Севган йигитим янги йил кечасида мени зўрлади - 25 Декабря 2020 - www.SheJoT.CoM\nГлавная » 2020 » Декабрь » 25 » Севган йигитим янги йил кечасида мени зўрлади\nСевган йигитим янги йил кечасида мени зўрлади\n15 йил аввал содир бўлган воқеаларни гапирар экан Малика (исми ўзгартирилди) ҳотиржам ўтиролмасди. Бу ҳақида эслаш унинг учун жуда оғриқли. Лекин сукут сақлаш ундан-да оғир.\n16 ёшида бир йигит билан танишади. Бўйлари баланд, жуда очиқ, ўзидан 4 ёш катта. Малика нега бу йигит унингдек кўримсиз қизга эътибор берганига ҳайрон қоларди. Қаҳрамонимиз камгап, уй қизи эди, кўп китоб ўқирди. Лекин Руслан (исми ўзгартирилди) айнан уни танлади.\nМалика аввал бу йигит билан муносабат қилишдан қочарди, гарчи Руслан унга ёққан бўлса ҳам. Йигитнинг дўстлари ҳатто бундай кўримсиз қизга кўнгил қўйгани учун унинг устидан кулишарди ҳам. У ҳамманинг овозини ўчириб қўярди. Руслан билан Малика ўзини эркин ҳис қиларди, у билан суҳбатлашиш жуда мароқли эди. Йигит унинг ҳаётига ёрқинлик олиб кирди: сайр қилишлар, ёқимли сюрпризлар. Қизнинг наздида ҳақиқий бахт ҳам шундай кўринарди.\nЭрта куз эди. Улар Анҳор бўйида сайр қилишарди. Йигит рюкзагидан дафтарларни чиқариб, уни ерга қўяди ва иккаласи ўша рюкзак устига ўтириб олишди. У қизни қучоқлади. Кейин эса биринчи бўса ҳам олди.\nРусланнинг ота-онаси Маликани ёқтириб қолишди: қиз жуда ўқимишли, тарбияли эди. Йигит ҳам қизнинг ота-онасини ўзига ром қилиб олди. Ҳеч қанча ўтмасдан қизнинг ота-онаси бола билан сайр қилишларга рухсат берадиган бўлишди. Унга ишонишарди.\nШунинг учун йигит Маликани янги йил кечасига уйларига таклиф қилганда ҳеч ким қаршилик қилмади. Русланнинг ота-онаси эса байрам тоғда кутадиган бўлишди. Йигит уйга дўстларини таклиф қиладиган бўлди.\nМалика не кўз билан кўрсинки, ҳеч қандай дўстлар йўқ эди. Улар ёлғиз эди. Руслан ҳақиқий романтик кеча уюштирди. Барбара Стрейзанднинг «Women in Love» қўшиғи янграрди. Қиз ҳалигача бу қўшиқни эшитганда бўғзига нимадир тиқилади.\nМалика ҳалигача бўлиб ўтган воқеада ўзини айблайди. Нега йигитнинг уйига борди? Нега уникида қолди? Ҳеч ким йўқлигини билгач, нега уйга кетмади? Нега шампан виносини ичди? Нега бўсасини қабул қилди? Бунақа "негалар” ҳеч ҳам тугамасди…\nБизга зўравонларни кўпинча ваҳший, руҳан носоғлом қилиб кўрсатишади. Гўё улар қоронғу кўчаларда қизларни тутиб олиб зўрлайдигандай. Ҳа, шундай ҳолатлар ҳам бўлади. Лекин кўпинча хавф яқинларингдан ҳам бўлиши мумкин. Ва бу ҳақида деярли гапиришмайди:\nАйрим мамлакатларда эркак томонидан зўравонлик ҳолатлари 70 фоизга етади, яқинлари томонидан ўлдирилган хотин-қизлар умумий ҳолатлардан 58 фоизга тенг (БМТ);\nҚозоғистонда болаларга нисбатан зўравонлик 77 % ҳолатда уларнинг қариндошлари ва дўстлари томонидан содир этилади. (ҚР ИИВ);\nБуюк Британияда зўравон 10 % ҳолатдагина қурбонини танимасди (ВВС).\n«У мени ўпди, тўғри мен қаршилик кўрсатмадим, лекин жинсий алоқа қилиш ниятим йўқ эди. Мен тўйгача бокира бўлиб қолишни истардим. Ваҳоланки Русланга турмушга чиқаман деб қаттиқ ишонардим. Бир пайт у мени жинсий алоқа қилишга ундади, мен эса рад жавобини бердим. У менга ёмонлик қилмаслигига ишонтириб, нимадир деб, бир пайт оғриқдан чўчиб кетдим. Мен бирдан ўрнимдан туриб кетдим. Ўзимни жуда ёмон ҳис қилардим, мени қўйиб юборишини ёлвориб сўрадим. У эса… мени орал жинсий алоқа қилишга мажбурлади. Ҳозир эслашни хоҳламайман. Мен айни пайтда қўрқув ва шармандаликдан азият чекардим. Кейин ваннага ўтиб ювиндим. Чироқ ёқишни ҳам истамасдим, бўлган воқеага ишонгим келмасди. Руслан хона чироғини ёқиб, устимдан кула бошлади. Ҳамма ёғим қон бўлган экан….»\nРуслан гўё ҳеч нарса бўлмагандай телевизор ёқди, ўзига ва қизга шарбат қуйди. У эса хиссиз роботдай эди. Ақлан бўлган воқеани қабул қила олмасди. Лекин иккинчи томондан ўзи келди-ку. Ўзи айбдор. Ва энди яхши қиз бўлиши керак. Шарбат учун миннатдорлик билдирди. Ёнида ўтирди. Ҳаммаси яхшидек давом этди.\nЭрталаб Руслан уни уйига кузатди. Малика бўлган воқеаларни эслашни хоҳламасди. Ўзиги айбдор ҳис қилар экан, шунчалик ҳам аҳмоқ бўламанми, деб ўзидан нафратланарди: "Аҳмоқман, аҳмоқ…”\nМалика ҳалигача ўзини бошқача тутиш керак эди, фақат ўзини айблайди. Воқеа ривожини олдин билиши керак эди. Қаршилик кўрсатиш керак эди. Ақлан зўравонлик учун зўравон айбдорлигини тушунади-ю, қалбида эса ўз ҳатти-ҳаракатлари учун айбдорлик ҳисси ҳалигача қўйиб юбормаяпти. У воқеанинг олдини олса бўларди. Лекин ўзини аҳмоқона тутди. Ва бўлган ишда фақат ўзини айбдор деб ҳисоблайди.\nПсихолог Лиана Натрошвили:\nАввало воқеани таҳлил қилишда айбдорларни излашдан қочайлик. Фактларга қараб, масъулият тушунчасини кўриб чиқсак.\nБу ерда нималарни кўряпмиз?\nЁш ва тажриба жиҳатдан қиздан устун эркак ва ёш, тажрибасиз қиз. Ҳиссиётлар – Малика томонидан меҳр, муҳаббат, унинг ота-онаси томонидан – ишонч. Руслан ҳаммада ишонч ҳиссини уйғотади, унга ишониш мумкин деб ўйлашади ва ҳеч ким унинг зўравонлик қилиши мумкинлиги ҳақида ўйлаб ҳам кўрмайди. Воқеалар аста-секинлик билан ривожланар, муносабатлар мустаҳкамланар: ўша ишонч янада кучли бўлиб, инсон ўз яқинидай қабул қилинади.\nВа мана шу позитив руҳда ёлғон ва зўравонлик содир бўлди.\nҲар биримизнинг ишонадиган одамларимиз бор, улар ҳақида ёмон фикрлар туғилмайди. Биз уларнинг ёнида ташвишланмаймиз, улар бизга хиёнат қилади ёки алдайди деб ўйламаймиз. Шундай қилиб, бизнинг ҳикоямиз қаҳрамони Русланнинг уйига меҳмонга келганда оқибати ҳақида ўйламади ва тасаввур ҳам қилмади. Шунинг учун ҳам бемалол қолди. Кейин босим, мажбурлаш бошланди ва у норозилигини билдирди, қаршилик кўрсатди. Аммо бу етарли эмас эди ва у, бошқа кўплаб зўравонликлардан азият чеккан қизлар сингари, шокка тушиб қолди ва шунчаки айтилганларни бажарарди.\nМен қаҳрамон вазиятга бошқача қараши ва ниҳоят содир бўлган воқеа учун ўзини кечириши учун бу ҳақида батафсил гапиряпман.\nХулоса сифатида, барчага яна бир бор жинсий алоқада розилик тамойилини эслатмоқчиман. Ўғил ва қизларга болалигиданоқ ҳар қандай ишда ўргатиш керак бўлган нарса: розилик сўраш. Қизлар ва ўғил болалар йўқ дейиш қанчалик муҳим эканлигини англашлари керак. Рад этишдан кейин давом этадиган ҳар қандай нарса зўравонликдир.\nКатегория: HIKOYALAR / ХИКОЯЛАР | Просмотров: 174 | Добавил: iphone | Теги: #habarlar, #Yangilik, #news, #xabarlar, #uznews, #ahborot, #Yangiliklar, #новости, #newsuz | Рейтинг: 0.0/0


МЕН ЭНДИ ОДДИЙ ЎҚУВЧИ ЭМАСМАН - Ўзбекистон овози газетаси\nБиз каби ҳаётда эндигина ўз йўлини излаётган, ҳар имкониятга умид билан қараётган ёшлар учун Президентимизнинг қўллаб-қувватлаши жуда катта мотивация бўлди.\nШахсан менинг ҳаётимда кечаги кун бир умр унутилмас воқеага айланди, десам, муболаға бўлмайди. Президентимиз Қорақалпоғистонга, шу жумладан, Бозатов туманига бўлган меҳрини бошқача деб биламан. Табиати ажойиб, мусаффо осмони ёруғ бу ўлка жаннатмакон юртнинг бир гўшаси сифатида ўзида кўп мўъжизани жамлаган. Бизлар ушбу табиат қўйнидан куч, илҳом олиб вояга етмоқдамиз.\nПрезидентимиз мамлакатимизда биринчи бор ўтказилаётган «Ўзбекистон ёшлари форуми»да барча ёшларни табриклаб, Янги Ўзбекистон ёшларига қарата айтган самимий гаплари, мен ўйлайманки, юрагида ўти бор барча ёшларни руҳлантирди.\nОнлайн видеомулоқот вақтида қорақалпоғистонлик ёшлар номидан сўзга чиқиш бахти менга насиб қилди. Мен ўз нутқимда спортга қизиқишимни, келажакда спортнинг шотакан каратэдо тури бўйича жаҳон чемпиони бўлиш ниятим борлигини, шунингдек, гўзал табиатимиздан илҳом олиб, шеър ёзишимни, Зулфияхоним издоши бўлишдек катта мақсад ва орзуларим бор эканлигини сўзлаб бердим. Ўз навбатида Президентимиз қорақалпоқ ёшларига катта ишонч билан қарашини ва мени Зулфия номидаги Давлат мукофоти билан тақдирлаш бўйича фармон қабул қилиб, келаси йил Қорақалпоғистонга ташрифи чоғида шахсан ўзи мукофотни топширишини айтганида ўз қулоқларимга ишонмадим.\nАлбатта, бундай мукофотга лойиқ, деб топилишимда энг аввало ота-онам, устозларим ва мени қўллаб-қувватлаган Қорақалпоқ халқидан чексиз миннатдорман. Президентимизнинг ишончини оқлаш учун ўзимнинг бор қобилиятимни ишга солишга ваъда бераман.\n2020 йил менинг ҳаётимда омадли йил бўлди. Яқинда Тошкент шаҳрида ўтказилган спортнинг каратэ-до тури бўйича Ўзбекистон кубоги мусобақасида биринчи ўринни олишга муяссар бўлдим. Шунингдек, Қорақалпоғистонда ўтказилган «Хошамет-2020» маросимида «Йилнинг энг фаоли» номинацияси билан тақдирландим. Бўш вақтларимда қўшиқ ёзишни яхши кўраман. «Онажон», «Президент бобом», «Бозатовим», «Ўзбекистон», «Оролим», «Беш ташаббус» сингари қўшиқларим кўпчиликка мамнун бўлган.\nЯнги йилда зиммамда катта масъулият турганини ҳис этаяпман. Мен энди оддий ўқувчи эмасман. Президентимиз ишончига сазовор бўлган ўқувчиман. Президентимиз ишончи, эътибори менга катта куч беради. Янги йилда ютуқларим янада кўп бўлишига ишонаман.\nБозатов туманидаги 1-умуий ўрта таълим мактабнинг 8-синф ўқувчиси.


Нега шундай деймиз: «Мулла (домла)нинг айтгани қилу, қилганини қилма»\nНега шундай деймиз: «Мулла (домла)нинг айтгани...\n17.06.2018 11:09 0 4209\nДоно халқимиз бошидан ўтказиб, тажрибада синаб кўриб айтган иборалар борки, улар йиллар давомида янгидан-янги маъно касб этиб, сайқалланиб бораверади.\nЛекин шундай иборалар ҳам борки, улар вақт ўтиши билан жамиятдаги ўзгаришлардан «насибаси»ни олиб, ўзининг асл маъносидан узоқлашаверар экан. Шулардан бири «Мулла(домла)нинг айтганини қилу, қилганини қилма» ибораси.\nХўш, аҳён-аҳёнда қулоғимизга чалинадиган бу ибора нимани англатади? Нима сабабдан бу ибора дин пешволарига кесатиқ тарзида қўлланадиган бўлиб қолди?\nГапни узоқроқдан, яъни пайғамбаримиз давридан бошласак, мазкур иборани тушуниш осон бўлади. Аллоҳ таоло Қуръони каримда: «Тунда (ярим кечада) уйғониб ўзингиз учун таҳажжудни (нафл намозини) ўқинг!» (Исро сураси, 79-оят) оятига биноан Расулуллоҳ (с.а.в.) ўзига кечаси ўқиладиган таҳажжуд намозини одат қилиб олган. Баъзи ривоятларда фарз қилиб олган дейилади.\nЛекин Расулуллоҳ (с.а.в.) уммати қийналиб қолмаслиги учун уларга тунги намозни ихтиёрий (нафл) қилди.\nЯна бир ҳадисда пайғамбаримиз: «Агар умматимга машаққат бўлмаганида, уларга ҳар намоз олдидан мисвок ишлатишини буюрган бўлар эдим», — деган. Аммо ўзи мунтазам равишда мисвок ишлатиб юрган.\nХудди шундай уламолар, дин пешволари ҳам нафл ибодатларни мунтазам равишда адо этиб келган. Лекин буни оммага ошкор қилмаган ва мўминларга бу ишларни буюрмаган ҳам. Ваъз-насиҳатларда, амри маъруфларда мусулмонларни фақат фарз ва суннат амалларга риоя қилишга чақирган.\nАфсуски, кейинчалик айрим чала муллалар ҳою-ҳавасга эргашиб, нафсига қул бўлиб ислом дини ман этган ишларни ҳам бемалол қилаверишди. Бунинг оқибатида улар муқаддас динимизни ҳаммага ёмон кўрсатиб қўйишди. Ҳозирги кунда ҳам бундай ҳолат давом этаётгани ташвишланарлидир.\nАтоқли адибимиз Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий бу иллатни «Майсарасининг иши» пьесасида жуда чиройли таърифлаб, ўша пайтдаги қозиларнинг аҳволини: «Сизлар нима иш қилсаларингиз шариатга тўғри келаверади-я», — дея Мулла Дўст тилидан очиб ташлаган.\n«Мулла(домла)нинг айтганини қилу, қилганини қилма» иборасини устозлар қуйидагича изоҳлашади: «Домланинг айтганини қилиш билан кифояланаверинг. Барибир уларнинг қилганини қила олмайсиз. Чунки домла мусулмонларни фарз намозларини ўқишга чақиради. Ўзи эса нафл намозларини ҳам канда қилмайди. Рамазон ойида рўза тутиш фарзлигини айтади. Ўзи эса нафл рўзалар тутади ва ҳоказо. Шу боис домланинг айтганини қилиб қўя қолинг, у бажараётган амаллар сизга оғир қилади».\nИжобий маънода қўлланган иборани асл ҳолатига қайтариш вақти келмадими?!


Тожикистонда ҳалокатли ҳужум юз берган йўл сурати. (Ахбор)\nДУШАНБЕ – 30 июль, душанба куни Тожикистон президенти Эмомали Раҳмон ҳужум натижасида хорижлик сайёҳларнинг қурбон бўлгани муносабати билан таъзия билдирди.\n29 июль, якшанба куни Хатлон вилоятининг Данғара туманида қуролланган шахслар икки америкалик ҳамда бир швейцариялик ва данияликни ўлдириб, қолган икки нафар сайёҳни жароҳатлаган. Аввалроқ ушбу ҳужум автоҳалокат деб талқин қилинган эди, деб хабар беради Asia-Plus нашри.\nҲалок бўлган ва жароҳатланганлар етти кишидан иборат велосаёҳатчилар гуруҳи бўлиб, улар орасида Франция фуқаролари ҳам бўлган.\n«Гумондорларнинг пичоқ ва ўқотар қуроллари бўлган», деди ички ишлар вазири Рамазон Раҳимзода.\nТожикистон президенти Эмомали Раҳмон 29 июль куни қонли ҳужум натижасида ҳалок бўлганларни ёд этиб, АҚШ, Швейцария ва Нидерландияга таъзия мактубларини йўллади, 30 июль куни олинган сурат. (Лакруван Ванниараччи/AFP)\n«Сайёҳлардан бири пичоқланган бўлиб, ҳозирда унга тиббий ёрдам кўрсатилмоқда. Беморнинг ҳолати барқарор», деди Раҳимзода унинг фуқаролигига аниқлик киритмай.\nОмон қолганлардан яна бири шифохонага етказилган, Франция фуқаросига эса ҳеч қандай зарар етмаган ва у ҳуқуқ-тартибот ходимлари томонидан сўроқ қилинмоқда, деб қўшимча қилди вазир.\nВазирнинг айтишича, «қўлга олиш жараёнида қаршилик кўрсатган» икки гумондор ўлдирилган, кейинроқ яна тўрт киши ҳибсга олинган. Вазирлик душанба куни яна бир гумондор шахс ўлдирилгани ҳақида хабар берди.\nТергов жараёни ҳақида гапирган Раҳимзода «барча эҳтимолий вазиятлар кўриб чиқилаётганини» айтган. «Бу террорчилик ҳужуми эканлиги ҳақида бирор нарса дея олмаймиз», деди у.\nАммо, «фуқаролар ва сайёҳларнинг хавфсизлигини таъминлаш мақсадида давлат ташкилотларини қўриқлаш кучайтирилган», деди вазир.\nДушанбедаги АҚШ элчихонаси ҳалок бўлганларнинг икки нафари америкалик эканини тасдиқлади, аммо уларнинг исмларини ошкор қилмади.\nДушанба куни Раҳмон ҳалок бўлганларни ёдга олиб, Қўшма Штатлар, Швейцария ва Нидерландия давлатларига таъзия билдирди. Тожикистон ҳуқуқ-тартибот органлари жиноятчиларни жавобгарликка тортиш учун барча чораларни кўрмоқда, деб таъкидлади у.\n«Биз Данғарада юз берган воқеа юзасидан олиб борилаётган тергов ишида Тожикистон ҳукумати билан ҳамкорлик қилмоқдамиз», деди душанба куни АҚШ элчихонаси вакили Жефф Райднор Asia-Plus нашрига.


09 май 2021, Тошкент вақти: 19:24\nТошкентнинг "Чорсу" бозорида қорнида 6 ойлик ҳомиласи билан милиционер томонидан тепкиланганини даъво қилган 35 яшар Севара Султонованинг ўзи энди айни милиционерни калтакланганликда айбланмоқда. Султонованинг даъвосига кўра, уни калтаклаган милиционер аввалига ишни бости-бости қилишга уринган, аммо кимдир ишонч телефони орқали шикоят қилгач, ИИВ ходимлари аёлнинг ўзини зўравонга чиқаришган.\nАввалига, ҳаммаси бости-бости бўлаётганди...\nОзодликка Тошкент шаҳрининг Шайхонтоҳур туманида истиқомат қилувчи 35 яшар Севара Султонова мурожаат қилди.\nАёлнинг даъво қилишича, ўтган йилнинг 12 сентябрида Тошкентдаги "Чорсу" бозорида Шайхонтоҳур тумани ИИБ мулозимларидан бири уни калтаклаган. (Озодлик ИИВ мулозими исмини ошкор қилмаётир - таҳр.)\nАёлнинг арзича, можарога бозорда савдо қилаётган укасининг милиция ходимлари томонидан турткиланиши сабаб бўлган:\n- Бозорга тушганимда, милиция ходимлари у ерда савдо қилаётган укамни тортқилаб-судрашаётган экан. 10-12 нафар милиция ходими бор эди. Ҳай қўйворинглар, деб яхши гап билан муомала қилишни бошлаган эдим, исми Й. бўлган милиционер бирдан ёнида турган бир тахлам шим билан бошимга урди. Кейин қорнимга тепди. 6 ойлик ҳомилам бор эди, ҳушимдан кетиб қолибман,- дея арз қилди Севара.\nСевара Султоновага кўра, воқеанинг 40га яқин гувоҳи - сотувчилару олувчилар милиционерни тўхтатиб қолган, аёлга эса "Тез ёрдам"ни чақиришган.\n- 16-гор больницага борсак, ўзимизни участковой Т. деган йигит аллақачон етиб бориб, докторларга бир нималар, деб тушунтириб юрган экан. Шу билан мени қабул қилишди, олдинига қорнингизга тепишибди, бошингиздан зарба ебсиз, сотрясение бўпсиз, деб турган докторлар, "калтакланганингизни кўрмадик, сотрясение аниқланмади" деб ёзиб беришди. Ҳомилам тушиш хавфи остида бир ҳафта ётиб чиқдим. Лекин ҳалигача аҳволим оғир,- дея арз қилди Севара Озодлик билан суҳбатда.\nШифохонадан чиққач эса, унинг иддаосича, 2 милиционер ариза қилмаслигини сўраб, унга таҳдид қилишган ва у ҳам таҳдиддан қўрқиб арз қилмасликка қарор қилган.\nАммо, ўртага "Ишонч телефони" тушди...\nОрадан икки ҳафта ўтиб - 26 сентябрь куни Севара Султоновани "Чорсу" бозорининг участка бўлимига чақиртиришган:\n- Ўша воқеа куни кимдир "Ишонч телефони"га телефон қилиб, шикоят қилган экан. Шунга менга "Тушунтириш хати ёзиб беринг, сизни устингиздан шикоят тушди", дейишди. Мени урган подполковникни мен урганмишман. Уни тишлаб олганмишман, тош отганмишман. Мен ўзим 6 ойлик ҳомилам билан ўзимдан кетиб ётган бўлсам, уни уриш қаёқда. 40 тача гувоҳим бўлса, - деб даъво қилди Султонова Озодлик билан суҳбатда.\nМаълум бўлишича, бир томоннинг таҳдиди, иккинчисининг қўрқуви билан бости-бости бўлиб турган можаро ИИВнинг "Ишонч телефони"га қилинган тасодифий шикоят ортидан қўзғалган ва бу сафар милиционердан калтак еган ҳомиладор аёлнинг ўзи айни милиционерни "тишлаб олган", "унга тош отган" ва "ИИВ ходимининг икки оёғи орасига тепган" бўлиб чиққан.\n- 6 январь куни Шайхонтоҳур туман прокуратурасига чақиришди. Борсам, тергов расман тугади, сизга 219-модда билан айблов қўйилди, дейишди. Кейин икки кундан кейин яна чақириб, яна иккита модда қўшишгани айтишди. 139, 140-моддаларни ҳам қўйишибди. Энди судга чақирамиз, деган. Мен ҳозир мени урган мелисани ҳомиладор ҳолимда уришда айбланиб, суд қилинадиган бўлиб турибман, - дея нолиди Севара Султонова.\n"Ишонч телефони"га бир сафар ишонгандик...\nОзодлик билан микрофонсиз суҳбатда Султонова бу каби "мелиса туҳмати"га 2013 йилда ҳам учрагани, ўшанда "Ишонч телефони"га қўнғироқ қилгани ва оқибатда, ўзи айбдор бўлиб қолганини айтди.\nУ бу гал калтакни еб, дардини ичга ютиб кетишга рози бўлгани, аммо нотаниш гувоҳнинг қўнғироғи боис, яна туҳматлар остида қолганини даъво қилди.\nМилицияни калтаклашда айбланган Севара Султонова билан суҳбат\nОзодлик Севара Султонова билан судлашаётган ИИВ ходими билан боғланишга уринмоқда. Янгиликларни Озодликда кузатинг!


Наманганда ўқувчи севган қизини рашк қилиб мактабдошини ўлдириб қўйди\nБош саҳифаЯнгиликларНаманганда ўқувчи севган қизини рашк қилиб мактабдошини ўлдириб қўйди\n13 Ноябр, 2020\n2020 йилнинг 7 ноябрь куни соат 22:30 ларда Наманган шаҳар “Сохил” МФЙ ҳудудида 16 яшар ўқувчи рашк сабаб 17 ёшли мактабдошини пичоқлаб қўйди. Бу ҳақида ИИВ ҳузуридаги Тергов департаменти ҳабар берди.\nМаълум қилинишича, йигит мактабдоши билан “нега мени яхши кўрган қизимга СМС жўнатдинг” дея ўзаро жанжаллашиб кетган ва унинг қорин соҳасига пичоқ билан бир марта қасддан зарба бериб, тан жароҳати етказган.\nТергов-тезкор гуруҳи, ҳодиса жойини кўздан кечириб, Бодомзор кўчасидан оқиб ўтувчи ариқ бўйидан тан жароҳати етказишда фойдаланган ошхона пичоғи ҳамда ҳодиса жойдаги қон доғларига ўхшаш доғларни аниқлаган ва далилларни процессуал тартибда расмийлаштириб олган.\nАммо кўрсатилган тиббий муолажаларга қарамасдан жабрланувчи жорий йилнинг 9 ноябрь куни касалхонанинг жонлантириш бўлимида олган оғир тан жароҳати оқибатида вафот этган.\nҲозирда 16 ёшли мактаб ўқувчисига нисбатан Ўзбекистон Республикаси ЖКнинг 104-моддаси 3-қисми (жабрланувчининг ўлишига сабаб бўлган қасддан баданга оғир шикаст етказиш) билан айблов эълон қилиниб, “қамоққа олиш” тарзидаги эҳтиёт чораси қўлланилган.\n“Жиноят иши бўйича дастлабки тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда, натижаси ҳақида қўшимча ахборот берилиши таъминланади”, дейилади хабарда.


Назр қилинган қўйнинг гўшти қандай тақсимланади?\nHomeФАТВОЛАР23 ҚАСАМ, НАЗР ВА КАФФОРАТЛАР20 НАЗР\nBy Муҳаммад Ҳабибуллоҳ on 11/08/2017 20 НАЗР 23 ҚАСАМ, НАЗР ВА КАФФОРАТЛАР ФАТВОЛАР\nБир неча йил муқаддам ҳожатим битишини сўраб битта қўй сўйишни назр қилгандим. Алҳамдулиллаҳ, Аллоҳ сўраганимга етказди. Саволим шуки, назр учун сўйилган қўй қай тарзда тақсимланади? Ўзимизга қанчаси тегиши керак?\nАввало шуни таъкидлаб ўтиш лозимки, инсон бирон ҳожати битиши шарти билан Аллоҳга тоат-ибодат қилишни назр қилиши макруҳ саналади ва бу турдаги шартга боғлиқ назрлар тақдирни ўзгартирмайди. Бу турдаги назр ҳақида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Назр қилманглар. Зеро, назр тақдирни ўзгартира олмайди. Бундай назр орқали бахиллардан садақа чиқарилади” – деганлар (Муслим (3096) ривояти). Бирон шартга боғлиқ назр қилиш макруҳ бўлса-да, бироқ унга вафо қилиш шарт.\nНазр қилинган қўйнинг тақсимотига келадиган бўлсак, назр қилиш вақтида бу қўй кимларга берилишини, масалан, камбағалларга ёки етимларга беришни ният қилган бўлсангиз, у ҳолда бу қўйнинг гўшти фақат ўша инсонларга берилиши керак ва у гўштдан сиз ҳам, назр вақтида ният қилинмаган бошқалар ҳам олиши мумкин эмас. Агар назр асносида кимга бериш ҳақида умуман ўйламаган бўлсангиз, унда ҳам назрдан ўзингиз олишингиз мумкин эмас. Борди-ю, урф-одатга кўра, назр қилган киши назридан ўзи ҳам олиши оддий ҳол бўлса, унда сиз ҳам бу қўйнинг гўштидан олишингиз дуруст. Акс ҳолда, уни фақат садақага лойиқ инсонларга тарқатишингиз керак бўлади, валлоҳу аълам.\nСадақа олишга кимлар лойиқ экани ҳақида батафсил маълумот олиш учун “Садақа кимларга берилади?” номли фатвога мурожаат қилинг.\nФатво рақами: 2320001\nAvvalgi maqolaСавол-жавоб: “Ҳижобга бепарво аёлларга насиҳат” (Шайх Содиқ Самарқандий)\nKeyingi maqola Усмонийлар давлати: Султон Боязид Биринчи


Лондонда ўзбекистонлик маҳбус ёзувчиларнинг иккита китоби нашрдан чиқди - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\n18:08 msk, 12 Июль 2020\nЛондонда (Буюк Британия) Ўзбекистон турмаларида сиёсий сабабларга кўра қамоқ жазосини ўтаётган (ёки олдин ўтириб чиққан) тўрт нафар ўзбек ёзувчиларининг китоблари нашр этилди.\nИккита китобда 2013 йилда 17 йиллик қамоқ жазосидан сўнг колониядан чиққан Мамадали Маҳмуд (тахаллуси Эврил Турон) ва 2001 йилда Ўзбекистон ички ишлар вазирлигининг ертўлаларида жон берган Эмин Усмоннинг прозаси, бугунги кунда панжара ортида қолаётган таниқли журналист ва ҳуқуқ ҳимоячи Дилмурод Сайид ҳамда спорт шарҳловчиси ва диний-маърифий дастурлар муаллифи Хайрулло Ҳамидовнинг шеърлари жамланган.\nБиринчи китоб “Бу тоғлар – улуғ тоғлар” деб номланган. Унга Мамадали Маҳмудовнинг советлар даврида бир қисми чоп этилган “Ўлмас қоялар” романи, “Туманли кунлар” қиссаси, шунингдек, Эмин Усмоннинг “Томир” қиссаси киритилди. Икки қисса ҳам илк бор чоп этлмоқда. Китобга кириш сўзини филология фанлари доктори Ботир Норбой ёзган.\n“Маҳкумлар қўшиғи” дея аталувчи иккинчи китобда Дилмурод Сайид ва Хайрулла Ҳамидовнинг шеърлари тўпланган. Китобга кириш сўзини айни пайтда Австрияда истиқомат қилаётган ўзбек шоири Ёдгор Обид ёзган. Бу икки муаллифнинг аксарият шеърлари ҳам илк бор чоп этилмоқда.\nЎзбек муаллифларининг китоблари Англия Пен-Клубининг “Маҳбус ёзувчилар” дастурининг тавсияси ҳамда “Очиқ жамият” институтининг молиявий кўмаги билан чоп этилган. Лойиҳа раҳбари – Паҳлавон Содиқ, муҳаррир – Абдулкарим Баҳриддин.\nКитобларнинг PDF-версияси тез орада Интернетга қўйилади.\nАгар бу китобни сотиб олмоқчи бўлсангиз, марҳамат қилиб ушбу электрон манзилга мурожаат қилишингиз мумкин: uzbekwriters@gmail.com.


Автомактаб: Янги саволлар тўплами - цена и характеристики, купить в Ташкенте (Артикул: 214S8UU) - Tovar.uz\nАвтомактаб: Янги саволлар тўплами в Ташкенте\nАртикул: 214S8UU Нет в наличии\nПодробное описание: Автомактаб: Янги саволлар тўплами\nРеспубликамизнинг кўча-йўл тармоқларида автотранспорт воситалари йилдан-йилга кўпайиб бормоқда. Бунинг асосий сабаби автотранспортга бўлган эҳтиёждир. Айниқса, шахсий автомобилларга бўлган талаб ошиб бормоқда. Бу талабни қондириш малакали ҳайдовчиларни тайёрлаш билан боғлиқ. "Йўл ҳаракати қоидалари" йўл ҳаракати қатнашчиларини муайян тартибда ҳаракатланишини белгилайди. Автомобил бошқаришни ўрганувчилар "Йўл ҳаракати қоидалари" ва бошқа норматив ҳужжатлардан тегишли назарий сабоқлар олишади. Олинган билимларни мустаҳкамлаш машқлар ўтказиш ва ўз-ўзини имтиҳон қилиш билан амалга оширилади.\nҲайдовчиликка ўқиётган китобхонга тавсия этилаётган ушбу ўқув қўлланма ёрдамида олинган билимларни қуйидаги йўналишларда мустаҳкамлаш мумкин.\n- "Йўл ҳаракати қоидалари"\n- транспорт воситаларини хавфсиз бошқариш\n- йўл ҳаракати хавфсизлиги асослари\n- йўл транспорти ҳодисалари оқибатида тан жароҳати олганларга биринчи тиббий ёрдам.\n- транспорт воситаларига қўйиладигна техник талаблар.\nМодель: Янги саволлар тўплами


Болгария прокуратураси ҳарбий объектлардаги портлашларда россияликлардан гумон қилмоқда\n20 май 2022, Тошкент вақти: 05:15\nЧехиядаги портлашларга алоқадорликда гумонланаётган ГРУ зобитлари сохта паспортларининг нусхалари\nБолгария прокуратураси мамлакатда юз берган туркум портлашларга Россия фуқароларининг эҳтимолий алоқадорлигини текширади. Хуруж мақсади Грузия ва Украинага жўнатишга мўлжалланган ўқ-дорилар бўлган бўлиши мумкин. Тахминий қўпорувчилик амалиётлари камида 2011 йилдан 2020 йилга қадар бўлиб ўтган. Бу ҳақда прокуратура вакили 28 апрель куни ўтказилган матбуот анжуманида маълум қилган.\n“Юксак ишонч билан хулоса қилиш мумкинки, Россия фуқароларининг хатти-ҳаракатлари махсус юкларнинг Грузия ва Украинага етказиб берилишига чек қўйишга қаратилган эди”, дея иқтибос келтиради Бош прокуратура вакили Сийка Милевадан “Озодлик”нинг болгар хизмати.\nАввалроқ қурол-аслаҳа савдоси билан шуғулланган маҳаллий тадбиркор Емельян Гебрев суиқасдида Россия фуқаролари — РФ Мудофаа вазирлиги Бош разведка бошқармаси (БРБ — ГРУ) жосусларининг қўли бўлиши мумкинлиги ҳақида хабар қилинганди.\nТергов идораси 2011 йил 12 ноябрида Гебревнинг EMCO ширкатига қарашли қурол-аслаҳа омборида юз берган портлашга Россиянинг алоқаси бор-йўқлигини ўрганмоқда. Мазкур омборда Грузияга жўнатиш мўлжалланган моллар сақланаётган эди.\n2015 йилнинг март ва апрель ойларида мамлакат марказида жойлашган Иганова шаҳридаги ҳарбий завод омборларида кетма-кет иккита портлаш рўй берган. Болгария иқтисодиёт вазирлиги маълумотига кўра, у ерда ҳам EMCO ширкатининг юклари бўлган.\n2015 йилнинг 31 майида эса Софиядаги собиқ Махсус техника институти биносида ёнғин чиқиб, Игановодаги портлашларга оид тергов материаллари ёниб кетган. 2020 йилда Миглижа шаҳри яқинидаги “Арсенал” заводи омборида портлаш юз берган.\nБолгария прокуратурасининг баёноти Чехия бош вазири Андрей Бабиш 2014 йилнинг октябрида Врбетицедаги ҳарбий омборлар портлашида Россия разведкасини расман айблаганидан 11 кун ўтиб янгради.\nЧехия махсус хизматлари тахминига кўра, операцияга ГРУнинг юқори лавозимдаги зобитлари аралашган бўлиши мумкин, генерал Андрей Аверьянов эса операцияга шахсан раҳбарлик қилгани иддао қилинади.\nЧехия ГРУ зобитлари деб тахмин қилинаётган Александр Мишкин ва Анатолий Чепигаларни портлашларга алоқадорликда гумон қилиб, қидирувга берган. Лондонда ГРУ кадрлар бўлимининг собиқ бошлиғи Сергей Скрипаль ва унинг қизига қилинган суиқасдда ҳам бу иккисидан гумон қилинади.\nГебревнинг жонига қасд қилинишида ҳам уларнинг қўли борлиги айтилмоқда — тахминларга кўра, болгар савдогари, Скрипаль каби, қўллаш тақиқланган кимёвий қурол ҳисобланадиган “Новичок” моддаси билан заҳарланган.\nРоссия ўз фуқароларининг портлаш ва ёнғинларга дахли борлигини рад этмоқда. Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров бу мавзуда изоҳ бераркан, “Эрцгерцог Фердинанднинг ўлдирилишида бизни айблашмаётганига ҳам раҳмат”, деб заҳарханда қилганди.


Журналист Бобомурод Абдулла сиёсий клипини тақдим этди\n11 август куни видеоблогер ва журналист Бобомурод Абдулла яқинда Ютубда очган ўз каналида “Ўзбек марши” дея номланган янги ижро қўшиғи клипини тақдим қилди. Қўшиқ матни ва мусиқасини Бобом...\nМуҳаммад Солиҳ шоир ва сиёсатчи. 1949 йил 20 декабрда Хоразмнинг Урганч туманида дунёга келган. Тошкент Давлат Университетининг журналистика факультети ва Москвадаги Олий адабиёт курсларида таҳсил олг...\nАмир Темур соясида. Гаровдагилар\nАбдулазиз Маҳмудовнинг ҳужжатли фильми. “Амир Темур соясида” 3-қисм, “Гаровдагилар” Суратда: Орқа қаторда чапдан ўнгга – Шуҳрат Исматуллаев, математик фанлар номзоди, доц...\nСурхондарёлик тадбиркор Каромат Қодирова: 10 сотх еримни қўлга киритиш мақсадида бозорком билан ҳоким ўғлимни катта доллар эвазига ўлдиришди!\nТадбиркорлигини давом эттириш йўлидаги шавфқатсиз курашларда дилбандини қурбон берган она Каромат Қодирова ушбу видеомурожаатини Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёевнинг қабулхонасига жўната олмади. ...\nReuters агентлиги 18 йил қамоқда ўтирган журналист Муҳаммад Бекжон билан суҳбат қилди\n18 йил қамоқда ўтирган ўзбек журналисти Муҳаммад Бекжон Reuters агентлиги билан суҳбатда маҳкумлик чоғида бошдан кечирганларини қисман сўзлаб берди ҳамда Ўзбекистоннинг янги раҳбарлари бошқа сиёсий ма...\nМуҳаммад Бекжон: Озодликка чиққаним учун Мирзиëевдан миннатдорман\nМанба: “Озодлик” радиоси...\nТаниқли ўзбек шоири ва жамоат арбоби МУҲАММАД СОЛИҲНИНГ 50 йиллиги муносабати билан Россия Пен Клуби, Москва-Хельсинки гуруҳи ва Марказий Осиёда инсон ҳуқуқларига риоя қилишга кўмаклашиш Жамияти томон...\nРоссия ва Ўзбекистоннинг Туркиядаги буюртма қотилликларга алоқаси борми?\nСўнгги вақтлар Туркияда асли келиб чиқиши собиқ иттифоқ давлатларидан бўлган бир неча шахслар ўлдирилди. Бу қотилликларни россияликлар амалга оширгани борасида баъзи далиллар ўртага чиқди. Ана шундай ...


МУСУЛМОНЛАР ЖАМОАСИДАН АЙРИЛГАНЛАРНИНГ ҲОЛИ ЁМОНДИР — Zamaxshariy.uz\nМУСУЛМОНЛАР ЖАМОАСИДАН АЙРИЛГАНЛАРНИНГ ҲОЛИ ЁМОНДИР\nАллоҳ таоло инсонларни бир ота ва бир онадан пайдо қилиб, уларни Ер юзи бўйлаб турли хил миллат ва элатлар шаклида тарқатиб юборди. Инсонларнинг бу каби хилма-хиллиги фитрий бўлиб, Аллоҳ таоло уни илоҳий ҳикмат ила жорий қилди. Яъни, бу бўлиниш ажралиш учун эмас балки, бирлашиш ва ўзаро яқинлашиш учун эканлигини Қуръони каримда баён қилди: “Эй, инсонлар! Дарҳақиқат, Биз сизларни бир эркак (Одам) ва бир аёл (Ҳавво)дан яратдик ҳамда бир-бирларингиз билан танишишингиз учун сизларни (турли-туман) халқлар ва қабила (элат)лар қилиб қўйдик. (Ҳужурот сураси, 13-оят). Динимизда мана шу ҳақиқатни баён қилиш орқали инсонларни бирликка, ҳамжиҳатликда яшашга даъват этилади.\nАйни пайтда динимиз бизларни ўзаро ихтилоф қилишдан, тафриқага бўлинишимиздан қайтаради. Зеро, ихтилоф ва тафриқа инсонларни бир-биридан узоқлаштиради, ўртада адоват ва фитна пайдо бўлишига сабаб бўлади. Айниқса, динда тафриқага бўлиниш залолат саналиб, инсоннинг икки дунёсини ҳам барбод бўлишига олиб боради. Аллоҳ таоло Қуръони каримда: “Динни барпо қилингиз ва унда фирқа-фирқага бўлинмангиз!”, деб марҳамат қилган (Шўро сураси, 13-оят).\nТарихда турли хил фирқалар чиққан бўлиб, улар Пайғамбаримиз с.а.в. айтганларидек ўзлари ҳам залолатда, ўзгаларни ҳам тўғри йўлдан оздириб, бузуқ ақидаларга бошлаганлар. Ўз даврида уламолар ана шундай тоифаларга қарши курашиб, уларнинг бузуқ ақидаларини фош этганлар, мўмин-мусулмонларни залолат йўлларидан огоҳлантирганлар. Хусусан, юртимиздан чиққан буюк бобокалонимиз Абу ал-Муъин ан-Насафий ҳазратлари бундан минг йил аввал ана шундай оқимларга қарши раддия ўлароқ ўзларининг ақидага оид асарларини ёзиб қолдирганлар.\nАсли мақсадлари дунёвий ғараз, мансабу мартабага эришиш, мўмай даромад топишдан иборат бўлган бундай ғаламис тоифа-ю фирқалар динимизда муқаддас саналган улуғ амалларни ғайри маънога буриб одамларни чалғитмоқдалар. Жумладан, ўзларининг турли хилдаги жиноятларини “халифалик”, “шаҳидлик”, “ҳижрат” ва “жиҳод” каби атамалар билан хаспўшламоқдалар. Бу ҳам етмагандек, ўзларига эргашмаган, уларга қарши чиққанларни кофирга чиқармоқдалар. Кофир дейишдан мақсад эса, уларга қарши уруш очиш, қонларини тўкиб, молларини талон тарож қилишдир. Ҳолбуки, мусулмонга қарши қурол кўтариш, унинг қонини тўкиш энг оғир гуноҳдир.\nҚуйидаги ҳадиси шариф билан сўзимизга якун ясаймиз: Нуъмон ибн Башир р.а.дан ривоят қилинади, Расулуллоҳ с.а.в. дедилар: Ким озига шукр қилмаса кўпига ҳам шукр қилмайди. Ким инсонларга шукр қилмаса Аллоҳга ҳам шукр қилмайди. Аллоҳ берган неъматни гапириш ҳам шукрдир, гапирмаслик куфрдир. Жамоат раҳмат, тафриқа эса, кулфатдир”.\nАллоҳ таоло барчаларимизни меҳр-оқибатда ҳаёт кечирмоғимизга муяссар айлаб, тафриқага берилиб, мусулмонлар жамоасидан ва абадий саодатдан бебаҳра бўлиб қолишимиздан ўзи асрасин.\nХазорасп тумани Исмоил Эшон бобо масжиди имом-хатиби\nPrevious Post:МИССИОНЕРЛАРНИНГ ҚОРА ҚИЛМИШЛАРИ\nNext Post:ЯХШИЛИК ЙЎЛИДА БИРЛАШАЙЛИК


Яхши ёзай десангиз...\n“Жуда”, “ўта” деган сўзни ишлатмоқчи бўлганингизда унинг ўрнига ҳар сафар “ҳаддан ортиқ” ёки “беҳад” иборасини қўлланг. Шунда муҳаррир бу сўзларни ўчириб ташлайди ва ёзганларингиз бинойидай бўлади-қолади.\nХулоса: ортиқча сўзларсиз, аниқ, равон, таъсирли ёзинг. Ўринсиз ҳаяжон ёки ясама муболаға сунъийликка олиб келади. Сизга биров қалам ҳақи таклиф қилмагунича, текинга ёзаверинг.\nИжодкор бўлишни чин юракдан истанг, ўз ишингизни севинг. Фақат пул ё шон-шуҳрат учун ёзсангиз, яхши натижага эриша олмайсиз. Бундан ҳафсалангиз пир бўлади ва ижоддан тезда кўнглингиз қолади.\nМақола ёзиш учун энг қулай фурсат – уни ўзингиз учун ёзиб тугатган пайтингиздир. Фақат шундагина асли нима демоқчи эканингизни аниқ-тиниқ англайсиз.\nИлк уринишлар фақат қораламалар, холос. Буюк ёзувчиларнинг аксарияти асарларини қайта-қайта ёзган, таҳрир қилган. Ишлашдан, фикрлашдан эринманг.\nҒоя, фикр ҳаммада бор. Бироқ ҳамма ҳам уни керагича ифодалай олмайди. Битта хатбошида айтиш мумкин бўлган фикрни узундан-узоқ чўзадиганлар кўп. Сўзларни тежанг, лўнда ёзишни ўрганинг. “Сўз бўтқаси” ҳеч кимга керак эмас. Ортиқча иборалар тушунарлилик даражасини тушириб юборади.\nБир сафар бахтли тасодиф туфайли бир нарсани англаб етдим: ярмига келиб “тўхтаб” қолган китоб – агар озгина нафас ростлаб, унга янги куч ва ғайрат билан киришсангиз – юришиб кетади. Хом ва пала-партиш мақолаларга ҳам бироз танаффусдан сўнг янги руҳ бериш мумкин.\nИш унмай қолиши ҳаммада кузатилади. Ижодий кайфият ўзгарувчан бўлади. Дам олинг, бошқа юмушлар билан шуғулланинг. Бироқ танбаллашиб қолманг ҳам.\nБуюк китоблар услуби ва моҳиятига қараб баҳоланади, қолипланган грамматикасига қараб эмас. Диққатни ғоя, услуб ва сюжетга қаратинг. Ёзиб бўлгандан кейингина грамматика, эга-кесимнинг ўрни ҳақида бош қотиришингиз мумкин. Сифатлар масаласида бир гап: иккиланяпсизми, ўчириб ташланг. Сўзларни, айниқса, сифатларни қўллашда эътиборли бўлинг. Маъносини ёки ўрнини билмай ишлатган сўзингиз тескари, кулгили ёки мавҳум маъно келтириб чиқариши мумкин.\nҚисқа ибора ва гаплар, оддий тил таъсирчан эканини англадим. Чин кўнгилдан ёзяпсизми, шу услубни маҳкам тутинг. “Пардай майин ва гулдай чиройли” иборалар билан ўқувчини чалғитишига йўл қўйманг.\nҚандай усулни танлаш – ўзингизга ҳавола. Энг муҳими – моҳият. Ёзганингизни ўқиган одам нима деяётганингизни, нима демоқчилигингизни тушуна олсин. “Аёл бақирди”, деманг. Уни шундай вазиятга олиб келингки, ўзи бақирсин.\nВоқеаларни худди кўриб тургандай, ўзингиз қатнашаётгандай тасвирланг. Шунда ўқувчи ҳам шу тарзда мутолаа қилади.\nБир хил усулда ёзадиган адибларни умуман тушуна олмайман. Янгича усулларни қидиринг, сўз ясаб кўринг. Тасвир ва ифодада тажрибалар қилинг.\nТўғри сўз ва деярли тўғри сўз ўртасидаги фарқ худди чақмоқ билан тилла қўнғиз ўртасидаги фарққа ўхшайди. Сўзларни танлаш ва қўллашга жиддий аҳамият беринг. Сиз қанча кўп тушунтирсангиз, мен шунча кам тушунаман.\nЯна ўша гап: равонлик, лўндалик. Ортиқча тафсилотларга умуман ўрин берманг.\nМарк Твен (1835 – 1910) саргузашт романларидан ташқари, ўткир ҳажви, ҳикматли сўзлари билан ҳам машҳур. Дунё эътироф этган адибнинг ёш ёзувчиларга берган маслаҳатлари, шубҳасиз, мактаб вазифасини ўтайди.\nМарк ТВЕН. Ориф Толиб тайёрлади. “Yoshlik” журнали, 2018-06-30, 17:01 166


Qalampir.uz - Олимпиада қаҳрамонлари Ўзбекистонга етиб келди\n12:03, 22.10.2018 Спорт\nУлар Тошкент халқаро аэропортда тантанали равишда кутиб олинди.\nАввалроқ, 6-18 октябрь кунлари Аргентина пойтахти Буэнос-Айрес шаҳрида бўлиб ўтган III ёзги ўсмирлар Олимпия ўйинлари якунлангани ҳақида хабар берган эдик.\nБугун тунда ушбу мусобақада иштирок этган спортчилар Ўзбекистонга қайтиб келди. Улар Ислом Каримов номидаги “Тошкент” халқаро аэропортида тантанали тарзда кутиб олинди.\nМаросимда Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси Абдужаббор Абдувоҳидов, Жисмоний тарбия ва спорт вазири Дилмурод Набиев, Миллий олимпия қўмитаси раиси Умид Аҳмаджонов, спортчиларнинг яқинлари, иштирок этди.\nТадбир давомида Президент маслаҳатчиси Абдужаббор Абдувоҳидов сўзга чиқар экан, мусобақада муваффақиятли иштирок этган ёш спортчиларни табриклади. Ўзбекистонда спортга қаратилаётган эътибор ўз самарасини бераётганини алоҳида қайд этиб ўтди. Қўлга киритилган ютуқлар учун спортчи ва мураббийларга миннатдорлик билдирди.\nМаълумот ўрнида, ўйинлар давомида ўзбекистонлик спортчилар томонидан 16 та медаль қўлга киритилди. Таққослаш учун, 2014 йилги ўсмирлар Олимпиадасида Ўзбекистон 10 та медалга эга чиққанди ва якунда медаллар сифати бўйича 27-ўринни эгаллаганди. Демак, бу сафарги ўйинларда Ўзбекистон терма жамоаси ўз позициясини янада яхшилади ва жаҳоннинг 206 мамлакати ичида 13-ўриндан жой олди. Бу орқали Ўзбекистон ўсмирлар Олимпия ўйинларидаги ўз рекордини янгилади.\nТеглар:Буэнос-Айрес Абдужаббор Абдувоҳидов Умид Аҳмаджонов\nСаудия журналистнинг жасади нима қилинганини айтди\n20:43, 06.02.2019 10 908\n19:37, 06.02.2019 5 038\n18:27, 01.02.2019 4 948\nЎзбекистон Миллий кубоги соҳиби ва чемпионларга пул мукофотлари топширилди\n18:08, 15.01.2019 3 089\nВидео: Франция президентини кутиб олиш аэропорт ишчисига қолди...ми?\n19:33, 30.11.2018 16 377


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Танзания Бирлашган Республикаси\nТанзания Бирлашган Республикаси\nМайдони: 945203 кв.км.\nАҳолиси: қирқ уч милёндан ортиқ.\nПойтахти: Додома шаҳри.\nМаъмурий тузилиши: 26 та вилоят (мкоа)га бўлинади.\nЙирик шаҳарлари: Доруссалом, Букоба, Морогоро, Додома, Аруша.\nПул бирлиги: танзания шиллинги.\nЖуғрофий ўрни. Танзания шарқий Африкада жойлашган. Шимолда Кения ва Уганда, ғарбда Руанда, Брунди ва Конго Демократик Республикаси, жанубда Замбия, Малави ва Мозамбик билан чегарадош. Шарқий чегарасини Ҳинд океани ювиб туради. “Танзания” номи мамлакатни ташкил этган иккита ўлка – Танганика ва Занзибар номларидан олинган. Иккита пойтахти бор. Доруссалом шаҳри тарихий бошкенти, Додома ҳукумат идоралари жойлашган маъмурий пойтахти ҳисобланади.\nМамлакат ҳудудининг асосий қисмини ясситоғликлар эгаллаган. Ҳинд уммони соҳили бўйлаб пасттекисликлар чўзилган. Бу ерда Африка қитъасининг энг катта сув ҳавзалари – шимолда Виктория, ғарбда Танганика, жанубда Няса кўли бор. Иқлими – субэкваториал. Шимолда икки марта (март-май, сентябр -ноябр), жанубда бир марта (ноябр-апрел) ёмғир мавсуми кузатилади. Танзанияга тегишли оролларнинг иқлими зах, серёғин. Кунлик ўртача ҳарорат 28–30 даража, уммондан енгил шабада эсиб туради. Уммон сувининг ўртача ҳарорати 24–26 даража илиқ.\nТарихи. Ҳозирги Танзания ҳудудида илгари Африканинг қадим тубжой аҳолиси бушмен ва готтентотлар яшаган. Милоддан олдинги биринчи асрда бу ерга Ҳабашистон тоғликларидан кушит қабилалари кўчиб келган. Милодий аср бошида эса банту қабилалари келиб ўрнашишган. Биринчи мингйиллик ўрталарида мамлакат ҳудудига форс, араб ва ҳинд савдогарлари қадами етган ва кейинчалик улар ҳам шу ерда қолишган. Ана шу даврда янги бир қурама элат – суахили пайдо бўла бошлаган. Суахилилар халқаро савдо билан шуғулланиб, бошқа ўлкаларга фил суяги, олтин элтиб, ҳунармадчилик буюмлари, матолар ва озиқ-овқат маҳсулотлари олиб келишган.\nXVI аср ўрталарида Танзания чегараларига португаллар қадам қўяди. 1505 йили улар деярли барча порт шаҳарларни эгаллайди, бироқ XVII аср иккинчи ярмида араблар ва занжилар босқинчиларни юртларидан қувиб чиқаришади. Шундан кейин бу ҳудудда шамбала, чагга, хехе, хайя, нямвезе қабилаларининг Кимвери давлати ва бошқа кичик қабилавий бошқарув бирликлари юзага келади. XIX аср ўрталарида эса Танзанияга кўплаб оврупалик савдогар ва миссионерлар келишади. 1885 йили олмон генерал-губернатори Карл Петерс ўн икки нафар қабила бошлиғи билан учрашиб, уларни Олмонияга бўйсунишга кўндиради. 1888 йили эса Занзибар султонидан мамлакатнинг соҳилбўйи қисмини эллик йилга ижарага олади. 1890 йили Занзибар султони инглизларга бўйсуниш ҳақидаги розилик битимини имзолайди. 1891 йили Карл Петерс Олмония Шимолий Африкаси мустамлака империяси тузилганини эълон қилади.\nОлмонлар бу ерда каучук, қаҳва, пахта ва сизал етиштира бошлайди. 1902 йили эса темир йўл қуришади. 1905–1907 йиллари босқинчиларга қарши кўтарилган Мажи-Мажи қўзғолони бостирилади. 1914 йили Биринчи жаҳон уруши бошланади ва Танзания ҳарбий ҳаракатлар синов майдонига айлантирилади. Олмония душманлари – Британия, Белгия ва Португалиянинг мустамлака ўлкаларига юриш қилади. Бу ҳолат 1918 йилгача – Антанта билан тинчлик шартномаси имзолангунича давом этади. Урушдан сўнг Танзания Британия васийлигига ўтади. Инглизлар плантация сиёсатини давом эттириб, экин майдонларини кенгайтиради.\nБритания 1961 йил 9 декабрда Танганикага, 1963 йил 10 декабрда Занзибарга мустақиллик беришга мажбур бўлади. 1964 йил 12 январда Занзибар халқи қўзғолон кўтариб, султонни тахтдан ағдаради ва шу йилнинг 26 апрелида икки мамлакат қўшилиб, Танзания Бирлашган Республикаси ташкил топгани эълон қилинади.\n1967 йили Танзания Африка Миллий Бирлашмаси ҳудудда коммунизм қуришга киришади, бироқ бу ислоҳот ўзини оқламайди, аҳолининг кескин норозилигига сабаб бўлади.\nМамлакатда 1970 йилдан 1995 йилгача бирпартияли бошқарув ҳукм сурди. Ҳозир кўппартиявийликка асосланган демократик бошқарув йўли танланган.\nИқтисоди. Танзания дунёнинг қашшоқ мамлакатларидан бири. Иқтисоди қишлоқ хўжалигига асосланган, ишчиларнинг саксон фоизга яқини шу жабҳада меҳнат қилади. Ялпи ички маҳсулотнинг йигирма етти фоизи қишлоқ хўжалигига тўғри келади. Қаҳва, сизал, чой, пахта, тамаки, маккажўхори, буғдой, банан етиштирилади. Қорамол, қўй ва эчки боқилади. Ялпи ички маҳсулотнинг йигирма уч фоизи саноат маҳсулотлари. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қайта ишлаш, олмос, олтин, темир рудаси ва туз қазиб олиш, пойабзал ишлаб чиқариш саноатнинг асосий тармоқларидир.\nТанзания Африка, Кариб ҳавзаси ва Тинч уммони ҳудуди мамлакатлари халқаро ташкилоти аъзоси. Асосан Ҳиндистон, Хитой, Япония, Жанубий Африка Республикаси, Кения, Нидерландия, Олмония ва Бирлашган Араб Амирликлари каби мамлакатлар билан савдо қилади.\nАҳолиси. Аҳолининг саксон фоизга яқини қишлоқларда яшайди. Бир юзу йигирмага яқин миллат вакиллари бор. Улар орасида сукума, нямвези, жагга, нгонде, хая, хехе, бена ва маконделар кўпчилик. Этник гуруҳларнинг асосий қисми банту халқлари гуруҳига мансуб. Аҳолининг ўртача кўпайиши йилига икки фоиз.\nДини. 1967 йилдан бошлаб мамлакатда аҳолини рўйхатга олиш чоғида фуқаронинг қайси динга эътиқод қилиши қайд қилинмайди. АҚШ махсус хизмати маълумотномасига кўра, аҳолининг ўттиз беш фоизи мусулмонлар, ўттиз фоизи насронийдир. Қолган ўттиз беш фоиз аҳоли турли маҳаллий эътиқодларга ишонади.\nМусулмонлар асосан Занзибар оролларида (97 фоиз) истиқомат қилади.\nИслом дини Танзания ҳудудига 900 – 1000 йилларда ёйила бошлаган. Форсий подшоҳлар оиласига мансуб Али ибн Ҳасан Шерозий акаси тахтга ўтиргач, тазйиққа учраб, мамлакатни ташлаб кетишга мажбур бўлади. Али кемада Африка томон йўл олади. Қитъа қирғоқлари бўйлаб сузиб, Килва ороли ёнида тўхтайди ва уни банту қабиласи сардоридан сотиб олади. Оролдан қитъага омонат бир кўприк орқали ўтиларди. Али мустаҳкам кўприк қурдиради ва оролда Килва султонлигига асос солади. 1300–1400 йиллари Килва султонлиги қитъадаги жуда кўп шаҳарларни бўйсундиради. Бу ҳудудда Ислом дини кенг ёйилади. Машҳур тарихчи Ибн Баттута 1332 йили оролга келади ва мусулмонлар кўплигидан ўзини худди уйидагидек ҳис этганини ёзади. Занзибар жанубидаги Кизимкази масжиди нафақат Танзания, балки Шарқий Африкадаги энг қадимги жомелардан биридир. У 1107 йили қурилган.


Kutubxona - Xorxe Luis Borxes. Tarmoqlangan soʻqmoqlar bogʻi (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Xorxe Luis Borxes. Tarmoqlangan soʻqmoqlar bogʻi (hikoya) / Kiril\nАсар номи Тармоқланган сўқмоқлар боғи (ҳикоя)\nТаржимон Абдунаби Абдуқодир (Русчадан)\nТармоқланган сўқмоқлар боғи (ҳикоя)\nЛиддел Гарт ёзган «Жаҳон уруши тарихи» китобининг йигирма иккинчи саҳифасида шундай маълумот берилган: Британиянинг 13 та дивизияси бир минг тўрт юзта замбарак ёрдамида Сен-Монтобан жабҳасига 1916 йил 24 июлга қилинадиган ҳужумни йигирма тўққизинчи июл эрталабига кўчиришга тўғри келди. Капитан Лиддел Гартнинг фикрича, бунга кучли ёмғирлар сабаб бўлиб, ўз ҳолича бу унчалик муҳим аҳамиятга молик эмасди. Синдар шаҳридаги Олий мактабнинг собиқ инглиз тили ўқитувчиси доктор Ю.Сун томонидан айтиб туриб ёздирилган ва ўқиб чиқиб имзолаган қуйидаги баённома шу воқеага бирданига ойдинлик киритди. Матн бошланишида икки саҳифа етишмасди.\n«...Телефон гўшагидан олмонча жавоб қайтарган овоз эгасини танидиму гўшакни қўйдим. Бу капитан Ричард Медденнинг овози эди. Медден – Виктор Рунебергнинг уйида! Демак, бизнинг барча ҳаракатларимиз зое кетди, шу билан бирга – (гарчи бу мен учун иккинчи даражали бўлиб кўринса ҳам) ўзимиз ҳам тамом бўлдик, дегани. Демак, Рунеберг ё қамоққа олинган ёки ўлдирилган. Қуёш ботмасданоқ менинг ҳам шўрлик бошимга иш тушади. Медден аяб ўтирмайди. Тўғрироғи, у шунга мажбур.\nДеразадан, ҳар доимгидек, томлар ва кечки ботаётган қуёшнинг хира нурлари кўриниб турарди. Бирор воқеа содир бўлишини олдиндан билиб бўлмайдиган оддийгина бегим куни менинг ажалим етишига сира ишонгим келмайди. Мен, отадан етим қолган, гўзал ва сўлим Xайфин боғчасида ўйнаб юрган бола эдим. Наҳотки, ҳаммаси тамом бўлса? Шу пайт ўйлаб қолдим: дунёдаги барча одамларга ҳозир нималардир бўлаяпти, айнан ҳозир. Асрлар кетидан асрлар ўтаверади, воқеалар содир бўлаверади. Ҳозир ҳам қанчадан-қанча одамлар ҳавода, қуруқликда, денгизда, бир нималар қилаяпти, лекин у нарсаларга менинг алоқам йўқ. Менда содир бўлаётган нарса фақат менгагина тааллуқли бўлган нарсадир. Медденнинг чўзиқ узунчоқ башарасини эслашим биланоқ барча ўй-фикрларим чалкашиб кетди. Қўрқув аралаш нафрат билан (қўрқоқлигимни тан олдим, энди эса Ричард Медденни боплаб алдагач, тез орада мени қатл қилишларини кутаяпман) ўйладим: бу қўпол, ўзига бино қўйган, ўзича бахт нашидасини сураётган галварс менинг бу сирни билишимни, яъни Британия артиллериясининг Ангор водийсидаги янги жойлашган манзили номини аниқ билишимни хаёлига ҳам келтирмайди.\n«Қочиш керак», — дилимдаги тилимга чиқди. Гўёки мени Медден таъқиб қилаётгандек, аста ўрнимдан туриб, секингина юра бошладим. Ўзимнинг аянчли аҳволимга яна бир бора иқрор бўлиш учунми, негадир чўнтакларимда нималар борлигини кўрмоқчи бўлдим. Кутганимдек, чўнтакларимдан америка соати, никелланган занжирга осилган квадрат шаклдаги танга, мени фош қилиши мумкин бўлган, энди эса кераксиз бўлиб қолган Рунеберг уйининг калитлари, ён дафтарча, хат (мен уни йўқотмоқчи эдим, лекин негадир қолдирдим), бир крона, икки шиллинг ва бир неча пенс, қизил-кўк қалам, рўмолча, бир ўқланган тўппонча чиқди. Нима учундир, балки қатъиятли бўлиш истагидадир, уни маҳкам қисдим, салмоқлаб кўрдим. Миямдан ноаниқ бир фикр ўтди: ўқ овози узоқдан эшитилади. Ўн дақиқадан сўнг менинг режам тайёр бўлди. Телефон дафтарчасидан мен берадиган хабарни етказиши мумкин бўлган ягона одамни топдим. У темир йўлдан борилганда ярим соатли масофада — Фентон атрофида яшарди.\nУнчалик довюраклардан эмасман. Бунга ҳозир ҳам иқрор бўлишим мумкин. Мўлжалланган нарсамни охирига етказдим, аммо бу қанчалик даҳшатли кечгани ўзимгагина аён. Бу ишни Германия учун содир этмадим, асло. Мендан жосус сифатида фойдаланган, хўрлаган бундай ваҳший мамлакатни ҳечам қадрламайман. Англияда бир оддийгина одамни билардим, у мен учун Гётедан кам эмасди. У билан бир соатча гаплашдим ва у Гёте билан тенг эканлигига амин бўлдим...\nБошлиғимиз мен ва менга ўхшаш тоифадаги, томирларида беҳисоб аждодлари қони оқиб турган одамлардан жирканади. Оҳиста кийиндим, видолашгандек кўзгуга қарадим-да, уйдан чиқдим. Бекат унчалик узоқ эмасди, лекин мен кебдан фойдаланиш маъқул деб ўйладим. Шундай қилмасам, бу кимсасиз кўчада мени кўриб, таниб қолишлари мумкинлигига ўзимни ишонтирдим, қолаверса, мутлақ ҳимоясиз ҳам эдим. Ёдимда: кебни вокзалнинг катта дарвозасига етмасдан тўхтатишни буюрдим, атайлаб шошмасдан тушдим. Эшгроу номли манзилгача боришим лозим эди, лекин чиптани ундан узоқроқ бўлган бекатгача олдим.\nПоезд саккизу элликда жўнаши керак, бир неча дақиқа қолганди. Мен қадамимни тезлатдим, кейинги поезд тўққиз яримда жўнайди. Перрон деярли бўм-бўш эди. Вагонма-вагон ўтиб борар эканман, бир неча фермерни, мотам либосидаги аёлни, Тацитнинг «Йилномалар» китобига муккасидан кетган ўсмирни, дока ўралган, аммо мамнун солдатни кўрганим эсимда. Ниҳоят, вагонлар қўзғалди. Бир киши перроннинг охиригача юриб келди, лекин у кеч қолганди: уни танимаслигим мумкин эмасди — у капитан Ричард Медден эди. Тамом бўлдим: қалтираб, қўрқинчли ойнадан узоқроққа, ўриндиқ четига ғужанак бўлиб ўтириб олдим. Руҳимдаги ожизлик ва қўрқув тез орада қандайдир ич-ичимдан келган қувончга айланди. Ўз-ўзимга далда бердим: яккама-якка кураш бошланди, биринчи олишувда мен ғолиб чиқдим, арзимас қирқ дақиқа ютдим, менга ташланган рақибимни, майли, тасодиф туфайлими, доғда қолдирдим. Шу кичкинагина ютуғим катта ғалаба келтиради, деб ўзимга тасалли бердим.\nПоезд дарахтзор олдидан юмшоққина ўтиб, назаримда даланинг қоқ ўртасида тўхтади. Бекат номини ҳеч ким эълон қилмади. «Бу Эшгроуми?» — деб сўрадим перронда турган болалардан. «Эшгроу», — деб жавоб беришди улар. Поезддан тушдим. Платформани фонус ёритар, лекин болаларнинг кўзларини қоронғулик тўсиб турарди. Болалардан бири сўради: «Сизга доктор Стивен Албернинг уйи керакми?» Жавобимни кутмасданоқ, бошқаси тушунтира кетди: «Унинг уйигача анча бор, мана бу чап томондаги йўлдан бораверасиз ва ҳар гал йўл ажаралганда чапга қайриласиз, адашмайсиз.»\nБолаларга охирги тангамни бердим-да, тош зиналардан пастга, кимсасиз йўлга чиқдим. Йўл пастга қараб кетарди. Ёлғизоёқ тупроқ йўл, тепамда қуюқ дарахт шохлари соябон бўлиб кетган, тўлин ой уфқдан кўтарилиб гўё мени кузатиб борарди. Бирдан ярақлаб миямдан бир фикр ўтди — Ричард Медден гўё қалтис режамни билиб олгандек туюлди. Дарҳол ўзимга тасалли бердим — бўлиши мумкин эмас.\nҲар доим чапга буриласиз, деб менга берилган кўрсатма айрим лабиринтлардаги каби марказий майдончани топишда умум қабул қилинган усулга ўхшаб туюлди. Лабиринтлар ҳақида анча-мунча нарсани биламан: ахир мен Юнан ҳукмдори Сюй Пеннинг чевараси бўламан. У қатнашувчилар сони жиҳатидан «Қизил қасрдаги тушлар» китобидан ҳам ўтадиган роман ёзиш ва ҳар қандай кимса адашиб қоладиган даражада мураккаб лабиринт яратиш учун ўзининг иккинчи касбидан воз кечган. Бу икки мақсадни амалга ошириш учун ўн уч йиллик умрини сарф этган ва бир бегона қўлида ҳалок бўлганди. Унинг романи алмойи-алжойи сўзлардан иборат, маъносиз бир ёзув сифатида қолиб кетган. Лабиринтни эса тополмаганлар. Серсоя инглиз дарахтлари остида ўша йўқолиб кетган лабиринт тўғрисида хаёл сура бошладим: тасаввуримда у покиза ҳолда, одам оёғи етмаган аллақандай сирли тоғлар чўққисида, бепоён шолизорлар ўртасида ёки чуқур сувлар тубида, нафақат ўзининг саккиз қиррали қуббалари-ю, айланма йўлларини, балки бутун бошли дарёлар, вилоятлар, мамлакатларни ўз ичига олгандек эди. Лабиринтларнинг лабиринти ҳақида, бора-бора чигаллашиб, кенгайиб борувчи — ўтмишни ҳам, келажакни ҳам қамраб олган мўъжизавий тарзда, ҳатто Коинотни ҳам ўз бағрига сингдирган чексиз лабиринт ҳақида ўйладим. Тасаввуримда пайдо бўлган бу шаффоф рўёлар оғушида мен ўзимнинг аччиқ қисматимни ҳам унутиб, вақт ўлчовини ҳам йўқотиб, гўёки бутун оламнинг шуури менинг онгимда мужассам бўлгандек, ўзимни оламнинг марказидек ҳис қилдим.\nШууримга элас-елас кўринаётган яшнаб ётган далалар, ботаётган қуёшнинг сўнгги шуълалари, тепаликдан юмшоққина тушиш чарчоғимни ҳам қувиб юборганди. Тароватли ва интиҳосиз бир оқшом эди. Йўл эса туманли ўтлоқлар узра узоқ-узоқларга ёйилиб, тармоқланиб кетган. Аллақаердан таралаётган куйни шамол гоҳ олқишлаётгандек юқори пардаларга олиб чиқар, гоҳ нола қилиб узоқлашар ва йўлга тўшалган баргларнинг шитирлаши жўр бўлиб, масофа ҳам ҳузур бағишларди. Одамнинг душмани фақат одамзодгина бўлиши мумкин, деб ўйладим. У улар яшаётган замин душман эмас. Замин ўзининг ялтироқ қўнғизчаларию уларнинг товушлари, боғ-роғларию сувлари, шуълалари билан барчага баробардир. Шу аснода занг босган баланд дарвоза олдидан чиқиб қолдим. Тўсиқ ортида хиёбон ва кўшкка ўхшаш бино борлиги сезилиб турарди. Таралаётган куй шу ердан келаётганлигини англаб етдим: ажабланарлиси шундаки, бу хитой мусиқаси эди. Мен куйга берилиб, бошқа нарсаларни ўйлаб ҳам ўтирмадим. Ёдимда йўқ, дарвозада қўнғироқча бормиди ёки мен қўнғироқ тугмасини босдимми ёки оддийгина қилиб тақиллатдимми? Куй эса узлуксиз давом этарди.\n— Муҳтарам Си Пен ўзининг бу ташрифи билан ёлғизликда ўтаётган ҳаётимга бироз бўлса-да, қувонч киритишга қарор қилибдилар-да. Эҳтимол, сиз боғни кўрмоқчи бўлгандирсиз?\n— Бу менинг бобокалоним Сюй Пеннинг боғи.\nХудди болалигимдаги каби шудрингли йўлка илон изи бўлиб чўзилиб ётарди. Биз Шарқ ва Европа халқлари тилларидаги китоблар билан тўла кутубхонага кирдик. Сариқ шойи билан муқоваланган йўқолган энсиклопедиянинг бир неча нусхасини танидим. Ушбу китобларнинг нашри билан Мунаввар Сулоланинг Учинчи императори шуғулланганди, лекин нашр қилинмасдан қолиб кетганди. Бронзадан ишланган ҳумо қушининг ёнидаги граммофонда пластинка айланарди. Пушти рангли чинни гулдон ёдимда, ундан-да, қадимийроқ мовий ранглиси ҳам бўларди. Бизнинг усталар Эрон кулолларидан ўргангандилар...\nСтивен Албер кулимсираб мени кузатиб турарди. Айтиб ўтганимдек, у новча, озғин, қўй кўзли, оппоқ соқолли киши эди. Қиёфасидаги айрим жиҳатлар руҳонийни, айни пайтда денгизчини ҳам эслатарди: кейинчалик у менга хитойшунослик билан шуғуллангунга қадар Тен-Чунда миссионер бўлганлиги ҳақида ҳикоя қилиб берганди.\nЎтирдик: мен пастаккина узун катга, у бўлса дераза билан юмалоқ соат ўртасига жойлашди. Ўзимча ҳисоблаб чиқдим: яқин бирор соат ичида мени таъқиб қилаётган Ричард Медден бу ерга етиб келолмаса керак. Қатъий қароримни бироз кечиктирса ҳам бўлади.\n— Ҳа, Сюй Пеннинг тақдири жуда ажойиб, — деб бошлади Стивен Албер, — ўз юртининг ҳукмдори, астрономия ва астрология билимдони, қонуншунос олим, ажойиб шахмат устаси, машҳур шоир ва хаттот. У китоб ва лабиринт яратиш учун барча нарсалардан воз кечди. Ҳукмдорлик, ҳукмронлик, ҳукмфармолик лаззатларидан, беҳисоб гўзал жориялардан, базму жамшид, айшу ишратлардан, ҳаттоки, ўзи эгаллаган барча билимлардан воз кечиб, ҳаётининг ўн уч йилини ёлғизликда, Нурли Узлат айвонида ўтказди. Унинг ўлимидан сўнг ворислари бир қучоқ қўлёзмалардан бўлак бирор нарса топа олмадилар. Сизга, албатта, маълум бўлса керак, оила аъзолари бу қоғозларни ёқиб юбормоқчи бўлганлар, лекин унинг васиятлари ижрочиси бўлган дао маслагидами ёки буддавийларданми бўлган роҳиб бунга йўл қўймаган, нашр қиламиз, деб туриб олган.\n— Биз, Сюй Пеннинг авлодлари, — деб гап қистирдим, — шу пайт-гача ўша руҳонийни сўкиб келамиз. У қандайдир алмойи-алжойи сўзлардан иборат, маъносиз бир нарсани нашр қилдирди. Бу китоб бир-бирига қовушмайдиган сўзлардан иборат. Мен у китобни бир марта варақлаб чиққанман: учинчи бобда қаҳрамон ўлган, тўртинчисида эса у яна тирик. Сюй Пеннинг бошқа бир мақсади бўлган лабиринтга келсак...\n— Лабиринт бу ерда, — деди Албер баланд, лакланган столга ишора қилиб.\n— Фил суягидан ясалган ўйинчоқ, — дея хитоб қилдим. — Жажжи лабиринтча...\n— Рамзий лабиринт, — деди у гапимни тўғрилаб, — кўзга кўринмас замон лабиринти. Мен бир ёввойи инглиз, ўша содда жумбоқнинг тагига етдим. Юз йилдан ортиқ вақт ўтгач, тафсилотларни қайтадан аниқ тиклаб бўлмайди. Лекин нималар содир бўлганлигини тахмин қилиш мумкин. Менимча, Сюй Пен бир пайтда: «Мен китоб ёзиш учун кетаман», деган бўлса, бошқа бир пайтда у: «Мен лабиринт яратиш учун кетаман», деган. Бу ерда гап бир нарса тўғрисида кетаётганлиги ҳеч кимнинг хаёлига ҳам келмайди. — Китоб ва лабиринт айнан бир нарсанинг ўзи. Нурли Узлат Айвони боғнинг ўртасида ва анча қаровсиз ҳолда эди, шу сабабли кўпчилик лабиринтни моддий нарса, деб ўйлаганлар. Сюй Пен ўлгач, у ҳукм сурган салтанатнинг бирор жойида ҳам лабиринтни учратганлари йўқ. Романнинг алмойи-алжойи — тушуниб бўлмас сўзлардан иборатлиги мени бир фикрга ундади: балки шунинг ўзи лабиринтдир. Бу муаммони ҳал этишда икки муҳим ҳолат менга ёрдам берди: биринчиси — бу Сюй Пен чексиз-чегарасиз лабиринт қурмоқчи бўлганлиги ҳақидаги ривоят бўлса, иккинчиси — мен топиб олган хатнинг бир бўлаги.\nАлбер ўрнидан туриб орқасига бир лаҳза ўгирилди ва зарҳал ҳошияли лакланган қора стол тортмасидан бир нарса олди. У менга ўгирилганда, қўлида бир варақ қоғоз бор эди. Қоғоз анча уринган, вақт ўтиши билан ранги кетиб, юпқалашган, букланган жойлари титилиб кетганди. Xаттот сифатида қозонган шуҳратга Сюй Пен ҳақиқатдан ҳам лойиқ эди. Довдираган ва қалтироқ босган ҳолатда, қачонлардир менга қондош бўлган инсон нозик мўйқалам билан ёзган қуйидаги сўзларни ўқидим: Турли келажак замонларга ўзимнинг тармоқланган сўқмоқлар боғимни қолдираман (барча замонларга эмас). Жимгина ўқидим. Албер давом этди:\n— Мен бу хатни топмасимдан олдин ўзимга-ўзим савол бердим: қандай қилиб китоб чексиз бўлиши мумкин? Китобдаги охирги саҳифа биринчи саҳифани қайтариб турувчи, беҳисоб тарзда такрорланувчи чархпалакдан бошқа бирор арзигудек фикр миямга келмади. «Минг бир кеча» эртакларини эсладим. Малика Шаҳризода кейинги ҳикоясини бошлашдан олдин ундан олдингисини қолган жойидан қайтариб, кейингисини эса тамом бўлмасдан тўхтатарди. Ва эртак шу зайлда узлуксиз давом этаверади.\nЯна Афлотуннинг «Ғоялар»и руҳида ёзилган асарлар ҳақида тасаввур қила бошладим. Ундаги фикр авлодлардан-авлодларга ўтаверади, янги авлод ўзининг олдинги аждоди томонидан ёзилган фикрга амал қилиб, ўзи ҳам кейинги авлодларига ўз фикрини қолдираверади, бу шу зайда узлуксиз давом этаверади. Ўйлаганларим бироз бўлса-да, менга тасалли берди, лекин барибир булардан бирортаси ҳам Сюй Пеннинг китобидаги бир-бирига зид бобларга яқин ҳам келмасди. Бу муаммони қандай ҳал қилишни билолмай юрган кунларимнинг бирида мен Оксфорддан мана шу сиз кўрган хатни олдим. Табиийки, унда ифодаланган сўзлар мени ўйлатиб қўйди: «Турли келажак замонларга ўзимнинг тармоқланиб кетган сўқмоқлар боғимни қолдираман (барча замонларга эмас). Шу ерда тушуниб етдим — бир-бирига қовушмайдиган сўзлардан иборат бўлган шу романнинг ўзи «Тармоқланган сўқмоқлар боғи» эмасмикан: турли келажак замонлар (барча замонларга эмас) эса замин сўқмоқларини эмас, балки замон сўқмоқларини билдиради. Романни яна бир карра ўқиб чиқиб фикрим тўғри эканлигига амин бўлдим. Ҳар қандай роман қаҳрамони олдида бир неча йўллар пайдо бўлса, у албатта, биттасини танлайди, қолганларини четга суриб қўяди: Сюй Пен романида эса қаҳрамон барча йўллардан ўтади ва бу билан у турли тақдирларни, замонларни тасвирлайди, ўз навбатида улар ҳам яна турли замонларга тарқаб кетади. Романдаги қарама-қаршилик ҳам худди шу туфайли пайдо бўлган. Айтайлик, Фен бир сирдан хабардор, қандайдир бегона кимса уникига келади: Фен уни ўлдиришга жазм қилади. Ёзувчининг олдида яна бошқа бир неча тақдир йўллари ҳам мавжуд: Фен ўша чақирилмаган меҳмонни ўлдириши мумкин; меҳмон ҳам Фенни ўлдириши мумкин; иккаласи ҳам тирик қолиши мумкин; иккаласи ҳам ҳалок бўлиши мумкин ва ҳоказо. Сюй Пен ўзининг китобида ўша юз бериш эҳтимоли бўлган барча оқибатларни ёритиб берган, уларнинг ҳар бири эса ўз навбатида бошқа сўқмоқларга олиб бораверган. Айрим ҳолларда бу сўқмоқлар бир-бирини кесиб ўтиши ҳам мумкин: сиз, эҳтимол, менинг олдимга келдингиз, лекин ўтмишда бўлиб ўтган замонларнинг бирида сиз менинг душманим, бошқа бирида эса дўстим бўлгандирсиз. Агар сиз менинг хитойчага ўхшовсизроқ талаффузимга унчалик эътибор бермасангиз, бир неча саҳифани бирга ўқиб чиқишимиз мумкин.\nМен бу қадимий ҳикояларни чуқур ҳурмат ва эҳтиром билан эшитдим, лекин ажабланарли жойи шундаки, бу роман аллақачон ўтиб кетган буюк аждодим томонидан ёзилганди ва мен ўзимнинг қалтис ишимга қадам қўйиш арафасида дунёнинг узоқ бошқа бир тарафидаги оролда, олис бир империянинг кишиси мен учун романни яна жонлантирган эди. Ҳар икки матн якунида ҳудди дуоибаддек қуйидаги сўзлар хотирамда қолган: «Қаҳрамонлар қўлларида ўткир шамширлар-у, беқиёс қалбларида осойишталик билан, жасорат ва мардлик ила душманни ўлдиришга ҳам, ўзлари ўлишга ҳам тайёр ҳолда жанг қилардилар».\nШу онда менинг атрофим ва ички оламимда кўзга кўринмас, аллақандай мавҳум, жисмсиз шарпалар юрганлигини ҳис этдим. Бу рўё шахдам қадамлар билан гоҳ ажралиб, гоҳ қўшилиб, гоҳ ёнма-ён кетаётган қўшинларни элас-елас эслаца-да, лекин уларнинг ҳаракатлари сирли, тутқич бермас ва мавҳумроқ эди. Стивен Албер давом этди:\n— Сизнинг машҳур аждодингиз бекорчиликдан, шунчаки ўзини овутиш учун бу тахминларни ўйлаб топган дея олмайман. Ҳаётининг ўн уч йилини фақат сўз ўйинларига сарфлаш ҳақиқатга унчалик тўғри келмайди. Роман жанри сизнинг мамлакатингизда унчалик юқори даражада эмас, айниқса, ўша даврларда бу романни ёқтиришмаган. Албатта, Сюй Пен ажойиб романнавис бўлган, бунинг устига у адабиёцҳунос ҳам эди. Ўзини оддий бир романнавис деб ҳисоблаган бўлса керак. Сюй Пеннинг ғойибона интилишлари метафизикага, мистикага қаратилганлиги ҳақида унинг замондошлари ёзиб кетган, қолаверса, ўзининг шахсий ҳаёти ҳам буни тасдиқлайди. Унинг фалсафасидаги қарама-қаршиликлар романда катта ўринни эгаллайди. Битмас-туганмас замон муаммосига доир бошқа бирор жумбоқ уни бунчалик қийнамаган ва ҳаяжонлантирмаган. Нима бўпти, дерсиз? Шуниси ҳайрон қоларлики, «Боғ» китобининг бирор саҳифасида ҳам бу муаммо ҳақида бирор марта эслатилмаган. Ҳатто, «замон» сўзини бирор марта бўлса-да, ишлатмаган. Бу сўз ҳақида шунчалик сукут сақлашни қандай тушуниш мумкин?\nМен бир неча фаразларни таклиф қилдим, лекин уларнинг бирортаси ҳам ишончли эмасди. Биз масалани муҳокама қила бошладик. Охири Стивен Албер сўради:\n— Топишмоқнинг калити «шахмат» сўзи бўлган тақдирда, уни ечиш учун фойдаланадиган сўзлар ичида қайси бир ягона сўз учрамайди?\n— «Шахмат» сўзи.\n— Xудди шундай, — Албер сўзимни илиб кетди. — «Тармоқланган сўқмоқлар боғи» — улкан топишмоқнинг ўзи — «замон» унинг калити — асарда у сир тутилган, эслатиш ҳам тақиқланган. Қандайдир бир сўз атрофида сўз ўйини қилиш, унга турли метафоралар орқали ишора қилиш усули, бу ўша сўзга эътиборни қаратиш йўлларидан бири бўлиши, эҳтимол. Сюй Пен ўзининг туганмас романидаги ҳар бир бурилишда шунга ўхшаган айланма йўллар қўллашни лозим кўрган. Мен бу асарнинг юзлаб қўлёзмаларини таққослаб чиқдим, кўчиришда ношуд котибларнинг эътиборсизлиги туфайли йўл қўйилган хатоларни қўлимдан келганча тузатдим, тартибга келтирдим ва умид қиламанки, ўйлаганимдек, ҳозирги кўринишда муаллиф кўзлаган шаклга келди. Китобни тўла таржима қилдим ва амин бўлдимки, «замон» сўзи бирор марта ҳам тилга олинмаган. Жумбоқнинг ечими тайёр: «Тармоқланган сўқмоқлар боғи» — оламнинг ўзгартирилмаган ҳақиқий кўринишидир. Сюй Пен оламни худди шу тарзда кўрган, идрок қилган. Бобокалонингиз бизнинг Нютон ва Шопенгауердан фарқли ўлароқ вақт ягона ва мутлақ эканлигига ишонмаган. Замонни сон-саноқсиз тизимлардан иборатлиги, унинг ўсиши, ақл бовар қилмас даражада тарқалуви, бирлашуви, ёнма-ён мавжуд бўлишига ишонган. Замоннинг бундай жилоланиши — унинг бирлашуви, тарқалуви, кесишуви ёки асрлар давомида умуман кесишмаслиги — ақл-идрокимиз етган даражадаги эҳтимолликларни ўз қамровига олади. Кўп замонларда биз сиз билан мавжуд бўлмаганмиз, айримларида сиз бўлгансиз, мен эса бўлмаганман, мен бор, сиз йўқ, бошқасида ҳар иккимиз ҳам бўлганмиз. Замонларнинг бирида, яъни бахтли тасодиф менга кулиб боққанда, сиз менинг уйим-га келдингиз, бошқасида боғдан ўтаётиб менинг жасадимни топдингиз, учинчи бир замонда эса мен сизга шу сўзларни айтиб турибман-у, лекин ўзим эса саробман, шарпаман.\n— Ҳар қандай замонда ҳам, — дедим, титроғимни базўр яширган ҳолда. — Сюй Пеннинг боғини қайта жонлантирганлигингиз учун миннатдорчилигимни изҳор қиламан.\nМен юқоридаги ҳолатимга яна қайтиб тушдим: уй атрофидаги рутубатли боғ сон-саноқсиз шаффоф одамларга тўла туюлди. Булар Албер билан мен эдим, фақат бошқа замонлар ўлчамларида ҳаракат қилаётган ўзгарган, таниб бўлмас ҳолда эдик. Боғнинг сарғимтил-қоронғи жойидан бир киши келаётганини кўрдим. У Ричард Медден эди.\nАлбер ўрнидан туриб қора стол тортмасини сурди ва бир лаҳза менга орқасини ўгирди. Тўппончам аллақачон тайёр ҳолда эди. Мумкин қадар мўлжални тўғри олиб ўқ уздим. Албер шу ондаёқ унсиз йиқилди. Қасам ичаманки, худди чақмоқ ургандек, шу лаҳзадаёқ жон берди.\nҚолган нарсаларнинг унчалик аҳамияти йўқ. Бостириб кирган Медден мени шу ердаёқ қамоққа олди. Мени осиб ўлдиришга ҳукм қилишди. Воқеа қанчалик даҳшатли бўлмасин, мен ғалаба қозондим: ҳужум қилиш керак бўлган жой номини Берлинга хабар беришга улгурдим. Кеча у жойни бомбардимон қилишди. Таниқли хитойшунос олим Стивен Алберга нисбатан уюштирилган сирли қотиллик ҳақида, уни аллақандай Ю Сун исмли кимса содир этганлиги ҳақидаги хабар бутун Англия бўйлаб газеталарда тарқатилганлигини билдим. Бошлиғимиз бу жумбоқни ҳал қилди. Мен ечишим лозим бўлган асосий масала — Албер шаҳарчаси номини унга етказиш эканлиги энди унга маълум. Атрофда бўлаётган урушнинг даҳшатли акс-садолари остида шундай исмли одамни ўлдиришдан бошқа чорам йўқ эди. Фақат енгиб бўлмас оғриқ ва чарчоқ қанчалик мени қийнаётганлигидан унинг хабари йўқ. Буни ҳеч ким ва ҳеч қачон била олмаса ҳам керак...\n↑ Кеб – файтун.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Xorxe_Luis_Borxes._Tarmoqlangan_soʻqmoqlar_bogʻi_(hikoya)_/_Kiril&oldid=14468" dan olindi


Дунёдаги энг ифлос 10 шаҳар - XABARDOR.UZ\nДунёдаги энг ифлос 10 шаҳар\nАҳоли сонининг ортиши ва урбанизация туфайли Аддис-Абебада чучук сув етишмовчилиги кузатилмоқда. Сизот сувлар саноат чиқиндилари билан тўлиб кетган. Ичимлик суви манбаси сифатида хизмат қилувчи дарёлар бошида эса жуда катта даражадаги хром топилган.\nМумбайда 12,7 миллион киши истиқомат қилади – бу фақат расмий маълумотлар бўйича. Йўллар эса ҳар куни 700 000 дан кўпроқ шахсий транспорт воситаларига хизмат қилади. Бу эса ҳавонинг кучли ифлосланишига олиб келмоқда. Шаҳардаги шовқин даражаси эса чидам бўлмас даражага келиб қолган. Шунингдек, ҳавода азот оксиди миқдори жуда кўп бўлиб, бу ҳолат кислотали ёмғирларга ҳам олиб келмоқда.\nНью-Деҳлида кузатилувчи эрта ўлим ҳолларининг аксарияти ҳавонинг кучли ифлосланиши билан боғлиқ. Бутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти ҳисоботига кўра, шаҳарда ҳавонинг ифлосланиш даражаси меъёрдагидан 10 баробар кўпроқдир.\nМутахассисларнинг таъкидлашича, Мехикода нафас олиш бир кунда икки қути сигарета чекиш билан баробар экан. Айни дамда шаҳардаги вазият бироз барқарорлашган. Бироқ, БМТ 90 йилларда бу ердаги ҳаво учиб кетаётган қушларни ҳам ўлдириши мумкинлиги ҳақида маълум қилганди.\nПорт-о-Пренс аҳолиси электр тармоқларининг сифатсизлиги туфайли дизель генераторларини ишлатишни афзал билишади. Бундан ташқари, аксарият ҳолларда кўмир ишлатилади. Умуман нима ёнса шундан фойдаланишади – овқат тайёрлаш учун ҳам, уйни иситиш учун ҳам. Бу омиллар, шунингдек ахлатларни ёқиш ва йўллардаги тирбандлик Порт-о-Пренсни яшаш учун унчалик яхши бўлмаган шаҳарлар рўйхатига киритган.\nНорильск — дунёдаги оғир металлни қайта ишлаш бўйича энг йирик марказдир. Ҳар йили 4 миллион тоннадан зиёд кадмий, мис, қўрғошин, никель, маргимуш, селен ва рух моддалари ҳавога чиқиб кетади. Шаҳар шу даражада ифлосланганки, бу ерда ўнлаб касалликлар авж олиб кетган: саратон, ўпка, қон, тери касалликлари ва ҳаттоки депрессия. Ўсимликлар эса деярли учрамайди: мева ва қўзиқоринлар заҳарли. Бунга ҳавода катта миқдорда бўлган олтингугурт сабабчи.\nДаккада мамлакатда рўйхатдан ўтган кўн заводларининг 95 фоизи жойлашган. Бу корхоналар эскириб қолган ва ҳар куни 22 к.литр заҳарли чиқиндиларни дарёларга оқизиб юборади. Заҳарли моддалардан бири – олти валентли хром бўлиб, у саратон пайдо бўлишига олиб келади.\nКарачи шаҳрида 22 миллион киши яшайди. Ҳаттоки саноат заводлари бўлмаса ҳам бундай миқдордаги аҳоли атроф-муҳитни ўзидан чиқаётган чиқиндилар билан ифлослантиради. Текстиль, пластик ва тери маҳсулотларини қайта ишлашдан чиққан чиқиндилар кимё заводларининг оқизилувчи сувларида йиғилиб боради. Арабистон денгизига эса ҳар куни 8 минг тоннага яқин қаттиқ чиқиндилар чиқариб ташланади.\nМайлу-Су – Қирғизистон жанубидаги кончилар шаҳарчаси бўлиб, дунёдаги энг ифлосланган жойлардан бири ҳисобланади: айнан шу ерга Собиқ Иттифоқдаги барча радиоактив чиқиндилар олиб кирилган.\nХитойнинг Линьфэнь вилоятидаги кўмир қазиб олиш саноати уни Ер юзидаги энг даҳшатли жойлардан бирига айлантирган. Бу ердаги аҳоли ҳар куни таркибида уч қути сигареталар билан тенг бўлган заҳарли моддалар бўлган ҳаводан нафас олади. Фуқароларнинг аксарияти саратон ва доимий ўпка касалликларидан азият чекади.


Мамаризо Нурмуратов - Марказий банк раиси - BBC News O'zbek\nЎзбекистон Марказий банки матбуот хизмати хабар тарқатишича, 57 ёшли Мамаризо Нурмуратов Марказий банк бошқаруви раиси этиб тайинланган.\nЖаноб Нурмуратов номзодини Ўзбекистон асосий банкини бошқаришга Президент Шавкат Мирзиёев тавсия этган.\nПрезидент тавсиясини Ўзбекистон Сенати маъқуллаган.\nШу йил 16 мартидан Жиззах вилоятидан сенатор бўлиб сайланган Мамаризо Нурмуратов Ўзбекистон Сенатининг Бюджет ва иқтисодий ислоҳотлар қўмитаси раиси лавозимини эгаллаган эди.\n23 май куни Марказий банкнинг 67 ёшли раиси Файзулла Муллажонов оламдан ўтди.\nФайзулла Муллажонов Марказий банкни 1991 йилдан буён бошқариб келди.\nМамаризо Нурмуратов узоқ йиллар марҳум Муллажоновнинг ўринбосари, маслаҳатчиси лавозимларини эгаллаб келган.\nЖаноб Нурмуратов 2000 йилдан 2004 йилгача Ўзбекистон Молия вазири бўлди.\n2003 йил майида Тошкентда Европа Тараққиёт ва Тикланиш банкининг йиллик йиғилиши ўтказилган, ўша анжуманда жаноб Нурмуратовнинг Молия вазири сифатида журналистлар ва фуқаролик жамияти вакилларининг саволларига жавоб беришига тўғри келган.\nХусусан, журналистлар давлат белгилаган энг кам маошга Ўзбекистонда қандай яшаш мумкин, деган саволни беришган, жаноб Нурмуратов "шуни унутмаслик керакки, аксар Ўзбекистон фуқароларининг томорқалардан қўшимча даромадлари бор", дея жавоб қайтарганди.\nЎзбекистон Молия вазирининг бундай жавоби ўша пайтдаги "Интерконтинентал" меҳмонхонасида йиғилган хорижий ва маҳаллий меҳмонларнинг кулгисига сабаб бўлгани кўпчиликнинг ёдида.\n2004 йили Мамаризо Нурмуратов Самарқанд вилоятининг ҳокими этиб тайинланди.\nИкки йилга етар-етмас асли Самарқанднинг Пайариқ туманидан бўлган жаноб Нурмуратов вилоят ҳокимлигидан четлатилган, нега бу лавозимдан бўшатилганининг асл сабаби кўпчиликка қоронғу қолган.\n2006 йилдан 2017 йил мартигача Марказий банки раисининг маслаҳатчиси бўлган.\nМамаризо Нурмуратов 1960 йили Самарқанд вилоятида туғилган.\n1977 йили Тошкент Халқ хўжалиги институтига ўқишга кириб, 1982 йили Ленинград иқтисодиёт-молия институтини тамомлаган.\n1982-1985 йилларда Тошкент Халқ хўжалиги институтида ўқитувчилик қилган.\n1985-1988 йилларда Москва Молия институти аспирантурасида таҳсил олган. Иқтисодиёт фанлари номзоди.\n1989-1993 йилларда Тошкент халқ хўжалиги институти ва Молия институтларида доцент бўлиб ишлаган.\nКомилов валюта бозорини либераллаштиришни таклиф қилди


Мигрантлар ва уларнинг оила аъзолари билан «маҳаллабай» ишлаш таклиф этилмоқда – Газета.uz\nХориждан қайтган меҳнат мигрантлари ва уларнинг оила аъзоларига «маҳаллабай ишлаш» тизими асосида хизматлар кўрсатиш режалаштирилаяпти. Президент қарори лойиҳасига кўра, маҳаллалардаги ҳоким ёрдамчилари, ёшлар етакчиси, хотин-қизлар фаоли, меҳнат инспектори ёрдамчиси ва маҳалла раиси уларнинг эҳтиёжларини аниқлаб, онлайн платформаларни тўлдиради. Шунга кўра, уларга ишсизлик нафақаси, субсидия ва стипендия берилади.\nLotinchada 20 май 2022, 12:03 Жамият\nБандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги хорижда вақтинча меҳнат фаолиятини амалга ошириб Ўзбекистонга қайтган фуқароларни иш билан таъминлашга оид президент қарори лойиҳасини жамоатчилик муҳокамасига қўйди.\nЛойиҳада меҳнат мигрантлари ва уларнинг оила аъзоларига «Маҳаллабай ишлаш» тизими асосида қуйидаги хизматларни кўрсатиш назарда тутилмоқда:\nМаҳаллалардаги ҳоким ёрдамчилари:\nхонадонбай сўровнома асосида хорижда бўлиб турган ва хориждан қайтиб келган меҳнат мигрантлари ҳамда уларнинг оила аъзоларининг эҳтиёжларини аниқлайди;\nўтказилган сўровнома асосида ишсиз ва ёрдамга муҳтож меҳнат мигрантлари ва уларнинг оила аъзолари тўғрисида маълумотларни «онлайн маҳалла» платформасига киритади;\nхориждан қайтиб келган меҳнат мигрантлари ва уларнинг оила аъзоларининг аниқланган муаммоларини ҳал қилиш бўйича мутасадди идора ва ташкилотлар билан тегишли чора-тадбирларни амалга оширади.\nхориждан қайтиб келган ёш меҳнат мигрантлари тўғрисидаги маълумотлар асосида «Ёшлар баланси»ни шакллантиради, улар тўғрисидаги зарур маълумотларни «Ёшлар дафтари» ва «Ёшлар портали» электрон платформаларига киритиб боради;\nхориждан қайтиб келган ёш меҳнат мигрантларининг ижтимоий фаоллигини ошириш, иқтидори, истеъдоди ва ташаббусларини рағбатлантириш ҳамда ҳаётда ўз ўрнини топишларига кўмаклашади.\nхориждан вақтинчалик меҳнат фаолиятидан қайтиб келган, шунингдек меҳнат мигрантлари оилаларидаги ёрдамга муҳтож хотин-қизлар тўғрисидаги маълумотларни «Аёллар дафтари»га киритишни ва улар билан манзилли ишлашни ташкил этади;\nхориждан қайтиб келган ва меҳнат мигрантлари оилаларидаги хотин-қизлар муаммоларини ўз вақтида аниқлаш, уларга ижтимоий-ҳуқуқий, психологик ва моддий ёрдам кўрсатиш ишларини амалга оширади;\nхотин-қизларни ишга жойлаштириш, тадбиркорлик ва ўзини-ўзи банд қилиш фаолиятига жалб этиш, касб-ҳунарга ўқитиш, уларга субсидия ва бошқа ёрдам чораларини жалб қилишга кўмаклашади;\nМаҳалладаги меҳнат инспектори ёрдамчиси:\nхориждан қайтиб келган меҳнат мигрантлари ва уларнинг оила аъзоларининг ижтимоий эҳтиёжманд тоифаларини аниқлайди ва уларга манзилли ёрдамлар кўрсатиш ишларини амалга оширади;\nмеҳнат мигрантлари ва уларнинг меҳнатга лаёқатли оила аъзоларига Ягона миллий меҳнат тизими орқали доимий иш ўринларига жойлашишга кўмаклашади, уларни ишга қабул қилган иш берувчиларни молиявий рағбатлантириш чораларини кўради;\nмеҳнат мигрантларига зарур бўлган ҳолатларда касб-ҳунар, тадбиркорлик ва хорижий тилларга ўқишга кўмаклашади;\nмеҳнат мигрантларини тадбиркорлик ва ўзини-ўзи банд қилиш фаолиятига жалб этиш чораларини кўради, жумладан ишлаб чиқариш кооперативларига аъзо бўлишга, тадбиркорлик фаолиятини бошлашга, шахсий томорқани ривожлантиришга субсидия ажратилишида кўмаклашади;\n«Темир дафтар», «Аёллар дафтари» ва «Ёшлар дафтари»даги меҳнат мигрантлари ва уларнинг оила аъзоларига доимий ишга жойлаштирилгунга қадар ишсизлик нафақаси ҳамда касб-ҳунарга ўқиши даврида стипендия тайинланишига кўмаклашади;\nёрдамга муҳтож меҳнат мигрантлари оилаларига ижтимоий кўмак бериш, уларга нафақа ва моддий ёрдам тайинлашга, яшаш шароитларини яхшилаш бўйича ҳомийлар маблағларини жалб қилишга амалий ёрдам кўрсатади;\nмеҳнат мигрантлари оилалари орасидан ўзгалар парваришига муҳтож ёлғиз кекса фуқароларга патронаж ёрдами ҳамда шу мақсадда ажратилган Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан моддий ёрдам кўрсатилишини ташкил этади.\nРеинтеграция маркази юқоридаги кичик бандларда кўрсатилган масалалар бўйича амалга оширилаётган ишларни мувофиқлаштиради.\nЖамоатчилик муҳокамалари 3 июнга қадар давом этади.\nЛолагул Қаллиханова, «Газета.uz» 869\n#“маҳаллабай ишлаш” тизими\nХориждан қайтган мигрантлар учун Реинтеграция марказларини ташкил этиш режалаштирилмоқда 20 май 2022, 10:21


Эрдўған: Америкада янги давр бошланди\n20:09 / 09.11.2016\nТуркия президенти Ражаб Тойиб Эрдўған Дональд Трампнинг АҚШ президентлигига сайланиши мамлакатда янги давр бошлаб бериши ҳақида айтиб ўтди. У бу ҳодиса Яқин Шарқдаги вазият барқарорлашуви омили бўлишига умид билдирган.\n"Америкада янги давр бошланди. Истардимки, бу сайлов америкаликларга фаровон келажак, муваффақият, шунингдек, ҳуқуқ ва эркинлик, демократия ва бизнинг минтақамизга тинчлик олиб келади", — деган Эрдўған Истанбулда тадбиркорлар билан учрашуви чоғида.\nРеспубликачилар номзоди Дональд Трамп АҚШ президентлиги учун сайловда муддатидан олдин ғалаба қозонди. Демократик партия номзоди Ҳиллари Клинтон Трампга қўнғироқ қилиб, ўз мағлубиятини тан олиб, уни табриклади.


«Электр бошлиғига жиддий сўровим бор!» Ўзбекистон туманининг «Дашт»ида яшовчи аёлнинг 10 аризаси ҳақида\n15:37 / 19.06.2019\nИнсон бирор ишга қаттиқ бел боғлаб киришса, охири мақсадига етар экан. Бизга мурожаат қилаётган фарғоналик тўрт фарзанднинг онаси ҳам кунига тўрт-беш бор қўнғироқ қилиб, Қўқон шевасида «Келмасаларинг бўмайди. Баллар қийналяпти», деб туриб олгани боис Ўзбекистон тумани томон йўл олдик.\nФарғона вилояти Ўзбекистон тумани, «Қоратепа» МФЙдаги «Дашт» қишлоғидаги ҳолатни ачинарли дейиш бироз камлик қилади. Бундан 11 йил олдин ҳудудга турли жойлардан одамлар уй солиш учун кўчиб кела бошлаган. Ҳозир 50 хонадондан иборат бутун бошли катта маҳалла пайдо бўлибди. Ҳар оилада уч-тўрт нафардан бола.\nБироқ йиллар давомида ҳокимият ва маҳалла фуқаролар йиғини бу маҳаллага зиғирча ёрдам, кўмак беришни ўйламаган ҳам экан. Том маънода - «унутилган маҳалла».\nЗамирахон Нурматованинг арзини тинглаймиз.\n«Дастурга тушди», деган гапни кўп эшитамиз. Лекин бизнинг маҳалла ҳеч қачон, ҳеч нарсадан ана шу дастурга тушмаган, қачон рўйхатга тушиши ҳам ноаниқ.\nКўчиб чиққанимиздан бери, аҳоли йиғилиб, ўзимиз бир ярим миллион сўмдан пул тўплаб газ тортдик, ўзимиз 3 километрдан электр тармоғини фалон пулга олиб келдик. Йўлга пул йиғдик. Айтаверсам, ҳокимият вакиллари бирор марта ҳолимиздан хабар олмаган экан.\nЭлектр масаласи алоҳида дард. Мана шу қўлимдаги бир даста аризалар уч йил давомида туман ва вилоят электр корхоналарига ёзганларим. 2017 йили биринчи марта мурожаат қилган бўлсам. Шу пайтгача, 10 марта ёзиб, 10та жавоб олибман. Муаммо шундаки, маҳалламиз кўчасидаги симёғочлар қўлбола бўлиб, уларни аҳоли турли ёғочлардан ясаб олган. Ўта хавфли, электр линиясидаги симлар минг узилган, минг улоқ. Ток қуввати пастлиги сабаб болалар китоб ўқий олмаслиги, қўлбола «столба»лардаги симлар тинмай узилиб тушаётгани сабаб, болаларнинг хавфсизлигидан хавотирдамиз.\nЭлектрнинг катталарига ёзган аризаларимнинг ҳеч фойдаси бўлмаяпти. Бир хил жавоб оламан. Маъноси ҳам ўзгармайди. Қандайдир, илмий ёзилиб, охирида «Дастурга тушади, кутинг», деб тугатилади.\nЯқинда туманимизнинг Қумбости қишлоғида ёғочдан қилинган симёғочлар бетон таянчларга алмаштираётганини эшитиб, «зора ўша эски симёғочларни бизга беришса», деган фикрда Ўзбекистон тумани электр тармоқлари бошлиғи Жасурбек билан учрашдик. Мутасадди «столба»ларни ташиш учун транспортга пул йиғишимиз кераклигини айтди. Маҳаллада ҳамма янги рўзғор. Яқинда газга пул йиққандик. Кўнгил хира бўлиб ўтирибмиз», дейди у.\nЗамирахон Нурматовага Фарғона ҳудудий электр тармоқлари корхонаси раҳбари Д. Жалилов томонидан келган жавоб хатларини ўқиб, ҳайрон қолмай илож йўқ. Илмий ва тушуниш қийин тилда ёзилган хатларда, айни пайтда Наманган вилояти Тўрақўрғон туманида ИЭС қурилаётгани, Самарқанд ва Навоий вилоятларида ёруғлик станциялари қуриб битказилаётгани, турли қарорларнинг турфа бандлари бўйича изоҳларни ўқиб, маъносини биз ҳам чақа олмадик. Фуқаронинг оддийгина, «Кўчаларимизга қачон симёғоч ўрнатилади?», деган саволига жавоб керак эди, холос.\nМаҳаллада яшовчи Муроджон Мамадалиев, маҳаллага электр линиясини 2009 йили уч километр узоқликдан аҳолининг ўзи тортиб келганини, трансформатор таъмири ҳам маҳалла аҳли томонидан қилинаётганини айтди. «Электр ва МИБ ходимлари келиб, симёғочлар талабга жавоб бермаслигини айтишади. Энди пулимиз кўпайса, йўл билан симёғочларни янгилаймиз», дейди Муроджон.\nАтрофни айланамиз. Маҳалла тўла муаммо. Лекин, аҳолини эшитгани мутасадди йўқ. «Болаларингиз боғчага, мактабга қайси йўл билан боряпти? Қийналмаяптими?», деб сўраш ва уларнинг муаммосини ҳал қилишга ҳаракат қилиш учун тайинланган Ўзбекистон тумани «катталари» вақт топиб мана шу қишлоққа келиб-кетишса бўлар эди.\n«Дашт» дея аталган жойни обод қиламиз дея қийналиб, ҳокимликдан ёрдам сўраса ҳам кўмак келмаётган, шунда ҳам эртанги кунга ишонч билан яшаётган аҳоли ҳолидан мутасаддилар тез кунларда хабар олади, деган умидда мақола тайёрладик.


Яна бир давлат Қатар билан дипломатик алоқаларни узди\n12:22 / 05.06.2017\nЯман ҳукумати Қатар билан дипломатик алоқаларни узгани ҳақида эълон қилди. Бу ҳақда Al Arabiya телеканалида хабар берилди.\nБунгача тўртта араб мамлакати — Баҳрайн, Саудия Арабистони, Миср ва Бирлашган Араб Амирликлари Қатар билан дипломатик алоқаларни узганди.\nМиср Қатарни террорчилик гуруҳларини, жумладан «Мусулмон биродарлар»ни қўллаб-қувватлаб келишда айблади.\nБАА ҳам Қатарни терроризм, экстремизм ва секта ташкилотларини молиялаштиришда айблаган. Амирликларда қатарлик дипломатларга мамлакатни тарк этиш учун 48 соат ажратилган.\nСаудия Арабистони бошчилигидаги коалиция Ямандаги ҳарбий ҳаракатлардан Қатарни четлаштирди. Бу Доҳа «террорчиликни амалда қўллаётгани ва мустаҳкамлаётгани»дан ташқари, «Ал-Қоида», ИШИД каби ташкилотларга хайрихоҳ бўлаётгани ва айирмачилар билан алоқалари борлиги билан тушунтирилди.\nҚатар 12 июлдан туристик визалар беришни бошлайди


Талабалар учун фойдали маслаҳатлар. Энг кўп берилаётган 12 саволга 12 жавоб | huquqburch.uz\nТалабалар учун фойдали маслаҳатлар. Энг кўп берилаётган 12 саволга 12 жавоб (2020 йил сентябрь сони)\nТалабалардан меҳнат қонунчилигига оид кўплаб саволлар келиб тушмоқда. Қуйида энг кўп берилган саволларга қонун ҳужжатлари билан асослантирган ҳолда жавоб берамиз.\nЎзбекистон Республикаси Олий ва ўрта-махсус таълим вазирининг «Олий таълим тўғрисида»ги низомни тасдиқлаш ҳақидаги 9-буйруғи (афсуслар бўлсинким, ушбу ҳужжат рус тилида https://www.lex.uz/docs/327039)нинг 50-бандида кундузги таълим шаклида таҳсил олаётган талабалар ўқишдан бўш вақтларида олий ўқув юрти ва бошқа ташкилотларда меҳнат шартномаси тузган ҳолда ишлашлари мумкинлиги белгиланган. Бундан келиб чиқадики, талаба бемалол ишлаши мумкин. Фақат таълимдан бўш вақтида.\nТалаба қайси курсдан бошлаб ўзи таълим олаётган мутахассислик бўйича ишлаши мумкин?\nВазирлар Маҳкамасининг 2005 йил 21 декабрдаги 275-қарори билан «Халқ таълими ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш тўғрисида»ги низомнинг (https://www.lex.uz/docs/941876) 7-бандига кўра:\nОлий ёки ўрта махсус, касбий маълумотга эга бўлмаган шахсларни умумтаълим муассасаларига педагог лавозимига қабул қилишга йўл қўйилмайди.\nМазкур низомнинг 8-бандида «олий таълим муассасасининг 4-курсида ўқиётган шахслар педагоглик ишини амалга ошириши мумкин ва уларга ўрта махсус, касбий маълумотга эга бўлган тегишли лавозимдаги ходимнинг базавий тариф ставкаси сингари базавий тариф ставкаси белгиланади» дейилган.\nДиққат! Ушбу қоида кундузги таълим шаклида таҳсил олаётганлар учун ҳам, сиртқи таълимда таҳсил олаётганлар учун ҳам бирдай амал қилади.\nШунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 19 январдаги 2733-қарори 1-иловасига кўра, юрисконсульт ёрдамчиси лавозимида олий ёки ўрта махсус юридик маълумотга эга бўлган ёхуд Тошкент давлат юридик университети ҳузуридаги Юридик кадрларни халқаро стандартлар бўйича профессионал ўқитиш марказида юридик мутахассислик бўйича қайта тайёрлаш курсларини тамомлаган ва белгиланган намунадаги дипломни олган шахс, шунингдек, олий таълим муассасасининг юриспруденция мутахассислиги бўйича таҳсил олаётган бакалавриат босқичининг битирувчи курси талабаси ёки магистранти ишлаши мумкин.\nШунингдек, Вазирлар Маҳкамасининг 2009 йил 18 декабрдаги 319-қарорига 2-иловa – «Клиник ординатура тўғрисида»ги низомга кўра, ўқитишнинг иккинчи йилидаги таълим дастурини муваффақиятли ўзлаштирган клиник ординаторлар раҳбарларининг ёзма тавсияси асосида меҳнат шартномаси бўйича соҳа бўлимларида тунги навбатчилик қилиш ёки ўқишдан ташқари вақтда мутахассислиги бўйича ишлаш ҳуқуқига эгадирлар.\nДемак, 4-курс ёки битирувчи курс талабалари ишлаши мумкин экан. Бошқа курс ёки йўналишларда ўқиётганлар ишлай олмайдими?\nЙўқ, ундай эмас. Педагогика ва юриспруденция йўналиши талабалари айнан 4-курс ёки битирувчи курсдан таълим олаётган ўз мутахассисликлари бўйича ишлашлари мумкин.\nДиққат! Агар сиз коллеж дипломи ёки махсус маълумотга эга бўлсангиз, ушбу диплом асосида ҳеч қандай чекловсиз ишга киришингиз мумкин. Масалан, тиббиёт институтларининг бакалавр талабалари ўқишни тугатмагунча шифокор бўлиб ишлай олмайдилар. Лекин агар уларда тиббиёт коллежи дипломи бўлса, бемалол фельдшер ёки ҳамшира бўлиб ишлашлари мумкин.\nФақат ўрта мактабни битирган, ҳеч қандай махсус маълумот ва дипломга эга бўлмаган талаба ҳам ишлаши мумкинми?\nАлбатта. Бундай тоифадаги талабалар ҳам ўқишдан бўш вақтларида меҳнат шартномаси асосида махсус маълумот ёки махсус тайёргарлик талаб қилмайдиган ишларда ишлашлари мумкин.\nМаълумотинг йўқ экан, деб ишга олишни рад этишмоқда. Қайси касбга қандай маълумот зарур эканини қандай билса бўлади?\nВазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 4 октябрдаги 795-қарорига илова «Хизматчиларнинг асосий лавозимлари ва ишчилар касблари классификатори»да (афсуски, ушбу ҳужжатнинг ҳам тўлиқ матни рус тилида, https://www.lex.uz/docs/3372827) 5538 та ишчи касб ва 2858 та хизматчиларнинг асосий лавозимларига маълумотнинг энг паст даражасига қўйиладиган талаблар белгиланган.\nИшга қабул қилишда ходимлар маълумотининг энг паст даражаси давлат ташкилотлари учун мажбурий ҳисобланади, бошқа ташкилотлар учун эса – тавсия хусусиятига эга.\nАйтайлик, сиз юридик университетнинг 1- курс талабасисиз ва судья ёрдамчиси бўлиб ишга кирмоқчисиз. Лекин олий маълумотни баҳона қилиб ишга олишмади. Юқоридаги классификаторни очиб «помощник судьи» (яна бир бор қайтараман, ҳужжатнинг тўлик матни рус тилида) деб қидирасиз. Натижада 2199-1 тартиб рақами билан судья ёрдамчиси лавозими чиқади. Маълумотининг энг паст даражасида ССПО (среднее специальное профессиональное образование), яъни ўрта махсус, касб-ҳунарга доир маълумотли бўлиш шарти ва таълим йўналиши коди берилган. Демак, сиз юридик коллеж дипломи билан судья ёрдамчиси бўлиб ишлашингиз мумкин.\nХудди шундай тартибда классификатордан бошқа касбларга қўйилган маълумотнинг энг паст даражасини билиб олишингиз мумкин.\nТалаба иш сўраб мурожаат қилди. Иш берувчи эса рад этди. Нима қилиш керак?\nБу ҳолатда сиз рад этиш сабабини билиш ҳуқуқига эгасиз.\nМеҳнат кодексининг 78-моддасига кўра, ишга қабул қилиш рад этилган тақдирда, иш сўраб мурожаат қилган шахснинг талаби билан иш берувчи ишга қабул қилишни рад этишнинг сабабини асослаб уч кун муддат ичида ёзма жавоб бериши шарт. Бу жавоб ишга қабул қилиш ҳуқуқига эга бўлган мансабдор шахс томонидан имзоланган бўлиши лозим.\nАгар иш берувчи сизни асоссиз равишда ишга олмаган ёки иш ўринларини яширган бўлса, маъмурий, ҳаттоки жиноий жавобгарликкача тортилади.\nАгар сизни асоссиз равишда ишга олишни рад этишса, Ўзбекистон Республикаси Меҳнат вазирлиги (+99871 200-06-00) ёки унинг ҳудудий органлари, прокуратура (1007), адлия органларига (1008) мурожаат қилинг!\nТалаба тўлиқ 1 ставка ишласа бўладими?\nЮқорида айтганимиздек, талаба фақат ўқишдан бўш вақтида ишлаши мумкин. МК 115-моддасига мувофиқ, ходимнинг иш вақти ҳафтасига 40 соатдан ошмаслиги керак. Яъни 6 кунлик иш ҳафтаси жорий этилган ташкилотларда кунлик 7 соат, 5 кунлик иш ҳафтаси жорий этилганларда эса иш вақти кунлик 8 соатдан ортиқ бўлмаслиги шарт. Шунингдек, ишнинг тугаши билан кейинги куни (сменада) иш бошланиши ўртасидаги кундалик дам олиш вақтининг муддати ўн икки соатдан кам бўлиши мумкин эмас (МК 128-моддаси). Aгар юқоридаги қонун талабларига риоя этилса, талабанинг тўлиқ ставка ишлашига ҳеч қандай тақиқ йўқ.\nДиққат! Бунда бир шартга риоя этилиши керак! Иш ўқишдан бўш вақтда бажарилиши шарт ва ушбу талаб меҳнат шартномасида мустаҳкамланиши лозим.\nТалаба фақат ўриндошлик асосида ишлайдими?\nҲақиқатан ҳам айрим иш берувчилар талабаларни фақат ўриндошлик асосида ишга олиш керак деб ҳисоблашади. Бу мутлақо хато. Буни қуйидагича асослаймиз. Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 18 октябрдаги 297-қарори иловасига кўра (https://www.lex.uz/docs/2070161#2070217) ўриндошлик асосида ишлаш — ходимнинг ўзининг асосий ишини бажаришидан ташқари асосий ишидан бўш вақтида меҳнат шартномаси асосида бошқа ҳақ тўланадиган ишни бажариши. Талабанинг таълим олиш жараёни меҳнат фаолияти ҳисобланмайди.\nДемак, талаба меҳнат шартномаси асосида ишлаётган ва меҳнат дафтарчаси юритилаётган ер унинг асосий иш жойи ҳисобланади.\nТалаба бир нечта жойда ишласа бўладими?\nЮқорида таъкидлаб ўтилган меҳнат қонунчилигидаги талабларга риоя қилган ҳолда талаба ўқишдан бўш вақти асосий иш жойидан ташқари, бошқа ташкилотда ўриндошлик асосида ҳам ишлаши мумкин. Бунинг учун эса ўриндошлик асосида ишга кираётган жойга асосий иш жойидан маълумотнома тақдим қилинади.\nДиққат! Агар талаба ўн саккиз ёшга тўлмаган бўлса ўриндошлик асосида ишлаши тақиқланади.\nТалабалик даври меҳнат стажига кирадими?\n«Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги қонуннинг (https://lex.uz/docs/112314#127095) 37-моддаcида иш стажига қўшиб ҳисобланадиган меҳнат фаолияти турлари санаб ўтилган. Мазкур қонуннинг «е» бандига кўра, олий таълим муассасаларида, аспирантурада, стажёр-тадқиқотчи-изланувчилар институтида, катта илмий ходим-изланувчилар институтида, таянч докторантурада, докторантурада ва клиник ординатурада кундузги ўқиш, шу жумладан, чет элда ўқиш умумий иш стажи камида 7 йил бўлган тақдирда иш стажига қўшиб ҳисобланади. Яъни ёшга доир пенсия олиш ҳуқуқига ( эркаклар учун – 60, аёллар учун – 55 ёш) қадар камида 7 йил иш стажига эга бўлсангиз, шундагина олий таълим муассасаларида ўқиган даврингиз иш стажига қўшиб ҳисобланади. Ногирон бўлиб қолган шахслар стажига эса кўрсатиб ўтилган стаж муддатидан қатъи назар қўшилади.\nТалабани синов билан ишга олиш тўғрими?\nМеҳнат кодексининг 84-модасига кўра, ҳомиладор аёллар, уч ёшга тўлмаган боласи бор аёллар, корхона учун белгиланган минимал иш жойлари ҳисобидан ишга юборилган шахслар, ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларининг ҳамда олий ўқув юртларининг тегишли таълим муассасасини тамомлаган кундан эътиборан уч йил ичида биринчи бор ишга кираётган битирувчилари ишга қабул қилинганда, шунингдек ходимлар билан олти ойгача муддатга меҳнат шартномаси тузилиб, ишга қабул қилинганда дастлабки синов белгиланмайди.\nАгар юқоридаги талабларга тушмасангиз, сизга дастлабки синов қўлланилиши мумкин.\nДиққат! Аксарият ишга кирмоқчи бўлган талабалар (бакалавр, магистрлар) ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларининг ҳамда олий ўқув юртларининг тегишли таълим муассасасини тамомлаган кундан эътиборан уч йил ичида биринчи бор ишга кираётган битирувчилар ҳисобланишади ҳамда уларга дастлабки синов қўлланилмайди.\nТалабалар учун меҳнат қонунчилигида имтиёзлар назарда тутилганми?\nТаълим муассасаларида ўқиётган ходимларга ишни таълим билан бирга қўшиб олиб боришлари учун иш берувчи зарур шароитлар яратиб бериши шарт. Талабалар иш жойидан ҳақ тўланадиган қўшимча таътилга чиқиш, қисқартирилган иш ҳафтаси шароитида ишлаш ва бошқа кўплаб имтиёзлар олиш ҳуқуқига эгадирлар. Бундан ташқари абитуриентлар учун ҳам алоҳида имтиёзлар (MK 254-моддаси) назарда тутилган.\nИмтиёзлар ҳақида батафсил Меҳнат кодексининг 248-258 моддаларидан (https://www.lex.uz/docs/142859#145090) билиб олишингиз мумкин.


Фарғонада экинлар «онлайн режим»да суғорилади\nБугун: 01 Апрель 2020 йил\nФарғона вилоятида республикамизда илк маротаба тик қудуқларни «онлайн режим»да масофадан бошқариш жорий этилди. Ўрнатилган автомат қурилмалар электр энергиясини тежаш, авария ҳолатларини олдиндан аниқлаш, қудуқдаги насоснинг ёқиб-ўчирилишини назоратга олиш имконини бериш баробарида сувнинг беҳуда исроф бўлишини сезиларли камайтиришга хизмат қилади. Энг муҳими, бир вақтнинг ўзида бир нечта тик суғориш қудуқларини бир нуқтадан бошқариш имконининг мавжудлиги.\nСирдарё-Сўх ирригация тизимлари ҳавза бошқармаси ҳузуридаги Насос станциялари ва энергетика бошқармасига қарашли, Фарғона туманининг «Оқбилол» ҳудудида жойлашган 314-сонли тик сув чиқариш қудуғи умумий майдонии 31,5гектарга тенг 5 та фермер хўжалигига хизмат кўрсатади. Илгари ушбу қудуқдан сув олувчи энг охирги дала майдонига оби-ҳаёт тўрт-тўрт ярим соатда ариқ орқали етиб борган. Шунча вақт давомида электр энергияси ҳам сарфланган. Шу билан бирга, ер остидан тортиб чиқарилган сувнинг қарийб ярми экинларгача етиб борган, холос.\nСуғориш қудуғига 160 диаметрли полиэтилен қувурдан 500 метр тортилиб, 5 та фермер хўжалигининг ҳар бирига биттадан сув қулоқлари (задвижка) ўрнатилганидан сўнг, сув 4 дақиқа ичида бир томчи ҳам йўқолмасдан охирги дала майдонига етиб борадиган бўлди.\nМутахассислар таҳлилига кўра, шу қудуққа ўрнатилган насос соатига 45 киловат/соат (киловат) ёки 20 250 сўм маблағ сарфлаётган бўлса, 4 соатда бу кўрсаткич 180 киловат/соат ёки 81 минг сўмни ташкил этади. Эндиликда ҳар суғориш чоғида 4 соат ариқ тўлғазишга кетган электр энергияси ёки 81 минг сўм миқдоридаги давлат бюджети маблағлари иқтисод қилинмоқда. Умуман олганда, илгаригига нисбатан электр энергиясини 15 фоиз тежаш ва сув йўқотилишини 50 фоиз камайтиришга эришилди.\nЛойиҳанинг умумий қиймати 25,0 миллион сўмни ташкил этди.\nҲозирги кунда 27 та тик қудуқда бу янгилик жорий қилинган бўлиб, биринчи чорак давомида улар сонини 45 тага етказиш режалаштирилган, деб хабар беради Сирдарё-Сўх ирригация тизимлари ҳавза бошқармаси матбуот хизмати.\nOxirgi yangilash: 13 Март 2020\n2020 Ортиқроқ 30314 одам.


Банкоматлар: қулай ва тезкор\nГлавная "МЕНИНГ МУЛКИМ - ЧАСТНАЯ СОБСТВЕННОСТЬ" Банкоматлар: қулай ва тезкор\n08.09.2017 | Номер: №36(1159) | |\nСўнгги ойларда Ўзбекистон банк-молия тизими жуда катта янгиланишларни бошдан кечирмоқда. Куни кеча юртимизда валютанинг эркин конвертацияси йўлга қўйилган бўлса, бундан сал аввалроқ, аниқроғи, август ойининг ўрталарида нақд пул олиш имкониятини берувчи банкоматлар ўрнатила бошланганди. Ҳозирги вақтда Тошкент шаҳрининг деярли барча йирик бозорларида банкоматлар ишлаб турибди. Айрим банклар ҳам ўз филиаллари жойлашган биноларда банкоматлар ўрнатгани гувоҳи бўляпмиз.\nБанкоматларга 1000, 5000, 10000 сўмлик купюралар жойлаштирилган. Пластик картадан нақд пул ечиб олиш жараёни эса тахминан 1,5-2 дақиқага чўзиляпти, холос. Ҳозирча банкоматлар орқали бир кунда битта пластик картадан жами 100 минг сўмгача нақд пулни ечиб олиш имконияти мавжуд. Асосийси, банк хизмати учун пластик карта эгасидан комиссия тўловлари ундирилмайди. Банкоматлар Uzcard тизимига уланган исталган банк пластик картасини қабул қилади.\nБанкоматлар ўрнатилаётганда кўпчилик улардан нақд пул олиш учун турнақатор навбатлар юзага келиши, чунки аҳолининг нақд пулга эҳтиёжи катталигини башорат қилганди. Дастлабки кузатувлар бу каби тахминлар қисман тўғрилигини кўрсатди. Банкоматлар олдида телевидениеда кўрсатилаётганидек бир-иккита одам эмас, сал кўпроқ бўлишига қарамай, тахмин қилинган катта ажиотаж йўқ.\n“Бунинг ҳам ўзига яраша изоҳи бор, – дейди Ўзбекистон ташқи иқтисодий алоқалар Миллий банки бошқарма бошлиғи Бунёд Эсонбоев. – Хабарингиз бор, бу йил жуда кўп савдо нуқталарига тўлов терминаллари берилди. Бунинг натижасида кўпчилик учун нақд пул кўтариб юргандан кўра пластик картани ишлатиш маъқулроқ бўлиб қолди. Агар нақд пул керак бўлса, банкоматлардан олиш имконияти яратилди. Буни ҳамма кўриб турибди. Демоқчиманки, одамларда бу масалада ишонч ҳисси ошди”.\nАйтиш жоизки, Миллий банк эндигина банкоматларни ўрната бошлаганида дастлаб битта пластик картадан 50 минг сўмгача нақд пул ечиб олиш мумкин эди. Аммо бу ҳолат узоққа чўзилмади ва 100 минг сўмгача нақд пул олиш имконияти яратилди. Кунига ҳар бир банкоматга ўртача 30 миллион сўм нақд пул жойлаштирилмоқда.\nМиллий банкнинг ҳар бир банкоматига ходим бириктирилган. У аппаратнинг узлуксиз ишлашини назорат қилиш билан бирга, зарур вақтда бу қурилмада ишлаш кўникмасига эга бўлмаган пластик карточка эгаларига амалий кўмак ҳам кўрсатади. Қолаверса, мазкур ходим банкомат ишини бузиши мумкин бўлган ҳолатлар (унга яроқсиз ёки шикаст етган пластик карталар тиқиш, нақд пул олиш амалиётини билмаслик оқибатида банкоматнинг ҳар хил тугмаларини заруратсиз босиб ташлаш, карта тиқилиб қолиши ва ҳк.)нинг олдини олиш, мулкни асрашга масъулдир. Бундан ташқари, банкоматларда банкнинг ишонч телефонларигача ёзиб қўйилган. Хуллас, мижозларга ҳар қандай саволларига жавоб топиш имконияти яратилган.\n– Шу кунларда маълум бўляптики, баъзи банкоматларимизда кун охирига бориб 500 минг, бир миллион, баъзан 5 миллион сўмгача нақд пул сақланиб қоляпти, – деди Миллий банк вакили. – Бунинг сабаби, биринчидан, банкоматларга ўз вақтида пул қўйиб борилмоқда, иккинчидан, ҳозирча бу банкоматларимиз бозорларда иш тугагунча хизмат кўрсатади.\nБ.Эсонбоевнинг билдиришича, айнан Миллий банк томонидан Тошкентда учта банкомат ўрнатилган. Йил охиригача яна 55 та шундай қурилма сотиб олиниши режалаштирилган. Бунинг учун банкомат етказиб берувчи бир қанча хорижий ҳамкорлар билан учрашувлар, музокаралар ўтказилди. Ҳозирда мақбул таъминотчини танлаш жараёни бораётир.\nЯнги банкоматларни сайёҳлар кўп бўладиган объектларда, одам гавжум нуқталарда, меҳмонхона ва аэропортларда ўрнатиш мўлжалланган.\nБанкоматлардан нақд пул олишга айни пайтда амал қилаётган чеклов қачон бекор бўлиши ёки олинадиган сумма миқдори қачон оширилиши масалалари кўпчиликни қизиқтириши табиий. Миллий банк вакилининг таъкидлашича, банкоматлар сони ошиб бориши билан бу масала ўз-ўзидан ҳал бўлади. Зеро, банкоматлар сони ошиши мазкур хизмат орқали таклиф этилаётган нақд пул миқдори ҳам ошишини англатади. Шундай экан, нақд пул муомаласи билан боғлиқ қулай вазият яратилгандан сўнг чеклов масаласининг долзарблиги йўқолади.\nҲозирги кунда банкоматлар, асосан, Тошкент шаҳрида ўрнатилмоқда. Шунинг учун вилоятларда улар қачон пайдо бўлади, деган саволнинг жавоби кўпчиликни қизиқтириши табиий.\n– “Миллий банк йил охиригача харид қиладиган 55 та банкоматнинг муайян қисми вилоятларда ҳам ўрнатилади, – дейди Б.Эсонбоев. – Бора-бора ҳудудларга ўрнатиладиган банкоматлар сони кўпайиб боради. Чунки бошқа банклар ҳам ҳозир турли миқдорда банкоматлар харид қилмоқда ва уларнинг ҳам вилоятларда банкоматлар ўрнатиш режалари бор.


18:28, 21.09.2020 // 38109\n«Тиббиёт ходимлари болалар сонини чегараламаган». ССВ вакили Андижонда туғилган 11-фарзанд ҳақида изоҳ берди\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги Оналик ва репродуктив саломатликни муҳофаза қилиш бошқармаси бошлиғи Барно Абдусаматова Андижонда 11-фарзандни дунёга келтирган аёл ҳақида «Шифобахшуз» Telegram каналига изоҳ берди.\nЭслатиб ўтамиз, 7 сентябрь куни Андижон шаҳридаги «Янги ҳаёт» маҳалласида истиқомат қилувчи Шукуржон ва Насибахон Қодироҳуновлар хонадонида 11-фарзанд дунёга келган эди. Туғруқ ҳеч қандай жарроҳлик амалиётисиз ўтган. Онанинг ҳам, боланинг ҳам соғлигидан шикоят бўлмаган.\nШифокор Барно Абдусаматованинг таъкидлашича, туғруқнинг оралиқ масофасини сақлаш ҳар бир аёлнинг индивидуал организмига боғлиқ.\n«Тиббиёт ходимлари болалар сонини чегараламаган. Биз фақат онани ўйлаган ҳолда, организмида кечаётган касалликларга қараб, тавсия беришимиз мумкин. ‘Шунча туғилсин’, деган талаб қонунда йўқ. Биз бераётган тавсиялар туғруқ сони билан бевосита боғлиқ эмас. Балки кейинчалик она организмида болага ўтувчи оқсиллар, витаминлар, иммуноглобулинлар ва ҳимоя реакцияларини қайдаражада етказиб бериши билан ҳам боғлиқ», – деди мутахассис.\nАбдусаматова андижонлик аёлнинг ҳеч қандай жарроҳлик амалиётисиз 11-фарзандни дунёга келтиришига изоҳ берар экан, «Агар онанинг организми соғлом, бақувват бўлган ва физиологик ҳомиладорликни ўтказган бўлса бола патологиясиз туғилган бола ҳисобланади», – деди у.\nМаълумот учун, Андижон шаҳар ҳокими ушбу оила аъзоларини янги туғилган чақалоқ билан табриклаб, оила эҳтиёжи учун зарур бўлган буюмлар: кир ювиш машинаси, телевизор, иситиш печи, болалар аравачаси ва ётоғи, турли ўйинчоқлар ҳамда бошқа зарур анжомларни совға қилган эди.\n23:36, 18.10.2020 // 119424\n22:51, 18.10.2020 // 119349\n18:24, 18.10.2020 // 106323\n10:59, 18.10.2020 // 101924\n09:12 Кеча // 82054


Япония жанговар ҳаракатлар вақтида АҚШ қўшинларига ёрдам беради\n10:08 / 14.04.2017\nЯпония парламенти юқори палатаси ҳарбий-моддий таъминлаш бўйича АҚШ билан қайта кўриб чиқилган келишувни маъқуллади. Мазкур келишув, жанговар ҳаракатлар олиб бораётган АҚШ қўшинларини ўқ-дорилар ва ҳарбий анжомлар билан таъминлашга рухсат беради. Аввалроқ, Япония мудофаа кучлари ҳақиқий жангларга жалб этилиши хавотири туфайли бундай қила олмас эди.\nЯпония юқори палатаси Буюк Британия ва Австралия билан ҳам шундай келишувни маъқуллаган.\nШу билан бирга, Kyodo ахборот агентлигига кўра, Япония қўшинлари АҚШ ва бошқа дўстона мамлакатлар армияларини бевосита жанг майдонларида қўллаб-қувватлай олмайди.\nМамлакат парламентида мухолифатда бўлган Демократик партия ва бошқа сиёсий кучлар ҳужжатни тасдиқлаш жараёнини бузишга уринишган. Уларнинг фикрича, бу келишув мамлакат қуролли кучларини жанговар ҳаракатларга жалб этиши мумкин.