий билимини ошириш учун борганида ҳам Марияни унутишига қанча маротаба тўғри келган. Бир гал биратўла иккита қорамағиз голланд қизларини ҳақини беришга тўғри келганди. Балиқдай шалоплайвериб жуда ҳоли-жонига қўймаганди қизи тушмагурлар. Француз ойимчалари ҳам унга қандай бахтиёр лаҳзаларни ҳадя этганди. Аммо барибир Мария бошқача эди. Барча полянкалар, немкалар, италянкалар борингки у кўрган бошқа аёллар ичида унга тенг келадиганини Черкасский эслолмайди. Балки хивалик гўзаллар ичида шунақаси бордир. Шерғозихон саройида гўзал ойимчалар қанча экан-а?.. Қанча канизаклару маликалари бор экан бу Шерғозихоннинг, ким билсин?.. О, мен нималарни ўйлаяпман-а?.. Менинг хотиним ва қизим вафот этди. Менинг бузуқ кўнглимга шайтон оралаганини қаранг-а?.. Қандай виждонсизлик?.. Мени ўзи Худо ургани шу бўлса керак. Ўз динимдан чиқиб насронийликни қабул қилдим. Бу Худога хуш ёқмаган кўринади. Шунинг учун ҳам у мени жазолади. Хотиним Мария ва қизимни мендан олиб қўйди. Мен чўқинтирилган бадбахт ўзим беимон бўлганим етмагандай, энди насронийларнинг югурдаги бўлиб, мусулмонларнинг давлати ва жонига қасд қилиб экспедиция ниқоби остида менинг туркий биродарларим устига қўшин тортиб келибман. О, туркийлар – вақтида бирлашолмаган ҳалқлар. Қўш каллали калхат Россия бизни биттама-битта еб келмоқда. Қабардинлар, ингушлар, ёқутлар, чечинлар, татлар, лезгинлар, татарлар, энди эса Ўрта Осиёликлар ҳамма-ҳаммамизни бу қўшбошли бургут бир кун еб қўяди. Черкасский боши-кети йўқ хаёллар ичида адашар, қандай қилиш, нима қилиш кераклигини ҳеч ҳам тагига етолмасди…\nТонгнинг нурафшон ёғдулари она заминга дурахшон нурларини тўкаётган муаззин кунда Александр Бекович-Черкасский бутун қўшини билан Хива хонлиги томон йўлга тушди. Чегарага яқин жойда уларни хоннинг таниш саркардалари Қулунбек ва Назархўжалар бошчилигидаги бир гуруҳ хивалик аъёнлар кутиб олди. Аъёнлар Черкасскийнинг асъаса ва дабдаба билан шаҳар томонга бошлаб боришди. Хонликнинг бош шаҳри Хивага етишиш жойида шахсан Шерғозихоннинг ўзи Бекович-Черкасскийни кутиб олди. Оқ тулпор минган, келишган, кенг яғринли, ёши бироз ўтинқираганига қарамай анча дадил кўринадиган хоннинг ўзи Бекович-Черкасскийни отдан тушган куйи қарши олди. Черкасский ҳам хоннинг ҳурматига яраша мулозамат қилиб навозишлар кўрсатди. Рус аслзодалари ҳам хивалик аъёнлар билан ўзаро саломлашувдан сўнг Шерғозихон Черкасскийга деди:\n– Узрхоҳлигимизни қабул этинг, жаноб Черкасский, ўзаро тушунмовчилик сабаб, сизларни меҳмондек кутиб ололмадик.\n– Ҳеч қиси йўқ, хон ҳазратлари, сиздек улуғ зотнинг мен каби бир мусофир ва унинг одамларига бундай шоҳона илтифотингиз ҳеч бир таърифга сиғмас.\n– Қани, Хивага марҳабо! – навозиш кўрсатди хон.\n– Қуллуқ, хон ҳазратлари, – қўлини кўксига қўйиб хон билан бирга йўл юра бошлади Черкасский.\n– Дарвоқе, хон ҳазратлари, – аъёнлар орасидан ажралиб чиққан Қулунбек Шерғозихон ва Черкасский томон яқинлашди.– Мени маъзур тутинг, бир истиҳола гапни шу ерда айтишни лозим топдим.\n– Хўш, не гап экан? – ҳайрон бўлиб унга қаради хон. Черкасский ва унинг экспедициясидагилар ҳам Қулунбекнинг оғзига қарашди.\n– Хон ҳазратлари, бир қошиқ қонимдан кечсангиз, Черкасский жанобларини олдида бироз уялиб қолмасак деб қўрқаман.\n– Нима учун саркарда? – хон Қулунбекни сўроққа тутди.\n– Авф этадилар хон ҳазратлари, бизнинг саройимиз, яъни, сиз жаноби олийларининг саройи бунча меҳмон борса, торлик қилиб қолади. Черкасский жаноблари олдида уятга қолмайлик.\nШерғозихон илжайди. Сўнг Бекович-Черкасскийга изоҳ берди:\n– Саркардамиз Қулунбек, жуда хушёр одам-да, биз эътибор қилмаган нарсаларга бу кишининг эътибор қилганини қаранг. Биз буни ўйламаган эканмиз.\n– Нимани назарда тутаяпсиз, хон ҳазратлари? – сўради Черкасский.\n– Гап шундаки жаноб Черкасский, – жавоб берди Шерғозихон. – Хивада Петербургдаги каби катта меҳмонхоналар йўқ. Сарой ҳам бунча меҳмонни ўз бағрига сиғдира олмайди. Саркарда Қулунбек шундан хавотирга тушмоқда.\n– Шундай, жаноб Черкасский, – хоннинг фикрларини қўллаб-қувватлади Қулунбек.\n– Нима дейишга ҳам ҳайронман, – хавотирланиб хон ва Қулунбекка қаради Черкасский.\n– Аммо бу муаммони биз албатта ҳал қиламиз.\n– Қандай қилиб ахир хон ҳазратлари, – Черкасскийнинг дилидагини айтди Қулунбек.\n– Черкасский жаноблари қарши бўлмасалар, менинг бир таклифим бор, – деди хон.\n– Қандай таклиф, хон ҳазратлари? – сўради Черкасский.\n– Биз ўз имкониятларимиздан келиб чиқиб, сизнинг экспедициянгизни олти гуруҳга ажратсак. Сиз бошчилигингиздаги биринчи гуруҳ бизнинг хонлик саройимизга ташриф буюради. Қолган бешта гуруҳ эса, Хиванинг энг ҳашаматли бешта меҳмонхонасидан ўрин эгаллайди. Рус подшоси Пётр I номидан Хивага юборилган экспеициянинг ҳар бир аъзосига шоҳона илтифот кўрсатилади. Токи улар бизнинг давлатимиз ҳудудида экан улар менинг сояйи давлатим паноҳида бўлгай.\n– Ҳимматингиз бениҳоя кенг, ҳазрати олийлари, – хонга қуллуқ қилди Черкасский. – Таклифингиз чин юракдан бўлса, сиз жаноби олийларини ноқулай аҳволга солмаслик учун биз буни ташаккурона қабул қилгаймиз.\n– Саркарда Қулунбек, – деди хон намойишкорона.\n– Қулоғим сизда ҳазрати олийлари, – қўл қовуштирди Қулунбек.\n– Сиз саркарда Назархўжа билан биргаликда, меҳмонларни жойлаштириш ишларига бош-қош бўлинг. Мен сарой аъёнлари билан биргаликда жаноб Черкасскийни саройга бошлаб борамиз.\nХоннинг шу таклифидан сўнг, Черкасский экспедицияси олти гуруҳга бўлинди. Биринчи гуруҳда Черкасский билан биргаликда бўлган унинг тан соқчилари, Михаил Самонов, Михаил Каретов, Григорий Волков, қоровул бўлинмалари бошлиғи ва комендантлар ва яна бир қатор таниқли кишилар бор эди. Қолган гуруҳларда эса навигаторлар, ирригаторлар, геологлар, географлар, ижтимоий антропология мутахассислари ва бошқалар жой олганди. Гуруҳлар олтита тарафга бўлингач, бир-бирларидан батамом узоқлашиб кетишди. Йўқ, Хива меҳмонхоналари бир-биридан кўп ҳам узоқ мавзеда жойлашмаган эди. Аксинча, бу Шерғозихоннинг аввалдан ўйлаб қўйилган айёрона сиёсатининг натижаси эди. Буни Черкасский қолган гуруҳлар узоқлашиб кетганидан сўнг, хоннинг лутфи ўзгариб қолганлигидан сезди. Аммо энди кеч бўлганди.\n– Бекович-Черкасский, – деди хон. – Менинг хуфияларим сен ҳақингдаги барча маълумотларни менга етказишган. Кимсан, қандай қилиб Бекович-Черкасскийга айлангансан, ҳаммаси менга маълум.\n– Хон ҳазратлари, бундай такаллуфсизлигингизни боиси нима? – сўрадди Черкасский.\n– Боиси шуки, – деди хон. – Сен бизнинг юртимизни тасарруф этишга келгансан. Демакки, сен бизнинг ғанимимизсан. Ғанимга эса ҳеч қачон такаллуф қилинмайди.\n– Сўзларингизни тушунолмадим, хон ҳазратлари, – Черкасский қўлини қинидаги қиличга юборди.\n– Қимирлама Черкасский, – унинг ортидан қилич тирғади кимдир. У ёнига секин ўгрилиб, хоннинг элчиси Эшонхўжани кўрди.\n– Аскарлар, – деди хон. – Бу бетавфиқларнинг барчасини ўлдиринг!\nБир зумда атрофни пилтали милтиқларнинг қасар-қусур товуши-ю, қиличларнинг жаранги тутиб кетди. Хоннинг тан соқчилари Шерғозихоннинг атрофини зич ўраб олишди. Бир муддатлик жангу-жадалдан сўнг, экспедиция аъзоларидан Черкасский, Михаил Самоновдан бошқа барчанинг майити завол тўшагига бош қўйганлигини кўриш мумкин эди. Черкасский ва Михаил Самонов Шерғозихонинг буйруғига кўра, саройга олиб кетилди. Уларнинг қўл-оёқларига ғул солиб зиндонга ташлашди…\nЭртаси куни Шерғозихон саройда кенгаш ўтказаркан, асирларнинг тақдирини ҳал қилиш учун уларни ҳузурига келтиришни буюрди. Сарой соқчилари асирларни хон ўтирган олий машваратга олиб киришди.\n– Черкасский жаноблари, бурунги Искандарбек, – қаҳ-қаҳ отиб уни қарши олди хон.\n– Мен рус императори Пётр I нинг ишонган одамлариданман, мен билан бу оҳангда гаплашманг, хон, – Черкасскийнинг ичини оташ ёндирди.\n– Овозингни ўчир муртад, – деди саркарда Назархўжа. – Сенинг хонимизга пўписа қилишга ҳаққинг қолмаган.\n– Бу русларнинг малайи туркийларнинг номини топтади, – деди Қулунбек.\n– Ҳа, у шундай қилган. Ўзи ҳам туркий бўла туриб, туркий халқлар устига славянларни бошлаб келди, – деди кутилмаганда асирларнинг бошқаси Михаил Самонов. – Агар мени озод қилсангиз, сизларга Пётр I нинг уни Хивага нима учун юборганлигини айтиб бераман.\n– Ҳожати йўқ, – деди хон. – Сен форснинг гуноҳинг қандай бўлса, уники ҳам шундай. Бизга русларнинг, жумладан, Пётр I нинг ҳам асл мақсади аён. Мен Шерғозихон, сўзни чўзиб ўтирмайман. Жаллод, бу муртадларни ҳар икаласини ҳам қатлга элтинг ва ўлдиринг. Ўз эли ва ватанини сотганларнинг бошқа жазоси йўқ…\nЧеркасский ва Михаил Самонов дод солганча, Шерғозихондан авф сўрашди. Бироқ хон ўз қароридан кечмади. Жаллод аввал Михаил Самоновнинг калласини ойболта билан шартиллатиб чопиб ташлади. Бекович-Черкасский тақдирга тан берди ва бошини жаллод кундасига қўйди. Унинг кўз ўнгида Волга дарёсида чўмилаётган қизи ва хотини Мария кўринди. Улар Волганинг тиниқ шоввадек сувлари остидан уни қўл чўзганча чорлашётганди. Черкасский ойболтанинг шарқ этган товушини эшитди. Кўзларини юмаркан, энди бошқа ҳеч нарсани сезмади…\n↑ Пётр I нинг Бекович-Черкасскийга йўриқномасининг асл варианти Россия Федерацияси Марказий Давлат ҳарбий-тарихий архивида сақланмоқда. ВУА-жамғармаси, 35-иш, 57-варақ.\n↑ Қалмоқлар хони Аюканинг мазкур мактуби Москвадаги Қадим Актлар Давлат Марказий Архивида турибди. ЦГАДА, «Бухарские дела», кн.I, ч. II, 215-216-бетлар.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Sherzod_Komil_Xalil._Vasvasa_(hikoya)_/_Kiril&oldid=16422" dan olindi


АҚШ Давлат котиби Теҳронни БМТ ҳисоботига жавоб беришга чақирди\n24 январ 2021, Тошкент вақти: 14:04\nАҚШ Давлат котиби Ҳиллари Клинтон Теҳрон расмийларини Эрон ядровий қурол яратиш йўлида қатор ишларни амалга оширгани ҳақида БМТ агентлиги эълон қилган ҳисоботга бир неча кун ичида муносабат билдиришга чақирди. Халқаро атом энергияси агентлиги эълон қилган янги ҳисоботда Эрон ядровий қурол яратиш йўлида маълум ишларни амалга оширгани билдирилган.\nОсиё Тинч океани давлатлари Ташқи ишлар вазирларининг Ҳаваи штати пойтахти Хоналулу шаҳридаги йиғилишида сўзлаган Клинтон АҚШ Обама маъмурияти ўз иттифоқчилари билан Эроннинг ядровий дастури борасида Теҳронга босимни кучайтириш хусусида маслаҳатлашув олиб бораётганини таъкидлади.\n- Эрон масаласида, биз Эрон ҳукуматининг қуроллар билан боғлиқ фаолияти тўғрисида жиддий хавотирга сабаб бўлган ҳисоботни муҳокама қилдик. Эрон ўзининг ядровий дастури ҳақида нотўғри маълумотлар бермоқда ва бундай қуролни қўлга киритишга уринаётганини рад қилиб келмоқда.\nБиз Эрон ҳукумати ҳисоботда кўтарилган жиддий масалаларга яқин кунларда жавоб беришини кутяпмиз.Қўшма Штатлар ўз ҳамкорлари ва иттифоқчилари билан Эронга босимни кучайтириш борасида маслаҳатлашувни давом эттиради, дея баёнот берди АҚШ Давлат котиби.\nШу ҳафта бошида БМТнинг Халқаро атом энергияси агентлиги Эроннинг ядровий дастурига оид янги ҳисоботни эълон қилди.\nҲужжатда Эрон атом бомбасини тайёрлаш устида иш олиб боргани ва бу борада тадқиқотлар ҳозир ҳам давом этаётган бўлиши мумкинлиги эҳтимолдан соқит қилинмаган.\nЯдровий қурол яратишга уринаётгани тўғрисидаги иддаоларни инкор қилиб келаётган Эрон БМТ агентлиги хулосасини қоралади ва уни рад қилди.\nТеҳрон расмийларининг барча иддаоларни “сохта” деб уни рад қилиб ўз ядровий дастурини амалга оширишни давом эттираётгани учун БМТ ҳамда Ғарб давлатлари томонидан Эронга қарши жорий қилинган санкциялар кучайиб бормоқда.\nБМТ агентлиги янги ҳисобот эълон қилганидан кейин Ғарб давлатлари Эронга қарши санкциялар янада кучайишини таъкидламоқда. Бироқ Россия бунга қарши чиқмоқда.\nБМТ Халқаро атом энергияси агентлигининг 35 мамлакат аъзо бўлган директорлар кенгаши йиғилиши 17 – 18 ноябр кунлари бўлиб ўтади.\nҒарб дипломатларига кўра, йиғилишда Эроннинг ядровий соҳада олиб бораётган фаолиятини қораловчи ва Теҳронни агентлик билдираётган хавотирга эътибор қаратишга чақирувчи резолюция қабул қилинади.\nБироқ Россия ва Хитойнинг истамаётгани Ғарбнинг Эронга қарши босимни кучайтириш йўлидаги уринишига ҳалал бериши мумкин.\nЭроннинг халқаро атом энергияси агентлигидаги вакили Али Ашғар Султоний янги ҳисоботни Эроннинг ядровий дастури борасидаги тортишувларни дипломатик йўл орқали ҳал этиш йўлидаги уриниш “муҳитини заҳарлаган тарихий хатолик” дея атади.


Ҳайит намозида яна президент улуғланди\n24 ноябр 2020, Тошкент вақти: 20:50\nЎзбекистонда расман рўйхат берилган масжидлар сони камайиб кетгани боис¸ бу йилги ҳайит намози масжидлар одам тиғиз бўлган.\n27 ноябр куни Ўзбекистон мусулмонлари ҳам Қурбон ҳайитини байрам қилдилар. Намозхонларга кўра¸ мамлакатнинг 2000га яқин жомеъ масжидида ўқилган ҳайит намозларининг аксарида ўзбекистонликлар шукур ва сабр қилишга чақирилган.\nЎзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари Абдулазиз Мансурнинг Озодлик радиосига айтишича, ўзбекистонлик мусулмонлар Қурбон ҳайитини хурсандлик билан нишонлаганлар.\n- Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Оллоҳ таолога беадад шукрлар бўлсинки¸ бу йилги муборак Қурбон ҳайити байрамини ҳам Ўзбекистон мусулмонлари жуда яхши кайфиятда кутиб олдилар. Ҳайит намозлари Ўзбекистондаги 2000 га яқин масжидларда ўқилди. Ўзбекистон мусулмонлар идораси раҳбариятига берилган маълумотларга қараганда барча вилоятларимизда¸ туманларимизда Ҳайит намозлари жуда кўтаринки руҳда ўқилган ва мусулмонларнинг ҳаммалари фаол қатнашиб¸ имомларимизнинг Ҳайит мавъизаларини тинглаб¸ руҳий озуқа олишган. Бирорта кўнгилсиз воқеа бўлгани йўқ. Ҳайит олдидан барча масжидларнинг салоҳияти¸ мусулмонларни қабул қилишга тайëр ëки тайëр эмасликлари кўриб чиқилган эди. Оллоҳга шукурки¸ ҳамма жойдан бизга яхши маълумотлар келиб турибди. Шу муносабат билан мен Ўзбекистон мусулмонлар идораси раҳбарияти номидан¸ ҳамда шахсан ўзимнинг номимдан ер юзидаги мусулмонларни самимий муборакбод этаман. Бундай улуғ айëмларга ҳаммаларининг соғ-саломат етиб бориб¸ мана шундай ибодатларда бардавом бўлишимизни Оллоҳ барчамизга насиб айласин¸ дейди Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари Абдулазиз Мансур.\nТошкент шаҳридан олинган маълумотларга кўра, шаҳарнинг барча жомеъ масжидлари намозхонлар билан тўлиб тошган. Тошкентлик суҳбатдошимизнинг айтишича, масжидларда имомлар томонидан ўқилган маърузаларда деярли янгилик бўлгани йўқ.\n- Ҳар доимгидай амру маъруф бўлди. Бир хил мажсидда бир хил тема. Қурбон ҳайити билан табриклаш¸ қурбонликни қандай адо этиш. Ҳамма жойда бир хил мавзуда. Унақа янгилик йўқ. Ҳеч бир домланинг портлаб чиқиб ҳақиқатни гапириши ҳозирги пайтда амримаҳол¸ дейди тошкентлик тингловчимиз.\nТошкентнинг Ҳамза туманида яшовчи Абдуқаҳҳор аканинг сўзларига кўра, имомларнинг бу маърузалари одатда Ўзбекистон Вазирлар маҳкамаси қошидаги Диний ишлар қўмитаси томонидан ёзиб берилади.\n- Янгилик йўқ. Эски тоғора¸ эски тос. Ҳурматли президентимиздан бошланади. Бизларнинг олдинги имомларнинг ҳаммасини ўқишга жўнатишган. Ҳозир уларнинг ўрнига котиблари қолган. Ўшалар ўтиб беришди. Диний қўмитадан юборилган шпаргалкани ўқиб беришди¸ дейди Абдуқаҳҳор ака.\nФарғона вилоятининг Учкўприк туманида яшовчи Шукуржон аканинг сўзларига кўра, одатда имомлар бу маърузаларда одамларни сабр қилишга ва шукрона айтишга даъват қилади.\n- Маърузаларни бир кун олдиндан тайинлаб кетишган экан. Имомларимиз ҳам ҳозир билсангиз керак ўша ëққа ҳамду-сано ўқишади. Шукур қилиш керак¸ сабр қилиш керак деб шу ҳақда гапиришди. “Ҳамма ëғимиз тинч. Тўйларимиз бўлаяпти. Машиналар олаяпмиз. Уйлар қураяпмиз” деб гапиришади. Беш-олти ҳожиларга ўтказиб юборишади. Ҳожиларку¸ ўзингиз биласиз¸ эски амалдорлар. Улар эртага биз томон ҳам бўлиб тураверишади. Ўзи биз ҳаммамиз ҳам эгиладиган бўлиб қолдик¸ дейди Шукуржон ака.\nФарғона шаҳридаги масжидларга одам сиғмай кетди, дейди фарғоналик Ҳасанжон ака.\n- Яхши ўтди бу йил. Эрталабдан масжидлар тўлиб¸ сиғмасдан одамлар асфалтларга чииқб кетди. Орган ходимлари у ëқдан 500 метр¸ бу ëқдан 500 метр йўл ҳаракатини тўхтатиб қўйган. Айланма йўл билан ўтказаяпти. Йўлларда намоз ўқишаяптида. Машина ўтишига имконият йўқ. Бомдод бешта кам еттида¸ Ҳайит намози 15 та кам 8 да ўқилди. Жуда яхши кутиб олдик¸ дейди Ҳасанжон ака.\nҲасанжон аканинг сўзларига кўра, одамларнинг масжидларга сиғмай қолишига сабаб, ҳайит намозлари ўқийдиган жомеъ масжидларнинг вилоятда камайиб кетганлигидадир. Шунинг учун ҳам мусулмонлар узоқ йўл босиб бошқа масжидларга боришга мажбур бўлмоқдалар.\n- Ўтган йилги Қурбон ҳайитдагидан ўзгаришни мен шахсан сезмадим. Рухсат берилмаган мажсидларниг кўпи бу йил бекилди. Мусулмонлар сабр қилиб¸ Оллоҳга шукур қилиб яшаб келишаяпти¸ дейди Ҳасанжон ака.\nУнинг айтишича, 28 миллионли ва бу миқдорнинг асосий қисми мусулмонлар бўлган Ўзбекистон аҳолиси учун 2000та жомеъ масжиди бу жуда кам.\n- Бу¸ албатта¸ етарли эмас. Масжидлар жуда кам. Бу фақат менинг фикрим эмас. Бу бошқа мусулмонларнинг ҳам фикри. Ҳозир ҳудудларда ҳеч бўлмаса битта ҳам йўқда. Катта шаҳарда учта-тўртта. У бурчак¸ бу бурчакда. Ораси узоқ. Жуда қийин ҳозир. Қарилар бор¸ бошқалар бор. Бир маросимда масжид имомлари билан ўтирганимда “Мустақиллик бўлиб кўп масжидлар бекитилдию¸ лекин шу масжидларнинг ҳаммаси рўйхатда турибди. Имомлар бориб¸ муфтийлар билан гаплашиб¸ ҳамма талабларга жавоб берса¸ рухсат беради. Худо хоҳласа масжидлар 4000-5000 бўлиб кетади” деб гапиришганини эшитдим¸ дейди фарғоналик Ҳасанжон ака.


МАЪНАВИЯТ – mulkdor.com\nAugust 27 2018, 03:08 МаънавиятМақолалар\nБаъзи дўстларим ижтимоий тармоқларда ва ОАВларида кечаётган “маънавият” атрофидаги баҳс-мунозараларга ўз муносабатимни билдиришимни сўрашди. Журналист Никита Макаренкони “Почему «маънавият» погубит Ташкент” мақоласини ўқидим, бу борадаги Ўзбекистон телеканалларидаги баъзи баҳсларни кўрдим. Мени қарашларим қуйидагича:\nЎтган чорак асрда Ўзбекистон ўзини дунёдаги энг қаттиқ авторитар давлатлардан бири сифатида намоён қилди. Авторитаризм – бу жамият, одамлар, уларни тафаккури-ю танаси устидан ўрнатилган монополия демакдир. Бу монополия ўта самарали бўлиши учун, уни турфа қирралари, жамиятни назорат қилиш учун ўзини оқловчи унсурлари яхши ўйланган бўлиши лозим. Бу – ташқи ва ички таҳдидлар, давлат ва миллат хавфсизлиги, ташқи ва ички душман, халқ ва давлат душмани, каби тушунчалар/категорияларни яратиш ва тинимсиз кучайтириб боришни назарда тутади. Дунё оқ ва қора рангларга бўялгач, оқ рангни деталлаштириш, нима мумкин эканлигини, нима мақбул ва таҳсинга лойиқ эканлигини тушунтириш лозим бўлади.\nМаънавия – бу фикрлаш ва ҳатти-ҳаракатлар стандарти, ҳамда монополиясидир. Авторитаризм ҳар доим ўзи учун қулай одамни тарбиялашни истайди. Бу шундай одам бўлсинки, у ўзининг тафаккури ва ҳаракатлари билан ҳокимиятга зўриқиш солмасин, ҳокимиятга бўйсунсин, ҳокимиятни қўллаб-қувватласин. Авторитар ҳокимиятга бўйсунувчи одам – эркин бўлиши мумкин эмас. Эркин одам – ҳокимиятнинг, демакки, ҳокимият қўлидаги инструмент – маънавиятнинг оппоненти, душманидир. Эркин одам жамият олдида маънавиятни эркинлик орқали тезда нобуд қилиб қўйиши мумкин. Маънавият – бу жуда мўрт ўсимлик, уни яшаши учун доимий ҳимоя ва кучли ҳомий керак. Маънавият – бу ҳокимиятда узоқ ўтиришни ҳоҳлаган кучларнинг одамларни назорат қилиш йўладига уйдирма динидир. Чунки маънавиятда стандарт/марказ бор, ундан ўнгга ёки сўлга оғишганлар – адашганлардир.\nҲокимиятга диндор/исломий одам қулай бўлиши мумкин эмас, чунки диндорнинг диндорлиги ошган сайин у ҳокимиятга эмас, Худога ориентир олади. Маънавият – бу авторитар ҳокимиятнинг ислом соясидан ясаб олган қўлбола динидир. Ҳокимиятга бўйсунмаган мусулмонлар айнан маънавият орқали жазоландики, “ахир, бизда ота-боболаримиздан қолган мўтадил қадриятларимиз, маънавиятимиз, динимиз бор-ку…” дейилди.\nАвторитаризм жамиятга турфахиллик бера олмайди, чунки зиддиятлар ва эркинлик авторитаризмни еб битиради. Демак, маънавият – эркин ҳам бўлмаган, диндор ҳам бўлмаган, миллатчи ёки миллатпарвар ҳам бўлмаган, лекин давлатчи ва давлатпараст бўлган, ҳокимиятни суядиган одамни парваришлашни мақсад қилади.\nМаънавият – бу ҳокимият учун қулай бўлган қадриятлар синтезидир. Маънавият – бу қоришма. Унда барча қадриятлардан оз-оздан олинади, лекин ҳеч бир қадрият эркин ва мутлақ кўриниш касб этмайди. Бу билан, бир томондан, одамларнинг қадриятларга бўлган чанқоғи бир оз бўлсада қондирилади. Лекин, ҳеч ким бу қадриятларга тўймайди, одамлар маънавият орқали нима қадрият истеъмол қилганлигини ўзлари ҳам тўлиқ тушуна олмайди. Яъни, бу озуқланиш орқали тана ўлмайди – жон сақлайди, лекин тафаккур ривожланмайди. Натижада, маънавият орқали кўпчиликни дунёқарашини белгилаш ва назорат қилиш жуда онсон бўлади. Кимки маънавиятга қарши чиқибди – демак, кўпчилик қадриятига қарши чиқибди, минг йиллик дунёқарашимизга қарши чиқибди, бўлади.\nВазирликлар, ҳокимликлар инкор қилаверади, кўчаларда эса ўт юлаётган, супураётган, оқлаётган, гул экаётган ўқитувчиларни, тиббиёт ходимларини кўраверамиз. (more…)\nЖамиятApril 16 2018, 07:04\n“ўзбекнаво” кўчирмакашликка қарши курашмоқчи\n“Ўзбекнаво” эстрада бирлашмаси “Ижодкор масъулияти: санъаткор этикаси” мавзусида миллий эстрадани ривожлантиришнинг айрим долзарб муаммоларига бағишланган давра суҳбати ...\nСанъатMarch 4 2015, 01:03