Истигфор ва унинг таъсири – Дарё уз Янгиликлар\nГлавная / Маданият / Истигфор ва унинг таъсири\n03.01.2018\tМаданият Comments Off on Истигфор ва унинг таъсири 12,455 Показы\nХеч шубха йукки, «хамма ишларимни Аллох кузатиб турибди» деб эътикод килгувчи мумин кишининг хатолари кам булади. Лекин гохида адашиб баъзи бир нолойик ишларни килиб куйса, дархол Аллохни эслайди, хатосини тан олади, надомат чекади, истигфор айтиб, иккинчи бу ишни такрорламасликка ахд килади. Исломда гунохни ювиш учун дин арбоблари хузурида эътироф этиш (тан олиш)нинг хожати йук. Шунингдек, килган гунохи кишига доимо ёпишиб юради, ундан кочиб кутулиб булмайди, деган эътикод хам йук. Хар бир мусулмон бевосита Аллохга дуо килиб, уз надоматини изхор килиб, гунохидан утишини сураш имконига эга. Куръони Каримда шундай дейилган: «Ким ёмонлик килса ёки узига зулм этса, сунгра Аллохга истигфор айтса, Аллохни магфиратли ва рахимли Зот эканини топади» («Нисо» сураси, 110-оят).\nАллох таоло узининг магфиратига сазовор буладиган муминларни сифатлаб шундай дейди: «Ва улар фохиша иш ёки узларига зулм килган чогларида Аллохни эслаб, гунохларини магфират килишни сурайдилар, гунохларини Аллохдан узга ким хам магфират киларди? Ва улар, билиб туриб, килган гунохларида бардавом булмаслар. Ана ушаларнинг мукофотлари Роббиларидан булган магфиратдир» («Оли Имрон» сураси, 135, 136-оятлар).\nАллох таоло тавба килиб узига ёлворганларнинг гунохларини, албатта, кечади. Бу хакда «Зумар» сурасида шундай дейилган: «Сен менинг тарафимдан: «Эй, уз жонларига исроф (жавр) килган бандаларим, Аллохнинг рахматидан ноумид булманг! Албатта, Аллох барча гунохларни магфират этар. Албатта, унинг Узи ута магфиратли ва ута рахимли Зотдир», деб айт» (53-оят).\nУламолар: мумин кишининг умидини кучлантирувчи оятларнинг энг зури мана шу оятдир, деганлар. Ислом динида гунохлардан халос булиш, уз-узини поклаш имкони эзгулик йулидаги ишларга чамбарчас богликдир. Эзгу ишлар гунохни ювиши оят ва хадисларда алохида таъкидланган Чунончи, Аллох таоло Куръони Каримда: «Албатта, яхшиликлар ёмонликларни кетказади», деган («Худ» сураси, 114-оят). Бошка бир жойда Аллох эзгу амаллар магфиратга олиб боришини айтади: «Бошкалар эса гунохларини эътироф килдилар; улар яхши ва ёмон амални аралаштириб килганлардир. Шоядки, Аллох уларнинг тавбасини кабул килса. Албатта, Аллох магфиратли ва рахимли Зотдир» («Тавба» сураси, 102-оят).\nПайгамбаримиз соллаллоху алайхи васаллам бу хакда шундай деганлар: «Ёмон ишнинг ортидан яхши иш килсанг, ёмонликни ювган булади».\nИмом Бухорий ривоят килган.\nЗеро, инсон «Аллох барча гунохларни кечади, мен хакикий тавба килсам, кабул килади» деб катъий ишонмоги лозим. Хозирги кунда тиббиёт илми мухтож булиб турган асаб касалликларини даволаш воситаларидан энг кучлиси хам ана шу. Психология олимлари, хусусан, машхур Фрейднинг фикрича, асаб касалликларининг асосий сабаби рухий тушкунлик булиб, унинг давоси факат асаб касалликлари буйича мутахассис кишининг олдида уз хатоларини тан олиш билан булади.\nБу нарса, мутахассисларнинг айтишича, рухий, мантикий бир иш булиб, касалнинг хатоларини очиб ташлайди, у уз хатоларини куриб, хис килади. Шунда унинг рухи билан виждони орасида узаро келишув пайдо булади. Виждон кечиради, инсон эса узини рухи олдида мусаффо хис килади, шу билан асабий тугун йуколади.\nАсабий тугунлар хаёлий нарса булмай, балки купгина касалликларнинг сабабчиси хамдир. Масалан: бош огриги, юрак нотинчлиги, кон босими ва хозирги кунда таркалган купгина касалликлар…\nБунинг давоси табиб хузуридаги эътироф булса, табиб хузурида эътироф килди нимаю, Аллохнинг хузурида эътироф килди нима? Аллохнинг кечириши билан виждоннинг соф булиши орасида кандай фарк бор?\nАслида, табиб хузурида ёки ёлгиз холда уз виждони олдида тазарруъ килаётган одам узи билиб-билмаган холда Аллохга юзланиб илтижо этаётган булади. Зеро, виждон «Ал-Мийсок»дан колган диндорлик туйгусининг айни узидир.\nХатони тан олиш назарияси Куръоннинг хикматларидан булиб, унинг инсон учун фойдаси жуда хам каттадир. Мисол учун, Куръон Юнус алайхиссаломнинг уз хатоларини тан олганлари окибатида гам-гуссадан кутулиб, нажот топганларини айтиб утади: «Зуннунни эсла. Ушанда у газабланган холда чикиб кетган эди. Бас, у Бизни узига (ер юзини) тор этмайди, деб гумон килди. Зулматларда туриб, Сендан узга Илох йук, Сен поксан, албатта, мен золимлардан булдим, деб нидо килди. Бас, Биз унинг (дуосини) ижобат килдик. Унга гамдан нажот бердик. Муминларга шундай нажот берурмиз» («Анбиё» сураси, 87, 88-оятлар).\nБу оятдаги «муминларга шундай нажот берурмиз» жумласи барча муминларни юкоридаги йулдан боришга ва огир, нокулай холатга тушиб колганда, уз гунохларини тан олиб, Аллохдан ёрдам сурашга даъват этади. Куръондаги яна бир мисол, Одам ато ва Момо Хаво Аллохнинг буйругига буйсунмай, гунох килганларида бу гунохни тан олиб, дуо килганларини эслатади: «Эй Роббимиз, биз узимизга зулм килдик. Агар Сен бизни магфират килмасанг ва бизга рахим килмасанг, албатта, зиён курганлардан буламиз» («Аъроф» сураси, 23-оят).\nКуръон гунохларни кечишни сурашни ва уни кайта такрорламасликни, «Аллохнинг рахматига етишиш воситаси» дейди.\n«Роббингизга истигфор айтинглар, сунгра Унга тавба килинглар. (Шунда) У сизларни маълум муддатгача яхши рохатлар ила бахраманд килур ва хар бир фазл эгасига фазлини берур» («Худ» сураси, 3-оят).\nРивоят килишларича, Хазрати Умар (розияллоху анху) даврида бир киши келиб, кургокчиликдан шикоят килибди. Хазрати Умар унга «истигфор айтинглар» деб жавоб берибдилар. Иккинчи бир киши келиб камбагалликдан шикоят килибди. Унга хам «истигфор айтинглар» деб жавоб берибдилар. Учинчи бир киши бефарзандликдан шикоят килибди. Унга хам «истигфор айт» дебдилар. Яна бир киши камхосилликдан, бошкаси эса сув танкислигидан шикоят килибди. Уларга хам истигфор айтишни буюрибдилар. Шунда, хазрати Умар билан утирганлардан бири: «Эй, муминларнинг амири, турли кишилар келиб, турли нарсалардан шикоят килдилар, сиз эса барчасига «истигфор айт» дедингиз, бу кандай булди?» деганида, хазрати Умар юкоридаги оятни укиган эканлар.\nАллох таоло Пайгамбаримиз Мухаммад алайхиссаломга карата: «Модомики, сен уларнинг ичида экансан, Аллох уларни азобламас. Модомики, улар истигфор айтар эканлар, Аллох уларни азобламас», деган («Анфол» сураси, 33-оят).\nПайгамбаримиз алайхиссалом вафот этганларида баъзи сахобалар: «Бизни Аллохнинг азобидан саклаб турувчи икки нарса бор эди, бири Пайгамбаримиз алайхиссалом эдилар, энди иккинчиси, истигфор колди, у хам кетса, халокатга учраймиз», дейишган экан.\nПред. Фаришталар, набийлар ва китобларга иймон\nСледующая Тахоратдан сунг укиладиган дуо\nМирзиёев экспорт меваларни уч соатда расмийлаштириш хакида карор чикарди\nХаж ибодати шарафли имтихон экан…


26 октябр 2020, Тошкент вақти: 18:06\nҲисоботда дунё мамлакатларида аҳолининг ўртача умр давомийлиги, Иммун тақчиллиги вируси ва ОИТСга оид маълумотлар келтирилган. Хужжатда шунингдек, юқумли бўлмаган касалликлар ҳамда оналар ва болалар ўлими ҳолларини камайтириш, асримиз бошида турган долзарб муаммолар сирасига кириши билдирилган.\nҲисобот муаллифларидан бири Роберт Бийглхоул Озодлик радиосига муаммолар ҳақида шундай дейди: “Ҳисоботда дунёнинг баъзи минтақаларида ташкилот ўз мақсадларига эришаётгани билдирилган. Бироқ, айрим соҳаларда, масалан болалар ўлими, айниқса беш ёшгача бўлган болалар ўлими сонини камайтиришда эришилаётган натижалар шу суръатда давом этса, аср ўртасига бориб кўзланган мақсадга эриша олмаслигимиз мумкин”.\nҲисоботда дунё давлатларида аҳолининг ўртача умр давомийлиги масаласига алоҳида эътибор қаратилган. Жаҳон Соғлиқни Сақлаш Ташкилоти маълумотига кўра, сўнгги 50 йил мобайнида дунё аҳолисининг умр давомийлиги қарийб 20 йилга узайган.\nТашкилоти вакили Ремис Прохорскаснинг Озодлик радиосига маълум қилишича, ривожланган давлатлардан фарқли ўлароқ, ҳозирги кунда собиқ Совет республикалари, жумладан Марказий Осиёда аҳоли орасида ўлим сони кўпайган ва умр давомийлиги қисқарган: “Совет Иттифоқи парчаланганидан кейин унинг таркибида бўлган республикаларда чуқур ижтимоий-иқтисодий бўҳрон юзага келди. Ўз навбатида, бу аҳоли орасида ўлим сони кўпайиши ва умр давомийлиги қисқаришига сабаб бўлди“, - дейди Жаҳон Соғлиқни Сақлаш Ташкилоти вакили.\nРемис Прохорскасга кўра, Совет Иттифоқининг парчаланиши арафасида ва 90 йиллар бошида собиқ Совет республикалари, жумладан Марказий Осиё республикаларида ўлим сони камайган ва ўртача умр кўриш узайган. Мутахассис фикрича, ўша даврда ижобий ўзгаришга ўрта ёшдаги одамларнинг спиртли ичимликларни камроқ истеъмол қилгани сабаб бўлган: “Ўрта ёшдаги одамлар, айниқса эркаклар ҳақида гапирадиган бўлсак, инсоннинг узоқ умр кўриши унинг турмуш тарзи билан чамбарчас боғлиқ. Маълумки, саксонинчи йилларда Президент Михаил Горбавёч спиртли ичимликларга қарши кураш кампаниясини бошлаган. Агар статистик маълумотларга қарасак, ўша даврда мамлакатда ўлим сони камайган ва ўртача умр давомийлиги узайган эди“, - дейди Ремис Прохорскас.\nЖаҳон Соғлиқни Сақлаш Ташкилоти ҳисоботида, ҳозирги кунда 32 миллион одам юрак касалликларидан, беш миллион одам эса чекиш билан боғлиқ хасталиклар оқибатида вафот этаётгани билдирилган.\nҲисоботда Иммун тақчиллиги ва ОИТСга қарши кураш кечиктириб бўлмайдиган вазифалардан бири экани алоҳида таъкидланади. Ўтган йил дунё бўйлаб беш миллион одам Иммун тақчиллиги вирусини юқтирган ва икки миллион одам ОИТСдан вафот этган.\nЖаҳон Соғлиқни Сақлаш Ташкилоти мутахассиси Ирина Ерамованинг Озодлик радиосига айтишича, Марказий Осиё республикаларида Иммун тақчиллиги вируси ва ОИТС ҳозирда у қадар тарқармаган бўлсада, бу жараённинг олдини олиш масаласига жиддий эътибор қаратишлари керак: “Марказий Осиё давлатларидаги вазият Россия, Украина ёки Ғарбий Европа давлатларига қараганда анча яхши. Чунки, бу мамлакатларда эпидемия эндигина тарқалмоқда. Муаммо бошқа давлатлардаги каби жиддийлашиб кетмаслиги учун ҳозир барча имкониятни ишга соладиган вақт. Бу ишда халқаро ҳамжамият ҳам ёрдам беради”, - дейди Жаҳон Соғлиқни сақлаш ташкилоти вакили Ирина Ерамова.


Ҳожиакбар Шайхов. Сирли нур (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиҲожиакбар Шайхов (1945-2002)Ҳожиакбар Шайхов. Сирли нур (ҳикоя)\nҲожиакбар Шайхов. Сирли нур (ҳикоя)\nУлуғбек! Улуғбек! Мен — биринчи. Қалай эшитяпсиз? Қабул.\n— Биринчи! Биринчи! Мен — Улуғбек! Сизни яхши эшитяпман. Нима янгиликлар бор? Қабул.\n— Нур тарқатаётган нуқта кўздан ғойиб бўлди.\n— Ғойиб бўлди?.. Нега? Қачон?\n— Бир неча дақиқа аввал мен сайёра атмосферасига кирдим, нурланаётган нуқта тепасида бир зум тўхтаб, кемани тўғри курсга олдим, кейин пастлай бошладим Икки юз метр ҳам тушишга улгурмагандим, нурланиш бирдан йўқолди.\n— Ҳозир остингизда нима кўриняпти?\n— Ҳозир кема қуюқ булутлар қуршовида. Телелокаторлар ҳеч қандай иш бермаяпти.\n— Биринчи! Ниҳоятда эҳтиёт бўлинг. Булутлар қатламининг қалинлиги бизга номаълум. Сизни қуршаб олган туман сайёра сатҳигача чўзилган бўлиши эҳтимолдан узоқ эмас.\n— Улуғбек! Қема булутлар қатламини ёриб чиқдн. Баландлик 15000 метр. Сайёра сатҳини кўряпман. Жигарранг ва алвон рангларни ажратса бўлади. Эҳ, юрагим ҳовлиқиб кетяпти! Шубҳасиз, сайёра юзаси қуюқ ўсимликлар билан,ўралган. Телелокаторлар йўналишини боя нур тарқатган нуқтага тўғрилаяпман.\n— Биринчи! Биринчи! Ўзи нима гап? Жавоб беринг! Ўша заҳоти разведкачи-фазогир Даврон Шариповнинг ҳаяжонли, айни пайтда севинчга тўла овози янгради: .\n— Улуғбек! Сунъий қурилма кўряпман! Баландлик минг метр. Ўлай агар сунъий қурилма кўряпман!\n— Ховлиқманг, биринчи, ховлиқманг. Уни тасвирлаб беринг.\n— Тагимда, янглишмасам, шаҳар ястаниб ётибди.\nЎзга сайёра шаҳри! Ниҳоятда юксак қилиб қурилган тўғри формадаги цилиндрларни кўряпман. Асосининг диаметри тахминан юз метрга тенг бу иншоотлар турар жой бинолари бўлса керак. Ҳар бир цилиндр тепасида горизонтал йўналишда ва турли баландликка эга спиралсимон “бутоқлар” бор. Уларнинг ҳавода муаллақ турган энг чекка қисмй қалин мис ликопчани эслатади. Бинолар йигирма-ўттизтадан алоҳида-алоҳида жойлашган. Ҳар бир гуруҳ марказида бошқача шаклдаги — шарсимон, призмасимон, тўғри бурчакли қурилмаларни ҳам кўряпман. Чор-атроф ўт-ўлан, дов-дарахтлар билан ўралган. Албатта, агар қизил ва жигарранг баргли баҳайбат ўсимликларни дарахт деб аташ мумкин бўлса. Ўсимликлар биноларнинг девор ва пастки “бутоқлари”гача чирмашиб кетган.\n— Биринчи! Нурланаётган нуқта ўрнида нима кўряпсиз?Диаметри икки-уч километрга тенг қорамтир доирани кўряпман. Янглишмасам, бу менинг нигоҳим қамрай шолиши мумкин бўлган бутун майдондаги ўсимликлардан ҳоли ягона жой. Эҳ, жин урсин! — Нима гап биринчи!\n— Кечиринг, ўртоқ полковник. Оғзимдан чиқиб кетди. Баландлик икки минг метр. Менга энг яқин бинонинг кўп жойлари… шикастланганга ўхшайди!\n— Шикастланиш қандай характерда?\n— Бу саволга жавоб бериш учун бинога яқинроқ боришим керак. Ёнлама тортув двигателини ишга соляпман.\n— Биринчи! Эҳтиёт бўлинг! Гравитацион ва майдон ҳимояси қурилмалари ишини яна бир текшириб чиқинг. Орага яна жимлик чўкди. Кўп ўтмай, тағин Даврон Шариповнинг ҳаяжонли, айни пайтда ҳавотир аралаш овози эшитилди:\n— Улуғбек! Мен —биринчи! Спирал шаклдаги бино қошидаман. Бино ниҳоятда қалин ва тартибсиз ўсган ёввойи ўсимликлар қуршовида. Уй бурчаклари нураб кетган, деворларида катта-катта ёриқлар ва чанг босган тешиклар бор. Яқин атрофдаги бошқа бинолар ҳам худди шу аҳволда. Агар бу шаҳар бўлса, у — ташландиқ, ўлик шаҳар!\n— Биринчи! Шикастланиш ҳарбий ҳаракатлар натижасида юзага келган, деб тахмин килиш мумкинми?\n— Йўқ! — қатъий жавоб берди Шарипов. — Йўқ! Менимча, бинолар вақт ўтиши билан шу аҳволга тушган. Уларни кўп йиллик чанг қатламлари босган. Мен яқин келишим билан қандайдир майда жонзотлар тўдаси “гув” этиб тешик ва ёриқлардан чиқиб, бинонинг орқасига ўтиб кетишди…\n— Биринчи! Дарҳол қорамтир доира нимадан иборатлигини аниқланг.\n— Хўп бўлади!\n— Улуғбек! Мен — Биринчи! Доира устидаман. У чор-атрофини мазкур планетага хос қалин ўсимликлар ўраган оддий майдон экан. Аммо майдон ичи ўсимликлардан холи.\n— Унда бирор махсус қурилма кўринмайдими?\n— Майдоннинг рельефи қандай?\n— Текислик. Худди яқинда текислаб чиқилганга ўхшайди.\n— Ариқлар йўқми?\n— Йўқ. Лекин ўртаси бир оз кўпчиброқ турибди, Ўртоқ командир, менда бир таклиф бор.\n— Доира ўртасига қўнишимга рухсат берсангиз. Ўшанда ажойиб обзорга эга бўламан, лозим бўлса, дарров учиб кетишга ҳам улгираман, Анализаторлар ҳавони текшириб чиқишди. Ҳаммаси жойида. Радиация йўқ,\nУнча узоқ бўлмаган жимлик. Кейин “Улуғбек” юлдузкезар кеммаси командирининг қатъий овози янгради:\n— Қўнишга рухсат!\nЗиё юлдузидан биринчи сигнал Плутон яқинидаги космик зондлардан бири ёрдамида қабул қилинди. Айтиш керакки, бир неча аср давомида зондлар фазони узлуксиз тинтишар, бироқ бирор натижага эришганича йўқ эди.\nМана, ниҳоят, биринчи сигнал — ўзга дунё цивилизациясидан илк хабар олинди. Биринчи сигналдан кейин иккинчиси, сўнгра маълум вақт оралиғида бошқалари қабул қилинди. Ҳамма сигналлар бир хил, маълум. тартибда юборилмоқда, уларнинг сунъий усулда юзага келтирилаётгани эса аниқ эди.\nФазо лингвистлари дарров қабул қилинган сигналларни матрица формасида ёзиб олиб, аниқлашга киришишди. Бироқ матрицаларда акс этдирилган белгиларнинг асл маъносини аниқлашга келганда фикрлар бўлинди.\nМатрицадаги сигналлар икки гуруҳга бўлинган эди. Биринчи гуруҳда етти сайёрадан иборат қандайдир юлдуз системаси ифодаланиб, улардан иккинчи сайёра алоҳида ажратиб кўрсатилганди. Кейин сайёрада истиқомат қилувчи мавжудотлар, ўсимликлар, баъзи кимёвий элементлар ва қатор математик функцияларнинг шартли белгилари акс этдирилганди.\nИккинчи гуруҳ белгилар ҳам биринчисининг деярли аниқ нусҳасидан иборат эди. Белгилар биринчи гуруҳдагидай кетма-кет ва маълум вақт оралиғида узатилганди. Уларда биргина фарқ бўлиб, биринчи гуруҳдаги тирик мавжудотларнинг тасвири тушириб қолдирилган эди.\nЎша ондаёқ, нимададир янглишилган, деган тахмин пайдо бўлди. Афтидан, белгиларнинг жойларини алмаштириш, яъни матрицани тескарисига ўқиш лозим эди. У ҳолда биринчи ўринга тирик мавжудотлар акс этдирилмаган гуруҳ чиқарди ва гўё Зиё цивилизацияси ана шу усулда сайёрада ҳаёт пайдо бўлгани ҳақида ахборот бермоқчи эди.\n— Йўқ,— дея қатъий эътироз билдиришди фазо лингвистлари.— Матрицани фақат бир хил усулда тузиш мумкин. Ҳозир қандай юзага келтирилган бўлса, худди шундай ҳолда. Уни тескарисига ўқишга интилиш тўла маъносизликка олиб келади, чунки бу ҳолда ҳамма белгилар ўз ячейкаларидан турли катталикда силжийди ва бутун тасвир сочилиб кетади. Матрицанинг формаси ҳақида ортиқча гап юритишнинг сира ҳожати йўқ. Олинган натижани изоҳлаш лозим.\nБаҳслар авж олди, янги тахмин ва гипотезалар ўртага ташланди. Асосийси эса, ерликлар, ниҳоят, поёнсиз коинотда ёлғиз эмасликларини узил-кесил билиб олган эдилар.\nУч, аср аввал инсоният Қуёш системасидан ташқарига чиқди. Энг яқин юлдузларнинг чор-атрофи синчиклаб ўрганилди.\nВақт ўтаверди. Юлдузлар сари учиш мислсиз тезликда ривож топди. Коинотда ўта юқори тезликда ҳаракатланишнинг янги усуллари кашф этилди. Инсон олис ёритгичлар сари дадил қадам қўйди. Бироқ ҳамма жойда у сўниб бораётган ва сатҳи музлаган гелийдан иборат улкан космик сайёралар ёки эндигина туғилаётган оловли, шиддаткор дунёларга дуч келди.\nОдам ўзи каби одамлар билан мулоқат қилмасдан ёлғиз яшай олмагани каби, яхлит цивилизациялар ҳам ўз тараққиётининг маълум бир босқичида ўзаро мулоқат қилиш учун ўткир эҳтиёж сезишади. Кейин олис фазоларни тадқиқ қилишга киришишди…\nЗиёдан келган сирли сигналларнинг улкан қувонч ва ўта кўтаринки кайфиятда кутиб олинганлигининг боиси ҳам ана шунда эди. Дарров юлдузлараро учишга ҳозирлик кўрила бошланди.\nМана, ниҳоят, юлдузкезар “Улуғбек” кемаси Зиё юлдузи орбитасида айланувчи иккинчи сайёра яқинида.\nОдатда юлдузкезар кемалар сайёраларга қўнишмас эди. Улар фазода маълум орбитада маневр қилиб юришар, унинг экипажи эса, махсус планетолетларда юлдузкезар кема ва ўрганилаётган сайёра ўртасида қатнаб иш олиб боришарди. Сайёрага биринчи бўлиб разведкачи фазогир отланди.\n«Улуғбек»да разведкачилик вазифаси тошкентлик ёш фазогир Даврон Шариповга топширилган эди.\nКема Зиёга яқинлашаётганидаёқ сайёра юзасида нурланаётган доғ аниқланган эди. Сайёрани ўраб олган қалин булутлар энг сезгир локаторларга ҳам панд берган ва нурланаётган нуқта ягона мўлжал бўлиб хизмат қилаёттан эди.\nБироқ… кутилмаганда у қаёққа йўқолган бўлиши мумкин?\n— Улуғбек! Мен — Биринчи! — доклад қилди Даврон Шарипов сайёрага қўнгандан кейин бир неча минут ўтгач.— Ўрмонда қандайдир ҳаракат бошланди.\n— Аниқроқ гапиринг, нима ҳаракат?\n— Дарахт таналари орасида ғалати соялар ғимирлаяпти, шохлар силкиняпти, энг асосийси, гўё улкан филлар подаси қуруқ шох-шаббаларни босиб, янчиб ке-лаётгандай қаттиқ шовқин эшитиляпти.\n— Бунинг сабаби кучли шамол эмасми? ЁКИ бирор маҳаллий қуюн кўтарилгандир?\n— Балки. Аммо… Йўқ, бу шамол эмас, албатта. Дарахтлар орасидан қандайдир қора масса судралиб чиқяпти. У секин-аста мен томонга келяпти.\n— Биринчи! Тезлик билан учиб кетишга шай туринг.\nҲимоя майдони кучланишини оширинг.\n— Тушунарли. Аммо бунга ҳозирча ҳожат йўқ. Масса негадир ҳаракатдан тўхтади. Ундан ингичка тармоқча ажралиб чиқиб, катта тезликда планетолет сари келаяпти. Мана, энди аниқ кўряпман… Ҳа! Бу ёққа, янглишмасам, ё қўнғиз, ёки чумолиларнинг зич тўдаси жадал юриб келяпти!\n— Уларни дурустроқ тасвирлаб беринг.\n— Олдиндаги қўнғизнинг орқа томони ярим айлана шаклида, устида учта оқ доира бор. Олтита оёқ ёки қўл ёрдамида ҳаракатланади. Бош ўрнида кичикроқ ярим сфера жойлашган, ундан узун мўйловлари чиқиб турибди.\n— Унинг катталиги қандай?\n— Узунлиги бир метрга яқин. Баландлиги қирқ сантиметрча. Юрганида бу ўлчам бир оз катталашади. Танаси жигарранг тусда, оёқ-қўллари қоп-қора. Уларда иккитадан бўғин бор. Оёқ-қўллар пастроқда йўғонлашиб, япалоқ шаклда тугалланган.\n— Афсуски, биз олти оёқли қўнғизларни сизга қўшилиб томоша қилиш имконига эга эмасмиз. Нурланиш берганимизга қарамай, булутлар қатлами ҳалигача тар-қалмади, телелокаторлар ҳамон жим…\n— “Улуғбек!” Менимча… қаршимдагилар бирор маҳлуқ ёки ҳашарот эмас.\n— Сайёра атмосферасининг состави бу ерда тез-тез кучли чақмоқлар чақнаб туришидан далолат беряпти. Демак, ҳайвонлар яшин ва у билан боғлиқ хавфни яхши билишади. Негаки, мен қўнаётганимда тормозлаш двигателидан фойдаланиб, хийла узоқ муддат кеманинг тагидан пастга олов пуркаб турдим. Лекин мен уларда оловдан қўрққанлик аломатларини пайқамадим. Бу — ҳайвонларга хос бўлмаган хислат. Бунинг устига, бу, албатта, субъектив мулоҳаза, менга қўнғизларнинг ҳаракати ҳаддан ташқари оқилона туюляпти. Ҳайвонлар юрганда ўз энергиясини бунчалик аниқ ҳисоб-китоб билан сарфлай олмайди.\n— Мабодо, қаршимда ақлли мавжудотлар турибди, Деб айтиш ниятингиз йўқми?\n— Бундай деб тахмин қилинса ҳам, менимча, нотўғри бўлмайди. Мен ҳар хил цивилизация вакиллари бир-бирига икки сув томчисидай ўхшаши керак, деган назария тарафдори эмасман. Мен жигарранг қўнғизларнинг олий ақлга эга эканига ишонишим мумкин. Бироқ у ҳолда ташландиқ шаҳарни қандай изоҳлашни билмаяпман.\n— Биз ҳали, бириичи, кўп нарсаларни изоҳлашимиз керак!\n— Яна: кичкина қўнғизлар учун спирал шаклдаги баҳайбат бинолар нима учун зарурлиги ҳам муаммо…\n— Хўш, у ҳолда яна қандай тахмин қилишимиз қолди?\n— Менимча, улар машиналар. Ёки роботлар. Ё бўлмаса, киберлар.\n— Олти оёқли киберлардан қандай наф бор?\n— Бу сайёра учун худди шундай киберларгина иш бера олади. Атрофимдаги чангалзорларни бир кўрганингизда эди! Ғилдираклар ёрдамида улар орасида юриш мутлақо мумкин эмас. Фақат қадам ташлаб юрувчи киберларгина амал-тақал қила олиши мумкин. Қадам ташлаб юрувчи механизм учун эса, оёқларнинг оптимал сони, ўзингизга маълум, олтита бўлиши керак.\n— Сизнингча, робот-қўнғизлар планетанинг чангалзорлар билан қопланишини аввалдан билиб яратилган экан-да?\n— Мен бундай деб қатъий тасдиқламоқчи эмасман, Бироқ бир вақтлар инсоният томонидан яратилган киберлар ўз-ўзларини созлаб, яна такомиллашиб, бошқатдан бунёдга келишган ва бирданига одамзодни йўқ қилиб ташлаган, дея тахмин қилиш нега мумкин эмас экан? Ана унда ҳаммаси тушунарли бўлади: ташландиқ шаҳар, чангалзорлар, манави мавжудотлар тўдаси…\n— Нима тушунарли бўлади? Сигналлар-чи?., Яқиндагина нур таратган нуқта-чи? Ахир у бир неча соат давомида бекорга нурланмагандир? Бу кимдир ўзи ҳақида билдирмоқчи бўлганидан далолат бермайдими? Ўзингиз қўнган қора доира ҳақида нима дея оласиз?\n— Менда ҳозирча бошқа тахминлар йўқ… Диққат! Жигарранг масса яна ҳаракатга келди. У, боя айтганимдай, қўнғизларнинг тиғиз гуруҳи экан. Улар олдин-ги қўнғизлар тузган икки йўлнинг нариги чеккасига “оқиб” келишяпти. Боядан бери эшитилаётган ноаниқ шовқин бирдан қулоқни қоматга келтирувчи қасир-қусурга айланди. Нима бўляпти ўзи? Жигарранг масса олға интилиб, гўё ўрмонни бир чеккадан ямлаётгандай орқасидан йўл очиб кетяпти!\nТағин жпмлик чўкди.\n— Ақл бовар қилмайди! Бизнинг магистрал шосселардан қолишмайдиган катта йўл бир неча минут ичида ўрмон ичига шу даражада кириб кетдики, жигарранг масса, ҳатто, кўринмай қолди. Қаршимда тизилган қўнғизларнинг икки сафининг охири йўл бошига бориб тақалди… Йўл бошида қандайдир қора нуқта кўринди.У мен тарафга қуюндай тезликда учиб, тобора катталашиб кўриняпти. Мана, у олдимдаги майдонга етиб келди. Кемадан қирқ метрча нарида тўхтади. Бу… бу ҳаво ёстиқчалари ёрдамида ҳаракатланувчи оддий арава экан. Унда момиқсимон оппоқ бир нима ётибди. Афтидан, мени меҳмонга таклиф қилишаётир… Улуғбек!..\n— Улуғбек! Улуғбек!..— Даврон Шарипов бир неча минут бақириб, микрофонни силкитиб кўрди. Бироқ яна ҳеч қандай жавоб бўлмади. Негадир алоқа узилиб қолган эди.\nОлдиндаги қўнғизлар ҳаракатга келишди. Улар арава олдида тўпланишиб, торгина йўлакча ҳосил қилишди. “Нима бўляпти ўзи?” — ўйларди Даврон уларнинг ҳаракатини кузатаркан.— Улуғбекка ҳеч нима қилмаган, албатта, юлдузкезар кема сайёрадан анча нарида, бунинг устига кучли қувватли ҳимоя майдони билан таъминланган”.\nУ ўрнидан турди, асбоб-ускуналарга тўла тор кабинада уёқдан-буёққа юра бошлади.\nБалки алоқа узилиб қолгани қайтанга яхши бўлгандир? Энди у юзага келувчи ҳар қандай вазиятда ўзи мустақил қарор қабул қила олиш ҳуқуқига эга. Уч аср! Уч аср давомида одамзод фазода ўз ақлли қардошларини қидиради. Ким билади, балки шлюз-камерагина олис Ер вакилини орзу қилинган тарихий учрашувдан ажратиб тургандир?\nШарипов ўзининг маҳаллий олий ақл эгаларига қирғин келтирган қўнғизлар ҳақидаги тахминига ўзи ҳам ишонмаган, у сайёрадаги сирли ҳодисаларга изоҳ қидираётганди, холос. Изоҳ ҳозирча йўқ, бироқ сигналлар ҳам, ёруғ тарқатган нуқта ҳам, ғалати булутлар ҳам, ҳаммаси кимдир томонидан умумий бир ип билан боғлангандай эди Даврон Шарипов яна бир марта эфирга чиқиб, алоқа ўрнатишга ўриниб кўрди. Бироқ ҳеч қандай жавоб ололмади. Шунда у скафандрини кийди, лазер-автоматни қўлида бир айлантириб кўриб, яна жойига қўйди. Кейин ўзи билан бир неча кислород баллони олиб, шлюз-камера сари йўналди.\nОёқлари остидаги тупроқ ниҳоятда юмшоқ, у худди пружинадек босилиб, оёғини олиши билан яна кўтарилиб қоларди. Шарипоз бу буюк дақиқаларга мос тантанали бир гап айтмоқчи эди, бунинг ўрнига бирдан қўнғизларга қараб:\n— Ҳей! Сизлар тишламайсизларми? — деб сўради.\nҚўнғизлар сукут сақлаб туришарди.Йигит худди эс-ҳушини йўқотгандай, ҳеч қаёққа қарамай, тор йўлакдан қўнғизларнинг мўйловига тегар-тегмас бўлиб, арава томонга юрди.\nАрава унчалик баланд эмас, бир метрча келарди. Бир неча зина унинг платформасига олиб чиқди. Даврон момиқ деб ўйлаган нарса момиқ эмас эди, албатта. Унинг тизалларигача ботиб кирган оёқлари бу оппоқ материал орасида бемалол ҳаракат қиларди. У оёғи остидаги ғалати матони ушлаб кўргиси келди, лекин скафандр қўлқоплари бунга имкон бермади.\nБирдан унинг ўтиргиси келди. У чўккаламоқчи эди, бироқ, кутмаганида қулай ва юмшоқ креслога ўтираётганини ҳис қилди. У орқаси билан креслога суялди, тирсаклар юмшоқ тиргагичларга тиралди. У момиқсимон материал билан ўралган креслонинг шаклини аниқлашга интилиб, қўлини пастга юборган эди, бўшлиқдан бошқа ҳеч нимани топмади.\nУ ўзини ниҳоятда яхши ҳис қилиб, хотиржмлик оғушига чўмди. Оёқларини узатиб юборди, роҳатланиб керишиб, кўзларини юмди. Уйқу аралаш енгил шовқин эшитди: арава жойидан жилган эди.\nДаврон кўзини очганда, атроф ярим қоронғилик оғушида эди. У ҳамон аравада оппоқ момиқсимон материалга ботиб ётарди. Арава деворлари жигарранг кублардан ташкил топган тор ва узун коридорда турарди. Ҳар бир кубнинг ён томонида матрица шаклида жойлашган кўплаб тешикчалар мавжуд эди. Баъзи тешикчалар ўзидан қизғиш нур таратиб турарди. Давронга шип кўринмас, бироқ ёпиқ бино ичидалигини аниқ сезиб ётарди.\nУ кутилмаганда ўзига келиб, кескин ўрнидан турди-да, полга сакраб тушди. Ўша заҳоти тепадан ёқимли, унча ёруғ бўлмаган нур таралди. Арава енгил сирпаниб, коридор бўйлаб нари кетди. Паст, хотиржам, айни пайтда ёқимли овоз эшитилди:\n— Хавотирланманг. Сиз ҳар қандай хавфдан холисиз.\n— Мен қаердаман?\n— Сиз Кибернетик Марказнинг бош пультидасиз.\n— Ўзингиз кимсиз?\n— Кибернетик Марказнинг товушга тақлид қилувчи модулятори.\n— Сиз бизнинг тилимизни қаердан биласиз?\n— Марказ учун сизнинг тилингизни ўзлаштириш қийин бўлмади. Ажабланарлиси шундаки, сизлар ҳалигача телепатияни ўзлаштириб олмай, ҳар бири маълум\nмаънога эга бўлган “сўзлар” деб аталувчи товушларйиғиндиси ёрдамида ўзаро мулоқат қилар экансизлар.Тилингизни тўла ўрганиш учун Кибернетик Марказга Игсизнинг юлдузкезар кемадагилар билан гаплашган сўзларингиз ёзиб олинган плёнкани бир неча дақиқа анализ қилиб чиқиш кифоя қилди.\n— Улуғбекка нима бўлди? Нима учун алоқа узилиб қолди?\n— Юлдузкезар кемангиз мутлақо хавфсизликда.Тўғри, экипаж яна бир неча соат сиз ҳақингизда ҳеч қандай хабарга эга бўлмайди. Бунинг сабабларини сизга кейинроқ билдирамиз.\n— Менинг кема билан алоқа қилишимга ким монелик кўрсатди?\n— Кибернетик Марказ.\n— Сиз нима учун ҳадеб Кибернетик Марказ ҳақид гапиряпсиз? Унинг бунёдкорлари одамларингиз қани?\n— Сайерада одамлар йўқ. Ҳамма одамлар ўлиб кетишган.\n— Нима-нима? Қанақасига?..\n— Буюк Ўлим Асрида ҳаммаси ҳалок бўлишган.\n— Буюк… Ўлим… Асрида?..\n— Ҳаммаси ҳалок бўлишган, дейсизми? Ҳаммаси-я? Энг сўнгги одамгача-я?..\n— Ҳозир ҳаммасини ўзингиз кўрасиз.\nТепадан тушаётган майин ҳаворанг нур сўнди, лекин ўша заҳоти кўзни қамаштирувчи ёрқин қизғиш нур пайдо бўлди. Даврон жигарранг, текис полда кубларнинг жилваланаётган ва узлуксиз ўчиб-ёнаётган туйнукчаларига тикилганча, ҳамон қотиб турар экан, кутилмаганда ўзини қоронғи ва ёйсимон тоннел бўйлаб учиб кетаётгандай ҳис қилди.\nҚўққисдан… унинг нигоҳи остида яна шаҳар кўринди. Яна ўша спиралсимон баланд бинолар, призмалар, шарлар… Лекин бу энди ўлик ва ташландиқ эмас, балки ҳаёт гуркираб яшнаган, нур ва гулларга тўла шаҳар эди.\nБаъзи бинолар ўзаро томчисимон автомобиллар қатнаётган катта йўллар билан туташган. Осмонда учаётган турли-туман шаклдаги аппаратлар маълум йўналишлар бўйича ҳаракат қилар, афтидан, улар шаҳарнинг асосий транспорти вазифасини ўтарди. Даврон учувчи аппаратлар биноларнинг горизонтал “бутоқлари”даги “ликоплар”га қўнишаётганини пайқади.\nБироқ шаҳар қанчалик ғаройиб бўлмасин, Давроннинг эътибори ҳозир унда эмас эди.\nУнинг кўзи пастдаги, энг яқин цилиндр асосидаги одамларга тушган, бироқ улар узоқда бўлганлари учун қоматлари ва юз тузилишларнни кўролмай фиғон бўлаётганди. Қани энди уларни яқиндан кўришнинг иложи бўлса.\nБу нарса хаёлига келиши билан, бирдан зиёлик қаршисида пайдо бўлди.\nЗиёликнинг боши тухумсимон шаклда эди. Кўзлари — ерликларникига нисбатан ўзаро анча узоқда жойлашган ва дўппайиб чиққан қорачиғлар унга айни бир пайтда бутун чор-атрофни кўриш имконини берарди. Эҳтимол, шунинг учун бўлса керак, зиёликнинг бўйни анча суст ҳаракатланар, бунинг устига, у нисбатан калта ва йўғон кўринар — бош тўғридан-тўғри танага туташиб кетгандай туюларди. Очиқ қўллари, танасининг териси худди юзиники каби майин ва силлиқ эди.\nКенг ва япалоқ бурни пешанасидан бошланиб, юзининг ўртасида биргина ёйсимон тешик билан тугаганди; Афтидан, бурун зиёликлар организми учун яна қандайдир бошқа, алоҳида вазифани ҳам ўтарди. Лаблардан деярли холи бўлган оғзи эса хийла катта бўлиб, икки чеккасида эшитиш органлари — қопқоқсимон пластинкали икки тешик жойлашганди.\nЗиёликнинг бўйи сайёранинг гравитацион кучига мос — тўрт метрча эди. Бармоқлардан ҳоли қўллари икки қизғиш сўрғичлар билан тугалланганди. Давронга унинг қўл ва оёқлари суяксиздай туюлди. Эҳтиёжга қараб улар катта ва кичик радиуслар бўйича бемалол эгила оларди.\nҚўнғизлар қатори илк пайдо бўлганида, уларнингақлли мавжудотлар тоифасига кириши ҳақида баҳс қилиш мумкин эди. Бироқ ҳозир ҳаммаси ҳеч қандай баҳссизоқ, равшан эди. Зотан зиёликка бир қарашнингзидаёқ унда узоқ асрлар мобайнидаги мураккаб тараққиёт жараёнида юзага келувчи фикрловчи мавжудотга хос ҳамма сифатлар — ақл, фаросат, баҳодирлик, кўтаринки руҳ, олижаноблик, юмор ва ҳоказоларни пайқаб олиш сира қийин эмасди. У қоматдор, хушбичим ва баҳодир эди. Ер ўлчамлари мезони бўйича эмас, албатта. Бироқ унга тикиларкан, Даврон шакллар мукаммаллигининг нақадар хилма-хил бўлиши мумкинлиги ҳақида ўйлаб, коинотнинг кўриниши турли-туман, аммо келишган ва баҳодир одамлари билан фахрлана бошлаганди.\n— Ахир улар ҳалок бўлишган-ку! — бирдан ҳушига келди Даврон.—Бу тўрт метрлик одамлар Галактикада буткул йўқ бўлиб кетишган! Улар қандай фалокатга йўлиқишган экан?\nШу заҳотиёқ фазогир ўзини катта призма шаклидаги бино ичида, тўғрироғи, бино хоналаридан бирида кўрди. У қандайдир илмий лабораторияга келиб қолгани аниқ эди. Хонани ҳар хил рангдаги суюқликлар солинган турли ялтироқ шиша идишлар, асбоб-ускуналар тўлдирганди.\nХўмрайган қиёфали қоматдор бир зиёлик қандаидир колбани чайқаб кўраётганди. Кейин у ялтироқ датластинка олди, унга колбадаги суюқликдан бир томчи томизди-да, микроскопсимон аппарат остига қўйди. Бир неча минут қимир этмай турди, ниҳоят, журъат қилиб окулярга қаради. У микроскопдан бошини кўтарганида, бояги кайфиятидан асар ҳам қолмаганди. У эси оғиб қолгандай кула бошлади, кейин қўшиқ бошлаб, ўйинга тушиб кетди. Хонага бошқа зиёлилар кириб келишди, улар мўйсафидга хайратланиб тикилишди, бироқ кўп ўтмай ўзлари ҳам ашула айтиб, рақсга туша бошлашди.\n— Бу Медицина Академиясининг бир гуруҳ олимлари,— товушга тақлид қилувчи модуляторнинг майин овозини эшигди Даврон.— Улар ҳозир хурсанд бўлишяпти, чунки инсоннинг умрини минг йилгача узайтириш мумкин бўлган препарат—аксилгенни соф ҳолда ажратиб олишга муваффақ бўлишди. Афсуски, бу кашфиёт одамларни бахтли қилмади…\nУмумзиё Ахборот Системаси аксилген кашф қилингани ҳақида хабар қилмоқда. Ажойиб истиқбол қаршида инсоният қалби бамисоли ларзага келди. Минг йил ҳаёт! Минг йил ичида қанча ишларни бажаришга улгуриш мумкин!\nЯна бир кўринув.\nЗиёнинг ҳамма медицина муассасалари одамларни аксилген билан эмлашга киришган. Мана, биринчи бахти кулганлар! Минг йил яшовчи биринчи зиёликлар!\nАксилген ишлаб чиқариш бўйича алоҳида саноат тармоғи бунёд этилди. Аксилгенлар ҳаммага етиши керак! Ҳозир яшаётганлар ва келгуси авлодлар учун!\nАксилген билан эмлаш гўё одамзоднинг кайфияти ва ташаббусига қамчи ургандай бўлди. Одамлар ўзларини худди бошқатдан дунёга келгандай ёш ва бақувват ҳис қилишди. Келажак учун энди энг дадил режаларни тузиш мумкин эди. Сайёра бўйлаб сармаст қилувчи қувонч ва завқ тўлқинлари таралди.\nБиринчи бўлиб социологлар бонг уришди. Улар зиёликларнинг ҳозирги ўсиш суръати шу хилда давом этаверса, минг йилдан сўнг сайёранинг аҳволи нима ке-чишини тезкорлик билан исботлаб беришди: аҳоли сони йилдан йилга орта боради, ўлиш деярли ссзшр бўлмайди… Сўнгра электрон ҳисоблаш машиналари чиқарган математик хулосалар майдонга қўйилди.\nАгар бирор чора кўрилмаса, сайера аҳолисининг сони геометрик прогрессия бўйича ўсиб бораверади ва бир неча асрдан сўнг ўзининг критик қийматига эришади. Ана унда озиқ-овқат, турар жой ва инсониятнинг кўплаб бошқа эҳтиёжларини қондириш учун планетадаги барча ресурслар тугайди.\nСайёра ортиқ бирорта одамни ҳам боқа олмайди, бутун бўш майдонларни тўлдирган осмонўпар бинолар бошқа бирорта оилани ҳам сиғдира олмайди. Зиё аҳолисининг сони эса, ҳамон ўсишда давом этаверади.\nШундай қилиб, келажакда озиқ-овқат ҳам, турар жой ҳам, бўш ер парчаси ҳам муаммога айланади. Одамзод мисли кўрилмаган ҳору-зорликка дучор бўлади.\nЗиё халқи ўз тараққиёт йўлларининг ҳамма босқичларидан ўтар экан, уруш, очлик, касаллик, қашшоқликларни бошдан кечириб, ниҳоят, эндигина бахтли ва ижодий яшаш ҳуқуқига эришгандай эди. Бироқ…\nСайёрада ривож топаётган ижтимоий жамиятларнинг баъзи ўзига хос хусусиятлари туфайли унда биология, медицина, генетика каби фанлар тез суръатлар билан ривожланиб, даврдан анча илгарилаб кетганди.\nЭҳтимол, аксилген бир оз эртароқ, ўз вақтидан илгарироқ кашф этилгандир. Бошқачароқ шароитда, яъни зиёликлар ўз ёритгичлари системасидан ташқарига чиқиб, ўзга дунёларни ўзлаштира бошлаган маҳалда, эҳтимол, у ҳаётга муваффақиятли жорий қилинган бўлур эди. Балки ўшанда улар олдида туғилишни чеклаш проблемаси юзага келмаган бўларди.\nАммо, афсус! Олис юлдузларга учиш энди бошланган эди. Аксилген кашф этилган пайтда зиёликлар ўзларининг энг яқин қўшнилари Тао буржига боришга улгуришган ва унинг сайёраларида ҳаёт йўқлигига тўла ишонч қосил қилиб қайтишганди. Бироқ илк экспериментал учишлар буткул бошқа иарса. Ахир гап ўзга сайёраларга оммавий равишда кўчиб ўтиш, ҳатто, кўчиб ўтишгина эмас, балки фазовий жисмларни ўзлаштириш ҳақида боряпти-да!\nЗиё инсонияти бир неча аср давомида бунга эриша оладими, йўқми? Зотан социологлар сайёрада фақат бир неча асрлик хотиржам ҳаётгагина кафолат беришмоқда эди. Ундан кейин — чеклашлар, таъқиқлашлар, очлик, муҳтожлик…\nМинг йиллик қувонч, ижод нашъаси, умид ва ғала-балар ўрнига минг йил яшаш учун кураш, минг йиллик кўнгилсиз ва оч-наҳор ҳаёт. Ҳозирги зиёликни ҳам мана шундай келажак кутмоқда эди.\nКўҳна сайера ҳеч қачон бунчалик кескин тортишувлар, жанжал ва ўзаро ўта қарама-қарши фикрларнинг Киддатли курашига гувоҳ бўлмаганди. Аҳолининг бир қисми аксилген билан эмлаб бўлингани вазиятни янада мураккаблаштирганди. Кейинги инъекцияларни таъқиқлаш ҳақида, ҳатто, гап ҳам бўлиши мумкин эмас эди.\nЗиёнинг Буюк Кенгаши ҳафталаб кенгаш ўтказди, Ниҳоят, у юзага келган проблеманинг асосий принципларини ишлаб чиқди.\n1. Ҳеч ким инсон ҳаёти муддатини чеклаш ҳуқуқига эга эмас.\n2. Зиёликларнинг ҳозирги авлоди минг йил яшаши керак.\n3. Ҳаёт муддатининг кескин узайтирилиши одамларнинг ҳаётий эҳтиёжларини қондиришга таъсир кўрсатмаслиги керак.\n4. Ҳамма юқорида кўрсатилган принциплар туғилишни вақтинча чеклаш ҳисобига амалга оширилиши лозим.\nАсосий принципларга таяниб, Буюк Кенгаш шундай қарор қилди:\n— Сайёранинг ҳамма одамлари кечиктирилмасдан аксилген билан эмланиши лозим.\n— Медицина Академиясига уч йил давомида вақтинча стерилизация қилишнинг хавфсиз усулларини ишлаб чиқиш топширилсин.\n— Келгусида сайёранинг ҳамма одамларини аксилген билан эмлаш вақтинча стерилизация қилиш билан биргаликда амалга оширилсин.\nБундай қарордан ҳамма қониқиш олганга ўхшади. Тўғри, баъзан эътирозлар, хавфнинг олдинн олишга интилган овозлар ҳам эшитилиб қоларди, бироқ уларга ҳеч ким қулоқ солмади. Узоқ муддат бахтли ҳаёт кечириш умиди худди ҳимоя майдонидай, ҳар қандай бошқа фикрни улоқтириб ташлайверди.\nДастлабки икки йил давомида сайёра аҳли Медицина Академиясида юзага келаётган янгиликлар билан яшади. Икки йил — олимлар олдиларига қўйилган вазифани ҳал этишлари учун шунча муддат кифоя қилди.\nАкадемияда покиза қалбли, тажрибали олимлар ишлашарди. Бироқ улар жуда шошилишарди: ахир улар ҳам минг йил яшашдек имкониятнинг афсонавий шукуҳидан сармаст эдиларда.\nМана, ниҳоят, аксилген билан сайёранинг энг сўнгги граждани эмланган кун ҳам етиб келди. Бу кун планета тарихида энг буюк кунлардан бири бўлиб қолиши керак, деб ҳисоблашди. Шу кундан бошлаб, ҳатто, янги сана ҳисобини бошлаш кераклиги ҳақида таклиф киритганлар ҳам топилди.\nОрадан бир цеча йил ўтгач, кўтаринки кайфият ва қувончлар бошқа ҳиссиётлар билан алмашинди. Инсон психикасига бир нима бўлгандай эди. Одамлар эҳтиёткор, сусткаш ва ҳушёр бўлиб қолишди. Ҳар ким ўз соғлиғини диққат билан назорат қиладиган, озгина тоби қочса ваҳима кўтарадиган одат чиқарди. Узаро эътиборсиз муносабатда бўлиш ҳоллари кўпайди. Кутилмаганда арзимаган нарса учун қизишиб кетишлар, аҳмоқона хафа бўлишлар одат тусига кирди. Илмий экспериментларда қатнашишни истовчилар сони кескин камайиб, олий ўқув юртларининг аудиториялари бўшаб қолди. Ҳеч ким ўз ҳаётини хавф остида қолдиришни истамасди. Фазогирлар, денгизчилар, учувчилар, сув ости ғаввослари оммавий тарзда ўз ишларидан воз кечиб, тураржойлари яқинида осойишта ишлар билан шуғуллана бошлашди. Илгари яхлит бўлган инсоният тор ва чекланган дунёчасига биқиниб олган айрим-айрим индивидуумларга бўлиниб кетди. Минг йил яшашдек ажойиб имконият турганда, ҳеч ким хасталик ёки бирор тасодиф туфайли ҳалок бўлишни истамас эди-да.\nБироқ энг даҳшатлиси ҳали олдинда эди.\nВақтинча стерилизациянинг таъсир муддати аллақачон тугаган, бироқ туғилиш негадир ҳамон қайталамаётганди. Аввал, стерилизация, афтидан, ҳисоб-китоб бўйича белгиланган муддатдан кўпроқ вақтга таъсир қилса керак, деган фикр айтилди. Бироқ йиллар кетидан йиллар ўтаверди, ўн йнлликларни янги ўн йилликлар алмаштирди, асрлар ҳам ўтди—одамлар, ҳатто, чақалоқ йиғиси қандай янграшини ҳам унута бошлашди.\nАна шундагина, стерилизация бўйича тажрибалар шошма-шошарлик билан ўтказилгани, стерилизаторнинг аксилген бплан ўзаро таъсири эса, умуман тешириб кўрилмагани ёдга келди. Афтидан, худди шу — аксилген билан стерилизаторнинг ўзаро чатишмаси организмнннг янги хусусияти — наслсизликни юзага келтиргандн. Шундай қилиб, инсон зоти тўла қирилиб ке-тиш хавфи остида қолган эди. Айбдорларни қидиришнинг эса ҳожати йўқ эди. Ўз вақтида ҳамма минг йил яшашни хоҳлаганди. Лекин ҳеч ким авлодларнинг аҳволи нима кечишини ўйламаганди.\nБироқ… Ажабо! Бу даҳшатлн янгилик зиёликлар онгига тез таъсир қилиб, уларни жипслаштирди ва уларга янги куч-қувват бахш этди. Авлодлар ҳаётини барбод\nқилган кечаги худбинлар бир дақиқа ичидаёқ фидойиларга айланишди. Уларда мақсад пайдо бўлди.\nКелгуси авлодлар ҳаёти, инсон авлодини сақлаб қолиш проблемаси ҳамманинг ўй-фикрини банд этган, одамлар бу ягона мақсад йўлида қайта яшаш ва ишлашга бел бойлашганди. Яна ҳаётбахш меҳнат ва ташаббускорлик авжга минди. Яқиндагина деярли бўшаб қолган аудиториялар қайтадан лиммо-лим тўлди. Миллионлаб одамлар ўз билимларини ошириш курсларига кириб ўқий бошладилар. Медицина Академиясида ишлаш учун истак билдирганларнинг гўё чеки йўқдай эди. Бутун сайёра наслсизлик сирини излашга киришганди. Одамлар йўл қўйилган хатони тузатишга интилишарди. Улар кечаю кундуз тиним билмай ўқишар, ишлашар, тажрибалар ўтказишарди. Ўйин-кулги, маишат ва саёҳатлар тамом унутилганди, Уйқугагина бир неча соат ажратиларди, холос.\nБироқ одамлар кечиккан эдилар. Улар ниҳоят наслсизлик сабабларини аниқлашга муваффақ бўлишди. Аммо хатони тўғрилашнинг уддасидан чиқа олмадилар.\nБиринчи аксилген қабул қилган одамлар вафот эта бошлаган, сайёрада ҳаёт сўниб бормоқда эди.\nШунда Буюк Кенгаш ҳамма етакчи олимларни тўплади. Сайёранинг энг сўнгги зиёлик ўлгандан кейин бўладиган келажаги ҳақида жиддий фикрлашиб олиш керак эди.\nЭнг сўнгги одам ўлгандан кейин? Бироқ одамсиз қандай келажак бўлиши мумкин?\n— Бўлади! — дейишди бир оғиздан олимлар.\nЗиё одами коинотда ёлғиз эмас. У оламдан кўз юмади, бироқ миллионлаб ўзга сайёраларда ҳаёт давом этаверади. Модомики шундай экан, сайёрага бошқа, муносиб цивилизация вакиллари келиб, уни сўнган ва ҳувиллаган самовий жисмга айланишдан сақлаб қолмоқлари лозим!\nШундай қилиб, одамлар батамом ўлганларидан сўнг ўзга цивилизация вакилларини таклиф қилиб, улар ҳақида маълум ижобий хулосага келгач, Зиёдаги улкан ҳалокат сиридан уларни воқиф этиш бўйича ишларни амалга ошириши лозим бўлган Кибериетик Марказни модернизация қилиш ва автомат-роботларни яратиш\nтартибларини ишлаб чиқиш даркор эди. Бунда ҳамма нарсани эътиборда тутиш, ҳар қандай вазиятни ҳисобга олиш, шу жумладан, агрессив кайфиятдаги цивилизация вакилларининг учиб келишини ҳам назардан соқит қилмаслик керак эди.\nШундай қилиб, Зиё олимлари ўз ҳаётларидаги энг сўнгги ишни бажаришга киришдилар.\nДаврон ўша тор ва салқин коридорда. Тепадан унча ёруғ бўлмаган нур таралиб турибди, жигарранг кублар бамисоли ой нурига чўмган сокин кўл юзасидай жилваланяпти.\n— Бундан чиқди, сизлар фазога биринчи сигнал узатганингизда сайёрада одам қолмаган экан-да? — сўради у.\n— Йўқ, у пайтга келиб атига бир неча минг одам қолганди. Учинчи сигнал узатилаётган маҳалда сайёранинг энг сўнгги одами ҳам вафот этганди.\n— Улар биз ҳақимизда ҳеч қачон ҳеч нима билишмайди,— ўйлади Даврон юраги увишиб. Кейин яна киберга мурожаат қилди:\n— Бизнинг юлдузкезар кемамизни сиз қандай пайқадингиз?\n— Зиёдан уч парсек нарида бизнинг соқчи зондларимиз ўрнатилган. Биз юлдузкезар кемангизнинг орбитада қолгани ва сайёрага планетолет яқинлашиб келаётганини билганимиздан кейин тўртинчи вариант бўйича иш тутишга қарор қилдик. Бу вариант планетолетнинг Кибернетик Марказ яқинида қўниши ва унинг экипажи миясининг биоэлектр майдонларини ўрганиш учун гипнотик ҳолатда бош пультга олиб келиш ва шу тариқа мулоқат қилишни назарда тутарди.\nҚисқаси, ҳамма нш қуйидагича амалга оширилганди. Сиз қўнғизлар деб атаган роботлар ўрмоннинг бир қисмини йўқ қидиб, доирасимон майдон ҳосил қилишди ва ўша ердан ўзаро маълум вазиятларда жойлашиб, планетолетингиз томонга ёруғлик нури юбориб туришди. Сиз бу нурни пайқадингиз ва кемангизни майдон томонга ҳайдадингиз. 15000 метр баландликда ҳар бири у ёки бу частотадаги тўлқинларни тўсиш қобилиятига эга бўлган қатор ҳимоя қатламлари жойлашган. Марказ юлдузкезар кема билан алоқангизни узиб қўй-ишни лозим топди.\nСиз қўнганингиздан кейин эса, кибернетик Марказ анализ учун керакли ахборотларни йиғиб бўлгач, радиотўлқинлар йўлини ҳам тўсиб қўйишга қарор қилди. Унга Зиё одамлари ғоятда эҳтиёткорлик билан иш тутишни васият қилиб кетишганди.\nМарказ, разведкачи-фазогир оқил ва жасоратли одам бўлади ва у юзага келган вазиятда мулоқатга киришишга жазм этади, дея фикрлаб янглишмаганди.\nЕр деб аталувчи сайёранинг вакили! Миянгизнинг биоэлектр майдонини ҳамда кемадаги материалларни обдон ўрганиб чиқиб, юлдузкезар кема билан алоқа пайтидаги гапларингизни, шунингдек бизнинг одамларимиз ҳалокати билан танишаётган маҳалингиздаги ҳатти-ҳаракат ва ҳиссиётларингизни таҳлил қилиб, Марказ Ер. цивилизацияси олижаноб ва бизга нисбатан дўстона кайфиятда, деган хулосага келди!\nЗиё сайёраси энди шу дақиқалардан бошлаб сизларга тортиқ этилади!..\nҲайрат ва ҳаяжон оғушида сукут сақлаётган Давронда Зиёнинг энг сўнгги одами ҳаётининг охирги дақиқаларини кўриш истаги туғилди. Уша заҳоти унинг қаршисида ярим қоронғи тор хона кўринди. Юмшоқ креслода оёқларини узатиб бир мўйсафид ўтирибди. Унинг юз қиёфаси косметик медицина ёрдамида хий-ла ёш кўринса ҳам, лекин қомати қари чолларникига ўхшаб букчайиб, мункиллаб қолган эди. Минг ёшлар атрофида бўлган бу одамнинг кўз қарашлари кишини ҳайратга соларди. Бу кўзларда мислсиз чарчоқ, таъриф қилиб бўлмас даражадаги зерикиш ифодалари мужассам эди. У рўпарадаги бир нуқтага тикилганча, қимир этмай ўтирибди. Унинг борлиқ вужуди карахт бир ҳолга келгани, асаблари ниҳоятда таранглашгани шундоқ кўриниб турибди.\nУ бирдан титраб кетди. Бутун бир сайёрада якка ўзи қолганини чинакамига ҳис қилганди.\nСўнгги зиёлик гугурт қутисига ўхшаш ниманидир ушлаб олганди. Дастлаб Даврон унга ҳеч қандай эътибор бермади. Зиёликнинг негадир ранги оқариб кетди, лаблари нималардир деб шивирлади, сўнгра у қутидаги қандайдир тугмачани босган эди, “шиқ” этган овоз чиқиб, ўша заҳоти хонани кўм-кўк туман қоплади. Туман тарқалганда, кресло ўрнида куйиб кетган кичкинагина қора нарса қолган, хонани эса азоннинг ўткир ҳиди тутиб кетганди…\nДаҳшатга тушган Даврон яна коридорда турарди. Кубларнинг бирида қизил стрелка милтиллай бошлади.\n— Ерлик биродар! Ана у ерга боринг! — Модуляторнинг овозини эшитди у.\nДаврон кубга яқин келди. Шунда у мазкур куб бошқаларидан бир оз ўзгачароқ эканини пайқади. Унда тешикчалар эмас, балки чизиқчалар шаклидаги узун-узун тирқишлар бор эди. Куб “шц” этган овоз чиқарган эди, тирқишлардан бирида қандайдир оқ пластинанинг чети пайдо бўлди. Даврон уни қўлга олиш кераклигини пайқади.\nПластина жилваланувчи материалдан тайёрланганди. Унинг бир томони символлар билан тўлдирилганди.\nДаврон зўр бериб тикилар экан, гарчанд символлар нотаниш бўлса ҳам, бирдан ўзини уларнинг маъносига тушунаётгандай ҳис қилди. Пластинани кўзларига яқинроқ олиб келиб, ўқий бошлади:\nБиз, қачонлардир мағрур ва бахтиёр, ҳозир эса бахти қаро халқ Сизларга ҳаётимизнинг энг сўнгги соатларида мурожаат қиляпмиз.\nБизнинг цивилизация ҳали ёш эди. Биз кўп ишлар қилдик. Яна кўп ишларни амалга оишришимиз лозим эди. Бизда куч, қувват ва ирода бор эди.\nБироқ бизнинг камчиликларимиз ҳам йўқ эмас эди.\nБизни худбинлик барбод қилди.\nИнсон абадий эмас, лекин инсоният абадий!\nБиз ана шу оддий ҳақиқатни унутиб қўйдик. Оқибатда шум тақдир устимиздан аччиқ ҳазил қилди.\nБизни энди ҳеч нарса қутқара олмайди. Биз абадий йўқлик қаърига кетяпмиз.\nБироқ бизнинг ҳаёт қайнаган гўзал сайёрамиз қоляпти. Буюк инқирозимиз бўсағасида Сизлардан ўтиниб сўраймиз: муқаддас сайёрамизни қаровсиз қолдирманг! Унда яшаш учун авлодларингизни олиб келинг! Юртимизда инсон зоти, албатта, улуғланмоғи керак! Зотан, фақат инсонгина уни кимсасиз, бўм-бўш ва ўлик сайёрага айланишдан сақлаб қола олишга қодир!\nКибернетик Марказ Сизларга бизнинг билишаримиз ва барча энергия запасларимиз ҳақида маълумот беради. Бу запаслар сайёрани қайта оёққа турғазиш ва узоқ асрлар давомида Сизларни таъминлаш учун етиб ортади. Кибернетик Марказнинг ўзи бўлса, шу дақиқалардан бошлаб тўла Сизнинг ҳукмингиз остига ўтади.\nПланетамизда бахтиёр ҳаёт кечиринг!\nГоҳи-гоҳида Сизгача яшаганларни ҳам эслаб қўйинг ва ҳеч қачон уларнинг худбинларча қилган хатосини такрорламанг!\nМуҳтарам дўстлар, Она сайёрамизни севинг! Сўнгги соатларимиз етди! Алвидо!\n— Ерлик биродар! — ўша заҳоти Давроннинг қулоқлари остида модуляторнинг майин овози янгради: — Булутлар қатлами тарқатилди! Тўлқинлар тўсиқдан ҳоли этилди. Роботлар қўниш майдони бунёд этишга киришдилар. Кемага бу ҳақда дарров хабар етказиш. Шошилинг! Ҳали олдинда ишларингиз жуда кўп!..\nРукнларҲожиакбар Шайхов (1945-2002)\n← Аввалги Аввалги Эркин Малик. Довонда (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Ҳожиакбар Шайхов. Биринчи синов (ҳикоя)


«Реал»нинг энг яхши трансфери. Азар Роналдуни унуттира оладими?\nШанба, 08 Июн\n«Реал» ниҳоят узоқ кутилган трансферни эълон қилди - клуб янги даврга Эден Азар билан бирга киради. Бельгиялик футболчининг расмий тақдимоти 13 июнь куни «Сантяго Бернабеу»да бўлиб ўтиши белгиланган. Бу мадридликларнинг Родриго, Милитао ва Йовичдан кейинги тўртинчи трансфери. Бу харидлар Флорентино Пересга жами 255 миллион еврога тушди. Ёзги трансферлар арафасида Мадрид клуби бу йилги трансферлар учун жами 600 миллион евро ажратгани маълум қилинганди.\n🇧🇪✨ ¡El TALENTO de @hazardeden10!#WelcomeHazard | #HalaMadrid pic.twitter.com/xgTV39yCRY\nАйтиш мумкинки, ёзги трансферларнинг энг асосий харидларидан бири амалга ошиб бўлди. Албатта, ҳеч ким бир неча ойга сафдан чиққан ва ЕЧЛ стартидаги ўйинлардан дисквалификация қилинган Неймарни сотиб олишни истамаса керак. Бундай фантастик сценарий бўлмаслиги 99 фоизга аниқ, бу ёзда эса клубини ўзгартиришни режалаштирган футболчилар орасида Эден Азардан зўрроғи йўқ.\nУ «Челси» учун борини берди ва ваъда берганидек мавсум охиригача чин дилдан ўйнаб, мухлислар билан Европа Лигасининг икки карра ғолиби сифатида хайрлашди. Кўклар ундан бундан ортиғини талаб қила олмасди ҳам. Икки трансфер ойнаси учун тақиқ, Маурисио Сарри истеъфоси эҳтимоли ва клуб хўжайини Роман Абрамовичнинг Англиядаги муаммолари лондонликлар клуби келажагини мавҳум қилиб қўйган.\nБельгиялик юлдуз эса ҳадемай 30 ёшга чиқади. 28 ёшли футболчи айни кучга тўлган вақтида ва унда Чемпионлар лигасида ғолиб бўлиш ёки Криштиану Роналду ва Лионель Месси гегемониясига чек қўйиб, «Олтин тўп»ни қўлга киритиш учун у қадар кўп вақт қолмади. Гарчи Азарнинг ўзи шахсий совринларга фалсафий нуқтаи назардан қарасада. «Энг яхши футболчи бўлишни истайман, аммо эътироф этилмаслигим мумкин. Футболдан завқ олишни истайман. Ўхшаса энг яхши футболчи бўламан. Агар ўхшамаса, ҳечқиси йўқ. Шунчаки ўйнашни истайман», деганди у.\nРауль, Роналду, Азар\nАзар бир неча йилдан буён «Реал»га ўтишни орзу қилиб келарди. Шу билан биргаликда, замонамизнинг энг ёрқин футболчиларидан бирини таркибга қўшиб олиш ҳам «Қироллик клуби» ва унинг президенти Флорентино Переснинг орзуси эди. Мадрид клуби бош мураббийи Зинедин Зидан Азарнинг болаликдаги кумири бўлган, мураббий ҳам футболчи ҳақида ҳамиша илиқ фикрлар билдирган. У 2010 йилдаёқ, Азар ҳали «Лилль»далигидаёқ уни ҳеч иккиланмай трансфер қилишга тайёр бўлиши ҳақида гапирган.\nУнинг Азар трансферидаги роли катта, у бир неча марта футболчи билан шахсан трансфер хусусида гаплашган. Бу тарихдан хабардор бўлмаганлар ҳам буни трансфер қиймати орқали тушуниб олишлари мумкин - Британия нашрлари маълумотига кўра бонуслар билан қўшиб ҳисоблаганда бу трансфер мадридликлар клуби учун рекорд қийматда бўлди - 130 миллион фунт. «Реал» охирги марта 5 йил муқаддам бундай миқёсдаги трансферни амалга оширган, ўшанда «Монако»дан 80 миллион еврога Хамес Родригес олиб келинганди. Ҳозирча Азарнинг Мадрид клубидаги маоши миқдори маълум эмас, аммо унинг шартномаси 5 йил муддатга тузилади.\nШунингдек, Азарнинг янги рақамига эътибор қаратиш мумкин. «Челси»да у «ўнлик» эди, бу рақам лондонликлар клубида энг яхшиларнинг энг яхшисига бериларди. «Реал»да эса Эденнинг елкасида «7» рақами бўлади - «Сантяго Бернабеу»даги энг зўр рақам. Бу рақамда «Реал» афсонаси Рауль тўп сурган. Кейин Криштиану Роналду уни ўзиники қилган. Энди эса «буюк етти» чап қанотда, португалиялик юлдуз ўйнаган позицияда аъло даражада ҳаракатланувчи Азарга берилмоқда.\nЧап қанот ҳужумидаги тиқилинч\nЯнги харид қилинганлар «Қаймоқранглилар» ўйинини қандай ўзгартира олишини муҳокама қилишга ҳали эрта. Эден кўрсатадиган ўйин барчага маълум. У ажойиб дриблинг ва юқори тезликка эга, унинг кутилмаган паслари ва қайтариб бўлмас зарбалари ҳар қандай рақибни шошириб қўяди. У асосан чап қанотда югуради. Албатта, Азар ҳужумнинг исталган нуқтасида ҳаракатлана олади, у «ўнлик» сифатида ҳам, ёки «ёлғон тўққизлик» сифатида ҳам ўйнаши мумкин. Аммо унинг ижодкорлигини чап қанотда кўришимиз мумкин. Бу қанот унга ўнг оёғида айлантириб зарба беришга жуда қулай. Умуман, у икки оёғида ҳам яхши зарба беради.\nРеал Мадрид Эден Азар\nАллегри «Монако»ни бошқаришни истамади, у қайси клубдан таклиф кутаётгани маълум\nВидео: Криштиану Роналду марҳум отасининг видеосини кўриб, йиғлаб юборди\nКасильяс: «Ҳар бир амплуа бўйича алоҳида «Олтин тўп» бўлиши керак»\n«Ювентус» фан-гуруҳларидан 12тасининг етакчилари ҳибсга олинди\nАзамат Абдураимов Тошкентда ўтадиган U-16 Осиё чемпионати саралаши учун таркибни эълон қилди\nОФК президенти Шавкат Мирзиёев қабулида бўлди\nМесси Германияда. «Барселона» учун биринчи турдаёқ ҳал қилувчи ўйин\n«Наполи» — «Ливерпуль». Клопп ва Анчелотти ўзаро ҳисоб-китоб қилади


Ўзбекистондаги олтита стадионга олий “А” тоифасини берилди\n14 май 2021, Тошкент вақти: 08:27\nОсиё футбол конфедерацияси (ОФК) Ўзбекистондаги олтита стадионга олий “А” тоифасини берди.\nОлам.уз Интернет нашрининг хабар қилишича, бу қарор ОФК комиссиясининг жорий йил ёзида Ўзбекистонга сафаридан кейин қабул қилинган.\nХалқаро ташкилот вакиллари ташриф давомида Республика футбол клубларини текширувдан ўтказган.\nОФКдаги Ўзбекистон вакили Алишер Никимбаевга кўра, “Жар” (Тошкент), “Насаф” (Қарши), “Пахтакор” (Тошкент), “Бухоро” (Бухоро), “Локомотив” (Тошкент), “Навоий” (Навоий) стадионлари “А” тоифасига эга бўлган.\nChampionat.uz нашрининг бирдиришича, яна учта стадион - Андижоннинг “Соғлом Авлод”, Ғузорнинг “Ғузор” ва Муборак шаҳридаги “Баҳром Вафоев” стадионлари ОФК талабларига жавоб бермагани учун “А” тоифасини ололмаган.


24 октябр 2020, Тошкент вақти: 19:24\nКелаётган дам олиш кунлари Туркманистонда футбол матчлари бошланади. Жаҳон бўйлаб янги коронавирус пандемияси туфайли кескин чоралар кўрилаётган бир пайтда мазкур ўйинлар томошабинлар иштирокида бўлиб ўтади.\nТуркманистон Футбол федерацияси ўтган ой ҳеч бир изоҳсиз саккиз аъзога эга маҳаллий лига ўйинларини кейинга қолдирган эди. Эндиликда ташкилот 19 апрель куни “Олтин аср” ҳамда “Кўпетдаг” жамоалари учрашишини маълум қилди. 20 апрелга эса яна учта матч белгиланган.\nТуркманистон Футбол федерацияси 20 апрель куни Ёшлар лигаси ўйинлари бошланишини ҳам маълум қилди.\nТуркманистонда ҳали бирорта ҳам коронавирусга чалиниш ҳолати расман қайд этилгани йўқ. Шунга қарамасдан, мамлакат ўз чегараларини ёпган. Озодлик радиоси туркман хизматининг хабар қилишича, мамлакат ичида одамлар ҳаракатланишини чеклаш учун блокпостлар ўрнатилган.\nХабарларга кўра, полиция ходимлари тиббий ниқоб таққан ёки пандемия ҳақида сўзлаганларга тазйиқ ўтказмоқда.\nТуркманистон Спорт вазирлиги ўз сайтида эълон қилган билдирувда маҳаллий лига ўйинларини давом эттириш қарори “мухлислар армияси”ни мамнун қилгани эътироф этилди.


'Қирғизистонда миллатчиликка қарши турадиган бирорта ҳам сиёсатчи йўқ' - BBC News O'zbek\n'Қирғизистонда миллатчиликка қарши турадиган бирорта ҳам сиёсатчи йўқ'\nImage caption Нил Мелвинга кўра, Қирғизистонда бошқа миллатларнинг овози эшитилмаяпти\nМиллий низолар бўйича ғарбдаги етакчи экспертлардан бири Марказий Осиё ҳукуматлари ва жаҳон ҳамжамиятини 2010 йил июнида Қирғизистон жанубида юз берган қонли воқеалардан сабоқ чиқариш ҳақида огоҳлантирган.\nСтокголмдаги Халқаро Тинчлик Тадқиқотлари Институтининг Қуролли зиддиятлар ва зиддиятларни бошқариш дастури директори Нил Мелвинга кўра, Қирғизистонда миллатчилик кучайгандан кучайиб бормоқда ва биронта ҳам сиёсий раҳбар унга қарши туришни истаётгани йўқ.\nДоктор Мелвин ўтган йил июнидаги хунрезликлар ва ундан кейин авж олган миллатчилик илдизларини тадқиқ этган ва қирғиз ҳукумати ҳамда жаҳон ҳамжамиятига тавсияларини ишлаб чиққан.\nЎз хулосаларида у жумладан, Қирғизистондаги зўравонликлар фақатгина миллатлараро зиддият эмаслигини айтади. Би-би-си доктор Мелвин билан боғланиб, аввалига нима учун бундай хулосага келганини сўраган.\nЎзбеклар энг кўп жабр чекканлари ҳолда яна айбдорга айлантирилмоқда. Биронта ҳам сиёсатчи бу зўравонликларга тўғри баҳо бергани йўқ\nДоктор Мелвин: Қирғизистонда ўтган йил ёзида нималар содир бўлганини англаб етиш учун зўравонликларни келтириб чиқарган омилларга кенгроқ назар ташлаш керак бўлади. Қирғизистондаги зиддият бир кунда пайдо бўлгани йўқ. У ерда давлатни ким назорат қилиши, кимнинг президент, бош вазир ёки вазирликларни эгаллаши борасидаги зиддият йиллар давомида ривожланиб келаётган эди. Пировардида бу курашда ўзларининг турли-туман қарашлари, гуруҳлари, фракциялари ва раҳбарлари билан этник қирғизлар ғалаба қозонишди. Ўтган йил ёзида эса, ниҳоят бу зиддият Қирғизистондаги миллатлараро муносабатларга ёйилди. Мамлакатдаги асосий этник озчилик бўлган ўзбеклар бу сиёсий курашдан ўзларини четга олиб келганлар. Аммо ўтган йил майида бу қирғиз гуруҳларидан биттаси, яъни собиқ президентдан қудратни тортиб олган муваққат ҳукумат жанубдаги Бакиев клани қолдиқларига қарши курашда ўзбеклардан ёрдам сўради. Худди шу нуқтада этник зўравонликлар кенг миқёсдаги зиддиятнинг бир қисмига айланди.\nБи-би-си: Сизнингча, бугун Қирғизистонда авж олган ашаддий миллатчилик ўтган йилдаги этник зўравонликларнинг оқибатими?\nДоктор Мелвин: Менимча Бакиевнинг ҳокимиятдан ағдарилишида ҳам миллатчилик унсури бор эди. Қирғизистондаги ватанпарварлик кўпинча миллатчиликка айланиб кетганини кузатамиз. Бакиевнинг ағдарилиши миллатчилик эҳтиросларини жўштириб юборди. Аммо миллатчилик Бакиевдан аввал пайдо бўлган эди. Миллатчилик мустақил Қирғизистоннинг бутун табиатига сингиб кетган бир нарса дейишимиз мумкин. Чунки мустақилликнинг ўзи аксарият кўпчилик бўлган қирғизлар номидан эълон қилинган эди. Тил, рамзлар ва Қирғизистоннинг тарихи, буларнинг ҳаммаси қирғизларнинг мустақиллик тушунчаси билан йўғрилган эди. Ҳеч қачон Қирғизистон давлатининг фуқароликка асосланган ва турли - туман жамоаларнинг манфаатларини акс эттирадиган, кўп миллатли бир мустақиллик тушунчасини яратишга уриниш бўлмаган. Бу фақат бир томон билан чекланиб қолган тушунча бўлгани учун ҳам ўтган йилдаги каби сиёсий зиддиятлар чоғида осонлик билан этник зиддиятга айланиб кетди.\nБи-би-си: Аммо бу каби миллий мустақиллик тушунчаси қўшни Ўзбекистон, Қозоғистон ёки Тожикистонда ҳам мавжуд. Лекин бу давлатларда этник тўқнашувлар юз бераётгани йўқ-ку?\nДоктор Мелвин: Менимча, сиз айтаётган давлатларда ҳам муаммо йўқлигини кўриш учун хали бироз вақт кутиб туришимиз керак. Назаримда Ўзбекистон ва Қозоғистондаги ўтиш жараёнлари, бугунги раҳбарларнинг сиёсий саҳнадан кетиши ортидан айни муаммолар юзага қалқиб чиқиши эҳтимоли катта. Чунки бу давлатлар раҳбарлари куч ишлатиш йўли билан этник масалани кун тартибидан четда ушлаб туришибди. Хусусан, Ўзбекистонда тожик ва қозоқ озчиликлари муаммоси, рус озчилиги ва унинг мероси билан боғлиқ вақти - вақти билан юзага чиқиб турадиган муаммолар мавжуд. Қозоғистонда ҳам шундай. 1990-йилларнинг бошида Қозоғистондаги руслар билан боғлиқ яққол хавотирлар, масалан казаклар ҳаракати бор эди. Бу муаммоларга ҳеч қачон тузук-қуруқ ечим топишга уринилмаган. Улар бир четга суриб қўйилган ва бостирилган, холос. Қирғизистон қўшни давлатларга қараганда анчайин очиқ бир жамият эди. У ерда сиёсий ҳокимият унчалик марказлашмаган. Шунинг учун ҳам Қирғизистонда кўпроқ зўравонликларга гувоҳ бўлаяпмиз. Бу эҳтимолни минтақанинг қолган жойларида ҳам истисно қилиб бўлмайди. Ҳозирнинг ўзида, масалан, тожик-қирғиз чегарасида айрим кескинликларни кўраяпмиз. Яъни бу муаммо доимий. Назаримда ҳозир биз айниқса, Ўзбекистонда шўролардан кейинги биринчи раҳбарият ўзгариши босқичига кирар эканмиз, бу масала янада кўпроқ эътиборни талаб қилади.\nҚирғиз сиёсатчиларининг янги авлодида миллатчиликка қарши турадиган биронта ҳам одам йўқ\nБи-би-си: Қирғизистонга қайтсак. Биз куни кеча президент Ўтунбоева билан суҳбатлашдик. У миллатчилик муаммосини тан олади ва унга қарши курашиш кераклигини жуда яхши англайди. Сизнингча бу етарли эмасми?\nДоктор Мелвин: Менимча президент Ўтинбоева баъзи муҳим қадамларни қўйди. Бунга шубҳа йўқ. У миллатлараро муносабатлар концепциясини ишлаб чиқиш ғоясини илгари сурди. Аммо Ўтинбоева хоним президентлик сайловида қатнашмайди ва сиёсий саҳнани тарк этишга тайёрланмоқда. Қирғиз сиёсатчиларининг янги авлоди орасида эса унга ўхшаган қадамларни қўйишни истаётган биронта ҳам одам йўқ. Ҳатто Ўтинбоева хонимнинг айтаётган нарсалари ҳам хали аниқ ишга айланганича йўқ. Масалан, ўзбеклар хали ўзлари бошдан кечирган зўравонликлар ҳақида баралла гапириш имконията эга бўлганлари йўқ. Зўравонликлардан кейинги адолат тизими амалда "зўрларнинг адолати" га айланиб қолмоқда. Энг кўп жабр чеккан ўзбеклар, мен қирғизлар жабрланмади, деяётганим йўқ, аммо ўзбеклар энг кўп жабр чекканлари ҳолда яна айбдорга айлантирилмоқда. Биронта ҳам сиёсатчи бу зўравонликларга тўғри баҳо бергани йўқ. Рост, бўлиб ўтган воқеалар, конституция борасида, кўпгина жонли мунозаралар бўлаяпти. Аммо бу мунозараларда барча миллат вакиллари қатнашаётгани йўқ. Шу маънода бу тўлиқ мунозара эмас, чунки бошқа миллатларнинг овозлари эшитилмаяпти. Парламентда ўтирган бир-икки депутат бутун миллатни намоён қила олмайди. Бу борада Қирғизистон хали кўп иш қилиши керак.


Уруш шаҳар ичига кўчди\nҲамаснинг¸ шаҳар ичидаги жангларнинг қонли бўлиши ҳақидаги огоҳлантирувларига қарамай¸ Исроил қуруқлик қўшинлари Ғазонинг аҳоли зич яшовчи ҳудудларига кириб бормоқда.\nИсроил қуруқлик қўшинлари Ғазо ерларини ишғол қилишда давом этмоқда ва Тел-Авив бу босқинни Ҳамаснинг ракета отиш майдонларини йўқ қилиш зарурати билан оқламоқда.\nИсроил даъвосича¸ ҳамасчилар бир неча йилдан бери Ғазо шимолидаги боғлардан туриб¸ Исроил ҳудудини ракеталардан ўққа тутмоқда ва айнан шу ҳужумлардан тоқати-тоқ бўлган Исроил Ҳамас истеҳкомларига қарши ҳозирги босқинни уюштиришга мажбур бўлган.\nСўнгги маълумотларга кўра, Исроил қўшинлари нафақат ракета отиш майдонлари бўлган мазкур боғлар¸ айни пайтда Ғазо шарқида жойлашган кўп қаватли биноларни ҳам ишғол қилган.\nШунингдек, 6 январга ўтар кечаси Исроил армияси қисмлари Ғазо секторидаги иккинчи йирик шаҳар - Миср чегараси яқинида жойлашган Хон Юнус шаҳрига ҳам бостириб кирди.\nБу босқин эса¸ Ғазодаги асосий йўлни тўсиб, Ғазо шаҳрига қурол-яроғ¸ хусусан ракеталарни яширинча олиб ўтиш йўлини қирқиш мақсади билан изоҳланмоқда.\n5 январ куни қилган чиқишида Исроил Бош вазири Эхуд Олмерт ҳарбий амалиётлардан мақсад Ҳамасни нафақат ракета отишдан тўхтатиш¸ балки Исроил ҳудудини ракеталар билан нишонга олиш имкониятидан тўлиғича маҳрум қилишдан иборат эканини таъкидлади.\n6 январ куни Исроил армияси матбуот вакили Авитал Лиебович ҳарбий ҳаракатлар заруратини яна бир бор оқлашга уринди.\n- Мен буни жуда зарурий жанг деб атаган бўлардим. Қўшинларимиз жуда кўтаринки руҳда. Улар ўз мақсадларига етишга қарор қилишган. Шу боис биз аста-секин¸ аммо ишонч билан мақсад сари боряпмиз¸ деди Исроил армияси матбуот вакили.\nХалқаро ҳамжамият томонларни дарҳол ўт очишни тўхтатишга чақирмоқда аммо исроил томони бундай чақириқларни рад этмоқда.\n- Биз бу можаро бир ҳафта ёки бир ойдан кейин қайта бошланмаслигига ишонч ҳосил қилганимиздан сўнг¸ вазиятни ўзгартирганимиздан кейингина ўт очишни тўхтатиш мумкин деб ўйлаймиз¸ деди сешанба куни Исроил Ташқи ишлар вазирлиги матбуот вакили Якуб Ливне.\nИсроил расмийлари ўт очишни тўхтатиш ҳақида келишувга эришиладиган бўлса, Ҳамас гуруҳи Миср-Ғазо чегарасида тунел очиб қайта қуролланмаслиги учун келишувга халқаро миссия ҳам қўшилиши кераклигини айтмоқда.\nИсроил қўғинлари Ғазо ичкарисига бостириб киришни давом эттирар экан¸ Тел-Авив расмийларига кўра, Ҳамаснинг Исроилга ракета отиши камайган.\nВашингтондаги Исроил элчихонаси вакилларига кўра, Ҳамас 25 декабрга қадар Исроил ҳудудига кунига ўртача 80 та ракета отган бўлса, ҳозирда 20та ракета отишга муваффақ бўлмоқда.\nАйни пайтда¸ 15 минг жангчиси борлиги тахмин қилинаётган Ҳамаснинг осонликча таслим бўлмаслиги кутилмоқда.\nҲамас раҳбарлари шаҳар ҳудудидаги уруш Исроил аскарларига қаттиқ қаршилик кўрсатиш учун ўз тарафдорларига қулай бўлишини таъкидламоқдалар.\nИсроил армияси ҳужумлари оқибатида тинч фаластинликлар ичидаги қурбонлар сони ошган сари етакчи давлатларнинг томонларни ўт очишни тўхтатишга чақириқлари ҳам кучаймоқда.\nБу жараëнда¸ Франция фаоллиги¸ айниқса¸ кўзга ташланмоқда.\n- Исроил катта давлат. Исроил катта демократик давлат. Агар Исроил Ғазодаги ҳозирги оғир гуманитар вазиятни бундан ҳам ёмонлаштиришда давом этаверса¸ дунё буни тушунмайди.\nАниқроқ айтганда¸ Исроил катта давлат бўлгани учун, Исроил катта демократик давлат бўлгани учун гуманитар вазиятни бугунги аҳволда қолдиролмайди¸ деди минтақага сафар қилиб¸ томонлар билан музокара ўтказган Франция президенти Николя Саркози.\nСаркози Ғазо секторига кўпроқ гуманитар ёрдам олиб киришга имконият яратиш учун ўт очишни 48 соатга тўхтатишга чақирди. Аммо Исроил айнан ҳозирги шароитда Ҳамасга нисбатан босимни камайтира олмаслик иддаоси билан¸ бу сўровни рад этди.\nҒазодаги шифокорларга кўра, Исроил армияси ҳужумлари оқибатида ҳозиргача 560дан ортиқ фаластинлик нобуд бўлган. БМТ расмийлари¸ нобуд бўлганларнинг чорак қисми болалар эканини айтмоқда.\nАйни пайтда¸ Исроил томони кўрган талафот саккиз кишини ташкил этади.\n5 январ куни гуманитар ёрдам бўйича БМТнинг Ғазодаги мувофиқлаштирувчиси Максвелл Гейлард Ғазо секторидаги гуманитар вазият аянчли аҳволда эканини таъкидлади.\nБМТ расмийси¸ ҳозирда Ғазо аҳолисининг аксари¸ жумладан болаларнинг кўпи оч экани, уларнинг тиббий ёрдам, электр ва тоза ичимлик сувисиз қолганини айтди.


Авлиё Иоанн Дамаскин. Иисус Христос ва инсоният тарихи тўғрисида\nSerapion.org / Faith and Practice of Orthodox Church / Авлиё Иоанн Дамаскин. Иисус Христос ва инсоният тарихи тўғрисида\n(томонидан Варлаам ва Иоасаф ҳаёти тўғрисида ёзилган қиссадан)\n«Агар сен менинг Эгам ҳақида билмоқчи бўлсанг, билки менинг Эгам – Иисус Христос, Ягона туғилган Ҳудонинг Ўғли, раҳмдил ва қудратли, подшоҳлик қилувчиларни Подшоҳи ва эгалик қилувчиларнинг Эгасидир. Унинг ўзи ягона боқийдир ва қўл етмайдиган дунёда яшайди, Ота ва Илоҳий Руҳ томонидан кўкларга кўтарилган. Менинг ўзим кўпчилик сохта худоларни тан оладиган ва тилсиз бут-санамларни тан оладиганлар қаторидан бўлмаганлигим учун, уч кўринишда: Ота, Ўғил ва Илоҳий Руҳ кўринишида таърифланадиган, ягона бўлинмас салтанатда подшолик қилувчи ягона шухратга эга Ягона Мавжудотга, Ягона Худога ишонаман. Бу уч кўринишдаги Худо боқий, қўл билан яратилмаган, ўзгармас, кўринмас, етиб бўлмас, раҳм-шафқатли, бархақ, ҳеч нимадан кўринган ва кўринмас борлиқни яратган Руҳдир. Аввал бошида У сон-саноқсиз кўпликда кўзга кўринмас жисмсиз руҳларни – Худо қулларини яратди. Кейин У кўзга кўринадиган дунёни – осмонни, ерни ва сувни яратди. Бу дунёни у нур билан безатди: осмонни – қуёш, ой ва юлдузлар билан; ерни – турли хилдаги ҳайвонлар ва ўсимликлар билан; сувни эса балиқлар билан тўлғазди. Буни барчасини У сўз билан яратди: У айтди ва барпо бўлди. У буюрди ва ташкил топди (Пс.148:5) .\nКейин У Ўз қуллари билан инсонни яратади, бунда ер ҳокидан инсон танасини яратиб, унга ақл билан таъминланган қалб ато этди. Ёзувларга кўра, у Ҳудонинг тимсоли бўйича ва Худога ўхшаш қилиб яратилган: тимсол бўйича – эркин истак оқибатида, ўхшашлик бўйича эса – эзгўликлар натижасида. Биринчи инсонга эркинлик ва боқийлик ато этиб, У уни ердаги подшо қилиб тайинлади. Унинг қовўргасидан эса У унга ёрдамчи этиб аёлни яратди. Ва жаннатни Эдемда, хурсандчилик ва хушчақчақлик билан тўла шарқда барпо этиб, у унга ўзи яратган одамни жойлаштирди ва унга жаннатдаги барча ўсимликлардан фойдаланишга Руҳсат этди. У унга фақат эзгулик ва ёвузликни англаш дарахти деб номланган дарахт мевасидан таътиб кўришни маън этди ва айтди-ки: унинг мевасидан тотиб кўрган кунинг – ўласан (Быт.2:17).\nЯратгувчидан ҳатто ёвузликнинг соясини ҳам олмаган, балки эзгулик асосида яратилган Фаришталардан бири ўз иҳтиёрига кўра эзгуликдан ёвузлик сари юз тўтди. У жуда манманликка берилиб, Худога қаршилик кўрсатишга қарор қилди ва бунинг учун Фаришталар қаторидан хайдалиб, ўз мавқеи ва шухратидан, Фаришта номидан айрилди, иблис ва шайтон деб номлана бошлади. Худо ундан боқий шухратга номуносиб сифатида воз кечди. У билан бирга У (Худо) унга тобе бўлган ва ўз бошлиқларининг кетидан эркин истакни ёвузликка алмашган фаришталардан ҳам воз кечди ва уларни узоқлаштирди. Улар ёлғончи ва васваса келтирувчи ёвуз руҳлар деб номлана бошладилар. Эзгуликнинг ҳар қандай кўринишидан воз кечган иблис ёвуз бўлиб, одамга нисбатан ҳасадгўй бўлиб қолди. Ўзи қувгин қилинган иблис одамни ҳам роҳатли ҳаётидан маҳрум қилишга интилди. Шундай маккор мақсад билан у илонга айланиб, илон орқали аёлга мурожаат қилди ва шу мевадан еган одам Худога тенглашади деб аёлни тақиқланган мевадан тотиб кўришга ундади. Аёл орқали у Одамни (биринчи инсон шундай этиб аталар эди) ҳам алдади.\nТақиқланган мевадан тотиб кўрган биринчи одам жаннат лаззатидан маҳрум қилинди. Лаззатли боқий умр ўрнига у мазкур ғам ва аламга тўла ҳаётга муносиб бўлди ва ўлимга маҳкум этилди. Шу вақтдан бошлаб, иблис одам устидан ҳукмронликка эга бўлди, инсоният насли купайгани сари, ўзининг ғалабасидан масрур ҳолда у одамларни янада ёвузликка ундай бошлади. Худо гуноҳларнинг кўпайишини олдини олиш мақсадида ерга сув тошқинини юборди ва Худо тирик қолдирган ва ер юзида ковчегда жон сақлаган биргина ҳақиқатгўй ва унинг оиласидан ташқари барча жонзотлар бу тошқин оқибатида қирилиб кетишди.\nОдамлар кўпайишган сари, яна Худони эсдан чиқардилар ва тубанликка юз ўгирдилар. Бузуклашиб кетган ва турли хил гуноҳларга ботган одамлар турли хил гумроҳликка юз тўтдилар: улар дунёда хамма нарса ўзидан-узи барпо бўлиб яшайди деб ўйлардилар ва ҳеч қандай Олий Жонзот йўқ деб таълим беришди; бошқалари эса мутаассибликка тушиб қолишди; айримлари эса ёвуз амалларга кўмаклашувчи ва ўз эҳтирослари ва тубанликларига эга худоларни тан олишди. Уларни ҳиссиз ёғоч бут ва санамлар кўринишида ифода этишиб, бутхоналарга жойлаштиришди, ўзлари ўз қуллари билан яратган нарсаларга сиғинишди ва хизмат қилишди. Яна бирлари Худо ердаги ҳаётга хизмат қилиш учун тайинлаган қуёшга, ойга ва юлдузларга сажда қилишди, ваҳолангки улар жонсиз ва ҳиссиз бўлиб, ўз истак ва ҳоҳишлари бўйича эмас, балки Ҳудонинг Марҳамати ила нур тарқатишар эди. Бошқалари оловга, сувга ва бошқа табиий офатларга сиғина бошлашди. Ва ақл ва қалб билан таъминланган жонзотлар уларга Худо қилиш уялмас эдилар. Яна бирлари ҳайвонларга ва судралиб юрувчиларга сажда қилишиб, уларни ўзларидан устун қўя бошлашди; айримлари ҳатто нобакор эркак ва аёлларни худо деб тан олишди. Бу одамларнинг ўзлари уларнинг худолари зинокор, жаллод, ёвуз, ҳасадгўй, талончи, ота ва ўғил қотиллари, ўғри, заҳарловчи, оқсоқ, мажрух ва хужумкор эканликлари, худоларини улиши, яшин уриб кетиши, одамлар томониадн қулга айлантирилиши, ўлдирилиши, ва ҳар қандай уятли амалларни қилиши мумкинлиги тўғрисида сўзлаб беришар эди.\nОдамлар ўз худоларидан тубанликни ўрганишиб, оқибатда ўзларини турли хил ноқонуний амаллар билан булгашар эди. Ўша пайтда одамзот насли орасида қўрқинчли зимистонлик ҳукмрон эди. У пайтда одамлар орасида ҳақиқий худони тан олувчилар йўқ эди, ҳеч бир кимса ҳатто Уни топишга ҳам харакат қилмас эди. Ушбу авлод ичида фақат Авраамгина соғлом қалб ҳисларига эга эди. Яратилган дунёни диққат билан ўрганиб, у уларнинг ҳақиқий Яратувчисини англаб етди. Осмон, ер, денгиз, қуёш, ой ва бошқаларни ўрганар экан, у уларнинг мутаносиблигига ҳайрон қолди ва оламнинг бу мутаносиблиги дунёнинг ўзидан-узи барпо этилишига эмас, табиий офатларга эмас, жонсиз ва ҳиссиз бут ва санамларга эмас, балки ўзи мавжуд бўлиб, бошқа барчани Яратган ҳақиқий Ҳудонинг қудрати ва донишмандлигига боғлиқ эканлигини тушунди. Ҳудонинг Ўзи унга Ўзининг ҳақиқий кўринишида эмас (бинобарин Худони ҳеч кимса кўра олмайди), балки ҳаётий кўринадиган кўринишларда намоён бўлди, ваҳолангки бу Унинг қудратидадир. Унинг қалбига Ўзи тўғрисида муқаммал тушунчани солиб, У унинг исмини донг таратди ва Ўзининг хизматчиси этиб тайинлади. Авраамнинг барча наслига навбати билан диёнатни сингдириб, Худо уларни ҳақиқий дунёни билишга ўргатди, улардан куплаб насл қолдирди ва уларни Ўзи томонидан танланган халқ деб атади.\nҚачонки бу халқ мисрликлар томонидан золим ҳукмдор – Фиръавн замонида қулга айлантирилганида эса, Худо дахшатли ва қойилмақом кароматлар ва белгилар орқали танланган халқни авлиёлик ва пайғамбарлик истеъдодлари билан нишонланган Моисей ва Аарон орқали Мисрдан олиб чиқди. Улар орқали У мисрликларни уларнинг шафқатсизликлари учун муносиб равишда жазолади ва исроилликларни (бу халқ Авраамнинг невараси исми билан шундай деб аталади) Қизил денгизнинг туби орқали, сувни тенг иккига бўлиб, унг ва чап томонларда деворлар ҳосил қилиб олиб ўтди. Фиръавн мисрликлар билан уларнинг изидан қувиб келганида эса, ўз ўрнига қайтган сув барча қувғинчиларни ҳалок этди. Кейинчалик, Ўз халқини 40 йил мобайнида саҳро орқали буюк белги ва кароматлар билан олиб ўта туриб, уларни самовий озиқлар билан озиқлантириб, Худо уларга иккита тош лавҳаларида ёзилган қонунни инъом этди ва бу лавҳаларни Моисейга Синай тоғида топширди. Бут ва санамларни ҳамда барча тубан амалларни тақиқловчи, ягона ҳақиқий Худога итоат этиш ва сажда қилишни ўргатувчи, эзгу амалларга ундовчи мазкур қонун барча кейинги қонунлар учун намуна ва асос бўлиб хизмат қилди. Исроилликлар олдида мунтазам равишда кароматлар кўрсатган ҳолда Худо уларни қачонлардир Авраамга унинг насли учун қолдиришни ваъда берган ажойиб мамлакатга етаклаб келди. Худо улар орасида қилган барча ажойиб ва ҳайратли, машҳур ва ғаройиб ишлар тўғрисида жуда кўп гапириш мумкин. Мазкур барча ажойиботлардан мақсад одамзотни турли хил қонунсизлик ва бузуқчиликлардан чалғитиш ва унга азалдан белгилаб берилган амалларни қайтаришдан иборат эди. Бироқ ханузгача гуноҳнинг кучи улар устидан ҳукмронлик қилмоқда, ажал иблис ва шайтоннинг қилмишларига кўра уларнинг барчасини жаҳаннамга равона қилмоқда.\nШундай ачинарли ҳолга келганимизда ҳам Яратгувчи биздан юз ўгирмади. У Ўз қуллари билан яратганларни янада тобора ғарқ бўлишига йўл қўймади. Худо Отанинг ҳоҳишига кўра Ҳудонинг Отадан яралган ва Ота ва Илоҳий Руҳга маслакдош бўлган Ягона туғилган Ўғли ҳақиқий Худо, боқий ва қудратли, Ота каби ўз қулларининг олдига тушади ва муқаммал Худо бўла туриб, Илоҳий Руҳ ва авлиёга яқин Биби Марьям (Дева Мария) дан мужассамланган муқаммал Инсонга айланади. Архангеллардан бири Ҳур Биби ҳузурига муқаррар ҳомила ва туғилиш тўғрисида хабар бериш учун юборилади, ақлга сигмаслиги шунданки, Худо Ўғли Ҳур Биби жуссасида отасиз Илоҳий Руҳ томонидан ҳомила бўлган. Ҳур Биби жуссасидан Тана олган ва ақлли қалб билан жонлантирилган Христос бизнинг олдимизга Ўзида иккита борлиқни – Худо ва инсоний борлиқларни мужассамлаштирган ҳолда Кўриниш билан бирга уни дунёга келтирган Ҳур Бибини бокира ҳолда қолдирди. Ва Ўзига инсонларга гуноҳдан ташқари хос барча хосиятларни қабул қилиш орқали бизнинг ожизликларимизни, бизнинг оғриқларимизни қабул қилди. Ажал дунёга гуноҳ орқали кирганлиги сабабли бизнинг Халоскоримиз гуноҳсиз ва гуноҳлар учун ажал домига тортилмайдиган бўлиши лозим эди.\nОдамлар орасида 30 йил яшаб, У Иордан дарёсида авлиё эр ва барча Пайғамбарлардан юқори турувчи Иоанн томонидан чўқинтирилди. Худо Иисус Христосни чўқинтирилиши пайтида осмондан Худо Отанинг овози келди: Бу Менинг суюкли Ўғлимдир ва унда Менинг марҳаматим мужассамлашган (Мф.3:17). Ва Илоҳий Руҳ кабутар кўринишида Унинг устига кунди. Христос буюк ва ажойиб кароматлар кўрсата бошлади: У мурдаларни тирилтирарди, кўрларга кўриш қобилиятини инъом этарди, Руҳларни хайдар, кар ва соковларни касалдан фориғ этарди, моховларни тозаларди, амаллари орқали бизга фазилатнинг ҳақиқий йулини кўрсатиш ва бизни ҳалокатдан асраб, боқий умр сари йуналтириш орқали ҳар жойда табиатни асл холига қайтарар эди. Кейин У Ўзига 12 нафар шогирдларни танлаб олиб, уларни Апостоллар деб номлади ва уларга ўзи эълон қилиш учун ерга тушган кўклардаги ҳаёт тўғрисида барчага маълум қилишни топширди. Худо Ўзининг амаллари орқали бизни, ернинг манфур яшовчиларини осмонларга тааллуқли қилиб қўйди.\nБироқ биринчи Руҳонийлар ва яхудий оқсоқоллар (У уларнинг юртида истиқомат қилар эди) Уни ёқтиришмади, Унинг ўзлари кўриш бахтига муяссар бўлган ажойиб ва Худолик амалларига, кароматларига ва хусусиятларига Ҳасад қилишди. Христос томонидан амалга оширилган барча эзгўликларни эсдан чиқарган ҳолда, улар Уни хоинларча Унинг бир шогирди орқали тутиб олишиб, Уни мажусийларнинг ҳукмига ҳавола қилишди; Кўп қилмишларда айблаб, улар Уни хочда ўлим топишига эришишди. Худо ўз ҳоҳишига биноан буларнинг барчасига бардош беришга қарор қилди, бинобарин одамзотни азоблардан қутқариш мақсадида биз учун азоб-уқубат чекиш учун келган эди. Барча бу азоб-уқубатларни Эгам одам танасида ҳис этди, лекин бунда Унинг Худолиги азият чекмади, чунончи У иккита борлиқдан, яъни Худолик ва инсонлик борлиғидан ташкил топган эди; одамзотнинг борлиғини У биз учун қабул қилган эди ва у орқали У азият чекди, Худолик эса азият ҳам чекмади ва ўлмади ҳам. Гуноҳсиз Иисус Христоснинг танаси хочга қоқилди; лекин У ажалга мансуб эмас эди, чунки гуноҳ қилмаган ва Унинг оғзидан ёлғон сўзлар чиқмаган эди (Ис.53:9), ваҳолангки аввал эслатиб ўтганимдек ажал дунёга гуноҳлар орқали кирган, Апостол Петрнинг айтишича, У бизлар учун, бизни ажалнинг ҳукмронлигидан халос этиш учун жисмонан ўлди.\nЖаҳаннамга тушиб ва жаҳаннамни йўқ қилиб, Иисус Христос у ерга қадимдан қамалган руҳларни озод этди. Тобутга қуйилгач, У учинчи куни қайта тирилди. Ажални енгиб, бизга ажал устидан ҳукмронликни инъом қилди. Ўз жисмини қўймас қилиб, Халоскор Ўз шогирдларига ва улар орқали барча бани одамзотга осойишталикни инъом қилиб, улар олдида намоён бўлди. Орадан 40 кун ўтгач эса, У осмонга кўтарилди ва Ота ўнг ўриндигига утирди. У яна тириклар ва ўликларни муҳокама қилиш ва ҳар биримизни қилмишларимизга кўра жазолаш ёки такдирлаш учун ерга қайтади. Ўзи осмонларга мушарраф ўрнашганидан сўнг Худо Ўз шогирдларининг олдига аланга тиллари кўринишидаги Илоҳий Руҳни йўллади ва шундан сўнг улар бегона тилларда сўзлай бошладилар. Илоҳий Руҳ инъомини қабул қилган Апостоллар барча халқлар орасида тарқалишди ва улар орасида ҳақиқий динни тарғиб қилишди, уларни Халоскорнинг барча буйруқларини адо этишга бошлаб, Ота ва Ўғил ва Илоҳий Руҳ номидан чўқинтирдилар. Гумроҳликда юрган мажусийлар Руҳ томонидан маърифатландилар; айтилган ваъзлар орқали уларда ишончсизлик ва бут-санамларга сиғиниш хусусиятлари йўқотилди. Мағлубиятга чидай олмаган иблис ҳозирга қадар ҳам биз билан кўраш олиб бормокда, бунда у аҳмок ва аклсиз одамларга бутпарастликни сақлаб қолиш онгини сингдирмоқчи бўлади, лекин унинг кучи ожизлик қилди ва унинг қиличи Христоснинг кучи олдида тамомила мағлубиятга учради. Шундай қилиб, мен сенга менинг Эгам Худо ва Халоскорим тўғрисида мухтасар тушунча бериб ўтдим, агар Унинг таълимини бутун қалбинг билан қабул қилсанг ва чўқинтириш орқали Унинг бандасига айлансанг У тўғрисида муфассалроқ тушунчага эга бўласан.\nЧўқинтиришнинг гўзал инъоми одамларни одамзотнинг нуқсонларидан келиб чиқадиган гуноҳ қилиш каби туғма қобилияти ва ёвузликдан халос қилувчи илоҳий ва муқаммал христиан динининг илдизи ва қатъий асосидир. Биз Ҳудонинг сўзлари билан Ота ва Ўғил ва Илоҳий Руҳ шарафига чўқинтириламиз. Шунда Илоҳий Руҳнинг уни маърифатга етаклайдиган, худосимон қиладиган ва Ҳудонинг қиёфаси ва намунасига қараб янгиланадиган инъомлари чўқинтирилган одамнинг қалбида яшайди. Аввалги бадхулк амаллар натижасида унга хос бўлиб қолган ёвузликдан калбни халос қилган ҳолда, биз Худо билан бошқа янги ҳаёт учун васият тузамиз ва мазкур янада софлашган ҳаёт учун асос яратамиз. Шунга муносиб равишда ўлмас умр учун қайта тирилганлар ва боқий қутқарувга етганларнинг ворислари этиб тайинланамиз. Чўқинтирилмасдан туриб эса ҳеч бир кимса ҳатто у такводорларнинг такводори бўлса ҳам бундай ворисликка умид қила олмайди. Бинобарин, бизнинг қутқарилишимиз учун қайта тирилган Худо Ўғли айтганки: Ҳақиқатан, ҳақиқатан сенга айтаман: агар у сув ва Руҳдан тўғилмаган бўлса, Ҳудонинг салтанатига кира олмайди (Ин.3:5). Демак, энг аввало, қалбингда динга ишонч ҳосил қилган ҳолда самимий истак билан чўқинтирилишга кириш ва ҳар қандай ҳолатда ҳам буни четга суриб қўйма, чунончи пайсаллаштириш бизнинг ажалимизнинг келиш вақти номаълумлиги сабабли ҳам хавфлидир.\nМен сенга айтган умид эса жаннатдан жой олиш умидидир. Жаннатни одамлар тилида умуман таърифлаб бериш мумкин эмас. Муққаддас Ёзувда айтилишича: Худо Ўзини суйган бандалари учун тайёрлаб қўйган нарсани одамзот кўзи билан кўрмаган, қулоғи билан эшитмаган ва юраги билан ҳис қилмаган (1Кор.2:9). Қачонки биз бу қупол танани тарк этиб, осмондаги рохат-фароғатга етишиш бахтига муносиб бўлганимизда, бизнинг умидларимизни амалга ошириш имқонини берган Ҳудонинг Ўзи бу ақлга сигмайдиган барча марҳаматларнинг шухрати қанақа эканлигини ва сўз билан таърифлашга ожиз дунёнинг ҳамда Фаришталар билан ёнма-ён яшашнинг қанақалигини кўрсатади.\nБуларнинг барчаси тўғрисида мен шу ҳақида таълим беруви Муқаддас Ёзувда укидим ва жаннатни хамма нарсадан устун қўяман, чунончи, у ерда мен Илоҳий Барҳаёт Учликни кўриш бахтига муяссар бўламан, Унинг чароғон нурлари билан тозаланаман ва кўзим очилади, Унинг сўз билан таърифланмайдиган шухратидан баҳраманд бўламан. Ушбу нур, марҳаматлар ва шухратни сўз билан таърифлай олмасликнинг ҳеч қандай таажжубли жойи йўқ, чунки агар уларни биз онгимизга сингдира олганимизда ёки сўз билан ифода эта олганимизда, биз каби қўпол жисмоний таналарга бурканган ер яшовчиларининг қўли етадиган жойда бўлганларида эди улар буюк ва ғаройиб бўлмас эдилар.\nБизнинг Худомиз ҳақида биз Муқаддас Евангелие орқали биламиз. Муқаддас Ёзувнинг бизга боқий умр, абадий ҳаёт, гуноҳларни ташлаш ва жаннат тўғрисида ҳикоя қилувчи кисми Муқаддас Евангелие деб номланади. Уни мен юқорида Христос, бизнинг Халоскормиз Ўзига шогирдлар ва Апостолларни танлаб олгани тўғрисида гапирганимда қайд этиб ўтган Худо Сўзининг гувоҳлари ва хизматкорлари ёзишган. Улар бизга имкон қадар ёзма равишда Ҳудонинг кўкларга кўтарилганидан кейинги, Унинг ердаги ҳаёти, Унинг шогирдлари ва муъжизалари тўғрисида хабар беришган.\nМуқаддас Евангелие Христоснинг ёзилган қайта тирилиши, угитлари, муъжизалари ва амаллари тўғрисида Илоҳий Руҳ томонидан айтилган ҳикоялардан иборат. Унда Худо бизлар учун Ўзини бошидан кечирган буюк азоблари, ўлим, ўлимдан кейинги учинчи кунда қайта тирилиши ва кўкларга кўтарилиши, бундан ташқари Унинг келажакдаги буюк ва қаҳрли намоён бўлиши тўғрисида ёзилган.\nВаҳолангки, кўп йиллардан сўнг, Христос, бизнинг Худомиз Ўзининг буюк ва қаҳрли шухрати билан дунёни ажрим қилиш учун яна келади ва бунда само кучлари даҳшатга тушади, ва Фаришталарнинг барча гурухлари Унинг олдида кўркув аро намоён бўлишади. Шунда Архангелнинг овози ва Ҳудонинг найи орқали барча мурдалар тирилади ва Унинг дахшатли тахти олдида намоён бўлишади. Қайта тирилиш қалбнинг яна тана билан уйғунлашишидир. Йўқ қилинган ва парчаланиб кетган тана эса бешикаст қайта тирилади, ва бу сенга эхтимолдан узоқ туюлмасин. Иложсиз нарсанинг ўзи бўлмагани каби, аввало бошидан ердан яратилган ва яна ўзи яралган ерга айлантирилган тана Яратгувчининг буйруги ила яна бешикастлигича намоён бўлади. Жонзотларнинг бунчалик хилма-хиллиги қаердан келиб чиққан? Ҳеч нимадан борлиқни Яратган ва хозирда ҳам Яратаётган учун ердан ўлган ва чириган таналарни қайта тирилтириш ҳеч гап эмас, чунончи уларнинг ҳар бири ўз амалларига кўра жавоб беришлари шарт.\nБу ердаги ер ҳаёти – амаллар ҳаёти, келажакдагиси эса – қилинган амаллар учун жавоб берадиган ҳаёт. Бу ерда ким нимани экса, у ерда ушани ўради. Бу қайта тирилиш ва жавоб беришда Ҳудонинг адолати намоён бўлади. Бинобарин кўпчилик хақпарварлар бу ерда кўп азоб-уқубатларга дучор бўлиб, зўравонлик билан ўлимга маҳкум қилинган. Бошқа худосиз ва қонунбузарлар эса ердаги ҳаёти давомида айш-ишрат суришган. Аммо Худо, мурувватли ва ҳақсевар бўлгани учун қайта тирилиш вақтини белгилаб берди, бунда ҳар бир қалб ўз танаси билан бирлашиб, амалларига кўра жавоб беради.\nБу дунёда айш-ишрат сўрган гуноҳкор у ерда ўз гуноҳлари учун жазоланади, ўз амаллари учун бу ерда жазоланган ҳақпарвар эса у ерда боқий мурувватга сазовор бўлади, чунончи вақти келганида барча тобутдагилар Худо Ўғлининг овозини эшитади ва яхшилик қилганлар ҳаёт учун, ёвузлик қилганлар эса жазо учун қайта тириладилар (Ин.5:28,29). Ва шунда бизнинг Яратгувчимиз ўз тахтига ўтиради ва бизнинг барча амалларимиз, сўзларимиз, ҳоҳиш-истакларимиз ва қалбнинг энг тубига яширинган фикрларимиз ёзилган китоблар очилади.\nБунда ҳеч нима ҳаққоний ҳукмга қарши чиқа олмайди: мохир химоячи хам, ишонарли нутқ ҳам, ёлғон оклов хам, зодагонлик хам, совға-салом хам. Сотилмас, ҳақгўй Қози ҳар биримизни қилган амалларимизга, айтган сўзларимизга ва уйлаган фикрларимизга қараб ҳаққоний ажрим қилади. Ва шунда яхшилик қилганлар Фаришталар билан вақтичоғлик қилиб, Илоҳий Учликни кўриш орқали сўз билан ифода этиб бўлмайдиган ва мисли кўрилмаган мурувватлардан баҳраманд бўлиш учун абадий ҳаётга, сўз билан ифодалаб бўлмайдиган ёрўғликка равона бўлишади. Ёвузлик қилган барча нобакор ва гуноҳкорлар эса абадий азобга дучор бўлишади. Бунда жазо тарикасида олов тандири, қўрқинчли қоронғулик, доимо оч бўлган чувалчанг, тишларнинг шақиллаши ва бошқа сон-саноқсиз жазо турлари бўлади. Энг оғир жазо эса – Худодан четлатилиш, Унинг жамолидан четлатилиш, Унинг шухратини кўришдан маҳрум қилиниш, ҳар бир ишини намоён қилиб, чексиз шармисор этилишидир.\nВаҳолангки ушбу Қиёмат Қойим кунидан кейин барча нарса ўзгармас ва доимий бўлиб колажак: ҳақпарварларнинг боқий бахтли ҳаёти хам, гуноҳкорларнинг чексиз азобли ҳаёти хам. Ундан сўнг бошқа олий қози хам, жазо куни ҳам булмайди. Шунингдек, гуноҳкорларни тавба қилиши учун бошқа вақт ҳам берилмайди. Шунда айбдорлар учун ушбу ўзларининг амалларига яраша олинган жазодан қочиб қутулиш йуллари ҳам бўлмайди.\nБас шундай экан, бизлар муқаррар жазодан қутўлиб қолиш ва Худо Ўғлининг унг тарафидан жой олиш учун нима қилишимиз лозим? Чунки унг томонида ҳақпарварлар туради. Гуноҳкорлар эса Худо Ўғлининг сул томонидан жой олишади. Шундан сўнг Яратгувчи Ота томонидан фотиха олган ҳақпарварларни боқий жаннатга олиб киради. Гуноҳкорларни эса Ўзининг маъсум жамолидан маҳрум қилиб, энг оғир ва чексиз жазога йўллайди.


ЕИ Вашингтон ва Теҳрон муносабатлари кескинлашаётганидан ташвиш билдирди\nЭрон билан 2015 йилда ядровий шартномани имзолаган Европа давлатлари Вашингтон ва Теҳрон ўртасидаги вазият кескинлашаётганидан ташвишланмоқда. Европа Иттифоқи расмийлари ўз ташвишларини Брюсселга кутилмаган сафар билан келган АҚШ давлат котиби Майк Помпеога билдирдилар.\nБритания, Франция, Германия ташқи ишлар вазирлари ва Европа Иттифоқининг ташқи ишлар мутасаддиси Федерика Могерини 13 май куни Майк Помпео билан ўтган йиғилишда Эрон билан ядровий шартномани сақлаб қолиш масаласини муҳокама қилди.\n-Майк Помпео нафақат бизнинг, балки Европа Иттифоқига аъзо давлатлар вазирларининг нуқтаи назарини аниқ эшитди. Биз жуда нозик ва кескин вазиятни бошдан кечирмоқдамиз. Шунинг учун бу вазиятга масъулият билан ёндошмоғимиз, ҳарбий зиддиятнинг олдини олиш учун максимал даражада босиқ бўлишимиз лозим, - деди Федерика Могерини.


TIBBIYOTGA OID SANALAR!! ( 9715 marta o'qilgan) Chop etish\nJaviK 30 Iyul 2010, 02:14:38\nTIBBIYOTGA OID SANALARNI JOYLAB BORAMIZ.\nJaviK 30 Iyul 2010, 02:15:40\n11 феврал - Халқаро беморлар кунни.\nТақвимда 11 феврал "œХалқаро касаллар куни" деб белгиланган. Бу тадбир оғир аҳволга тушган касалларни қсллаб-қаватлашга йсналтирилган.\nJaviK 30 Iyul 2010, 02:18:26\n1 март - Халқаро фуқаро мудофаси куни.\n1931 йил бир неча давлатлар ташаббуси билан тиббиёт хизматининг франяуз генерали Жорж Сен-Лол Ларижда "œЖенева ҳудудларинг ассояиаяиссини" ташкил стди, съни "œхавфсиз ҳудудларни ассояиаяиссини". Бу ассояиаяис ксп томонлама битимлар орқали барча мамлакатларда локал хавфсизлик ҳудудларини сратишга йсналтирилган. Кейинчалик ушбу ташкилот Халқаро фуқароларни ҳимос қилиш ташкилотига айлантирилган. 1972 йилда бу ташкилот ҳукуматлар аро ташкилот мақомига сга бслди. Ҳозирги вақтда бу ташкилотга 50-та мамлакат аъзодир, саккизта давлат кузатувчи мақомига сга.\nJaviK 30 Iyul 2010, 02:24:17\n1 март - Халқаро наркобизнес ва наркомафис билан кураш куни\nХалқаро наркоманисга қарши кураш куни инсонист сътиборини сна бир бор бу каби глобал хавфга қаратади.\nJaviK 30 Iyul 2010, 02:27:34\n22 март - Халқаро сув куни\nJaviK 30 Iyul 2010, 02:31:07\n24 март - Халқаро туберкулез билан кураш куни.\nХалқаро туберкулёз (сил) касаллигига қарши кураш куни Бутун дунё соғлиқни сақлаш ташкилотининг қарорига мувофиқ нишонланади. Худди шу куни немис микробиологи А оберт Кох туберкулёзни пайдо стувчилар ҳақидаги кашфиёти ҳақида сълон қилди\nJaviK 30 Iyul 2010, 22:04:22\n7 апрел - Халқаро соғлиқни сақлаш куни.\nХалқлар саломатлик куни бутун дунё соғлиқни сақлаш ташкилотининг сратилган куни (1948 йил)дан нишонланади. Ўша даврдан бери бу ташкилотга дунёнинг 200 - тага сқин давлатлар аъзо бслди.\nJaviK 30 Iyul 2010, 22:05:53\n22 апрел - Ер куни\nБу куннинг нишонланадиган Ер кунидан фарқи шундаки, бу кун инсонистнинг атроф-муҳитни ҳимос қилишга бирлаштиради.\nJaviK 08 Sentyabr 2010, 15:45:27\n26 апрел - А адиаяион аварис ва ҳалокатларда ҳалок бслганларни ёд стиш куни.\n22 йил олдин шу куни Чернобил ААСнинг 4-чи снегоблокида сдерли реактор назоратдан чиқиб кетди ва портлаш содир бслди. Аварис оқибатларини бартараф стаётганлар сраланди ва катта доза билан нурландилар. Чернобил ААСдаги ҳалокатнинг оқибатини бартараф стида 4 мингдан ортиқ инсон иштирок стди, булар: ер ости сувларини фильтрлаш бсйича ишлар билан шуғуллануви мелиораторлар, радиаяисли, кимёвий ва биологик ҳимос бсйича ҳарбийлар, радиоактив ва ифлосланишнинг параметрларини аниқлашда иштирок стган офияерлардир.\nJaviK 08 Sentyabr 2010, 15:47:39\n8 май - Халқаро Қизил Хоч ва Қизил Ярим Ой куни.\nБу кун 1828 йили худди шу куни туғилган Швейяарислик гуманист Анри Дюнаннинг шарофига қсйилган. Ўтган асрнинг срталарида унинг ташаббуси билан илк бор кснгилликлар гуруҳлари ташкил стилган. Улар уруш майдонларида сраланганларга ёрдан ксрсатган. 1863 йили унинг ташаббуси билан Халқаро Қизил Хоч жамистига асос солувчи анжуман чақирди.\nХалқаро Қизил Хоч номли расман 1928 йили Гаагадаги 13-чи халқаро анжуманда тасдиқланди. Бу анжуманда ташкилотнинг низоми қабул қилинди. Аизом кейинчалик 1952 ва 1965 йилларда сзгартирилди.\n1968 йил октсбрида бслиб стган Қизил Хочнинг 25-чи халқаро анжуманида ташкилотнинг снги номи тасдиқланди, съни Халқаро Қизил Хоч ва Қизил Ярим ой ҳаракати.


Қайси ойда туғилгансиз, хоним? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nҚайси ойда туғилгансиз, хоним?\n1. Январь. Бу ойда сабрли ва чидамли аёллар дунёга келган. Уларда эркаклардай қатъийликни кўрасиз. Бу тоифа аёллар муаммолари билан ўртоқлашишмайди, ҳасрат ҳам қилишмайди. Мағрур бўлиб барчасини ўзлари ҳал килишади. Январь аёллари ошxонада пазандалар, аммо уй тозалашни унчалик ҳам хушламайди.\n2. Февраль. Февралда таваллуд топган аёллар чўрткесар ва феъли бироз мураккаб ҳисобланишади. Уларда кўпинча асабий портлашлар ва ўзини назорат қила омаслик ҳолатлари кузатилади. Шундай бўлса-да, қийинчиликлардан қўрқмайдилар. Тез қарор қабул қилишадию, аммо у ҳар доим ҳам тўғри бўлавермайди. Февраль аёллари аразчи ва кези келганида, ўч олувчи бўлишади.\n3. Март. Энг ҳиссиётли аёллар дунёга келган ой. Бундай аёлларни хафа қилиш осон. Бирор режалари амалга ошмаса, ўзларини баxтсиз деб ўйлашади. Тортинчоқлик ва ҳар нарсадан истиҳола қилишлари сабаб кўзлаган мақсадларига эришишлари қийинроқ. Табиат бундай аёлларга латофат, нозиклик ва жозиба инъом етган.\n4. Апрель. Апрель аёллари бошқа аёллардан тиришқоқлиги, мақсадга интилувчанлиги билан ажралиб туришади. Камига бу ойда туғилган аёлларнинг соғлом фикрлилиги ва тежамкорлигига таҳсинлар айтмай иложингиз йўқ. Улар нима xоҳлаётганини аниқ билади, секин-асталик билан мақсад сари интилишади ва эришадилар ҳам. Ҳис-туйғулари ҳар доим ақлдан кейинги ўринда туради.\n5. Май. Талабчан, ўз ҳукмини ўтказишни истайдиган, дадил – бу таърифлар май ойида туғилган хонимларга тегишли. Хафа қилишса, кечира олишмайди ва осонлик билан ришталарни узишлари мумкин. Ҳатто, кейинчалик афсуслансалар ҳам. Бу тоифа аёлларнинг қайсарлиги оилада турли муаммоларга сабаб бўлиши мумкин. Улар кимгадир бўйсунишдан кўра буйруқ беришни ёқтиришади.\n6. Июнь. Бу ойда туғилган хонимларнинг асосий хислати уларнинг эҳтиёткорлигидадир. Бироқ ҳар сафар ҳам эҳтиёткорлик фойда келтиравермайди. Баъзан бўлар-бўлмасга шубҳа-гумонга боришлари, камига жиззакилик ҳам панд беради. Аммо душманларини ҳам осонлик билан кечира олишади. Муаммоларга тоблари йўқ, кўпинча кайфиятларига қараб ҳаракатланадилар.\n7. Июль. Уятчан, камсуқум аёллар дунёга келган ой. Ёзнинг иккинчи ойида туғилган аёллар муаммоларни кўнгилга яқин олиб, сўнг ўзлари қийналиб юришади. Бироқ бу узоқ чўзилмайди. Нимадир сабаб бўладию, ўз устиларида ишлашни бошлаб юборишади. Ҳаётлари давомида кайфиятга қараб иш кўришади. Оила ва уй июль аёллари учун ҳаётларидаги энг муҳим нарсалардир.\n8. Август. Энг мағрур ва мустақил аёллар шу ойда туғилишган. Улар ҳимматли, очиқкўнгил аммо шунинг билан бирга мансабпараст ва табиатан бошқарувчидир. Ҳамманинг диққат марказида бўлишни севадилар. Эркаклар эътиборини осонлик билан қозона оладиган бу хонимлар оилавий ришталарни жуда қадрлашади. Аммо ҳақиқатгўйликлари баъзида панд бериб қўяди.\n9. Сентябрь. Қизиққон ва жўшқин сентябрь аёллари ҳисоб китобли ва мақсадга эришувчанлиги билан ажралиб туришади. Сармоя масаласида анчайин пишиқлар. Кимгадир қарз беришлари ҳам жуда қийин. Чунки пул сарфлашни яхши билишади. Рашкчи ва озодаликни биринчи ўринга қўядиган бу хонимлар мазали овқат пиширишга уста бўлишади.\n10. Октябрь. Сухбатга тез киришувчан доно аёллар қалб гўзаллиги билан бошқалардан фарқ қилишади. Қарор қабул қилишда ҳам аввал яхшилаб ўйлаб, сўнг бир тўхтамга келишади. Хотираларига эса тил ожиз. Оилани жуда қадрлашади. Аммо хиёнатни кечира олишмайди.\n11. Ноябрь. Ўзларини севувчи ноябрь аёлларининг турмуш ўртоқларига тоғдай сабр тилаймиз. Бу ойда дунёга келган аёллар ўзлариникини маъқул билиб, бошқаларни эшитишмайди ҳам, сўзлашга беришмайди ҳам. Шу боис ноябрь ойи хонимларининг жуфтлари жуда сабрли ва муросали кишилар бўлгани маъқул. Характери оғир бўлгани билан бу аёлларнинг севгиси кучли ва садоқатли бўлади.\n12. Декабрь. Портловчи феълли, қўрқмас, омадли декабрь аёллари жуда эҳтиёткорлар. Улар гапга чечан, дардкаш, сирдош, чин дугона бўла олишади. Жаҳли тез бўлгани сабабли оилада қийинчиликларга дуч келишлари ҳам эҳтимолдан ҳоли эмас.\nТеглар: сирдош келишлари туришади асталик Ҳатто боис\nНима учун аёллар эркакларга нисбатан узоқ умр кўради?\n13:20 / 25-05-2017\nҚарор қабул қилишни ўрганамиз\n07:21 / 28-02-2017\n13:36 / 04-01-2017\nЭркаклар ва аёллар муносабатлари ҳақида\n19:04 / 26-10-2016


Олий Мажлис Қонунчилик палатасига аҳоли томонидан қилинаётган кўплаб мурожаатлар депутатларда ана шундай саволларни уйғотаётган эди.\nФуқароларнинг айни масала юзасидан қилаётган мурожаатларига жавоб излаш мақсадида дастлаб парламент қуйи палатаси Фуқароларнинг соғлиғини сақлаш масалалари қўмитаси аъзолари ва бошқа қўмиталар депутатларидан иборат таркибда ишчи гуруҳи тузилди.\nСўнг ишчи гуруҳ томонидан Тошкент шаҳрининг Чилонзор туманида кенг кўламда ўрганишлар бошлаб юборилди.\nБунинг учун тумандаги 5 та оилавий поликлиникада “Д” назорат, яъни, диспансер назорат ҳисобида турган беморларнинг давлат бюджети ҳисобидан дори воситалари, жумладан, инсулин препарати билан таъминланиш ҳолати, уларнинг беморларга етиб бориш-бормаслиги масаласи уйма-уй юрилиб, хонадонларига борган ҳолда ўрганилиб бошланди.\nДепутатларнинг мазкур масалани ҳал қилишга қатъий киришгани, уларнинг хонадонма-хонадон “ташрифи” мутасаддиларгача тез фурсатда етиб боргани боисми, поликлиниклардаги музлатгичлар инсулин препаратлари билан тўлдириб қўйилганига гувоҳ бўлиш мумкин эди.\nТаажжубки, уйларига борилган беморлар ҳам дори воситаларини вақтида олаётгани, ҳаттоки, поликлиника ходимларининг ўзлари хонадонига олиб келиб бераётганини таъкидлашди.\nЭҳтимол, туман тиббиёт бирлашмаси депутатларнинг ҳолатни ўрганишга келаётганини эшитиб, камчиликларни бартараф қилган бўлсалар, ажаб эмас...\nҲар не бўлганда ҳам, муҳими, беморларга препаратлар энди ўз вақтида етиб бораётганидир.\nПарламент вакилларининг депутатлик назоратини ўрнатишдан кўзлаган мақсади ҳам — шу, аслида.\nОлий Мажлис Қонунчилик палатаси Девони ходими\nКўришлар сони: 792


Тунда йўқлаган арвоҳ... - Zamin.uz\n12:53 / 11.05.2018\nБу воқеа анча йиллар аввал содир бўлганди. Ўшанда маҳалламизга ёш эр-хотинлар кўчиб келишди. Уларнинг уч нафар фарзанди ҳам бор эди. Турмуш ўртоғи яхши жойда ишларди. Аёли эса уйда фарзандлар тарбияси билан банд эди. Хуллас, бахтли оилалардан бири эди. Лекин орадан бир йил ўтар-ўтмас уларнинг оиласига кўз тегдими, хуллас, бахтсизлик содир бўлди.\nОила бошлиғи автоҳалокатга учраб, вафот этди. Ёшгина жувон бир кунда учта боласи билан бева бўлиб қолди. Узоқ-яқиндан оиланинг дўст-биродарлари, қариндошлари келиб, аёлнинг турмуш ўртоғини дафн қилишди. Дафн маросимлари тугагач, ҳамма секин-аста уй-уйига тарқалди. Аёл уйда болалари билан ёлғиз қолди.\nАна шундан сўнг аёлнинг уйида ғалати ҳодиса содир бўла бошлаган. Уйда ёлғиз қолган кунининг ўзида, ярим тунда эшик тақиллаган. Қўрқиб кетган аёл эшик ёнига келиб, “Ким?” деб сўраган. Эшик ортидан эса марҳум эрининг овози эшитилган: “Мен келдим. Оч эшикни!”\nБу овозни эшитган аёл ақлдан озай деган. Қўрқиб кетганидан лом-мим демай, болаларининг хонасига қамалиб олган. Эртасига уйғонгач эса “Алаҳсирадим ёки қўрқиб кетганимдан менга шундай туюлди, шекилли”, деб аёл бу ҳодисани ҳеч кимга айтмаган. Лекин эртаси куни тунда бу ҳодиса яна такрорланган. Бу гал аёл эрига жавоб беришда ўзида куч топган: “Йўқ, бўлиши мумкин эмас. Кетинг. Сиз ўлгансиз-ку?!” “Йўқ, мана, мен олдингга қайтдим. Оч эшикни”, деган жавобни олган аёл яна болаларининг ёнига қамалиб олган. Энг қизиғи, келган одам эшикни фақат тақиллатган, холос. Уни бузишга ҳаракат қилмаган.\nБу ҳол ҳар куни такрорлана бошлагач, аёл чорасизликдан бу ҳақда онамга айтиб берган. Жувон онам билан анча яқин бўлиб қолишганди. Онам ҳам унинг гапларига ишонмаган. “Шўрлик дарддан жинни бўлиб қолмаса бўлди”, деб ўйлаган экан онам. Шу сабаб бир куни онам отамга баҳона қилиб, ўша бева аёлникига кечқурун ётгани борган. Ўша тунда қандай ҳодиса содир бўлмаган. Аёл ҳайрон бўлган. Эртасига ёлғиз қолгач эса ўша воқеа содир бўлаверган.\nОнам нима қиларини билмай, жувонни узоқроқда турадиган кўпни кўрган аёлнинг олдига олиб борган. Воқеани эшитиб кўрган аёл фол очган. “Эҳ, болам, ўзи шундоқ ҳам тақдиринг бўлган инсонни ўзингга ўқитиб олган экансан-да”, деган фолбин аёл.\nБу гапни эшитгач, қизариб кетган аёл барча гапни айтиб берибди.\nМаълум бўлишича, марҳум турмуш ўртоғи аввал дугонасининг йигити бўлган экан. Лекин кейин бу аёл ўртага тушиб, уларни уриштириб олиб, йигитни ўзига иситиб, турмушга чиққан экан. Бу гапларни эшитган онам ҳангу-манг бўлиб қолади. Аммо бўлар иш бўлиб бўлганди. “Мана энди шу ишингнинг натижасини кўряпсан. Озгина сабр қилганинг-да, тақдиринг бир эди сизларнинг. Балки, шунда бу фалокат ҳам бўлмасмиди. Майли, бўлар иш бўлибди. Дуо жуда кучли бўлган. Шу сабаб ҳам у қабрда сенсиз тинч ётолмаётпти. Сени ўзи билан олиб кетмоқчи. Лекин ҳали жуда эрта. Болаларинг жуда ёш. Улар сенга муҳтож. Ҳозир эса сенга ягона маслаҳатим, болаларингни олгин-да, узоқроққа кўчиб кет. Учаласини оёққа қўйганингдан сўнг улардан кўнглинг хотиржам бўлгачгина қайтиб кел. Фақат бошқа ерда жон беришни хаёлингга ҳам келтирма. Бўлмаса, бу қарғиш болаларингга, улардан невараларингга ўтади. Кети узилмайди”, — дебди.\nБу гапларни эшитгач, аёл ўша куни акаларини чақириб, бир куннинг ўзида маҳалламизни тарк этди. Кейин мана 30 йилдирки, у ҳақда ҳеч нарса эшитмадик. Яқинда эса унинг яна маҳалламизга қайтиб келганини эшитдим.\nФАРАНГИЗ ёзиб олди.\n26-01-2020, 10:15, Жамият\nСамарқанддаги «Бахтли ҳаёт»нинг бахтсиз болалари\n25-05-2019, 17:15, Жамият\n9-11-2018, 11:38, Жамият\nЭркак аёлига бензин сепиб, уни ёқиб юборди...\n21-09-2017, 22:33, Жамият\nТошкентда ўз холасиникига талончиларни юборган қиз ушланди\n14-06-2017, 11:04, Жамият\nЧилонзорда кўп қаватли уйда ёнғин, ўт ичида гўдак ёлғиз…\n14-11-2016, 17:50, Жамият