ДОВРУҚЛИ ДАЛА / ADOLAT ижтимоий-сиесий газетаси\nҚаҳрамонимиз эллик бирнинг устида. Шу кунгача турли сабабларга кўра ўлимни кўп кўрди. Аммо онасиникидай мардона, жасур, бардошли ўлимга ҳеч қачон дуч келмади. Кўп йиллар жигар хасталигидан азоб чеккан онасини оламдан ўтади деб сира-сира ўйламаганди. Ҳатто соғайиб кетади, деган умидда эди…\n1992 йилнинг 9 марти эди. Ҳайиталини отаси чақирди:\n– Сени энанг сўраяпти.\nИчкарига кирди. Онаси узоқ ётган бўлса-да, тинч ва осойишта эди. Кўзлари меҳрли.\n– Мен йўлга чиқдим, – деди онаси кутилмаганда. – Аммо бир дунё армонларимни елкамга олиб кетаяпман. Биринчи армоним – сенинг ўқишга кирганингни кўролмадим. Нега йиқилдинг, билолмадим... Иккинчи армоним – тўйингни кўролмадим.\nҲайиталижон, қўлингдан кўп иш келади. Диплом ҳам оларсан. Кейин чиройли қизга ҳам уйланасан. Булар бўладиган иш. Аммо мен сенга бўлиши қийин, арқови жуда-жуда мураккаб бир ишни тайинлайин. Олтита уканг хор бўлмасин. Шуларнинг тарбияси билан ўзинг шуғуллан. Шукурали укангни ўйлаяпман. Бўлмағур тушлар кўраяпман, нима бўлганда ҳам армиядаги шу уканг тек эмас. Шунга қизиққин, жон болам.\nОнанинг кўзларида ёш ҳалқаланди.\n– Кел, болам, ўзимнинг Ҳайиталим, Ҳайитжон, сени бир ҳидлай... Энди бор, мен анча тузукман. Тузук.\nТузукман дейилган хонага кирган Ўроқбойнинг осмонни йиртар ўкириги эшитилди:\nҲарбий-денгиз флотида хизмат қилаётган укаси Шукурали ҳақида Ҳайитали кўп бўлмаса ҳам озроқ хабардор эди. У бир ёмон гап оқибатида 1991 йили ноҳақ қамалганди. Табиийки, бу гап хаста онадан қаттиқ сир тутиларди.\nОнасининг қирқ маросими ўтгач, Ҳайитали йўлга чиқди.\nҚийнала-қийнала Ўзбекистон Олий Совети раисининг биринчи ўринбосарининг қабулига кирди. Ҳайитали укасининг қамалиш сабабини тушунтириб берди. Бунда Ҳайиталига 1986-1988 йиллари ҳарбий хизматда бўлиб, рус тилини ўргангани қўл келди:\n– Укамнинг қамалиш сабаби мана бундай, ўртоқ Бугров! У табиатан оркаш, қатъиятли йигит. Бир сабаб бўлиб, командири билан гап талашиб қолади. Қўл остидаги йигитнинг тап тортмаслиги унга ёқмайди. Баланддан келиб, «Ҳей сен чурбан, сен ўзи кимсан? Нега менга ақл ўргатаяпсан? Малай, бир ўғри халқдансан-да, шу кунингга бунча гердаясан. Кечаги газетани ўқиганингда эди», дейди.\n“Малай, ўғри”, деган сўзлардан укам тезобланиб кетади. “Шу гапларингни қайтариб ол, командир. Илтимос қайтариб ол. Бўлмаса, ёмон бўлади”, дейди. Командир бўлса баттар баланддан келаверади. Хуллас, укам чидай олмайди. Қулочкашлаб унинг юзига мушт туширади...\nБугров адолатли одам экан. Икки ой деганда кўп югур-югур, азоб-уқубатлар билан бўлса-да, Шукуралини қамоқдан олиб чиқишди. Бу ишларни адо этиш, ўша пайтларда қаҳрамонлик билан тенг эди, деса лоф бўлмас.\nҲайиталига йилнинг энг севимли ойи август. Бунинг сабаблари кўп. Биринчиси ва энг муҳими, 1991 йилнинг 31 август куни Ватанимиз мустақил деб эълон қилинди. 1991 йилнинг августида унинг орзуси ушалиб фермер бўлди. 2004 йилнинг августида эса бош фарзанди Жонибек туғилди.\n1991 йилнинг августида у барча ака-укаларини бир жойга тўплади.\n– Акалар, укалар фермер бўламиз. Ҳаммамиз муштни бир жойга қўйиб, бир жону бир тан бўлиб ишлаймиз.\n– Фермеринг нима ўзи? Аввал бизга шуни тушунтириб бер, – деди Ражабали.\nШу ерда Ҳайиталининг тили тутилди. Бу янги ҳаракат учун ҳали низом, тузукроқ йўл-йўриқ бўлмагани учун маънилироқ қилиб тушунтириб бера олмади.\n– Бирга ишлаш. Бирга ишлаб, фойдани тенг бўлиб ейишдир, – деди сўнг.\nАммо бирга ишлаб фойдани тенг бўлиб ейиш осон бўлмади. Фермерлик ҳақида одамлар тугул, ҳатто раҳбарларда ҳам тузук-қуруқ тушунча бўлмагани учун улар ака-укалар устидан кулгандай бўлди. Баъзи оғзи каттароқлари эса фермерлик Ҳайиталига идорада ўтириб чўт ташлаш, иқтисодчилик қилиш эмас, ҳали кўрамиз, бир ойга қолмай далани ташлаб қочмаса, дейишди.\nБошқалар бўлганда, балки қочишарди. Уларга ажратилган ер ташландиқ, захира ер эди. Энг ёмони, сув келиши минг азоб эди. Ерга урилган кетмон осмонга сапчирди. Буёғи техника йўқ. Ёрдамга келганлар эса, мендан кетгунча, эгасига етгунча қабилида ишлашарди.\nШундай кунларнинг бирида дала бошига туманнинг ўша пайтдаги раҳбари Иноятулла Суннатов келиб қолди:\n– Янги ишнинг ташвиши кўп бўлади. Тўғри, ерларинг анча нобоп экан. Мен ака-укаларнинг қўш қанот бўлганларидан қувониб турибман. Қўрқманглар, чунки бу ишнинг бошида давлатимиз раҳбарининг ўзлари турибдилар. Билиб қўйинглар, қийнала-қийнала пиширилган ошнинг таъми бўлак бўлади.\nБу гаплар ака-укаларга далда бўлди. Эл бирлашиб пуфласа, бўрон бўлади деганларидек, фермерликнинг биринчи йилиёқ далага саховат ёғилди. ўалла мўл бўлди – гектарига қирқ центнердан. Пахтанинг серҳосиллиги туфайли одам пахтазорда суратга тушгиси келарди.\nОтаси Ўроқбой аканинг «Йигитлар, ҳамма нарса секинлик билан бўлади, аввал озроқ ерда ишлаб кўринглар-чи, кейин бир гап бўлар, бу далани сенларга синов даласи деса ҳам бўлади, энг муҳими, ҳамжиҳат бўлинглар», деган гаплари ҳам далда бўлди. Отанинг ҳар бир гапини ҳаёт ҳикмати деб билган йигитлар ғайрат билан ишлай бошлади. Сув танқислиги ишнинг пайига тепа бошлагач, қудуқ қазишга тушишди. Қудуқдан насос орқали ер ости сувидан чиқариб суғоришга киришдилар. Ҳамжиҳатлик имкониятларга йўл очди. Дастлабки ерга йил сайин ер қўшилиб, тумандаги йирик фермерлардан бирига айландилар.\n2010 йилда 30 гектарга пахта, 30 гектарга ғалла экиб, гектаридан қирқ уч ва эллик центнердан хирмон кўтарилди. Бу юксак кўрсаткичлар қадр топди. Хўжаликка «Олтин фермер» мақоми берилди.\n2016 йилда ғалла режасини салкам бир ярим ҳиссага етказдилар. Пахта режасини 120 фоизга адо этишди. Самарадорлик йил сайин ошиб борди ва 2016 йилда 29,4 фоиз бўлса, 2017 йилда эса 32,3 фоизга кўтарилди.\nЭскиларнинг «Отлиқнинг ризқи олтита, аммо олтитаси ҳам нақд, пиёданики битта, у ҳам бўлса насия», деган гапи бор. Сурхондарё вилояти Узун туманидаги «Навбаҳор» фермер хўжалигининг бошлиғи Ҳайитали Неъматов ҳам олти ризқли одам. Нега десангиз “Дамас” минади – пойи пиёда юрмайди. Бунинг сабаби бор. 2013 йили республика Бош вазири, ҳозирги Президентимиз Шавкат Мирзиёев томонидан «Режадан ташқари 50 тонна сара дон» деган ташаббус ўртага ташланган эди. Бу ташаббусни қизғин қўллаган «Навбаҳор» фермер хўжалиги миришкорлари режадан ошиқча 50 тонна сара дон топширишга муваффақ бўлдилар. Шунда улар «Дамас» русумли машина билан тақдирланганди.\nДалани меҳнат безайди, меҳнат обрўлантиради. Меҳнат туфайли ташландиқ дала олтин далага айланади. Бу ерга кўплаб раҳбарлар қизиқиб қолишди. 2015 йили бу ерга ташриф буюрган республика қишлоқ хўжалиги вазири Ш.Тешаев далани эринмай айланди. Ўсимликлар кўркидан руҳланиб, «Шуларни сизлар ўстираяпсизларми, балосизлар-ку, бу ерга олимлар келиб, иш ўрганса бўларкан», деди. Бу гаплар Ҳайитали фермернинг қулоқлари тагида ҳозиргача жаранглайди.\nЯқинда Ҳайитали Неъматов хонадонида бўлдик. Уй-жой фермерга ярашиқли. Кўзга ташланган ҳар нарсада уй соҳибининг диди сезилиб турибди. Ҳовлида барқ урган гуллар. Диққатимни уйнинг чап тарафидаги улкан стенд тортди. Стендни «Навбаҳор»нинг 27 йиллик тарихи деса бўлади. Эҳ-ҳе, ундаги суратлар...\nКўнгиллар очилиб, суҳбат қизғинлашиб кетди. Ҳайитали гапга ғоят чечан. Гапларига шеър қўшиб, фикрини чиройли баён этади.\n1998 йили университетнинг иқтисодчилик соҳаси бўйича дипломини олган йигит мен билан бир истеъдодли ёш шоирнинг шеъри ҳақида гурунглаша кетди. Хаёлимдан «Худо берган йигит экан» деган фикр ўтди.\nҲайитали фермерга ҳам ҳайрат, ҳам ҳавас билан қарайман...


Криштиану Роналду: "Плей-оффда Францияга қарши ўйнамасак яхши бўларди" / CHAMPIONAT.asia\nКриштиану Роналду: "Плей-оффда Францияга қарши ўйнамасак яхши бўларди"\nПортугалия терма жамоаси сардори Криштиану Роналду ЖЧ-2014га плей-офф орқали ҳам бориш мумкинлигини айтиб ўтди.\n- Плей-оффда ўйнашимиз сюрприз бўлгани йўқ, сўнгги йилларда биз бундай ўйинларда иштирок этгандик. Ҳозир ҳам гуруҳда биринчи бўлиш имкониятимиз бор, аммо барчаси ўзимизнинг қўлимизда эмас. Плей-оффда иштирок этишимиздан хурсанд бўлишимиз керак.\nБу босқичда тўқнаш келиши мумкин бўлган энг кучли рақиб Франция. Уларга қарши ўйинлар анча қизиқарли бўлиши мумкин. Аммо плей-оффда тўқнаш келишни истамайдиган битта жамоа бу - Франция, - дейди Роналду A bola.


Сурия мухолифати Раққанинг 85 фоизи ИД жанггариларидан тозаланганини айтмоқда\n08 апрел 2020, Тошкент вақти: 21:50\nРаққа шаҳридаги кўчалардан бири.\nСурия қуролланган мухолифати Раққа шаҳрининг 80 фоизини “Ислом давлати” гуруҳидан тозалади. Раққа шаҳри “Ислом давлати” гуруҳининг асосий таянч нуқтаси ва қўмондонлик маркази ҳисобланади.\nРаққа шаҳрини озод қилиш амалиётини араблар ва курдлардан иборат “Сурия демократик кучлари” АҚШ қўллови остида олиб бормоқда.\nСурия мухолифати яқин кунларда Раққа шаҳри жанггарилардан тўла озод қилинишини билдирмоқда. Айни пайтда ҳарбий амалиётда 30 минг аскар иштирок этмоқда.\nРаққада 300 минг аҳоли яшайди. "Ислом давлати" гуруҳи шаҳарни 2014 йилда босиб олган эди. Раққани озод қилиш амалиёти жорий йилнинг 2 июлида бошланган.


HRW: Жанаўзенда ушланган шахс полиция калтакларидан вафот этган - BBC News O'zbek\nHRW: Жанаўзенда ушланган шахс полиция калтакларидан вафот этган\nImage caption Қозоқ расмийлари зўравонлик ишлатган полиция ходимлари устидан ички суриштирув бошланган, дейишади\nИнсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш Human Rights Watch ташкилоти Қозоқ полициясини Жанаўзенда 21 декабр куни вафот этган 50 ёшли Бозорбой Кенжебоев ўлимини муфассал текширишга чақирган.\nТашкилот хабар қилишича, Бозорбой Кенжебоев полициядалиги пайти олган жароҳатлари туфайли 21 декабр куни кечқурун вафот этган.\nУ ўлими олдидан "Новая газета" рўзномаси мухбири Елена Костюченкога бўлган ҳодисаларни гапириб берган.\nЕлена Костюченко сўзларига кўра, Бозорбой Кенжебоев Жанаўзенга яқиндагина кўзи ёриган қизини кўриш учун борган, 16 декабр куни кечки соат 17 ларда туғруқхонага бораётган пайтида уни қўлга олишган.\nКенжебоев ўзини илк бор ушлашган пайтида ҳам, шаҳар полиция бўлимига олиб боришаётган пайтида ҳам, ички ишлар бўлимида ҳам, ҳибс камерасида ҳам ва сўроққа олиб боришаётганда ҳам калтаклаганлари айтиб берган.\n"Говая газета" мухбири Бозорбой Кенжебоев билан 19 декабр куни кўришганида унинг баданида тирналган жойларини кўрганини айтган.\nҚариндошларининг айтишларича, полициядан уйига қайтганидан кейин қон аралаш йўталган ва сийдигидан ҳам қон келган.\nЎша кунлари Жанаўзенда телефон алоқаси узилгани учун у "Тез ёрдам" чақира олмаган.\nЎзи шифохонага боришга қўрққан, чунки шифохонада ҳибсга олинганларни қўйиб юбормаётганлари ҳақида эшитган.\nHuman Rights Watch ташкилоти Бозорбой Кенжебоев қўлга олинган пайтида калтаклангани ҳақида хабар тарқатган, ташкилот хабарида у АА исмли шахс дея тақдим этилган.\nХалқаро ташкилот Кенжебоев ўлимини қоралаб чиққан.\n"Бозорбой Кенжебоев бирор бир ҳолатда ҳам калтакланмаслиги ва ўлмаслиги керак эди. Қозоғистон ҳукумати унинг ўлими юзасидан зудлик билан тергов ўтказиши, унинг ўлимида айбдорларни жиноий жавобгарликка тортиши ва полиция томонидан номақбул муомала қилинишининг олдини олиш бўйича тезкор чоралар кўриши лозим", деб айтган Human Rights Watchнинг Оврўпо ва Марказий Осиё бўйича бўлими директори Рейчел Денбер.\nХалқаро ташкилот Бозорбой Кенжебоев яқинлари билан алоқани таъминлашга, уларнинг адвокат ва тиббий кўмак олишларига имконият яратишга, шунингдек, Жанаўзен шаҳрини, у ердаги барча ҳибсхоналарни инсон ҳуқуқлари ҳимоячиларининг кузатувчи учун очишга чақирган.\nHuman Rights Watch Бозорбой Кенжебоев ўлими юзасидан терговнинг якунлари ёзма равишда жамоатчиликка ошкор этилишини талаб қилган.\nЁпиқ қолаётган шаҳар\nҚозоғистон жануби-шарқидаги Жанаўзен шаҳрида 16 декабр куни Қозоғистон мустақиллигининг 20 йиллиги нишонланаётган пайтда бир гуруҳ одамлар байрам иштирокчиларига ҳужум қилган, шаҳар ҳокимлиги, нефт ширкати идораси ва қатор биноларга ҳужум қилиниб, ўт қўйилган эди.\nҚозоқ расмийлари ҳодисаларда май ойида иш ташлаган ва шундан кейин ишдан бўшатиб юборилган "Казмунайгаз" ширкати собиқ нефтчиларини айблаган.\nЗўравонликларда 16 инсон ҳалок бўлгани хабар қилинган, полициянинг тартиббузарларни тинчлантириш мақсадида жанговор қуролларни ишга солганлари айтилган.\nБироқ Интернетдаги бўлашиш сайтларида полициячилар ярадор инсонларга қарата ўт очгани ва уларни калтаклагани видеоси пайдо бўлган.\nРасмийлар ушбу видеони Интернетда жойлаштирган инсонларни тергов ишларига ойдинлик киритиш мақсадида излаётганларини маълум қилганлар.\nТинч намойишчиларга куч ишлатган полиция ходимлари устидан ички суриштирув тергови бошлангани хабар қилинган.\nҲодисалар рўй бериши билан Жанаўзенга бошқа минтақалардан махсус кучлар ташланган.\nФавқулодда ҳолат эълон қилиниб, шу кеча-кундузда ҳам шаҳарда комендантлик соати амал қилмоқда.\nБироқ инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари Қозоқ расмийларининг ҳибсга олинганлар ва юз берган воқеалар ҳақида кенг жамоатчиликни бохабар қилганларга нисбатан босимлар ўтказилаётганини айтишади.\nЖанаўзенга борган Қозоғистон Президенти Нурсултон Назарбоев Манғистау вилояти ҳокими, "Казмунайгаз" ширкати раҳбари ва мамлакатдаги нефт ширкатлари даромадларидан таркиб топадиган жамғарма - "Самрук-Казина"нинг раиси лавозимидан куёви Тимур Кулибоевни озод этган.\nЖанаўзен полициясининг норозиликни бостириш амалларини текширишмоқчи\n'Қозоғистон Жанаўзен ҳодисаларига оид далиллар бўйича текширув олиб боради'\nПрезидент Назарбоев тўсатдан куёви Тимур Кулибоевни лавозимидан четлатди\nҚозоғистон БМТни Жанаўзендаги ҳодисаларни текширишга таклиф қилди\nЖанаўзенни қайта қуриш учун 13,5 миллион доллар керак бўлади\nҚозоғистон ғарбида полиция ва иш ташлаган нефтчилар тўқнашди


Ўзбекистонда иккинчи жаҳон уруши даврида ишлаб чиқарилган автомобиль топилди » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nЎзбекистонда иккинчи жаҳон уруши даврида ишлаб чиқарилган автомобиль топилди\nКомментариев: 0 Просмотров: 648 Дата: 28-11-2015, 09:40 Армия транспорти саналган Willys MBни ҳайдаб юргизиш мумкин, ҳолати ҳам қониқарли.Бу ноёб автомобилнинг фотосурати ва сотиш ҳақида эълон фейсбукдаги “Тошкент ҳайдовчилари” гуруҳида пайдо бўлди. Гуруҳ аъзолари унинг нархини 10-15 минг долларга баҳолашди. “Нодир автонинг баҳоси янада ошади”, деган мазмунда изоҳлар кузатилди.Willys MB ўтувчанлиги юқори бўлган армия автомобили саналади. У замонавий йўлтанламас автомобилларнинг аждоди ҳисобланади. Серияли ишлаб чиқариш 1941 йилда Willys-Overland Motors ва Ford компаниясининг заводларида (Ford GPW маркаси остида) бошланган.Willys MB автомобилидан 659 031 дона ишлаб чиқарилган. “Виллис”лар совет армиясида ҳам командир автомобили ва танкка қарши 45 ммли замбаракларни судровчи сифатида хизмат қилган. Уруш тамомлангунча советлар АҚШдан 52 минг “Виллис” олган.


Фарзандингизга айтиш яхши оқибатга олиб келмайдиган 8 жумла - Daryo\n08:00, 28.07.2020 54520\nФарзанд неча ёш бўлишидан қатъи назар ота-она учун бола бўлиб қолаверади. Лекин болалик чоғларида эндигина ҳаётни англашга уринаётган мурғак қалб энг яқинлари томонидан айтилган айрим гаплар сабаб, ўзига паст баҳо берадиган, ишончсиз ва тушкунликка бериладиган бўлиб қолиши мумкин. Бу эса ўз навбатида у келажакда қурадиган оиласи, касби ва жамиятда ҳам ўз ўрнини топа олмаслигига олиб келади. Қуйида фарзандга қандай жумлаларни айтмаслик кераклиги ҳақида тўхталиб ўтамиз.\nМени уйимда яшаяпсан, қоидаларга амал қил.\nУшбу жумлани эшитган фарзанд қадр-қиммати ерга урилган, ўзини камситилгандек ҳис қилади. Энг ёмони эса миннат қилингандек тушуниб, ўзи туғилиб ўсган уйдан ҳафсаласи пир бўлиши ва уйда бўлишни истамаслигига олиб келади. Фарзандингизга сиз билан яшагани учунгина қоидаларга бўй суниши эмас, тўғри ва нотўғрилик яхши ва ёмонлик нуқтаи назаридан тартибга риоя қилиниши кераклигини тушунтиринг.\nМен ҳам шундай тарбия олганман, кам бўлмадим.\nҲар бир оиладаги вазият, бола психологияси индивидуал бўлгани учун ҳам шундан келиб чиқиб муносабатда бўлиш керак. Сизга берилган тарбия ўзини оқлаган дегани, фарзандларингизда ҳам шундай натижа беришига кафолат бўлмайди. Болангизни ички дунёси, қараш ва қизиқишларини ўрганиб, уларни инобатга олган ҳолда ёндашинг, суҳбатлашинг ва тушунишга ҳаракат қилинг.\nСени шу ишни қилишингни ёқтирмайман.\nСиз узоқ ва давомли гапирган бўлишингиз мумкин, лекин бола хотирасига сени ёқтирмайман сўзи муҳрланади. Бунинг оқибатида ўзига ва бажараётган ишига нисбатан ишончсизлик ва кўнгли тўлмаслик пайдо бўлади.\nШу қилиғинг отангга (онангга) ўхшайди.\nДакки давомида ўзини нотўғри иш қилганини англаган бола, оилада битта у эмас, катталар ҳам шундай ножўя ишлар қилар экан, демак айбдор бир мен эмас деган тушунча пайдо бўлади. Энг ёмони эса ўсмир вақтида камчиликлари кузатилса, ўхшатилган инсонни айбдор қилади.\nПалончининг боласидан ўрнак олсанг бўлмайдими?\nҲар бир боланинг ютуқ ва камчиликлари бўлиши табиий, сиз солиштирган ва ўрнак қилиб кўрсатган боланинг ўзига яраша минуслари бўлиши мумкин. Фарзандингиз муваффақиятга эришишини истасангиз уни ютуқларини эътироф этган ҳолда камчилиги нимадан иборат эканини тўғри тушунтиринг ва устида кўпроқ ишласа, ютуқлари сони аввалгидан ҳам кўпайишини ва бу уни қўлидан келишини билдиринг. Аммо асло бошқа бола билан солиштирманг.\nАслида бу рағбатлантирувчи жумла, лекин ҳали меҳнат қилмаган, изланмаган болакай ақлим бор экан, жонимни қийнамасам ҳам бўлади, деган хулоса чиқариши, оқибатда дарслар ва машғулотларга юзаки ёндашиши мумкин. Бунинг ўрнига сен яхши шуғулландинг, ўз устингда ишладинг ва шунга яраша қойилмақом натижа қайд қилдинг, дея мотивация беринг.\nУшбу жумла боланинг ўз салоҳияти ва имкониятларига шубҳа билан қараши, оқибатда уриниб кўришдан чўчиши ва ўз қобиғига ўралиб қолишига олиб келади. Фарзандингизга сени қўлингдан ҳамма нарса келади ва мен бунга ишонаман, фақат бунинг учун ҳаракат қилиб кўришинг ва ўз устингда ишлашинг керак деб айтинг.\nУшбу калима орқали сиз, ўз имконият ва салоҳиятига етарли баҳо бермайдиган шахс етилишига сабабчи бўлган бўласиз. Ҳаёт фақат мукаммалликдан иборат эмас, паст ва баландликлар бўлиши табиий. Хато қилинганидан кейин уни бартараф этиш, болага тўғри йўл кўрсатиб, тавсия бериш ўрнига уни ҳақоратлаш, сизнинг ожизлигингиздан дарак беради. Бола эса сиздан ўрнак олиб, ёқимсиз вазиятда ечим топиш ўрнига кимнидир айбдор қиладиган бўлиб вояга етади. Унутманг, бола кўзгу — сиз ўзингизни тутишингиз ва муомалангиз унда акс этмай қолмайди.\n17:14 Бугун 427\n17:00 Бугун 2067\n16:59 Бугун 3275\n16:42 Бугун 2700\n19:35, 29.09.2020 114542\n11:45, 30.09.2020 107422\n22:27, 29.09.2020 100468\n13:57, 30.09.2020 93057


ПАХТА – БОЙЛИК\n21 июль, якшанба.\nЧоп этилди: 17 сентябрь, 2016\nOldingi maqola БИЗДА ЕТИШТИРИЛГАНИНИНГ ЎХШАШИ ЙЎҚ\nKeyingi maqola МЕҲНАТГА ЯРАША МАНФААТ\nБу нималарда ўз ифодасини топаяпти?\nСир эмаски, халқимиз шўро замонида ҳам пахта эккан, фақат ёппасига, ҳамма ерга. Боиси, марказдан буйруқ шундай бўлган ва бошқа нарса экишга деярли рухсат берилмасди ҳам. Республика иқтисодиёти тўлиқ пахта яккаҳокимлигига мослаштирилганди. Имкон қадар кўпроқ ҳосил етиштириш талаб қилинар, аммо мавжуд салоҳият эътиборга олинмасди. Етиштирилгани эса тўлиқ ташиб кетилар ва бошқа республикаларда қайта ишланарди. Шу тариқа ўзимизнинг пахтадан тайёрланган кийим-кечак, истеъмол товарларини ўзимиз қайта сотиб олишга мажбур эдик.\nМустақилликка эришганимиздан сўнг пахтачилик мамлакатимиз қишлоқ хўжалигининг устувор тармоғи бўлиб қолди, фақат вазият буткул ижобий томонга ўзгарди. Эндиликда пахта парвариши билан бир қаторда аҳоли эҳтиёжи учун зарур озиқ-овқат маҳсулотлари етиштириш ҳам асосий ўринга чиқди. Ғўза экиладиган майдонлар қисқартирилиб, ҳосилдорлик ошди. Навларни танлашда унинг ҳудуд тупроқ иқлимига мослиги, унумдор ва эртапишар хусусиятларга эгалиги алоҳида инобатга олинмоқда. Асосийси, авваллари рағбат нималигини билмай ишлаган деҳқон ҳозир меҳнатидан тўла манфаатдорлик туймоқда, юқори маҳсулдорликка эришишни ўз олдига мақсад қилиб қўяяпти.\nАйтиш жоизки, одатда пахтага чиқимсиз маҳсулот дея таъриф беришади. Чунки ҳатто унинг ғўзапоясидан тортиб чаноғигача ишлатилади. Айрим маълумотларга кўра, пахта ўсимлиги асосида 200 турдан ошиқ маҳсулот ишлаб чиқариш мумкин экан. Пахта қишлоқ хўжалиги, озиқ-овқат, енгил, кимё саноати учун асосий хомашё вазифасини ўтайди. Мисол учун, унинг барги лимон ва олма кислоталарини ҳосил қилишда қўлланади. Гуллари эса асаларилар учун муҳим озуқа манбаларидан биридир. Чигитидан истеъмолга яроқли ўсимлик ёғи (бу борада жаҳонда соядан кейин иккинчи ўринда туради), чорва учун зарур омихта ем тайёрланади. Пахтанинг асосий қисми текстиль саноатида ип калава олиш учун ишлатилади. Ундан газлама, трикотаж, ип, вата ва бошқа турдаги ярим тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқарилади. Юқоридагилардан шуни англаш мумкинки, пахта ва ундан тайёрланган маҳсулотлар кундалик ҳаётимизда ўта муҳимлик касб этади.\nЯна бир эътиборли томони шундаки, истиқлол йилларида юртимизда пахта хомашёсини саноат усулида чуқур қайта ишлашга устувор аҳамият қаратилмоқда. Соҳада амалга оширилган изчил ислоҳотлар самарасида пахта тозалаш заводларининг мавжуд қувватлари тўлиқ модернизация қилинган бўлса, кейинги жараёнда иштирок этувчи тўқимачилик ва тикувчиликка ихтисослашган, замон талаблари даражасида жиҳозланган корхоналар сони анча кўпайди. Айни вақтга келиб мамлакатимизда пахта толасининг қарийб 50 фоизи қайта ишланаётгани қувонарли ҳолдир.\nВилоятимиз мисолида оладиган бўлсак, Китоб туманидаги “Китоб ип йигирув” АЖ, Шаҳрисабз туманидаги “Оқсарой текстиль”, Яккабоғ туманидаги “Универсал тараққиёт текстиль” МЧЖ, Касби туманидаги “Биг регион” каби корхоналар калава-ип ишлаб чиқаришда етакчи бўлса, Қарши шаҳридаги “Cotton Road” қўшма корхонасида толани қайта ишлашдан тортиб тайёр маҳсулот олишгача бўлган жараён тўлиқ қамраб олинган. “Қарши ёғ-экстракция”, “Косон ёғ-экстракция” акциядорлик жамиятлари эса аҳолига сифатли пахта ёғи етказиб бермоқда. Мазкур тадбиркорлик субъектлари импорт ўрнини босувчи, қўшилган қийматга эга маҳсулот ишлаб чиқариш баробарида минглаб кишиларни иш билан банд этган. Тармоқ ривожи янги иш ўринлари яратилишига замин ҳозирлаяпти. Келгусида яна кўплаб шунақанги истиқболли лойиҳаларни ҳаётга татбиқ этиш кўзда тутилган.\nМаълумот ўрнида таъкидлаш мумкинки, ўрта ҳисобда йилига 3,5 миллион тонна пахта етиштириб, 1,1 миллион тонна тола ва 1,7 миллион тонна чигит олиш имконига эга мамлакатимиз жаҳон пахта саноатининг етакчи иштирокчиларидан бири саналади. Биз пахта толасини етиштириш кўлами бўйича дунёда олтинчи, пахтани экспорт қилиш бўйича учинчи ўринда турамиз. Юртимиз серқуёш заминида унган пахтанинг толаси узунлиги, пишиқлиги, микронейр кўрсаткичлари бўйича дунёда юқори ўринда туради. Мамлакатимизда пахта саноатини янада ривожлантириш, тола сифатини ошириш, сақлаш ва етказиб бериш борасидаги тизимли ишлар самарасида жаҳонда унинг харидорлари тобора кўпайиб бормоқда.\nСўнгги вақтда ҳукуматимиз томонидан пахтани ташқи бозорга нафақат хомашё ҳолида, балки кўпроқ тайёр маҳсулот кўринишида чиқаришга алоҳида эътибор берилмоқда. Чунки хомашёдан кўра, тайёр маҳсулот реализацияси бизга кўпроқ фойда келтириши амалда ўз исботини топган. Шундан келиб чиқиб кўрилаётган саъй-ҳаракатлар натижасида республика экспорти таркибида тайёр маҳсулот улуши тобора ошмоқда. Бу эса валюта тушуми кўпайишига сабаб бўлаяпти. Валюта захирамиз бойиши четдан замонавий технологиялар келтирилиши, ҳудудларда ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатишнинг янги йўналишлари ташкил этилишига замин ҳозирлашини унутмаслик керак. Бу ўз навбатида аҳоли бандлигини оширишга хизмат қилади. Шу жиҳатларни ўйлаганда, бизда пахта бежизга миллий бойлик саналмаслигига амин бўласиз.\nМен раҳбарлик қилаётган “Абдиев Мажид” фермер хўжалигида ўтган йили 41 гектар ерда ғўза парваришланиб, ҳосилдорлик гектарига 41 центнерни ташкил этганди. Бу йил эса 38 гектар майдонда ғўзанинг “Порлоқ-4” навини экиб, парваришладик. Шу кунларда далаларимиз оппоқ тусга кирган: лўппи-лўппи очилган кўсаклар қараган одамнинг завқини келтиради. Бу – бизнинг эрта баҳордан тортиб шу кунгача қилган заҳматли меҳнатларимиз, барча зарур агротехник тадбирлар ўз вақтида амалга оширилгани, энг муҳими, дилга тугилган яхши ният, юқори мақсадларимиз меваси, деб биламан. Эндиги вазифамиз – шунча заҳмат, шунча меҳнат эвазига етиштирилган ҳосилни ўз вақтида териб-саранжомлаб олиш. Жамоамиз аъзолари билан бирга кўнглимизда эзгу ниятлар билан пахта теримини бошлаб олдик. Маҳалладагиларни ёрдамга чақирганмиз. Ўзимиз билган, синаган ҳашарчиларимиз ҳам бор. Уларнинг кўмагида, насиб этса, баланд хирмон уйиб, давлатга пахта сотиш шартнома режасини ошиғи билан уддалаймиз ва бунинг ортидан хўжалигимиз яхшигина даромад кўради деган ниятдаман. Далаларни кезиб, бу йилги ҳосил мўлжалимдагидан зиёдроқ эканига амин бўлдим. Гектаридан 45 центнерга етказиб, ҳосил кўтарамиз, деб турибмиз.\nЯна бир гап. Кузнинг ҳар бир куни ғанимат. Бу вақтдан унумли фойдаланган фермер фақат ютади. Зеро, пахта – бойлик, фермер учун ҳам, давлат учун ҳам, халқ учун ҳам. Бинобарин, унинг ортидан келадиган даромаддан ҳеч ким бенасиб қолмайди – эккан ҳам, парваришлаган ҳам, терган ҳам, қайта ишлаган ҳам.\nҚарши туманидаги “Абдиев Мажид” фермер хўжалиги раҳбари, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати аъзоси\n№ 111 (15180) 17.09.2016