15:10 / 30.12.2018 2012 pdf Ўқиш режими + -\nعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَامَ مِنَ اللَّيْلِ يَتَهَجَّدُ قَالَ: «اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ قَيِّمُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ، وَلَكَ الْحَمْدُ لَكَ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ، وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ نُورُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ، وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ الْحَقُّ، وَوَعْدُكَ الْحَقُّ، وَلِقَاؤُكَ حَقٌّ، وَقَوْلُكَ حَقٌّ، وَالْجَنَّةُ حَقٌّ، وَالنَّارُ حَقٌّ، وَالنَّبِيُّونَ حَقٌّ، وَمُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم حَقٌّ، وَالسَّاعَةُ حَقٌّ، اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ، وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ، وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ، وَبِكَ خَاصَمْتُ، وَإِلَيْكَ حَاكَمْتُ، فَاغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ، أَنْتَ الْمُقَدِّمُ وَأَنْتَ الْمُؤَخِّرُ، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ». رَوَاهُ الْخَمْسَةُ إِلَّا أَبَا دَاوُدَ.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам кечаси таҳажжудга турсалар, қуйидагиларни айтар эдилар:\n«Аллоҳумма, лакалҳамду! Анта қоййимус-самаваати вал арзи ва ман фииҳинна. Ва лакалҳамду, лака мулкус-самаваати вал арзи ва ман фииҳинна. Ва лакалҳамду, анта нуурус-самавати вал арзи ва ман фииҳинна. Ва лакалҳамду, анталҳаққу, ва ваъдукалҳаққу, валиқооука ҳаққун ва қовлука ҳаққун, вал жаннату ҳаққун, ва набиййууна ҳаққун ва Муҳам-мадун соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаққун вассааъату ҳаққун. Аллоҳумма, лака асламту ва бика ааманту ва ъалайка таваккалту ва илайка анабту ва бика хоосомту ва илайка ҳаакамту, фағфир лии маа қоддамту ва маа аххорту ва маа асрорту ва маа аъланту, анталмуқоддиму ва анталмуаххиру. Лаа илааҳа иллаа анта ва лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллааҳ».\nБешовларидан фақат Абу Довуд ривоят қилмаганлар.\nДуонинг маъноси: «Аллоҳим! Сенга ҳамд бўлсин. Сен осмонлар-у ер ва улардаги кимсаларни қоим қилувчисан. Сенга ҳамд бўлсин. Осмонлару ернинг ва улардаги кимсаларнинг мулки Сеникидир. Сенга ҳамд бўлсин. Сен осмонлару ернинг ва улардаги кимсаларнинг нурисан. Сенга ҳамд бўлсин. Сен ҳақдирсан. Ваъданг ҳақдир. Мулоқотинг ҳақдир. Сўзинг ҳақдир. Жаннат ҳақдир. Дўзах ҳақдир. Набийлар ҳақдир. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳақдир. Соат (қиёмат) ҳақдир. Аллоҳим! Сенга таслим бўлдим, Сенга иймон келтирдим, Сенга таваккул қилдим, Сенга қайтдим, Сен ила хусумат қилдим. (Сен берган ҳужжатлар ила душманларинг билан тортишдим.) Сенинг ҳукмингга юрдим. Бас, менинг аввалу охир, сиру ошкор қилган нарсаларимни мағфират қилгин. Олдинга сурувчи ҳам Ўзингсан, охирга сурувчи ҳам Ўзингсан, Сендан ўзга ҳеч қандай илоҳ йўқ! Ва лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллааҳи».\nТаҳажжудга турганда Оли Имрон сурасининг охирги ўн оятини ўқийди.\nНабий соллаллоҳу алайҳи васаллам кечаси турганларида Оли Имрон сурасининг «Иннаа фии холқис-самаваати вал арзи вахтила-афил-лайли ван-наҳаари ла-аятин лии уулил-албааб» деб бошланувчи сўнгги ўн оятини ўқиганлари маълум. Биз ҳам кечаси таҳажжуд намозига турганимизда ушбу ояти карималарни ўқисак, у зотга эргашган бўламиз.\n...Албатта, юқоридаги сатрларда келган зикрлар ва вазифалар умумий кўрсатмалардан иборатдир. Уларнинг кўпи кишилар ўз имкониятларидан келиб чиқиб қиладиган нафл ибодатлардир. Ҳар ким ўз имконига қараб иш юритса яхши бўлади. Чунки одамларнинг шахслари, имконлари ва рағбатлари турличадир.\nБаъзи бир одамларнинг «Зикрларни шайхдан ижозат олмай қилиш мумкин эмас», деган гаплари ўринли эмас. Қуръони карим ва Суннатда келган кўрсатмаларда «Зикрни шайхдан ижозат олмагунча қилиб бўлмайди», деган маънода гап йўқдир. Шайхдан кўрсатма ва изн олиш олиймақом ҳолатларнинг юзага чиқиши учун қилинадиган риёзатлардан бўлади. Оддий ҳолатда рағбат қилган одам зикрни қилаверади.\nШунинг учун ҳар бир мўмин-мусулмон Қуръони карим оятларига ва Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳадисларига амал қилган ҳолда қўлидан келганича зикрни қилиб ва вазифаларни адо этиб боравериши керак. Ушбу ожизона ёзувлар бу хайрли ишда бир оз бўлса-да ёрдамчи бўлишидан умидвормиз.\nҲақ субҳанаҳу ва таолонинг Ўзи барчаларимизга зокир, шокир ва солик бандаларидан бўлишимизни насиб этсин!\n“Нақшбандия: вазифалар ва зикрлар” китобидан\n16:00 / 29.12.2018 12907\nОта қизини турмушидан ажратиб юборишга ҳақлими?\n21:00 / 30.12.2018 7699\n3598 05:00 / 28.02.2017\n2470 05:00 / 28.02.2017\n2433 05:00 / 01.03.2017\n2968 00:02 / 15.03.2017


Туркиянинг онамухолифат партияси Ражаб Эрдўғон ва Фатхулла Гулен қардошлар эканлигини исботловчи ҳисобот тайёрлади - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n17:43 - Туркиянинг онамухолифат партияси Ражаб Эрдўғон ва Фатхулла Гулен қардошлар эканлигини исботловчи ҳисобот тайёрлади\nБу мамлакатда асосий мухолифат, яъни онамухолифат ташкилоти бўлган Жумҳурият Халқ Партияси (ЖҲП) 2016 йил 15-чидан 16-чи июлга ўтар кечаси уюштирилган давлат тўнтаришига уриниш воқеасини ўрганиш мақсадида Туркия Буюк Миллат Мажлиси тарафидан тузилган махсус Комиссияга ўша воқеалар бўйича ўз ҳисоботини берди. Бу ҳақда “Жумҳуритя” газетаси кеча хабар тарқатди.\nТахминан 70 саҳифалик бу ҳисоботда Президент Ражаб Эрдўғоннинг Адолат ва Тараққиёт Партияси (АТП) фатхулла-гуленчилар билан азалдан қадош бўлгани, уларнинг мақсадалари бир бўлганини кўрсатиб берувчи турли далиллар келтирилади. Бу далилларнинг асосийлари – Фатхулла Гуленнинг Ражаб Эрдўғон ва бошқа бир қатор АТПнинг юқори лавозмларида ишлаганлар билан биргаликда тушган расмлари ва Эрдўғоннинг турли нутқларида Фатуулла Гуленни мақтаб тилга олишлари экан. Расмлардан биттасигина “Жумҳурият” газетасининг хабарида берилган.\nБиз ҳам эълон қилаётган расмдан кўриниб турибдики, бу расм йиллар аввал, тахмин қилиш мумкинки, Фатхулла Гулен ҳали АҚШга қочиб кетмасидан олдин олинган. Эрдўғон ва Гуленнинг биргаликдаги бошқа расмлари ҳам ўша йилларга оид бўлса керак. Аммо, Гуленнинг бошқа АТПчилар билан тушган расмлари сўнги йилларга оид эканлиги аввалги хабарларда айтилган.\nМаълумки, аввал Фатхулла Гулен феълан “нурчилар оқими”нинг лидери эди. Кейинчалик бу оқимнинг номи “фатхулла-гуленчилар оқими” номини оллди, табиий, расмий лидер Фатхулла Гулен бўлди. Ўтган йилги Ражаб Эрдўғон ҳукуматини ағдариш ниятида уюштирилган давлат тўнтаришига уринишдан кейин, Ражаб Эрдўғон бу оқимни ФЕТО (“Фатхулла-гулeнчилар Террор Ташкилоти” сўзларининг туркча ёзилишидан қисқартма) деб айтишга бошлади. Ҳозир ФЕТО атамаси давлат расмийлари ва оммавий ахборот воситаларидан тарафидан ишлатилмоқда.\nАммо, 15 йилдан бери АТП қўлида бўлган давлатнинг ҳамма структураларида фатхулла-гуленчилар тўлиб ётганлиги - давлат тўнтаришига уринишдан кейин ФЕТОчи эканликда айбланиб, 50 мингдан кўпроқ киши устидан жиноий иш очилгани ва ҳибсга олингани, 140 мингдан кўпроқ одам давлат структураларидаги ишиларидан ҳайдалганидан, қама-қамашлар ва ишдан ҳайдашлар шу кунларда ҳам давом этаётганидан кўриниб турибди.\nЖҲПнинг ҳисоботини тайёрлашга бошчилик қилган Зейнел Эмре (Zeynel Emre) эрдўғончилар ва гуленчиларни таққослаб айтган ва газетада келтирилган қуйидаги сўзлари ҳам муҳим: “15 июлни улар ўз қардошликлари, жиноий ҳамкорликларини парда орқасига яшириш ва мухолифатни фалаж қилиш учун ишлатишмоқда. АТП буюк ғафлат остида. Уларнинг ўртоқлиги охир оқибатда жиноятга айланиб кетди, буни яшириш учун улар ЖХП ва унинг лидери Қиличдорўғлига ёпишмоқдалар.”


Коронавирус инфекцияси ҳаддан ташқари кенг тарқалиб кетди. Энди бутунлай йўқолмаслиги эҳтимолдан холи эмас, деб ҳисоблайди Сеченова университети тиббий паразитология, тропик ва трансмиссив касалликлар институти директори Александр Лукашев. Бу ҳақда «РИА Новости» хабар берди.\nУнинг сўзларига кўра, COVID-19 ни тўлиқ бартараф этилган атипик пневмония билан таққослаб бўлмайди.\n«У йўқолмайди, аллақачон жуда кенг тарқалишга улгурди, осон юқади, дунёнинг барча мамлакатларида бор. Бу вирус биз билан бир умр қолиши эҳтимолдан холи эмас», — дейди шифокор «Говорит Москва» радиостанциясига берган изоҳида.\nЛукашев, шунингдек, келгусида коронавирус ижтимоий хавф бўлиб қолмаслигини ҳам тахмин қилган.


“Таназзул синдроми”. Россия ёшлари Сталинга меҳр қўймоқда\n20 май 2022, Тошкент вақти: 03:57\nСоциологлар Сталинга ҳайкал қўйиш тарафдорлари сўнгги 10 йилда деярли икки бараварга кўпайганини қайд этишмоқда.\n“Левада-центр” сўровида қатнашган россияликларнинг қарийб ярми Иккинчи жаҳон урушидаги ғалабанинг навбатдаги юбилейи муносабати билан совет раҳбари Иосиф Сталинга ҳайкал қўйилишни ёқлаган.\nҲайкал ўрнатиш тарафдорлари сўралганларнинг 48 фоизини ташкил қилган бўлса, 20 фоиз респондент бунга қарши чиққан, қолганлар эса ғояга бефарқлигини билдирган ёки жавоб беришга қийналган.\nСоциологлар Сталинга ҳайкал қўйиш тарафдорлари сўнгги 10 йилда деярли икки бараварга кўпайганини қайд этишмоқда. 2010 йилда худди шундай сўров ўтказилганида иштирокчиларнинг атиги 25 фоизи ижобий жавоб берган, 36 фоизи эса қарши чиққанди.\nСўров натижаларига кўра, Сталин ҳайкалини ўрнатиш тарафдорларининг аксари 18—24 ёшлилар ва 55 дан катталар экан. Ҳолбуки 2010 йилда 18—24 ёшли респондентлардан атиги 12 фоизи Сталин ҳайкали бўлсин, деб хоҳиш билдирган эди. Ҳайкал қўйиш тарафдорлари сони бошқа ёш гуруҳларида ҳам ортиб бормоқда.\nВа ниҳоят, сўралганларнинг 60 фоизи “Сталин-центр” музей мажмуасини яратиш ғоясини қўллаб-қувватлаган.\n“Левада-центр” директори Лев Гудковга кўра, Сталин ролининг қайта кўриб чиқилиши ва унинг ёшлар орасида машҳур бўлиб бораётгани Россия пропагандасининг хизматидир.\n— Бу жараён 1998 йилдан бошланган — ўшанда биз россияликларнинг Сталин шахсига муносабатини ўрганишга эндигина киришган эдик. Ўша кезлар мутлақо кўпчилик совет тизимининг ўта юзаки бўлса-да, беаёв танқиди манзарасида Сталинни фақат жаллод ўлароқ тасаввур этарди. Уни миллионлаб бегуноҳ одамлар ўлимида асосий айбдор, ялпи террор ва қатағонлар ташкилотчиси, деб билишган. Атиги 10-12 фоиз сўралганларгина унга ижобий кўз билан қараган. Аксари одамлар 20-25 йилдан кейин Сталинни ҳеч ким эсламайди, тарихчилардан бошқа ҳамма унутиб юборади, деб ўйлашарди. Бироқ ҳокимият тепасига Владимир Путин келгач вазият ўзгара бошлади, сокин қайта сталинлаштириш бошланди. Нега “сокин”? Чунки Путиннинг ўзи ҳам, аъёнлари ҳам ҳеч қачон Сталин ҳақида яккаш ижобий фикр билдиришмасди. Ҳокимиятнинг Сталинга муносабати икки турли бўлиб, аввало унинг Иккинчи жаҳон урушида эришилган ғалабадаги роли мақталар эди. Сал кейинроқ тарғибот машинаси Сталинни “самарали менежер” ва Россиянинг жадал саноатлаштирилиши ташкилотчиси ўлароқ гавдалантиришга ўтди. Путин мафкурачиларига кўра, айнан у қолоқ мамлакатни замонавий буюк давлатга айлантирган.\n– Ёшлар бунга қандай ишонишди?\n– Сталинни ими-жимида оқлаш сиёсати тарихий сиёсат ўзгариши манзарасида юзага қалқиб чиқиб, ўз навбатида таълим тизими ўзгаришига олиб келди. 1990-йиллар охири – 2000-йиллар бошидаёқ биз ёшларнинг Сталинга салбий ёки мутлақо лоқайд муносабатини кузатган эдик. Улар учун бу узоқ ўтмишдаги, Иван Грозний, Чингизхон ва бошқалар билан бир сафда турадиган, яъни мутлақо долзарб бўлмаган персонаж эди.\nБироқ 2010 йилдан Россияда империяга хос қадриятлар ва давлат патриотизми тарғиботи кучайди. Сталин секин-аста қаддини ростлаб, олдинги планга чиқа бошлади. 2021 йилда эса россияликлар уни барча даврлар ва халқларнинг энг буюк кишилари рўйхатига киритдилар.\n– Бугунги кунда ҳайкал ёки ёдгорлик ўрнатиш билан Сталин хотирасини тикламоқчи бўлаётган ва доҳийга муҳаббатидан баҳс этаётган одамларнинг қўлида қандай далиллари бор?\n– Кўпинча у урушда ютиб чиққанини ва шунга ўхшаш иддаоларни айтишади. Аммо булар бари ноаниқ ва сийқа далиллар. Менимча, асосий сабаб – инсоннинг ўз ожизлигини, бўшлиги ва ҳимоясизлигини ҳар ишга қодир ҳукмдор сиймоси соясига олиш истагидир. Ушбу механизм, яъни тартиб-интизом ва адолат ўрната оладиган кучга эҳтиёж – ҳар қандай авторитар ва тоталитар режимнинг ўзагини ташкил қилади. Бу жуда муҳим компенсатор механизм. Бошқа томондан эса, бу ҳозирги замондан норозликни бир қадар мавҳум ифода этишдир. “Сталин даврида нарх-наво ошиб кетмасди, тартиб бор эди” ва ҳоказо нолишлар шундан дарак беради. Сталин афсонавий, рамзий шахс бўлиб, унинг номидан танқид қилиш ёки норозилик билдириш мумкин. Бу заиф, сиёсатда иштирок этмайдиган одамлар учун муҳим механизмдир. Халққа оталарча ғамхўрлик қилувчи мазкур ҳар нарсага қодир ҳукмдор шахси воситасида улар ўзларининг ноқислик комплексини компенсация қиладилар. Умуман олганда, бу жамиятнинг ахлоқий таназзули синдроми бўлиб, на ўтмишни ва на ҳозирги сиёсий тизимни рационаллаштириш лаёқатидан мосуволикни англатади, — дея мулоҳаза қилади социолог, “Левада-центр” директори Лев Гудков.\nТарихчи Никита Соколовнинг тушунтиришича, Россия пропагандаси Сталин сиймосини идеаллаштираётгани бежиз эмас – Улуғ Ватан урушидаги ғалаба ҳануз Россия янги тарихидаги энг катта ютуқ бўлиб қолмоқда. Ҳозирги ҳокимиятнинг мамлакатга таклиф этадиган арзигулик бошқа ҳеч вақоси йўқ:\n– Сўнгги 15 йилда Ғалаба куни узил-кесил Россия миллатининг таваллуд кунига айланди. Ҳозирги Россия ҳукумати замонавий Россия 1991 йил 20 августда дунёга келганини ҳаргиз тан ололмайди. Улар ўз силсиласини ушбу санадан бошлашни асло хоҳламаяпти, ҳолбуки замонавий Россиянинг ибтидоси ўша воқеаларга — коммунистик тузумнинг қулаши ва путч мағлубиятига бориб тақалади.\nПрезидент Путин "Юнармия" ёшлар ташкилоти аъзолари билан, 13 сентябрь, 2018\nШу боис ҳам бизнинг гўё ғалабада туғилганимиз ва ғолиб миллат эканимиз ҳақидаги мазкур идеологема ўйлаб топилган. Бу пропаганда 15 йилдирки зўр бериб ишламоқда ва, афтидан, жамиятда одамлар кайфиятига таъсир этаётир. Ғалабани миллий аслият пойдеворига тош қилиб олар экансиз, шу заҳоти бу тош тагидан генералиссимуснинг оқ кители сирғалиб чиқажак.\nГап шундаки, ҳозирги Россия ҳокимияти бирон жозибали келажак лойиҳасини таклиф қила олмайди. Унинг бисотида бунақа нарса йўқ!\nУлар таклиф қила оладиган ягона нарса — буюк ўтмиш, буюк бугунимизни батамом еб юборувчи буюк ўтмишдир. Лекин бу боши берк кўча. Бунақа мафкура узоқ яшамайди. Энг истеъдодли ёшлар мамлакатни тарк этишади. Тарк этишяпти ҳам.\nБошқа тарафдан, статистика ва ижтимоий сўровлар бир манзарани кўрсатадию Москвада — ўз муҳитимда яшаганимда, Екатеринбургдаги Ельцин-центрга борганимда тамом бошқа халқни кўраман. Мутлақо ўзгача қарашларга амал қиладиган одамларга кўзим тушади. Ишончим комилки, Россия фуқаролари аксариятан аҳмоқ одамлар эмас. Улар дунёга ҳам, Европага ҳам душман эмас, фақат социология буни ҳаргиз “пайқай олмаяпти”, дейди тарихчи Никита Соколов.\nИосиф Сталин (1878-1953) СССРга 1924 йилдан 1953 йилгача раҳбарлик қилган, бу даврнинг катта қисмини амалда якка диктатор ўлароқ кечирган. Расмий жиҳатдан Сталин ҳеч қачон давлат бошлиғи бўлган эмас: 1924-1934 йилларда у Коммунистик партия Марказий қўмитаси бош котиби, кейин эса шунчаки котиби бўлган, 1941 йилдан 1953 йилгача совет ҳукуматига раҳбарлик қилган.\nУнинг номи билан боғланадиган оммавий қатағонлар, жазолар ва депортациялардан жабр кўрганлар сони ўнлаб миллион одамлар билан ўлчанади. Сталин тарафдорлари унинг даврида СССР буюк қудрат касб этганини иддао қиладилар, Улуғ Ватан урушида қозонилган ғалабани эса Сталиннинг энг катта хизмати деб аташади.\nСўнгги йилларда Россиянинг бир қатор шаҳарларида, аксариятан РФ Коммунистик партияси маҳаллий бўлимлари ташаббуси билан, совет доҳийсининг ҳайкаллари ўрнатилди.


«Мен туғилганимда атиги 38 ёшда эдилар» – Саида Мирзиёева бувисини байрам билан табриклади\n«Мен туғилганимда атиги 38 ёшда эдилар»...\n01.10.2021 17:41 0 2842\nМасс-медиа фонди Васийлик кенгаши раиси ўринбосари Саида Мирзиёева 1 октябрь – Ўқитувчи ва мураббийлар куни муносабати билан биринчи устози, бувисини байрам билан табриклаб пост қолдирди.\n«Менинг биринчи Устозим туғилишим биланоқ мени қўлларига олганлар. Бувижоним, рус тили ва адабиёти ўқитувчиси, илк неваралари, жажжи ўқувчилари, яъни мен туғилганимда атиги 38 ёшда эдилар. Уларнинг ёш, гўзал, шижоатга тўла қиёфалари, чексиз меҳр ила менга берган илк сабоқлари доим кўз олдимда.\nУлар менга энг оддий ва энг муҳим нарсани — Инсон бўлишни ўргатадилар. Қалбимни шукроналикка тўлдириб, бахтиёр бўлишни ўргатадилар.\nБебаҳо сабоқларингиз учун миннатдорман, азиз Бувижоним. Ўзингиз каби меҳрибон бўлишни, илмга интилишни, оқ ва қорани ажратишни ўргатганингиз учун раҳмат. Сизни яхши кўраман!\nБарча Устоз ва Мураббийларга байрам муборак бўлсин. Юртимиз равнақи учун бажараётган энг машаққатли ва муҳим меҳнатингиздан миннатдорман.\nЯнги авлоднинг порлоқ келажаги йўлида қўлларингиз ҳам, қалбларингиз ҳам асло толмасин», деб ёзади Мирзиёева.\nўқитувчи Саида Мирзиёева бувиси\nХориж 01/12, 18:23\nМаданият 24/11, 00:22


Пиёз етиштиришга оид барча маълумотлар – Сизга керак - бизда бор\nПиёз иштаҳани очувчи, овқат ҳазм қилувчи суюқлик ажралиб чиқиши ва қон айланишини яхшиловчи, маза берувчи сабзавот ҳисобланади. У шакар, оқсил, бириктирувчи тўқима, минерал моддалар, эфир ёғлари ҳамда кўп миқдордаги (С, В1 , В 2 , РР) дармондориларга эга.\nПиёзни маҳаллий шароитда яратилган эртапишар Сумбула, Оқ дур, ўртапишар Истиқбол, Зафар навлари тавсия этилади.\nЭкиладиган уруғ тоза, юқори унувчан, касалликлардан ҳоли, бутун ва тўла бўлиши зарур. Уруғлар бошқа ўсимликлар уруғларидан ва аралашмаларидан тозаланади.\nПиёз экиладиган майдонлар ўтмишдош экин қолдиқлари ва бегона ўтлардан яхшилаб тозаланади. Тупроқ 20–25 см чуқурликда юмшатилади, йирик кесаклар майдалангач, яхшилаб текисланади ва суғориш эгатлари олинади.\nПиёз уч муддатда – эрта баҳорги, ёзги-кузги ва тўқсонбости қилиб экилади. Баҳорги муддатда пиёз уруғи жанубий вилоятларда 5–25 январ, марказий минтақада жойлашган вилоятларда 20 феврал–10 март, шимолий минтақаларда 5–25 март, тўқсонбости муддатда марказий минтақада жойлашган вилоятларда 15 ноябр–15 декабр ва шимолий минтақаларда 1 ноябр–1 декабрда, ёзги-кузги муддатда шимолий минтақаларда 15 август–1 сентябр, бошқа вилоятларда 15 август–10 сентябрда экилади. Пиёз уруғи 10 сотих майдонга баҳорги муддатда 1,2–1,5 кг, ёзги-кузги ва тўқсонбости муддатда 2 кг гача сарфланади. Ернинг нишабига қараб қатор оралари 70–90 см ли пушталарга уч-тўрт қатор лентасимон усулда экилади. Уруғлар тупроққа 1,5–2 см чуқурликда кўмилади. Уруғлар сепилгандан кейин хаскаш билан тупроқ усти аралаштирилади.\nПиёзни баҳорда экиш учун жўяклар кузда олиб қўйилади. Ёзги-кузги ва тўқсонбости муддатларда пиёз ўртаги, ёзги сабзавот, картошка ҳамда ғалладан кейин экилади. Пиёз икки-уч марта – дастлаб ўсимликларнинг бўйи 6–8 см га етганда, иккинчи марта боғлаб чиқариладиган товар ҳолига келганда ўтоқ ва ягана қилинади. Қатор оралари 15–16 см чуқурликда юмшатилиб бегона ўтлар йўқотилади. Ўғитлаш. Пиёз попук илдизли сабзавот бўлиб, илдиз тизими асосан тупроқнинг устки қисмига яқин жойлашган. Шунинг учун у ернинг устки қисмида асосий озиқа элементларни кўп бўлишини талаб қилади. Бўз тупроқларда ҳар 10 сотихга ўртача 30 кг азот, 22 кг фосфор ва 9 кг калий бериш керак. Ўтлоқи, ўтлоқи-ботқоқ тупроқларда эса 25 кг азот, 20 кг фосфор ва 8 кг калий беришни тақозо этади. Кам шўрланган, тупроқ бонитети паст бўлган ўтлоқи тақир, тақир тупроқларда пиёз етиштирилганда 32 кг азот, 22 кг фосфор ва 10 кг калий бериш керак.\nНиҳоллар униб чиқаётган ва пиёз боши шаклланаётган даврда экиннинг сувга талаби айниқса ошади. Фақат ўсув даврининг охирида ва пиёз бошлари етилган пайтдагина ўсимликнинг сувга бўлган талаби бир оз камаяди. Сизот суви чуқур жойлашган бўз тупроқли ерларда бахорнинг охири ёзнинг бошларида пиёз ҳар 7–10 кунда суғорилади. Пиёзбоши тўлиқ шакиллангандан кейин экин 12–14 кун оралатиб икки марта суғорилади ва йиғиб-териб олишга бир ой қолганда суғориш тўхтатилади. Сизот суви яқин бўлган жойларда пиёзни ўсув даврида 7–9 марта суғориш лозим.\nПиёз пашшаси, тамаки трипси, кузги тунлам ва бошқа зараркунандаларга қарши курашда 10 сотихга препаратлардан Каратэ 5% эм.к. (30–40 мл), Моспилан 25% н.кук. (25–30 мл), касалликлардан сохта ун шудринг, илдиз чириш, мозаика, сарғайиш, бўғин чириш касалликларига қарши 1 фоизли Бордо суюқлиги (мис сульфати бўйича 6–8 кг/га) билан ишлов берилади, 10–15 кунда қайта ишлов берилади. Топаз 10% эм.к. (12,5–15 мл) ёки Курзат Р н.кук. (200–250 г) препаратларини 60 литр сувда аралаштириб пуркаш тавсия қилинади. Ҳосилни йиғиштириш. Пиёз поялари ётиб қолганда пиёз бошлари етилган деб ҳисобланади. Пиёз бошлари ковлаб ёки пояси билан бирга йиғиб олинади.\n10 сотих майдонга 1,4 кг пиёз уруғига 180 минг сўм сарфланади. Умумий харажатлар 1684600 сўмни ташкил этади. Хосил нархи бир килограми энг паст нархда 800 сўмдан сотилганда 4 млн. 400 минг сўм бўлади. Шунда 10 сотих майдондан 2 млн. 715 минг сўм соф фойда олиш мумкин.\nМеткалар: даромадпиёзпиёз етиштиришпиёз экишсабзавотсабзавот етиштириш\nМуаллиф: Martimax · Published 21/02/2020 · Last modified 05/04/2020\nМуаллиф: Martimax · Published 25/12/2018 · Last modified 30/03/2019\nМожет ли зеленый чай помочь похудеть?


“Йилнинг энг фаол журналисти – 2021” танловига – Jurnalist\nИрода Тошматова2021-06-03T17:11:43+05:003 Iyun, 2021|“Йилнинг энг фаол журналисти – 2021”, Матбуот|\nЯНГИ ЎЗБЕКИСТОННИНГ ИЛҒОР ВА\nюрт иқтисодиётига муносиб ҳисса қўшмоқда\nМамлакат келажагини тезкор фикрлайдиган, замонавий билим ва тафаккурга эга, илғор ғояларни ҳаётга татбиқ эта оладиган, ҳар томонлама етук ёшлар яратади. Бугун янги Ўзбекистонни барпо этишга қаратилган ижтимоий-сиёсий, иқтисодий ислоҳотларда фаоллик кўрсатаётган ташаббускор ёшлар, турли соҳаларда фаолият юритиб, замонавий лойиҳалари билан юзлаб тенгдошларини эзгу мақсади ортидан эргаштираётган йигит-қизлар замонамизнинг чинакам қаҳрамонларидир.\nДавлатимиз раҳбари 30 июнь — Ёшлар куни муносабати билан йўллаган табригида барча соҳалардаги ислоҳотларда йигит-қизларнинг ўрни ва таъсири тобора ортиб бораётганини таъкидлади. Жумладан, республикамизда самарали ишлаётган 227 мингга яқин ёш тадбиркор ва фермер, моҳир ҳунармандлар иқтисодиётимиз тараққиётига муносиб ҳисса қўшаётганини билдирди.\nЧиндан ҳам кўплаб йирик лойиҳалар, дастурлар доирасида истиқболли бизнес режага эга йигит-қизларга ҳар томонлама кўмак берилиб, ишини бошлаб олиши учун зарур маслаҳатлар, моддий ёрдам кўрсатиляпти.\nБу ҳақда гапирганда, айниқса, “Ёшлар — келажагимиз” давлат дастурига алоҳида тўхталишимиз жоиз. 2018 йилда Президентимиз фармони билан амалга оширила бошлаган мазкур давлат дастури ўтган қисқа вақт ичида кўплаб ёшларнинг тадбиркорлик ғояларига кўмак берди.\nБугунги кунга қадар ёш авлод вакилларининг 7 690 та бизнес лойиҳасига жами 1 триллион 614 миллиард сўмдан зиёд имтиёзли кредит ажратилиб, 40 мингга яқин янги иш ўрни яратилишига эришилди. Хусусан, ишлаб чиқариш соҳасида жами 742,9 миллиард сўмлик 3 536 та, хизмат кўрсатиш соҳасида жами 581,1 миллиард сўмлик 2 770 та, қишлоқ хўжалиги соҳасида жами 290,5 миллиард сўмлик 1 384 та лойиҳа молиялаштирилди.\n— Ўтган давр мобайнида жамғарма томонидан нафақат “Ёшлар — келажагимиз” давлат дастури, балки “Ҳар бир оила — тадбиркор”, ҳунармандчиликни ривожлантириш, хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш, фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларини қўллаб-қувватлаш каби дастурлар орқали ҳам ёшларнинг бизнес лойиҳаларини молиялаштириш бўйича 1 134 нафар йигит-қизнинг 54,7 миллиард сўмлик лойиҳаларини молиялаштиришга кўмаклашилди, — дейди “Ёшлар — келажагимиз” жамғармаси масъул ходими Санжар Ҳожиматов. — Шунингдек, дастур доирасида ёшларнинг умумий қиймати 30,4 миллиард сўмлик лойиҳаларига жамғарма кафиллиги тақдим этилди. Бу уларнинг тадбиркорлик фаолиятларини бошлашларида катта ёрдам бўлди.\nБирни минг қилаётган ёшлар\nАлбатта, кўрсатилаётган ёрдамлар беиз кетмаяпти. Ўз бизнесини йўлга қўйиб олган ёшлар ўзи ва атрофидагиларни иш билан таъминлаш баробарида мамлакат иқтисодиётини ривожлантиришга сезиларли ҳисса қўшмоқда. Хусусан, ўтган қисқа вақт давомида давлат дастури доирасида кредит олиб, ўз ишини бошлаган ёш тадбиркорлар томонидан 1,5 млн. АҚШ доллари миқдоридаги маҳсулотлар хорижга экспорт қилинди.\nБу борада наманганлик Садоқат Аббосхонованинг ҳам алоҳида ҳиссаси бор. 2018 йилда жамғарма кўмагида 600 миллион сўм кредит маблағи олиб, трикотаж кийимлар ишлаб чиқаришга мўлжалланган “Saddam Sado Media” МЧЖ корхонасига асос солган ёш тадбиркор айни пайтда “Садош” бренди остида тикилаётган болалар ва катталар кийимларини Россия, Беларусга экспорт қилишни йўлга қўйган. Корхонада 150 киши ишли бўлган.\nКамолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институтининг либослар дизайни факультетини тамомлаган Садоқатнинг асли касби модельер-дизайнер. Айни вақтда у ўз соҳасида олган билимларини тадбиркорлик билан уйғунлаштиришга интилмоқда. “Sadosh Textile” корхонасида ишлаб чиқариладиган 50-60 турдаги трикотаж кийимлари унинг дизайнерлик ғоялари асосида тикилади. 25 ёшли қаҳрамонимиз бу ерда ҳатто конструкторлик вазифасини ҳам бажаради.\nКорхона фаолиятининг асосий йўналиши катталар ҳамда болалар учун ёзги ва кузги спорт кийимлари ишлаб чиқаришдан иборат. Уларнинг барчаси маҳаллий тола ва матолардан тикилади. Бичиш-тикиш замонавий тикув машиналари ёрдамида амалга оширилади.\n— Тадбиркорликни бошлашимдан тортиб бугунги кундаги фаолиятимгача отам билан маслаҳатлашиб, доим унинг тавсия ва ёрдамларига таянаман, — дейди Садоқат. — Ҳозир олинган даромад ҳисобидан корхонани кенгайтириш, замонавий ускуналар олиб келиб, янги иш ўринлари яратиш ҳаракатидамиз. Келгусида “Садош” бренди остидаги кийимлар турини кўпайтириб, экспорт ҳажмини ошириш, ўзбек маҳсулотларини дунё бозорларида янада оммалаштиришни мақсад қилганман.\nНаманган вилояти Учқўрғон туманидаги “Муҳаммадқобил Янги авлод” фермер хўжалиги раҳбари Муҳаммадқобил Машрапов ҳам деҳқончиликни тадбиркорлик билан уйғунлаштириб, яхшигина даромад олаётган ёшлардан бири. У Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи кўмагида 500 миллион сўм кредит олиб, замонавий иссиқхонани ишга туширган. Айни кез 2 гектар ҳосилдор ер майдонида ташкил этилган иссиқхонанинг 1 гектарида бодринг, 70 сотих майдонида помидор, қолганида лимон етиштирилмоқда. Унинг айтишича, томчилатиб суғориш технологияси жорий этилган мазкур иссиқхонада ҳосилдорлик юқори бўлиб, помидорнинг бир тупидан 5 килограмм, бодрингдан эса 6-7 килограмгача ҳосил олинади. Иссиқхонада етиштирилган сабзавотларнинг асосий қисми ички бозорларга етказилади. Маҳсулотларни Россия, Қозоғистон, Қирғизистонга экспорт қилиш йўлга қўйилган.\nАслида Муҳаммадқобил фаолиятини дастлаб фақат пахта-ғалла йўналишида бошлаган. У 17 ёшидаёқ ер олиб, фермер бўлишга аҳд қилди. 2017 йилда тендерда қатнашиб, кучли рақобатга қарамай, Ўзбекистон ёшлар иттифоқи тавсияси ҳамда тўпланган юқори балл билан ғолиб чиқиб, 50 йил муддатга 36 гектар ерни ютиб олди. Шу тариқа 18 ёшида “Муҳаммадқобил Янги авлод” фермер хўжалигини ташкил этди.\nБу йил 21 ёшни қарши олаётган Муҳаммадқобил Машрапов ҳозир \n41 гектар майдонга эга фермер хўжалигини бошқаришига кўпчилик ишонмайди. Аммо катта ишни масъулият билан уддалаётган қаҳрамонимиз тадбиркорликда анчагина тажриба орттириб, бу борада тенгдошларига намуна бўлмоқда.\nУ раҳбарлик қилаётган фермер хўжалигининг 36 гектар ер майдонига пахта ва ғалла экилади. 11 та доимий иш ўрни яратилган бўлиб, дала ишларига мавсумий ишчилар ҳам жалб қилинади. Ҳар йили пахта ва ғалла режаси ортиғи билан бажарилади. Даромад ҳам шунга яраша бўлади, албатта. Ўтган йилги буғдой ҳосилидан 150 миллион, пахтадан 160 миллион сўм даромад олди. Бу йилги режалари ҳам ундан кам эмас. У давлатга 62 тонна ғалла топшириб, режани 102 фоиз бажарди.\nЭкинни ерга қадаган билан ўз-ўзидан униб чиқиб, ҳосилга кирмайди. Яхши ҳосил олиш учун экинларга парвариш, ўзига яраша билим ва тажриба зарур. Тошкент давлат аграр университети Андижон филиалида агрономлик йўналиши бўйича 2-босқични тамомлаган Муҳаммадқобил Машрапов бу борада етарли кўникмаларни эгаллаган.\n— Пахта ва ғалладан мўл ҳосил олиш учун кўпроқ янги препаратлар, замонавий техникаларни қўллашга ҳаракат қиламан, — дейди у суҳбат давомида. — Фермер хўжалигимизга бошланғич тўлови 210 миллион сўм бўлган техникалар лизинг асосида 10 йил муддатга берилган. Улар орасида Нидерландиядан олиб келинган 2 та ҳайдов трактори ҳамда Ўзбекистон — Корея қўшма корхонасида ишлаб чиқарилган ғўзага ишлов берувчи культиватор бор. Мазкур техникалар иш жараёнида самарадорликни бир неча баробар ошириб, ишчи меҳнатини енгиллаштиришга хизмат қилмоқда.\nАйни вақтда ҳудудда худди иссиқхоналардаги каби пахта далаларида ҳам томчилатиб суғориш технологиясини қўллаш оммалашиб бормоқда. Муҳаммадқобил 2021 йилда 20 гектар пахта даласида томчилатиб суғоришни жорий этишни режалаштирган.\nШу кунларда ёш фермер яна бир янги ишни бошлаш арафасида. Бу йилги ғалла ва пахта ҳосилидан олган даромади эвазига 40 сотих майдонда интенсив усулда балиқ етиштиришни режалаштирган. Айни пайтда сунъий сув ҳавзасини қуриш бошланган. Йил охирига қадар хориждан ҳудуднинг сув ҳарорати ва иқлим шароитига мос балиқ чавоғи олиб келинади.\nЯнги имконият эшиклари очилмоқда\nБугунги кунда ёшларни иш билан таъминлаш, уларни тадбиркорликка кенг жалб қилиш, ўз бизнесларини бошлаб олишлари учун қулай муҳит ва шароит яратишда республикамиздаги 27 та “Ёш тадбиркорлар” коворкинг маркази ҳамда 157 та “Ёшлар меҳнат гузари” ҳам муҳим ўрин тутмоқда. Айни вақтда ушбу масканларда 2 минг 200 нафардан ортиқ йигит-қизнинг ўз тадбиркорлик фаолиятини йўлга қўйишига эришилди.\nМазкур комплексларда 70 та савдо дўкони, 65 та тикув цехи, 58 та сартарошхона, 39 та автосервис, 35 та новвойхона ва қандолат цехи, 22 та умумий овқатланиш шохобчаси, 19 та ҳунармандчилик устахонаси, 14 та ўқув маркази, 8 тадан “Book cafe”, китоб дўкони, телефон тузатиш устахонаси, компьютер хизмати, фотостудия, дорихона ва бошқалар ташкил этилди. Бир жойда жамланган кенг кўламдаги хизмат турларидан фуқаролар ҳам мамнун бўлмоқда.\nЛойиҳа мақсадига кўра, гузарда ёш тадбиркорларга бинолар, офис техникаси ва жиҳозлари имтиёзли шартларда ижарага берилиб, интернет тармоғи ва бошқа зарур техник воситалар билан таъминланади. Уларга бизнес ташаббуслари, стартаплари, ғоя ва лойиҳаларини амалга оширишда зарур ёрдамлар кўрсатилади.\nНавоий вилоятининг Нурота ва Томди туманларида иш бошлаган “Ёшлар меҳнат гузарлари”да ҳам ўнлаб йигит-қизлар учун янги иш ўринлари яратилди. Бу ердан жой олиш учун талабгорлар “Ёшлар — келажагимиз” жамғармасининг туман филиалларига мурожаат қилиши кифоя. Нурота туманидаги “Ёшлар меҳнат гузари” комплексида брокерлик хизматини йўлга қўйган ёш тадбиркор Азиз Аҳмедов берилган имкониятлардан фойдаланиб, ўз ишини очишга муваффақ бўлди.\n— Тумандаги энг замонавий ва инновацион бинода тадбиркорлик фаолиятимни бошлаш имкониятига эга бўлганимдан жуда хурсандман, — деди у. — “Ёшлар — келажагимиз” жамғармаси томонидан менга нафақат бинодан жой, балки 25 млн. сўм имтиёзли кредит ҳам ажратилди. Ҳозир туманимизда эндигина ривожланаётган ушбу соҳада ўзимдан ташқари яна 2 нафар тенгқурим иш билан бандмиз. Биз, ёшлар бор кучимизни ишга солиб, иқтисодиётни инновацион ривожлантириш, рақамли технологиялар кўламини кенгайтириш, тенгдошларимизни иш билан таъминлашга муносиб ҳисса қўшишни мақсад қилганмиз.\nFreelancer — келажак соҳаси\nМеҳнат гузарларида фаолият бошлаган ёшлар орасида замонавий соҳа эгалари — дастурчилар ҳам топилади. Сўнгги вақтларда мамлакатимизда IT соҳаси ва, умуман, барча хизмат турларини электронлаштириш йўналишида катта ижобий ўзгаришлар кузатилмоқда. Айниқса, пандемия шароитида масофадан туриб, хизмат кўрсатиш ва даромад топишга талаб ортди. Натижада биз учун янги йўналишлардан ҳисобланган фрилансерлик фаолияти ёшлар орасида мўмай даромад топишнинг яна бир тури сифатида оммалаша бошлади.\nЮртимизда ушбу соҳага эътибор ортиши натижасида йўналиш вакиллари, яъни интернет тармоқлари орқали хизмат кўрсатувчи (ишлар бажарувчи) ўзини ўзи банд қилган кишилар давлат томонидан қўллаб-қувватланиб, уларнинг фаолиятига бир қатор имтиёз ва имкониятлар берилмоқда. Давлатимиз раҳбари шу йилнинг 22 апрель куни аҳоли бандлигини таъминлаш ва даромади кескин камайишининг олдини олиш масалалари бўйича ўтказилган видеоселектор йиғилишида ҳам фрилансерлик фаолиятига алоҳида тўхталиб, мутасаддилар олдига бундай фаолият турлари учун имтиёз ва преференциялар тақдим этиш, ёшларни интернетдан фойдаланиб, ақлий меҳнат орқали даромад топишга ўргатиш, соҳани ривожлантириш учун хорижда оммабоп бўлган тўлов тизимларини йўлга қўйиш бўйича вазифалар қўйган эди. Кейинроқ Президентимизнинг “Тадбиркорлик фаолияти ва ўзини ўзи банд қилишни давлат томонидан тартибга солишни соддалаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори билан фрилансерларга контракт тузмасдан, келишув тўғрисидаги оммавий таклифни (оферта) қабул қилиш ёки электрон ёзишмалар алмашиш ёхуд ҳисоб-китоб фактуралари\n(инвойс)ни, жумладан, электрон шаклда тақдим қилиш йўли билан чет эллик жисмоний ва юридик шахсларга хизмат кўрсатиш ҳуқуқи берилди.\n— Жаҳон тажрибасига назар ташласак, кўплаб мамлакатларда IT хизматлари экспорти катта ҳажмни ташкил этади, — дейди “Hirelancer.uz” фрилансерлик биржаси асосчиси Жамшид Собиров. — Бу йўналишдаги тизим дунёда йил сайин такомиллашиб бормоқда. Бизда ҳам фрилансерлик соҳасини ривожлантириш бўйича фаол ишлар бошланди. Хусусан, Ёшлар иттифоқи Тошкент шаҳри кенгашида Фрилансер марказининг очилиши, соҳа вакиллари фаолият юритиши учун яратилаётган веб-платформалар, Ёшлар иттифоқи билан ҳамкорликда ташкил этилган “Hirelancer.uz” фриланс биржаси дастурчи йигит-қизлар учун кенг имкониятлар эшикларини очмоқда.\nАна шундай фаолият турига қизиқувчи йигит-қизларнинг малакасини ошириш, уларга зарур ёрдам кўрсатиш ва ишлаши учун қулай муҳит яратиш мақсадида шу йилнинг 13 июнь куни Тошкент шаҳри Ёшлар марказида иш бошлаган “Freenlance Centre”да фрилансерлик фаолиятини бошлаган, аммо уйида ишлашга шароити бўлмаган ёки бу йўналишга қизиқаётган ва уни ўрганиш истагидаги ўғил-қизлар учун барча шароитлар яратилган. Марказда пандемия пайтида 15 нафар, карантиндан кейин 28 нафар фрилансернинг ишлаши учун жой ҳозирланган бўлиб, хона интернет тармоғига уланган энг замонавий компьютерлар билан жиҳозланган.\nБу ерда Hirelancer.uz сайти асосчиси Жамшид Собиров ва унинг бир қанча йўналиш бўйича иш олиб борадиган профессионал координаторлардан иборат жамоаси ҳам фаолият юритмоқда. Улар ёш фрилансерларга веб-дизайн, сайт иши, видеодастурлар ишлаб чиқиш бўйича назарий ва амалий ёрдам бериш билан бирга, бу йўналишга энди қадам қўяётган йигит-қизларнинг ўз ишини топиб кетишида йўл-йўриқлар кўрсатишга доим тайёр.\n— Мен ҳам ишимни дастурчи сифатида бошлаганман. Ҳозир малакали дастурчи ва дизайнерлардан иборат ўз жамоам бор, — деди у. — Бу тизим бизнинг 2 йиллик таҳлилларимиз асосида яратилган ва ҳозир кўплаб ёшларнинг ўз иш фаолиятларини юритишига кўмак бермоқда. Мен ўз жамоам билан фахрланаман. Уларнинг орасида 16 ёшли 2 нафар йигит бор. Улар ҳали ёш бўлишига қарамай, буюртмаларни бажариш ва тизимни юритишда юқори натижаларни кўрсатмоқда.\nАхборот технологиялари тобора ривожланиб бораётган бугунги даврда фрилансерлик чиндан истиқболли ва даромад келтирувчи соҳалардан ҳисобланади. Юртимизда бу йўналишга қизиқувчилар сони тобора ортиб бораётгани қувонарли ҳол. Яқин йилларда фрилансерлик соҳаси мамлакатимиз иқтисодиётининг ривожланиши ва аҳоли турмуш даражасининг ошишида муҳим тармоқлардан бирига айланиши шубҳасиз.\nМиллий анъаналарнинг замонавий намойиши\nФарғоналик ёш тадбиркор Шоҳиджон Қодиров миллий ҳунармандчилик маҳсулотларига бўлган меҳри сабаб уларни дунё мамлакатларида кўз-кўз қилиш мақсадида. Бу борадаги ҳаракатлари натижасида қаҳрамонимиз шу йилнинг 15 июль куни Ўзбекистон “Ҳунарманд” уюшмаси ва Савдо-саноат палатаси ташаббуси ҳамда мамлакатимизнинг Бош консуллиги кўмагида Афинанинг Каллифея туманида “Ўзбекистон ҳунармандлари савдо уйи”ни очишга муваффақ бўлди.\nАйтиш жоизки, диёримизда асрлар давомида ривожланган миллий ҳунармандчилик анъаналари бугунги кунга келиб, замонавий тадбиркорликнинг яна бир йўналишига айланиб бормоқда. Ҳудудларда ишбилармонлик муҳитига кенг йўл очилиши туфайли ҳунарманд усталаримиз ўзлари яратган маҳсулотларини жаҳон бозорларига олиб чиқиб, қўл ишлари билан хорижлик харидорларни ҳайратга соляпти.\nРиштон шаҳридаги “Моҳи Диёр Рошидон” МЧЖнинг грециялик ҳамкорлар билан биргаликда ўтган йили тузилган “Craftence” компанияси негизида ташкил этилган “Ўзбекистон ҳунармандлари савдо уйи”га айни вақтда оилавий корхона томонидан қарийб 7 минг дона сопол лаган, кўза, ваза, сувенир ва қўл меҳнати билан ясалган бошқа ҳунармандлик буюмлари етказиб берилди.\n— Риштонда қадимдан сопол буюмлар ишлаб чиқаришнинг ноёб технологияси яратилган бўлиб, ҳозир ҳам ҳудуддаги кулолчилик мактаби ўзига хос бадиий жиҳатлари билан алоҳида ажралиб туради, — дейди “Craftence” қўшма компанияси раҳбари Шоҳиджон Қодиров. — Ана шу санъат турини дунёга намоён этиш, ўзбек ҳунармандчилиги буюмларига хорижликларнинг эътиборини жалб қилиш мақсадида ўтган йили Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси таклифи билан Грецияда миллий маҳсулотларимизни сотишга мўлжалланган ҳунармандлар савдо уйини ташкил этишга қарор қилдик. Ўзбекистоннинг Грециядаги бош консули Олимжон Қосимов кўмагида грек ҳамкорлар билан танишиб, биргаликда иш бошладик. Ўтган ойда ишга тушган савдо уйидан жой олган ўзбек миллий ҳунармандчилиги намуналари — сўзана, атлас-адрас матоларидан тикилган либослар, дўппилар ҳамда сопол буюмлар грециялик харидорларда катта қизиқиш уйғотмоқда.\n“Моҳи Диёр Рошидон” МЧЖда чинни буюмлар ишлаб чиқариш корхонаси ҳам ташкил этилган бўлиб, бу ерда 48 нафар киши иш билан банд. Ишлаб чиқариш жараёнининг асосий қисми хориждан олиб келинган 24 та замонавий аппарат ёрдамида бажарилади. Корхонанинг йиллик ишлаб чиқариш қуввати 1 миллион дона буюм, экспорт ҳажми эса 250 минг АҚШ долларига тенг. Ишлаб чиқариладиган маҳсулотлар, асосан, Россия, Тожикистон, Грецияга экспорт қилинади.\nЮртимизнинг қадимий ва бой тарихи, бетакрор жозибасини акс эттирувчи миллий ҳунармандчилик намуналарини дунёга намоён этишга муносиб ҳисса қўшиб келаётган фарғоналик тадбиркор келгусида иш фаолиятини янада кенгайтириб, бошқа давлатларда ҳам ҳунармандлик савдо уйларини очишни мақсад қилган. Айни пайтда харидорларга янада қулайлик яратиш мақсадида Ўзбекистоннинг Афинадаги дипломатик ваколатхонаси кўмагида www.craftence.com онлайн савдо дўкони ишга туширилди. У орқали дунёнинг исталган бурчагидаги инсонлар ўзбек ҳунармандчилик маҳсулотларига буюртма бериши мумкин.\n(“Янги Ўзбекистон” газетаси. 19.08.2020, 156-сон)\nO'rtacha baholar 0 / 5. Baholaganlar soni: 0\n“Йилнинг энг фаол журналисти” республика танлови ғолиблари\n28 Iyun, 2021\n4 Iyun, 2021\nЖурналистларнинг ҳуқуқий ҳимояси таъминланади\nSentabr 2021 (21)


Кун мавзулари, 02 феврал 2014\n06 декабр 2019, Тошкент вақти: 18:38\nякшанба 2 феврал 2014\nҒ.Раҳимов олимпиада учун Сочи танланишида қўли борлигини тан олди\nАҚШдаги ABC News телеканали ўзбекистонлик криминал авторитет Ғафур Раҳимов 2014 йилги қишки олимпиада ўйинлари учун Россиянинг Сочи шаҳри танланишида қўли борлигини тан олганини хабар қилди. Телеканалнинг Дубайдаги мухбирига интервью берган Раҳимов бу ишга пора аралашганини рад этган.\nШовотда фавқулодда совуқдан газ қувури ёрилди\n2 февралга ўтар кечаси Хоразм вилоятининг Шовот туманида ҳаво ҳарорати - 26 даражагача пасайиб, газ қувури икки марта ёрилиб кетгани оқибатида аҳоли газсиз қолди. Туман газ идораси расмийси Озодликка авария бартараф қилгани ва ҳозирда аҳолига газ етказиб бериш қайта йўлга қўйилганини билдирди.\nOzodlikOnline: Украинада нималар бўлаяпти?\nУкраина пойтахти Киев марказида қарийб икки ойдан бери қайнаб тошаëтган сиëсий жараëнлардан хабардормисиз? Евромайдон ривожини қайси ахборот воситаси орқали кузатаяпсиз ва улар ҳақида қандай фикрдасиз? 3 февраль куни Тошкент вақти билан 21:05 дан бошлаб OzodSkype ва OzodlikOnline Skype манзиллари орқали шу мавзудаги жонли суҳбатга қўшилинг!\nТошкентда гаражларни бузиш вақтинча тўхтатилди\n13 январь кунги қарорига мувофиқ Тошкент шаҳар ҳокими Раҳмонқул Усмонов 2013 йилнинг 8 апрель куни ўзи имзо чеккан 314-сонли қарорини бекор қилди. Тошкент шаҳар ҳокимлиги расмийсига кўра¸ янги қарор пойтахтдаги гаражларни бузишга асос бўлган эскиси ижроси вақтинча тўхтаганини англатади.\nКўчалардан "бева-бечора" марҳумлар номи ўчирилаяпти\nСовет даврида танилган арбобларнинг номларини кўчалардан ўчириш “Мустақил Ўзбекистондан компартия соясини олиб ташлаш учун” қилинаётган бўлса, нега унда республикани Москва номидан бошқарган Рашидовнинг номи сақланмоқда? Қани бу ерда мантиқ? Ёки бир ёзувчининг номи ўчирилиб, бошқасиники қолдирилаяпти. Агар эътибор берсангиз, номи ўчирилмаганнинг ҳимоячиси бор. Ўчирилганлари эса, “бева-бечора“ марҳумлардир.\nТошкент кўчаларидан юздан зиёд шахс исмлари олиб ташланди\nТошкент шаҳар ҳокимияти халқ депутатлари Кенгашининг қарорига биноан шахс исмлари билан аталган маҳалла ва кўча номлари ўзгартирилди. Айрим маҳалла фаоллари элга танилган ва халққа хизмати сингган шахсларнинг номи шаҳар кўчаларидан олиб ташланганига норозилик билдираяпти.\nИнститутга кириш имкониятини олдиндан текшириш мумкин\nЎзбекистон олий ўқув юртларига ўқишга кирмоқчи бўлган ҳар бир абитуриент ўз билим даражасини аниқлаш учун синов тариқасида олдиндан тест топишириб кўриш имконига эга бўлди.\n“Даракчи” газетаси сотувга чиқди\nЎзбекистонда 11 декабрдан буён чоп қилинмаётган энг катта тиражли, кўнгилочар “Даракчи” хусусий газетаси 31 январдан бошлаб мамлакат дўконларида сотувга чиқарилди.\nЕкатеринбург-Наманган учоғи техник носозлик сабаб ортга қайтарилди\n30 январь куни авария ҳолатида Екатеринбург шаҳри аэропортига қўнишга мажбур бўлган Екатеринбург - Наманган рейси йўловчилари бошқа самолётда Ўзбекистонга етиб келишди. Бу ҳақда "Уральские авиалинии" ширкати маълумот тарқатди.\nАндижонда имтиҳон мавсуми 36 минг доллар пора олган декан ушланди\nДемократик партия қонунларга юзаки ёндашаётгани танқид қилинди. Харидорлардан “Нексия” ва “Дамас” учун устама ҳақ олган фирма раҳбари қамалди. Наманганда уй талашган ука акасини чавақлади.\nТошкент сўраëтган Эрик Кокини яна икки ҳафта Москва ҳибсхонасида қоладиган бўлди\n30 январь куни Москвада Ўзбекистон прокуратураси томонидан оғир иқтисодий жиноятларда айбланиб¸ халқаро қидирувга берилган Франция фуқароси Эрик Кокини устидан дастлабки маҳкама бўлиб ўтди. Ўзбекистон ҳукумати ўз ихтиëрига топширилишини талаб қилаëтган Кокини 14 февралга қадар Москвада ҳисбда сақланадиган бўлди.\nКиев мухолифатини қўллаган Умида Аҳмедова ва яна етти киши жазоланди\n29 январь куни Тошкент вақти билан кеч соат 7.30 ларда Тошкент шаҳар ички ишлар бошқармасига олиб кетилган таниқли ўзбек кинооператори Умида Аҳмедова ва унинг ўғли, Россиядаги Лента.ру нашрининг фотомухбири Темур Карпов ва яна олти киши ишини 30 январь куни Тошкент шаҳар Жиноят ишлари бўйича Ҳамза туман суди кўриб чиқди.


Матвиенко қирғизистонлик мигрантларни қора рўйхатдан чиқаришга ваъда берди\n04 декабр 2020, Тошкент вақти: 00:48\nРоссия Думаси Федерация Кенгаши раиси Валентина Матвиенко Қирғизистон Жогорку Кенеши раиси Асилбек Жээнбеков билан учрашув пайтида.\nРоссияда маъмурий тартиббузарликларни содир этгани учун қора рўйхатга киритилган қирғизистонлик меҳнат муҳожирлари мазкур рўйхатдан чиқарилади. Бу ҳақда 21 октябрь куни Бишкекда президент Атамбаев билан учрашувидан сўнг Россия Думаси Федерация Кенгаши раиси Валентина Матвиенко маълум қилди.\n"Меҳнат муҳожирлари қора рўйхатдан чиқарилади"\nРоссия ҳудудида маъмурий тартиббузарликлар ва турли жиноятларни содир этган меҳнат муҳожирлари қора рўйхатга тиркалиши ортидан Россиядан ўз ватанларига депортация қилинади. Қора рўйхатга кирган меҳнат муҳожирларига ўн йилгача Россия ҳудудига кириш тақиқланади.\nШу йилнинг апрель ойида Федерал миграция хизмати Россия ҳудудига ноқонуний кириб келган ва яшаётган 800 минг меҳнат муҳожирини қора рўйхатга киритгани ҳақида хабар берган эди. Уларнинг орасида Ўзбекистон фуқаролари ҳам кўпчиликни ташкил этади.\n21 октябрь куни Бишкекда президент Алмазбек Атамбаев билан учрашаганидан сўнг журналистларга суҳбат берган Россия Думаси Федерация Кенгаши раиси Валентина Матвиенко қирғизистонлик минглаб меҳнат муҳожирлари қора рўйхатдан ўчирилишига ваъда берди. Унга кўра, Россияда майда маъмурий тартиббузарликларни содир этган қирғизистонликларни қора рўйхатдан ўчириш масаласида Федерал миграция хизмати иш олиб бормоқда ва бу масала тез кунларда ҳал этилади.\n"Сендан угина, мендан бугина"\n20 октябрда эса Валентина Матвиенко Қирғизистон парламенти раиси Асилбек Жээнбеков билан учрашуви пайтида “сендан угина, мендан бугина” қабилида сўзлаб, қирғиз ҳукуматидан мамлакатда рус тилининг ривожланишига шарт-шароит яратиб беришни талаб қилган эди:\n-Биз рус тилини ривожлантириш масаласи қирғиз ҳукуматининг диққат марказида бўлиши керак, деб ўйлаймиз. Биз рус тилини ривожлантириш масаласи қирғиз парламенти эътиборида бўлишига ишонамиз, - деди Валентина Матвиенко.\n"Қирғизистон ташқи сиёсатда Россия таъсиридан чиқа олмаётир"\nРоссия Сенати раисининг Бишкекка ташрифи Қирғизистон ташқи сиёсатда тўлалигича Россия йўналишини танлади, деб айтилаётган бир вақтга тўғри келди. Қирғизистонлик сиёсатчи Алишер Мамасалиев Озодлик билан суҳбатда Москва Украинадаги воқеалар ортидан Ғарб билан муносабатлари совуқлашганидан сўнг асосий эътиборни Марказий Осиё минтақасини ўз таъсиридан чиқармасликка қаратмоқда, деб ҳисоблашини билдирди.\nСиёсатшунос Эмил Жураев эса Қирғизистон нафақат сиёсатда, балки қонунчилик соҳасида ҳам Москва нуқтаи назарига уйғун келувчи йўлларни излаётганини айтди:\n-Қирғизистонда қонунларни қабул қилиш жараёнида Россиянинг таъсири жуда сезилади. Масалан, “хориж агенти”, “гей ташвиқот” каби тушунчалар биринчи бўлиб Россия қонунчилигида акс этган. Қирғизистонда ҳам мана шу каби қонунларни қабул қилиш юзасидан ҳаракатлар ҳам Россия таъсирини билдирмоқда, -деди Эмил Жураев.\nҚирғизистон ҳукумати аввалроқ Россия етакчилигидаги Божхона иттифоқи ва Евросиё иқтисодий иттифоқига 2015 йилнинг 1 январидан қўшилиши ниятида эканини билдирган эди. Ҳозир мазкур иттифоққа Россиядан ташқари Белорус, Қозоғистон ва Арманистон аъзо бўлган.


Пекиндаги автокўргазма қандай бошланди (фотожамланма) — Sof.uz\nЖАҲОН 46,251,705 33,418,034 1,198,289\n28.09 14:50 334 Жаҳон\nХитой пойтахти Пекин шаҳрида 16 халқаро автокўргазма Auto China 2020 бошланди. Ушбу тадбирда 80 дан ортиқ жаҳон премералари тақдимоти бўлади. Кўргазмада янги энергия манбаларидан фойдаланадиган 160 та автомобил намойиш этилади, улардан 147 таси Хитойда ишлаб чиқарилган.\nУмуман олганда, Пекиндаги автосалонда 800 га яқин йўловчи, юк ва енгил транспорт воситалари намойишга қўйилади. Экспозициянинг майдони деярли 200 минг квадрат метрни ташкил қилади. Одатда анъанавий равишда соҳа мутахассислари, матбуот вакиллари ташриф буюрадилар ва оддий томошабинлар учун кўргазма 1-5 октябр кунлари ўз эшикларини очади.\nПекин автосалони очилиши қандай бўлиб ўтди? Батафсил қуйидаги фотожамланмада.\nКеча, 14:43 829\nЎзбекистонда Alibaba Group расмий вакили иш бошлади\n5.10 12:29 610 Иқтисод


Ўзбекистонга қайтаётган Россиянинг МТС ширкати билан 15 августгача Universal Mobile Systems (UMS) номли қўшма корхона тузиш ҳақида Вазирлар Маҳкамасининг қарори эълон қилинди. МТС ширкати матбуот хизмати Тошкентдаги корхонага Бош директор қилиб Россия фуқароси тайинлаганини ҳам маълум қилди.\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Россиянинг энг йирик мобил алоқа оператори - МТС ширкати билан 15 августга қадар "Universal Mobile Systems" номи остида янги қўшма корхона тузиш ҳақидаги қарори маҳаллий матбуотда эълон қилинди.\nОзодлик билан суҳбатда МТС ширкати матбуот хизмати раҳбари Елена Кохановская бу қўшма корхонани 25 сентябргача мамлакатда расман рўйхатдан ўтказишга келишиб олинганини маълум қилди.\n- Янги тузилаётган корхона "Universal Mobile Systems" ёки қисқача "UMS" деб аталади. Биз олдинроқ Муроса битимини имзолаган эдик ва мана шу ҳужжат асосида иш олиб бораяпмиз. Яна бир янгилик – ўтган ҳафта биз Тошкентда бўлиб қайтдик. Ширкатимиз Ўзбекистон тарафи билан янги Бош директорни тасдиқлаш тўғрисида келишиб олди. Биз уларга уни таништирдик, у Россия фуқароси, малакали мутахассис. Ҳозир расман тасдиқланмагунча унинг кимлигини сир сақлаб турамиз, - деди Елена Кохановская.\nМТС вакиласи UMS Қўшма корхонаси Муроса битимида белгиланган режага мувофиқ мобиль тармоқнинг техник тайёргарлик ишларини 1 ноябргача, мижозларга хизмат кўрсатишга тайёргарликни эса 1 декабргача якунлаш режаланганини айтди.\nИкки тарафлама музокараларга яқин бўлган Озодлик манбасига кўра,\nUniversal Mobile Systems қўшма корхонаси МТСнинг Ўзбекистондаги собиқ ширкати – “Ўздунробита”га тегишли бўлган мулк ва асбоб-ускуналарни қабул қилиб олади.\nМТС масаласида ҳали конкрет қарор йўқлиги айтилмоқда


УЕФА президенти сайловида ягона номзод иштирок этади » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nКомментариев: 0 Просмотров: 126 Дата: 8-06-2016, 10:43 УЕФА ташкилотининг янги президенти 14 сентябрь куни, Афина шаҳрида ўтказиладиган навбатдан ташқари конгрессда сайланади. Номзодлар 20 июлга қадар ўз аризаларини топширишлари керак. Бироқ, УЕФА мулозимларининг хабарига кўра, сайловда фақат бир киши қатнашиши кутилмоқда. Анхель Мария Вильяр ҳозирча бу лавозимга ягона номзод бўлиб турибди. ЕЧЛ финалидан бир кун олдин, Миланда Европа ва дунё футболининг мулозимлари учрашишди. Норасмий мажлис давомида УЕФА президенти сайловида фақат бир номзод иштирок этишига келишиб олинди. Иштирокчиларнинг фикрига кўра, Европа футболида ҳамфикрлик мавжуд, ташкилотда инқироз йўқ, Мишел Платинининг четлатилиши ташкилот сафида бўлинишга олиб келмаган. Демак, Испания футбол федерациясининг президенти Анхель Мария Вильяр катта эҳтимол билан УЕФА президентлигига сайланади. - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


Ёлғон ахборот тарқатманг...\nАрис шаҳрини қайта тиклаш йўналишида амалга оширилаётган тадбирлар ҳақида мажлис ўтди. Унда ҚР Мудофаа вазирлигининг вакили, полковник Қайиргели Хусаинов Арис шаҳридан 60 чақирим олисликда мутахассисларнинг саъй-ҳаракати билан ўқ-дориларнинг портлатилмаган қисмларини бартараф этиш амаллари давом этаётганлигини айтди. Шунингдек, у аҳолини далилсиз ёлғон ахборотларга ишонмаслик ва тарқатмасликка чақирди.\n– Ҳурматли арисликлар, ижтимоий тармоқларда 12-15 июль оралиғида ҳарбий омбордан “Луна” қуролини кўчиради, у аҳолига хавф туғдиради, деган ахборот тарқалди. Бу ёлғон маълумот эканлигини расмий равишда маълум қиламиз. Ёлғон ахборот тарқатган аёл қўлга олиниб, аҳолидан кечирим сўради, – деди у.\nТуркистон вилоят фавқулодда вазиятлар департаменти бошқарма раҳбари, фуқаровий мудофаа полковниги Б. Запаров 11 июль куни Арис станцияси локомотив таъмирлаш бекатидаги ёнғиннинг тўлиқ бартараф этилганлигини маълум қилди.\nШунингдек, Арис шаҳри ҳокимининг ўринбосари Р. Айтбаев шаҳарни қайта тиклаш ишларига минтақамизнинг 13 вилоятидан Нур-Султан, Алмати, Шимкент шаҳарларидан 190 қурилиш компанияси, 5 мингга яқин қурувчи ва 207 та махсус техника жалб этилиб, ишлар олиб борилаётганлигини айтди.\nТуркистон вилояти ҳокимининг матбуот хизмати, 2019-07-16, 10:50 95


ИҚТИСОДИЁТ ТАРМОҚЛАРИ УЧУН КИЧИК МУТАХАССИСЛАР ТАЙЁРЛАНМОҚДА\nТаълим 12.06.2017 908\nМаълумки, мамлакатимизнинг ҳар бир ҳудудида кенг кўламли ижтимоий-иқтисодий ўзгаришлар рўй бераяпти. Қисқа муддат ичида янги, энг сўнгги русумдаги ускуналар билан жиҳозланган ишлаб чиқариш қувватлари ишга туширилмоқда, муҳим ижтимоий объектлар фойдаланишга топширилаяпти.\nПировардида ўша ҳудудда янги ихтисосликлар бўйича етук ва малакали кадрларга эҳтиёж юзага келмоқда.\nБу эса билимли, зарур кўникма ва амалиётга эга, замонавий технологиялар билан бемалол ишлай оладиган мутахассисларни тайёрлашни асосий масалага айлантирмоқда. Аҳамиятлиси, республикамиз таълим тизимида амалга оширилаётган ислоҳотлар мамлакатимиз меҳнат бозоридаги мавжуд талабни самарали қаноатлантиришга қаратилган.\nҚарши туманидаги Қоратепа хизмат кўрсатиш ва сервис касб-ҳунар коллежида жорий ўқув йилидан бошлаб 4 янги йўналиш бўйича кичик мутахассисларни тайёрлашга киришилди. Шу вақтгача ушбу коллежда компьютер муҳандислиги техниги, электр монтёри, тикувчилик, нон ва нон маҳсулотлари ишлаб чиқариш техниги, ошпазлик каби иқтисодиёт тармоқлари учун зарур кадрлар тайёрланган бўлса, эндиликда ёшлар тўқимачилик ишлаб чиқариши техниги, енгил саноат корхоналари жиҳозларини таъмирлаш механиги, телерадио аппаратураларини таъмирлаш устаси сингари бугунги кунда талаб юқори бўлган янги мутахассисликлар бўйича ҳам ўқитилмоқда.\n- Бу йўналишларда таҳсил олган ўқувчилар келгусида ишсиз қолмайди, деб тўла ишонч билан айтиш мумкин, - дейди коллеж директорининг ўқув-ишлаб чиқариш таълими бўйича ўринбосари Иномжон Ҳатамов. – Боиси, яқинда Қоратепа қишлоғи ҳудудида чет эл инвестицияси иштирокидаги замонавий тўқимачилик мажмуаси иш бошлайди. Табиийки, коллежимиз мазкур енгил саноат корхонасини керакли мутахассислар билан таъминловчи асосий таълим муассасаси бўлади. Қолаверса, ёшлар ушбу мажмуада ўз ихтисослиги бўйича амалиёт ўташ, зарур кўникмаларни орттириш, ишлаб чиқариш жараёни билан тўлиқроқ танишиш имконига эга бўлади.\nАйтиш жоизки, 1700 нафардан зиёд ўқувчи таълим оладиган коллежда ўқитиш жараёни замонавий талаблар асосида олиб борилмоқда. Кичик мутахассислар ўзлари эгаллаган назарий билимларни амалда мустаҳкамлаб бориши учун барча шароит яратилган. Улар зарур ўқув жиҳозлари, дастгоҳ ва ускуналар билан таъминланган ўқув хоналари, лаборатория ва устахоналарда ўқитувчилари кўмагида ўз маҳоратини юксалтириб бораяпти. Бу йил коллежни тамомлаган 600 нафарга яқин ўқувчи тез орада ҳудуд иқтисодиётининг етакчи тармоқларида меҳнат қилишни бошлайди.


Ҳақиқий ватанпарвар футболчи Азизбек Ҳайдаров бугун 34 ёшга тўлди\nMr.NoBoDy 08.07.2019 18:42\nЎз таваллуд айёмини нишонлаётган футбол соҳаси вакилларини табриклашда давом этамиз.\nБугун уч карра Ўзбекистон чемпиони, тажрибали ярим ҳимоячи, футболчиликдан ташқари фермерликка ҳам қизиқувчи Азизбек Ҳайдаров оиласи ва яқинлари даврасида ўз таваллуд айёмини нишонлаяпти.\n1985 йилнинг 8 июль куни Тошкент шаҳрида таваллуд топган Азизбек катта футболдаги йўлини "Локомотив"да бошлаган. У 2004-2007 йиллар давомида "темирйўлчилар" шарафини ҳимоя қилган. Шундан сўнг у "Бунёдкор"га кўчиб ўтади. Ҳайдаров "қалдирғочлар" авжига чиққан йилларда, аниқроғи 2008-2010 йилларда "Бунёдкор" таркибида қаторасига уч маротаба Ўзбекистон чемпиони бўлган.\nКейин у легионер сифатида Амирликларга кўчиб ўтди ва 7 йил давомида БААда фаолият олиб борди. Ана шу 7 йилдан 6 йилини Ҳайдаров “Ал Шабаб” клубига бағишлади. Албатта, бу легионерлар учун ажойиб кўрсаткич. Шунча йил мобайнида хорижлик футболчига ишонч билдириш, бу ўша легионернинг бир маромда ўйнаганидан дарак беради. Ҳайдаров “Ал Шабаб”дан сўнг бир йил давомида қисқа муддатда БАА Про-лигасига қайтган “Ажман” клубида ўйнади. Бу клуби бир йил олдин биринчи лига чемпиони бўлган эди.\nМаълумот учун, ярим ҳимоячи 2011 йилги Осиё Кубогидан сўнг “Бунёдкор”дан “Ал Шабаб”га трансфер қилинганди. Ҳайдаров ўтган 6 йил давомида дубайликлар сафида икки марта Форс кўрфази Чемпионлар лигасида (2011 ва 2015), бир марта БАА лига кубогида (2011) ғолиб чиқди.\nЎзбекистон миллий терма жамоаси таркибида жами 86 та учрашувда майдонга тушган ва битта голга муаллифлик қилган. Азизбек ўша ягона голни Яман терма жамоаси дарвозасига киритган. Ҳозирда тажрибали футболчи амалдаги Ўзбекистон чемпиони "Локомотив" шарафини ҳимоя қиляпти. Ҳеч иккиланишсиз айтиш мумкинки, Азизбек Ҳайдаров ҳақиқий ватанпарвар. Буни унинг йиллар давомида журналистларга берган интервьюлари, майдонда ўзини тутиши, мухлислар билан гаплашишидан билиш мумкин.\nҲозир эътиборингизга ўзим олган интервьюлардан парчаларни ҳавола қиламиз.\n- Мухлислар, яқинларим, раҳматли отам ҳам “қачон ЖЧга чиқасизлар”, деган саволни жуда кўп берардилар. Инсонлар ўзи шундай-да, биринчи йўлланмани қўлга кирит, дейди, кейин эса мундиалнинг финал босқич ўйинларида ғалаба қозонишни талаб қилади. Айтмоқчиманки, аввало пойдевор мустаҳкам бўлиши шарт. Биздан кейинги авлод футболчилари ҳам ЖЧ йўлланмасини қўлга киритишига амин бўлишимиз лозим. Бир марта ЖЧга чиқиб, кейин бундай имкониятни яна 50 йил кутиш тўғри эмас. Бу шахсий фикрим. Жанубий Корея, Япония, Австралия, Эрон терма жамоалари мунтазам мундиалларда иштирок этиб келяпти. Нимага? деган ҳақли савол туғилади. Чунки, бу мамлакат футболида барқарорлик бор. Терма жамоасининг пойдевори мустаҳкам, ички чемпионати эса кучли. Турли ёшдаги терма жамоалари ҳам мунтазам жаҳон чемпионатларининг финал босқичида қатнашиб келяпти. Аччиқ бўлсада айтаман, бизда ҳозирча бундай эмас. Эрон, Корея, Япония каби қитъамизнинг кучли терма жамоаларига қарши кечадиган ўйинларида гол урармиканмиз, деган ҳаёлда бўламиз. Нима учун биз санаб ўтган жамоаларимизни бемалол юта олмаймиз? Чунки, бизда мустаҳкам пойдевор йўқ. Бундан 4-5 йил аввал ўсмирларимиз ҳам, ёшларимиз ҳам жаҳон чемпионатларининг финал босқичига чиқарди. Сўнгги йилларда бундай бўлмаяпти.\n- Александр Гейнрих Қозоғистон клубида раҳбар лавозимида ишлади. Сиз ҳам етти йил давомида БААда ўйнадингиз. Балки сизда ҳам кейинчалик Амирлик клубларининг бирида ишлаш режаси бордир?\n- Очиғи, ҳали бу ҳақда ўйлаётганим йўқ. Футболчилик фаолиятим ҳали якунлагани йўқ. Гейнрихга келсак, унда Қозоғистон клубида раҳбарлик лавозимида ишлаш учун барча сифатлар бор. Биринчи галда рус тилини мукаммал билади. Иккинчидан, менга ўхшаб ўз жамоасида бир неча йил ўйнади. Клуб тизими, ички сир-асрорларни жуда яхши билади. Кейин у футболчилик фаолиятини якунлаганидан сўнг бу ишга ўтди. Менда ҳали футболчи сифатида тўп суриш имконияти бор. Эҳтимол, кейинчалик мен ҳам БААда ишларман. Лекин бунинг учун юқорида айтганимдек, араб тилини мукаммал тарзда билишим ва арабларга хос психологияни ўзлаштириб олишим керак. Ҳозирги ҳолатдаги билимларим БАА клуби тизимида раҳбарлик лавозимида ишлаш учун камлик қилади. Ўйлайманки, орадан йиллар ўтиб, бу мавзуга яна қайтамиз.\nАбдураҳмон Фозилов, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийи\n- Азизбек Ҳайдаровни бугунги таваллуд куни билан табриклашдан олдин мен бу футболчимизнинг падари бузрукворлари Саидраҳим ота ҳақида гапирмоқчиман. Аллоҳ раҳмат қилсин, олийжаноб инсон эдилар. Мен улар билан 2007 йилда танишгандим. Уйларига кўп борардим. Ўша олийжаноблик табиийки, Азизбекка ҳам ўтган. Шундай ватанпарвар инсонни дунёга келишига сабабчи бўлиб, тарбиялаб, вояга етказдилар, Яратган Саидраҳим отадан рози бўлсин. Энди Азизбекнинг ўзига келсак, бу футболчи ҳақида қанча гапирсак, шунча оздек туюлаверади. Кимдир унга заррача яхшилик қилган бўлса, бу савобли ишни ҳеч қачон эсидан чиқармайди. Ўтган йили БАА чемпионатидан қайтиб, бир давра "Бунёдкор" сафида ўйнади. Ўша пайтда "қалдирғочлар" молиявий томондан анча қийин аҳволга тушиб қолишганди. Буни кўрган Ҳайдаров асосий жамоа ҳамда академия тарбияланувчиларига ўз ёнидан тахминан 50 миллион сўмлик турли витаминлар олиб берганди. Бу беминнат ёрдам ва бўлган клубга садоқат! Дарвоқе, у куёвимиз бўлади. Мен қўқонликман ва Азизбек ҳам Қўқон шаҳрига куёв бўлган. Фурсатдан фойдаланиб, Азизбек Ҳайдаровни бугунги таваллуд куни билан табриклайман.\nАзизбек Ҳайдаров ўйнаган жамоалар:\n2004–2007 "Локомотив" 19 (2)\n2007–2011 "Бунёдкор" 143 (8)\n2011–2017 "Ал Шабаб" (БАА) 123 (13)\n2017–2018 "Ажман" 19 (0)\n2018 "Бунёдкор" 12 (3)\n2019 – "Локомотив"\nЭшитдик-да! "Локомотив"нинг яна бир собиқ футболчиси "Қизилқум"га ўтмоқда\nMr.NoBoDy 24.01.2022 23:51\n16.01.2022 00:34 1455 47\n18.01.2022 01:00 432 47\n23.01.2022 21:17 264 47


Азим Аҳмадхўжаев: «Ўзбекистонга ахборот технологиялари соҳасида ярим миллиондан ортиқ мутахассис керак» - Terabayt.Uz\nМен учун янги лавозимга тайинланишим бироз кутилмаган ҳолат бўлди. Мени бунга тайёрлашмади, ҳеч ким менга «Сени яқинда ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазири этиб тайинлашади», деб айтмади.\nБиз ўша пайти жамоам билан Инвестициялар бўйича давлат қўмитасини ислоҳ қилиш билан шуғулланаётган эдик. Ишга анча меҳнат ва асабларимизни сарфладик ва биз, бизнинг тушунчамиз бўйича, яхши структурага чиқдик. Унинг тасдиқланишига ҳозирлик кўрилаётган эди. Ва шу пайтда менга «Президент сизни янги лавозимга тайинлаш бўйича қарор қабул қилди. Ахборот технологиялари ва коммуникациялари вазирлигини ислоҳ қилиш керак. Тизимни ўзгартира оладиган менежер, четдан одам керак. Чунки соҳада бошқа ракурсдан бошқа нигоҳ билан қараш керак бўлган бир жойда қотиб қолиш, эски ёндашувлар, шаклланиб қолган стереотиплар мавжуд бўлиб, уларни ўзгартиришга ҳаракат қилиш керак.\nБарча вазирликлар ҳужжат айланишининг 2017 йил 1 декабрда ишга туширилган ягона умумуй тизими «E-ijro»да ишлайди.\nБиз «Ақлли ҳукумат» дастурини амалиётга татбиқ этишни бошлаймиз. Ҳукумат янада шаффоф бўлиши керак. Ҳужжат айланиши бевосита аҳоли учун ишлайдиган тизим яратиш устида ишлаяпмиз. Бунда фуқаролар сўрови Сингле Степ яъни «бир қадамдаёқ» амалга ошади.\nАхборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги мақсади БМТ электрон ҳукумати ривожланиши рейтингида ТОП-50 мамлакатлари сафига қўшилиш ва Глобал Опен Дата Индех индексида ТОП-50 мамлакатлари қаторида бўлиш.\n– 2021 йилда. ИД-карталар яратиш топширилган, уларнинг ривожланиши бундай муаммоларга барҳам беради. Сингле Степ ҳам йўлга қўйилади. Ўз ИД-картангиздан фойдаланган ҳолда порталга кирасиз ва шахсий маълумотларингизни киритиб, уйдан чиқмай ҳужжатлаштириш жараёнини расмийлаштирасиз: бунда фирмангизни бошқаришингиз, ҳайдовчилик гувоҳномаларини олишингиз ва хусусан пенсияни расмийлаштиришингиз мумкин.\n– Почтага нима бо‘лди? Яқинда алоқа бўлимида бўлдим. Бир аёл ишлаётган экан. Яна почта қутилари пайдо бо‘ладими? Почтачиларга автомобиль ажратиладими?\n– Унинг тайинланиши ҳақида ноо‘рин ахборотлар тарқалган эди\n– Бу бировга яхшиликни раво кўрмайдиган кимсаларнинг иғволари эди. Улар бундан аввал туҳмат учун қораланган. Ушбу мутахассисни ишга таклиф қилишдан олдин тегишли хизматлар билан катта текширув ўтказилди. Ким нима дейишидан қатъий назар у қонун олдида айбсиз.\nЕвропада эса нафақат хавфсиз, балки ақлли шаҳар ҳақида ҳам гапириш мумкин. Энергия тежашнинг ақлли тизими, светофорлар, йўл ҳаракати. У ерда мақсад — инсонлар ҳаётини енгиллаштириш.\nҲозирги кунда Nokia компанияси билан ҳамкорликда «Обод қишлоқ» дастури доирасида Навоий вилоятида Smart Виллаге лойиҳасини амалга оширмоқдамиз. У ерда: ёнғин хавфсизлигидан хабар берувчи тизим, кўчаларни тўғри ёритиш, алоқа тизими бўлади. Бундан ташқари, Навоий вилоятида аҳоли яшаш пунктлари бир-биридан узоқда жойлашган. Ҳаво тиббиёти тизимини яратамиз. Вертолюот майдонлари қурамиз. Биз бунга келамиз.\nБиз аҳолининг реал эҳтиёжини билмаймиз. Айтайлик, бугун мамлакатда Интернетдан фойдаланиш статистикаси бўйича тезликни беш мартага ошириш етарли ва бундан ҳамма бахтиёр бўлади. Бироқ, бу юз бериши билан беш мартага нархлар арзонлашади, тезлик беш мартага кўпаяди, кўпроқ фойдаланувчилар Интернетга улана бошлайди, у ҳолда тезликни ўн марта ошириш ҳам етарли бўлмаслиги мумкин.\nҲозирда бизга йирик маълумотлар марказлари Биг Датаълар қанча миқдорда зарурлиги масаласини ўрганмоқдамиз. Шунингдек, бизга қандай маълумотлар кераклиги ва энг илғор технологияларни ўрганмоқдамиз. Уларни яқин истиқболда, уч йил мобайнида жорий қиламиз.\nУшбу муаммоларни бартараф этиш учун ҳудудга борган ходимлар бажарилган ишлар тўғрисида фотоҳисоботни тақдим этишлари керак. Фотоҳисобот геожойлашувга боғланади. Бу эса хизматчиларнинг Бельгиядаги йўлакни ҳисобот учун расмга олиб жўнатмаслиги учун керак бўлади. Келиб тушган ариза расми ва ҳисобот геожойлашуви таққосланади. Тизим туманнинг ҳар бир секторига масъул иш интенсивлигини назорат қилиш имконини беради.\nЎзбекистонда мобил алоқа зичлиги чекланишининг паст (2,5 мкW/см² дан юқори бўлмаган) кўрсаткичи амал қилади. Биз аҳоли саломатлигига салбий таъсир хавфисиз уни кенгайтиришимиз мумкин.\nТомлардаги миноралар сонини қисқартирамиз, алоқа узатувчилар қувватини оширамиз. Ғарб тажрибасини йўлга қўямиз. Хорижда фирмалар ретрансляторлар қуради ва уларни мобил алоқа компанияларига ижарага беради. Шунда битта томда тўртта ретранслятор ўрнатилган битта минора бўлади.


Amnesty International Туркиядаги қийноқларни қоралади\nТуркияда президент Эрдўғон тарафдорлари исёнчилар қаттиқ жазоланишини талаб қилмоқдалар.\nAmnesty International халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилоти Туркияда 16 июлга ўтар кечаси амалга оширилган исён тарафдорлари расмийлар томонидан таъқиб қилинаётганини қоралаб чиқди. Ҳуқуқ фаолларига кўра, қўлга олинганларга нисбатан қийноқ қўлланилмоқда.\nТуркияда инсон ҳуқуқлари бузилиши бўйича ҳисоботида ташкилот ҳарбий тўнтариш уринишида гумонланганлар калтакланаётгани, қийноққа солинаётгани ва жинсий зўравонликка дучор қилинаётгани маълум қилади. Ушланганларнинг кўпи маҳбуслар сақланиши керак бўлган жойларга жойлаштирилмаган, уларга суткалаб овқат берилмаяпти.\nAmnesty International турк расмийларидан қамоқхоналарга ҳуқуқ фаолларини қўйишни талаб қилди.\n16 июлга ўтар кечаси Туркияда ҳарбий тўнтариш уриниши содир бўлган, расмийлар исённи бостирганлар. Шу кунгача тўнтаришга алоқадорликда гумонланган ўн мингдан зиёд одам қўлга олинган. Тозалаш кампанияси қабатида ҳарбийлар ва давлат хизматчилари оммавий равишда ишдан бўшатилмоқда.


Аллоҳга иймон келтиришга тааллуқли саволлар – اسئلة الاطفال الايمانية\nАллоҳга иймон келтиришга тааллуқли саволлар\nЭрта болалик даврида боланинг ақлида энг кўп айланиб юрадиган саволлар Аллоҳ ҳақида бўлади. Бу ўринда болаларнинг ота-оналарига берадиган саволларидан энг кенг тарқалганлари тақдим қилинади.\nАллоҳ ким ўзи?\nФарзандимизга Аллоҳни танитиш учун боланинг биздан Аллоҳ ҳақида сўрашини кутмаслигимиз, аксинча, ҳар доим ва ҳар фурсатда Аллоҳ ҳақида гапиришга ҳаракат қилишимиз керак. Боланинг Аллоҳ ва Унинг сифатлари ҳақидаги саволига берилган тўғри жавоб боланинг онги ва қалбида Аллоҳга иймон ва тавҳид ақидасини ўрнатади. Шу сабабли, бундаги энг яхши йўл, боланинг ақлини Аллоҳнинг зоти ҳақида ўйлашдан кўра, осмон, булутлар, юлдузлар, қуёш, ой, денгиз, дарахтлар ва бошқа мавжудотлар каби Аллоҳнинг борлигига далолат қилувчи аломатлар ва мўъжизалар ҳақида ўйлашга буришимиз лозим. Шунингдек, Аллоҳ уни, аъзолари, кўзлари, қулоқлари, оғзи, тили, қўллари ва оёқларини Ўз фазли марҳамати билан яратганига эътибори жалб қилинади. Бу осмонни, бу Ерни ва бу дарахтларни, ҳаммасини Аллоҳ яратганини болага ўргатамизки, бола бу сўзларга ўрганиб, кўниксин. Фарзандимиз биздан: «Аллоҳ ким ўзи?!” деб сўраганда, содда қилиб: «Аллоҳ атрофимиздаги ҳамма жонли ва жонсиз мавжудотларни яратган Зотдир”, деб жавоб берамиз ва қўлимиздан келгунча бир қанча мисолларни келтирамиз.\nФарзандимиз бизга Ер ва осмон оламларига доир баъзи маълумотларни айтиб бошлаганда, бу ажойиб низом ва зўр тартибнинг пардаларини очиб, унга шундай дейлик: «Бу муаззам низомни кўрдингми? Бу қонунларни қўйган ва тартибга солган Аллоҳ азза ва жалладир”. Шунда у, илм ва далил билан Раббини ҳис қилади. Сўнг унга ҳамма нарсани яратган Аллоҳ эканини ва Унга ўхшаган ҳеч нарса йўқлигини, У энг раҳмли, энг саховатли, беҳисоб ризқ берувчи эканини, Унинг чиройли ва гўзал исмлари ва сифатлари бор эканини айтамиз. Мана шунинг учун, ёлғиз Унгагина қуллик қилиш, ҳеч нарсани Унга шерик қилмаслик кераклигини, Унинг болаларни жуда яхши кўришини ва катталарга уларга ғамхўрлик қилишни, уларнинг фойдаларини кўзлашни, уларга ва барча одамларга яхшилик қилишни буюрганини, бизни ҳисоб-китоб қилиб, яхши ва ёмон ишларимиз учун мукофот ёки жазо беришини, яхшини яхшилиги учун мукофотлаши, ёмонни ёмонлиги учун жазолашини тушунтиришимиз даркор. Шунингдек, болаларга Аллоҳнинг зоти ва сифатлари ҳақида гўзал жавобларни ўз ичига олган қисқа сураларни ёдлатиш мақсадга мувофиқ бўлади. Масалан: Ихлос сурасида Аллоҳ Ўзини шундай таърифлаган: Аллоҳ шундай зотки, «У туғмаган ва туғилмаган ҳамда У зотга ҳеч ким тенг эмасдир».\nБола Аллоҳни яхши таниши учун у билан қуйидагича суҳбат қуришимиз мумкин:\nБу чиройли кийимларни сенга ким сотиб олди?\nСени ким мактабга олиб боради?\nКасал бўлганингда сени ким шифокорга олиб боради?\nТаътилларда сени ким сайр қилишга олиб боради?\nУнда сенинг барча ишларингни даданг қилар эканда!\nҲа шундай. Аллоҳ ҳам худди шундай, У ҳаммамизни бошқаради, У ҳамма нарсанинг яратувчисидир. Атрофингда кўрган ҳар бир нарса, қуёш, ой, булутлар, денгизлар ва тоғлар Аллоҳнинг санъат асаридир. Аллоҳ таоло одамларни, ҳайвонлар ва қушларни, фаришталар ва жинларни, шунингдек, бутун коинотни яратди. Аллоҳ бизга ғамхўрлик қиладиган, барча ишларимизни бошқарадиган, бизни яхши кўрадиган ва ҳар доим бизга яхшилик инъом қиладиган ўта саховатли ва ўта раҳмли Зотдир.\nАллоҳнинг тузилиши инсоннинг тузилишидекми?\nЙўқ, Аллоҳ биз каби эмас, чунки ҳеч нарса Аллоҳга ўхшамайди. У мени, сени ва барча одамларни, дарахтларни, дарёларни, денгизларни ва бу дунёдаги ҳамма нарсани яратган Зотдир. У ягона куч манбаидир. У бирор нарсани хоҳласа, унга: «Бўл!» – дейди, у ўша заҳоти бўлади. Қисқачаси, Аллоҳ одамдан бутунлай фарқ қилади. Зеро, инсон бирор инсонни ярата олмайди, лекин Аллоҳ буни қила олади ҳамда хоҳлаган нарсани қилишга қодирдир. Бу дунё ҳаётида ҳеч ким Аллоҳни кўра олмайди, шундай экан, ҳеч ким Унинг кўринишини тасвирлаб беролмайди. Аллоҳнинг гўзаллиги ва нури ҳамма жойни қоплаганидан биз Уни кўра олмаймиз, чунки бизнинг имкониятларимиз чекланган. Кейин биз фарзандимиздан кўзларини юммасдан қуёш нурига қарашини сўраймиз ва: «Қуёшга қарашни давом эттира оласанми?», деймиз. У инкор жавобини беради. Шунда биз: «Азизим, Аллоҳ ҳам шундай, Аллоҳдан таралган нурга биз дош беролмаймиз, лекин жаннатга кирганимизда Аллоҳни, Унинг изни билан, кўрамиз», деймиз.\nБола баъзи ўринларда эътироз билдириши ва ишонмаганини тилга олиб: «Қандай қилиб Аллоҳга ўхшаш нарса йўқ бўлади?”, дейиши мумкин. Бундай ҳолатда хотиржамлик билан уни ишонтириш керак, яъни шу шаклда жавоб берамиз: «Бизнинг ақлимиз қанчалар каттариб, тушуниш даражаси неқадар ортишидан қатъий назар, нуқсонли инсон ақли бўлиб қолаверади, Аллоҳ ўргатган нарсаларнигина билади, ундан бошқаларини билолмайди. Шундай экан, ҳамма нарсани билишимиз имконсиз ишдир. Чунки биз ҳар доим инсонлигимизча қоламиз. Фарзандимизга: «Агар Аллоҳ бизга ўхшаган бўлса эди, биз каби хасталанган, биз каби еб-ичган ва барча одамлар сингари вафот этган бўларди. Лекин Аллоҳ касал бўлмайди, емайди, ичмайди ва ўлмайди. У ҳар доим мавжуд ва барҳаётдир. У осмонлар, Ер ва бу Коинотдаги ҳамма нарсанинг Яратувчисидир. Шунинг учун Аллоҳга ўхшаган бирон нарса йўқдир», деб айтишимиз мумкин. Фарзандимиздан: «Биз одамлар бирон нарсага: «Бўл!», десак, ўша нарса бўладими?», деб сўрашимиз мумкин. У: «Йўқ», деб жавоб беради. Шу тариқа фарзандимиз билан бирга Аллоҳ биз каби инсон эмас, аксинча, У буюк яратувчидир, деган хулосага келамиз.\nСўнг шундай дейишимиз мумкин: «Шубҳасиз, эшитиш қобилиятимиз чекланган, биз фақат маълум масофадан эшитамиз. Агар биз ҳамма нарсани эшитганимизда эди, чарчаб қолган бўлардик. Шунингдек, кўришимиз ҳам чекланган, шунинг учун маълум масофадан нарёғини кўролмаймиз. Масалан, деворнинг нариги томонини кўра олмаймиз. Эшитишимиз ва кўришимиз чекланганидек ақлимиз ҳам чеклангандир. Инсоннинг ақли чекланган, у ҳамма нарсани ҳам англай олмайди. Шу сабабдан, Аллоҳ таоло инсониятни яратган кундан бери бизга номаълум бўлган нарсалар маълум бўлганларидан анча кўпдир. Масалан, инсон танасида мавжуд бўлган руҳ, бизга яқин бўлса ҳам, биз уни тасаввур қила олмаймиз ва унинг ҳақиқатини била олмаймиз. Агар илмимиз бизнинг ичимиздаги ва биз билан боғлиқ бўлган нарсада шундай бўлса, унда бизнинг ташқаримиздаги нарсалар ҳақида нима дейиш мумкин?! Шунга кўра, модомики инсон ақли чекланган экан, у Аллоҳнинг зотини идрок эта олмайди. Бинобарин, Аллоҳнинг кўриниши ҳақида тасаввур, ақл ёки гумон билан эмас, балки фақат шариат доирасида гапиришимиз мумкин. Дарҳақиқат, Қуръон бу масалага узил-кесил нуқта қўйди: «Бирон нарса У зотга ўхшаш эмасдир. У эшитгувчи ва кўриб тургувчидир” (Шуро, 11).\nШунга кўра, Аллоҳ бизга ҳам, бирон нарсага ҳам ўхшамайди. Бу Уни яхши кўришимиз, Ундан умидвор бўлишимиз ва қўрқишимиз керак бўлган Аллоҳнинг буюклигини кўрсатади. Бу буюклик жаннатнинг энг буюк неъмати бўлган Аллоҳни жаннатда кўриш билан намоён бўлади.\nАллоҳни ким яратган?\nАгар Аллоҳни яратган кимдир бўлса эди, сен: «Аллоҳни яратган яратувчини ким яратган”, деб сўраган бўлардинг, тўғрими? Шунинг учун биз, Яратганнинг хусусиятларидан бири яратилмаган бўлиши ва У барча махлуқотларни яратганини билишимиз лозим. Агар У яратилган бўлса эди, биз Унга ибодат қилмаган, Унинг кўрсатмалари ва фармонларига амал қилмаган бўлардик. Аллоҳни ким яратгани ҳақидаги савол тўғри эмас. Нотўғри саволларнинг эса ҳеч қандай маъноси йўқдир. Масалан, бир киши учбурчакнинг тўртинчи томонининг узунлиги қанчалигини сўраса, унга бериладиган жавоб йўқдир. Чунки учбурчакнинг атиги уч томони бор холос.\n«Аллоҳни ким яратган?» деган саволдаги хатонинг сабаби, яратилиш сўзи билан Аллоҳ лафзининг бир жойда ишлатилишидир. Чунки «Илоҳ» яратилмайди. Яратилиш иши фақат махлуқотга тегишлидир. Ҳеч ким Аллоҳни пайдо қила олмайди, акс ҳолда У ҳам яратилган мавжудот бўлиб қолади. Демак, Аллоҳ ҳар доим мавжуд бўлиб, Унинг бошланиши ҳам, охири ҳам йўқ экан.\nМавзуни баҳслашиш мақсадида, Аллоҳнинг яратувчиси бор деб фараз қилайлик! Унда ўз-ўзидан: «Яратганнинг яратувчисини ким яратган?!» – деган савол пайдо бўлади. Кейин «Яратганнинг яратувчисини яратганни ким яратган?!» – деган савол туғилади. Шу тариқа савол умуман тугамайди, бу эса маҳол нарсадир.\nМасала янада тушунарли бўлиши учун аскар ва ўқ отишни мисол қилиб оламиз. Бир аскар ўқ отмоқчи бўлди, дейлик. Аммо ўқ отиш учун орқасидаги унвони баланд аскардан рухсат сўраши керак ва бу аскар ҳам ўз навбатида орқасидаги унвони баланд аскардан рухсат сўраши керак. Мана шундай, унинг ниҳояси йўқ. Савол: «Аскар ўқни отадими?» Жавоб: «Йўқ?» Чунки у, унга отишга рухсат берадиган унвони баланд аскарга ҳеч қачон етиб боролмайди. Лекин бу занжир ёки кетма-кетлик бир кишида тўхтаса ва унинг юқорида рухсат оладиган бошлиғи бўлмаса, мана шу киши ўқ отишга рухсат бериши мумкин. Ўша баланд унвонли аскар бўлмаса, орадаги одамлар сони қанча бўлмасин, ўқ ҳеч қачон отилмайди. Улар ёнма-ён қўйилган ноллар, давомли кўпайиб, чексизга қараб борса ҳам, олдиларига бир ёки ундан бошқа рақамни қўймагунингизча, нолларнинг борлиги ҳеч нарсани ифодаламаганига ўхшайди.\nАллоҳ қаердан келган? Ёши нечида?\nБолам, Аллоҳнинг яратилмаган, туғмаган ва туғилмаган, бошланиши ҳам, охири ҳам йўқ эканини билар экансан, демак, Аллоҳнинг биз инсонларга хос бўлган ёш масаласидан узоқлигини ҳам билгин. Чунки Аллоҳ яратувчи, буюк, беҳожат, улуғ, куч ва қудрат эгаси, азиз ва раҳмли Зотдир. У гўзал исмлар ва олий сифатларга эга. Унинг сифатлари комил, уларда бирон нуқсон йўқдир. Ҳамма нарсаларни ва барча махлуқотларни яратгани каби бу дунёни ҳам яратган Аллоҳ субҳонаҳу ва таолодир.\nАллоҳдан олдин ким бор бўлган?\nБу Аллоҳни ким яратгани ҳақидаги савол билан бир хил бўлиб, нотўғри саволдир. Аллоҳ таоло Аввал бўлиб, Ундан олдин ҳеч нарса бўлмаган, У Охир бўлиб, Ундан кейин ҳеч нарса бўлмайди. «Аввал ҳам, охир ҳам, зоҳир ҳам, ботин ҳам Унинг Ўзидир. У барча нарсани билгувчидир” (Ҳадид, 3).\nЗамон ҳам макон каби бўлиб, Аллоҳ таолони чегараламайди. Зеро, замон Аллоҳнинг бошқа махлуқотлари каби яратилгандир. Яратилган нарсалар ўз Яратувчиларини чегаралаши ва иҳота қилиши (ўраб олиши) мумкин эмас. Камол ва жамол\nсифатларининг ҳаммаси Аллоҳнингдир. Бу борада Пайғамбаримиздан келган бир насиҳатга эътибор қаратиш лозим. Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳу ривоят қилади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: «Сизларнинг бирингизга шайтон келиб, «Анавини ким яратди? Анавини ким яратди?» – деб сўрайди. Охири (васваса қилавериб): «Раббингни ким яратди?» – дейди. Агар шунга (шу даражадаги васвасага) етиб борса, «Аузу биллаҳ» деб, Аллоҳдан паноҳ сўрасин ва (бу ҳақда ўйлашдан) тўхтасин”, дедилар». (Бухорий, 3276).\nУшбу ҳадисга биноан, бола бунга ўхшаш савол сўраса, Аллоҳдан паноҳ сўранг ва бу саволларга берилиб кетмаслиги учун билвосита йўлдан боланинг фикрини бошқа масалага йўналтиринг. Боланинг фикрини бошқа томонга буриш, жавоб йўқлигидан эмас, васваса эшигини ёпиш учундир.\nАллоҳ эркакми ёки аёл?\nБундан олдин ҳам таъкидлаганимиздек, боланинг онгини Аллоҳнинг зоти ҳақида кўп ўйламасликка, унга фойдали ва манфаатли бўлган нарсалар ҳақида ўйлашга йўналтиришга ҳаракат қилишимиз керак. Бу ўринда болага эркаклик ва аёллик масаласининг инсонлар ва тирик мавжудотларнинг турлари ва жинслари орасини ажратиш учун лозим бўлган нарсалардан бири эканини тушунтиришимиз мақсадга мувофиқ бўлади. Аллоҳ таоло махлуқотлари тўғрисида шундай дейди: «Ва албатта У зот эркак-аёл жуфтларни яратгандир” (Нажм, 45).\nАллоҳ таоло бу таснифдан устундир, ҳатто фаришталар сингари жинс нисбат этилмайдиган бошқа жонзотлар ҳам бор. Шунингдек, осмон, булутлар, ҳаво ва сувга эркак ёки аёл жинси берилмайди. Демак, ўзлари ноқис бўлишларига қарамай, жинсга айрилишни қабул қилмайдиган махлуқотлар бор экан, комил сифатлар эгаси Аллоҳ ҳақида гапиришга йўл бўлсин: «Бирон нарса У зотга ўхшаш эмасдир. У эшитгувчи ва кўриб тургувчидир» (Шуро, 11).\nНимага Аллоҳнинг борлигига ишонишимиз керак? Аллоҳнинг борлигини нима исботлайди?\nАллоҳ таолога ишониш инсоний фитрат бўлиб, уни ҳеч ким инкор эта олмайди. Қолаверса, Аллоҳнинг мавжудлигини кўрсатадиган далиллар жуда кўп ва одамлар ҳар бири ўз ихтисослиги ва соҳасига кўра далиллар ортидан далилларни кашф қилишда давом этмоқдалар. Инсон нафсидаги фитрат Аллоҳнинг борлигини исботлайди: «Бу фитрат Аллоҳ одамларни яратган асл табиатдир» (Рум, 30).\nҲар биримизнинг ичимизда Аллоҳнинг буюклиги, қудрати ва ҳомийлиги ҳақида билдириб турадиган бир кучни ҳис қиламиз. Аниқ илмий далиллар ҳам бу коинотда нозик низом мавжудлигини тасдиқлайди. Албатта, бу нозик низомнинг бир яратувчиси бор. Хўш, бу махлуқотларни ким яратди ва ким уларни бундай нозик тартибга солди? Ёки улар бирон сабабсиз тасодифан пайдо бўлганми? Ундай бўлса, ҳеч ким бу нарсаларнинг қандай пайдо бўлганини билмайди, бу бир эҳтимол. Яна бир эҳтимол: бу нарсалар ўзларини яратган ва ўз ишларини ўзлари амалга оширган. Учинчи эҳтимол ҳам бор: уларни пайдо қилган ва яратган бир яратувчи бор. Ушбу учта эҳтимолни кўриб чиқсак, биринчи ва иккинчи эҳтимоллар имконсиз эканини биламиз. Биринчи ва иккинчи эҳтимолларнинг иложи йўқ экан, учинчиси аниқ ва тўғри бўлиши керак. Яъни, бу махлуқотларни яратган яратгувчи бор, у Аллоҳдир. Қуръони каримда худди шундай келган: «Балки улар ҳеч нарсадан (яъни, Яратгувчисиз) яралиб қолгандирлар?! Ёки улар ўзлари яратгувчимиканлар-а?! Балки осмонлар ва Ерни ҳам улар яратгандирлар?! Йўқ, улар ишонмаслар!” (Тур, 35-36).\nАллоҳнинг мавжудлигини исботлайдиган далиллардан яна бири, Аллоҳнинг дуоларни ижобат қилиши, осмонлар ва Ерни мукаммал ва пухта яратилганидир. Аллоҳ таоло деди: «Албатта, осмонлар ва Ернинг яралишида ҳамда кеча ва кундузнинг алмашиниб туришида ақл эгалари учун (бир Яратувчи ва бошқариб тургувчи Зот мавжуд эканлигига) оят-аломатлар бордир” (Оли Имрон, 190). “Ҳамда ўзларингизда (Аллоҳнинг қудратига далолат қиладиган оят-аломатлар бордир). Ахир кўрмайсизларми?!” (Зориёт, 21).\nШунингдек, юлдузлар, тоғлар, ҳайвонлар ва бошқа мавжудотларнинг яратилишида ҳам Аллоҳнинг борлигини кўрсатадиган далиллар бор. Буларнинг барчаси Яратувчининг бемисл санъатига далил бўлади. Аллоҳнинг уфқларда, нафсларда ва мева-чеваларда барқарор бўлган оят-аломатлари якка, ягона Яратувчи илоҳнинг мавжудлигини кўрсатади. Бу мавжудотларнинг яратилиш мақсади ва ғояси бўлиши керак, бу мақсад – ёлғиз Аллоҳга ҳеч нарсани шерик келтирмасдан ибодат қилишдир.\nБолага бу мавзуга тааллуқли бўлган Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳ ҳақидаги воқеани айтиб беришимиз мумкин. Баъзи одамлар Абу Ҳанифадан рубубият тавҳидини исботлаб беришини сўрашди. «Бу масалага киришдан олдин Дижла дарёсидаги бир кема ҳақида нима дейсизлар? У ўз-ўзидан кетяпти, устини озиқ-овқат, юк ва бошқа нарсалар билан тўлдириляпти ва ўз-ўзидан орқага қайтяпти. Қирғоққа келиб лангар ташлаб, юкларни тушириб, яна қайтиб кетяпти. Буларнинг ҳаммаси кемани бошқарадиган бирон киши бўлмаган ҳолатда бўляпти». Улар: «Бу асло бўлиши мумкин эмас», дедилар. Шунда Абу Ҳанифа уларга: «Агар бу бир кемада имконсиз бўлса, бутун бу олам қандай қилиб ўзини-ўзи бошқариши мумкин?!» деди. Демак, бу мукаммал коинотнинг яратувчиси бўлмаслиги мумкин эмас экан.\nЯна болага шуларни айтиш мумкин: «Қорнинг очқаганда, очликни қондириш учун беихтиёр бирон егулик қидирмайсанми? Чанқаганингда, чанқоғингни қондирадиган нарса изламайсанми? Бирон ёқимли ҳидни ҳис қилсанг, кўнглинг яйрамайдими? Аксинча, ёқимсиз ҳид келганда ўзингда нимани ҳис қиласан? Атиргулларга, гулларга, осмонга ва атрофимиздаги табиатга қараганингда, бахт ва хушнудликни ҳис қилмайсанми? Худди шунингдек, ҳар доим эҳтиёжимиз бўлганда унга мурожаат қиладиган буюк илоҳга муҳтож эканлигимизни беихтиёр ҳис қиламиз. Чунки хотиржам, тинч-омон ва хавфсиз бўлишни хоҳлаймиз. Бирон танглик ва ғамгинликни ҳис қилганда, беихтиёр Аллоҳга дуо ва илтижо қиламиз. Ўзимизни бахтиёр ҳис қилсак, бунинг учун Унга ҳамд айтамиз.\nАллоҳ биз каби эшитади, кўради ва гаплашадими?\nАлбатта, Аллоҳ гапиради, эшитади ва кўради. Бу ҳақда Аллоҳ шундай деган: «(Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), дарҳақиқат, Аллоҳ сиз билан ўз эри ҳақида баҳслашаётган (аёл)нинг сўзини эшитди” (Мужодала, 1). «(Аллоҳ) айтди: «Қўрқманглар. Шак-шубҳасиз, Мен сизлар билан биргаман – эшитиб, кўриб турурман” (Тоҳа, 46). «Албатта, У зот қилаётган амалларингизни кўриб тургувчидир” (Ҳуд, 112).\nЛекин Аллоҳнинг гапириши, эшитиши ва кўриши, бизнинг гапиришимиз, эшитишимиз ва кўришимизга ўхшамайди. Чунки Аллоҳ халқларидан бутунлай бошқачадир. Масалан, У товушлар қанчалар паст бўлса ҳам эшитади, нарсалар қанчалар узоқда бўлса ҳам кўради. Аллоҳ ҳамма нарсани эшитади ва кўради. Лекин Унинг эшитиши ва кўриши махлуқотнинг эшитиши ва кўришига ўхшамайди. Чунки махлуқотнинг бу сифатларида нуқсонлик ва заифлик бордир. Аллоҳ таолога «Бирон нарса ўхшаш эмасдир. У эшитгувчи ва кўриб тургувчидир” (Шуро, 11).\nБу ўринда қилинадиган энг яхши нарса, бу масалани бевосита бир хатти-ҳаракатга боғлашдир. Масалан, болага: «Аллоҳ таоло эшитиб, кўриб турар экан, Уни рози қилмайдиган нарсаларни гапиришимиз ва У ёқтирмайдиган ҳолатда кўринишимиз бизга ярашадими?!» – деб жавоби ичида бўлган савол беришимиз мумкин.\nАллоҳ очқайдими, чанқамайдими?\nАллоҳ таолонинг бутун сифатлари мукаммал бўлиб, биронта нуқсонли сифати йўқдир. Очлик ва чанқоқ заифликнинг кўрсаткичларидир. Заифлик сифатини Аллоҳга нисбатлаш жоиз эмас. Қолаверса, Аллоҳ таом ва ичимликка муҳтож эмас. Чунки Аллоҳ ҳамма нарсанинг яратувчиси бўлиб, ҳеч нарсага муҳтож эмас. Агар бирон нарсага муҳтож бўлганда эди, илоҳ бўлиши тўғри бўлмасди. Аллоҳ еб-ичмайдиган, таом ва ичимликка муҳтож бўлмаган беҳожат – Сомаддир. У буларнинг ҳаммасидан беҳожатдир. Лекин бутун махлуқот Унга муҳтож бўлиб, Аллоҳнинг уларга ризқ бериши, таомлантириши ва эҳтиёжларини қондиришини умид қиладилар.\nШунингдек, болага Яратувчи билан яралганларни таққослаш ўринсиз эканини бир савол билан тушунтиришимиз мумкин. Масалан, биз ясаган ва ижод қилган ҳамма нарсаларнинг хусусиятлари ва кўринишлари бизникига ўхшаш бўлиши шарт эмас, шундай эмасми? Юқоридаги саволни берган фарзандимизга шундай дейишимиз мумкин: «Рухсатинг билан сендан бир савол сўрай: «Велосипедни ким ясаган?» У: «Велосипед ишлаб чиқарувчиси», деб жавоб беради. Аъло, кел ўғлим, биргаликда тасаввур қилайлик. Велосипед тилга кириб, ихтирочисидан: «Сен нима ейсан? Нима ичасан?» – деб сўраса, унга нима деган бўлардинг? Мен айтардимки: «Сенга нима, бу сенинг ишинг эмас. Билган тақдирингда ҳам сенга нима фойдаси бор? Буни билиш сенинг асосий вазифанг бўлган тез ва бузилмасдан юришингга фойдаси йўқку!», дейман. Худди шундай, Аллоҳ бизни ҳам аниқ бир вазифа учун яратди: «Мен жин ва инсни фақат Ўзимга ибодат қилишлари учунгина яратдим”, деди (Зориёт, 56).\nАллоҳнинг еб-ичиши ҳақидаги саволлар бизга фойда келтирмайди ва бизнинг асл вазифамизни бажаришимизда ҳам ёрдам бермайди, аксинча, улар бизни вазифаларимиздан чалғитадиган нарсалар билан ақлимизни банд қилади. Энда бояги тасаввуримизга қайтсак, велосипед қачон бизга мурожаат қилиши мумкин, қачон бизга эҳтиёжи тушади? Бузилиб қолганда, бизга мурожаат қилади, тўғрими? Биз ҳам Аллоҳга савол билан эмас, Унга қуллик қилишда заифлашиб қолганимизда ёки бирон-бир зарарга мубтало бўлганимизда Аллоҳга дуо ва илтижо билан мурожаат қиламиз.\nАллоҳнинг кучи қанча?\nАгар биз чегараланган бир куч ва қудрат ҳақида гапираётган бўлсак, демак, биз нуқсонли бир сифат ҳақида гапираётган бўламиз. Чунки кучнинг тугаши, кучсизликнинг бошланиши демакдир. Кучсизлик эса Аллоҳга нисбатланмайди, чунки У мутлақ куч эгасидир. Унинг қудрати чексиз ва Уни ожиз қолдирадиган ҳеч нарса йўқдир. Бу ҳақда Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилган: «Аллоҳ ҳар нарсага қодир зот эканини билмадингизми?» (Бақара, 106).\nАллоҳ таоло бирон нарсани хоҳлаганда унга: «Бўл!», дейди, у ўша заҳоти юзага келади. Аллоҳ ҳар ишга қодирдир, чунки У ҳамма нарсанинг яратувчисидир. У зотни на осмондаги ва на Ердаги бирон нарса ожиз қолдирмайди. Чегараланган қудрат эса махлуқотлардаги қудратдир, чунки у яратилгандир. Лекин Яратувчининг қудрати эса чексиз ва нуқсонсиздир. Шунинг учун ибодат, сўраш ва дуо қилинишга энг ҳақли ва лойиқ бўлган зот ёлғиз Аллоҳдир. Чунки ёлғиз Аллоҳ таологина бутун махлуқотнинг эҳтиёжларини қондириш, уларга ризқ бериш, сўраганларини рўёбга чиқариш ва уларнинг барча ишларини бошқаришга қодирдир.\nАллоҳ қаерда? У каттами?\nБола ўзини Аллоҳ таоло яратганини, Аллоҳ болаларни яхши кўришини ва унга жуда кўп неъматларни берганини кичиклигиданоқ ўрганган бўлса, энди унга Аллоҳнинг осмонда эканини шарҳлаб бериш мумкин. Аллоҳ бу ҳақда бундай деган: «(Эй Макка кофирлари,) ё сизлар осмондаги Зотдан қўрқмайсизларми?!» (Мулк, 16). Демак, Аллоҳ таоло осмонда экан, аммо Унинг илми ҳамма жойдадир. Аллоҳ таоло деди: «Сизлар қаерда бўлсангизлар, У сизлар билан биргадир» (Ҳадид, 4).\n“Аллоҳ ҳамма жойдадир”, дейиш тўғри эмас. Чунки бу, Аллоҳ ҳамма нарсанинг ичида мавжуд деган маънони билдиради. Бу нотўғри. Биз суннатда келган нарсани олишимиз лозим. Имом Муслимнинг ривоятида келган ҳадисда, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам жориядан: «Аллоҳ қаерда?» – деб сўрадилар. У: «Осмонда”, деб жавоб берди. У зот: «Мен кимман?» – дедилар. У: «Сиз Аллоҳнинг расулисиз», деди. Шунда у зот унинг хўжайинига: «Уни озод қилавер, чунки у мўмина экан», дедилар (Муслим, 537).\nАллоҳ таоло осмонда бўлишига қарамай, бизни ҳамма жойда кўради ва эшитади. Аллоҳ таолонинг ҳар доим бизни кўриб туришини болага мунтазам эслатиб туриш, бола қалбида ўзини назорат қилиш механизмини пайдо қилади.\nАллоҳнинг катталигига келсак, Аллоҳ таоло махлуқотларидан бирон нарсага қиёсланмайди. Бирон нарса улкан бўлса, албатта унинг яратувчиси ундан каттароқ бўлади. Тоғларни майда зарраларга айлантира оладиган, денгизларни тўлқинлантирадиган, сувнинг ерга шимилиб кетишини буюрадиган зот Аллоҳ таолодир. Бу борлиқдаги ҳар бир ҳодиса фақат Аллоҳнинг буйруғи ва хоҳиши билан рўй беради. Шубҳасиз, Яратувчининг махлуқотларга эҳтиёжи йўқ. Осмон Аллоҳнинг махлуқотларидан бири бўлгани учун, Аллоҳнинг борлиги осмонларга боғлиқ эмас, Унинг осмонларга эҳтиёжи йўқ. Чунки Аллоҳ ҳамма нарсадан беҳожатдир.\nАллоҳ бизни кўради-ю, нимага биз Уни кўролмаймиз?\nАллоҳ таоло бизга бу дунёда берган кўриш қобилияти кучсиз бўлиб, кўп нарсаларни кўролмайди. Биз кичик нарсаларни кўриш учун микроскоп ва лупаларни ишлатамиз. Модомики, инсон яратилган нарсалардан баъзиларини кўролмас экан, Аллоҳ таолони кўролмаслиги турган гап. Дунёда инсонга берилган кўриш қобилиятининг кучи Аллоҳни кўришга етмайди. Демак, биз Аллоҳни кўра олмаймиз, лекин Унга иймон келтирамиз, Унинг раҳимли эканига, бизни яхши кўришига, ҳамма нарсага қодир ва кучлилигига, ҳамма нарсани билиб туришига иймон келтирамиз. У ҳозир биз У ҳақида гаплашаётганимизни ҳам билиб турибди. Албатта, Аллоҳ биздан жудаларда юқоридадир, шу сабабли бир вақтнинг ўзида ҳаммамизни кўра олади. Бунга мисол келтирсак, баланд бинонинг устидаги киши кўчадаги ҳаммани кўриб туради, аммо улар уни кўра олмайди-ку, Аллоҳ субҳонаҳу ва таоло ҳам бизни кўради, бироқ биз Уни кўра олмаймиз. Шунингдек, биз кўра олмайдиган, лекин бор бўлган жуда кўп нарсалар бор. Болага: «Бизнинг кўзларимиз ҳамма нарсани кўра олмайди, масалан, товушни эшитсак ҳам, уни кўролмаймиз. Ҳавони ҳис қилсак ҳам, уни кўра олмаймиз. Шунингдек, кўзларимиз бу дунёда Аллоҳ таолони кўролмайди, лекин жаннатда Аллоҳни кўрадиган кўзларимиз бўлади, иншааллоҳ. Шунинг учун Аллоҳ таоло бундай деган деймиз: «Кўзлар Уни идрок қила олмайди. У кўзларни идрок қилади! У меҳрибон ва (ҳар нарсадан) огоҳ Зотдир» (Анъом, 103).\nАллоҳ бунча одамларни ҳаммасини қандай кўради?\nБу саволга илмий жавоб бериш учун болани олиб, кўча бўйида туриб, одамларни кузатамиз ва унга: «Одамларни кузат ва менга уларнинг сонини айт. Мен ҳам сен билан бирга санайман”, дейсиз. Кейин иккинчи қаватга чиқиб, одамларни кузатиб, кўрганларини санатинг. Сўнгра бир бинонинг устига чиқиб, кўрганларини санатинг. Кейин уни одамлар янада аниқроқ ва бемалол кўринадиган жойга олиб боринг. Бу мисол орқали унга инсонларнинг чегараланган ўлчови билан нарсаларни қиёслаб бўлмаслигини тушунтиринг ва Аллоҳнинг қудрати барча махлуқотларнинг қудратидан буюк ва улуғ эканини айтинг. Шу тариқа ҳар доим боланинг миясига «Аллоҳ ҳар нарсага қодир зот эканини” (Бақара, 106) қуйиб борамиз.\nБу мавзуда болага ҳиссий бир савол беришимиз мумкин: «Сенингча чумоли бизни тўлиқ кўрадими ёки соямизни кўрадими ёхуд фақат тасаввур қиладими?». Бола: «Чумоли фақат оёқ бармоғимизни жуда кичкина жойинигина кўради. Бармоғимиз унга нисбатан катта тоғдек ҳисобланади», деб жавоб беради. Яхши, чумоли тилга кириб сендан: «Бизни ҳаммамизни бир вақтнинг ўзида қандай кўрасизлар?”, деб сўраса, «Бу оддий нарса-ку”, деб жавоб берган бўлардинг, шундайми? Мана шу Аллоҳ сенда яратган қудратдир. Чумолининг қудрати эса чегараланган. Шунингдек, бир ковакда чумолиларнинг бир қанча инлари бор, сен бу жойларни бир вақтнинг ўзида бемалол кўра олсан, лекин чумолининг қудрати чегараланган, у сен кўрган ҳар нарсани кўра олмайди. Аллоҳ субҳонаҳу ва таолонинг бирон нарсага ўхшамаслиги ва Унинг ҳар нарсага қодирлигида ҳамфикр эканмиз, бизнинг чегараланган қудратимиз билан Аллоҳга нисбатан оддий бўлган нарсаларни сўрашимиз муносиб эмас. Зеро, Аллоҳнинг қудрати барча махлуқотнинг қудратидан буюк ва улуғдир, чунки «Аллоҳ ҳар нарсага қодир зотдир” (Бақара, 106).\nАллоҳ инсонларни қоронғуда кўра оладими?\nБолага кечаси дурбин билан кўрадиган қуруқликдаги аскарлар акс этган филмлардан бирининг саҳнасини томоша қилдиришимиз, қоронғида кўрадиган баъзи ҳайвонлар ва қушларнинг видео лавҳаларини кўрсатишимиз, шунингдек, у кўрган баъзи филмларни ва у ўйнаган ўйинларни эслатишимиз мумкин. Шунингдек, лазер каби баъзи нурлар бўлиб, жисмларнинг орқасида турган нарсаларга ойдинлик киритишини ва нарсаларни қоронғуда кўришга имкон беришини айтамиз. Буларни айтгандан кейин шундай деймиз: «Кўрдингми, заиф ва оддий инсон ҳам баъзан қоронғуда кўриши мумкин экан. Энди инсонни ва бу мавжудотни барчасини яратган Раббимиз ҳақида нима деб ўйлайсан? Аллоҳ бизга қоронғуда кўрадиган нарсаларни ихтиро қилишга имкон берган экан, буни ўзи қилолмайдими? Ҳолбуки, У энг буюк ва энг қудратли зот бўлиб, Унинг қудратига моне бўладиган ва чеклайдиган ҳеч нарса йўқдир».\nБиз уйимизни ичида бўлсак, эшиклар ва деразалар ёпиқ бўлса, Аллоҳ бизни қандай кўради?\nБолага рентген нури орқали олинган тасвирдан бирини кўрсатиб, Аллоҳ таоло яратган инсон ҳам Х-нурлари ёрдамида усти тери ва эт билан қопланган суякни кўришга қодир бўлаяпти. Энди инсонни яратган Раббимиз ҳақида нима деб ўйлайсан? Дарҳақиқат, Аллоҳ субҳонаҳу ва таоло эшик ва деразалари ёпиқ уйларимиз ичида бўлсак ҳам бизни кўриб турибди. Зеро, Аллоҳ бирон нарсага ўхшамайди. Унинг кўриши девор ва бинолар тўсиб қоладиган инсонларнинг кўриши каби эмас. Яратувчи ҳеч қачон яралмиш каби бўлмайди. Аллоҳ таоло ҳар нарсага қодирдир.\nЖавобимизни боланинг бир хулқ-атворига боғлашимиз мақсадга мувофиқ бўлади, яъни Аллоҳнинг ҳар доим ва ҳар қандай ҳолатда бизни кўриб туриши болага уқтирилади. Шунда у, Аллоҳнинг доимий равишда кузатиб туришини ва иймоннинг лаззатини ҳис қилади.\nАллоҳ қандай қилиб барча ишларимизни билади? Ҳамма одамларни қандай кузата олади?\nБолага ҳар доим Аллоҳ таолонинг барча сифатлари комил ва гўзал экани, Унинг қудрати чексиз ва ҳар ишга қодирлиги таълим берилади. Аллоҳ таоло айтади: «Аллоҳ ҳар нарсага қодир зотдир” (Бақара, 106).\nМодомики, Аллоҳнинг қудрати чексиз экан, на Ердаги ва на осмондаги бирон нарса Уни ожиз қолдирмайди. Аллоҳнинг қудратини махлуқотларининг қудратига, у қанчалар буюк бўлса ҳам, қиёслашимиз мумкин эмас. Аллоҳ ундан буюк ва улуғдир. Бу масалани болага янада тушунарли қилиш мақсадида видео камерага туширилган тасвирларни мисол қилиш мумкин. Камера обектив доирасида бўлган ҳар бир катта-ю кичик нарсаларни ёзиб олиши ва қайд этиши мумкин. Оддий камерада бу хусусият бор бўлса, Аллоҳ ҳақида нима дейишимиз мумкин?! Аллоҳ энг қудратли зотдир, Унга фақат олий мисоллар ярашади. Аллоҳ таоло барча инсонларни бир вақтнинг ўзида кузатишга қодир, чунки Унинг қудрати чексиздир. Аллоҳ таоло ҳамма нарсани билади ва Унинг илм ҳамма нарсани қамрайди.\nЯна бир мисол келтирайлик: катта бир ширкат бор деб фараз қилайлик. Сен унда ишлайдиган ходимларни кузатмоқчисан. Шу сабабдан ходимларга билдирмай маълум жойларга камералар ўрнатдинг. Улар буни билмайдилар, сен эса уларни кўрасан ва ширкатнинг ҳар бир бўлимида бўлаётган ишларни бир вақтнинг ўзида экран орақали кузатиб турасан. Аллоҳ яратган бир заиф банда буни қилишга қодир бўлар экан, банданинг Яратувчиси Аллоҳ барча бандаларини бир вақтнинг ўзида кўришга қодир бўлолмайдими?\nНимага инсонлар ўлади, Аллоҳ эса ўлмайди?\nЎлим – Аллоҳ таолонинг махлуқотларига тақдир қилган нарсаларидан биридир. Бу ҳақда шундай марҳамат қилган: «Ҳар бир жон ўлим (шарбати)ни тотгувчидир. Сўнгра Ўзимизга қайтарилурсизлар” (Анкабут, 57).\nДемак, инсоннинг ўлими Охират ҳаётининг бошланғичидир. Охират ҳаёти дунё ҳаётидан муҳимроқдир.\nШубҳасиз ўлим, яратилган дунё ҳаётининг заруратларидан бири бўлиб, заифликнинг кўрсаткичидир. Заифлик эса Аллоҳда бўлмайди. Зеро, Аллоҳ яралмади ва ҳеч қачон ўлмайди. Инсон эса яралган ва ўлади. Албатта, Аллоҳ таолонинг ҳаётлиги бизники каби эмас. Бизнинг ҳаётимиз ўлим билан тугайди ва ҳар бир яралмиш албатта ўлади, охирида фақат Аллоҳ азза ва жалла қолади. Чунки Аллоҳ таолонинг ҳаёти комил ҳаёт бўлиб, барча мукаммал сифатларининг давом этиши учун лозимдир. Бу камол сифатларининг энг муҳими ўлмайдиган тирик бўлиш сифатидир.\nМен Аллоҳни яхши кўрганимдек, У ҳам мени яхши кўрадими?\nАллоҳ таоло гуноҳларни кечирувчи меҳрибон бўлиб, покиза, тўғри сўз ва самимий мўминларни яхши кўради. Бу ҳақда шундай деган: «Аллоҳ уларни яхши кўрур, улар ҳам Аллоҳни яхши кўрурлар” (Моида, 54).\nАллоҳнинг бандаларини яхши кўришининг аломатларидан: Аллоҳ уларни неъматлар билан сийлайди, уларни ҳар турли балолардан асрайди, ишларини бошқаради, уларга ризқ беради ва гуноҳларини мағфират қилади. Ҳар биримиз Аллоҳнинг лутфи ва карамини ҳис этамиз. Аллоҳ таоло итоат қилган, солиҳ амаллар билан яқинлашган, Унинг муҳаббатига эришиш сабабларини ушлаган, намозларини муҳофаза қилган, ота-онасига яхши муомалада бўлган, одамларга яхшилик ва эҳсон қилган, ростгўй, Қуръон ўқийдиган, зикрларни айтиб юрадиган бандаларини яхши кўради. Ким юқорида айтилган ва улардан бошқа солиҳ амалларни қилса, Аллоҳ таоло уни яхши кўради.