Қурувчи компания қандай қилиб аҳолини уй атрофидаги ҳудуддан маҳрум қилгани ҳақида - Anhor\nAnhor Все посты Қурувчи компания қандай қилиб аҳолини уй атрофидаги ҳудуддан маҳрум қилгани ҳақида\nҚурувчи компания қандай қилиб аҳолини уй атрофидаги ҳудуддан маҳрум қилгани ҳақида\n2018 йили “Қозоғистон” кинотеатри бузилди, унинг ўрнида IMAX кинотеатри қурилиши керак эди, аммо бунинг ўрнига 2019 йилда ўн қаватли бино қурилиши бошланди. Қурилиш сабабли яқин-атрофда жойлашган ва уй атрофидаги ҳудуддан ҳамда бу уйларга тез ёрдам ва ёнғҳин хавфсизлиги хизматлари келиши имкониятидан маҳрум бўлган уйлар аҳолиси жабрланмоқда.\n122-уйда истиқомат қилувчи Олег Злотихнинг сўзларига кўра, даставвал, кичикроқ дўкон ҳудуди тўсиб қўйилди, кейин “Қозоғистон” кинотеатри бузилди. Ҳозир қурилаётган бино фундаменти ва 122-уй орасидаги масофа кўпи билан 24 метрни ташкил қилади. Шаҳарсозлик нормаларига мувофиқ узун томонлар орасидаги масофа 9 қаватли уйлар ва баланд бинолар учун камида 40-45 метрни ташкил қилиши керак.\nМаҳаллий аҳолининг сўзларига кўра, The Tower Build қурувчи компанияси қурилиш лойиҳасини уларга кўрсатмаяпти. Компаниянинг устав жамғармаси 3,4 млрд сўм, асосий фаолият тури бошқа тоифаларга киритилмаган бошқа ихтисослашган қурилиш ишлари.\n«Муаммо шундаки, биз 2,5 йилдан бери лойдан юряпмиз, уй ҳовлисига машиналар киришидан маҳрум бўлдик. Бунинг устига ҳозир уйимиз ва қурилаётган бино орасидаги баландлик бўйича фарқ қарийб бир метрни ташкил қилади. Подъезддан чиқсанг, ҳовли йўқ, яна бу ердан автомобиллар ҳам юраркан. Қурилаётган бинода иккита тижорат қавати кўзда тутилган, икки қаватли машиналар турадиган жойга эса ҳовлимиз орқали ўтилади. Биз уйга машинада ўтолмаймиз, шу ерда, бевосита ҳовлимизда тиқилинч ҳосил бўлади. Яқин-атрофда жойлашган ҳовлилар автомобилларга тўлиб кетади», – дея қайд этади Олег Золотих.\nҚурувчи ташкилот маҳаллий аҳолига уйнинг икки томонидан шлагбаум ўрнатишни, автомобиллар эса деразалар остига қўйишни таклиф қилган.\n«Болалар ва кексалар қаерда сайр қилади? Қурувчи ташкилот қарийб саккизта уй учун ҳовлиларга машинада кириш борасида муаммо яратди. Биз қурилишга ҳалақит бермагандик, уйлар орасидаги масофа ҳисобга олинади деб умид қилгандик. Авваллари қишда уйимдан қуёшни кўрардим, ҳозир қуёш нурини фақат балконга чиқсам кўряпман. Қишда бу яхшимас, чунки уй янада совуқроқ бўлган».\nМаҳаллий аҳоли туман ҳокимлигига, ЙҲХББга, шаҳар ёнғин хавфсизлиги бошқармасига мурожаат қилди. Уларнинг сўзларига кўра, идоралардан фақат қуруқ хат олишган, холос.\n30 январь куни Юнусобод туман ҳокими Жаҳонгир Иброхимов қурилишни тўхтатишни топшириб, аҳоли билан учрашган. Ҳокимнинг сўзларига кўра, аҳоли турмуш шароитидан қониқиши, қурувчи компания эса уларга тўсиқлар яратмаслиги керак, 122-уй аҳолиси учун парковка ташкил қилиш лозим.\n«Қурилиш давомида уй-жой шароитларимиз янада ёмонлашди, иккита қўшнимиз бу ердан кўчиб кетди. Бу ерда барча уйлар учун бор-йўғи битта болалар майдони бор. Қурувчи компания ҳовлимизни ўзиники билан бирлаштирсин, у ерда болаларимиз ўйнарди, автомобилларни қўйишга жой ҳам бўларди».\nАҳоли ёнғин хавфсизлигидан ҳам ташвишда. Бу ерда 122-уй ҳудудига тез ёрдам автомобили кира олмаган ҳолатни ҳам кўрдик.\n«Ногирон кекса қўшнимизнинг боғида анжир дарахти ўсади, у дарахтга ўз боласидай қарайди. Экскаватор шу анжиргача етиб келди, қурувчилар уни ковлаб олмоқчи бўлишди. Қўшнимиз “тегманглар” деб роса қичқирди. Қон босими ошиб кетди, тез ёрдам чақиришга тўғри келди. Тез ёрдам машинаси эса ҳовлига кира олмади, уйнинг ён томонида тўхтади», – дейди Олег Золотих.\nШу уйда истиқомат қилувчи Вероника Кровякова қўшни уйларнинг ҳовлилари ҳудудида олдин кичкина боғча, кейин пиёдалар йўлкаси ва фақат шундан кейингина машиналар қатнайдиган йўл жойлашганини қайд этади.\n«Биз уйимизга туташ ҳудуд машиналар юрадиган қатнов йўлига айланишини истамаймиз. Болаларимиз тротуарга эмас, бирданига йўлга чиқади. Биз Юнусобод туман ҳокимидан бизни машиналар турадиган ёпиқ жойлар билан таъминлашни ва уларни шу ерда истиқомат қилувчи ҳар бир кишига бириктириб қўйишни сўрадик.\nАгар қурувчи ташкилот томонидан бирор-бир шаҳарсозлик қоидаси бузилган бўлса, бу масала ҳал қилинишини истаймиз. Бу қонун доирасида ҳал этилишига умид қиламиз. Туман ҳокимининг архитектура ва капитал қурилиш масалалари бўйича ўринбосари масалани ҳал қилишни ваъда қилди, биз натижани кутяпмиз».\nМақола ёзилаётган пайтга Anhor.uz мухбири на туман ҳокимлигининг матбуот хизмати билан, на қурувчи ташкилот вакили билан боғлана олди.\nФотосуратлар 122-уй аҳолиси томонидан тақдим этилди\nТаҳририятга хат: «Қонун ҳуқуқларимизни ҳимоя қилишига умид қиламиз»


07:07 / 08.09.2014 | Abdulloh | 1663\nАссалому алайкум, ҳурматли Шайх Ҳазратлари! Мен анчадан бери чет юртларда оила боқиш мақсадида юраман. Лекин илм масаласида ортда қолиб кетяпман, уйда кам муддат бўламан ва буни устига келди-кеттилар билан овора бўлиб вақт ўтиб кетади. Мен ва менга ўхшаганлар жудаям кўп, шу туфайли бир таклиф билдирмоқчи эдим, агар маъқул келса албатта. ҳозирда интернет орқали ўқитувчи ҳар хил онлайн курслар кўп очилган. Лекин уларни аксарият қисми инглиз ёки бошқа тилларда, шу билан бирга биз уларнинг қайси йўналишда ёки мазҳабдалигидан бехабармиз. Агар шундай онлайн курслар сиз устоз раҳбарлигида ташкил этилса биз кабилар учун айни қулайлик бўлар эди. Чунки сиздан таълим олишни истаганлар, соф ҳанафий мазҳаби таълимотини ўрганишни хохловчилар кам бўлмаса керак иншааллоҳ. Шартлар ва тўловлар бўлса фийсабилиллоҳ розиман, ноўрин таклиф билдирган бўлсам узр.\nТаклифингиз, жуда ҳам ўринли. Биз ҳам бу борада ўйлаб юрибмиз. Қуръон.уз. номли сайтимизда шунга ўхшаш иш қилинган ҳам. Яна бир бор жиддий ўйлаб кўрамиз. Ҳозир шу жавоб орқали сайт мудири Абу Муслимдан бу ҳақда ўйлаб кўришни ва амалий ишни бошлашни таклиф қиламиз. Шу билан бирга сиздан бошқа азизларимизнинг фикрларини ҳам билмоқчимиз. Мазкур дарслар қандай бўлишини исташларини билдиришса, яна бошқа маслаҳатларини айтишса яхши бўлар эди.\nАроқли тўйга ёрдам\nБеданани тиғ билан сўймасдан калласини узиш


Камбағаллик одамни нодонлаштиради » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nКамбағаллик одамни нодонлаштиради\nЯнги тадқиқот натижасига кўра, ойликдан ойликкача яшаш инсоннинг ақлий салоҳиятини пасайтирар экан. Тўрт йил давомида олимлар ишсизлик ва оғир моддий қийинчиликлар одамларнинг ақлий қобилиятига қандай таъсир кўрсатишини ўрганди. Journal of Applied Psychology журналида чоп этилган тадқиқот натижалари шуни кўрсатдики, узоқ вақт иқтисодий қийин шароитда яшаш IQ даражасининг сезиларли пасайишига олиб келади.\nТажриба иштирокчиларини кузатиш жараёнида олимлар оғир ҳаётий вазият инсонда бечоралик менталитети шаклланишига олиб келишини аниқлашди. Кун кўриш учун доим восита излаш ижодий ва таҳлилий қобилиятларни ўтмаслаштиради, шунингдек, кўп бемаъни ва хато қарорлар қабул қилишга олиб келади.\n“Камбағаллик инсонда IQ даражасининг 13-14 та пунктни тортиб олади. Кескин уйқу етишмовчилиги ва алкоголизм ҳолатларида ҳам шунга ўхшаш таъсир кузатилади. Бечораҳол одамнинг ўрнига ўзингизни қўйиб кўринг. Энг оддий эхтиёжларни қондириш учун кундан-кунга кўпроқ куч сарфлашга тўғри келади. Сиз доимий стрессда яшайсиз, эътиборсиз ва жиззаки бўлиб борасиз. Бу мия ишлаши учун яхши шароит эмас”, – дейди тадқиқотда қатнашган принстонлик психолог Элдор Шариф.\nҚашшоқлик одамни калтафаҳмлаштиради, демак унинг қийин вазиятдан қутулиш имкониятлари янада қисқаради. Инсонга эса бу тубан доирада умрбод қолиб кетиш хавф солади.\nНочор одамга қандай кўмак бериш мумкин? Баъзи молиячилар шартсиз даромад усулини қўллаш орқали вазиятни яхши томонга ўзгартириш мумкин деб ҳисоблашади. Қатор мамлакатлар, хусусан, Канада, Финляндияда шартсиз даромад усулини татбиқ этиш йўлга қўйиш бошланган.\nТеглар: Applied пунктни Энг Қашшоқлик Канада демак\nКамҳаракат ҳаёт тарзининг саломатликка таъсири\n20:04 / 26-04-2017\nОлимлар ҳафтанинг қайси кунида даҳо фарзанд дунёга келишини аниқлашди\n13:30 / 08-08-2016\n22:34 / 18-06-2016\nОлимлар: Тик туриб ишлаш меҳнат самарадорлигини оширади\n12:08 / 28-05-2016\nОлимлар кечаси ноутбуклардан фойдаланиш семизликка олиб келишини аниқлашди\n23:05 / 19-05-2016\nОлимлар нега бегона жойда уйқу келмаслигини аниқлашди\n17:30 / 22-04-2016


Бош прокуратура ИИБ ходимининг ўлими билан тугаган воқеанинг тафсилотларини очиқлади\nИзбосканлик ИИБ ходимини уриб ўлдирганликда гумон қилинаётган уч фуқародан иккиси.\nАндижон вилоят, Избоскан туман ички ишлар бўлимининг тезкор ходими, лейтенант Илҳом Ҳайдаровнинг ўлими билан тугаган воқеанинг қўшимча тафсилотларини Бош прокуратура матбуот хизмати хабар қилди.\nБош прокуратурага кўра, 22 ноябрь, соат 01 30 ларда Андижон вилояти, Избоскан туман ИИБ тезкор вакиллари С.Я. ва И.Х.лар хизмат вазифаларини ўтаётган вақтда фуқаролар З.Т., С.Н., Ф.Ю., Э.Э., А.С., Х.М. ва А.Ж.ларни тўхтатиб, уларга ўзларини таништирган.\nИИБ тезкор ходимлари тўхтатилганларнинг шахсини аниқлаш мақсадида, улардан ўзларини таништиришини сўраган.\nШундан сўнг, тўхтатилганлардан бири - А.Ж. ходимларнинг талабига бўйсунмасдан, фаол қаршилик кўрсатган ва телефон орқали укаси С.Ж. ва жияни З.Қ.ни ҳодиса жойига чақириб, улар билан бирга С.Я.ни уриб тан жароҳати етказган. И.Х.ни эса, қўл ва оёқлари билан уриб ўлдиришган.\nТезкор ходим С.Я. олган тан жароҳатлари билан шифохонага ётқизилган.\nШу куни, вилоят прокуратураси томонидан А.Ж., С.Ж. ва З.Қ.ларга нисбатан ЖКнинг 97-моддаси 2-қисми «г,л,п» бандлари билан жиноят иши қўзғатилган (улар ушланган).\nАндижон вилоят, Избоскан туман ички ишлар бўлими ходими¸ лейтенент Илҳомжон Ҳайдаров калтаклангани ортидан касалхонада оламдан ўтгани тўғрисида Озодлик 22 ноябрда хабар қилган эди.\nҚуйида кечаги хабарни келтирамиз:


Ташанов Ихтиёр Абдуллаев ва Рашид Қодиров тарафдорларининг босимига учрадими? Пост нега ўчирилди? | Qalampir.uz\nТашанов Ихтиёр Абдуллаев ва Рашид Қодиров тарафдорларининг босимига учрадими? Пост нега ўчирилди?\nИнтервью\t10 Май 13:57 22096\nЎтган ҳафта Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари “Эзгулик” жамияти раиси Абдураҳмон Ташанов ижтимоий тармоқларда шов-шув кўтарди. У Facebook’даги саҳифасида 22-сонли жазони ижро этиш муассасасида бўлгани, у ерда собиқ Бош прокурор Рашид Қодиров, собиқ ДХХ раиси Ихтиёр Абдуллаевни, шунингдек МХХ полковниги Жавдат Шарифхўжаевни учратгани, Абдуллаев чинни цехида идишларга гул чизаётгани, Қодиров эса аёллар лозими цехида ишлаётганини айтганди.\nОрадан кўп ўтмай, ушбу пост Ташановнинг саҳифасидан ўчириб юборилди. Хўш, инсон ҳуқуқлари фаоли ўзи ёзган постни ижтимоий тармоқлардаги саҳифасидан ўчириб юборишини қандай тушуниш мумкин? Янги Ўзбекистонда ҳам инсон ҳуқуқлари фаолларига босимлар борми? Нега бу пост ўчирилди? QALAMPIR.UZ Абдураҳмон Ташанов билан суҳбатлашди.\n“Одамларга фалсафа сўқиш ниятим йўқ. Лекин умумий кузатувларим дорасида бир иккита нарсаларни гапирмоқчиман. Масалан сизнинг гапиришингиз, бир нарса демоқчи бўлганингиз, омма томонидан қандай қабул қилинади? Битта пост қўйсангиз, сизнинг шахсингиздан бошлаб, ота-онангиздан бошлаб шунақанги сийлаб чиқадиганлар бор, турли гуруҳлар пайдо бўляпти. ОАВга интервью бераётганимда кўп айтаман: “биз озгина чидамсизроқ, сиркаси сув кўтармайдиган жамият бўлиб қолдик, битта гап айтсангиз, бетинг-кўзинг демасдан гапириб ташлашади ёки сўкишлар қолдиришади. Ўзаро ҳурмат деган нарсалар хозир ҳаётнинг оғир ташвишлари билан алмашгандек бўлди. Масалан, светофорда сал узоқ тўхтаб қолсангиз орқангиздан қаттиқ сигнал чалиб туришади. Aлбатта, бу ўша узоқ йиллик иқтисодий муаммоллар, сўз эркинлигининг йўқ бўлгани ҳосиласи. Яна битта нарсани айтиш керакки, сўз эркинлиги берилган пайтда бошланғич даврда маълум даражада радикаллар ёки сиёсий экстремистлар, халқ тили билан айтадиган бўлсак, шаллақилар кўпроқ чиқади”, дейди Ташанов.\nҲуқуқ фаоли сўзида давом этаркан, босимлар нафақат оддий одамлар, балки инсон ҳуқуқлари фаолларига ҳам мавжудлигини, бу борада Ўзбекистон дунёда ягона мамлакат эмаслигини урғулади. Унинг қайд этишича, ривожланган мамлакатларда ҳам босимлар бор.\n“Aлбатта, босим бор, ҳаммага босим бор. Ҳамма давлатларда босим бўлади ва Ўзбекистон бундан мустасно эмас. Ўзбекистон энди ривожланиш йўлига чиқаётган давлат. Ривожланган давлатларда ҳам босим бўлади. Лекин Ўзбекистонда вазият яхши томонга ўзгараётгани бор гап. Эски замонларда QALAMPIR студиясига келиш тугур, сиз билан кўришиш ҳам муаммо эди. Шу нуқтайи назардан оладиган бўлсак, маълум даражада ўсишлар бор. Лекин ўзига яраша босимлар, ўзига яраша маслаҳатлар, сизга насиҳат қиладиган одамлар ҳам бўлади”, дейди Ташанов.\nУ Ўзбекистондаги сўз эркинлигининг бугунги ҳолатига ҳам баҳо бериб, шундай дейди:\n“Сўз эркинлиги шундай нарсаки, даражама-даража ривожланиб, такомиллашиб боради. Ҳали шундай кунлар келадики, сиз билан мана шу эфирда сўз эркинлигини муҳокама қилаётганимиз ҳам кулгули бўлиб қолади.\n1998 йилларда газетада ишлаб юрган пайтимда BBC мухбирлари “Ўзбекистонда цензура борми?” деб микрофон тутиб келса, биз қочар эдик. Бир куни жахлим чиқди-да, “ҳа, цензура бор”, деб шундоқ Эркин Комиловнинг хонасини кўрсатиб юбордим. Ўша вақтларни эсласам, енгил кулгу келади”, дейди Ташанов.\nЭслатиб ўтамиз, “Чегара билмас мухбирлар” (Reporters Without Borders) халқаро нодавлат ташкилоти томонидан тузилган матбуот эркинлиги рейтингида Ўзбекистон ўтган йилгига нисбатан бир поғона пастлаб, 157-ўринни эгаллади.\nМаълумот ўрнида, Абдураҳмон Ташановга кўра, собиқ ДХХ раиси Ихтиёр Абдуллаев Жиноят кодексининг 242- (Жиноий уюшма ташкил этиш) ва 301-моддалари (Ҳокимиятни суиистеъмол қилиш, ҳокимият ваколатидан ташқарига чиқиш ёки ҳокимият ҳаракатсизлиги) билан жиноий жавобгарликка тортилган.\nИхтиёр Абдуллаев Рашид Қодиров Абдураҳмон Ташанов\n17 Октябрь 13:51 37547\n17 Октябрь 11:44 34310\n17 Октябрь 17:29 24328\n18 Октябрь 17:40 21986


ЎзА - Туркманистон делегацияси Хоразмда\n07.07.2018 11:43 Чоп этиш версияси\nТуркманистон делегацияси Хоразмда\nЎзбек ва туркман халқлари азалдан бир дарёдан сув ичиб, тинч-тотув, аҳил-иноқ яшаб келган. Халқларимизни ягона тарих, муштарак маданият ва қадриятлар, ўхшаш тил ва урф-одатлар бирлаштириб туради. Ўзбек ва туркман халқларини бир-бирига боғлаб турадиган асрий анъаналар халқларимизнинг умумий мулкига айланган. Бу маданий-гуманитар соҳадаги ҳамкорлик ривожига хизмат қилмоқда.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг таклифига биноан Туркманистон Президенти Гурбангули Бердимуҳамедов жорий йилнинг 23-24 апрель кунлари давлат ташрифи билан мамлакатимизда бўлди. Ташриф доирасида савдо, иқтисодий, транспорт-коммуникациялари, қишлоқ хўжалиги, маданият, туризм ва бошқа соҳалардаги ҳамкорликни мустаҳкамлаш бўйича қатор ҳужжатлар имзоланди.\nКуни кеча олий даражадаги ташриф чоғида эришилган келишувлар доирасида Туркманистоннинг миллий маданий марказлари, музейлар, адабиётшунос олимлар, илмий тадқиқотчилар, кинематография соҳаси вакиллари ва ОАВ ходимларидан иборат делегация Хоразм вилоятида бўлди.\nИкки мамлакат ўртасидаги маданий-гуманитар соҳадаги ҳамкорликни янада ривожлантириш мақсадида ташкил этилган сафар Урганч туманидаги “Ўзбек – Туркман” дўстлик уйи ва “Улли ҳовли” ёдгорлик мажмуасида ҳамда Урганч шаҳридаги “Ёшлар маркази”да ўтган ижодий учрашувлар билан бошланди.\n– “Улли ҳовли” ёдгорлик мажмуаси билан танишиш асносида бу ерда олиб борилган кенг кўламли бунёдкорлик ишлари билан танишдик, – деди Туркманистон Республикаси қаҳрамони Гўзал Шоқулиева. – Меҳмонхона, туркман халқининг миллий қадрияти – ўтовлар, хизмат бинолари, хуллас, сайёҳлик ва зиёрат туризми учун барча шароит яратилган. Бугунги учрашувлар миллий урф-одат ва анъаналарни янада ривожлантириш ва асрий қадриятларни келажак авлодга безавол етказиш йўлидаги ҳамкорлигимизни ҳар томонлама мустаҳкамлашга хизмат қилади.\nТуркманистон делегациясининг Хоразмга сафари давом этади. Бугун меҳмонлар Хивада бўлиб шаҳарнинг диққатга сазовор жойларини кўздан кечиради.


Мен ҳам хаёлга шунчалик берилиб кетганимдан дарёнинг шовқин солиб оқишини ҳам илғамай қолибман. Назаримда, бу кентда ўтмиш билан келажак ширин суҳбат қуриб, дийдорлашаётган мўйсафидга жуда-жуда ўхшаб кетади.\nТошкент вилоятининг сўлим ва баҳаво манзилларидан бири ҳисобланган Оққўрғон туманига қарашли Султон Сегизбоев ҳамда Оққўрғон фермер хўжаликлари уюшмаси оралиғида шиддат ва шаҳд билан оқаётган Сирдарё яқинида Шоҳруҳия қалъаси бор. Соҳибқирон Амир Темур даврида барпо этилган ушбу кентнинг фақат харобаларигина сақланиб қолган. Буни қаранг, мазкур харобаларни ўтган йиллар, қор ва ёмғирлар, хуллас, вақт шиддати бешафқат тарзда емирган. Усти қалин тупроқ билан қопланган тепалик ўз бағрида ҳали қанчадан-қанча сир-асрорларни яширган экан-а.\n...Тарих қатини титкиласангиз, Мирзо Улуғбек 1449 йилнинг рутубатли кузида Самарқанд яқинидаги Дамашқ қишлоғи ёнида ўғли Абдулатифдан мағлуб бўлганини билиб оласиз. Оқпадар, нобакор ўғил узоқ йили ҳажга бориб келган Муҳаммад Хисравга собиқ ҳукмдорни Маккага кузатиб бориш лозимлигини буюради. Тез орада йўл тадориги кўрилади. Бир қишлоққа етганида ортидан чопарлар етиб олади. Чопарларнинг отлари тинимсиз чопганидан зўриқиб, оқ кўпикка ботганди. Улар ҳукмдорга Сирдарё соҳилидаги Шоҳруҳия қалъасига бориб, янги амр-фармонни кутиб туриши кераклигини уқтиради. Айтилган қишлоқда ҳозир бўлишади. Ўтовга кириб жойлашишади. Олов ёқиб, шўрва осишади. Мирзо Улуғбек ўчоқ ёнида, совуқ қотган қўлларини ўт тафтига тутиб ўтирарди. Шу маҳал чарсиллаб ёнаётган жулғундан чўғ отилиб, Улуғбекнинг этагига тушади. У эпчиллик билан олтойи пўстини этагига тушган чўғни силкитиб ташлайди-да: «Мени куйдирмаган бир сен қолувдинг. Энди умрим шами сўнаётганини сен ҳам билдинг, бемалол ўчингни олиб қол», деди. Ички безовталик ҳамда сезги унга хавф яқинлашаётганидан огоҳ этганди. Бу ўлим хавфи эди. Бундан чиқди, донишманд Шоҳруҳия қалъаси юлдузлар илмининг беқиёс билимдони Улуғбек Мирзонинг сўнгги кунларига гувоҳ бўлган экан-да...\nДарвоқе, қалъанинг катта сувликка яқин жойда қурилиши ҳам бежиз эмас. Бунда, албатта, бостириб келган ёвни осонгина мағлуб этиш, чор-атрофни доимо кузатиб туриш ҳамда бошқа қатор жиҳатлар инобатга олинган. Қолаверса, маҳаллий аҳоли орасида:\n«Қарғалар галаси бу ерни кунига бир маротаба зиёрат қилиб, қалъадан беқиёс куч ва қувват олади», деган гаплар ҳали-ҳанузгача юради.\nЯна бир ривоятда айтилишича, Амир Темур ўз жигарбанди Шоҳруҳ Мирзога атаб дарё бўйида шундай қалъа бунёд этадики, унинг довруғи ўша кезлари етти иқлимгача етади. Мазкур иншоотнинг меъморий геометрик ечими, томонларнинг нозик, ранг-баранг турли кошинкор парчинлар билан безатилиши, салобат билан юқорига бўй чўзган, нафис ташқи ва ички пештоқлар кўрган кўзни қувонтиради.\nҚўли гул, заҳматкаш ота-боболаримиз томонидан бунёд этилган, қадимги асрларнинг ноёб ва ажойиб ёдгорлиги бўлган Шоҳруҳия қалъасини ҳар томонлама чуқур ва синчковлик билан ўрганиш, археологик қазиш ва назарий тадқиқот ишларини жадаллаштириш лозим. Ана шунда унинг қадимги шон-шуҳратини, беназир шавкатини ёш авлодлар теран англаган бўлармиди...


Россия қўшни давлатлардаги сайловларга аралашади\n17 Sentabr 20:01 / Published in Ўзбекистон янгиликлари\n2021 йил 24 октябрда Ўзбекистонда навбатдаги президентлик сайловлари бўлиб ўтади. Ҳозирги давлат раҳбари Шавкат Мирзиёев пойгада яққол фаворит ҳисобланади. Ваколатли ташқи сиёсат юритиб, у Россияда ҳам қўллаб-қувватланди. Бироқ, Москва Россия Федерациясининг йуқолган ҳудудлари деб ҳисоблайдиган собиқ СССРнинг барча республикаларини унчалик қўллаб-қувватламайди.\n2020 йилда Молдовада бўлиб ўтган президентлик сайловларида Ғарб позицияси аниқ бўлган республиканинг биринчи президенти бўлган Майя Санду ғалаба қозонди. У Европа Иттифоқи билан ҳамкорликка интилмоқда ва келажакда Молдовани унинг таркибига киритмоқчи.\nРеспубликанинг собиқ президенти Игор Додон эди, у қарама-қарши позицияда эди ва тез-тез Москвага борар эди. Ўтган йили Сандунинг сайловлардаги ғалабаси Россияга зарба бўлди, чунки бу Москва республикани «йуқотишни» бошлаганини англатади. Ўз таъсирини қайтариш учун Россия Федерацияси социалистлар партияси ва коммунистлар партияси блокини 11 июл куни бўлиб ўтган парламент сайловларида ғалаба қозонишга ҳаракат қилди.\nТаъкидлаш жоизки, Игор Додон президентликдан айрилган бўлса-да, у социалистлар партиясидан парламент аъзоси сифатида сиёсатга қайтди. У телеканалларни назорат қилади. Ғарб экспертларининг фикрича, «сайловолди ташвиқоти пайтида телевидение нафақат» тўғри «сиёсатчилар учун пиар, балки» нотўғри «га қарши пиарни ҳам кўрсатди. Шунингдек, Додон ва унинг баъзи партиядошлари Россия ҳукуматидан пул олишлари ҳам сир эмас”.\nСиёсатчилар қўллаб-қувватлашидан ташқари, Москва Приднестровьяни электоратини коммунистлар ва социалистларга овоз беришга сафарбар қилди.\nБироқ, “Ҳаракат ва Бирдамлик” партияси ғалаба қозонди, бу ҳам Эвропа билан интеграцияга тўғри келади.\nСобиқ иттифоқ республикалари сайловларига аралашиш (ва нафақат) Россия учун одатий ҳолдир. Путин уларни Россия Федерацияси билан бирлаштириши керак. Мирзиёев ҳозиргача мувозанатни сақлашга муваффақ бўлди, келажакда интеграцияга умид бахш этди ва шу билан бирга ҳеч қандай россияпараст алянсга қўшилмай масофани сақлаб қолди.\nБу яқинлашиб келаётган президент сайловларида Москванинг қўллаб -қувватлашини олиш ва Россиянинг «юмшоқ кучлари» нинг Ўзбекистонга таъсиридан халос бўлиш имконини беради. «Бироқ, Россия Федерациясидан узоқроқ ҳаракат қила бошлаган Мирзиёев, ўз ҳукумати борасида Москвадан қаттиқроқ позитсия олиш хавфи остида. Бу Молдовада бўлгани каби, маҳаллий олигархлардан ташкил топган, мамлакат ичида унга қарши россияпараст коалиция тузиш билан таҳдид қилмоқда», — деб ҳисоблайди ғарблик сиёсий таҳлилчилар.\nTagged under: АРАЛАШИШ, ПРЕЗИДЕНТ, САЙЛОВЛАР, СССР, ШАВКАТ МИРЗИЕЕВ, ЭКСПЕРТ\nСамарқанд: автомобил блогерга машинани ёқиб юборди\nБарча қоғозли чипталар (проезднойлар) Ўзбекистонда бекор қилинади\n30 ёшли аёл жинсий қуллик билан шуғуллангани учун ҳибсга олинган


Танқис дорилар нархи меёридан ортиқ оширилгани аниқланди - EFFECT.UZ\n. 18:25 | 09.10.2020\nЎзбекистон аптекаларида дори-воситаари нархларини қонунчиликда белгиланган миқдордан ошириш ҳолатлари қайд этилди. Бу ҳақида Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги хабар қилмоқда.\nНарх ошиши асосан Республикада сўнгги вақтларда кескин етишмовчилиги кузатилаётган “Ремдесивир” – вирусга қарши дориси ва “Инфлювак” – гриппга қарши вакцинаси савдо нархларида аниқланган.\nХусусан, бугунги кунда аптекаларда “Ремдесивир” нархи – 1 800 000 сўмга, “Инфлювак” нархи эса – 250 000 сўмга етган. Агентлик аниқлашига кўра ушбу препаратларнинг ўртача нархи 1 066 000 сўм ва 86 000 сўмни ташкил қилиши керак.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон президентининг 2647-сонли қарорига мувофиқ аптекалар дори виситаларининг улгуржи нархлари устига 20%дан ортиқ устама қўя олмайди. Улгуржи савдо компаниялари эса – дорилар базавий нархидан 15%дан ортиқ устама қўйиш ҳуқуқига эга эмас.\nОзодликка чиққан Атамбаев митингда чиқиш қилди\nТўхтатиб бўлмас «Циркон» – Россия АҚШ ва НАТОнинг ҳарбий режаларига зарба берди


УСТОЗИМ РАУФ ПАРФИ – УСТОЗГА ШЕЪРИЙ ЭҲТИРОМ – mulkdor.com\nSeptember 19 2018, 12:09 АдабиётКитобларКутубхона\nБошқа шоирларда қандоқ, билмадим, аммо мен ёзган шеърларимни ўз танқидимдан бир неча бор ўтказмагунча эълон қилишни истамайман. Баъзи шеърлар эса умуман нашр этилишига қаршиман. Улар, шунчаки ўзим учун ёзилган. Афсуски, улардан воз кеча олмайман ҳам. Рауф акага бағишлаб битилган шундай шеърлар ҳам анчагина. Шеър дафтарларимни қайта-қайта варақлаб улардан айримларини ушбу китобга киритишни маъқул кўрдим.\nАйрим шеър-ғазаллар борки, улар бевосита Рауф акага бағишланган бўлмаса-да, шоир исми зикр этилган. Жумладан, “Яратиб яшар” радифли ғазалда қуйидаги байт бор:\nКимдир кескир сўзини айтур Рауф Парфидек,\nКимдир ижодда Хумий, Гулмат яратиб яшар.\nЁки “Юрган шоирлар” радифли ғазалда ушбу байт Рауф Парфи назарда тутилиб битилган:\nЯна мағрур туриб элу-юрт ҳақида\nБитади гўзал ашъор юрган шоирлар.\n“Мен доимо дилимнинг дардкашиман” деган мисра билан бошланувчи ғазал шундай байт билан хотималанган:\nФахр этиб яшаб юрибман Чоршамъ,\nРауф Парфи қабри жорубкашиман.\nЯна шуниси борки, баъзи шеърларимга Рауф ака шеърларидан эпиграф келтирганман. Жумладан, “Келдим яна” шеъримда Рауф аканинг ўша машҳур:\nЯна келдим, ўша чанг тўзган\nмисралари эпиграф бўлган.\nРауф ака вафотларидан сўнг “устозни асраб қолиш мумкин эди, авайлансалар ҳали кўп яшардилар” деган армон мени кўп ўртаган. Ўзимча, у киши сўнгги кунларини яшаган ошхонадаги шароит, хусусан, газ ғубори ва тўйиб овқатланмаслик ўлимларини тезлатган деган хаёлга борганман. Бизга даволатиш учун беришмагани, Рауф ака ҳам сеҳрлангандай бизнинг эмас, уларнинг гапига кирганлари алам қилган. Қуйидаги ғазал 2005 йил 11 октябрь куни ўша хотира таъсирида битилган.\nОчлик ва газ ғубори адо этди устозни,\nОқибати қаддини дуто этди устозни.\nБилмадики кўп зотлар, карам айлаб худойим\nЭлу-юртнинг бахтига ато этди устозни.\nЭътимодин нур этди, эътиқодин ҳур этди,\nТуронзамин кўксида расо этди устозни.\nСўз деб ёнди туну-кун, сўз уйғонди-зар, учқун,\nРауф Парфи Турк деган сиймо этди устозни.\nМероси буюк қолди, иймони суюк қолди,\nДунё ичинда улуғ дунё этди устозни.\nЧоршамъ, бир кун топарсан интилсанг охир, абад\nАжабмас, Ҳақ руҳини фано этди устозни.\n2008 йил 25 феврал куни битилган ушбу ғазалда сал муболағага йўл қўйган бўлсам маъзур тутасизлар.\nСўз бобида элда бўлса жаҳонгир,\nЎша Рауф Парфи Ўзтурк бўладир.\nТуркистон деб жонин берса бир ботир\nҲотам Тайдан ўтиб тушса ахий зўр\nУмар Ҳайёмга бас келса бир майхўр\nМашрабга ҳам эш бўлса бир дарвиш ҳур\nЮртда қадр топмас бўлса бир шоир\nЧоршамъ, сенга устоз бўлса бир моҳир\nРауф ака портретлари доимо кутубхонамизда осиғлиқ туради. Соқолли, ўта жиддий, шу билан бирга сермаъно нигоҳ бир қараган кишини яна ва яна қарашга мажбур этади назаримда. Мен ҳам портретга қайта–қайта қараб, ундаги маънони англашга уринаман.\nЯна айтиб ўтишим жоизки, ушбу портретни ажойиб фотограф, Рауф ака дўсти ва мухлиси Абдуғани Жума бизга тайёрлаб бергандилар. Уни Рауф аканинг йигирма кунлик маракалари куни, 2005 йил апрел ойи ўрталарида Ўрдадаги “Анҳор” ресторанида ош берилганда эшик олдидаги дарахтга кўринарли қилиб осиб қўйгандик. 2009 йил 29 сентябрь куни битилган ушбу ғазални шу портретни англаш йўлидаги уринишлардан бири дейиш мумкин.\nРауф Парфи нигоҳи тешиб ўтар кўзларни,\nКўнгилларда уйғотар энг муқаддас сўзларни.\nТурон, Туркистон ичра оқладингми дегандай\nЕб ичган нон-тузларни, туйган туйғу-ҳисларни.\nТикилиб қаролмайман номуносиб кимсадай\nБосмадим-да устозим босган ўтли изларни.\nБу сурат, бу тафаккур англатур беихтиёр\nЎзларга ўзгаларни, ўзгаларга ўзларни.\nКеча-кундуз юммайин, қароқлари тинмайин\nҚандай ютиб тураркин уммон қадар бўзларни.\nТафту-оташи баланд кўк тоқига етгудек\nЭритиб борар барча юракдаги музларни.\nБутун умр ёнма-ён яшайди руҳи-равон\nГуноҳлардан авайлаб- асраб Чоршамъ Рўзларни\nДўстим Ғулом Фатҳиддин кўпинча :\nЧоршамъ, сиз бахтлисиз, чунки устозни соғинган пайтингизда қабрларига бориб, бор дардингизни у кишига айта оласиз. Менда эса бундай имконият йўқ,–дейди.\nДарҳақиқат, бу телба дунё ташвишларидан тўйиб кетганимда, дунёга сиғмай қолганимда секин “Минор” қабристони томон йўл оламан. Рауф ака ва у киши қабрларидан сал нарироқдаги, ёзувчи ва шоир акамиз Омон Мухтор қабрлари узра туриб Қуръондан бирор оят тиловат қиламан, улар ижодидан элу-юртимиз узоқ йиллар баҳраманд бўлишини тилаб дуо ўқийман. Гул экиш ё уларни суғориш, тагини юмшатиш, қабр атрофини супириш каби юмушлар билан банд бўлиш баробарида хаёлан устозлар билан суҳбатлашаман, кўнглимдаги дард ва орзуларни айтаман. Ҳар гал руҳим енгил тортиб, ҳаётга қайта меҳр уйғониб қайтаман.\n2015 йил 6 феврал куни битилган “Рауф Парфи суҳбати” номли шеърда шу ҳолатим акс этган.\nТўйиб кетсам бу бевафо дунёдан,\nДардларимга тополмайин чора ман.\nҚўлим силтаб ҳаммасига даъфатан\nРауф Парфи суҳбатига бораман.\n“Минор” ичра мўъжазгина қабрда\nМени кутиб ётгандайин сабр-ла,\nГоҳи саҳар, гоҳи пешин, асрда\nАсли суҳбат деб бўлмас бу суҳбатни,\nСукут сақлаб ўтказарман фурсатни,\nРуҳлар сўраб олар керак ҳар гапни\nМавзу қадим–жонажон юрт ҳақида,\nХуш келмайди бизга ўзга ақида,\nШеъриятни ялов билиб фахр–ла\nВа қайтаман тозариб гард, ғубордан,\nОёқларим айлангандай қанотга.\nШитоб айлаб бораман кенг шаҳарда\nПарфиёна назар ташлаб ҳаётга.\n(Охирги қисмини ўқинг )\nУстозим рауф парфи –“феълим заиф”\n1994 йилнинг 22 май куни кечга яқин Рауф ака бизникига ташриф буюрдилар. -Тўғри қишлоғимдан келаяпман.Онажоним касал бўлиб қолдилар.Қиш бўйи қарадим.Энди сал оёққа ...\nАдабиётSeptember 2 2018, 08:09\nМeҳробдан чаён-янги “ҳунар”\nИчкаридан чиқиб келган махдум мирзобошини кутиб ўлтурғучилар ичида мулла Абдураҳмонни ҳам кўриб қолди. — Бахайр, мулла Абдураҳмон, бахайр... Ваалайкум ассалом. Солиҳ ...\nАдабиётNovember 20 2018, 09:11


Волгограддаги портлашлар ҳибсга олинганларнинг кўпчилиги марказий-осиёлик меҳнат муҳожирларидир\nРоссиянинг Волгоград шаҳрида 34 кишининг ўлимига сабаб бўлган террор ҳуружи ортидан юзлаб одам ҳибсга олинди.\nРоссия матбуотининг минтақа ички ишлар вазирлигига таяниб, хабар қилишича, якшанба ва душанба кунги портлашлардан кейин қўлга олинган 700га яқин одамнинг кўпчилиги марказий-осиёлик меҳнат муҳожирлари ва шимолий-кавказликлардан иборатдир.\nТергов идоралари худкушлар томонидан содир этилгани гумон қилинаётган портлашларни тафтиш қилишда давом этмоқда. Россия Федерал хавфсизлик хизмати марказий вокзал ва шаҳар троллейбусида рўй берган портлашлар ортида шимолий-кавказлик исломчилар турганини гумон қилмоқда.\n29 декабрь куни Волгоград марказий вокзалида худкушнинг йўлини тўсишга ҳаракат қилган полициячи пайшанба куни дафн қилинди. Портлашлар оқибатида ўнлаб одам жароҳатланган эди ва уларнинг бир неча нафари оғир аҳволда касалхонада қолмоқда.


14 апрел 2021, Тошкент вақти: 18:08\nХивадаги масжидларда ўтган йилнинг ноябрь ойидан азон овоз кучайтиргичлар орқали чақирила бошлаган эди.\nБир ой ўтиб яна шаҳардаги масжидларда овоз кучайтиргичлар тақиқланган\nХивалик 70 ёшли нафақахўр Отаназар отанинг Озодликка айтишича, 24 декабрдан Хива минораларига ўрнатилган овоз кучайтиргичлардан азон эшитилмай қолган.\n- Хивада 24 декабрдан буён овоз кучайтиргич билан азон айтиш тўхтатилди, деб масжидларга ёзиб қўйибди. Шунгача усилителда азон айтилар эди. Бош вазир муовини Очил Раматов Хивага келиб "тўхтатинглар", деб кетибди. Карнай минорани тепасида турган, "нимага минорага овоз кучайтиргич қўйибсан", деб тақиқлабди. "Азонни ичкарида айтинглар", деб кетибди. Бу ерда менга ўхшаган қариялар бор, намозга боришади. Масжиддан 3 километр олисда яшаймиз. Азонни эшитмаяпмиз, - дейди Отаназар ота.\nХивадаги “Саидниёз Шоликор” масжиди имоми Темур мулла Озодлик билан суҳбатда шаҳар прокуратурасидан келиб, ундан ҳам азонни овоз кучайтиргичда айтмаслик ҳақида тилхат олиб кетганини айтди.\n- Раматов (Ўзбекистон бош вазирининг биринчи ўринбосари) келган, "азонни овоз кучайтиргичда айттирмасин" деб кетибди. Шунинг учун прокуратурадан келиб овоз кучайтиргичдан фодаланмаслик ҳақида тилхат ёздириб кетишди, - деди “Саидниёз Шоликор” масжиди имоми.\nОзодлик Хива шаҳар прокуратурасига ҳамда Ўзбекистон бош вазирининг биринчи ўринбосари қабулхонасига боғланди, лекин ҳар иккала идора мулозимлари бу ҳақда изоҳ беролмасликларини айтишди.\nХива ҳокимлигида ишловчи мулозимнинг Озодликка айтишича, масжидлардаги овоз кучайтиргичлар чиқарадиган шовқин даражаси бош вазир ўринбосарига ёқмаган.\n- Ҳар холда Хивада қадимий обидалар бор. Акустика Хивадаги шу обидаларга шикаст етказиши мумкин, деган хавотирлар бор. Хивани чеккароқ жойларидаги масжидларда азон овоз кучайтиргичларда айтиляпти, - деди ҳокимлик мулозими.\nЎзбекистонинг аввалги президенти Ислом Каримов даврида азон чақириш учун масжидлардан олиб ташланган овоз кучайтиргичлардан Хивадаги масжидларда ўтган йил ноябрь ойида фойдаланиш бошланган эди.\nШу йилнинг 7 январидан эса, Тошкент шаҳрида жойлашган, Ўзбекистондаги энг йирик масжид бўлган "Ҳазрати имом" масжидида мусулмонларни намозга чорловчи азон овоз кучайтиргичлар орқали янграй бошлади.\nЎзбекистон 1998 йилда масжидларда овоз кучайтиргичларни тақиқлаган жаҳондаги биринчи мусулмон давлати бўлган.\nЎтган йил бир гуруҳ мусулмонлар президент Шавкат Мирзиёевга мурожаат этиб, ушбу чекловни олиб ташлашни сўрашган ва чеклов олиб ташланди.


Ўзбек палови ЮНЕСКО номоддий маданий мероси рўйхатига киритилди\nҚўмитанинг навбатдаги йиғилиши Аддис-Абебада (Эфиопияда) 28 ноябрдан 2 декабрга қадар бўлиб ўтмоқда. Йиғилиш давомида палов билан боғлиқ анъаналарни ЮНЕСКО номоддий маданий мероси рўйхатига киритиш ҳақида қарор қабул қилинди.\nПалов - ўзбек ошхонасининг энг катта ютуқларидан бири ва аҳолининг севимли таоми. Ўзбек ошхонасининг кўп асрлик ривожи давомида палов тайёрлашнинг ўнлаб усуллари пайдо бўлди.\nҲар бир минтақа ўзига хос палов тайёрлаш усулига эга. Ўзбекистондаги оилаларнинг аксариятида нафақат ўзбек миллати вакиллари, балки шу ерда яшовчи бошқа миллат вакиллари ҳам ҳеч бўлмаганда ҳафтада бир марта (кўпинча пайшанба куни) палов тайёрлашади. Бу ўзига хос анъанага айланган.\nЮНЕСКО ўзбек палови палов


Путин Сноуденнинг Россияда қолиши учун шарт қўйди\nРоссия президенти Владимир Путин АҚШ Миллий хавфсизлик агентлигининг қочоқ хизматчиси Эдвард Сноуден Россиядан бошпана олиш учун қўйилган шартлардан камида биттасини бажариши лозимлигини билдирди.\n“Агар Сноуден Россияда қолишни истаса¸ қанчалик ғалати эшитилмасин¸ у америкалик ҳамкорларимиз манфаатларига зиëн еткизувчи ишларни қилишдан тийилиши лозим”¸ дея баëнот берди Кремл раҳбари 1 июл куни ўтказилган матбуот анжуманида.\nАҚШ собиқ хавфсизлик ходимининг 23 июнда Ҳонг Конгдан Аэрофлот учқичи билан Москвага келганидан бери¸ Шереметъево аэропортининг транзит ҳудудида қолаëтгани тахмин қилинмоқда.\nПутин баëноти арафасида Россия матбуоти Сноуденнинг 30 июн куни Россия ҳукуматидан сиëсий бошпана сўрагани ва бу ҳақдаги мурожаатни расман Шереметъеводаги консуллик идорасига топширганини хабар қилди.\nАэропорт консуллик хизмати ходими Ким Шевченкога таянган ҳолда Интерфакс агентлиги ўзини Сноуден ҳимоячиси деб таништирган Британия фуқароси Сара Ҳаррисоннинг Сноуден расмий аризасини топширгани ҳақида ëзди.\nАйни пайтда бошқа агентликлар Россия Федерал миграция хизмати раҳбари Константин Ромадановскийнинг бу хабарни инкор қилганини маълум қилдилар.\nПутин матбуот котиби Дмитрий Песков бу хабар юзасидан изоҳ беришни рад қилди. АҚШнинг жаҳон бўйлаб олиб бораëтган махфий кузатув операцияларига доир маълумотларни жамоатчиликка очиқлаëтган Сноуден Вашингтон нафақат ўз рақиблари¸ балки яқин иттифоқчилари устидан ҳам муттасил жосуслик қилиб келаëтганини таъкидламоқда ва бу баëнот халқаро майдонда жиддий эътирозларга сабаб бўлмоқда.\nАҚШ расмийлари Сноуден паспортини бекор қилди ва Давлат департаменти Россиядан зудлик билан АҚШ ихтиëрига топширишни талаб қилди.\n“Бизда ҳозир бирорта аниқ маълумот йўқ. Сноуденнинг қаерда экани ва нима режада экани ҳақида руслар ëки бошқа давлатлар аниқ бир гап айтишлари лозим. Ҳозирча у афтидан Россия ҳудудида қолмоқда. Бу борада бизнинг ëндашувимиз ўша –ўша – у зудлик билан АҚШга экстрадиция қилиниши лозим”¸ деди АҚШ Давлат департаменти матбуот котиби.\n“Ҳозирга қадар Россия ҳукумати бирор давлатга у талаб қилган шахсни топширган эмас ва бундай режаси ҳам йўқ. Бизга ҳам ҳеч ким ҳозирга қадар сўраганимиз шахсларни топширган эмас”¸ деди Путин бундай сўровга жавобан 1 июл куни.\n“Сноуден ўзига бошпана бериши мумкин давлатни танлаши ва ўша давлатга кетиши лозим. Афсуски¸ мен бунинг қачон амалга ошишини билмайман. Билганимда¸ ҳозир сизга айтган бўлардим”¸ дея давом этди Путин.\nТанзанияга сафар қилаëтган АҚШ президенти Барак Обама Россия ҳукуматининг Сноуденни АҚШ ихтиëрига топширишига ҳамон умид қилаëтганини билдирди.\n“АҚШ билан Россия орасида ўзаро экстрадиция ҳақидаги келишув йўқ. Айни пайтда¸ жаноб Сноуден Россияга бекор этилган паспорт ва қонуний ҳужжатларсиз борди ва Россия ҳукуматининг халқаро саëҳат ҳақидаги талаблар ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари ўртасидаги нормал қоидаларга мос тарзда қарор беришига ишонамиз”¸ деди президент Обама.\nWikiLeaks орқали эълон қилган баëнотида Сноуден Обамани бошқа давлатларга ўзига бошпана бермаслик борасида қаттиқ босим қилаëтганликда айблади.\nСноуденни ҳимоя қилаëтган WikiLeaksга кўра¸ қочоқ хавфсизлик ходими ҳозирга қадар дунëнинг 21 давлатидан сиëсий бошпана сўраган ва улар орасида Эквадор¸ Куба¸ Венесуэла¸ Хитой ва Россия бор.\nАйни пайтда¸ Сноуден ошкор қилаëтган махфий маълумот халқаро майдонда эътирозлар кучайишига сабаб бўлмоқда.\nХусусан¸ Германиянинг "Der Speigel" журнали Сноуденга таяниб туриб АҚШ Миллий хавфсизлик агентлиги Вашингтондаги Германия ва Европа Иттифоқи дипломатик ваколатхоналари¸ қолаверса БМТ идорасини мунтазам кузатиб келаëтгани ҳақида хабар тарқатди ва бу баëнот АҚШ иттифоқчиларининг норозилигини уйғотмай қолмади.\nБундай хабарга муносабат билдирган Германия канцлери Ангела Меркел матбуот котиби Стеффен Сейберт¸ агар Сноуден иддаоси тўғри бўлиб чиқса¸ АҚШнинг бундай ҳаракати қабул қилиб бўлмас иш эканини билдирди.\nСноуден иддаосига муносабат билдирган Франция президенти Франсуа Олланд¸ “ҳамкор ва дўстларимиздан бундай жосусликни қабул қила олмаймиз”¸ дея баëнот берди.\nИталия Мудофаа вазири Марио Мауро¸ агар АҚШнинг жосуслик амалиëтлари ҳақидаги Сноуден иддаоси ўз тасдиғини топса¸ бу АҚШ билан муносабатларга жиддий зиëн етказишини билдирди.\nЕвропадаги ҳамкорлари эътирозига жавоб берган Оқ уй раҳбари¸ немис журнали махфий маълумотни босқичма-босқич эълон қилаëтгани боис¸ бу иддаоларга аниқ бир жавоб қайтаришнинг ҳозирча қийин эканини билдирди.


Масжидул Ақсони ким қурдирган?\nЯъқуб (алайҳиссалом) асос солган, Довуд (соллаллоҳу алайҳи васаллам) янгилаган, Сулаймон (соллаллоҳу алайҳи васаллам) мукаммаллаштирган.\nАслида, уни қурдирган кимса ҳақида ихтилоф бор. «Тафсири Олусий»да ўқиймиз:\nما أخرجه الشيخان عن أبي ذر رضي الله تعالى عنه قال : سئل رسول الله صلى الله عليه وسلم عن أول بيت وضع للناس فقال : « المسجد الحرام ثم بيت المقدس فقيل : كم بينهما؟ فقال : أربعون سنة » واستشكل ذلك بأن باني المسجد الحرام إبراهيم عليه السلام وباني الأقصى داود ثم ابنه سليمان عليهما السلام ، ورفع قبته ثمانية عشر ميلاً وبين بناء إبراهيم وبنائهما مدة تزيد على الأربعين بأمثالها\nوأجيب بأن الوضع غير البناء والسؤال عن مدة ما بين وضعيهما لا عن مدة ما بين بناءيهما فيحتمل أن واضع الأقصى بعض الأنبياء قبل داود وابنه عليهما السلام ثم بنياه بعد ذلك ، ولا بد من هذا التأويل قاله الطحاوي وأجاب بعضهم على تقدير أن يراد من الوضع البناء بأن باني المسجد الحرام والمسجد الأقصى هو إبراهيم عليه السلام وأنه بنى الأقصى بعد أربعين سنة من بنائه المسجد الحرام وادعى فهم ذلك من الحديث فتدبر .\n«Икки Шайх (Бухорий ва Муслим) тахриж қилган ҳадисга кўра, Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинган. У деди: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)дан одамлар учун энг аввал вазъ қилинган байт ҳақида сўралди. Бас, ул Зоти шариф дедилар: «Масжиди Ҳаром, сўнг Байтул муқаддас». Шунда: «Уларнинг ораси қанча?» дейилди. Ул Зоти шариф: «Қирқ йил» дедилар. Мана шу ерда мушкулот пайдо бўлади: Масжиди ҳаромнинг бонийси Иброҳим (алайҳиссалом), Ақсонинг бонийси эса Довуд (алайҳиссалом), кейин Сулаймон (алайҳиссалом). У Ақсонинг қуббасини ўн саккиз мил қилиб қурган эди. Иброҳим (алайҳиссалом) биноси билан у иккисининг биноси орасида қирқ йилдан кўпроқ муддат ўтган.\nБу мушкулотга жавоб бериш мумкин: вазъ дегани бино қилиш эмас. Савол икковининг вазъ қилишда кетмоқда, бино қилишида эмас. Демак, Ақсонинг возеъи Довуд (алайҳиссалом)дан аввал ўтган пайғамбарлардан баъзиси бўлиши мумкин. Кейинчалик иккови (Довуд ва Сулаймон) уни бино қилганлар. Имом Таҳовий айтганидек, мана шу таъвилга муҳтожмиз. Баъзи бировлар эса бундай жавоб берганлар: вазъ билан бино(нинг маъноси) бир хил бўлган тақдирда, Масжиди Ҳаромнинг ҳам, Масжиди Ақсонинг ҳам бонийси Иброҳим (алайҳиссалом) бўладилар. Ул Зот Масжиди Ҳаромни бино қилганларидан сўнг қирқ йил ўтиб Масжиди Ақсони бино қилганлар. Мана шу (юқоридаги) ҳадисдан ушбу даъволарини қувватлаганлар. Бас, сен ҳам тадаббур қил! («Тафсири Олусий» 3/135).\nوقد أسسه يعقوب عليه السلام بعد بناء إبراهيم عليه السلام الكعبة بما ذكر في الحديث وجدده سليمان أو أتم تجديد أبيه عليهما السلام بعد ذلك بكثير\n«Дарҳақиқат, унга (Ақсога) Иброҳим (алайҳиссалом) Каъбани бино қилганларидан сўнг Яъқуб (алайҳиссалом) асос солганлар. Ҳадисда зикр қилинганидек. Сулаймон (алайҳиссалом) янгилаганлар ёки отаси Довуд (алайҳиссалом) янгилаган масжидни кейинчалик кўпчилик билан мукаммал тугатганлар» («Тафсири Олусий» 10/362).\nМасжидул Ақсо ҳақида. Ундан Байтул Муқаддас ва ундаги масжид тушунилади. Ақсонинг маъноси «энг узоқ» бўлиб, Ибн Атийянинг айтишига қараганда, бошқа масжидлардан жуда узоқда, зиёратчилар учун ниҳоятда узоқлик қилган. Шунинг учун барча тафсирларда Маккадан − Масжиди Ҳаромдан узоқдаги масжид сифатида талқин этилган. Чунки ораси қирқ кечалик йўлдир. Баъзи уламолар: «Ифлослик ва бузуқликлардан узоқ бўлгани учун Ақсо дейилган» ҳам дейишади.


Трамп ва НАТО саммити - | Hizb-Uzbekiston.info\nHome›САВОЛ-ЖАВОБЛАР›Трамп ва НАТО саммити\n1 –АҚШ президенти Трамп дипломатияга ҳамда ўраб гапириш ва ҳийла-алдовга зид иш тутяпти… У кўнглига нима келса яширмай ошкор айтяпти, очиқдан-очиқ босим ўтказяпти… Парда ортида ёки бошқа давлат раҳбарлари билан бўладиган махсус учрашувларда айтиладиган гаплар ва талабларни очиқ-ошкора, юзсизлик ва такаббурлик билан айтяпти. У бу борада илгарги президент кичик Жорж Бушдан ҳам ўтиб тушди. Шунингдек, бу хусусда ўзидан олдинги Обама хатти-ҳаракатларига бутунлай тескари иш қиляпти. Чунки Обама бундай ишларни парда ортида амалга оширар эди. Ҳамкасбларига ёки бошқа давлатларга босим ўтказмоқчи бўлса, буни сиёсий манёврлар билан, ими-жимида қилар эди. У гўё, инглиз сиёсатчиларига ўхшарди! Зотан, 2014 йили НАТОга аъзо давлатларга ҳарбий харажатларни ялпи ички маҳсулотга нисбатан 2 %га кўтаришни жорий қилган ҳам айнан шу Обама эди. Обама уларга – келишувга амал қилишлари учун – турли услублар билан босим ўтказган. Ўшанда хабарларда Обаманинг НАТОга аъзо давлатлар раҳбарлари билан учрашганда айни масалани тўполон чиқармасдан, бошқаларни бўғзидан олмай амалга ошираётгани айтиларди. Гўё ташкилот аъзоларини бир хил фикрда ва бирдам қилиб, ташкилот раҳбари бўлган АҚШни ташкилотдан ҳам, унинг аъзоларидан ҳам мамнун қилиб кўрсатар эди. Ваҳоланки аслида, улар билан АҚШ ўртасида бу масалада қаттиқ ихтилоф мавжуд. Дарҳақиқат, ўша йили НАТОга аъзо давлатлар раҳбарлари ўз юртларидаги ҳарбий соҳага ажратиладиган харажатларни ялпи ички маҳсулотга нисбатан 2 %га кўтаришга ва буни 2024 йилга қадар амалга оширишга Обама олдида ваъда беришган. Лекин улардан 15 давлат, шу жумладан, Германия, Канада, Италия, Белгия ва Испания харажати ҳамон 1,4 %дан ошмай келяпти. Бундан кейин ҳам, улар ваъдасини устидан чиқа олмай, Трампни жаҳлини чиқаришлари турган гап. Трампнинг айни мавзуга оид ташаббуси доирасида НАТОга аъзо давлатлар 2030 йил кириши билан 30та ҳарбий батальон, 30та ҳарбий учоқ ва 30та ҳарбий кемани Россиянинг эҳтимолли ҳарбий амалиётига қарши жойлаштиришга ваъда беришди. Чунки Америка Европа устидан ҳукмронлик қилиш ва уни ҳарбий ва сиёсий қарорларини ўзи мустақил чиқаришига йўл қўймаслик мақсадида Россияни уларга душман қилиб кўрсатиб келмоқда. Шу орқали Европани ўз етакчилиги, ҳарбий сояси остида ушлаб турибди.\n2 –Трамп иттифоқчилари билан бу ишни амалга ошириш ва уларни бунга ишонтириш мушкул эканини тушуняпти. Шунинг учун 2018 йил 10 июлда НАТОнинг Брюсселда бўладиган саммитига кетиш олдидан Твиттерда «Менинг Хелсинкида Путин билан (2018 йил 16 июлда) бўлиб ўтадиган учрашувим, НАТО саммитидан кўра енгилроқ», деб ёзди. Унинг бу гаплари маълум даражада тўғри. Чунки Россия АҚШга хизмат кўрсатишга тайёр мутедай кўриняпти. Мақсади, шу орқали баъзи манфаатларга эришиб олиш учун ўзини биринчи давлат ёнидаги халқаро таъсирга эга катта давлат қилиб кўрсатмоқчи ҳамда хусусан, ўз нуфузи остидаги минтақаларда, яъни, Америка Россиядан тортиб олиб, ўз ҳукмронлиги остига киритишга уринаётган минтақаларда Американинг ёмонлигини ўзидан нари қилиб турмоқчи. Аммо Европа ундай эмас. У душман ва рақиб сифатида намоён бўлиб, ўзининг Европа Иттифоқини Америка олдига реал рақобатлашувчи қилиб қўймоқда. Шунинг учун Америка Европа Иттифоқига нисбатан душманлик позициясини эгаллаб, уни очиқдан-очиқ бўлиб ташлашга уриняпти. Шу боис ҳам, Британиянинг ундан ажралиб чиқишини қўллаб-қувватлади. Бироқ, Британия Европа Иттифоқидан чиқиши ортидан, энди Иттифоқ билан эркин бозор сиёсатини ўрнатишга қараб кетаётган пайтда, Тереза Мэй ҳукумати сиёсатига ҳужум қилиб бундай деди: «Мэйнинг бу режаси АҚШ билан бўлган келишувини барбод қилиши мумкин. Чунки улар эркин бозор келишувини имзолайдиган бўлса, бизнинг Британияни қўйиб, Евроииттифоқ билан ишлашимиз турган гап». Яна бундай деди: «Мен Тереза Мэйга «Brexit»га нисбатан турли йўллар билан муносабатда бўлишимни айтиб, буни қандай амалга оширилишини кўрсатиб ўтдим. Бироқ, у рози бўлмади, гапимга қулоқ солмай, бошқа йўлни тутди». Шунингдек, Трамп Мэй режасига қарши чиққани сабабли ишдан бўшатилган Британия ташқи ишлар вазири Борис Жонсонни мақтаб, «Эртага у бу ҳукуматнинг буюк раҳбари бўлади», деди. (Би-Би-Си «The Sun»га таянган ҳолда хабар қилган). Кейин Иттифоқдаги бошқа давлатларни ҳам ундан чиқишга даъват қилди. Трамп ҳатто ўтган апрелда АҚШга келган Франция президентига Евроиттифоқдан чиқишни таклиф қилди. Масалан, Вашингтон Пост газетасининг 2018 йил 29 июндаги сонига кўра, «Трамп ўзининг франциялик ҳамкасби Макронга АҚШ-Франция ўртасида икки томонлама муносабатларни ривожлантириш учун Евроиттифоқдан чиқишни таклиф қилди. Буни ўтган апрел ойида Оқ уйда бўлиб ўтган учрашувлари чоғида айтган». Газета европалик икки мулозимнинг «Трамп Макронга – нега Евроиттифоқдан чиқмаяпсан?, деди», деган сўзларини ҳам нашр қилди.\n3 –Шу боис Трамп Европа Иттифоқини, хусусан, Германияни танқид қилди. Германиянинг АҚШ билан муносабатлари ғоят таранг аҳволда! Биз 2017 йил 7 июндаги саволга жавоб нашрамизда АҚШ-Германия ўртасидаги кескинликнинг сабабини ёритиб бундай деган эдик: «Германия Европадаги энг катта молиявий марказ ва иқтисодий жиҳатдан дунёда Америка, Хитой ва Япониядан кейинги тўртинчи ўринда туради. Шунинг учун Трамп АҚШ фойдасига катта маблағ ундириш мақсадида эътиборини Германияга қаратди. Америка хусусан Германияни НАТОга янада яқинлашиши ва ундаги сарф харажатларни кўтариши учун уни Россия хатаридан қўрқитиб келади. Чунки Берлин НАТО иттифоқига оз маблағ ажратади, у ҳарбий жиҳатга миллий даромаднинг 1.2 % (42 миллиард доллар) сарфлайди. Шунингдек, АҚШ-Германия ўртасидаги савдо баланси кўпроқ Германия томонга оғмоқда. Бунга мисол қилиб айтадиган бўлсак, иккала давлат ўртасидаги савдо ҳажми 2016 йилда 165 миллиард еврони ташкил қилган. Шундан Америка Германиядан олиб кираётган импорти 107 миллиард евро бўлса, Германия Америкадан олиб кираётган импорти 58 миллиард еврони ташкил қилган». «Европа саҳнасида иқтисод ва сиёсат табақасига Германия етакчилик қилаётгани кўриниб турибди. Буни Германия расмийлари Америка сиёсатига қарши экани ва Германия АҚШ билан бўлган келишмовчилигини ошкора эълон қилгани тасдиқламоқда… Агар бу кенгайиб бораверса, Европани қаттиқ тебратади ва натижада Германияни тез суратда оғир қуроллар билан қуролланишига сабаб бўлиши мумкин».\n4 –Трамп Германиянинг қайсарлигини ва айниқса, Трампнинг Европа Иттифоқига душманлик қилаётгани очилиб қолгандан сўнг унга жуда менсимай муомала қилишда давом этаётганига гувоҳ бўлди. Чунки Германия Евроиттифоқни ўзининг кучли иқтисодий бозори, деб билади ҳамда унга ўзининг халқаро сиёсий майдонга чиқиб олишига ёрдам берувчи куч, деб қарайди. Шунинг учун Трамп хусусан Германияга бўлган танқидларини кучайтирди ва Америка иккинчи жаҳон урушидан бери уни ҳимоя қилиб келаётгани учун миллиардлаб доллар беришни ундан талаб қилди. НАТО саммити бошланиши олдидан айни ташкилот бош котиби билан учрашуви чоғида Германияга ҳужум қилиб, бундай деди: «Германия Россияни бойитмоқда. У Россия қўлидаги гаровга айланиб қолиб, ҳукмронлигига бутунлай бўйсунмоқда. Биз уларни Россиядан ҳимоя қилсагу, улар бўлса, Россиянинг энергия таъминотини таъминлаш учун унга миллиардлаб доллар тўласа, буни қандай изоҳлаш мумкин?! Бу адолатдан эмас». Саммит чоғида бундай деди: «Германия Россия ҳукмронлигига батамом бўйсуниб қолган, чунки у ўз энергетикасининг 60-70 %ини шу давлатдан олади, бунга янги қувур линиясини ҳам қўшимча қилиш мумкин. Мен буни НАТОга нисбатан нолойиқ ва ёмон, деб биламан». (Би-Би-Си, 2018 йил 12 июл). Трамп сўзларига жавобан, канцлер Меркел бундай деди: «Германия ўзига хос сиёсатга эга ва қарорларини мустақил ўзи чиқаради. Шахсан мен Германиянинг Евроиттифоққа кирадиган қисмида яшаганман. Мен бугун озодлик байроғи остида бирга эканимиздан ғоят бахтиёрман. Шу сабабдан айтишимиз мумкинки, биз ўзимиз мустақил сиёсат олиб бориб, мустақил қарорлар қабул қила оламиз». Германия ташқи ишлар вазири Хайко Маас ҳам «Биз на Россияга асирмиз ва на Америкага», деди. (Би-Би-Си, 2018 йил 12 июл).\n5 –Аммо Франция эса, Трамп даъватига ҳаммадан ҳам кўпроқ розилик билдирди. Унинг раҳбари Макрон бундай деди: «Франция 2024 йилга қадар мудофаа харажатларини 2 %га оширишга оид НАТО келишувини ижобий қабул қилди. Биз юкни адолат билан ҳаммамиз баробар кўтармас эканмиз, ташкилотдаги жипслик асло мустаҳкам бўлмайди». Яна бундай, деди: «Трамп – илгари ўз шубҳаларини ифода этган бўлишига қарамай, АҚШнинг НАТО олдидаги мажбуриятини яна бир бор эсга солиб қўйди. У 2018 йил 12 июл пайшанба кунги саммит чоғида НАТОдан чиқиб кетишини тўғридан-тўғри белгилагани йўқ». (Рейтер, 2018 йил 12 июл). Маълумки, Франция ҳозирда мудофаа учун ўзининг ялпи ички маҳсулотларидан 1,8 %ини сарфлайди. Бироқ АҚШнинг ўз ёнидан Францияга ҳам бирор халқаро роль беришидан умид қилиб, унга мулойим муносабатда бўлмоқда ва шу орқали французларнинг ич-ичларига ўрнашиб қолган буюк бўлиш туйғусини тўлқинлантирмоқчи. Лекин Франция буни Германиянинг ўсишидан хавотирлангани учун Евроиттифоқдан воз кечмаган ҳолда бажаришни истайди. Бир марта у астойдил Евроиттифоқ ёнини олди. Масалан, Канададаги еттилик саммити чоғида ва Трамп савдо уруши бошлаган пайтда ҳамда Американинг Эрон ядровий дастуридан чиқишни эълон қилишига қарамай, уни сақлаб қолиш мавзусида Евроиттифоқни ҳимоя қилди… Баъзан эса, Америка томонга ҳам мойил бўлиб туради, худди яқинда бўлиб ўтган Брюссел саммитидаги каби.\n6 –Трамп АҚШнинг НАТОдан воз кечмоқчи эканини маълум қилди. У воқеда шундай қилмаса ҳам, бироқ мана шундай таҳдидда давом этади. Трамп иттифоқчиларига ҳам, душманларига ҳам савдо уруши эълон қилди ва бу ўзини тутолмайдиган, бошқа иттифоқлардан ҳам воз кечишга тайёр турган тентак президент етакчилиги остидаги АҚШ сиёсатида янгича йўналиш бўлди. Биз 2018 йил 16 июндаги саволга жавоб нашрамизда бундай деган эдик: «Булардан савдо уруши АҚШ учун жуда муҳим эканлиги кўриниб турибди. Чунки бу давлат 2008 йил портлаган молиявий кризис оқибатларидан ҳануз азият чекмоқда. Унинг қарзи 20 триллион долларга етди. Бизнесменлик ақлияси соҳиби бўлган АҚШ президенти Трамп Америка иқтисодиётини қутқаришга ҳаракат қилар экан, бунда «биринчи Америка» шиорини кўтариб олди. Бу эса, Америка узоқ вақтдан буён ўз нуфузини дунёга зўрлаб тиқиштиришда фойдаланиб келган халқаро муассасанинг бугун тарқалиб кетиши, бинобарин, бутун глобал тизим ҳам тарқалиб, янги халқаро позиция юзага чиқиши мумкинлигидан дарак беради. Америка шу кунгача дунёга хўжайин бўлиш учун бошқа давлатларнинг ёрдами билан ҳамда савдо балансини ўзига мойил қилиш орқали жонбозлик кўрсатиб келган эди. Аммо бугун у савдо даромадларига ўз иттифоқчиларининг ёрдамисиз бир ўзи хўжайин бўлиш, уларни эса ўзининг соясига эргашиб юрадиган давлатларга айлантириш ҳақида ўйлайдиган бўлиб қолди».\n7 –Шундай қилиб, демак, НАТО иттифоқчилари ўртасида кураш аланга олмоқда ва бу уларнинг иттифоқлари парчаланиб йўқ бўлиб кетишидан, ораларида иқтисодий ва сиёсий курашлар келиб чиқишидан башорат бермоқда. Агар бу давлатлар ядровий қуроллар ишлатилишидан чўчишмаганда эди, аввалги икки уруш ортидан аллақачон учинчи жаҳон уруши аланга олиб бўлган бўлар эди. Бутун дунё учун ёвузлик ўчоғи мана шу НАТО иттифоқчиларидир. Негаки улар ёвуз тузум бўлган капитализмни қабул қилишган. Капитализмда эса, манфаат амаллар ўлчови қилиб белгиланган бўлиб, жамиятда ҳукм сурувчи ягона қиймат моддий қийматдир. Шунинг учун бутун дунё эзгулик давлатига, яъни, Пайғамбарлик минҳожи асосидаги рошид Халифалик давлатига жуда муҳтож бўлиб қолди. Чунки ушбу давлат дунёга фақат моддий қийматнигина эмас, балки руҳий, ахлоқий ва инсоний қийматларни ҳам баробар улашади. Зотан, ушбу эзгуликни рўёбга чиқариш учун бугун Аллоҳга холис ва Росулига содиқ бўлган, тиллари Аллоҳни тинмай зикр қилиш билан нам бўлган, Аллоҳга тинмай даъват қилиш йўлида бутун вужуди билан меҳнат қилаётган… Риббилари албатта нусрат беришидан хотиржам бўлган кишилар бор. Лекин Аллоҳга ҳеч кимни гуноҳдан пок деб даъво қилмаймиз.\nАмерикадаги сайловларда Трампнинг ғалаба қозонгани! Жазоир Сурия ва Ливия майдонидаги сиёсий ўзгаришлар Россия ва АҚШнинг Суриядаги ҳаракатлари


ЎЗБЕКИСТОНДА ЎТА ЗАРУРАТСИЗ УЙДАН ЧИҚИШ ВА КЎЧАДА 3 НАФАРДАН ОРТИҚ БЎЛИБ ТЎПЛАНИШ ТАҚИҚЛАНДИ - AUZ.UZ\nЎзбекистонга коронавируснинг кириб келиши ва тарқалишини олдини олиш юзасидан чора-тадбирлар дастурини тайёрлаш бўйича республика махсус комиссиясининг қарорига мувофиқ, мамлакат фуқароларининг соғлиғини ҳимоя қилиш мақсадида зарур бўлмаган ҳолларда уйидан ташқарига чиқиши чекланади.\nМазкур чеклов хизмат фаолиятини амалга ошираётган давлат органлари ва муассасалари ҳамда жамоат ташкилоти ходимларига тааллуқли бўлмайди.\nЎта зарур ҳоллардагина, яъни дорихона ва озиқ-овқат дўконларига бориш учун кўчага чиққанда, шахсий ҳимоя воситаси — ниқобда бўлиш шарт. Фуқаролар уйидан ташқарига ниқобсиз чиқса, қонунда белгиланган тартибда, яъни базавий ҳисоблаш миқдорининг беш баробари (1 115 000 минг сўм) миқдорида жаримага тортилади.\nШунингдек, эпидемиологик ҳолатни инобатга олган ҳолда, фуқаролар ўзаро мулоқот чоғида икки метр масофа сақлаши шарт. Кўчада ва жамоат жойларида 3 кишидан ортиқ одамнинг тўпланишига чеклов ўрнатилади. Бу тақиқ бир вақтда ҳаракатланаётган оила аъзоларига нисбатан қўлланилмайди.\nБундан ташқари, 27 март соат 10:00 дан эътиборан вилоятлараро транспорт воситалари (автобус, автомобиль, шаҳарлараро такси, авиа, темир йўл транспорти)нинг ҳаракати бутунлайтўхтатилади. Юк ташиш ҳоллари бундан мустасно. Бунда муайян ҳудудга таалуқли автотранспортларнинг (транзит) ўз ҳудудларига кириб боришига рухсат берилади.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистонда коронавирус инфекциясига чалинган 83 нафар фуқародан 23 нафари хорижда бўлиб қайтган, 60 нафар бемор эса улар билан мулоқотда бўлгани сабабли вирусниюқтириб олган.


Рифат Акрамхўжаев: "Локомотив"да эришган натижаларим "Сурхон"даги фаолиятим давомида ёрдам беришига ишонаман. Клубларнинг шароитларини солиштириш нотўғри" / CHAMPIONAT.asia\n15:22Ўзбекистон ва Аргентина терма жамоалари бош мураббийлари иштирокида матбуот анжумани ўтказилади 0 15:22“Локомотив”нинг испаниялик легионери – ким ўзи у? 1 15:08"Фарғона вилояти ҳокими кубоги-2021". Қирғизистон клубида дуранг, "Истиқлол"да ғалаба 0 15:01Olamsport: Янгиланган рейтинг. Маҳмуд Мурадовнинг вазнида қандай ўзгаришлар?, Сехудо Макгрегорга маслаҳат берди 0 14:49Карикатура: Глейзерлар ва Абрамович 4 14:41Абрамович Лэмпардга 2 млн фунт тўлаб беради. Компенсациялар уммонида бир томчи: "Челси" собиқ мураббийларига қанча пул сарфлаган? 5 14:34"Локомотив" ниҳоят академия қуришни бошлайди, португалиялик мураббий ва чемпионлик вазифаси ҳақида". Тўлабек Акрамов билан суҳбат 5 14:21Ла Лигада кутилаётган инқилоб ҳақида 8 14:05Спортчилар ижтимоий тармоқларда 0 14:01Буффон мавсум сўнггида фаолиятини якунлашни режалаштирмаяпти 5 13:31ОЧЛ-2021. Гуруҳ босқичига қуръа ташланди 68 13:18Милик нега "Марсель"га ўтганини айтди 0 12:54Карикатура: Кеча Ибра ва Лукаку майдонда тортишиб қолишди 9 12:29ОФК Кубоги-2021. Гуруҳ босқичига қуръа ташланди 30 12:09Португалия. "Спортинг"дан ғалаба, Педродан супергол! 1\nТеглар : интервьюСурхонРифат Акрамхўжаев\nУшбу мутахассис аввалги йилларда "Локомотив" ўринбосарлар жамоаси, U-18 жамоаси билан самарали фаолият олиб борди. Рифат Акрамхўжаев учун Термиз клуби бегона эмас, 2018 йил бир муддат бу жамоада фаолият олиб борганини мухлислар яхши эслашсак керак. Жамоанинг қишки йиғин доирасидаги дастлабки машғулотидан сўнг мураббийни суҳбатга чорладик.\n- "Сурхон" жамоасидан тушган таклифни қандай қабул қилдингиз? Балки бу жамоа сизга бегона эмаслиги танлашингизга туртки бўлган омиллардан бири бўлдими?\n- Клубдан таклиф тушгач хурсанд бўлиб қабул қилиб олдим. Бир нечта мураббийлар орасидан мени танлашгани учун "Сурхон" жамоаси раҳбариятига миннатдорчилик билдираман. Уларнинг билдирган ишончини оқлаш учун бор билимимизни ва шижоатимизни берамиз. Тўғри, 2018 йилда жамоа Про лигада иштирок этаётганида мураббийлик қилган эдим, ўша пайт олдимизга Суперлигага чиқиш вазифаси қўйилганди. Умуман бу клуб менда ёмон таассурот қолдирмаган.\n- Жамоа жорий йилдан эътиборан жамоанинг маҳаллий ёшларга таянишига муносабатингиз қандай? Менимча сизга бу қийинчилик туғдирмаса керак, чунки сизда бу борада етарлича малака ва кўникма шаклланган...\n- Ҳа, ёшларга эътибор оширилади. Лекин ёшларнинг ўзи билан иш битмайди, боиси бу - Суперлига. Элитада иштирок этадиган ҳар бир жамоанинг ўзига яраша мақсади бор. Шундай экан бизнинг ҳам ўзимизга яраша олдимизга мақсад қўйганмиз. Ёшларни атрофида тажрибали ва ўз ишининг устаси бўлган ижрочиларни жамласак муваффақиятга эриша оламиз. Чунки, тажрибали футболчилар олдида ёшлар ҳам тезроқ ўсишга эришади. "Локомотив"да эришган натижаларим "Сурхон"даги фаолиятим давомида ёрдам беради деб ўйлайман. Мураббийлар штабидаги ёрдамчиларим ҳам бу борада кўникмага эга.\n- Кечадан қишки ўқув-йиғин машғулотларига киришилди. Кейинги режалар қандай?\n- Ҳозирда жамоани 80 фоиз футболчилар тарк этган. Сабаби уларнинг шартномаси тугаган, юқорида таъкидлаганимдек йиғин давомида бир ёки икки нафар эмас ундан ҳам кўпроқ маҳоратли ижрочиларни таркибга жалб қиламиз.\n- Айни пайтда сизни хавотирга солаётган жиҳат нима?\n- Хавотирга солаётган жиҳат шуки, яна қайтараман ҳозирда таркибда ўзгаришлар кўп. Аксарият футболчилар билан хайрлашилган. Эндиги мақсадимиз кетганларнинг ўрнини тўлдириб футболчиларга қарашларимизни ва услубимизни сингдириш. Бош мураббий сифатида фақат олдинга қадам ташлашни, рақобатбардош жамоа шакллантирган ҳолда ғалабалар билан мухлисларни хурсанд қилишни ният қилганман.\n- Маҳаллий ёшлар билан ҳам Суперлигада муносиб иштирок этишингизга ишоняпсизми?\n- Ўйлайманки, Суперлигада муносиб иштирок эта оламиз. Негаки, Сурхондарё вилоятидан яхши футболчилар етишиб чиққан, ҳозир ҳам иқтидорлар етарлича топилади. Ҳар бир жамоада бу вилоят тарбияланувчилари бор. Ҳозирда Италияда тўп тепаётган Элдор Шомуродов ҳам Сурхондарёдан. Ишончимиз катта. Аммо, бу босқичма-босқич амалга ошадиган нарса. Бирданига барчаси бўлмайди. Бунинг учун астойдил тер тўкишимиз талаб қилинади. Футболчилардан талаб қиладиган биринчи нарсам ўзини проффессионал даражада тутишдир. Қуруқ иқтидорнинг ўзи камлик қилади. Қаттиқ меҳнат ва сабр талаб қилинади.\n- "Сурхон"даги шароитлар қай даражада сизни қониқтиради? Мураббий кўнгилдагидек ишлаши учун шароитлар ҳам яратиб берилиши керак назаримда, "Локомотив" билан солиштирадиган бўлсак барибир фарқ қилиши мумкин...\n- Суперлигадаги ҳар бир клуб раҳбарлари қўл остида ишонч билдирган мураббийга, футболчиларга иложи борича олий даражадаги шароитларни яратиб беришга ҳаракат қилишади. Яратиб берилган шароитларга жавоб ўлароқ олдимизга қўйилган мақсад йўлида барчамиз биргаликда жамоавий тарзда ёндашган ҳолда ҳаракат қилишимиз лозим деб ўйлайман. Менинг фикримча Ўзбекистондаги ҳар бир клубнинг академияси ва шароитлари ижобий ҳолатда. Қайсидир клубларнинг шароитлари билан солиштириш нотўғри. Ҳозирда клубларнинг айни вақтда ушлаб турган "статуси" орқасида раҳбариятдан тортиб оддий ишчиларнинг меҳнати ва машаққати ётади.\n"Испаниядаги йиғин, "Химки"га ўтмагани, Бельгия ва Францияга қарши ўйинлар ҳақида" — Иброҳимҳалил Йўлдошев билан интервью 12\n08 янв 13:13:39\nАгар йош ва тажрибали футболчиларни уйгунлаштираман деган гапи тугри булса,омадини берсин.\n08 янв 12:42:32\nСурхондарёда Элдор каби абжир, атлет йигитлар жуда куп. Лекин купинча ота-оналар уларни футболга эмас яккакураш спорт турларига беришади, сабаби Сурхондарёда футболда селекция ноль.\n08 янв 12:52:48\nБолалар футболи билан Супер лига бошка урток мураббий 2018 йил Мирсодиков билан командани росво килгансизлар. Купга бормайди Сурхонда мураббий алиаштириш 6 секунт. Навбатичи мураббий Андирйе бор.


Бухорода «Матиз» портлаб кетди (фото) - Zamin.uz\n18:43 / 13.10.2020\nБухорода «Матиз» портлаб кетди (фото)\nБугун, 13 октябрь куни соат 11:45 ларда, Пешку тумани ИИБ навбатчилик қисмига келиб тушган хабарга кўра, Бухоро вилояти, Пешку тумани, Чиғирчи МФЙ, Янгибозор кўчасида жойлашган марказий касалхонадаги автомашиналар тўхташ жойида 1967 йилда туғилган фуқаро Ҳ.М.га тегишли «Матиз» русумли транспорт воситасининг металл газ баллонида носозликлар юзага келиб, чақнаш содир бўлган.\nЧақнаш натижасида тан жароҳати олган ва ҳалок бўлган фуқаролар мавжуд эмас.\nСодир бўлган чақнаш натижасида «Матиз» русумли транспорт воситаси атрофида бўлган, фуқаро Б.Б.га тегишли «Нексия» русумли, фуқаро У.П.га тегишли «Нексия» русумли ҳамда фуқаро А.Х.га тегишли «Ласетти» русумли транспорт воситалари техник шикастланган.\nМазкур ҳолат юзасидан Бухоро вилояти, Пешку тумани ФВБ ва ЙҲХБ томонидан суриштирув ишлари олиб борилмоқда.\n«Барча ҳайдовчилардан бошқарувидаги транспорт воситаси газ баллонларининг техник созлигини ўз вақтида текширувдан ўтказишларини, эҳтиёткор бўлишларини, ўзи ва ўзгалар саломатлигини хавф остига қўймасликларини сўраб қоламиз», дейилади хабарда. “Замин” янгиликларини “Youtube”да кузатиб боринг\n3-10-2020, 18:00, Жамият\nТошкентда 5та автомобиль иштирокида ЙТҲ рўй берди (видео)\n20-06-2020, 18:00, Жамият\nСирдарёда 5 та автомашина тўқнашди. Қурбонлар бор\n18-06-2020, 22:11, Жамият\n5-05-2020, 14:04, Жамият\n11-02-2020, 11:13, Жамият\nЧилонзордаги мудҳиш авария видеоси тарқалди (18+видео)\n6-02-2020, 23:50, Жамият\nБугун, 13:39, Жамият\n«Ўзбекистондаги 50 йиллик тизим секин-секин йўқ бўлиб кетди» — Шавкат Мирзиёев\nБугун, 13:06, Ўзбекистон


Риштон туманида ИИБ ходимига икки миллион сўм пора таклиф қилган фуқаро қўлга олинди\n23 Феврал 2021 йил 158\nРиштон тумани. Жорий йилнинг 22 февраль куни фуқаро Х.Ш. Риштон тумани ИИБ бошлиғи ўринбосари М.У.га мурожаат қилиб, ўзига нисбатан қўзғатилган жиноят иши бўйича енгиллик қилиб бериш эвазига 2.000.000 сўм миқдоридаги пулларни пора тариқасида таклиф қилган.\nФуқаро Х.Ш.га Риштон тумани ИИБ бошлиғи ўринбосари томонидан ҳуқуқ ва мажбуриятлари тушунтирилиб, ҳаракатида пора бериш жинояти борлиги ва жиноий жавобгарликка тортилиши ҳақида бир неча маротаба огоҳлантирилиб, жиноятдан қайтаришга ҳаракат қилинишига қарамасдан, ёнида бўлган 1.000.000 сўм миқдоридаги пулларни беришлигини, қолган қисмини иш якуни бўйича беришлигини айтиб, пора таклиф қилишда давом этган.\nМазкур ҳолат юзасидан, Ўзбекистон Республикаси ИИВ ЎХБ Фарғона вилояти бўйича бўлими ҳамда Риштон туман прокуратураси ходимлари билан ҳамкорликда ўтказилган тезкор тадбир давомида, фуқаро Х.Ш. Риштон тумани ИИБ бошлиғи ўринбосари М.У.нинг хизмат хонасида келишилган пуллардан 1.000.000 сўм миқдоридаги пулни пора тариқасида берган вақтида тадбир иштирокчилари томонидан ушланиб, ушбу пуллар холислар иштирокида далилий ашё тариқасида расмийлаштириб олинди.


Вашингтон метросида тўқнашув рўй берди\n16 май 2021, Тошкент вақти: 21:29\nВашингтон метросида душанба куни рўй берган тўқнашув қурбонлари сони 9 кишига етди.\nВашингтон яқинидаги фожеада даставвал 6 одамнинг нобуд бўлгани эълон қилинган эди. Тўқнашув оқибатида салкам 70 киши тан жароҳати олган. Икки йўловчининг аҳволи оғир экани айтилмоқда.\nХабарларга кўра, Вашингтон метросининг серқатнов трассаларидан бирида ҳаракатланаётган вагон олдида тўхтаб турган вагонга келиб урилган.\nАҚШ расмийлари мазкур фожеа юзасидан тергов ишлари бошлаб юборилганини маълум қилдилар.


Евроиттифоқда Сурия можароси бўйича стратегия қабул қилинди\n18:06 / 03.04.2017\nЕвропа Иттифоқи 28 мамлакатининг ташқи ишлар вазирлари Сурия можаросини тартибга келтириш бўйича стратегияни қабул қилишди. Бу ҳақида Люксембургда бўлиб ўтаётган ЕИ кенгаши баёнотига асосланиб, ТАСС агентлиги хабар берди.\n"Кенгаш Суриядаги можаро ЕИга тўғридан тўғри таъсир ўтказаётганини ёдга солмоқда ва у Евроиттифоқ Сурия бўйича стратегия қабул қилиши керак деб ҳисоблайди", - таъкидланади унда.\nҲужжатда таъкидланишича, ЕИ стратегияси олти асосий вазифага йўналтирилган: БМТнинг 2254-сонли резолюциясига мувофиқ сиёсий ўтиш орқали урушга чек қўйиш, Сурияда аҳамиятли ва умумқамровли ўтишни таъминлаш, энг муҳтож сурияликларга гуманитар ёрдам кўрсатиш йўли орқали инсонлар ҳаётини сақлаб қолиш, фуқаролик жамиятини кучайтириш орқали демократия, инсон ҳуқуқи ва сўз эркинлигини тарғиб қилиш, ўтиш даврида миллий бирлик ва адолатни тарғиб қилиш мақсадида ҳарбий жиноятлар учун жавобгарликка чақириш ҳамда Сурия халқи ва жамияти барқарорлигини қўллаб-қувватлаш.\nЕИ ташқи ишлар вазирларининг бош мавзуси Суриядаги вазиятга қаратилди. ТИВ раҳбарлари бу маслани 4-5 апрель кунлари Брюсселда бўлиб ўтадиган Сурия бўйича Халқаро конференция арафасида муҳокама қилишмоқда.\nСурия ТИВ Европа Иттифоқи стратегия


«Matiz»да уйидан чиқиб кетиб, бедарак йўқолган...\n08.01.2019 11:31 0 184\n3 январь куни «Matiz» машинасида чиқиб кетиб, бедарак йўқолган ҳайдовчи соғ-омон топилди. Бу ҳақда Тошкент шаҳар ИИББ матбуот хизмати маълум қилди.\nИИББ ҳамда Тошкент вилояти ИИБ ходимларининг биргаликдаги қидирув ҳаракатлари натижасида Беҳрўз Жўраев 7 январь куни соат 21:50 атрофида Тошкент вилояти, Тошкент туманидаги «Кўҳинур» маҳалласидан топилган.\nЙигит ва унинг автомобилига ҳеч қандай шикаст етмаган.\nҳайдовчи бедарак йўқолган\nХориж 07/01, 11:01


Олтар 2 мг – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Олтар 2 мг\nОлтар® 2 мг, таблеткалар\nОлтар® 2 мг препарати ўзи нима ва у нима учун қўлланади\nОлтар® 2 мг препаратини қабул қилиш олдидан нималарни билиш керак\nОлтар® 2 мг препаратини қандай қабул қилиш керак\nОлтар® 2 мг препаратини қандай сақлаш керак\nОлтар® 2 мг препаратида таъсир этувчи модда: глимепирид сақланади.\nОлтар® 2 мг препарати– бу қонда қанднинг миқдорини пасайтириш учун дори препаратидир (ичга қабул учун диабетга қарши препарат).\nОлтар® 2 мг катталарда парҳез, жисмоний юклама ва вазнни камайтириш етарли бўлмаган ҳолларда диабетнинг маълум шакли (қандли диабетнинг 2 типи) ни даволаш учун қўлланади.\nОлтар® 2 мг ни қабул қилиш олдидан нималарни билиш керак\nОлтар® 2 мг ни қабул қилиш мумкин эмас:\nАгар Сизда юқорида санаб ўтилган ҳолатлардан биронтаси бўлса, ушбу препаратни қабул қилиш мумкин эмас. Агар Сизнинг ишончингиз комил бўлмаса, Олтар® 2 мг ни қабул қилишни бошлашдан олдин даволовчи шифокор билан ёки дорихона ходими билан маслаҳатлашишингиз лозим.\nОлтар® 2 мг препаратини қабул қилишдан аввал маслаҳат учун шифокорга ёки дорихона ходимига мурожаат қилинг.\nСтресс ҳолатларда (масалан, аварияларда, шошилинч операцияларда тана ҳароратини ошиши билан бўлган инфекцион касалликларида ва бошқаларда) инсулинга вақтинчалик ўтишга кўрсатма бўлиши мумкин.\nҚонда қандни юқори миқдори белгилари (гипергликемия – агар глимепирид қонда қандни етарли даражада камайишига олиб келмаган бўлса, агар Сиз даволовчи шифокор буюрган даволаш режасига риоя қилмасангиз, шунингдек алоҳида стресс ҳолатларида пайдо бўлиши мумкин), ўз ичига чанқашни, тез-тез сийишни, оғизни қуриши, терини қуруқлиги ва қичишиши, замбуруғли ёки терининг инфекцияларини бўлиши ва пасайган меҳнат қобилиятини олади. Бундай ҳолларда даволовчи шифокор билан маслаҳатлашиши лозим.\nОлтар® 2 мг ва бошқа дори препаратлари\nУшбу препаратни самараси ва хавфсизлиги айрим дори препаратлари билан бирга қабул қилинишига боғлиқ бўлиши мумкин. Ўз навбатида Олтар® 2 мг ни бир вақтда қабул қилиш бошқа дори препаратларини хусусиятига таъсир қилиши мумкин.\nБошқа дори препаратларини қабул қилишни бошлашдан аввал даволовчи шифокор билан маслаҳатлашиш керак.\nОлтар® 2 мг препаратини овқат, ичимлик ва алкоголь билан қабул қилиш\nАлкоголь айтиб бўлмайдиган тарзда Олтар® 2 мг ни қонда қанд миқдорини пасайтириш таъсирини кучайтириши ҳам, сусайтириши ҳам мумкин.\nҲомиладорлик вақтида Олтар® 2 мг ни буюриш мумкин эмас. Ҳомиладорликни режалаштирилганда даволовчи шифокор билан даволаш режасини мухокама қилиш керак. Агар глимепиридни қўллаш даврида ҳомиладорлик бошланса, дарҳол бу ҳақда даволовчи шифокорга хабар қилиш керак.\nОлтар® 2 мг кўкрак сутига ўтиши мумкин. Олтар® 2 мг ни ҳомиладорлик вақтида қўллаш мумкин эмас. Ҳар қандай дори препаратларини қабул қилишдан олдин шифокор ёки дорихона ходими билан маслахатлашинг.\nОлтар® 2 мг ни қандай қўллаш керак\nКатталар учун тавсия қилинадиган бошланғич доза суткада Олтар® 2 мг препаратини 1/2 таблеткаси (1 мг глимепиридга мос келади). Қонда қандни яхши назоратига эришилганда бу дозани самарани бир маромда ушлаб туриш учун қўллаш лозим.\nАгар дорининг суткалик дозасини метаболизмни кўрсаткичлари асосида ошириш зарур бўлса, у ҳолда уни босқичма-босқич тарзда суткада 1, 1½ ёки 2 таблеткадан (2, 3 ёки 4 мг глимепиридга мос келади) тахминан 1-2 ҳафталик интервал билан ошириш лозим.\nОлтар® 2 мг препаратини суткада 2 таблеткадан кўпини ташкил қиладиган дозаси (4 мг глимепиридга мос келади) фақат айрим ҳолларда яхши натижаларни беради.\nМаксимал тавсия қилинадиган доза суткада Олтар® 2 мг препаратини 3 таблеткаси ташкил қилади (6 мг глимепиридга мос келади).\nАгар Сизга Олтар® 2 мг ни таъсири ҳаддан зиёд кучли ёки етарли даражада кучли эмасдек намоён бўлаётгандек туюлса, бу ҳақда даволовчи шифокорга ёки дорихона ходимига хабар қилинг.\nОлтар® 2 мг препаратини керагидан кўп қабул қилган бўлсангиз.\nАгар Сиз глимепиридни ҳаддан зиёд кўп ёки уни қўшимча миқдорида қабул қилган бўлсангиз, қонда қандни пасайиш хавфи (гипогликемия белгилари, 2-бўлимга қаранг) пайдо бўлиши мумкин, шу сабабли дарҳол етарли миқдорда қандни (масалан, унчалик катта бўлмаган миқдорда глюкоза бўлагини, қанд бўлагини, ширин шарбатни ёки ширин чойни) қабул қилиш ва шифокорга мурожаат қилиш керак. Ушбу чораларни агар кимдир, масалан бола тасодифан қабул қилган бўлса қўлланиши керак. Ҳушни йўқотган шахсларга овқат ёки ичимликларни бериш мумкин эмас.\nАгар Сиз Олтар® 2 мг препаратини қабул қилишни унутган бўлсангиз\nАгар Сиз Олтар® 2 мг препаратини қабул қилишни тўхтатган бўлсангиз\nОлтар® 2 мг нинг ножўя таъсирларини кўпчилиги дозага боғлиқ ва уни камайтирилганда ёки препарат бекор қилинганда улар йўқолади.\nОлтар® 2 мг қандай сақлаш керак\nОлтар® 2 мг препаратининг таркиби\nПрепаратни таъсир этувчи моддаси глимепирид ҳисобланади. Бир таблеткада 2 мг глимепирид сақланади.\nОлтар® 2 мг препаратини ташқи кўриниши ва ўрам ичидаги\nОлтар® 2 мг – бу оқ рангли, капсуласимон шаклл, четлари қия ва бир томонида бўлиш учун ўйиқчаси бўлган қобиқ билан қопланмаган таблеткалар.\nОлтар® препаратининг шунингдек 1 мг, 3 мг, 4 мг ва 6 мг дозалари мавжуд.\nОлдингисиОлтар 1 мг05.05.2018\nОлтар 3 мг05.05.2018Кейингиси


Хомиладор булиш учун усуллар - DAVOLASH DAVOLASH\nХомиладор булиш учун усуллар, йўллар, тавсиялар, тўғри вақтни танлаш, халқ табобати\nҲомиладорлик овуляция пайтида жинсий алоқа қилинганда юз бериши мумкин. Бироқ, овуляциянинг тўғри вақти ва сифатли сперма — бу ҳомиладор бўлиш учун барча керакли шароит ва кафолат дегани емас. Булардан ташқари еътиборга олиш керак бўлган нозик жиҳатлар ҳам мавжуд.\nСтресс ҳомиладор бўлишга йўл қўймайди\nСтресс — ҳомиладор бўла олмасликнинг йетакчи сабабларидан биридир. Агар сиз тез ҳомиладор бўлишни истасангиз, йенгиллашишни ўрганишингиз керак бўлади: аутотренинг қўллаш, ароматерапия, массаж ва ароматик ванналар қабул қилиш, шунингдек тинчлантирувчи ўтлар ёрдамига мурожаат қилишингиз мумкин.\nҲомиладорлик тўғрисида батафсил→\nЗарарли одатлар ҳомиладорликни олдини олади\nСигарет чекадиган аёллар камроқ тез ҳомиладор бўлиш имкониятга ега. Чекадиган еркаклар спермасида сперматозоидлар кам бўлади, шунингдек фаоллиги ҳам паст бўлади. Худди шундай тарзда уруғлантиришга кофеин ҳам салбий таъсир кўрсатади.\nТўғри ва соғлом овқатланинг\nТезда ҳомиладор бўлиш учун аёл организми йетарли витамин Е қабул қилиши керак, шу сабабли таомномага кўпроқ кўкатлар, сабзавотлар, бўтқалар, нон, шунингдек фолий кислотасига бой бўлган ўсимлик ва зайтун мойларини киритиш керак. Бу витамин ҳар икки томоннинг жинсий фаолиятига ижобий таъсир кўрсатади, шунингдек тухумдонларнинг яхшироқ ишлашига ёрдам беради. Кўпроқ мева йейишни унутманг.\nАновуляцияси бўлган аёллар ҳар куни дуккаклилар ва ёнғоқлар истеъмол қилишлари тавсия етилади. Ҳар куни албатта пишлоқ, ёгурт ёки ёғли сут истеъмол қилинг.\nЕркаклар балиқ, ёнғоқ ва гўштни еътиборсиз қолдирмасликлари керак. Ушбу маҳсулотлар сперматозоидаларнинг ҳаракатчанлиги ва фаоллигини ошириши мумкин.\nЎз таомномангиздан ширинликлар, ун маҳсулотлари, шунингдек, таркибида бўёқлар, турли консерватнтлар, қўшимчалар ва канцерогенлар сақлаган маҳсулотлари чиқариб ташланг.\nХитой тиббиёти маслаҳат беради:\nНордон маҳсулотлар ўрнига кўпроқ ишқорли таомлардан истеъмол қилинг. Бунинг натижасида танада ҳомиладор бўлиш учун зарур кислота-ишқорий мувозанат ҳосил бўлади. Ишқорий озиқ-овқатларга мансуб маҳсулотлар: ситруслардан ташқари барча мевалар, кўчатлар, сабзавот ва ўтлар (масалан, валериана илдизи ). Сут, гўшт ва донлар — кераксиз кислотали муҳитни яратишга қодир бўлган маҳсулотлардир.\nЎз вазнингизни меъёрий ҳолатга келтиринг\nЖуда озғин ёки аксинча, жуда тўлача аёллар ҳомиладор бўлиш билан боғлиқ муаммоларга дуч келишлари мумкин. Тана вазни ҳақида еркаклар ҳам ўйлаб кўришлари керак: у меъёрдан четлашганида организм камроқ сперма ишлаб чиқаради.\nДориларни қўллашни чекланг\nХусусан, антибиотиклар, антигистаминлар ва аналгетиклар (оғриқ қолдирувчилар), чунки улар тухум ҳужайранинг йетилишига тўсқинлик қилади. Жинсий алоқа пайтида лубрикантларни ишлатманг, улар сперматозоидларни нобуд қилади.\nҲомиладор бўлиш учун халқона воситалар\nБепуштликка қарши ёрдам берадиган бир нечта халқ табобати усуллари мавжуд. Яхши воситалар қаторида, масалан, тухумдонлар ва бачадонларни фаолиятига ижобий таъсир кўрсатадиган ва ҳомиладор бўлишга ҳисса қўшадиган спориш (рус. спорыш) ўтидир. Бепуштликка қарши курашда маврак ва бир ёнли ортилия (боровая матка) ҳам самарали восита ҳисобланади. Агар сиз «халқ табобати ёрдамида ҳомиладор бўлиш учун нима қилиш керак?» деган саволга берилган бўлсангиз, бу усулларни фақат шифокор билан маслаҳатлашганидан кейин қўллаш мумкинлигини есдан чиқарманг.\nШуни билиш керакки, тез ҳомиладор бўлиш усуллари ва халқона йўллари мавжуд бўлишига қарамай, бепуштлик сабаблари ҳаммада турлича бўлиши мумкин, шунинг учун уй шароитида халқона воситаларни назорациз қабул қилиш ҳозирги ҳолатингизни янада ёмонлаштириши мумкин ва тез ҳомиладор бўлиш имкони қўлдан чиқарилади. Масалан маврак бепуштликни фақат естроген йетишмаслиги қайд қилинган бўлса самарали даволайди, бошқа ташхисларда еса ҳомиладор бўлиш еҳтимоллигини сезиларли даражада пасайтириб юбориши мумкин.\nҲомиладорлик бошланиши учун тўғри вақтни танлаш\nМенструал сиклнинг ҳомиладор бўлиши еҳтимоллиги енг юқори бўлган вақт оралиғи фертил (унумдор) давр деб номланади. У 6 кун давом етади: овуляциядан 5 кун олдин ва ундан 1 кун кейин. Уруғлантириш учун енг мақбул давр: овуляциядан икки кун олдин ва овуляция кунининг ўзидаёқ. Овуляция кунини тўғри ҳисоблаб чиқиб ва унгача 1-2 кун жинсий алоқа қилишдан сақланиб туриб, сиз ҳомиладор бўлиш еҳтимоллигини бир неча марта оширишингиз мумкин.\nОвуляция тўғрисида батафсил→\nТезда ҳомиладор бўлиш учун нима қилиш керак?\nФарзандли бўлишни истаётган жуфтликларга йетарлича оддий ҳомиладор бўлиш йўллари мавжд: агар жинсий алоқа хатосиз овуляция кунига тўғри келишини истасангиз, ҳайз сиклнинг 10 ва 18 кунлари (бунда 1-кун менструациянинг 1-кунидан бошлаб ҳисобланади) оралиғида ҳар иккинчи кун жинсий алоқа қилинг.\nЕнг яхшиси, еҳтимолли овуляция кунигача бир неча ой давомида шунчаки жинсий алоқага киришиш керак.\nТезда ўғил ёки қизга ҳомиладор бўлиш қоидалари\nУшбу усуллардан бири кейингича. Маълумки, сперма икки турдаги сперматозоиддан иборат: «еркак» — Й-сперматозоид ва «аёл» — Х-сперматозоид.\nЖинсий алоқа овуляциядан олдин содир бўлган тақдирда, уруғлантиришгача «аёл» сперматозоидларида яшаб қолиш имконияти мавжуд. Жинсий алоқа овуляциядан кейин бўладиган бўлса, «еркак» сперматозоидлар тухум ҳужайрага биринчи бўлиб йетиб бошиши имкон бўлади.\nҚандай қилиб тезда қизга ҳомиладор бўлиш мумкин? Ушбу усулдан фойдаланиш учун овуляция бошланишининг аниқ кунини аниқлаш керак (масалан, базал ҳарорат жадвалини қўллаш орқали). Овуляциядан анча олдин содир бўлган жинсий алоқалар натижасида, қиз туғилиши кўпроқ еҳтимолли бўлади. Қиз фарзанд кўриш тўғрисида батафсил маълумот→\nҚандай қилиб тезда ўғил фарзандга ҳомиладор бўлиш мумкин? Агар жинсий алоқа овуляцияда вақтида ёки ундан бироз кейин бўлган бўлса, еҳтимол, сизда ўғил бўлади. Бу усул иш бериши учун жуда муҳим шарт, овуляция кунини жуда аниқ билиш керак, чунки ҳатто 1 кунга адашиш ҳам тескари натижа бериши мумкин (масалан ҳомила ўғил емас, қиз бўлиб қолиши мумкин. Ўғил фарзанд кўриш ҳақида кўпроқ маълумот→\nТезроқ ҳомиладор бўлиш учун қанчалик тез-тез жинсий алоқа қилиш керак?\nФертил даврда кунора жинсий муносабатларда бўлган жуфтликларнинг ҳомиладор бўлиш кўрсаткичи (22%) ҳар куни жинсий муносабатларда бўлган жуфтликларнинг ҳомиладор бўлиши кўрсаткичи (25%) билан деярли бир хил. Аммо ҳафтада бир марта жинсий алоқада бўлган жуфтликларда натижа 10% га тенг, чунки улар шунчаки ҳомиладор бўлиш мумкин бўлган асосий ва муҳим лаҳзани қўлдан чиқариб юборишлари мумкин.\nМуваффақиятли ҳомиладор бўлиш учун мақбул ритм ҳафтада тўрт марта ва ундан кўпроқ жинсий алоқа қилишдир. Тийилиш ҳолатида еса, тахминан 5-6 кундан бошлаб бу еҳтимоллик пасаяди.\nМуносабатлар учун оптимал график: фертил давргача ҳар куни жинсий алоқа, менструал сикл ўрталарида еса кунора.\nҚайси позада тез ҳомиладор бўлиш мумкин?\nМахсус хивчини бўлган сперматозоидлар жуда тез ҳаракатланишга қодир ва йўли давомида бир қатор тўсиқларни бартараф қилиб ўтади, шунинг учун уруғлантириш ҳар қандай ҳолатда ҳам амалга ошади. Бироқ бачадонннинг жойлашуви ёки шакли хусусиятлари сабаб бўладиган баъзи ҳолатларда (егилиб қолиши, ортга қараб қолиши ва бошқалар) тўғри танланган поза еякуляция вақтида сезиларли ёрдам бериши мумкин. Тез ҳомиладор бўлиш учун позалар: оёқларни қоринга егиб олиш ҳолати еркак спермаси ва бачадон бўйни ўртасида максимал алоқани таъминлайди. Бачадон егилиши бўлган аёллар учун, жинсий шериги орқада жойлашган ҳолат қулайроқдир.\nАгар еякуляциядан кейин сонлар дарҳол кўтарилса — сперма камроқ чиқиб кетади ва кўпчилиги ўз фаолиятини давом еттиради. Жинсий алоқадан кейин бирдан туриб ишларга киришиб кетиш керак емас. Сонлар остига кичикроқ болиш қўйинг ва 10 дақиқа давомида дам олинг. Бундан ташқари, куракларга таяниб «қайин» ҳолатига киришингиз ҳам мумкин.\nҲомиладорлик барибир содир бўлмаса-чи?\nЁдда тутинг, оғзаки контрацептивларни қабул қилишни тугатгач, камида бир ой ўтиши керак. Депо-Провера каби препарат қабул қилган бўлсангиз, нормал овуляция тикланиши учун 1-1,5 йил вақт керак бўлиши мумкин. 30 ёшгача бўлган аёллар учун шифокорлар бир йил ичида тезда ҳомиладор бўла олмаган тақдирда, жуда ҳам кўп ташвишланмасликни тавсия етадилар.\nАгар аёлнинг ёши каттароқ бўлса, ҳомиладор бўлиш билан боғлиқ мураккабликлар кучайиб боради ва шифокор билан маслаҳатлашишини ортга суриш мақсадга мувофиқ емас.\n40 ёшдан кейин тезда ҳомиладор бўлиш усуллари?\nМутахассислар қуйидаги схемага риоя қилишни маслаҳат беришади: 30 дан 35 ёшгача бўлган аёллар давомида ҳомиладор бўлиш учун уринишлар муваффақийтасизликка учраган тақдирда 6-9 ойдан кейин, 35-40 ёшдаги аёллар 6 ойдан сўнг, 40 ёшдан ошган аёллар еса 3 ойдан сўнг гинекологга мурожаат қилишлари керак.\nАбортдан кейин тезда ҳомиладор бўлиш учун нима қилиш керак?\nАёллар биринчи навбатда ёдда тутишлари керак: аборт куни (ҳам табиий, ҳам тиббий) янги менструал сиклнинг биринчи куни деб ҳисобланиши керак. Шундан келиб чиқиб, аёл физиологиясига кўра, агар овуляция юз берса, абортдан кейин 2 ҳафта ўтгач ҳомиладор бўлиш имконияти мавжуд, албатта агар овуляция куни ёки унгача бир неча кун давомида ҳимояланмаган жинсий алоқа содир бўлган бўлса.\nШуни билингки, ҳомила тушишидан ёки абортдан кейин тез ҳомиладор бўлиш имконсиз нарса емас, бироқ шошилиш керак емас, ҳатто сиз бу фарзандни интиқлик билан кутаётган бўлсангиз ҳам. Аёл организми бошдан кечирилган стрессдан сўнг тўлиқ тикланиши керак. Ҳомиладорлик ўз-ўзидан тугалланганми ёки бу абортми, қатъий назар, аёл организмида жиддий гормонал бузилиш юзага келган бўлади ва у тўлиқ тикланиши учун вақт талаб етилади. Шифокорлар абортдан кейин камида 3 ой сақланиб туришни тавсия қилишади, чунки янги ҳомиладорлик юқори еҳтимоллик билан яна аянчли тугаши мумкин…\nҲомила тушишидан кейин\nҲомиланинг йўқотилиши жуда катта фожиа ҳисобланган ва қандай қилиб тезда ҳомиладор бўлиш мумкин деган саволга берилаётган аёллар шуни билишлари керакки, агар аёл саломатлиги билан жиддий муаммолар мавжуд бўлмаса, ҳомила тушишидан кейин тезда қайта ҳомиладор бўлиш имкони мавжуд. Ҳаммаси шундаки, ҳомила тушиши ҳолатларининг аксарияти онанинг ёмон соғлиғи туфайли емас, балки ембрионнинг хромосома патологиялари натижасида содир бўлади. Шунинг учун таслим бўлманг. Аммо, юқорида айтилганидек, қайта ҳомиладор бўлишдан олдин камида 3-4 ой вақт ўтиши керак.\nТуғруқдан кейин тезроқ ҳомиладор бўлишим мумкинми?\nАёл физиологияси шундан иборатки, туғруқдан кейин икки ҳафта ўтгач яна ҳомиладор бўлиши мумкин. Аммо, замонавий тиббиёт туғишлар ўртасида икки йиллик вақти оралиғини сақлаб туришни тавсия қилади, бу организмни тикланиши ва дам олишига имкон беради. Агар туғруқдан кейин тезда ҳомиладор бўлиш ва бир ёш фарқ қиладиган болаларни хоҳласангиз, аввалги ҳомиладорлик ва туғруқлар муаммоларсиз ўтган бўлса, иккинчи ҳомиладорликдан қўрқиш учун ҳеч қандай сабаб йўқ.\nСпирал олиб ташлангандан сўнг, бачадон ички қатламини тикланиши учун камида битта менструал сикл ўтиши керак, бу вақтни еса ҳомиладорликка тайёргарлик кўриш учун унумли ўтказиш керак. Шифокорлар бачадон ичи спирали олиб ташланганидан кейин ҳам дарҳол ҳомиладор бўлишни маслаҳат бермайди, организм тикланиб олиши учун 3-6 ой кутиш керак.\nФарзанд кўриш учун нима қилиш керак: тезда ҳомиладор бўлиш йўллари\nМаълумки, ҳаёл ҳаётга кўчади ва ҳар қандай ҳодисалар асосида ният ётади. Бўлажак фарзандингиз қандай бўлишини тасаввур қилинг, узоқ кутилган чақалоғингизни кўз олдингизга келтиринг, унинг табиати, одатлари, ташқи кўринишини ҳаёлан тасвирланг. Кўпни дуосини олиш, яратгандан сўраш биринчи навбатда туриши керак.\nОддий уруғлантиришни амалга ошириш мумкин бўлмаган ҳолларда нима қилиш керак?\nЮқорида айтилган барча усуллар уйда ҳомиладор бўлиш масаласига жавоб беради. Баъзида фақат тиббиёт ёрдам бериши мумкин. Бунда ултратовуш усули назоратида лапараскоп ёрдамида йетилган тухум ҳужайра фолликуляр суюқлик билан бирга шпирцга сўриб олиш орқали фолликулдан ажратиб олинади. Кейин у (тухум ҳужайрани) махсус озуқа муҳитига жойлаштирилади ва унга ернинг сперматозоидлари киритилади.\nУруғлантириш жараёни микроскоп остида назорат қилинади ва агар муваффақиятли бўлса, махсус инкубатор — термостатда сақланади. Тухум ҳужайра муайян йетукликка йетганида, у имплантация бўлиши ва кейинги ўсиши ва ривожланиши учун бачадонга қайтарилади.


“Дунё ўзбеклари” тақдим этади: Истеъдодли ёзувчи Собир Ўнар билан икки суҳбат | ДУНЁ ЎЗБЕКЛАРИ | Mobile Version\n“Дунё ўзбеклари” тақдим этади: Истеъдодли ёзувчи Собир Ўнар билан икки суҳбат\n04/29/2016 Ismat Khushev Адабиёт\nSobir O’nar. Ikki suhbat.\nMuallif Adib: O’zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati 03.04.2014 izoh yo’q\nСобир Ўнар билан бўлган бу икки суҳбатнинг ораси беш йил. Биринчиси 2009 йилнинг июнида «Hurriyat* газетасида босилган, иккинчи суҳбат шу йилнинг март ойида «Кitob dunyosi» газетасида босилган. Ўтган 5 йиллик вақт мобайнида ёзувчининг адабиётимиз ва ижодкорлар ҳақидаги фикрларида ўзгариш юз бердими? У 2009 йилда нималарга диққатини қаратдию, бугун қандай муаммолар ҳақида гапирмоқда? Айни шу жиҳатдан ҳар икки суҳбат ўқувчи учун қизиқ бўлади деб ўйладим ва уларни сизга тақдим этдим.\nҲАҚИҚИЙ ЁЗУВЧИДА ЯРАТИШ ИШТИЁҚИ СЎНМАЙДИ\nШуни ҳам унутмаслик керакки, Қодирийга қадар романчиликлар Волтер Скотт даврларини ҳам қўшиб ҳисоблаганда беш юз йилдан ортиқ тарихга эга, Европа насри тамом илғорлашиб кетган эди. Сервантес, Ж.Свифт насри ҳозиргача диққат билан ўқилади, мумтоз адабиёт намуналари сифатида эътироф этилади. ХХ асрга келиб эса инглиз, франтсуз, асосан, немис адабиётида шаклий тажрибалар қўллаш, анъанавийлик, реалликдан чекиниш ҳолатлари рўй бера бошлаган, франтсузлар, айниқса, натурализмдан бутунлай безор бўлган эди.\nНасрда эса бу жараён кечикиб намоён бўлди. Омон Мухторнинг кейинги романлари, Хуршид Дўстмуҳаммаднинг “Жажман”, Назар Эшонқулнинг ҳикоялари, хусусан, “Баҳоуддиннинг ити” ҳикояси бошқа унсурлар борлиги билан фарқ қилади. Ҳолбуки Франц Кафканинг асарида “одам ўргимчакка айлангани”га қарийб саксон йил бўлди. Бизнинг эртакларимизда малика қурбақага, тошга, кийикка айланиб қолса ҳайрон бўлмаймиз бироқ, жиддий прозада бунга дуч келсак, роса энсамиз қотади.\nБир вақтлар матбуотнинг тури саноқли эди. Адабий нашрда асари ёки иккита шеъри чиққан одам танилиб кетиши мумкин эди. Таъсирчанроқ бир ҳикоя ёзсанг, номингга ўнлаб хатлар келарди. Ўзинг ёзган нарса ҳақида узоқ ўйлашга, демак, масъулиятли бўлишга мажбур эдинг. Ҳозир аҳвол умуман бошқача. Бунинг учун ўқувчини айблаб ўтириш шарт эмас. Аввал ҳам асл ўқувчи асарнинг сарасини топиб ўқирди, ҳозир ҳам шундай. Масалан, бозордан газета сотиб олиб ўқиётганлар эса ўша газетанинг бир ой аввалги сонидаги ҳикоянинг номини ҳам эслаёлмайди. У вақт ўтказиш, бироз бўлса-да овуниш учунгина ўқийди. Лекин унга нега бундай қилаяпсан, деб бўлмайди. У эркин ва савияси ҳам ўша газетага жуда мос. Шундай “гигант” ёзувчилар борки, бир йилда беш-олти “роман” ёзиб ташлаяпти. Китоблари қўлма-қўл ўқилаяпти. Бироқ адабий жамоатчилик унинг номини ҳам эсламайди. Жиддий ёзувчи тўғрироғи, сўз қадрини юқори биладиган, ёзган асарлари ҳақиқий адабиёт десак бўладиганлар эса ҳамон жиддий асарлар ёзиш билан машғул. Масалан, Эркин Аъзам, Хайриддин Султонов, Нормурод Норқобилов, Шойим Бўтаев, Назар Эшонқул, Абдуқаюм Йўлдош, Улуғбек Ҳамдам, Зулфия Қуролбой қизи, Луқмон Бўрихон, Исажон Султон ва бошқа ёзувчилар ижод қилишаяпти. Уларнинг асарлари манаман деган чет эллик ёзувчиникидан кам эмас. Одамзотнинг қисмати, эртаси, келажаги нима бўлишини ўйлаб қайғураётган, қалби ўртаниб, азоб чекиб ёзаётган адиб билан бугун кичкинагина бир фожиавий ҳангомани ёзиб эртаси куни газетада чиқариб, чапак чалиб юрган қаламкашнинг фарқи бор-да, албатта.\n— Адабиётнинг равнақида адабиётшунослик, айниқса, танқидчиликнинг ролини инкор этиб бўлмайди. Қизиғи шундаки, булар кўпинча баравар, деярли бир хил суръатда ҳаракат қилади. ХИХ аср рус адабиётида даҳо шоиру ёзувчилар қатори Добролюбов, Белинский, Гертсен, Чернишевский каби адабий танқидчилар етишиб чиққан. ХХ асрда ҳам адабиётга қараб танқидчилик кучайган.\nЁЗУВЧИ БОР, АСАР БОР, ЛЕКИН ЭЪТИБОР СУСТ\n— Собир ака, бугун адабиётимизда кўплаб истеъдодли ёзувчилар, шоирлар ижод қиляпти. Янги дунёқараш адабиётда ҳам бўй кўрсатаяпти, янгича ёндашувлар шаклланаяпти. Бироқ адабиёт фақат шу соҳа аҳлининг таҳлилида қолиши керак эмас-ку. Ёзувчи ижоди кенг омманинг баҳосини олиши керак. Асл адабиёт ўз ўқувчиларини топаяптимикан ёки бироз муболаға қилаяпманми?\n— Муболаға-ку қилмаяпсиз. Ўзи бизда тарғибот ҳам айтарлик эмас. Газеталаримиз анжуманлар, китоб тарғиботлари билан боғлиқ тадбирлар, адабий учрашувлар ҳақида маълумот беришади. Шунинг учун баъзан уларни ўқимасанг ҳам ҳеч нарса ютқазмайсан. Бир қарашда адабиётда турғунлик, бир сокинлик борга ўхшайди. Лекин тирик ёзувчи, тирик шоирнинг қиёфасини кўз олдингизга келтириб, ўзи унинг асарлари қандай деб китобхонликка шўнғисангиз, кўп нарсалар топасиз. Тулпор отни улоққа қўшмасангиз, тулпорлиги билинмайди.\nАдабиётда қатор-қатор номлар ва қатор-қатор асарлар пайдо бўлаётгани бор гап. Мисол учун айтаманки, кейинги йилларда аёл ёзувчилар ижодида улкан силжиш, силкинишлар юз берганини эътироф этмоқ керак. Зулфия Қуролбой қизи, Жамила Эргашева, Саломат Вафо, Рисолат Тошпўлатова, Муяссар Тилововаларнинг ҳикоя ва қиссаларини ўқиб кўринг. Жуда жиддий ҳамда маҳорат билан ёзишаяпти.\nАҳмад Аъзам кейинги беш йил ичида жуда кўп асар ёзди. Қисса, роман, эссе, мақолалар чоп этди. Умрининг сўнгги кунларигача жуда катта ишлар қилди. “Ўзи уйланмаган совчи” деган кино романини бир ҳикоя ўқигандай тез ўқидим. Жонли тирик образлар, одамлар, тил, ҳаракат, овоз, ўй, қарор ва беқарорлик ёшларга хос бечидамлилик — бу ифодаларни ёзувчининг теран кўзи ва бадиий маҳорати билан юзага балқиб чиққан. Чехов ёки Қаҳҳор уни ихчамроқ ҳикоя қилиши мумкин эди, бироқ, Аҳмад Аъзамга унинг қисқалиги эмас, шундай жонли ифодаси керак ва эҳтимол биз каби ўқувчига ҳам. “Тиқин” ҳикояси, “Тугмачагул” , “Ҳали ҳаёт бор” қиссаларини ўқинг. Одамлар ҳаракатини, тилини қанчалик табиий бера олиши мумкинлигини кўрасиз. А. Аъзам насри янги, замонавий, ётиб олиб ўрганса арзийдиган наср.\nЁзувчи бор, асар бор, лекин эътибор суст. Биз ҳайратланмаймиз, қойил қолмаймиз, баъзан баракалла деб қўйишни ҳам эплай олмаймиз. Ўзи зўр адабиёт қанақа бўлади? Буни ҳам тасаввур қилмаймиз. Навоий ёки Қодирий ҳазратлари осмондан оёғини узатиб тушиб келишлари керакдек.\nШ. Холмирзаев, Э. Аъзам, А. Аъзам, Х. Дўстмуҳаммад, Н. Эшонқул, И. Султон, У. Ҳамдам, Н. Норқобилов, А. Йўлдошев, Л. Бўрихон, Қ. Норқобил асарларини бирор оммавий хориж тилига ўгириб кўринг. Биз ўзи асли бошқаларга ҳам, ўзимизникига ҳам қойил қолмаймиз. А. Орипов, Э. Воҳидов, У. Азим, Ҳ. Худойбердиева қайси Нобель олган шоирдан кам ёзяпти? Бадиий жиҳатдан бўшми, фикр доирасидан торми, қалбидаги вулқон уларникидан пастми? Собиқ Иттифоқ ҳудудида ижод қилаётганларни ҳам матбуот, интернет орқали кузатаяпмиз. Жуда қойил қилишаётгани йўқ.\nБизда адабиёт ҳозирги ҳолида жуда кучли. Фақат унинг кучини бошқаларга билдиролмаяпмиз: эплаб таржима қилмаяпмиз, тарғибот қилмаяпмиз.\nТўғри, “Сариқ матбуот”, юзаки адабиёт тушунчаси бор. Унинг ҳам йўлини тўсиб бўлмайди. Қийин иш. Лекин асл адабиётни ўқийдиган одам хусусий газетани эмас, “Шарқ юлдузи”, “Ёшлик”, “Жаҳон адабиёти”, “Тафаккур” журналларини, “Китоб дунёси”, “Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газеталарини ўқиши, обуна бўлиши керак. Жиддий адабиётни ривожлантириш ҳақида ҳукумат қарорлари ҳам бор. Уларда юқорида номлари тилга олинган нашрлар мактабларда қўшимча таълим жараёнига қўшиб ўрганилсин, ўқитилсин дейиляпти. Аммо натижа ҳаммамизга маълум… Очиғи, баъзан маънавиятни, унинг ажралмас бўлаги бўлган адабиётни бутунлай бегона соҳа деб яшаётган раҳбарларни ҳам кўраяпмиз. Зотан, адабиёт мактабда пухта ўргатилмас, қизиқтирилмас экан, бу соҳанинг келажагига қандай қараш мумкин? Сиз бўлса унинг тарғиботи ҳақида гапирасиз…\n— Ёзувчи маҳорати деганда нимани ҳис этасиз? Чинакам адиблик, ёзувчилик аслида нима?\n— Баъзи бировлар ёши ўтинқираганда шеър ёзиб, мен шоир эканман, истеъдодим барқ уряпти, деб ҳаммани гаранг қилиб юради. Бекорчиликдан кўп нарсалар хаёлга келиши мумкиндир, лекин “бир думалаб” шоир бўлиб қолиш қийин. Назаримда, шоир азалдан бўлади. Баъзан эса ёши қирқдан ўтиб бирор нарсалар қоралаб, гўё ақлини пешлаб, ёзувчилар қаторига қўшилиб кетганларни ҳам биламиз. Нима бўлгандаям ёзувчилик ва шоирлик Қаҳҳор қатъий ва тўғри таъкидлаганидек, касб эмас, ҳунар. Шундай бўлгач, у ўта шахсий ишдир.\nХемингуэйнинг фақат билган, танийдиган одамлар ҳақида ёзиш керак деган ўгити менга ёқади. Билмаган инсон ҳақида ҳар қанча чираниб ёзманг, аввало уни сиз билмаслигингиз аён бўлиб туради. Шундай бўлгач, ўқувчини ишонтиришингиз қийин кечиши табиий.\nҲа, инсон руҳиятини очиш учун катта маҳорат керак. Ёзаётган одам бу мақсадда қалам ушламайди, яъниким, бу одамнинг руҳиятини катта истеъдод билан ифодалашим керак деб мақсад қўя олмайди. Шу жиҳати билан ёзувчилик ҳоким, вазир ёки фермернинг вазифасидан кескин фарқ қилади. Жиҳатлар ва жиҳатларнинг жиҳатлари ёзувчига илҳом беравериши мумкин. Руҳият шу аснода очилса, ажаб эмас.\nИжтимоий ҳаёт дегани жуда кенг миқёсдаги тушунча. Ёзувчи одам уни билмай, билишга ҳам қизиқмай иложи йўқ. Лекин аввал ижтимоий ҳаётни чуқур ўрганай, кейин ёзаман деб ҳам режа тузиб бўлмайди. Умр эса жуда тез ўтади.\nКўпинча тезкорроқ ёзувчи ютади. Қодирийга ўхшаб 25 ёшингда “Ўткан кунлар”дек бир романни қойиллатиб қўйган бўлсанг қанийди!\nБиз анъанавий романчиликни, қиссачиликни А. Қодирий, Ойбек, А. Қаҳҳор, ў. ўулом, О. Ёқубов, П. Қодиров, Ш. Холмирзаевдан ўрганамиз. Айнан хорижникига ўхшатиб ёзмоқчи бўлсак, бу бизнинг бир ёқламалигимизни, ғўрлигимизни билдиради. Адабиёт эса ғўрликни, жўнликни кўтармайди.\nЁзувчидан маҳоратдан ташқари катта руҳ ва йирик йўналиш ҳам талаб этилади. Шекспирона ёзиш учун Шекспирнинг руҳи, Толстойча ёзиш учун Толстой руҳи керак. Руҳнинг пастлиги жўнликка олиб келиши мумкин. Сабаби руҳ баланд бўлмаса, ўзингиз топган воқеалар, уларнинг тафсилотлари орқасидан эргашиб юраверишингиз — ўзингизни енголмай қолишингиз мумкин. Одам асарда ўзининг устидан ғолиб келса, кучли нарса келиб чиқади. “Танҳоликнинг юз йили”да Маркес ўзини енголган.\n— Истеъдод ўз маҳоратини намоён этиш учун маълум бир шарт-шароит бўлиши, албатта, шартми?\n— Истеъдод тўла намоён бўлиши учун қулай шароит зарур деб ҳисоблайман. Толстой ва Хемингуэйлар катта ёзувчи бўлиш учун пул керак, деб ўйлашган. Ёзувчига муттасил ўтириб ижод қилиши учун барибир уй керак. Соғлом бўлмаса, яна қийин. Ёзишдан безганда айланиш учун кўча, хиёбон, боғ бўлса яна тузук. Хайрихоҳ хотин, хайрихоҳ фарзандлар бўлса боз устига. Бир жойдан етарли мояна олиб турсанг, Ш. Холмирзаевга ўхшаб зориқиб қолавермасанг… Лекин Шукур ака ҳамма нарсадан ёзишни, Адабиётни устун кўриб яшаган ягона ўзбек ёзувчиси бўлиб қолди.\nТоғай Мурод “Ўзбек халқига хайкал қўяман” деб яшади. Хемингуэй фақат ёзиш учун яшаган. Ёзолмай қолганини англаган куни ўзини отган. Достоевский ҳаёти эса жуда пала-партиш, ҳеч ҳавас қилиб бўлмайди. Балзак уйқуга, чарчоққа бас келиш учун совуқ сувли тоғорага оёғини тиқиб ёзаверган. Қодирий ва Ойбек шоҳона яшамаган. Лекин Толстойга графлиги, қўшимча сармояси обдон қўл келган деб ўйлайман. “Анна Каренина” ёки “Уруш ва тинчлик”ни ёзиш учун камбағалчилик кўп панд берар эди.\nМуболағаларнинг уяси бўлган Маркес “Танҳоликнинг юз йили”ни ёзаётганида ҳожатга чиқишга ҳам вақтини қизғонар экан.\nЗ. Саидносированинг эслашича, Ойбек домла курсолида ҳеч вақоси бўлмаса ҳам оч-наҳор ўтириб ёзаверган экан.\nБунин, Шолохов, Айтматовнинг яшаш тарзи, ёзиш шароитлари ҳам ҳар хил бўлган. Шоир кета туриб ҳам ён дафтарига нималарнидир қоралаб, балки шеърни тўлиқ қоғозга тушириб қўявериши мумкиндир, лекин, ёзувчи одамга уй ва мояна албатта зарур деб ҳисоблайман.\nИжодий маҳсулотнинг қандай бўлиши – бу бошқа масала. Худога шукур дейиш керак, бизда шарт-шароитдан қийналиб қолган ёзувчилар йўқ.\nЗамонавий ёзувчиларимизнинг насрий асарларини назарда тутиб айтаман: жанр хусусиятларига баъзида амал қилмаяпмиз ёки ўарб адабиётининг таъсирими, ҳар қалай, шу ҳолат ўйлантириб қўяди, баъзан.\nўарб адабиётининг таъсири дейиш балки тўғрироқ бўлар. Чунки, улар прозанинг эски қолипларини синдиришга уриниш бошланганига юз йилдан ошиб кетди. Тажриба, экспримент тарзида ёзилган баъзи бир асарлар бора-бора мумтоз романлар қаторига кирди. Бизда ҳам модерн адабиётига хайрихоҳлик бор. Бу жараёнга ёт кўз билан қарамаслик керак. Роман ёзиш равишига ўзгартириш киритганлардан бири Омон Мухтор бўлди. Ва айтиш жоизки О. Мухтор жуда самарали ижод қилди. Фақат “Шарқ юлдузи” журналида босилган охирги романининг сўнгига тушунмай қолдим. Ё ёзувчи ўзи топган мавҳумотда адашиб кетди, ёки менинг ақлим ноқислик қилди.\nШунақа, Омон ака бошқа ёзувчиларга ўхшаб роман бошланмасида ўзига объект яратиб олиб, борар манзилини айтиб, бисмилло деб ўтирмай, бирданига “газ босиб” кетадиган усул топди. “Алишер ва рассом Абулҳайр” деган тарихий романида ҳам бу сезилади. Бир драмасида ҳатто Навоий замонидаги террорчи гуруҳлар ҳақида ёзди. Майлида, бу насрга ҳам шаклан, ҳам мазмунан турлича ёндашишни билдиради. Улуғбек Ҳамдамнинг тўрт бетлик мини романини ўқидим. Мазмунан қараганда, наъматак ўсимлиги тимсолига авлодлар алмашинуви, инсоний муносабатлар, севги-муҳаббат тарихини ҳам сингдирибди. Лекин қисқа бир асарни роман дебди. Х. Дўстмуҳаммад беш юз бетлик ҳикоя, икки бетлик романлар ҳақида гапирган эди. Н. Эшонқулнинг “Гўрўғли” романи, қатор ҳикоялари, Исажон Султоннинг “Дарбадар”, “Озод” романларини ўқиб кўринг. Уларда биз кўниккан реалистик адабиёт белгилари йўқ. Рамзлар, тимсоллар бор. Ёзувчининг фикри, ғояси ҳам мавҳумотларга, ишораларга яшириб қўйилган. Реалистик адабиётнинг ҳам имкониятлари кенг, бироқ бошқача руҳдаги, бошқача шаклдаги адабиётга ҳам кўзимизни ўргатишимиз лозим. Чунки, дунё адабиётига бирёқлама ёндошиб бўлмайди. Қодирий ўтган асрнинг бошидаёқ ёзишнинг “турлук йўсунларини билмак” тўғрисида ёзган эди. Айни пайтда бор нарсалар, мавжуд ёзилган асарларни ҳам эътироф этишимиз, авваломбор уларни ўқимоғимиз лозим.\nАҳмад Аъзам 1988 йилда “Ўзим билан ўзим” деган бир қисса ёзган эди. Адабиётшунослар, танқидчилар индашмади. Ёки унинг “ўулистонга сафар” романини олинг. Адабий даврада бу роман ҳам яна жимлик билан кутиб олинди. Ҳайрон қоласан. Ё одамлар ўқимайдиган бўлиб кетган, ё ўқиган асари ҳақида фикр уйғонмайди. Ҳолбуки, юқорида тилга олинган асарлар янги ўзбек прозасининг намуналаридир. Ёзса ёзибди-да, деб бепарво, беписанд ўтириш ҳам умумий адабий жараённинг сустлигини билдиради. Шундай эмасми?\n— Бугунги ёшларнинг ижодий изланишларига қандай баҳо берасиз?\n— Ҳозирги ёшлар катта бир оқим бўлиб юзага чиқаётганлари йўқ. Мен уларнинг аксарияти ўқимаслик касалига дучор бўлганидан қўрқаман. Ёзадилар, лекин ўқимайдилар. Бир хиллари экспримент усулида бир балоларни ёзади, тушунтир-чи, ўзи кимга ўхшаб, кимга эргашиб бунақа нарса битдинг десанг, елка қисади. Ҳолбуки, биз буткул бошқа замонга келиб қолгандек. Хабардорлик, огоҳлик керак.\nБадиий адабиётга бевосита тааллуқли бўлган анча-мунча адабиётлар интернетда ҳам мавжуд. Атоқли шоир Хуршид Даврон жуда кўплаб арзирли асарларни интернетга жойлаштирди. Буям жонкуярлик. Аммо, ёшлар на интернет, на китобга эътиборсиз бўлаётгани чатоқ. Интернетга қизиқишади, лекин асарга, адабиётга эмас.\nЙилда бир-икки марта ёшларнинг адабий кўрик-танловларида хизмат тақозосига кўра қатнашишга тўғри келади. Айниқса шоир бўламан деган ёшлар ўқимаслик бобида ҳайратга солишади мени. Ўсмоқчилаб сўраб келсанг, Муҳаммад Юсуфнинг шеърларини ўқийман дейди, унинг ҳам китоблари номини билмайди. Аслида улар М. Юсуфни ҳам ўқимаган бўлади, радио ёки телевидениеда шоир шеърлари билан айтилган қўшиқларни эшитган холос. Бироқ бу орқали ёшларнинг ҳаммаси бир хил деган баҳони бериб бўлмайди. Изланувчан, катта адабиёт маъсулияти билан ижод қилаётганлар жуда кўп. Шодмонқул Салом, Нурилла Чори, Анвар Суюнов, Холиёр Сафаровларни алоҳида таъкидлагим келади.\nАдабиёт бир жойда депсиниб туриши мумкин эмас. У сокин, бир ўзанда оқаётган дарёдек бўлиши мумкин. Катта истеъдодлар чиқса бу дарё тошади, тўлқин отади, ўзани бошқа ёқларга кетиши ҳам мумкин.\nМен шахсан бунинг бўлиши мумкинлигига доим ишониб яшайман.\nФеруза ТЎРАЕВА суҳбатлашди\n(Tashriflar: umumiy 8, bugungi 1)\nСуратда: Ёш истеъдодлар Собир Ўнар, Абулқосим Мамарасулов ва Муҳаммад Исмоил устозлари Шукрилло ва Одил Ёқубов билан…\nШоир ва таржимон Фахриёр билан Ойдин Нисо суҳбати\n«Ёшлик» журнали бош муҳаррири Нодир Жонузоқ билан суҳбат\nНуруллоҳ Муҳаммад Рауфхон: Адабиёт қадим ўзанларига қайтади\n“Шоир халқнинг ити… эмас” (Тўра Мирзо билан суҳбат)