Айиқполвон | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек халқ оғзаки ижодиЎзбек халқ эртаклариАйиқполвон\nБир бор экан, бир йўқ экан, қадим замонларда бир подшоҳ бўлиб, унинг Маҳлиё, Муҳаббат, Иқбол номли уч қизи бўлган экан. Маҳлиё йигирма икки ёшга, Муҳаббат йигирма ёшга, Иқбол эса ўн саккиз ёшга тўлган экан, гўзаллик бобида етти иқлимга донғи кетган экан.\nАммо подшоҳ қизларига мамлакатнинг турли вилоятларидан келган совчиларни “У менинг тенгим эмас, мен қизларимни ўзимдан ҳам аълороқ шон-шуҳратга эга бўлган кишиларга бераман”, деб қайтара берар экан.\nКунларнинг бирида бу қизлар отасининг давлатини томоша қилишиб, боғи Эрамда сайрибоғ айлашиб, гулҳовуз бўйига келиб ўтирибдилар. Гул ишқида сайраб турган булбуллар, бутоқлардан бутоқларга сакраб учаётган қушлар, кўкларда парвоз қилаётган каптарлар, уя ғамларини чекаётган майналарни кўришиб, ўзаро суҳбат бошлабдилар. Шунда Маҳлиё гап бошлабди:\n— Кўряпсанми, табиат қандай гўзал ясанган, қушлар эркин учадилар; шу ҳаёт кўп афзал. Улар баландпарвоз қилишиб, жаҳон гулзорларини сайр этишади, — дебди. Муҳаббат эса Маҳлиёга жавобан:\n— Келинглар, опа-сингил биз ҳам учов —\nБу даргоҳдан чиқайлик,\nОта давлати, тахти-бахтидан\nҚафасга солинган тўтидек доим\nПодшоҳ даргоҳини ташлаб,\nБизлар кетайлик, —\nШундан сўнг Иқбол опаларига қараб:\n— Опалар, энди биз оқшомда туриб, эгнимизга йигит либосини кийиб, от миниб қочмасак бўлмайди, — дебди. Бу уч қиз олтин қафасга солинган тўтидек, ҳеч нарсани кўрмай ёки севган ёрига етмай юришдан кўра бошларини шу даргоҳдан олиб кетишни афзал кўрибдилар.\nЯрим кечада Маҳлиё, Муҳаббат ва Иқбол боғдан чиқиб, секин-аста отхонага киришибди. Қарасалар, отбоқар, пойлоқчилар ухлаб қолибди. Учала қиз йигитлар либосини кийибдилар, ёнларига қилич, совут-қалқон олишиб, бошларига қундуз телпак кийишиб, сочларини бостириб, этик, шимларни таранг тортиб, бедов отларга минишиб, йигит суратида узоқ сафарга кетибдилар.\nҚизларнинг саройдан чиқиб кетганини ҳеч ким сезмай қолибди.\nҚизлар тонг отиб, қуёш чиққунгача анча йўл босиб, нотаниш ўлкаларга бориб етибдилар. Аммо тўхтамасдан ҳамон йўлда давом этибдилар.\nЭрталаб подшоҳ уйғониб ҳарамга кирибди. Сўнгра қизлари масканига борибди. Қараса, ҳеч ким йўқ. Подшоҳ дарғазаб бўлиб, сарой посбонларидан қирқтасини ўлимга буюрибди. Мамлакатнинг барча хон-бекларига нома ёзиб, қизларини излаб топишни буюрибди ва топган кишига бўйи баробар зар тўкиб, подшоҳликнинг ярмини беришга ваъда қилибди, аммо қизларидан дарак тополмабди.\nЭнди икки калима сўзни қизлардан эшитинг:\nУч қиз йўл юрса ҳам мўл юриб, неча шаҳар, дарё, саҳролар ошиб, ниҳоят бир тоғнинг канорасига етиб борибдилар. Тоғ канорасига борганда йўл уч томонга кетган бўлиб, ўртага ўрнатилган бир тошга: “Ўнг томонга юрсанг, борса келмас, ўрта йўлга юрсанг, борса даргумон, чап томонга юрсанг, борса келар”, деб ёзиб қўйилган экан. Шу жойга келганда қизлар тошдаги хатни ўқибдилар ва ўзаро маслаҳат қилибдилар. Шу вақт Иқбол туриб опаларига:\n— Мен борса келмас, деган томонга бораман. Бахт-иқболимиз очилса, албатта, дийдор кўришармиз. Аммо ҳар кимнинг эрки ўзида. Ўз ихтиёри билан севганига турмушга чиқсин, — дебди. Муҳаббат эса:\n— Майли мен “Борса даргумон”га бораман, опамиз Маҳлиё эса, “Борса келар”га борсин, — дебди. Бунга уч опа-сингил рози бўлибдилар. Ўша куни тоғ канорасига киришиб, ётишибди. Эртасига тонг отганда йўлга равона бўлибдилар. Маҳлиё “Борса келар”га, Муҳаббат “Борса даргумон”га, Иқбол эса, ”Борса келмас” деган йўлга равона бўлибди.\nИқбол йўл юрса ҳам мўл юриб, чўл-у биёбонлар ошиб, неча машаққат-кулфатларни бошдан кечириб, кунларнинг бирида қоронғи тушганда баланд тоғ этагидаги ўрмонзорга етиб борибди. Бир пана жойни топиб уйқуга кетибди.\nЭрта тонг отиши билан Иқбол ўрнидан туриб атрофга қараса, баланд тоғлар, қалин ўрмонзорлар, кўм-кўк денгиздан бошқа ҳеч нарса кўзига кўринмабди, ҳатто қайси йўлдан келганини ҳам билмабди. Бир вақт узоқдан бир нарсанинг тебраниб ўзи томонга келаётганини кўрибди. Шу вақт опаларининг ўзаро қилган ваъдаларини ёдига олиб, “Нима бўлсанг ҳам сен биринчи учрадинг, сен меники, мен сеники” деб, келаётган нарсага қараб тураверибди.\nБир вақт ҳалиги нарса Иқбол томонга қараб кела бошлабди. Қараса, бир айиқ экан. Иқбол салом бериб айиқ ҳузурига борибди ва ўзига ҳамсояликка қабул қилишини сўрабди.\nАйиқ Иқболни уйига бошлаб олиб борибди. Қиз айиқ билан бирга турмуш кечира бошлабди. Айиқ кечалари овга чиқиб, ён қўшни қишлоқлардан мол-матолар, сигир-қўйлар ўғирлаб келиб, шу билан бир неча йиллар кун кечирибдилар. Айиқ ўз ертўласини зеби-зийнатларга тўлдирган, қимматли бойликлар тўплаган экан. Иқбол бу буюмларнинг қайси юртдан, қандай оилани қақшатиб келтирилганига ачинар экан. Аммо айиққа бу тўғрида сўз очишга ботина олмас экан. Кундан-кун, ойдан-ой, йилдан-йил ўтиб, Айиқ билан Иқбол ўғиллик бўлишибди.\nТуғилган боланинг белидан юқори қисми одам, пастки қисми жунли — айиқсимон экан. Бола кунда бир ўсар экан. Боланинг отаси айиқ эса, бу ҳолни кўриб, болага ўзини кўрсатмас, ҳар куни тонг отиши билан она-болани ғорда қолдириб тепасидан тегирмон тош билан бекитиб кетар экан. Иқбол ўз боласининг зерикмаслиги учун тошлар кўтариш, ирғитиш, қилич чопиш, от миниш, кураш каби ўйинларни ўргата бошлабди.\nНиҳоят ўн тўрт ёшга етганда бола онаси Иқболдан:\n— Менинг отам борми? — деб сўрабди. Онаси:\n— Отанг бор, бироқ у одам қиёфасида эмас, кечаси юрт талайди, кундузи ўрмонда ётади, — дебди. Бола бунга ғазабланиб, отасининг олдига бормоқчи бўлганда, онаси:\n— Ғор оғзида тегирмон тош бор, уни кўтариб оча олмайсан, — дебди. Бола тош кўтариш ишига моҳир бўлганидан, тошни бир ҳамла билан кўтариб ғор оғзидан юз қадам жойга улоқтириб ташлабди-да, ўрмон томонга юра бошлабди. Ўрмонда ётган айиқ бу ҳолни кўриб, ғазабланибди ва болага ҳамла қила бошлабди. Шу вақтда кураш ва чаққонликка моҳир бўлган бола айиқни танимай, унга нисбатан хирс қилиб, курашда айиқни енгибди, натижада айиқни тош билан уриб ўлдирибди. Аммо ўрмонни кўп излаб отасини топа олмабди. Юриб-юриб кун кеч бўлганда онаси олдига келиб, қандайдир бир ҳайвон билан олишиб, уни ўлдиргани, отасини излаб топа олмаганини айтибди.\nБундан хабардор бўлган она боласи билан ўрмонга борибди. Ўлган ҳайвон отаси эканини болага билдирибди. Шундан кейин барча воқеадан Иқбол болани хабардор қилиб, ўз саргузаштини сўзлаб берибди.\n— Болам, мен Канъон вилояти подшоҳининг қизи эдим. Менинг Маҳлиё, Муҳаббат номли опаларим бор эди. Отамиз золим, ўз эркимизга қўймаганидан, ота даргоҳидан чиқиб, йигит либосини кийиб, совут-қалқон тақиб, бедов отга миниб, борса келмасга ғозланиб, шу жойларга келганман.\nСенинг отанг — шу айиқ бу томонларга кимки келса ўлдирган, мол-мулкини талаб, ном-нишонини ўчирган. Шунинг учун бу ерларни, “Борса келмас” деб атаган эканлар. Опаларим Маҳлиё билан Муҳаббатлар бошқа йўлдан — “Борса келар”, “Борса даргумон” каби жойларга кетганлар, — дебди.\nШундан сўнг она-бола Канъонга қараб йўл олибдилар. Йўл юрса ҳам мўл юриб, Канъон вилоятига етиб борибдилар.\nОна-бола Канъон вилоятидаги мусофирхонага тушибдилар ва ўзларининг Канъон шоҳиникига меҳмон бўлиш учун келаётганларини сўзлабдилар. Шунда бир донишманд қўшчи ҳўкизларини кўланкага боғлаб турган экан, мусофирхонага келиб тушган кимсанинг аёл эканлиги, олдидаги навқирон йигитча унинг ўғли эканлигини пайқаб, бундан бир неча йиллар илгари подшоҳнинг уч қизи ғойиб бўлгани, подшоҳ уларни топган одамга бўйи тенг зар тўкиб, шоҳликнинг ярмини бермоқчи бўлганини хотирлаб, подшоҳга бу хабарни етказибди.\nАммо подшоҳ бунга ишонмай, бу қўшчи ёлғон сўзлаб, подшоҳдан суюнчи оламан деган бўлса керак, деб дарҳол уни зиндонга ташлатибди.\nПодшоҳнинг бир доно вазири бор экан. Бу қўшчи йигит ёлғон гапирмаса керак, деб бир амаллаб мусофирхонага бориб, ҳақиқатан подшоҳнинг кичик қизи Иқболнинг ўз ўғли билан ота юртига келганини билибди. Саройга келиб шоҳга бу воқеани айтибди. Подшоҳ севинганидан бутун мамлакатга хабар қилибди. Неча хил иззат-икромлар билан қизини подшоҳ ҳузурига олиб келибдилар. Подшоҳнинг ҳамма қариндошлари, хон-беклари, амир-амалдорлари қозикалон шариат пешволари йиғилишибди. Бу севинч шарафига катта базмлар ўтказишибди: Иқболнинг ўғлига “Холполвон” деб ном қўйибдилар. Иқбол ўз ўғли билан шоҳ саройида бир гўшада ҳаёт кечира бошлабди. Аммо Маҳлиё ва Муҳаббатлардан дарак топилмабди. Подшоҳ айтган ваъдасини вазирга беришга кўзи қиймай: “Қўшчи йигитнинг гапи рост чиқди, шунинг учун унинг бу хабари эвазига зар ва подшоҳликнинг ярмини беришдан ҳам аълороқ, уни зиндондан бўшатишга ижозат бераман”, дебди. Йигитни ўз ҳузурига чақириб, бундан кейин бировлардан эшитган гап учун подшоҳдан инъом оламан, деб ёлғон гапирмагин, сени ўлдирмоқчи эдим, бироқ раҳмим келиб, менинг ҳақимга дуо қилар деб, сени зиндондан бўшатдим, дебди. Йигит “қуллуқ” қилиб ўз юртига жўнаб кетибди.\nПодшоҳ уч қизидан бирига эга бўлганига шукрлар қилиб, Холполвонни тарбиялай бошлабди. Хол полвон кундан-кунга, ойдан-ойга етилиб, катта бўлиб, кўча-кўйга чиқиб, ўз тенгқурлари билан ўйнаб юрибди. Кунларнинг бирида Холполвон кўчага чиқса, бир неча ёш йигитлар ошиқ ўйнаётганини кўриб, югурганича Иқбол олдига кириб:\n— Менга ҳам ошиқ ясаб берасан, — дебди. Онаси унга ҳар бири бир ботмондан келадиган тўртта чўян ошиқ ясаб берибди. Холполвон ошиқларини кўчага олиб чиқиб ўйнаганида, ошиқ бир неча йигитларга тегиб кетиб кўпларни майиб қилибди. Орада катта жанжаллар чиқибди, Холполвонга ҳеч кимнинг кучи етмабди.\nОта-оналар подшоҳга шикоят қила бошлабдилар. Подшоҳ эса, сарой аъёнларини йиғиб, бу тўғрида кенгаш ўтказибди. Донишмандлардан бири туриб сўз бошлабди:\n— Эй шаҳаншоҳи олам, дунёда ҳеч кимса ўз насл-насабини ўлдирган эмас. Кимсан Канъон вилоятининг подшоси арзимаган гуноҳ учун неварасини ўлдирибди, деган гап тарқалса, яхши бўлмайди. Ундан кўра, боланинг қонини тўкмасдан, уни узоқ сафарларга, борса келмас жойларга юбориш керак. У ўша томонларда номсиз-нишонсиз йўқ бўлиб кетсин, — дебди.\nПодшоҳ бошқалардан ҳам маслаҳат сўрабди. Шу вақтда мажлисда ўтирган кишилардан бири ўрнидан туриб, подшоҳга қуллуқ қилиб, сўз бошлабди:\n— Яхшиси, Холполвонни девлар мамлакатига юбориш керак, уни девлар ҳалок қилсин, онаси ўзини касалликка солиб ётсин. Бола ундан ҳол-аҳвол сўрайди. Шунда онаси, касали қаттиқлигини, девлар мамлакатида ўсадиган ҳаёт дарахтининг илдизи ва япроғини қайнатиб ичмаса, одам бўлмаслигини айтсин, дебди. Шундан кейин бола у ҳаёт дарахтининг илдизини излашга кетади, қайтиб келмайди. Шундагина маҳалла-кўй дод-фарёддан, подшоҳимиз эса арздод тинглашдан қутулади.\nБу маслаҳат подшоҳга маъқул тушибди. Бир вақт бола кўчадан келиб, онасининг қаттиқ касал бўлиб ётганини кўрибди. Бола касаллик сабабини сўраганда, девлар мамлакатидаги ҳаёт дарахтининг илдиз ва япроқларини қайнатиб ичса, тузалишини баён қилибди. Шу кундан бошлаб Холполвон ўша дарахтнинг илдиз ва япроқларини келтириш учун бошига темир дубулға, эгнига совут, оёғига ўттиз ботмон пўстакдан чўқай тикиб, қўлига қалқон олиб, девлар мамлакатига равона бўлибди.\nОрадан кўп ўтмай, Канъон шоҳининг набираси Холполвон девлар мамлакатига юриш қилганмиш, деган гаплар тарқалиб кетибди.\nБу довруқни эшитган не-не паҳлавонлар ўзларини чоғлаб, белларини боғлаб, курашга ҳозирланиб, Айиқполвонни (Холполвонни) қидиришиб, юра берибдилар…\nАйиқполвон йўл юрса ҳам мўл юриб, бир саҳрога чиқибди. Йўлда бир навқирон йигитнинг икки қўлида иккита тегирмон тошни кўтариб, уни олмадек осмонга отиб ўйнаб турганини кўрибди. Бола унга яқинлашиб салом берибди ва ундан бу тегирмон тошларни олмадек ўйнаб машқ қилиш сабабини сўрабди. Тош ўйнамоқда давом этаётган паҳлавон:\n— Эшитишимга қараганда, Канъон вилоятидан бир Айиқполвон деган чиқибди. У жуда зўр паҳлавон эмиш. Ўша билан курашиш учун кучимни синагани мана шу тошларни ўйнаб машқ қилаётирман. Жуда катта бўлса, бир тегирмон тошининг оғирлигича бўлар-да, — дебди. Шунда бола:\n— Эй, паҳлавон йигит! Мен ўша Канъон вилоятидан келаётирман. Ўша Айиқполвоннинг қўшниси бўламан. Ҳар замон курашга тушганимизда гоҳ у мени, гоҳ мен уни йиқитар эдим. Агар сен мени йиқитсанг, уни ҳам йиқитган бўласан, — дебди.\nШундан сўнг ҳар иккиси очиқ майдонда курашга тушибдилар, Айиқполвон тош ўйнаб юрган паҳлавонни кўтариб туриб ерга бир урганда, у тиззасигача ерга ботиб кетибди. Шунда:\n— Ўша сен айтган Айиқполвон мен бўламан, — дебди. Тошчи полвон унга қойил қолибди ва иккови ака-ука бўлиб йўлга равона бўлибдилар.\nБулар йўл юрса ҳам мўл юриб, бир тоғ оралиғига етиб борибдилар. Қарасалар, бир паҳлавон йўлларини тўсиб, бир тоғни иккинчи бир тоғ ўрнига ирғитиб, иккинчи тоғни эса кўтариб, ирғитиб, ўйнаб турган экан. Бу аҳвол сабабини сўраганларида, ҳалиги Тоғчи полвон:\n— Канъон вилоятида бир Айиқполвон деган чиқибди. Ўша билан курашиш учун кучимни синамоқдаман, — дебди. Шунда Айиқполвон:\n— Бўлмаса мен билан кураш туш, чунки ёшликда Айиқполвоннинг неча курашларида бўлганман. Гоҳ у мени, гоҳ мен уни йиқитар эдим. Агар мени енгсанг, албатта, Айиқполвонни ҳам енгасан, — дебди.\nУлар кураш тушибдилар, Айиқполвон Тоғчи полвонни кўтариб туриб ерга бир уриб, кўкрагигача ерга ботириб юборибди ва ўзини танитибди.\nУчала полвон дўст бўлишиб, яна узоқ йўлга жўнабдилар.\nТун қоронғисида бир қишлоққа етиб борибдилар, шу қишлоқда тунамоқчи бўлишибди. Бир чолга дуч келишиб, ундан бирор кеча ётиб кетиш учун жой сўраганларида, ҳалиги чол:\n— Болаларим, мен сизларга жоним билан жой бераман. Бироқ бу жойларда кундузи дев, кечаси эса ўғрилар тинчлик бермайди. Шунинг учун далада қўш ҳайдасак ҳам ҳеч товуш чиқармаймиз, қоронғи тушиши билан уйларимизга кириб, навбатчилик билан тонг оттирамиз. Шунинг учун сизларга ҳам жой тўғрисида аниқ жавоб бера олмайман. Агар таваккал десаларинг, майли, — дебди.\nБунга йигитлар рози бўлибдилар. Айиқполвон чолга шу қишлоқни хавф-хатардан сақлаб, сўнгра йўлга чиқишини билдирибди. Чолнинг уйида уч кун тунабдилар. Кундуз кунлари овга чиқибдилар. Кунлардан бир куни чол бу уч баҳодир йигитдан қандай мақсад билан, қаердан келаётганларини сўрабди. Айиқполвон девлар мамлакатига ҳаёт дарахтининг илдиз ва япроқларидан олиб келишга кетаётганини айтибди. Шунда чол:\n— Сизлар бормоқчи бўлган манзил кўп машаққатли йўлдир. У ерга фақат девларни миниб бориш керак. Ўзларингизга қирқ кунлик оби-овқат ғамлашингиз шарт. Бизнинг жойларни вайрон қилаётган девлар ҳам ўша мамлакатдандир, — дебди. Йигитлар чолнинг уйида уч кун тунаган бўлса ҳам, ҳеч қандай душманни учратмабдилар. Шу кунларда дев ва ўғрилар ён қўшни қишлоқларни хонавайрон қилганлиги ҳақидаги хабар тарқалибди.\nАйиқполвон чолдан бу хабарни эшитиб, оби-овқат ғамлаш мақсадида далага чиқиб кетибди. Эрталаб учовлон овга чиқибдилар. Кўп илвасинлар овлабдилар. Ниҳоят қоринлари очганда бир кўприк олдига бориб етибдилар. Қарасалар, бир туп чинор дарахти ўсган, таглари салқин, супалар кўтарилган, ўчоқлар қазилган, қозонлар тўнтарилган жой. Дала туздан ўтин йиғишиб, ов-ўлжаларини қўйишиб, Тошчи полвонни ошпаз қилиб қолдириб, Тоғчи полвон билан Айиқполвонлар овга кетишибди. Тошчи полвон шўрвани пишириб турган пайтида, кўприкнинг тагидан бўйи бир қарич, соқоли қирқ қарич бир нарса “қий-қи-қий” деб чиқиб келибди-да, соқолининг бир мўйи билан ҳалиги Тошчи полвоннинг қўл-оёғини маҳкам боғлаб, қайнаб турган шўрвани ичиб, суякларини пуркиб кетибди.\nАйиқполвон билан Тоғчи полвон овдан кўп илвасинлар ушлаб келса, қозонда шўрва йўқ, Тошчи полвон қўл-оёғи боғланган ҳолда ётибди. Тошчи полвон воқеани сўзлаб берибди. Бу гал ошпазликка Тоғчи полвонни қолдириб, Айиқполвон билан Тошчи полвон овга кетибдилар. Бу сафар ҳам илгаригидек ҳол рўй берибди. Тоғчи полвоннинг қўл-оёғини боғлаб, шўрвани бояги махлуқ ичиб кетибди. Аммо унга Тоғчи полвоннинг кучи етмабди. Ниҳоят, учинчи куни навбат Айиқполвонга келибди.\nАйиқполвон илвасинларни тозалаб, шўрвага солиб пишириб, тура берибди. Бир вақт қараса, кўприк остидан бўйи бир қарич, соқоли қирқ қарич бир махлуқ чиқиб, тўғри Айиқполвоннинг олдига келиб:\n— Йигит, шўрвангиз пишдими?— деб сўрабди.\n— Ҳа, пишди, — деб Айиқполвон бир косага шўрва қуйиб берибди. Шўрвани ҳалиги махлуқ бир ҳўплабди. Соқолидан юлишга ҳаракат қилаётганини сезиб қолган Айиқполвон бир тарсаки билан уни ўлдирибди. Шу вақт овдан келаётган Тошчи полвон билан Тоғчи полвон ўзаро сўзлашиб, у махлуқ Айиқполвонни ҳам боғлаб кетади, Айиқполвоннинг ҳам кучи етмайди, агар боғлаб кетса, Айиқполвонни ўлдирамиз, унга қарамликдан қутуламиз, — деган маслаҳат билан келишиб қарашса, шўрва пишган, Айиқполвон кулиб ўтирган эмиш.\nҲалиги махлуқ эса қозон бошида ўлиб ётган эмиш. Шундан сўнг учовлари шўрвани ичибдилар, қоринларини тўйдирибдилар, кейин овга чиқиб кетибдилар.\nЙўлда бир чоҳга учрабдилар. Бу чоҳ ниҳоятда чуқур, аммо тагидан жаранглаган, хўрозлар қичқирган овоз эшитилибди. Бу чоҳнинг сирини билиш учун унинг ичига тушмоқчи бўлибдилар.\nТурли ўсимлик ва дарахт қобиқларидан арқон эшиб, энг аввал Тошчи полвонни чоҳга ташлабдилар. Аммо у чоҳнинг ярмига етмасдан, иссиқлик ҳароратига чидай олмасдан додлай бошлабди. Уни чоҳдан тортиб олибдилар. Ундан сўнг Тоғчи полвонни ташлабдилар, у ҳам чоҳнинг иккинчи қисмига борганда иссиқлик ҳароратига чидай олмай додлай бошлабди. Уни ҳам чоҳдан тортиб олишибди. Навбат Айиқполвонга келганда, у:\n— Мен қанча дод-фарёд этсам-да, чоҳнинг тубига етмагунимча, бу ёққа тортиб олманглар, — дебди.\nШундан кейин Айиқполвонни чоҳга туширибдилар. Чоҳнинг иссиқлик ҳарорати қанча кўп бўлмасин, Айиқполвон бардош берибди. Ниҳоят чоҳнинг тагига етибди.\nАйиқполвон чоҳнинг тагига тушиб қараса, қуёш шуъла сочиб турган бир мамлакатга бориб қолибди. Йигит саёҳат қилиб юриб бир жойга борса, бир бино ичида гўзаллар гўзали бўлган бир қиз олтин сандиққа суянган ҳолда йиғлаб ўтирган эмиш. Йигит уни кўрибди-ю, ошиқ бўлиб қолибди. Қиздан бу мамлакатнинг отини ва нима учун бу ерларда ёлғиз ўтирганини сўраганда, у ўзининг бир подшоҳ қизи бўлганини, бу ерга сеҳр билан бир дев олиб қочиб келганини, бу мамлакат эса, девлар макони эканини сўзлабди.\nЙигит қизни ёруғ дунёга чиқариб, сўнгра у билан турмуш қуриш орзусини сўзлаганда, қиз:\n— Бу ерлардан одамзод қочиб кетолмайди.— дебди.\nЙигит у қизни олтин сандиққа солибди, ғор оғзига келиб сандиқни арқонга боғлаб, шерикларига ишора қилибди. Шериклари сандиқни чоҳдан тортиб олибдилар-у, унинг кетидан чиқаётган Айиқполвон осилган арқонни узиб юборибдилар.\nАйиқполвон ер юзига қайтиб чиқиш иложини тополмабди. Ер остидаги мамлакатни кеза бошлабди. У ерда турли-туман нарсаларни кўрса ҳам, инсонни учратмабди. Кунлардан бир кун ғамгин бўлиб ўтирган пайтда бир чол учраб:\n— Ҳа бўтам, нимага ғамгин бўлиб бу ерларда адашиб юрибсан? —дебди. Айиқполвон ўзининг бошидан ўтган воқеаларни чолга сўзлаб берибди. Бунга раҳми келган чол:\n— Бу ерда яна қирқ кун турсанг, девларга ем бўласан. Чунки бу жойлар девлар мамлакати. Девлар уйқуга кетган. Яна қирқ кунда уйғонадилар. Мана бу баланд тоғ тепасига чиқиб қарасанг, бир туп чинор кўринади. У чинорга семурғ уя солган. Ҳар йили иккита бола очади. Боласини бир аждар еб кетади. Яна йигирма бир кунда аждар чинорга ёпишади. Уни ўлдирсанг, эҳтимол, болаларини ўлимдан сақлаганинг эвазига семурғ сен излаган ҳаёт дарахтини топиб берар, — деб кўздан ғойиб бўлибди. Йигит чол кўрсатган томонга борибди. Йигирма бир кун пойлаб, ниҳоят, чинорга аждар ёпишган пайтида камонидан ўқ узиб, уни йиқитибди, сўнгра қиличи билан чопиб ташлабди. Бу аҳволдан шодланган қуш болалари ғазаб билан учиб келган онасига, одам боласининг қилган яхшилигини сўзлабди. Шунда семурғ ҳам йигитга яхшилик қилмоқчи бўлибди. Айиқполвон:\n— Мени ер юзига чиқариб, ҳаёт дарахти қаерда эканлигини кўрсатиб қўй, — дебди.\nСемурғ йигитни қанотлари ўртасига миндириб, парвоз қилибди. Узоқ учиб бориб бир манзилга етибди, бир тоғ устига тушиб:\n— Энди кўзингни оч, ер юзига чиқдинг. Сен истаган ҳаёт дарахти ер юзида. Шу тоғнинг кун чиқишига қараб юрсанг, боши кўкларга етгундай бир дарахт бор. Шу дарахт атрофида одамлар деҳқончилик қилади. Ўша деҳқонлардан сўрасанг, муродингга етасан. Менинг бошқа сўзим қолмади, — деб учиб кетибди.\nЙигит тоғнинг кун чиқиш томонидаги бир жойга бориб қараса, бир деҳқон қўш ҳайдамоқда экан. Йигит деҳқонга салом бериб “Ҳорманг, ота”, деганда у:\n— Болам, секин товуш чиқар, бу ерлар жуда хатарли. Бирор шарпа эшитилгудай бўлса, девлар чиқиб, ҳаммамизни ҳам еб кетади, — дебди. Йигит:\n— Ота, мен очман, овқат топиб беринг, мен қўшингизни ҳайдаб турай, — дебди. Деҳқон овқат келтиришга кетибди. Йигит баланд овоз билан “Хўш, хўш!” — деб ҳўкизларни ҳайдаётганда икки дев югуриб келиб, йигитга ҳужум қила бошлабди. Йигит эпчиллик билан икки девнинг қулоқларидан маҳкам ушлаб, ҳўкизлар ўрнига омочга қўшиб, деҳқоннинг ерларини ҳайдаб тамомлаб, бўш ётган қўриқ, адир ва қирларни ҳайдай бошлабди. Деҳқон бу ишни кўриб, севинибди. Йигит, девларнинг бурнидан занжирбанд қилиб, бир дарахтга боғлаб, бироз овқатланибди-да, деҳқонга:\n— Мана энди бемалол экин эка берасизлар! — дебди. Деҳқон севинганидан йигитни нима билан хурсанд қилишни билмай қолибди.\n— Ота, менга ҳаёт дарахтини кўрсатинг, унинг илдиз ва япроқларидан олай, тезроқ олиб бориб, онамнинг касалини даволай, — дебди.\n— Болам, ана шу кўриниб турган улкан дарахт ҳаёт дарахтидир. Унинг соясида доим девлар ётганидан ҳозиргача ҳеч ким ундан баҳраманд бўлолмаган. Мана энди сен девларни бандга солдинг, бизни ҳам хавф-хатардан қутқардинг, бироқ уни узоқ йўлга кўтариб бора олармикинсан? — дебди. Шунда йигит дарахтни илдиз-пилдизи билан девларга ортиб, устига ўзи ўтириб, она юртига равона бўлибди.\nБир неча манзил йўл юриб, бир жойга келса, икки киши ўртага бир нарсани қўйиб, ўзаро муштлашмоқда экан. Улар томонга яқин борса, бояги ўзининг шериклари Тошчи полвон билан Тоғчи полвон муштлашмоқда. Улар чоҳдан чиқарилган олтин сандиқни талашиб, бир неча кунлардан бери урушмоқда эканлар. Бу ҳолни кўрган Айиқполвон вафосиз дўстларини шу жойдаги чоҳга ташлаб юборибди. Сандиқни ҳаёт дарахти устига юклаб, дастлаб уч кун тунаган чолнинг уйига келибди. Унга бўлган воқеаларни айтибди. Чол ҳам энди тинч яшаётганларини айтиб, йигитга миннатдорчилик билдирибди.\nЙигит хайрлашиб, ўз юртига жўнабди. Айиқполвоннинг келаётганини эшитган сарой аҳллари саросимага тушибди. Неча кун, неча вақт йўл юриб, Айиқполвон Канъон шаҳрига кириб келибди.\nТумонат одам кўчага чиқиб қараса, бир катта дарахтни девларга судратган, тепасига олтин сандиқ ортган Айиқполвон эсон-омон келаётган эмиш.\nДарахт тор кўчалардан зўрға сиғиб, ҳамма ёқни теп-текис қилиб, Канъон вилояти шоҳининг саройига етиб келибди. Бола уйга кириб онаси билан кўришибди. Ҳаёт дарахтини келтирганини сўзлабди.\nАйиқполвон девларни отхоналарга боғлаб ташлабди. Бундай аҳволни кўрган сарой аҳллари яна Айиқполвонни йўқотиш чорасини қидирибдилар. Аммо Айиқполвон бундан хабардор бўлиб, уларга қарши курашибди. Орада уруш бошланибди. Айиқполвон подшоҳнинг бутун аскар-лашкарини қириб ташлабди. Онасининг илтимоси билан Маҳлиё ва Муҳаббат номли холаларини ҳам не-не машаққатлар билан топиб келибди.\nУларни ўз юртига келтириб турмушга чиқарибди. Айиқполвон эса асир тушириб келтирган девларини қўшга қўшиб, бутун қишлоқнинг ерларини ҳайдаб, юкларини ташиб, олтин сандиқда келтирилган маликага уйланиб, жуда тинч ҳаёт кечира бошлабди. Бутун мамлакат халқи Айиқполвонни севиб қолибди.\n← Аввалги Аввалги Пуфаквой\nКейинги → Кейинги: Ҳунардан унар


TIB.UZ / Архивы Кун мавзуси - TIB.UZ\nTIB.UZ Кун мавзуси\nМутахассисларнинг таъкидлашича, канцероген (саратонни келтириб чиқарувчи) моддаларнинг ташқи муҳитда кўпайиб бораётгани ва профилактика тадбирларининг ўз вақтида ўтказилмасилиги туфайли саратон хасталиклари…\nЧунки ошқозоннинг пилорик сфинктери очилиши учун ошқозон ва 12 бармоқ ичакнинг pH (кислоталилик) муҳити бир-бирига яқин бўлиши керак. Минерал сув…\nОдам нега хуррак отади? Хуррак отишга кўпинча бурун-халқум тузилишидаги ўзига хос туғма хусусиятлар ёки сурункали яллиғланиш касалликлари: тумов, гайморит, тонзиллит,…\nЖуда қадим замонлардан одамлар ёшлигини сақлаб қолиш учун ҳаракат қилганлар ёки қарилик даври аломатларидан ўзларини асраганлар. Айнан ўз гўзаллиги ва…\n“Кунни қандай бошласанг, шундай тугаллайсан” деган пурмаъно нақл бор халқимизда. Шу боис, сиҳатимиз ва кайфиятимиз қандай уйғонишимизга бевосита боғлиқ. Аҳамият берсак,…\nЭрталаб уйқудан барвақт уйғониш ҳамманинг ҳам қўлидан келавермайди. Айниқса, одам уйқуга кеч ётганда, буни уддалаш мушкул. Ўзи нима учун эрта…\nҲамида СОДИҚОВА, ТДПУ кафедра мудираси, доцент. Сир эмаски, ҳар куни кўз олдимизда у ёки бу фалокат юз бериб туради. Жабрланувчининг…\nБуйрак ички жуфт аъзо бўлиб, қорин пардасининг орқа томонида жойлашган, мураккаб биологик вазифани бажаради. Унда 2 миллионга яқин қилнайчалар бор….\nКўз саломатлиги ҳақидаги охирги мавзу – компьютерда ишлаш қоидалари. Агар сиз компьютер олдида ишласангиз иш жойингиз тўғри ташкиллаштирилган бўлиши ҳамда…\nУмуртқани қариб-қартайиб қолгунга қадар соғлом сақлашни ким ҳам хоҳламайди дейсиз! Бунинг учун нима қилиш керак? Гавдангизни доимо назорат қилинг, иш…


Kutubxona - Rahmat Fayziy. Ona (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Rahmat Fayziy. Ona (hikoya) / Kiril\nМуаллиф Раҳмат Файзий\nАсар номи Она (ҳикоя)\n- Раҳмат Файзий\nПочталон худди ўз уйига кираётгандек бемалол дарвозани очди-да, тўғри ҳовли саҳнида турган стол ёнига борди. Елкасидан сумкасини олмаган ҳам эдики, ровонда дарс тайёрлаб ўтирган болалар олдинма-кетин югуришиб келиб, уни ўраб олишди. Почталон уларга газеталарни берди-ю; «буниси эгасига» деб хатни яширди. Болаларнинг каттаси почталоннинг елкасидан бўйнини чўзиб, конвертдаги таииш адресни кўриб олди, севинчини юрагига сиғдиролмай, «Ойи, Валидан...» деб қичқириб юборди. Кенг ҳовлининг нариги чеккасида, дарахтлар орасида юрган Меҳри опа шошиб қолди, қўлидаги чўткани тоғорага ташлаб, почталон ёнига келди. Унинг липпага қистириғлиқ кўйлаги ва юз-кўлларига оҳак сачраган эди.\n— Боққа кириб олиб, салқинда қуртава қиляпсизми, Меҳри опа?— ҳазил қилди почталон.\n— Ҳа, мана бу дарахтларга вақтида қарамасанг бўлмайди, укаларинг бўлса дарсидан ортмаяпти,— деди Меҳри опа, кейин бир нарса эсига тушгандай гапидан тўхтаб, почталоннинг юзига тикилди.— Ҳой, Назира, менга қара, туф-туф, кўз тегмасин, бирам тўлишибсанки, вой соддалигим қурсин, тушунмабман-а; кўнглинг қуртава тусаётганга ўхшайди-я?\n— Йўқ, қўйинг-э, ўзим шундай гапирдим-да,— уялинқиради Назира.\n— Яхши. Бўлсин, синглим, фарзанд бўлсин.— Меҳри она болаларига қаради,— қани, боринглар-чи, хатни кейин ўқиб бераман.\nМеҳри она Назирани дарвозагача кузатиб қўйди. Кузатди-ю, бир неча қадам босгунча ўтган фурсатда хаёли ўн-ўн беш йилни кезиб чиқди: Назира почтага кирганида ёшгина қиз эди. Сумкаси тўлалигидан зўрға кўтариб юрарди. Уруш йиллари ҳамманикидан кўп шу уйга қатнаганман деса янглишмайди. Нотаниш шаҳарлар, нотаниш меҳрибонлардан даста-даста хат, посилкаларгача ўзи олиб келарди. Кунига уч-тўрт мартадан қатнаган пайтлари ҳам кўп бўлган. Урушдан кейин у турмушга чиқди. Биринчи марта юзларига доғ оралаб, ҳомиладорликнинг нишонаси сезилган кезларда эшикдан кирди-ю, Валини маҳкам қучоқлаб, юзларидан чўлпиллатиб ўпарди, кейин сира тортинмай: «Меҳри опа, ўғил кўрсам Валидек бўлса, жон-жон дердим», деб қайта-қайта такрорлар эди. Ниятига яраша тўнғичи ўғил бўлди. Мана, тағин бошқоронғи...\nМеҳри опа биринчи конвертни очди. Ундан таклифнома чиқди, кечқурун соат еттига, клубга чақиришибди. Иккинчисини очди-ю, хатнинг қатидаги расмга кўзи тушиши билан тўхтаб, унга тикилиб қолди. Кўзларидан беихтиёр оққан ёш томчилари юзидан думалаб, кўкрагига тушди. Ровондан қизи Розиянинг йиғлаган товушини эшитмаганида ҳадеганда ўзига келмасди. Дарров расмни яшириб, кўз ёшини артди. Ровонга қарамади. Эрининг: «Кўз ёшингни қўй, болалар кўрса, Валичалик эмасмизми, деб ўксинишади, яхши эмас, Вали болангу, булар ўгайми!» деган гапи яна такрорлангандай бўлди. Тўғри боғнинг ичкарисига, танасини боя оқлаб қўйган ўрик дарахти тагига бориб ўтирди. Расмни яна қўлига олди: буниси аввалгиларнга сира ўхшамасди. Тўлишган, қоп-қора қуюқ қошлари сал чимирилгандай, кўзлари унга тик қараб турибди. Меҳри опа узоқ тикилди, яна кўзига ёш олди, ёш доналари гоҳ дув-дув тўкилар, гоҳо пастки лабини қимтиб, уни ютиб юборарди. Охири кўз олди хиралашди, суратдаги Валижон эмас, беш ойлик мурғак кўринди. Чақалоқмас, бир ҳовуч суяк, ич-ичига ботган қора кўзлари, қуюқ қошлардан бўлак, қонсиз, рангсиз этнинг ўзи.\n...Эр-хотин комиссия ҳузурида узоқ туришди. Врачлар чақалоқни беришга рози бўлишмади. «Ҳали ярим ёшга ҳам тўлган эмас, бунинг устига касал, беролмаймиз» дейишди. Аллақандай касални айтишди. Сут ҳам ичмасмиш, ичгани ҳам шундай ўтармиш. Бу сафар Меҳри опа боланинг бирон кими бор-йўқлигини сўролмади. Бу юракка сиғармиди? Уйга келиб эр-хотин бир оғиз ҳам гапиришмади. Кечки овқатни ҳам унутишди. Меҳри опа туни бўйи осмонга тикилиб, мижжа қоқмай тонг оттирди. Эртаси куни яна борди. Бу гал врачлар «еплай олмайсиз» дейишмади, «еплаб бўлмайди» дейишди. Ҳаммасидан оғири «емиза оладиган бўлганингизда ҳам бир нав эди» дейишгани бўлди. Хотин кишига бу сўзларни айтиш ҳам, эшитиш ҳам қанчалик оғир бўлмасин, тўғрисини гапирмай илож йўқ эди. Меҳри опа она бўлмаган, бўлиши ҳам мумкин эмас. Озмунча боқтирдими ўзини? Меҳри опа ўпкасини тутолмай йиғлаб юборди, назарида болани фақат ўзи, унинг ўзигина сақлаб қоладигандай бўлар, йиғи аралаш «наҳотки... Ахир гулдай мурғак...» дейишдан бошқани билмасди. У, боланинг онаси урушнинг дастлабки ҳафтасидаёқ бомба тагида қолиб ўлганини эшитиб, қаттиқ эзилди. Эри билан хомуш бўлиб кўчага чиқди, уйга қандай етиб келганини ҳам билмади.\nМеҳри опанинг чақалоқни ўз тарбиясига олиш истаги аста-секин унда оналик меҳрини уйғотди. Чақалоқлар уйига ҳар куни борадиган, гоҳида кечгача болага термилиб ўтирадиган бўлиб қолди. Буни эри ҳам сезарди, дардини янгиламаслик учун бу тўғрида оғиз очмасди. Врачлар ҳам кўникиб қолишди. Меҳри опа эшикда кўриндими, дарров халат беришар, чақалоқнинг саломатлиги бирдек бўлса ҳам «анча дуруст» деб кўнглини кўтаришар эди. Шу зайлда бир неча кун ўтди. Охири чақалоқни неча хил шарту писандлар билан Меҳри опа тарбиясига беришди, врачлар хабар олиб турадиган бўлишди.\nМеҳри опанинг бутун вужуди, фикр-хаёли чақалоқда бўлди. Ҳамширалар ҳар куни хабар олишар, махсус тайёрланган сут келтириб беришарди. Меҳри опанинг эри Маҳкам ака бир ярим сменада ишлашга ўтган, заводдан кеч қайтарди. Чарчаб келган бўлишига қарамай, у ҳам узоқ вақтгача чақалоққа термилиб ўтирарди. Бундай пайтларда у ўзини тутолмас, ҳозир аллакимдан ўч олмоқчидай қўлларини мушт қилиб, ғазаб ўтида ёнар, хотинига сездирмай секин ўрнидан туриб ҳовлига чиқиб кетарди.\nЁзнинг жазирама иссиғи еру кўкни қиздиради. Мевалар шундай қилганки, шохларини синдиргудай бўлиб ётибди. Меҳри опанинг кўзига ер билан битта бўлиб, тагларида тўкилиб ётган олмалар ҳам кўринмасди. Уларни Маҳкам аканинг ўзи ишдан қайтганда челак-челак қилиб териб оларди. Бир дам олиш куни Маҳкам ака дарахт тагларини тозалаб, мана шу эртапишар кекса ўрик тагига тахтадан каравот ясади, йўғон шохига беланчакни илиб, жой қилиб берди. Меҳри опа эртадан-кечгача чақалоқни бағридан қўймай шу ерда ўтирарди.\nОрадан бир ойдан мўлроқ вақт ўтди. Бироқ чақалоқ бирдай, кўзлари борган сари ич-ичига тушиб кетаётгандай эди. Меҳри опа унинг пилтакачдай оёқ-қўлларини авайлаб силар, назарида, соатлаб қилган бу ҳаракатлари гўдакка малҳам бўлаётгандай туюларди. Жавдираган митти кўзлар, қорачиғи ёш пардаси билан ювилган умидвор кўзларга тикилиб турарди.\nБир куни сут келтирган ҳамшира Меҳри опани чақалоқни кўкрагига босиб, оғзига эмчак солаётгани устидан чиқиб қолди. Фойдаси борми бунинг, демоқчи бўлди-ю, ўзини босди. Меҳри опа «зора...» деб оғиз жуфтлаганида, ҳамшира унга далда берди: «Майли, она кўксининг ҳароратини сезар-ку». Меҳри опа шу куни чақалоқни кўксидан ажратмади. Сут ичириш пайтидагина шишанинг оғзидаги сўрғични тутгани бўлмаса, Маҳкам ака ишдан келгунча шу зайлда ўтирди. Эри буни дарров пайқади-ю, унга ҳеч гап айтмай, овқатга ўзи уннай бошлади.\nМеҳри опа шу кеча ухламай ўтириб чиқди. Унинг қуруқ кўкси чақалоққа дармон бўлаётганини эртаси кечаси, кўзи энди илинай деганда, гўдак тамшаниб алланарсага интилаётганида аниқ сезди. Уйқу талаб кўзлари чарақлаб кетди, болани авайлаб бағрига қаттиқроқ босди. Тонг ёришаётганида, ҳа, худди кумуш тонг билан бирга Меҳри опанинг кўзидан тирқираб ёш, кўксидан сут келди. Уни мана шу тонг бошлаб келдимикин? Йўқ, тонгдай шаффоф, пок онанинг қалби бошлаб келди. Меҳри опанинг аъзойи баданида аллақандай титроқ турди, ҳаяжон босди, юзлари чўғдай қизиди. Пишиллаб эмаётган чақалоқнинг юзларига қон югурдими, ё унга шундай кўриндими, билолмади. Сўрғичдан эмганида бунчалик пишилламаслиги эсига тушди. «Меҳр сути бу. Шуни кутиб турганингни билардим»,— деди ўзича пичирлаб.\n— Ҳой, дадаси, турсангиз-чи?!— деб юборди тўсатдан. У бу сўзни шундай оҳангда айтдики, ҳозирги севинчининг ҳаммаси шу сўзда ифодалангандай бўлди.\nМаҳкам ака шошиб бошини кўтарди. Ҳеч нарсага тушуна олмади. Хотинини, ўн саккиз йиллик хотинини, мана шундай ҳаяжон ичида биринчи марта кўриши эди. Дам унга, дам болага тикилди. Сўролмади, бари-бир жавоб ҳам ололмасди. Меҳри опа: «Шакарнинг ози ширин» дегандек, болани кўкрагидан оҳиста ажратди. Унинг қовжираган лабидаги сут юқини доканинг учи билан артар экан, Маҳкам аканинг кўзлари чақнаб кетди, «Меҳри!» деганича, чақалоққа қўл узатди. Чақалоқ уйқуга кетган эди.\n— Мана, дада, мени ойим эмиздилар,— деди бола тилидан Меҳри опа.\nБу воқеа, ким айтибди экан, бир зумда ҳамма ёққа тарқалди. Қўни-қўшни хотинлар худди Меҳрихоннинг кўзи ёригану, уни қутлаш лозимдек, кетма-кет келиб туришди. Чошгоҳга яқин бир эмас, уч врач ва бир ҳамшира кириб келди. Врачлар болани ҳам, Меҳри опани ҳам қайта-қайта кўришди. Улардан бири, кўзойнакли кекса хотин ҳаммадан кейин қолиб, узоқ суҳбатлашди. Нуқул, қандай бўлди, йиглармидингиз, неча кун ухламадингиз, ҳатто, илгарилари эрингиз туғмадинг, деб дакки берармиди, деганга ўхшаш жуда кўп саволлар берди. Охиргиси Меҳри опага оғирроқ ботди. Ахир Маҳкам ака бирон марта бундай гапни хаёлига ҳам келтирмаган-ку. Врач уни юпатди, саволларининг ҳаммаси зарурлигини, бу воқеа медитсина учун катта аҳамиятга эга эканлигини айтди. Кейин анча маслаҳатлар бериб, «келиб хабар олиб тураман» деб чиқиб кетди.\nЧақалоқ уч кунгача нари бориб, бери келди. Врачлар шундай бўлиши мумкин, дейишди. Кейин бола кун сайин эмас, соат сайин тўлишиб борди. Бир яшар бўлганида шундай етилдики, кўрганлар танимайдиган бўлиб қолди. Маҳкам ака ҳар куни эрталаб қўлига олмасдан туролмасди. Меҳри опа Валижоннинг оғзидан биринчи дафъа «ая» деган сўзни эшитган куни назарида ҳамма азоблари ювилгандай бўлди.\nУлуғ Ватан урушининг оғир йиллари эди. Ўзбекистонга фронтда ҳалок бўлганларнинг болалари келтирилиб турилди. Эр-хотин маслаҳатлашиб шу болалардан яна бир-иккитасини ўз тарбияларига олмоқчи бўлишди. «Фронтга шу билан ёрдам берайлик, хотин», деди Маҳкам ака, Бнр неча ой мобайнида улар — жўжабирдек жон — кўп болалик ота-она бўлишди. Ўн икки ўғил-қизли ота-онанинг донғи бутун мамлакат бўйлаб таралди. Сал ўтмай бу ҳовлига фронтдаги жангчилардан хат, нотаниш кишилардан совғалар кела бошлади.\nБир куни Назира ўрта ёшлардаги бир жувон билан уйга кириб келди. Жувон Ксения деб ўзини танитди-ю, бесаранжом бўлиб атроф-теваракка қарай бошлади. Кейин Меҳри опани қучоқлаб йиғлаб юборди. Бу — Валижоннинг опаси эди... Ксения бир ойча меҳмон бўлди. Бироқ бирон марта ҳам укамни олиб кетаман, деб оғиз очмади. Буни айтиш қанчалик зарур бўлса, Меҳри опага шунчалик оғир бўлишини биларди. Эр-хотин ҳам буни тушунишарди. Ксениянинг эри фронтда ҳалок бўлгани, бир қизи билан ёлғиз қолгани Меҳри опада унга нисбатан туғишгандай ҳис уйғотди. Охири улар кўнишди.\nМана, тўрт йилдирки, Валижон опаси билан бирга, Днепр ёқасидаги шаҳарда яшайди, ҳар йили ёзги каникулда опаси билан Тошкентга келиб, шу ерда дам олиб кетади...\nМеҳри опа қўлидаги расмни кўкрагига босиб шуларни хаёлидан ўтказаркан, ўрикнинг йўғон шохидаги арқон изига кўзи тушди. Ҳа, беланчак арқонининг изи бу. «Эсингдами, Валижон, унда сен мана шу новдадай нозик, нимжон эдинг, энди-чи... энди?..» У, яна расмга тикилди. Бунисида алланарса камдай. «Ҳа, вой соддалигим қурсин, галстуги йўқ-ку, бунинг. Вой, мана. Кўкрагидаги... комсомол значогими. Менинг Валижоним комсомол?!»\nМеҳри опа хатни ўқий бошлади. «...Ойижон, қишда мен мактабимиз йўлидаги музлаган кўлда яхмалак отаётган қизни кўриб қолдим. Кўрдиму ўтиб кетавердим. Бирдан қиз чинқириб қолди. Ўгирилиб қарасам, муз ёрилиб, чўкиб кетаётибди. Дарров орқамга қайтиб, қорним билан муз устига эмаклаб бориб, қизнинг қўлидан тортдим. Роса қийналдим. Ўзим ҳам сувга тушиб кетишимга сал қолди. Яхшики, уни қутқариб қолдим. Рост-да. Ёрдам бермасам чўкиб кетарди-да, ўзингиз шундай дер эдингиз-ку, буни мен сизга ёзмаган эдим. Яқинда ўша қизнинг дадаси менга, устига отим ёзилган соат мукофот берди. Мукофотни сбор йиғилишида топширишди. Бўлмасам олмасдим-а. Каникулга борганимда шу соатни сизга олиб бораман, хўпми, ойижон, оласиз-а?»\n— Ҳа, оламан, болам, оламан,— деб юборди Меҳри опа.\n— Нимани оласан?\nМеҳри опа ялт этиб ёнига қаради, эрини кўрди.\n— Валингиздан хат келди, мана,— деди-да, суратни узатди. Маҳкам ака суратдан кўзини олмай ўзича гапирарди.\n— Оббо азамат-эй, оббо азамат-эй...\nМеҳри опа кечликка барвақтроқ уннади. Овқатни сузаётганида ўғилчасини етаклаб Назира кириб келди. Меҳри опа дастурхонга шунча таклиф қилса ҳам унамади.\nМеҳри опа кийиниб бўлгунча, Назира ўғлининг қўзичоқ билан ўйнашганини томоша қилиб турди.\nУлар йўлда кетишар экан, Назира сўраб қолди:\n— Тайёрландингизми, опа?\n— Нимага?— ҳайрон бўлди Меҳри опа.\n— Сўзлар экансиз-ку?\n— Йўқ, ким айтди?\n— Клуб мудири айтди-ку.\n— Тавба, бир оғиз айтиб қўйишмайдиям-а.\n— Ҳа, сиз ўринлатасиз, опа. Москвада сўзлаган одам...\n— Шундай дейсан-да, кўпчиликнинг салобати босади.\nМеҳри опа гапни хатдан бошлади. Ўғилчасидан биринчи марта «ая» деган сўзни эшитгандан тортиб, сўнгги хатигача ҳаммасини айтиб берди. Одам билан лиқ тўла катта зал пашша учса сезилгудай бўлиб унинг нутқини — онанинг юрак сўзларини тингларди.\n...Мен Валижонни ўз кўкрак сутим билан тарбияладим. Йўқ, мен уни юрак-бағримнинг ҳарорати билан вояга етказдим. Бу юрак, мана шу қалбимизнинг кучли ҳарорати олдида атом бомбалари ҳам музга айланади. Тинчлик бўлсин деб, қўйилаётган имзолар миллионлаб, юз миллионлаб пок қалбли кишиларнинг имзосидир. Бу шундай зўр кучки, ҳар қандай атом бомбаси ҳам унга бас келолмайди...\nЎтирганларнинг кўз олдида, худди шу саҳнада қизил галстугини ҳилпиратиб, бир неча марта декламатсия айтган, ҳамманинг ҳавасини келтирган Валижон намоён бўлди. У ҳозир ҳам саҳнада қўнғироқдай овозини жаранглатиб шундай деб тургандай:\n— Тўғри айтдингиз, она!\nМай, 1955 йил\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Rahmat_Fayziy._Ona_(hikoya)_/_Kiril&oldid=13687" dan olindi


Олга Чепил ва AFP\n12 апрел куни Украина хавфсизлик хизмати (СБУ) томонидан эълон қилинган аудиоёзувда россиялик аёл эрига украиналик аёлларни зўрлаш кераклигини айтган.\nКИЕВ – Россия қўшинларининг Украинада содир этган ваҳшийликлари муттасил ташвиқот ва Россиянинг тубанлашиб бораётган жамияти маҳсулидир, дейди кузатувчилар.\nРоссия қўшинлари бутун мамлакат, хусусан, ҳозирда улар олиб чиқиб кетилган Киев атрофидаги ҳудудларда кенг кўламли ваҳшийликлар содир этишда айбланмоқда.\n«Россия қуролли кучлари аҳоли пунктларини бетартиб ўққа тутиб бомбалаган, тинч аҳолини ўлдириб, касалхоналар, мактаблар ва бошқа фуқаролик инфратузилмасини вайрон қилган, бу эса уруш жиноятларига тенглаштириш мумкин бўлган ҳаракатлардир», деди жума (22 апрел) куни БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси матбуот котиби Равина Шамдасани.\nБМТ ҳуқуқлар мониторинги миссияси Киев яқинидаги Буча шаҳрида 50 нафар тинч аҳолининг ўлдирилиши, жумладан оммавий қотиллик билан боғлиқ ҳолатни қайд этган, деди Шамдасани.\n8 апрел куни Бучада эксгумация қилинган жасадлар. [Украина бош прокурори Ирина Венедиктова/Facebook]\n20 апрел куни Германиянинг Бохум шаҳрида озиқ-овқат учун навбатда турган украиналик қочқин аёллар ва болалар. Россия қўшинлари вақтинча эгаллаган ҳудудларда юзлаб зўрлаш ҳолатлари, жумладан, кичик болаларга нисбатан жинсий зўравонлик ҳолатларига оид хабарлар олинган. [Ина Фассбендер/AFP]\nВайрон қилинган танк, Гостомел, 8 апрел. [Мэтью Раттман/Карвонсарой]\nТерговчилар пойтахт атрофидаги бошқа ҳудудларда кўчалар, ҳовлилар ва вақтинчалик қабрлардан 1000 дан ортиқ, жумладан қўл-оёқлари боғланган ёки бошининг орқа қисмидан ўқ еган фуқаролар жасадларини тўплаган, деб хабар беради расмийлар пайшанба куни.\n«Бу ҳолатларнинг барчаси тергов қилинмоқда», деди Киев вилояти ҳарбий бошқармаси директори Олександр Павлюк журналистларга. «Ҳалок бўлган тинч аҳолининг якуний сони йўқ».\nСешанба куни Украина президенти Володимир Зеленский, шунингдек, терговчилар Россия қўшинлари томонидан вақтинча босиб олинган ҳудудларда «юзлаб зўрлаш ҳолатлари», жумладан, кичик болаларга нисбатан жинсий зўравонлик ҳолатларига оид хабарлар олинганини айтди.\n«Далиллар тўпланмоқда. Минг-минглаб қурбонлар. Юзлаб қийноқ ҳолатлари. Канализация ва ертўлалардан жасадларни топиш давом этмоқда», деб айтган Зеленский видеоалоқа орқали Литва депутатларига.\n«Юзлаб, жумладан, ёш қизлар ва жуда кичик болаларни зўрлаш ҳолатлари қайд этилган.»\nЖабрдийдаларнинг кўрсатмаларини ҳужжатлаштирган ҳуқуқбон ташкилотлар зўрлаш Украинада «уруш қуроли» сифатида қўлланилаётганини айтади.\nУкраиналик омбудсман Людмила Денисова 11 апрел куни «Би-би-си»га шундай ҳолатлардан бирини батафсил баён қилди.\n«Ишғол вақтида Бучадаги уйлардан бирининг ертўласида 14 ёшдан 24 ёшгача бўлган 25 нафарга яқин қиз ва аёл мунтазам равишда зўрланган. Улардан тўққиз нафари ҳомиладор», деди у.\n«Россия аскарлари украиналик болалар туғилишининг олдини олиш учун уларни ҳеч қандай эркак билан жинсий алоқа қилишни истамайдиган даражада зўрлашларини айтишган».\n«Босқинчилар доим эркакларни ўлдириб, янги аскарлар авлодини дунёга келтириши учун аёлларни зўрлашга ҳаракат қилган. Лекин бу ердаги ваҳшийлик даражаси жуда даҳшатли», дейди украиналик психиатр Олександр Иванов Карвонсаройга.\n«Энг даҳшатлиси – армия ва мамлакат раҳбарлари аскарларга «истаганингни қил» деб кўрсатма берган. Шу тариқа жазосизлик шундай ақлсизликка олиб келган», деди Иванов.\nИвановнинг айтишича, агар расмийлар рухсат бермаганида бундай ваҳшийликлар содир бўлмас эди. Лекин, украинлар ва бошқа миллатларга нисбатан нафрат уйғонишига Россия ташвиқоти ҳам сабаб бўлмоқда.\nБосқин бошланганидан бери Россия телеканаллари фақат Кремл ташвиқотини ёйинламоқда ёки ёки сукут сақламоқда, жумладан, Марказий Осиёда ҳам.\n«Кўп йиллар давомида телевидение русларга уларнинг ирқий жиҳатдан устун эканлиги ва украиналиклар даражасининг пастроқ экани ҳақида гапирган. Уларни одам ўрнида кўришмаган. Аввалига улар шунчаки «кичик биродарлар», кейин «сохта мамлакат» ва «сохта тил» одамларига айланди.\n«Охир-оқибат, ҳаммаси украиналикларни очиқдан-очиқ фашистлар деб аташ билан якунланди – яъни уларни калтаклаш, майиб қилиш, зўрлаш мумкин. Буларнинг бари ҳукумат ташвиқотининг бир қисми», дейди у.\nCлавянлардан фарқли ўлароқ, кўзлари қисиқроқ ва терисининг ранги тўқроқ бўлган Марказий осиёликлар ўнлаб йиллар давомида, ҳатто россияликлар ўзлари учун эп кўрмайдиган ишлар билан шуғулланиб ҳам россияликларнинг таассубига чидаб келишди. Аммо, санкциялар ва иқтисодий таназзул россияликларни мигрантлар билан рақобатлашишга мажбур қила бошлаган.\nИванов Украина хавфсизлик хизмати (СБУ) тарафидан қўлга киритилган ва 12 апрел куни эълон қилинган россиялик аскар ва унинг рафиқаси ўртасидаги сўзлашмани тилга олди.\nАёл эрига очиқчасига украиналик аёлларни зўрлаши кераклигини айтган.\n«Шундай экан, бориб украиналик аёлларни зўрла, хўпми? Менга ҳеч нарса дема. Тушундингми?» дейди аёл аудиоёзувда.\n«Зўрлаб, сенга ҳеч нарса демаслигим керакми?» жавоб беради аскар.\n«Ҳа, мен ҳеч нарсани билмай. Хўш, нима бўпти?» дейди у кулиб.\n«Шундай қилсам бўладими?»\n«Ҳа, рухсат бераман. Фақат ҳимоядан фойдалан!»\nКейинчалик украиналик журналистлар томонидан аниқланишича, бу 2018 йилда Россиянинг Орлов вилоятидан Қримга кўчиб келган, бир қарашда оддий бўлиб кўринадиган жуфтлик бўлиб чиққан.\nИвановнинг сўзларига кўра, уларнинг суҳбати ҳайвонларга хос тажовузкорликка қараб тубанлашиб бораётган Россия жамиятида содир бўлаётган воқеаларни яққол акс эттиради.\n«Бу хотин украин аёли ҳам унга ўхшаган одам эканлигини тушунмайди. У украиналик аёл қандайдир жонсиз қўғирчоқ, ва эри хоҳласа, уни таҳқирлаши мумкин, деб билади».\n«Инсонийлик нуқтаи назаридан, бу тўғри йўлдан озишдир. Аммо фотосуратларга қарасангиз... бу жажжи боласи бор оддий эр-хотин», деди у.\nУкраиналик тарихчи ва сиёсатшунос Александр Палийнинг фикрича, рус қўшинларининг шафқатсизлиги сабабларини Россия жамияти билан боғлаш мумкин.\n«Хўш, бу қадар ваҳшийлик қаердан келиб чиқяпти? Одамлар сўз эркинлиги йўқ, ҳукумат уларни оёқлари остига олиб топтайдиган, ҳуқуқ-тартибот идоралари эса... одамларни бутилка ва дубинкалар билан зўрлайдиган мамлакатда яшамоқда».\n«Одамлар доим таҳқирланади ва камситилади. Ва улар буни нормал ҳолат деб биладилар. Бу ваҳшийликлар улар учун оддий ҳол», дейди Палий.\n«Нега Россия қўшинлари Украина аскарларидан шунчалик қўрқади-да, тинч аҳолини шафқатсизларча отиб ташлайди? Чунки энг қўрқоқлар энг шафқатсизлардир», деб қўшимча қилди у.\nУ самолётда учишдан қўрқадиган ва ўзига ҳеч кимни яқинлаштирмаслиги билан танилган Совет иттифоқи раҳбари Иосиф Сталинга ишора қилди.\n«Энди эса атрофидагиларини ўзига яқин йўлатмай, COVID-19 тестини топширишга мажбур қиладиган [Россия президенти Владимир] Путинга қаранг. Узунлиги ўнлаб метр келадиган машҳур столи-чи! Қўрқоқлар энг шафқатсиз одамлардир», деди у феврал ойида Путиннинг 6 метр узунликдаги столнинг бир четида ўтиргани акс этган суратлар ортидан пайдо бўлган ҳазиллар ва интернет-мемларга ишора қилиб.\nБундай менталитетни россиялик аскарлар содир этган талончиликларда ҳам кўриш мумкин.\nРоссиялик аскарлар энг оддий рўзғор буюмлари – кир ювиш машиналари, велосипедлар, атир-упа, тилла тақинчоқлар, болалар ўйинчоқлари ва ҳатто балиқ овлашга мўлжалланган қармоқларни ҳам ўмаришган, деб хабар беради ҳуқуқ тартибот идоралари.\nСБУ қўлга киритган ва эълон қилган телефон суҳбатида россиялик аскарнинг отаси эгаллаб олинган уйларнинг биридан балиқчилик илмоғини олишни сўраган.\n«Нима бўлса ол, аммо эҳтиёт бўл, қара, талончиликда айблаб қўйишмасин, жин урсин, буни ўлжа деса ҳам бўлади, лекин у ерда ҳеч ким сени суратга олмасин», деб айтган ота ўғлига.\n«Украина шаҳарларидан бирида россиялик аскарлар «Бундай яхши яшашни сенларга ким қўйибди?» деб ёзиб кетишган. Уларнинг ҳеч нимаси йўқ, уларга рухсат берилмаган, шу сабабли ҳам нима учун бошқаларга рухсат берилган деб ўйлашади», деб айтган Палий.\n«Россиялик аскарларнинг ичи тўла ҳасад. Шунинг учун Украинадаги чиройли уйларни кўрганларида, у ердаги ҳамма нарсани олиб чиқиб кетишмоқда», деб айтган у.\nРоссиялик аскарлар қилган жиноятлари учун жазоланади, деб ваъда бермоқда украиналик расмийлар.\nУкраина ва бошқа Европа мамлакатлари ҳуқуқ-тартибот идоралари, шунингдек ҳуқуқбон фаоллар Халқаро жиноий судга юбориш учун далиллар тўпламоқда.\nУкраина парламенти аллақачон Россиянинг Украинада амалга оширган ваҳшийликларини қатлиом сифатида тан олган.\n«Барча судьяларга аниқ бўлган ҳолатлар бор ва улар учун далил керак эмас. Россия Украинага нисбатан тажовуз қилгани очиқ-ойдин кўриниб турибди», деб айтган Украина фуқаролари ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича Халқаро Лига раҳбари Эдуард Багиров.\nТерговчилар йиллар давомида далилларни тўплайдилар ва суд жараёнлари ўтказилади, деб айтган у.\n«Барча айбдорлар эртами-кечми жазоланади. Махфий бўлган нарсалар ойдинлашади. Масалан, ҳозир Гитлер нималар деган, ким буйруқ берган, ким уларни бажаргани маълум. Путин билан, тинч аҳолини ўлдирган аскарлар билан ҳам худди шундай бўлади», деб айтган Багиров.\nРоссияда кенг кўламли дефашизация ва аҳолини деалкоголизация қилишни бошлаш вақти келган.\nБунинг учун қанча репарция ва руҳшунос кераклиги номаълум. Йиллар давомида олиб борилган ташвиқот сабабли мияси заҳарланган шунча одамни нормал ҳолга қандай қайтариш мумкинлигини тушунмайман.


Суяклар устига қурилган Сталин номли Катта Фарғона канали\n09 май 2021, Тошкент вақти: 15:56\nКатта Фарғона канали тимсоллари.\nЎзбекистонда мажбурий меҳнат Сталиндан қолган мерос сифатида қаралади. Ҳукумат тепасида ўтирганлар бу анъанани Катта Фарғона каналидек машаққатли лойиҳани ëшу қарини текинга ишлатиб амалга оширган Сталиндан ўрганган.\nБу йил минглаб ўзбек зиëлиларини қатағон қилган Иосиф Сталин вафот этганига 60 йил тўлади. Собиқ совет коммунистларининг сталинизмдан расман воз кечганига 57 йил бўлди.\nЎзбеклар 67 йил бурун бу тарихий имкониятдан фойдалана олдиларми¸ бугунги ўзбек жамияти тийнатида тоталитаризм¸ репрессия тимсоли сифатида кўриладиган сталинизмнинг улуши қанча?\nНавбатдаги ҳикоя Ўзбекистондаги Сталин даврида жорий қилинган мажбурий мехнат маҳсули бўлган қурилишлар ҳақида.\n45 кунлик жаҳаннам\nИосиф Сталин номидаги Катта Фарғона канали (ҳозир Усмон Юсупов номида) 1939 йили 45 кун ичида қурилган.\nЎша давр тарғибот матбуотида “колхозчилар ташаббуси билан қурилди” дея айтилган бу канал Сталин буйруғига кўра 160 минг кишининг мажбурий меҳнати эвазига барпо қилинди.\n45 кун ичида 160 минг киши маош олмасдан¸ очин-тўқин ҳолда ўз шахсий кетмони билан 270 километр трассадан 17¸8 миллион кубометр тупроқ қазиб чиқарди.\n42¸2 минг кубометр бетон қўлда қорилиб қўлда қуюлди. 45 та катта ва 275 майда гидроиншоотлар тикланди.\nСовет даврида сиëсий маҳбус сифатида жазо ўтаган 72 яшар Миртемир Мирабдуллаевнинг Озодлик билан суҳбатда айтишича¸ бу канал Сталин тарафидан ўзбекларни мажбуран қулдай ишлатиш эвазига қурилган:\n- Суяклар устига қурилган канал бу. Одамларни гала-гала қилиб мажбуран олиб келиб ишлатишган. Ҳар бир маҳалла¸ ҳар бир гузар разнарядка асосида канал қурилишига қул етказиб туриш мажбуриятини олган. Ким қарши бўлса халқ душмани деб отилган. Қанча-қанча одам канал қазиш чоғида силласи қуриб ўлган. Бригадирлар уриб ўлдирган ҳолатлари ҳам бўлган. Нимасини айтасиз¸ ўша пайтда барча қурилишлар мажбурий меҳнат эвазига барпо этилган¸ дейди Миртемир Мирабдуллаев.\nСуҳбатдошга кўра Катта фарғона канали Беломорканал тажрибаси асосида қурилган.\nСталин номини ташиган Беломорканал (Беломо́рско-Балти́йский кана́л) 1931 йилда рекорд қисқа муддатда қурилган эди.\nСталинпараст нарком Генрих Ягода ва қамоқхоналар бошлиғи Матвей Берман раҳбарлигида Беломорканал маҳбусларнинг мажбурий меҳнати асосида қурилди.\n120 минг маҳбус тарафидан қазилган Беломорканал¸ Катта Фарғона канали қурилиши учун намуна бўлди.\nФақат Ўзбекистонда канал қазишга лойиқ шунча маҳбус йўқ эди¸ аммо бунинг ҳам йўлини топишди дейди Миртемир Мирабдуллаев:\n-Ўша пайтдаги Ўзбекистон раҳбарлари бутун ўзбек халқини қамоқдаги маҳбусдан ҳам паст кўришган. Бутун Фарғона аҳолиси қул каби канал қазишга ташланган. Махсус инструкцияга кўра фақат ўта зарур ҳолларда техника ишлатилган¸ дейди Миртемир Мирабдуллаев.\nКатта Фарғона канали мардикорлари ихтиëрида ўзлари билан олиб келган 160 минг кетмон¸ 1500 дан зиёд от, 11881 та арава, 7205 та кўтарма замбил ғалтак бор эди.\nАсосий меҳнат қуроли эса кетмон эди. Мардикорларнинг кучи етмаган жойлардагина махсус техника ишлатилган.\n245 та трактор¸14 экскаватор ва 420 автомобил махсус назорат остида авайлаб ишлатилган.\nКатта Фарғона каналида ишлаган маҳаллий аҳоли туганмас ресурс сифатида кўрилди.\nКатта Фарғона канали қурилиши ҳақида Малик Қаюмов суратга олган кинокадрларда ярим яланғоч тарзда кетмон чопаëтган минглаб меҳнаткашлар армияси акс этган.\nЎзбек Совет Энциклопедиясининг Катта Фарғона канали ҳақидаги мақоласида тўртта сурат кетма-кет берилган.\nБиринчи суратда кетмон кўтарган минглаб ярим яланғоч эркаклар тасвирланган.\nИккинчи суратда замбилда тупроқ ташиëтган минглаб хотин қизлар акс этган.\nУчинчи суратда эса ишчилар устида карнай чалаëтган мусиқачи тасвири мухрланган.\nТўртинчи суратда эса кетмончларга орден бераëтган Ўзбекистоннинг илк президенти Йўлдош Охунбобобоев.\n1964 йил Тошкентда вафот этган Фатҳиддин қорининг невараси ўз бобосидан эшитганларини Озодлик мухбирига гапириб берди.\nЎша пайтда қамоқда жазо ўтаган Фатҳиддин қори бошқа маҳбуслар қатори канал қазишга мажбурланган. Канал қазиб силласи қуриган меҳнаткашлар очликдан илдизларни ейишганини Фатҳиддин қори ўз неварасига ҳикоя қилиб берган.\nЭгри карнай остидаги машаққат\nКанал қурилиши Ўзбекистонда улкан тарғибот кампанияси воситасида улуғланди.\n“Правда” ва “Известия” каби иттифоқ ¸“Қизил Ўзбекистон” каби республика газеталари канал қурилишини улуғловчи мақола ва кетмон ушлаб дўппи кийган меҳнаткашлар сурати билан тўлди.\nТамарахоним бошчилигидаги ўзбек санъаткорлари кетмончилар ҳордиғини чиқаришга сафарбар қилинди.\nФарғоналик қизиқчи Юсуфжон қизиқнинг эслашича¸ ўша пайтда кетмончилар устида симфоник духовой оркестр классик куйлар чалиб турган.\nЎшанда Юсуфжон қизиқнинг” ош йўқ¸ нон йўқ эгри карнайингдан ўргулдим¸” деб ҳазил қилгани эсланади.\n"Катта Фарғона канали халқнинг ўз ихтиëрига кўра қазилган муҳташам лойиҳа" деган афсона совет даврида парваришланиб бизнинг кунларимизгача етиб келди.\nКатта Фарғона канали қурилишини пушти ранг афсонага айлантирганлардан бири ëзувчи Саид Аҳмад бўлади.\nСаид Аҳмад ўзининг “Уфқ”¸ “Қирқбеш кун” асарларида совет кишиларининг ўз азми ихтиëри билан канал қазигани мадҳ қилди.\nАлбатта умрининг охирида Саид Аҳмад бу борада пушаймонлик сатрларини ҳам ëзди:\n“Биз ҳаммамиз, жами ижодкорлар офтобда куйиб, кечалари чивинга таланиб, қум бўронларида юз-кўзини дока билан ўраб ишлаётган юпун одамларни юрак амри билан ватанпарварлик бурчини адо этгани келган, чинакам фидойи, онгли, илғор совет гражданлари деб таърифладик”. деган адиб мақола давомида : “Аслида шундаймикин?” деган савол қўяди ва шундай аламли мушоҳадаларни ўртага ташлайди: “Бу тўғрида бирон дақиқа бўлсин ўйлаб кўрмадик. Қайтага уларни бахтиёр, тўкин совет оиласи, деб таърифладик. Ҳатто, чўл шамолларидан қорайиб сополга ўхшаб кетган юзларини гўзаллик тимсоли, деб тасвирладик. Кетмондан қадоқ бўлиб кетган қўлларини “олтин қўллар” дедик”. Энг ачинарлиси, “Ичингда шунча гап бор экан, нега миқ этмай юрибсан, деб ҳеч ким сўрамади...”\nСаид Аҳмад бу мисраларни ëзган мустақиллик даври ҳали Сталинизм асоратларидан қутулиш ва тазарру даври эмас эди.\nШу боис мустақиллик даври матбуоти Катта Фарғона канали тагида қолган ўзбек меҳнаткашлатрининг суяклари ҳақида бир сатр ҳам ëзмади..\n- Агар 1937 йилда минглаб ўзбек зиëлилалар Сталин буйруғига кўра отилган бўлса¸ 1939 йилда минглаб меҳнаткашлар Сталин иродаси маҳсули бўлган канал қурилишида азоб чекдилар. Кўп меҳнаткашлар ўша ерда ўлди. Уларни хотирлаш ва Сталиндан мерос мажбурий меҳнатга барҳам бериш керак¸ дейди собиқ сиëсий маҳбус¸ диссидент Миртемир Мирабдуллаев.


ИнтерФУТБОЛ :: Надаль маъқуллайди, Жокович ҳам, Федерер эса...\nНадаль маъқуллайди, Жокович ҳам, Федерер эса...\n«Барселона» ҳимоячиси Жерар Пике теннис бўйича «Дэвис» кубогини ислоҳ қилди, буни Рафаэль Надаль ва Новак Жокович каби тан олинган ракетка уста-лари маъқуллашди, Рожер Федерер аксинча, ислоҳот моҳиятини тушунаётгани йўқ. Пике футболчилик фаолиятидан кейин нима билан шуғулланиш ҳақида кўп ўйлаётганини сира яширмайди. Кўринишидан, ҳимоячи охирги вақтларда бизнес режаларига янада жиддийроқ ёндашмоқда. 2018 йилнинг ёзида унинг шахсий сармоя жамғармаси - Kosmos халқаро теннис федерациядан «Дэвис» кубогини ўтказиш ҳуқуқини 25 йил муддатга сотиб олгани маълум қилинганди. Келишув суммасига эътибор қаратинг - 3 миллиард доллар. Пикенинг ўзи шундай катта ишга қўл урганини оддийгина изоҳлаганди: «Шунчаки, ушбу ажойиб турнирни янги даражага олиб чиқмоқчиман. Менимча, охирги йилларда «Дэвис» кубогига қизиқиш бироз пасайди. Демак, турнир обрўсини яна кўтариш керак».\nХуллас, Пике Kosmos жамғармаси воситасида «Дэвис» кубогининг асосий молиявий ёрдамчисига айланади. У турнирга катта сармоя киритиш баробарида йирик ҳомийларни ҳам жалб этди. Улардан биринчиси - Rakuten. Биласиз, Япониянинг ушбу фирмаси «Барселона» бош ҳомийси саналади. Энди у «Дэвис» кубогини ҳам ўз қаноти остига олди. Турнирнинг номи ҳам ўзгарди: Davis Cup by Rakuten Madrid Finals. Умуман, Пике яна бир қатор ҳомийларни жалб этди: China Media Capital ва Sequoia жамғармалари, Louis Vuitton ва Rolex брендлари. Эндиликда ҳаттоки, Испания Ла Лигаси ҳам «Дэвис» кубогини қўллаб-қувватлайди. Қўшимча сармоя америкалик миллиардер Ларри Эллисон (Indian Welshнинг АҚШ томонидан вакили)дан тушди.\nХўш, «Дэвис» кубоги қандай ўзгаришларга юз тутади? Лойиҳага мувофиқ, турнирни ташкиллаштириш ва назорат қилиш тўлиқ Kosmos зиммасига ўтади. Ҳозирда мусобақа формати ўзгартирилди. Олдин «Дэвис» кубоги футбол бўйича ЖЧ саралашини эслатарди. Яъни мамлакатлар жамоалари йил давомида «уй-сафар» тизимида ўзаро ўйнаб чиқарди. Энди эса «Дэвис» кубоги ҳар йили ноябрда 2 ҳафта давом этади: унда 18та мамлакат жамоаси қатнашади. Kosmos томонидан турнир мавқеини кўтариш ва молиявий муваффақиятни таъминлаш мақсадида алоҳида бўлим тузилди - Kosmos Tennis. Унинг директори Хавьер Алонсо форматга боғлиқ ўзгаришларни шарҳлар экан, буни турнирни қутқариш ҳаракати сифатида баҳолади: «Янги «Дэвис» кубоги чиндан ҳам, футбол бўйича ЖЧ финал раунди қиёфасига киради. Бу турнир аҳамиятини ошириб, мухлисларда қизиқиш даражасини кучайтириши керак. Ўйлайманки, агар ислоҳот амалга оширилмаганида, «Дэвис» кубоги йўқлик сари юз тутарди».\nЛойиҳага кўра, Kosmos «Дэвис»ни бир маромда ривожлантириш учун йилига 80 миллион доллар сарфлайди. Шундан 20 миллиони соврин жамғармасига, 16 миллиони эса реклама ва маркетинг ишларига йўналтирилади. Қолган 44 миллион долларни халқаро теннис федерацияси олади - лицензион улуш. АҚШнинг SportBusiness портали тахминича, Kosmos телевизион ҳуқуқлар ва рекламалар воситасида харажат миқдоридан анча кўп топиши мумкин. Kosmos вакиллари ташкилотчиликка ҳам катта эътибор қаратишади, албатта. Дейлик, жамғарма мухлисларнинг турнирга ташриф буюришлари ва ўзга мамлакатда яшашларига боғлиқ муаммоларни ҳал этишни ўз зиммасига олди. Кутишилича, Мадрид шаҳри мезбонлик қиладиган мусобақа ўйинларини томоша қилиш учун бутун жаҳондан чамаси 200 минг мухлис ташриф буюради. Kosmos аллақачон меҳмонхоналар тармоғи билан келишиб қўйди. Унга мувофиқ, теннис фанатларига маълум чегирма берилади. Шунингдек, Испания пойтахтининг турли нуқталари ва айрим йирик шаҳарларда фан-ҳудудлар ташкил этилади. Яна турли кўнгилочар лойиҳалар режаси ишлаб чиқилган, жумладан, мусиқий дастурлар. Бу юмушлар билан Sony Music Latin Iberia компанияси шуғулланади.\nСавол туғилади, теннис олами вакиллари бу ислоҳотларга қандай қарашмоқда? Айтиш жоиз, бир қатор обрўли теннисчилар ҳозирдан Пике ғояларини маъқуллашмоқда. Жумладан, Рафаэль Надаль ва Новак Жокович бу борада ижобий фикрда, улар навбатдаги турнирда иштирок этишларини маълум қилиб улгуришди. Лекин Рожер Федерер ўзгаришларга қарши чиқмоқда: «Пике билан бирор марта учрашган эмасман. Тўғриси, унинг миясида нима борлигини билмайман. Гап қадимий турнир («Дэвис» кубоги 119 йил олдин йўлга қўйилган) ҳақида кетмоқда, шундай экан, унинг тарихи ва анъаналарига ҳурмат билан қарашимиз шарт. «Дэвис» Пике кубогига айланиб қолмаслиги керак».\n«Барса» ҳимоячисининг ўзи «Дэвис» кубогига қандай таъсир ўтказади? Биринчидан, футболчи маблағ билан таъминлайди. Иккинчидан, турли реклама ва ташвиқот ишларида бевосита қатнашади. У яқинда Мадридда очилган турнир офисида бўлиб, теннис ихлосмандларининг таклиф-мулоҳазалари билан танишди. Яъни ташкилотчилар Жерарга махсус телефон беришди ва у «Твиттер» орқали алоқага чиқди. Диққатга сазовор томони, мухлислар атиги 1 соат ичида чамаси 20 минг мурожаат йўллашди. Пике ўша куни қўнғироқ қилган фанатларни қизиқтираётган саволларга ҳам жавоб берди. Тўғри, ҳаммага ҳам футбол юлдузи билан гаплашиш насиб этгани йўқ, лекин айримлар теннис баҳона алоқадан бахтиёрликни туйишди. Жерар эндиликда «Дэвис» кубоги расмий саҳифасида ҳам тез-тез «твит» қолдирмоқда. Жумладан, жамоалар таркиби, ўйинлар тартиби ҳақида маълумот бериб, турли изоҳлар ёзмоқда. Қолаверса, саҳифада қандай чемпион бўлиш мумкинлиги ҳақида видеоролик ҳам бор. Унда енгил атлетика қироличаси Елена Исинбаева суратга тушган. Умуман олганда, Пике ташкилотчиликка боғлиқ кўплаб муҳим масалаларни ҳам ҳал қилишга вақт ажратмоқда. Мисол учун, Жокович аввалига «Дэвис» кубогининг янги талқинида иштирок этишни истамаганди, лекин Пике уни кўндирди. Асосийси, «Барса» билан шартномаси футболчининг теннис лойиҳаси бўйича жиддий шуғулланишига халақит бераётгани йўқ. Пикенинг айтишича, у дам олиш вақтини тўлиқ айнан шу лойиҳага сарфламоқда.\n- Кунига 24 соат, ҳафтасига 7 кун «Дэвис» кубоги ҳақида ўйламоқдаман. Бутун ҳаётинг учун сени чинакамига қизиқтирадиган иш топишинг жуда муҳим. Мен учун бу иш - «Дэвис» кубоги. Жерар Пике («Барселона» ҳимоячиси).\nЖерар Пике1 йилча олдин футбол клуби ҳам сотиб олганди. Ўша жамоа энди Сегундага талпинмоқда. «Барса» ҳимоячиси 2018 йилнинг ноябрида клуб соҳиби бўлишни хоҳлаб қолди ва турли вариантларни кўриб чиқди. Якунда эса энг асосий 2та номзод - «Ноттс Каунти» ва «Андорра» клубларидан иккинчисини танлади. Футболчи энди ўз жамоасини Испания юқори лигаларида кўрмоқчи. «Андорра»ни Сегундага олиб чиқмоқчиман. Кейин Ла Лига ва ЧЛга интиламиз. Биламан, бу гапларим фантастикадан бир шингилдек эшитилади. Лекин келажак учун чиндан ҳам, катта режалар тузяпмиз», - деди Пике яқинда ESPNга берган интервьюсида. «Андорра» Пике ихтиёрига ўтишига қадар Каталония лигаларидан бирида ўйнар ва қарзга ботиб қолганди. Ҳозирда умумий вазият анча яхшиланди. Пикенинг бу борадаги асосий ғояси оддий: камтарин жамоани энг юқори чўққига олиб чиқиш: «Ҳозир бутун Испания атиги 2-3та клубга мухлислик қилади. Биз эса шинам оролчада яхшигина футбол салтанати барпо этмоқчимиз. Бунда ягона оила бўлишимиз талаб қилинади - фалсафамиз шу». Пике аввалига ўз клуби бошқарув тизимига «Барса» академиясидан бир қатор менежерларни таклиф этди. Кейин сармоядорлар ва мураббийлар қидириш билан шуғулланди. Якунда «Барселона» сафида 100тадан ортиқ ўйин ўтказган Габри бош мураббий лавозимига тайинланди. Унга Альберт Хоркер ассистентлик қилмоқда. Умуман, Жерар ишни маош тўловидан йиғилиб қолган ички қарздорликни бартараф этишдан бошлади, кейин ташқи кредитни ёпди. Бунинг учун жами 600 минг евро кетди. У шундан сўнг жамоани қайта шакллантиришга эътибор қаратди. Ричард Имберон ўрнини Габри эгаллаган бўлса, таркибга марҳум Тито Виланованинг ўғли Адрий қўшилди. Умуман, ёзда жамоа эркин агент мақомига эга 12 нафар футболчи билан шартнома тузди. «Андорра» шунингдек, 2та ижара келишувини расмийлаштирди ва 13 нафар футболчига жавоб берди.\nАсосийси, Пике академия қуриш учун клуб стадионига яқин жойдан ер сотиб олди. Алоҳида айтиш керак, «Андорра» ўз бюджетининг катта қисмини мустақил равишда топади. Яъни Пике клубга катта сармоя ваъда қилгани йўқ. Бошқарув тизими тартибга солингач, «Андорра» профессионал клуб мақомини олди. Дейлик, таркибда футбол билан шуғулланиш баробарида бошқа соҳада ишлайдиган ўйинчи қолмади. Чунки Пике жамоа аъзолари қўшимча даромадни ўйламай, фақат футбол ҳақида бош қотиришлари учун етарли даражада маош тўланишини таъминламоқда. Жамоа яна яхшигина ҳомийларга эга бўлди. Эндиликда «Андорра» футболкасида Unicef ёзуви порлаб турибди, машғулотлар базасида эса Rakuten компанияси рамзлари туширилган баннерлар бор. Пике бундан ташқари, Лионель Месси ва Сеск Фабрегасда «Андорра»га нисбатан қизиқиш уйғотди. Йўқ, улар алоҳида роль ўйнамайдилар, шунчаки, жамоа тадбирларида фахрий меҳмон сифатида қатнашишлари мумкин, яна ижтимоий тармоқларда «Андорра»ни қўллаб туришади. Ёзда «Реус» клубини қарздорлик туфайли Испания учинчи лигасидан тушириб юборишди ва унинг ўрнини айнан «Андорра» эгаллади. Асосий факт - Пике жамоаси айни пайт Сегунда Вда етакчилик қилмоқда. Демак, унинг юқори дивизионга чиқиш мақсади жиддий. Айтганча, серқирра ҳимоячи бу клубни 452 минг еврога сотиб олганди.\n09:09 Нуну Эшпириту Санту АПЛнинг июнь ойидаги энг яхши мураббийи бўлди... (0)\n08:39 Оле-Гуннар СУЛЬШЕР: «ИШОНЧИМ КОМИЛ, ЖАМОАМИЗДА БУЗҒУНЧИЛАР ЙЎҚ» (0)\n06:50 Европа лигаси чоракфиналига ҳам қуръа ташланди (0)\n06:31 Хайрият, «Локомотив» аёллар жамоасида коронавирус аниқланмади (0)\n05:36 Марказлашган чемпионат. Бу қандай ўтказилиши мумкин? (0)\n04:49 АПЛ: Июнь ойининг энг яхши футболчиси ва энг чиройли голи муаллифи аниқланди (0)\n21:52 "Реал" Йович учун таклифларни кўриб чиқишга тайёр (0)\n21:30 Coca Cola Суперлига. 9-тур "МЕТАЛЛУРГ" – "СЎҒДИЁНА" превъю (0)\n21:00 Coca Cola Суперлигасининг учта тури марказлашган холда ўтказилиши мумкин (0)\n17:56 Бериша «Лацио»ни «Реймс»га алмаштирди (0)\n16:55 «Наполи» Гаттузо билан янги шартнома бўйича келишиб олди (0)\n16:22 УЕФА Чемпионлар Лигаси «плей-офф» босқичига қуръа ташланди (0)\n15:50 Левандовски — Бундеслига мавсумининг энг яхши футболчиси (0)\n15:33 «Фиорентина» Манжукич учун курашга қўшилди (0)\n14:48 COCA COLA СУПЕРЛИГА. 9-ТУР: РАСМИЙЛАР РЎЙХАТИ ТАСДИҚЛАНДИ (0)\n14:33 УЕФА: мавсум-2021/2022гача ЕЛ гуруҳ босқичида VAR ишлатилмайди (0)\n13:30 Европа ЧЛ 1/8 финалининг жавоб ўйинлари нейтрал майдонда бўлмайди (0)\n13:21 ОФК 2020 йилги мусобақаларнинг якуний тақвимини эълон қилди (0)\n10:55 РПЛ. «Ростов» — «Уфа» учрашувида Остон Ўрунов жамоаси иродали ғалабага эришди (0)\n08:16 «Нефтчи» устидан ФИФАга арз қилган легионерга 45 фоиз пули тўлаб берилди ва... (0)\n07:08 Футзал чемпионати баҳслари ҳам номаълум муддатгача тўхтатилди (0)\n06:31 Сардор Абдураимов: МУҲИМИ - ЖАМОА ҒАЛАБАСИ» (0)\n05:20 Миллий термамизнинг собиқ бош мураббийи Владимир Сальков вафот этди (0)\n04:23 Қозоқ футболида ўзбекча имзо (0)\n02:13 Жасурбек Яхшибоев: "БАТЭ, "Динамо-Б" клубларидан таклиф бўлди, лекин мен "Шахтёр"да ўйнашни хоҳладим" (0)


Туркия Глобал барқарор туризм кенгаши билан ҳамкорлик шартномаси имзолади - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ЯнгиликларТуркия Глобал барқарор туризм кенгаши билан ҳамкорлик шартномаси имзолади\nТуркия дунёнинг етакчи атроф-муҳит ва барқарорлик платформаси – Глобал барқарор туризм кенгаши билан ҳамкорлик шартномаси имзолади. Ушбу келишув доирасида Туркия ва Кенгаш биринчи марта Миллий барқарор туризм дастурини тайёрлайди. Янги дастур билан турк туризм саноати глобал барқарорлик амалиётларини тезлаштиради.\nШу тариқа Глобал барқарор туризм кенгаши билан имзоланган уч йиллик протокол қайта тузилади. Шартноманинг биринчи босқичида миллий дастур мезонлари аниқланади ва аудиторлик фирмалари таълим жараёнига жалб этилади. Февраль ойининг биринчи ҳафтасидан бошлаб Туркия туризм саноати манфаатдор томонлари ҳам жараёнга киритилади. 2030 йилгача якунланиши режалаштирилган дастурнинг биринчи босқичи 2023 йилда; иккинчи босқич 2025 йилда босқичма-босқич амалга оширилади. 2030 йилда барча халқаро стандартларга жавоб берилади.\nТуркияни барқарор туризмда олдинга олиб чиқадиган битим ўтган йил охирида имзоланган Париж келишувидан келиб чиқадиган мажбуриятларга ҳам мос келади. 2022 йилгача туризм соҳасида барқарор ўзгаришларни бошлаб, Туркияни халқаро майдонда рақобатбардош қиладиган мазкур ҳамкорлик, шунингдек, халқаро туризм тенденцияларини кузатиш имконини ҳам беради.\nГлобал барқарор туризм кенгаши барқарорлик стандартлари бўйича энг яхши аккредитация муассасаси саналади.\nТуркия ўтган йили пандемия шароитларига қарамай, хавфсиз туризм сертификати билан рекорд даражадаги ташриф буюрувчилар сонига эришди. 2020 йилда дунёда биринчи марта татбиқ этила бошлаган хавфсиз туризм сертификати билан Туркияда транспорт, турар жой, муассаса ходимлари ва шаҳар меҳмонларининг соғлиқни сақлаш шароитлари, ресторанлар ва конгресс марказлари каби бир қатор чора-тадбирлар амалга оширилди ва бугунги кунга қадар тахминан 12 минг муассаса хавфсиз туризм сертификатига эга. Шу нуқтаи назардан туризм секторига, айниқса, тураржой биноларига ҳам хавфсиз, ҳам барқарор стандартлар киритилади. Шундай қилиб, 2022 йил апрель ойидан бошлаб тураржой бинолари барқарор амалиётга босқичма-босқич ўтади.\nЭслатиб ўтамиз, Туркия маданият ва туризм вазири Меҳмет Нури Эрсой куни кеча “А Haber” теледастури орқали суҳбатда 2022 йилда мамлакат туризмдан 35 миллиард доллар даромад олишни мақсад қилганини билдирган эди.\n← Аввалги Аввалги ЕИ дастури чегара ва божхона тузилмаларининг ўзаро мувофиқлашувига кўмак бермоқда\nКейинги → Кейинги: АҚШ Ўзбекистонга яна катта миқдорда “Pfizer” вакцинасини ҳадя қилди


Ўзбекистонда ўтган йили 123 минг дона Chevrolet автомобили сотилган\n24 ноябр 2020, Тошкент вақти: 16:49\nАвтомобиллар ишлаб чиқарувчи GM-Uzbekistan АҚШ-Ўзбекистон қўшма корхонаси 2012 йилда Ўзбекистон ички бозорида жами 123 минг дона автомобил сотган.\nБу ҳақда General Motors концерни маълум қилди.\nУшбу кўрсаткич билан Ўзбекистон Chevrolet автомобиллари муваффақиятли сотилаётган ўнта бозор рўйхатида тўққизинчи ўринни эгаллади (2011 йилда 8-ўрин).\nМазкур рўйхатда биринчи ўринни АҚШ (1 млн. 850 минг автомобил сотилган), иккинчи ўринни Бразилия (643 минг), учинчи ўринни Хитой (627 минг), тўртинчи ўринни Россия (205 минг автомобил сотилган) эгаллади.\nGM Uzbekistan қўшма корхонаси 2007 йилда УзДэуАвто корхонаси ўрнида ташкил этилган. Унинг ишлаб чиқариш қуввати йилига 250 минг дона автомобилни ташкил этади.


Ўзбекистон: ислоҳотлардан мақсад халқни соғин сигирдек соғишми? - BBC News O'zbek\nЎзбекистон: ислоҳотлардан мақсад халқни соғин сигирдек соғишми?\nОхирги вақтларда Ўзбекистонда жорий этилаётган янгиликларни кўриб юқоридаги савол устида ўйланиб қолган ягона Хушнудбек Худойбердиев эмас.\nЎзбекистонда таниқли блоггер, ҳуқуқшунос Хушнудбек Худойбердиев ўзининг Xushnudbek.uz блогида мобил телефонларнинг "шахсини тасдиқлайдиган" рақамини рўйхатга олиш муаммосини кўтариб чиқди.\nЎзбекистон ҳукуматининг мақсади халқ фаровонлигими ё бозор иқтисодиёти?\nМирзиёев ҳукумати 2018 йил бой табақаларга қандай енгиллик ва имтиёз яратди?\nПрезидент Шавкат Мирзиёев ислоҳотлари чала қолмоқдами?\nПрезидент фармони бажармаса ҳам бўлаверадиган ҳужжатми?\nЎзбекистонда IMEI - International Mobile Equipment Identity - Мобил жиҳознинг халқаро индентификаторини рўйхатдан ўтказиш шу вақтгача талаб қилинмаган, ҳукумат 1 декабрдан мобил телефоннинг IMEI рақамини рўйхатдан ўтказишни пулли қилишга қарор қилди.\nАммо бепул рўйхатдан ўтказиш муддати тугагунча бу ишни якунлаб олмоқчи бўлган ўзбекистонликлар муаммоларга дуч келдилар.\nВазият ҳақида шундай ёзди Хушнудбек Худойбердиев "Эзгу мақсаднинг ўзи етарлими?" деб сарлавҳаланган мақоласида:\nФото муаллифлик ҳуқуқи Telegram Rais Buva\nImage caption Кўпчилик ўз мобил телефони идентификатор рақамини рўйхатдан ўтказолмай хуноб бўлди\n"Айрим ислоҳотларни кўриб, мақсад фойда келтириш эмас, балки халқни соғин сигирдек соғишмикин деб ўйланиб қолади одам.\nБиринчидан, барча мобил қурилмаларни автоматик рўйхатдан ўтказиш учун жуда қисқа вақт берилди. Гарчи ҳаммаёқда 1 апрелдан 1 ноябргача дейилган бўлсада, лекин аслида IMEI-кодларни рўйхатга олиш тартибини Вазирлар Маҳкамаси 17 сентябрда тасдиқлади. Яъни 1 ноябрь деган муддат халққа салкам октябрда маълум бўлди. ОАВларда асосий тарғиботлар ҳам октябрдан бошланди.\nФото муаллифлик ҳуқуқи Rais Buva\nImage caption IMEI асаббузарлиги мавзусини таниқли блоггер Rais Buva ҳам кўтарди\nБу нима аҳмоқгарчилик??? Нега бу ҳақида аввал огоҳлантиришмаган?\nУчинчидан, рўйхатдан ўтказиш рад этилаётганига сабаб — божхонани четлаб ўтиб, яширин йўллар билан олиб кирилгани бўлса, унда нега бунинг жабрини халқ тортиши керак? Чегарачилар, божхоначилар ёки яширин йўлларга шароит яратиб берган коррупционерларга ҳеч нарса бўлмасдан, яна оддий халқ сарсон бўлиши керакми?\nАхир ўша телефонларни пешона тери билан топган пулларига расмий ишлаб турган дўконлардан сотиб олишганку. Нега шунча пайт дўконларда ноқонуний телефонларни сотишга йўл қўйганлар жазоланмасдан, жабрдийда халқ товон тўлаши керак? Нима учун??? Нима учун???\nТўлайверади, тўлайверади, тўлайверади..."\nСиз бу ҳақда нима дейсиз?\nЎзбекистон - Шавкат Мирзиёев ҳукумати 2018 йил бой табақаларга қандай енгиллик ва имтиёз яратди?


Вазирлар Маҳкамаси Президент Ислом Каримов стационар даволанишда эканини маълум қилди / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nЖАМИЯТ 10 Шархлар 102782 кўрилди\nавг 28 / 2016\n"Мутахассисларнинг фикрига кўра, тўлиқ тиббий кўрик талаб этилади", - дейилади ахборотда.\n05 сентябр 2016, 11:25\nБизнинг калбимизда мангу яшайсиз бобожоним\n02 сентябр 2016, 22:11\nЙук йук ман ишонмийман бу гапларга президентимиз Ислом Каримов тирик диб этинглар илтимос.\nХудайберганова Розия Мухаммадиева\n01 сентябр 2016, 21:20\nАссалому алайкум хурматли бобожон И. А. Каримов! Сизни мустакиллигимизни 25 йиллик туйи билан табриклаймиз! Илохим хамиша бахтимизга сог омон юргайсиз! Сизни жуда-жуда хурмат киламиз, ва хар кун эрталабдан кечгача дардингизга шифо сураймиз. Илохи яратганни узи умрингизни узок килсин! Сизни соглигингиз, бизни, ватанимизни, юртимизни, оиламизни бахти. Фарзандларимиз, юртимиз, элимиз келажаки бахтига хамиша сог-омон булгайсиз! Сизни жуда хурмат киламиз, сиз жаннати инсонсиз! Сизни хамиша дуо килиб яшаймиз!!! Сиз хурматга арзийдиган инсонсиз! Илохим тез согайиб кетгайсиз! Куп-куп байрамларни курмак сизга насиб килсин! Илохим " Хизир бобо" хамиша йулдошингиз булсин!!! 101 ёшга киргайсиз! 101 ёшли туйингизни курмак хаммамизга насиб килсин! Илохим хамиша сог булинг, сизни севиб хурмат килиб упиб куйувчи Хоразмдан Амир Темур кишлогидан Худайбергановлар оиласи.\n01 сентябр 2016, 11:18\nШамолларда хилпирар байрокларимиз,\nСизнинг сиймоингиз бизга эслатиб...\nСог булинг Отам, оёкка туринг,\nКалбимизда кувонч рухин уйготиб!\nАзиз ва Мухтарам Юртбошим-Отам тузалиб согайиб кетинг, байрамларимизга доим Узиз бош булинг...Сизни жуда хам яхши курамиз ва тинмай дуодамиз.. Узбекистонимизни хакикий Мустакил, Озод ва Обод килиб ку'йдингиз - энди мевасини куриб биз билан кувониб юринг..Сиз Дунёда энг Жасур, Мард, Ватанпарвар, Ок,ил, Олим ва халкига мехрибон Президентсиз! Сиз бизнинг Фахримиз ва Гуруримизсиз!\n01 сентябр 2016, 09:18\nБУГУНГИ МУСТАКИЛЛИГИМИЗНИНГ 25 ЙИЛЛИК ТУЙИ МУБОРАК БУЛСИН АЗИЗ ЮРТБОШИМ. ТЕЗРОК СОГАЙИБ КЕТИНГ.БИЗ СИЗНИ ЖУДА ЖУДА ЯХШИ КУРАМИЗ ВА СИЗГА УЗОК УМР ТИЛАБ СОГАЙИБ КЕТИШИНГИЗНИ ОЛЛОХДАН СУРАЯПМИЗ.СИЗ БОРСИЗ БИЗ ТИНЧ ВА ОСОЙИШТА ЯШАЯПМИЗ.\n01 сентябр 2016, 08:53\nЮртбошимиз халкимиз бошига омон булсинлар! Кунглимдаги у кишига булган хурматни, мехр ва чукур ифтихор туйгусини суз билан ифодалашим кийин. Оллохдан узок-умр сурайман. Халкимиз бахтига доимо сог-саломат булсинлар! Мустакил Узбекистонимиз янада гуллаб -яшнасин!\nМухтарам юртбошимиз сог-саломат булсинлар! Хеч касал булмасинлар! Байрам тадбирида раксларини куриш, хакикий байрам кайфиятини хис килиш хаммамизга насиб этсин! Тезрок тузалинг отажон!!!\n31 август 2016, 22:22\nПрезидентимиз доимо сог булсинлар! Ёмон хабар таркатганларни жазосини оллох берсин! Каршилик талабалар юртбошимиз учун хамма нарсага тайёрмиз! Биз Ислом Абдуганиевич билан фахрланамиз! Узок йиллар юртни бошкариш, Мустакиллигимизни 50-йиллигини хам бирга нишонлаш насиб этсин!\n31 август 2016, 21:55\nТугрисини айтсам ёмон хабарни эшитиб кулим ишга бормай колди. Менку майли опамлар ва синглим жуда каттик хафа булиб колишди. Шунда Юртбошимизни канчалик кадрлашимизни ва халкимизнинг кунглидан канчалик жой олганликларини курдим. Хамма_хамма бир овоздан соглик-саломатлик тилаб, бир олам яхши тилаклар билдиришди. Хаммамиз учун отамизданда кадрдон, мехрибон Юртбошимиз доим сог-саломат булсинлар!!! Биз у киши билан доимо фахрланиб юрайлик!!!\nКадрли юртдошлар! Мустакиллик байрами муборак! Хаммангизни хушхабар билан, мухтарам Президентимизни согаётганликлари билан табриклайман! Илохо Юртбошимиз сог-омон булсинлар! Халкимиз, болаларимиз бахтига умрлари узок булсин! Кушалок байрам муборак! Табрикларини эшитиб кузимга ёш келди. Байрам тадбирида узларини куриш насиб этсин илохо. Каршилик укитувчилар Юртбошимизга доимо дунёдаги энг яхши тилакларни билдириб, Карши шахрига яна келишларини кутиб коламиз!


Asosiy > Yangiliklar > Сайхунобод туманида вилоят…\nЖорий йилнинг 10 апрель куни Сирдарё вилоят прокурори Р.Машариповнинг Ўзбекистон Республикасининг “Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида”ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 8 январдаги “Ҳудудларни комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича секторлар фаолиятини такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПҚ-4102 – сонли Қарорининг ижросини таъминлаш борасида Сайхунобод туманида сайёр қабули бўлиб ўтди.\nСайёр қабулда вилоят ички ишлар бошқармаси бошлиғи И.Қутлимуратов, вилоят Халқ қабулхонаси мудири Х.Қўлдошев, туман ҳокимлиги, вилоят ва туман ташкилотлари раҳбарлари иштирок этди. Сайёр қабулда 150 нафар фуқаролар иштирок этиб, 52 нафар фуқаролар ўз муаммолари билан мурожаат қилишди.\nУлардан 18 нафарининг муаммолари жойида ҳал этилган бўлса, 24 нафар фуқароларнинг муаммолари тегишли тартибда кўриб чиқиш учун масъул ташкилотлар раҳбарларига юклатилди. Шунингдек, мурожаатда қайд этилган баъзи масалалар юзасидан фуқароларга зарур кўрсатма ва тушунтиришлар берилди.\nва ҳуқуқий ахборот тармоғи


Пандемия ва карантин сабаб ходимлар ва иш берувчилар томонидан энг кўп берилаётган саволларга жавоблар - zarnews.uz\nПандемия ва карантин сабаб ходимлар ва иш берувчилар томонидан энг кўп берилаётган саволларга жавоблар\nМасофавий ишлашга ўтказиш тартиби қандай амалга оширилади?\n- Ўзбекистон касаба уюшмалари федерацияси билан келишилган ҳолда Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирининг “Карантинга оид чоралар амал қилиш даврида ходимларни масофавий иш усулида, мослашувчан иш графигида ёки уйда ишлашга ўтказишнинг вақтинчалик тартиби тўғрисидаги низомини тасдиқлаш ҳақида”ги буйруғи билан тасдиқланган ҳужжат Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилди (рўйхат рақами 3228, 28.03.2020 йил).\nМазкур Низомда карантин даврида иш берувчи ходимнинг розилиги билан уни масофавий иш усулида, мослашувчан иш графигида ёки уйда ишлашга ўтказиши мумкин.\nҚандай тоифадаги ходимлар вақтинча масофавий ишлаш тартибига ўтишида имтиёзга эга?\n- Биринчи навбатда, ҳомиладор аёллар, кексалар, имконияти чекланган шахслар ва сурункали касалликларга чалинган ходимлар. Улардан кейин бошқа ходимлар ҳам масофавий ишлаш тартибига ўтиши мумкин.\nМасофадан ишлаш деганда нимани тушунамиз?\n- Ходимнинг меҳнат шартномасида кўрсатилган мажбуриятларини иш берувчи жойлашган ҳудуддан ташқарида, доимий иш жойи, ҳудуд ёки объектдан ташқарида бажариладиган иш усулини тушунамиз.\nМасофавий ишлаш учун алоҳида буйруқ чиқарилиши шартми?\n- Албатта, ходимни масофавий иш усулида, мослашувчан иш графигида ёки уйда ишлашга ўтказилиши иш берувчининг вақтинчалик ишга ўтказиш ҳақидаги муддати кўрсатилган буйруғи билаш расмийлаштирилади. Бундай буйруқ чиқариш учун эса меҳнат шартномасига киритилган ўзгартиришлар асос бўлади.\nХодимнинг масофавий ишда ишлагани учун таътилга чиқишига таъсир қиладими?\n- Йўқ, таъсир қилмайди. Мазкур ишлаш усулига ўтказилган ходимларнинг таътил жадвалига мувофиқ меҳнат таътилига чиқиши, вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик бўйича нафақа олиши ҳамда қонун ҳужжатлари ва жамоа шартномасида назарда тутилган бошқа ҳуқуқлари сақлаб қолинади.\nКарантин пайтида ишга бормаса бўладими?\n- Йўқ. Фақат ташкилот карантинга ёпилган бўлсагина мумкин.\nМасофавий ишга ўтаётганда меҳнат шартлари қандай белгиланади?\n- Масофавий ишга ўтказилганда иш берувчи ва ходим ўртасида илгари тузилган меҳнат шартномасига тегишли ўзгартириш киритилади. Меҳнат шартномасида масофавий ишлаш давридаги меҳнат шартлари келишиб олинади. Бу ўзгартиришда меҳнатнинг шартлари билан бирга қуйидагилар ҳам кўрсатилади:\n- электрон ҳужжат алмашинуви бўйича ўзаро алоқа тартиби;\n- ходимга иш учун зарур бўлган жиҳозлар, техника воситаларидан фойдаланиш тартиби;\n- ходимни алоқа воситалари билан таъминлаш. Интернет тармоғидан фойдаланиш;\n- ходимга иш берувчи томонидан берилган жиҳозлар бузилганда зарарни қоплаш бўйича шартлар;\n- ходим шахсий жиҳоз, техника воситаларидан, интернетдан фойдаланганда харажатларни қоплаш тартиби;\n- ходим ва иш берувчининг зарурий меҳнат муҳофазаси ва меҳнат шароитларига амал қилиш бўйича мажбуриятлари;\n- ишлаб чиқариш зарурияти туғилганда, ходимни доимий ишга ўтказиш шартлари.\n- Меҳнат кодексининг 156-моддасига кўра, меҳнатга ҳақ тўлаш шартлари қайси тартибда ўрнатилган бўлса, ўша тартибда амалга оширилади.\nМеҳнатга ҳақ тўлашнинг якка шартларини ходим учун ноқулай томонга ўзгартиришга унинг розилигисиз йўл қўйилмайди.\nИстисно тариқасида бундай ўзгартиришга:\n- технологияда, ишлаб чиқариш ва меҳнатни ташкил этишда ўзгаришлар юз берган тақдирда, башарти, меҳнатга ҳақ тўлашнинг аввалги шартларини сақлаб қолиш мумкин бўлмаса;\n- қонунда назарда тутилган бошқа ҳолларда йўл қўйилиши мумкин.\nБўлажак ўзгартириш ҳақида ходим камида икки ой олдин огоҳлантирилиши лозим.\nКарантин вақтида бериладиган нафақа миқдори қанча?\n- Коронавирус инфекцияси билан зарарланиши ёки зарарланган, деб гумон қилиниши муносабати билан карантинга жойлаштирилган ота-оналар (улар ўрнини босувчи шахслар, васийлар, ҳомийлар), шунингдек, уларнинг 14 ёшгача бўлган боласини парвариш қилаётган шахсларга ўртача ойлик иш ҳақининг 100 фоизи миқдорида вақтинча меҳнатга қобилиятсизлик нафақаси тўланади.\nСаволларга Самарқанд вилояти касаба уюшмалари ташкилотлари бирлашмаси кенгаши бўлим мудири Усмон КАРИМОВ жавоб берди.\nТеглар: Иш берувчи иш ўринлари\nСамарқандда бўш иш ўринларини яширган 135 нафар мансабдор шахсга 285,4 миллион сўм маъмурий жарима қўлланилди\nИнтернетдаги бўш иш ўринлари ҳақиқатда борми?\nБўш иш ўринлари ярмаркаси ўтказилиши мўлжалланган жойда тиқилинч юзага келди\nЙилнинг илиқ даврида иш берувчи ҳаво ҳароратини таъминлаши шартлигини биласизми?\nЯнги иш ўринларини яратиш қоғозда қолиб кетмасин


Олий лига-2013 якунлари. "Олмалиқ" футболчилари ҳақида / CHAMPIONAT.asia\n13:49Футзал. Клублар ўртасидаги ОЧ. "Олмалиқ"қа бешта гол урган "Чонбури Блювейв" биринчи ярим финалчи + ФОТО 5\n13:39Роналдуга Италия клуби қизиқиш билдирмоқда 8\n13:13Гвардиола: "Реал" ҳеч қачон ёмон ўйнамайди" 15\n13:04Европа лигаси. Бугун "Милан", "Зенит", ПСВ, "Эвертон"ва бошқалар ўйнайди 5\n12:51Санжар Шоаҳмедов "Локомотив" машғулотида иштирок этмоқда 3\n12:34"International Champions Cup". "Барселона"даги келажаги сўроқ остида турган Неймар иккинчи ўйинда ҳам "қутқарувчи" ролида (ФОТОГАЛЕРЕЯ) 5\n12:31FIFPro Хитойда маошини ололмаётган футболчиларга ёрдам бермоқчи 0\n12:30"Андижон" - "Норин" учрашувидан фотогалерея 2\n12:22Энди нима дейсиз ёхуд "Савияси паст журналист"нинг айтгани тўғри чиқди 15\n11:53Моуриньо "Барселона"га қарши баҳсдан сўнг нима деди? 6\n11:36Вальверде: "Барселона" Чемпионлар лигасида МЮ билан тўқнаш келишини истамаган бўлардим" 4\n11:34"Милан"нинг мавсумдаги илк расмий ўйин учун қайдномаси, унда Бонуччи йўқ 14\n11:00ПСЖ Неймарнинг 222 млн. евролик нархини камайтирмоқчи 19\n10:54"International Champions Cup". Гвардиоланинг "Сити"си "Реал"ни "савалади" + ФОТО ва ВИДЕО 50\n19 ноя 11:56\nЯнгиликлар Олий лига-2013 якунлари. "Олмалиқ" футболчилари ҳақида\nХабарингиз бор, олий лига-2013нинг ҳар бир иштирокчисига алоҳида тўхталиб ўтишни бошлагандик.\nҲар куни битта клубга аталган статистик кўрсаткчилар сайтимизда бериб борилмоқда. "Бунёдкор", "Локомотив", "Насаф" ва "Пахтакор" клублари ҳақида маълумотлар берилганди. Бугунги кун "Олмалиқ" клубига аталади.\nИгорь Шквирин бу йил 29 нафар футболчи хизматларидан фойдаланди. Жамоа сафида жами беш нафар легионер футболчи майдонга тушди. Жамоа сафида энг кўп ўйин ўтказганлар Достон Абдураҳмонов ва Зафар Полвонов бўлди. Бу футболчилар 25тадан учрашув ўтказишди. 14та гол урган Зафар Полвонов бу мавсум клуб тўпурари бўлди. Обид Жўрабоев 5та сариқ карточка жамоанинг энг қўпол футболчисига айланди. Ўтган йил биронта қизил карточка олмаган "Олмалиқ" таркибида бу мавсум тўртта футболчи майдондан четлатилди: Санжар Шоаҳмедов, Достон Абдураҳмонов, Тимур Кагиров, Шариф Мирзаев. Қуйида жамоа сафида майдонга тушган барча футболчиларнинг статистик кўрсаткчилари берилган.\nБугун "Олмалиқ" ҳақида яна мақолалар кутинг. Футболчи


«Чумчуқли» маҳалласи қачон ўз биносига эга бўлади? - zarnews.uz\nСамарқанд тумани “Чумчуқли” маҳалла фуқаролар йиғинида ишлаш учун етарли шароит йўқ. Маҳалладаги чойхонанинг бир хонасидан фойдаланиб келаётган йиғин ходимлари – раис, котиб, посбон, хотин-қизлар бўйича мутахассис ва профилактика инспектори бир хонада жам бўлиб, тиқилишиб ишлайди.\nБу ҳақда туманда билмайдиган ташкилот ёки мутасадди йўқ, охирга марта тумандаги Президентнинг Халқ қабулхонасига мурожаат қилиб ҳам жўяли жавоб ололмадик, дейилади ушбу маҳалланинг бир гуруҳ фуқаролари томонидан таҳририятга йўлланган мурожаатда.\nДардингни кимга айтсанг, айт, бизни безовта қилма\nМаълум бўлишича, Самарқанд туманидаги Халқ қабулхонаси мурожаатни ўрганиб чиқиш учун фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича туман кенгашига йўналтирган.\nКенгаш эса Халқ қабулхонаси ва мурожаатчиларга қуйидагича жавоб берган:\n“Ҳақиқатан ҳам “Чумчуқли” маҳалла фуқаролар йиғини бугунги кунда 3х5 квадрат метр бир хонада фаолият олиб бораётганлиги, фуқаролар йиғинидаги масъул ходимларнинг ишлашида ноқулайликлар келиб чиқаётганлиги аниқланди.\nЙиғин раиси Ф.Қобуловга ушбу мурожаатни қонуний ҳал этиш учун туман ҳокимлиги ҳамда туман “Ермулккадастр” хизмати давлат унитар корхонасига мурожаат этиши тушунтирилганлигини маълум қиламиз.”\nАжаб, муаммо аниқ бўлиб тургани ҳолда, асосий фаолияти айнан маҳалла фуқаролар йиғинлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўлган ташкилот “дардингни кимга айтсанг, айт, бизни безовта қилма”, қабилида иш тутмаяптими?\nФуқароларнинг ўзизи ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш (ФЎЎБОФМ) бўйича туман кенгашининг раиси туман ҳокими эканлиги инобатга олинса, жавоб хатида “бу масалада бизгамас, раисимизга мурожаат қилинг”, дейилаётгандек?\nАлбатта, мурожаатга жавоб беришга шошилган ФЎЎБОФМ бўйича туман кенгашини, масала “ёпилиши”га шароит яратиб берган ва бепарволикка йўл қўйган мутасаддиларни оқламоқчи ёки қораламоқчи эмасмиз. Аслида, бу бизнинг ваколатимизга ҳам кирмайди. Аммо бир савол туғилади: «Чумчуқли» маҳалла фуқаролар йиғини фаолиятини бир хонали бинода қачонгача давом эттиради?..\nЕтарли иш шароити бўлмаган фуқаролар йиғинидан қандай фаолият, натижа ва самара кутиш мумкин?\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 3 февралдаги “Маҳалла институтини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармонида Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Республика кенгаши, «Маҳалла» фонди:\n2018 йилнинг 1 декабригача Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар, туманлар ва шаҳарлар марказларида «Маҳалла маркази» мажмуалари биноларини, 2021 йилнинг 1 декабригача фуқаролар йиғинлари идоралари биноларини намунавий лойиҳалар ва уларга қўйилган талаблар асосида қуриш (реконструкция қилиш, таъмирлаш), шунингдек уларни зарур мебель жамланмаси, компьютер техникаси, алоқа воситалари ва интернет тармоқлари билан жиҳозлаш;\n«Маҳалла маркази» мажмуаларида ҳудудий кенгашлар ҳамда «Маҳалла» фондининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар бўлимлари, туманлар ва шаҳарлар бўлинмаларини жойлаштириш чораларини кўрсин, деб белгиланган.\nБиноси йўқ маҳалла қолмайди\n- 2019 йилда ҳомийлик ва маҳаллий бюджет ҳамда “Маҳалла” хайрия жамоат фонди маблағлари ҳисобидан 84 та маҳалла фуқаролар йиғинига янги бино қуриб берилди, - дейди фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича вилоят Кенгаши раисининг биринчи ўринбосари Бадриддин Насриев. – Айни пайтгача Қўшработ, Пахтачи туманлари ва Каттақўрғон шаҳар кенгашининг биноси йўқ эди. Яқинда Каттақўрғон шаҳар кенгаши учун янги бино қуриб, фойдаланишга топширилди. Қолган икки туманда бунёдкорлик ишлари олиб борилмоқда.\nДемак, энди бинолар масаласида бутун эътибор фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларига қаратилади. Шу маънода айтиш мумкинки, бугунги кунда вилоятда 9 та маҳалла фуқаролар йиғинининг биноси йўқ, 19 та маҳалла биносида эса хоналари етишмайди. Самарқанд туманида Гулобод ва Паррандачилик маҳалла фуқаролар йиғинларининг ҳам биноси йўқ.\nАлбатта, қайд этилган маҳаллаларда босқичма-босқич бинолар қуриб, фуқаролар йиғинлари фаолияти учун зарур шароит яратилади. Бунда табиийки, маҳаллий ҳокимларнинг эътибори ва амалий кўмагига таянамиз.\n- Ташкилотга келганимга икки йилдан ошди, - дейди фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича Самарқанд туман кенгаши раисининг биринчи ўринбосари Муйин Набиев. – Чумчуқли маҳалласидаги ҳолатдан хабарим бор.\nХалқ қабулхонасига йўлланган мурожаатга жавобни нотўғри тушунишган. Биз фуқаролар йиғинини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш учун зарур чораларни кўраяпмиз.\nХусусан, маҳалла ҳудудидаги Агросаноат коллежи тугатилиб, биноси мактабга берилди. Коллежнинг қарийб 80 сотих ер майдони ҳокимлик захирасига олинмоқда. Масала ҳал бўлгач, айни шу жойдан маҳалла учун ҳам ер майдони ажратилиб, янги бино қуриб берилади.\nМутасаддиларнинг ваъдаларига ҳам ишонамиз ва муҳими, Президентимизнинг фармонида белгиланган вазифалар вилоятимизда ўз вақтида бажарилади, деган умиддамиз.\n“Моддий ёрдам пули энг зарур вақтда етказилди”\n31 марта илон чаққан морбоздан матонат ва муҳаббат дарслари\nМўғилистонда яна бир нафар қора ўлатдан вафот этиш ҳолати қайд этилди


“Тадбиркорлар муаммоларини ўрганиш” гуруҳи тадбиркорлар орасида | O'zLiDeP\n“Тадбиркорлар муаммоларини ўрганиш” гуруҳи тадбиркорлар орасида\nНавбаҳор туманида O‘zLiDeP Навоий вилоят Кенгаши Бизнес тузилмалар ва фермерлар билан ишлаш бўлими ҳамда “Тадбиркорлар муаммоларини ўрганиш” гуруҳи ҳамкорлигида амалий мулоқотлар бўлиб ўтмоқда.\nМулоқотда “Давуд Ота келажаги” оилавий корхонаси раҳбари Дилафрўз Эргашева ўтган йилдан бошлаб парандачилик фаолияти билан шуғулланиб келаётганини, корхона ўз фаолиятини дастлаб 50 дона броллер жўжани парваришлаш билан бошлаб, ҳозирги кунда уларнинг сони 4500 тага етганини айтди.\n– Давлатимиз раҳбари Хатирчи туманида ўтказган йиғилишида қатнашиш мендик ёш фермер учун унитилмас воқеа бўлди, – дейди у. – Чунки йиғилишда сўз олиб, Президентимиздан оилавий корхонамиз фаолиятини янада кенгайтириш мақсадида туманда фойдаланилмай ётган бўш бинолардан бирини олишда амалий ёрдам сўрадим. У кишининг ташаббуси билан бино ихтиёримизга ажратиб берилди. Келгусида оилавий корхонамиз аъзолари билан биргаликда 1000 дона ўрдак, 1000 дона ғоз, 1000 дона курка, 20000 дона товуқ кўпайтиришни мақсад қилганмиз. Албатта, бу ишимизни амалга ошириш учун қўшимча озуқа маҳсулотларини етиштиришимиз учун экин ерлари керак бўлади. Ҳозирда ушбу режаларимизни амалга ошириш учун ҳаракатларни бошлаганмиз.\nТаъкидлаш керак, мулоқотда тадбиркорлар томонидан тилга олинган бу масалалар Халқ депутатлари Навоий вилоят Кенгашидаги O‘zLiDeP депутатлик гуруҳи раҳбари А.Жўраев томонидан назоратга олинди.\nO‘zLiDeP Навоий вилоят Кенгаши бўлими мудири


5 дақиқада бўйин ва елка соҳасидаги оғриқлардан қутилиш усули\n12:43 / 25.06.2016\nАгар сиз компьютер ёнида узоқ вақт ишлаш туфайли бўйин ва елка соҳаларидаги оғриқлардан азият чекаётган бўлсангиз ва айнан ўша жойларни уқалаш керак, деб ўйласангиз хато қиласиз. Шунчаки оддий теннис тўпчаси билан кафтингизни яхшилаб эзсангиз кифоя, ўзингизни анча енгил ҳис қиласиз!\nОдатда компьютер ёнида узоқ вақт ўтириб ишлайдиганлар бўйин ва елка соҳаларидаги оғриқдан шикоят қилишади. Бунга клавиатура ва сичқонча билан ишлаш туфайли кафтнинг чарчаши сабаб бўлади. Юкланишлардан чарчаган кафтдаги оғриқ бўйин ва елка соҳасига узатилади.\nЖил Миллер (Jill Miller) айни оғриқни камайтирадиган оддий усулни тавсия этмоқда. Бунинг учун сизга теннис коптокчаси ёки биронта массаж тўпчаси, 5 дақиқа бўш вақт ва юмшоқ стул керак бўлади.\nКоптокчани қўйиб уни кафтингиз билан ёпасиз ҳамда уни бош бармоқ ёстиқчаси томон у ёқдан бу ёққа босиб айлантирасиз. Сўнгра айлана ҳаракатларга ўтасиз, гўёки сиз цитрус мевалар сиққичида апельсин сиқаётгандек, тўпчани эза бошлайсиз. Бир дақиқадан сўнг қўлингизни алмаштирасиз.\nУқалаш жараёнини тугатиб бўлгач, тик турган ҳолда қўлингизни тепага кўтариб, кафтингизни орқага қилган ҳолда кўринмас деворни сураётгандек ҳаракат қилинг. Унинг самарасини эса бўйин ва елкангиздаги оғриқлар камайганидан сеза оласиз.\nҚайд этиш жоизки, бу усул умуртқа соҳасидаги муаммо сабаб бўйин ва елкадаги оғриқларда фойда бермайди. Уқалашдан кейин, оғриқлар қолмаса шифокорга учрашишни тавсия этамиз.


Туш китобида олхўри йиғишнинг талқинини - Tushlar-tabiri.uz\nТуш китобида олхўри йиғишнинг талқинини\nТушда ўрик кўрса туш табири\nОлхўри йиғиш, бажарилган ишдан керакли натижага олганларга киради . Туш китоби бу натижа нима эканлигини кўрсатиб беради. Мева талқини сифати ва бошқа ўзига хос хусусиятларига қараб белгилталқинин\nҚандай қилиб муваффақиятга эришиш мумкин\nМева дарахтидан тўлиқ пишмаган олхўрини юлиб олсангиз, қайғурманг: керакли натижага сиз ўйлаганингиздан олдинроқ эришасиз.\nТиканли дарахт шохлари ва улардаги олхўри майда ва дидсиз бўлса, аслида сиз ўзингиз учун кераксиз муаммоларни туғдирасиз.\nТуш китобида, дарахтдан тушган чириган олхўрини табирини топиш мумкин. Баъзи ҳолларда сатрни тушириш яхшироқ: фақат маълум вақтгача эришиб бўлмайдиган мақсадлардан чекиниш ва реал бажарилган нарсалар учун куч тўплаш.\nОмад сизга шошилмоқда!\nСиз пишган олхўри йиғаётганингизни тушингизда кўрганингизда, Лоффнинг таржимони башорат қиладики, эндигина босиб ўтган қайғу ва ташвишга қарши тура оласиз ва унинг ўрнини қайтариб бўлмайдиган бахт эгаллайди.\nXXI асрнинг туш китоби, бу пишиб етилган меваларни устун ҳажмда топиш мумкин бўлганда жуда катта муваффақият деб ҳисоблайди. Уларнинг тушида йиғилиш вақти моддийликнинг ижобий босқичи келишини олдиндан айтиб беради.\nЖодугар Медеа сиз меваларни қандай мақсадда йиғмоқдасиз деган саволни беради. Сиз одатдаги ишчи бўлганингизда, ширин ўриклар васваса ва рашк сабабини башорат қилади. Олхўри савдо-сотиқ учун зарур бўлган тақдирда, ишбилармонлик ишларида қийинчиликлар юзага келиши мумкин. Агар сиз столингизда меваларни йиғсангиз, ҳақиқий ҳаётда сизга керак болган нарса уйқуда ҳам тинчлик бермайди.\nКўпинча, тушида олхўри йиғиш физиологик асосларда амалга оширилади. Ҳеч кимга сир эмаски, ушбу меванинг таркибида фойдали витамин комплекси мавжуд. Эҳтимол, туш кўрувчининг танаси, айнан, ушбу витаминлар ва макроэлементларга муҳтож.\nСиз дарахтда ўсиб чиқа олмайдиган меваларни йиғаётганингизни кўрдингизми, ёқимли ҳодиса севги фронтида кутилмаган муваффақиятни башорат қилади, деб ваъда қилади тушлар китоби.\nБу тушнинг ягона изоҳи эмас, нима учун бундай меваларни филиаллардан йиғиш керак. Асл ечим маъносиз тарзда муваффақиятга эришишга имкон беради.\nОлхўри йиғишни туш кўриш талқини қуйидагича: тунги тушларида пишган олхўрини терган киши, аслида ўз умидларини амалга оширади. Бироқ, қувончли ғалабадан кейин ачиниш келади. Моддийлик умуман бахтли орзуларга ўхшамайди.\nОлхўрини ким юлиб олди\nКўпгина ҳолларда, тушни тушунтириш ухлаб ётган одамнинг шахсиятидан аниқланади. Масалан, нега ёш хоним олхўри тераётганини тушида кўради? Тушни талқин қилиш, моддий жиҳатдан боқувчининг роли унга жуда яхши таниш деб ҳисоблайди. Йигитлар кўпинча бу сифатни фойдали деб ҳисобламайдилар. Улар ўзларини ўзгартиришларига вақти келди.\nЭркак туш кўрувчи тушида қандай қилиб дарахтдан меваларни йиғишини кўриш имконига эга бўлганида, туш келажакда уни севги учун мураккаб иш қилишини огоҳлантиради.\nАгар юқори лавозимли киши тушида у, қувноқ кичкина болкайга айланиб, бегоналарнинг боғдорчилик участкасида олхўри тераётганини кўрса, у ҳаёлий саргузаштга эга бўлади. Бундан ташқари, агар сиз бундай туш кўрган бўлсангиз, эҳтимол ҳурматли шахслар билан жанжал.\nDala tushda tush tabiri\nDaraxt tushda ko’rsa nima bo’ladi batafsil malumot


ҚР Президенти Тимур Қулибаевни қабул қилди\n22 Январь 2020 12:15\nNUR-SULTAN. Kazinform – Президент Қасим-Жомар Тоқаев «Атамекен» МТП президиуми раиси Тимур Қулибаевни қабул қилди, деб хабар беради Ақорда.\nУчрашувда Давлат раҳбарига бизнес секторининг бугуни, юртимизда тадбиркорлик муаммолари, шунингдек Миллий тадбиркорлар палатасининг шу соҳадаги фаолияти якунлари бўйича ахборот берилди.\nҚасим-Жомарт Тоқаевга юртимиз агросаноат комплексининг ривожланиши, фермерлар ва қишлоқ хўжалик товарларини ишлаб чиқарувчиларга молия айланмаси кераклиги, иқтисодиётнинг бошқа соҳаларининг молиявий аҳволи маълум қилинди.\nИмпорт ўрнини босиш, давлат харидлари самарадорлигини ошириш масалалари муҳокама қилинди. Президент мавжуд ресурсларнинг ҳаммасини тадбиркорликни фаоллаштириш ва ишлаб чиқаришни ривожлантиришга йўналтириш лозимлигини таъкидлади.\nШунингдек, учрашувда тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш бўйича давлат дастурларининг самарадорлиги муҳокама қилинди. Миллий тадбиркорлар палатасининг раҳбари оммавий тадбиркорлик ва инсон капиталини ривожлантиришга асосланган «Ҳукумат бизнес учун», «Бастау», «Ёш тадбиркор» лойиҳаларининг амалга оширилиши ҳақида маълумот бериб ўтди.\nКалит сўзлар: Қабул, Бизнес,