ХЎРОЗ ҲАҚИДА ҲАҚИҚАТЛАР (ХОҲ ИШОНИНГ, ХОҲ ИШОНМАНГ…) - 20 Ноября 2019 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2019 » Ноябрь » 20 » ХЎРОЗ ҲАҚИДА ҲАҚИҚАТЛАР (ХОҲ ИШОНИНГ, ХОҲ ИШОНМАНГ…)\nХўроз ўзидан турли товушлар чиқара олади. Масалан, у макиёнларни дон ейишга чақирганда, товушлар узлуксиз, такрорий бўлади. Эрталаб эса қичқириқ тўхталишлар билан амалга оширилади. Агар хўроз бўйнини олдинга чўза билмаса, у қичқира олмайди. Одам хўроз қичқириғини 2 километр узоқликдан бемалол эшита олади.\n2. Тун каби қора хўроз ва товуқлар.\nИндонезияда хўроз ва товуқларнинг «Аям Чемани» деган зоти бор. Уларнинг ранги тундек қора бўлади. Ички аъзолари ҳам суякларигача қора рангли. Қони ҳам бошқа зотдагиларга нисбатан тўқроқ.\n3. Хўроз бошсиз ҳам яшай олади.\nБунга яққол мисол бор. Маълумотларга кўра, 1945 йили «Майк» лақабли хўроз бошидан айрилган. Лекин бошсиз ҳолда 18 ой яшай олган. Фермер хўрози ўлмай қолганини пайқагандаёқ дарров парвариш қилишга киришди. Кунларнинг бирида ўлим топди. Шунда ҳам фермер негадир унга овқат беришни унутгани сабабли оламдан ўтди.\n4. Хўроз ва макиёнлар мулоқот қила олади.\nСиз-у биз хўроз ва товуқларнинг «қақ-қақ» ини эшитамиз. Аслида бу уларнинг тили. Шу тилда хўроз ва товуқлар мулоқотга киришади. Олимлар тадқиқотлар давомида улар мулоқот учун таратадиган товушларнинг 30 тасини аниқлашган. Товуқ тухум туғишдан олдин ҳам қағ-қағлаш орқали бизни эмас, хўрозни огоҳлантиради. Никоҳ мавсуми олдидан, бирор хавф туғилса ҳам улар бир-бирларини инсониятга тушунарсиз товушлар орқали чақиришади.\n5. Хўроз ва товуқда ҳам ҳис-туйғу бор.\nАнглиялик орнитолог Жо Эдгар изланишлар жараёнида макиёнлар эмпатия (бошқалар ҳақида қайғуриш) жараёнини бошидан кечиришини аниқлади. Улар оиласидан узоқда қолса ҳам зерикиш ҳиссини ўзидан ўтказади.\n6. Хўроз макиённи ўзига қандай жалб этади?\nАвлодни давом эттириш имконияти асосан йирик ва чайир хўрозларда бўлади. Макиёнлар уларнинг оиласини овқат билан тўлиқ таъминлаб қўя олишига ишонади. Шу сабабли макиёнларнинг аксарияти худди шундай хўрозларга тақдирини ишониб топширади.\n7. Хўроз ва товуқларда ҳам интеллект тараққий этган.\nУлар ўзига яхшилик ёки аксинча ёмонлик қилганларни жуда яхши эслаб қолади. Хўроз 100 тагача макиённинг ташқи қиёфасини эсда сақлаб қолиш имконига эга. Бундан ташқари, арифметик ҳисоб-китобларни ҳам қойиллатишади. Айрим геометрик фигураларни ёдда сақлаб қолишади.\n8. Хўроз ва товуқлар динозаврлар авлоди экан.\n9. Товуқлар сони сайёрамизда яшайдиган одамлардан икки ҳисса кўпроқ.\nКатегория: Fikr va Mulohaza qiling | Просмотров: 14 | Добавил: Sherlaruz.CoM | Теги: #newsuz, #ahborot, #habarlar, #новости, #news, #uznews, #xabarlar, #Yangilik, #Yangiliklar | Рейтинг: 0.0/0


вилояти, Бекобод тумани, Хос МФЙ яқинида жойлашган чиқиндилар тўплаш жойи ёнаётгани, аҳоли тутундан азият чекаётгани ҳақида хабар берилган эди. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлигида Давлат ...\nвилояти, Бекобод тумани, Хос МФЙ яқинида жойлашган чиқиндилар тўплаш жойи ёнмоқда. Маҳалла фуқаролар йиғинида истиқомат қиладиган аҳоли тутундан азият чекаётгани Xabar.uz'га маълум қилинди. Хабарда ... азият чекаётгани Xabar.uz'га маълум қилинди. Хабарда айтилишича, чиқиндилар тўплаш жойи аҳоли яшайдиган ҳудуддан 1 километр узоқликда жойлашган. ...\n«Махсустранс» Тошкент бўйлаб 66 мингдан ортиқ замонавий урналар ўрнатади\n«Махсустранс» ИЧБ томонидан урналарни ўрнатиш ва кейинчалик улардан чиқиндиларни олиб кетиш кўзда тутилган. Бу борада Тошкент шаҳар ҳокимлигига ... жоизки, «Махсустранс» ИЧБ томонидан жорий йилда маҳаллий чиқиндилар тўпланадиган шоҳ кўчаларга, ерлик маҳаллаларга, корхона ва ташкилотларга ...\nТошкентда замонавий ерости чиқинди шоҳобчаси қурилиши бошланди\nҚодирий ва Абай кўчалари кесишмасида қурилаётган енгил турдаги чиқинди ташлаш шоҳобчаси бугун бутун дунёда тарғиб этилаётган атроф-муҳитни ... модул Тошкент шаҳрида учинчиси бўлиб, аввалроқ бу каби чиқинди ташлаш шоҳобчалари Яшнобод ва Юнусобод туманларида барпо этилган. Фото:«Махсустранс» ...\nЧиққан чиқинди уйдан нарими?\nетказилаётган бир жиҳат бор. Олти ой бўлдики, шаҳримиз маҳаллаларида чиқиндилардан кичик тоғлар бунёд бўлаётир. Ачинарлиси, бу хунук манзарага ... менга нима?» кайфиятига тушиб қолганга ўхшаймиз. Ахир, бу чиқиндиларни ташлаб кетаётган кимлар? Қўшнилар, болалар, ён-атрофимиздаги ...\nмаиший ва суюқ ҳолдаги чиқиндиларни аҳоли, ташкилот ва корхоналардан олиб чиқиб кетиш тарифи 2019 йил 1 февралдан ошади. Бу ҳақда «Махсустранс» хабар берди.Тарифлар ... берди.Тарифлар қуйидаги суммани ташкил қилади:1. Қаттиқ маиший чиқиндиларни олиб чиқиб кетиш — жисмоний шахслардан: бир киши учун бир ...\nCамарқанддаги «нефть» оқаётган ариққа мутасаддилар эътибори тушди\nмукаммал таъмирлаш, реконструкция қилиш, ўзанларни қазиш, чиқиндилардан тозалаш ва бунда, энг аввало, канал ва коллекторлар ёқаларидаги ... мазкур ҳудуддан оқиб ўтувчи «Шаар» канали ёқасига маҳалла томонидан чиқиндиларни ташламаслик, чиқиндиларни олиб чиқиб кетиш бўйича «Мароқанд ...\nCамарқанддаги чашма ариғида «нефть» оқмоқда (фото)\n«Zarnews.uz» чоп этган мақолада. Йиллар давомида уюлиб кетган турли чиқиндилар, шундоққина ариқ ёқасидаги хонадонлар ва ҳатто ишлаб чиқариш ... оқова сувлари ариқни шу ҳолга келтирган. Афсуски, ҳудуддаги чиқинди муаммоси сувникидан минг чандон ачинарлироқ. Мазкур маҳалланинг ...\nНавоийда 600 тоннадан ортиқ чиқинди қайта ишланди\nмуаммоларни ҳал этиш салоҳиятига боғлиқ бўлиб қолди. Ҳозирги кунда чиқиндилар атроф-муҳитни ифлослантириши оқибатида табиатга, инсонлар ҳаёти ... мухбирининг хабар беришича, Навоий вилоятида 15та қаттиқ маиший чиқиндиларни кўмиш полигонлари, 3 та чиқиндиларни утилизация қилиш, 4 та ...\nжойларга чиқиндиларни чиқариб ташлаш, тўкиш маъмурий жавобгарликка сабаб бўлади. Бу ҳақда Адлия вазирлигининг «Ҳуқуқий ахборот» канали хабар берди. Маълумотларга ... мингдан ортиқ (2017 йилда - 6,3 минг) рухсат этилмаган ноқонуний чиқиндихоналар ташкил этилган. Шу муносабат билан 2018 йил 10 октябрдаги ...


Болтиқ денгизида 77 километрлик доғ пайдо бўлди | Qalampir.uz\nБолтиқ денгизида 77 километрлик доғ пайдо бўлди\nОлам\t15 Июнь 19:48 11031\nКеча, 14 июнь куни Болтиқ денгизидаги Ботния кўрфазида, Швеция ва Финляндия ўртасида 77 квадрат километрлик доғ пайдо бўлди. Бу ҳақда “Sverigesradio” хабар бермоқда.\nҚайд этилишича, Швеция қирғоқ қўриқлаш хизмати Ботния кўрфазидаги номаълум модданинг катта қисми қандайдир кема томонидан суюқлик сақланадиган захира идишни (резервуар) тозалаш натижасида юзага келган деб гумон қилмоқда. Бироқ кечқурун доғлар сунъий йўлдош тасвирларида кўринмайди.\n“Доғ йўқолгани йўқ, у шунчаки кечқурун кўринмайди. Денгиз юзасидаги моддалар турлича ҳаракат қилишини биламиз. Улар сув сатҳидан пастда ҳаракатлана олади”, дейди Швеция қирғоқ қўриқлаш хизмати ходими Жонатан Толин.\nАйни вақтда Болтиқ денгизи юзасида, Швеция ва Финляндия ўртасидаги кўрфазда контейнерлар жойлаштирилган, уларнинг вазифаси сувдаги доғларни "олиб ташлаш". Намуналар аллақачон таҳлилга юборилган. Тест натижалари кейинги ҳафта чиқиши кутилмоқда.\n02 Июль 08:30 88503\n02 Июль 17:23 76768\n03 Июль 12:03 66972\n04 Июль 13:26 58047


Леннокс Льюисдан ўзига хос интервью ёхуд у қандай рекорд соҳиби саналади? - Zamin.uz\n06:50 / 22 марта 2020\nЛеннокс Льюисдан ўзига хос интервью ёхуд у қандай рекорд соҳиби саналади?\nСупер оғир вазнли (90,7 кгдан оғир) британиялик собиқ мутлоқ чемпион Леннокс Льюис YouTube Fight Disciples каналига интервью берди.\nСуҳбат чоғида, афсонавий британиялик супер оғир вазн дивизионидаги чемпионлик борасида фикр билдирди. Ҳозирги давр жангчиларига баҳо бериб, бирлаштирилган WBA/WBO/IBF чемпиони Энтони Жошуа (23-1, 21 КО) билан бўлган баҳсли воқеани шарҳлаб ўтди.\n- Сиз ҳалиям, супер оғир вазн тоифаси мутлоқ чемпиони ҳисобланасиз.\n- Бу ғурурланса арзийдиган сабаб. Шундай бўлса-да, 20 йил мобайнида ушбу дивизионда яна битта мутлоқ чемпион чиқмагани ачинарли эмасми?\n- Умуман олганда, йўқ (кулади). Биламан, лекин барибир бу қачонлардир амалга ошади. Мана 20 йил ўтибди, бу воқеанинг рўёбга ошиши яна ҳам чўзилиши мумкин. Шундай экан, менинг рекордим янгиланишига яна бир-икки йил бор (кулади).\n- Сиз, бу ҳодиса яқин кунларда содир этилмайди деб ўйлайсизми? Бундай жанглар ўтказилиши учун кўпроқ жавобгарликни боксчилар ўз зиммасига олишлари керакми?\n- Ҳа, боксчилар ва промоутерлар. Ҳаммаси сенинг ҳоҳишингга боғлиқ. Менга келсак, мутлоқ чемпионлик энг асосий мақсадларимдан бири эди. Мана нима учун мен, бокс билан хайрлашишимдан олдин ўша йигитларнинг барчаси билан жанг қилиб чиқдим. Ўз ниятимга етишиш, асосий орзуларимдан бири эди.\n- Яқин бир-икки йил ичида супер оғир вазн тоифасида мутлоқ чемпионни кўришимизга ишонасизми?\n- Ҳа, биз шунга яқинлашиб келаяпмиз.\n- Ҳозирги давр супер оғир вазн тоифаси жангчиларига қандай баҳо берасиз?\n- Жуда кучли боксчилар даври. Ҳар хил услубдаги чармқўлқоп усталари йиғилган. Энтони Жошуа, Тайсон Фьюри, Деонтей Уайлдер, Африка, Швеция, Австралиядан сизлар эшитмаган кўпгина боксчилар мавжуд. Улар ҳам ўзларидан яхши ном қолдиришлари мумкин.\n- Даниэль Дюбуа ҳақида нималар дея оласиз?\n- Унинг ўнг қўл зарбаси жуда кучли. Ёш иқтидор эгаси, ўз устида кўп меҳнат қилиб, маҳоратини ошириб бориши зарур. Яқин келажакда унинг юқори натижаларга эришишига ишонаман.\n- У Жо Жойс билан жанг қилади.\n- Жойс ҳам иқтидорли боксчи.\n- Энтони Жошуани эслаб ўтдингиз. Яқин кунларда у билан орангизда кичик можороли воқеа бўлганди. Бу бир-бирингизга нисбатан хурматсизликку?\n- Жуда ҳам хунук воқеа... Лекин, биласизми? Мен бундай ҳолатларга эътибор бермайман. Ёшим ундан кўра катта ва мен донороқ бўлишим керак.\nЭнтони Жошуа: «Тайсон Фьюри хоҳласа, у билан жанг қилишга тайёрман»\nПрофессионал бокс оламида супер тўқнашувлар бўлади (фото)\nАфсонавий боксчи Руслан Чагаев билан эксклюзив видеосуҳбат\nВладимир Кличко Жошуа билан реванш жанги ўтказадими?\nКличко қайтди ва йил жангида мағлуб бўлди\nВладимир Кличкодан WBO` камари олиб қўйилиши мумкин\nХайрулла Ҳамидовдан: Ўйнаётган афсона\n"ГАИ ходимлари тўхтатди, уларга кечаси катта йўлда нима қиляпсизлар десам, мастлигимни билиб қолишди"\nКарантин пайтида муддати тугаётган пластик карта қандай алмаштирилади?\nКоронавирусга чалинган Монако князи тузала бошлади\nФуқаролар қоидаларга риоя қилмагани учун ҳам қатъий чекловлар ўрнатилмоқда\nЎзбекистонда яна 4 кишида коронавирус аниқланди\nМажбурий ижро бюроси уйда бўлган истеъмолчилар учун яна бир қулайликни тақдим этмоқда\nМБ: Кредит тўловлари муддатларини узайтиришга фақат мурожаатнома керак\nҲиндистонда актёр Акшай Кумар коронавирус учун кураш фондига 3,3 млн доллар хайрия қилди\n65 йил бирга умргузаронлик қилган жуфтлик коронавирус сабабли бир кунда ҳаётдан кўз юмди\nХитойликлар европаликларнинг коронавирусга қарши курашдаги хатоларига ишора қилди\nКоронавирус туфайли биринчи банкрот бўладиган клуб «Барселона» бўлиши мумкин\nАҚШ нега коронавирус билан касалланганлар рўйхатида етакчи бўлиб қолди?


Танзила Норбоева: Ўзбекистон барқарор ривожланиш йўлида\n«Шу йилнинг 23-24 июнь кунлари Бухоро шаҳрида бўлиб ўтадиган халқаро форумда Барқарор ривожланиш мақсадларига эришишда парламентлараро глобал ҳамкорлик масалалари чуқур таҳлил қилинади», - дея таъкидлади Олий Мажлис Сенати Раиси Танзила Норбоева «Халқ сўзи» газетасида чоп этилган «Ўзбекистон барқарор ривожланиш йўлида» сарлавҳаси мақоласида.\nҚуйида «Дунё» АА ушбу мақоланинг тўлиқ матнини эътиборингизга ҳавола қилмоқда:\nИнсоният тараққиётга эришгани сари глобал муаммоларни бирга ва ҳамжиҳатликда ҳал қилиш эҳтиёжи ҳам ўсиб бораверади. Шу боис халқаро тузилмалар томонидан энг долзарб масалалар ечимида барча давлатлар салоҳиятидан ҳамкорликда фойдаланиш чоралари кўриб келинмоқда. Хусусан, Бирлашган Миллатлар Ташкилоти (БМТ) ташаббуси билан ҳаётга татбиқ этилаётган Барқарор ривожланиш мақсадлари (БРМ) қамраб олинган масалалар нуқтаи назаридан бутун инсоният учун ўта муҳим аҳамиятга эга бўлиб, 2015 йилда Ўзбекистон ҳукумати 2030 йилгача бўлган давр учун Глобал кун тартибини амалга ошириш мажбуриятини ўз зиммасига олди.\nХўш, ўтган даврда мамлакатимизда бу борада нима ишлар қилинди?\nАввало, 2018 йили барқарор ривожланиш соҳасида 16 та миллий мақсад (биттаси, яъни 14-мақсад — “Океан, денгиз ва денгиз ресурсларини сақлаш ва оқилона фойдаланиш” Ўзбекистон учун долзарб эмас), уларга оид 125 та вазифа қабул қилинганини айтиш зарур. Қолаверса, БРМни рўёбга чиқариш бўйича “Йўл харитаси” ижросини Мувофиқлаштирувчи кенгаш тузилди, 2019 йил 20 мартда ушбу кенгаш уларнинг ижросини назорат қилиш учун 206 кўрсаткични тасдиқлади. БМТ Тараққиёт дастури кўмагида 119 та кўрсаткич бўйича маълумотларга эга веб-портал (http://nsdg.stat.uz) ишга туширилди, 80 та кўрсаткич бўйича маълумотлар йиғиш ишлари давом этмоқда.\nЎзбекистонда БРМни амалга ошириш 2017 — 2021 йилларга мўлжалланган Миллий ҳаракатлар стратегияси доирасидаги кенг кўламли ислоҳотлар билан уйғун кечмоқда. Мазкур стратегия ва унинг бешта устувор йўналиши БРМга эришиш йўли сифатида тасдиқланди. Эътиборлиси, БРМни миллий ҳамда минтақавий ривожланиш стратегияси ва дастурлар, жумладан, 2030 йилгача Ўзбекистон Республикасини ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш концепциясига интеграция қилиш ишлари ҳам олиб борилмоқда.\nБМТнинг Иқтисодий ва ижтимоий кенгаши кўмагида 2020 йил 15 июлда ўтказилган юқори даражадаги сиёсий форум доирасида БРМни амалга оширишда эришилган ютуқлар тўғрисида Ўзбекистоннинг биринчи Ихтиёрий миллий маърузаси тайёрланди ва тақдим этилди.\nҲозирги вақтда 190 дан ортиқ стратегик ҳужжат, тармоқ ва минтақавий дастур ҳамда стратегиялар БРМ вазифалари ва кўрсаткичларини ўз ичига тўлиқ олади. Ҳукумат 23 та глобал рейтинг (индекслар), жумладан, БРМ глобал рейтинги орқали мамлакатда амалга оширилаётган ислоҳотлар самарадорлигини кузатиб боради. Унга кўра, Ўзбекистон ҳозир 66-ўринни эгаллаб турибди.\nБРМни рағбатлантириш ва амалга оширишда парламентнинг ўрни\nБугун Ўзбекистон парламенти қонун устуворлигини мустаҳкамлаш, халқ фаровонлигини таъминлаш, инсон ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш, халқаро алоқаларни мустаҳкамлаш жараёнларида фаол иштирок этиб келмоқда. 2030 йилгача бўлган даврда ҳар бир инсон ҳаётида барқарор ривожланишга эришиш учун БМТ томонидан таклиф қилинган мақсадларни амалга оширишда парламент аъзолари масъулият ҳамда шаффофликка алоҳида эътибор қаратаётганликларини ҳам таъкидлаш жоиз.\nБарқарор ривожланиш мақсадларига эришишнинг асосий воситаси эса парламентнинг назорат функцияларидан самарали фойдаланишдир. Негаки, айнан парламент назорати БРМга эришиш борасидаги ишлар ҳолатини холисона баҳолаш имконини беради.\nШу муносабат билан ўтган йили Ўзбекистон Республикасини барқарор ривожлантириш соҳасидаги Миллий мақсадлар ва вазифаларнинг 2030 йилгача бўлган даврда амалга оширилишини назорат қилиш бўйича Парламент комиссияси тузилиб, унинг низоми тасдиқланди. Ўзининг қонун ижодкорлиги ҳамда назорат қилувчи ваколатларидан фойдаланган ҳолда, парламентнинг ҳар икки палатаси барқарор ривожланишнинг мақсад ва вазифаларини бажаришда фаол иштирок этмоқда. Бу ишларга фуқаролик жамияти, ёшлар ҳамда маҳаллий нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳам кенг жалб қилинган.\nМувофиқлаштирувчи кенгашга юкланган вазифаларнинг бажарилиши устидан назорат қилади ва унга бу борада кўмаклашади;\nмиллий мақсадлар ва вазифаларни амалга ошириш, уларга эришиш масалалари бўйича Мувофиқлаштирувчи кенгашнинг ҳисоботларини ҳар чоракда камида бир марта эшитиб боради;\nқонунлар ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш бўйича таклифлар тайёрлайди;\nшу йўналишдаги қонунлар ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ижросини тизимли равишда мониторинг қилиб боради;\nмиллий мақсадлар ва вазифаларга киритилган соҳалар (ижтимоий, соғлиқни сақлаш, экология, гендер тенглик, камбағалликни бартараф этиш ва бошқалар) ривожини танқидий таҳлил қилади;\nбарқарор ривожлантириш соҳасидаги ишларнинг амалдаги ҳолатини ўрганади;\nмазкур йўналишдаги илғор хорижий тажрибани ўрганади ва халқаро ҳамкорликни ривожлантиришда фаол қатнашади;\nҲукумат тақдим этадиган йиллик бюджет параметрлари етарлилиги ва миллий БРМни Ўзбекистонда амалга ошириш бўйича режага мослигини кўриб чиқади, зарурат бўлса, кейинги йилга мўлжалланган Давлат бюджети ва Давлат бюджети тўғрисидаги қонунга ўзгартишлар киритиш юзасидан таклифлар ишлаб чиқади;\nБРМ борасидаги ютуқларни кенг ёритиш мақсадида жамоатчилик билан алоқаларни, жумладан, БМТ Иқтисодий ва ижтимоий кенгашининг юксак даражадаги сиёсий форумида Ихтиёрий миллий шарҳларни муҳокама қилиш ва тақдим этишда қатнашиш орқали қўллаб-қувватлайди;\nПарламент комиссияси ваколатига тааллуқли бошқа масалаларни муҳокама қилади.\nАна шулардан келиб чиқиб, бугун бу комиссия томонидан кенг кўламли ишлар олиб борилаётганини эътироф этиш лозим.\nХусусан, ўтган йили мазкур тузилма томонидан республика ҳудудларида миллий барқарор ривожланиш мақсадлари ҳисобланган — камбағалликни қисқартириш, озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш, оналар ва болалар ҳимояси, гендер тенгликни таъминлаш ҳамда хотин-қизлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича ҳолат ўрганиб чиқилди. Ушбу тадқиқотда 37 та миллий вазифа ва 50 дан зиёд кўрсаткичлар қамраб олинган бўлиб, унда 19 та давлат органи раҳбарлари ҳисоботлари тингланди. БРМнинг миллий мақсадларидан келиб чиқиб, ҳукумат вакилларига Олий Мажлис томонидан 27 та парламент, 388 та сенаторлик ҳамда 338 та депутатлик сўровлари юборилди.\nБРМга эришиш хусусида сўз бораркан, Президентимиз томонидан БМТ Бош Ассамблеясининг 75-сессиясида илгари сурилган Барқарор тараққиёт мақсадларига эришиш ва инсон ҳуқуқларини таъминлашда парламентлар ролини ошириш тўғрисида махсус резолюция қабул қилиш таклифини алоҳида тилга олиш ўринлидир. Зеро, мазкур ҳужжатнинг қабул қилиниши парламент томонидан қонунлар кўриб чиқиш жараёнида БРМга мос эканлиги нуқтаи назаридан ёндашишга, назорат функцияларини бажаришда ижро органларининг бу борадаги фаолиятига алоҳида баҳо беришга, шу билан бирга, БРМнинг жойларда ҳаётга татбиқ этилишига жиддий эътибор қаратишга хизмат қилади.\nШунингдек, мазкур резолюциянинг қабул қилиниши:\n— Барқарор ривожланиш мақсадларига эришиш, уларнинг ижросини мониторинг қилиш, жумладан, миллий режа ва дастурлар ҳамда парламент назоратини таъминлашда парламент аъзоларининг ролини мустаҳкамлаш имконини беради;\n— БМТ Глобал кун тартибининг тамойилларини акс эттирувчи зарур шарт-шароитларни, жумладан, миллий ҳуқуқий тизимни яратиш, БРМнинг миллий сиёсатда инъикосини таъминлаш учун қонунчиликка татбиқ қилиш, ўрганиш ва таҳлил этишга кўмаклашади;\n— БРМга эришиш йўлида бюджетни режалаштириш ва тасдиқлаш, бу борада қилинаётган ишлар бажарилиши ҳамда мониторинги бўйича қарорларни аниқлаш учун бошқа давлатлар билан тажриба алмашиш доирасидаги муҳим вазифани бажаришга ёрдамлашади.\nУмуман, миллий парламентимизни Барқарор ривожланиш мақсадлари ижросига кенг жалб этиш орқали Парламентлараро Иттифоқ ва БМТ билан ҳамкорлик алоқаларимиз янада мустаҳкамланади. Кейинги йиллардаги саъй-ҳаракатларимиз ҳамда қўлга киритилаётган натижаларимиз ҳам шундан далолат бериб турибди.\nҲукуматимиз БРМга эришишга собитқадамлик билан ёндашмоқда\nЎзбекистонда Барқарор ривожланиш мақсадларига эришиш борасидаги ишлар хусусида гап кетганда, Ҳукуматимизнинг бу борадаги иштирокига тўхталмасак адолатдан бўлмайди.\nБРМ индекси рейтингини яхшилаш бўйича Ҳукумат томонидан кенг кўламли чора-тадбирлар амалга оширилаётганлигини айтиш шарт.\nХусусан, “Bertelsmann Stiftung” жамғармаси билан глобал БРМ индексини ҳисоблаш методологиясини ўрганиш ва доимий равишда ахборот алмашиш мақсадида ҳамкорликни йўлга қўйиш чоралари кўриляпти. БРМга эришиш бўйича олиб борилаётган ишларни холис баҳолаш учун “MICS” бўйича тадқиқот ўтказиш ишлари бошланган бўлса, аҳолини рўйхатга олиш ҳамда виктимизация, тиббий-демографик тадқиқотларни ўрганиш ва статистикани яхшилаш борасидаги тайёргарлик ишлари давом этмоқда. Ўзбекистоннинг валюталар харид қобилияти паритетларига асосланган халқаро таққослашлар дастурида иштирок этиши учун ҳам ҳозирлик кўриляпти.\nҲукуматимизнинг БРМга эришиш йўлида собитқадамлиги COVID-19 пандемиясига қарши кураш жараёнида ҳам яққол намоён бўлди. Маълумки, юртимизда бу вирус билан илк касалланиш ҳолати 2020 йилнинг март ойида кузатилди. Ўз вақтида кўрилган чора-тадбирлар туфайли касалланганлар сони кескин ошиб кетишининг олди олинди. Шу тарзда, мамлакатда рўйхатга киритилган касалланганлар орасидаги ўлим кўрсаткичи жаҳон статистикаси кўрсаткичларидан паст қайд этилиб, 2020 йилнинг март ойи охирига 0,4 фоиз, 2021 йилнинг мартида эса 0,7 фоизни ташкил қилди.\nЎтган йилнинг бошида Ўзбекистонга коронавируснинг янги тури кириб келиши ва тарқалишининг олдини олиш юзасидан чора-тадбирлар дастурини тайёрлаш бўйича республика махсус комиссияси тузилди. Бошқа давлатлар билан ҳаво, темир йўл ҳамда автомобиль йўллари орқали алоқа тўхтатилиб, мактабгача, ўрта ва олий ўқув юртларини ёпиш тўғрисида қарорлар қабул қилинди. Хорижда бўлиб турган Ўзбекистон фуқароларини ортга қайтариш чоралари кўрилди. Фавқулодда чораларнинг оқибатларини бартараф этиш мақсадида мамлакат Президенти Шавкат Мирзиёев 2020 йил 19 март куни Коронавирус пандемияси ва глобал инқироз ҳолатларининг иқтисодиёт тармоқларига салбий таъсирини юмшатиш бўйича биринчи навбатдаги чора-тадбирларни эълон қилди. Иқтисодий тикланишни қўллаб-қувватлаш ҳамда соғлиқни сақлаш тизимини такомиллаштириш мақсадида Молия вазирлиги ҳузурида 10 триллион сўм миқдоридаги Инқирозга қарши курашиш жамғармаси тузилди.\nШу чора-тадбирлар доирасида кичик бизнес ва хусусий корхоналарга солиқ имтиёзи, кредитлар бўйича кечиктирилган тўлов имтиёзлари берилди. 2020 йил март-апрель ойларида Ўзбекистон Президенти инқирозга қарши чораларнинг яна учта пакетини тасдиқлади. Соғлиқни сақлаш тизимининг имкониятларини оптималлаштиришга қаратилган саъй-ҳаракатлар COVID-19 вирусига чалинганларни даволаш учун 3 та махсус шифохона қуриш, вентилятор, кислород концентратори ва шахсий ҳимоя воситалари каби қўшимча материал ҳамда ускуналар сотиб олиш каби чораларни ўз ичига олган бўлиб, булар амалда қандай самара берганлигини барчамиз кўрдик.\nБРМга эришиш йўлидаги интилишларимиз натижасида ўтган уч йилда Ўзбекистон ўз иқтисодиётини эркинлаштириш борасида катта ютуқларни қўлга киритди. Бундай ютуқлар 2015 — 2019 йилларда иқтисодий ўсишга қаратилган мураккаб ислоҳотларни амалга ошириш ва фуқароларга қўшимча имкониятлар яратиш борасида ҳам кўзга яққол ташланди.\nБРМ асосидаги Миллий мақсадларга эришиш биз учун энг тўғри йўл. Шу боис ҳозирги пайтда Ҳукуматимиз томонидан давлат институтларини ислоҳ қилиш, фуқаролик жамиятининг ислоҳотлар жараёнидаги иштирокини янада кенгайтириш ҳамда соғлиқни сақлаш ва таълим соҳасидаги давлат хизматларини яхшилаш чоралари кўрилаётганлигини ҳам ижобий ҳолат сифатида баҳолаш керак.\nҚандай натижаларга эришдик?\nБарқарор ривожланиш мақсадлари 17 та мақсаддан иборат бўлиб, мамлакатимизда уларнинг ҳар бири бўйича кенг қамровли ишлар амалга оширилмоқда ва натижалар ҳам салмоқли.\nМасалан, 1-мақсад асосида аҳолининг кам таъминланганлик даражасини пасайтиришга жиддий киришилиб, 2015 йилда 12,8 фоиз бўлган бу кўрсаткични 2019 йилга келиб 11 фоизга туширишга эришилди.\nОзиқ-овқат хавфсизлигини мустаҳкамлаш эса 2-мақсад ҳисобланади. Бу борада амалга оширилган ишлар натижасида Ўзбекистон 2020 йилда Овқатланиш рационини яхшилаш ҳамда қишлоқ хўжалигининг барқарор ривожланишига кўмаклашиш глобал индексида 6,7 балл билан 107 давлат орасида 30-ўринда қайд этилди ва очлик даражаси паст бўлган мамлакатлар гуруҳига киритилди. Албатта, бунга ўз-ўзидан эришилгани йўқ. Бунинг замирида ҳаётий муҳим озиқ-овқат маҳсулотлари (ғалла, туз, тухум, картошка, мева-сабзавот, полиз экинлари ва узум)га бўлган ички эҳтиёжлар тўла қондирилгани ётибди.\nСоғлом турмуш тарзини таъминлаш галдаги мақсаддир. Бу йўналишда охирги йилларда бажарилган ишларни нафақат юртдошларимиз, балки халқаро жамоатчилик ҳам эътироф этиб келяпти. Бунинг натижасини биргина кўрсаткич, яъни 5 ёшгача бўлган болалар ўлими даражаси 2015 йилда 15,1 фоизни ташкил этгани ҳолда, 2019 йилда 12,4 гача пасайгани мисолида ҳам кўриш мумкин.\nГендер тенгликни таъминлаш борасидаги интилишларимиз алоҳида бир мавзу. Хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва имкониятларини кенгайтириш учун охирги беш йилда кўплаб ҳужжатлар қабул қилинди. Агар хотин-қизлар ҳамда эркакларга 15 ёшдан бошлаб жинсий ва репродуктив саломатликни сақлаш хизматлари ҳамда ахборотдан тўлиқ ва тенг фойдаланиш имкониятини берувчи қонун ҳамда меъёрий ҳужжатлар сони 2015 йилда 73 та бўлган бўлса, 2019 йилда 101 тани ташкил қилди.\nТўғри, бу борада ҳали муаммолар ҳам бор. Масалан, хотин-қизларнинг рўйхатга олинган ишсизлик даражаси эркакларникидан юқори бўлиб, 12,8 фоизлик кўрсаткичда. Раҳбарлик лавозимларида аёллар улуши пастлигича қолмоқда. Шунинг учун ҳам Олий Мажлис Сенати томонидан мамлакатимизда хотин-қизлар учун барча соҳада тенг имкониятлар яратишни мақсад қилиб қўйган 2030 йилгача мўлжалланган гендер тенгликка эришиш стратегияси қабул қилинди.\nМуҳим мақсадлардан бири бўлган умумқамровли ва адолатли сифатли таълимни таъминлаш борасида ҳам сезиларли натижаларга эришилди. Жумладан, сўнгги уч йил ичида мактабгача таълим билан қамров даражаси 2017 йилдаги 27,7 фоиздан 60 фоизгача ошди. Шунингдек, олий таълим муассасаларидаги талабалар сони 2016 йилдаги ҳар 10 минг кишига 84 тадан 2019 йилда 130 тага етди.\nЭкологик барқарорликни таъминлаш мақсадида 2030 йилгача бўлган даврда Ўзбекистон Республикасининг атроф-муҳитни муҳофаза қилиш концепцияси қабул қилинди. Унда Ўзбекистоннинг атроф-муҳитни муҳофаза этиш соҳасидаги сиёсатининг устувор йўналишлари, яъни вазифалари аниқ белгилаб берилди.\nБРМнинг бажарилиши борасида кўплаб далиллар келтиришимиз мумкин. Бироқ бу барча мақсадга эришиб бўлдик, дегани эмас, ҳали олдимизда қилиниши зарур бўлган кўплаб вазифалар турибди. Уларни амалга оширишда ҳам халқаро ҳамкорликка, хорижий мамлакатларнинг илғор тажрибаларига таянилади. Бу борада Бухоро шаҳрида бўлиб ўтадиган халқаро форум айни муддао бўлади, деб ўйлайман.\nМаълумки, 2030 йилгача бўлган даврда БМТ Глобал кун тартиби ҳамда Барқарор ривожланиш мақсадлари инсоният камолотининг ажралмас қисмидир. Шу нуқтаи назардан, БРМ айнан бир миллат ёки давлатнинггина эмас, балки бутун жаҳон ҳамжамиятининг орзу-истагидир. Шундай экан, уни биргаликда, ҳамкор ва ҳамжиҳатликда ҳал этиш мумкин.\nМамлакатимизда олиб борилаётган сиёсат ана шу ҳаётий эҳтиёж асосида йўлга қўйилган. БРМни амалиётга самарали татбиқ этишда Ўзбекистон ҳукумати, энг аввало, БМТнинг тузилмалари, жумладан, Тараққиёт дастури, Болалар жамғармаси (ЮНИСЕФ), Аҳолишунослик жамғармаси (ЮНФПА), Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ), Таълим, фан ва маданият масалалари бўйича ташкилоти (ЮНЕСКО), Халқаро меҳнат ташкилоти (ХМТ), БМТнинг озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти, Гендер тенглиги ҳамда аёллар ҳуқуқ ва имкониятларини кенгайтириш масалалари бўйича тузилмаси ҳамда бошқалар билан яқиндан ҳамкорлик қилмоқда. Ҳар бир бир йўналиш бўйича биргаликда дастурлар, “йўл хариталари” жорий этилмоқда.\nБундан ташқари, юртимизда фаолият кўрсатаётган халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликда қуйидаги йўналишларда ҳам фаоллик билан ишлар\nатроф-муҳит объектларини (атмосфера ҳавоси, сув, ер, тупроқ, ер қаъри, биохилмахиллик, қўриқланадиган табиий ҳудуд) антропоген таъсир, бошқа салбий таъсир қилувчи омиллардан сақлаш ва сифатини таъминлаш;\nэкологик жиҳатдан кам хавф туғдирувчи материаллар, маҳсулотлар, ишлаб чиқариш объектлари ва бошқа объектлардан устувор даражада фойдаланишни йўлга қўйиш;\nзаҳарли кимёвий ва радиоактив моддалардан экологик хавфсиз фойдаланишни таъминлаш;\nчиқиндилар билан ишлаш тизимини такомиллаштириш;\nаҳолининг экологик маданиятини шакллантириш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича давлат органлари фаолиятининг шаффофлигини ошириш ва фуқаролик жамиятининг бу борадаги ролини кучайтириш.\nКонцепцияда кўзда тутилган бу вазифалар тегишли “йўл хариталари” асосида амалга оширилмоқда.\nХусусан, 2018 йилнинг 27 ноябрь куни Нью-Йоркда БМТ шафелигида Оролбўйи минтақаси учун инсон хавфсизлиги бўйича кўп томонлама шериклик асосида траст фонди фаолияти тақдимоти ва унинг ишга туширилиши бўйича махсус юқори даражадаги тадбир бўлиб ўтди. Траст фондининг мақсади Орол денгизи минтақасидаги экологик офат оқибатларини камайтириш бўйича лойиҳа ва дастурларга донорлик маблағларини жалб қилишдан иборат.\nНавбатдаги қадам сифатида 2019 йил 8 январда Президентимизнинг “Бирлашган Миллатлар Ташкилоти шафелигида Оролбўйи минтақаси учун Инсон хавфсизлиги бўйича кўп томонлама шериклик траст жамғармаси фаолиятини қўллаб-қувватлаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори, жумладан, унинг фаолиятини қўллаб-қувватлаш учун “Йўл харитаси” қабул қилинди.\nШу қарор билан ушбу траст фонди фаолиятига кўмаклашиш ва донорлар ҳамжамиятининг маблағларини жалб этиш бўйича идоралараро ишчи комиссияси тузилди. Фонд учун ҳуқуқий, институционал асосни яратиш мақсадида 2019 йил 24 январда фонд бошқарув қўмитасининг биринчи йиғилиши ўтказилиб, мазкур қўмита ва техник котибият таркиби ҳамда фонднинг раҳбарияти тасдиқланди.\n2019 йилда унинг ҳисоб рақамига Норвегия ҳукумати томонидан 1,1 миллион ва Ўзбекистон ҳукумати томонидан 2 миллион доллар ўтказилди. Бу маблағлар Қорақалпоғистон Республикасида амалга оширилиши мўлжалланган 2 та лойиҳани молиялаштириш учун йўналтирилди.\nЭнг муҳими, бу йўналишдаги ишлар тобора изчиллик касб этиб, қўлга киритилаётган натижалар салмоқли бўлиб бормоқда.\nФорум саъй-ҳаракатларимизга янгича суръат бағишлайди\nБарқарор ривожланиш мақсадлари бўйича юртимизда олиб борилаётган ишлар ва бу борада миллий парламентимиз ўрни ҳамда шу йўналишдаги халқаро ҳамкорлик натижалари биз юқорида тилга олиб ўтган Бухоро форумида атрофлича кўриб чиқилади. Айни чоғда бу тадбир ўзаро тажриба алмашишимиз учун мулоқот майдони вазифасини ўтаб беради.\nШу маънода, мазкур анжуманнинг мақсади, иштирокчилари хусусида, қисқача бўлса-да, тўхталиб ўтишни лозим, деб топдик.\nАввало, унинг ташкилотчилари ҳақида. Бу нуфузли анжуман Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари, Вазирлар Маҳкамаси, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги томонидан БМТнинг мамлакатимиздаги таркибий тузилмалари ҳамкорлигида ўтказилади.\nФорумда парламент аъзолари, нуфузли халқаро ва парламентлараро ташкилотлар, ёшлар парламентлари, фуқаролик жамияти институтлари ҳамда давлат идоралари вакиллари қатнашади. Европа парламенти, Канада, Буюк Британия, Германия, Франция, Италия, Испания, Латвия, Болгария, Корея Республикаси, Хитой, Япония, Индонезия, Малайзия, Таиланд, Туркия, Эрон, Озарбайжон, Афғонистон, Қирғизистон ва халқаро ташкилотлардан 30 нафар спикер ҳам иштирок этади. Ўзбекистон тарихида биринчи маротаба юртимизга ташриф буюраётган Парламентлараро Иттифоқ Бош котиби Мартин Чунгонг ҳам ушбу форумда қатнашиш истагини билдирган.\nХалқаро форумдақуйидаги масалалар кўриб чиқилади:\nБарқарор ривожланиш мақсадларининг самарали бажарилишини таъминлашда парламентнинг роли;\nБРМни амалга ошириш бўйича тадбирларни молиялаштириш;\nБРМ статистик кўрсаткичларини шакллантириш;\nбу жараёнда фуқаролик жамияти институтлари ва жамоатчилик иштироки;\nБРМ бажарилишида парламент назорати, мониторинг ва баҳолаш аҳамияти;\nбу борада дунё парламентлари ўртасида халқаро мулоқот ва глобал ҳамкорликни ривожлантириш.\nФорум якунлари бўйича Барқарор ривожланиш мақсадларига эришишда парламентлараро глобал ҳамкорлик тўғрисидаги Бухоро декларацияси қабул қилиниши кутилмоқда.\nУмуман олганда, нафақат Ўзбекистон тарихида, балки жаҳон миқёсида илк маротаба ўтаётган мазкур форум Барқарор ривожланиш мақсадларини ҳаётга татбиқ этишда муҳим ўрин тутади.\nБу борада дунё мамлакатлари парламентларининг инсоният манфаатларидан келиб чиқиб, ўзаро ҳамжиҳатлик ва ҳамкорликда ҳаракат қилишимиз ҳам миллий, ҳам минтақавий, ҳам глобал даражада Барқарор ривожланиш мақсадларига эришиш имконини беради.


Қай бири муҳим: муаммони кўтаришми ёки ўзимизни мақташ? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n19 октябрь 2019, 12:13\nКеча “Ўзбекистон” телеканали орқали намойиш қилинган “Муносабат” кўрсатувида иштирок этган божхона ходими“Кўпроқ божхона ҳақида” каналида ўз мулоҳазаларини эълон қилди. Унда хорижга чиқаётган юртдошларимизнинг ўзини тутиши, ҳулқ-атвори ва мардикор аёллар муаммоси кўтарилди. Ҳақиқатан, долзарб мавзу!\nЭкспертлардан бири ҳажга бориб келган инсон сифатида ҳаж мавсумида, Канадада яшаётган ўзбекистонлик эса самолёт бортларида юртдошларимизнинг савиясини аниқ мисоллар билан очиб ташлади.\nАэропортларда, вокзалларда, чегара-божхона постларида оддий навбатда туриш маданиятининг ўзи йўқ. Ур-йиқит, талашларга кўзимиз ўрганиб қолган. Божхоначининг нигоҳи билан айтсам, айрим шахслар божхона қоидаларига тупуриб қўйган.\nҲуқуқий нигилизм, ҳуқуқий жоҳиллик шу қадар авжига чиққан-ки, божхона тартиботларини бузаётганлигини била туриб, ошкора тан олишмайди, қайтангга ўзларининг шу ҳолатини видео тасвирларга олиб, Интернет узра тарқатиб юборишади. Бу билан гўёки ўзларидан жабрдийда ясашади.\nТасаввур қилинг, божхоначилар молимизни ўтказмаяпти деб нолиган аёл 8 ойда 32 маротаба Истанбулга бориб келган бўлади . Тан олайлик, тижоратчими – тижоратчи! Хўш, нега унда божхонада унинг товарлари шахсий фойдаланиш учун олиб келинаётган товарлар деб қабул қилиниши ва божхона тўловларидан озод қилиниши керак? Ахир, божхона тўловлари ойлик маош, стипендия, пенсия сифатида халқимизнинг чўнтагига киради-ку!\nЧўнтагида, сумкасида, соч турмагида тилла тақинчоқларни яшириб ўтишга уринишларга кўникдик, бунга чидаш мумкиндир. Майли ички органларига, бор ана оғзида бекитиб ўтганига чидаш мумкиндир. Аммо ўзбек аёли жинсий аъзосига бекитиб ўтса, қандай чидайсиз? Ўзбек эркаги орқасига тиқиб ўтса, қандай чидайсиз?\nХуллас, муҳокамалар авжига чиққан маҳал ток-шоуда иштирок этаётган депутат (ХДПдан сайланган) умумий гапларни чайнашни бошлади, муаммони бартараф этиш учун оиладан, мактабдан бошлашимиз керак қабилидаги “дежурный” гаплар... Якунда эса кўрсатувни қанчадан-қанча томошабинлар кўряпти, уларнинг назарида сизлар 33 млн.лик халқимиз ҳақида салбий қарашларни шакллантиряпсизлар деб хавотир билдирди ва биз нақадар буюк халқ эканлигимизни алқай бошлади.\nСавол: Қўлингизга бирон яра чиқди. Шифокор ҳузурига бордингиз. Сизга нима муҳим? Ярани тезроқ даволаш учун тавсиялар ва зарурий дорилар рецепти муҳим. Шифокор эса, яра қолиб кетиб, организмингизни мақтай кетса, тишларингиз садаф, кўзларингиз қирғийникидек ўткир, қошингиз камон, сочингиз қалин ва бақувват, юрак соғлом, ўпка тоза.... Сизга шу маҳал ўша мақтовларнинг тариқча аҳамияти бўлмайди. Тезроқ ярани даволаш ва оғриқлардан халос бўлишни ўйлайсиз.\nҲурматли депутатимизнинг қаричи билан ўлчанса, кечаги ток-шоуда муаммолар қолиб, мақтовга эрк беришимиз керакмиди? Ахир биз шунча йил ўзимизга ўзимиз маҳлиё бўлиб, ўзимизни ўзимиз мақтаб ҳозирги кўйимизга тушиб қолмадикми?\nҲурматли сайланган ва сайланажак депутатлар!\nХалқимизни мадҳ этишни журналистларга, санъаткорларга, шоирларга, маънавиятчиларга қўйиб беринг! Ортиғи билан уддалашади! Сиз эса халқнинг дардига дармон бўлинг. Сиздан шуни кутишади, мақтовни эмас!!!\nЯнгиликлар » Жамият » Қай бири муҳим: муаммони кўтаришми ёки ўзимизни мақташ?


Жаҳонда ягона қўлёзма (филология фанлари доктори Афтондил Эркинов билан суҳбат) (2012) — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа СуҳбатларЖаҳонда ягона қўлёзма (филология фанлари доктори Афтондил Эркинов билан суҳбат) (2012)\nЧоп этилган 03.02.2014 МуаллифZiyouz.uz\nАлишер Навоий ихлосмандлари томонидан тузилган янги девони топилди\nФилология фанлари доктори Афтондил Эркинов изланувчан навоийшуносларимиздан. У ўзбек мумтоз адабиёти намуналари, хусусан, таркибига Алишер Навоий асарлари ҳам киритилган қўлёзма манбалар устида илмий тадқиқотлар ўтказади. Олим Германия, Франция, Туркия, Япония ва Австрия мамлакатларидаги қўлёзмалар хазиналари билан танишган; шу мамлакатлар илмий марказлари ва университетларида тадқиқотлар олиб борган. У ДААД ва Дидро, Макс ван Бершем номидаги халқаро илмий стипендияларга сазовор бўлган. Айни вақтда, Англиядаги ислом даври қўлёзмалари халқаро илмий ташкилоти аъзоси.\nАфтондил Эркинов мустақиллик шарофати билан ҳорижий мамлакатларда ўзбек мумтоз адабиёти, маданияти тарихи ва Навоий ижодига доир инглиз, француз, немис тилларида йигирмадан зиёд мақолалар эълон қилди. Тадқиқотчининг 2004 йили Берлинда “Чор Россияси даврида Туркистон ва Хива хонлигида хутба ва дуолар” ҳамда 2009 йили Токиода “1898 йил Андижон қўзғолони ва унинг йўлбошчиси Дукчи эшон – давр шоирлари баҳосида” номли китоблари инглиз тилида нашр этилди. 2003 йили Париж миллий кутубхонасидан Қўқон хони Муҳаммадалихон учун кўчирилган баёзни топди ва 2007 йили ўз вақтида Миён Бузрук Солиҳов тилга олган, Қўқон хони Умархон томонидан турк султонига юборилган “Муҳаббатнома” қўлёзмасининг Истанбул университетида мавжудлигини аниқлади. 2009 йили эса, Алишер Навоий ихлосмандлари 1471 йили тузган навоийшуносликка илгари маълум бўлмаган ягона нусхадаги қўлёзмани аниқлади.\nБиз адабиётшуноснинг Алишер Навоий шеърларининг номаълум қўлёзмасини топганлигини бир мунча вақт илгари эшитгандик. Навоий кунлари муносабати билан олимдан ўша ягона қўлёзма ҳақда батафсил сўзлаб беришини илтимос қилдик. У бизга қўлёзма мавжудлигидан қачон хабар топгани, унинг фотонусхасини қўлга киритиш учун изланишлари, пировардида девоннинг нусхасини қўлга киритгани ва девонда мавжуд шеърлар ҳақидаги фикрларини сўзлаб берди.\nЖаҳонда ягона қўлёзма\n– Ҳаммаси жуда ғалати бошланди ва йиллар давомидаги изланишлар муваффақиятли самара берди, – деди Афтондил Эркинов, – 2006 йили Берлинда бир чет эллик санъатшунос олим менга иккита миниатюра фотонусхасини кўрсатди. Миниатюралар Алишер Навоий девони қўлёзмасига ишланган эди. У бу миниатюралардаги тасвирларнинг улар билан ёнма-ён берилган Навоий ғазали мазмунига қанчалик мос келиш—келмаслигини аниқлаб беришимни сўради. Ўзи эски ўзбек тилидан бехабарлигини таъкидлади. Рости, Алишер Навоийнинг миниатюрали қўлёзмалари оз эмас, улар чет эл кутубхоналарида учраб туради. Шунинг учун қўлёзмага кўп ҳам алоҳида аҳамият бермадим. Бунинг устига ғазалда анъанавий мазмун кучли бўлганлиги учун унга ишланган минитюралар ҳам анъанавий сюжетга эга бўлиши, ҳамма вақт ҳам шеър мазмунига мос келавермаслиги одатий ҳол эди. Мен миниатюраларни кўриб мана шу фикримни айтдим. Шу билан масала тугагандек эди. Лекин диққатимни бир жиҳат жалб қилганди. Миниатюра ёнидаги Навоий ғазали тили биздаги замонавий нашрлардаги Навоий тилидан бироз фарқ қиларди.\nМасалан, қўлёзма саҳифасидаги ғазалда шундай мисралар келтирилганди:\nУл гунаштекким, анга мониъ ўлур абри баҳор.\nНавоий нашрларида мазкур мисра қуйидагича берилган:\nУл қуёшдекким, анга мониъ бўлур абри баҳор\n“Қуёш” сўзи ўрнига унинг ўғуз тилларидаги варианти – “гунаш”нинг қўллаганганлиги ягона мисол эмасди. Навоий тилида бундай ўғузча элементлар иккала миниатюра ёнидаги ғазаллар бошқа мисраларида ҳам учрарди. Масалан, “ўлмас” ўрнига “ўлмаз” ёзилганди, “бор” сўзи “вор”, “қани” сўзи “хани” деб берилганди. Мен, табиийки, ўша олимдан мазкур минатюраларга эга қўлёзманинг қаерда кўчирилгани ва сақланиш ерини сўрадим. Олим қўлёзманинг ўрта асрларда ҳозирги Кавказ ёки Эрон территориясида кўчирилганлигидан бошқа у ҳақда ҳеч қандай маълумотга эга эмаслигини, бир танишидан шу фотонусхаларнигина олганлигини айтди. Буни тушунса бўларди, чунки у миниатюра бўйича мутахассис бўлганлиги боис уни қўлёзмадаги шеърлар эмас, расмлар, уларнинг услубигина қизиқтирарди, холос. Бу олим менга қўлёзманинг сақланиш жойини топишга ёрдам беришга ваъда берди. Аммо аниқ бир натижа бўлмади. Мен турли китоблар, феҳрестлардан бу қўлёзмага оид маълумотларни қидирдим. Аммо йиллар давомида мазкур қўлёзмага олиб борувчи излар ўчиб борар, борган сари қўлёзмани топишдан умидим ҳам узилиб бўлганди.\n2010 йили Парижда Оққуюнлилар сулоласи даври миниатюралари бўйича изланиш олиб бораётган француз олими Симон Реттиг билан тасодифан гаплашиб қолдим. Ундан ўзим излаётган қўлёзма ҳақида сўрадим. У Оққуюнлилар (мазкур сулола ўғуз туркларига тегишли бўлиб, ҳозирги Озарбойжон ва ғарбий Эрон территориясида ҳукмронлик қилган (1378–1508) даврида Навоий девонига ишланган икки минатюра ҳақида эшитганлигини, аммо мазкур қўлёзмани ўзи кўрмаганлигини айтди. У бу қўлёзма Қоҳирада сақланишини маълум қилди. Айни қўлёзма мен излаган манба эканлигига ҳали юз фоиз ишонишга асос йўқ эди. Турган гапки, бунинг учун қўлёзманинг асл нусхасини кўришим лозим. Демак, ҳеч бўлмаганда, умид учқунлари пайдо бўлди.\nМен Қоҳирадаги қўлёзмлар фондлари (бу шаҳар кутубхоналарида бир неча юз минг қўлёзма сақланади) билан боғланиш йўлларини излаб турганимда франциялик санъатшунос олимдан хабар келди. У қўлёзманинг Қоҳирадагии қайси кутубхонасида сақланиши ва қўлёзма ҳақидаги мавжуд фикрлар манбасини маълум қилганди. Кўп уринишлардан кейин 2010 йили сўнгида қўлёзманинг фотонусхасини қўлга киритишга муваффақ бўлдим. Унда Навоийнинг жами 229 та шеъри бор экан: 224 ғазал, бир мустазод, уч мухаммас ва битта таржеъбанд. Лекин қўлёзманинг тилидаги ўзгаришлардан кўра қўлёзма билан боғлиқ муҳимроқ янгиликлар пайдо бўлди. Бу қўлёзма Навоий ўз девонларини тузишга бошлашидан аввалроқ – 1471 йилда кўчирилганди. Шу вақтгача фанга Навоий ихлосмандлари томонидан тузилган ягона тўплами – “Илк девон” маълум эди. Янги топилган Навоий девони унинг ихлосмандлари томонидан тузилган ҳозиргача навоийшуносликка номаълум бўлган шеърий мажмуаси бўлиб чиқди.\n— Нима деб ўйлайсиз, Навоийнинг мазкур қўлёзмадан хабари бўлганмикан?\n— Бунга аниқ далилимиз йўқ. Аммо Навоий шеърларининг ёйилишига доир фикрлари билвосита ишора бўлиб хизмат қилиши мумкин. Ўша замонларда Темурийлар ва уларга қўшни бўлган Оққуюнлилар сулоласи ўртасида яхши муносабатлар мавжуд бўлган. Навоийнинг шеърларини нафақат ўзи яшаган ҳудуддаги туркий халқлар, балки Табриз ва Шероздаги ўқувчилар орасида ҳам тарқалганини қайд қилиб ўтган:\nАйнан Шероз ва Табриз Оққуюнлилар салтанатининг марказий шаҳарлари бўлган. Бундан ташқари Навоий ўз шеърлари туркий халқлар ичидагина эмас, туркмон – ўғуз туркларининг орасида ҳам эътирофга сазовор бўлганини таъкидлаб ўтадики, булар Оққуюнлилар девонининг вужудга келиши бежиз эмаслигини кўрсатади:\nНавоийнинг Оққуюнлилар саройида ёки мазкур сулола салтанатида машҳур бўлганлигига ўша даврда яшаган озар шоири Кишварийнинг Темруийлар саройига ҳавас билан қараганлигини кўрсатувчи қуйидаги байти ҳам исботлай олади:\nКишварий шеъри Навоий шеъриндин аксик эмас,\nБахтина душсайди бир Султон Ҳусайн Бойқаро, –\nяъни, Кишварийнинг шеърлари Навоий шеърларидан қолишмайди, қанийди унинг ҳам Навоийда бўлгани каби Ҳусайн Бойқародек ҳукмдор ҳомийси бўлсайди…\nОққуюнлилар салтанатидаги ўғуз турклари ҳозирги озарбойжон тилининг қадимги вариантида матн битганлар. Шунинг учун Навоий шеърларини кўчиришда излаганимиз қўлёзмада ўғуз элементлари қўлланган экан. Масалан, Навоийнинг қуйидаги машҳур ғазалининг Оққуюнлилар саройи қўлёзмасида берилишига диққат қилинг:\nҒам била жонима етдим, ғамгусоре кўрмадим,\nҲажр ила дилхаста ўлдум, дилситоне допмадим.\nИшқ аро юз минг маломат ўхина ўлдум нишон,\nБир камон абрўда дузлукдин нишоне допмадим.\nКўнглум ичра сарв ўхдур, ғунча пайкон, гул тикан,\nДаҳр боғи ичра бўйла гулситоне допмадим.\nҲусн мулки ичра сентек шоҳи золим кўрмадим,\nИшқ кўйинда ўзумтек нотавоне допмадим.\nЧўх ўхидум Вомиқу Фарҳоду Мажнун қиссасин,\nЎз ишимдин булъажаброғ достоне допмадим.\nУл амон ичинда ўлсун, эй Навоий, гарчи мен\nБир замон ишқинда меҳнатдин амоне допмадим.\nТабъ ганжиндан маоний хурдасин, юз қатла ҳайф\nКим, нисор айтмоға шоҳи хурдадоне допмадим.\nҚўлёзманинг навоийшунослик учун аҳамияти яна бир жиҳатда кўринади: тўпламда Навоийнинг ҳозиргача мавжуд нашрларида учрамайдиган икки ғазал бор. Улардан бири, масалан, қуйидагича бошланган:\nМунчаким ҳардам … жисмума ҳажрингдин ғаме,\nРўзе ўлмасун манга сенсиз нишот этмак даме…\nМана шу ғазалларни Навоийнинг турли қўлёзмаларидан излашни давом эттираяпман.\n— Одатда, кўпгина қўлёзмалар сўнгида уни кўчирган хаттот ва кўчирилиш даври ҳақида маълумот бўлади. Сиз топган қўлёзмада ҳам шундайми?\n— Қўлёзмани Анисий тахаллуси билан шеърлар ёзган шоир ва хаттот Абдураҳим ибн Абдураҳмон Хоразмий 1471 йили кўчириб тугаллаган. Бу хаттотнинг аждодлари Хоразмдан бўлгани боис ҳам шундай нисбани танлаган. Лекин Навоийнинг мазкур девонидаги шеърларда ўғуз элементлари учрашига хаттотнинг келиб чиқиши Хоразмдан эканлиги сабабчи эмас, деб уйлайман. Мақсад Навоий шеърлари тилини Оққуюнлилар муҳитидаги туркий китобхонларга яқинлаштириш бўлган. Демак, 1471 йили, ҳали 30 ёшлардаги шоир Навоий Оққуюнлилар саройида эҳтиром топган ва улар Навоий шеърларини ўзлари сайлаб олиб, девон шаклида тартиб берганлар. Бу кезларда Навоий шоир сифатида танилган, Ҳусайн Бойқаро саройидаги сиёсий фаолиятини эндигина бошлаётган эди.\nНавоий ўзи тартиб берган дастлабки девони – “Бадоеъул бидоя” дебочасида халқ ичида ўзининг 1000-2000 байтдан ортиқроқ шеърларини тўплаб кўчирилиб, тарқалганини, яъни ихлосмандлари томонидан тузилган бундай тўпламлар бир нечта бўлганини таъкидлайди: “…халойиқ аросида минг байт – икки минг байт ортуғроқ–ўксукракким ўзлари жамъ қилиб эрдилар, бағоят машҳур бўлуб эрди”.\nШу маънода 1465-1466 йилда Ҳиротда Навоий шеърияти ихлосмандлари томонидан тузилиб, Султонали Машҳадий томонидан кўчирилган “Илк девон”дан беш йиллар кейин, 1471 йили, янги бир тўплам – “Оққуюнлилар саройи қўлёзмаси”нинг тартиб берилиши Навоий фикрларини тасдиқлайди. Шуниси қизиқки, мана шу янги топилган тўплам Навоий айтган ҳажм атрофида – 1300 дан кўпроқ байт шеърга эга.\nСом Мирзо Сафавий шоирларга бағишланган “Тухфаи Сомий” тазкирасида Навоий девони қўлёзмасининг кўчирувчиси Абдураҳим Хоразмийни Мавлоно Анисий номли шоир сифатида сифатида таништириб, шундай маълумот келтиради: “Мавлоно Анисий асли Хорамзликдир. Султон Ёқуб хизматида бўлган. Настаълиқ хатини юксак маҳорат билан ёзгани учун халқ уни Султонали Машҳадийдек деб биларди”. Қози Аҳмад эса, хаттотлар ва рассомлар тўғрисидаги рисоласида Анисий ўз тахаллусини Оққуюнлилар ҳукмдори Султон Ёқуб уни ўзига яқин тутиб, уни шундай деб номганлиги асосида олганлигини таъкидлайди. У яна кўпгина Шероз шоирлари Анисий шогирдлари бўлиб, унинг услубига эргашиб шеър битишларини айтган. Демак, Анисий – Абдураҳим Хоразмий яхшигина шоир ҳам бўлган экан. У ўттиз йилддан кўпроқ давр мобайнида Оққуюнлилар саройида хизмат қилиб, сулола ҳукмдорлари учун бир неча қўлёзмаларни кўчирган. Миниатюрашунос Пристилла Сужек шундай деб ёзади: “Навоий девони Абдураҳим Хоразмий кўчирган мана шу қўлёзмалардан бири бўлиб, у 1471 йили Шерозга ҳоким қилиб тайинланган оққуюнли султони Узун Ҳасаннинг (1453–1478) ўғли Ҳалилга ёки бирор мансабдорга атаб кўчирилган бўлиши керак. Чунки мазкур қўлёзмага миниатюра ишлаган рассом Дарвиш Муҳаммад ҳам Ҳалил саройида яшаб ижод этган”.\nМазкур қўлёзманинг Навоий шеърий ижодхонасини ўрганишдаги ўрни катта. Навоий ўзи тузган дастлабки девони “Бадойиъ ул-бидоя” эди. Унгача қўлимизда Навоий шеърларига эга ва унинг ихлосмандлари томонидан тузилган, Султонали Маҳшадий томонидан 1465-1466 йиллар кўчирилган “Илк девон”гина мавжуд эди. 1471 йили, яъни “Илк девон”дан беш йиллар чамаси кейин Оққуюнлилар саройи девони қўлёзмасининг кўчирилиши ҳам “Бадойиъ ул-бидоя”нинг тузилишидан аввалги даврга тўғри келади. Демак, “Илк девон” бизга 25 ёшгача бўлган Навоий шеъриятини кўрсатса, Оққуюнлилар девони 30 ёшлардаги шоир Навоийнинг ижод оламини ўрганишга кўмаклашади. Агар “Илк девон”да 391 та ғазал бор бўлса, уларнинг ўндан биридан ками Оққуюнлилар девонига ўтган. Демак, янги девондаги ғазалларнинг катта қисми 1466–1471 йиллар оралиғида ёзилган бўлиб чиқади. Мана шу даврда яратилган ғазаллар сирасига “Меҳр кўп кўргуздум…” деб бошланувчи ғазални, Оққуюнлилар девонидаги дастлабки\nЭй, сафҳаи рухсоринг азал хаттидин иншо,\nДебочайи ҳуснунгда абад нуқтаси туғро,\n– деб бошланувчи ғазал кабиларни ҳам киртиш мумкин.\nМазкур янги қўлёзма Навоий ижод устахонасини ўрганишда катта аҳамиятга эга деб айтиш мумкин.\nНавоийшуносликда ҳозирга қадар Навоий шеърияти тўрт давр – босқичга бўлиб ўрганилиб келинган. Бунда Навоий девонларини вужудга келиш давридан келиб чиққан ҳолда қуйидаги тариб белгиланганди:\nОққуюнлилар саройида кўчирилган девонинг топилиши муносабати билан энди Навоий шеърияти беш давр – босқичда ўрганилишига имкон туғилади. Янгиланган тартиб шундай бўлади:\n— Нега Оққуюнлилар девонига кўпроқ “Илк девон”га кирмаган, яъни 1466–1471 йиллар орасидаги шеърлар киритилган? Анисий Навоийнинг кейинги давр шеърларига кўпроқ диққат қаратганми?\n— Мени бу масала устида кўп ўйладим. Анисийни ўз даврининг Султонали Машҳадийиси деб аташаяпти. Балки унинг Султонали Машҳадий билан хаттот сифатида ички рақобати бор бўлган. Анисий “Илк девон” билан танишган ва бу девондан узоқлашиш учун Навоийнинг ундан кейинги беш йилда яратилган шеърларини ўз мажмуасига киритган. Ёки уни Навоийнинг янги ғазалларигина қизиқтирган. Балки йилдан йилга маҳорати ошиб бораётган шоир Навоийни энг янги шеърлари билан ўз муҳити ўқувчиларига таништириш Анисий учун муҳим бўлгандир. Шуниси қизиқки, Оққуюнлилар девонидаги ғазалларнинг аксарият қисми етти байтдан таркиб топган. Бу девондан аввал ҳам маълум бўлган ғазаллар ҳам шу ҳажм атрофида. Яъни, Абдураҳим Хоразмий ғазалларни қисқартитиш йўлидан борган кўринади.\nОққуюнлилар девони турли янги хулосаларга олиб келиши мумкин. Бу мажмуадаги 224 ғазалдан 217 таси “Бадойиъ ул-бидоя”га ва фақат биттасигина “Наводир ун-ниҳоя”га ўтган.\nҚуйида янги топилган девондаги ғазаллардан намуналар келтирдик. Бунда Навоийнинг ҳозирги ўқувчилар орасида кенгроқ ёйилган ғазалларини қиёслаш осон бўлсин дея келтирдик. Қўлёзмадаги ўғуз туркчасининг асл ҳолатини тиклаш иши мураккаблигини ҳисобга олиб, эски ўзбек тили ва ўғуз туркчаси учун ўрта вариантни танладик ва шу асосда матн тилини ифодалашга уриндик. Бундан ташқари келтирилаётган ғазаллар “Илк девон”да учрамайди ва уларни Навоий 1466–1471 йиллар оралиғида ёзган деб ҳисоблаш мумкин бўлади.\nОразин ёпғач кўзумдин сочилур ҳар лаҳза ёш,\nУйлаким пайдо ўлур юлдуз ниҳон ўлғач қуёш.\nҚут бир бодому ерим гўшайи меҳроб эди,\nҒорати дин этди ногаҳ бир балолу кўзу қош.\nБўсае қилди мурувват, асру қаттидур лабинг,\nДесам оғзи ичра айдур: лаъл ҳам вор навъи дош.\nБу дамодам оҳим иншо айлар ул ой ишқини,\nСубҳнинг бот-бот дами андохким айлар меҳр фош.\nҚоши оллинда Навоий верса жон, айб этмангиз,\nГар будур меҳроб, бир-бир қўясидур барча бош.\nКўрали ҳуснингни зору мубтало ўлдум санга,\nНе балолу кун эдиким, ошно ўлдум санга.\nҲар неча дедимки, кун-кундин узам сендин кўнгул,\nВаҳки, кун-кундин батаррак мубтало ўлдум санга.\nМен хачон дедим, вафо қилгил манга, зулм айладинг,\nСен хачон дединг, фидо ўлгил манго ўлдум санга.\nҚай пари пайкарга дерсен телба ўлдунг бу сифат,\nЭй пари пайкар, на қилсанг қил санга ўлдум санга.\nЭй кўнгул, тарки насиҳат айладум, овора ўл,\nЮз бало етмазки, мен ҳам бир бало ўлдум санга.\nЖоми Жам ичра Хизр суйи насибимдур мудом,\nСоқиё, то тарки жоҳ айлаб гадо ўлдум санга.\nҒусса чангидин навое допмадим ушшоқ аро,\nТо Навоийтек асиру бенаво ўлдум санга.\nКўнглакимдур субҳнинг пироҳаниндин чокрак,\nКирпуким шабнам тўкулан сабзадин намнокрак.\nЛайли андин қўйди Мажнун кўнглина рахти ғамин,\nКим йўх эди манзил ул водийда ондин покрак.\nУйла мужгон ханжарина ёпишупдур дурри ашк,\nКим магар ондин ятиме йўхдурур бебокрак.\nЖон олурда лабларингдин барча эл қулдур санга,\nЖон верурда бир қўлинг йўх бандадин бебокрак.\nНеча ўхласанг Навоий кўнгли захминрак ўлур,\nКўрмадук захмеки, текдугингча ўла чокрак.\nЧихди ёрим кеча йўл азмин қилуб ул бағри дош,\nБас ажойибдур қаронғу кеча чихмоғлиғ қуёш.\nГар қуёша эл назар қилса кўзина ёш дўлар,\nУл қуёш ворғач назардин, кўзларима дўлди ёш.\nФурқатингдан йиғлаюб ҳақдин висолинг истасам,\nГаҳ сочармен боша тупроғ, гаҳ урарам ера бош.\nҚатра суларким домар кўксума уран дошдин,\nБағрим урандан эрур ё йиғлар аҳволима дош.\nФош эдар меҳрин Навоийнинг сору рухсораси,\nСубҳтекким, сороруб рухсори айлар меҳр фош.\nCуҳбатни Маҳмуд Саъдий олиб борди.\nАфтондил Эркинов. “Жаҳонда ягона қўлёзма”.\n// Ўзбекистон адабиёти ва санъати. 2012 йил, 17 февраль.\n← Аввалги Аввалги Ҳамиджон Ҳомидий. Мақсуд муаллим\nКейинги → Кейинги: Хиггс жумбоғи қачон ечилади?


Украина футбол терма жамоаси ЕЧда Қрим силуэти ва “Қаҳрамонларга шарафлар!” шиори туширилган либос кияди\n28 ноябр 2021, Тошкент вақти: 07:42\nУкраина терма жамоаси Миллатлар Лигаси доирасида Киевда Испания терма жамоасига қарши ўйин олдидан, 13 октябр 2020 йил\nУкраина терма жамоаси футбол бўйича Европа чемпионатида Украинанинг Қрим дохил харитаси тасвири ҳамда елка қисмига “Украинага шарафлар!”, астарига эса “Қаҳрамонларга шарафлар!” ёзувлари туширилган либосда иштирок этади.\nТерма жамоанинг янги кийимини Украина футбол ассоциацияси раҳбари Андрей Павелко ўзининг “Фейсбук”даги саҳифасида тақдим қилди.\nРоссия ТИВ воизи Мария Захарова либос тақдимотини “Киев пропагандасининг Украина қўзғолончилар армияси, Степан Бандера ҳамда уларнинг Иккинчи жаҳон уруши йилларидаги жиноятларини эсга солувчи шиорни жамоатчилик онгига муҳрлашга навбатдаги уриниши” деб атади.\nЗахарова Украина қўзғолончилар армияси фаолияти Россияда Олий суднинг 2014 йил 17 ноябрдаги қарори билан ман этилганини эслатган. “Украинага шарафлар!” ва “Қаҳрамонларга шарафлар!” шиорларини эса у “немис национал-социалистларининг машҳур саломлашувига таассиб қилиш” деб атаган.\nЕвропа чемпионатининг бош ташкилотчиси бўлмиш Европа футбол ассоциацияси (UEFA) Украина терма жамоасининг янги ўйин либоси юзасидан қуйидаги изоҳ берди.\n"Европа чемпионатида иштирок этаётган Украина термаси (ва бошқа жамоалар) кийми экипировка қоидаларига мос равишда маъқулланган", - дейилади УЕФА баёнотида.\n2018 йилда Халқаро футбол федерацияси (FIFA) футбол бўйича жаҳон чемпионати чорак финалида Россия устидан қозонилган ғалабадан сўнг “Instagram”га юклаган видеоролиги учун Хорватия терма жамоаси скаути Огнен Вукоевичга 15 минг швейцария франки миқдорда жарима солган, ҳимоячи Домагой Видега эса оҳлантириш берганди.\nРоликда Вукоевич ғалабани Украинага бағишлаганини айтган, Вида эса “Украинага шарафлар!” шиорини тилга олган.\nГарчи иккала хорват футболчиси ҳам муқаддам Киевнинг “Динамо” клубида ўйнаган бўлса-да, ФИФА буни ташкилот регламенти билан тақиқланган сиёсий баёнот деб ҳисоблади.\nЎтган йили ўтказиш режаланган, бироқ коронавирус пандемияси туфайли қолдирилган футбол бўйича Европа чемпионати 11 июндан 11 июлгача Европанинг ўн бир шаҳрида бўлиб ўтади: улар орасида Санкт-Петербург ҳам бор.\nГуруҳ босқичида Украина термаси дастлаб Амстердамда Нидерландияга қарши майдонга тушади, сўнг Бухарест шаҳрида Австрия ҳамда Шимолий Македония билан куч синашади.


Илон Маск 2024 йилда одамларни Марсга етказишга ваъда берди\n16:58 / 06.06.2016\nМиллиардер Илон Маск ўзига тегишли SpaceX компаниясининг 2024 йилда одамларни Марсга юборишга умид қилаётганини билдирди.\n"Агар бу сизга эриш туюлса, унда сиз космоснинг тижорат сегменти ривожланишини кузатмас экансиз. Ҳаммаси режадагидек кетса, биз одамларни 2024 йилда кетиб, 2025 йилда қайтадиган қилиб жўнатишимиз мумкин", -деди Маск.\nМаск - машҳур инсон. У PayPal'ни сотиб, компания сотувидан олган пулларга хусусий тижорат компания ҳисобланган - Tesla ва SpaceX электромобилларини ишлаб чиқарувчи компанияни йўлга қўйди. Нисбатан қисқа вақт ичида SpaceX кўп нарсаларга эришди, кўп мартали Falcon ракетаси ва захираларни етказиб ҳамда тўлдириб берувчи Dragon қурилмаси шу компания томонидан ишлаб чиқилган. Ҳозирда янада қудратлироқ Falcon Heavy ракетаси ишлаб чиқарилмоқда.\n2018 йилда SpaceX Марс сайёрасига ҳеч қандай борт персоналисиз Dragon капсуласини йўллайди. Маск SpaceX компаниясига Марсда инсоният яшаши учун технологияни ривожлантириш мақсадида асос солган, шундай экан, ҳозирча барчаси режадагидек кетмоқда.\n"Асосий режа шундан иборатки, биз Марсга 2018 йилдан бошлаб ҳар имкон бўлганда миссия жўнатамиз. Ҳар 26 ойда бунинг учун имконият пайдо бўлади. Биз Марсга юк ташишни ҳам йўлга қўямиз. Бу Марсда шаҳар яратиш ғоясини қўллаб-фувватлаш учун зарур", - маълум қилди Маск.\nОлдинда қилиниши керак бўлган ишлар кўп. Ҳозирги вақтда бундай миссияни амалга ошириш учун қудратли ракета йўқ. Бугунги кунга қадар яратилган энг қудратли ракета "Сатурн-5" бўлган, унинг ёрдамида "Апполонлар" Ойга учишган. Бироқ бу 50 йил аввалги гап.


“Агар биз уларга фаришталарни туширсак ҳам, уларга ўликлар гапирса ҳам ва уларнинг олдига ҳамма нарсани очиқ-ойдин тўпласак ҳам, Аллоҳ хоҳламаса, иймон келтирмаслар. Лекин кўплари жоҳилдирлар”. ал-Анъом сураси 111-оят.\nАлоҳ таоло турли оят-мўъжизани, кишини лол қолдирувчи нарсаларни жилва қилдириб, одамларни танг қолдириб, кейин иймонга келишларини хоҳламаган. Аллоҳ таоло иймон йўлини инкишоф этиб, кишилар ўша йўл билан ақлларини ишлатиб, ўз ихтиёрлари асосида иймонга келишларини хоҳлайди. Иймонга келганларга мукофат беради, келмаганларга – жазо. Одамларнинг “кўплари жоҳилдирлар”. (Тафсири Ҳилолдан)\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Мунофиқларнинг бир нечта белгилари борки ўшалар билан таниладилар: саломлари лаънатга хос, таомлари бировни норози қилиб тортиб олинган, тўдалаб қўйган ғаниматлари ҳаромдан, масжидга келсаларда фақат бир намозхонни ғийбат қилиш учун ёки масжиддагиларни сўкиш учун ва беҳаё сўзларни айтишлик учун келадилар. Намозни кечиктириб кибрланиб ўқийдилар. Уларнинг дўсти ҳам йўқ, биров билан дўстлашмайдилар ҳам. Хуфтонда тахтадай қотиб ухлаб қоладилар, бомдодда эса бақир-чақир қилиб баҳслашиб турадилар” дедилар.


Ҳиндистоннинг Ассам штатидаги сув тошқинлари натижасида камида 45 киши ҳалок бўлди, 4,7 миллиондан ортиқ киши уйини ташлаб кетишга мажбур бўлди, деб хабар беради Кazinform мухбири BBC Newsга таяниб.\nШтатнинг 35 округидан 32 тасида мисли кўрилмаган жала туфайли қишлоқларни сув босди, экинлар пайхон бўлди ва уйлар вайрон бўлди. Ассамда ҳукумат аянчли аҳволда бўлган эвакуация қилинганлар учун 1425 та ёрдам лагерини очди.\nРасмийларнинг иши фақат табиий офатнинг интенсивлиги билан мураккаблашади. Бу йил Ассам штатида иккинчи марта шундай кучли сув тошқини содир бўлмоқда ва май ойида камида 39 киши ҳалок бўлди.\nСиноптикларнинг маълумотларига кўра, штат аллақачон июн ойида ўртача 109% кўпроқ ёғингарчиликни қайд этган. Ҳиндистондаги энг йирик дарёлардан бири Браҳмапутра кўп жойларда хавфли белгидан юқори оқиб ўтади. Кучли ёмғир қўшни Мегҳалая штатида ҳам кузатилди, ўтган ҳафтада 18 киши ҳалок бўлди.\nКиритилди: 17:39 21.06.2022. Ўқилди: 1017 марта. Фикрлар сони: 0 та.


00:28 / 12.05.2021\nҒазо секторидаги 13 қаватли бино Исроилнинг ҳаво зарбасидан кейин қулаб тушган.\nҲозирча Исроил армияси нима учун бинони нишонга олгани сабаби номаълум.\nИжтимоий тармоқларда уйнинг зарбага тутилиши видеоси эълон қилинди. Унда бинога иккинчи ракета тегиши билан у қулаб тушганини кўриш мумкин.\nҲужум оқибатида жабрланганлар борлиги ҳақида маълум қилинмаган.


ГЎЗАЛ ВА БЕТАКРОРИМСАН, ФАХРИМСАН ВАТАН\nҲаммамизга маълумки, мустақиллигимизнинг йигирма беш йиллигини нишонлаш арафасида турибмиз. Ана шу қисқа муддат ичида юртимиз таниб бўлмайдиган даражада ўзгардики, унинг чиройидан кўзларимиз қамашиб, қалблар қувончга тўлиб, кўнгиллар яйрайди. Ҳар бир соҳа вакилига ўзига топширилган вазифани аъло кайфият билан, аъло даржада бажараётганлиги, ватанга бўлган меҳр-муҳаббати, одамларга бўлган ҳурмат-эҳтироми, эртанги кунга бўлган ишончини янада ошириб, кучига куч, қувватига қувват қўшмокда. Шу жумладан биз диний ходимлар ҳам ўз зиммамизга юклатилган вазифаларни имкон қадар баҳоли қудрат бажариб келмоқдамиз. Бугунлик кунда шаҳримиздаги масжидлар замон талаби даражасида ободонлаштирилгани, намозхонларга тўлиқ қулайликлар яратиб берилганлиги ҳеч кимга сир эмас. Биз бугун ҳар қандай меҳмонни кутиб олиб, ютуқларимиз билан таништириб, бирон бир камчиликсиз кузатиб қўйиш даражасига етганлигимиз Давлатимиз раҳбарларининг олиб бораётган одилона сиёсати, меҳнати самарасидир. Мустақиллигимиз шарофати ила шундай олий даражаларга эришдик. Бу даражадан тушмаслик учун ўзимизни ва ёшларимизни ҳар қандай ёвуз кучлардан, фитналардан,тухматлардан, дин ниқоби остида ҳаракат қилаётган динсизлардан, “оммавий маданият” деб аталмиш офатлардан асрашимиз керак.\nЙигирма беш йил ичида қўлга киритилган ютуқлар ўз-ўзидан бўлиб қолган эмас. Бу ютуқлар ватан ишқида ёнаётган, халқи учун елиб югираётган, келажак учун қайғураётган, миллатининг ор номуси учун жонини фидо қилаётган олижаноб инсонларнинг меҳнати, сайъ-ҳаракати эвазига келгандир. Юртбошимиз “Юксак маънавият-енгилмас куч” асарида: “Дунёдаги зўравонлик ва тажовузкор кучлар қайси бир халқ ёки мамлакатни ўзига тобе килиб, буйсиндирмоқчи, унинг бойликларини эгалламоқчи бўлса, авваламбор, уни қуролсизлантиришга, яъни энг буюк бойлиги бўлмиш, миллий қадриятлари, тарихи ва маьнавиятидан жудо қилишга уринади” деб таъкидлаганлар. Демак бизлар миллий қадириятларимизни, тарихимизни, маънавиятимизни янада ривожлантирсак, янада кучайтирсак, бизни ҳеч ким ҳеч қандай куч ҳеч қачон енга олмайди.\nПайғамбаримиз (с. а. в. ) хаётлик вақтларида асло вужудга келмаган аммо келажакда пайдо бўлиши мумкин бўлган, халқлар ва миллатлар бирлиги ҳамда осайишталигига таҳдид солувчи фитна-фасод, бузғунчиликлар ҳақида хабар бериб: “Умматимдан қайси бири умматимга қарши чиқса, унинг яхши ва ёмони фарқига бормаса, мўминга зиён етказишдан ўзини тиймаса, берган ваъдасига вафо қилмаса, у менинг умматим эмас”, (Муслим ва бошқалар ривоят килган) деб кескин айтганлар. Ватанни севиш, унга хизмат килиш, уни ардоқлаш, уни мадҳ этиш, у билан фахрланиш ҳар бир миллатнинг шон-шавкатидир. Мен Ўзбекистонда туғилганлигимдан шундай юртда тарбия топганимдан ва шу элга хизмат килаётганимдан фахрланаман. Ўзбекистонда туғилиб шу юртнинг нон тузини еб, бугун ўзга юртларда ватангадо бўлиб юрган, ўз халқига лой чалпитаётган иймони заиф, виждонсиз кимсаларга ”Ўзбекистон келажаги буюк давлат. Агар сен ўз келажагингни ўйласанг, охиратинг обод бўлишини хоҳласанг ҳали ҳам кеч эмас, ўз фикрингдан қайт. Халқингдан, Юртбошингдан кечирим сўра. Зеро ўзбек халқи бағри кенг, олийжаноб, самиймий, кечиримли халқдир. Сен ўзга юртнинг ёлғон фитналарига алданиб юргандан кўра ўз юртингни хақиқатига тик боқ ва тан ол, дегим келади.\nАллоҳ таоло Қуръони каримнинг Юнус сураси 82-оятида “,Гарчи жиноятчилар ёқтирмасаларда Аллоҳ ўз сўзлари (амирлари)билан ҳақиқатни руёбга чиқарур”, деб марҳамат қилганлар. Ҳақиқат шулки, Ўзбекистондек буюк алломалар юртини ташлаб, ота-онасига оқ бўлиб, ширин-шакар фарзандлар кўз ёши уволига қолган ношукр кимсалар хорижда бахтли бўлаётгани йўқ.\nАллоҳнинг назари тушган Ўзбекистонимизга кўз тегмасин. Мустақиллигимиз абадий бўлсин. Гўзал ва бетакроримсан, муқаддас Ватаним, жоним сенга фидо, Ўзбекистоним. Сендек юртнинг фидокор фарзанди эканлигимдан фахрланаман. Ифтихоримсан, фахримсан Ватан.\nКиритилган вақти: 01/09/2016 00:00; Кўрилганлиги: 2526\nМатериал манзили: https://www.sammuslim.uz/articles/gozal-va-betakrorimsan-faxrimsan-vatan\nЧоп этилган вақт: 23/09/2021 19:41


Ислом Каримов Порошенко ҳақида: «У гўёки иккига ажралгандай таассурот қолдирмоқда» - Anhor\nAnhor Все посты Ислом Каримов Порошенко ҳақида: «У гўёки иккига ажралгандай таассурот қолдирмоқда»\n10 Oktabr 2014\nЎзбекистон Президенти Минскдаги МДҲ давлатлари раҳбарларининг саммитида нутқ сўзлади ва Украина муаммосига алоҳида тўхталди.\n«У (Порошенко) гўёки иккига ажралгандай ва МДҲда иштирок этиш фойдалими ёки йўқлигини тушунмаётгандай таассурот қолдиряпти», – деди Ислом Каримов Минскдаги МДҲ давлатлари раҳбарларининг йиғилишида. Саммит “Россия 24” канали орқали трансляция қилинди.\n«Агар у бугун шу ерда чиқиш қилганида, бу биз учун Украина муаммосини ҳал этишга янада кўпроқ аниқлик киритган бўларди… Аммо, афсуски, бу юз бермади», – дея давом этди Ўзбекистон раҳбари.\nПрезидентнинг сўзларига кўра, Порошенконинг Минскка келмаслик ҳақидаги қарорига “қўшилиш қийин”. Унинг қайд этишича, деярли бир йилдан буён бутун дунё Украинадаги вазиятни кузатиб бормоқда, ушбу зиддият қачон тугашини кутаётир. “Қайси биримиз жаноб Порошенко билан юзма-юз учрашганмиз?”, – дея мурожаат қилади И.Каримов МДҲ бўйича ҳамкасбларига ва ўз саволига: “Айримлар, холос”, деган жавобни беради.\nБироқ Порошенко “Европанинг кўпгина мамлакатларида, Брюсселда, бошқа мамлакатларда бўлди, уларнинг номларини айтиб ўтирмаймиз, – дейди И.Каримов. – Аммо Порошенко Украина расмий тарзда МДҲ таркибидан чиқмаганига қарамасдан, Минскка ташриф буюриш ва МДҲ саммитида қатнашиш имкониятидан фойдаланмади”.\nЎзбекистон раҳбарининг фикрича, Украина муаммосини ҳал этишга “фақат куч ишлатиш усулларидан воз кечиш, фақат халқаро ҳуқуққа асосланган сиёсий воситалардан фойдаланиш ҳамда ўққа тутишни тўхтатиш бўйича Минск келишувларининг тарафлар томонидан сўзда эмас, амалда бажарилишигина” ёрдам беради.\nКаримов айнан шундай ҳаракатларгина “Украинада тинчликка эришиш бўйича музокаралар жараёни учун зарур шарт-шароитларни шакллантириши”ни таъкидлади.\nҚайд этиб ўтамиз, бугун Минскда Мустақил давлатлар ҳамдўстлиги саммити очилди. Унга Украина президенти Пётр Порошенкодан ташқари барча МДҲ давлатларининг раҳбарлари ташриф буюрган. Украинани эса ушбу мамлакатнинг Минскдаги элчиси Михаил Ежель тақдим этмоқда.\nБугун саммит доирасида Ислом Каримов Беларусь Президенти Александр Лукашенко билан музокаралар ўтказди.\nОлдин хабар берганимиздай, саммитнинг кун тартибидан гуманитар, хавфсизликни таъминлаш ва бошқа соҳаларда давлатлараро ҳамкорликни янада ривожлантиришга қаратилган 17 та ҳужжат лойиҳаси ўрин олган.\nУлардан энг муҳими 1941-1945 йиллардаги Улуғ Ватан урушида совет халқи қўлга киритган ғалабанинг 70 йиллигига бағишланган МДҲга аъзо давлатлар раҳбарларининг Ҳамдўстлик мамлакатлари ва жаҳон ҳамжамияти халқларига Мурожаати ҳисобланади.


Санкт-Петербургда 13 ёшли ўзбекистонлик қизнинг жасади топилди - EFFECT.UZ\n29 сентябрь куни Россиянинг Санкт-Петербург вилоятида ўзбекистонлик қизнинг жасади топилди.\nМаълум бўлишича, 13 ёшли қизнинг жасади Санкт-Петербургдаги Индустриальный кўчасида топилган.\nТаъкидланишича, қиз 9 қаватдан тушиб кетган бўлиши мумкин, қиз ўтган йили ота-онаси билан бирга Россияга кўчиб ўтган. Мазкур ҳолат бўйича терговолди суриштирув ишлари олиб борилмоқда.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ Санкт-Петербург ўрмонларидан бирида вояга етмаган йигит ва қизнинг жасади топилган эди. Шунингдек, ушбу шаҳардан ҳожатхонадан ўзбекистонлик аёлнинг жасади топилганди.


Бинобарин, ушбу нуфузли тадбирда иқтисодиётда давлат иштирокини камайтириш, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик соҳаси истиқболига кенг йўл очиб бериш, инвестициявий муҳитни янада такомиллаштириш борасида изчил олиб борилаётган ислоҳотлар, бу жараёнда эришилаётган ютуқлар атрофлича ўрганилаяпти.\nДарҳақиқат, юртимизда чет эллик ҳамкорлар — сармоядорлар учун яратилган қулай сармоявий муҳит халқаро миқёсда катта қизиқиш уйғотмоқда. Анжуманда етакчи халқаро ташкилотлар, хорижий инвестициявий компаниялар, жамғармалар, агентликлар, йирик трансмиллий фирма ва компанияларнинг раҳбар ҳамда вакиллари иштирок этаётгани ана шундан далолат беради.\nХалқаро анжуманга ташриф буюрган меҳмонлар кеча гуруҳларга бўлинган ҳолда, Тошкент шаҳри, Самарқанд, Бухоро ва Навоий вилоятларида бўлиб, иқтисодиётни таркибий ўзгартириш ҳамда диверсификация қилиш, унинг рақобатдошлигини таъминлаш бўйича амалга оширилаётган изчил ислоҳотлар, стратегик хорижий инвесторлар иштирокида рўёбга чиқариш кўзда тутилаётган истиқболли лойиҳалар, хусусийлаштириладиган корхона ҳамда объектлар билан яқиндан танишиш имкониятига эга бўлдилар.\nМаълумки, бугунги кунда Тошкент шаҳри нафақат ўзининг қадимий осориатиқалари ва замонавий шаҳарсозлик соҳасида қўлга киритилган ютуқлари, балки юксак иқтисодий ҳамда инвестициявий салоҳияти билан ҳам дунё аҳлини ўзига жалб этмоқда. Зеро, мустақиллик йилларида бевосита давлатимиз раҳбарининг ташаббуси билан юртимизда тадбиркорлик ҳаракати қўллаб-қувватланаётгани, хорижий инвесторлар учун қулай шарт-шароитлар яратиб берилаётгани туфайли у мамлакатимизнинг йирик саноат марказларидан бирига айланди. Шунинг учун ҳам, ўз фаолиятини бу шаҳар билан боғламоқчи бўлган чет эллик сармоядорлар йил сайин кўпайиб бораётир.\nДарҳақиқат, бу ерда иқтисодиётимизнинг автомобилсозлик, қишлоқ хўжалиги машинасозлиги, енгил саноат, электротехника, кимё, нефть-кимё, фармацевтика, ёғочни қайта ишлаш, қурилиш материаллари, мебелсозлик, шунингдек, озиқ-овқат саноати тобора тараққий этмоқда. Мазкур тармоқлар корхоналари эса энг замонавий технологиялар билан қайта жиҳозлангани ҳамда изчил модернизация қилинаётгани натижасида жаҳон бозорида харидоргир бўлган юқори сифатли маҳсулотлар тайёрлашга эришилаяпти. Уларнинг асосий қисми дунёнинг қатор давлатларига экспортга чиқарилаётгани, айниқса, қувонарлидир.\nШу билан бирга, давлатимиз раҳбарининг 2015 йил 28 апрелдаги “Иқтисодиётда хусусий мулкнинг улуши ва аҳамиятини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига биноан, пойтахтимиздаги 68 та акциядорлик жамиятида давлат улуши камайтирилиши белгиланган. “Foton” акциядорлик жамияти — ана шундай субъектлардан бири.\n— Биз юртингизга аниқ мақсад, яъни иқтисодиётингизга инвестиция киритиб, ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш учун келганмиз, — дейди Германиянинг “Soehnle Industrial Solutions GmbH” компанияси ижрочи директори Михаэл Шлегер. — Ушбу режамиз “Foton” корхонаси билан ҳамкорликда амалга оширилаётганидан жуда хурсандмиз. Аввало, бу ерда саноат тармоқларида кенг қўлланиладиган юк ҳамда автомобиль тарозилари ишлаб чиқаришни йўлга қўймоқчимиз. Бунинг учун ажратиладиган ер майдони, хорижий инвесторларга яратилган қулайликлар билан танишиб, тўғри қарор қабул қилганимизга яна бир карра амин бўлдик.\nЎзбекистоннинг жадал ривожланаётган иқтисодиёти, бизнес юритиш учун яратилган шарт-шароитлари ҳеч бир инвесторни эътиборсиз қолдирмайди. Бу, албатта, иқтисодий тараққиёт йўли тўғри танлангани шарофатидир.\n“Foton” акциядорлик жамияти фаолияти билан танишган хорижлик мутахассислар унинг инвестициявий имкониятларини юқори баҳолади. Чунки мазкур ишлаб чиқариш субъектида тўпланган бой тажриба сифатли электротехника маҳсулотларининг янги авлодини ишлаб чиқариш, ички бозорни импорт ўрнини босувчи маҳсулотлар билан тўлдириш, энг асосийси, экспорт ҳажмини ошириш имконини бераяпти. Масалан, ўтган йили корхонада 17 миллиард 172 миллион сўмлик маҳсулот тайёрланган бўлса, шундан 3 миллион 617 минг АҚШ долларилик қисми экспорт қилинди. Бу кўрсаткичлар истиқболда ҳам муттасил ошиб бораверади. Чунки ҳар йили ишлаб чиқаришни модернизациялаш, техник ва технологик янгилаш бўйича инвестициявий лойиҳалар ҳаётга татбиқ қилинаяпти. Хусусан, 2016 йилда назорат касса аппаратларининг замонавий модели, 42 дюймли LED телевизорларини ишлаб чиқариш бўйича тайёрланган инвестициявий лойиҳалар рўёбга чиқарилиши кутилаяпти. Халқаро инвестициявий форум эса бу борада молиявий ҳамкорлар топиш учун айни муддаодир.\n— Нуфузли халқаро анжуман Ўзбекистон ва Жанубий Корея ўртасида сармоявий ҳамкорликни янада кучайтиришга хизмат қилади, — дейди Жанубий Кореянинг “D&H International” компанияси директори Тай Хё Чи. — Негаки, мамлакатимиздан ташриф буюрган ишбилармонларнинг барчаси ўз бизнесини юртингиз билан боғлаш ниятида. Хусусан, биз бугун Тошкент шаҳридаги корхоналарда бўлиб, уларнинг саноат салоҳияти билан яқиндан танишдик. Шу жараёнда ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштиришга алоҳида эътибор қаратилаётгани эътирофга лойиқ. Танишув асносида бизда “Оникс” акциядорлик жамияти билан ҳамкорлик қилиш истаги туғилди.\nЧет эллик меҳмонлар кун давомида пойтахтимизнинг кўплаб саноат корхоналари, тижорат банклари, суғурта компанияларида бўлдилар, Тошкент шаҳрида амалга оширилиши мўлжалланаётган яқин ва узоқ муддатли инвестициявий лойиҳалар, ҳамкорларга тақдим этилаётган имтиёзлар, мижозларга кўрсатилаётган замонавий хизматларга юксак баҳо бердилар. Бу эса тенг манфаатли ўзаро алоқаларни мустаҳкамлашда муҳим аҳамият касб этиши муқаррар.\nЭрта тонгдан азим Тошкентдан тараққиётимиз тимсолларидан бири бўлган “Афросиёб” тезюрар поездида кўҳна ва ҳамиша навқирон Самарқандга йўл олган меҳмонлар қисқа вақт ичида кўзланган манзилга етиб келди.\nТаъкидлаш жоизки, Президентимиз раҳнамолигида юртимизнинг бошқа ҳудудларида бўлгани каби ушбу вилоятда ҳам кенг кўламли бунёдкорлик ва ободонлаштириш ишлари амалга оширилди ҳамда бу жараён изчил давом эттирилмоқда. Пировардида кўҳна меъморий ёдгорликлар реставрация қилинди, хиёбонлар, темир йўл вокзали, бозорлар, маданият ва истироҳат боғлари барпо этилиб, мавжудлари ўзгача қиёфа касб этди.\nШу билан бирга, ҳудуднинг иқтисодий салоҳияти ҳам йилдан-йилга юксалиб бораяпти. Жорий йилнинг 9 ойида ялпи ҳудудий маҳсулот ҳажми 10,4 фоиз ўсгани, жумладан, саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳамда чакана товар айланмаси 14 фоиз, қурилиш-пудрат ишлари 13 фоиз, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш ҳажми 6 фоиз кўпайгани ана шундан далолат беради.\nБугунги кунда вилоятда иш билан банд аҳолининг 83 фоизи эса кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларида фаолият кўрсатаётгани, айниқса, диққатга сазовор. Хусусий секторни молиявий қўллаб-қувватлаш мақсадида ўтган даврда 766 миллиард сўмлик кредитлар ажратилгани туфайли унинг ялпи ҳудудий маҳсулотдаги улуши 83,7 фоизга етгани кимни ғурурлантирмайди, дейсиз?!\nИқтисодиётга жалб қилинган инвестициялар ҳажми 2 триллион 52 миллиард сўмга етиб, саноат салоҳиятини ривожлантириш дастури доирасида 297 лойиҳа амалга оширилгани ҳам эътиборга лойиқдир.\nХалқаро инвестициявий форум қатнашчилари ана шундай салоҳияти юқори ҳудудга меҳмон сифатида келганидан мамнунлигини сафар давомида такрор-такрор таъкидлашди.\nДастлаб меҳмонлар “Самарқандкимё” акциядорлик жамияти фаолияти билан яқиндан танишдилар. Бу ерда улар мазкур ишлаб чиқариш субъектининг имкониятлари нақадар кенглигига тўлиқ ишонч ҳосил қилдилар.\nХориждаги йирик корпорациялар, бизнес тузилмаларининг вакиллари шаҳардаги “Sino” акциядорлик жамиятининг ишлаб чиқариш жараёнини ҳам катта қизиқиш билан кўздан кечирдилар. Бу ерда импорт ўрнини босувчи музлаткичлар, яхна ичимликлар ва маҳсулотлар учун витриналар, кондиционерлар тайёрлаш йўлга қўйилган. Заводда “ISO-9001:2000” ва “ISO-1401:1996” халқаро ҳамда экологик менежмент тизимлари жорий этилгани ҳамкорлар сафи кенгайишида муҳим омил бўлмоқда.\n— Ушбу корхона дунёга Авиценна номи билан танилган, шу мамлакатда туғилиб, вояга етган Абу Али ибн Сино номи билан аталиши ва бунинг сабабини эшитиб, ҳайратга тушдим, — дейди Испаниянинг “Acciona Infrastructure” компаниясининг Шарқий Европа ва Осиё мамлакатлари бўйича директори Хуан Хосе Фернандес. — Айтишларича, бу зот тиббиёт соҳасида улкан ютуқларни қўлга киритиш баробарида, ўз даврида турли маҳсулотларни музлатиб, сақлаш мумкинлигини исботлаган экан. Қарангки, “Sino”да ҳам ўз номига муносиб бўлиши учун барча шарт-шароит мавжуд.\nЖумладан, корхонада маркетинг тадқиқотлари чуқур олиб борилаётганига гувоҳ бўлдим. Ушбу бренднинг ташқи бозорда ҳам довруқ қозониши имконияти эса катта. Режалаштирилган инвестициявий лойиҳалар рўёбида, айниқса, форум қулай платформа вазифасини ўташига ишонаман.\nБизнинг компаниямизга келсак, “Ўзбекэнерго” акциядорлик жамияти билан технологик инвестиция соҳасида ҳамкорлик ўрнатиш бўйича музокаралар олиб бормоқда. Бу жараён ижобий якунланишидан манфаатдормиз.\nБир гуруҳ меҳмонлар Ўзбекистон — Германия қўшма корхонаси — “Agalik-Lohmann-Parranda” акциядорлик жамиятини ҳам бориб кўрдилар. Бу жамоада халқимиз учун парҳез маҳсулотлари етказиб берилмоқда.\n— Ўзбекистонга илк бор келган бўлсам-да, таассуротларим бир олам, — дейди Швейцариянинг “Bombardier” компанияси вакили Флавио Канетти. — Масалан, дунёга донғи кетган Самарқанднинг иқтисодий-сармоявий салоҳияти билан танишдим. Айниқса, бу шаҳарда туризм, транспорт-коммуникация ва озиқ-овқат саноатини янада ривожлантириш учун кенг имкониятлар мавжудлигига гувоҳ бўлдим. Форум эса “Agalik-Lohmann-Parranda” акциядорлик жамиятига ўхшаган замонавий корхоналар тизимини кўпайтиришга катта туртки беради, албатта.\nКези келганда, яна шуни айтишни истардимки, бизнинг компаниямиз транспорт, авиасозлик тармоқларида фаолият юритади. Форум давомида ўзбекистонлик ҳамкорлар билан ушбу йўналишлардаги алоқаларни йўлга қўймоқчимиз.\nАнжуман иштирокчилари яна кўплаб бошқа объектлар билан танишдилар, шаҳарнинг кўҳна обидаларини томоша қилдилар. Айниқса, уларда Регистон мажмуаси катта таассурот қолдирди.\nҚайси давлатда сармоядорлар учун қулай инвестициявий муҳит яратилган бўлса, ўша жойга интилиш кучаяди. Бугунги кунда Ўзбекистон дунё миқёсида ана шундай мамлакат сифатида тан олинмоқда. Бу Бухоро вилояти иқтисодиётида кузатилаётган жадал ривожланиш суръатлари, чет эллик инвесторларнинг қизиқиши тобора ортиб бораётганида ҳам ўз ифодасини топмоқда. Халқаро инвестициявий форум доирасида ушбу ҳудуднинг турли жойларида ўтказилаётган бизнес мулоқотлар, тақдимот ва учрашувларда айни шу масала бот-бот эътироф этилаяпти.\nТаъкидлаш жоизки, истиқлол йилларида республикамизнинг бошқа ҳудудларида бўлгани каби Бухорода ҳам кўплаб йирик инвестициявий лойиҳалар амалга оширилмоқда. Натижада ҳудуднинг иқтисодий салоҳияти тобора юксалиб, аҳоли турмуши янада яхшиланиб бораётир. Мустақиллик йилларида вилоят иқтисодиётида саноатнинг улуши 3 баробар ортгани, айни пайтда 20 дан зиёд давлатларнинг ишбилармонлари сармояси иштирокида 70 дан ортиқ қўшма корхоналар рўйхатдан ўтказилгани бунинг яққол исботидир.\n“Ўзбекнефтгаз” Миллий холдинг компанияси ва “Ўзнефтгазмаш” акциядорлик компаниясига қарашли “Бухоро таъмирлаш механика заводи” акциядорлик жамияти — ана шундай ишлаб чиқариш субъектларидан ҳисобланади. Мазкур жамиятда бурғилаш ускуналари ва уларнинг эҳтиёт қисмлари ишлаб чиқарилиши баробарида, таъмирлаш ҳамда сервис хизматлари ҳам кўрсатилади. 168 нафар кишидан иборат жамоа аҳли жорий йилда 10 миллиард 200 миллион сўмликдан зиёд маҳсулот тайёрлаш ва хизматлар кўрсатиш мақсадида астойдил меҳнат қилмоқда.— Нуфузли халқаро форум доирасида бизга юртингиз саноат корхоналари салоҳияти билан яқиндан танишиш имконияти яратиб берилгани айни муддао бўлди, — дейди Грециянинг “METKA” компанияси вакили Себастян Лагадитис. — Гап шундаки, жамоамиз энергетика соҳаси билан шуғулланади. Шунинг учун Бухоро вилоятидаги шу тармоққа дахлдор корхоналар фаолияти бизда катта қизиқиш уйғотди. Жумладан, “Ўзбекнефтгаз” Миллий холдинг компанияси тизимидаги ишлаб чиқариш субъектларининг изчил модернизация қилинаётгани, энергияни тежовчи технологиялардан унумли фойдаланишга катта эътибор қаратилаётгани диққатга сазовор. Бунга мазкур завод фаолияти билан танишиш чоғида яна бир карра гувоҳ бўлдик. Шу маънода, айтишим мумкинки, Ўзбекистон — ишончли сармоявий ҳамкор мамлакат.\nХорижлик меҳмонлар ташриф буюрган “Ўзнефтгазқудуқтаъмирлаш” акциядорлик жамияти ҳам кўпчиликда илиқ таассурот қолдирди. Бу бежиз эмас, албатта. Чунки у юртимиз нефть ва газ қудуқларини капитал ҳамда жорий таъмирлаш бўйича энг йирик субъектлардан бири саналади. 2013 йилда 26,2 миллион долларлик, 2014 йилда 31,2 миллион долларлик ишлар бажарилгани, бу кўрсаткич жорий йилда 37,6 миллион долларга етказилиши кутилаётгани бунинг тасдиғидир.\n— Сир эмаски, жаҳонда бундан бир неча йиллар илгари бошланган глобал молиявий-иқтисодий инқирознинг салбий оқибатлари ҳали-ҳамон сезилиб турибди, — дейди Бранденбург Технологиялар ва инновацияларни ривожлантириш ва қўллаб-қувватлаш институти бошқаруви раиси, профессор Эдгар Клозе (Германия). — Бироқ шунга қарамасдан, Ўзбекистон иқтисодиёти барқарор ривожланмоқда. Бу юртингизда инқирозга қарши ўзига хос “иммунитет” яратилгани натижасидир. Соғлом иқтисодий муҳит эса — инвестиция киритиш учун муҳим омилдир. Бунга Бухоро вилоятига ташрифимиз давомида ўзимиз амин бўлдик.\nРеспубликамиз ижтимоий-иқтисодий тараққиётида буюк бобокалонимиз номи билан аталувчи Навоий вилоятининг ҳиссаси беқиёс. Президентимиз ташаббуси билан истиқлол йилларида бу ерда барпо этилган йирик корхоналар, замонавий ишлаб чиқариш қувватлари аллақачон саноатимизнинг гултожига айланган.\nҚувонарлиси, мазкур ҳудудда саноатни янада ривожлантириш, ишлаб чиқаришни модернизация қилиш, маҳаллий ва хорижий инвестицияларни жалб этиш орқали замонавий корхоналарни ташкил қилиш, иқтисодиётда хусусий сектор улушини ошириш борасидаги ишлар кўлами йил сайин кенгаймоқда. Пировардида жорий йилнинг 9 ойида ялпи ҳудудий маҳсулотни 4,3, саноат маҳсулотларини 2,3, истеъмол товарлари ишлаб чиқаришни 12,6 фоиз кўпайтириш таъминланди. Айни чоғда қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш 6,6, қурилиш ишлари 5,9, чакана савдо айланмаси 15,4, жами хизматлар ҳажми 18,7 фоиз ўсди.\nЎтган даврда, шунингдек, вилоятда иқтисодиёт тармоқларига жалб этилган инвестицияларнинг 7 миллиард 500 миллион сўмини тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ташкил этди. Шунинг ҳисобига эса 741 ишлаб чиқариш объекти фойдаланишга топширилди.\nНавоий вилоятига ташриф буюрган Халқаро инвестициявий форум иштирокчиларининг бир гуруҳига шулар ҳақида батафсил маълумот берилган бўлса, улар ҳудудда кузатилаётган барқарор ривожланиш суръатларига “Қизилқумцемент” акциядорлик жамияти фаолияти мисолида яна бир карра ишонч ҳосил қилдилар.\n— Бу корхонадан бой таассуротлар билан қайтаяпмиз, — дейди “Heidelberg Cement” компанияси (Германия)нинг Марказий Осиё ва Марказий Европа бўйича ижрочи директори Андреас Керн. — Сабаби, унинг фаолияти билан танишиш асносида бизда жамият акцияларининг 35,9 фоизини сотиб олиш истаги туғилди. Айни пайтда бу борада музокаралар олиб бораяпмиз. Қурилиш материаллари ишлаб чиқаришга ихтисослаштирилган мазкур хўжалик юритувчи субъектга ўхшаш ана шундай йирик корхоналарга эга Ўзбекистоннинг, ишончим комилки, бундан буён ҳам иқтисодиёти жадал суръатларда ривожланаверади.\nХулоса ўрнида айтганда, Халқаро инвестициявий форум чет эллик сармоядорларга барқарор ривожланиб бораётган Ўзбекистонда ўз бизнес фаолиятини бошлаш, юртимиз ишбилармонлари билан тенг манфаатли ўзаро ҳамкорлик алоқаларини йўлга қўйиш учун қулай имкониятни тақдим этаётгани билан ғоятда аҳамиятлидир.


Қизиқарли ва фойдали. Болани қайси чет-тилига ўргатиш лозим? - Qiziqarli foydali malumotlar\nҚизиқарли ва фойдали. Болани қайси чет-тилига ўргатиш лозим?\nБошқа тиллларни болага қанча ерта ўрганса шунча шунча яхши ва бола шунча тез ўзлаштиради.\nКелинг фарзандингиз ўрганиши керак бўлган тилларни ўрганиб чиқамиз.Ҳозирги вақтда кўпчилик ота ва оналар фарзандларини тил беришмоқда ва бу ҳолат кўпайса кўпаймоқда асло камаймайди.\nМашҳурлардан Дора тҳе Ехҳлорер испан тилини ўргатувчи, Ни Ҳао Каи-лан китай тилини ўргатадиган марказлар кўрсатмаси бўйича ёш ота ва оналар жуда фаол ва улар фарзандларини ерат ёшдан тил ўрганишларни ҳоҳлайдилар.\nБу ғоя асосчиси икки болани онаси Яни А иккин тилни мукаммал билади ва шу марказларни диретори ҳамдир. Кўпгина тақдиқотлар шуни кўрсатганки бу хеч кимга сиз эмас, кўп тилни билиш мияни ишлашига, эслаб қолишни яхши бўлиши ва эшитиш қобилияти яхши бўлишига ёрдам беради.\nБу тадқиқотлар “Наука психологии” журналида чоп етилган. Шу билан бирга кўпгина ўтказилган тест синовлари ҳам шуни кўрсатадики бошқа тилларни билганлар имтиҳонларни яхши баҳога топширишар экан.\nЧет тилини билган инсонлар омадли ва кўп дарамат келтирадиган ишда ишлайдилар. Ҳаттоки бошқа тилни ўрганиш соғлиқ учун фойдали. Яқинда Чикаго Университетида ўтказилган тадқиқотлар шуни кўрсатдики, икиинчи тилни билиш қобилият пастлигига ва қаришга қарши ёрдам беради экан.\nБолалар қачон бошлашлари керак?\nМутахасисилар айтишича ”қанча эрта бўлса шунча яхши”. Бола барча тилларни ўрагниш имкони мавжуд Карин Антони Еарлй Линго барпо этганни тушунтиришича болани ўзлаштириш вақти бўлади шундай ўтиб кетса ўзлаштириш 100% бўлмас экан.\nАгар бола 12 ёки 13 ёшгача тилни ўзлаштирса, тилда гапириш камчилиги бўлмас екан. Агар хозирги вақтда бундай имкониятингиз бўлмаса унда китоб, аудио, видео лардан фойдаланиб ўрганишингиз мумкин. Бу усул ҳам яхши самара беради.\nБола шу билан ўз ота ва оналаридан бошланғия тилни ўрганиши мумкин. Асосийси ота-оналар болага тушунарли қилиб гапиришсалар бўлди.\nФарзандингиз учун энг керакли тил қайси эканлигини қандай билса бўлади. Кўпчилик ота-оналар ўзлари дўстлашган тилни фарзандига ўргатишади. Мутахасислар 6 та чет тилини тавсия этади.\nИнглиз тилини билиш кераклиги ҳақида бир неча сабаблар мавжуд. Шу билан бу ўрганиш бўйича енг мураккаб тил ҳисобланади. Мана 10 та мисол сиз инглиз тилини ўрганишингиз керак бўлган сабаби, балки ўзингизга тегишлисини топасиз.\nИнглиз тили енг кўп тарқалан ва сайёҳлар учун енг керакли тилдир. Бутун дунёдагилар йиғилса улар албатта инглиз тилида гапирадилар.\nЧет елда ишлаш ва юқори ловозимда ишлаш имконини беради.\nХитойга қарамасдан АҚШ техника ва молия бўйича энг олди қаторлардан бирида.\nГермания, Норвегия, Шветция, Дания ва Нидерландиянинг давлат тилидан кейин иккинчи тил ҳисобланади.\nИнгилиз тили бу фан. Агар сиз фан номзоди бўлмоқчи бўлсангиз инглиз тилини яхши билишингиз керак.\nИнгилиз тили ўрганиш учун энг қулай Хитойникидан фарқли ўлароқ.\nИнглиз тилини билиш бу — яхши кўрган киноларни оргинал ҳолда тамош қилиш мумкин.\nАҚШ да инглизча гапирсангиз, ўзингизга кўпгина имкониятларни очиб берасиз.\nАгар ота-она инглиз тилини билса фарзандига ўргатиши мумкин. Ўрганишни ҳоҳловчилар учун кўпгина дарсликлар мавжуд.\nАҚШ инглизча гапириш, гапирмайдиганларга нисбатан кўпроқ пул топадилар.\nАҚШда иккинчи машҳур тилдан бири ҳисобланади. Испан тили ота-оналар енг танлаган тиллардан бири, АҚШ 34-миллион аҳолиси шу тилда гаплашади.\nБу тил инглиз тилини яхши билганлар учун ўрганиш жуда осон. Испан тилини кўпгина сўзлари инглиз тилиникига ўхшайди.\nЧет-тилини ўргатиш маркази директори Консуела Бова испан тилини ўраганиш енг яхши танловлардан бири. Бу тил бошқа тилларни ўрганишга туртки бўлади. Мисол: Француз, Италия, Португалия тилларини ўрганиш осон бўлади.\nДжонатан Риедел таржима қилиш ижрочи директори айтишича. Агар ким тил билан боғлиқ бўлган ишни изласа, испан тилини билганлар яхши иш топишларини % кўпроқ. Дунёда жуда кўп испанлар бор, тахминан инглиз тилини биладиганлар қанча бўлса шунча.\nСтатиска маълумотларига қараганда 1 миллион ортиқ америкаликлар француз тилида гапиришади. АҚШ да энг кенг тарқалган 4 та тилдан бири ҳисобланади. Болаларни испан ва француз тилига ўргатиш енг кенг тарқалган ҳисобланади.\nОта-оналар ҳам ҳам бу тилларни яхши билишади ва бола бу тилни ўрганиётган жараёнда болага ўзлари ҳам қандайдир миқдорда ўргатишлари мумкин.\nАгар инсон чет ел билан боғлиқ бизнес қилмоқчи бўлса ёки сайёҳат, сиёсат билан шуғулланмоқчи бўлса – фрацуз тилини ўрганиш енг тўғри танлов бўлади.\nПабло Соломон ўқитувчи бўлган, хозирда АҚШда ўқиш ишлари бўйича Департамент консултанти айтишича – французча – бу маданият тили ҳам дейилади дейди. 2012 йили “Сайёҳат учун энг асосий жой” халқларни бирлаштурувчи дунёвий туризимда Франция 1, Хитой -3, Испан – 4, Италия – 5 ўринда туради.\nХитой тили (Мандарин диалекти)\nАҳолиси бўйича энг кўп, эканомика бўйича ўсиб келаётган давлат ҳисобланади. Мутахасисилар кенг тарқалиб ва ўсиб келаётган давлатни тилини ўрганишни тавсия етадилар. Ёзувлари расм чизишга ўхшайди. Бу тилни еслаб қолиши юқори бўлган кичкина болалар ўрганишлари тавсия эътилади.\nЧунки улар ҳамма нарсани тез ўрганиб оладилар. Бу тилни ўраганиш болани келажаги яхши бўлишига замин яратади.\nТил билган эл билади деб бежиз айтишмаган. Агар фарзандингизни келажакда дунё мутахасиси бўлишини, дунёга чиқишини ҳоҳласангиз унда ёшлигидан тил ўргантинг.\nЁшликда олган билим тошга ўйиб ёзилгандай, қариликдаги билим кесакка ёзилгандай бўлади дейишади.\nНазад Предыдущая запись: Қизиқарли ва мантиқий саволлар тўплами.\nДалее Следующая запись: Qiziqarli rasmlar to`plami.


Қора денгиз сариқ рангга кирди — видео - Bugun.uz\nҚора денгиз сариқ рангга кирди — видео\n14:53 | 03-01-2022\nҚримнинг Евпатория шаҳри яқинидаги Қора денгиз сувлари сариқ рангга кирди. Бу ҳақда Россиянинг «National Geographic» нашри хабар берди.\nМаълум қилинишича, денгиз тасвирини эълон қилган шахс сув ранги аслида у қадар ёрқин эмаслигини айтган. У видео график жиҳатдан таҳрирланганини қайд этган. Бироқ сув майдони ҳақиқатан ҳам «сариқ рангга айлангани» айтилган.\nОлимларнинг таъкидлашича, бу ғайриоддий ҳодиса эмас ва ваҳима қилишнинг ҳеч қандай сабаби йўқ. Қрим Фанлар академияси президенти, эколог Виктор Тарасенко соҳилнинг айнан мана шу қисми «Қрим олтин қумлари» номини олганини эслаган. Жумладан, у олтин таркибидаги лой сабабли сув шундай тусга кирганини айтган.\nТаъкидлнаишича, шу кунларда Қримда кучли ёмғир кузатилиб, шамол тезлиги секундига 25 метрни ташкил қилмоқда. Бунинг натижасида чўкинди жинслар сув остидан кўтарилиб, қирғоққа ювилмоқда. Бўрон пасайганда чўкиндилар сув тубига тушиши ва денгиз ўз рангига қайтиши айтилган. Бир неча йил олдин худди шу каби манзара Севастополда ҳам кузатилган. Унинг юзага келиш сабаби бир хил бўлган. Айни пайтда сариқ сув техноген офатлар сабаб ҳам бўлиши мумкин. Жумладан, мазкур ҳолат бир неча йил олдин АҚШнинг Колорадо штатида содир бўлган.\nАввалроқ Иорданиядаги кўллардан бири қизил рангга ва Қора денгизнинг Россия соҳилларига яқин қисми яшил тусга киргани маълум қилинган.


20:52:09 (GMT+5) 28.01.2022\nВатан - кишиларнинг туғилиб ўсган жойи, юрти, мамлакати, тарихан муайzан халққа тегишли ҳудуд ҳамда унинг табиати, аҳолиси, ўзига хос тараққиёти, тили, маданияти, турмуши, ва урф-одатлари мажмуидир.\nИнсон учун Ватан ягонадир. Ватаннинг катта-кичиги ҳам,\nбой-камбағали ҳам бўлмайди. Ватан танланмайди. Ватан бизнинг молимиз эмас. Шунинг учун ҳам у пулга сотилмайди ва сотиб олинмайди. Ватан инъом этилмайди, қарзга берилмайди. Ватан ҳар бир фуқаро учун муқаддас ва бетакрордир.\nعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- يَقُولُ « عَيْنَانِ لاَ تَمَسُّهُمَا النَّارُ عَيْنٌ بَكَتْ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَعَيْنٌ بَاتَتْ تَحْرُسُ فِى سَبِيلِ اللَّهِ ». رواه الإمام الترمذي\nяъни: “Икки кўз эгасини дўзах оташи куйдирмас: бири– Аллоҳнинг азобидан қўрқиб йиғлаган кўз, иккинчиси – Аллоҳ йўлида қўриқчилик қилиб бедор бўлган кўз” (Имом Термизий ривояти).\nБугун юртимизда “Ватан ҳимоячилари куни” сифатида нишонланади. Дарҳақиқат, Ватан – муқаддас макон. Уни ҳимоя қилиш, душманлардан асраш, унинг равнақи ва фаровонлиги йўлида хизмат қилиш – ҳар бир инсон учун ҳам фарз, ҳам қарздир. Киндик қони тўкилган Ватанни, шу мустақил юртни кўз қорачиғидай асраб-авайлаш инсон учун гўё ўз оиласини, шаънини, ор-номусини, имон-эътиқодини ҳимоя қилиш кабидир. Ҳар бир баркамол инсон Ватан камолоти ва истиқболи, эл-юртининг озодлиги ва мустақиллиги учун ҳамма нарсани, ҳатто ширин жонини ҳам аямайди. Бу ҳақда Фузулийнинг менинг битта ҳаётим бор, борди-ю, мингта ҳаётга эга бўлган тақдиримда ҳам ҳаммасини Ватан учун сарфлаган бўлур эдим, деган сўзлари ҳар биримиз учун бебаҳо ўгитдир.\nТабиийки, инсон фарзанди қаерда, қайси мамлакатда дунёга келса, ана шу ер унинг она Ватанига айланиб қолади. Киндик қони тўкилган жой инсон учун ҳамма нарсадан ҳам қимматли даргоҳдир. Расули Акрам соллоллоҳу алайҳи ва саллам Мадинаи мунавварага ҳижрат қилиб кетаётганларида туғилиб ўсган Ватанлари Маккаи мукаррамага юзланиб туриб: “Агар қавмим мени Маккадан чиқиб кетишга мажбур қилмаганида, ҳеч ҳам\nўз ихтиёрим билан уни ташлаб кетмаган бўлур эдим”, деганлари сийрати набавия китобларида баён этилган.\nДемак, Ватанни севиш, ватанпарвар бўлиш, ундаги бор нарсаларни ардоқлаб, соғиниб яшаш инсоният табиатида мавжуд бўлган нозик\nАбдураҳмон домла Нарзиев


СОХТА САЛАФИЙЛИК ОҚИМИ… » O'zbekiston musulmonlar idorasi Qashqadaryo viloyati vakilligi rasmiy sayti\nСОХТА САЛАФИЙЛИК ОҚИМИ…\n16-07-2021, 10:41 27 Ўқиш режими + -\n“Салаф” сўзи араб тилида “олдин ўтган”, “аввал яшаган” деган маънони беради. Истилоҳий маъноси эса Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам ва у кишидан кейин тахминан уч юз йил яшаб Ислом динига хизмат кўрсатган олимлар — “салафи солиҳинлар” тушунилади.\nОхирги пайтларда “салафи солиҳларга эргашиш”ни ниқоб қилиб Исломий жамиятларга Исломнинг илк даврига қайтишни тарғиб қилувчи мутаассиб сохта салафий оқимлар кўп кузатилмоқда.\nИбн Таймиянинг Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам, саҳобалар ва валий кишиларнинг қабрини зиёрат қилиш, шунингдек, тавҳид, Аллоҳнинг макони, такфир (куфр келтириш) ва бошқа ақидавий масалаларда ашъарийлик ва мотуридийликка зид фикрлари ўша давр мусулмон уламоларининг кескин норозилигига учраб, кўплаб раддиялар битилиб, кескин кураш олиб борилган. Шундай бўлсада, бундай ғоялар кейинчалик турли мутаассиб гуруҳ ва ҳаракатлар етакчилари мафкурасига асос бўлиб хизмат қилган.\nБунинг оқибатида “Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам шафоатидан ҳеч қандай наф йўқ”, деган ғоялар тарқалиб, муқаддас зиёратгоҳлар вайрон қилинган.\nКейинчалик Жамолиддин Афғоний, Муҳаммад Абдуҳ ва Абдураҳмон Кавкабийларга ўхшаган радикал тарғиботчилар “Ислоҳотчи салафийлар” номини олишди.\nУлар XIX асрнинг ўрталарида яшаган, ҳамда “мусулмон халқларининг диний сиёсий иттифоқи” номли ғоя ишлаб чиқишди. Бундан мақсад урфдаги мазҳабларни йўқотиш, мазҳабсизликка олиб бориш эди.\nХусусан, XVIII асрда ҳар қандай янгиликни инкор қиладиган, тасаввуфни асло тан олмайдиган, васила яъни, восита орқали Аллоҳга мурожаат қилишни куфр, деб ҳисоблайдиган, ўзларига эргашмаганларни “кофир” деб эълон қилган, тарихий манбаларда “қонли даъват” номини олган оқимлар пайдо бўлган.\nАҳли сунна вал жамоа эътиқодига кўра Ислом беш аркондан иборат. Иймон келтириш, намоз ўқиш, рўза тутиш, закот бериш ва ҳаж амалини бажариш. Салафийлик оқимида олтинчи аркон ҳам киритилган. Бу — жиҳод. Уларнинг эътиқодида ҳар бир мусулмон киши учун жиҳод қилишлик фарзи айн. Бу ўз навбатида “Ихвонул муслимин”, “Такфир вал Ҳижра”, “Жиҳод ал-Исломий”, “Шабаб Муҳаммад” каби ўта радикал, экстремистик-сиёсий ташкилот ва оқимларнинг пайдо бўлишига йўл очиб берган.\nПайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Одамларнинг хайрлиси (энг яхшиси) менинг даврим (одамлари)дир, кейин уларга яқин бўлганлари, сўнгра уларга яқин бўлганларидир”, дедилар.\nУшбу ҳадиси шарифдаги “менинг даврим (одамлари)дир”дан мурод саҳобаи киромлар, “кейин уларга яқин бўлганлар”дан мурод тобеинлар ва “сўнгра уларга яқин бўлганлар”дан мурод эса табаъа тобеинлардир.\nИслом уламолари юқоридаги ҳадиси шарифдан келиб чиқиб, ана шу илк ҳижрий уч асрда яшаб ўтган саҳобалар, тобеинлар ва табаъа тобеинлардан иборат олиму фозиллар ҳамда мужтаҳидлар “салафлар” деб аталишини таъкидлайдилар.\nҲижрий тўртинчи асрдан бошлаб то ҳозирги кунимизга қадар яшаб ўтган бирорта олим, фозил ёки авлиёга нисбатан “салафи солиҳ” деган атамани ишлатиш мумкин эмас. Ҳатто дастлабки уч асрда яшаб ўтган бўлсалар – да, хорижийлар, мўътазилалар, қадарийлар, жаҳмиялар ва бошқа фирқалар вакиллари ҳам “салафи солиҳлар”га кирмайдилар.\nКейинчалик Муҳаммад ибн Абдулваҳҳоб ҳижрий ўн иккинчи асрда ана шу атамани Нажд минтақасида янгидан жонлантирди. Исломнинг буюк алломаларидан Муҳаммад Закий Иброҳимнинг айтишича: “Зеро, қаерда террористни кўрсангиз, экстремист ёки бузғунчини, фитначи, мусулмонлар ўртасига тафриқа солгувчини кўрсангиз, албатта у салафийликка мансуб бўлиб чиқади.\nХулоса ўрнида шуни айтиш мумкинки, мусулмонни кофирга чиқаришга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ! Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам, саҳобаи киромлар, тобеинлар ва уларга эргашган уламоларимиз гуноҳкор мусулмонларни муртад ёки кофирга чиқармаганлар. Шундай экан, мусулмон шахс суннатга эргашишини даъво қилар экан, ушбу қоидани маҳкам тутиши лозимдир.