ИнтерФУТБОЛ :: Марсело Бьелса яна «офсайд»да\nМарсело Бьелса яна «офсайд»да\nМарсело Бьелсанинг Лига 1га қайтиши ушбу чемпионатни кузатиш учун асосий сабаблардан бирига айланган. Аммо Эль Локо «Лилл»ни можароли тарзда тарк этди.\nБугун аргентиналик мураббийнинг нима сабабдан яна Францияга керак бўлмай қолгани ҳақида сўз юритамиз.\nМарсело Бьелса - «Лилль» бош мураббийи\nЛуис Бонини - Бьелсанинг Чили термасидаги собиқ ёрдамчиси\nФернандо Да Крус, Жоао Сакраменто, Бенуа Делаваль ва Франк Манто - Бьелсанинг «Лилл»даги ўринбосарлари\n«Лилль» раҳбарияти — Бьелсани ишдан бўшатган жамият\nБиринчи воқеа, биринчи кўриниш\n«Пьер Моруа» стадиони\n43 минг мухлис тўпланган аренада «Лилль» футболчилари «Марсел»-га қарши баҳс ўтказишди. Мақсад битта - ғалаба. Мазкур учрашувдан аввал «доглар»нинг чемпионатдаги ғалабасиз серияси 9та ўйинга етганди. Марсело Бьелса одатий қиёфада футболчиларни кузатиб, маълумот тўплай бошлади.\n«Лилл»нинг қарши ҳужумда ўйнаш режаси 5-дақиқадаёқ бузилди. «Марсель» ўнг бурчакка яқин ҳудудда жарима зарбаси йўллаш ҳуқуқини қўлга киритди.\nФлориан Товен узатма берди, Морган Сансон гол урди. Кейинги дақиқаларда «Олимпик» ғалабани сақлашга уринди, аргентиналик профессор эса жамоасининг бу мавсум кучсиз эканлигини яна ҳис этди. Ўша гол ягоналигини сақлаб қолди, «Лилль» эса хавфли ҳудудга тушиб кетди.\nБиринчи воқеа, иккинчи кўриниш\n«Пьер Моруа» стадионидаги трибунаости иншооти\nL~Equipe мухбири Бьелсага эҳтимолли истеъфо ҳақида жиддий саволлар берди. Одатда, журналистлар билан суҳбатлашишни хуш кўрмайдиган Эль Локо жавобдан қочмади:\nагар клуб 7 млн. эмас, 14 млн. компенсация тўласа, кетишга тайёрлигини билдирди. Унинг гаплари эса «Лилл»даги вазиятни янада кескинлаштирди.\nИккинчи воқеа, биринчи кўриниш\n(«Метц» ва «Сент-Этьен» устидан қозонилган узоқ кутилган ғалабалардан сўнг)\nЛиллдаги аэропортнинг кутиш хонасида қаҳва ичаётган Марсело Бьелсани ишқибозлар дарҳол танишди, аммо унинг ёнига боришга айримларгина журъат топишди. Лилль - Сантьяго рейсига рўйхатга олиш бошлангани хабар берилгач, Эль Локо ўрнидан қўзғалди. Чилига боришдан асосий мақсад - эски таниши, «Ла Роха»даги собиқ ёрдамчиси Луис Бонини билан учрашмоқчи эди.\nЎшанда Бьелса яқин дўстининг оғир хасталикка чалингани ва қўллаб-қувватлашга муҳтож эканидан хабар топганди. «Лилль» эса бош мураббийнинг режаларидан кейинроқ воқиф бўлди.\nИккинчи воқеа, иккинчи кўриниш\nБьелса етиб келган куннинг эртасига Луис Бонини ошқозон саратони туфайли 68 ёшида вафот этди.\nИккинчи воқеа, учинчи кўриниш\n(«Лилл»нинг Домэн де Лучиндаги базаси)\nАргентиналик мутахассис Францияга қайтаётиб, тартиб-интизомга риоя қилмагани учун ишдан бўшатилганидан хабар топди. Эль Локо клуб базасига борди, аммо уни ичкарига қўйишмади, ҳаттоки, ҳужжат ва кийим- кечакларини олишга ҳам ижозат беришмади.\nУчинчи воқеа, биринчи кўриниш\n«Стад де ля Моссон»\n«Лилль» сафарда «Монпелье»га қарши баҳсни бош мураббийсиз бошлаб, 0:3 ҳисобида имкониятни бой берди.\nКлуб ҳали Бьелса масаласига тўла ойдинлик киритмаган бир паллада жамоа натижаларга бир варакайига тўрт нафар шахс - Фернандо да Крус, Жоао Сакраменто, Бенуа Делаваль ҳамда Франк Манто жавоб беришлари ойдинлашди.\nУчинчи воқеа, иккинчи кўриниш\nЛиллдаги француз ресторанларидан бири\n«Лилль» «Монпелье»га қарши баҳс юритаётганда ишдан бўшатилган аргентиналик мутахассис вақтини ресторанда, ноутбук ва конспектлар қаршисида ўтказаётганди.\nУ ўйинчилар ҳаракатини таҳлил қилиб, тегишли қайдлар киритди. Ресторан ходимлари унинг ҳаракатини қизиқиш билан кузатишди.\nТўртинчи воқеа, биринчи кўриниш\nФранция матбуотига ишонсак, «Лилль» Эль Локонинг эҳтимолли ўринбосарини аниқлаш учун бир неча марта директорлар кенгашини тўплаган. Клуб уч нафар номзодга тўхталган - «ПСЖ» собиқ устози Лоран Блан, яқинда «Сент-Этьен»дан кетган Оскар Гарсия ва «Уотфорд» мураббий Марко Силва.\nТўртинчи воқеа, иккинчи кўриниш\nМарсело Бьелса «Лилль» билан келишувни бекор қилиш бўйича муҳокама ўтказмоқчи эмаслиги, бунга бирор сабаб кўрмаётганини таъкидлади. Эль Локо судга ариза топшириб, юридик комиссия йиғилишини кутди.\nБу пайтга келиб, мураббийсиз қолган «Лилл»нинг ишлари юришиб кетди. «Доглар» кутилмаганда «Лион»нинг 672 дақиқали «қуруқ» сериясини бузиб, мавсум етакчиларидан бирини мағлубиятга учратишди - 2:1. Сўнгра «Тулуза»ни кичик ҳисобда енгиб, хавфли ҳудуддан узоқлашишди.\nҲа, Бьелсани «Лилл»га «догларни ЕЧЛга олиб чиқиш мақсадида таклиф этишганди, аммо натижани дарҳол талаб қилишди. Чили сафари эса аргентиналикдан қутулиш учун сабаб вазифасини ўтади.\nПеп Гвардиола ёки Маурисио Почеттино сингари аксарият замонавий мураббийлар Марселони тактикалар даҳоси деб билишади, унинг 3+3+3+1 схемасини эса футбол феномени сифатида қадрлашади.


Қирғизистоннинг айрим ҳудудларида норозилик намойишлари давом этмоқда\n05 март 2021, Тошкент вақти: 06:54\nНорозилик иштирокчилари яқинда бўлиб ўтган парламент сайловлари натижаларини бекор қилишни талаб қилмоқда.\nРеспублика жанубидаги Жалол обод шаҳрида «Қирғизистон халқи қурултойи» номи остида мухолифат кучлар форуми бўлиб ўтди. Форумнинг очилиш пайтида сўз олган Қирғизистон халқ ҳаракати етакчиси Қурманбек Бакиев жумладан шундай деди:\n— Бизнинг Қирғизистон халқи қурултойимизда 701та делегат иштирок этиш ниятини билдирди. Уларнинг 370таси қишлоқ ва шаҳар кенгашлари депутатларидир. Қурултойни очиқ деб эълон қилишга рухсат бергайсизлар, — деди Қурманбек Бакиев.\n15 мингга яқин форум иштирокчилари Қирғизистон фуқароларидан сайловларни қайтадан ўтказиш талабларини қўллаб-қувватлашга чақирди.


Бу йил ўқишга киритиб қўйиш қанчага баҳоланмоқда? Бош прокуратура маълумот берди - Халқ сўзи\n13:05 24 Август 2020 Жамият\nҚайд этилишича, Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент ҳамда ДХХнинг Андижон вилоят бошқармалари томонидан ҳамкорликда ўтказилган тезкор тадбирда, Андижон давлат университети ўқитувчиси А.Х. олий таълим муассасаларига қабул жараёнлари бошланганидан фойдаланиб, фирибгарлик йўли билан даромад орттириб қолиш мақсадида фуқаро О.А.нинг ишончига кириб, уни ушбу университетнинг Факультетлараро жисмоний маданият ва спорт йўналишига юқори лавозимда ишловчи танишлари орқали ўқишга киритиб қўйиши эвазига 4 000 АҚШ долларини олган вақтида ашёвий далил билан ушланган.\nХудди шундай, Департаментнинг Урганч шаҳар бўлими томонидан ўтказилган тезкор тадбирда, фуқаро Ш.К. фирибгарлик йўли билан даромад орттириш мақсадида фуқаролар Д.С. ва З.А.ларнинг ишончига кириб, уларни Урганч Давлат университетининг Жисмоний тарбия ва тасвирий санъат йўналишига ўқишга киритиб қўйиши эвазига мазкур университетнинг 3-босқич талабаси М.А. орқали 4 000 АҚШ долларини олган вақтида ашёвий далил билан ушланган.


450 минг сўмга марихуана сотди, уйидан ҳам анчагина “заҳри қотил” чиқди\nМаълумотларга кўра, Ер юзида 500 миллиондан ортиқ одам гиёҳвандлик дардига мубтало бўлган. Ачинарлиси, уларнинг катта қисмини 30 ёшгача бўлганлар ташкил этади. Ҳар йили 200 мингдан ортиқ киши айнан “аср вабоси” туфайли ҳаётдан кўз юммоқда. Жаҳон миқёсида юз бераётган жиноятларнинг 57 фоизи гиёҳвандлар ҳиссасига тўғри келар экан.\nШу каби сабаб ва оқибатлар боис мамлакатимизда ҳам бу иллатга қарши мунтазам ва қатъий кураш олиб борилади. “Заҳри қотил”ни эккан, парвариш қилган ва сотишга уринганларга кескин чоралар кўрилади. Шунга қарамасдан, нафс бандалари сабаб ушбу жиноятлар барҳам топаётгани йўқ.\nЖумладан, шу йилнинг 26 март куни Яккабоғ тумани Янгиобод маҳалласида яшовчи муқаддам судланган Р.А.нинг гиёҳванд моддалар билан савдо қилиши ҳақидаги хабарга асосан туман ИИБ ходимлари томонидан тезкор тадбир ўтказилди. Унда “харидор”дан 700 минг сўмни олган Р.А. туманнинг Жамбул маҳалласида яшовчи, муқаддам судланган Қ.Ш.нинг уйига бориб, гугурт қутига жойланган марихуана гиёҳвандлик воситасини 450 минг сўмга сотиб олиб, “харидор”га берган вақтда ИИБ тезкор ва пробация хизмати ходимлари томонидан ушланади.\nБундан ташқари, шу куни Қ.Ш.нинг яшаш уйи кўздан кечирилганда, 43,1 грамм марихуана гиёҳвандлик моддаси, 29,8 грамм каннабис ўсимлиги уруғлари ва суғуриб олинган нам ҳолатдаги 20 туп каннабис ўсимлиги ниҳоллари, эгнидаги шими орқа чўнтагидан қоғоз бўлагига ўралган 0,95 грамм марихуана топилади ва тегишли тартибда ҳужжатлаштириб олинган.\nВилоят ИИБ ҳавола этган мазкур ҳолатга айни пайтда қонуний баҳо бериш чоралари кўрилмоқда.


"Исломий давлат" Афғонистондаги етакчиси ўлдирилганини инкор қилмоқда\n“Исломий давлат” экстремист гуруҳи 13 июль куни жангари ҳаракатнинг Афғонистондаги етакчисига нисбат берилган аудио ёзувни эълон қилиб, бу шахснинг уч кун аввал АҚШ ҳаво ҳужумида ҳалок бўлганига доир хабарни инкор қилди.\nХофиз Саидга доир экани иддао қилинаётган аудио ёзув Афғонистон разведка хизмати унинг ўлдирилгани тўғрисида билдириши ортидан “Исломий давлат”га алоқадор вебсайтда эълон қилинди.\nАудио ёзувнинг ҳақиқийлиги ҳозирча тасдиқлангани йўқ. Асли покистонлик Саид Афғонистон шарқидаги Нангарҳор вилояти Ачин туманида 10 июль куни ўлдирилгани хабар қилинган эди. Толибон ҳаракатининг собиқ вакили 2014 йилда “Исломий давлат” гуруҳига байъат келтирган эди.\nАҚШ томонидан пилотсиз учқичлар ёрдамида амалга оширилаётган ҳужумларда “Исломий давлат” етакчилари нишонга олиниши натижасида ўтган ҳафта давомида айни минтақада экстремист гуруҳнинг бошқа уч етакчиси, жумладан Шаҳидуллоҳ Шаҳид ва Гул Замон ўлдирилган эди.\nСўнгги икки ой ичида “Исломий давлат” жангарилари Нангарҳор вилоятининг бир нечта туманида Афғонистондаги Толибон ҳаракати билан жангларга киришган.


Ургутда органик чиқиндидан биогаз олинмоқда | "Адолат" СДП\nБугун дунёда энергия ресурсларига талаб тобора ошмоқда.\nЛекин табиий газ, кўмир ёки бошқа ресурслар беҳисоб эмас, чекланган. Шу сабабли муқобил энергия манбаларидан фойдаланган ҳолда эҳтиёжни қондиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.\nКўплаб давлатларда қуёш, шамол ва бошқа манбалардан энергия ишлаб чиқариш кенг оммалашган. Чиқиндидан биогаз олиш ҳам ана шундай замонавий технологиялардан бири ҳисобланади. Маълумотларга кўра, ҳозирда биогаз ишлаб чиқаришнинг 60 дан ортиқ тури мавжуд. Улар орасида кенг тарқалгани махсус ускуналарда органик моддаларни бижғитиш усулидир. Қишлоқ шароитида бу усул орқали кичик ҳажмдаги биогаз қурилмаларини ўрнатиш жуда қулай.\nУргутлик тадбиркор Алижон Темиров ана шу талаб ва эҳтиёжни ўрганиб, биогаз қурилмалари ишлаб чиқаришни йўлга қўйди.\n– Хитойда ҳар бир хонадонда биогаз ишлаб чиқариш йўлга қўйилган, – дейди “UZBIOGAZ” МЧЖ раҳбари Алижон Темиров. – Улар органик чиқиндилардан унумли фойдаланиб, аввало ўз эҳтиёжи учун биогаз ишлаб чиқаради, қолаверса бу ишни тадбиркорликка айлантирганлари ҳам бор. Ушбу давлатга бориб, бу тажрибани ўргандим, хитойлик мутахассислар билан гаплашдим ва кейин шундай қурилмаларни ўзимизда ишлаб чиқаришни бошладим. Ўзимиз синаб кўряпмиз, фойданса бўлар экан.\nИнновацион ривожланиш вазирлиги томонидан Ургут туманида Уй шароитида фойдаланиш учун қуввати 15 м3 реакторга эга бўлган биогаз қурилмаларини ишлаб чиқиш тижоратлаштириш лойиҳасига вазирликдан “UZBIOGAZ” МЧЖ га 510 млн сўм маблағ ажратилди. Янги 5 та иш ўрни яратилди.\nМутахассисларнинг фикрича, ҳар бир қорамол чиқиндисидан бир кунда 4,2 куб метргача биогаз олиш мумкин.\nБошқача айтганда, битта қорамол чиқиндисидан олинадиган кунлик биогаз қарийб 10 килограмм ёғоч-ўтин ёки 5 килограмм кўмир энергиясига тўғри келади. Туманнинг Деҳқонобод маҳалласида яшовчи Чингиз Баротов яқинда хонадонида кичик ҳажмдаги биогаз қурилмаси ўрнатган эди.\nҲозирги кунда ушбу қурилма орқали ўнга яқин қорамол чиқиндисидан биогаз ишлаб чиқариб, ўз хонадонида фойдаланмоқда. Шунингдек, маҳалла ҳудудидаги 150 ўринга мўлжалланган боғчага ҳам биогаз етказиб бермоқда.


Тошкент туман Кенгашида долзарб масалалар кўриб чиқилди\nТошкент вилоятида Ҳудудларда ижтимоий-иқтисодий аҳволни ва аҳолини қийнаб келаётган муаммоларни ўрганиш бўйича Республика ишчи гуруҳи томонидан ўрганиш натижалари муҳокамасига бағишланган халқ депутатлари Тошкент туман Кенгашининг сессияси ўтказилди. Унда Олий Мажлис Сенати аъзолари ва Қонунчилик палатаси депутатлари, давлат ҳокимияти органлари, тегишли вазирликлар, идоралар ва оммавий ахборот воситалари вакиллари иштирок этди.\nТаъкидланганидек, Тошкент туманида 200125 нафар аҳоли истиқомат қилади. Ишчи гуруҳ томонидан ўрганиш натижалари шуни кўрсатдики, аҳолини ўйлантираётган муаммолар асосан инфратузилма ҳамда коммунал хизмат кўрсатиш билан боғлиқ. Хусусан, туманда аҳолини ичимлик суви билан таъминлаш долзарб ҳисобланмоқда. Сессияда қайд этилганидек, маҳаллий аҳолининг 68% ичимлик суви билан таъминланган.\nТумандаги 125,7 км ичимлик суви тармоқларидан 71% яроқлилик муддати ўтган бўлганлиги боис оби-ҳаётнинг 20-25% исроф бўлаётганлиги таъкидланди. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 16 октябрдаги қарорига кўра, 2017-2018 йилларда туманда ичимлик суви таъминотини яхшилаш бўйича белгиланган вазифаларнинг 50% амалга оширилган, холос, натижада тизимли муаммолар ҳал этилмаган.\nХусусан, Қибрай туманининг Қодирия сув иншоотидан Чиноз туманигача ичимлик суви тармоқларини тортиш орқали Тошкент тумани аҳолисини тўлиқ таъминлаш белгиланган бўлсада, бу борадаги ишлар бугунги кунгача бошланмаган. Шу муносабат билан сессияда белгиланган вазифалар ижро этилмаслигига олиб келган муаммолар таҳлил қилинди. Объектив сабаблар қаторида сув таъминоти тизимларини барпо этиш ва улардан фойдаланиш бўйича меъёрий ва техник ҳужжатлар замон талабига жавоб бермаслиги, бундай тизимларни лойиҳалаштириш, ривожлантириш ва самарали ишлатишни ташкил этишга янги ёндашувлар зарурлиги таъкидланди.\nСоҳалар кесимидаги таҳлилларда энг кўп муаммолар кўча йўлларини таъмирлаш, газ ва электр таъминоти йўналишида эканлиги аниқланди. Бундан ташқари, аҳоли томонидан соғлиқни сақлаш, мактабгача таълим, бандлик ва халқ таълими билан боғлиқ мурожаатлар қилинган.\nАниқланган муаммоларни бартараф этиш юзасидан Республика ишчи гуруҳи ташаббуси билан бир қатор ишлар амалга оширилди. Жумладан, “Сағбон” маҳалласи Огаҳий кўчасида яроқлилик муддати ўтганлиги сабабли кўп йиллардан буён муаммо бўлган 700 метр узунликдаги ичимлик суви қувурлари янгиланиб, Олтинобод маҳалласида газ қувурлари тортилди. Бир қатор фуқарлар йиғинларида кам таъминланган оилалар электр таъминотига уланган ҳолда, янги ҳисоблагичлар бепул ўрнатилди. Шунингдек туманнинг марказдан олис ҳудудларида тижорат транспорти қатнови йўлга қўйилди.\nСессия кун тартиби доирасида тумандаги жами 250 та бўш турган обьектлардан фойдаланишни йўлга қўйиш борасида олиб борилаётган ишлар таҳлил қилинди. Таъкидланганидек, хатлов натижасида уларнинг катта қисми аввал хусусийлаштирилган, салмоқли қисми давлат мулки объектлари, шунингдек давлат улуши бор ташкилотларга тегишли эканлиги маълум бўлди. Бу борада юқори турувчи ташкилоти мавжуд бўш турган обьектларни фаолиятини тиклаш чораларини кўриш ёки туман хокимлиги балансига топшириш масласини кўриб чиқиш тўғрисида мурожаат хатлари юборилган. Давлат рақобат қўмитаси томонидан 165 та обьектларга сўровномалар берилган бўлиб, 47 тасида жами 10,6 млрд.сўм инвестиция киритиб, 329 та янги иш ўринлари яратиш бўйича “йўл хариталари” ишлаб чиқилди. Улар саноат, хизмат кўрсатиш ва қишлоқ хўжалиги йўналишида қатор лойиҳаларни амалга оширишни назарда тутади.\nТуманни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича режалаштирилган барча чора-тадбирларнинг ўз вақтида амалга оширилиши учун маҳаллий бюджет, бюджетдан ташқари жамғармалар маблағлари билан бир қаторда тумандаги корхоналар ва бизнес субъектлари маблағларидан ҳам фойдаланиш, бунда ресурсларнинг мақсадли ва оқилона сарфланиши устидан назоратни кучайтириш зарурлиги таъкидланди.\nДепутатлар Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг 2018 йил 13 августдаги Тўй-ҳашамлар, оилавий тантаналар, маърака ва маросимлар, марҳумларнинг хотирасига бағишланган тадбирлар ўтказилишини тартибга солишни назарда тутадиган қарори ижросини ҳам кўриб чиқди.\nСессия ишида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Раиси Н. Йўлдошев иштирок этди.


Тошкентлик ошиқлар бир қизни беҳаё расмларини тарқатиш билан шантаж қилишди\n05:15 / 29.08.2015\nТошкентда истиқомат қилувчи 22 ёшли Бобур Толипов ўзининг тенгдоши Наргиза Олимовадан шантаж йўли билан 3 минг доллар ундиришга ҳаракат қилди. “Ҳуқуқ” нашрининг ёзишича, бу ишда у ўзига севган қизи, 19 ёшли Ситора Мардиевани ҳам шерик қилди.\nТолипов Олимова билан ижтимоий тармоқлар орқали танишиб, бир муддат у билан гаплашиб юрган. Аммо қизнинг онаси бу муносабатларга тўсқинлик қилган. Бундан жаҳли чиққан Бобур навбатдаги маъшуқаси Ситора билан қасос олиш режасини тузган.\nШериклар Наргиза Олимованинг Бобурнинг телефонида сақланиб қолган беҳаё суратларидан бир нечтасини чиқартириб, конвертга солиб қизнинг онасига юборишган. Агарда аёл тез кунда 3 минг доллар топмаса, бу расмлар интернетга тарқатилишини айтиб таҳдид қилишган. Ноилож қолган она ИИББга мурожаат қилган.\nШантажчилар Олимовадан 100 доллар олаётганида қўлга олинди. Суд ҳукми билан Бобур Толипов 5 йилга озодликдан маҳрум қилинди.


Месси бутсаларини олишдан бош тортган ва тўрт тилда сўзлаша оладиган кичкина Тюрам ҳақида / CHAMPIONAT.asia\n14:10Дембеле "Ювентус"да ўйнамоқчи 0 13:52Спортчилар ижтимоий тармоқларда 0 13:40Пирес мураббий бўлишни режалаштирмоқчи 0 13:16Англия билан дуранг ўйнаган Ўзбекистон, Ганага гол урган Шерзод Каримов, 2009 йилги Мисрда ўтказилган Жаҳон чемпионатини ёдга оламиз 10 13:10"Реал" ПСЖ футболчисига қизиқмоқда 0 12:47"Милан" футболчиси ПСЖ билан 5 йиллик шартнома бўйича келишувга эришди 0 12:23Испанияда ўйинлар мухлислар билан ўтади 1 12:00Карикатура: Икардининг ПСЖ билан тўлақонли шартнома имзолаши, Каванининг жамоадан кетишини тезлаштирадими? 0 11:41“Машъал” ҳам машғулотларни бошлади. Барча хурсанд 12 11:37Эдегор: "Реал Сосьедад" ЧЛда ўйнамоқчи" 0 11:36"Насаф" ҳам Бундеслигадан ўрнак олмоқчи 7 11:33Карикатура: "Реал" "Сантьяго Бернабеу"ни реконструкция қилмоқда, Месси бундан хафа 9 11:08Olamsport: UFC янги рейтинги, Конор асалари емоқда ва бошқа хабарлар 0 11:08"Бухоро" "Андижон" билан ўйинга тайёргарликни бошлади. Бош мураббий ва легионерлар йўқ 4 11:07"Барселона" "Ман Сити"даги собиқ футболчисини ортга қайтармоқчи 0\nМесси бутсаларини олишдан бош тортган ва тўрт тилда сўзлаша оладиган кичкина Тюрам ҳақида\n17 май 19:05\nТеглар : Боруссия М БундеслигаМаркус Тьюрам\nУнинг севимли гол нишонлаш усули – бурчакдаги байроқча олдига югуриб келиш, уни ердан суғуриб, ўзига хос рақсга тушиш.\nМенхенгладбахнинг "Боруссия"си ўйиннинг 7-дақиқасига келиб ғолиб ҳақидаги саволни деярли ёпиб қўйди: 38-сонияда Алассан Плеа шериги Хофманн билан комбинация амалга ошириб, дарвозани узоқ бурчагини ишғол қилди; 6 дақиқа ўтиб эса Рами Бенсебайни олдинга ўтди ва тўпни жарима майдончаси ичига етказиб берди – Маркус Тюрам керакли вақтда, керакли жойда пайдо бўлди ва оёғини қўйиб қўйиши етарли бўлди.\nБу франциялик учун Бундеслигадаги 7-гол – жамоада фақат Плеа (9) ундан кўпроқ гол урган. Ўз навбатида Маркус Алассанни ассистлар бўйича ортда қолдирмоқда – 9га 7. Агар карантингача Бундеслига билан ишингиз бўлмаган бўлса ва Тюрамнинг нақадар зўр футболчи бўлиб етишаётганини билмасангиз, биз сизга барчасини айтиб берамиз:\n• Кичкина Тюрам (ҳа, у Лилианнинг ўғли) "Боруссия"га 2019 йил июль ойида кўчиб ўтди. "Генгам" форвард учун 9 млн евро олди. Ўзининг янги жамоаси ҳақида Маркус болалигида акаси Кефрен билан FIFA ўйнаганда илк бор эшитганди.\n"Боруссия" Тюрамни 2015 йил ўсмирлар ўртасидаги Европа чемпионатида таниган. Шундан кейин Францияга 30та скаутлик сафарлари уюштирилди – клубдагилар унинг ўйинини бевосита, жонли тарзда кўришни хоҳлашди (аввалига "Сошо", кейин "Генгам").\n• Ўғлининг Гладбахга ўтишини Лилиан Тюрам қўллаб-қувватлаган: у клуб инфратузилмасидан, лигада мухлислар ташрифи ва маҳаллий ишқибозлар нақадар содиқлигини кўриб ҳайратга тушган.\n• Менхегладбахда Маркус стадиондан унча узоқ бўлмаган меҳмонхонада яшайди.\n"Менинг аёлим ёки қиз ўртоғим йўқ, шу сабабли ижарага уй олишдан маъно кўрмаяпман. Шунингдек, сиз янги клубга ўтар экансиз қаерга келганингизни тушунишингиз, ҳис қила олишингиз керак. Клуб тарихи – шунчаки сўзлар эмас, бу муваффақият калити ва ажойиб коллектив тузишнинг осон йўли".\nУнинг хонаси "Боруссия" ранглари билан бўялган, деворларда Юпп Хайнкесс ва клубнинг бошқа кўплаб собиқ машҳур вакилларининг суратлари илинган.\n• Ёшлигида Маркус эътибор марказида эди: отаси "Барселона"даги фаолиятини якунлаётган, кичкина Тюрам эса Роналдиньо, Пуйоль ва ёш Мессини тиригини кўрган.\nБир марта 10 ёшли Маркус клуб қароргоҳига бир оз тўп тепиш учун отасининг олдига келади, лекин оёқ кийими ёдидан кўтарилиб, қолиб кетади. Отаси унга кийиниш хонаси бурчагида қалашиб ётган оёқ кийимлар ичидан, анча эскириб қолган бутсани олиб беради.\n"Мен 2-3та "тиши" тушган, йиртиқ бутсани кўрдим ва отамга "йўқ" дедим. Ўша оёқ кийимлар Леоники экан. Ўшанда у 20 ёшда бўлган ва уни ҳали ҳеч ким дунё юлдузи сифатида қабул қилмасди. Мен доим эътибор марказида бўлган эркатой эдим ва Пуйоль, Замбротта ва Это’одек юлдузлар билан бирга тўп тепганим учунми бироз "ўзимдан кетиб қолгандим". Шунинг учун отамдан янгироғини топиб беришни сўраганман".\n• Мессини у қадар тан олмаса-да, Тюрам Ройсни ёшлигидан яхши кўрарди – ва яна FIFA туфайли.\n"FIFA ўйнаганда мен кўпинча ё "Менхенгладбах"ни ёки "Дортмунд"ни танлардим – менга Марконинг ҳам ҳаётдаги, ҳам ўша ўйиндаги ҳаракатлари ёқарди, яна унинг соч турмаги ҳам зўр", — хотирлайди Тьюрам. Маркога бўлган ўзгача муносабат сал қолса "Гладбах" трансферига таъсир қиларди, лекин футболчи оиласини стадион бўйлаб экскурсия қилиш билан лол қолишга мажбур қилади.\n• Аслида, Маркус вингер, лекин "Боруссия"да у кўпроқ Плеа билан бирга марказий ҳужумчи сифатида ҳаракат қилмоқда – бу ҳамкорлик ҳар икки футболчи учун фойдали бўлди десак муболаға бўлмайди. Бундеслига ўйинларида гол+пас тизимида Плеа - 9+7, Тюрам – 7+9.\n"Алассан билан дўст бўлиб олдик. Дўстинг билан ўйнасанг, гол уриш анча осон бўлади", – тан олади Тюрам.\n• Маркус янги жамоага жуда тез киришиб кета олди – бу ерда французча гаплашиш мумкин бўлганлар етарли (Алассан Плеа, Мамаду Дукурэ, Ибраима Траоре ва Денис Закария). Бироқ ҳамюртларининг борлиги энг муҳими эмас: Маркус тўрт тилда эркин гапира олади (французча, испанча, итальянча, инглизча), шунинг учун немисчани ҳам анча тушуниб қолган.\n• Самарали ҳаракатлар борасида муаммо бўлмаса-да, интизом борасида футболчи ўз устида ишлаши зарур: бу йил у 4 бор сариқ карточка олди, ўтган мавсум – 4та сариқ ва 2та қизил. Баъзан Маркус рақиблари ўзини тепаверишидан чарчаб кетади ва жавоб қайтаришни бошлайди – ўтган йилнинг октябрь ойида "Монпелье"га қарши ўйинда у бор йўғи 7 дақиқа ҳаракат қилди.\n• Ўтган мавсум Тюрам билан "Генгам" чемпионат якунланишига 2 тур қолганда қуйи лигага тушиб кетиши аниқ бўлиб улгурганди. Маркус бу ишни бироз ортга суриши мумкин эди, лекин 90-дақиқада, ҳисоб 1:1, ўн бир метрлик жарима зарбасидан унумли фойдалана билмади. Бунгача у жамоасининг барча 4 пенальтисини голга айлантирганди.\n• Маркус севимли гол нишонлаш усули – бурчакдаги байроқча олдига югуриб келиш, уни ердан суғуриб, ўзига хос рақсга тушиш. Мана Тюрам "Рома" дарвозасига 94-дақиқада ғалаба тўпини киритди.\nБу эса "Кельн" устидан қозонилган ғалабадан кейин – ўша ўйинда Тьюрамнинг ўзи гол ура олмаганди.\n"Аугсбург" клуб ходими чиройли одатни бузиб қўйиши мумкин эди: "Боруссия" 3:2 ҳисобида ғалабани қўлга киритди, ўйиндан сўнг Тюрам бурчак томон югурди, аммо клуб ходими чаққонроқ чиқди: байроқчани кўтариб қочиб кетади.\nФранцуз хайрон бўлиб қолди, лекин ёрдамга шериклари келишди: Матиас Гинтер нариги бурчакдаги байроқчани олиб келди. Йўл-йўлакай ҳалиги ходимни ҳам чақириб олишди – Маркус уни қучоқлаб, ғалабани бирга нишонлади.\nКеча ҳам Тюрам машҳур нишонлашни амалга оширди – байроқча ҳам замонни эслатгандай "ниқоб таққандди".\nДунёдаги энг “қўрқинчли” стадионлар аниқланди 20\n17 май 19:25:18\nTezlik dribling hammasi bor grand klublarga tortadi


Пашинян Россиянинг Қорабоғда аксилтеррорчилик операциясини ўтказиш ҳуқуқи ҳақида маълум қилди - Daryo\n14:11, 20.10.2020 17501\nПашинян Россиянинг Қорабоғда аксилтеррорчилик операциясини ўтказиш ҳуқуқи ҳақида маълум қилди\nАрманистон бош вазири Никол Пашинян Тоғли Қорабоғда Россия учун бевосита хавф солувчи Сурия террорчилик гуруҳлари жангарилари бўлганлиги учун Москва у ерда аксилтеррорчилик операцияларини ўтказиш учун асосга эга эканлигини айтди. Бу ҳақда у «ТАСС» агентлигига берган интервьюсида айтиб ўтди, деб ёзади Tengrinews.\nНизо ҳудудига Яқин Шарқ, хусусан, Сурия ва Ливиядан жангариларнинг кўчириб ўтказилгани ҳақидаги хабарларга изоҳ берар экан, Пашинян ушбу элементлар Россия ҳудудига сизиб ўтишига ишонч билдирди.\n«Мен учун шу нарса аниқ-равшанки, Тоғли Қорабоғда тор-мор қилинган гуруҳларнинг бир қисми ёки улардан алоҳида шахслар шунчаки Россияга кўчирилмоқда,чунки, улар Россияни худди Тоғли Қорабоғ ёки Арманистон каби душман деб билади. Масала бу жараён қандай давом этишида. Россия бу барча элементлар унинг ҳудудида тарқалишини ва у ерда россияликлар аксилтеррорчилик кампаниясини ёки аксилтеррорчилик ҳаракатларини олиб боришини кутадими? Мен билмайман, балки Россия ҳукуматида ёки махсус хизматларида аксилтеррорчилик операциясини ўз жойида, Тоғли Қорабоғдаёқ ўтказиш мумкинлиги муҳокама қилинаётгандир», — деди Пашинян.\nАрманистон бош вазири эслатишича, Москва «суриялик жангарилар ва террорчилар хатти-ҳаракатлари унинг миллий хавфсизлигига бевосита хавф солгани учун Россиядан анча узоқда бўлган Сурияда аксилтеррорчилик ҳаракатларини олиб борган эди».\nЭнди эса унинг сўзларига кўра, жангарилар Россия чегарасига яқинроқ турибди. «Бу энди умуман бошқача вазият, ўйлайманки, Россияда ушбу вазиятга жавоб кўрсатиш учун қонуний ҳуқуқ ва асослар бор», — деди бош вазир.\nАввалроқ Арманистон бош вазири Никол Пашинян ва Озарбайжон президенти Илҳом Алиев Тоғли Қорабоғдаги можаро бўйича музокаралар ўтказишга тайёрлигини маълум қилганди.\nМавзуга доир: Арманистон Тоғли Қорабоғдаги жангларда 729 нафар аскарини йўқотганини тан олди.\n11:46, 08.10.2020 127932\n17:35, 10.10.2020 134501\n11:16, 24.09.2020 113155\n20:59 Бугун 1285\n20:47 Бугун 3716\n20:41 Бугун 4442\n20:35 Бугун 1751\n21:59, 01.12.2020 91176\n17:09, 30.11.2020 88089\n16:16, 01.12.2020 74757\n17:27, 01.12.2020 68811


Европа Иттифоқи Беларусга санкция жорий этиш масаласини муҳокама қила бошлади\n25 октябр 2020, Тошкент вақти: 21:57\nБеларусдаги норозилик намойишлари 18 кундан бери давом этмоқда.\nЕвропа Иттифоқи ташқи ишлар вазирлари Германия пойтахти Берлинга икки кунлик норасмий саммитга йиғилмоқда. Йиғилишда Беларусдаги сайлов ва тинч намойишчиларга ҳукумат томонидан зўравонлик қилингани муҳокама этилади.\nСаммитда Беларусга санкция жорий этиш масаласи ҳам кўриб чиқилиши кутилмоқда. Аввалроқ Европа Иттифоқи Беларусдаги овоз бериш натижаларини сохталаштириш ва намойишларни куч билан бостиришга алоқадор 15-20 мансабдорга нисбатан санкциялар жорий этилиши мумкинлигини билдирган эди.\nDPA агентлигининг ўз манбаларига таяниб хабар беришича, 27-28 август куни ўтадиган йиғилишда “қора рўйхатга” тиркаладиган мансабдорлар аниқланади.


Президент Шавкат Мирзиёев ўзининг жамоат ва диний ташкилотлар билан ҳамкорлик масалалари бўйича маслаҳатчиси Рустам Қосимовни ишдан “шарманда қилиб” ҳайдади.\nЎрнига Шоазим Минаваров тайинланди. Минаваров Каримов даврида диний соҳа назоратчиларидан бири эди.\nБу ҳақда Элтуз маълум қилган ҳукумат мулозимига кўра, президент қарорига Рустам Қосимовнинг жамоат ташкилотлари билан ишлашда қўйган хатолари, айниқса, Сурхандарё давлат университетининг собиқ ректори Хидирназар Аллақуловни ўз вазифасига қайта тикламагани сабаб бўлган.\nСурхондарё университети ректори лавозимига 2002 йили тайинланган профессор Аллақулов 2004 йилда бу лавозимдан ўша пайтда Олий ва ўрта махсус таълим вазири бўлган Рустам Қосимов томонидан бўшатилган эди.\nПрофессор Аллақулов ҳақиқат излаб БМТнинг Инсон ҳуқуқлари қўмитасига арз қилади.\nҚўмита 2017 йил августида Хидирназар Аллақуловнинг ҳуқуқлари бузилгани ҳақида хулоса чиқарган.\nПрофессор Аллақулов БМТнинг Инсон ҳуқуқлари қўмитаси хулосасини олгач Мирзиёевга ва унинг давлат маслаҳатчиларига 8 марта ёзма ва 3 марта видеомурожаат қилган, бироқ жавоб олмаган.\n“Ўшанда президент Рустам Қосимовга “шу одамга иш бериш керак,” дейди. Бироқ Қосимов: “Э бу ғирт ғалвали одам, иш бериш керак эмас бунақа мижғов одамларга,” дея маслаҳат беради. Қосимо ўзи ишдан олган одамини яна қайта ишга тикланишига тиш тирноғи билан қарши эди,” деди Элтузнинг ҳукуматдаги манбаси.\nРустам Қосимов эгаллаб турган бошқа вазифалари, жумладан Ўзбекистон халқаро ислом академиясининг ректорлигидан ҳам бўшатилган.\nХидирназар Аллақулов эса “Ҳақиқат ва Тараққиёт” социал-демократик партиясини расман рўйхатдан ўтказишга ҳаракат қилмоқда.\n8 март куни “Ҳақиқат ва Тараққиёт” партияси қурултойида профессор Аллақулов партия раиси этиб сайланди.\nПартия шу йил октябрь ойида кутилаётган президент сайловида ўз номзодини илгари суришини маълум қилган.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев хориждаги ўзбек мухолифатининг ватанга қайтишига қарши экани, мухолифат мамлакат ичкарисидан чиқиши кераклигини айтган.\nЛекин ҳозиргача биронта ҳам янги сиёсий партия рўйхатга олингани йўқ. Рустам Қосимов 2004 йил майидан 2008 йилгача Олий ва ўрта махсус таълим вазири бўлган, 2004 йил октябридан бир вақтнинг ўзида Бош вазир ўринбосари сифатида фаолият юритган. 2009-2011 йилларда Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университетига ректорлик қилган Қосимов фаолиятида бир муддат танаффус юзага келган. У 2016 йилнинг сентябрида яна Бош вазирга ўринбосар бўлган, Алишер Ваҳобов ўрнига Олий ва ўрта махсус таълим вазири этиб тайинланганди.У 2017 йил июнида Ўзбекистон Республикаси Президенти Давлат маслаҳатчиси биринчи ўринбосари – Ташкилий-кадр хизмати раҳбари – Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат бошқаруви академияси ректори лавозимига тайинланган, 2017 йил ноябрь ойи охирида эса Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фан, таълим, соғлиқни сақлаш ва спортни ривожлантириш масалалари бўйича Давлат маслаҳатчиси сифатида иш бошлаганди.\nҚосимов 2018 йил июлида президентнинг Жамоат ва диний ташкилотлар билан ҳамкорлик қилиш масалалари бўйича давлат маслаҳатчиси лавозимига ўтказилган эди.\ndata-title="Мирзиёев Аллоқуловни қатағон қилган маслаҳатчисини ишдан ҳайдади" data-description="<!-- wp:paragraph --> <p>Президент Шавкат Мирзиёев ўзининг жамоат ва диний ташкилотлар билан ҳамкорлик масалалари бўйича маслаҳатчиси Рустам Қосимовни ишдан “шарманда ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2021/04/rasm4298181.jpg" data-url="https://eltuz.com/sas/217495/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\n9 ноябрь куни Тошкентга Пуйоль келди, биласиз-а? Карлес Пуйоль “Барселона”нинг собиқ ҳимоячиси. Жамоа тарихидаги энг зўр ҳимоячи. 2007 йил ...


Истиқболли лойиҳалар халқимиз фаровонлигига хизмат қилмоқда — Ishonch Gazetasi\nАввал хабар қилинганидек, Президентимиз Шавкат Мирзиёев ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларнинг бориши, белгиланган вазифалар ижроси билан танишиш мақсадида 19-20 январ кунлари Сурхондарё вилоятида бўлди.\nЎзбекистон Республикаси Президенти, Қуролли Кучлар Олий Бош Қўмондони Шавкат Мирзиёев Сурхондарё вилоятига ташрифининг иккинчи куни Жануби-ғарбий махсус округига қарашли ҳарбий қисмда бўлди. Хавфсизлик кенгашининг кенгайтирилган таркибдаги йиғилишида берилган вазифалар қандай бажарилаётгани билан танишди. Ҳарбийлар билан мулоқот қилди.\nМамлакатимизда янги таҳрирдаги Мудофаа доктринаси қабул қилинди. Ундан кўзланган асосий мақсад миллий армиямиз жанговар қудратини ошириш, халқимизнинг тинч ва осуда ҳаётини янада мустаҳкамлашдир, деди давлатимиз раҳбари. Доктринада Ўзбекистон ташқи сиёсатининг очиқлик тамойили, яқин қўшнилар билан дўстона ва амалий муносабатларни ривожлантириш, давлатимиз мустақиллиги ва суверенитетини янада мустаҳкамлаш устувор вазифа сифатида белгилаб қўйилди.\nМамлакатимиз геостратегик жойлашувининг ўзига хослиги, шунингдек, минтақада юзага келаётган ҳарбий-сиёсий вазиятни ҳисобга олган ҳолда, Қуролли Кучлар бирлашмаларининг вазифа ва тузилмалари қайта кўриб чиқилди. Мудофаа саноати бўйича давлат қўмитаси тузилди. Ҳарбий кадрлар тайёрлаш соҳасида олиб борилаётган тизимли ўзгаришлар асосида Қуролли Кучлар академиясининг фаолияти тубдан қайта ташкил этилди. Мудофаа вазирлиги қўшинларини қурол-аслаҳа, ҳарбий техника ва алоқа воситаларининг замонавий турлари билан таъминлаш ишлари янги босқичга кўтарилди.\nҲарбийларимиз жисмонан бақувват, маънан юксак, замонавий билимларни пухта ўзлаштирган шахслар бўлиши керак, деди Президентимиз. Амир Темур, Жалолиддин Мангуберди каби буюк аждодларимизга муносиб хизмат қилишларингиз лозим, токи ёшларимиз ватанпарварлик ва она юртга садоқат туйғуларида сиздан ўрнак олсин.\nУчрашувда ҳарбийларнинг хизмат ва яшаш шароитини яхшилаш, фарзандлари олий ўқув юртларида ўқишида имтиёзлар жорий этиш, уларни уй-жой билан таъминлаш ишларини янада жадаллаштириш зарурлиги қайд этилди. Бунинг учун жойларда ташкил этилган ҳарбий-маъмурий секторлар фаолиятини такомиллаштириш лозимлиги айтилди. Ҳарбийлар ва уларнинг оилалари учун барча шароит яратиб берилади.\nМамлакатимизда санъат саройлари, театрлар фаолиятини такомиллаштириш, моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, янги саҳна асарлари яратиш, аҳолининг бўш вақтини мазмунли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.\nТермиз шаҳридаги 700 ўринли замонавий Санъат саройи ҳамда 3 минг ўринга мўлжалланган амфитеатрда «Файз-Бинокор-Олтиариқ» хусусий корхонаси қурувчилари томонидан 82 миллиард сўмликдан ортиқ қурилиш-монтаж ишлари амалга оширилди. Франция, Англия, Испания, Россия ва Хитойдан келтирилган замонавий овоз ёзиш ҳамда созлаш, ёритиш тизими жиҳозлари, мониторлар ўрнатилди. Санъаткор ва томошабинлар учун барча қулайлик яратилди.\nДавлатимиз раҳбари мазкур маданият масканига таниқли санъаткорларни таклиф қилиб, ҳамкорликда маҳорат дарслари ўтказиш, «устоз-шогирд» анъанасини янада ривожлантириш, Ҳаким Термизий ва Алпомиш ҳақида спектакллар саҳналаштириш лозимлигини қайд этди.\nШавкат Мирзиёев «Амударё» болалар соғломлаштириш оромгоҳида яратилган шароитлар билан ҳам танишди.\nДавлатимиз раҳбари Сурхондарё вилоятига аввалги ташрифи чоғида Термиз шаҳрида «Амударё» болалар соғломлаштириш оромгоҳи барпо этиш лойиҳаси билан танишиб, ҳудудда инфратузилма объектларини кўпайтириш бўйича топшириқлар берган эди.\nШунга мувофиқ, Сурхондарё дарёси бўйида 200 ўринли дам олиш маскани қурилиб, ўтган йил ёз мавсумида фойдаланишга топширилди. Оромгоҳда умумтаълим мактабларининг иқтидорли ўқувчилари, ижтимоий ҳимояга муҳтож оилалар фарзандлари, имконияти чекланган болалар дам олдирилиб, соғломлаштирилади.\nМаскан 6,2 гектар майдонни эгаллаган. Тўртта ётоқхона, амфитеатр, ошхона, сузиш ҳавзаси, спорт майдонлари, бошқа бино ва иншоотлар бунёд этилиб, зарур инвентарлар билан жиҳозланган. Болаларнинг мазмунли ва мароқли дам олиши, бўш вақтида турли тўгаракларда қатнашиб, билим ва салоҳиятини мустаҳкамлаши учун ҳар томонлама қулай шароит яратилган.\nОромгоҳга кираверишдаги ота-оналар фарзандлари билан учрашадиган бинода иккита фитобар, ахборот-ресурс маркази, маънавият ва маърифат хонаси, машғулот заллари мавжуд. Инглиз тили, тасвирий санъат, моҳир қўллар, компютер саводхонлиги каби ўн бешга яқин тўгаракда малакали мураббийлар машғулот олиб боради. Тиббиёт бўлимида болалар учун физиотерапевтик муолажалар, фитодаволаш хизматлари, жисмоний тарбия машқлари ўтказиш ташкил этилади.\nДавлатимиз раҳбари муассасада болаларнинг мароқли дам олиши, саломатлигини мустаҳкамлаши, овқатланиши ва яшаши учун яратилган шароитлар билан танишди.\nЖорий йил март ойидан оромгоҳ йил давомида узлуксиз фаолият юрита бошлайди. Унга мамлакатимизнинг барча ҳудудларидан фан олимпиадалари, халқаро танлов ва спорт мусобақалари ғолиблари бўлган 5 — 11-синф ўқувчилари, ёзги таътилда эса минг нафар ўғил-қиз қабул қилинади.\nБугунги кунда оромгоҳ Ўзбекистон ёшлар иттифоқи тасарруфига ўтказилиб, уни халқаро ёшлар оромгоҳига айлантириш режалаштирилмоқда. Яқин вақтлар ичида бу ерга қўшни мамлакатлар ва узоқ хориждан болалар келиши кутилмоқда. Бу борада Ўзбекистон ёшлар иттифоқи ва БМТнинг ЮНИСЕФ ташкилоти ўртасида ҳамкорлик йўлга қўйилди.\nОромгоҳ ҳузурида умумтаълим мактаби барпо этилган. Мактаб негизида 125 ўринли 22-болалар мусиқа, санъат ва бахшичилик мактаби ҳам фаолият юритади. Ўқувчилар бу ерда бахшичилик ва ўзбек халқ чолғуларидан сабоқ олади. Дарс машғулотларини ўқитувчилар билан бирга, Ўзбекистон халқ бахшилари ҳам олиб боради.\nПрезидентимиз мактабни кўздан кечирди, Ўзбекистон халқ бахшилари Шоберди Болтаев ва Абдуназар Поёнов билан мулоқот қилди.\nДостончилик ва бахшичилик — миллий ғуруримиз. Унинг замиридаги эзгу қадриятларни халқимизга етказиш лозим. Бахшичилик мактаби халқ оғзаки ижодининг ноёб дурдоналарини асрашга, уни ривожлантиришга, бахшиларнинг обрўсини кўтаришга хизмат қилиши керак. Жорий йил Наврўз байрами арафасида юртимиз бахшиларининг биринчи республика семинарини ташкил этамиз, уни ҳар йили муайян бир вилоятда ўтказишни йўлга қўямиз, деди Шавкат Мирзиёев.\nДавлатимиз раҳбари «Мустақиллик бахшилари» китобини чиқариш, Сурхондарё вилоятидаги болалар мусиқа ва санъат мактабларида ҳам ушбу санъат турини ўқитиш юзасидан топшириқлар берди.\nШу ерда вилоятни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришга қаратилган лойиҳалар тақдимоти ҳам ўтказилди.\nПрезидентимиз 2017 йил 4-5 апрел кунлари Россия Федерациясига ташрифи чоғида ушбу мамлакат инвестиция компаниялари билан Бойсун туманидаги «Ўзбекистон мустақиллигининг 25 йиллиги» газ конини ўзлаштириш, унинг негизида газни қайта ишлаш заводи ва газ-кимё мажмуаси қуриш бўйича маҳсулот тақсимотига оид битим имзоланган эди. Лойиҳа 2023 йилда ишга туширилиши режалаштирилган. Натижада, бу ерда йилига 4 миллиард кубометр газ қайта ишланиб, полимер маҳсулотлари ишлаб чиқариш йўлга қўйилади.\n«Ўзбекгидроэнерго» акциядорлик жамияти буюртмаси асосида ўтган йил охирида Тўполанг дарёсида тўғон қуриб битказилган эди. Айни пайтда бу ерда коммуникация ишлари амалга оширилмоқда. Тўғоннинг баландлиги 180 метр, йиғиладиган сув ҳажми 500 миллион кубометрни ташкил этади.\nТўғон ишга туширилиши билан Тўполанг дарёсининг юқори қисмида қурилган ГЭСда қўшимча 145 мегаваттли гидротурбиналар ўрнатилиб, ГЭСнинг умумий қуввати 175 мегаваттга етказилади. Бундан ташқари, Тўполанг дарёси ўзанида Зарчоб каскад ГЭСлари қурилиш ишлари олиб борилмоқда. Унинг қуввати 75,6 мегаватт соатни ташкил этади.\nУчқизил сув омбори бўйидаги «Термиз марвариди» санаторийси ҳудудида 200 ўринли дам олиш ва кўнгилочар маскан бунёд этилмоқда. Мажмуа майдони 7,2 гектар. Бу ерда меҳмонхона, сузиш ҳавзалари, умумий овқатланиш шохобчалари, 3D кинотеатр, ўйин қурилмалари, мусиқали фавворалар ва бошқа объектлар қурилиши мўлжалланган. Сув омбори қирғоғида чўмилиш ҳудуди, қайиқлар бекати ташкил этилмоқда. Маскан 2018 йил 1 июнда фойдаланишга топширилади.\nДавлатимиз раҳбарининг топшириғига мувофиқ, Термизда Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университети ва Тошкент тиббиёт академияси филиаллари ташкил этилмоқда.\nШавкат Мирзиёев мазкур филиалларни ўқув бинолари ва ўқитувчи кадрлар билан таъминлаш масалаларига тўхталар экан, талабаларни қабул қилишда адолат мезонларига қатъий амал қилиш кераклигини таъкидлади. Талабаларни дарсдан ташқари амалиётга кенгроқ жалб этиш, улар билимини бевосита қўллай олиш кўникмасига эга бўлиши зарурлиги қайд этилди.\nСурхондарё вилоятида кадрларга бўлган эҳтиёжни ўрганиб чиқдик. Вилоят ёшларини шу ернинг ўзида ўқитиш лозим. Таълим сифатини ошириш учун Тошкент тиббиёт академияси ва унинг Термиз филиали ўртасида дарсларни онлайн режимда ўқитишни йўлга қўйиш керак. Таълимнинг бундай ноанъанавий усулида ҳам ўқитувчилар салоҳиятидан унумли фойдаланилади, ҳам фандаги илғор тажрибани ҳудудларга етказишга эришилади, деди Президентимиз.\nМамлакатимизда касалликлар профилактикасини замон талаблари асосида амалга ошириш, уларни самарали даволашга алоҳида эътибор қаратилмоқда, жойларда янги-янги шифохоналар очилмоқда. Соҳадаги ўзгаришларни изчил амалга ошириш, замонавий кадрларга бўлган талабни ўз вақтида ҳал қилиш мақсадида филиалларни жорий йил 1 февралдан ишга тушириш бўйича тегишли кўрсатмалар берилди.\nПрезидентимизнинг Сурхондарёга ташрифи доирасида вилоят иқтисодиётини янада юксалтириш, аҳоли турмуш фаровонлигини оширишга оид қатор истиқболли лойиҳалар белгилаб берилди. Давлатимиз раҳбари вилоят фаоллари билан учрашиб, уларнинг ўй-фикрлари билан қизиқди, ҳаётий таклифларини эшитди, мавжуд муаммоларни қисқа муддатларда ҳал этиш юзасидан топшириқлар берди.\n«Жаҳон меҳробида пайдо Алишер…»\n“ШОПИР АКА, СЕКИНРОҚ ҲАЙДАНГ…”\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Халқаро хотин-қизлар байрамига…


Адабиётлар орасидаги кўприк: бир томонлама ҳаракат - BBC O'zbek\nАдабиётлар орасидаги кўприк: бир томонлама ҳаракат\nImage caption Тўғри танланган, жаҳоннинг ҳар бир тилида севиб ўқиладиган, ўқувчини ўйлантирадиган, фикрлашга мажбур этадиган асар ўқувчининг руҳиятини бойитади.\nЎзбек адабиёти намуналари жаҳонда, юмшоқ қилиб айтганда, нега унчалик маълум эмас? Ё ўзбек адабиётида рус, Лотин Америкаси, япон адабиётидаги асарлар билан бўйлашадиган асарлар йўқми? Ўзбек адабиётига бошқа тиллардан ҳатто энг мураккаб сана-лаётган асарлар таржима этилаётган бир пайтда жаҳонда ўзбек адабиётига қизиқиш йўқми ё?\nКейинги пайтларда Ўзбекистонда бадиий таржима борасида бўлаётган баҳс-мунозараларда бошқа саволлар билан бир қаторда юқоридаги саволлар ҳам ўртага ташланмоқда.\nУмуман, бадиий таржиманинг савияси борасида ҳатто бир-бирига зид фикрлар ҳам ўртага ташланмокда. Жумладан, ўтган йили «Ўзбекистон адабиёти ва санъати» ҳафталигида берилган бадиий таржима борасидаги баҳсларда таржимачиликдаги асил нусхадан сира кам чиқмаган таржималар билан бирга, ўгириш учун асар танлашдаги шошма-шошарликлар, «мендан кетгунча» қабилидаги таржималар борасида гап кетганди.\nЖараён ҳалқалари, «Улисс» ва бошқа сара асарлар\nТаржимашунос олим Комилжон Жўраев таржимачилик хусусида шундай фикр билдиради:\n«Таржимачилик иши миллий адабиётларни ўзаро айирбошлаш, бирида учрайдиган миллий биқиқлик ва камчиликни иккинчисида бартараф қилишга имкон берувчи энг ишончли воситалардан бири. Таржимон эса шу ижодий жараённи амалга оширувчи адиб. Унинг фаолияти фақат тил билиш ёки истеъдод билан, ёинки таржимачилик ишига зўр иштиёқи билангина белгиланмайди. Шоирона дид, нафосат, зеҳн, зийраклик, уқувга эга бўлмаса, ундай таржимондан ҳақиқий санъат асари кутиш амри маҳол».\nАтоқли таржимон, адабиётшунос ва адиб Иброҳим Ғафуров таржима этиш учун унча-мунча асарга қўл урмайди. У таржиманинг муваффақиятли чиқиши осон эмаслигини таъкидлайди:\n«Таржима жараёни – тилларни бир-бирига қиёсан мукаммал ўрганиш, тиллар муҳити ва стихиясига эгалик қилиш, муайян таржимага сидқидилдан тайёргарлик кўриш – турли илмий адабиётлар, маълумотномалар, ранг-баранг луғатлар билан ишлаш, мамлакатлар, уларнинг маданиятлари, адабиётларини яхши билиш – бунда олтин малака ва кўникма ҳосил қилиш – таржима жараёнида ҳозиргача назариётчилар ҳам, амалиётчилар ҳам айтарли эътибор бермаган, ҳисобга олмаган – изчиллик ва муттасиллик мавжудлигини кўрсатади. Барчасига изчил, муттасил, яъни узлуксиз риоя қилингандагина, орадаги жараён ҳалқаларидан биронтаси ҳам эътиборсиз қолиб кетмагандагина жараён юксак маърифатли тус олади, таржима муваффақиятлар гаровига айланади».\nКейинги йилларда жаҳон адабиётидан ўзбекчага муваффақиятли таржима этилган асарлар ҳақида гап кетганда, Ўзбекистонда биринчилар қаторида, шубҳасиз, Жойснинг «Улисс» романи тилга олинади. Бу асарни Иброҳим Ғафуров ўзбек тилига ўгирган.\nШу ўринда Иброҳим Ғафуровнинг жаҳон адабиётидан энг сара сара асарларни улкан меҳнат сарфлаган ҳолда ўгириб, ўзбек китобхони бадиий дидини ўстиришга ҳисса қўшиб келаётганини эслатиш жоиз. Истеъдодли таржимон, жумладан, Тургенев, Мопассан, Дос-тоевский, Фолкнер, Хемингуэй, Маркес, Айтматов каби буюк адиблар асарларини маҳо-рат билан таржима қилган.\n“Қўрқма. Ёзавер. Мен ўзбекчада шундай ёзган бўлардим”\nЖойс ва Достоевский асарларини таржима қилиш борасида Иброҳим Ғафуровнинг қуйидаги гаплари эътиборни тортади:\n«Жойснинг руҳий (психик) ва поэтик (бадиий) кашфиётлари магнити туганмас. Уни ўқиган одам ҳеч зерикмайди. Ҳар ўқиганда, яна янгидан-янги нарсалар очилаверади. Одамнинг бунчалар поёнсиз узлуксиз кашфиётларни қабул қилиши осонмас. Тасаввур қобилиятимиз дастлаб бу фусунсоз издиҳомга ўрганмаганлик боисидан дош беролмайди.\nБиз Достоевский асарларидаги шундай туганмас, поёнсиз инсон мубталоликларига дош беролмаймиз. Бу мубталоликлардан юрак ёрилиб кетадигандек бўлади. Лекин мубталолик интиҳога бораётганда бир ҳиссий, ақлий инқилоб рўй беради. Энг юксак тоғларнинг энг юксак тоза ҳаволари кўксингизга урилади ва мубтало дардларга малҳам қўяди.\nДостоевский жумлаларига мен поғонама-поғона осилиб бораман, поғоналарга оёқ қўймайман, уларга том маънода икки қўлим ва миямнинг қуввати билан осиламан, осилиб бир поғонадан иккинчи поғонага ўтаман, ажаб бир ҳолатки, бунда адибнинг ўзи тўхтовсиз мадад бераётгандай, қўлтиқлаб навбатдаги поғонага кўтарилишга мадад бераётгандай бўлади. “Қўрқма. Ёзавер. Мен ўзбекчада шундай ёзган бўлардим”, деб умда қилаётгандай туюлади. Бу ҳис мени ҳеч тарк этмайди.»\nМуаллиф ва асар танлаш\nИстеъдодли адиб ва адабиётшунос олим Хуршид Дўстмуҳаммаднинг фикрича таржимада асар танлаш энг муҳим ўрин тутади:\n«Ҳар соҳада бўлгани каби бадиий таржимачиликда ҳам давр ва замондан келиб чиқадиган муаммоли ҳолатлар талайгина. Мисол учун бадиий асарлар таржимачилиги соҳасида энг жиддий муаммо — муаллиф ва асар танлаш. Айни пайтда қайси асар таржима қилинмоғи керак, деган савол ҳамиша кўндаланг туради. Маълумки, яқин-яқингача ҳозирги МДҲ мамлакатлари халқлари шўро мафкураси манфаатларига мос келадиган муаллифлар-ни, уларнинг асарларини ўқишган. Чунончи Ғарб адабиёти, Лотин Америкаси адабиёти, Япон адабиётининг мавжуд панорамаси билан батафсил танишиш имкони бўлмаган. Социалистик реализм “қаричи”га сиғмаган (улар озмунчами!) адабий воқеликдан йироқ-лик жаҳон адабиёти, жаҳон бадиий тафаккуридаги жараёнлар ҳақидаги тасаввурларни чала ҳолатда қолдирган. Қўпол қилиб айтганда, кенг китобхонлар оммаси эмас, авлод-авлод қалам аҳлларимиз ҳам чала тасаввурлар даражасидаги ижодкорлар бўлиб қолишга маҳкум этилган.»\nБу гаплар қанчалик аччиқ бўлса-да, лекин ҳақиқат эканлигини китобхонлар ҳам, ижод-корлар ҳам яхши билишади. Хуршид Дўстмуҳаммаднинг фикрича бу кўнгилсиз ҳолатдан чиқиб кетишнинг иложи бор.\nБунинг биринчиси — хорижий тилларда бадиий асарларни ўқиб, тушуниш даражасида эгаллаш, дея ҳисоблайди адиб. «Ёши улғайиб қолган ижодкорларимиз учун буни эплаш ниҳоятда мушкул. Қолаверса, нафақат инглиз, балки француз, испан, япон ва бошқа тиллардаги адабиётларни бевосита ўз тилида ўқигиси келади одам,» дейди у фикрини давом эттирар экан.\nАйни бир пайтда ёшлар орасида бадиий асарларни у ёзилган тилда ўкий олаётганлар кўпаяётганлигини таъкидлаб ўтиш жоиз. Бу ёшлар орасида фақат мутолаа қилиш эмас, балки жаҳон тилларидан таржима қилиш билан ҳам шуғулланаётган йигит-қизлар кўпаймоқда.\nБундан уч ой олдин Америка Қўшма Штатларининг Индиана штати Блумингтон шаҳридаги “AuthorHouse” нашриёти инглиз тилида «Ўзбек ҳикоялари тўплами»ни нашр этди. Бу китобга киритилган ҳикояларни 22 ёшли ёш таржимон Маҳмуда Сайдумарова инглизчага ўгирган.\nУ китоб сўзбошисида жумладан қуйидаги сўзларни ёзган:\n«ХХ аср ўзбек адабиёти минг йиллик тарихга эга бўлган ўзбек адабиётининг энг яхши намуналарини ўзида мужассамлаштирган ва айни пайтда ҳаётда юз берган ижтимоий-сиёсий воқеаларни ифода этган реалистик адабиётдир. Ушбу тўпламга ўзбек халқи маданий ҳаётининг турли даврларига хос ҳикояларни танлаб олишга ҳаракат қилдим.»\nБу тўпламга Ғафур Ғулом, Абдулла Қаҳҳор, Саид Аҳмад, Тоғай Мурод каби муаллифларнинг ҳикоялари киритилган. Адабиётшунослардан бири айтганидай тўплам учун танлаб олинган ҳикоялар ва таржима савияси ҳақида аввало америкалик ўқувчиларнинг фикри қадрли, лекин ёш таржимон томонидан ўзбек ҳикоя-навислари асарларининг инглиз тилида сўзлашадиган ўқувчилар учун етказиб берилишининг ўзиёқ катта гап.\nШакл ва мазмуннинг диалектик бирлиги\nЎзбек адабиётини жаҳонга танитиш учун жон куйдириб келаётган ижодкорлардан бири Аъзам Обидов саналади. Камида олтита хорижий тилни яхши эгаллаган Аъзам ўзбек ижодкорлари асарларини инглиз ва франсуз тилларига таржима этмоқда.\nАдабиётшунос олима Зулхумор Мирзаева Чўлпон шеърларини инглизчага ўгирган Аъзам Обидов иқтидорига яхши баҳо берган:\n«Кўнгил» шеърини инглизчага ўгирган турк таржимони (Мел Кенни билан биргалик-да), Жон Маккейн, Аъзам Обидов каби таржимонлар шоир бадиий маҳоратини тўғри идрок эта олган ва ҳар бири индивидуал услубга (фарқларга) эга эканини таржимада намоён қилганлар. Уларнинг таржимадаги маҳоратларини ушбу шеър мисолида қиёслаганимизда шакл ва мазмуннинг диалектик бирлигини сақлаб қолиш хусусияти бошқаларга нисбатан Аъзам Обидов таржимасида аслиятга яқинроқ кўринишда мужассам бўлган».\nАъзам Обидов ўтган йилнинг охирроғида ўзбек шоир ва ёзувчиларига мактуб йўлла-ганди. Жумладан, у бу мактубда шундай ёзганди:\n«Ўтаётган йилда таржима, ўзбек адабиётини дунёга чиқариш деган мавзуларда “Ўзбе-кистон адабиёти ва санъати” ва бошқа газеталарда ўнлаб яхши мақолаларга, фикрларга кўзим тушди. Балки ўзбек адабиётини дунёга олиб чиқишнинг минг бир йўли бордир, бироқ, мен айтаётган қуйидаги йўлдан осони йўқ:\n- зудлик билан шоир ва ёзувчилар учун бепул чет тили курслари ташкил этиш, уларга дунё тилларини ўргатиш (“Ижод”дай ўн миллионлаб маблағли жамғарма ёзувчилар уюшмаси қошида чет тили курслари ташкил этолмайдими?)\n- бошқа тилда асар ёзиш тажрибасини йўлга қўйиш, ўз асарларини таржима қилиш амалиётини бошлаш\n- чет элдаги дастурлар, тадбирларда тажриба орттирган ёзувчиларнинг илғор фикрларини оммалаштириш…\nШу ўринда Аъзам Обидовнинг бевосита Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасига мурожаати-ни ҳам келтириш жоиз:\n«Шоиру ёзувчи дўстларим, хусусан, ёзувчилар уюшмасидаги масъул ўртоқлар, Адабиётни тарғиб қилиш учун чет элдан ё юртимиздан таржимон излаш, улар ёрдамига кўз тикишдан аввал ўз потенциалимизга, иқтидоримизга, кучимизга ишонайлик, бирор тилни билмаслигимиз айбмас, аммо ўзимиз ва омма учун керак экан, уни ўрганмаслигимиз айб. Устимизни қоплаб турган дангасалик, эринчоқлик, ишончсизлик пардаларини очиб, бир силкиниб олайликда, янги марралар сари олға қадам ташлайлик! (Қип-қизил советча шиорга ўхшади шу охирги гапим!) Илтимос, шу фикрларимни юқорида ўтириб, миллат учун нимадир яхши нарса қила оладиганларга ҳам етказинг.\nЧет тиллардан таржима қилиш борасида гап кетар экан, мустақиллик йилларида бу борада қўйилаётган қадамларни эслатиб ўтмаслик ноинсофлик бўлади. Масалан, Тошкент Давлат шарқшунослик институтида бундан уч йил олдин «Таржима назарияси ва амалиёти» кафедраси иш бошлаганди.Жумладан, мазкур кафедра амалиёти ўлароқ Ўткир Ҳоши-мовнинг «Дунёнинг ишлари» асари хитой тилига, ўзбек ҳикояларидан намуналар корейс ва турк тилларига ўгирилди.\nМалакали таржимонлар тақчиллиги оқибатлари\nЛекин Хуршид Дўстмуҳаммаднинг фикрича ҳозирда таржимачилик борасида қилинаётган ишлар етарли эмас:\n«Келинг, бир оз реалист бўлайликда, нажотни таржимадан излайлик. У ҳолда бевоси-та хориж тилидан ўзбекчага ўгириш имкони етарли эмас. Тил ўзлаштирган малакали тар-жимонлар тақчил. Оқибатда аксарият асарлар рус тили орқали таржима қилинмоқда. Бунга ҳам рози бўлишдан ўзга илож йўқ. Лекин қайси асарни таржима учун танлаш таржимоннинг хоҳиши, диди, савиясига боғлиқ бўлиб қолмоқда. Жамоатчилик марказлари, уюшмалари, умумҳолатни, талаб-истакни ўрганиш орқали масалага ойдинлик киритиш у қадар амалиётга кириб келганича йўқ.\nМисол учун Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси қошида ташкил этилган адабий алоқалар бўлими ходимлари айни шу сингари масалалар билан шуғулланмоқда, шунинг шарофати ўлароқ кейинги йилларда турк, озар, қозоқ, форс-тожик, инглиз, туркман, қорақалпоқ тил-ларидан таржима қилиш, шунингдек ўзбек ижодкорларининг асарларини хориж тилларига ўгириш ишлари йўлга қўйилди.\nБироқ, назаримда, бундай саъй-ҳаракатлар мавжуд эҳтиёж, талабга нисбатан олганда ҳали жуда-жуда бошланғич даражада, холос. Қолаверса, таржима асарлари истаймизми-йўқми, товар-буюм сифатида бозорга чиқарилади, яъни сотилади. Босма нашрларга, жумладан китоб мутолаасига бўлган қизиқиш анчагина инқирозга юз тутиб турган бир пайтда бу яна бир жиддий муаммога айланиб бормоқда.»\nТаржима – енгил-елпи иш эмас ё янгиликка ташна юрак инқилоби\nИброҳим Ғафуров фикрича таржима ишини ҳеч қачон енгил-елпи деб ўйламасдик зарур:\n«Бирон асарни чала-чулпа ўқиб, муаллиф, миллий адабиёт муҳитини, унинг миллий заминда ўқувчилар томонидан қандай қабул қилингани, қандай фикрлар билдирилиб келинаётгани, бу асар башқа халқлар адабиётига қандай таъсир кўрсатгани, бошқа миллий адабиётлар билан алоқаларини муттасиллик ва узлуксизликда ўрганмай туриб, ҳар қандай истеъдод бўлганда ҳам, бу таржимадан муваффақият кутиш қийин. Таржимага жуда осон иш, ҳатто тўртинчи синф ўқувчиси ҳам таржима қилаверади, деб ўта жўн қараш – таржимани тушунмаслик, англамасликдан бошқа нарса эмас.\nАслият матни устида қунт ва сабот билан иш олиб бормай туриб, асарнинг ўзига яраша иборалари, фразеологизмлари, образли ифодаларига дахлдор махсус луғатлар ва изоҳлар тузмай туриб, қораламалар қилмай туриб, таржимага киришиб бўлмайди. Ҳар қадамда қоқиласиз ва ҳар қадамда нотўғри таржима қиласиз. Бу жараёнга илмий-ижодий ёндошиб, аслиятнинг бадиий услубига йўл топасиз, зарур ритмика, жумлаларнинг оҳангларини англай бошлайсиз. Муттасиллик ва узлуксизлик, изчиллик – таржима жараёнларида жуда улуғ амалий аҳамиятга эга ғоя! У таржима маърифати ва маданиятида биринчи ўринда туради.\nИброҳим Ғафуров ўзининг қайси асарни ўзбекчалаштиришни маъқул кўриш тажрибаси билан шундай ўртоқлашади:\n«Таржимага асар танлаганда, бу асар ўзбек миллий маданияти учун қандай янгилик бўлади, деган принципдан келиб чиқаман. Менинг таржималарим ҳаммаси янгиликка ташна юрагимнинг инқилоби. Юрагимга шу инқилоб ҳаракат бағишлайди. Эртами, кечми, ўқувчилар юракларига ҳам бу маърифий инқилоб албатта кириб боради.»\nИшқилиб, ҳафсала сўнмасин!\nХуршид Дўстмуҳаммаднинг фикрича гарчи ҳали таржима бобида қилинаётган ишлар қаторлашиб турган бўлса-да, лекин кўнгилни қувонтирадиган натижалар ҳам бор:\n«Мен сўнгги йилларда ўзбек тилига таржима қилинган ва китоб ҳолида кенг оммага етказилган ўнлаб жаҳон адабиёти намуналарини, бу борада “Жаҳон адабиёти” журнали ҳормай-толмай меҳнат қилаётганини, забардаст ўзбек таржима мактаби намоёндалари сафи ёш, иқтидорли таржимонлар ҳисобига бойиб бораётганини мамнуният билан қайд этган бўлардим.\nБир сўз билан айтганда, бадиий таржимачилик ҳам алоҳида маърифий, сиёсий, иқтисодий тирик жараён: у мавжуд, у шаклланади, тараққий этади, ютуқларга эришади, сустлашади... яшайди. Муҳими — унинг яшовчанлиги! Қолганини ҳаёт кўрсатади...»\nЎзбек тилида яратилаётган асарлар каби таржима асарлар ҳам ўқувчига икки хил таъсир кўрсатиши мумкин. Тўғри танланган, жаҳоннинг ҳар бир тилида севиб ўқиладиган, ўқувчини ўйлантирадиган, фикрлашга мажбур этадиган, қойил қолдирадиган асар китобхон руҳиятини бойитишга, инжа завқини оширишга, баланд поғоналарга етаклашга хизмат этади. Аксинча бўлганда эса, китобхон диди пастлашиб кетади, «ҳе, уларнинг асарлари ҳам ўзим ўқиган китоблардан фарқ қилмас экан» деган ўйга боради ва бора-бора китобдан ҳафсаласи сўнади…\nБадиий таржима икки тилдаги адабиётни ва ана шу икки тилда сўзлашувчи халқларни ҳам бир-бирига яқинлаштиришда хизмат кўрсатиши маълум. Лекин Ўзбекистондаги таржимачилик жараёни кузатилганда бу кўприкда ҳаракат кўпрок бирёқлама бораётгандай кўринади.\nЧет эл адабиётидан ўзбек тилига таржима билан ўзбек тилидан чет тилларга қилинаётган таржима қиёсланганда жуда катта фарқ кўриш мумкин. Ўзбек тилига ўгирилаётган, жумладан, муваффақиятли таржима этилаётган асарлар оз эмас. Лекин ўзбек тилидан чет тилларга таржима этилаётган асарлар жуда оз. Айниқса, муваффақиятли таржима этилаётган асарлар. Таржимоннинг эмас, муаллифнинг кўнглини тўлдирмаётган асарлар!\nМақолани тайёрлашда жумладан интернет-манбалардан ҳам фойдаланилди


Кўп тармоқли фермер хўжаликларининг даромади кўп – UzFK\nКўп тармоқли фермер хўжаликларининг даромади кўп\nby UzFKUserPosted on October 15, 2020 February 11, 2021\nҚишлоқ хўжалигининг барқарор ривожланиши кўп жиҳатдан фермер ва деҳқонларимизни қўллаб-қувватлаш, уларнинг даромадларини ошириш бўйича комплекс чора-тадбирларни амалга оширишга боғлиқ.\nАна шу мақсадларда кейинги йилларда фермер хўжаликларини кўп тармоқлига айлантиришга алоҳида эътибор берилмоқда.\nЗеро, кўп тармоқли бўлиш қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш билан бирга уни қайта ишлаш, сақлаш, сотиш, хизматлар кўрсатиш ва фаолиятнинг қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа турлари билан шуғулланиш имконини беради.\nКўп тармоқли фермер хўжаликлари реестрга киритилган кундан маҳсулот етиштириш билан боғлиқ бўлмаган бошқа фаолият турлари бўйича ягона солиқ тўловидан 5 йилга озод қилинди.\nҲозирда минглаб фермерлар бу имтиёздан фойдаланмоқда.\n– Олий Мажлис Сенати тасдиқлаган дастур ижросини таъминлаш учун юртимизда 10 мингдан ортиқ фермер хўжаликлари кўп тармоқли бўлди, – дейди Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши бўлим бошлиғи Зокир Алламурадов. – Натижада 33,6 минг нафар аҳоли бандлиги таъминланди. Ушбу ишларни амалга ошириш учун 1653 миллиард сўм жалб этилди.\nЖорий йилнинг ўтган даврида кўп тармоқли фермер хўжаликлари 7,1 минг гектар интенсив боғ, 3,4 минг гектар токзор ва 380 гектар майдонда иссиқхоналар барпо этди. 186 та фермер хўжалигида мева-сабзавот, сут ва гўшт маҳсулотлари, 225 та фермер хўжалигида нон ва нон маҳсулотлари, 85 та фермер хўжаликларида қурилиш маҳсулотлари ишлаб чиқариш йўлга қўйилди.\nШунингдек, 149 та фермер хўжалигида совутгич омборлари қурилди, 4 мингдан зиёд фермер хўжалигида қорамолчилик, паррандачилик, балиқчилик, қўйчилик, қуёнчилик, йилқичилик каби соҳалар ривожланмоқда.\nЭнг муҳими эса 27 та фермер хўжалигида 2082 ўринли мактабгача таълим муассасалари, 2 мингдан зиёд фермер хўжалигида сервис хизматлари борасидаги лойиҳалар амалга оширилгани.\n– Ҳар бир ҳудудда фермер хўжаликларининг кўп тарморқлига айлантириш ва бу орқали янги иш ўрни яратиш эътиборда,– дейди Зокир Алламурадов. – Мисол учун, Андижон вилоятида 400 дан ортиқ фермер хўжалиги мева-сабзавотни қайта ишлаш лойиҳаларини амалга оширмоқда. 3 мингдан ортиқ фермер хўжалигида эса сервис хизматлари йўлга қўйилган. Балиқчи тумани тажрибасини оладиган бўлсак, туманда мавжуд 70 фермер фаолият юритади. Улардан бири «Набижон ота» фермер хўжалиги трикотаж корхонасини ишга тушириб, 20 ортиқ ёшларнинг бандлигини таъминлади. Минимаркет ва сартарошхона барпо этиш, интенсив боғ яратиш натижасида яна 30 иш ўрни яратилди.\nМисолларга эътибор қаратадиган бўлсак, Балиқчи туманидаги кўп тармоқли фермер хўжаликлари йил охирига қадар 21 та йўналишда 71 та лойиҳани амалга ошириши белгиланган. Ҳозирда уларнинг 60 тасида белгиланган лойиҳалар ишга туширилиб 240 та янги иш ўрни яратилди.\nАлбатта, янги лойиҳалар амалга оширилса, даромад кўпаяди. Янги режаларни ҳаётга татбиқ этиш имконияти ҳам ортади. Ишнинг кўзини биладиган тадбиркор эса бу каби имкониятлардан самарали фойдаланади.\nPrev Спикер ўринбосари Хоразмдаги учрашувларида аёллар ва ёшлар бандлигини таъминлаш масаласига эътибор қаратди\nNext Саримсоқпиёз ва тўқсонбости сабзавот етиштирувчилар ва экспорт қилувчилар уюшмаси ташкил этилди


Абдуқодир Сатторов | TURONZAMIN\nPosted on 05/21/2011 by TURONZAMIN\nСув – оби ҳаётми?\nСув-бу водород ва кислоролдан таркиб топган кимёвий бирикма. Сув араб тилида «мо», форс тилида «об» ва ҳинд тилида «пони» деб аталади.\nСув метерологик шароитларга қараб туман, булут, ёмғир, қиров, қор, дўл, муз шаклида бўлади. Сув кўпгина моддаларни таркибига қараб одатда унинг шўрлиги турлича, яъни чучук, шўр ва ўта шўр бўлади. Турмушда чучук сувларни аҳамияти катта. Сув ер юзини тўртдан уч қисмини эгаллайди. Аммо шундай бўлишига қарамай, ер куррасинииг кўпгина жойларида сув етишмайди. Ер сиртинииг 60 фоизига яқин қисми чучук сув ёки танқис зоналардан иборат. Қарийб 500 миллион киши чучук сув танқислиги ёки сифатсиз сувдан келиб чиқадиган касаллик билан оғрийди. Бутун сув ресурсининг катта қисмини ишлатишга яроқсиз бўлган денгиз ва океанларнинг шўр суви (1,4 млрд. км.куб) 2 фоизинигина чучук сув ташкил қилади. Шундай шаҳарлар ва аҳоли пунктлари борки, уларга сув кемалар, темир йул цистерналари ва автомашиналарда келтирилади.\nСув барча тирик организмнинг асосий таркибий ва зарурий қисмини эгаллайди. Ўсимликлар таркибида 90 фоизгача сув бўлса, катта одам гавдасининг 95 фоизини сув эгаллайди. Истеъмол қилинадиган сувнинг микдори ва ундаги тузлар таркибининг ўзгариши овқат ҳазм қилиш жараёнининг бузилишига ва қон яратилишига таъсир этади. Одам сувсизликка бир неча кундан ортиқ чидай олмайди. Одам гавдасининг оғирлигига нисбатан 2 фоиз чамасида сув (1-1,5 л) йўқотса чала ҳушидан кетади. Агарда 10 фоиз йўқотса галлюцинация бўлиб ютинолмай қолади. 12 фоиздан ортиқ сув йўқотса ўлади. Хайвонлар 20-22-25 фоиз сув йўқотса ўлади.\nОдамнинг сувга бўлган одатий эҳтиёжи ишнинг жадаллигига ва ташқи муҳитнинг туз миқдорига қараб 2-4 л ни ташкил этади. Бир суткада ўртача 2,5 л сув ичилади. Эҳтиёждан ортиқча ичилган сув юрак-қон томир системасига зўрлик қилади. Кўп терлаб кўп туз йўқотишига ва организмнинг бўшашишига сабаб бўлади. Одам бир литр таркибидаги 0,02 дан 2 г гача миқдорда минерал моддаси бўлган сувни истеъмол қилади.\nМиқдори жиҳатдан кам, лекин организмнинг кўпгина физиологик жараёнларида катта роль ўйнайдиган моддаларнинг аҳамияти муҳим. Масалан: таркибида 0,6 мг/ л миқдордан кам фтори бўлган сувни узоқ вақт ичилса, тиш чириши касаллигига мойиллик ортади. Таркибида 1,0-1,5 мг/л ва ундан ортиқ миқдорда фтори бўлган сув истеъмол қилинса, тиш флюорози (доғланиш)га олиб келади. Сувнинг қаттиқлиги ундаги кальций, магний ва темирнинг сульфатли ва карбонатли тузлари миқдорига боғлиқ бўлса, сув юмшоқ, кўп миқдорда бўлса сув қаттиқ ҳисобланади. Қаттиқ сувда сабзавот ва гўшт яхши пишмайди, чунки кальций тузи озиқ маҳсулотларига оқсил билан эримайдиган бирикмалар ҳосил қилади. Бундай маҳсулотларни организм яхши сингдира олмайди. Қаттик сувда чой яхши чиқмайди. Таъми ҳам бир оз бузилади. Ўта қаттиқ сув ювинишга ҳам қўл келмайди, кир ювганда совун кўп сарф бўлади.\nИчимлик сувга инфекцион касалликлар (вабо, ич терлама, дизентерия ва бошқалар)ни қўзғатувчи бактериялар тушиб атрофга тарқалиши мумкин. Ичак инфекцияси бактериялари сувда узоқ вақт тирик сақланади. Масалан, ич терлама таёқчаси дарё сувида 183 кун, дизентерия таёқчаси 92 кунгача сақланиши мумкин. Истеъмол қилинадиган сувнинг ичишга яроқлилик кўрсаткичи ундаги микроблар сони, яъни 37 даража ҳароратда бир сутка мобайнида сақланган 1 мл сувни умумий бактериялар сони ёки ичак инфекцияси таёқчалари сони билан аниқлангани маълумдир. Энди ичимлик сувини шу каби микроблардан қандай зарарсизлантирамиз деган савол туғилади? Сувнинг сифатини аниқлашда унинг ҳарорати, тиниқлиги, ранги, ҳиди, мазаси, қаттиқлиги каби органолептик (сезги органларига таъсир этадиган) хусусиятларини аҳамияти каттадир.\nЁмғир суви энг тоза сувдир. Баъзилар ёмғир сувида ҳам қабзият қилувчи хусусият бор дейишади. Чунончи, шайххурраис Абу Али ибн Сино ичбуруғ ҳақида ёзганида, ёмғир сувида қабзият қилувчи хусусият бор деган эди. Ёмғир суви ниҳоятда латифдир, шунинг учун тез бузилади. Ёмғир сувидан доимо истеъмол қилинса, у бурундан сув оқиши, тумов, йўтал ҳамда бошқа иллатларни келтириб чиқаради.\nЁмғир сувидан сўнг латифликда булоқ сувлари туради. Аммо булоқ суви оқиб турса, чуқурдан чиқса ширин, соф, зилол, хуштаъм бўлиб, ери тоза бўлса қизил майин тошлар устидан оқиб ўтса, усти берк бўлмай, шамол тегиб турса, қуёш нурининг ҳам таъсири бўлса, бундай булоқ суви энг яхши сувдир. Бундай булоқ сувини унинг оқиш ҳаракати, шамолда мавжланиши яна ҳам ширин қилади. Аммо булоқ тепадан пастга, масалан, тоғ устидан ёки тоғ этагидан пастга томон оқса ва юқоридаги сифатларга эга бўлса, асл тоза сувдир!\nДАРЁ ВА АНҲОР СУВЛАРИ\nБулоқ сувидан сўнг латифликда дарё ва анҳор сувлари туради. Баланддан паст томон оққан, тупроғи тоза бўлган, тошлар устидан ёки майда тошлар қизил бўлиб остида кўриниб турган тепаси очиқ равон оққан, ўзи ширин, соф, зилол бўлган ғарб ёки жанубдан шарқ ва шимол томонга оқиб турган дарё ва анҳор суви энг тоза сувдир. Айтишларича, Нил дарёсида мазкур сифатларнинг барчаси мавжуд экан. Анҳор ва дарёлар тез оқиши натижасида қирғоғидаги ёки ўз ичидаги қум ва лойлари сувга аралаган бўлса, аммо бирор идишга олиб қўйилганда тезда тиниб қолса, бундай сув ҳам тоза сувдир. Масалан, Амударё, Сирдарё, Дажла, Форт каби дарёларда ва анҳорларда оқаётган сув тоза ҳисобланади. Мавжуд сифатларга эга булмаган дарё ва анҳорлар суви тоза эмасдир.\nДарё ва анҳор сувларидан кейин кенг ва чуқур жойларда димланиб турадиган сувлар туради. Аммо бу сувлар шаффоф, ширин, хуш таъм бўлиб, усти очиқ, шамол унга урилиб сувини мавжлантириб турадиган, атрофида ҳар хил дарахтлар ва гиёҳлар ўсмайдиган бўлиши шарт. Кичкина ва тор чуқурда йиғилган юқоридаги сифатлар тескари, тўхтаб қолган сув тоза сув ҳисобланмайди. Буни истеъмол қилганда бирор иллат пайдо қилади.\nҚор ва музликлардан эритиб олинган сув қанчалик тоза бўлмасин, асаб ва ичакларда бирор иллат келтириб чиқаради. Шунингдек, бурундан сув оқизиб йўтал пайдо қилади. Ҳовуз сувлари ва секин оқадиган анҳор сувлари ҳам зарарлидир.\nХусусан, уларда зулуклар, қуртлар бўлса ҳид ва таъм ўзгарган бўлса, усти очиқ бўлмаса кони зарардир.\nОҚИБ ЎТУВЧИ СУВЛАР\nҚамишзор, шолизор, дарахтлар остидан оқиб ўтадиган сувлар, шўр, тузсиз, ифлос сувларнинг барчаси касаллик келтириб чиқарувчи сувлардир. Бундай сувлардан ошқозон ва жигар заифлашади. Ҳазм бузилади, иштаҳа камаяди, хилтларни саситади, истиско, талоқ, сариқ касаллиги, ичаклар иллати, бавосил касалликлари пайдо бўлади, юз ранги ўзгаради.\nҚудуқ сувлари ҳам елли ва қийин ҳазм бўлувчидир. Чуқурдан чиққан ва ичида суви кўп қудуқ сувлари энг яхши қудуқ сувлари ҳисобланади. Яна унинг сувлари ширин, соф, зилол ва енгил бўлиши, қудуқдан чиқаётган сувнинг оқими шимол ва ғарб томондан келаётган бўлиши ва бунинг устига шу қудуқдан тез-тез ва кўп тортиб олиниб турган бўлиши шарт.\nШирин сувнинг мижози ҳул-совуқ бўлади. Унинг хосият ва таъсирлари шундан иборатки, у баданга ҳўллик бағишлайди, ҳайвоний руҳга қувват беради, меъда ҳароратини босади, иссиқчан жигар ҳароратини сўндиради, ғализ хилтларни ювади. Суюлтиради, уларни даф этади, ҳазмни яхшилайди. Эҳтиёждан ортиқ ичилганда эса асаб, меъда, ичак ва жигар фаолиятини заифлаштиради. Рангни ўзгартиради, зеҳнни бузади, хотирани пасайтиради, сезгилар ишини ишдан чиқаради, терини бўшаштиради, кўз остини салқитади, истиско иллатини қўзғотади. Қорин тўқлигида, қоринда сув кўплигида овқат меъдадан ҳазм бўлиб ўтмай туриб ёки овқат емасдан аввал уйқу ичида ёхуд саҳар уйқудан турганда кучли ҳаракат ёки қаттиқ жисмоний меҳнатдан сўнг, хусусан, ҳаво совуқ пайтларда сув ичиш зарарлидир. Аммо иссиқ мамлакатларда иссиқ фаслларда ёки юрагида, меъда ва жигарида ҳарорати бўлганида юқорида айтилган шароитларни ҳисобга олмай, сув ичавериш мумкин. Аммо бундай кишилар кам сувни зўрлаб ортиқча ичмасликлари, пайдар-пай ичишга одат қилмасликлари, ҳожатга яраша ичиш, ичганда ҳам идишдаги сувни бир сипқоришда тугатмай, оз-оздан балки учга бўлиб ичишлари лозим. Ҳўл мева ва ҳар хил доривор кўкатлардан кейин ҳам сув ичиш қоринни шиширади, дам қилади қулдиратади, буни одат тусига киритган кишини баданида ёмон иллатлар пайдо булади.\nЎта совуқ бўлмаган ўртача совуқликдаги сув энг мувофиқ сув бўлиб, иштаҳани яхшилайди, меъда деворларига фойда қилади, бироқ ичак яраси ва асаб иллати бўлган кишиларга зиёндир.\nЎта совуқ сувлар, масалан, қор ва муз суви ичига қор ёки муз солинган оддий сув энг ёмон сувлардан ҳисобланади. Кучли иссиқ мижозга эга бўлган кишиларга совуқ сув ичиш табиий ҳароратини сўндириб юборади. Асабни заифлаштиради. Совуқдан асаби, боши, ичаги оғриб юрганларга зиён қилади. Бош оғриғи, истисқо, қорин санчиғини пайдо қилади.\nҚайноқ сув ел ва бодни тарқатади, меланхолия, бош оғриги, тошмалар, томоқ яллиғланиши, ўпка ярасига қарши наф қилади, меъдани ювади, шўр балғам ва савдодан юз берадиган ташналикни бартараф қилади, сурги дорига ёрдам беради. Аммо ундан доимий истеъмол қилинса, меъдага зарар қилади, ҳазм қобилиятини бузади. Таомни бузиб қайт қилдиради, кишини оздиради. Аммо у билан куз ювилса, кўз оғригига қарши наф қилади. Тошмаларга фойдаси бордир.\nИссиқ ва совуқликда ўртача бўлган сув эса кўкракка, заиф меъдага, ичакка мувофиқ сувдир. У яна бадан қичишини йўқотади.\nСУВ МУСИҚА ТИНГЛАЙДИ\nМуз кристалларининг фотосуратларини олган кимёгар олим, доктор ИБИБАСИ бир куни доктор ЭМОТОГА айтиб қолди: Мабода сувга мусиқа эшиттирсак нима бўлади? ЭМОТО бу ажойиб фикрни маъқуллади ва натижада улар бир қатор ажойиб ва бағоят таъсирчан фотосуратларни олишга муваффиқ бўлдилар.\nТажриба усули жуда осон эди. Тадқиқатчилар дистирланган сув қуйилган шиши идишни иккита калонка ўртасига қўйишди ва унга мусиқа эшитиришди. Кейинчалик шуни пайқашдики, мусиқа бошланишидан аввал ҳамда тугаганидан кейин идиш салгина чайқалса, фотосуратлар ниҳоятда тиниқ чиқар эди…\nМусиқа турли туман бўлиб мумтоз асарлар ва буддавий қўшиқ сутралардан тортиб, оғир рокка қадар бор эди. Шунингдек, улар даволовчи мусиқани ҳам тажриба қилиб кўриб, унинг айрим лавҳалари иммун тизимининг мустаҳкамлашини аниқлашди. Маълумки, товуш бу вибрация (тебраниш) демакдир. Тадқиқотчилар сув тебранишларига муносабат билдириши ва уларни эслаб қолиш қобилиятига эга эканлигини аниқлашди.\nСУВ ЎҚИЙ ОЛАДИМИ?\nБу савол беъманидек туюлади, албатта. Шунга қарамай. ЭМОТОДА сувга айрим япон ҳарфларини кўрсатиб кўриш фикри туғилди. Бу ўринда изоҳ бериб ўтишга тўғри келадики, Японияда ҳар бир сўзни ўз руҳи бор деган тушунча мавжуд. Буни *РАҲМАТ* сўзи мисолида ифодалашга уриниб кўрайлик. Бу сўзни айтганда биз шунчаки бир қатор товушларни чиқармаймиз, балки шунга мос ҳис туйғу ва маънони ҳам узатамиз. *РАХМАТ* дейиш билан шу сўзнинг рухига кирамиз ва унинг қувватига монанд бўлган тебранишни берамиз. Бу мужизани қаранки доктор ЭМОТО кутганидек, сув ҳар бир сўзни ижобий ва салбий маъносига боғлик ҳолда турли туман кристалларни шакллантира бошлади…\nРУҲ ВА СУВ\nБиз юқорида япон олими доктор ЭМОТО кашфиётидан мисоллар келтирган эдик. Манбаларга асосланадиган бўлсак японияда дунёқарашни муайян даражасида шакиллантирувчи икки дин БУДДИЗМ ва СИНТОИЗМнинг узвий бир қисми ТАНОСУҲ (реинкарнация) ҳақида таълиот мавжуд.Инсон рухининг даврий ривожланиши ,аниқроғи сперал бўйича харакатланиши тўғрисидаги бу тасаввур сув томчисининг саёхати чизмасига тўлиқ мувофиқ келади.Томчи ўз йўлини суюқлик сифатида бошлайди,кейин шаклини ўзгартириб, буғланиб кетади. Бу ўша сувнинг ўзи лекин энди бошқача тус олган. Бироқ нима бўлишидан қатъий назар аввалги ахборат унда сақланиб қолади. Айнан шу ахборат сув музлаганида ҳам сақланиб турар экан. Доктор ЭМОТО сув томчисининг буғланиши жараёнини инсоннинг ўлимига таққослайди. Зеро ўлимдан кейин биз хам моҳиятимиз ва шаклимизни ўзгартирамизда, танамиз парчалиниб йўқолиб кетади. Аммо бизнинг барча билимларимиз ва тажрибаларимиз руҳимиз эришган жамики нарсаларимиз сақланиб қолади. Руҳимиз ўз саёҳатини бошлайди. У ривожланиб улғайиб бораверади ва охири вақти соати келиб яна ёруғ дунёга келади (бу ҳақда гап ўрнида ўзга динларнинг эътиқотлари ҳақида бораётганлигини азизлар унитманглар). Сув ҳам ҳудди шундай ҳаракатланади. Аввал буғ кўринишида осмонга кўтарилади, сўнгра булутлардан ёмғир бўлиб тушади. Кейин эса ерга сингиб кетади. Ва ниҳоят 100 йилдан 1000 йилгача бўлган узоқ муддатдан сўнг ер ости манбаларидан яна ер юзига чиқади.\nЛевитациянинг ғаройиб кучи уни ер остидан юзлаб метр баландга кўтаргунча бўлган оралиқда сув томчиси ер қаърида қандай жараёнларни бошдан кечириши бизларга номаълум аммо бироқ биз ер ости манбаларининг улкан шифобахш кучга эга эканлигини аниқ биламиз.\nСУВ ИЧИШ МУМКИН БУЛМАГАН ПАЙТЛАР\nБир неча пайтда сув ичмоқ хато.\nБу ҳақда сўзламиш бир қанча доно,\nБири саҳар пайти сув ичиб бўлмас,\nБири ҳаммомдан сўнг сувга қўл урмас.\nУйқудан сўнг сувдан ичмоқ кўп ёмон,\nШаробдан сўнг қалтироқ қўзғатар ҳар он.\nСургидан сўнг яна сув ичиб 6ўлмас,\nЖимонинг ортидан асло мумкинмас.\nШундайин пайтларда сув ичма одам,\nОриқлик ва сустликни қўзғатар ҳар дам,\nМеванинг устидан сув ичмоқ зарар,\nҚовун егач ичса баридан баттар.\nАСАЛ СУВИНИНГ ХОСИЯТИ\nТибда уни «молиқаротун» дерлар,\n«Қаротун»-сув, «моли» асалким, ерлар.\n«Маъ ул-асал» дейди араблар уни\nДаво топар ундан хотину-эрлар!\nБир ҳисса мусаффо асалдан олгин,\nИкки ҳисса унга тоза асал солгин,\nАсалнинг сувида ҳўл-иссиқ мижоз,\nИчингни юмшатар мулойиму соз.\nЁпишқоқ хилтларни кесиб майдалар,\nТиқилма очишда сен учун дам соз.\nСОВУҚНИ ҲАЙДАШ ХИСЛАТИ:\nАсал суви танда пиширар балғам,\nСовуқ аъзоларга беради ёрдам.\nМеъда совук бўлса ёки ичаклар\nИситар, иштаҳа очади ҳар дам.\n‘Эслатма : “МАЛҲАМ” халк табобат маркази ходимлари ўз беморларига “ўлик” ва “тирик” сувларидан текинга беради. Кейинги мақолаларда шу сувлар тўғрисида маълумотлар оласизлар. Мурожат учун телефонлар: +998-74-998-5-998.\nАбу Али ибн Сино: “Тиб қонунлари”.\nХ. Зоҳидий: “Шифо хазинаси”.\nМ.Ҳасаний: “Садолардан чиққан даволар\nСаттаров Абдуқодир Нурмуҳаммад ўғли,\nруҳшунос олим, халқ табиби, “МАЛҲАМ” халқ табобат маркази раҳбари.\n« Соҳиб Қаро Бобур Маликов фош этади »


24 май 2022, Тошкент вақти: 13:50\nРасмий статистикага кўра, Ўзбекистонда 18-30 ёш орасидаги фуқароларнинг 17 фоизи ёки қарийб 1 миллион нафари ишсиз\nЎзбекистонда "Ҳар бир тадбиркор-ёшларга мададкор" дастурини амалга ошириш жараёнида жойларда хусусий ширкатлардан ишсиз ёшларни иш билан таъминлаш сўралмоқда.\nОзодлик суҳбатлаш хусусий бизнес эгалари пандемия боис қийин аҳволга тушиб қолганликларига қарамасдан 18-30 оралиғидаги ёшларни иш билан таъминлашга мажбурланаётганликларини айтишди.\nРасмий статистикага кўра, Ўзбекистонда 18-30 ёш оралиғидаги фуқароларнинг 17 фоизи ёки қарийб 1 миллион нафари ишсиз.\nРасман қайд этилмаган ишсизлар сони эса бундан анча кўплиги тахмин қилинади.\n"Ҳар бир тадбиркор-ёшларга мададкор" дастури доирасида 2021 йилда мамлакат бўйича камида ярим миллион ёшни иш билан таъминлаш кўзда тутилган.\nЎзбекистонда жорий йил бошидан "Ҳар бир тадбиркор-ёшларга мададкор" умумхалқ ҳаракати эълон қилинди.\nАммо пандемиядан зарар кўрган айрим кичик ва ўрта бизнес эгалари қўшимча ишчи олиш ўзларига оғир юк бўлаётганини айтишмоқда.\n"Ўлганнинг устига тепгандай бўляпти"\nШахси очиқланмаслигини сўраган бухоролик тадбиркор Озодлик билан суҳбатда янги олинадиган ишчиларга ойлик тўлаш учун етарли маблағи йўқлигини айтади.\n"Кандолатчилик цехимиз бор. Оилавий бизнес. Анови куни Давлат хизматлари агентлигининг Бухоро вилояти бошқармасидан келиб, 5та одамни ишга оласан, деяпти. Қўлида тайёр ёзилган кафолат хати. Ўзи минусдаман, карантин пайти олти ой ишламадик. Ҳозир ўлганни устига тепгандай бўляпти. Ишга олсам енгиллик бўлар экан. "Лекин мен уларни ойлигини қандай тўлайман?", десам "сиз шу тилхатга қўл қўйинг у ёғи бир гап бўлар", дейди. Қўл қўйиб бердим, - дейди тадбиркор.\nАвтомобилларни таъмирлаш билан шуғулланадиган хоразмлик тадбиркор Рустам Рўзметов ҳам қўшимча ишчи олишга қурби йўқлиги, лекин бунга кўнмаса "қора рўйхат"га тушиб қолишдан қўрқишини айтди.\n"Шогирд қилиб бўлса ҳам ҳеч бўлмаса икки одамни ишга ол, деяпти. Ўзи минусдаман. Ишга олсам ойлигини қаердан бераман? Ишга олмасам эртага налоговий келади, у қилади, бу қилади. Шундай босим бўляпти бизнесга", - дейди Рўзметов.\nЎзбекистоннинг бошқа вилоятларида ҳам Давлат хизматлари агентлиги ходимлари ўрта ва кичик бизнес эгаларидан ёшларни ишга олиш борасида тилхатлар олишга сафарбар этилган.\nДавлат хизматлари агентлиги ходимлари ёшларни ишга олишга тадбиркорларни кўндиришга сафарбар этилди.\nДавлат хизматлари агентлигининг Самарканд вилоят бошқармаси ходимига кўра, улар ишдан ташқари вақтларда ҳам тадбиркорларни ёшларни ишга жойлаштирганига оид ҳисоботларни тўплаш билан банд.\n"Мана неча кундирки, туман ва шаҳар марказ ходимларини тадбиркорларга ёшларни ишга жойлаштириш бўйича қўшимча равишда ишдан ташқари кечгача ҳисобот сўралмоқда ва ишдан бўшатиш, интизомий жазо чораларини қўллаш юзасидан вазифалар берилмоқда. Марказ ходимлари фуқаролар билан ишласинми ёки тадбиркорларга ноқонуний ишга жойлаш бўйича ишларни амалга оширсинми?, - дейди Давлат хизматлари агентлигининг исми очиқланмаслигини сўраган ходими.\nУ бандлик бўйича тўпланган ҳужжатлар нусхасини Озодликка тақдим қилди.\nОзодлик билан суҳбатда бўлган Давлат хизматлари агентлигининг баъзи ходимлари талабни бажариш учун иш берувчидан номига бўлса ҳам тилхатларга қўл қўйдириб олишга мажбур бўлаётганликларини айтишади.\n"Ҳаммаси сохта, номига қилиняпти, ҳокимликка мана шунча иш билан таъминланди, деб ҳисобот беришса бўлди", - дейди Давлат хизматлари агентлигининг Самарқанд вилоят бошқармаси ходими.\nОзодлик Ўзбекистон Давлат хизматлари агентлигидан бу иддао юзасидан изоҳ ололмади. Агентликнинг расмий сайтида келтирилган матбуот хизмати телефонига кун давомида боғланиб бўлмади.\nЎзбекистоннинг 35 миллионли аҳолисидан 20 миллион киши меҳнатга лаёқатли ёшда.\nТурли ҳисоб-китобларга кўра, ишлаш лаёқатли ўзбекистонликларнинг 5-6 миллиони хорижий давлатларда доимий ёки мавсумий меҳнат билан банд.\nЎзбекистон Давлат статистика қўмитасининг ўтган йил октябрь ойида эълон қилган сўнгги ҳисоботида эса мамлакатда ишсизлик даражаси 13 фоизни ташкил этгани айтилади.\nРасмий рақамларда бундан олдин ишсизлик 9 фоиз қилиб кўрсатилган, ишсизлар сонининг 4 фоизга ортишига эса пандемия туфайли қатор корхоналар фаолиятини тўхтатиши сабаб бўлган.\nОзодлик ўтган ҳафта Хоразмнинг Питнак шаҳридаги Артел корхонаси олдида ишга кириш учун минглаб одам тўплангани ҳақида хабар берган эди.\nИшсиз одамлар издиҳоми акс этган Озодлик видеоси остида шарҳ қолдирган айрим ўзбекистонликлар нафақат Хоразм, балки бутун мамлакатда ишсизлик билан боғлиқ вазият ўхшаш эканини айтишган.\nЎтган ой ёшлар бандлиги мавзусидаги селектор мажлисида Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев ҳам ишсизлик расмий статистикада келтирилганидан анча кўп эканини тан олган эди.\n"Бечора болалар ишсиз юрса, мен кабинетда қандай тинч ўтираман?, -деган президент Мирзиёев.\nЎзбекистон раҳбари ўз чиқишида мамлакатда 18-30 ёш оралиғидаги фуқароларнинг 17 фоизи ёки 844 минг нафари ишсиз эканини билдирган. У расман қайд этилмаган ишсизлар сони бундан-да кўп эканини ҳам таъкидлаган.\n"Масалан, Фарғона вилоятида 18 ёшдан 30 ёшгача бўлган 703 минг фуқаронинг 81 минг нафари ишсиз сифатида рўйхатга олинган. Қайта ҳисоб-китоблардан сўнг бу рақам яна 100 мингга кўпайган".\nМирзиёев ишсиз ёшларнинг расмий сонидаги бундай ноаниқликлар бошқа ҳудудларда ҳам кузатилаётганини қўшимча қилган.


Роздей – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Роздей\nРОЗДЕЙ 10; 20\nПрепаратнинг савдо номи: Роздей 10; 20\nДори шакли: плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар 10 мг, 20 мг дан\nфаол модда: 10 мг, 20 мг розувастатин кальций;\nёрдамчи моддалар: микрокристалл целлюлоза, кальция гидроген фосфати, маккажўхори крахмали, кросповидон, сувсиз кремний коллоид, бутилгидроксианизол, пушти колорези, тозаланган сув.\nТаърифи: пушти рангли, думалоқ шаклли, икки томони қавариқ қобиқ, билан қопланган ва икки томони текис таблетка.\nФармакотерапевтик гуруҳи: гиполипидемик восита – ГМП-КоА редуктаза ингибитори\nРозувастатин 3-гидрокси-3-метилглутарил ко-энзим А дан холестериннинг ўтмишдоши – мевалонатни ҳосил бўлишини катализация қилувчи фермент – ГМГ-КоА редуктазанинг селектив рақобатли ингибиторидир. Розувастатиннинг таъсирини асосий нишони, холестерин (ХС) ни синтези ва паст зичликдаги липопротеинлар (ПЗЛП) нинг катаболизми амалга ошириладиган аъзо – жигардир.\nРозувастатин хужайралар юзасида паст зичликдаги липопротеинлар (ПЗЛП) га рецепторларининг сонини ошириб, ПЗЛП ларнинг қамраб олиниши ва катаболизмини кучайтиради.\nУ шунингдек жуда паст зичликдаги липопротеинлар (ЖПЗЛП) нинг синтезини тормозлаб, бу билан ПЗЛП ва ЖПЗЛП нинг умумий миқдорини камайтиради.\nРозувастатин ПЗЛП-холестерин (ХС-ПЗЛП), умумий холестерин ва триглицеридлар (ТГ) нинг ошган даражасини пасайтиради, ЮЗЛП-холестерин (ХС-ЮЗЛП) нинг миқдорини оширади, шунингдек Аполипорпотеин В (АпоВ), ноЮЗЛП-холестерин (ПЗЛП-холестерин, ИЖПЗЛП-ХС, ЖПЗЛП-ТГ миқдорини камайтириш билан умумий холестерин миқдори) ва аполипопротеин А-I (АпоА-I) даражасини оширади.\nРозувастатин гипертриглицеридемия симптомлари билан ёки уларсиз кечувчи гиперхолестеринемияси бўлган катта пациентларни, уларнинг ирқий мансублиги, жинси ёки ёшидан қатъий назар даволашда, шунингдек, қандли диабети бўлган ёки оилавий гиперхолестеринемиянинг наслий шакли бўлган алоҳида тоифа пациентларни даволашда самаралидир.\nРозувастатин Фредериксон бўйича IIa ва IIb турдаги гиперхолестеринемияси (ПЗЛП-ХС ўртача дастлабки даражаси тахминан 4,8 ммоль/л) бўлган пациентларни даволаш учун самаралидир. 10 мг розувастатин қабул қилолган 80% пациентларда, атеросклерозни ўрганиш бўйича Европа жамияти томонидан белгиланган ПЗЛП-ХС даражасининг мақсадли кўрсаткичларига (3 ммоль/л дан кам) эришилган.\nГетерозигот оилавий гиперхолестеринемияси бўлган, розувастатинни 20 дан 80 мг гача дозаларда дозаларни жадаллаштирилган титрлаш схемаси бўйича қабул қилган пациентларда, барча қабул қилинган дозалар липидларнинг миқдорини ифодаловчи кўрсаткичларни ўзгаришига ва даволашнинг мақсадига эришишга жиддий таъсир кўрсатган. Дозаларни суткада 40 мг гача титрлаш (12 ҳафталик даволаш) натижасида ПЗЛП-ХС 53% га пасайган. 33% пациентларда атеросклерозни ўрганиш бўйича Европа жамиятининг қўлланмасини мақсадли нормаларига мувофиқ келувчи (3 ммоль/л дан кам) ПЗЛП-ХС кўрсаткичларига эришилган.\nГомозигот оилавий гиперхолестеринемияси бўлган розувастатинни 20 ва 40 мг дозаларда қабул қилган пациентларда ПЗЛП-ХС миқдорини ўртача камайиши 22% ни ташкил қилган. Аддитив самара фенофибрат билан мажмуада ТГ га нисбатан ва никотин кислотаси билан (суткада 1 г дан ортиқ) мажмуада ПЗЛП-ХС нинг миқдорига нисбатан қўлланганида аниқланади.\nИшемик касаллик каби липид бузилишлари чақирган асоратларнинг сонини камайтиришга розувастатиннинг таъсири бўйича тадқиқотлар ҳали тугалланмаган.\nЮрак-қон ишемик касаллиги билан касалланиш хавфининг паст даражаси бўлган (Фрамингем бўйича 10 йилдан ортиқ давр ичида хавф сифатида аниқланганида 10% дан кам), ПЗЛП-ХС миқдорини ўртача кўрсаткичи 4,0 ммоль/л (154,5 мг/дл) бўлган пациентларда, розувастатин суткада 40 мг дозада уйқу артериясининг деворини 12 сегментларда қалинлашишини ифодаловчи максимал кўрсаткичнинг катталашишини, йилига 0,0145 мм тезликка эга плацебога нисбатан аҳамиятли секинлаштирган (95% ишончли интервал (Cl): 0,0196 дан 0,0093 гача, р<0,0001). 40 мг дозани фақат гиперхолестеринемиянинг оғир шакли бўлган ва юрак-қон томир касалликларининг ривожланишини юқори хавф даражаси бўлган пациентларга буюриш керак.\nСўрилиши: қон плазмасидаги максимал концентрациясига ичга мувофиқ доза қабул қилинганидан кейин 5 соат ўтгач эришилади. Мутлоқ биокираолишлиги тахминан 20% ни ташкил қилади.\nТақсимланиши: розувастатин холестериннинг синтезини ва ПЗЛП-ХС метаболизмининг клиренсини асосий жойи бўлган жигар томонидан ютилади. Розувастатиннинг тақсимланиш ҳажми тахминан 134 л ни ташкил қилади. Розувастатин 90% плазма оқсиллари билан, асосан альбуминлар билан боғланади.\nМетаболизми: чекланган миқдори (тахминан 10%) метаболизмга учрайди. Розувастатин цитохром Р450 тизимининг ферментлари томонидан амалга ошириладиган метаболизм учун етарли мос келадиган субстрат эмасдир. CYP2C9 метаболизмида иштирок этувчи асосий изофермент ҳисобланади, айни пайтда CYP2С19, CYP3А4 ва CYP2D6 изоферментлари эса метаболизмга камроқ даражада жалб этилган. Асосий метаболити – Н-десметил бўлиб, у розувастатинга қараганда 50% камроқ фаолликка эга. Лактон метаболитлари фармакологик жиҳатдан фаол эмасдир. Айланиб юрган ГМК-КоА-редуктазани ингибиция қилиш бўйича фармакологик фаолликнинг 90% дан ортиғи розувастатин томонидан, қолган қисми – метаболитлари томонидан таъминланади.\nЧиқарилиши: розувастатиннинг қабул қилинган дозасини тахминан 90% организмдан ичак орқали ўзгармаган ҳолда (шу жумладан сўрилган ва сўрилмаган розувастатин) чиқарилади, қолган қисми ўзгармаган ҳолда буйрак орқали чиқарилади. Ярим чиқарилиш даври (Т1/2) 19 соатни ташкил қилади, препаратнинг дозаси оширилганида ўзгармайди. Ўртача геометрик плазма клиренси соатига тахминан 50 литр (вариация коэффициенти 21,7%) ни ташкил қилади. ГМГ-КоА редуктазанинг бошқа ингибиторлари каби, розувастатинни «жигар» томонидан қамраб олиниши жараёнига, мембрана орқали холестеринни мембрана ташувчиси – органик анионлардан ташувчи транспорт протеини – ТПОА-ХС жалб қилинган. Ушбу ташувчи розувастатинни жигар томонидан чиқарилишида катта роль ўйнайди.\nПропорционаллиги: розувастатиннинг тизимли экспозицияси дозага пропорционал ошади. Препарат суткада бир неча марта қабул қилинганида фармакокинетик кўрсаткичларининг ўзгаришлари аниқланмайди.\nЁш ва жинс: жинс ва ёш розувастатиннинг фармакокинетик кўрсаткичларига клиник аҳамиятли таъсир кўрсатмайди.\nЭтник гуруҳлар: фармакокинетиканинг қиёсий тадқиқотлари, осиёлик пациентларда (японлар, хитойликлар, филиппинлар, вьетнамликлар ва корейслар) европоид ирқ вакилларидаги кўрсаткичларига нисбатан AUC (“концентрация-вақт” эгри чизиғи остидаги майдон), TCmax (қон плазмасидаги препаратнинг максимал концентрациясига эришиш вақти) нинг ўртача кўрсаткичларини икки марта ошишини кўрсатди. Ҳиндларда AUC ва Cmax ўртача қийматларини тахминан 1,3 марта ошиши аниқланган. Бунда барча текширилган популяциялар учун фармакокинетиканинг кўрсаткичларини таҳлили европоид, негроид ирқ вакиллари ва лотин америкаликлар орасида препаратнинг фармакокинетикасида клиник аҳамиятли фарқларни аниқламади.\nБирламчи гиперхолестеринемия (IIа тури, наслий гиперхолестеринемиянинг гетерозигот шаклидан ташқари) ёки аралаш дислипидемия (IIв тури) перхез даволашга қўшимча сифатида, пархез даволашга ва бошқа медикаментоз бўлмаган чора-тадбирлар (масалан, жисмоний юклама ва тана вазнини камайиши) самарасизлигида.\nОилавий гомозигот гиперхолестеринемияда парҳез билан даволаш ва липидларни камайтиришга қаратилган бошқа даволаш турлари (масалан, ПЗЛП аферези) га қўшимча сифатида ёки бундай доволаш самарасиз бўлганида қўлланади.\n5 мг ни ташкил қилади. Ёшга қараб дозага тузатиш киритиш талаб қилинмайди.\nЕнгил ва ўртача даражадаги буйрак етишмовчилиги бўлган беморлар учун дозага тузатиш киритиш талаб қилинмайди. Ўртача даражали буйрак етишмовчилиги (креатинин клиренси <60 мл/мин) бўлган пациентлар учун тавсия қилинадиган бошланғич доза 5 мг ни ташкил қилади. Розувастатиннинг ҳар қандай дозаларини оғир даражали буйрак етишмовчилиги бўлган пациентларга буюриш мумкин эмас (“Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар” бўлимига қаранг). Ўртача даражали буйрак етишмовчилиги бўлган пациентлар учун препаратни 40 мг дозада буюриш мумкин эмас.\nЧайлд-Пью шкаласи бўйича 7 ва ундан паст баллик пациентларда розувастатиннинг тизимли концентрациясини ошиши аниқланмаган. Бироқ препаратнинг тизимли концентрациясини ошиши Чайлд-Пью шкаласи бўйича 8 ва 9 баллик пациентларда кузатилган. Бундай пациентларда даволаш фонида жигар фаолиятини назорат қилиш керак. Препаратни Чайлд-Пью шкаласи бўйича 9 дан юқори баллик пациентлар томонидан қабул қилиниши тўғрисида маълумотлар йўқ. Фаол фазадаги жигар касалликлари бўлган пациентларда розувастатинни қўллаш мумкин эмас.\nОсиё ирқига мансуб пациентларда розувастатиннинг тизимли концентрацияси ошиши мумкин. 10 ва 20 мг дозалар буюрилганида осиёлик пациентлар учун препаратнинг тавсия қилинган бошланғич дозаси 5 мг ни ташкил қилади. Бундай пациентларга препаратни 40 мг дозада қўллаш мумкин эмас (“Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар” бўлимига қаранг).\nБуйрак ва сийдик чиқариш тизими томонидан: розувастатин қабул қилинганида асосан найчалар генезига эга протеинурия аниқланган. Сийдикда оқсил миқдорини ўзгаришлари (йўқлиги ёки жуда оз бўлишидан ++ ёки ортиқроқ бўлиши) 10 ва 20 мг розувастатин қабул қилган 1% дан кам пациентларда ва препаратни 40 мг дозада қабул қилган 3% пациентларда кузатилган.\nСийдикдаги оқсилнинг миқдорини йўқлиги ва изларидан ++ гача ўзгариши билан намоён бўладиган ўзгариши, препарат 20 мг дозада қабул қилинганда кузатилган. Кўпчилик ҳолларда протеинурия камайган ёки даволаш жараёнида мустақил ўтиб кетган. Клиник текширишларнинг маълумотлари таҳлил қилинганида, протеинурия ва буйрак касалликларининг ўткир ёки авж олувчи кечиши орасида сабабли боғлиқлик аниқланмади.\nРозувастатин билан даволаш курсини ўтган қатор пациентларда гематурия кузатилган, лекин клиник тадқиқотларнинг маълумотлари бундай ҳолатларнинг пайдо бўлиш тез-тезлиги жуда пастлигини кўрсатди.\nСуяк-мушак тизими ва бириктирувчи тўқима томонидан: миалгия, миопатияни (шу жумладан миозитни) чақирувчи скелет мушакларга таъсири ва кам ҳолларда – ўткир буйрак етишмовчилигини ривожланиши билан ёки усиз рабдомиолиз розувастатиннинг ҳар қандай дозасини, айниқса 20 мг дан ортиқ дозани қабул қилган пациентларда кузатилган. Креатинфосфокиназа (КФК) миқдорини қабул қилаётган дозага қараб ошиши, розувастатин қабул қилган пациентларда аниқланган, лекин кўпчилик ҳолларда бу кўринишлар аҳамиятсиз, симптомсиз ва вақтинчалик бўлган. Агар КФК миқдори норманинг юқори чегарасидан 5 марта ортиқ бўлса, унда даволашни тўхтатиш керак (“Махсус кўрсатмалар” бўлимига қаранг).\nЖигар ва ўт чиқариш йўллари томонидан: бошқа ГМГ-КоА редуктаза ингибиторларида бўлгани каби, “жигар” трансаминазаларининг фаоллигини қабул қилинаётган дозага боғлиқ ошиши, розувастатин қабул қилган пациентларнинг катта бўлмаган гуруҳида кузатилган. Бунда кўпчилик ҳолларда бу ошиши ўртача ифодаланган, симптомсиз ёки ўткинчи бўлган.\nбуйрак фаолиятини яққол бузилишлари (КК минутига 30 мл дан кам);\nмиотоксик асоратларни ривожланишига мойиллиги бўлган пациентларда;\nЧайлд-Пью шкаласи бўйича 9 дан юқори баллик жигар етишмовчилиги бўлган пациентларда;\nлактозани ўзлаштираолмаслик, лактазанинг танқислиги ёки глюкоза-галактозани мальабсорбциясида қўллаш мумкин эмас.\nМиопатия/рабдомиолизни ривожланиш хавфининг мавжудлиги – буйрак етишмовчилиги, гипотиреоз, наслий мушак касалликларини шахсий ва оилавий анамнези ва ГМК-КоА редуктазанинг бошқа ингибиторлари ёки фибратлар ишлатилганидаги мушак токсиклигининг илгариги анамнези; алкоголни хаддан ташқари кўп истеъмол қилиш; қон плазмасида розувастатиннинг концентрациясини ошиши аниқланган ҳолатлар; 70 ёшдан ошганлар; анамнездаги жигар касалликлари; сепсис; артериал гипотензия; катта жарроҳлик аралашувлари; жароҳатлар; оғир метаболик, эндокрин ёки электролит бузилишлари; назорат қилиб бўлмайдиган тутқаноқ; ирқий мансублик (осиё ирқи); фибратларни бир вақтда қабул қилиш.\nК витаминининг антагонистлари: ГМГ-КоА-редуктазанинг бошқа ингибиторлари билан бўлгани каби, бир вақтда К витаминининг антагонистларини (масалан, варфарин ёки бошқа кумарин антикоагулянтлари) қабул қилаётган пациентларда розувастатин билан даволашни бошланиши ёки препаратнинг дозасини оширилиши, халқаро нормаллаштирилган нисбатни (ХНН) ошишига олиб келиши мумкин. Розувастатиннинг дозасини бекор қилиш ёки пасайтириш ХННни камайишини чақириши мумкин. Бундай ҳолларда ХНН нинг мониторингини ўтказиш керак.\nСпецифик ўзаро таъсирларнинг текширишларини маълумотлари асосида фенофибратлар билан тегишли фармакокинетик ўзаро таъсири кутилмайди, бироқ фармакодинамик ўзаро таъсири бўлиши мумкин. Гемфиброзил, фенофибрат, бошқа фибратлар ва никотин кислотаси липидларни пасайтирувчи дозаларда (суткада 1 г ёки ундан ортиқ) ГМГ-КоА-редуктаза ингибиторлари билан бир вақтда қабул қилинганида, улар монотерапия сифатида қабул қилинганида миопатияни чақириши мумкинлиги туфайли, миопатияни пайдо бўлиш хавфини оширишган. 40 мг розувастатинни ва фибратларни бир вақтда қабул қилиш мумкин эмас (“Махсус кўрсатмалар” ва “Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар” бўлимларига қаранг). Препарат гемфиброзил ва бошқа липидларни пасайтирувчи воситалар билан бир вақтда қабул қилинганида Розувастатиннинг бошланғич дозаси 5 мг дан ошмаслиги керак.\nПротеаза ингибиторлари: гарчи ўзаро таъсирнинг аниқ механизми маълум бўлмасада, розувастатинни протеаза ингибиторлари билан бир вақтда қабул қилиш, розувастатиннинг ярим чиқарилиш даврини узайишига олиб келиши мумкин. Фармакокинетик тадқиқотда\n20 мг розувастатин ва протеазанинг икки ингибитори (400 мг лопинавир/100 мг ритонавир) сақловчи мажмуавий препарат соғлом кўнгиллилар томонидан бир вақтда қабул қилинганида, розувастатиннинг AUC(0-24) 2 марта ва Cmax 5 марта мувофиқ ошиши аниқланган. Шунинг учун ОИТВ бўлган пациентларни даволашда розувастатин ва протеаза ингибиторларини бир вақтда буюриш тавсия қилинмайди.\nЭритромицин: розувастатин ва эритромицинни бир вақтда қабул қилиш, розувастатиннинг AUQ(0-t) ни 20% га ва Сmax ни 30% пасайишига олиб келиши мумкин. Бу ўзаро боғлиқлик эритромицинни қабул қилиш билан боғлиқ ичак моторикасини кучайиши билан чақирилган бўлиши мумкин.\nПерорал контрацептивлар/гормон ўринбосар даволаш: розувастатин ва перорал контрацептивларни бир вақтда қабул қилиш, этинилэстрадиол ва норгестрелнинг AUC ни мувофиқ 26% ва 34% га ошишига олиб келиши мумкин. Плазмадаги концентрацияларни бундай ошишини перорал контрацептивларнинг дозасини танлашда ҳисобга олиш керак. Розувастатин ва гормон ўринбосар даволаш препаратларини бир вақтда қўллаш бўйича фармакокинетик маълумотлар йўқ, шунинг учун ушбу мажмуа ишлатилганида ўхшаш таъсирни инкор этиб бўлмайди. Бироқ, препаратларнинг бундай мажмуаси аёллар томонидан клиник тадқиқотларни ўтказиш вақтида етарли даражада кенг ишлатилган ва ўзлаштирилган.\nЦитохром Р450 изоферментлари: ўтказилган in vitro ва in vivo шароитдаги тадқиқотларнинг натижалари, розувастатин цитохром Р450 изоферментларининг таъсирини ингибитори ҳам, индуктори ҳам эмаслигини кўрсатди. Бундан ташқари, розувастатин бу изоферментлар учун анча кучсиз субстратдир. Розувастатин ва флуконазол (CYP2С9 ва CYP3А4 ингибитори) ёки кетоназол (CYP2А6 ва CYP3А4 ингибитори) орасида клиник аҳамиятли ўзаро таъсир кузатилмаган. Интраконазол (CYP3А4 ингибитори) ва розувастатинни бирга қўлланиши, розувастатиннинг AUC ни 28% га (клиник аҳамиятсиз) оширади. Шунинг учун цитохром Р450 билан боғлиқ метаболизми натижасида дори воситаларнинг қандайдир ўзаро таъсири кутилмайди.\nАсосан келиб чиқиши найчалар секрецияси бўлган протеинурия, пациентларда Розувастатиннинг юқори дозаларини, айниқса 40 мг қабул қилинганида аниқланган, лекин кўпчилик ҳолларда у вақти-вақти билан ёки вақтинчалик бўлган. Бундай протеинурия буйракнинг ўткир касаллигини пайдо бўлиши ёки мавжуд касаллигини зўрайишини билдирмайди. Буйрак фаолиятини жиддий бузилишларини тез-тезлиги 40 мг розувастатин қабул қилинганида ошади. Розувастатин препарати билан даволаш вақтида буйрак фаолиятининг кўрсаткичларини назорат қилиш тавсия қилинади.\nРозувастатинни барча дозаларда, айниқса препарат 20 мг дан ортиқ дозада қўлланганида миалгия, миопатия ва кам ҳолларда рабдомиолиз аниқланган. Жуда кам ҳолларда рабдомиолиз эзетимиб ва ГМГ-КоА-редуктаза ингибиторлари бир вақтда қабул қилинганида юз берган. Бундай ҳолларда препаратларнинг фармакологик ўзаро таъсирини инкор этиш мумкин эмас, шунинг учун Розувастатин ва эзетимибни бирга эҳтиёткорлик билан қўллаш керак («Дориларнинг ўзаро таъсири” бўлимига қаранг).\nКФК кўрсаткичи даволаш бошлангунича норманинг юқори чегарасидан 5 мартадан ортиқ юқори бўлса, 5-7 кундан кейин такрорий текширишни ўтказиш керак. Агар такрорий текшириш КФКнинг дастлабки кўрсаткичини (норманинг юқори чегарасига нисбатан 5 марта юқори) тасдиқласа, Розувастатин билан даволаш мумкин эмас.\nРозувастатинни ГМГ-КоА-редуктазанинг бошқа ингибиторлари каби миопатия/рабдомиолиз хавф омилларига эга пациентларга махсус эҳтиёткорлик билан буюриш керак. Бундай омилларга қуйидагилар киради:\nқон плазмасида препаратнинг концентрациясини ошиши билан кечувчи ҳолатлар (“Дориларнинг ўзаро таъсири” бўлимига қаранг) (40 мг доза учун “Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар” бўлимига қаранг.);\nфибратларни бир вақтда қабул қилиш (40 мг доза учун “Қўллаш мумкин бўлмаган холатлар” бўлимига қаранг.);\nБундай пациентларда албатта КФК фаоллигининг назоратини амалга ошириш керак. Агар КФК даражаси норманинг юқори чегарасидан 5 мартадан ортиқ юқори бўлса ёки агар мушак симптомлари кескин намоён бўлса ва бутун кун давомида ҳар кунги дискомфорт чақирса (ҳатто агар КФК фаоллиги норманинг юқори чегарасидан 5 марта паст бўлса ҳам) даволашни тўхтатиш керак. Агар симптомлар йўқолса ва КФК фаоллиги нормага қайтса, Розувастатинни такрор буюриш ёки пациент устидан синчков кузатув шароитида ГМГ-КоА-редуктазанинг муқобил ингибиторини кичик дозаларда буюриш тўғрисидаги масалани кўриб чиқиш керак. Рабдомиолиз симптомлари бўлмаганида пациентларда КФК фаоллигини мунтазам назорат қилиш мақсадга мувофиқ эмас.\nБироқ миозит ва миопатия ҳолларининг сонини ошиши ГМГ-КоА-редуктазанинг бошқа ингибиторларини фиброй кислотасининг ҳосилалари, шу жумладан гемфиброзил, циклоспорин, никотин кислотасининг липидларни пасайтирувчи дозаларда, замбуруғларга қарши препаратлар, протеаза ингибиторлари ва макролид антибиотиклар билан бирга қабул қилган пациентларда аниқланган. Гемфиброзил ГМГ-КоА-редуктазанинг айрим ингибиторлари билан бирга буюрилганида миопатияни пайдо бўлиш хавфини оширади. Шунинг учун розувастатин ва гемфиброзилни бир вақтда қабул қилиш тавсия қилинмайди. Ровустатин фибратлар ёки липидларни пасайтирувчи дозаларда (1 г дан ортиқ) никотин кислотаси билан бирга қўлланганида хавф ва бўлиши мумкин бўлган фойда нисбати синчиклаб баҳоланиши керак. Розувастатинни 40 мг дозада ва фибратларни бир вақтда қабул қилиш мумкин эмас (“Дориларнинг ўзаро таъсири” ва “Ножўя таъсирлари” бўлимларига қаранг).\nРозувастатинни ўткир, миопатияни тахмин қилишга имкон берувчи оғир касалликлари бўлган ёки иккиламчи буйрак етишмовчилиги ривожланиши (масалан: сепсис, артериал гипертензия, жарроҳлик аралашуви, жароҳат, метаболик синдром, тиришишлар, эндокрин бузилишлари, электролит бузилишлари) мумкин бўлган пациентларга буюриш мумкин эмас (“Эҳтиёткорлик билан” бўлимига қаранг).\nГМГ-КоА-редуктазанинг бошқа ингибиторлари каби, Розувастатинни ҳам алкоголни ҳаддан ташқари кўп истеъмол қилувчи ёки анамнезида жигар касалликлари бўлган пациентларга махсус эҳтиёткорлик билан буюриш керак.\nЖигар фаолиятининг кўрсаткичларини аниқлашни даволаш бошланишидан олдин ва ундан кейин 3 ой ўтгач ўтказиш тавсия қилинади. Агар қон зардобида “жигар” трансаминазаларининг фаоллиги норманинг юқори чегарасидан 3 марта юқори бўлса, Розувастатинни қабул қилишни тўхтатиш ёки қабул қилинаётган дозани камайтириш керак (“Қўллаш усули ва дозалари” бўлимига қаранг). Жигар фаолиятини яққол бузилишларини тез-тезлиги (асосан “жигар” трансаминазаларининг фаоллигини ошиши билан боғлиқ), 40 мг препарат қабул қилинганида ошади.\nИккиламчи гиперхолестеринемияси бўлган пациентларда гипотиреоз, нефротик синдром туфайли асосий касалликни даволаш, Розувастатин билан даволашни бошлашдан олдин ўтказилиши керак.\nФармакокинетик тадқиқотлар вақтида европоид ирқ вакиллари – пациентлари орасида олинган маълумотларга нисбатан, осиёлик пациентлар ичида розувастатиннинг тизимли концентрациясини ошиши аниқланган (“Қўллаш усули ва дозалари” ва “Фармакокинетикаси” бўлимларига қаранг).\nПрепарат лактоза сақлайди, шунинг учун уни галактозани ўзлаштираолмаслик, Лаппа лактоза етишмовчилиги каби кам учрайдиган наслий касалликлари бўлган ёки глюкоза-галактоза мальабсорбция синдроми бўлган пациентлар қабул қилмасликлари керак.\nРозувастатинни ҳомиладорликда ва лактация даврида қўллаш мумкин эмас.\nХолестерин ва холестерин биосинтезининг бошқа маҳсулотларини ҳомилани ривожланишида катта аҳамиятга эгалиги туфайли, ГМГ-КоА редуктазани ингибирланишининг потенциал хавфи, уни ҳомиладорликда ишлатилишидан кутиладиган фойдадан устун туради.\nҲомиладорлик бошланган ҳолларда, препаратни қабул қилишни дарҳол тўхтатиш керак. Розувастатинни она кўкрак сути билан чиқарилиши ҳақида маълумотлар йўқ. Препаратни лактация даврида буюришнинг зарурати туғилганида эмизишни тўхтатиш керак.\nРозувастатинни транспорт воситаларини ҳайдаш ва механик воситаларини бошқариш қобилиятига таъсирига оид текширишлар ўтказилмаган. Бироқ, препаратнинг фармакодинамик хусусиятлари асосида, Розувастатинни бу қобилиятларга таъсир қилмаслигини тахмин қилиш мумкин. Шу билан бирга транспорт воситалари ва бошқа механизмларни бошқаришда даволаш вақтида бош айланиши пайдо бўлиши мумкинлигини ҳисобга олиш керак.\n10 таблетка блистерда. 3 блистер тиббиётда қўллаш бўйича йўриқномаси билан картон қутига жойланган.