Чой ичишни биласизми? | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа АжойиботларЧой ичишни биласизми?\nБиз, ўзбеклар чой ичишда инглизлардан қолишмаймиз. Эрталаб ҳам чой, кечқурун ҳам чой. Қишнинг совуғию, ёзнинг жазирамасида энг кўп ичиладиган ичимлик барибар чой ҳисобланади. Ҳа, чой бизга ҳар доим керак экан. Лекин унутманг, чой — шифобахш ичимлик, у сув эмас. Ҳар замонда қайнатиб ичиладиган баргли шифобахш ичимликларни биламиз. Энди ўйлаб кўринг, ўша ичимликни чанқаганимизда ҳам, овқат маҳалида ҳам, ётишдан олдин ҳам ичаверсак зарар қиладими? Нега унда шифобахш ичимликлардан бири бўлган чойни бот-бот ичаверамиз?\nБу савол ҳаммага эриш туюлса керак. Ахир чой ҳеч ким учун янги бўлмаган ичимлик-ку. Миллий таомимиз, либосимиз ва бошқа миллийлигимизни билдирувчи эҳтиёждаги нарсалар қаторидан чой ҳам миллий ичимлик сифатида ўрин олишга улгурган. Шунинг учун ҳам сўзлашувимизда ичимлик ёки бошқа маъноларни англатадиган “чой” сўзини кўп ишлатамиз. Масалан, “бир пиёла чой устида суҳбат”,“чойга марҳамат”, “келиннинг қўлидан чой”… деб умумий овқатланишни назарда тутишимиз мумкин. Чиндан-да, чойсиз кунимизни тасаввур қилолмаймиз. Шу ичимлик билан боғлиқ тарихий воқеа —“Бостон чойхўрлиги” ҳам кўпчиликка маълум. “Машҳур” ичимликнинг фойдали хусусиятлари ҳақида кўп гапирилган ва анча-мунча хабардормиз. Аммо чой тўғри ичилгандагина фойдали бўлишини ҳам унутмаслигимиз лозим.\nОвқатга қўшиб деярли ҳамма чой ичади. Чойнинг таркибидаги танин моддаси эса озиқ маҳсулотларда мавжуд бўлган фойдали моддаларни парчалаб юборади, натижада организмда витаминларнинг етишмаслиги юзага келади. Чой билан бирга истеъмол қилинганда гўшт 40 фоиздан 100 фоизгача қонга сўрилмаслиги мумкин. Меваларнинг эса 5 фоиздан кўпи сўрилмайди. Умумий овқатлардан кўрадиган бўлсак, чой билан истеъмол қилинган маҳсулот таркибидаги витамин ва темир моддасининг камида 70 фоизи сўрилмай қолади. Бу эса инсон саломатлиги учун салбий таъсирдир. Ҳозир дунёда кўпчилик инсонлар камқонлик билан касалланган. Бу касаллик асосан темир моддасининг етишмаслиги оқибатида юзага келади. Темирга бой маҳсулотлар бўлмиш мева-сабзавот, кўкат, дуккаклиларни истеъмол қилиш бизни анемиядан сақлаб қолиши мумкин. Аммо буларни чой билан истеъмол қилиш витамин ва темирнинг органларимизга тўлиқ етиб боришига тўсқинлик қилади.\nЮртимизда кўп сонли аҳоли, айниқса, аёллар ва болалар темир танқислигидан келиб чиқадиган касалликларга чалинаётгани туфайли кундалик истеъмол қиладиган нонимизга темир моддасини қўшиш, яъни унни бойитиш йўлга қўйилган. Бу камқонликка қарши курашлардан биридир. Сиз нонни нима билан ейсиз? Албатта чой билан. Бу эса юқорида таъкидлаганимиздек, темир моддаси мавжуд бўлмаган нонни ейиш билан баробар.\nЯна кўпчилик ёш болага чой бериб хатоликка йўл қўяди. Уч ёшгача болаларга чой ичириш тиббиёт нуқтаи назаридан ман этилган. Болакайнинг чойига ёки сутига шакар қўшиб бериш ҳам нотўғридир. Болаларни ёшлигидан овқатланиш тартибига эътибор бериш лозим. Агар унинг организмида темир етишмовчилиги юз берса, бу кейинчалик ақлий ривожланишдан орқада қолиш хавфини ҳам туғдиради.\nСаломатлик учун курашиш йўлида овқатланиш тартибимиз, айниқса чой ичиш анъналарини ўзгартиришимизга тўғри келади. Овқат маҳали ёки овқатдан сўнг чой ичманг. Чой ўрнида бошқа ичимликлар, масалан, қайнаган ёки маъданли сув ва шарбатлар ичишингиз мумкин.\nБу маслаҳатлардан сўнг, чой соғлигимиз кушандаси экан, деган фикр туғилмасин. Чойнинг организмдаги аҳамияти катта. У кўплаб касалликлар учун даъво бўла олади. Аммо асалнинг ҳам ози ширин. Чойга шифобахш ичимлик сифатида қараб, меъёрга ва вақтига кўра ичсак, саломатлигимиз учун фойдали. Овқатлангандан 30 дақиқа кейингина ичилган чой ёки қаҳва безарардир.\nСаломатлик ҳамма учун керак ва уни асраб қолиш ўз қўлимизда. Бу унчалик қийин ҳам эмас. Оддий кўринган нарсаларга чуқурроқ назар ташласангиз, барчасига эришасиз. Келинг, ҳозирги дақиқадан эътиборан ҳар кунги чойимизга нисбатан янгича муносабатни шакллантирайлик.\n← Аввалги Аввалги Таҳорат минг дардга даво\nКейинги → Кейинги: Соғлом турмуш тарзи: Кимда қанақа?


Саудия Арабистони қироли: араб ҳукмдорлари Суриядаги вазиятни тинчлик билан ҳал қилиш тарафдори\n07:17 / 10.12.2015\nСаудия Арабистони қироли Салмон ибн Абдул Азиз Ар-Риёдда Форс кўрфази араб давлатлари ҳамкорлик кенгашининг 36-саммитини расман очди. У ўз нутқида асосий нефть қазиб олувчи давлатлар ҳукмдорлари олдида Женева коммюникеси асосида Суриядаги вазиятни “сиёсий йўл билан ҳал қилиш зарурлигини” айтди.\nҚиролнинг айтишича, араб ҳукмдорлари “Яманда тинчлик ва хавфсизликнинг тикланишига интилмоқдалар”. “Ислом давлатлари дини йўқ террорни рад этади”, деб айтди қирол.\nСаудия Арабистони хорижий ишлар вазири Низор ибн Обод Маданийнинг маълум қилишича, Ар-Риёддаги саммитга “катта умидлар боғланмоқда”. Саммитда, бир қатор масалалар билан бирга нефть нархининг пасайиши ортида нефть бозорларидаги вазият муҳокама қилинади. Халқаро валюта жамғармаси прогнозларига кўра, араб қиролликларининг нефть экспортидан оладиган даромади қисқариши ҳисобига уларнинг иқтисодий йўқотишлари жорий йилда 275 млрд долларни ташкил қилади.\nСаммитда муҳокама қилинадиган долзарб минтақавий масалалардан бири Эрон ядровий дастури бўйича келишувдан кейин Теҳрон билан муносабатларни нормаллаштириш бўлади. Форс кўрфази араб давлатлари ҳамкорлик кенгаши маъмурияти раҳбари Абдулатиф аз-Заёнийнинг айтишича, “буни амалга оширишда Эрон томонидан Форс кўрфазида БААга тегишли учта оролнинг босиб олиниши тўсқинлик қилмоқда”.


Рамазон ойида оғиз очишдан олдин икки марта азон айтиш\n14:00 / 19.01.2015 | Ahmadzhon Nasriddinov | 3902\nРамазон ойида оғиз очиш вақтида шомга азон айтилиб, кейин оғиз очиб, беш олти дақиқа овқатланиб, кейин шом намозини ўқидик. Шунда мен, “азон намоз учун, аввал оғиз очилади, кейин азон айтилиб, уч оят миқдор муддат ўтиб, такбир туширилади” десам, бир мулло бобо “бўлмаган гап бу, авваллари Абу Ханифа р.а. даврида рамазон ойида иккита азон жорий қилинган. Бири оғиз очиш учун, токи уйдаги аёллару кампирлар ҳам эшитиши учун, иккинчиси шом намози учун. Бунга далилим бор”деб айтдилар. Шу тўғрими?\nСизнинг ҳам, "мулло бобо"нинг ҳам гапларингиз нотўғри. Қуёш ботгандан аслида намоз учун азон айтилади. Рўзанинг очиш вақти ҳам ўша вақт бўлганидан бу оғиш очишга ҳам белги бўлади. Олдин оғизни очиб, кейин намоз ўқилади.\nал-Афасий услубида Қуръонни ёд олиш\nАёл кишининг бир неча киши номидан ҳаж қилиши жоизми?\nҲар ўлканинг ойни ўзининг кўриши билан рўза тутилиши\nРўза ниятини эсдан чиқариш\nБировга қўл кўтарса рўза бузуладими\nЁши улуғ кишининг рўзаси\nМосква учун тақвим\nБурунга сурадиган дори ишлатса, рўза очиладими?\nРўзамда шубхам бор\nТутган рўзамнинг савоби камаймайдими?\nБузилган рўзанинг қазоси.\nМусофир ишчи рўза тутмаслги учун узр борм\nРўзадор одам сақич чайнаса бўладими?\nГусул вожиб булганда\nРўзани озиш учун тутса\nБехосдан рўзани очиб қўйиш


АҚШ дўстларини ҳам, душманларини ҳам танқид қилаётир\nВашингтон вақти билан душанба кечқурун, Тошкент вақти билан сешанба эрталаб эълон қилинган ҳисоботида АҚШ Давлат департаменти жаҳон бўйлаб инсон ҳуқуқларига оид вазиятга баҳо беради. Ҳисоботда демократия ва инсон ҳуқуқларини энг кўп поймол қилаётган мамлакат сифатида Ироқ эътироф этилган. Шу билан бирга ҳужжатда АҚШнинг анъанавий ҳамкорлари, шу жумладан Марказий Осиё республикалари танқид қилинади.\nҲисоботни тақдим этар экан, АҚШ Давлат котиби Колин Пауэлл 2001 йил 11 сентябрдан буён АҚШ миллий хавфсизлиги ва жаҳон бўйлаб инсон ҳуқуқлари ҳамда демократияга оид вазият ўртасидаги боғлиқлик анча чуқурлашганини қайд этди.\nБунга мисол сифатида АҚШ расмийси Ироқдаги урушни келтирди ва Қўшма Штатлар ҳозирда олиб бораётган ҳарбий ҳаракатлар айнан Саддам Ҳусайн авторитар режимини ағдаришга қаратилганини таъкидлади:\n“Саддам Ҳусайн режими бундай режимлар ўз фуқаролари ҳуқуқларини поймол қилишлари ва халқаро тинчлик ва барқарорликка таҳлика солаётганининг мисолидир”.\nШундай дер экан, Колин Пауэлл, жаҳонда тинчлик ва барқарорликни айнан инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш орқали таъминлаш мумкинлигини айтди:\n“Инсон ҳуқуқларини ҳурмат қиладиган давлатлар глобал хавфсизлик ва фаровонликка ҳисса қўшадилар”.\nАҚШ Давлат департаменти ҳисоботида айтилишича, Ироқда мухолифат вакиллари доимо таъқиб остида бўлиб келганлар. “Ҳукуматга мухолиф бўлган одамлар ҳамда шиаларнинг дараксиз йўқолиши, қийноққа солиниши, ўлдирилиши ҳоллари – Саддам Ҳусайн режими қилмишларидир”, дейилади ҳисоботда.\nАйни вақтда АҚШ Давлат департаменти Афғонистондаги ўзгаришларни ижобий баҳолади. Ўтган йилги ҳисоботда бу мамлакат инсон ҳуқуқуқлари борасида энг жиддий ташвишларга сабаб бўлаётган мамлакат сифатида эътироф этилган эди. “АҚШ етакчилигидаги аксилтеррор кампания натижасида 2001 йил декабрда Толибон ҳаракати ҳокимиятдан ағдарилди ва ўшандан буён Афғонистонда инсон ҳуқуқлари ва демократияни таъминлашда жиддий силжиш кузатилди”, дейилади ҳисоботда.\nАҚШ Давлат департаменти Ҳамид Карзай бошчилигидаги янги Ўтиш даври ҳукуматининг жамиятни демократиялаштиришга қаратилган уринишларини юқори баҳолади. Афғонистон аёлларига ўқиш ва ишлаш ҳуқуқлари қайтариб берилгани ижобий ўзгариш сифатида эътироф этилалар экан, ҳисоботда айни вақтда мамлакатда хотин-қизларга ўтказилаётган таъқиблар жиддий муаммо бўлиб қолаётгани қайд этилади.\nКобулдан ташқари худудларда қонунбузарликлар тез-тез кузатилаётганини ҳам эътироф этар экан, АҚШ Давлат департаменти маҳаллий ҳокимлар - собиқ дала қўмондонлари баъзи этник гуруҳлар вакиллари ҳуқуқларини поймол қилаётганлари айтилади.\nАҚШ ташқи сиёсатини юргизувчи вазирлик, шунингдек, ўзининг 31 март куни эълон қилган ҳисоботида Марказий Осиё республикаларига алоҳида тўхталади. Бу минтақада инсон ҳуқуқларига оид вазият ҳамон ёмонлигича қолмоқда, дейилади ҳисоботда.\nАҚШ Давлат котибининг инсон ҳуқуқлари ва демократия масалалари бўйича ёрдамчиси Лорн Крейнер 2001 йилдан буён АҚШ Марказий Осиёда инсон ҳуқуқлари вазиятини яхшилаш мақсадида ажратган молиявий ёрдам ҳажми 200 дан 400 фойизгача ўсганини қайд этди. “Бунга қарамай, АҚШнинг аксилтеррор урушидаги ҳамкорлари демократиялашишга шошилмаяптилар”, - деди АҚШ расмийси:\n“Ўнлаб йиллар давом этган совет услубидаги сиёсий маданият бир кунда ўзгармайди. Бу йилги ҳисоботда МОнинг 5 мамлакатида инсон ҳуқуқларига оид вазият ҳамон ёмонлигича қолаётгани қайд этилади”.\nЛорн Крейнернинг фикрига Инсон ҳуқуқлари бўйича Халқаро Хелсинки федерацияси ижроия директори Аарон Роудз ҳам қўшилади.\n“Ўйлашимча, МОдаги инсон ҳуқуқларига оид вазият жуда ёмон. Фуқароларни, уларнинг диний эътиқодига асосланиб, қамоққа олиш, қийноққа солиш ва ўлдириш ҳоллари кенг тарқалган. Бундан ташқари сиёсий мухолифат вакиллари ва бошқаларнинг асосий фуқаровий ва сиёсий ҳуқуқлари поймол этилмоқда”, - деб, минтақадаги вазиятга баҳо беради Аарон Роудз.\nАҚШ Давлат департаменти ҳисоботида Туркманистон алоҳида тилга олинади. “Ўтган йил ноябр ойида президент Сапармурот Ниёзов ҳаётига суиқасд уюштирилганидан сўнг мамлакатдаги инсон ҳуқуқларига оид вазият анча ёмонлашди”, дейилади ҳисоботда ва кўплаб одамлар ҳибсга олингани, маҳбуслар қийноққа солинаётгани ҳам айтилади.\nҲисоботга кўра, Қозоғистонда сўнгги 1 йил давомида матбуотга нисбатан тазйиқлар кучайган. “Бунга юқори лавозимли расмийлар орасидаги порахўрлик ва коррупция ҳақда қатор маълумотларнинг чоп этилиши туртки бўлди”, дейилади АҚШ Давлат департаменти ҳисоботида.\nҲужжатда айтилишича, сўнгги 1 йил давомида Қирғизистонда мухолифатга қарашли нашрлар мухбирларига нисбатан тазйиқлар кучайган. Ижобий ўзгаришлар сирасида АҚШ Давлат департаменти расмий Бишкекнинг одамлар контрабандасига чек қўйишга қаратилган ҳаракатларини ва ушбу муаммонинг маҳаллий матбуотда ёритилишини қўллаб-қувватланганини эътироф этади.\nТожикистондаги инсон ҳуқуқларига оид аҳволни АҚШ Давлат департаменти аянчли, деб баҳолайди.\nАйни шундай баҳо Россия, Украина ва Беларусга ҳам берилган. Бу мамлакатлардаги инсон ҳуқуқларига оид вазият ёмонлигича қолаётганини қайд этар экан, АҚШ Давлат департаменти, Россиянинг Чеченистондаги сиёсатини алоҳида танқид қилади. Оз сонли этник гуруҳлар ҳамда сиёсий диссидентларга тазйиқлар кўрсатаётган ҳукуматлар орасида Хитой ҳам қайд этилади.


Таълим инспекцияси бошлиғи Улуғбек Тошкенбоев Kun.uz мухбирига берган интервьюсида чет тилларини ўқитишдаги муаммолар ҳақида гапирди ва уларни ҳал этиш бўйича ўз таклифларини билдирди.\nТаълим инспекцияси Финландия ва Жанубий Корея каби давлатларда хорижий тилларни ўқитиш тажрибасини ўрганиш олиб бормоқда. Унда бевосита чет тилларини сифатли ўқитиш ишлари ўрганилмоқда.\nШунингдек, инспекция томонидан миллий таълим тизимида чет тилларини ўқитиш борасида мавжуд муаммолар, педагог кадрлар салоҳияти таҳлил қилинди.\nАниқландики, чет тилини ўқитишда 3 та асосий муаммо мавжуд:\nбиринчидан, ўқитувчилар малакасининг етишмаслиги;;\nиккинчидан, методика эскирган;\nучинчидан, ўқув ва таълим дастурларининг замон талабларига мослашмаётганлиги.\nФинландия ва Жанубий Кореяда ҳам 30–40 йил давомида шундай муаммолар бўлган ва улар бу муаммонинг ечими сифатида 3 йўналишда ишлашган:\n1. Ўқитувчиларнинг малакасини ошириш, унинг жамиятдаги обрўсини ва касб сифатида жозибадорлигини кўтаришга катта эътибор беришган.\n2. Чет тилини ўқитиш методикаларини жаҳонда эътироф этилган ва синалган методикалар асосида такомиллаштиришган.\n3. Таълим дастурлари замона талаби ва энг яхши хорижий тажрибалар асосида такомиллаштирилган ҳамда соҳада соғлом рақобат бўлиши таъминлаган.\nШундан келиб чиқиб, биз бир нечта таклифни илгари суряпмиз:\n1. Узлуксиз таълим тизимида чет тиллари ўқитувчиларининг малакасини ошириш ишларини ва касбий ривожланишининг узлуксиз вертикал тизимини жорий этиш лозим.\nБунда биринчи навбатда малака оширишда ўқиган ҳар бир ўқитувчи минимал талабга эришишига эътибор қаратиш мақсадга мувофиқ. Ўқитувчилар мустақил ривожланиши ва малака оширишлари бўйича очиқ ресурсларни яратиш ва уларни ягона платформага жойлаштириш лозим.\nЎқитувчиларга кучли устозларни бириктириб, тил ўрганишни доимий жараёнга айлантириш керак. Ушбу мақсадда чет тили ўқитувчиларининг метод куни ҳисобланмиш жума кунлари тажрибали ўқитувчиси бор таянч мактаблар базасида узлуксиз малака ошириш курсларини ташкил этиш керак. Бу жараёнга Британия кенгаши, Гёте институти, Франция Алянси, KOICA, JAICA каби халқаро ташкилотлар ва нодавлат секторни жалб этиш мақсадга мувофиқ.\n2. Хусусий сектор тажрибасини малака ошириш институтлари ва мактабларга жорий этиш. Хусусан, халқаро даражада тан олинган тилга ўргатиш дастурларидан фойдаланиш, ўйинга асосланган тил ўқитиш методикаларидан фойдаланиш, тилни мустақил ўрганиш имконини берадиган дастурий таъминотлардан фойдаланиш кўникмасини ошириш тавсия этилади.\nБундан ташқари, хусусий сектор, президент мактаблари ва Финландиянинг хорижий тилни ўқитиш бўйича тажрибасини кенг ёйиш лозим ва хусусий сектор хизматларини ҳамёнбоп қилиш керак. Сабаби давлат таълим муассасалари қила олмаган ишни айрим жойларда хусусий сектор самарали ва сифатли бажармоқда. Бунда президентимиз таъкидлаганларидек, таълим муассасаларида чет тили ўқув курсларини шартнома асосида бўлса ҳам, ўқувчи - талабалар ва ўқитувчилар учун ташкил этиш мумкин.\nШунингдек, чет тиллари ўқитувчиларини тайёрлаш тизимини ҳам қайта кўриб чиқиш лозим. Бу тизимга хориж тажрибаси етарли даражада кирмаяпти, эски методика бўйича ўқитиляпти. Чет тиллари бўйича ўқитувчилар тайёрлайдиган олий таълим муассасалари талабаларининг аксарияти чет тилини ўқув марказларидан бориб ўрганмоқда.\nЧет тиллари университетларида таълим муҳити бошқалардан фарқ қилиши, мулоқот чет тилида бўлиши, тил муҳити яратилиши лозим ва барча фанларни ўрганаётган чет тили тилида ўтилиши керак. Бу борада хусусий ва хорижий олий таълим муассасалари тажрибаларини бутун олий таълим тизимига ёйиш лозим.\n3. Олий таълим тизимида тўлиқ чет тилида ўқитиладиган бакалавриат йўналишлари ва магистратура мутахассисликларини очиш лозим.\nБу нафақат тил биладиган кадрлар тайёрланишини таъминлайди, балки олий таълим тизими халқаро жозибадорлигини оширишда ҳам жуда муҳим ўрин эгаллайди.\nШунингдек, академик лицейларда ҳам чуқурлаштириб ўтиладиган фанлар чет тилида ўтилиши иқтидорли ўқувчиларнинг иқтидорларини ривожлантиришда жуда муҳим, чунки тил билган ўқувчи учун билим олиш манбаи кенгаяди, тил билан боғлиқ сунъий тўсиқлар бартараф этилади.\n4. Чет тилини ўқитиш бўйича халқаро эътироф этилган дастурлар мавжуд ва уларни таълим тизимига қўллашимиз керак, албатта бунда миллий хусусиятларни ҳам инобатга олган ҳолда. Шунингдек, олий таълимга хорижий тил мутахассисларини тайёрлаш бўйича хорижда эътироф этилган тайёр дастурларни жорий этиш зарур.\nҲозирда Таълим инспекцияси томонидан барча вазирликлар билан ҳамкорликда Финландия ва халқаро тажрибани ўрганиб, узлуксиз таълим тизими учун миллий ўқув дастурини такомиллаштириш бўйича ишлар олиб борилмоқда.\n5. Институционал ислоҳотларни амалга ошириш лозим.\nУзлуксиз таълим тизимида чет тилини ўқитишнинг инновацион методикаларини ривожлантиришга масъул ташкилотлар бир-биридан мустақил ва тарқоқ равишда ишламоқда. Улар фаолиятини мувофиқлаштирувчи ва хорижий тилни ўқитиш бўйича ягона сиёсат олиб борувчи ташкилотга эҳтиёж мавжуд эди. Янги ташкил этилаётган агентлик ушбу йўналишдаги ишларни самарали ташкил этиши лозим бўлади.\n6. Хорижий тил ўқитувчиларининг профессионал стандартини меҳнат бозори талаблари ва халқаро тажриба асосида ишлаб чиқиш ва жорий этиш зарур.\nПрофессионал стандарт – таълим ташкилоти ва меҳнат бозори ўртасидаги битим бўлиб, унда меҳнат бозори талаблари, яъни ўқитувчига қўйилган билим, кўникма ва малакалар ўз аксини топган. Чет тили ўқитувчисини тайёрлаш, малакасини ошириш, қайта тайёрлашнинг ўқув дастурлари айнан шу стандарт асосида ишлаб чиқилиши ва амалиётга жорий этилиши лозим.\nПрезидентимиз йиғилишда юқорида кўрсатиб ўтилган муаммоларни бартараф этиш бўйича бир қатор долзарб вазифаларни белгилаб берди. Бу бўйича тегишли вазирлик ва идоралар томонидан чет тилларини ўқитишни янги босқичга олиб чиқиш бўйича ҳуқуқий меъёрий ҳужжатлар лойиҳалари ишлаб чиқилмоқда.\nФармон ва қарорлар ижроси сифатли таъминланса, мавжуд муаммоларни ҳал қилишга ва келгусида мамлакатимиз чет тилларининг сифатли ўқитилишига замин яратади.


Исмат ХУШЕВ: ТАРИХГА КИРГАН ВИЦЕ ПРЕМЬЕРЛАР (2-китобнинг, 28-боби)\nДемократия сабоқлари, Исмат Хушев: "Подшо эркатойининг саргузаштлари" (2-китоб), Муҳаррир минбари | 10/23/2017 9:37 PM 30972 марта ўқилди\nИккинчи китоб, 28-боб\nСуратда: “Ҳаёт ва иқтисод” – “Жизнь и экономика” журналлари Бош муҳаррири Исмат Хушев Бош вазир ўринбосари Қаюм Ҳаққулов билан Ўзбекистон Олий Кенгашининг мажлислар залида, 1992 йил. Тошкент шаҳри.\nЙигирма саккизинчи боб\nТАРИХГА КИРГАН ВИЦЕ ПРЕМЬЕРЛАР\n(Қаюм Ҳаққулов, Бахтиёр Ҳамидов, Козим Тўлаганов ва Алишер Азизхўжаевларнинг сиёсий портретига шарҳ)\nЧорак асрлик давр ичида Ўзбекистондаги Бош вазир ўринбосарлиги лавозимига кўпдан кўп мулозимлар келиб кетди. Агар ҳозир хотирада буларни мукаммал санаймиз десангиз, саноқдан адашиб кетасиз.\nЛекин ғалвирни сувдан кўтарганда, менинг назаримда, бош вазир ўринбосарларидан кўп эмас, атиги уч –тўрт мулозим, ғалвирнинг устида қолса керак.\nҚолганларининг эса келиб, кетганини биров билди, биров билмади…\nБу мулозимларни мен кўп жиҳатдан бир-бирига ўхшатаман. Улар ниҳоятда ишчан, талабчан, касбини пухта биладиган, малакали мутахассис, Президентга садоқатли инсонлар (эди).\nЛекин уларнинг мулозимлик тақдири, Ўзбекистон Олий раҳбариятидаги сиёсий карьераси мен кутгандан ҳам тамомила бошқача якун топди…\nСуратда: Бош вазир ўринбосари Қаюм Ҳаққулов Бош муҳаррир Исмат Хушев билан…\n1. Қаюм Ҳаққулов\nЭсингизда бўлса, Қаюм Ҳаққулов Қарши шаҳар партия комитетининг биринчи секретари бўлиб ишлаётган пайтда мен Ислом аканинг тавсияси билан у кишининг олдига бориб: “Қаюм ака, мен область комсомол комитетига биринчи секретарь бўлмоқчиман!” деган эдим. “Кечирасиз, мен фақат шаҳар комсомол комитети биринчи секретарлиги лавозимини олиб беришим мумкин, обком комсомол тақдирини бошқа киши ҳал қилади”, деб Қаюм ака мени Отажонов ҳузурига бошлаб борган эди.\nБу ҳақда биз бафуржа биринчи китобда ҳикоя қилган эдик. Алихон Раҳматович ўша пайтда Қашқадарё обкомининг биринчи секретари эди.\nБу воқеадан кўп ўтмай Қаюм Ҳаққулов газ ва нефт комплекси бўйича Бош вазирнинг ўринбосари вазифасига тайинланади. Шуни айтишим керакки, Қаюм ака ҳамиша мен билан яқин муносабатда бўлиб келган. Ўша Қаршига борганимда менга ўзим истаган лавозимни олиб беролмаганидан хижолат бўлгани учунми, билмадим, ҳар қалай, у кишининг менга муносабати жуда илиқ эди.\nАгар Қашқадарёдан кимки у кишининг ҳузурига киришни истаса, кўпинча менга учрашарди, сўнг Қаюм ака қабул қиларди. Кабинетимдаги “вертушка” дан у кишига телефон қилсам, маъқул кўрган кишини: “Олиб келинг” дерди. Маъқул кўрмаса: “Йўқотинг, керак эмас!” дерди.\nАйрим кишиларни Қаюм ака умуман қабул қилмасди, қабул қилса ҳам жуда ҳушёрлик билан қабул қиларди. Тепадагиларнинг «Маҳаллийчилик қиляпти» деб ўйлашларидан қўрқарди. Хусусан, Қарши пединститутининг профессорлари Обод Жўрақулов, Малла Очилов ва Даврон Шодиевлар Ҳаққуловга мен орқали йўл топишган эди.\nКейинчалик Даврон Шодиев Қаршидан Тошкентга – Бешёғочдаги Педагогика илмий текшириш институтига директор бўлиб ишга ўтади. Бу ғоя менинг таклифим билан амалга ошган бўлиб, унда асосан Бош вазирнинг яна бир муовини Муҳаммаджон Қорабоев билан академик Пўлат Ҳабибуллаевларнинг хизматлари катта бўлган.\nГап шундаки, бу учала олим ҳам физика фани бўйича мутахассис эди. Муҳаммаджон Қорабоев Пўлат акани жуда ҳурмат қиларди, Даврон ака эса Ҳабибуллаевнинг яқин шогирдларидан эди. Хуллас, Пўлат Қирғизбоевичнинг тавсияси ва Муҳаммаджон Қорабев билан Қаюм Ҳаққуловларнинг қўллаб – қувватлаши оқибатида Даврон ака Қаршидан Тошкентга кўтарилиб келган эдилар…\nҚаюм Ҳаққуловнинг қизиқ одатлари бор эди. Гоҳида мен у кишининг ҳузурига бориб қолсам: “Исматжон, Мавлон аканинг мен ҳақимдаги фикри қалай?” деб сўрарди. Жуда ҳушёр одам эди. У киши ҳар доим Президентнинг кадрлар сиёсати бўйича Давлат маслаҳатчисининг ўзи ҳақидаги фикрларини билиб туришни истарди.\n“Албатта, жуда яхши, ака”, деб жавоб берардим. Баъзан: “Мавлон ака Сиз ҳақингизда ундай деди, бундай деди”, дердим. Аслида, Мавлон ака Бош вазир ўринбосари бўлган Қаюм Ҳаққуловдан чўчирди: Президентга уни яқинроқ деб ўйларди. Қаюм Ҳаққулов эса Мавлон акадан чўчирди: Президентга уни яқинроқ деб ўйларди.\nСиёсатнинг мана шунақанги ажабтовур томонлари ҳам бўларкан…\nҚаюм ака бошқаларга ҳам, шу жумладан шахсан менга ҳам кўп яхшиликлар қилган, мурувватли, бағри кенг инсон. Бир куни Президент девонидаги Содиқ Сафоев раҳбар бўлган ташқи алоқалар бўлимидан телефон қилиб, вазирлик ва компания раҳбарлари Германияга йигирма кунлик расмий сафарга кетишяпти, лекин яна битта ўрин бор, деб хабар қилишди.\n– Сиз ҳам бормайсизми? Бор-йўғи уч кун вақт қолди. Ўйлаб кўрсак, Исмат ака, Сизнинг имкониятингиз яхшироқ экан. Агар ҳаракат қилсангиз, улгуришингиз мумкин. Ўқув машғулотлари ҳам ўтказилади, яхшилаб дам олиб келасиз, – дейишди.\nМен табиатан ҳам, журналист сифатида ҳам – чет эл сафарларига боришга жуда ишқивоз эдим. Дарҳол Бахтиёр Ҳамидовнинг қабулхонасига бордим. У киши ўша пайтларда “Госкомпрогнозстат”нинг бошлиғи ва айни чоғда Бош вазир ўринбосари ҳам ҳисобланар эди. Бизнинг журналимиз эса “Госкомпрогнозстат”нинг органи бўлиб, Бахтиёр Ҳамидов бевосита раҳбаримиз (“Госплан” кейинчалик “Госкомпрогнозстат”га айлантирилган) эди.\nБаҳодир Шоикромов деган у кишининг ёрдамчиси бўларди, жуда яхши йигит. Бориб, ундан илтимос қилдим.\n– Бир пас шошмай туринг, ҳозир, деб у киши дарҳол Бахтиёр Ҳамидовнинг ҳузурига кириб кетди. Чиққанидан кейин: – Рухсат бермадилар. Шу ерда бўлиб турар экансиз, Исмат ака, узр, – деди Баҳодир хижолатомуз…\nБу дегани – “ўзингизни ҳадеб у ёқдан-бу ёққа уравермасдан, жимгина ишлаб ўтирар экансиз!” деган маънони англатар эди. Демак, Бахтиёр ака мени унчалик ёқтирмас экан. Аксига олиб Мавлон ака ҳам шу кунларда Исмоил Жўрабеков билан ҳоким алмаштириш учун қайсидир вилоятга кетиб қолишган эди. Равшанки, асабим бузилди. «Шошма», дедим ичимда, «сени бир боплаб қўймасам бўлмайди, шекилли».\nБахтиёр Ҳамидов Қаюм Ҳаққулов билан Ҳукумат уйи (СовМин) нинг битта қаватида ўтиришарди, иккови ҳам Бош вазирнинг ўринбосарлари эди. Мен тўппа-тўғри Ҳаққуловнинг ҳузурига кирдим. Ёрдамчи ва котибалар мени яхши танир, шу боисми, билмадим, йўлимни тўсишга журъат этолмадилар. Қолаверса, ҳамиша мен уларнинг рухсати билан ичкарига кирардим. Лекин бу гал шиддатимни кўриб, улар ҳеч бир қаршиликсиз мени ичкарига ўтказиб юборишди.\n– Қаюм ака, шунақа-шунақа гаплар, дедим дадил. Агар соя-и давлатингиздан Германияга бориб келсам, яхши бўларди. Лекин бу масалани Бахтиёр Ҳамидов ҳал қилар экан, – дедим.\nАммо у кишининг ҳузурига кирганимни айтмадим.\n– Бўпти, ҳозир гаплашамиз, – деб Қаюм ака шартта телефон гўшагини кўтарди.\nУларнинг Бахтиёр ака билан ўзаро ҳал этадиган қандайдир масаласи ҳам бор экан. Аввало, ўша масала юзасидан гаплашиб олишди. Сўнг:\n– Исматжонни Германияга юборинг энди, бир ўйнаб келсин! – деди тўсатдан Қаюм ака.\n– Бўлди, гап йўқ! – деб жавоб беради ўша заҳотиёқ Бахтиёр ака ҳам.\nҚаранг, ҳозиргина “ўзини ҳар ёққа урмай, Тошкентда жуфтлаб ўтирсин!” деган одам бир пасда ўз қарорини ўзгартирди-қўйди.\nМен дарҳол унинг қабулхонасига бориб, яна Баҳодир акага учрадим.\n– Э-э, қаёқларда юрибсиз, Исмат ака! Одамни шарманда қилдингиз-ку! Қани, зудлик билан ҳужжатларингизни расмийлаштиринг! Акс ҳолда сафардан қолиб кетасиз! – деб Баҳодир Шоикромов қувонч билан аризамга имзо чектириб чиқади.\nШундай қилиб уч кундан сўнг Германияга учиб кетганман.\nГерманияга кетишда бизга, чамаси, беш юз доллардан пул ҳам беришган. Ўшанда Рустам Азимов эндигина Ўзбекистон миллий банкига раҳбар этиб тайинланганди. Мен ундан илтимос қилганман, унинг ёрдами билан пулларни ҳам тезда алмаштириб, делегация аъзолари билан бир вақтда Германияга жўнаб кетишга улгурганман.\nСуратда: “Ҳаёт ва иқтисод” – “Жизнь и экономика” журналлари Бош муҳаррири Исмат Хушев (биринчи қаторда чапдан иккинчи) Ўзбекистон расмий делегация билан Германияда\nДарвоқе, Германияда биз меҳмонхонада эмас, балки ҳукумат Канцлерининг кўл бўйидаги шинам қароргоҳида яшаганмиз ва немис мулозимлари билан ҳар кунги расмий учрашув ва музокаралардан сўнг ўқув-машғулотларида қатнашганмиз.\nШу ерда айтиб ўтиш керак, ўшанда биз Германияга расмий сафар билан – давлат ҳисобидан борганимиз учун ҳам, йўл кира харажатлари ҳақида ўйлаб ҳам кўрмаганмиз. У ерда йигирма кун яшаш, овқатланиш ва беш юлдузли қимматбаҳо меҳмонхоналарда туриш – аламижон пул бўлишини билмаганмиз.\nКейин ишдан урилиб, ўз ҳисобимиздан у ёки бу давлатга боришга тўғри келганидагина – мулозимлик даврининг чет эл давлатларига бўлган расмий сафарлари – раҳбарлик ҳаётимизнинг энг ёруғ ва нурли кунлари бўлганини ширин бир армон билан эслаб қўярдик…\nУмуман, Қаюм Ҳаққулов боис эришган Германия сафари менда катта ва ёруғ таассурот қолдирган. Бу ҳақда ҳам бир кун ёзилар. Лекин ҳозир мавзудан чалғимайлик.\nЎшанда мен Германиядан бир дона галстук олиб қайтгандим. Ажаб, бу галстук жуда арзон ва “мода”дан қолган экан. Мен бундан бехабар, Тошкентга келиб, ўша галстукни Қаюм акага киритиб бердим. У киши:\n– Овора бўлиб, бунақа нарсаларни кўтариб юрманг, Исматжон! – деди-ю, мен келтирган матоҳни дам олиш хонасидаги кийим жавонининг ичига отиб юборди…\nЖуда мулзам бўлдим. Бош вазир ўринбосарининг кўнглини бир дона оддий галстук билан олмоқчи бўлган эканман мен содда. Кейинчалик галстукларнинг фарқига борадиган бўлдим.\nХуллас, Қаюм ака ўшанда менга бир яхшилик қилган эди…\nШуни алоҳида таъкидлаш керакки, Қаюм Ҳаққулов Ўзбекистон Бош вазири ўринбосари лавозимига тасодифий кўтарилган одам эмас. У киши даставвал, Тошкент политехника институтининг “горный” факультетини битириб, иқтисод фанлари номзоди бўлган. Кейин ўн йилдан зиёд – “Ўзбекнефтегазгеология” ва “Ўзбекнефт” ишлаб чиқариш бирлашмаларига раҳбарлик қилган.\nИслом Каримов Нормўмин Туроповнинг ўрнига Қашқадарё обкомининг биринчи секретари бўлиб келганларидан кейин Қаюм Ҳаққуловни ҳам Тошкентдан Қаршига ишга чақириб олади.\nМен биринчи китобимда ёзганимдек, Қарши шаҳар партия комитетининг биринчи секретари Валерий Александрович Лозицкий (бу ҳақда алоҳида боблар битилган) шаҳар партия комитетининг биринчи секретарлигидан Ислом аканинг ташаббуси билан қувилгандан кейин бу лавозимга Қаюм Ҳаққулов муносиб кўрилган. У киши Қарши горкомининг биринчи миллий раҳбари бўлганлар.\nБу ерда Ислом Каримовнинг миллийликка эҳтиромли бўлган принципиал позициясини ҳам алоҳида таъкидлиб ўтмоқ жоиз.\nҚаюм ака асли Ғузорда туғилган. У кишининг оталари Жалил ака Қашқадарёда кўзга кўринган обрў-эътиборли, кайвони одам бўлган. Умр бўйи элим ва юртим деб яшаб ўтган бу заҳматкаш ва халқпарвар инсонни Ислом Каримов ҳам яхши билган ва ҳурмат қилган.\nИслом Абдуғаниевич Ўзбекистон раҳбарлигига кўтарилиб кетганларидан кейин шу ва бошқа шахсий фазилатлари боис Қаюм Ҳаққуловни Қарши горкомининг биринчи секретарлигидан Бош вазир ўринбосари қилиб Тошкентга чақириб олганлар.\nБу нуфузли лавозимда Қаюм ака роппа-роса саккиз йил ишлади. Ҳукумат раҳбарининг ўринбосари бўлиб шунча муддат бу юксак лавозимда ишлаш озми ё кўп? У кишининг бошқа ҳамкасблари қисматини, уларнинг “ҳукуматдаги умри”ни ҳисобга олсак, бу муддат кам эмас.\nБиз бу нозик масалага ҳали қайтамиз…\nБош вазир ўринбосари бўлиш билан бирга Қаюм Ҳаққулов “Ўзбекнефтегаз” корпорациясининг бошлиғи ҳам ҳисобланган. 1998 йилдан эътиборан “соғлиги ёмонлашгани туфайли” кутилмаганда ишдан четлатилган…\nҚаюм ака, буғдойранг, қадди-қомати келишган, истараси иссиқ йигит эди. Юзидан доимо нур ёғилади. У кишининг кўринишиёқ катта амалдор эканидан далолат берар, лекин юзидаги нур ва меҳр бу салобатни бир оз чекинтириб, кўнглингизга ажиб бир самимият олиб киради. Суҳбатдошини ўзига жуда тез ром эта олиш фазилати бор эди у кишида.\nМен юқорида Қаюм ака ҳақидаги илиқ ва ёруғ таассуротларимни эсладим.\nЛекин бу хотираларнинг “хира” томонлари ҳам бор. Бир куни у киши Даврон Шодиевни ҳузурига чақириб: “Президентнинг атрофида Исматжон ҳақида ҳар хил гап-сўзлар юрибди. Яқинда қаттиқ қоқилади” дейди.\nБироқ, бу ҳақда на унинг ўзи, на Даврон Шодиев менга бир оғиз ҳам айтишмади. Аслида, мени огоҳлантириб қўйишлари лозим эди…\nКейин мен қамалиб кетдим. Озодликка чиққанимдан сўнг Даврон Шодиев ўша гапни менга етказди:\n– Аммо, Қаюм ака, бу ҳақда Исматнинг ўзига айтманг, балога қолиб кетасиз, деб тайинлаган эди, – деганди Даврон ака. Мен шунчалик ваҳимали бўлган эканман. Менга бу гапни айтмаганлари учун ўшанда улардан бир оз ранжидим.\nКейинчалик Қаюм ака ишдан четлатилган бир пайтда, Жўрабеков ҳақида “ББС” га интервью берарканман, негадир Исмоил Ҳакимовичга қўшиб Қаюм акани ҳам “уриб “ кетдим.\nБилмадим, мени ўшанда огоҳлантирмагани учунми, ундан ўзимча ўч олмоқчи бўлдим, шекилли…\nЛекин, ҳақиқат ҳаққи-ҳурмати, гина-кудуратларни унутиб, очиқ кўнгил ва соф виждон билан айтганда Қаюм Ҳаққуловнинг ҳам ўша пайтларда у киши билан бирга ишлаган бошқа ҳукумат аъзолари каби, мустақил Ўзбекистон давлатчилигининг ташкил этилишида ўзининг муносиб ўрни ва унутилмас хизмати бор.\nЛекин кейинги пайтларда у киши ҳақида ҳам анча гап-сўзлар пайдо бўлди, қўл остидаги ходимларига нисбатан ўта қўпол ва кескин муносабат ўрнатганликда айбланди ва ҳоказо.\nШахсан мен Қаюм Ҳаққулов ҳақида яхши фикрдаман. Чунки у киши бу юксак лавозимда ўз номига доғ туширмай ишлади. Хуллас, Қаюм аканинг ҳукумат аъзоси бўлиб ўтказган амалдорлик даври шу билан якунланди.\nБугун яхшилаб ўйлаб қарасам, бошқа Бош вазир ўринбосарларининг аянчли тақдирига теранроқ разм солсам, кўнглимдан бир фикр ўтади. Назаримда Ислом ака ўзи ишониб Қаршидан олиб келган кадрни бошқалардек беобрў қилиб юборишни истамаган, уни аяган.\nЙўқса, ҳукуматдаги бошқа ҳамкасблари каби, Қаюм аканинг ҳам ҳолига маймунлар йиғлаши мумкин эди.\nБиз бу масалага ҳали қайтамиз…\n2. Бахтиёр Ҳамидов\nЭнди Бош вазир ўринбосари лавозимида катта ва ўзига хос из қолдирган яна бир мулозим – Бахтиёр Ҳамидов (суратда) тўғрисида қисқача тўхталиб ўтмоқчиман.\nУ 1990 йил Ўзбекистон Компартияси Марказий Комитетининг ижтимоий-иқтисодий бўлими мудирлигидан “Госплан”га раҳбар ҳамда Бош вазир ўринбосари этиб тайинланади.\nИлгари бу лавозимда ишлаган Шукрилла Мирсаидов бу пайтга келиб Бош вазир бўлиб сайланган эди.\nМен “Ҳаёт ва иқтисод” журналига Бош муҳаррир бўлиб юрган пайтларимда Бахтиёр Ҳамидов ўтказадиган “летучка”ларда доимо қатнашар эдим. У киши мажлисларда қўл остидаги ходимларини очиқчасига сўкаверади, жуда кўп қўполлик қилади. Шу йўсинда ҳаммани титратиб-қақшатарди.\nМен бўлсам, ўшанақа мажлисларда ундан рухсат сўрамасдан бемалол чиқиб кетаверар эдим. У менга қаттиқ гапира олмасди. Жаҳли чиқаётганини билиб турардим-у, лекин барибир индамасдан ўрнимдан туриб мажлисдан чиқиб кетаверардим.\nБу билан мен унинг қўпол гап-сўзларига ўзимча “байкот” эълон қилган бўлардим…\nРаҳбарлар қўполлик қилса менга ёқмайди. Бахтиёр Ҳамидов жуда қўпол одам, у залда ўтирганларга қўполлик қилаверади. Биламанки, менга нисбатан ундай қилолмасди, лекин бошқаларга қилаётган қўполлиги ҳам менга оғир ботарди. Кўпинча қуюшқондан чиқиб кетарди.\nБахтиёр ака мажлисларни асосан рус тилида олиб борарди.\nЛекин жонини ачитиб ишлайди. Унинг ишчанлик қобилиятига тан бериш керак. Ишчанлик масаласида у ҳам Жўрабековга ўхшайди. Уни бир пайтлар “сантехник” бўлиб ишлаган дейишади. Арманистонда зилзила рўй берганда Ўзбекистоннинг қурилиш командасига Бахтиёр Ҳамидов бошлиқ бўлиб бориб, Спитак шаҳрини қайта тиклашда қатнашган экан…\nҚисқаси мен у кишининг қўполлигини ёқтирмасдим. У ҳам ичида мени ёмон кўрарди. Бироқ, юзма-юз келиб қолсак, эҳтиром билан муомила қиларди. Мени “каттанинг одами” деб чўчиб турарди…\nЛекин нигоҳларидан, муомиласидан, қарашларидан мени ёқтирмаслигини яширолмасди. Умуман, ўша пайтдаги Олий раҳбарият мулозимлари орасидан менга ўхшаб қишлоқдан келганларга нисбатан ўз кибру ҳавосини яширолмаган «тошкентликлар» орасида Алишер Азизхўжаев билан Бахтиёр Ҳамидов анчайин ажралиб туришарди…\nАгар эсингизда бўлса, “Аргументы и факты” сабоқлари» номли бобда ёзганимдек, Москвадан келган «АиФ» газетаси мухбирлари билан Президентнинг ёзги қароргоҳида Ислом ака билан учрашиб, биргаликда тушлик қилган эдик. Ўшанда мен аҳмоқлик қилиб: “Ислом ака, мен “и.о.” бўлиб юравераманми?” деб эркалик қилганман. Шунда Ислом Абдуғаниевич бу ишни ҳал этишни Зелемхон Ҳайдаровга топширади. Зелемхон ака эса қароргоҳдан тўппа-тўғри Бахтиёр Ҳамидовга қўнғироқ қилиб: “Президентнинг топшириғини ёзиб олинг!” деб кўрсатма беради…\nБахтиёр ака эртаси куниёқ мени уйимдан топтириб келиб, коллегия мажлисида Бош муҳаррир лавозимига тасдиқлаб юборади. У киши мана шунақа одам. Ўзи мени ёқтирмагани учун анчадан бўён бу лавозимга тасдиқламай юрган экан. Битта телефон билан зир югуриб қолади.\nБу Бахтиёр Ҳамидов портретига икккинчи штрих…\nЛекин мен Бахтиёр Ҳамидовнинг яхши томонларини ҳам биламан. Акам ва онам бирин-кетин вафот этганларида у киши аввало уйимга қўнғироқ қилиб: “Исматжон, начора, бандалик экан. Энди бу ёғига бардам бўлинг!” деб таъзия билдирган. Кейин хонадонимизда ўтказилган маъракаларга шахсан ташриф буюрган. Бахтиёр аканинг одамгарчилигини ўшанда кўрганман.\nБиз иш юзасидан ёки бошқа бирор-бир масалада Бахтиёр Ҳамидов билан ҳеч қачон тўқнаш келмаганмиз. Фақат бир марта Германия сафари масаласида Қаюм Ҳаққулов унга мурожаат қилганида дарҳол бир юз-у саксон градусга ўзгариб, боягина ўзи қабул қилган рад қарорини бекор қилган эди. Бу ҳақда юқорида батафсил ҳикоя қилдим.\nЎқувчиларда Бахтиёр ака ҳақида янада тўлароқ ва мукаммалроқ фикр пайдо бўлиши учун у киши билан боғлиқ яна бир воқеани ҳам айтиб ўтишим керак.\nЖурнал Бош муҳаррири вазифасида ишлаб юрган вақтимда бир куни хизмат машинамда “Вуз городок” томондан келаётган эдим. Пишиқчилик палласи бўлган жазирама ёз ойлари. Шундоққина йўл четида жойлашган Собир Раҳимов район милиция бўлимига етмай туриб, йўлнинг ўнг тарафида қовун-тарвузлар туширилган экан.\nУ пайтларда Бахтиёр Ҳамидов Бош вазирнинг муовини бўлиш билан бирга, Молия вазири ҳам эди, “20-04” рақамли “Волга”да юрарди. Мундоқ қарасам, ўша жойда “20-04” рақамли “Волга” турибди. Мен машинани анча олдинроққа ўтқазиб тўхтатдим-да, аста машинадан тушиб қовун-тарвуз тўкилган жойга бордим. Ўзимни харидордек кўрсатиб разм солсам, битта аёл куйиб-пишиб тарвузфурушга бир нималар деяпти. Қизиқиб қулоқ солдим:\n– Ахир шунчалик ҳам инсофсиз бўласизми?! Биз ойликка яшайдиган одам бўлсак. Боягина сиздан иккита тарвуз олиб кетган эдим, иккови ҳам хом чиқди-ку! Мана ишонмасангиз, ўзингиз кўринг! – деб ўша аёл ўртасидан бўлинган хом тарвузларни машинадан тушириб берди.\nМен қорачадан келган, ўрта бўйли, кўҳликкина бу жувонни дарҳол танидим. У Бахтиёр Ҳамидовнинг аёли эди…\nМен Бош муҳаррир бўлсам-да, қассоблар билан, суякни кўп тиқворса, ҳанузгача уришиб-жанжаллашиб юрардим. Бу одат менда ҳам бор эди. Мен ҳозир Бахтиёр Ҳамидов хотини сиймосида ўзимга ўхшаш – адолатсизликка муросасиз одамни кўриб турганимдан шодланиб кетдим. Чунки мен раҳбаримнинг оиласи тимсолида – кутилмаганда ўзимга ўхшаган адолатталаб ҳамкасбимни учратиб қолган эдим…\nҚарангки, Бахтиёр аканинг рафиқаси ҳам ўзимизнинг тоифадан экан. Олий раҳбариятдаги бундай мулозимлар хонадонига қовун-тарвуз, мева- чева, қўйингки, ўзбек бозоридаги барча ноз неъматлар аслида ўз оёғи билан кириб келиши керак эди.\nЛекин Бош вазир ўринбосари ва Молия вазирининг бундай имтиёзлардан фойдаланмаслиги мени ўшанда ажиб ҳайратларга ошно этганди.\nМайли, яна Бахтиёр аканинг хом тарвузни эгасига қайтариб берган жасоратли хотинига қайтсак.\nРавшанки, пули ошиб-тошиб ётган одам бундай қилмайди. Боз устига, бир томондан мўмай даромад оқиб келаётган бўлса ҳам одам арзимас пул учун талашиб-тортишиб, асабини бузиб юрмайди. Ҳатто ўзи бозорга бориб юрмайди – хизматкор ёллайди-қўяди.\nХуллас, мана шу воқеа туфайли Ҳамидовга ҳурматим бир қадар ошди. Бахтиёр аканинг оиласи ҳалол ва ўзи ойликка яшайдиган одам бўлиб кўринди менга. Аслида Ҳамидов ҳақида бошқа гаплар ҳам кўп эди. Масалан, айрим кишилар унинг “порахўр” лигига, қўли нопоклигига имо ишора қилган пайтлар ҳам бўлган…\nКим билади дейсиз, агар Бош вазир ўринбосарида пул ошиб-тошиб ётган бўлса, унинг хотини хизмат машинасида атайлаб хом тарвузни эгасига қайтариб оборадими?! У ўша тарвузларни отиб юборади, вассалом!\nАгар пули кўп, бойлиги беҳисоб бўлса – қандайдир тарвуз учун олишиб тортишиб юрардими…\nБу – Бахтиёр Ҳамидов портретига ижобий бир штрих (эди).\nЛекин менинг бу қувончим кўпга бормади.\nШу ўринда китобхонларга тушунарли бўлиши учун мен Ўзбекистон ҳукуматидаги гуруҳ ва “клан”лар хусусида ҳам икки оғиз айтиб ўтишим лозим.\nМаълумки, Ислом Каримов Ўзбекистон раҳбарлигига келганидан сўнг бу ҳолни “самарқандликлар” клани ўзларининг катта ютуғи деб қабул қилган эди. Чунки шу пайтга қадар Ўзбекистонни бошқариб келган Шароф Рашидов – “Жиззах” кланига, Иномжон Усмонхўжаев – “Фарғона” кланига ва Рафиқ Нишонов – “Тошкент” кланига мансуб кўриларди.\n“Самарқандликлар” клани етакчиси сифатида кўрилган – Исмоил Жўрабеков умр бўйи ҳукумат тизимларида ишлаган. Шароф Рашидов даврида сув ва қишлоқ хўжалиги вазири бўлган. Усмонхўжаев ва Нишонов даврларида ҳам юқори давлат лавозимларини эгаллаб келган.\nИслом Каримов даврида эса Исмоил Жўрабеков ўзбек ҳукуматининг “серый кардинал”и – қоғозда иккинчи, аслида, баъзилар назарида, ҳатто биринчи ҳукмдори ҳисобланган. Биз бу масалага – Исмоил Жўрабековнинг сиёсий портретига шарҳ берилган навбатдаги бобда ҳали бафуржа қайтамиз. Лекин ҳозир Бахтиёр Ҳамидов фаолиятига аниқлик киритиш учун бу воқеаларни эслаётган эдик.\nХуллас, 2000 йилга келиб Ўзбекистон ҳукуматида Бахтиёр Ҳамидов асосий рол ўйнай бошлади. Одамлар уни бугун ё эрта ҳукумат бошлиғи бўлиши мумкинлиги хусусида гапира бошладилар. Ислом Каримовнинг 2000 йил 28 февраль кунги Фармони билан Бахтиёр Ҳамидов Ўзбекистон Бош вазирининг биринчи ўринбосари этиб тайинлангандан сўнг эса бу гап сўзлар янада янгича тус олиб урчий бошлади.\nХудди шу ерда Бахтиёр Ҳамидовга унинг “тошкентликлар” кланига мансублиги панд берди. Бош вазирнинг биринчи ўринбосари бўлганидан атиги беш ой ўтиб-ўтмас, Бахтиёр Ҳамидов кутилмаганда Қашқадарё вилоятига ҳоким этиб жўнатилди.\nҲукумат тизимидаги бу “рокировка” “самарқандликлар” клани учун катта ғалаба эди. Бу ғалаба бошида, одатдагидек “клан” раҳбари Исмоил Жўрабеков турарди…\nМен ҳукумат тизимида бораётган бу “кўрпа остидаги жанг”лар энг авж нуқтасига чиққан ўша суронли пайтда Элёр Ғаниев раҳнамолигидаги ташқи иқтисодий алоқалар вазирлигининг нашри бўлмиш – “Деловой партнёр Узбекистана” газетасида Бош муҳаррир эдим.\nБошқаларни билмадим-у, лекин мен Бахтиёр Ҳамидов Қашқадарёга ҳоким этиб тайинланганиданоқ унинг сиёсий фаолияти бир қадар инқирозга юз тутганини пайқаган эдим. Кимлардир уни олдинга силжиш деб билгандир, лекин мен бу бир қадар сўниш эканини, уни атайлаб Марказдан узоқлаштириш эканини билган эдим.\nВилоятнинг биринчи раҳбари – Ўзбекистон шароитида – шубҳасиз, сиёсий майдондаги катта ва мустақил вазифа ҳисобланади. Лекин барибир, Бахтиёр Ҳамидов Қашқадарёда қанақа «жаҳаннам»га тушганлигини мен дарҳол пайқаган эдим:\nҚашқадарё – кечагина Ислом Каримов ишлаб келган жой. Уни Тошкентга учирма қилган воҳа. Бу ерда вилоятнинг барча раҳбарлари бевосита Ислом ака билан катта ва кичик томирчалар билан чамбарчас боғланган. Бу вилоятга ишга бориш – дўзах эшигини ўз ихтиёри ила очиш билан баробар эди.\nБахтиёр Ҳамидов Тошкентда – ҳукумат осмонида учиб юрганда балки унинг ҳатти ҳаракатларини нозик ва нуфузли идоралар сезмаслиги мумкин эди. Қашқадарёда эса унинг босган ҳар бир қадами ва ҳар бир сўзини Президентга кечаю кундуз етказиб турадиганлар борлигини у эҳтимол дарҳол сезмагандир.\nВаҳоланки, Қашқадарё ўзининг тўпори ва исёнкор табиати билан раҳбарлар учун ниҳоятда қалтис сиёсий майдон саналади. Бу майдондан ҳозирга қадар фақат Ислом Каримовгина соғ омон чиқиб кетганини мен то ҳануз ажиб бир ҳайрат билан эслаб юраман…\nЧунки, Ўзбекистон шароитида, сурункали узоқ йил давомида, Шавкат Мирзиёевдан бошқа ҳали ҳеч ким вилоят ҳокимлигидан обрўй олиб юқорига кўтарилган эмас…\nМайли, хаёлларни фаромуш қилмай, мавзуга қайтсак.\nБахтиёр Ҳамидов Қашқадарёда ҳоким бўлиб ишлаган кезларда бир кун йўлим тушиб она юртим – Китобга борганимда туман ҳокимига учрашим лозим бўлиб қолди. Уни излаб ҳокимиятга борсам: “Селектр-сим орқали мажлисда қатнашяптилар”, дейишди. Қизиқсиниб, ичкарига мўраладим. Кирсам, ҳокимиятнинг мажлислар залида кўпчилик раҳбарлар ўтиришган экан. Селектр-карнайда эса Бахтиёр Ҳамидов шунақаям болохонадор қилиб сўкиняптики, ҳатто деворлар ҳам қизариб кетгандек туюлди.\nТасодифан эшитиб қолдим:\n– Ассалому алайкум Бахтиёр Султонович! – деди битта туманнинг ҳокими.\n– Салом… Хўш, неча гектар ер ҳайдалди? – деб сўради Ҳамидов такаббурларча.\n– Фалон гектар…\n– Ўша фалон гектарингни фалон қилай! Нега имиллайсан, шашвар?! Ё ўзингни ҳам…\nМен залда ортиқ ўтира олмадим, уялганимдан дарҳол ташқарига чиқиб кетдим. Агар унинг сўкинишларини бир эшитсангиз, ундан сизнинг ҳам кўнглингиз қолиб кетади. У одамларни одам ўрнида кўрмайди, нуқул ҳақорат қилади, кишининг иззат-нафсига тегади. Мен ҳайрон қолдим. Бош вазир ўринбосари пайтида ҳам бунчаликка бормаган эди, одамларни уришгани билан, беҳаё гап айтмасди, бунақа сўкинмасди…\nЁнимдаги бир-иккита раҳбарлар: “Энди шунақа қилиб сўкмаса, ҳеч ким ишламайди-да!” дейишди. Бироқ, менинг назаримда, вилоят раҳбари, Президент сиёсатини вилоятда тарғиб қилаётган одам – маданиятли ва эҳтиёткор бўлиши керак.\nМен – шўрлик ҳамюртларимнинг янги раҳбари бунақа сўконғич бўлишини тасаввуримга ҳам сиғдира олмасдим!\nТўғри, ишни талаб қилиш керак. Лекин бутун вилоят сенинг гапларингни эшитиб ўтирган бўлса, айниб-алжираш шартмикан?! Ахир, залда аёллар бор, қизлар бор! Агар шу аёлларнинг орасида тасодифан ўзининг хотини ва ё қизи ҳам ўтирган бўлса, нима бўлади?!\nБиргина Китоб тумани ҳокимиятининг мажлислар залида ўша куни беш юзга яқин одам ўтирган эди. Хўш, ўн учта туманда беш юзтадан одам ўтирган бўлса, қанча бўлади? Олти ярим мингта!!! Демак, олти ярим мингта одам вилоят раҳбарининг бу бепарда гапларини эшитади, сўнг уни бир пасда бутун вилоятга тарқатади. Йўқ, бу жудаям нотўғри! Қўполликнинг ҳам чек-чегараси бўлиши керак!\n– Ўтир! Тур! Падарингга лаънат! Ифлос!!!\nУнинг оғзидан беҳаё сўзлар ҳам чиқиб кетяпти. Хуллас, залдан қочиб чиқдим. Бир пайтлар менга шу одам раҳбар бўлганидан уялиб кетдим. Эҳтимол, бу нарсалар у кишининг салбий томонларини андак ошириб юборар, лекин буни айтмаслик, жамоатчиликка етказмаслик мумкин эмас.\nШу ўринда яна бир мулоҳазани айтиб ўтишим керакка ўхшаяпти. Шундай ҳолларда кўпчилик: “Раҳбарлар бундай сўкинишни Президентдан ўрганган” деган фикр юради. Мен беш йил давомида Ислом Каримов ўтказган аксар йиғилишларда иштирок этганман. Тўғри, талаб қилиш, кези келганда қаттиқроқ изза қилиш ҳоллари бўлган Ислом акада ҳам. Лекин у киши бу даражада чегарадан чиқмасди…\nВилоятга биринчи раҳбар бўлган одам Ўзбекистонда фақат бир кишининг талаб ва истаги билан кўтарилиши мумкинлигини бугун ҳамма билса керак. Менинг Бахтиёр Ҳамидов ҳақидаги башоратим ўзини узоқ куттирмади.\nОрадан икки йилгина ўтар ўтмас, Президентнинг Давлат маслаҳатчиси Исмоил Жўрабеков Қаршига бориб, Бахтиёр Ҳамидовни – Қашқадарё вилояти ҳокими лавозимидан бўшатиб келди.\nБу воқеа 2002-йил декабрининг сўнгги кунларида рўй берган эди…\nШунадай қилиб Ўзбекистон Бош вазирининг биринчи ўринбосарлигидан, яъни салкам ҳукумат раҳбарлигидан Қашқадарёга ҳоким бўлиб кетган Бахтиёр Ҳамидов энди Тошкентга келиб бор-йўқлигини ҳам биров билмайдиган “Ўзуйжойжамғармабанк”ка раҳбарлик қила бошлади. Лекин энди бу лавозим ҳам вақтинча эканлигини Бахтиёр аканинг ўзи ҳам, бошқалар ҳам аллақачон англаб етган эдилар…\nОрадан кўп ўтмай қатор чет эл радиоэшиттиришларида бирин-кетин Бахтиёр Ҳамидовнинг ҳибсга олингани ҳақида хабарлар пайдо бўла бошлади. Ана шундай кунларнинг бирида “ББС” да ишловчи дўстларимдан бири – Паҳлавон менга телефон қилиб, собиқ раҳбарим ҳақида сўраб қолди:\n– Исмат ака, шу кунларда халқ орасида Бахтиёр Ҳамидов ҳақида турли гап-сўзлар юрибди. Шуни текшириб кўришнинг иложи йўқмикан, биласиз, биз исботланмаган маълумотларни беролмаймиз…\nХуллас, Паҳлавон иккимиз Бахтиёр Ҳамидов ҳақидаги миш-мишларни аниқлаш мақсадида у киши истиқомат қиладиган маҳаллага боришга қарор қилдик. Мен ўша пайтларда “Деловой партнёр Узбекистана” газетасининг Бош муҳаррири эдим.\nХизмат машинасини шахсий “Нексия”га алмаштириб, Бахтиёр ака яшайдиган маҳаллага йўл олдик. Ички ойналари қорайтирилган янги машинада “разведка”га чиқиш жуда қулай эди. 64-автобус қатнайдиган кўчадан “Октябрь” массиви томон буриларканмиз, икки табақали нақшинкор дарвозалари олдида анвойи гуллар ўсиб ётган баланд ва кўркам уйлар бошланди.\n– Отаназар Орипов ҳам шу маҳаллада яшайдилар, – деб қолди Паҳлавон.\nМен “ЭРК” партияси Бош котиби бўлган бу таниқли олимни шахсан танимасам-да, лекин у киши ҳақида кўп эшитган, ўзлари физик олим эканларини, институтда дарс беришларини яхши билардим.\n– Олим одам шундай обод маҳаллада яшаса, ярашади, – дедим қувониб.\nБахтиёр Ҳамидов яшайдиган кўчага бурилганимизда рўпарамизда соя ташлаб турган баланд узум ишкомларига кўзимиз тушди. Ишкомлар остидан оҳиста ўтиб борарканмиз, муюлишдаги кўримсиз бўткадаги постда турган милиция ходимларини кўриб олдинига ҳайрон қолдик. Кейин маълум бўлишича Козим Тўлаганов ҳам шу маҳаллада яшаркан. Ўшанда Козим ака Ўзбекистон Бош вазирининг биринчи ўринбосари эди, шекилли.\nСуратда: Икки дўст ва қадрдон, икки сафдош ва қисматдош Вице-премьерлар Бахтиёр Ҳамидов ва Козим Тўлагановлар Ўзбекистон Олий Кенгаши залида\nКозим ака билан Бахтиёр акалар азалдан яқин дўст ва биродар эдилар.\nУларнинг ёнма-ён қурилган виқорли ва данғиллама уйлари ҳам бир-бирига туташиб кетган. Бир кўришдаёқ бу сўлим гўша олий табақали, бахтиёр мулозимларга тааллуқли эканини сезиш мумкин.\nХудди шу пайт йўл четидаги дарвозалардан бири очилиб, ичкаридан узун бўйли ва салобатли Козим Тўлаганов чиқиб келди-да, хизмат машинасига ўтириб, жўнаб кетди. Ҳеч ким уни кузатиб қўймади. Козим Носировичнинг қовоқлари осиқ, ўйчан ва паришонхотир эди…\nМен Тошкентда шунча йил яшаб, умримда кўрмаган сўлим ва осойишта кўчаларни сайр этиб, данғиллама уйларни кўриб юрарканман, беихтиёр, раҳбарлик ва унинг битмас-туганмас имтиёзлари, олди-бердилари ҳақида ўйлардим.\nНега бундай имконият ўз юрти ва халқининг виждони, ор-номуси ҳисобланмиш журналист, шоир ва ёзувчиларга – адабиёт ва санъат вакилларига насиб этмайди-ю, чала савод бир мулозим ва ё сўконғич бир амалдорга насиб этиши мумкин? Нега?!\nБеихтиёр ёнимиздан ўтиб кетган яп – янги шахсий номерли “Волга” автомашинаси боягина Козим ака чиққан ҳовлининг ёнгинасига бориб тўхтади. Ҳайдовчининг ёнида ўтирган Бахтиёр Ҳамидов галстуксиз, ёқалари бўшатилган бир алфозда машинадан тушиб, ичкарига кириб кетди…\nДемак, у қамалмаган, миш-мишлар исботланмади. Лекин барибир терговга тортилди, устидан жиноий иш очилди. Бу Ўзбекистон сиёсий ҳаётида ва ҳукуматида сўнгги йиллар ичида рўй берган энг катта резонансли воқеа эди.\nБахтиёр Ҳамидов Ўзбекистон Бош вазирининг ўринбосари сифатида озмас, кўпмас – ўн тўрт йил ишлабди. Ўй тўрт йил! Қаттиққўл ва талабчан Ислом Каримов раҳбарлигидаги ҳукумат тизимида бунча кўп муддат ишлаш ҳаммага ҳам насиб этавермайди.\nБахтиёр Султонович Ислом Абдуғаниевичга нимаси биландир ёққан, унга садоқатли бўлган. Ҳукумат тизимининг қайси соҳасига масъул бўлмасин, қатьий назар, у ҳамиша вазифани уддалаб келган.\nЛекин шу билан бирга у ўзини ҳам унутмаган. Президент билан бўлган дўстона ва самимий муносабат уни ҳам бошқалардек сиёсий сургун ва урилишлардан, тергов суриштирувларидан сақлаб қолади деб ўйлаган.\nПрезидент ва унинг сиёсатига садоқатли бўлиш, шу Ватан ва халқ учун кеча-ю, кундуз тиним билмай ишлаш – яна узоқ муддат Ислом Каримов командасида мулозим бўлиб қолиш учун кифоя деб ўйлаган.\nБу ерда Бахтиёр Султонович фақат бир нарсани ҳисобга олмаган. Мамлакат раҳбари менга ишонади деб, ўз мансабини суистеъмол қилса, қайси “клан”га алоқадорлигидан қатьий назар, бир кун келиб у ҳам бошқалар каби Президентнинг назаридан қолиши мумкинлигини унутган…\n3. Козим Тўлаганов\nБахтиёр Ҳамидов ҳақидаги ғамгин ҳикоямизни шу ерда якунлаб, “Тошкент” кланининг яна бир вакили – Козим Тўлаганов хусусида ҳам икки оғиз айтиб ўтсак.\nКозим Носировични мен “Главташкентстрой” қурилиш бирлашмасининг раҳбарлигидан эътиборан яхши билардим. Мен у кишини ҳукумат йиғилишларида, Ислом ака ўтказган турли анжуманларда тез-тез кўриб турардим. Биз саломлашардик, холос. Лекин яқин ва дўстона муносабат ўрнатмагандик.\nУ киши оғир, камгап ва мулоҳазали одам эди. Бир куни ҳукумат биносидаги қайсидир йиғилишда Ислом Абдуғаниевич Козим акани ўрнидан турғизиб, қандайдир савол бердилар. Йиғин иштирокчиларининг кайфияти кўтаринки, Ислом ака ҳаммага яхши гапириб, ҳазилкашлик билан мажлисни олиб бораётган эдилар. Шунда Козим ака ўрнидан туриб:\n– Ислом ака, худо ҳаққи, шу саволингизга жавоб беришдан кўра, мен учун бир қурилиш иншоотини битириб, ишга тушириб бериш осонроқ, – деб жавоб берганида Ислом ака ҳам, у кишига қўшилиб ҳукумат залидагилар ҳам кулиб юборишган эди…\n“Главташкентстрой” раҳбарлигидан сўнг, 1994-йилда Козим Тўлаганов кутилмаганда Тошкент шаҳар ҳокими этиб тайинланди. Асли касби қурувчи – инженер бўлган бу ғайратли одам раҳбарлик қилган 2001 йилгача – Тошкент шаҳри таниб бўлмас даражада ўзгариб кетди.\nЕвропа андозаларига мослаб қурилган турар жой бинолари, бизнес ва спорт иншоотлари, ҳукумат ва давлат идоралари, кенг ва равон йўллар, кўприк ва бозорлар – буларнинг барчаси қурувчи Козим Тўлагановни ўз ўрнига муносиб раҳбар эканидан далолат эди.\nРус тилида бундай кишиларни “Человек на своём месте” деб аташади…\nТошкентдаги улкан ва ҳайратли қурилишлар, ободончилик бобидаги шижоатли хизматлари эвазига – оғир, вазмин ва ишбилармон пойтахт ҳокимига Президент томонидан – Бош вазирнинг биринчи ўринбосари лавозими муносиб кўрилди.\nБу аслида тўғри танлов эди.\nКозим ака 2001 йилдан , чамамда, 2004 йилга қадар Ўзбекистон бош вазирининг биринчи ўринбосари бўлиб ишлади. Бир пайтлар у кишининг қўлида Куйбишев, сўнг Мирзо Улуғбек район ҳокими бўлиб ишлаган Шавкат Мирзиёев бу пайтга келиб, не тонгки, Ўзбекистон ҳукуматининг раҳбари – Бош вазири эди.\nКозим ака ёш ва ғайратли, лекин ўта талабчан ва қаттиққўл Шавкат Миромоновичнинг қўл остида икки ё уч йил ишлай олди, холос. 2004-йилга келиб у киши ҳам ҳукуматдаги бу юқори лавозимидан четлатилиши керак бўлиб қолди.\n“Тошкентликлар” кланига алоқадорлиги худди Бахтиёр Ҳамидов каби, Козим акага ҳам қаттиқ панд берди, шекилли…\nБу ерда Ислом аканинг подшолик сиёсати ва сарой ўйинларини яхши ва яқиндан билган йигит сифатида шуни айтишим керакки, у киши ўз атрофида жуда тез обрў-эътибор қозона олган раҳбарларни тезлик билан алмаштира олиш, шахмат тили билан айтганда – зудлик билан рокировка қилиш тажрибасини яхши эгаллаган эдилар.\nЭҳтимол, айнан шунинг учун ҳам у киши узоқ вақтдан бўён Ўзбекистондек каттакон ва ташвишли бир давлатни бировга бермай, эсон омон бошқариб келаётган бўлсалар ажаб эмас…\nИкки мингинчи йилларда Тошкентда ана шундай обрў-эътибор қозонган икки Вице-премьер Бахтиёр Ҳамидов ва Бахтиёр Олимжоновлар Ўзбекистоннинг энг узоқ ва хатарли провинциялари – Қашқадарё ва Сурхондарё вилоятларига “бадарға” қилинган эдилар.\nЭнди навбат Козим Тўлагановга келган эди.\nБош вазирлик лавозимига соя сола бошлади, шекилли, 2004 йилдан эътиборан Козим Носировични ҳам Тошкент вилоятига “сургун” қилишди. Бахтиёр Ҳамидовнинг аччиқ тажрибасидан хулоса чиқарган йигит сифатида мен аллақачон Козим аканинг ҳам сиёсий карьераси якун топаётганини англаб етган эдим.\nАйтганимдек, орадан бир йил ўтар-ўтмас у киши ҳам вилоят ҳокимлигидан олиниб, жиноий жавобгарликка тортилди.\nБахтиёр Ҳамидов ва Козим Тўлагановларнинг ишдан олиниб, “мансаб ваколатларини суистемол қилганликда” айбланиб, терговга тортилиши – Ўзбекистон сиёсий ҳаётида кучли “портлаш” бўлди.\nТўғри, бунга қадар ҳам Ўзбекистон Бош вазирлари, Олий Кенгаш раислари ва уларнинг қанчадан қанча ўринбосарлари, Президентнинг Давлат маслаҳатчилари, вазир ва корпарация раҳбарлари, вилоят ҳокимлари ишдан олинган. Лекин уларнинг бирортаси – Ўзбекистон сиёсий ҳаётида бу қадар катта акс-садо бериб янграмаган эди.\nПрезидентнинг кадрлар сиёсати бўйича Давлат маслаҳатчиси Мавлон Умурзоқов ҳибс этилгандан кейинги юқори даражали давлат мулозимига алоқадор бўлган иккинчи шов-шувли ҳолат эди бу…\nБиз Козим Тўлаганов хусусида гапираётган эдик.\nЎзбекистон Бош вазирининг биринчи ўринбосарлигидан Тошкент вилояти ҳокимлигига ўтказилган бу мулозимнинг тақдири ҳам – ҳукуматдаги айни лавозимдан Қашқадарёга «сургун» қилинган Бахтиёр Ҳамидовникига ўхшаб, аччиқ ва аянчли якун топди.\n2004 йилнинг январида вилоят ҳокими этиб тайинланган Козим Носирович бу лавозимда атиги бир – бир ярим йилга яқин ишлади, холос. 2005 йилнинг ноябридан эътиборан ишдан бўшатилган Тўлаганов орадан роппа роса бир йил ўтиб, 2006 йилнинг ноябрида – Тошкент шаҳар суди қарори билан 20 йилга шартли равишда озодликдан маҳрум этилди.\nТергов жараёнида Козим Носирович ноҳақ ўзлаштирган бир ярим миллиард сўм (бир ярим миллион америка долларидаги) пулни ўз ихтиёри билан давлатга қайтариб берди…\nБир ярим миллиард сўм! Шунча пулни бу одам қандай қилиб ўзлаштирди экан? Бу ҳали топширилгани. Топширилмай, яшириб қолингани қанча экан? Нега энди қонуний давлат қуришни даъво этиб келаётган Ўзбекистон бошқа оддий фуқароларга эмас, балки шунча пулни ноқонуний ўзлаштирган, аниқроқ айтсак – ўғирлаган айнан Козим Тўлагановга нисбатан “ғамхўрлик” қилди, уни қамамади. Нега?\nТошкент шаҳрини ободонлаштиргани ва Европа стандартлари даражасига чиқаргани учунми? Ёки қачонлардир ҳукуматнинг энг юқори мансаб пиллапояларини эгаллагани ва давлатнинг талай сирларини билгани учунми?\nЁ бу ерда бошқа гап борми?\nТошкентдан келаётган хабарларга қараганда Козим Тўлагановга фақат эрталабки тўй ошларига бориш рухсат берилган, шекилли, бошқа пайтда кўчаларда уни ҳеч ким кўрганини эслолмайди. ..\n“Тошкентликлар” кланига берилган бу аёвсиз зарбалар ортида, табиийки, “самарқандликлар” ва уларнинг уддабурон раҳбари Исмоил Жўрабеков турарди.\nЛекин, Ўзбекистон сиёсий саҳнасидаги “ўйинлар”дан яхши хабардор одам учун, содир бўлаётган бу воқеалар ортида Ислом Каримовнинг ўта ҳушёр ва синчков нигоҳлари кузатиб турганини сезиш қийин эмас.\nГап шундаки, Ислом Каримов Ўзбекистон раҳбарлигига келган илк кунданоқ унга қадар ҳам ҳукумат тизимида турли-туман гуруҳ ва “кланлар” ўзаро мусобақа ўйнаганини яхши биларди. Энди у ҳукмронлик пайтида ҳам бу анъана расмий бўлмаса-да, норасмий бир тарзда бўй кўрсатиб келаётган эди.\nЛекин, шуни айтиш керакки, Ислом Каримов ҳеч қачон бирор бир кланнинг ёнида турмаган ва уни ҳимоя қилмаган.\nИслом Каримовни “самарқандликлар” клани, хусусан, Исмоил Жўрабеков ҳокимиятга олиб келди деган гаплар мутлақо асоссиз. Ислом Абдуғаниевич Ўзбекистон раҳбарлигига келган пайтда ҳам, ҳозир ҳам ҳеч бир “клан”га алоқадор бўлмаган.\nАксинча, у киши ҳамиша “клан” ва турли гуруҳбозликка қарши бўлган.\nЛекин ҳушёр ва тажрибали раҳбар сифатида “клан”ларни вақти – вақти билан бир-бирига гиж- гижлатиб, жўжахўроздай ўзъаро чўқиштириб, ҳаммасини теппа тенг “тозалаб” турган. Шунинг учун ҳам Каримовни ҳозиргача ҳеч ким “клан”парасликда айблай олмайди.\nУнинг ўзи алоқадор деб билинган “самарқандликлар” клани етакчиси Исмоил Жўрабековнинг кутилмаганда сиёсий саҳнадан чиқарилиши бунинг яққол далилидир.\nДемак, бизнинг навбатдаги бобимиз – ўзбек жамиятидаги кейинги йигирма йиллик қудратини кутилмаганда қўлдан бой берган, ҳукуматда “серий кардинал” номини олган бетакрор сиёсатчи ва истеъдодли раҳбар Исмоил Жўрабеков ҳақида бўлади…\n4. Алишер Азизхўжаев\nҲадисларда: “Марҳумлар ҳақида гапирсанг – фақат яхши томонларини гапир” деган доно бир ҳикмат бор.\nАлишер Азизхўжаев ҳақида икки хил фикр мавжуд. Бир тоифа уни мард, чапани, дангалчи деса, иккинчи тоифа – уни ҳамма иқтидорини фақат ўз манфаатини ўйлаб иш тутганликда айблайди.\nИкки маротаба Ўзбекистон Бош вазирига ўринбосар бўлиб, ижтимоий соҳаларни бошқарган ва назорат қилган Алишер Азизхўжаев ҳақидаги гап сўзларни – кейинги авлод ва тарихчилар ҳукмига қолдирамиз.\nБунинг ўрнига эса – Алишер Аббосовичнинг кутилмаган вафоти муносабати билан журналист Исмат Хушевнинг «Озодлик» радиосига берган интервьюсини ўқувчилар ҳукмига ҳавола этишни лозим топдик…\n5. Сўнг сўз ўрнида\nБиз юқорида сиёсий портретига шарҳ берган Вице-премьерлар – Ўзбекистон давлатчилиги қурилишида ва мустақил мамлакат сиёсатида ўзига хос из қолдирган таниқли мулозимлардир.\nХусусан, Қаюм Ҳаққулов бевосита саккиз йил бошқарган «тахт майдони» – Ўзбекнефт ва газ саноати комплекси – жуда қалтис майдон эди.\nБу соҳада, одатда, жуда ҳам олғир ва юлдузни бенарвон урадиган чаққонлар ва жамиятнинг эркаси бўлган, қўлини қаерга узатса етадиган – қўли узун арбоблар ғиж ғиж эди. Уларнинг каттароқ ва олғирроқларини қўяверинг, ҳатто айрим майдароқ тармоқ раҳбарлари билан ҳам унча мунча одам гаплаша олмасди.\nБиргина Чиноздаги Нефть идорасининг раҳбари бўлиб ишлаган Самандар Қўқоновни олиб кўрайлик. Олий Совет депутати, Бош вазир Мирсаидов билан улфатчилик қиладиган, керак бўлса Президент билан ҳам довлашадиган – у билан олишишдан ҳам ҳайиқмайдиган одам эди. Ўзи эса аслида бор йўғи – шу соҳанинг оддий бир тармоқ нефть корхонасига бошлиқ эди, холос. Лекин жасоратли ва мард одам эди. Худди шу инсоний фазилатлари кейинчалик унинг бошига етди…\nЯна бир Мўминов деган одам – Ўзбекистонда нефт маҳсулотлари вазири эди. Шу билан бирга у Мирсаидовнинг ўнг қўли ҳисобланарди. Мирсаидов ва Каримовнинг биринчи тўқнашувидан кейин Шукрилла Раҳматович илдизларини қирқишга топшириқ бўлади. Мирсаидовга яқин бўлган – Мўминовнинг аризасини бир ҳафта Олий раҳбарият аъзоларидан ҳеч ким ололмади. Алал оқибат – аризасиз бўшатиб юборилди.\nКейин унинг ўрнига Ислом ака органдан одам қўйиш лозимлигини айтган.\nЎшанда Бухорода УВД бошлиғи ўринбосари бўлиб ишлаган, сўнг Олий раҳбарият Админотделида фаолият юритган полковник Анвар Ҳусаинов тайинланади. Ўз вақтида Тошкентдаги Милиция Академиясини битирган бухоролик Анвар Ҳусаинов шу тариқа кутилмаганда бу қалтис ва ғавғоли соҳага – министр этиб тайинланган эди.\nАна шунақа – куч ишлатар соҳасига алоқадор бўлган ҳушёр ва масъулиятли одамлар бошқаришга мажбур бўлишган эди бу соҳани. Ҳа, Қаюм Ҳаққулов ишлаган соҳани бошқариш осон эмас эди. Қаранг, соҳа вазирини ҳатто Президент ҳам бўшатаолмаган. Шу даражада система ишдан чиқиб кетган эди.\nБу – бензин ва нефтдаги гап сўзлар. Энди – газда бўладиган ҳангомаларни айтмаса ҳам бўлаверади…\nХуллас, содда қилиб, бир сўз билан айтганда – Қаюм Ҳаққулов ёниб турган жуда катта жанг майдонига раҳбарлик қилган эди. У мана шундай оғир ва қалтис соҳани – саккиз йил беталофат бошқарди. Бу соҳада кейинги йилларда бўлган ўпирилишларни ҳисобга олсак, Қаюм аканинг беқиёс хизматини аниқ тиниқ кўриш ва ҳис қилиш мумкин.\nАна шуларни ўйлаганимда, Қаюм Ҳаққуловда катта раҳбарлик фазилати мужассам эканлиги аён бўлади. Қолаверса у киши билан шахсий яқинлигим ҳам юрагимда ўчмас хотира бўлиб қолган.\nҚаюм Жалилович Бош вазир ўринбосарлиги лавозимида катта ва ибратли ҳаёт йўлини босиб ўтди. Бу лавозимда ишлаб, обрў эътибор билан кетганлар негадир жуда кам бўлди.\nБугун ҳам Қаюм Ҳаққулов ҳақида илиқ гаплар эшитиб тураман. Ўз даврасида, гап ва гаштак гурунгларида обрў эътибори баландлигини биламан. Уни кўрганда ҳамманинг қўли кўксида.\nМана шуларни ўйлаганда давлатимиз ва ҳукуматимиз Қаюм Ҳаққулов тимсолида ўзининг мукаммал ва катта тажрибага эга бўлган бебаҳо кадрларини йўқотганини сезиш мумкин. Ҳа, Қаюм акадек виждонли ва диёнатли арбобларнинг сиёсий майдонда юлдузи ўчгани – ўзбек ҳукумати учун катта йўқотиш бўлганини армон билан эслайман.\nЮқорида номи тилган олинган бошқа Вице премьерлар ҳақида ҳам шу гапларни айтиш мумкин.\nНегаки, ҳар қандай ҳукуматнинг ҳам қуёш салтанати ва олами – ўзининг Вице премьерлари – порлоқ юлдузлари билангина мукаммалдир. Уларнинг бирин кетин асоссиз сўниши – табиийки салтанатнинг ҳам секин аста сўнишига олиб келади.\nБугун биз бунинг тасдиғини яққол кўриб турибмиз.\nҚаюм Ҳаққуловдан кейин бу ўринда ишлаганлар қаторасига қамалиб кетди…\nСуратда: Вице-премьерлар (ўнгдан биринчи – Козим Тўлаганов, Бахтиёр Ҳамидов, Тўлқин Мирёқубов, Ички Ишлар вазири Зокиржон Алматов ва Олий таълим вазири Жўра Абдуллаевлар Ўзбекистон Олий Кенгашининг мажлислар залида\nУ кишининг бошқа ҳамкасблари Бахтиёр Ҳамидов ва Козим Тўлагановларнинг Вице премьерлик қўёши ҳам тезда сўнди, ўзлари эса терговга тортилди.\nДунёнинг ишлари ростдан ҳам қизиқ. Ўзбекистон Бош вазирига ўринбосар бўлиб, ижтимоий соҳаларни, жумладан пул олди бердиси гуллаган – Олий ўқув юртларини назорат қилган Ҳамидулла Караматов ва профессор Рустам Қосимовларнинг порахўрлиги элга ошкор бўлса ҳам, улар терговга тортилмай, қамалмай, сувдан қуруқ чиқиб кетишди.\nНега шундай бўлди. Нега бу икки инсоф диёнатни йўқотган Олий тоифали мулозим ўз соҳасини разолат ва қабоҳат ботқоғига ботирсалар ҳам, жазоланмай, эсон омон бўшатилди-ю, бутун бир пойтахтни янгилаган, яшартириб, гуллатган – Ўзбекистонни қурган бошқа икки Вице-премьер терговга тортилди. Қани бу ерда адолат?\nПрезидент атрофидагиларнинг ҳам бола чақаси ва қариндош уруғлари бор. Улар ҳам ўқиши, мамлакатнинг энг нуфузли олий даргоҳларида талаба бўлиши шарт. Бу ишни амалга оширган Вице премьерларни шунинг учун ҳам жазолаш мумкин эмас. Юртни қурган, ободонлаштирган мулозимларни эса иш битгандан кейин бемалол жазолаш мумкин.\nҚурилишларнинг тили йўқ, гапирай деса. Уларни қурган ва охир оқибат жазоланган Вице-премьерлардан Олий Раҳбариятдагилар олган пораларни айтай деса қурилишларда забон йўқ…\nЯна бир гап: Ислом Каримов – халқ орасида обрў эътибори ошиб бораётган мулозимларни вақти вақти билан ҳамиша попугини пасайтириб туришга одатланган. Биз бугун тилга олган Вице премьерлар айнан ана шу тоифага мансуб арбоблар эди…\nМен Бахтиёр Ҳамидов ва Козим Тўлагановларнинг ашаддий порахўрлигига ишонмайман. Негаки, ўзбек ҳукуматида пора олмаган мулозимнинг ўзи йўқ. Агар Президент истаса, Ўзбекистондаги ҳар бир арбобни – уччига чиққан порахўр ва мансаб ваколатини суистеъмол қилган раҳбар сифатида муқаррар жазога тортиши мумкин. Майли, бу энди алоҳида мавзу бўлади…\nБир сўз билан айтганда, сиёсат осмонида ҳар бир катта-кичик юлдузнинг порлаш ва ниҳоят – сўниш даври бўлиши табиий. Шу жиҳатдан қараганда Қаюм Ҳаққулов, Бахтиёр Ҳамидов, Козим Тўлаганов ва Алишер Азизхўжаевларнинг сиёсат осмонидаги парвози порлоқ ва эсда қоларлик бўлди деб ўйлайман.\nФайзулла Хўжаев замонидан ҳисоб китоб қилсангиз, давлатчилигимиз тарихида ўтган бош вазир ўринбосарларининг сон саноғи йўқ. Улар жуда кўп. Лекин мен бу ерда ўзим билган ва таниган, Ўзбекистон Олий раҳбарлигида биргаликда мулозимлик қилган вице премъерлар ҳақида сўз юритдим.\nБулар қаторида Исмоил Жўрабековдан тортиб Муҳаммаджон Қорабоев, Рустам Азимов, Абдуҳошим Мўталов, Ўктам Исмоилов, Ботир Эргашев, Иномжон Искандаров, Тўлқин Миртожиев, Бахтиёр Олимжонов, Эркин Самандар, Ҳалима Худойбердиеваларни ҳам бемалол тилга олиб ўтиш мумкин. Уларнинг ҳар бири Ўзбекистон тарихида ўз имкони ва ваколатидан келиб чиқиб, ўзига яраша озми, кўпми муносиб из қолдиришга улгурди.\nБизнинг давримизда – Ислом Каримов номи билан боғлиқ бўлган Мустақиллик замонида – биз билган ва кўрган Вице премьерларнинг юлдузи чиндан ҳам ёруғ ва эсдан чиқмас бўлди.\nУлар бизнинг кўз ўнгимизда тирик тарихга айландилар…\nСуратда: Ўзбекистон Бош вазири ўринбосари Муҳаммаджон Қорабоев бошчилигидаги расмий ҳукумат делегацияси туркия сафарида…\nR.S. Исмат Хушевнинг шахсий архивидаги бу суратлар матбуотда биринчи маротаба эълон қилинмоқда\n10 январь, 2015 йил, Торонто шаҳри, Канада\n01/19/2015 at 12:47 PM (Edit)\nСизнинг мақолаларингиз келажакда албатта Ўзбекистон, Ватан тарихига киритилади деб ўйлайман. Қизиқ 100 йилдан кейин бизни авлодлар қандай тилга олишар экан?!\nИсмат ХУШЕВ: ДАРДКАШЛАРИМ (Иккинчи китобнинг 25-боби)\nИсмат Хушев: Саробга айланган орзуларим ҳақида (2-китобнинг, 20-боби)\nИсмат Хушев: Неъмат акамнинг армонли ўлими (Иккинчи китобнинг 22-боби)\n“Исмат Хушев билан юзма юз” 6 апрель, 2018 йил. Биринчи китобнинг 6-боби\nИсмат Хушев: Шоҳ билан юзма юз олишган Жаҳонгир (Иккинчи китобнинг 21 боби)\n“Исмат Хушев билан юзма юз” 8 апрель, 2018 йил Биринчи китобнинг 7-боби\nИсмат Хушев: Муҳаммад Солиҳнинг исёни (2-китобнинг 36-боби) га ҚЎШИМЧА\nИсмат Хушев: “Оқланмаган ишонч қиссаси”нинг давоми (Иккинчи китобнинг 27-боби)\nИсмат ХУШЕВ: МУҚАДДИМА (1-китобнинг бошланиши)\nИсмат ХУШЕВ: ТАРИХГА АЙЛАНГАН БОШ ВАЗИРЛАР (2-китоб, 30 боб)\n10/25/2017 at 5:46 AM\nИсмат ака илтимос! Имкон булса Каюм акани оталари хакида батафсилрок маълумот берсангиз. Илтимос!!! Мен хам Гузорликман, бу мен учун мухим, илтимос!!!!!!!!!!!


00:28 26 Сентябр 2020\nКейинчалик, касаллик қўзғатувчиси коронавирус 2019-nCoV экани аниқланди. Беморларнинг сони тез фурсатда ошмоқда. Япония, Жанубий Корея, Таиланд, Вьетнам, Сингапур, Тайван, Франция ва АҚШда ҳам ушбу вирус аниқланган.\n12:16 13 Январ 2020\nОхирги янгиланиш: 10:58 30.07.2020\nШҲТ Бош котиби Жээнбековга миллий мотам куни муносабати билан ҳамдардлик йўллади\nҚирғизистонда 30 июль коронавирус қурбонлари хотирасига миллий мотам куни сифатида эълон қилинган. Сўнгги маълумотларга кўра, Қирғизистонда 1 347 бемор ушбу инфекция қурбонига айланган\nОхирги янгиланиш: 10:06 30.07.2020\nССВ: Ўзбекистонда 172 нафар коронавирус бемори ўта оғир аҳволда\nҲозирда мамлакатда 9 803 нафар бемор даволанмоқда. Улардан 365 нафари оғир, 172 нафари эса ўта оғир аҳволда.\nОхирги янгиланиш: 09:27 30.07.2020\nБош эпидемиолог Нурмат Отабековда COVID-19 аниқланди\nПандемия бошланган вақтдан буён Отабеков доимий равишда омма олдида пайдо бўлиб, Республикадаги эпидемиологик вазият ҳақида маълумот бериб келаётган эди.\nОхирги янгиланиш: 20:40 29.07.2020\nЎзбекистонда коронавирус: 29 июль асосий хабарлари\nБир сутка давомида 205 кишида коронавирус аниқланди, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 22 374 нафарни ташкил қилмоқда.\nОхирги янгиланиш: 20:02 29.07.2020\nОлимлар “тождор вирус”га қарши ўзига хос иммунитетни аниқлади\nСингапур олимлари одамларда COVID-19 га қарши ўзига хос иммунитетни аниқлади. 17 йил олдин SARS дан даволанган беморлар, 2003 йилдаги касалликдан кейин, ҳали ҳам Т-ҳужайралари хотирасига эга.\nОхирги янгиланиш: 18:28 29.07.2020\nЖССТ Вьетнамда COVID-19 нинг янада юқумли шакли тарқалгани юзасидан муносабат билдирди\nМутахассисларнинг таъкидлашича, мамлакатда аниқланган SARS-CoV-2 коронавирус штамми юқумлилиги даражаси бўйича бошқалардан фарқ қилмайди.\nОхирги янгиланиш: 17:58 29.07.2020\nОхирги янгиланиш: 17:12 29.07.2020\nРоссия президенти матбуот котиби Дмитрий Песков Америка ОАВларида нашр этилган Москва коронавирус бўйича “дезинформация” кампанияси ҳақидаги хабарларни “бетўхтов фобия” деб атади.\nОхирги янгиланиш: 16:45 29.07.2020\nОхирги янгиланиш: 16:07 29.07.2020\nМазкур ҳудудда аҳолидан COVID-19 га тест олиш ва унинг натижаларини 24 соат мобайнида интернет орқали олиш имконияти мавжуд бўлади\nОхирги янгиланиш: 11:22 29.07.2020\nОхирги янгиланиш: 21:11 28.07.2020\nМирзиёев: касалларни даволашга ҳам, иқтисодиётни ишлатишга ҳам мажбур ва масъулмиз\nОхирги янгиланиш: 20:33 28.07.2020\nЎзбекистонда коронавирус: 28 июль асосий хабарлари\nБир сутка давомида 193 кишида коронавирус аниқланди, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 21 699 нафарни ташкил қилмоқда.\nОхирги янгиланиш: 16:57 28.07.2020\nОхирги янгиланиш: 10:43 28.07.2020\nОхирги янгиланиш: 09:09 28.07.2020\nОхирги янгиланиш: 20:03 27.07.2020\nОхирги янгиланиш: 15:22 26.07.2020\nКоронавирус Марказий Осиёда: Ўзбекистон карантинни узайтиради, Қирғизистонда миллий мотам\nЎзбекистонда карантин узайтирилади, Қирғизистонда 30 июль коронавирус қурбонлари хотирасига миллий мотам куни сифатида эълон қилинади, Тожикистон Россия билан парвозларни қайта тиклашга қарор қилди - ҳафта давомида содир бўлган муҳим воқеалар – Sputnik шарҳида.\nОхирги янгиланиш: 10:07 26.07.2020\nЎзбекистонда аниқланган коронавирус ҳолати 20 мингтадан ошиб кетди\nҲозирда мамлакатда 9283 нафар бемор даволанмоқда. Улардан 133 нафари оғир, 63 нафари эса ўта оғир аҳволда.


Россия Фарғона вилоятидан қуруқ мевалар импортига тақиқни бекор қилди – Газета.uz\nРоссия Фарғона вилоятидан қуруқ мевалар импортига тақиқни бекор қилди\nРоссельхознадзор 1 январдан Россияга Фарғона вилоятидан қуруқ меваларни олиб киришга қўйилган тақиқни бекор қилди. Чеклов 7 декабрда ўрнатилган эди.\n30 декабр 2020, 23:43 Иқтисодиёт\nРоссия ветеринария ва фитосанитария назорати бўйича федерал хизмати (Россельхознадзор) 2021 йилнинг 1 январидан Ўзбекистоннинг Фарғона вилоятидан қуруқ меваларни олиб киришга рухсат берди. Бу ҳақда идора сайтида хабар қилинди.\nМазкур қарорга Ўзбекистон Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Карантин бўйича давлат инспекцияси билан олиб борилган музокаралар натижалари ҳамда ўзбек томонининг кафолати асос қилиб олинди.\nҚуритилган меваларни етказиб бериш фитосанитария сертификатларидаги «қўшимча декларация» қисмида ҳамда маҳсулот ёрлиғида мажбурий равишда ишлаб чиқарувчининг номи ва унинг манзилини кўрсатиш орқали амалга оширилади.\nФарғона вилоятидан келтирилган қуритилган меваларнинг ҳар бир партиясига дастлабки электрон билдиришнома ва маҳсулотларнинг фитосанитар хавфсизлигини тасдиқловчи лаборатория синовлари баённомалари илова қилинади.\nРоссельхознадзор 7 декабрь куни қуритилган ўрик партиясида хавфли зараркунанда — капр қўнғизи аниқлангани сабабли Ўзбекистоннинг Фарғона вилоятидан барча ўсимлик маҳсулотларини олиб киришга тақиқ жорий қилган эди.\nАввалроқ Россельхознадзор 1 январдан Навоий ва Қашқадарё вилоятида жойлашган 34 та корхонадан помидорларни етказиб беришга рухсат берган эди.\n27.01 «Кераксиз мажлис ўтказадиганлар ишдан ҳайдалади» — президент\nЎзбекистонда тизимли мажбурий ва болалар меҳнати йўқ — Танзила Нарбаева


кўра, 2018 йил 25 январдан буён ЎФА президенти бўлиб ишлаб келаётган Очилбой Раматов лавозимини тарк этиши кутилмоқда. Маълумот учун, Очилбой ...\nиштирокида Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Очилбой Раматов раислигида йиғилиш бўлиб ўтди. Бу ҳақда Тошкент вилояти ...\nОчилбой Раматов Жуманиязович Бош вазирнинг биринчи ўринбосари — Ўзбекистон Республикаси транспорт вазири сифатида тайинланди. Бу ҳақда «Газета.uz» ... Бу ҳақда «Газета.uz» ҳукуматдаги манбасига таяниб хабар берди. Очилбой Раматов 1962 йил Хоразм вилоятининг Шовот туманида туғилган. 1988 ...\nтўхталиб ўтилган. Ҳукумат топшириғига биноан, бош вазир ўринбосари Очилбой Раматов бошчилигида шахсий уйларда иситиш печлари ва иситиш тизимларини ...\nбилан Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари Очилбой Раматов ЎФАнинг янги президенти этиб сайланди. Умид Аҳмаджонов ...\nфутбол ассоциацияси президенти Очилбой Раматов навбатдан ташқари ҳисобот сайлов конференциясида болалар футболидаги муаммоларга атрофлича тўхталди. Бу ҳақда тадбирда қатнашаётган ...\nОчилбой Раматов: «Ишни қуйи поғонадан, ҳудудлардан бошлаш лозим»\nфутбол ассоциацияси президенти Очилбой Раматов навбатдан ташқари ҳисобот сайлов йиғилиши давомида маъруза қилиб ўтди. «Ўзбекистон футболи бошқалардан кам бўлмаган тарихга ...\n«Ўзбекистон темир йўллари» раҳбари ЎФАга президент этиб сайланди\nбиринчи ўринбосари — «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ бошқаруви раиси Очилбой Раматов ЎФА президенти этиб сайланди. Эслатиб ўтиш керак, Ўзбекистон ...\nЎзбекистон футбол федерациясининг номи ўзгарди\nНавбатдан ташқари ҳисобот-сайлов конференцияси деярли бир ярим соатлик кечикиш билан бошланди. Бу ҳақда тадбирда қатнашаётган «Xabar.uz» ахборот-таҳлилий порталининг махсус мухбири хабар берди.\nЎФФ конференцияси: бугун федерацияга янги президент сайланади\nУмид Аҳмаджонов ўрнига Бош вазирнинг биринчи ўринбосари Очилбой Раматов сайланиши кутилмоқда. Бу ҳақда кейинроқ расман хабар берамиз. Эслатиб ...


Жума намозини уйда жамоат бўлиб ўқиш мумкинми? | Qalampir.uz\nБу қизиқ\t20 Март 11:25 3508\nЖорий йилнинг 15 март куни Ўзбекистонга коронавирус инфекцияси кириб келиши ортидан мамлакатда барча оммавий ва спорт тадбирлари бекор қилинди. Ўзбекистон мусулмонлар идораси масжидларда намоз ўқишни тўхтатиш бўйича фатво чиқарди ва ҳатто жума намозни уйда ўқишни тавсия қилди.\nЖума намозини уйда жамоат бўлиб ўқиш мумкинми? Мазкур саволга Ўзбекистон мусулмонлари идораси фатво ҳайъати жавоб берди.\n“Коронавирус туфайли бугунги жума намози ўқилмаслиги, унинг ўрнига уйда ҳар ким пешин намозини ўқиши лозимлиги муфтият томонидан эълон қилинди. Шу ўринда аҳолида жума намозини уйда жамоат бўлиб ўқиш мумкинми, деган савол туғилмоқда.\nХулоса ўрнида айтамизки, ҳозирги шароитда ҳаммамиз иттифоқ бўлиб, шариатимиз кўрсатмаларига амал қилишимиз, Аллоҳ таолонинг синов-имтиҳонларидан гўзал суратда ўтишга ҳаракат қилишимиз лозимдир. Нафл ибодатлар, тиловати Қуръон, дуо-тасбеҳлар, қийин шароитда қолганларга хайру эҳсон қилиш каби Аллоҳ таолога хуш келадиган амалларни кўпайтирайлик. Бошимизга келган синовни ҳам савоб ишлаш учун ғанимат фурсат, деб билайлик. Шоядки, Аллоҳ таоло тез кунларда фазилатли, катта жамоатларда намозларни адо қилишни насиб айласа, халқимизга хотиржамликни қайтарса. Аллоҳ таоло дунё мусулмонлари, жумладан халқимиздан турли бало-офатларни узоқ қилсин!”, дейилади фатво ҳайъати жавобида.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистонда коронавирус билан боғлиқ илк ҳолат жорий йилнинг 15 март куни қайд этилган эди. Айни вақтда беморлар 23 нафарни ташкил этмоқда.\nЖума намози коронавирус\n28 Март 15:16 64655\n27 Март 14:29 57619\n28 Март 10:15 50070\n28 Март 17:32 38724\n27 Март 09:47 37951


Ростовда мудҳиш авиаҳалокат юз берди - 19.03.2016, Sputnik Ўзбекистон\nРостовда мудҳиш авиаҳалокат юз берди\nДубайдан қайтаётган йўловчилар самолёти Ростов-Дон аэропорти қўниш чизиғига яқин жойда қулаб тушди. Авиаҳалокат сабаблари ҳозирча номаълум. 19.03.2016, Sputnik Ўзбекистон\n11:42 19.03.2016 (янгиланди: 14:00 19.03.2016)\n© Sputnik / Сергей Пивоваров / Фотобанкка ўтишРостов-на-Донудаги халқаро аэропорт\nДубайдан қайтаётган йўловчилар самолёти Ростов-Дон аэропорти қўниш чизиғига яқин жойда қулаб тушди. Авиаҳалокат сабаблари ҳозирча номаълум.\nТОШКЕНТ, 19 мар — Sputnik. Ростов аэропортида қулаган Boeing 737-800 бортидаги йўловчи ва экипаж аъзоларининг ҳаммаси ҳалок бўлишган, деб хабар берди региондаги фавқулодда ҳолат хизматидаги манба, РИА Новости.\nДубайдан қайтиб келаётган Fly Dubai авиакомпаниясига қарашли лайнер, Ростов аэропорти қўниш чизиғидан чапроқда, Москва вақти билан 3:40да қулаб тушган. Россия Транспорт вазирлиги расмий вакили берган хабарга кўра, самолёт такрор қўнишга уринган вақтда ҳалокатга учраган.\nТергов Қўмитасидан олинган хабарларга кўра, лайнер Ерга қўнган вақтда портлаган. Бундан сал олдин маҳаллий фавқулодда ҳолат хизмати, Boeing орқа қисми билан ерга урилган, дея хабар берган эди. Ростов-Дон МЧС хизмати эса, самолёт қўниш вақтида қанотлари билан учиш-қўниш чизиғига урилиб, сал ўтмай ёна бошлагани ҳақида маълумот бермоқда. Лайнер қўниш олдидан икки соатдан зиёд вақт аэропорт устида айланди, деб ёзмоқда Flight radar портали.\nАвиаҳалокатга ноқулай об-ҳаво шароитлари сабаб бўлган бўлиши мумкин, деган тахминлар мавжуд. Ростов вилояти губернатори Василий Голубев ҳам авиаҳалокатга ёмон об-ҳаво сабаб бўлган, бошқа тахминлар мавжуд эмас, дея таъкидламоқда.\nМаълумотларга кўра, самолёт бортида жами 62 киши: 55 йўловчи, шу жумладан, 4 нафар бола ва 7та экипаж аъзолари бўлган.\nМаҳаллий МЧС хизмати ҳалок бўлганлар рўйхатини эълон қилди, уларнинг аксарияти Россия фуқаролари, шунингдек, ҳалок бўлганлар орасида беш нафар чет эл фуқаролари ҳам бор. Лайнер экипажи эса турли давлат фуқароларидан иборат.\nРостов-Дон аэропорти мудҳиш авиаҳалокат туфайли якшанба 0:00гача гача ёпилди.\nРостов аэропортига учиши лозим бўлган йўловчиларни Кавминвод ва Краснодар аэропортлари қабул қилиши ҳақида қарор чиқарилди.\nРоссия Президенти Владимир Путин авиаҳалокат қурбонига айланган инсонлар оиласига чуқур ҳамдардлик билдирди ҳамда Ростов вилояти губернаторига ҳалок бўлган йўловчилар қариндошлари учун барча зарур шарт-шароитларни яратиб бериш ҳақида топшириқ берди. Аэропортда ҳалок бўлган йўловчиларнинг 600дан зиёд қариндошлари тўпланганлар. Маҳаллий ҳукумат ҳалок бўлганлар оилаларига 1 миллион рублдан ёрдам пули бериши айтилмоқда.\nҲозирда авиаҳалокат юз берган жойда қутқарувчилар бригадаси иш олиб бормоқда, шунингдек, Россия Тергов Қўмитасига қарашли тергов-криминалистика гуруҳи фаолияти ҳам кучайтирилган. Ушбу ҳодиса юзасидан жиноят иши қўзғатилган.


Жанубий Кореяда 6,5 минг маҳбус афв этилди\n03:33 / 14.08.2015\nКорея Республикаси президенти Пак Кин Хе Иккинчи жаҳон уруши якунланганининг 70 йиллиги муносабати билан мамлакатдаги 6527 маҳбусни афв этди. Бу ҳақда Reuters ахборот агентлиги хабар бермоқда.\nУмумий афвга тушганлар орасида SK Group оилавий холдинги раҳбари Чой Тхэ Уон ҳам бор. Унинг рафиқаси Жанубий Кореянинг собиқ президенти Ро Дэ Унинг қизи ҳисобланади. 2013 йилда тадбиркор 40 млн долларни ўғирлаганликда айбланиб, 4 йилга озодликдан маҳрум этилган эди. Бу жазо муддати бундай даражадаги тадбиркор учун рекорд муддат бўлган эди.\nЖанубий Корея президенти Пак Кин Хенинг айтишича, “афв этилганлар рўйхатига киритилган бир қатор тадбиркорларнинг озод этилиши мамлакат дуч келаётган муаммоларни ҳал қилиш, иқтисодиётни кўтариш ва янги ишчи ўринларни яратиш учун зарур”.


Тошкент ахборот технологиялари университети ректори лавозимида фаолият юритиб келган Тўлқин Тешабоев Тошкент молия институти ректори этиб тайинланган. Бу ҳақда ТАТУ ахборот хизмати хабар берди.\nЖорий йилнинг июнь ойи охирларида Тошкент Молия институти ректори Улуғбек Азизов бошқа ишга ўтказилганди. Унинг ўрнига шу вақтгача проректор лавозимида ишлаб келган Султонали Меҳмонов институт ректори вазифасини вақтинча бажарувчи этиб тайинланган.\nТўлқин Тешабоев Тошкент электротехника алоқа институти бирлашган касаба уюшма қўмитаси раиси, Тошкент ахборот технологиялари университети молия ва иқтисод масалалари бўйича проректори, Ўзбекистон алоқа ходимлари касаба уюшмаси Марказий кенгаши раиси бўлиб ишлаган.\n2012-2014 йилларда у Тошкент ахборот технологиялари университети ўқув ишлари бўйича биринчи проректори, 2014-2016 йилларда Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши раис ўринбосари бўлган. 2016 йилдан Муҳаммад ал-Хоразмий номидаги Тошкент ахборот технологиялари университети ректори сифатида ишлаб келаётганди.\nАввалроқ, Сарвар Бобохўжаев Тошкент ахборот технологиялари университети ректори лавозимига тайинлангани хабар берилганди.


Kiritdi: Admin | O'zgartirigan sana : 3 Iyun 2017 Manba:uza.uz\nДавлатимиз раҳбари маҳалла ҳаёти билан танишиб, одамлар билан мулоқот қилди. Маҳалла фуқаролар йиғини гузари қурилиши лойиҳаси, ҳудудда амалга оширилаётган ободонлаштириш ишларини кўздан кечирди. Бу ерда маҳалла раиси, котиб ва маслаҳатчилар, профилактика инспектори учун алоҳида хизмат хоналари бўлиши кўзда тутилган. Бундан ташқари, кутубхона, мини маркет, қариялар дам олиш жойи, болалар майдончаси, фаввора, тренажёр майдони, сартарошхона, "Гўзаллик салони", новвойхона қурилмоқда.\nФарзандларимизни болалигидан гўзал хулқли, маданиятли қилиб тарбиялашимиз лозим, деди Президентимиз. Бунинг учун муносиб шароит яратишимиз керак. Улар чиройли, обод жойларда яшаса, кўп китоб ўқиса, маънавий олами бой бўлади, ватанпарвар бўлиб вояга етади.\nПрезидентимиз маҳалладаги кўп қаватли уйлар, коллеж, мактаб ва мактабгача таълим муассасалари атрофини янада ободонлаштириш бўйича мутасаддиларга кўрсатмалар берди. Бундай обод маҳаллаларни кўпайтириш кераклигини таъкидлади.\nДавлатимиз раҳбари маҳалла профилактика инспектори Фарруҳ Ғаниев хонадонида бўлди.


С начала работы biznes-daily.uz 10 791 533\n“Ko`chmas mulk savdo xizmati” МЧЖ очиқ танлов савдога таклиф этади!\n“Ko`chmas mulk savdo xizmati” МЧЖ томонидан ташкил этилган очиқ танлов савдога “Чилонзор буюм савдо комплекси” АЖнинг 2019 йил 5 ноябрдаги 545-буюртманомасига асосан Самарқанд шаҳри, Тошкент кўчаси, 59-уйда жойлашган бинонинг умумий майдони 174,56 м2, бинонинг 1 кв.м. учун бошланғич баҳоси 1 031 164,06 сўм бўлган “Шарқ ширинликлари” қаҳвахонасини ижарага олиш ҳуқуқи қўйилмоқда.\nБинонинг умумий бошланғич баҳоси – 180 000 000 сўм.\nСавдода иштирок этиш истагини билдирган талабгорлардан аризалар ушбу хабарнома чоп этилган санадан бошлаб расмий иш кунлари соат 10.00 дан 16.00 гача қабул қилинади (13.00 дан 14.00 гача тушлик). Талабгорларнинг таклифлари 2019 йил 18 ноябрь куни соат 11.00 дан бошлаб кўриб чиқилади. Энг юқори таклифни берган талабгор билан сотувчи ўртасида келишув битими тузилади. Таклифларни қабул қилиш охирги муддати 2019 йил 13 ноябрь куни соат 18.00 да тўхтатилади.\nСавдодага қатнашиш учун талабгорлар ёпиқ конвертда солинган таклифлари ва ариза билан биргаликда қуйидаги ҳужжатлар тақдим этади:\n– юридик шахслар учун давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳноманинг нусхаси;\n– жисмоний шахслар учун СТИР ва паспортнинг нусхаси.\nТаклифи маъқул топилган талабгорга савдо ўтказилган кундан бошлаб 20 банк кун ичида сотувчи билан олди-сотди шартномаси тузиш мажбурияти юклатилади. Талабгорлар ижарага олиш ҳуқуқининг 30 фоизидан кам бўлмаган миқдордаги суммани закалат сифатида “Ko`chmas mulk savdo xizmati” МЧЖнинг “Даврбанк” ХАТБ Олмазор филиалидаги ҳ/р: 22604000204920609001, МФО 01121, СТИР 207122519 га савдода иштирок этиш учун ариза топширгунга қадар тўлашлари шарт.\nСавдо ташкилотчиси жойлашган, савдо ўтказиладиган ва савдода иштирок этиш учун аризалар қабул қилинадиган манзил: Тошкент шаҳри, Мирзо Улуғбек тумани, Ҳамид Олимжон кўчаси, 13-а уй. Тел.: (90) 977-82-55. Расмий сайт: www.1kms.uz.


Нур-Султон шаҳрида стартап-лойиҳалар миллий танлови бўлиб ўтди - Номадлар,Турклар,Қозоқ одатлари ва анъаналари,Қозоғистон табиати,Хориждаги қозоқлар,Қозоғистон спортчилари,Қозоғистон тарихи | Kazakh TV\nНур-Султон шаҳрида стартап-лойиҳалар миллий танлови бўлиб ўтди\nКўзланган мақсадга етиш ва шахсий бизнес яратиш. Қозоғистон Республикаси Биринчи Президенти жамғармаси кўмагида пойтахтда. Танловга 80 та ариза келиб тушди ва 40 та иш саралашдан ўтди.\nМАЛИКА БЕКТУРОВА, НУР-СУЛТОН ШАҲРИ ҲОКИМИ ЎРИНБОСАРИ:\n- Кун якунига кўра 10 нафар финал иштирокчиси танлаб олинди. Улар «Seedstars» ҳамда Биринчи Президент жамғармаси кўмагини олади. Шу каби танловлар ташкил этиш воситасида биз нафақат лойиҳаларни молиялаштириш, балки бизнесни ривожлантиришга ҳам ҳисса қўшамиз.\nЖорий йилда пойтахтимизда бундай танлов иккинчи марта ўтказилди. Ғолиблар Марказий ва Шарқий Европа ҳамда Марказий Осиё «Seedstars» минтақавий саммитига боради, уч ойлик ўсиш дастурини ўтайди. Ташкилотчилар кейинчалик ҳам истиқболли жамоаларни қўллаб-қувватлашда давом этади. Улар айтишича, бугунги кунда пойтахт инновацион лойиҳа ишланмалари учун янги ғоялар яратилаётган марказга айланган.\nНур-Султон шаҳриSeedstarsстартап-лойиҳалар миллий танловиСтаптар


Прокуратура тизимига раҳбарлик қилиш бўйича унинг вазифалари ва ваколатлари “Прокуратура тўғрисида”ги Қонунда (янги таҳрири) белгилаб қўйилган. Жумладан, ЎзР Б.П. жиноятчиликка қарши кураш самарадорлигини таъминлаш мақсадида тезкор-қидирув фаолиятини, суриштирув ва дастлабки терговни амалга оширадиган тегишли органларнинг фаолиятини мувофиқлаштиради.\nШунингдек, ЎзР Б.П.:\nЎзР Олий Мажлиси Қонунчилик палатасига қонунчилик ташаббуси билан мурожаат этиши мумкин;\nЎзР Конституциявий судининг мажлисларида иштирок этиши, унинг кўриб чиқиши учун масалалар киритиши ва кўрилаётган масала юзасидан фикр билдириши мумкин;\nЎзР Олий суди Пленуми мажлисларида иштирок этади, кўрилаётган ишлар бўйича ва муҳокама қилинаётган масалалар юзасидан фикр билдиради, қонун ҳужжатларини қўллаш билан боғлиқ масалалар бўйича Пленум тушунтиришлар бериши хусусида таклифлар киритади;\nЎзР Олий хўжалик суди Пленуми мажлисларида иштирок этади, муҳокама қилинаётган масалалар юзасидан фикр билдиради, қонун ҳужжатларини қўллаш билан боғлиқ масалалар бўйича Пленум тушунтиришлар бериши хусусида таклифлар киритади;\nЎзР Бош прокуратураси ҳайъатининг таркибини тасдиқлаш тўғрисидаги таклифларни ЎзР Президентига киритади;\nпрокуратура органлари ходимларига даражали унвонлар беради ва олий даражали унвонлар бериш тўғрисидаги тақдимнома билан ЎзР Президентига мурожаат этади;\nпрокуратура органлари ходимларини ЎзР давлат мукофотларига тақдим этади;\nпрокуратура органлари ходимларини “Ўзбекистон Республикаси прокуратурасининг фахрий ходими” кўкрак нишони билан тақдирлайди;\nчет давлатларнинг тегишли органлари билан ҳамкорлик тўғрисидаги битимлар тузади;\nЎзР Б.П. ЎзР Президенти ва ЎзР Олий Мажлиси олдида ҳисобдордир.\nЎзР Бош прокурорининг ваколат муддати - беш йил.


Финалда “Ювентус” ва “Реал”га 18 мингтадан чипта берилади\n12 май, 2017, 08:32\n10 май куни бўлиб ўтган “Атлетико” ва “Реал” жамоалари ўртасидаги баҳсдан сўнг ЕЧЛнинг иккинчиси финалчиси номи ҳам маълум бўлди.\nАйтиш лозимки, 3 июнь куни Уэльс пойтахти Кардифф шаҳрида бўлиб ўтадиган Чемпионлар лигаси финалини 64 минг томошабин бевосита стадионнинг ўзидан кузатиб бориши мумкин. Ҳозирги кунгача 5500та чипта интернет орқали сотилиб бўлинган. Финалга йўл олган ҳар иккала жамоа эса 18 мингтадан чиптага эга бўлишади. Қолган чипталар эса УЕФА, ҳомийлар ва Европа федерациялари иҳтиёрига ўтади.\nБу йилги Чемпионлар лигаси финали чипталари 69 евродан 450 еврогача этиб белгиланган. Кардиффдаги меҳмонхоналарнинг нарҳи эса 3000 еврогача қимматлаган. Уларнинг энг арзони эса 200 еврони ташкил этади.


2-дарс. Android Studio ни ўрнатиш\nДастурий махсулотни яратиш учун ишлаб чиқиш муҳити(среда разработки)(кейинчалик дастурлаш мухити деб юритамиз) керак бўлади.\tУшбу дарсда биз Сизлар билан дастурлаш мухитини қандай ўрнатишни батафсил кўриб чиқамиз.\nЎрнатиш кетма кетликлари Windows 7 операцион тизими муҳитида амалга оширилган, лекин бу Сизни чўчитмасин, чунки ўрнатиш кетма кетликлари бошқа операцион тизимларида деярли хеч қандай фарқ қилмайди\nЎрнатиш кетма кетлиги видеороликда!\nБу дарсда кўплаб расмлар, кўрсатмалар ва скриншотлар келтирилган, ундаги баъзи нарсалар Сизнинг қўлингиздаги версия билан мос келмаслиги мумкин.\tДастурий таъминот (ДТ) доимий равишда янгиланиб туришини ҳисобга олишингиз керак.\n1. Java SDK (JDK)\nШундай қилиб, дастурий махсулот яратиш учун Java керак бўлади.\tБунинг учун Сиз компьютерингизга унга мос SDK ни юклаб олишингиз ва ўрнатишингиз керак бўлади. Бу тўплам JDK деб юритилади.\tТўпламни ушбу манзилдан кўчириб олишингиз мумкин\tТўпламни ўрнатиб бўлганингиздан кейин компьютерни бир марта ишга қайта юклашингизни тавсия қиламиз.\n2. Дастурлаш муҳити + Android SDK\nДастурлаш муҳитида биз илова дастурининг интерфейси ва бажарадиган амалларини алгоритмик тилда тахрирлаймиз ва унинг натижасини кўрамиз.\tҲозирги кунда бундай тахрирлаш муҳитлари кўп. Ҳозирча биз Android Studio ни танлаймиз ва Google қидирув тизимидан уни излаймиз.\tАслида излашга хожат йўқ, уни Android Studio нинг расмий сайтидан олиш мумкин, лекин олдин таъкидлаб ўтганимиздек, ДТлар янгиланиб боради, шунга кўра манзиллар ҳам янгиланиб бориш эҳтимоли бор.\tАгар Сизда бошқа операцион тизими бўлса, Download Options танланади.\nШундай қилиб exe файлни кўчириб олдик. Уни ишга туширамиз ва Next тугмасини босамиз\nБу ойна биздан иккита йўлни кўрсатишни талаб қилади.\tБиринчи йўл Android Studio ни ўрнатиш учун фойдаланилади.\tИккинчи йўл эса Android SDK ни ўрнатиш учун фойдаланилади.\nБу йўлларни ўзимиз истаган йўлга ўзгартириб олишимиз мумкин. Масалан,\tD:\_android. Йўлни киритишда пробел ва крилл харфларидан фойдаланмасликни маслахат берамиз.\nЎрнатиш кетма-кетлиги бир неча бор Next тугмасини босиш орқали амалга оширилади.\tБу кетма-кетликнинг ҳар бир ойнасини алоҳида тушунтириш шарт эмас.\tЎрнатиш ниҳоясига етгандан сўнг иш столи (Рабочий стол)да ёки Пуск менюсида Android Studio нинг нишонлари пайдо бўлади.\nБиринчи навбатда дастур ишга тушгандан сўнг олдинги созламаларни юклаб олиш ёки янги созламаларни тайинлаш ойнаси хосил бўлади.\nРасмда кўрсатилган тартибда қолдириб OK тугмасини босамиз!\nНавбатдаги ойнада ўрнатишнинг навбатдаги қадамлари хосил бўлади\nБу ойнадан Next тугмасини босамиз\nЎрнатиш охирига етказилиши учун бу ойна бизга бир қанча компонентларни интернетдан юклаб олишни ҳабарини беради\nNext тугмасини босамиз. Юклаш жараёнини кўрсатувчи ойна хосил бўлади\nЮклаб бўлгандан кейин архивдан чиқариш жараёнини кўрсатувчи ойна хосил бўлади\nВа нихоят, Finish тугмасини босамиз ва Welcome ойнаси очилади\nШундай қилиб энди бизнинг компьютеримизда Android тизими учун дастурий иловалар ёзишга мўлжалланган дастурлаш муҳити мавжуд.\tАгар юқоридаги кетма кетликлардан қандайдир хатоликлар келиб чиқса, муаммо сабабини форумдан ёки Google дан қидириб кўринг.\tИшонаманки, Сиз биринчи марта бундай хатога йўлиққансиз ва унинг ечими тармоқда мавжуд\nAndroid Studio даврий равишда интернетда компонентларини янгилашини сўраб боради.\tСизга маслахатимиз шуки, янгилашни амалга оширманг, чунки Сиз эндигина иш бошлагансиз.\tЯнги версияларни юклаб, ўзингизга муаммолар келтириб чиқаришингиз мумкин.\nКейинги дарсда AVD ни созлашни ўрганамиз.\tAVD - яратилган иловани кўриш учун доим смартфонингизни компьютерга улаш заруратидан Сизни озод қилади\nНусха олиш ҳуқуқи © 2018-2019, PHPWorld.uz, Барча ҳуқуқлар ҳимояланган


Дунёни ўзгартирган нутқлар - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ҳикматнома Дунёни ўзгартирган нутқлар\nРубрика: Дунёни ўзгартирган нутқлар\nНажиб Маҳфуз. Нобель маърузаси\nЧоп этилган 29.05.2019 24.05.2019 МуаллифZiyouz.uz\nАввало, Швеция академиясига ва унинг Нобель мукофоти бўйича қўмиталарига, менинг узоқ муддатли бадиий меҳнатимга шунчалик катта баҳо берганлиги учун миннатдорчилик билдираман. Кўпчилик учун нотаниш тилдаги мурожаатимни очиқкўнгиллик билан қарши оласизлар, деган умиддаман. Айнан шу тил — араб тили олий мукофотга давоми…\nРукнларДунёни ўзгартирган нутқлар, Нажиб Маҳфуз (1911-2006; Миср), Нобель маърузалари\nЭрнест Хемингуэй. Ёзувчи ва уруш\nЧоп этилган 26.12.2018 10.08.2018 МуаллифZiyouz.uz\n(Америка ёзувчиларининг 1937 йил июн ойида бўлиб ўтган 2-конгрессида сўзланган нутқ) Ёзувчининг вазифаси ўзгармайди. Унинг ўзи ўзгаради, вазифаси эса ўша-ўшалигича қолаверади. Бу вазифа ҳар доим рост ёзиш ва асил моҳиятни ўқувчининг онгу-шууридан жой оладиган қилиб ифодалаб беришдан иборат. Бундан қийин давоми…\nРукнларДунёни ўзгартирган нутқлар, Эрнест Хемингуэй (1899-1961; АҚШ)\nЧерчиллнинг Фултондаги нутқи\nЧоп этилган 19.12.2018 10.08.2018 МуаллифZiyouz.uz\nФултон, 1946 йил 5 март. Бугун Вестминстер коллежига келганимдан ва сиз менга илмий даража берганингиздан бахтиёрман. «Вестминстер» номи баъзи бир нарсаларни ёдимга солади. Уни қаердадир эшитгандайман. Ахир мен сиёсат, диалектика, риторика ва бошқа соҳаларда нимаики ўрганган бўлсам, уларнинг катта қисмини давоми…\nРукнларДунёни ўзгартирган нутқлар\nНелсон Мандела: “Дарду аламлар арийдиган вақт келди”\nЧоп этилган 05.12.2018 10.08.2018 МуаллифZiyouz.uz\nНелсон Мандела — Жанубий Африка Республикасининг қора танли биринчи президенти (1994 йил 10 майдан 1999 йил 14 июнгача), апартеид (африкаансча «apartheid» — «алоҳида», яъни алоҳида яшаш, алоҳида ишлаш, алоҳида ўқиш ва ҳ.к., ЖАРда 1948 йилдан 1994 йилгача ҳукмрон Миллий партия давоми…\nМахатхир Муҳаммад: “Бу иш қўлимиздан келади!”\nЧоп этилган 21.11.2018 10.08.2018 МуаллифZiyouz.uz\nИслом конференцияси ташкилотининг олий даражадаги 10-сессияси очилиш маросимидаги нутқи 2003 йил 16 октябр Алҳамдулиллоҳ, Аллоҳга шукурлар бўлсин, биз – Аллоҳнинг марҳамати билан Ислом конференцияси ташкилотига аъзо мамлакатлар раҳбарлари – маслаҳатлашиш ва умид қиламанки, исломнинг ва бутун дунёдаги мусулмон умматининг келажак давоми…\nМаҳатма Ганди: “Ҳиндистоннинг бошқа нажот йўли йўқ”\nЧоп этилган 07.11.2018 10.08.2018 МуаллифZiyouz.uz\nҲиндистон миллий озодлик ҳаракатининг раҳнамоларидан бири Моҳандас Карамчанд (Маҳатма) Ганди 1869 йил 2 октябрда Гужарат князлигининг Порбандар шаҳрида туғилган. Англияда юридик таълим олгач, 1893 йилгача Бомбейда (ҳозирги Мумбайда) адвокатлик қилади, 1893 — 1914-йилларда Жанубий Африкада Гужарат савдо фирмасининг юрисконсулти вазифасида давоми…\nМартин Лютер Кинг. Умидим шулдирки…\nЧоп этилган 01.11.2018 10.08.2018 МуаллифZiyouz.uz\nМартин Лютер Кинг бу нутқни 1963 йил 28 августда негрлар иш ўринлари ва озодлик истаб Вашингтонга юриш қилган вақтда Линколн ҳайкалининг пойида сўзлаган. Бу Америкада 1955 — 1968-йиллари давом этган фуқаро ҳуқуқлари учун кураш ҳаракатидаги энг муҳим палла эди. Кингнинг давоми…\nМалала Юсуфзай: «Бизнинг энг қудратли қуролимиз китобу қаламимиздир»\nЧоп этилган 24.10.2018 10.08.2018 МуаллифZiyouz.uz\nМалала Юсуфзай 1997 йил 12 июлда Покистонда туғилган. Отаси Зиёвуддин Юсуфзай – шоир, давлат мактаблари тизимида ишлайди. Толиблар улар яшайдиган Сват водийсида ҳукмронлик ўрнатгач, қизларнинг мактабга қатнашини тақиқлаб қўяди. Шу боис 2009 йилдан Малала ВВС учун «Гул Макай» (Бўтакўз) тахаллуси давоми…\nИндира Ганди: «Хотин-қизлар таълими ўғил болалар ва эркаклар таълимидан ҳам муҳимроқдир»\nЧоп этилган 26.09.2018 10.08.2018 МуаллифZiyouz.uz\nҲиндистон, Деҳли, 1974 йил 23 ноябр Кўҳна санскрит мақолида шундай дейилади: «Аёл бу — оила, оила эса жамиятнинг асосидир». Биз ўзимизга рўзғор қурибгина жамиятни барпо эта оламиз. Агар уйда ҳар бир боланинг дуркун ўсиши ва камолга етиши учун зарур бўлган давоми…\nЧоп этилган 16.09.2018 10.08.2018 МуаллифZiyouz.uz\nАмерика китобчилар ассоциациясининг 1942 йил 6 майдаги мажлисида сўзланган нутқ Биз бугун хотира куни муносабати билан йиғилдик деб айтсак, хато бўлмайди. Яхши биласиз, яна тўрт кундан кейин машъум китоб ёқиш фожиаси юз берганига ўн йил тўлади — 1932 йил 10 давоми…\nАбулқалам Озод. Инсон тушунчаси ва шарқу ғарбдаги таълим муаммолари\nЖан Пол Сартр. Мен нега мукофотдан воз кечдим?\nМартин Лютер Кинг. Умидим шулдирки...\nСтив Жобс: “Хаёлга ошно бўл, хатодан қўрқма”


10:58 / 16.08.2017\nИнсон қандайдир маълум бир муваффақиятга эришса уни қутлаган маъқул. Сабаби, машойихлар бежиз: “Ҳар нарсадан яхши гумонда бўлинг” демаганлар.\nАндижон тиббиёт институтида ўтказилган тест синовларида бир абитуриентнинг энг юқори - 306,9 балл тўплаганини эшитиб, талаба мақомига эга бўлган ўша йигит ким экани ва имтиҳонларга қандай тайёргарлик кўргани билан қизиқдик.\n“Лицейни тугатганимдан сўнг йиллар давомида ўқишга киришга ҳаракат қилдим, тайёрлов курсларида ҳам роса шуғулланганман. Шундан сўнг ҳарбий хизматни Сурхондарёнинг Сариосиё туманида ўтадим ва тегишли имтиёзга эга бўлдим. Ўтган йили мазкур институтга кириш балларим озгина етмай қолиб, университетнинг биология факультетида ўқишни тавсия қилишганида хоҳламаганман. Сабаби, мақсадим тиббиёт ходими бўлиш эди. Бир йил давомида Андижон давлат университетининг етакчи педагоглари ёрдамида билимимни янада мустаҳкамлаб, бу йилги тест синовларида 203.5 балл натижасига эришибман. Ҳарбий имтиёзга эга абитуриент сифатида менга тўплаган балларимнинг 50 фоизи ҳам тақдим қилинди. Академик лицей, тайёрлов курслари ва устозлардан олган билимим орқали 203 балл тўплаганим меҳнатларим самараси деб биламан”, - дейди Бобурбек.\nБу йили Олий ўқув юртларида жорий йилги тест синовларига катта тайёргарлик кўрилиб, синовларни ҳар томонлама шаффоф ўтказишга ҳаракат қилинди. Жумладан, Андижон тиббиёт институтида ҳам тест имтиҳонларига масъулият билан ёндашилган.\nБиз Бобурбек Мадраҳимовни талаба бўлгани билан табриклаймиз.


ҒОЛИБ АНИҚЛАНДИ » "Жиззах овози" газетаси расмий сайти\nO'zLiDeP Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси томонидан "Энг намунали туман (шаҳар) партия ташкилоти", "Энг намунали бошланғич партия ташкилоти" ва "Халқ депутатлари маҳаллий Кенгашларидаги энг фаол депутат" танловларининг республика босқичи ғолиблари аниқланди.\nУшбу кўрик-танловда сиёсий партия республикамиз ҳудудидаги 10 та туман ва 4 та шаҳар Кенгаши вакиллари иштирок этди. Ҳакамлар ҳайъати иштирокчиларни танлов мезонларига мувофиқ баҳолаб берди.\n- Очиғи, танловда иштирок этган партиядошларимизнинг ҳар бири ғолибликка давогар эди, - дейди O'zLiDeP Шароф Рашидов тумани Кенгаши ижроия аппарати раҳбари Фарход Маматқулов. - Лекин ҳакамлар ҳайъати аъзолари бизни "Энг намунали туман (шаҳар) партия ташкилоти” деб топиб "Дамас” енгил автомобили билан тақдирлашди. Камтарона меҳнатларимиз муносиб баҳоланганидан беҳад миннатдормиз. Эътибор янада яхши ишлашга барчамизни ундаши шубҳасиз.\n» МАҚСАД – ФАРОВОНЛИКНИ ТАЪМИНЛАШ