ЎзА - Марказий Осиё халқаро транспорт йўлаклари тизимида: Ўзбекистон нигоҳи\n13.08.2018 23:09 Чоп этиш версияси\nМарказий Осиё халқаро транспорт йўлаклари тизимида: Ўзбекистон нигоҳи\nСентябрь ойида Тошкентда “Марказий Осиё халқаро транспорт йўлаклари тизимида: стратегик истиқболлар ва фойдаланилмаган имкониятлар” мавзуида халқаро конференция ўтказилади.\nБўлажак тадбир тўғрисида батафсил маълумот олиш мақсадида ЎзА шарҳловчиси Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти эксперти Ф.ЖЎРАЕВ билан суҳбатлашди.\n– Даставвал, анжуманнинг кун тартиби ҳақида маълумот берсангиз.\n– Мазкур форум аввало, Марказий Осиё транспорт-транзит салоҳиятини ривожлантиришга оид қўшма саъй-ҳаракатларни муҳокама қилиш ва бу борадаги чора-тадбирларни ишлаб чиқишга йўналтирилган.\nДавлатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёев Президент лавозимидаги фаолиятининг илк кунлариданоқ Марказий Осиёни ягона минтақа сифатида ривожлантиришнинг аҳамияти ва долзарблигини эътиборга олган ҳолда, фаол минтақавий сиёсат юритиш, Марказий Осиёда қулай сиёсий муҳит яратиш, минтақадаги мамлакатлар билан барча йўналишларда, жумладан, Ўзбекистон ташқи сиёсатининг устувор тармоқларидан бўлган транспорт соҳаси бўйича конструктив ва ўзаро манфаатли муносабатларни йўлга қўйиш каби вазифаларни белгилаб берган эди.\nМамлакатимизда транспорт инфратузилмасини янада ривожлантириш ва транзит юк ташиш ҳажмини ошириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилмоқда.\nҲозирги кунда Ўзбекистонда 2015-2019 йилларда муҳандислик-коммуникация ва йўл-транспорт инфратузилмасини ривожлантириш ва модернизация қилиш дастури амалга оширилмоқда. Дастур миллий транспорт тармоғини ривожлантириш соҳасида халқаро талаблар ва стандартларга жавоб берадиган яхлит комплекс стратегияни ишлаб чиқиш ҳамда маҳаллий ишлаб чиқарувчиларнинг маҳсулотларини ҳудудий ва жаҳон бозорига олиб чиқишни ҳисобга олган ҳолда ушбу стратегияни халқаро транспорт тизимига кенг интеграциялашни таъминлашни кўзда тутади.\nТаъкидлаш жоизки, бугунги кунда мамлакатимизда транспорт-транзит салоҳиятини янада ривожлантириш учун барча зарур шароитлар яратилмоқда. Транспорт тизимининг ўтказувчанлик қобилиятини ошириш, Ўзбекистон ҳудудидан ўтиш учун мавжуд тўсиқларни бартараф этиш ишлари амалга оширилмоқда. Бу эса Марказий Осиёда халқаро транспорт йўлакларини ривожлантиришда муҳим аҳамият касб этади.\nМинтақани ривожлантиришга қаратилган муҳим лойиҳаларни амалга ошириш мақсадида ўтган йил ноябрь ойида Самарқандда “Марказий Осиё: ягона тарих ва умумий келажак, барқарор ривожланиш ва тараққиёт йўлидаги ҳамкорлик” мавзуида халқаро конференция ўтказилди. Президент Шавкат Мирзиёев ушбу тадбирдаги нутқида ҳозирги кунда минтақавий ҳамкорликни барча муҳим соҳалар бўйича ривожлантириш тенденциялари ҳақида сўзлади ва Марказий Осиё бўйича қатор ташаббусларни илгари сурди. Давлатимиз раҳбарининг асосий ташаббусларидан бири – Марказий Осиё бўйича БМТ резолюциясини қабул қилиш таклифи халқаро ҳамжамият томонидан кенг қўллаб-қувватланди. Жорий йил июнь ойида БМТ Бош Ассамблеяси “Марказий Осиё минтақасида тинчлик, хавфсизлик ва барқарор ижтимоий-иқтисодий тараққиётни таъминлаш бўйича минтақавий ва халқаро ҳамкорлик” резолюциясини қабул қилди. Резолюцияда транспорт инфратузилмаси ва транзит йўлакларини ривожлантириш, янги автомобиль ва темир йўллар, авиақатновларни очиш орқали барча транспорт турларининг ўзаро ҳамкорлигини кучайтиришга алоҳида эътибор қаратилган.\nЙирик халқаро бозорларни ўзаро бирлаштирувчи энг қисқа йўналишлар минтақамиз орқали ўтади. Ҳудудимизнинг транспорт-транзит салоҳияти унинг тарихан Шарқ ва Ғарб, Шимол ва Жануб ўртасида кўприк вазифасини ўтаган Буюк ипак йўлининг марказидаги геостратегик жойлашуви билан белгиланади. Президент Шавкат Мирзиёев жорий йил март ойида Остона шаҳрида бўлиб ўтган Марказий Осиё давлат раҳбарларининг маслаҳат учрашувидаги нутқида минтақани йирик денгиз портлари ва дунё бозорлари билан боғлаш имконини берадиган транспорт-коммуникация лойиҳаларини амалга ошириш устувор вазифа эканини таъкидлади.\nМарказий Осиёда мавжуд транспорт йўлакларини такомиллаштириш ва янгиларини шакллантириш долзарблигини эътироф этган ҳолда, давлатимиз раҳбари Самарқандда бўлиб ўтган тадбирда Тошкент шаҳрида транспорт йўлаклари бўйича халқаро конференцияни ташкил этиш ташаббуси билан чиқди.\nБўлажак конференцияда минтақамиз транспорт-транзит салоҳиятини ривожлантириш, уни халқаро транспорт хабига айлантириш, Марказий Осиё орқали ўтадиган халқаро транспорт йўлакларининг транзит салоҳиятидан самарали фойдаланиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш кутилмоқда.\n– Мазкур анжуман Ўзбекистон ва Марказий Осиё мамлакатлари учун нечоғлик аҳамиятга эга?\n– Конференцияда биринчидан, барча Марказий Осиё мамлакатларини қизиқтирган, иккинчидан, хорижий инвестицияларни жалб этиш ва янги лойиҳаларни амалга ошириш мақсадида халқаро ташкилотлар, энг аввало, халқаро молиявий тузилмалар билан ҳамкорликка қаратилган, учинчидан, Марказий Осиё мамлакатларининг транспорт-транзит салоҳиятини янада такомиллаштириш бўйича қўшма саъй-ҳаракатларни ишлаб чиқишга йўналтирилган масалалар муҳокама қилинади.\nМарказий Осиёда қўшимча юк ташиш оқимларини жалб этиш имконини берадиган янги транспорт ва транзит йўлакларини шакллантириш, транспорт ва логистика соҳасида кадрлар тайёрлаш бўйича хорижий тажрибани ўрганиб, халқаро логистика марказлари тармоғини яратиш, минтақа транспорт-логистика салоҳиятини ривожлантириш учун хорижий мамлакатларнинг портларидан самарали фойдаланиш услубларини шакллантириш, Марказий Осиёда Жанубий ва Жануби-Шарқий Осиё, Европа, Яқин ва Ўрта Шарқ мамлакатларини бирлаштирувчи муҳим транзит йўл бўлиб хизмат қиладиган ягона интеграциялашган хабни яратиш масалалари минтақамиз учун долзарб аҳамият касб этади.\nТадбирни ўтказишдан асосий мақсад – минтақа транзит салоҳиятини биргаликда ривожлантириш, халқаро транспорт йўлакларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш, халқаро ташувлар жараёнидаги турли тўсиқларни бартараф этишга қаратилган чора-тадбирларни ишлаб чиқиш, меъёрий-ҳуқуқий база ва тариф сиёсатини такомиллаштириш ҳисобланади.\nАнжуманнинг тўрт шўъбасида “Марказий Осиё мамлакатлари транспорт-транзит салоҳиятининг бугунги ҳолати ва уни ривожлантириш истиқболлари”, “Темир йўл транспортини ривожлантиришнинг халқаро ва минтақавий тенденциялари”, “Автомобиль ташувларини такомиллаштириш бўйича халқаро ҳамкорлик: хорижий тажриба ва миллий амалиёт”, “Марказий Осиёда ҳаво транспортини ривожлантиришнинг долзарб масалалари” каби мавзуларда йиғилишлар ўтказилади.\nКонференцияда 45 мамлакатдан 200 дан ортиқ меҳмон, 25 халқаро ташкилот, молия институтлари ва етакчи транспорт компаниялари, жумладан, Жаҳон банки, ОТБ, ИТБ, ЕТТБ, ОИИБ, БМТнинг Осиё ва Тинч океани учун иқтисодий ва ижтимоий комиссияси, БМТнинг Европа иқтисодий комиссияси, Халқаро фуқаро авиацияси ташкилоти, Халқаро ҳаво транспорти ассоциацияси, ЕХҲТ, ГХҲЖ, ШҲТ, ИҲТ, МДҲ, Марказий Осиё минтақавий иқтисодий ҳамкорлик дастури, ТРАСЕКА дастури, Халқаро автомобиль транспорти уюшмаси, Темир йўллар ҳамкорлиги ташкилоти ва бошқа ташкилотлар вакиллари қатнашиши кутилмоқда.\n– Марказий Осиё мамлакатлари минтақада транспорт бўйича ҳамкорликни ривожлантириш борасида қандай чораларни кўрмоқда?\n– Айрим маълумотларга кўра, Марказий Осиё мамлакатлари темир йўлларининг узунлиги 22 минг километрга тенг. Қозоғистон энг йирик ва энг кўп фойдаланиладиган темир йўллар тизимига эга, унинг ҳиссасига минтақадаги темир йўлларнинг 66 фоизи ва барча юк ташишларнинг 84 фоизи тўғри келади. Минтақадаги темир йўлларнинг қарийб 18 фоизи Ўзбекистон ҳудудидан ўтади ва барча ташишларнинг қарийб 11 фоизи мамлакатимиз ҳиссасига тўғри келади. Туркманистон тахминан 12 фоиз минтақавий темир йўлларга эгалик қилади ва барча ташишларнинг 4 фоизини таъминлайди.\n1993 йилда Бельгия пойтахтида Озарбойжон, Арманистон, Грузия, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Туркманистон ва Ўзбекистон иштирокида Брюссель декларацияси қабул қилинган эди. Мазкур ҳужжат Европадан Қора денгиз, Кавказ, Каспий денгизи орқали ўтиб, Марказий Осиё мамлакатларига чиқиш бўйича транспорт йўлагини ривожлантириш мақсадида ЕИ томонидан молиялаштириладиган ТРАСЕКА техник кўмак бўйича минтақалараро дастурининг амалга оширилишини бошлаб берди.\n1996 йилда Марказий Осиё мамлакатларидан Эрон ва Туркия ҳудудлари орқали дунё бозорига чиқиш имконини берадиган янги Трансосиё йўлаги – Тежон-Серахс-Машҳад темир йўли очилди.\nСўнгги йилларда Марказий Осиёда ўзаро ишонч ва дўстона муҳит шароитида транспорт лойиҳаларини рўёбга чиқариш бўйича амалий чоралар кўрилмоқда.\nЎзбекистонни хорижий мамлакатларнинг, хусусан, Франкфурт, Милан, Брюссель, Вена, Сарагоса, Осло, Базель, Дубай, Теҳрон, Шанхай каби йирик логистика марказлари билан боғлайдиган “Навоий” халқаро интермодаль логистика маркази фаолияти жадал ривожланмоқда.\n2016 йил 22 июнь куни Ангрен – Поп темир йўли очилди. Ушбу йўналиш Хитой – Марказий Осиё – Европа темир йўлининг муҳим бўғини сифатида Хитойдан Марказий Осиё ва Жанубий Осиё мамлакатларига энг қисқа йўл орқали чиқишни таъминлайди ва Ўзбекистон иқтисодиётини ривожлантиришга хизмат қилади.\n2017 йил февраль ойида Тошкент ва Душанбе ўртасида 1992 йилда тўхтатилган авиақатновлар қайта тикланди.\nШу йилнинг март ойида Тошкент – Олмаота йўналиши бўйлаб тезюрар поездлар ҳаракати, миллий авиаташувчиларнинг қўшимча парвозлари йўлга қўйилди.\n2017 йил сентябрь ойида Ўзбекистон – Қирғизистон чегарасидаги “Дўстлик” назорат-ўтказиш пункти фаолияти тиклангани Ўзбекистон ва Қирғизистон тарихида муҳим воқеа бўлди. Бу икки мамлакат ўртасидаги азалий ҳамкорлик алоқаларини янада мустаҳкамлашда муҳим омил бўлиб хизмат қилади.\n2017 йилда Амударё орқали ўтадиган Туркманобод – Фороб янги темир йўл ва автомобиль кўприклари очилди. Бу юк ташиш ҳажмини 2,5 баробар ошириш имконини берди. Амударё орқали ўтадиган кўприклар юк оқимларини Осиё ва Тинч океани минтақаси, Жанубий Осиё давлатларидан Каспий денгизи, ундан кейин Қора денгиз ва Ўртаер денгизи минтақаси, Европа, Кавказорти, Яқин ва Ўрта Шарқ мамлакатларига тўғридан-тўғри олиб чиқиш имконини беради. Шунингдек, ушбу кўприклар Ўзбекистон – Туркманистон – Эрон – Ўмон транспорт-транзит йўналишининг муҳим бўғини ҳисобланади.\nЎзбекистон – Қирғизистон – Хитой темир йўли қурилиши ҳам фаоллашди. Мазкур лойиҳа ШҲТ макони учун долзарб аҳамиятга эга. Унинг амалга оширилиши лойиҳа иштирокчилари ҳамда Марказий Осиёнинг бошқа барча давлатлари ва Хитой ўртасидаги савдо-иқтисодий муносабатларни кенгайтириш имконини беради. Ушбу темир йўли Хитойдан Қирғизистон ва Ўзбекистон орқали Шарқий Европа ва Яқин Шарқ мамлакатларига юк ташиш имконияти яратилиши туфайли Хитой юкларини Европа мамлакатларига етказадиган энг қисқа йўллардан бирига айланади ва бутун Марказий Осиё транспорт-логистика инфратузилмасини ривожлантиришга хизмат қилади.\nЖорий йил февраль ойида Марказий Осиёдан илк бор тўғридан-тўғри Хитойга чиқадиган Тошкент – Андижон – Ўш – Иркештом – Қашғар автомобиль йўлаги бўйича қатнов йўлга қўйилди.\nМарт ойида Ўзбекистон ва Тожикистон чегарасида Самарқанд ва Панжикентни бирлаштирувчи “Жартепа” назорат-ўтказиш пункти ишга тушди. Саккизта автомобиль ва битта “Амузанг” темир йўл ўтказиш маскани фаолияти тикланди. Ғалаба – Амузанг – Хушади темир йўл линиясининг ишга туширилиши транзит ташишларини ривожлантиришда муҳим роль ўйнайди, Туркманистон ва Афғонистонга чиқиш учун қўшимча имкониятлар яратади.\nМарказий Осиёнинг стратегик келажаги ва истиқболлари минтақанинг ажралмас қисми ҳисобланган Афғонистондаги ҳудудий жараёнларда фаол иштирок этишга бевосита боғлиқ. Афғонистон Президенти Ашраф Ғанининг 2017 йилда Ўзбекистонга ташрифи доирасида "Сурхон – Пули Хумри" электр узатиш линиясини қуриш лойиҳасини амалга ошириш тўғрисида келишувга эришилди. Янги линия Ўзбекистондан Афғонистонга электр энергияси етказиб беришни 70 фоизга ошириш, яъни йилига 6 миллиард кВт/соатга етказиш имконини беради.\n2011 йилда Афғонистондаги илк темир йўл – Ҳайратон – Мозори Шариф линиясини бунёд этган Ўзбекистон ушбу мамлакат иқтисодиётини ривожлантиришга катта ҳисса қўшмоқда. Истиқболда Афғонистон иқтисодиётини тиклашга хизмат қиладиган "Мозори Шариф – Ҳирот" темир йўлини қуриш лойиҳаси амалга оширилади. Мазкур йўл Ўзбекистоннинг товар айирбошлаш ва транзит имкониятларини оширишга хизмат қилиши шубҳасиз, натижада эса мамлакатимиз Эрондаги, шу жумладан, Бандар Аббос ва Чобаҳор бандаргоҳларига тўғридан-тўғри чиқиш имкониятига эга бўлади.\n2017 йилда Ўзбекистон ва Афғонистон ўртасида авиақатновлар йўлга қўйилгани муҳим воқеа бўлди. Бу Тошкент аэропортидан Афғонистон самолётларида Германия, Буюк Британия ва Европанинг бошқа мамлакатларига амалга оширилаётган парвозлар учун авиахаб сифатида фойдаланиш имконини беради.\nАфғонистон билан транспорт соҳасидаги ҳамкорликни ривожлантириш ҳамда трансафғон йўлаги доирасида янги темир йўлларини барпо этиш истиқболда Марказий Осиёнинг энг қисқа йўллар орқали Ҳинд океани ва Форс кўрфазидаги бандаргоҳларга чиқишини таъминлайди, Жанубий ва Жануби-Шарқий Осиёни Европа ва Хитой бозорлари билан боғлайди.\n– Марказий Осиёда халқаро аҳамиятга эга қандай транспорт лойиҳалари мавжуд? Минтақамизда уларга талаб қай даражада?\n– Кейинги пайтларда минтақамиз мамлакатлари халқаро транспорт борасидаги имкониятларини кенгайтиришга доир саъй-ҳаракатларини фаоллаштираяпти. Бугунги кунда Марказий Осиё орқали қатор халқаро транспорт йўлаклари ташкил этилмоқда.\n2018-2023 йилларда Хитой ва Ғарбий Европани боғлайдиган "Евроосиё" транспорт йўлагини қуриш ва фойдаланишга топшириш режалаштирилган. Ушбу магистрал Пекиндан бошлаб Остона, Москва ва Минск орқали Берлинга қадар давом этади. Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, 2050 йилга бориб ушбу йўлак орқали йилига 37 миллион йўловчи ташилади.\nЯна бир лойиҳа – "Ғарбий Европа – Ғарбий Хитой". Унинг Хитой –Қозоғистон қисми 2016 йилда иш бошлаган бўлиб, Европага элтувчи энг қисқа автомобиль йўли ҳисобланади, бу ерда юк ташиш муддати 10-12 кунни ташкил этади. Лойиҳа 2030 йилга қадар тўлиқ ишга туширилиши кутилмоқда. Йўлак Санкт-Петербург – Москва – Оренбург – Оқтўба – Олмаота – Қорғас орқали ўтади.\n2017 йилда Афғонистон, Туркманистон, Озарбайжон, Грузия ва Туркия вакиллари "Ложувард" транспорт йўлагини яратиш тўғрисидаги келишувни имзолади. Унга мувофиқ, темир ва автомобиль йўллари орқали Торкунди шаҳри (Афғонистон) Ашхобод билан ва Каспий денгизидаги Туркманбоши бандаргоҳи билан боғланади. Сўнг йўлак Каспий орқали Бокуга, кейинчалик Тбилиси орқали Анқарага, йўл-йўлакай Поти ва Батуми портларида тармоқланиб, Анқарадан Истанбул ва Қарсга элтади, шу тариқа Европанинг транспорт тизимига уланади.\nҚозоғистон – Туркманистон – Эрон йўлагига келсак, 2018 йил май ойида Хитойдан ушбу йўналишда контейнерли поезд юрди. Ушбу масофани босиб ўтишга 2 ҳафтага яқин вақт кетди, бу денгиз йўлига қараганда ўртача икки баробар тез дегани. 2022 йилга бориб темир йўл орқали юк ташиш ҳажми йилига 15 миллион тоннани ташкил этиши кутилмоқда.\n"Шарқ – Ғарб" лойиҳаси Хитой ва Европа ўртасида транспорт алоқасини йўлга қўйишга қаратилган. Боку – Тбилиси – Қарс темир йўли ушбу транспорт йўлагининг муҳим бўғинидир. Мазкур лойиҳа Туркия ва Европадан Марказий Осиё мамлакатлари, Хитой ва Эронга мунтазам юк ташишни йўлга қўйишда муҳим роль ўйнайди.\nЎзбекистон ҳам ушбу лойиҳада иштирок этишдан манфаатдор. Президентимизнинг "2018-2022 йилларда транспорт инфратузилмасини такомиллаштириш ва юк ташишнинг ташқи савдо йўналишларини диверсификациялаш чора-тадбирлари тўғрисида"ги қарорига биноан Боку – Тбилиси – Ахалкалаки – Қарс темир йўли орқали ташқи савдо юкларининг дастлабки транзит ташувларини амалга ошириш чоралари кўрилмоқда.\n«Шимол – Жануб» лойиҳасининг очилиши, маълумотларга қараганда, 2020 йилга мўлжалланган. Ушбу транспорт йўлаги Санкт-Петербург бандаргоҳини Эроннинг Бандар Аббос ва Чобаҳор бандаргоҳлари билан боғлайди, шу тарзда денгиз йўли Ҳиндистондаги Мумбай бандаргоҳига қадар узайтирилади.\nУшбу транспорт йўлаги Эрон орқали Форс кўрфази мамлакатларига юк ташиш жараёнини соддалаштириши туфайли Марказий Осиё учун долзарб аҳамиятга эга. Ҳар йили йўлак орқали 3-5 миллион тонна юкни транзит қилиш имконияти пайдо бўлади.\nМазкур транспорт йўлаги Ўзбекистон учун ҳам муҳим. Президент Шавкат Мирзиёев 2018 йил июнь ойида Циндао шаҳрида бўлиб ўтган ШҲТ саммитида Ўзбекистон Мозори Шариф – Ҳирот, Хитой – Қирғизистон – Ўзбекистон темир йўл линияларини қуриш, шунингдек, Марказий Осиё – Форс кўрфази, "Шимол – Жануб" ва "Шарқ – Ғарб" трансминтақавий йўлакларни ривожлантириш тарафдори эканини таъкидлади.\n– Кейинги вақтларда жаҳон экспертлар ҳамжамиятида Хитой томонидан илгари сурилган "Бир макон, бир йўл" ташаббусининг транспортга доир қисми хусусида кўп сўз юритилмоқда. Бу борадаги ишлардан умумий қилиб олганда қандай натижалар кутиш мумкин?\n– Эътиборингизни Ўзбекистон "Бир макон, бир йўл" ташаббусини қўллаб-қувватлаши ва унда янада фаол иштирок этишдан манфаатдорлигига қаратишни истардим. Яхши маълумки, "Бир макон, бир йўл" ташаббуси, аввало, савдо-иқтисодий муносабатларни ривожлантиришга, Хитойни жаҳон аҳолисининг 60 фоизи ва ялпи ички маҳсулотининг 30 фоизи тўғри келадиган 65 дан ортиқ мамлакат билан боғлайдиган янги транспорт йўлларини шакллантиришга қаратилган.\nПрезидентимиз 2017 йил май ойида Пекинда бўлиб ўтган "Бир макон, бир йўл" халқаро форумидаги нутқида ушбу лойиҳанинг Марказий Осиё учун долзарблигини алоҳида таъкидлади. Бу, биринчидан, Марказий Осиёда транспорт, савдо, инвестиция, энергетика ва юқори технологиялар соҳаларида йирик лойиҳаларни амалга ошириш, иккинчидан, Марказий Осиёни Хитой ва Россия орқали Жанубий, Жануби-Шарқий Осиё ва Европа мамлакатлари бозорлари билан боғлайдиган транспорт-логистика йўналишларини очиш бўйича ҳамкорлик юзасидан комплекс ҳаракатлар дастури ишлаб чиқишдан иборатдир.\nЎзбекистон – Қирғизистон – Хитой темир йўлини қуриш ва ишга тушириш "Бир макон, бир йўл" ташаббуси доирасидаги йирик транспорт лойиҳаларидан бўлади.\n"Бир макон, бир йўл"ни инновациялар билан бойитиш, хусусан, Буюк ипак йўлини рақамлаштириш мақсадида рақамли иқтисодиёт соҳасидаги ҳамкорликни фаоллаштириш ҳам эътиборга молик.\n2017 йилда ўтган "Бир макон, бир йўл" халқаро иқтисодий форуми доирасида ХХР Раиси Си Цзиньпин томонидан илгари сурилган ушбу ташаббус рақамли иқтисодиёт ва рақамли дипломатияга доир миллий тизимларни ривожлантириш, суперкомпьютер марказлари, глобал рақамли дўконлар, "ақлли шаҳарлар"ни ташкил этиш, электрон тижорат ва тиббиётни кенгайтириш, шунингдек, давлатларнинг турли ички сиёсий ва ташқи сиёсий вазифаларини ҳал этишда сунъий онг технологиясидан фойдаланишга қаратилган.\nБугунги кунда деярли барча ривожланган ва ривожланаётган мамлакатларда транспорт ва логистикага оид рақамли хизматлар жадал ривожланмоқда.\nУшбу тенденцияни ҳисобга олган ҳолда халқаро конференцияда Марказий Осиё мамлакатларининг автомобиль, темир йўл ва ҳаво транспорти тизимларида ахборот технологиялари, рақамли маркетинг хизматларини жорий этиш билан боғлиқ масалаларни муҳокама қилиш режалаштирилган.\n– Ушбу тадбирдан қандай натижалар кутилмоқда?\n– Транспорт йўлаклари бўйича халқаро форум мамлакатимизда илк бор ташкил этилаётганини таъкидлаш лозим. Умид қиламизки, Ўзбекистон Марказий Осиё мамлакатларининг минтақавий транспорт-коммуникация тизимини шакллантириш, транспорт ва логистика соҳаларида янги инвестиция лойиҳаларини ишлаб чиқишга доир саъй-ҳаракатларни фаоллаштириш юзасидан узоқ муддатли ва кўп томонлама ҳамкорлик учун қулай шароитлар яратишга катта ҳисса қўшади.\nХорижий давлатларнинг бандаргоҳларига чиқиш мақсадида Марказий Осиёнинг транспорт-транзит имкониятларини кенгайтириш бўйича янги келишилган қарорларни ишлаб чиқиш минтақа учун муҳим ва долзарбдир.\nБундан ташқари, конференция якунида Марказий Осиё мамлакатлари транспорт коммуникацияларини ривожлантириш бўйича умумминтақавий дастурни имзолаши кутилмоқда.\nШунингдек, Президентимиз 2017 йил июнь ойида ШҲТ саммитида илгари сурган товарлар ва транспорт воситалари ҳаракатини соддалаштириш масалаларини тартибга солишга, халқаро ташишлар устидан назоратга доир ягона ёндашувни шакллантиришга қаратилган транспортда ташишларни интеграциялашган бошқариш тизимини ташкил этиш тўғрисидаги ташаббус юзасидан фикр алмашиш кўзда тутилган.


Коинотдан ерга йўл. «Барселона» эрасининг қулаётганига беш сабаб\n17:26 / 12.04.2017\n«Барса»нинг Европа чемпионлар лигасидаги навбатдаги йирик ҳисобдаги мағлубиятидан кейин батамом тушунарли бўлдики, Европада ҳукмронлик қилган Каталония эпоси ниҳоясига етди. Жамоа энди 2008-2011, 2015 йилдаги «Барселона» бўла олмаслигига бешта сабаб кўрсатиб ўтилган. Бу ҳақда Tribuna.Uz ёзмоқда.\nМесси энди асосий фигура эмас\n«Барселона»нинг Туринга ташрифидан олдинги сўнгги учрашувида энг яхши футболчи Лионель Месси бўлганди. «Малага»дан учралган мағлубиятни ҳисобга олмаганда, энг яхши, албатта.\nСўнгги ўйинлар кўрсатиб қўйдики, «Барселона» — ортиқ Месси жамоаси эмас. Аниқроғи энди у фақат Мессидан иборат эмас. Жамоанинг «ПСЖ»га қарши мавсумдаги энг ёрқин ўйинида ҳам бош ролни аргентиналик футболчи эмас, Неймар бажариб бергани кўзга ташланди.\nЛео сўнгги пайтларда кетма-кет муаммолар гирдобига ўралашиб қолди: солиқлардан бўйин товлаш, терма жамоа ўйинларидан четлатилиши, энди эса — ёзги трансферлар вақтидаги у тузган «қора рўйхат». Кўринишидан Мессиниг ўзи ҳам бу ерда нима тўғрилигию, нима нотўғри эканини тушунмай қолди. Аммо битта ҳақиқат борки, буни инкор этиб бўлмайди: энди Лео бир ўзи бутун «Барса»ни елкасига олиб кўтариб юра олмайди.\nҚариётган етакчилар ва умидсиз авлод\nБу иккинчи муаммо: Месси ўша эски «Барса»ни, марказда Хави-Иньеста ҳукмронлигида тўпни назорат қиладиган жамоани соғингани кўриниб турибди. Биринчи шерик аллақачон жамоадан кетиб бўлган, иккинчиси эса қаригани сезилиб турибди. Андрес ўзининг ақлли ўйнини йўқотмаган бўлиши мумкин, лекин кутилмаган қарорлар учун тезкорлик, куч жиҳатдан олдинги даражада эмаслиги яққол кўриниб қолмоқда.\nУларнинг ўрнида эса бош яратувчи сифатида деярли ҳеч нарса ярата олмаётган Иван Ракитич, ўта нобарқарор Серхи Роберто бор. Орқа чизиқда эса жамоа либосини кийиб юриши ҳам кўпчиликни ҳайрон қолдираётган Матьё ва ҳар доим ҳам қутқариб қолиши имконсиз бўлган тер Штегенга жамоанинг куни қолмоқда.\nУмтити, Гомеш (ҳаттоки), ўша Роберто ёки тер Штеген — агар вақт берилса — «Барса»нинг юлдузларига айланар, балки. Аммо буларнинг барчаси келажак учун умид холос.\nСийқаси чиққан тактик чизмалар\nЛуис Энрике мавсум сўнггигача «Барселона»да ишини якунлаб қўяди. Лучонинг ўзи бу ҳақда мартдаёқ хабар берганди. Кўриниб турибдики мураббий ва жамоа бир-биридан чарчаган. Кечаги ўйинда ҳам Энрике Аллегрининг «Юве»си қўллаган оддий, тушунарли тактикасига қарши ҳам бирор чора кўришни уддасидан чиқа олгани йўқ. «Барса» бош мураббийи Кьеллини-Бонуччидан иборат салкам гигант ҳимоячиларга қарши ҳар сафар марказдан ёриб киришга ҳаракат қилиб кўраверди. Жамоа бутун Европа ўқиб, сийқасини чиқариб юборган тактик тики-така орқали бу ишни амалга оширишга уриниб кўрди. Тасаввур қилинг, бу ҳимояни у Лукаку ёки Ибрасифат таран футболчилар билан эмас, Неймар ва Иньеста орқали амалга оширмоқчи бўлди.\nКечаги ўйин ҳақидаги қисқа блокни давом эттирадиган бўлсак, Энрикенинг яна бир хатоси шунда эдики у Маскеранони роппа-роса 10 йил олдинги позицияси — таянч зонасига қайтармоқчи бўлди. Бунинг натижасида Матьё (бутун бошли ҳимояга шу биргина исм билан таъриф бериш мумкин) тўп сураётган ҳимояда Олий лига жамоалари қилмайдиган хатоларни ҳам қилишга улгурди. Тезкор Куадрадонинг биргина ўзи ўнг қанотдан марказга кириб боришда бутун бошли «Барса» ҳимоясини бир неча марта ёриб ўтди. Биринчи гол киритилган вазиятда ҳам айнан Куадрадо жарима майдончасида гектар бўш зонага эга Дибалага тўпни етказиб берди. Бу хатони Энрике 46-дақиқага келиб тўғрилади, лекин кеч бўлганди — «Барселона» бу пайтга келиб 0:2 ҳисобида ютқазиб тугранди.\nКатта ўйинлардаги кичик натижалар\n«ПСЖ»га қарши ўйинни бир четга суриб қўямиз. Бунақаси илгари ҳеч қачон бўлмаган ва бундан кейин ҳам бўлмайди.\n«Барса» тенг кучли рақибларга қарши ўйинларда ўзининг максимал кучини кўрсатиб ғалаба қозонмай қўйганига анча бўлди. Бунақаси чемпионатнинг биринчи даврасидаги «класико»да ҳам, «Атлетико»га қарши ўйинда ҳам кўриниб қолди. Шунингдек, Париждаги ва мана энди Туриндаги учрашувлар ҳам бунга мисол. Кўриниб тургандики, бугунги «Барселона»ни кимдир аниқ тўхтатади. Яна бир бор такрорлаш мумкин: «ПСЖ»га қарши 6:1 — бу мавсумдаги «Барселона» учун истисно. Лекин ҳаттоки ўша учрашувда ҳам Кавани ёки Ди Мария иккинчи голни киритганда, биз ҳозир бутунлай бошқа қаҳрамонларни гаплашиб ўтирган бўлишимиз аниқ эди.\nЧемпионатнинг энг мураккаб даврига Энрике жамоаси янада оғир аҳволда етиб келди. Жамоа битта кўп ўйин билан ҳам асосий рақибдан уч очкога ортда қолмоқда. «Класико» сўнгги пайтлардаги жамоа етакчиси Неймарсиз ўтади ва, «Юве»га қарши жавоб учрашуви олдидан 0:3 ҳисобидаги фарқ. Ҳа — айнан ҳозирги «Барселона» сўнгги йилларда энг сочилиб кетган «Барселона» кўринишида бўлиб турибди.\nЙўқолиб қолган барқарорлик\nОддий статистика: «Барса» меҳмонда ўтказган сўнгги олти ўйиннинг тўрттасида имкониятни бой берган. Агар «ПСЖ» ёки «Юве»дан учралган мағлубиятларга қандайдир баҳона-сабаб (лекин каталонияликлар бунақа мағлубиятларни ҳам кўрмай қўйганига анча бўлганди) топиш мумкиндир, аммо «Депортиво» ва «Малага»га қарши ўйинларни қандай тушуниш мумкин?\n«Барса» ўзига муаммо яратиб, худди барон Мюнгҳаузенга ўхшаб ўзини сочидан ўзи тортиб ботқоқдан чиққан қаҳрамонга ўхшаб кўринмоқда. Парижликлар билан бу жиҳат ўхшади. Аммо Итальянча футболнинг энг ёрқин намунаси бўлган, ўта тартибли «Ювентус»га қарши ҳам мўъжиза кутишимиз мумкинми? Ишониш жуда қийин. Жуда.\nБарселона ЕЧЛ Ювентус


Ўзбекистонда 5,5 млн сўмдан кўп маош олувчилар сони ўсди\n16:38 26 Сентябр 2020\n11:23 12.01.2020 Ҳавола олиш\nМолия вазирлиги Давлат солиқ қўмитаси маълумотлари асосида Ўзбекистонда 2019 йил январь ва ноябрь ойларида иш ҳақи даражасининг ўзгариши қандай бўлганини эълон қилди.\nТОШКЕНТ, 12 янв — Sputnik. Ўзбекистонда 5,5 миллион сўмдан ортиқ иш ҳақи оладиганлар сони ўсди. 2019 йил январь ойида шунча иш ҳақи олганлар 2,4 фоиз (87 388 киши)ни ташкил этган бўлса, 2019 йил ноябрь ойида бу кўрсаткич 4,3 фоиз (175 483 киши)га етган. Бундан Молия вазирлигининг Давлат солиқ қўмитаси маълумотлари асосида мамлакатда 2019 йил январь ва ноябрь ойларида иш ҳақи даражасининг ўзгариши қандай бўлганини тўғрисидаги ҳисоботи дарак бермоқда.\nМаълум бўлишича, 2019 йилнинг ноябрь ойи ҳолатига кўра аҳолининг 43,6 фоизи — 1 761 007 киши 1 миллион сўмгача иш ҳақи олган. 2019 йилнинг январь ойида бу кўрсаткич 1 855 361 киши (50,7 фоиз)ни ташкил қилган.\n2 миллион сўмгача иш ҳақи олувчилар сони 0,2 фоизга ошган. 2019 йилнинг январь ойида бу кўрсаткич 27,5 фоиз (1 007 788 киши)ни ташкил этган бўлса, ўтган йилнинг ноябрь ойида 27,7 фоиз (1 118 827 киши) бўлган.\n4 миллион сўмгача ойлик оладиган фуқаролар сони эса деярли 4 фоизга ўсган — 2019 йил январь ойида 16,8 фоиз (613 528 киши), 2019 йил ноябрь ойида 20,0 фоиз (806 891 киши)ни ташкил қилган.


КИМ, ҚАЧОН ВА НИМА УЧУН\nШаҳар ички ишлар бош бошқармаси журналистлар эътиборини турар жой мавзелари ва маҳаллаларни видеокузатув тизимлари билан жиҳозлаш энг аввало фуқароларнинг хавфсизлигини таъминлаш тақозоси эканлигига қаратди. Лойиҳа шу, 2016 йилда амалга оширилади деб мўлжалланмоқда. Ўтган йилнинг охирларида Миробод, Шайхонтоҳур, Мирзо Улуғбек, Учтепа, Чилонзор ва Яккасарой туманларидаги бир қанча маҳаллаларда видеокузатув тизими ва жалб этилган барча тузилмалар ҳамкорлиги механизмлари иш қобилиятини синаб кўришга киришилди. Танлов асосидаги тест синовлари 2 ҳафта давом этди, ана шу муддат мобайнида ускуналарни танлаб олиш ва улардан фойдаланиш қоидаларини ишлаб чиқиш режалаштирилган эди.\nҲокимлик вакиллари лойиҳа учун талаб этиладиган видеокузатув тизими Ўзбекистонда ишлаб чиқарилмаслигини, бинобарин четдан олиб келинишини қайд этиб ўтдилар. Келгусида шундай маҳсулотларни бизга импорт қилувчилар орасида Россия, Хитой ва Корея Республикаси компанияларини кўриш мумкин.\nШаҳар ҳудудий коммунал фойдаланиш бирлашмаси бош директори Илҳом Маҳкамов айтганидек, ихтисослаштирилган корхоналар талаб этиладиган видеокузатув тизимларининг техник кўрсаткичларини, қанақа турларидан қанча миқдорда кераклигини аниқлаб олиш учун техник топшириқлар устида иш олиб бормоқдалар. Унинг таъкидлашича, сифатсиз ёки сифати паст маҳсулот сотиб олиб чув тушиб қолишдан ҳоли бўлиш мақсадида маҳсулот етказиб берувчилар олдига олиб кириладиган ускуналарга доир аниқ талаблар (ишлаб чиқарувчи, маҳсулот маркаси, техник кўрсаткичлари) қўйилади.\nТанлов асосидаги тест синовлари якунлангач, лойиҳа бутун шаҳар бўйлаб амалга оширила бошланади. Бундай тизимларни ўрнатишдан олдин ўша ердаги аҳоли билан келишиб олиниши шарт, шундан кейингина улар билан шу хусусда шартномалар тузилади.\nУскуналарни сотиб олиш ва ўрнатиш ё ихтисослаштирилган фирмалар, ёки бошқарувчи компаниялар, ёхуд ХУМШларнинг ўзлари томонидан амалга оширилади. Мақбул вариантни мавзе ёки маҳалла аҳли танлайди. Ускунани харид этиш учун Марказий банкнинг қайта молиялаштириш ставкалари даражасидаги йиллик фоиз ставкаси билан 3–5 йил муддатга имтиёзли банк кредитлари берилади.\nҲокимлик намояндалари лойиҳани амалга оширишнинг аҳамиятига алоҳида урғу берар эканлар, маҳалла фуқаролари йиғини ёки турар жой мулкдорлари йиғилиши ўз уйлари атрофига видеокузатув ўрнатилиши таклифини кўпчилик овоз билан рад этган тақдирда лойиҳада иштирок этмаса ҳам бўлади деб таъкидладилар.\nБундан ташқари брифинг ташкилотчилари лойиҳани амалга ошириш асносида кузатилаётган ҳудудда кўриниш доираси яхшиланиши учун ҳовлилардаги дов-дарахтлар ва буталар олиб ташланмайди деб ишонтирдилар.\nХАВФСИЗЛИК ЧОРА-ТАДБИРЛАРИНИ КУЧАЙТИРИШНИ КЎЗЛАБ\nВидеокузатув тизимлари уланганидан кейин турар жой мавзелари ҳудудларида жойлаштирилган камералардан сигналлар тўғри милиция таянч пунктларига келиб тушади. Ходимлар уларни реал вақт режимида кўришлари мумкин бўлганидек, улардан архив ёзувлари йўсинида ҳам фойдалана оладилар. Зарурати бўлганда архив ёзувлари тергов органларига тақдим этилади. Тошкент шаҳар ички ишлар бош бошқармасининг бўлим бошлиғи Носир Аҳмедовнинг айтишича, шахсни таниб олиш имконини берадиган дастурий таъминотга доир техник топшириқ тайёрланди ва ишлаб маромига етказиш учун топширилди. Бу жиноятчилар, шу жумладан қидирувдаги жиноятчилар турган жойни аниқлашга ёрдам беради.\nХОТИРЖАМЛИК ҲАМ... ПУЛ ТУРАДИ\nЛойиҳа ускуналар ўрнатиладиган турар жой мавзеларидаги ва маҳаллалардаги фуқароларнинг маблағлари ҳисобидан амалга оширилади. Ҳокимлик ходимлари:\nускуна қиймати 1 йилдан 5 йилгача бўлган муддатда ҳар ойда тенг улушлар билан бўлиб-бўлиб тўлаш орқали қопланиши мумкин эканлигини;\nускунанинг қопланиши жоиз бўлган суммаси барча турар жой мулкдорлари (маҳаллалардаги кўчалар аҳли ёки уйлардаги квартира эгалари) ўртасида тақсимланишини;\nқопланиши жоиз бўлган сумма турар жой саҳнига мутаносиб тарзда ҳисоблаб чиқилишини, яъни бир хонали квартирада ёлғиз яшаётган кампир 3 хонали квартирада яшаётган оилага нисбатан камроқ тарзда тўлайдиган қилиб ҳисобланишини;\nкам таъминланган ва ёлғиз яшовчилар учун ҳозирги кунда имтиёзлар белгилаш хусусида ўйлаб кўрилаётганлигини;\nўрнатилган ускунанинг асосий қиймати батамом қопланганидан кейин ХУМШ хизматларига ойлик тўлов фақатгина ускунадан фойдаланиш ҳақи билан кифояланишини маълум қилдилар.\nБрифинг ташкилотчилари қўшимча сарф-харажатлар борасида ташвишланиш, хавотирга тушишга асос йўқлигини айтишди. Ускунанинг қиймати бўлиб-бўлиб тўланиши, қолаверса, барча жой мулкдорлари унда тенг улуш билан иштирок этиши инобатга олинса, молиявий «юк» унча оғир бўлмайди. Боз устига қурилма ўрнатилаётган жой аҳли моҳият эътибори билан ўз хавфсизлиги таъминоти учун ҳақ тўлаётганини билади-ку!\nТалабалар ётоқхоналари жойлашган ҳудудларни видеокузатув камералари билан таъминлаш масаласини ҳам эътибордан четда қолдириб бўлмайди. Ана шундай объектлар учун хавфсизлик чора-тадбирларини амалга ошириш ишлари бошлаб юборилди. Бундай ҳолларда молиялаштириш у ёки бу ётоқхона қайси ўқув юртининг балансида бўлса, шу ўқув юрти ҳисобидан амалга оширилади.


МЧЖ шаклидаги корхонамизнинг (ЯСТ тўловчиси) фаолият тури ишлаб чиқариш ҳисобланади. Яқинда корхонамиз таъсисчиси корхонани тугатиш тўғрисида қарор қабул қилди ва бу ҳақдаги хатни туман ДСИга жўнатди. Корхонанинг иқтисодий аҳволи ночор бўлиб, унинг кредиторлик қарзлари мавжуд. Ушбу қарзларни сўндириш мақсадида биз омборхонада сақланаётган хом ашё ва тайёр маҳсулот қолдиқларини таннархи бўйича сотишга қарор қилдик.\nУшбу хом ашёларни сотишга ҳақлимизми, агар ҳақли бўлсак, бизда қандай солиқ оқибатлари юзага келади?\n– Тадбиркорлик субъектлари – юридик шахсларни ихтиёрий тугатиш ва жисмоний шахслар фаолиятини тўхтатиш тартиби Тадбиркорлик субъектларини ихтиёрий тугатиш ва уларнинг фаолиятини тўхтатиш тартиби тўғрисида низом1 билан белгиланган бўлиб, унга кўра, сиз хом ашё ва тайёр маҳсулот қолдиқларини сотиш ҳуқуқига эга ҳисобланасиз.\nНизомнинг 16-бандига кўра, рўйхатдан ўтказган орган хабардор қилинган санадан бошлаб:\nкорхонанинг молия-хўжалик фаолияти тўхтатиб қўйилади;\n– ер солиғи, ягона ер солиғи, мулк солиғи, сув ресурсларидан фойдаланганлик солиғи, шунингдек барча турдаги солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар бўйича пеняларни ҳисоблаб ёзиш тўхтатилади;\n– мол-мулкни, тайёр маҳсулот қолдиқларини ва бошқа активларни сотишда солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар амалдаги сотиш нархларидан келиб чиққан ҳолда, қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳисоблаб чиқилади ва тўланади;\n– кредиторлар талабларини таъминлаш бўйича илгари кўрилган чора-тадбирлар бекор қилинади;\n– корхонанинг таъсис ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тақиқланади;\n– мол-мулкни бегоналаштириш билан боғлиқ бўлган ёхуд мол-мулкни учинчи шахслар томонидан фойдаланиш учун беришга сабаб бўладиган битишувларни фақат Низомда белгиланган тартибда амалга оширишга йўл қўйилади;\n– барча мажбуриятларни, шунингдек муддати кечиктирилган мажбурий тўловларни бажариш муддати бошланган ҳисобланади.\nШу тариқа, ягона солиқ тўлови Солиқ кодексининг 56-боби билан белгиланган тартибда ҳисобланади, яъни тайёр маҳсулотни сотишда реализация қилишдан тушган тушумга ЯСТ солинади.\nХом ашё қолдиқлари сотилганда солиқ солинадиган тушумга 4-сон БҲМС «Товар-моддий захиралар»га мувофиқ белгиланадиган ва 9320-«Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварағида ҳисобга олинадиган уларни сотишдан олинадиган фойда киритилади (Солиқ кодексининг 132, 133 ва 355-моддалари).\nЯгона солиқ тўловининг энг кам миқдори киритилиши муносабати билан ягона солиқ тўловини ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги низомнинг2 2-бандига кўра Низом қоидалари ихтиёрий тугатиш тўғрисида қарор қабул қилганларга нисбатан татбиқ этилмайди.\n2АВ томонидан 3.03.2011 йилда 2203-сон билан рўйхатдан ўтказилган.


Ўзбекистон 4та Airbus вертолётини сотиб олади - 12.05.2021, Sputnik Ўзбекистон\nUzbekistan Helicopters 4 дона Airbus H125 ва H130 вертолётларини сотиб олади. 12.05.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 12 май — Sputnik. UzAirways миллий авиакомпаниясининг шўба корхонаси - Uzbekistan Helicopters оператори 4 дона Airbus H125 ва H130 вертолётларига буюртма берди. Бу ҳақда “АвиаСтат” агентлиги хабар қилди.Uzbekistan Helicopters раҳбари Азиз Сафиуллин таъкидлашича, Airbus H125 ва H130 вертолётлари парвоз хизматлари сифатини янада оширади.Airbus Helicopters компаниясининг Ўзбекистондаги савдо директори Ромен Лананинг сўзларига кўра, Ecureuil оиласига кирувчи кўп функцияли ва ишончли вертолётлар республика иқлим шароитига мос келади.H125 (илгари AS350 B3e) баланд тоғли ҳудуд ва иссиқ иқлим шароитида учиши мумкин. Вертолёт йўловчилар учун 6та ўриндиқ, учувчилар учун 1та ёки 2та ўриндиққа эга.H130 вертолёти йўловчи ва VIP-ташувлар, экскурсия парвозлари, санитария авиация ва кузатув ишларини амалга ошириш учун мўлжалланган. Салон 1та учувчи ва 7та йўловчи ўриндиғига эга. Тиббиёт ходимлари учун модел ҳам бор.\nUzbekistan Helicopters 4 дона Airbus H125 ва H130 вертолётларини сотиб олади.\nТОШКЕНТ, 12 май — Sputnik. UzAirways миллий авиакомпаниясининг шўба корхонаси - Uzbekistan Helicopters оператори 4 дона Airbus H125 ва H130 вертолётларига буюртма берди. Бу ҳақда “АвиаСтат” агентлиги хабар қилди.\nUzbekistan Helicopters раҳбари Азиз Сафиуллин таъкидлашича, Airbus H125 ва H130 вертолётлари парвоз хизматлари сифатини янада оширади.\nAirbus Helicopters компаниясининг Ўзбекистондаги савдо директори Ромен Лананинг сўзларига кўра, Ecureuil оиласига кирувчи кўп функцияли ва ишончли вертолётлар республика иқлим шароитига мос келади.\nH125 (илгари AS350 B3e) баланд тоғли ҳудуд ва иссиқ иқлим шароитида учиши мумкин. Вертолёт йўловчилар учун 6та ўриндиқ, учувчилар учун 1та ёки 2та ўриндиққа эга.\nH130 вертолёти йўловчи ва VIP-ташувлар, экскурсия парвозлари, санитария авиация ва кузатув ишларини амалга ошириш учун мўлжалланган. Салон 1та учувчи ва 7та йўловчи ўриндиғига эга. Тиббиёт ходимлари учун модел ҳам бор.


Жиззах вилояти ҳокимлигида коллежларини битириб, ишга жойлаша олмаган ёшлар, уларнинг ота-оналари билан учрашув ўтказилди / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nЖАМИЯТ 0 Шархлар 2094 кўрилди\nЖиззах вилояти ҳокимлигида коллежларини битириб, ишга жойлаша олмаган ёшлар, уларнинг ота-оналари билан учрашув ўтказилди\nфев 12 / 2016\nЎтган ва ундан олдинги йилларда касб-ҳунар коллежларини битирганлар орасида ўз иш ўрнини ҳалигача топмаган ёшлар бор. Вилоят ҳокимлиги битирувчиларнинг ишга жойлашмагани билан боғлиқ ҳар бир ҳолатни ўрганиб чиқиб, муаммони ҳал этиш мақсадида банд бўлмаган ёшлар ва уларнинг ота-оналари билан учрашувлар ўтказмоқда, деб хабар беради ЎзА.\nВилоят ҳокими билан февраль ойининг дастлабки ўн кунида икки марта учрашув ўтказилди. Унда иш билан банд бўлмаган 248 нафар ёш ва уларнинг ота-оналари иштирок этди. Учрашувда ҳар бир ҳолатнинг сабаблари тегишли корхона, ташкилот раҳбарлари иштирокида муҳокама қилиниб, муаммони ҳал этиш чоралари кўрилди.\nУчрашувда Зарбдор туманилик Фахриддин Камолов, Мирзачўл туманидан Дўстёр Арабов, Дилфуза Исломова ва бошқа битирувчилар ишга жойлаша олмагани сабаблари ҳақида сўзлаб берди. Мурожаатлар бўйича тегишли ташкилотлар раҳбарларининг жавоблари эшитилиб, масалага шу ернинг ўзида ечим топилди.\n2016 йилда вилоятда касб-ҳунар коллежларини 19 минг 407 нафар, жумладан, 9 минг 842 қиз битиради. Учрашувда ёш мутахассисларни тўлиқ иш билан таъминлаш учун ҳокимликлар, касб-ҳунар коллежлари, корхона ва ташкилотлар билан белгиланган тадбирларнинг тўлиқ бажарилишини таъминлаш зарурлиги уқтирилди. Жорий йилдан битирувчи, таълим муассасаси, иш берувчи ўртасидаги шартномага туман-шаҳар ҳокимлари ҳам киритилиб, тўрт томонлама тузилади. Демак, шартнома бажарилиши учун ҳокимлар бевосита жавоб беради.\nБитирувчилар бандлигини таъминлашда уларни кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик соҳасига жалб этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Жорий йилда коллеж битирувчилари учун тижорат банклари томонидан 12 миллиард сўм кредит маблағи ажратилиши режалаштирилган.\nУчрашувда ҳар ҳафтанинг якшанба куни Жиззах политехника ва Абдулла Қодирий номидаги Жиззах давлат педагогика институтларида навбатма-навбат бўш иш ўринлари ярмаркаси ташкил этиш мунтазам йўлга қўйилиши белгиланди. Ярмаркаларда ҳудуддаги барча корхона, ташкилот ва муассасалар ўзларида мавжуд бўш иш ўринлари билан қатнашиши шартлиги таъкидланди.\nТадбирда Жиззах вилояти ҳокими С.Исмоилов сўзга чиқди.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги: Жиззахда коронавирус инфекцияси тарқалгани ҳақидаги хабарлар асоссиз\nЖиззахда 2,5 тонна суюлтирилган газ сақланаётган цистерна портлади\nЎзбекистондаги энг катта фестивал "Фориш" полигонида бўлади


Инглиз ҳуқуқи нормаларини жорий этиш бўйича халқаро конференция бўлди\n18 Окт 2019 1281\nПойтахтимизда «English Law Day in Tashkent» («Тошкентда инглиз ҳуқуқи») халқаро конференцияси бўлиб ўтмоқда. Форум Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ташаббуси билан ташкил этилди.\nДавлатимиз раҳбарининг тегишли фармони билан Адлия вазирлигига «Навоий» ЭИЗ» ҳудудида иш юритишда инглиз тилидан фойдаланиб, инглиз стандартлари, тамойиллари ва нормалари асосида «Навоий» ЭИЗ» иштирокчилари ўртасидаги муносабатларни тартибга солишни назарда тутувчи алоҳида ҳуқуқий режим ўрнатиш бўйича таклифлар киритиш вазифаси топширилган эди.\nБу вазифани келиб чиқиб, вазирлик хорижий тажрибани ўрганган ҳолда Ўзбекистон ҳудудида инглиз ҳуқуқи тизимини жорий этиш бўйича фаол ишларни амалга оширмоқда.\nКонференция якуни бўйича Тошкентда Ўзбекистон ҳудудида инглиз ҳуқуқи нормаларини жорий этиш истиқболларини кўзда тутувчи таклифлар ишлаб чиқиш режалаштирилган.\nКонференциянинг биринчи кунида инглиз ҳуқуқидаги сўнгги ўзгаришлар, хусусан, инглиз ҳуқуқини халқаро арбитраж билан қўшилиши ва сингдирилиши бўйича иш юритишда қўллаш масалалари муҳокама қилинади.\nИккинчи кун Ўзбекистон Адлия вазирлиги томонидан “Ўзбекистонда инглиз ҳуқуқи нормаларини жорий этиш истиқболлари” мавзуидаги халқаро конференция форматида ўтказилади. Анжуман иштирокчилари континентал ҳуқуққа эга мамлакатларда инглиз ҳуқуқини жорий этишнинг долзарб масалалари, хусусан, бу соҳада хорижий мамлакатлар тажрибаси ва Ўзбекистон истиқболларини муҳокама қилмоқдалар.\nМаълумот учун: Қозоғистон, ХХР, БАА, Сингапур ва бошқа мамлакатларда инглиз ҳуқуқидан фойдаланиш амалиёти йўлга қўйилган.\nХалқаро конференция бугун ўз якунига етади.


Уч ривоят. Июнь воқеаларига “қирғизча” кўз қараш - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\n16:12 msk, 10 Июль 2020\n“Мен маҳалладан оила аъзоларимни олиб чиқиш учун битта БТР ва 20 та солдатни зўрға сўраб олдим...”\nСапар ҳикоя қилади\n10 июнь куни кечаси соат 12 да дўстим билан Западний микраёнга бордим. Шундан кейин уйга қайта олмадик – ўзбеклар йўлни тўсиб қўйишибди. Шундан кейин эрталабгача Западнийда лақиллаб юрдик, кейин, соат олтида мен вилоят ҳокимлигига келдим. У ерда полковниклар, генераллар турган экан. Мен уларнинг ортидан юриб, менга БТР ва йигирмата солдат беринглар деб ялиниб-ёлвордим. Оилам туни билан заводнинг томида ўтириб чиқди, ҳар беш минутда телефонда гаплашиб турдим. Тасавур қила оласизми, тунда томда ўтириб чиқишини?\nБизнинг йигирматага яқин қирғиз уйлари ўзбек маҳалласи ичида жойлашган. бу ишлар бошланганида, кимдир қочиб кетди, қолганлар эса бирга тўпланиб кечаси заводнинг томига чиқиб олишди. Уйимизнинг орқасида катта завод бор.\nСоат ўн-ўн яримларда менга БТР ва солдатларни бердилар. Биз келсак, йўлни 40 тонналик контейнер билан тўсиб қўйишибди. Бизни ўтказиб юборинглар, биз отмаймиз деб тушунтирдик. Солдатларнинг бошлиғи уларга отишга йўл бермади, автоматларни юқорига қаратиб туришга мажбур қилди. Ўзбеклар эса БТРга ҳужум қила бошладилар, нимагалигини билмайман. Қуролларимизни тортиб олмоқчи бўлганга ўхшайди. Шунда БТР ҳайдовчиси машинани юргизиб контейнерни туртиб юборди ва биз кириб бордик.\nМенга уч минут вақт беришди, оиламни олиб чиққани. Мен бориб ўттизта одам: аёллар, қариялар, қизлар ва болаларни олиб чиқдим. Бизникилар ўттизга яқин одам эдик, атрофимиздаги ўзбеклар эса беш мингга яқин.\n“Қирғизистон – 80 дан зиёд миллатлар яшайдиган суверен давлат. Бу ерда қирғизларни алоҳида айблаб бўлмайди – улар қотил эмас. Ўзбеклар ҳам яхшиси қизишмай, ҳиссиётларга берилмасинлар. Қирғизлар ҳам жабрландилар, ўлдирилганлар оз эмас. Бугун олдимизда битта йўл бор: ортимизда қолгани қолиб кетди, умид билан олға юришимиз керак. Аввалгидек, иноқ яшашимиз керак. Уруш фақат муносабатларни бузиши мумкин, биз урушмаслигимиз керак. Биз Қирғизистон демократия оролчаси бўлиб қолишини истаймиз...”\nУ ердан соат 10-11 ларда чиқиб кетдик, кундузи эса менинг ўзбек қўшним, яхши аёл, хотинимга телефон қилиб бизга қарашли дўконни тўнаётганларини айтди. Бизнинг дўконимиз бор эди, озиқ-овқат, бошқа нарсалар сотардик. Кейин қўшним яна телефон қилиб дўконда нима қолган бўлса, уйга олиб кирганини айтди. Тушдан кейин эса у бошқа телефонини кўтаргани йўқ. Кечқурун ўша ерга бордик, уйимиз турган ердан тутун кўтарилиб турган экан. 11 июнь куни кечқурун уйимиз ёниб кетди.\nҲа, уйимиз 11 июнь куни ёниб кетди, 13-14 июнь кунлари эса ўзбекларнинг уйлари ёна бошлади. Оламон келиб ўт қўйганга ўхшайди. Биз 13-чи куни уйимизга яқинлаша олмадик, 14-чи куни келдик. Машинам қолганди, қўшним корейс аёл қараб турган экан, ўша куни машинамни олдим. Уйим бўлса куйиб кул бўлди, ҳеч нарса қолмабди. Битта чойнак, битта пақир ва ўнтача пиёла қолибди, холос. Магазиндан бўлса бир пачка спагетти қолибди, 400 граммлик. Кичкина дўкончам бор эди.\nҲар куни уйим олдига келаман, бир-бир ярим соат тураман, экинларга сув қуяман-у кетаман. Оилам билан чодирли лагерда яшаяпмиз, у ерда ўзбеклар йўқ, фақат қирғизлар. Лагерда уйи куйган оилалар яшаяпти, битта сўқир бор, ногиронлар. Улар ҳам ўзбек маҳаллаларидан қочган. Лагерда таъминот яхши, ҳамма нарса бор, сув бор. Нонушта, тушлик ва кечки овқат берадилар. Бизга чодир беришди, аммо уйга бориб туриш қаёқда, ахир ўзбек маҳалласига бориш керак, у ерда ҳаммаси ўзбек. Кундузи кирсак ҳам кечқурун комендантлик соати, у ерда қолишга қўрқаман.\n- Уй куйдирилгани юзасидан жиноят иши очилдими?\n- Ҳа, иш очилди.\n- Айтишларича, янги уйлар қуришар эмиш, ёки жабрланганларга қурилиш учун товон пули беришармиш. Янги уйни қаерда қурасиз?\n- Ҳозир кўпқаватли уйлар кўтаришармиш деган гаплар юрибди. Мен шундай уйда квартира олишга розиман, фақат у ерда ўзбек-қирғиз аралашиб яшаши керак. Бунақа уйларда ҳеч нарса бўлмайди. Аммо ҳовли уйларда яшашдан қўрқаман. Кўчамиздаги қўшним йўқолиб қолди, бир ойдан бери дараги йўқ. Айтишларича Фарғонада, Ўзбекистонда қирғизларнинг дарёдан қирқта мурдасини олиб чиқишибди...\n“Укамни ўлдирдилар. Деярли пешонасидан отдилар”\nМирлан ҳикоя қилади\n- Биласизми, у ерда тоғ бор, унинг ёнида ГАИ. У ерда ўзбеклар билан қирғизлар ўртасида тўқнашув бўлди, натижада укамга ўқ тегди. Шундай қилиб укам ҳалок бўлди. Экспертиза етти-ўн метр масофадан отилган деб айтди. Агар 20-30 метр бўлганида, укам ўлмай қолар экан, врачлар шунақа дейишди. Улар эса деярли пешонасидан отдилар.\nБизникиларни (қирғизларни) кўришганга ўхшайди, пойлаб туришган экан. Улар бориши биланоқ отишни бошлашибди. Улар (ўзбеклар) маҳалладан чиққанлари йўқ, ҳудди мудофаа қилгандек. Яқинлаштирадиларда, шу заҳотиёқ автоматдан очередь қилишадими, ёки сочма ўқми ёки тўппончадан отишади. Мен ўзим кўрмадим, менга сўзлаб бердилар.\n“Ўлдираётганлар ким бўлишидан қатъий назар, у ўзбек бўладими ёки қирғизми, улар ифлос, одамгарчилиги йўқ, миллати йўқ. Қора бўёқлар етарлигидан ошиб кетди!!! Ўлганларни тирилтириб бўлмайди, тирик қолганлар учун қўрқаман, бунга йўл қўйманг, болаларни одам ўлдиришга эмас, одамларни севишга ўргатиш керак. Болаларни ёшлигидан уришишга ўргатмаслик керак, уларга фақат ақли йўқ, қолоқ одамлар уришадилар деб айтиш керак. Бошқа миллат ва халқларни ҳурмат қилишга ўргатиш керак. Шайтонни хизматкорлари шундай қилаяптиларки, ака-ука бири-бирининг бўғзидан олаяпти. Миллатчилик шайтоннинг козирь қартаси, унга ён босмаслик керак! Айбловларни бас қилиш керак, доно одам керакли хулосани қилиб олади ва вазиятни таранглаштирмайди. Мен ўзим ўзбекман, онам қирғиз...”\n- Укангиз маҳаллага ҳужум қилганларнинг орасидамиди?\n- Ҳа. Бу 12 июнь куни бўлган.\n- Улар нега маҳаллага ҳужум қилдилар?\n- Жонга тегиб кетдику бу ўзбеклар деяпман! Мана, бугун 14 июль бўлса ҳам ҳозиргача қизларимизни, қарияларимизни калтаклаб ўзларида олиб ўтиришибди. Бу ишларни қилганлар эса жабрланган бўлиб чиқаяптилар. Биз тарафдан кўпроқ одам ўлган, расман, уч юз кишидан зиёд. Олой, Совет, Ўзган, Новқат ва бошқа туманларда ҳам ўлганлар кўп экан. Интернетда фотосуратларни кўрдингизми? Мен ҳам кўрдим, сочларим тикка бўлиб кетди.\nМахсус хизматлар ўзбеклардан ҳозир ҳам қурол топаяпти! Ўзбеклар қуролларни кўмиб қўйишган, ўзлари эса буни қабр дейишган. Ковласа қурол чиқаяпти. Телевизорда кўрсатишди, у ерда автомат, ов милтиғи яна бир нарсаларни топишибди...\nБитта ўзбек маҳалласида қабристон бор, у ердан бир жойда саккизта қирғизни кўмишибди. Уларни эса қариндошлари излаб юрган! Ҳозир ҳам айтаяптилар, Ўзбекистонда қирғизларнинг мурдаларини топишаётган эмиш. Ўзбекни қирғиздан ажратиш қийин эмас, биз қирғизларнинг кўзимиз қисиқ, улар эса европаликларга ўхшайдилар. Ўзбекистондан эса қирғизларнинг мурдалари келаяпти.\nБиз қирғизлар ҳозир ишлашга бошладик, дўконларга бораяпмиз. Улар бўлса маҳаллаларда ўтирибдилар ҳеч қаерга чиқмай. Ҳозиргача мудофаадалар. Уларни ҳеч ким тегмаяптику...\n“Ўзбеклар чолни баландроқ жойга турғиздилар, бошига қалпоқни кийгизиб ўт қўйдилар”\nТалант “Қирғизмунай” компаниясида менежер бўлиб ишлайди\nФурқат райони олдида, Ўзган-Ўш ва Олой-Ўш йўллари ўтган жойда шаҳарга кираверишда бизнинг АЗС турган. 11 июнь куни у ерда қирғизлар тахминан минг киши тўпландилар. Шаҳар тарафда, улардан икки юз метр нарида ўзбеклар тўпландилар.\nОлдинига халқ (қирғизлар назарда тутилмоқда) бекор турганди, аммо ўзбеклар бир ёш йигитни ва битта чолни ушлаб олдилар. Ёш йигитни шу жойни ўзида калтаклаб ўлдирдилар, чолни эса қирғизлар кўрсин деб дўнгликка турғиздилар, бошига қалпоқ кийгизиб ўзини ёндириб юбордилар. Шундан кейин қирғизлар ҳужумга ўтдилар. Уларнинг қуроли йўқ эди, қўлларида фақат тош, ўзбекларда эса қурол бор экан, улар отишга бошладилар ва халқни қайтариб юбордилар.\n“Ўзбеклардан кўпчилик ҳалок бўлди, қирғизлар ҳам оз эмас. Мен 60% ўзбеклар ва 40% қирғизлар деган бўлардим. Қирғизларнинг ҳам ўзбекларнинг ҳам кўпгина жасадларни кўрдим. Агар кўрмаган бўлсангиз, қирғизларнинг ўлиги бармоқ билан санайдиган даражада деб гапирманг. Ҳақиқатни гапиринг. Ўш шаҳар МХДХ тергов ҳибсхонасида қанча ўзбек ўтирган бўлса, шунча қирғиз ўтирибди. Билмасангиз, нима қиласиз одамларни адаштириб. “Фарғона.Ру” сайтини ҳурмат қилардим, аммо афтидан бу ерда ҳам холислик йўқққа ўхшаяпти. Ҳамма мақолалар бир томонлама…”\nШунда қирғизлар орқага қараб югурдилар, ўзбеклар уларнинг ортидан АЗСгача келдилар. Битта колонкага ўт қўйдилар. Ўт ўчириш машинаси тез етиб келди, ўт ўчирувчилар ишларини бошлаганларида, ҳайдовчини ва битта қирғиз ўт ўчирувчисини ушлаб олдилар, қолганлари қочиб қутилдилар. Бу иккисини эса машина билан устидан бостириб юбордилар. Заправканинг ўзида. Буни кўпчилик кўрди, тасдиқлашлари мумкин. Заправкамизнинг орқасида мактаб бор, унинг директори ҳаммасини кўрди.\n- Ўзингиз ҳам бу нарсаларни кўрдингизми?\n-, Ўша куни АЗСда навбатчилик қилган менинг ходимларим кўришган, айтиб бердилар. Мен АЗСда ишламайман, офисда ўтираман.\n- Ўзбеклар кўп эканми?\n- Ҳа, катта оламон бўлган. Улар қичқириб ўзларининг миллий рақсларига тушишган.\n- Ўт қўйиш ва қотиллик бўйича жиноят иши очилдими? Кимни қўлга олишди, билмайсизми?\n- Ҳа, бу билан шуғуланишаяпти. Гувоҳлар бор, иштирокчилар ҳам. Айтишларича, ҳа, қўлга олишган.\n- Сизнинг уйингиз бутунми?\n- Мен шаҳар марказида, кўп қаватли уйда ўтираман. Атрофимиздаги кафе, ресторанларга ўт қўйишди. Бизнинг уй биринчи қавати – магазин, алоқа салони – ҳаммасини қароқчи урган. Аммо биз, шу уйда турадиган одамлар чиқиб ўзимиз қўриқладик ва оладиганингизни олинглар, аммо ўт қўйманглар деб айтдик. Уйимиз бутун қолди.\nМария Яновская ёзиб олди


Ҳиндистон ва Хитой чегарадаги чигал вазият бўйича бир қарорга келди\n13:18 / 28.08.2017\nҲиндистон ва Хитой Доклам туманидан қўшинларни “тезроқ” олиб кетиш ҳақида келишиб олишди. Бу икки ойлик қарама-қаршиликдан сўнг юз берди, деб хабар қилмоқда Ҳиндистон ТИВ.\n"Ҳиндистон ва Хитой сўнгги ҳафталарда Докламдаги вазият бўйича дипломатик алоқада бўлиб турганди. Биз бу алоқалар вақтида ўз нуқтаи назаримиз ва ташвишларимиз ҳамда манфаатларимиз ҳақида маълумот бериш имконига эга бўлдик. Шу асосда Докламдаги қарама-қаршилик жойидан чегара хизматчиларини тезроқ олиб кетиш мувофиқлаштириб олинди ҳамда у давом этмоқда", - дейилади мамлакат ТИВ томонидан эълон қилинган баёнотда.\nИюнь ойи охирларида ҳиндистонлик чегарачилар гуруҳи Хитой-Ҳиндистон чегарасини Сикким штати яқинидан кесиб ўтишганди. Улар хитойлик ҳарбийларнинг Доклам туманида йўл қуриш бўйича ишларини тўхтатмоқчи бўлганлар. Ҳиндистоннинг билдиришича, Бутан ҳукумати билан мувофиқ ҳолда ҳаракат қилган, ҳамда минтақадаги кво-мақоми ўзгаришининг олдини олишни асосий мақсад сифатида ҳисоблайди. Деҳли ва Тхимпхунинг фикрича, бу ерда чегара муаммоси ҳал этилмаган. Пекиннинг иддао этишича, бу ҳудуд Хитойга тегишли. Икки давлат ҳарбийлари икки ойдан кўпроқ вақт давомида бир бирига қарама-қарши позицияда бўлган.\nАввалроқ Ҳимолайдаги йўл қурилиши туфайли Хитой ва Ҳиндистон муносабатлари совуқлашаётгани хабар берилганди.


ИЛМИЙ СОВУҚҚОНЛИК ... ИЛМСИЗЛИК - blog.xabar.uz\nИЛМИЙ СОВУҚҚОНЛИК ... ИЛМСИЗЛИК\nАфсуски, бугун матншунос-навоийшунослигимиз бир жойда депсиниб турибди. Анча йиллардан буён...\nМен матншунос-манбашуносман. Араб, форс ва эски ўзбек ёзувидаги қадимги қўлёзма ва тошбосмаларни ўрганаман. Ихтисослигим номи сизда енгил ҳайрат уйғотган бўлса, не ажаб! Рости, бунақа қўшалоқ номга ҳозиргача ўзим ҳам кўника олганим йўқ. Яқин шарқлик (бу минтақа бизнинг соҳа бешигидир) ҳамкасбим эса ўзини лўнда қилиб “муҳаққиқ” деб атайди ва у бир қўлёзма устида қиладиган ишнинг ақалли ўндан бирини ҳам мендай “...шунос” ҳеч қачон удда қилолмаслигини ҳар иккимиз ҳам яхши тушунамиз...\nНега?Бу ерда гап тил билан боғлиқ эмас. Айни вақтда Қоҳирада ёки Кувайтда йигирма етти яшар йигитча ҳимоя қилган магистрлик диссертацияси бизда Олий аттестация комиссиясининг минг чиғириғидан ўтиб эшитувга қўйилган навоийшуносликка доир докторлик ишидан ўн чандон пишиқ ва ўз халқига фойдали бўлиб чиқади. Бу ерда гап миллий меросни тадқиқ этишдаги ёндашувда, холос...\nНавоийми ёки Навойи?Келинг, арабий ва форсий қўлёзма манбаларни ўз ҳолича қўя турамиз (худди Шарқшунослик институти фондида қўл урилмаган кўйи тургандек). Биргина эски ўзбек ёзувида яратилган ва миллий меросимизнинг каттагина қисмини ташкил қиладиган асарлар тадқиқига назар ташлашимизнинг ўзи етарли.Бундай манбалар ичида ҳазрат Навоий мероси ярқ этиб кўзни олади ва шунинг учун бўлса керак, бизда матншунос-манбашунос дейилса, истаса-истамаса, навоийшунос кўз олдига келаверади. Бу сўзлар аллақачон эгизак бўлиб улгурган...\nАфсуски, бугун матншунос-навоийшунослигимиз бир жойда депсиниб турибди. Анча йиллардан буён. Эҳтимол, раҳматли Порсо Шамсиев ўз миссиясини якунлаганидан бери. Бу кишини ҳозирги “...шунос” авлод ҳам ажиб илиқлик ила “мадраса кўрган олим” деб эсга олади ва ҳалигача хизматларидан истифода этади, аммо ўзлари бир қунт қилиб “мадраса кўриш”га уриниб ҳам кўрмайдилар.\nАлалоқибат:навоийшуносликдаги тадқиқотлар матнни тўғри ўқиш теварагидагина ўралашиб қолди (бугун кўзимиз ўрганган “Навоий” сўзи аслида “Навойи” сўзини нотўғри ўқиш маҳсули эканини кўпчилик билмайди ҳам);ҳазрат Навоий асарларида учрайдиган Қуръон оятлари ва ҳадиси шарифларга муносабат, афсуски, беодобона аҳволда (динимизни чуқур билмаслик бунинг бош сабаби).\nМуносабатни ўзгартириш керак!Мана бу байтга диққат қилинг:\n...Инсон эди мақсудки, бўлди мавжуд,Инсондин ҳам Ҳабиби эрди мақсуд.\nБу – “Муҳокамат ул-луғатайн” рисоласидаги рубоийнинг охирги мисралари. Аввалги байтда Аллоҳ таоло оламни яратгани баён қилиниб, бу яратишдан мақсад эса мазкур мисраларда очиқланяпти. Яъни мақсад – Инсон. Хўш, Инсонни яратишдан мақсад нима эди? Бу саволга тўртинчи мисрада жавоб бор. Рисолани таҳлил, табдил ва талқин қилган матншунос-навоийшунос эса сўнгги мисрани “Инсоннинг ҳам мақсади ўз Ҳабибини англаш эди” дея шарҳлаб, рубоийнинг чиройини қора булут билан тўсиб қўяди. Аслида эса “Инсонни ҳам яратишдан мақсад Ҳабиби – Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эди” дейиш ҳам мазмунан, ҳам моҳиятан тўғри бўлар эди...\nБу соҳамнинг бугунги аҳволини аниқроқ ифодалаш учун танланган энг оддий мисол, холос...\nЭнг катта хатар...Илмий совуққонлик!\nБугунги матншунос-навоийшунослигимизнинг “мадраса кўрмаган” авлоди аудиторияларда ўз шогирдларини, жумладан, мени ҳам шунга чорламоқдалар. Эмишки, бусиз фан докторлигига эришиб бўлмас экан. Ҳар гал дарсга олиб келинган, шу “мезон” асосида ёзилган докторлик ишларининг автореферату монографиялари билан танишар эканман, улардаги “бетарафлик” мени жунбушга келтиради, қалбимда “Ҳазрат Навоий ростдан ҳам бизникими? Имом Бухорийнинг меросхўри эмасманми?” деганга ўхшаш ғалаёнлар бош кўтаради. “Йўқ!” дейман ғалаёнларни босиб. Уларга мендан кўра бошқа ким ҳам ҳақлироқ бўлиши мумкин?!\nШу сабаб яна яқин шарқлик йигирма етти яшар ҳамкасбимнинг муҳаббатга тўла таҳқиқлари хаёлимни ўғирлайди. У “онаси ўлмагур” ҳатто менинг имом Бухорийим, менинг имом Термизийимни ўзиники деб алқашгача бориб, муҳаққиқлик олови билан ёнаётган бир пайтда мен илмий совуққонлик билан қучоқлашиб ўтирсам, эртага танамнинг бир бўлагини “меники” дейишга ҳам тараддуланиб қолишим турган гап!\nҲозирча нима қила оламиз?\nАввало, манбашунослик – бу миллий меросни тирилтириш эканини англаб етишимиз зарур! Қачонки буни англаб етсак, собиқ Тошкент Ислом университетидаги “Ислом манбашунослиги” ва Тошкент давлат шарқшунослик институтидаги “Матншунослик ва манбашунослик” номли магистратура мутахассисликлари айни бир нарса эканини тушунамиз ва уларни бирлаштириш ҳаракатига тушамиз.\nКейин “Қаерда бирлаштирсак бўлади?” деган савол пайдо бўлади. Жавобни ҳам секин-аста топамиз: “Ислом академиясида”. Ана ундан кейин англаймизки, Абу Райҳон Беруний номидаги Тошкент шарқшунослик институтини ўзининг ҳақиқий эгаларига топшириш фойдали бўлар экан. Ва шундай қиламиз: алалоқибат, “мадраса кўрган” матншунос-манбашунослар шаклланиб, ҳақиқий муҳаққиққа айланадилар, насиб қилса.\n3.74 / 23\n4.36 / 15\nBu men ushbu chempionatda men o'qigan to'rtinchi eng eng eng yaxshi blogpost deb o'ylayman. Muallifning bir fikriga 1000% (ming) qo'shilaman. Chetda qilingan magistrlik dissertatsiyasi bizning doktorlik ishidan yuqori deganlari, bu nafaqat manbashunoslikda deyarli boshqa sohalarda ham ayni bir xil ekanligini aytmoqchiman.\nРаҳмат сизга, муаллиф. Чемпионатда Навоий нафаси сезилгани, шу мавзунинг бўлгани қандай яхши... Фикрларингизга қўшиламан. Биз меросни ўрганиш бўйича эмас, илмий-ижодий меросни бизники-бизники эмаслиги устида кўпроқ вақт, энергия йўқотамиз...


АҚШ қатъий талаб қўйди: “Толибон” ҳужумни тўхтатмаса... | Qalampir.uz\nАҚШ қатъий талаб қўйди: “Толибон” ҳужумни тўхтатмаса...\nОлам\t26 Июль 17:14 23643\n“Толибон” ҳаракати Афғонистон ҳудудларига ҳужумларни тўхтатмаса, АҚШ уларга авиазарба беришда давом этади. Бу ҳақда “Интерфакс” нашри хабар бермоқда.\nАҚШ Қуролли кучлари Марказий қўмондонлиги раҳбари Кеннет Маккензийнинг таъкидлашича, агар “Толибон” ҳаракати ҳужумларни тўхтатмаса, АҚШ Ҳарбий-ҳаво кучлари Афғонистон қўшинларига ҳаводан жадал ёрдам беришда давом этаверади.\n“Очиқчасига огоҳлантиришни истардимки, шу кунларда Афғонистон ҳукумати қийин синовларга дуч келади. “Толибон” ўзларининг ғалабаси муқаррарлигини кўрсатмоқчи, бироқ улар адашади”, дея қўшимча қилди Маккензий.\nМаълумот ўрнида, АҚШ Афғонистондан ўз контингентини олиб чиқиб кетаётган вақтда Афғонистон армиясига ёрдам бериш мақсадида “Толибон”га бир неча маротаба авиазарбалар берган.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ, АҚШ ҳарбийлари Афғонистонда “Толибон”га қарши курашаётган ҳукумат кучларини қўллаб-қувватлаш учун бир неча марта ҳаво ҳужумларини уюштирганди.\nҲужумлар стратегик аҳамиятга эга ҳисобланган Афғонистоннинг Қандаҳор вилоятига қаратилган. АҚШ Мудофаа вазирлиги вакилининг сўзларига кўра, ҳаво ҳужумининг аксарияти дронлар ёрдамида амалга оширилган. Улар “Толибон” ҳаракати томонидан Афғонистон Миллий мудофааси ва Хавфсизлик кучларидан тортиб олинган ҳарбий техникани нишонга олган.\n24 Сентябрь 07:41 52528\n25 Сентябрь 20:55 39522\n24 Сентябрь 13:42 34671\n25 Сентябрь 09:33 29673\n25 Сентябрь 16:47 28068


2019 йилда қанча одам уй сотиб олиш учун кредит олган?\nКасалланганлар сони 34 071 124\nСоғайганлар сони 25 308 208\nВафот этганлар 1 016 229\n2019 йил давомида тижорат банклари томонидан 67 261 нафар жисмоний шахсга 7,9 трлн. сўм миқдорида (2018 йилга нисбатан 66,6 фоизга ёки 3,2 трлн. сўмга кўп) ипотека кредитлари ажратилган. Буни Марказий банк маълум қилди.\nКиритилди: 19:14 06.02.2020. Ўқилди: 1786 марта. Фикрлар сони: 0 та.\n«ЭпиВакКорона»: Россияда яратилган коронавирусга қарши...


Туркиялик таниқли пианиночи Тулуйхон Уғурлу Тошкентда концерт берди | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ЯнгиликларТуркиялик таниқли пианиночи Тулуйхон Уғурлу Тошкентда концерт берди\nТуркиялик таниқли бастакор ва пианиночи Тулуйхон Уғурлу 30 октябрь куни Тошкентда концерт берди.\nЎзбекистон давлат консерваториясининг катта залида ўтказилган маърифий кечада халқаро ташкилотлар вакиллари, дипломатлар, санъат ва мусиқа муҳиблари иштирок этди.\nТадбирда сўзга чиққан Туркиянинг Ўзбекистондаги фавқулода ва мухтор элчиси Меҳмет Сурайё Эр бастакор ва пианино устаси Тулуйхон Уғурлу яратган асарлари орқали Туркиянинг беқиёс санъатини дунёга танитаётганини таъкидлади.\n“Тулуйхон Уғурлу Туркия Республикасининг 100 йиллиги арафасида яратган “Қуёшли ўлка Онадўли” композициясини ота юртимиз бўлмиш Ўзбекистонда ижро этаётгани биз учун ҳам, санъаткор учун ҳам ғоят муҳим аҳамиятга эга”, – деди турк дипломати.\nТулуйхон Уғурлу ҳам ўзбекистонлик санъати ихлосмандлари билан учрашиб турганидан мамнун эканини изҳор қилди.\nСанъаткор концерт давомида “Онадўлидан таралган нур”, “Онадўли тамаддунининг тамал тоши”, “Усмонийлар: адолат, шафқат ва қудрат”, “Мустафо Камол Отатурк ва Туркия Республикаси” каби асарларини ижро этди.\nДунёга машҳур пианиночининг куйлари ўзбекистонлик санъат ихлосмандлари томонидан юксак баҳоланди.\nАтоқли санъаткорнинг концерти Туркиянинг Ўзбекистондаги элчихонаси маданият ва туризм бўлими томонидан ташкил этилди.\nТулуйхон Уғурлу юртимизга ташрифи давомида Cамарқандни ҳам зиёрат қилди.\nТулуйхон Уғурлу 4 ёшида фортепиано чалишни ўрганган. 7 ёшида “Даҳо болалар” танловида ғолиб чиққан. Истанбул консерваторияси ва Вена мусиқа академиясини тамомлаган. Дунёнинг турли мамлакатларида концерт берган. “Муқаддас китобдан оятлар”, “Дунё пойтахти Истанбул”, “Оқденгиз” каби ўнлаб альбомлари билан мусиқа шинавандалари қалбидан ўрин олган.\n← Аввалги Аввалги Оқилхон Иброҳимов. Юнус Ражабий ҳақида сўз\nКейинги → Кейинги: Нурали Қобул. Нурота камалаги (Мармар воҳа) (1984)


Мустақиллик байрамингиз муборак бўлсин! | "NAVBAHOR" FUTBOL JAMOASINING RASMIY WEB SAHIFASI\nМустақиллик байрамингиз муборак бўлсин!\nАзиз юртдошлар! Бугун Ватанимиз мустақилликка эришган куннинг 24 йиллик байрами катта шодду хуррамлик билан нишонланмоқда. Барчангизни "Навбаҳор" футбол клуби раҳбарияти, жамоа аъзолари ва ходимлари номидан Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигининг 24 йиллиги билан чин юракдан муборакбод этади. Ўзбекистонимизнинг гуллаб-яшнашида муносиб хисса қўшиб келаётган ҳалқимизга энг азиз, энг қадрли ва энг улуғ кунда бахт, осойишталик, узоқ умр, сиҳат-саломатлик тилаб қоламиз. Осмонимиз доимо тинч ва мусаффо, мутсақиллигимиз абадий бўлсин! Истиқлолимизнинг 24 йиллик тўйи муборак бўлсин!


Ҳаж сафаридан олдинги хайрли амал - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nЧоп этилган 14 Март 2019\tКӯришлар: 534\nСўнгра паҳлавонжусса, кўзлари чақноқ инсон - Мустафоқул Суюнов билан учрашиб, узоқ суҳбатлашдик. Асли касби ҳайдовчилик бўлган Мустафоқул тақдир тақозоси билан Россияга ишга борган. У ерда қурувчилик касбини эгаллади. Эгаллаганда ҳам, маҳоратли қурувчига айланди. Ака-укалари билан бирга алоҳида қурувчилар бригадаси тузди. Тожикистонлик йигитларнинг ишини кўрган кўп қаватли уй қураётган ширкатлар раҳбарлари уларга бирга ишлашни таклиф этишади.\n- Ҳозир кўп қаватли уйни бошдан-оёқ битказиб беряпмиз. Юз нафардан ортиқ қурувчи ишлаймиз. Уларнинг кўпчилиги қишлоғимиз ва ноҳиямиздан ишга борган кишилар. Шунингдек, қўшни ўзбекистонликлар ҳам бор. Янги келганлар тажрибали усталардан иш ўрганишади. Ким бўлмасин, ҳаммадан бир нарсани талаб қиламиз - иш сифати, ҳалол ишлаш, вақтни беҳуда ўтказмаслик, бир-бирини ҳурмат қилишни, - дейди Мустафоқул.\n- Ака-ука Суюновларнинг ҳиммати билан уларнинг оталари номидаги кўча - бир километру юз метрлик йўл асфалтланди. Кўча четларига минг тупга яқин арча ўтқазилди. Замонавий чироқлар ўрнатилди. Энди бу кўча кечалари ҳам кундузгидай ёп-ёруғ, - деди Сомониён қишлоқ жамоатининг раиси Шукур Узоқов.\n- Аслида бу фикр онамиздан чиқди, - деди Мустафоқул. - Мен онам билан бирга Ҳаж сафарига отланаётгандим. Онам муқаддас сафарга боришдан илгари ҳамқишлоқлар учун бирон эзгу иш қилсак-чи, деб қолди. "Нима қилсак, яхши бўлади", деб сўраганимда, онажонимиз: "Ўзбекқишлоқда отанг хотирасини эъзозлаб, катта кўчани унинг номига қўйишди. Шу кўчани обод қилсак, ҳамқишлоқларимиз ундан ўтганда қулайликдан хурсанд бўлишади",- деди. Мен ҳам қишлоқ аҳли учун бир яхши хизмат қилишни ўйлаб юрардим. Онажонимизнинг сўзлари бизни руҳлантириб юборди. Ва ишга киришдик.\nШу тариқа Суюнов номли кўча ободонлаштирилди. Орзу опа ва Мустафоқул эса, муқаддас Ҳаж сафарига ёруғ кўнгил билан отланишди.\nУлар Ҳаж сафаридан қайтиб келишгач, яна бир савоб ишга қўл уришди. Қишлоқда яшаётган камтаъминланган оилалар фарзандларидан беш нафари ва яна бир етим боланинг хатна тўйларини ўтказиб беришди. Болаларга кийим-кечак, совғалар улашилди.\n- Имконимиз бор, қўлимиздан келар экан, ўзимиз яшаётган қишлоқни обод қилмаслик яхши эмас, ночорлар бошини силамаслик эса, инсофдан эмас, - дейди ҳожи Мустафоқул.\nҚишлоқ жамоати раисининг айтишича эса, ҳозир Сомониёнда хайрли ишларни бажариш истагидаги одамлар кўпаяётган экан.\nЎ. Усмон, «Халқ овози».\nБугун: 12-04-2021 09:02:06


БУГУНГИ КУН ЎҚИТУВЧИСИ ҚАНДАЙ БЎЛИШИ КЕРАК? » "Оқдарё овози" газетаси\nИнсон қайси касб эгаси бўлишидан қатъий назар, ўз ишига қунт билан, меҳр билан ёндашса, унинг сир-асрорини мукаммал эгаллайди. Шу билан бирга ўз-ўзини англайди, шу соҳада камол топади.\nЎқитувчи келажак фарзандларини тарбиялаб билим беради. Зеро келажак ёшлар қўлида, улар бизнинг эртанги кунимиздир. Шундай экан, ўқитувчи ҳам болаларни севса, тарбияласа, ўзи ҳам улғаяди ва донишмандлик касб этиб бораверади.\nЎқувчиларда компетенцияларни шакллантирилиши, дарс давомида фақат ўқувчини устоз айтган мавзуни такрорлатиб қўймасдан қўшимча фикрларини баён қилишга ўргатиш лозим. Негаки, ёш авлодни чуқур мушоҳада юритувчи, мустақил фикрини баён этувчи, бошқалар билан тил топиша олиши, ўзгалар фикрини ҳурмат қилувчи, кенг дунёқарашли шахсга айлантириш ҳозирги кунда таълимга жорий этилаётган миллий дастурнинг бош мақсадидир.\nМиллий дастурни ҳаётга татбиқ этиш эса ўқитувчидан билим ва тажрибани талаб қилади. Мен ҳам ўзимнинг ўн етти йиллик педагоглик иш тажрибамга таянган ҳолда бугунги кунда ўтилаётган ҳар бир соат дарсда мултимедияли электрон ресурслардан ва аудио матнлардан фойдаланишга ҳаракат қилмоқдаман. Бу эса ўқувчиларнинг ҳар томонлама илмий-назарий билимларни мустақил эгаллашига, билим, кўникма ва малакаларини шакллантиришга ва шу асосида ўқувчиларнинг дунёқарашини таркиб топтиришга ёрдам бермоқда. Шунингдек, дарс жараёнида уларнинг фаоллигини янада ошириш, эркин фикр юрита олишга ўргатиш ва ижодий қобилиятларини аниқлашда муҳим аҳамиятга эгадир.\nШуни ҳам алоҳида таъкидлаш керакки, Миллий дастурга асосланган дарсликда ҳар бир дарс мультимедиа иловалари, аудио матнлар ва ҳар бир матн рангли расмлар билан жиҳозланган. Ўқувчилар ушбу мултимедия иловалари орқали шу муҳитга киради, аудио матнларни тинглайди, расмларни кўради ва матнни ўқийди. Бу эса жуда самарали бўлиб ўқувчи хотирасига муҳрланиб қолади.\nХулоса қилиб айтганда, ҳар бир устоз ўқитувчи ўқувчи руҳини, психологиясини яхши билиши, ҳар бир ўқувчи билан алоҳида ишлаши, ўқувчиларга нима топшириқ беришини олдиндан режалаштириши лозим. Таълим ва тарбиянинг уйғунлигига, фанлараро боғланишига эътибор қаратган ҳолда дарс ўтиш эса келажак авлод ворисларини комил инсон қилиб тарбиялашнинг муҳим омилидир.


Чилидан хўраки узумлар экспорти 11 фоизга пасайди • EastFruit\nБош саҳифа › Янгиликлар › Чилидан хўраки узумлар экспорти 11 фоизга пасайди\nЧилидан хўраки узумлар экспорти 11 фоизга пасайди\nМуаллиф: EastFruit 7 Июл 21 7 Июл 21 02\nЧили меваларни экспорт қилувчилар уюшмаси (ASOEX) маълумотларига кўра, Чили хўраки узумининг экспорти 2020/2021 йилги мавсумда 536 248 тоннани ташкил этди, бу 2019/2020 йилги мавсумга нисбатан 11 фоизга кам.\nASOEX президенти Рональд Боун Фернандеснинг айтишича, экспорт ҳажмининг пасайишига январ ойида кучли ёмғирлар ёққани сабаб бўлди, бу узум йиғим-теримига зарар етказди ва маҳсулот сифатига салбий таъсир кўрсатди. Бу ҳақда FruitNews Freshplaza материаллари асосида шундай деб ёзади.\nЧилидан 2020/2021 йилги мавсумда узум импорт қилувчи асосий мамлакатлар: АҚШ – 256 946 тонна (экспортнинг 47,9%), ундан кейин Осиё – 137 751 тонна (25,7%), Европа – 83 413 тонна (15,6%), Лотин Америкаси – 36 722 тонна (6,8%), Канада – 14 983 тонна (2,8%) ва Яқин Шарқ – 6 432 тонна (1,2%). Осиёдаги асосий савдо бозорлари Хитой – 80 856 тонна (ушбу минтақага етказиб беришнинг 58,7%ини ташкил қилади). Ундан кейинни ўринларда: Жанубий Корея – 23 786 тонна (17,3%), Япония – 11 594 тонна (8,4%) ва Индонезия – 9 604 тонна (7,0%). Мексика 9 196 тонна (Лотин Америкасига етказиб бериладиган маҳсулотнинг 25,0%и), Эквадор – 9,097 тонна (24,8%), Бразилия – 3 914 тонна (10,7%) ва Колумбия – 2 563 тонна (7,0%). Яқин Шарқдаги асосий экспорт йўналишлари Саудия Арабистони – 4 131 тонна (ушбу минтақага етказиб берилишнинг 64,2%ини ташкил қилади), БАА – 1 398 тонна (21,7%), Уммон – 221 тонна (3,4%) ва Кот д’Ивуар – 150 тонна (2,3%).\nШунингдек ўқинг: АҚШ ва Европа Иттифоқи тарифларни 5 йилга тўхтатиб туради\nАтакама вилояти 2020/2021 йилги мавсумда 87,619 тонна хўраки узумни экспорт қилди, бу ўтган йилга нисбатан 7,42%га ўсди дегани. Кокимбо – 117,145 тонна (+10,56%), Валпараисо вилояти эса 111,090 тонна хўраки узум юборди (+5,08%). Чилининг марказий қисмида кучли ёмғир Либертадор-Хенерал-Бернардо-О’Ҳиггинс ҳудудидан узум етказиб беришни 31 фоизга қисқартирди (142,016 тоннагача), Маулда 23% (2,704 тонна) ва пойтахт вилоятидан 24% (75,663 тонна)га қисқартирди.\nЧилида хўраки узумининг асосий экспорт навлари: Red Globe – 139,888 тонна (жами 26,1%), Crimson Seedless – 81,786 тонна (15,3%), Thomson Seedless – 53,321 тонна (9,9%) ва Sweet Celebration – 25,135 тонна (4,7%) кабилардир.


ЎзА - Меҳмонхоналарда 30 фоизгача чегирма\n20.08.2018 15:52 Чоп этиш версияси\nМеҳмонхоналарда 30 фоизгача чегирма\nПрезидентимизнинг “Расмий саналарни байрам қилиш даврида қўшимча дам олиш кунларини белгилаш ва 2018 йилда дам олиш кунларини кўчириш тўғрисида”ги Фармонига мувофиқ қўшимча дам олиш кунлари белгиланган.\nМазкур ҳужжатда Туризмни ривожлантириш давлат қўмитасига ҳам тегишли вазифалар белгиланган эди. Айни вақтда ушбу вазифалар ижросини таъминлаш, сайёҳлар учун турли чегирмалар қилиб, уларни саёҳатга қизиқишини ошириш чоралари кўрилмоқда.\nТуризмни ривожлантириш давлат қўмитасидан маълум қилишларича, айни вақтда Мустақиллик байрамини мазмунли ўтишини таъминлаш ҳаракатлари бошлаб юборилган. Шу мақсадда ҳудудлардаги меҳмонхоналар билан биргаликда байрам кунлари саёҳатчи гуруҳлар сонидан келиб чиқиб, меҳмонхоналарда 30 фоизгача чегирмалар эълон қилинди. Меҳмонхоналар ўз имкониятларига кўра, 3 фоиздан 30 фоизгача чегирма бермоқда. Мисол учун, Жиззах вилоятидаги кўплаб меҳмонхоналарда 5-10 фоизлик чегирма мавжуд.\nАлбатта, бу имтиёзлар фақатгина Мустақиллик байрами кунлари амал қилади.


Гаровсиз кредит: кимларга, қачон ва қанча муддатга берилади …? | Ўзбекистон ва жахон янгиликлари\nИқтисод 11 сентябрь 17:19 2 346\nКредит олмоқчиман, лекин гаровга қўядиган нарсам ҳам кафил бўладиган одам ҳам йўқ. Кредитни қандай олсам бўлади? (А.А, Самарқанд вилояти). Мазкур фуқаронинг саволига Адлия вазирилигининг «Ҳуқуқий ахборот» каналида жавоб берилди.\nАҳоли бандлигини таъминлаш учун тижорат банклари томонидан микрокредитлар ажратиш тартиби тўғрисидаги низом билан тартибга солинади.\nНизомга мувофиқ, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқаришини ташкил этиш, шахсий томорқа участкаларида маҳсулот етиштириш ва чорвачилик билан шуғулланиш учун банклар томонидан туман (шаҳар)даги сектор раҳбари, туман (шаҳар) ҳокимининг ўринбосари – хотин-қизлар қўмитаси ҳамда маҳалла фуқаролар йиғини раислари томонидан бериладиган тавсиянома асосида аҳолига 3 ойдан 6 ойгача бўлган имтиёзли давр билан, энг кам иш ҳақининг 100 баравари миқдоригача (18 430 000 сўмгача) йиллик 7 фоиз ставкада 3 йил муддатга микрокредитлар ажратилади.\nБунда банклар ички кредит сиёсатига мувофиқ қарз олувчиларга таъминот турларидан бирини (гаров, кафил, суғурта полиси) талаб қилмасдан бланкли (ишончли) кредит бериш ҳуқуқига эга.\nМазкур микрокредитлар пул ўтказиш йўли билан ажратилади. Шу билан бирга мақсаддан келиб чиққан ҳолда микрокредит суммасининг 30 фоизи миқдоридаги қисми нақд пул кўринишида берилиши мумкин.


Журнал "Экономический Вестник Узбекистана" » (O´zbek) Дунёнинг энг улуғ иморати\nГлавная | «O‘zIA–ЭВУ» № 1/2020 | (O´zbek) Дунёнинг энг улуғ иморати\n(O´zbek) Дунёнинг энг улуғ иморати\nЁшлар – келажагимиз ворислари! Уларнинг ҳар томонлама етук-баркамол, эл-юрт корига ярайдиган, маънавий-ахлоқий ва интеллектуал салоҳияти юқори инсонлар бўлиб вояга етиши кўп жиҳатдан ёшлик чоғлари оилада, болалар боғчасида ва мактабда олган таълим-тарбияларига боғлиқ. Шу боис халқимиз, маърифатпарвар аждодларимиз, оламшумул довруғ қозонган буюк алломаларимиз бу масалага мудом юксак масъулият ва теран нигоҳ билан ёндашишган. Ўғил-қизларни мурғаклигиданоқ одоб-ахлоқли қилиб тарбиялашга, уларга чуқур таълим беришга, ижтимоий фойдали касб-ҳунарларни эгаллашни ва инсоний фазилатларни ўргатишга, энг муҳими, барчасининг онгига боқий қадриятларни асраб-авайлаш, элга садоқат, Ватанга муҳаббат туйғуларини сингдиришга ҳаракат қилишган. Бундай хайрли мақсадларга хизмат қиладиган, бебаҳо фазилатлар ва билимлар ўчоғи саналган мактабни эса дунё иморатлари ичида энг улуғи, дея қадрлашган.\nТабиийки, юртимизда асрлар оша синовдан ўтиб, ҳар томонлама сайқалланган бу анъанага ҳозир ҳам қатъий риоя қилинаяпти. Мактаб ва таълим тизимини замон талабларига монанд ривожлантиришга ҳамиша устувор вазифа сифатида жиддий эътибор қаратилаяпти. Эзгу ниятда умумтаълим муассасаларининг моддий-техник базасини ва инфратузилмасини такомиллаштириш, педагог-ўқитувчиларнинг касб маҳорати ва малакасини ошириб, таълим сифатини тубдан яхшилаш чоралари кўрилаяпти. Буни пойтахтимизда айни йўналишда олиб борилаётган ишлар мисолида ҳам кузатиш мумкин.\nҲозир Тошкент шаҳар халқ таълими бош бошқармаси тасарруфида 322 та муассаса бор. Шундан 291 таси мактаб, 3 таси Меҳрибонлик уйи, 16 таси махсус мактаб-интернат, 12 таси «Баркамол авлод» болалар мактаблари ҳисобланади. Умумтаълим мактабларида 436048 нафар ўғил-қиз ўқимоқда, уларга 22937 нафар педагог ходим таълим-тарбия бермоқда.\nЎтган ўқув йилида 11-синфни тамомлаган 13843 нафар ўқувчидан 106 нафари кумуш медалга, 202 нафари олтин медалга лойиқ кўрилди. 4983 нафар навқирон йигит-қиз ёки жами битирувчиларнинг 36 фоизи маҳаллий ва чет эллардаги олий ўқув юртларига ўқишга кирди. Бугунги кунда 2975 нафари шартнома асосида, 2008 нафари грант асосида таҳсил олмоқда.\nБиз 2019–2020 ўқув йилида 11-синфни битирадиган 27987 нафар ёшларнинг камида 50 фоизи олий таълим муассасаларига ўқишга киришини таъминлашга интилаяпмиз. Айни кезларда ёшларга шунга яраша билим бериш пайида бўлаяпмиз, шунингдек, ўқишга киролмаган ёки талаба бўлишга иштиёқ билдирмаган битирувчиларимизнинг бандлигини ўрганиб, ишга жойлашишларига ваколатимиз доирасида кўмаклашаяпмиз.\nАлбатта, келгуси режаларимиз янада улуғ ва янада салмоқли. Биринчи навбатдаги вазифамиз таълим сифатини оширишдан иборат. Бу мақсадга эришиш учун зарур чораларни қўллаяпмиз. Айниқса, ўқитувчилар ва раҳбар кадрларнинг малакасини ошириш йўлида мунтазам изланаяпмиз. Ана шундай саъй-ҳаракатларимиз самараси ўлароқ, мактабларимизда кузатув кенгашлари фаолияти йўлга қўйилди. Улар таълимда шаффофлик ва тенгликни таъминлашга катта ҳисса қўшмоқда. Охирги пайтларда мактаб директорларидан 44 нафари бу лавозимга кузатув кенгашлари аъзолари билан маслаҳатлашилган ҳолда тайинланди. 307 нафар директор эса ўз маҳоратини оширмоқда. Қолаверса, шаҳардаги барча умумий ўрта таълим мактабларида олий таълим муассасалари профессор-ўқитувчилари иштирокида STEAM фанлари (Science (фан), Technology (технология), Engineering (муҳандислик), Art (санъат) ва Mathematics (математика) ҳамда Ўзбекистон тарихи, она тили ва адабиёт фанлари ўқитувчилари учун замонавий педагогик технологиялар ва илм-фан ютуқларидан дарс жараёнларида самарали фойдаланиш бўйича мунтазам равишда амалий семинарлар, тренинглар, «очиқ дарс»лар, маҳорат сабоқлари ўтказилмоқда.\nБулардан ташқари биз ўқувчиларнинг ўқиш, математика ва табиий йўналишдаги фанлар бўйича саводхонлик даражасини халқаро баҳолаш дастурлари (PISA, PIRLS, TIMSS, TALIS) асосида тизимли равишда (ҳар чорак якунида) аниқлаб боришни ўзлаштирмоқдамиз. Бу мактаб раҳбарлари зиммасига маҳоратли ўқитувчилардан иборат Педагогик маҳорат гуруҳини ташкил этиш ва улар ёрдамида умумий ўрта таълим муассасаларига методик ёрдам кўрсатиш вазифасини юклайди. Қолаверса, директорлар «Энг яхши методик лойиҳа» танлови, «Билимдонлар клуби» фаолияти асосида ўқитувчилар ижодкорлигини қўллаб-қувватлаш, дарс ўтиш маҳоратини оммалаштириш ва уларни рағбатлантириш механизмини амалиётга жорий этишлари лозим.


17:47"Тоттенхэм" етакчиси "РБ Лейпциг"га қарши ўйинда иштирок этмайди 0 17:23ОЧЛ. "Сеул" Австралия жамоасини таслим этди. Алибоев 90 дақиқа ўйнади 3 17:03АПЛ. 26-тур рамзий жамоасидан 5 нафар "Арсенал" ўйинчиси жой олди 5 16:51"Футбол ретро талқинда" (2-сон) 6 16:44"Машъал" Суперлига учун қайси футболчиларни рўйхатдан ўтказди? 5 16:41Карикатура: VAR "Челси"нинг голларини бекор қилди, МЮ эса 3 очкони қўлга киритди 3 16:24Эден Азар Ла Лига етакчисига етиб олди 2 16:16Ироқ терма жамоаси ярим ҳимоячиси тез орада РПЛ клуби билан шартнома имзолайди 0 16:00Olamsport: Бектемир Мелиқўзиев Иорданиядаги мусобақада қатнашади, икки курашчимиз Осиё чемпионати финалига чиқди 0 15:54Penalty. Одил Ҳамробеков - Бозорда картошка сотиб, 10та сигир соғардим... 6 15:49Спортчилар ижтимоий тармоқларда 0 15:43Фаррух Сайфиев: "Ал Ҳилол" билан ўйинга ҳам ғалаба учун борамиз 15 15:39"Локомотив" - 18 ёшда! 13 15:37Игорь Сергеев "Пахтакор" рекордчиларига етиб олди 20 15:15ЕЧЛ қайтмоқда! Бугун Мадридда "Атлетико" — "Ливерпуль" тўқнашуви бўлиб ўтади 21\nЎзбекистон МТЖ БААга етиб борди 30\nИслом Тўхтахўжаев «Навбаҳор»га ўтиши мумкин 43


Чекка қишлоқдаги замонавий шифо маскани - AmuNews.uz - энг сўнгги янгиликлар\nЧекка қишлоқдаги замонавий шифо маскани\nБизнинг Бердақ номли қишлоқ врачлик пунктимиз ходимлари Назархон овулидаги 778 та хонадонда истиқомат қилаётган 4470 нафар аҳолига тиббий хизмат кўрсатиб, уларнинг саломатлигини яхшилашга ўзларининг муносиб ҳиссаларини қўшиб келмоқда.\nҚишлоқ врачлик пунктимизда фаолият кўрсатаётган икки нафар шифокор ва 11 нафар ўрта махсус тиббиёт ходимларининг саъй-ҳаракатлари билан овулимиз аҳолиси саломатлигини яхшилашда бир қанча яхши натижаларга эришилмоқда.\nАҳоли саломатлигини мунтазам равишда назорат қилиб боришимиз, уларга зарур бўлган тиббий ёрдамларни ўз вақтида кўрсатишимиз натижасида оналар ўлими тўхтади, болалар ўлими эса кескин камайди.\nОвулимизда яшовчи аҳолининг 1192 нафарини туғиш ёшидаги аёллар, 93 нафарини 1 ёшгача бўлган болалар, 206 нафарини балоғат ёшидаги ўғил-қизлар ташкил этади.\nҚишлоқ врачлик пунктимиз ходимлари овулда истиқомат қилаётган 10 нафар имтиёзли гуруҳдаги фуқароларга, 46 нафар ногиронларга ва бошқа ёрдамга муҳтож кишиларга мунтазам равишда тиббий ёрдам кўрсатишга доимо эътибор берадилар.\nПатронаж ходимларимиз хонадонларга ташрифлари пайтида фуқароларга соғлом турмуш тарзига эътиборни кучайтириш, оналар саломатлигини яхшилаш натижасида соғлом фарзандни дунёга келтириш, қариндошлар ўртасидаги ва эрта никоҳларнинг олдини олиш юзасидан кенг турда тушунтириш ишларини олиб бормоқдалар.\nНазархон овули “Обод қишлоқ” дастури асосида ободонлаштирилаётганлиги боис бизнинг қишлоқ врачлик пунктимиз ҳам янги қиёфа касб этди. Биз айни кунда чиройли бинода ва шинам хоналарда фаолият кўрсатаяпмиз.\nФурсатдан фойдаланиб, барча тиббиёт ходимларини касб байрамлари билан чин қалбимдан муборакбод этаман.\nУлуғбек ЯВҚАШЕВ, Бердақ номли ҚВП мудири.\nАҲИЛ ВА ТОТУВ ИККИ ХАЛҚНИНГ ҚАPДОШЛИК PИШТАЛАPИ МУСТАҲКАМ


00:00 / 27.01.2007 | eski savollar | 34622\nАссалому алайкум! Ғусл масаласида бир саволим бор эди. Шунга ойдинлик киритиб берсангиз. Аёлимнинг янгаси унга шундай дебди: "Эр-хотин бирга бўлганингиздан сўнг агар эринг ё сен ғусл қилган бўлсанг, иккинчингиз ҳам ғусл қилмагунингизга қадар бир-бирингизга қарамаслигингиз, тегинмаслигингиз лозим. Акс ҳолда иккингиз ҳам қайтадан ғусл қилишингиз керак бўлади".\n– Бу мутлақо нотўғри гап. Диний билими йўқ одамлар ўзича тўқиб олганлар. Жунуб одам оғзи ва бурнини чайиб олгандан кейин, ҳатто таом еса ҳам бўлади. Бир-бирини кўрса ёки бир-бирига тегинса қайта ғусл қилади, деган гапга ишонмаслик керак. Ҳамма нарса, китоб ўқимасликнинг оқибати. Китоб ўқиб бу каби нарсаларни илмий асосда ўрганиб олиш керак. Бу каби нарсалар фарзи айн – ҳар бир шахснинг бошига фарз бўлган ишлардир. ҒУСЛНИНГ ФАРЗИ. «Ғусл» сўзи луғатда бирор нарсанинг устидан сув оқизишни англатади. Шариатда эса Аллоҳ таолога қурбат ниятида баданнинг ҳаммасига сув оқизишга ғусл деб айтилади. Ғуслнинг шариатимизда вожиб қилинишининг ҳикматлари кўп. Аввало, у ибодат, Аллоҳга қурбат ҳосил қилиш учун зарур нарса. Иккинчидан, поклик, озодалик ва соғлик учун ўта муҳим омил. Қолаверса, ғуслни вожиб қилувчи нарсалар туфайли инсон вужудида пайдо бўладиган баъзи нопокликларни кетказиш, маний кетиши ила жисм йўқотган нарсаларни қайта тиклашдир. Жинсий яқинлик ва эҳтиломдан кейин ғусл қилган одамда қон юриш яхшиланади ва тетиклик тикланади.Шунингдек, ният билан қилинган ғусл туфайли гуноҳлар ҳам ювилади. Бас, ғуслнинг фарзи оғзини, бурнини ва бутун баданини ювмоқдир. Бу жумладан ғуслнинг фарзи учта эканини англаб олинади: 1. Оғизни чайқаш. Албатта, оғизни яхшилаб чайқаш ғуслнинг фарзларидан бири эканлиги ҳаммага маълум. Бусиз ғусл бўлиши мумкин эмас. 2. Бурунни чайқаш. Бурунни яхшилаб, муболаға ила чайиш ҳам ғуслнинг фарзи ҳисобланади. 3. Банданинг барча ерини ювиш. Бутун жасаднинг бирор туки остини ҳам қўймай, сув етказиб ювиш ҳам ғуслнинг фарзидир. Ғуслнинг фарзлиги «Моида» сурасидаги: «Агар жунуб бўлсаларингиз покланинглар», оятидан олигандир. Бунда ювиш имкони бор барча жойни поклаш маъноси бордир. Аллоҳ таоло яна «Нисо» сурасида: «Ва жунуб ҳолингизда, то ғусл қилмагунингизча (масжидда турманг) магар йўлдан ўтсангиз», деган (43-оят). Ушбу икки оятда оғиз бурун ва баданнинг барчасини ювиш маъноси бор. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албатта, ҳар бир тук толаси остида жунублик бор. Бас, сочни ювинг ва жилдингизни покланг», дедилар». Термизий ва Абу Довуд ривоят қилишган. Ушбу ҳадиснинг бошқа бир ривоятида: «Ким жунубликдан бир тук ўрнини ювмай қолдирса, дўзахда ундоқ қилинади, бундоқ қилинади», дедилар». Али: «Шунинг учун, бошимни душман тутдим», деб уч марта айтди. У сочини қирдириб юрар эди», дейилган.ҒУСЛНИНГ СУННАТЛАРИБас, унинг суннатлари икки қўлини ва фаржини ювмоғи ҳамда нажосатни кетказмоғи. Сўнг таҳорат қилади. Аммо икки оёғини ювмайди. Кейин баданига уч марта сув қуяди. Сўнгра оёғини сув тўпланган жойдан бошқа ерда ювади. Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қачон жунубликдан ғусл қилсалар, аввал икки қўлларини ювишдан бошлар эдилар. Сўнгра ўнг қўллари билан чап қўлларига сув қуйиб, фаржларини ювар эдилар. Кейин эса намозга қиладиган таҳоратларини бажарар эдилар. Сўнгра сувни олиб, панжаларини сочлари остига киритар эдилар. Токи, сув яхши етганига ишонганларидан кейин бошлари устидан уч ҳовуч сув қуяр эдилар. Кейин қолган жасадларига сув қуяр ва охири оёқларини ювар эдилар». Маймуна розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам учун ғусл қилгани сув қўйдим. Бас, у зот икки қўлларини икки ёки уч марта ювдилар. Кейин чап қўлларига сув қуйиб туриб, жинсий ацзоларини ювдилар. Сўнгра қўлларини ерга суртдилар. Кейин оғизларини чайқадилар, бурунларига сув олдилар, юзлари ва икки билакларини ювдилар. Сўнгра жасадларига сув қўйдилар. Кейин бошқа жойга ўтиб икки оёқларини ювдилар». Бошқа бир ривоятда: «Сўнгра бошларини уч марта ювдилар», дейилган. Яна бошқа ривоятда: «Мен у кишига бир латта келтирган эдим, хоҳламадилар ва сувни қўллари билан сидира бошладилар», дейилган. Икки ҳадисни Бешовлари ривоят қилишган. Сочи ўрилган аёл учун унинг остини ҳўллаши кифоя қилади. Умму Салама розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Мен: «Эй, Аллоҳнинг Расули, мен сочимни мустаҳкам қилиб ўрадиган аёлман. Жунублик ғусли учун уни ёймоғим керакми?» дедим. У зот: «Йўқ, сен учун бошинг устидан уч ҳовуч сув қуймоғинг кифоя қилур. Сўнгра устингдан сув қуясан. Бас, пок бўлурсан», дедилар». Бешовларидан фақат Бухорий ривоят қилмаган. Барча ҳужжат ва далилларни синчиклаб ўрганиб чиққан фуқаҳоларимиз ғуслни аввалидан охиригача қуйидаги тарзда баён қиладилар. Дастлаб, ғусл қилувчи шахс тасмия айтади ва ният қилади. Кейин икки қўлини ювади. Кейин орқа олди фаржини ювади. Баданида нажосат бўлса, ўшани ювади. Кейин худди намозга қилгандек таҳорат қилади. Албатта, оғиз бурунни муболаға билан чайқаш бор гап. Агар турган жойида сув жамланадиган бўлса оёқларини ювишни кейинга суради. Сўнгра бошига сув қуйиб ишқаб ювади. Баданига уч марта сув қуяди. Ўнг елкасидан бошлаб сув қуяди. Кейин чап елкасига. Қўли билан баданини ишқайди. Икки қулоғи, киндиги, қўлтиқ ости каби сув етиши қийин жойларига алоҳида эцтибор беради. Ғуслнинг охирида бошқа тарафга ўтиб оёқларини ювади. Сув тўпланмаса, оёқларини ҳам ўша ерда ювиб олаверади. Ғуслнинг одоблари ҳам худди таҳоратнинг одобларига ўхшайди. Аммо ғуслда қиблага қараш йўқ. Ғуслда қуйидаги нарсалар макруҳдир; 1. Сувни исроф қилиш. 2. Сувни ўта оз ишлатиш. 3. Сувни юзига уриш. 4. Одамлар гапини гапириш. 5. Узрсиз бошқадан ёрдам олиш. 6. Дуо қилиш. ҒУСЛНИ ВОЖИБ ҚИЛУВЧИ НАРСАЛАР. Уни вожиб қилувчиси; Ажралиб чиқаётганда отилиб шаҳват билан келадиган манийни тушириш. Закарнинг бошини олд ёки орқа (фарж) ичига ғойиб бўлиши, қилувчига ҳам, қилинувчига ҳам (ғуслни вожиб қилади). Уйғонган киши маний ёки мазийни кўриши. Ҳайз ва нифоснинг тўхташи. Ҳайвонга яқинлик қилган (маний) туширмаса, (вожиб бўлмайди). Жума, икки ийд намози, эҳром ва Арафа учун (ғусл) суннатдир. Балоғатга етган ҳар бир эркак аёл ўзига ғусл вожиб бўлган ҳолатни катта бетаҳоратлик эканини яхши билиб олмоғи лозим. Таҳоратни вожиб қиладиган ҳолат эса кичик бетаҳоратлик деб аталади. Ғуслни вожиб қиладиган омиллар қуйидагилар; 1. Ажралиб чиқаётганда отилиб шаҳват билан келадиган манийни тушириш. Аввало ушбу бобда тез-тез такрорланиб турадиган баъзи истилоҳларни ўрганиб олайлик. «Маний» шаҳват шиддатлашган пайтда отилиб чиқадиган суюқликдир. Эркак кишининг манийси қуюқ ва оқ, аёл кишининг манийси суюқ ва сарғиш бўлади. «Мазий», эркак кишининг жинсий аъзосидан жинсий алоқани ўйлаган ёки хотинини қучоқлаган пайтда чиқадиган оқ суюқлик. «Вадий» сийгандан кейин аҳёнда чиқадиган қуюқ оқ суюқлик. Мазий ёки Вадий чиққанидан ғусл қилиш йўқ. Маний шаҳват билан отилиб чиқса, ғусл вожиб бўлади. Бунда бошқа жинсдаги шахсга назар солиш, жинсий яқинликни тафаккур қилиш, бевосита қучоқлашиш ва шунга ўхшаш манийнинг шаҳват билан отилиб чиқишига сабаб бўладиган барча омиллар киради. Агар маний шахснинг оғир нарса кўтариши, баланд жойдан йиқилиб тушиши каби омиллар туфайли шаҳватсиз равишда чиқса, ғусл вожиб бўлмайди. Ҳанафий мазҳаби ижтиҳодига биноан эр ва аёл кишидан хоҳ уйқуда бўлсин, хоҳ уйғоқликда бўлсин маний шаҳват билан отилиб чиққандагина ғусл вожиб бўлади. Биров мастлик ёки ҳушидан кетишдан сўнг ўзига келганда ҳўлликни кўриб маний деган гумонга келса, ғусл вожиб бўлади. Уламоларимиз манийдан ғусл қилиш вожиб бўлишига қуйидаги ривоятни далил қиладилар. «Али розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Кўп мазийлик киши эдим. Бас, Набий саллоллоҳу алайҳи васалламдан сўрадим. У зот: «Мазийда таҳорат, манийда ғусл дедилар». 2. Закарнинг бошини олд ёки орқа (фарж) ичига ғойиб бўлиши қилувчига ҳам, қилинувчига ҳам (ғуслни вожиб қилади). Бу ҳукмни фуқаҳоларимиз қуйидаги ояти карима ва бир қанча ҳадислардан олганлар.Аллоҳ таоло «Нисо» сурасида: «Ва жунуб ҳолингизда, то ғусл қилмагунингизча (масжидда турманг) магар йўлдан ўтсангиз», деган. «Жунуб» сўзи луғатда четда турувчи, мацносини англатади. Шариатда эса жинсий яқинлик, уйқуда булғаниш ва бошқа сабабга кўра маний чиқариб, ғусл вожиб бўлган шахсга айтилади. Ғусл вожиб бўлган одам намоздан, Қуръондан, масжиддан ва шариат кўрсатган бошқа нарсалардан четда бўлгани учун ҳам «жунуб» номини олган. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қачонки, у (эр) у(хотин)нинг тўрт мучаси (қўл-оёғи) орасига ўтирса ва унга яқинлик қилса, батаҳқиқ, ғусл вожиб бўлади», дедилар». Бошқа ривоятда: «Агар туширмаса ҳам», дейилган. Яна бошқа бир ривоятда: «Хатна қилинган жой хатна қилинган жойга тегса», деганлар. Бешовларидан фақат Термизий ривоят қилмаган. Ғусл вожиб бўлиши учун эркакнинг хатна қилинадиган жойи аёлнинг хатна қилинадиган жойига тегса бўлди. Иссиқ минтақаларда, хусусан, араб юртларида қизларни ҳам хатна қилиш одати бор. Унда фаржнинг ичидаги бир оз ўсиб турадиган қисми хатна қилинади. Уламоларимиз эркакнинг хатна қилинган жойи аёлнинг хатна қилинган жойига тегиши учун эркак аъзосининг бош қисми аёл аъзосига кириши керак, дейдилар. Ана шу ҳолат юзага келганда икковларига ҳам ғусл вожиб бўлади. Қўшимча қилиб айтадиган маълумотлардан яна бири шулки, уламолар закар номики асл фаржга кирса, ғусл вожиб бўлаверади деганлар. 3. Уйғонган киши маний ёки мазийни кўриши. Бу жумалада васф қилинган ҳолатни эҳтилом дейилади. «Эҳтилом» дегани уйқуда жинсий яқинликни кўрмоқ, уйқуда булғанмоқ, деганидир. Умму Салама розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Умму Сулайм Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келди ва: «Эй, Аллоҳнинг Расули, албатта, Аллоҳ ҳақдан ҳаё қилмайди. Аёл киши эҳтилом бўлса, ғусл қиладими?» деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ҳа, вақтики сувни кўрса», дедилар. Бас, Умму Салама: «Эй, Аллоҳнинг Расули, аёл киши ҳам эҳтилом бўладими?» деди. У зот соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қўлгинанг қурисин, бўлмаса, боласи унга нимадан ўхшар эди», дедилар». Учовлари ривоят қилишган. Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламдан ҳўлни кўрган, лекин эҳтиломни эслай олмаган одам ҳақида сўралди. У зот: «Ғусл қилади», дедилар. Эҳтиломни кўрган, лекин ҳўлни кўрмаган одам ҳақида (ҳам сўралдилар) У зот: «Унга ғусл вожиб эмас», дедилар. Бас, Умму Сулайм: «Аёл киши ҳам ўшани кўради. Унга ҳам ғусл вожиб бўладими?» деди. У зот: «Ҳа, албатта, аёллар эркакларнинг туғишганларидир», дедилар». Абу Довуд ва Термизий ривоят қилишган.Ушбу ҳадисда баён қилинаётган масала ҳам кўп учраб турадиган, айниқса, ёшларда тез-тез такрорланиб турадиган масаладир. Биров тушида ғусл вожиб бўладиган бирор нарсани кўрганини эслай олмайди. Лекин баданида, кийимида ёки ётган жойида манийнинг ҳўлини кўради. Нима қилиш керак? Албатта, ғусл қилиш вожиб, акс ҳолда гуноҳкори азим бўлади. Бошқа биров тушида жинсий алоқани кўрган, аммо уйғонса, ҳеч қаерда манийнинг ҳўли йўқ. Ундоқ одамга ғусл вожиб бўлмайди. Чунки ундан воқецликда ғусл вожиб бўладиган нарса чиққан эмас.Мана шу масалалар ҳақида савол-жавоб бўлиб турган жойда Умму Сулайм розияллоҳу анҳо ҳам бор эканлар. У киши фурсатдан фойдаланиб:«Аёл киши ҳам ўшани кўради. Унга ҳам ғусл вожиб бўладими?» деди. Яцни, аёл киши ҳам эҳтиломни кўрмайди-ю, ҳўлни кўради. Унга ҳам ғусл қилиш вожиб бўладими, дедилар.Бу саволга Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ижобий жавоб бериб: «Ҳа, албатта, аёллар эркакларнинг туғишганларидир», дедилар. Яцни, ҳа, аёл кишига ҳам ғусл вожиб бўлади. Аёл киши ҳам худди эркак кишига ўхшаш, деганларидир.4-5. Ҳайз ва нифоснинг тўхташи. «Ҳайз» луғатда «оқиш» мацносини билдиради. Шариатда эса балоғатга етган аёл жинсининг раҳми ичидан туғишсиз, беморликсиз муайян муддатда чиқадиган қон ҳайздир. Одатда ҳайзнинг ранги қорамтир, ўзи ҳароратли ва оғриқ ила келадиган бўлиб, ҳиди нохуш бўлади.«Нифос» эса «туғиш ва қон» мацноларини англатади. Шариатда эса туғишдан кейин аёл кишининг раҳмидан келган қонга нифоя деб айтилади.Ҳайз ва нифос тўхтаганда ғусл қилиш вожиб бўлишига далиллар.Имом Бухорий ва Имом Муслимлар ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Фотима бинти Қайс розияллоҳу анҳога: «Агар ҳайз келса, намозни қўй. Қачонки, ҳайз кетса, ғусл қил ва намоз ўқи», деганлар. Шунинг учун, ҳайздан пок бўлган аёлга ғусл вожиб. Нифос эса янги туққан аёлда тўпланиб қолган ҳайздир. Шунинг учун, нифосдан пок бўлган аёлга ҳам ғусл вожиб бўлади.Мухтасарнинг соҳиблари бу ерда зикр қилмаган вожиб ғусллар ҳам бор. Уларни бошқа уламоларимиз айтиб ўтганлар.6. Шаҳид бўлмаган мусулмон маййитга ҳам ғусл вожиб бўлади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида ҳаммага шу муомала қилинган. Имом Бухорий ва Имом Муслимлар Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда уловидан йиқилиб ўлган киши ҳақида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Уни сув ва сидр ила ювинглар ва икки кийим ила кафанланглар», деганлар.7. Номусулмон шахс исломга кирса.Бу ҳолатда Моликий ва Ҳанбалий мазҳабларида ғусл қилиш вожиб бўлади. Бунга бир қанча далиллар бор. Мисол учун, имом Бухорий ва бошқалар қилган ривоятда Қайс ибн Осим розияллоҳу анҳу мусулмон бўлганида Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васаллам у кишини сув ва сидр ила ғасл қилишга амр қилганлари айтилади.Ҳанафий ва Шофеций мазҳаблари агар мусулмон бўлган одам жунуб бўлмаса, ғусл мустаҳабдир деганлар.Ҳайвонга яқинлик қилган (маний) туширмаса, (вожиб бўлмайди). Бундан маний туширса ғусл вожиб бўлиши чиқади.Яна ғусл вожиб бўлмайдиган ҳаолатлардан бацзилари;1. Мазий чиққанда. 2. Вадий чиққанда. 3. Туши булғанганда ҳўллик кўрмаганда. 4. Килизма қилдирганда. 5. Бармоқни икки йўлдан бирига киритганда.СУННАТ ҒУСЛЛАРЖума, икки ийд намози, эҳром ва Арафа учун (ғусл) суннатдир.Поклик дини бўлган Ислом мусулмонларни фақат вожиб ғусллар билан кифояланиб қолмасдан ғусл вожиб бўлмаган вақтларда ҳам бу ишни қилиб туришга тарғиб қилган. 1. Жума намози учун. Бу ҳақда кўплаб ҳадислар келган. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам Жума намози учун ғусл қилганлар, бошқаларни ҳам ғусл қилишга буюрганлар.Абу Сацид розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда «Жуманинг ғусли ҳар бир эҳтиломга етган учун вожибдир», дейилган. Бу мацнодаги ҳадислар кўп. Шунинг учун ҳам бацзи мазҳабларда Жума кунги ғусл суннати муаккада дейилган. Ҳанафий мазҳабида эса Жума кунги ғусл суннат дейилган. 2. Икки ийд намози учун. Чунки Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундоқ қилганлар ва бу ишга тарғиб қилганлар. 3. Ҳаж ёки умра учун эҳром боғлаганда ғусл қилиш.Буни Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам қилганлар ва қилишга тарғиб қилганлар. 4. Арафотда туриш учун ғусл қилиш. Бу ҳам Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан собит бўлган суннатдир. 5. Истиҳоза (одатдан ташқари қон) кўрган аёл учун. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Умму Ҳабиба ва Зайнаб бинти Жаҳш оналаримизга шу амрни қилганлар. 6. Ҳушидан кетган одам ўзига келганда ғусл қилиш. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундоқ қилганлар. Уламолар бунга жинниликдан тузалган ва мастликдан ҳушёр бўлган одамларни ҳам қўшадилар. 7. Кўпчилик тўпланиб қилинадиган ибодатларда тер ва бошқа сабабларга кўра нохуш ҳидларнинг тарқалиб кетишининг олдини олиш ниятида ғусл қилиш тавсия қилинади. Бундоқ ишларга; Муздалифада тунаш, шайтонга тош отиш, зиёрат ва видо тавофлари, қуёш ва ой тутилгандаги намозлар ва истисқо намозлари киради.


Худо назаридаги эр бўлишнинг бешта услуби 2 — Dilkashradio.com\nХудо назаридаги эр бўлишнинг бешта услуби 2\nҚадрли биродарлар ўтган сафар биз сизлар билан Худо назаридаги эр бўлишнинг бешта услубидан фақат иккитасинигина кўриб чиқа олган Эдик. Бугун эса сизлар билан қолган учтасини кўриб чиқамиз. Хўш сизга бу маълумотлар фойдали бўлаяптими? Ундай бўлса давомини тингланг. 3. Биродарларча севинглар. Агар эр хотинини Исо Масих бизни севганидай севмаса, оиланинг боши сифатида ўзини ва хотинини камситган бўлади. Сиз турмуш ўртоғингиз билан ягона бирликни ташкил этар экансиз, унга ўз танангизни муносабатда бўлгандай бўласиз. Ахир билиб туриб ўз танангизга зиён етказмайсиз-ку, тўғрими! Сиз танангизни яхши кўрасиз ва ғамхўрлик қиласиз. Эфесликларга 5 боб 33 оятда шундай ёзилган: «Хулласи калом, хар бир эр ўз хотинини ўзини ўзи севгандай севсин”. Хотинингизга сизнинг мухаббатингиз қанчалик мухим эканини хатто тасаввур хам қилолмайсиз. Унга бўлган хисларингизни яширманг. Худодан хотинингизга бўлган мухаббатингизни мустахкамлашини ва юрагингиздагиларни очиқ изхор эта олишни сўранг.\n4. Мехр-шафқатли бўлинглар. Хотинингиздаги қайси сифатлар ёки одатлар сизга ёқмайди? Балки унинг қайсидир сўзлари ёки харакатлари сизнинг асабингизга тегар? Хотинингиздаги баъзи бир нарсаларни ўзгартиришни хохлармидингиз? Агар хотинингиздаги ўзингизга ёқмаган нарсаларни ўз кучингиз билан ўзгартиришга харакат қилсангиз, нима бўлади? Сиздаги асабланишларга у қандай муносабат билдиради? Баъзан, хаммасига қўл силтаб «Уринишларимдан хеч қандай иш чиқмайди”, деган пайтларингиз бўлганми? Ўзгаришнинг қанчалик қийинлигини биламиз. Қанчалик харакат қилмайлик ўзимиз бунинг уддасидан чиқолмаймиз. ФАқат Худонинг қудратигина бунга қодир. ШУнинг учун хам хотинингизни ўзгартиришнинг энг юмшоқ ва ишончли йўли бу ибодат қилишдир. Балки хотинингизнинг доимо кечга қоладиган одати бордир, сиз эса ундай эмассиз? Унинг хатти харакатларида хеч қандай ёмон ният йўқ. Фақат у вақтини тўғри режалаштиришни билмас ёки кучидан ортиқ мажбуриятларни бажаришга харакат қилар? Шунинг учун Худодан хотинингиз кун тартибини тўғри режалаштиришга ўрганишини сўранг. Нима бўлганда хам, шундай пайтларда хотинингизга қўполлик қилманг, жахл қилманг.\nСизнинг танқидларингиз ижобий натижа бермайди. Бу йўл билан уни ўзгартира олмайсиз. Ягона йўл бу – ибодат. Хотинингизнинг камчиликларига асабийлашмасдан, ундаги камчиликлар учун ибодат қила олишингиз учун Худо сизнинг юрагингизни юмшатишини сўранг. Ундаги камчиликлар ўрнини сиздаги қайси яхши сифатлар тўлдира олиши мумкинлигини Худодан сўранг. ЭСингизда бўлсин, хар иккалангиздаги ўхшашликлар сизларни бирлаштиради, хар-хилликлар эса муносабатингизни гўзал қилади. 5. Камтар бўлинглар. Сиз хотинингизга қандай охангда гапирасиз? Балки сиз кўчада танишингиз ёки дўстингизга хушмуомала бўлиб, уйда эса унга бор ғазабингизни сочарсиз? Хотинингиз бошқаларнинг олдида сизни танқид қиладими? Агар шундай бўлса, Масихдаги биродар сифатида сизга дархол бундай хаёт тарзини ўзгартиришингизни маслахат бераман. Турмушдаги эр-хотин муносабатлари эр ёки хотиннинг қўполликларисиз хам жуда мушкул.\nАгар эр-хотин муносабатларида эр ёки Хотин бошқасига қўпол муносабатда бўлса бундай оила дўзахга айланади. Бир нарсани жуда яхши биламан. Доимо хотинига нисбатан қўпол муносабатда бўлган эрларнинг аёллари аста секин, ичимдагини топ, ёвуз ва бахтсиз аёлга айланади. Биз турмуш ўртоқларимизга хеч қачон дилини оғритмайдиган охангда гапиришимиз керак. Эркакнинг овози аёл учун кучли ва ёқимли эшитилади, аммо Айни пайтда бу овоз уларни ва болаларни дахшатга соладиган бўлиши хам мумкин. Жуда кўпчилик эрлар ўз овозларидаги хақиқий куч борлигини хаёлларига хам келтирмайдилар. Эрнинг овозидаги куч бунёд этиш ва барбод қилишга қодир. Унинг сўзлари ўткир пичоқдай яралаши ва хатто ўлдириши хам мумкин. Аммо бу сўзлар хаёт берувчи малхамдай бўлиши хам мумкин Мана шу бешта оддий услубга амал қилсангиз никохингиз яхши томонга ўзгарганига гувох бўласиз.\nЭркаклар нима ейишлари керак?