Мақолалар мазкур саъна бўйича сараланган: Среда, 25 Ноябрь 2015\nСреда, 25 Ноябрь 2015 12:02\nФайзу барака манбаи\nБугун юртимиз бозорларида мўл-кўлчилик: расталарга дид билан териб қўйилган турли-туман ноз-неъматларни кўриб, кўз қувнайди. Бундай манзарага биз йилнинг барча фаслида гувоҳ бўлишга одатланганмиз. Чунки азалдан деҳқонларимиз миришкор, заминимиз эса саховатли.\nСреда, 25 Ноябрь 2015 12:01\nИстиқлол туфайли бунёдкорлик, ободончилик ишларига кенг йўл очилди. Натижада юртимиз қиёфаси тубдан ўзгариб, халқимиз турмуш фаровонлиги юксалиб бормоқда. Дилдаги шукроналик, эртанги кунга қатъий ишонч ҳисси одамларимизни эзгу ишлар сари руҳлантираётир.\nСреда, 25 Ноябрь 2015 12:00\nИнновацион тадқиқотлар ва тараққиёт\nБугунги кунда давлат ва жамият ривожини илм-фан ютуқларисиз тасаввур қилиб бўлмайди. Айниқса, мустақил тараққиёт йўлидан дадил одимлаб бораётган навқирон мамлакатлар учун инновацион ғоя ҳамда ишланмаларнинг аҳамияти беқиёс.\nСреда, 25 Ноябрь 2015 11:58\nИстиқболли лойиҳа самараси\nУзум турли дармондориларга бой неъмат ҳисобланади. Шу боис ундан тайёрланадиган табиий ва шифобахш шарбатларга бутун дунёда талаб юқори.\n“Бухоро полиэтилен плюс” масъулияти чекланган жамиятида амалга оширилган модернизациялаш тадбирлари натижасида корхона қуввати қарийб икки баробар ортди.\nСреда, 25 Ноябрь 2015 11:57\nСреда, 25 Ноябрь 2015 11:56\nСреда, 25 Ноябрь 2015 11:55\nФарғона туманининг Водил қишлоғидаги “Mebel mega servis” корхонасига ажратилган 50 миллион сўмлик банк кредити унинг фаолиятини кенгайтиришга йўналтирилди.\nСреда, 25 Ноябрь 2015 11:54\nОилавий бизнес муваффақияти\nЯнгийўл туманилик тадбиркор Икром Ваҳобов яратилган кўплаб имтиёз ва преференциялардан оқилона фойдаланиб келаяпти. Сабаби, у ташкил этган тикувчилик цехи “оилавий корхона” мақомига эга.


Милиция подполковниги кўпхотинликда айбдор, деб топилди\nТожикистоннинг Ҳисор шаҳар суди милиция подполковнигини кўпхотинликда айбдор, деб топди ва 50 минг сомони ёки 5300 доллар миқдорида жарима тўлашни юклади.\nТожикистон авиакомпаниялари бу йил Россияга авиачипталар нархини 23 фоизга оширди\nАвиачипталарнинг қимматлиги боис тожикистонликлар Тошкент ёки Бишкек авиакомпаниялари орқали парвоз қилишга мажбур бўлмоқда, дея хабар беради Тожикистон Президенти ҳузуридаги Статистика агентлиги.\nХитой Коинотни ҳарбийлаштиришга қарши\nСешанба куни АҚШ Президенти Дональд Трампнинг Америка қуролли кучлари таркибида Коинот кучлари қўмондонлигини тузиш ҳақидаги фармони эълон қилинган эди.\nТуркманистон Президенти янги истеъдодларни кашф қилиш зарурлигини таъкидлади\nТадбир 23 декабрь куни бўлиб ўтади, дея хабар берди Orient TM.\nАҚШ Украинада ҳарбий база очиши мумкин\nРоссия Федерацияси ташқи ишлар вазири ўринбосари Григорий Карасин РИА Новостига берган интервьюсида ана шу эҳтимол ҳақиқатга айланса, Москва бунга муносиб жавоб қайтаришини маълум қилди.\nБудапештда намойишлар: одамлар нимадан норози?\nВенгрия пойтахтида ҳукуматнинг меҳнат ислоҳоти ва сиёсий бошқарувига қарши норозилик намойишлари давом этмоқда.\nЛос-Анжелесда соатига 240 километр тезликда ҳаракатланиш мумкин бўлган ер ости йўли очилди\n“Tesla“ ихтирочиси Илон Маск янги ер ости йўлини ўз автомобилида синовдан ўтказиб берган.


Кадрлар бўлими – Тошкент тиббиёт академияси\nМурожаат учун телефон: +99878 150-78-31,\n-академия ректорат бўлимлари, факультетлар ва кафедраларнинг меҳнат ресуслари сон ва таркибини ўрганади ҳамда уни такомиллаигтиришга доир таклифлар ишлаб чиқади;\n-академиянинг барча бўлимлари, факультетлар кафедраларини юқори малакали, чуқур касбий билимга, юксак маънавий ва ахлоқий фазилатларга эга бўлган кадрлар билан таъминлайди;\n-академия педагогик ходимларини конкурс асосида ишгақабул қилиш тўғрисида эълон бериш учун зарур бўлган хужжатларни тайёрлайди, шунингдек бўш иш жойлари бўйича маълумотларни тўплашни ва таҳлил этилишини ҳамда рўзномада эълон қилинишини ташкил қилади;\n-кадрлар сифат таркиби (ходимларнинг маълумот даражаси, иш стажи, тажрибаси ва ёши) ни ўрганиб чиқиш, асосий участкалар- кафедра ва бўлимларни юкори малакали, етарли касбий тажрибага эга, замон талабларига жавоб бера оладиган, жамоани орқасидан эргаштира оладиган, уларни тарбиялаб боришга қурби етадиган ходимлар билан таъминлаш. Ходимларни иш фаолиятини ўрганиб бориб ва уларни касбий жихатдан ўсишга эътибор беради. босқичма-босқич лавозимларга тайинлаб боради;\n-академия шахсий таркиби бўйича буйруқлар: ишга қабул қилиш, бошқа ишга ўтказиш, меҳнат таътилини бериш, хизмат сафарига юбориш, академия ходимларини рағбатлантириш ва уларга нисбатан интизомий жазо чораларини қўллаш, меҳнат шартномасини бекор қилиш ва ходимлар билан ишлаш жараёнидаги бошқа холатларни расмийлаштиради.\n-академия тизими ходимлари меҳнатини нормалашнинг ташкил этилишини ташкиллаштириш тадбирларини ўз ваколатлари доирасида амалга оширади;\n-академиянинг ички мехнат тартиби коидаларини ишлаб чиқишда қатнашиш, жамоа шартномасини муҳокама қилиш. жамоанинг умумий йиғилишида қабул қилинган қарорларни, меҳнат интизоми ва унумдорлигини оширишга қаратилган тадбирларни ўрганиш ва олиб бориш;\n-академияга ишга қабул килинган янги ходимлар, ёш кадрларни жамоага тезроқ киришиб кетиши учун уларни турли тадбирларга жалб қилиш, топшириқлар бериб бориш.\nХодимлар бўлими 1 тоифали муҳандис\nХодимлар бўлими 1 тоифали мухандиси\nХодимлар бўлими назоратчиси


"Оқ-тепа": Эртага “Қўқон-1912” билан ўртоқлик учрашуви / CHAMPIONAT.asia\n"Оқ-тепа": Эртага “Қўқон-1912” билан ўртоқлик учрашуви\n29 июл 20:27\nШанба куни қисқа муддатли таътилга чиққан "Оқ-тепа" бугун тайёргарликка киришади.\nАлександр Токов мураббийлигидаги футболчилар бугун тушдан сўнг клуб базасида йиғилишди ва машғулотларни бошлашди. Таркибда ўзгаришлар йўқ. Куни кеча хабар берганимиздек, маълум муддат “Қизилқум” машғулотларида иштирок этган Никита Павленко яна “Оқ-тепа”га қайтди.\n"Оқ-тепа" эртага танаффусдаги илк назорат учрашувини ўтказади.\nАлександр Токов мураббийлигидаги жамоа ўз олдига олий лигага чиқиш вазифасини қўйган “Қўқон-1912” клубига қарши майдонга тушади. Беллашув “Оқ-тепа” стадионида бўлиб ўтади.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон Биринчилигининг биринчи босқич ўйинларида мазкур рақиблар икки бор тўқнаш келишган. Тошкентда “Оқ-тепа” меҳмонларни 3:2 ҳисобида мағлубиятга учратган бўлса, Қўқонда майдон эгаларининг қўли баланд келган – 1:4.


Шерзод Ташматов: “Ўзбекистон таэквондо WT Ассоциациясида фаолият масофавий давом эттирилмоқда”\n12 апрель, 2020, 17:42\nТеглар:Таэквондо WTF | Шерзод Тошматов\nЎзбекистон таэквондо WT Ассоциацияси раиси билан суҳбат.\nМаълумки, бугунги кунда коронавирус пандемияси туфайли мамлакатимизда карантин жорий этилган, “Уйда қолинг!” деган чорлов кун тартибида долзраб бўлиб турибди. Мана шундай шароитда аксарият корхона ва ташкилотлар ички имкониятдан келиб чиқиб масофавий ишлаш тартибига ўтишган. Ўзбекистон таэквондо WT ассоциацияси ҳам бундан мустасно эмас. Токио Олимпиадаси олдидан тайёргарлик ва машғулотлар, нуфузли мусобақага ҳозирлик муҳим. Бу борада ишлар қай тарзда олиб борилаётгани ва бошқа бир қатор кўпчиликни қизиқтирган саволлар билан Ассоциация раиси Шерзод Ташматовга мурожаат қилдик.\n— Шерзод Рихсибоевич, авваламбор суҳбатга вақт ажратганингиз учун раҳмат. Юртимизда мураккаб бир вазият кузатилмоқда. Пандемия сабаб мамлакат бўйлаб карантин жорий қилинган. Аммо шунга қарамасдан, олдимизда турган масъулиятли вазифалар кўп. Бундай вазиятда таэквондо WT Ассоциацияси қандай фаолият олиб бормоқда?\n– Албатта бугунги кунда Коронавирус пандемияси бутун дунёни, каттаю кичик, ривожлангану, ривожланиш йўлидан бораётган давлатларни бирдек ташвишга солиб турган кунларда яшаяпмиз.\nАфсуски, ушбу офат жонажон Ўзбекистонимизни ҳам четлаб ўтмади. Шундай бир шароитда Муҳтарам Президентимиз ҳар куни, ҳар соатда вазиятдан хабардор бўлиб, халқимиз, мамлакатимиз учун коронавируснинг зарарини камайтириш, шундай мураккаб бир вазиятда аҳолимизни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш бўйича жиддий қарорларни қабул қилмоқдалар.\nБугунги кунда касбига садоқатли шифокорларимиз, турли давлат идоралари вакиллари бир бўлиб, коронавирусни даф этиш, касалларнинг соғайиб кетиши учун бир жону бир тан бўлиб ҳаракат қилишмоқда.\nТадбиркорларимиз, саҳоватпеша юртдошларимиз эса ижтимоий жиҳатдан қийналиб қолган, эҳтиёжмандларга моддий ва маънавий кўмак беришга бел боғлаганлари, уларнинг сафи кун сайин ортиб бораётгани эса халқимизнинг бағрикенглигини, бир майизни қирқ бўлиб ейишдек улуғ фазилатлари соҳиби эканини яна бир карра исботламоқда.\nКоронавирусни енгиш, Президентимизнинг таъбирлари билан айтганда, унинг оиламизга, маҳалламизга кириб келишига йўл қўймаслик ҳар биримизга боғлиқ.\nШундан келиб чиқиб карантин қоидаларига қатъий риоя этсак, зарурат бўлмаганда уйдан чиқмасак биз ўзимизни ва яқинларимизни асраган бўламиз. Тегишли давлат идоралари ходимларининг талабларига, шифокорларнинг тавсияларига сўзсиз амал қилайлик.\nБугунги кунда ташкилот ўз фаолиятини уйдан туриб давом эттираяпти. Бу мураккаб вазият бутун дунёда кузатилмоқда ва у спортчиларни ҳам четлаб ўтган эмас. Шу сабаб Токио Олимпиадаси ҳам 2021 йилга қолдирилди. Аммо тўрт йилликнинг нуфузли мусобақаси қолдирилган бўлсада таэквондочиларимизнинг тайёргарликлари бир муддатга бўлсада кечиккани йўқ. Бу борада Ўзбекистон жисмоний тарбия ва спорт ишлари вазирлиги, Миллий Олимпия қўмитасининг ёрдамини алоҳида эътироф этишим керак. Спортчиларимизнинг руҳияти тетик ва биз улар учун мукаммаллашган махсус дастурлар ишлаб чиққанмиз.\n– Айнан қандай дастур ҳақида гап кетяпти?\n– Бу дастур “масофавий бошқариш” бўлиб мураббийлар спортчиларни кунлик машғулотларини видео орқали назорат қилиб бориш билан бирга керакли бўлган вазифаларни,юкламаларни беришмоқда. Бу жараён шунингдек психолог, шифокорнинг кун тартибидан ҳам жой олган. Қолаверса, мураббийларимиз ёш таэквондочилар учун ҳам интернет имкониятларидан фойдаланган ҳолда машғулотларни давом эттиришаяпти. Чет эллик мутахассилар билан мунтазам равишда фикр алмашиб турибмиз. Бир сўз билан айтганда, фаолиятимиз давом этмоқда.\nАссоциация фаолиятини масофадан туриб давом эттираяпмиз\n– МОКда ташкил этилган “Тезкор штаб” фаолиятига ҳам тўхталиб ўтмоқчи эдим чунки айнан манашу штабни сиз бошқарасиз,шу ҳақида маълумот берсангиз?\n– Тезкор штаб бу бизнинг спортдаги янги қадамимиз. Унинг асосий мақсад, вазифалари аниқ белгилаб олинган. Штаб аъзолари тажрибали мураббийлар ва етакчи спортчиларнинг яшаш шароитлари, кундалик тартиби, иш режаси, қилиниши керак бўлган вазифаларини кенг қамровли ўрганиб чиқмоқда ва барча камчиликларни бартараф этишга харакат қиляпти. Юртимизда фаолият олиб бораётган спорт федерациялари ва ассоцицияларининг раҳбарлари билан,спортга мутасадди бўлган фидоий маъсуллар билан биргаликда ҳар куни биз мукаммаллашган тизим асосида иш олиб боряпмиз. Насиб қилса бу тизим яқин орада ўзининг ижобий натижасини беришига умид қиламиз.\n– Карантин даврида яна қандай ишлар билан машғул бўляпсиз?\n– Одатда, мураббийлар, спортчилар ва федерациялар раҳбарлари турли тадбирлар, ташкилий масалалар, мусобақалар ёки ўқув-йиғин машғулотлари сабаб оила даврасида кам бўлишади. Оила ҳар биримиз учун – Ватан ичидаги кичик ватандир, жамиятнинг ажралмас бўлаги, табиатнинг шоҳ асаридир. Тўғриси бугунги кунда бироз ишимиз кўпайиб вақт топа олмаётган оила-аъзоларимиз даврасида улар билан уй юмушларини қиляпмиз.\nКитоб кўнгил чироғи – оила даврасида китоб ўқишнинг ҳам ўзига яраша гашти бор.\n– Уйдаги бир кунлик тартибингиз билан улашсангиз.\n– Оилам билан ҳар куни эрталаб туриб биринчи навбатда тонгги бадантарбия машқларини бажарамиз. Кейин компьютер қаршисига ўтириб, сўнгги янгиликлар билан танишаман. Ассоциациямиз ходимлари, мутахассисларимиз ва спортчилар билан боғланиб, қилинган ишлар ҳисоботи ва режадаги ишларни муҳокама этиб оламиз. Шундан сўнг фарзандларим билан китоб ўқиш, шахмат-шашка ўйнаш, биргалашиб телевизор кўриш ва албатта машғулотларга вақтим бўлаяпти. Буни барчага тавсия қиламан ва юртдошларимизга, “уйда қолинг, оилангиз даврасида бўлинг, шунда коронавирусни биргаликда енгамиз!” демоқчиман.\nКўчат экиб, боғ яратиш — халқимизнинг азалий қадриятларидан бири, биз ҳовлимизни кўркамлаштиряпмиз.\n– Биласиз журналист халқи қизиқувчан бўлади маълумотларга қараганда сизнинг оилангиз спортчилар оиласи ва фарзандларингиз халқаро мусобақаларда совриндорлар сафидан жой олган?\n– Спорт саломатлик гарови. Бизнинг оила бунга амал қилади. Тўнғич фарзандим Али хапкидо билан 9 йилдан бери шуғулланиб келади ва у Жаҳон чемпионатининг кумуш медали соҳиби шунингдек Осиё чемпиони, қизим таэквондо ва бадиий гимнастика билан кичик ўғлим эса таэквондо билан шуғулланади.Улар қайси бир соҳани эгаси бўлмасин ўз саломатликлари учун шуғулланиши керак.Шу ўринда табобат илмининг султони бобомиз Абу Али Ибн Синонинг ҳикматларидан келтирмоқчиман: Ўз вақтида, меъёри билан бадантарбия қилган одамга дард яқин йўламайди.\nФарзандлар билан бажарилган жисмоний машқлар кун давомида рухий тетик бўлишимизга ёрдам беради.\n– Биламиз спортда катта тажрибага эгасиз сизнинг фаолиятингиз давомида муайтай, бокс бўйича терма жамоаларимиз вакиллари дунёда тенгсизлар қаторида эътироф этилди, улар ўзбек спортида янги саҳифа очиб беришди. Биз бошқа спорт турларида ҳам манашундай натижага эриша оламизми?\n– Албатта эриша оламиз, бунинг учун аввало инсонҳар бир бошлаган ишига меҳр қўйиши керак. Ортиқча баланпарвоз гапларни айтмоқчи эмасман, юртимизда спортчилар учун барча шароитлар яратилган бўлсаю биз нима учун ундан фойдаланмаслигимиз керак,аввало мамлакатимизнинг чекка-чекка ҳудудларидан қалби олов, кўзи ёниб турган шу она тупроқ учун юрт учун камарбаста бўлишга бел боғлаган ёшларимиз кўп фақатгина биз уларни йўналтира олишимиз,маънавиятни шакллантиришимиз ва уларда Ватанга бўлган меҳр ҳиссини уйғота олишимиз ҳамда миллат таянчи она ватан ишончи бўлишимиз керак.\n– Интервью учун раҳмат, ҳамюртларимизга тилакларингиз?\n– Барчамиз уйда қолайлик бу жуда оддий ва мушкул иш эмас. Фарзандларимиз билан дарс қилайлик, анчадан бери ният қилиб, лекин вақт тополмай юрган китобларимизни ўқийлик, аудиодарслар ёрдамида тил ўрганайлик. Оиламизни, маҳалламизни, она Ўзбекистонимизни коронавирусдан ҳимоя қилайлик!\nҚалб амирга қулоқ тутинг, биз бормиз, биз бирмиз ва биз бу имтиҳондан ҳам биргаликда муваффақиятли ўтамиз!


Туристлар кўз ўнгида тарих “жонланади” | Uzbekistan Today\nБош саҳифа / Сайёҳлик / Туристлар кўз ўнгида тарих “жонланади”\nТуристлар кўз ўнгида тарих “жонланади”\nБухорода қадимий қалъа Арк театри чиқишларини бошлади. Бошқа ҳудудларда ҳам сайёҳларни жалб қилиш учун шунга ўхшаш томошалар бўлиб ўтади.\nИлгари бундай лойиҳа Хивада муваффақиятли амалга оширилган эди. Томошабинлар олдида Хива хонининг ҳаётидан бир эпизод қайта тикланади. Ичан-Қала қишки саройида меҳмонлар Хоннинг расмий киришини кутиб олишлари мумкин, улар тегишли маросимга, Эрон, Хитой ва Россиядан келган хорижий элчиларни қабул қилишади, охирида - кичик концерт дастури намойиш этилади. Ҳоким, соқчилар, элчилар ва барча иштирокчиларнинг либосларига алоҳида эътибор қаратилмоқда, дея хабар беради Давлат Туризм қўмитасининг матбуот хизмати.\nБухорода ҳам мазкур лойиҳа амалга оширилмоқда: Арк қалъасида томошабинлар амирликдаги тинчлик ҳақида ҳарбий вазирнинг маърузасини эшитиб, Бухоро амирининг расмий нутқига гувоҳ бўлдилар. Сўнгра амир Арабистон, Усмонли давлати, Афғонистон, Франциядан келган хорижий элчиларни қабул қилади ва улар учун кичик концерт дастурини уюштиради. Тоомоша сўнгида Бухоро амирининг ёзги саройидан чиқиб кетилади.\nЎзбекистон Республикаси Давлат туризмни ривожлантириш қилиш қўмитаси бошқа тарихий марказларда - Самарқанд, Шахрисабз, Қўқон каби шаҳарларда ҳам лойиҳаларни амалга ошириш устида иш олиб бормоқда.


Меҳнат вазирлиги: «Жорий йилдан бошлаб ҳокимлардан пахта режасини тўлдириш талаб қилинмайди» » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nМеҳнат вазирлиги: «Жорий йилдан бошлаб ҳокимлардан пахта режасини тўлдириш талаб қилинмайди»\n14 сентябрь 2019, 18:50\nЖорий йилги пахта терими мавсумини 400 дан ортиқ инспектор ва 200 нафар ёрдамчи кузатиб боради. Шунингдек, жараёнларда инсон ҳуқуқларини муҳофаза қилувчи ташкилотлар ҳам қатнашади. Бу ҳақда Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги томонидан мажбурий меҳнатга қарши курашишга бағишланган матбуот анжуманида маълум қилинди, деб хабар беради «Дарё» нашри.\nБандлик ва меҳнат муносабатлари вазири ўринбосари Нодир Ёқубов жорий йилдан бошлаб ҳокимлардан режани тўлдириш сўралмайди. Мониторинг ерга эгалик шаклидан қатъий назар, хусусий кластер ҳудуди бўладими ёки фермер томонидан ижарага берилган давлат ерлари бўладими амалга оширилади.\n«Меҳнат қонунчилиги мамлакатнинг барча ҳудудига тегишли. Ўйлашимча, хусусий ҳудудларга киришда муаммо бўлмайди, чунки бизда ҳукумат томонидан тасдиқланган махсус дастур бўлиб, у ҳар қандай ташкилотни тўлиқ мониторинг қилиш имконини беради», — дейди Нодир Ёқубов.\nМажбурий меҳнат ва ҳуқуқ ҳимоячиларининг майдонга қўйилмаслигини олдини олиш учун 1176 рақами бўйича «ишонч телефони» ишга туширилган. Ҳуқуқ инспекторларининг тезкор жавоби учун веб-сайт ва Telegram бот ҳам ишлайди.\nХалқаро меҳнат ташкилотининг бош техник маслаҳатчиси Ёнас Аструпнинг таъкидлашича, 2018 йилда ўтказилган мониторинг мажбурий меҳнатнинг сезиларли даражада камайишига олиб келган. Шунга қарамай айрим жойларда мажбурий меҳнат ҳолатлари кузатилмоқда.\nНодир Ёқубовнинг таъкидлашича, ўтган йили сафарбарлик чақирув резерви хизматчиларини мажбурий меҳнатга жалб этиш ҳолатлари кузатилган. «Вазирлигимиз томонидан Мудофаа вазирлигига мажбурий меҳнатга йўл қўймаслик бўйича огоҳлантирув хати юборилган. Биз ҳар бир ҳолатни кўриб чиққанмиз, бу дуч келинган ягона ҳолат эди. Маъмурий жазоларга келсак, улар ҳарбий хизматчилар бўлганлиги сабаб биз уларни жавобгарликка торта олмаймиз», — дейди вазир ўринбосари.\nНодир Ёқубовнинг айтишича, 12 сентябрь куни ҳарбий таълим муассасалари ва уларнинг бўлимларига ҳам шу турдаги огоҳлантириш юборилган.\n«Халқаро меҳнат ташкилотининг принципларига кўра, мажбурий меҳнат — бу ўзи хоҳламаса ҳам мавжуд таҳдид остида ишлаш. Агарда одам ўзининг мустақил вақтида пахта термоқчи бўлса, бу ХМТ конвенциясининг бузилиши эмас. Майдонларда ўқитувчи ёки ҳамширага дуч келиб қолсангиз, бу ўз-ўзидан мажбурий меҳнат факти бўлмайди. Бунинг учун қўшимча саволлар бериб, ойдинлик киритиб олиш лозим», — дейди Ёнас Аструп.\nНодир Ёқубовнинг қўшимча қилишича, пахта териш бу қўшимча даромад ҳисобланади. Ҳозирда ихтиёрий пахта териш учун одамларни жалб қилишга реклама кампанияси бошлаб юборилган.\nЖорий йилда тариф ставкаси қўлда терилган бир килограмм пахта учун 800 сўмни, иккинчи босқичда 1200 сўмни ташкил этади. Ўтган йили ушбу сумма 650 сўмни ташкил этган эди.\nЯнгиликлар » Жамият » Меҳнат вазирлиги: «Жорий йилдан бошлаб ҳокимлардан пахта режасини тўлдириш талаб қилинмайди»\n20:53 Бугун Ўзбекистон — Бирлашган Араб Амирликлари Халқаро меҳнат форуми бошланди\n21:47 Ўзбекистонда шахсларни чет элда ишга жойлаштирувчи хусусий агентликлар ташкил этилади\n18:57 Ўзбекистонда хорижда ишга ёллаш бўйича хусусий агентликлар ташкил этилади\n09:18 Ҳукумат ўқитувчи ва шифокорларни пахта теримига жалб этишни тақиқлади


Бир кунда қанча миқдорда шакар истеъмол қилиш соғлиқ учун зарарли эмас? - Zamin.uz\nАлбатта, шакарнинг тана учун фойдалари бор, баъзида эса ширинлик миқдорини организмнинг ўзи талаб қилади. Шакар борасида жиддий чекловлар эса овқатланиш режимини бузилиши ёки безовталикка олиб келиши мумкин. Шунинг учун шакарни меъёрида, жуда эҳтиёткорлик билан истеъмол қилиш керак.\nМаълумки, шакар табиий ва қўшимчали бўлиши мумкин. Табиий шакар мева, асал ва бошқа табиий ширинликларда бўлади. Қўшимчали шакар эса ширинликлар, пиширилган маҳсулотлар таркибидан жой олади. Мутахассислар оқ шакардан бутунлай воз кечиш ва у қўшилган маҳсулотлар истеъмолини камайтиришни тавсия этади.\nШунингдек, эрталаб қаҳвани асал билан ичиш, ширинликларни, масалан, хурмо билан алмаштириш яхшироқдир. Ширинлик жиҳатидан бу мевалар шоколаддан кам эмас, шунингдек, таркибида тола ва кўплаб фойдали элементлар мавжуд.\nСтатистик маълумотларга кўра, инсонлар ўртача ҳисобда бир кунлик шакар миқдорини икки бараварга ошириб юбормоқда. Бу нафақат ортиқча калория, балки вазн ортиши хавфи ва соғлиқ учун бир қатор нохуш оқибатларни келтириб чиқариши мумкин. Ушбу маҳсулот учун минимал қиймат йўқ, сабаби у бир неча егуликлар таркибида бўлиши мумкин. Шакар истеъмолининг энг юқори чегараси тахминан 25 граммни ташкил этади.\nАгарда кунига истеъмол қилинадиган барча овқатларда калория меъёрида бўлса, қанча шакар истеъмол қилинса ҳам ортиқча вазн хавфи кутилмайди. Аммо ширинликларни меъёридан кўп истеъмол қилиш юрак, қон томирлар ва қандли диабет каби сурункали касалликларни ривожлантириб юбориши мумкин. Шунинг учун шакар қанча кам истеъмол қилинса, саломатлик учун шунча фойдали. “Замин” янгиликларини “Одноклассники”да кузатиб боринг\n14-11-2019, 20:00, Ҳаёт тарзи


Рамазон суҳбатлари (13): Садақа қилувчи бўлинг\nBy Исмоил Муҳаммад Яъқуб on 05/05/2020 МАҚОЛАЛАР РАМАЗОН СУҲБАТЛАРИ\nСадақа қилувчи бўлинг\nНавбатдаги суҳбатимизда ушбу улуғ кунлар ва муборак кечаларда қилиш лозим бўлган бир ишни ўзимга ва сизларга эслатмоқчиман. У ҳам бўлса кўп садақа қилишдир. Эй Аллоҳнинг бандаси, хайр-эҳсон ва садақа қилувчи бўлинг. Аллоҳ сизга фарз қилган закотни адо этиш билан бир қаторда нафл садақалар ҳам қилинг. Зеро, Аллоҳ эҳсон қилувчи саховатли бандаларини яхши кўради. Фарз закот ортидан нафл хайр-эҳсон қилиш билан муҳсинлар қаторидан жой оласиз, иншааллоҳ.\nНабий саллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганлар: «Ким ҳалол ва пок (мол-мулки)дан бир хурмо мисолича нарсани садақа қилса – Аллоҳ фақат ҳалол ва пок нарсани қабул этади – албатта, Аллоҳ уни ўнг қўли билан олади ва бир инсон сутдан чиққан чорва ҳайвонини (бўталоқ ёки тойчоғини) парваришлаганидек, уни парвариш қилади. Ҳатто у (ёки унинг савоби қиёматда) тоғдек катта бўлади». Шундай экан, садақа қилувчи бўлинг. Ҳалол касбдан бир дона хурмочалик қилинган садақани Аллоҳ сиздан қабул қилса, қиёмат кунида улкан тоғдек бўлиб қайтади.\nРасулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Яримта хурмо (садақа қилиш) билан бўлса ҳам дўзахдан сақланингиз», деганлар.\nАллоҳ таоло айтади: «Эй иймон келтирганлар, унда на олди-сотди, на ошна-оғайничилик ва на шафоатчи бўладиган кун – қиёмат куни келмасидан бурун Аллоҳ сизларга берган моллардан хайр-эҳсон қилинглар» (Бақара, 254).\nЯна У зот бундай марҳамат қилади: «Сизлардан бирингизга ўлим етиб келишидан ва: “Эй Раббим, менга яна бир оз муҳлат берсанг эди, садақа қилиб олар ва солиҳлардан бўлар эдим”, деб айтишидан илгари Биз берган моллардан бир қисмини яхшилик йўлларига сарфлаб қолинглар. Бирон бир жоннинг умри ниҳоясига етса, Аллоҳ унинг ўлимини кечиктирмайди» (Мунофиқун, 10-11).\nРасулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам бу ойда кўп садақа қилар, қўллари очиқ, ўта сахий киши эдилар. Рамазонда янада сахийроқ бўлиб кетар, Жаброил билан учрашганларида сахийликда давомий эсувчи ва барча нарсага фойда келтирувчи шамолдан ҳам тез бўлиб кетар эдилар. Тутаётган рўзангиз, ўқиётган тунги намозингиз ва Қуръон тиловатингиз билан бирга садақа ҳам қилинг. Бошқаларга фойдаси етадиган иш қилган одам ажру савобга эга бўлади. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Ҳар тонг икки фаришта тушиб, бири: “Эй Аллоҳ, эҳсон қилувчининг бергани ўрнини тўлдиргин”, деса, иккинчиси: “Эй Аллоҳ, хасис, зиқнага талофат бер” дейди». Фаришта хайр-эҳсон қилувчи кишининг ҳаққига дуо қилиб: «Эй Парвардигор, бу кишининг эҳсон қилган молининг ўрнини тўлдириб бер», дейди. Бошқа фаришта эса: «Эй Парвардигор, бу бахил кишининг молига талофат етказ», деб айтади.\nПайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Садақа ҳужжатдир», деганлар. Бунинг маъноси шуки, садақа ўз эгасининг чиндан ҳам Аллоҳ ва Расулини яхши кўриши ва иймонли банда эканига ҳужжат бўлади.\nСиз садақа қилсангиз, Аллоҳ сизга фазлу марҳаматини зиёда қилади. Бунга асло шубҳа қилманг. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Садақа молни камайтирмайди», деганлар. Аллоҳ таоло: «Сизлар нимаики эҳсон қилсангиз, албатта Аллоҳ унинг ўрнини тўлдиради. У зот ризқ берувчиларнинг энг яхшисидир» (Сабаъ, 39), деган.\nАсмо бинти Абу Бакр разияллоҳу анҳо эҳсон қилмоқчи бўлган молидан озроқ ўзига олиб қолмоқчи бўлганда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай дедилар: «Эй Асмо, хайр-эҳсон қил. Ортиқча молингни идишларда сақлаб, бахиллик қилмагин, тағин Аллоҳ сенинг ҳам ризқингизни тор қилиб қўймасин». Бошқа бир ривоятда келишича: «Хайр-эҳсон қилган молингизни ҳисоблаб-санаманг. Садақангизни ҳисоблаб-санасангиз, Аллоҳ ризқингизни камайтириб қўяди», дедилар. Яъни, мен шундай-шундай эҳсону садақалар қилдим, дема, Аллоҳ ҳам сенга бераётган неъматларини чеклаб қўймасин.\nСадақа қилишга шошилинг. Аллоҳ таоло улуғ Китобида марҳамат қилади: «Молларидан садақа қилувчи эркак ва аёллар ҳамда Аллоҳнинг розилигини истаб эҳсон қилган кишилар учун бу амалларининг савоби бир неча баробар қилиб берилгай. Ундан ташқари уларга улкан савоб (яъни, жаннат) бордир» (Ҳадид, 18).\nРасулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилинишича, садақа қиёмат кунида инсонни азобдан тўсади. У зот садақа қилувчи кишининг ҳолини тасвирлаб, хайр-садақа қилгани сари кийимлари кенгайиб боради, ҳатто оёқ излари ва бармоқ учларини беркитади, деганлар. Демак, садақа қиёмат кунида бандани азобдан тўсар экан.\nСадақа дўзахдан нажот топишга сабаб бўлади. Шунинг учун ҳам Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳайит куни аёлларни садақа қилишга тарғиб қилдилар ва буни қуйидагича изоҳладилар: «Эй аёллар жамоаси, садақа қилинглар. Дарҳақиқат, мен дўзах аҳлининг аксари аёллар эканини кўрдим». Демак, мазкур ҳадис ҳамда Набий саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг аввалроқ ўтган «Яримта хурмо садақа қилиб бўлса ҳам дўзахдан қутулиб қолинглар» деган сўзлари садақа Аллоҳнинг изни билан дўзах азобини узоқлаштиришига далолат қилади.\nНабий саллаллоҳу алайҳи ва саллам биздан аввалги замонда ўтган бир кишинининг воқеасини зикр қилганлар. У кўчада кетиб борар экан, унга соя солиб турган булутдан: «Фалончининг ерини суғор» деган овоз эшитади. Шунда у одам булут ортидан юриб боради ва булут ўзидаги бор ёмғирни бир кишининг ерига оқизганини кўради. Ер эгаси Аллоҳга бўлган кучли ишончи сабабли булут келишини кутиб, қўлида кетмон ушлаб турган бўлади. Кейин унинг ёрдамида сувни ўзининг ерига йўналтиради. Шунда булут ортидан келган киши ундан: «Исминг нима?» деб сўрайди. У: «Исмим фалончи», деб булутдан эшитилган исмни айтади. Шунда киши: «Аллоҳ номи билан сўрайман, ерингда нима қилишингни менга айтиб бер. Чунки мен булутдан «Фалончининг ерини суғор» деган овозни эшитдим», дейди. Ер эгаси: «Хўп, сўраганинг учун айтаман. Мен ҳосилни йиғиб олиб, уни уч қисмга бўламан. Бир қисмини ўзим ва оилам учун, яна бир қисмини фақир ва мискинлар учун, яна бир қисмини эса ер харажатлари учун ажратаман», дейди. Мана бу қатъий ишончга бир қаранг! Атрофдаги бошқа ерлар қолиб, унинг ери суғориляпти, унинг еридан бошқа ерлар суғорилмаяпти. «Ўзи истаган бандаларига дўл-ёмғир юборади ва истаган бандаларидан уни буриб юборади» (Нур, 43) деган Аллоҳ тўғри айтди.\nАллоҳ таоло улуғ Китобида бундай дейди: “Молини яна ҳам кўпроқ яхшиликларни қўлга киритиш мақсадида сарфлаган ўта тақволи киши дўзахдан узоқ қилинади. У ўзига бирон яхшилик қилган кишини мукофотлаш учун мол сарфламайди. Балки бу иши билан олий Раббининг юзини ва розилигини истайди. Яқинда у Аллоҳ жаннатда унга ато этадиган мукофотлар билан мамнун бўлади” (Лайл, 17-21).\nАллоҳ таоло айтади: «Ўзлари ейишни суйган ҳолларида таомни мискин-бечора, етим-есир ва асирларга едирар эдилар. Ва ичларида айтишар эди: «Биз фақат Аллоҳнинг розилигини истаб сизларни таомлантирмоқдамиз. Сизлардан бирор мукофот ёки мақтов олиш ниятимиз йўқ» (Инсон, 8-9).\nПарвардигорингиз сизларга бундай нидо қилади: «(Эй Пайғамбар,) иймон келтирган бандаларимга айтинг, намозни тўла-тўкис адо қилсинлар, ҳеч қандай тўлов ва ошна-оғайничилик фойда бермайдиган қиёмат куни келмасидан бурун Биз уларга ато этган молларнинг бир қисмини яхшилик йўлларига махфию ошкора сарфласинлар» (Иброҳим, 31).\nРаббингиз сизларни садақа қилишга тарғиб қилиб, айтади: «Агар молларингизни Аллоҳ йўлида ихлос билан, кўнгилли равишда сарф этсангиз, Аллоҳ унинг савобини бир неча баробар қилиб беради ва гуноҳларингизни мағфират қилади. Аллоҳ ўта шукр қилувчи (яъни, озгина яхши амал учун кўп мукофот ато этувчи) ва ҳалим Зотдир» (Тағобун, 17).\nАллоҳ таоло айтади: «То ўзингиз суйган нарсалардан хайр-эҳсон қилмагунча асло жаннатга эришолмайсиз» (Оли Имрон, 92).\nБу оят нозил бўлганда Абу Талҳа ўзининг «Байруҳо» деб аталадиган энг яхши боғини эслади. У боғда чучук сувли қудуқ бўлиб, Набий саллаллоҳу алайҳи ва саллам у ерга келар ва сувидан ичар эдилар. Абу Талҳа Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳузурларига бориб: «Эй Расулуллоҳ, мен учун энг суюкли мулким «Байруҳо»дир. Аллоҳ таоло: «То ўзингиз суйган нарсалардан хайр-эҳсон қилмагунча асло жаннатга эришолмайсиз» деб айтмоқда. Қудуқ Аллоҳ учун садақа, мен унинг яхшилигини ва ажрини Аллоҳ ҳузуридан умид қиламан. Ё Расулуллоҳ, уни сиз Аллоҳ кўрсатган жойга сарфланг», деди. Шунда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Бай-бай, бу фойда келтирувчи (яъни ажру-савоби мўл) мол, бу фойда келтирувчи мол! Мен уни қариндошларингга (тақсим) қилишингни маслаҳат бераман», дедилар. Қиссадан ҳисса, Абу Талҳа ўзининг энг афзал молини садақа қилди.\nАллоҳ таоло айтади: «Эй иймон келтирган кишилар, ишлаб топганингиз ҳалол-пок нарсалардан ва Биз сизлар учун ердан чиқариб қўйган нарсалардан хайр-эҳсон қилинглар! Камбағал-бечораларга бериш учун улардан паст навларини танламанглар. Агар у (паст навли нарса) ўзингизга берилса, истамайгина оласизлар-ку! Билингларки, Аллоҳ садақаларингиздан беҳожат, барча ҳолатда мақталувчи зотдир. Шайтон сизларга фақирликни ваъда қилса, Аллоҳ гуноҳларингизни кечиришни ва кенг-мўл ризқларни ваъда қилади. Аллоҳ фазли марҳамати кенг, ниятлару амалларни билувчи Зотдир» (Бақара, 267-268).\nАллоҳ барчамизни садақа қилувчи бандаларидан қилсин! Омин.\n Бухорий (1410) ва Муслим (1014) ривояти.\n Бухорий (3595) ва Муслим (1016) ривояти.\n Бухорий (1442) ва Муслим (1010) ривояти\n Термизий (2325) ва Аҳмад (18060) ривояти. Албоний «Саҳиҳ сунан ат-Термизий»да саҳиҳ деган.\n Абу Довуд (1700) ва Аҳмад (24817) ривояти. Албоний «Саҳиҳ сунани Абу Довуд»да саҳиҳ деган.\n Шу маънодаги ҳадисни Бухорий (1443) ва Муслим (1021) ривоят қилган. Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам бахил билан садақа қилувчи кимсани темир совут кийиб олган икки кишига ўхшатдилар. Уларнинг қўллари кўкраклари ва бўйинларига ёпишиб қолган. Садақа қилувчи садақа қилгани сари совут кенгайиб бораверади. Бора-бора совут унинг бармоқларини ҳам қоплайди, (узун ва кенглиги сабаб ерга судралганидан) қадам изларини ўчиради. Бахил одам эса, садақа тўғрисида шунчаки ўйлаши билан совут торайиб, (бўйнига ёпишиб олади), ундаги ҳар ҳалқа ўз ўрнига қайтиб қолади». Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳу айтади: «Мен Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг бармоқлари билан ёқаларига ишора қилиб «совутни кенгайтирмоқчи бўлади, бироқ у кенгаймайди», деганларини кўрдим». Яъни ҳадисда бамисоли узун кийимнинг этаги ерга судралиб, уни кийган кишининг оёқ изларини ўчиргани каби садақа ҳам гуноҳ ва хатоларни ўчиради, дейилмоқчи.\n Бухорий (1462) ва Муслим (80) ривояти.\n Муслим ривояти, 2984.\n Бухорий (1461) ва Муслим (998) ривояти.\nAvvalgi maqolaҚуръони карим тафсири | 61 | Мурсалат сураси | Шайх Содиқ Самарқандий\nKeyingi maqola Тажвид дарслари | 9 | Ташдидли нун ва мим | Муҳаммад Умар


Россия Африкада яна ўз тарихини яратмоқчи | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nРоссия Африкада яна ўз тарихини яратмоқчи\n1310 10:00 15.11.2019\nИлгари Африка мамлакатлари раҳбарларининг битта жойга жамланишини фақатгина Африка Бирлиги Ташкилоти (кейинроқ Африка Иттифоқи) анжуманларида кўриш мумкин эди. Бироқ бугун ҳатто қитъадан ташқарида ҳам дунёнинг турли бурчаклари ва пойтахтларида уларнинг ягона масала ва маслак устида музокараларга киришаётганига гувоҳ бўлиш мумкин.\nЖумладан, 2014 йил августида Вашингтонда, 2018 йил июлида Пекинда ва ўтган ой Москвада 54 Африка мамлакатининг деярли барчасининг раҳбарлари айни стол атрофида йиғилди. Бу учрашувларнинг бари қитъадаги янги беқарорликлар контекстида кўриб чиқилди. Хитой ўз пойтахтида Африка мамлакатлари раҳбарларига мезбонлик қилар экан, бунда у Ғарбга қарши амбицияларининг янги бир йўналиши сифатида қаради. Россиянинг аниқ мақсади эса ҳозирча маълум эмас.\nБиламизки, совуқ уруш даврида Россия Африка қитъасидаги муҳим актёрлардан бири эди. У дунёнинг буюк давлати сифатида бу ҳудудда ўз таъсирини ушлаб қолиш ҳамда бир вақтнинг ўзида қитъада АҚШ ва кейинроқ Хитой таъсири ошиб кетишига йўл қўймаслик йўлидан борди. Сталин даврига келиб эса Африка эътибордан деярли бутунлай четда қолди. Фақатгина 1954 йилдан бошлаб Миср мисолида муносабатлар қайта яхшилана бошлади ва ўтган асрнинг 70-йилларида икки ва кўп томонлама муносабатлар ўз чўққисига эришди. Худди шу йилларда Куба ва Шарқий Германия ёрдамида Собиқ Иттифоқи ўзини Африка қитъасидаги ҳақиқий ҳал қилувчи куч эканлигини намойиш қилишга муваффақ бўлди.\nШундай қилиб, Совет Иттифоқи бошчилигидаги Шарқий блок ички ва ташқи таҳдидларга дуч келган Африка мамлакатларига ҳам иқтисодий, ҳам хавфсизлик соҳасида улкан ёрдам кўрсатди. Бундан ташқари, Кремль қитъага қурол етказиб берувчи асосий ҳамкорлардан бири эди.\nМосква иттифоқчиси бўлган Куба Ангола ва Эфиопияга кўмак сифатида ўз қўшинларини юборган эди. Советлар Жанубий Африка билан чегарадош қитъа давлатлари учун хавфсизлик кафолатларини берди; Шарқий Германия бутун қитъада махфий полиция кучларини ташкил қилди ҳамда шу орқали қитъада ҳукмронлик қилди.\nБерлин деворининг қулаши ва Совет Иттифоқининг парчаланиши билан Африка давлатлари орасида марксистик-ленинистик мафкурага бўлган қизиқиш ҳам йўқола борди. Бундан ташқари, сўнгги йилларда Россия кўпроқ ички сиёсат ва чегарадош мамлакатлар билан машғул бўлиб қолди. Аммо бугун халқаро майдонда ўз обрўсини тиклашга ҳаракат қилаётган расмий Москва учун Африка ажойиб мкониятлар замини бўлиши мумкин.\nАммо ҳозирги Африка 70-80 йиллардагидан фарқ қилади. Қачонлардир Россия Африка республикаларига қурол сотиш ёки бошқа ҳар қандай тактикалар билан ўз таъсирини мустаҳкамлаган бўлса, бугунги шароит ундан бошқа нарсаларни талаб қилиши мумкин.\nМосквадаги мустақил интернет-тергов янгиликлар веб-сайти Proyekt (The Project)нинг хабар беришича, Кремль билан алоқадор гуруҳлар ижтимоий медиадаги «троллар фермалари» ёрдамида қитъадаги 20 мамлакатда, хусусан, француз тилида сўзлашувчи Африка давлатларидаги сайловлар ҳамда сиёсий жараёнларда иштирок этган. Албатта, улар жуда катта муваффақият қозонгани йўқ. Ҳозирча.\nЖумладан, 2018 йилда бу гуруҳлар Мадагаскарда президент Эри Радзаунаримампианинанинг қайта сайланишини ташкиллаштира олмади. Кейинроқ улар Зимбабведаги сайловларга бурун суқди.\n«Financial Times»нинг хабар беришича, бутун Африка бўйлаб Москва президентлик соқчиларини тайёрлаш учун ҳарбий инструкторлар гуруҳларини юборган, уларни қурол-яроғ билан таъминлаган ҳамда авторитар режимлар бошида турганлар учун сайлов стратегияларини яратиш ва амалга оширишда кўмаклашган. Бундан ташқари, Кремль қитъада атом электр станцияларини қуриш, нефть қудуқлари ва олмос қазиб олиш бўйича ҳаракатларни такомиллаштиришга ваъда берган.\n«The Guardian» нашри, шунингдек, Россиянинг Африкадаги қарийб 13 мамлакатда мавжуд ҳокимиятлар билан яширин алоқалар ўрнатгани, улар билан ҳарбий битимларга эришиб, ҳаттоки янги авлод лидерларини етиштиришда иштирок этгани ҳақидаги далиллар ва ҳужжатларни тақдим этди.\nРоссиянинг мазкур ҳаракатларидан мақсад эса Совет давриникидан деярли фарқ қилмайди – қитъа бўйлаб бошқа йирик давлатлар таъсирига қарши туриш ва уларни чеклаш. Расмий Москва билан қўл ташлашаётган қитъа автократларининг бундан қандай манфаатлари борлигини айтиш мушкул. Ҳар ҳолда уларнинг Россия ёрдамига мафтунлигини собиқ совет ҳақидаги хотираларининг етишмаслиги билан боғласа тўғри бўлса керак.\nАммо шуниси аниқки, Хитойнинг инфраструктура ва тараққиёт лойиҳалари сабабли шундоғам қарзга ботган қитъа аҳолиси ўртасида автократ режимлар билан келишиш ва атом электр станциялари қуришни ваъда қилиш орқали ишонч қозониш эҳтимоли жуда паст. Қолаверса, Россиянинг ҳам Ғарбда, ҳам Африкада ижтимоий тармоқлар кучидан фойдаланиб сайловларга аралашишга урингани билан боғлиқ ўтмиши қитъа аҳолиси орасида яхши таассурот уйғотиши даргумон.\nШундан келиб чиқиб хулоса қилиш мумкинки, россияпараст делегациялар томонидан нима дейилмасин ва нимаики намойиш этилмасин, Кремль қитъа давлатлари ҳукуматларини эмас, балки маҳаллий аҳолини ўзига жалб этмоқчи деган фаразни исботлаш учун камлик қилади.\n344 18:45 07.08.2020\n649 17:05 07.08.2020\n212 21:55 06.08.2020\n348 15:00 06.08.2020\n424 17:40 05.08.2020\n292 14:56 05.08.2020


Абулқалам Озод. Инсон тушунчаси ва шарқу ғарбдаги таълим муаммолари - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ҲикматномаДунёни ўзгартирган нутқларАбулқалам Озод. Инсон тушунчаси ва шарқу ғарбдаги таълим муаммолари\nАбулқалам Озод (Мавлоно Абулқалам Муҳиддин Аҳмад Озод; 1888 йил 11 ноябр — 1958 йил 22 феврал) — ҳинд сиёсий арбоби, олим. Ҳиндистон мустақиллиги учун кураш ҳаракатининг раҳнамоларидан бири, ҳинд-мусулмон бирлиги тарафдори. 1912 йилдан Ҳиндистон миллий конгресси партияси аъзоси. 1912 — 1914-йиллари инглизларга қарши «ал-Ҳилол» («Яримой») газетасини чиқарган. 1919 — 1922 ва 1930 йилда Абулқалам Озод инглиз маъмурларига бўйсунмаслик кампанияси раҳбарларидан бири бўлган. 1942, 1945, 1946 йили Англия билан ўтказилган музокараларда ҳинд делегациясига бошчилик қилган. Қуръон тафсири ҳамда фалсафа ва урду адабиёти тарихига оид асарлар муаллифи. 1947 йилнинг август ойида Ҳиндистон таълим вазири бўлган.\nАбулқалам Озод бу нутқини 1951 йил 13 декабрда Деҳлида «Инсон тушунчаси ва Шарқу Ғарбдаги таълим муаммолари» мавзусига бағишлаб ўтказилган симпозиумда сўзлаган.\nОлдингиздаги асосий вазифа ушбу муаммони кўриб чиқишдир. Сиз бу ерга инсон тушунчаси Шарқ ва Ғарб мутафаккирлари томонидан қандай талқин қилинганини муҳокама қилиш учун йиғилгансиз. Аммо аввало шуни таъкидламоқчиманки, биз дунёни Шарқ ва Ғарбга ажратарканмиз, фақат ушбу регионлардаги фикрлаш тарзининг ўзига хослигини назарда тутамиз. Бу ҳолат кўпгина муаммолар юзасидан бизда умумий платформа ва якдил фикр йўқлигини билдирмайди ва билдириши ҳам мумкин эмас. Бутун дунёда инсон фикрлаш ва мантиқнинг бир хил методларига риоя қилади. Инсон онгининг хусусиятлари умумий ва бир хилдир. Инсоний туйғулар ҳам ўхшашдир. «Хўроз ҳамма жойда бир хил қичқиради» деб бежиз айтишмаган. Шу боис, табиийки, одамлар курраи заминнинг қаерида яшамасинлар, уларнинг ўзи ва дунё ҳақидаги қарашлари кўпинча мос тушади. Уларнинг турмуш сир-синоатларига муносабати ҳам ўхшашдир. Ҳимолай этакларида мангу қор билан қопланган чўққиларга боқиб медитация ҳолатига тушган ҳиндлар нимани ҳис қилган бўлсалар, Олимп тоғига ҳайрат ва эҳтиром билан боққан греклар ҳам шу туйғуни бошдан кечирганлар.\nИнсон онги ўхшаш бўлишига қарамай турли минтақаларда яшовчи одамлар бир қатор умумий муаммоларга турлича ёндаша бошладилар. Ҳатто ёндашувда фарқ кузатилмаган жойларда ҳам умумий муаммолар ва умумий ечимларнинг ҳар хил жиҳатларига урғу бериш тенденцияси яққол кўзга ташланар эди. Бир-бирига айнан ўхшаш икки ҳолат мавжуд эмас. Шу боис сайёрамизнинг турли минтақаларида яшовчи одамлар бир хил муаммоларнинг ҳар хил жиҳатларига эътибор қаратишгани табиий ҳол. Айнан ушбу тафовутлардан келиб чиқиб биз миллий ёки минтақавий онгнинг ўзига хосликлари ҳақида гапирамиз. Шу нуқтаи назардан мен Шарқни Ғарбдан ажратиб турувчи ўзига хос хусусиятларни тавсифлашга ҳаракат қиламан. Хулосалар шаклан мос келган тақдирда ҳам улар ўртасидаги нозик фарқлар сезилиб туради десам, менимча, фикримга қўшиласиз. Бу ҳол бизга баъзи хулосаларни шарқона, бошқаларини ғарбона деб аташ имконини беради.\nБоя айтганимдай, Шарқ ва Ғарб файласуфларининг қарашларида ўхшашликлар кўп, бироқ Ҳиндистон, Греция ва Хитойдаги дунёқарашнинг ҳар хил жиҳатларига бериладиган урғудаги тафовутлар қадим замондан ҳозиргача ёзилган китобларда яққол кўзга ташланади. Ҳинд фалсафаси инсоннинг ички оламига кўпроқ эътибор қаратган. Файласуфлар инсоннинг табиатини тушунишга интилишган, шу ниятда улар инсон ва яширин ҳақиқатнинг айнан ўхшашлигини исботлашга ҳаракат қилиб, инсоннинг сезгиси, фитрати, ҳатто мантиқ доирасидан чиқиб кетишган. Грек файласуфларини асосан ташқи олам хусусиятлари қизиқтирган. Улар инсоннинг борлиқдаги ўрнини аниқлашга интилганлар. Шу боис умуман олганда улар тутган йўл ҳиндлар тутган йўлдан кўра осонроқ ва енгилроқдир. Хитойда ҳам файласуфларни инсоннинг ички ва ташқи олами унчалик қизиқтирмаган. Уларнинг бор эътибори инсоний муносабатларни ўрганишга қаратилган. Ракурслардаги бу фарқлар фалсафанинг ушбу минтақалардаги кейинги тараққиётига катта таъсир кўрсатган. Натижада уларнинг инсонни тушунишида ажиб тафовутлар кузатилмоқда.\nГрекларни одам ва олам муносабатлари қизиқтирган. Шу боис азалдан грек фалсафаси одамнинг сийратига нисбатан амалига жуда катта эътибор қаратган. Тўғри, илк грек мутафаккирларидан баъзилари инсонни аввало маънавиятга эга махлуқ деб ҳисоблашган ва Афлотунгача шу фикр устунлик қилган. Аммо Арасту фалсафаси пайдо бўлиши билан фалсафий фикрлар йўналиши ўзгариб, асосий эътибор инсон сийратидан унинг хатти-ҳаракатларига кўчади. Инсонга ақлли ҳайвон деб қараган Арасту таъсирида фалсафа позитивистик хусусият касб этди. Вақт ўтиши билан Ғарб тафаккурида мана шундай позитивистик, эмпирик ва илмий йўналиш устун бўлиб қолди. Ушбу қарашга кўра инсон ақли билан бошқа жонзотлардан ажралиб туради ва унинг шарофати билан комилликка эришади. Шунга қарамай у моҳиятан изчиллик билан ривожланувчи ҳайвонлигича қолмоқда. Бу борада ҳеч ким инглиз файласуфи Райлдан ўтказиб фикр билдирмаган бўлса керак. Инсон асли ҳайвонлигини эътироф этар экан, файласуф «инсон ҳозир шундай босқичга етиб келдики, энди у қуйига эмас, юқорига қараши керак» деб таъкидлайди. Одам — гавдасини тик тутувчи ягона жонзот ва фақат нигоҳини юксакка тиккандагина қаддини тик сақлаб қолишга қодир.\nЕвропа тафаккурининг тараққиётига Афлотуннинг ғоявий концепциялари ва насронийлик жуда кучли таъсир кўрсатгани шубҳасиз. Масалан, ўрта асрлар схоластлари кўпинча файласуфдан кўра теологга ўхшаб кетишини кузатамиз. Ҳатто ҳозир ҳам Европа фалсафий тафаккурида диний-идеалистик йўналиш кучлироқдир. Тўғри, Янги давр бошланиши билан бу йўналиш борган сари ўз ўрнини фалсафий дунёқарашга бўшатиб бермоқда, фалсафий дунёқараш асосида эса илмий ғоялар ётади. Ўн еттинчи асрдан илм-фан шиддат билан ривожлана бошлади, шу билан бирга инсоннинг табиат устидан ҳукмронлиги кучайди. Фандаги муваффақиятлар Ғарб тафаккурининг кўзини ёғ босишига ва унда «мен ҳар нарсага қодирман» деган қатъий ишонч пайдо бўлишига олиб келди. Ғарб инсонга объектлар ичидаги бир объект деб қараб, инсон ҳаётининг барча соҳаларида илмий концепциялар ва илмий методларни қўллашга уринди. Вақт ўтиши билан материалистик ва илмий йўналиш Ғарбда кенг тарқалган дунёқарашга айланди. Унинг равнақ топиши Дарвин инсон ҳайвондан келиб чиққанини исботлашга уринган, Маркс эса инсоннинг онги маълум даражада унинг туриш-турмуши билан белгиланишини таъкидлаган ўн тўққизинчи ва йигирманчи асрларга тўғри келади.\nИнсон тўхтовсиз ривожланаётган жонзот деган қарашнинг зидди ўлароқ Шарқда биз мутлақо бошқа инсон тушунчасига дуч келамиз. Қадим замонларданоқ Шарқ мутафаккирлари маънавият инсонгагина хослигини таъкидлашган. Инсон қалбини мушоҳада қилиш Ҳиндистонда веданта фалсафаси, араб мамлакатларида эса сўфизм пайдо бўлишига олиб келди. Маънавиятли инсон тушунчаси Шарқдаги барча мамлакатларда фалсафий тафаккурга салмоқли таъсир кўрсатди, Ғарбда ҳам эътибордан четда қолмади. Ушбу тушунчага кўра инсоннинг суратигагина қараб ички дунёсини англаб бўлмайди. Инсонга оллоҳ тажаллисининг самараси сифатида қарасаккина унинг асил табиатини англаб етишимиз мумкин. Шарқ фалсафасида пантеизм кенг тарқалди. Ҳинд фалсафасининг турли йўналишларида ҳамма нарсага тангри мавжудлигининг ифодаси сифатида қаралади, шунда ҳам инсонга алоҳида ўрин берилади, чунки унда илоҳий моҳият ёрқин намоён бўлади. «Гиталар»да айтилганидек:\nШундай қилиб, сўфизмда оллоҳ чексиз уммон бўлса, инсон унинг бир қатраси, оллоҳ офтоб бўлса, инсон бир қатим нур деб тасаввур қилинади. Инсоннинг нигоҳини билимсизлик пардаси тўсиб турар экан, у ўзини абадий борлиқдан айро алоҳида олам деб ҳисоблаши мумкин. Қалб кўзи очилганда эса зоҳирий тафовутлар йўқолади ва инсон ўзининг абадий борлиқдаги бир лаҳза эканини англаб етади.\nШарқда юзага келган ва ҳозир ҳам мавжуд бўлган инсон тушунчасида унга ердаги барча махлуқлардан аъло жонзот сифатидагина эмас, ўз хусусиятларига кўра улардан ажралиб турувчи зот сифатида ҳам қаралади. Инсон тенглар ичра энг яхши ҳисобланмайди, у бошқа ҳар қандай жонзотнинг моҳиятидан ҳам аълороқ моҳиятга эга. У нафақат тўхтовсиз ривожланаётган жонзот, балки ўзида оллоҳ таолонинг хусусиятларини кашф этишга қодир зотдир. Ҳақиқатан ҳам унинг хислатлари шунчалик юксак ва мукаммалки, инсон ақлига сиғдира оладиган бундан юқорироқ даража йўқ. «Чхандогя-упанишада»да айтилганидек:\nСўфий шоир арабча шеърида бу ҳақда шундай деган эди:\nИнсонга бундан яхши таъриф бериб бўлмайди десам, ўйлайманки, барчангиз фикримга қўшиласиз. Худо инсон тафаккурининг ҳадди аълосидир. Шарқча инсон тушунчаси одамни ҳазрати инсон дея улуғлар экан, унда комиллик, олимлик, қодирлик каби оллоҳга хос кўпдан-кўп хусусиятларни кўришни истайди. Шу боис инсонда уларга интилишдан бошқа улуғ мақсад бўлиши мумкин эмас. Шу жиҳати билан у бошқа барча жонзотлардан устундир.\nШу пайтгача биз инсон тушунчаси ҳақида Шарқ ва Ғарб фалсафаси нуқтаи назаридан келиб чиқиб гапирдик. Энди дин бу борада нима дейишига тўхталмоқчимиз. Яҳудийлар ва христианларнинг эътиқодига кўра худо одамни ўзига ўхшатиб яратган. Бундан инсон худога хос барча хусусиятларга эга деган хулосага келиш мумкин. Христианлик позицияси диний мистицизмнинг ёрқин ифодаланган элементида акс этган.\nИсломда ҳам юқоридаги дунёқараш таъсирини кузатамиз. Инсонни улуғлаш бобида Қуръон аввалги муқаддас китоблардан ўтиб кетди, унга кўра худо нафақат одамни ўзига ўхшатиб яратган, балки инсон худонинг ердаги халифаси (ўринбосари) ҳамдир. Қуръони каримнинг «Бақара» сураси 30-оятида Аллоҳ таоло одамнинг яратилиши хусусида: «Мен Ерда халифа (Одам) яратмоқчиман», — дегани айтилади (Шайх Абдулазиз Мансур таржимаси).\nКўпчилик араб файласуфларига Арасту қанчалик кучли таъсир кўрсатгани ҳаммага маълум, аммо ҳатто Арастуни шарҳлаганда ҳам улар инсон — худонинг ердаги халифаси ғоясини далил қилиб келтиришади. Метафизикага тааллуқли барча масалаларда Ибн Сино ва Ибн Рушд Арастуга эргашадилар, бироқ улар исломдан ўзлаштирган маънавиятли инсон тушунчаси уларни инсон худога хос барча хусусиятларга эга экан, унда билимда ҳам, ўз иродасини намоён этишда ҳам у эгаллайдиган юксакликнинг чегараси йўқ деб эътироф этишга ундайди. Ғазолий, Розий, Роғиб Исфахоний сингари мусулмон файласуфлари ўз асарларида ушбу ғояни ривожлантирдилар.\nАйтиш жоизки, веданта ва сўфизмдаги инсон тушунчаси уни кўкларга кўтаради, шу билан бирга ҳар иккала фалсафа мактабининг қайд этишича, бир томондан, улар инсоннинг имкониятларини асло чекламайдилар, бошқа томондан эса тақдирнинг шубҳасиз инсон иродасидан устунлигини кўзда тутадилар. Уларнинг инсоннинг худога муносабати тушунчасида бу парадокснинг изоҳи мавжуд. Модомики, инсон оллоҳ тажаллисининг самараси экан, у нима қилмасин пировардида бу худонинг иши, нима содир бўлмасин, оллоҳнинг иродаси билан содир бўлган бўлиб чиқади. Бундай позиция «инсон бор-йўғи тақдир қўлидаги бир ўйинчоқ» деган фикрни келтириб чиқаришига бир баҳя қолади.\nЮқорида веданта ва сўфизм ўзларининг бошланғич шаклларида инсоннинг бир қатор маънавий ютуқларга эришишига кўмаклашгани, айни пайтда моддий турмуш борасидаги тараққиёти йўлида муайян даражада тўсиқ бўлгани айтилди. Одам ва худонинг ўхшашлиги ҳақидаги фикр жамиятни инсоний дардга лоқайд қилиб қўйди, чунки дард пуч, хаёлий бир нарса ҳисобланар эди. Шарқ жамияти кўпинча ижтимоий қийинчиликларнинг сабабларини бартараф этиш чораларини кўрмаган. Шунинг учун ҳозирги мутафаккирларнинг айримлари веданта фалсафасини баён қилар экан, уни фатализмдан халос этишга уринишади.\nҒарбча инсон тушунчасида ҳам биз шундай ҳолатга дуч келамиз. Материализм фалсафаси аввало ҳаётга детерминистик қарашни жорий этади. Чунки моддий дунёни сабабият қонуни бошқарар экан, у инсон фаолиятига ҳам татбиқ қилиниши керак. Мазкур ғоя бихевиористлар назариясида ёрқин ифодаланган. Бироқ ғарбона тафаккур бундай детерминистик тушунча таъсирига берилмади ва фавқулодда, тенги йўқ руҳий қувватни намойиш қилди.\nИнсоният келажаги учун шарқча ва ғарбча инсон тушунчаси синтези нима учун бу қадар муҳимлигининг бундан ҳам каттароқ сабаби бор. Илм-фан ўз-ўзидан холисдир. Илмий кашфиётдан тузатиш учун ҳам, ўлдириш учун ҳам фойдаланиш мумкин. Илм ер юзини жаннатга айлантиришга хизмат қиладими ё бутун дунёнинг куйиб кул бўлишигами, бу уни эгаллаган кишининг ақл-идроки ва фикрлаш тарзига боғлиқ. Агар инсонга фақат тадрижий ривожланувчи ҳайвон сифатида қарасак, унда ҳеч нима унга фандан ҳайвоний нафс ва эҳтиёжларини қондириш учун фойдаланишига тўсқинлик қилолмайди. Агар инсонга оллоҳ тажаллисининг самараси сифатида ёндашсак, у эгаллаган илм ер юзида тинчлик ва тотувликка эришилишига ва ҳамма одамларнинг эзгу орзу-ниятлари рўёбга чиқишига хизмат қилади.\nМен шарқча ва ғарбча инсон тушунчаси маълум даражада бир-бирини тўлдиришини кўрсатишга ҳаракат қилдим. Бирида инсоннинг азизу-мукаррамлиги таъкидланса, бошқасида инсон эришган ва ўз кучи билан эришишга қодир бўлган тараққиётга алоҳида аҳамият берилади. Бирида инсон табиатининг маънавий асосига эътибор қаратилса, иккинчиси маънавий устунлик моддий асосга ҳам таянишини қайд этади. Ўртада арзимас тафовутлар мавжудлигига қарамай ғарбча ва шарқча инсон тушунчаси муроса йўлини топа олишса, ушбу икки минтақа таълим системалари жаҳон миқёсидаги яхлит таълим системасига айланишига халақит берувчи ҳеч бир сабаб қолмайди.\nШарқда ҳам, Ғарбда ҳам кенг тарқалган таълим системаларининг ўз парадокслари мавжуд. Шарқда шахсий нажот тушунчасига жуда катта эътибор қаратилади. Инсон ўзини қутқариш учун илмга интилади. Шахсий нажот муаммосини биринчи ўринга қўювчи Шарқ тафаккури ижтимоий фаровонлик ва тараққиётга ҳар доим ҳам етарлича эътибор қаратмаган. Ғарбда эса аксинча, ижтимоий тараққиёт масалаларига устувор аҳамият берилган. Ҳақиқатда эса ижтимоий фаровонликка бундай катта эътибор қаратилиши баъзан инсон қадр-қиммати камситиладиган тоталитар жамиятлар пайдо бўлишига олиб келган. Илм-фан ривожланиши туфайли Шарқ ва Ғарб яқинлашган бугунги кунда шахсга, жамиятга нисбатан ғаразли муносабатга барҳам берилиб, икковининг ҳам муҳимлиги эътироф этилиши ва ҳар иккаласига етарлича эътибор қаратиладиган таълим системаси яратилиши керак.\nХулосага ўтишдан олдин эътиборингизни яна бир муаммога қаратмоқчиман. Кўпинча «таълим нима: мақсадми ё восита?» деган савол туғилади. Менимча, умуман олганда, таълимга восита сифатида қараш Ғарбга хосдир, Шарқ эса уни мақсад деб ҳисоблайди. Ростдан ҳам таълимга восита сифатида қарасак, унинг мақсади нима деган савол келиб чиқиши табиий. Ғарб кўпинча ижтимоий фаровонликка эришишни мақсад қилган, бироқ ижтимоий фаровонликни турлича талқин қилиш мумкин. Ҳар қандай ҳолатда ҳам таълимга восита сифатида қараш билишнинг аҳамияти озгина камайишига олиб келади. Менимча, шарқча инсон тушунчаси таълимнинг асил моҳиятини аниқроқ акс эттиради. Унга асосий мақсад сифатида қараб биз билим асосий қадриятлардан бири ҳисобланишини эътироф этамиз. Ғарб файласуфларидан бирортаси билимнинг муҳимлигини инкор қилмаса керак, аммо таълимга мақсад сифатида қаралмас экан, билимнинг аҳамиятини анлаб етиб бўлмайди. Бунинг устига таълимнинг мақсад эканини тан олишнинг ўзи инсоннинг мақомини оширади. Шундан келиб чиқиб мен ҳам таълимга моддий фаровонликка эришиш воситасидан кўра кўпроқ мақсад сифатида ёндашиш керак деб ўйлайман.\nХулоса қилиб айтиш мумкинки, шарқча инсон тушунчасига мувофиқ инсон оллоҳ тажаллисининг самараси сифатида худога хос барча хусусиятларга эга, шу боис барча яратиқлар устидан ҳукмронлик қилишга қодирдир. Ғарбча инсон тушунчасига мувофиқ инсон ҳайвон, ҳайвон бўлганда ҳам моддий оламда чексиз тараққиётга эришишга қодир ҳайвон ҳисобланади. Унинг илмий ютуқлари унинг бошқа яратиқлардан устунлигининг яққол тасдиғидир, бу ютуқлар унга осмон, денгиз ва ерга ҳокимлик қилиш имконини беради. Шу тариқа биз Ғарб инсон ҳақидаги шарқча назарияни тажриба йўли билан тасдиқлади дейишимиз мумкин. Аммо Ғарб назарияси инсоннинг маънавий асосига етарли эътибор қаратмагани сабабли унинг илм-фан соҳасидаги ютуқлари инсоният ҳаёти учун таҳдид манбаига айланиб қолди. Шу боис Ғарб илм-фанининг ютуқлари инсон ва худонинг маънавий бирлиги ҳақидаги шарқона ғоя билан бирлаштирилса илм-фан вайронагарчилик қуролига эмас, инсониятнинг тотувлиги, тараққиёти ва фаровонлигига эришиш воситасига айланган бўлур эди.\n← Аввалги Аввалги Музаффар Аҳмад. Тилбилгич мумтоз адиб (Иван Гончаров)\nКейинги → Кейинги: Муҳаммад Юсуф. Ўзингдан қўймасин, халқим (видео)


Япония Навоий вилоят тиббиёт марказини модернизациялаш учун 5,6 млн доллар ажратади\n07:05 / 24.05.2016\nЯпония ҳукумати Ўзбекистонга "Навоий вилоят кўп тармоқли тиббиёт марказининг жиҳозланишини яхшилаш" лойиҳасини амалга ошириш учун 686 млн йен (5,6 млн доллар) миқдорида грант тақдим қилади.\nЎзбекистон Вазирлар Маҳкамаси "Навоий вилоят кўп тармоқли тиббиёт марказини модернизациялаш ва тиббиёт ускуналари билан жиҳозлаш учун Япония ҳукумати грантидан самарали фойдаланиш бўйича чора-тадбирлар тўғрисида"ги қарор қабул қилди.\nҚарор Япония ҳукумати томонидан лойиҳани амалга ошириш учун беғараз шаклда тақдим қилинаётган грантдан самарали фойдаланишни таъминлаш мақсадида қабул қилинди.\nҚарорда таъкидланишича, маблағларни тақдим қилиш учун 2015 йил 25 октябрда Япония ҳукумати билан алмашув ноталари ва Япония халқаро ҳамкорлик агентлиги (JICA) билан грант келишуви имзоланган.\n2015 йил 28 ноябрда Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ва International Techno Center Co., Ltd» (Япония) компанияси билан лойиҳа доирасида консалтинг хизматларини тақдим қилиш бўйича 28,0 млн йенлик келишув имзоланган.\nҚарорда таъкидланишича, қонунчиликка кўра лойиҳани амалга ошириш доирасида грант ҳисобига олиб кириладиган ва харид қилинадиган товарлар (иш ва хизматлар) божхона тўловидан озод этилади.\nҲукумат тақдим қилинаётган грантнинг мақсадли ишлатилиши ва лойиҳани амалга ошириш учун жавобгарликни Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги зиммасига юклади.\nЎзбекистон Ташқи иқтисодий фаолият миллий банкига Япониянинг ваколатли банки билан Япония грантини ишлатиш ва ҳисоб-китоб қилишда хизмат кўрсатиш бўйича банклараро битим тузиш вазифаси топширилди.


Январнинг сўнгги кунида қандай об-ҳаво кузатилади?\n30.01.2018 16:28 0 934\nЎзбекистон гидрометеорология хизмати марказининг хабар қилишича, 31 январь куни Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгариб туради, туман тушиши мумкин. Ҳаво ҳарорати кечаси -7 ... -5 даража, кундузи +2 ... +4 даража илиқ бўлади. Сониясига 5-10 метр тезликда шамол эсади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, туман тушиши мумкин. Ҳаво ҳарорати кечаси -15 ... -10 даража, кундузи -5 ... 0 даража совуқ бўлади. Сониясига 5-10 метр тезликда шамол эсади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, туман тушиши мумкин. Ҳаво ҳарорати кечаси -9 ... -4 даража, кундузи +2 ... +7 даража илиқ бўлади. Сониясига 5-10 метр тезликда шамол эсади.\nСамарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, туман тушиши мумкин. Ҳаво ҳарорати кечаси -8 ... -3 даража, кундузи +2 ... +7 даража илиқ бўлади. Сониясига 5-10 метр тезликда шамол эсади.\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, туман тушиши мумкин. Қаршида ҳаво ҳарорати кечаси -10 ... -5 даража, кундузи 0 ... +5 даража илиқ бўлади. Термизда эса кечаси -8 ... -3, кундузи 0 ... +5 даража илиқ бўлади. Сониясига 5-10 метр тезликда шамол эсади.\nШунингдек, тоғли ҳудудлар — Чимён, Қамчиқ ва Нурафшонда ҳаво ўзгариб туради, туман тушиши мумкин. Ҳаво ҳарорати кечаси -13 ... -8 даража, кундузи -6 ... -1 даража совуқ бўлади. Нурафшонда эса кечаси -8 ... -3 даража, кундузи +2 ... +7 даража илиши мумкин. Сониясига 5-10 метр тезликда шамол эсади.


Олма-Ота суди 10 кишининг қотилига ўлим жазоси берди\n09:47 02.11.2016 (Янгиланган 09:55 02.11.2016)\n8 нафар ҳуқуқни сақлаш органлари ходимлари ва 2 тинч фуқаро умрига зомин бўлган экстремистга Олма-Ота суди олий жазо бериш ҳақида ҳукм чиқарди.\nТОШКЕНТ, 2 ноя — Sputnik, Михаил Егорин. Олма-Ота туманлараро махсус суди 8 нафар ҳуқуқни сақлаш органлари ва 2 тинч аҳоли умрига зомин бўлган Руслан Кулекбаевни олий жазога маҳкум қилди, деб хабар қилмоқда РИА Новости мухбири суд залидан.\nОлма-Отада фавқулодда ҳолат бекор қилинди\nЭслатиб ўтамиз, Олма-Отада 18 июл куни қуролланган жиноятчи 8 полиция ходимини ўлдирган. Ундан олдин у бир аёл ва такси ҳайдовчисини ҳам ўлдирган. Тез орада ҳибсга олинган жиноятчи 26 ёшли, олдин икки марта судланган қизилўрдалик Руслан Кулекбаев бўлиб чиқди. Кейинроқ маълум бўлишича — у қамоқхонада Салафийлар билан алоқада бўлиб диний экстремизм таъсири остига тушиб қолган экан.\nСудда Кулекбаев ўз айбини тан олди, лекин қилган ишидан пушаймонда эмаслигини таъкидлади. Унинг фикрича қурбонлар "нотўғри йўлда бўлишган".\n"Кулекбаев Русланга ўлим жазоси берилсин", — деди судя, суд ҳукмини эълон қиларкан.\nКулекбаев Қозоғистон ЖКнинг "террорчилик", "қотиллик", "қотилликка тажовуз" "ноқонуний қурол ясаш" ва "қурол сақлаш" бандаларига биноан айбланди.\nЭслатиб ўтамиз, Қозоғистон президенти 2003 йилдан буён ўлим жазо қўллашга мораторий (таъқиқ) ўрнатган эди. Ушбу қарор ўлимга маҳкум қилинганларга нисбатан ўлим жазосини қўллашни таъқиқлайди, лекин судларга бундай қарор чиқариш ҳуқуқини бекор қилмайди. 2004 йилдан буён ўлим жазоси умурбод қамоқ жазоси билан алмаштирилиб келинмоқда.


Тошкентда Осиё Тараққиёт Банкининг йиллик анжумани ўз ишини якунламоқда - BBC News O'zbek\nТошкентда Осиё Тараққиёт Банкининг йиллик анжумани ўз ишини якунламоқда\nImage caption Курода жаноблари анжуманда асосий эътибор қашшоқлик, иқлим ўзгариши ва минтақавий интеграция масалаларига қаратилишини маълум қилганди\nОсиё Тараққиёт Банкининг Тошкентда ўтаётган йиллик анжумани ўз ишини якунламоқда. Душанба куни Ўзбекистон Президенти Ислом Каримов ва банк Президенти Харухико Куродалар саммитнинг расмий очилиш маросимида сўзга чиқишганди.\nОсиё Тараққиёт Банкига кўра, глобал иқтисодий инқироз ва моливий бўҳрон манзарасида қаралса, анжуман ўз вақтида ўтказилмоқда.\nСаммитда 67 аъзо давлатдан ҳукуматлар ва марказий банклар раҳбарлари ҳамда молия вазирлари дохил жами 3 минг вакил иштирок этишяпти.\nАммо, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ташкилотлари анжуманни ўтказиш учун матбуот эркинликлари чекланган, инсон ҳуқуқлари поймол қилинадиган ва иштирокчилар рўйхати расмийлар тарафидан қаттиқ назорат қилинувчи Ўзбекистон танланганини танқид остига олганлар.\nОсиё Тараққиёт Банки Президенти Харухико Курода анжуманда асосий эътибор қашшоқлик, иқлим ўзгариши ва минтақавий интеграция масалаларига қаратилишини маълум қилганди.\n'Cувсиз ҳаёт йўқ'\nБанк Ўзбекистонда 1996 йилдан бери фаол бўлиб, транспорт, энергетика, сув ва тозалик, таълим ва молия соҳаларига алоқадор қатор лойиҳаларни дастаклаб келади.\nОсиё Тараққиёт Банки Марказий Осиёда Шўролар Иттифоқи парчаланганидан сўнгги қарийб 20 йил асносида йирик сармоядор ҳисобланади.\nБанки Президенти Харухико Курода очилиш маросимидаги баёнотида Ўзбекистондаги болаларга бошланғич таълим бериш сифатини яхшилашга қаратилган икки лойиҳани тилга олди. Лойиҳа болалар учун дарсликлар ва техник жиҳозлар етказиб беришга қаратилган.\nЎз ўрнида Ўзбекистон Президенти Осиё Тараққиёт Банки мамлакат учун ўта муҳим бўлган таркибий (ёки структуравий) ислоҳотлар ва иқтисодни кенгайтириш дастурларини амалга оширишда асосий ҳамкорга айланиши мумкинлигини айтди.\nУ Ўзбекистон ва Осиё Тараққиёт Банки келажакдаги ислоҳотлар ва қишлоқ хўжалиги соҳаларда ҳамкорликни ривожлантириши муҳимлигини қайд этган.\nЎзбекистоннинг 95 фоиздан ортиқ қишлоқ хўжалик маҳсулотлари суғориладиган ерлардан олинишини таъкидлар экан, Каримов жаноблари сувни тежовчи технологиялар сув заҳиралари камайиб бораётган минтақа учун ниҳоятда муҳим аҳамиятга эгалигини қўшимча қилган\nПрезидент қўшни давлатларни ўз сув сиёсатларида минтақа экологияси билан боғлиқ хавотирларни инобатга олмасликда танқид қилган.\n"Ўзбекчада "сувсиз ҳаёт йўқ" деган гап бор. Шунинг учун ҳам, биз бу муаммога жиддий ёндашамиз", деб айтган Ўзбекистон Президенти.\nОсиё Тараққиёт Банки Президенти Харухико Курода иқлим ўзгаришига қарши кенгроқ кўламли амалларга қўл уришга чақирди. Жаноб Куродага кўра, ёруғроқ келажак яшилроқ келажак билан бирга яратилиши керак. "Биз шиддатли тараққиёт атроф-муҳитга бундан ортиқ зиён етказмаслиги учун имкон даражасида ҳаракат қилишимиз зарур", деб айтган у.\nОсиё Тараққиёт Банки келаси уч йил асносида 3.000 меговатт энергия ишлаб чиқариши мумкин бўлган ва қуёш энергиясига асосланган янги лойиҳа ташаббуси билан ҳам чиққан.\nБанкининг Бош Бошқарувчиси Ражат Наг лойиҳа аҳамиятини урғуларкан, Осиё ва Тинч уммони ҳавзасида энергияга бўлган эҳтиёж қарийб икки баробар ортиб кетади ва шу сабабдан ҳам энергия ишлаб чиқаришнинг янгича усулларига фавқулодда эҳтиёж бордир\nОсиё Тараққиёт Банки ўз йиллик анжуманини Ўзбекистонда ўтказишга қарор қилгани баҳсу мунозараларга сабаб бўлган. Бунга мамлакатдаги инсон ҳуқуқлари вазиятининг абгорлиги сабабдир. 1992 йилдан бери банкнинг кузатувчиларидан ҳисобланган NGO Forum ташкилоти 43-саммитни бойкот қилишини эълон этди.\nСаммит Ҳюман Райтс Уотч Андижон ҳодисаларининг беш йиллиги муносабати билан янги ҳисоботи чиқариши билан бир вақтга тўғри келган. Ҳисоботда Ўзбекистон ҳукумати Андижонда кечган намойишларга алоқадорликда гумон қилинганларнинг яқинларини қаттиқ таъқиб қилаётгани айтилади.\nКаримов Осиё Тараққиёт банки саммитида ҳам қўшниларини сув устидан танқид қилди\nТошкентда Осиё Тараққиёт банкининг йиллик анжумани бошланди


"Пахтакор" Денис Иванков билан шартнома имзолади / CHAMPIONAT.asia\n03:10АПЛ. "Эвертон" ва "Лестер" учрашувида ғолиб аниқланмади 0 03:10Дахшат! "Манчестер Юнайтед" ўз майдонида аутсайдерга мағлуб бўлди ва пешқадамликни бой берди 35 02:55Испания Кубоги. Иродали ғалабага эришган "Барселона" чорак финалга чиқди 17 02:42Италия Кубоги. "Ювентус" ортиқча қийинчиликсиз ярим финалга чиқди 0 02:00Спортчилар ижтимоий тармоқларда 0 01:07АПЛ. Тухелнинг "Челси"даги дебют ўйинида дуранг қайд этилди 4 00:37Италия кубоги, 1/4 финал. "Лацио" билан ўйинда 1 киши кам бўлиб қолган "Аталанта" ирода кўрсатди 1 00:25Италия кубоги, 1/4 финал. "Ювентус"нинг асосий таркиби эълон қилинди 1 00:23АПЛ. МЮ, "Эвертон" ва "Лестер"нинг асосий таркиби билан танишинг 6 00:16Испания кубоги, 1/8 финал. "Барселона"нинг бошланғич таркиби маълум! 0 00:05Olamsport: UFC гўзалида янги белбоғ, енгил вазнда ўзгаришлар катта ва бошқа хабарлар 0 23:51Славко Лукич фаолиятини Суперлигада давом эттиради 5 23:19Кроос: "Чемпионлар Лигасини 5-марта ютишни хоҳлайман" 9 23:01Ўзил "Фенербахче"да нечанчи рақам остида ўйнайди? 5 22:44Юран ахлоқ қўмитасининг қарори устидан шикоят қилади. У Остон Ўрунов ҳақида гапиргани учун жаримага тортилган эди 9\n"Пахтакор" Денис Иванков билан шартнома имзолади\n19 июн 2020 13:05\nТеглар : Ўзбекистон МТЖДенис ИванковСанжар ҚувватовЭлдорбек Суюнов Пахтакор\nЎзбекистонда дарвозабонлар етиштириб бериш фабрикасига айланган тажрибали мутахассис Денис Иванков эндиликда "Пахтакор" тизимида фаолият юритади.\nБу ҳақда "Championat.asia" ижодкори Шаҳбоз Беғамов ўзининг телеграм каналида маълум қилди.\nАввалроқ жамоани рестартга тайёрлашда хизмат қилган Иванков музокараларнинг дастлабки босқичида клуб билан келишувга эришмаганди. Бироқ куни кеча "Пахтакор" Ўзбекистон терма жамоаси дарвозабонлар мураббийи билан музокарани қайта тиклаб, Иванковнинг шартларига розилик билдирган клуб якунда тажрибали мутахассис билан бугун шартнома имзолади.\nКелишув йил якунига қадар амал қилади ва декабрда шартнома узайтириш кўриб чиқилади.\nИванковнинг вазифаси клуб тизимидаги барча жамоалар, академиядан тортиб биринчи жамоа дарвозабонлар малакасини оширишдан иборат ва дарвозабонлар мураббийларининг ишини назорат қилади.\nЭътиборлиси, "Пахтакор"нинг ҳозирги кундаги ҳар иккала асосий таркиб дарвозабонлари - Суюнов ва Қувватов айнан Денис Иванков шогирдлари саналади. Гарчи асосий жамоада уларни туркиялик мутахассис шуғуллантирса ҳам, эндиликда "Пахтакор"да устоз ва шогирдлар "Машъал" ёки "Насаф"да бўлгани каби биргаликда ишлашади.\n"Тезкор студия". ОЧЛ қуръаси "Пахтакор" осон гуруҳда, АГМК қайси мусобақада ўйнамоқчи? 6


Болаларга ихтисослаштирилган тиббий ёрдам кўрсатишнинг ютуқлари ва истиқболлари (ўзбек модели) халқаро илмий-амалий конференция\nБолаларга ихтисослаштирилган тиббий ёрдам кўрсатишнинг ютуқлари ва истиқболлари (ўзбек модели) халқаро илмий-амалий конференция Бош сахифа\nБОЛАЛАРГА ИХТИСОСЛАШТИРИЛГАН ТИББИЙ ЁРДАМ КЎРСАТИШНИНГ ЮТУҚЛАРИ ВА ИСТИҚБОЛЛАРИ (ЎЗБЕК МОДЕЛИ)\nХАЛҚАРО ИЛМИЙ-АМАЛИЙ КОНФЕРЕНЦИЯ\nЎтказиш жойи ва санаси:\nТошкент ш., 2015 йил 24-25 ноябр\nКонференция Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1 август 2014 йил 2221- сонли «2014-2018 йилларда Ўзбекистон аҳолисининг репродуктив саломатлигини янада мустаҳкамлаш, оналар, болалар ва ўсмирлар соғлиғини муҳофаза қилиш борасидаги Давлат дастури тўғрисида» Қарори ҳамда Германия Федератив Республикаси ва Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматларининг молиявий ҳамкорлигидаги «Репродуктив саломатлик/оналик ва болаликни муҳофаза қилиш» Дастурининг реализацияси доирасида ўтказилади.\nЎзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш вазирлиги Республика ихтисослаштирилган педиатрия илмий-амалий тиббиёт маркази,Тошкент педиатрия тиббиёт институти.\nЎзбекистон педиатрлар ассоциацияси.\nРаис: Алимов Анвар Валиевич, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазири\nРаис ўринбосарлари: Туйчиев Лазиз Надирович, Ўзбекистан Республикаси Соғлиқни сақлаш вазири ўринбосари, Ахмедова Дилором Ильхамовна, Республика ихтисослаштирилган педиатрия илмий-амалий тиббиёт маркази директори (конференция координатори), Даминов Батыр Тургунпулатович, Тошкент педиатрия тиббиёт институтининг ректори.\n1. Ихтисослаштирилган педиатрия хизматини ташкиллаштириш ва бошқариш масалалари\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 1 август 2014 йил, 2221- сонли «2014-2018 йилларда Ўзбекистон аҳолисининг репродуктив саломатлигини янада мустаҳкамлаш, оналар, болалар ва ўсмирлар соғлиғини муҳофаза қилиш борасидаги Давлат дастури тўғрисида» Қарори реализацияси;\nСоғлиқни сақлаш тизимини ислоҳ қилишнинг замонавий қирралари;\nЎзбекистон ва бошқа мамлакатларда ихтисослаштирилган педиатрия ёрдами доирасидаги дастурлар реализацияси;\nКадрларни тайёрлаш: муаммолар ва уларнинг ечими;\nАхборот-компьютер технологиялари ва жамият соғлиқни сақлаш.\n2. Репродуктив саломатликни муҳофаза қилиш масалалари.\n3. Болалар касалликларини ташхиси, даволаш ва профилактикасининг замонавий технологиялари.\n4. Замонавий даврда лаборатор-инструментал ташхисотнинг имкониятлари ва аҳамияти:\nЛаборатор-асбоб ёрдамида ташхислашларнинг замонавий босқичдаги аҳамияти ва имкониятлари:\nТиббий ва лаборатор генетика;\nОна ва бола скрининги;\nПедиатрия ёрдами сифатини оширишда болалар радиологиясининг истиқболлари;\nРеференс-лаборатория – ихтисослаштирилган болалар клиникаларида текширувлар сифатини баҳолаш асбобидир.\n5. Болаларга хирургик ёрдам кўрсатишда даволаш-диагностик технологиялар.\nЧақалоқ ва болаларга интенсив ва реанимация ёрдамини кўрсатишнинг устувор йўналишлари.\nКонференцияда иштирок этиш шакллари: маъруза билан, маърузасиз иштирок этиш, конференция материалларида чоп эттириш, постер маъруза.\nКонференция доирасида Ўзбекистон ва хорижнинг етакчи олимлари ва мутахассислари иштирокида сателлит конференциялар ва маҳорат дарсларини ўтказиш режалаштирилмоқда.\nБолалар кўптармоқли тиббиёт марказларида менеджмент ва бошқарув;\nПедиатрияда ташхис ва даволашнинг юқори технологик усуллари;\nЧақалоқ ва болалар реанимацияси ва интенсив давоси;\nПедиатрияда каминвазив хирургия (операциялар ўтказиш билан);\nБолалар радиологиясининг имкониятлари;\nМиллий референс-лаборатория: юқори ташхис стандартлари, сифат назорати, илмий текширишлар.\nМАТЕРИАЛЛАРНИ ШАКЛЛАНТИРИШ (мақолалар, тезислар)\nМақолаларни тайёрлаш бўйича талаблар:\nМақолалар Педиатрия журналида чоп эттирилади, шу сабабли мақолалар Педиатрия журнали талабига кўра шакллантирилиши лозим. Мақолаларни чоп эттирилиши бепул.\nТезисларни тайёрлаш бўйича талаблар:\nТезис ҳажмини 1 бетдан оширмасдан, А4 форматда, Times New Roman 12 шрифтида, 1,0 интервалда ёзилади; юқори ва пастдан 2 см дан, чап тарафдан 3 см, ўнгдан 1см, абзацга 1см дан қолдирилади, жадвал ва расмлар киритилмайди. Биринчи қатор – мавзу бош ва яримқоралаштирилган харфларда ёзилади; пастда ўртадан – муаллифларнинг фамилияси ва инициаллари, пастда ўртадан – ташкилотнинг тўлиқ номи, шаҳар ва давлат номи, сўнг пастдан тезис матни ёзилади. Тезис мавзусида қискартиришлар йўл қўйилмайди. Тезис кириш қисм, илмий ишнинг мақсади, материал ҳажми ва текшириш усуллари, олинган натижа ва хулосалар каби қисмлардан иборат бўлади. Ўзбек тилида ёзилган текстларда ўзбек харфларининг барча элементлари киритилган бўлиши шарт. Файл номи қуйидаги тарзда шакллантирилади: муаллифнинг фамилиси ва инициаллари ва ишнинг номери. Мисол: Одилова М.М.1, Одилова М.М.2. Тезислар 2 нусхада қоғозда, ва электрон вариантда юборилади (2-нусхасида мулоқат учун хизмат ва шахсий телефон рақамлари, электрон манзили кўрсатилади, муаллифларнинг имзоси қўйилади).\nТезис ва мақолаларни қабул қилишнинг охирги муддати – 2015 йил, 1август. Тезисларни чоп эттирилиши бепул.\nТезисларни ўзбек, рус ва инглис тилларида тақдим этиш мумкин.\nКонференциянинг илмий дастурида иштирок этиш бўйича талаб ва таклифларингизни 2015 йил 10 сентябргача юборишингизни сўраймиз.\nТезисларни шакллантириш мисоли:\nБолаларда касалхона ичи пневмониясининг клиник-лаборатор ўзига хосликлари\nМ.М. Раҳимова, Ш.С. Сатторова\nЎзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги Республика ихтисослаштирилган педиатрия илмий-амалий тиббиёт маркази, Тошкент, Ўзбекистон\nТАШКИЛИЙ ҚЎМИТА МАНЗИЛИ:\nТошкент ш. 100179, 2-Чимбой,\nТалант тор кўчаси, 3-уй\nТелефонлар: +998 (71) 228-78-42, +998 (71) 229-38-74 (76);\nФакс: +998 (71) 229-38-74; +998 (71) 229-38-76 факс\nСайтдан рўйхатдан ўтган фойдаланувчилар сони: 26436


Жасорат ва мардлик мадҳи\nТуркистон шаҳрида “Ўрдабоши – бирлик туғи” анимациявий фильмининг тақдимоти ўтди. Унда зиёлилар, ижодкорлар ва ёшлар қатнашдилар. Буюк Даштни макон тутган буюк шахслар ва донишмандлар жасорати, мардлиги, донолигини мадҳ этадиган фильмни “Маънавий янгиланиш” дастури доирасида Туркистон вилояти ҳокимлигининг буюртмаси асосида “САҚ” киностудияси суратга туширган.\nЎтган йили Ўрдабоши тоғида уч давлат президентларининг тарихий учрашуви ва “Ўрдабоши” миллий тарихий-маданий ва табиий жамғармаси”ни ташкил қилиш тўғрисида Элбоши Фармони чиққанига 25 йил тўлди. Шунга мувофиқ, туширилган фильмда юрт посбонлари бўлган баҳодирларимизнинг жасорати, эл бирлиги аксини топган. Ўрдабошида уч жузнинг бирлашиб, ҳал қилувчи жангда душманларни ер тишлатгани тасвирланади.\n“Буюк Даштнинг етти қирраси” мақоласида қадриятларни улуғлаш, келажак авлодга етказиш масаласи кўтарилгани барчага маълум. “Ўрдабоши – бирлик туғи” фильмининг шу вазифаларни амалга оширишга хизмат қилиши аниқ.\nФильм режиссёри Батирхан Дауренбеков кичкинтойларни ватанпарварликка чорлайдиган мана шу каби киноларни суратга олишни давом эттиришини билдирди.\n, 2019-02-07, 10:17 328\nҚР Президенти алматиликларни Шаҳар куни билан табриклади 15\nПрезидент таъзия билдирди 11\nИжарага уй олсам бўладими? 51\nПенсия тўловлари –доимий эътиборда 10\nТаҳсинга лойиқ жасорат 13\nБош вазир – Туркистонда 66\nҲамкорликнинг янги даври 44\nПрезидент Мактуби – тадбиркорликни ривожлантиришда кучли рағбат 22\nКентовда янги сут фермаси қурилади 27\nАРИСЛИКЛАР ШОДИЁНАСИ 51\nТуркистонда Арбат очилди 88\nСтратегик аҳамияти беқиёс мулоқот 64\nПрезидентнинг ёшлар кадр захираси 34\nПРЕЗИДЕНТТІҢ КАДР РЕЗЕРВІ ЖАСТАРДЫ ШАҚЫРАДЫ 25\nИжтимоий лойиҳалар – амалда 21\nНоёб топилма 122\n''Офарин''нинг янги юлдузлари 164\nҲамкасбларимизга омад ёр бўлсин! 136\nЎзбек театри – пешқадамлар сафида 141\nФильм тақдимоти ўтди 108\nТуркистонда фотосанъат маркази 146\nҲунармандлар танлови 148\nТуркистоннинг бир йиллигига бағишланди 161


Давлатимиз раҳбари қизларни спорт билан шуғулланишга кенг жалб қилиш зарурлигини таъкидлади | www.Voydod.net\nДавлатимиз раҳбари қизларни спорт билан шуғулланишга кенг жалб қилиш зарурлигини таъкидлади\nKo'rildi: 486 | Bo'limi: |\n28 январь куни Оқсаройда Президентимиз Ислом Каримов раислигида Ўзбекистон Болаларспортини ривожлантириш жамғармаси Ҳомийлик кенгашининг навбатдаги йиғилиши бўлиб ўтди.\nДавлатимиз раҳбари мазкур Жамғарма фаолият бошлаганидан буён ўтган йилларда эришилган ютуқлар, бу борадаамалга оширилган кенг кўламли ишларнинг аҳамияти ва натижалари хусусида атрофлича фикр юритди, дея хабарберади ЎзА.\n– Ёшларни жисмоний ва маънавий жиҳатдан мутаносиб ривожлантиришга қаратилган бутизимнинг йўлга қўйилиши ҳар томонлама тўғри бўлганини бугун ҳаётнинг ўзи тасдиқлаб бермоқда, – дедиПрезидентимиз. – Шаҳару қишлоқларимизда бунёд этилган замонавий спорт мажмуаларида болалар спорт биланмунтазам шуғулланиб, саломатлигини мустаҳкамламоқда. Соғлом, кучли, мард ва қатъиятли бўлиб камолгаетмоқда. Фарзандларимизнинг иродаси тобланмоқда, турмуш тарзи, дунёқараши ўзгармоқда.\nПрезидентимиз ташаббуси билан Ўзбекистон Болалар спортини ривожлантириш жамғармаси ташкил этилиб,болалар ва ўсмирлар ўртасида спортни оммалаштириш, соғлом ҳаёт тарзини кенг қарор топтириш, баркамолавлодни шакллантиришнинг ноёб тизими йўлга қўйилди. Болалар спорти таълим-тарбия соҳасининг узвий қисмигаайланди.\n2013 йилда болалар спорти объектлари, мусиқа ва санъат мактаблари барпо этиш, реконструкцияқилиш ва капитал таъмирлаш ишлари изчил давом эттирилди. 113 спорт иншооти ва сузиш ҳавзаси, 55 болалар мусиқава санъат мактаблари қурилиб, фойдаланишга топширилди. Ушбу объектларнинг 132 таси қишлоқ жойларда ишгатуширилди. Бу мақсадлар учун 210 миллиард 400 миллион сўм маблағ йўналтирилди.\nПрезидентимиз спортмажмуалари, мусиқа ва санъат мактабларини ҳар томонлама сифатли қуриш, бунинг учун ихтисослашган пудратташкилотларини кўпайтириш, уларнинг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш зарурлигини таъкидлади.\nБолалар спорти объектларини қуриш ҳеч қачон тўхтамайди. Бу борадаги ишлар изчил давом эттирилади. Азизболаларимиз камол топадиган бу мажмуаларни шундай чиройли ва мустаҳкам этиб қурайликки, бу биздан ўзигахос бир эсдалик, уларга меҳримизнинг ифодаси бўлсин, деди давлатимиз раҳбари.\nБарча спортмажмуалари замонавий спорт инвентарлари ва малакали мураббийлар билан таъминланаётгани туфайли уларнингқамрови тобора кенгайиб бормоқда. Бугун мамлакатимизда 2 миллионга яқин бола спортнинг 30 дан зиёдтури билан мунтазам шуғулланмоқда. Битта спорт иншоотидан ўртача кунлик фойдаланиш вақти 9,5 соатни ташкилэтмоқда.\n– Болалар учун барпо этиладиган ҳар бир иншоотни қалб қўримизни бағишлаб қуришимиз керак.У ерда шуғулланган болалар шундай имкониятлардан мамнун бўлиб, эзгу мақсад ва интилишлар билан яшасин. Зеро,фарзандларимизни хурсанд қилиш, уларнинг ҳар томонлама баркамол бўлиб вояга етиши учун шароит яратишбизнинг бурчимиз, – деди Президентимиз.\nБолалар спорти объектлари асосан мамлакатимизда ишлабчиқарилган спорт инвентарлари ва ускуналари билан жиҳозланмоқда. Бугунги кунда 120 турдаги спортинвентарлари ва ускуналарининг 116 таси мамлакатимиз корхоналарида ишлаб чиқарилмоқда.\nМамлакатимизда қизларни спортга жалб этиш масаласига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Улар учун миллийменталитетимизга хос кийимлар ишлаб чиқарилмоқда, аёл мураббий ва ўқитувчиларни тайёрлашга кенг ўринберилаётир. Бугун юртимизда 842 минг нафарга яқин қизлар спорт билан мунтазам шуғулланмоқда.\nДавлатимиз раҳбари қизларни жисмоний тарбия ва спортга янада кенгроқ жалб қилиш зарурлигини, бунинг учунмаҳалла ва хотин-қизлар қўмиталарининг фаоллигини ошириш, оилалар билан доимий ишлашни янадакучайтириш лозимлигини алоҳида таъкидлади.\n– 2014 йилни мамлакатимизда Соғлом бола йили деб эълонқилдик. Бу масалага янгича қарашни, масъулиятни янада оширишни талаб этади. Бу ҳақда сўз борганда, халқимизқалбидан чуқур жой олган, эзгу даъватга айланиб бораётган бир шиорни эслаш ўринли, деб биламан. Яъни, соғломбола – аввало соғлом ва аҳил оиланинг мевасидир. Спорт ана шундай оилаларни шакллантирадиган энгяхши воситалардан биридир. Спорт билан шуғулланган йигит-қизлар соғлом ва бақувват, фикри тиниқ бўлади.Келгусида фарзандларини ҳам шу руҳда тарбиялайди. Бундай оилалар кўпайса, бутун жамиятимизнинг соғломмуҳити янада мустаҳкамланади, – деди Президентимиз.\nМажлисда Ҳомийлик кенгашининг 2013 йил 15 марткуни бўлиб ўтган йиғилишида белгиланган вазифаларнинг ижроси атрофлича таҳлил этилди. Спорт иншоотлари васузиш ҳавзаларини қуриш, реконструкция қилиш ва капитал таъмирлаш, уларни зарур спорт анжомлари ваинвентарлари билан жиҳозлаш, спорт мажмуаларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш, малакали мураббийлар,айниқса, аёл спорт устозларини тайёрлаш бўйича амалга оширилган ишларга эътибор қаратилди.\nДавлатимиз раҳбари спорт иншоотларидан самарали фойдаланиш, қизларни спорт билан шуғулланишга кенг жалбқилиш, мамлакатимизда ишлаб чиқарилаётган спорт анжомларининг турини кенгайтириш ва сифатини янадаяхшилаш, шу соҳада фаолият олиб бораётган маҳаллий ишлаб чиқарувчиларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлашмасаласига доимий эътибор қаратиш зарурлигини алоҳида таъкидлади.\nЙиғилишда 2014 йилда амалгаоширилиши лозим бўлган ишлар кўриб чиқилди. 115 спорт объекти ва 48 болалар мусиқа ва санъат мактаблариниқуриш ҳамда реконструкция қилиш, уларни зарур анжом ва ускуналар билан таъминлаш бўйича устувор вазифаларбелгилаб олинди. Бу борада йўл қўйилаётган айрим камчиликлар кўрсатилиб, уларни бартараф этиш зарурлигитаъкидланди.\n2016 йилда Бразилиянинг Рио-де-Жанейро шаҳрида бўлиб ўтадиган XXXI ёзги Олимпия ўйинларигатайёргарлик ишлари ҳам кўриб чиқилди.\nБолалар спортини ривожлантириш жамғармаси бугунбошқаларнинг ҳавасини тортаётган ташкилотга айлангани барчамизга мамнуният бағишлайди. Бу ҳаракатсамараларидан баҳраманд бўлаётган болалар ҳар томонлама баркамол бўлиб вояга етмоқда. Бу халқимиз ҳечқачон ҳеч кимдан кам бўлмагани, ҳеч кимдан кам эмаслиги ва ҳеч кимдан кам бўлмаслигининг яна бир ҳаётийтасдиғидир, деди пировардида Президентимиз.\nМуҳокама этилган масалалар юзасидан ЎзбекистонРеспубликаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари, молия вазири Р.Азимов, Бош вазирўринбосарлари Э.Боситхонова, Б.Зокиров, А.Икромов, Ўзбекистон Миллий Олимпия қўмитаси президенти М.Усмонов,қатор вазирлик ва идоралар раҳбарлари, вилоят ҳокимларининг ахбороти тингланди.\nЙиғилишда кўрилганмасалалар юзасидан тегишли қарорлар қабул қилинди.


Бемор канизак | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ҲикматномаИбратли ҳикоятларБемор канизак\nҚадим замонда бир подшоҳ бор эди. У одамлари билан овга чиқаркан, йўлда кетаётиб бир қизни учратди ва шу заҳоти ошиқ бўлди. Одатга кўра, қизнинг маҳрини бериб, уни саройга келтирди. Аммо тез орада у гўзал хасталанди. Кундан-кунга сўлиб борарди. Мана ман деган табиблар жория дардига даво топа олмадилар. Подшоҳ бу ҳолдан жуда қайғуга ботди, кунлаб чора излади; у ёққа борди, бу ёққа борди бўлмади. Охири бир масжидга кирди ва қўл очиб дуо қилди. Саждага бориб, йиғлади; маҳбубасининг тузалиши учун Аллоҳга ёлворди. Ва ниҳоят дуолари қабул бўлиб, хушхулқ бир ҳакимга юзма-юз келди.\nҲаким саройга келиб, беморга разм солди, кейин юрак уришини текшириб кўрди. Касаллик аломатларига қараб бунинг сабабини қиздан сўради. “Бошқа ҳакимларнинг ичкаридан хабарлари йўқ, шу сабаб уларнинг бутун ақлу ҳуши ташқарида” – деди оҳиста. Ҳаким ҳаммасини тушунди, аммо буни подшоҳга айтмади. Унинг аҳволидан, инграшидан беморнинг кўнгли хасталангини фаҳмлади. Чунки ҳеч бир дард, инсонни кўнгил дардидек изтиробга сололмайди.\nҲаким вазиятни тушунтириб:\n— Подшоҳим, – деди. Бир муддат ҳаммани саройдан узоқлаштиринг. Атрофда ҳеч ким қолмасин; мен бемор билан ёлғиз қолиб, унинг касаллик сабабларини аниқлай, кейин шунга қараб бир чора-тадбир қўллайман.\nПодшоҳнинг амри билан хона бўшатилди. Ҳаким беморга яқин келиб\nўтирди; юмшоқ ва тотли бир овоз билан сўрай бошлади:\n— Қаерликсан? Айт менга, чунки ҳар мамлакат халқининг табиби бошқа-бошқадир. Юртингда яқинларингдан ким бор, кимга яқинсан?– деди.\nҲаким бармоғини қизнинг билагига қўйди. Ҳам саволга тутиб, ҳам унинг қон томир уришига диққатини қаратганди. Канизак бирма-бир бошидан ўтганларни айтиб берди. Ҳаким қизнинг билагидан тутганича: “У бировни эслаганида ҳаяжонланиб, томири тез урса, демакки севгани, юрагига тушиб мум каби эритган яширин хасталик мана шу бўлади” , – деб ўйларди.\nҚиздан туғилиб ўсган юрти ва у ердаги дўстлари ҳақида сўради. Бироқ томирда ўзгариш юз бермади. Шунда ҳаким:\n— Туғилган жойингдан яна қаерларга сафар қилдинг? – деб сўради.\nБунинг устига қиз бир шаҳар исмини айтиб ўтди, аммо на юзининг рангида, на томирида ўзгариш рўй берди. Бир оздан сўнг борган жойлари, шаҳарлари, кўриб танишган инсонлари ҳақида бир-бир ҳикоя қилди. Лекин аҳволи ўзгармади. Токи у Самарқанд номини эшитар экан, қизнинг юрак уриши тезлашди. Юзи, ёноқлари қизарди. Чунки у Самарқандда бир заргарга ошиқ бўлганди ва ундан айрилгани изтиробидан куйиб ёнаётган эди.\nБуни сезган ҳаким, заргар Самарқанднинг қаеридан, қайси маҳалласидан эканлигини сўраб билди.\nҲаким беморнинг ёнидан туриб, тўғри подшоҳ ҳузурига борди; унга вазиятни тушунтирди:\n— Бемор соғайиши учун заргарни олиб келишдан бошқа\nчора йўқ, – деди.\nБуни эшитган подшоҳ ҳакимнинг насиҳатини бажону дил қабул қилди. Заргарни олиб келиш учун унга бир элчи юборди. Элчи тўғри Самарқандга бориб заргарни топди ва подшоҳнинг юборган ҳадяларини тақдим этди. Подшоҳ чақирганини айтаркан, заргар вақт ҳаялламай йўлга тушиб, подшоҳ саройига етиб келди.\nҲаким саройга келган заргарни шоҳ ҳузурига этди. Подшоҳ заргарга илтифотлар кўрсатиб, эҳсон улашди. Хазинасини унга тортиқ этди.\nБунинг устига ҳаким:\n— Эй подшоҳ, у жорияни заргарга никоҳлаб бергин, хасталикдан\nбутунлай тузалсин, – деди.\nПодшоҳ у ой юзли гўзални ўз қўли билан заргарга берди, олти ой мурод олиб мурод бердилар. Шундан сўнг қиз батамом тузалди.\nШарҳларга кўра бу ҳикоя бир инсоннинг аҳволидан арз қилади. Бунда инсон руҳининг илоҳий оламдан айрилганидан сўнг, замон ичида қолган катта можароси тилга олинади.\nЎша жисм яратилишидан илгари “руҳ” деган бир подшоҳ бор эди. Бу подшоҳ ҳар икки дунё мулкининг султонидир. Унинг йўли бу дунёга тушиши билан, орада “нафс” жорияси деган ақлни ўғирлатувчи бир гўзал кўрди. Унга ошиқ бўлди ва қул бўлар аҳволга тушди. Қисқаси, дунё ҳавасларига ва дунё эҳтиросларига кўмилган ўз нафсининг асири ҳолига келди.\nПодшоҳ бу жорияга ошиқ бўлиб, катта бойлик эвазига қизни олди.\nАммо шоҳнинг ҳақиқий давлати кўнгил мулки бўлиб, у бойлик билан эгаллаган гўзалликни, ҳатто инкор этиб бўлмас ва абадий гўзалликларни ҳам қўлда қилинишини унутган эди.\nРуҳнинг вужудга кириб, унинг ранг ва тан гўзаллигига, эҳтиёжларига асир бўлиши, вужуднинг амрларига юриб, ўз тўғри йўлидан айрилиши беморликка йўл очиб берди. Бу ҳол истар-истамас руҳга азоб беради. Уни изтиробга солади. Иффатдан узоқ, фақат моддий жисм севгисидан иборат муҳаббатга ишқ дейилмайди. Бу эса инсонни ҳақиқий ишққа етказмайди.\nКанизак ҳикояси, “Маснавий”нинг энг узун қиссаларидан биридир. Биз қисқартириб олган бу ҳикоятнинг бутунлай бошқача давоми бордир ва у ўзгача воқеа билан якун топади.\nЖалолиддин Румийнинг «Маснавий»сидан Кавсар таржимаси\n← Аввалги Аввалги Сукут сақламоқ, гапирмоқ\nКейинги → Кейинги: Мажнуннинг Лайлиси


Истиқболли лойиҳа: Қишлоқ хўжалиги корхоналари кластер тизимига ўтмоқда | Payshanba.uz\nИстиқболли лойиҳа: Қишлоқ хўжалиги корхоналари кластер тизимига ўтмоқда\nБугунги кунда қишлоқ хўжалигини жадал ривожлантириш, унинг иқтисодий самарадорлигини ошириш кластер тизими билан боғланмоқда. Президентимизнинг таъбири билан айтганда, у тез орада аграр соҳанинг локомотивига айланади. Бинобарин, қишлоқ хўжалиги, айниқса, пахтачилик тармоғи қанчалик саноатлашса, давлатнинг экпорт салоҳияти шунчалик ортади, халқнинг турмуш фаровонлиги юксалади.\nПахта-тўқимачилик кластери ўзи нима? Бу - ягона технологик занжирга бирлаштирилган корхоналар мажмуи, аҳоли турли қатламларини ўзида жамловчи боғлам, айни пайтда соҳада инновацион иқтисодиётга ўтишнинг муҳим босқичи ҳамдир. Чунки кластер шарофати билан хом ашё қайта ишлашнинг барча босқичидан ўтиб, экспортбоп тайёр маҳсулотга айланади. Содда қилиб айтганда, кластер тизими моҳиятдан бир мажмуа доирасида бир жамоа бўлиб ерларни шудгорлаш, чигит экиш, ғўзани парваришлаб, пахта ҳосилини йиғиб-териб олиш, хом ашёни қайта ишлашгача бўлган барча фаолиятни ўз ичига қамраб олади.\nМазкур жараёнларда ҳамма ишчиларнинг манфаатлари уйғунлашади. Яъни, хом ашё етиштирувчидан тортиб, уни қайта ишловчиларгача бўлган барча ишчи-ходим маҳсулот сифатига бирдек жавобгар бўлади. Чунки шунга яраша охирги товарни сотишдан пайдо бўладиган қўшимча қийматнинг бир қисми шу ишга бош қўшган меҳнаткашларга тақсимланди. Бундай рағбат уларни номигагина эмас, балки сидқидилдан меҳнат қилишга ундайди. Кластер фақат иқтисодий самарадорлиги юқорилиги билан эмас, аксинча, ижтимоий аҳамияти катталиги жиҳатидан ҳам ажралиб туради.\nШу боис туманимизда жорий йилдан бошлаб фермер хўжаликлари ер майдонларида кластер усулида пахта етиштиришга киришилади. Хўш бу қандай амалга оширилади?\nТуманда замонавий пахтачилик-тўқимачилик кластерини ташкил этиш мақсадида "KATTAKURGAN CLUSTER" масъулияти чекланган жамияти шаклидаги корхонаси фаолияти йўлга қўйилди.\n"KATTAKURGAN CLUSTER" масъулияти чекланган жамияти шаклидаги корхонаси ихтиёрига 11 044 гектар ер майдони ажратиб берилди. Ушбу ҳудудларни қамраб олган агромажмуада қўшимча 640 та янги ўринлари яратилади.\n- Туманда пахтачилик-тўқимачилик клас¬терини ташкил қилишдан кўзланаётган асосий мақсад тумандаги фермер хўжаликлари ер майдонларида интенсив технологияларни ишлаб чиқаришга кенг жалб этиш орқали пахтадан юқори ҳосил олиш ҳамда фермер хўжаликлари иқтисодиётини бар¬қарорлаштиришдан иборат, - дейди "KATTAKURGAN CLUSTER" масъулияти чекланган жамияти шаклидаги корхонаси раҳбари Отабек Мансуров. - Ташкил этилаётган кластер тизими хом ашё етиштиришдан уни тайёр маҳсулотга айлантиришгача бўлган жараённи қамраб олади. Шу мақсаддахўжаликлар техник таъминотини яхшилаш, пахтачиликдаги илғор усулларни жорий қилиш орқали йил якунида ажратилган ер майдонларидан 29 минг тоннадан кўпроқ пахта ҳосили йиғиб олишни кўзламоқдамиз. Ушбу пахта ҳосилини қайта ишлаш ва тайёр маҳсулотга айлантиш мақсадида ип йигирув фабрикаси қурилади.Фабрика 2020 йилнинг 4-чорагида ишга туширилади. 2021 йилга ўтиб фабрика тўлиқ қувват билан ишлайди. 2022 йилда эса матони бўяш ва унга гул босиш линияси ишга туширилади.\nПахта хом ашёсини қайта ишлаш натижасида олинадиган тайёр маҳсулотнинг асосий қисми экспортга йўналтирилади. Кўзланган мақсадга эришиш учун жамиятимиз томонидан ҳар 1 тонна пахта ҳосили учун ўртача 4 млн.сўм ва 1 гектар ер майдони учун 11,24 млн.сўм маблағ сарф қилиниши режалаштирилмоқда.\nТуманимизда амалга оширилаётган бу лойиҳа туман иқтисодиётига муносиб ҳисса қўшади, қишлоқ хўжалиги меҳнаткашлари турмуш даражасини кўтарилишига ва уларнинг оилавий даромадлари ошишига замин яратади.


Тошкент-2200. Қадимги Чоч – Илоқ урбанизацияси тарихидан | Shosh.uz\nБош саҳифа » Тошкент-2200 » Тошкент-2200. Қадимги Чоч – Илоқ урбанизацияси тарихидан\nҚадимги Туроннинг иккинчи йирик сув манбаи ҳисобланган Сирдарёнинг ўрта ҳавзасида шаклланган Чоч – қадимда Ўрта Осиёнинг шимоли-шарқий ҳудудларидаги йирик мулклардан бири бўлган. Чирчиқ ва Оҳангарон воҳасидаги унумдор ерларни ўз ичига олган Тошкент воҳаси унинг маркази эди. Бу воҳа уч томондан, шимоли-ғарб, шарқ ва жануб томондан Ғарбий Тяншань, Чотқол ва Қурама тоғлари билан ўралган. Чочнинг тоғлари турли қимматбаҳо маъданларга бой бўлиши билан бирга чорвачиликнинг ривожи учун ҳам қулай эди.\nГеографик жиҳатдан Чоч Марказий Осиё халқларининг савдо-иқтисодий ва маданий-этник чорраҳасидаги қулай жойда жойлашган бўлиб, бу ҳудуд зироаткор эллатлар ва кўчманчи қабилалар яшайдиган даштлари яқинидаги фаол алоқалар зонаси эди. Иккинчи томондан, Чотқол, Қурама ва Қорамозор тоғларидан қазиб олинадиган маъданларнинг, аввало, қимматбаҳо тошларнинг кўплиги ҳам воҳага хос хусусият эди. Чунончи, олтин, кумуш ва феруза Чочнинг Шарқ ва Европа мамлакатларига чиқазадиган асосий хом ашёси ҳисобланган.\nЧоч-Илоқ воҳасининг қадимги тарихига назар ташлайдиган бўлсак, бу ерда дастлабки зироаткорлар тахминан бундан уч минг йил илгари пайдо бўлади. Мил. авв. IX-VII асрларда ҳозирги Туябўғиз сув омбори ўрнида илк деҳқонларнинг манзилгоҳлари мавжуд эди. Уларнинг моддий маданияти Бургулик (Бурканлик) сой бўйидан илк маротаба аниқланиб, шу ном остидаги маданият сифатида фанга киритилган.\nИлк ёзма манбалар Сирдарё-Яксарт ҳавзасини деҳқончилик аҳолиси ва кўчманчилар ўртасидаги чегара сифатида изоҳлайди. Страбоннинг маълумот беришича, Яксарт суғдийлар ва кўчманчиларни ажратиб туради. Дионисий Перигет эса Суғдиёна ортида Яксарт оқими бўйлаб саклар жойлашганлиги ҳақида ёзади.\nМил. авв. I мингйиллик Тошкент воҳасидаги кўчманчи аҳоли ҳақида маълумотларга эга бўлсак-да, Оҳангарон ва Чирчиқ воҳаларида Бургулик маданияти мисолида ўтроқлашган чорвадорлар масканлари кузатилади. Бу маданиятга оид тураржойлар ертўла ва ярим ертўлалардан иборат бўлса, моддий маданият буюмлари қўлда ишланган сопол идишлар, бронза меҳнат қуроллари, жанговар қуроллар ва тақинчоқлардан иборат. Уларнинг моддий маданияти ғарбда Сирдарёнинг чап қирғоғи, шарқда Еттисув, Олтой ва Сибиргача бўлган ҳудудлардаги маданият билан ўхшашлик топади.\nБургулик маданиятининг сўнгги босқичида Тошкент воҳасининг жануби-ғарбидаги ярим ертўлалар ўрнида мустаҳкам қалъа ва қалъа деворларига эга бўлган шаҳар қад кўтаради. Ушбу кўҳна шаҳарнинг деворлари ва миноралари квадрат шаклидаги ғиштлар ва пахсалардан бунёд этилади. Кўҳна шаҳарнинг режавий тузилиши, мудофаа иншоотлари услублари ва бу қатламдан топилган сопол буюмлар қадимги деҳқончилик маданиятининг Ғарб антик меъморчилик анъаналарини эслатади. Бундан хулоса чиқарган Ю.Ф. Буряков, ушбу кўҳна шаҳарни манбаларда эслатилган ва мил. авв. IV-III асрлар қалъаси Яксарт орти Антиохияси билан боғлайди.\nЮқорида эслатганимиздек, антик давр муаллифлари Яксарт-Сирдарёни суғдийлар ва саклар ўртасидаги чегара сифатида тасвирлаб, ўтроқ суғдийлардан фарқ қилган ҳолда, сакларнинг кўчманчи турмуш тарзида ҳаёт кечирганлигини таъкидлайдилар. Археологик маълумотлар натижаларига кўра, кўчманчи саклар ўтроқлашиб, Бургулик маданиятига асос соладилар. Аммо, мил. авв. III асрга келиб, бу маданият қишлоқлари бўшаб қолади. Чунки айнан мана шу даврда Евроосиё даштларидаги халқларнинг катта кўчишлари (миграция) бўлиб ўтади ва бу миграция жараёнлари Ўрта Осиё ҳудудларига янги қабилаларнинг кириб келишига сабаб бўлади.\nЁзма манбалар маълумотларига кўра, Сирдарё-Яксартнинг юқори оқими бўйлаб Тошкент воҳасига қадимги дунёнинг кучли уюшмаларидан бири бўлган даҳлар конфедерациясига кирувчи қабилалар гуруҳи кириб келади. Бу конфедерацияга кирувчи айрим қабилалар Сирдарёнинг қуйи оқимларида, Қадимги Хоразм цивилизацияси таъсирида бўлмагани боис, мил. авв. IV-II асрлардаёқ улар шаҳар маданиятидан хабардор эдилар. Тадқиқотчиларнинг фикрича, Тошкент воҳасига кириб келган кўчманчилар тўлқини Бургулик маданияти қишлоқларига чек қўяди. Шу билан биргаликда, бу ҳудудларда кўп сонли аҳолининг ўз маданияти, деҳқон-чорвачилик кўринишидаги анъаналари асосидаги ўтроқлашув жараёнлари бўлиб ўтади.\nБу воҳага илк шаҳарсозликни Сирдарё-Яксартнинг қуйи оқимларидан чиққан, ўзлари билан хом ғишт ва пахса қурилиши анъаналарига эга аҳоли олиб келди. Нисбатан қадимги шаҳарлардан бири Сирдарё-Яксартдан 80 км узоқликда, унинг ўнг қирғоғида бунёд этилган Қанқа шаҳридир. Айрим тадқиқотчилар бу кўҳна шаҳарни Тошкент вилоятининг Оққўрғон туманида деб ҳисоблайдилар. Ҳозирги Тошкент шаҳри ҳудудларида ҳам мил. авв. II асрга келиб, шаҳар – манзилгоҳига асос солинади. Тошкент ҳудудидаги ҳалқа деворлар билан ўраб олинган Шоштепа айнан мил. авв. II асрга оиддир.\nХитой манбаларидан “Катта Хан сулоласи тарихи” маълумотларига кўра, Тошкент воҳаси Юни ёки Юйничен номи остида тилга олинади. Йоша (Яксарт) дарёси бўйидаги бу мулк ярим кўчманчи Қанғ иттифоқининг бешта кичик мулки таркибида бўлган. Қанғ таркибида Юни кўплаб мустаҳкамланган қишлоқлари ва шаҳарлари бўлган урбанизациялашган мулклардан бири ҳисобланган.\nТошкент воҳасининг Қанғ таркибида бўлиши ички иқтисодий алоқаларнинг ривожланишига туртки бўлган бўлса, унинг карвон савдо йўллари туташган жойда жойлашганлиги урбанизация жараёнларининг ривожи учун катта аҳамиятга эга бўлди. Бу йўл Хитой ва Шарқий Туркистондан Ўрта Осиё воҳалари орқали Яқин Шарқ, Кавказ, Жанубий ва Шарқий Европага олиб борган. Илк босқичларда асосий трассалар Ўрта Осиёнинг жанубий ҳудудларида шаклланган бўлса-да, айни вақтда, ўша илк шаклланган даврдан бошлабоқ, савдо йўлининг тармоқларидан бири Сирдарё орқали ўтган. Бу йўллар маданиятлар алмашинуви ва иқтисодий алоқаларда катта аҳамиятга эга бўлиб, бу ҳолатни Тошкент воҳасидаги урбанизация жараёнларида ҳам кузатишимиз мумкин.\nУрбанизациянинг илк босқичларида Юни мулкининг нисбатан йирик илк шаҳарлари Қанқа, Шоҳруҳия кабилар бунёд этилади. Юни мулкининг пойтахти Юйничен шаҳрини айрим тадқиқотчилар ҳозирги Тошкент ўрнида жойлаштирсалар, айримлари ЙошаЯксарт воҳасидаги Қанқа ўрнида деб биладилар. Фикримизча, иккинчи тахмин тўғри бўлиши мумкин. Чунки ёзма манбалар ҳам бу даврга оид шу ҳудудлардаги ягона шаҳар маркази ҳақида маълумотлар беради. Айнан мил. авв. I асрдан бошлаб, бу кўҳна шаҳар кенгайиб боради ва Қовунчи маданияти даврига келиб, майдони 150 гектарга етади. Қанқа Бақтрия ва Суғднинг шаҳарлари каби чунончи, қуйи ва ўрта Сирдарё ҳавзасидаги энг йирик шаҳарлардан бири эди.\nАйрим тадқиқотчилар Қанҳани Қанғ ҳукмдорларининг қишки қароргоҳи бўлган деб ҳисоблайдилар. Хан сулоласи Хитой солномалари маълумот беришича, “Қанғ ҳукмдори Қанқага тез-тез ташриф буюришдан мамнун бўлган”.\nСосонийлар даври манбаларида Тошкент воҳаси Чоч (Чочистон) номи билан тилга олинади. Бу воҳа кўп қиррали иқтисодиёт ва урбанизация жараёнларининг ривожи учун қулай ҳудуд ҳисобланган. Шу билан бирга муҳим савдо-иқтисодий алоқалар ва этник кўчишлар чорраҳасида жойлашган. Минтақа тоғлари турли фойдали қазилмалар ва маъданларга, аввало, олтин ва кумуш ҳамда фойдали минералларга ниҳоятда бой эди.\nАрхеолог М.И. Филанович ёзма ва моддий маълумотларни қиёсий ўрганиши асосида мил. авв. I аср охирларида Тошкент ўрнида шаҳар мавжуд бўлганлиги ҳақида хулоса чиқаради. Унинг фикрича, бу даврда шаҳар Мингўрик ҳудудларидан чиқиб, анча кенгаяди. Пойтахт кўчишининг асосий сабабларидан бири – Буюк ипак йўли асосий тармоқларидан бири йўналишининг шимол томонга ўзгариши ҳисобланади. Хитой манбаларида ҳозирги Тошкент ўрнидаги шаҳар Ши номи билан тилга олинади. Манбалардан маълумки, бу мулк келиб чиқиши маҳаллий қабилалардан бўлган зодагонлар томонидан бошқарилган.\nШи даставвал Қанғ таркибига кирган бўлиб, III-VI асрнинг бошларида бу давлат кичик мулкларга бўлиниб кетгач, Ши-Чоч унча катта бўлмаган мустақил давлатга айланади. Аммо, орадан кўп ўтмасдан Ўрта Осиё ҳудудларида улкан давлатга асос солган эфталитлар томонидан босиб олинади.\nЧоч воҳасининг қадимги ажралмас қисми ва мулки Оҳангарон водийсидаги Илоқ эди. Мустақил сиёсий уюшма сифатида Илоқ илк ўрта асрлар, яъни VII асрга оид манбаларда эслатилади. 630 йилда Чоч орқали ўтган Хитой миссионер-буддавийси СюанЦзяннинг маълумот беришича, Илоқда “ўз ҳарбий гуруҳларига эга бўлган зодагонлар вакиллари кўп, улар ўзаро урушлар олиб борадилар ва асосан Турк хоқонига бўйсунадилар”. Афтидан, айнан мана шу даврдан бошлаб, Илоқдаги “ҳукмрон деҳқон”ларнинг салоҳияти иқтисодий ҳаётда, биринчи галда, олтин ва кумуш конларига сафарбар этилади. Илк ўрта асрлар Оҳангарон водийсида тоғ-кон ишларининг жадал ривожланиши шаҳарсозлик маданиятига ҳам таъсир этди.\nТаъкидлаш лозимки, маъданлар қазиб олишнинг кенг кўламда бўлиши Араб халифалиги учун ҳам муҳим эди. Чунки араблар Мовароуннаҳрни фатҳ қилгач, VIII асрдаёқ мулклардан марказий ҳокимият фойдасига махсус солиқлар жорий этилган. Қизиғи шундаки, ушбу мулклар орасида Чоч-Илоқ ва унинг кумуш конлари алоҳида солиқ тўловчи мулк сифатида ажратилган. Маълумотларга кўра, Чоч мулки 180 минг дирҳам солиқ тўлаган бўлса, унинг конлари уч марта ортиқча, 607 минг дирҳамгача солиқ тўлаган.\nАсосий конлар Оҳангарон дарёси ҳавзасида жойлашган бўлиб, улардаги қазилмалар Илоқ тоғ-кон ҳунармандчилигининг асосини ташкил этган.\nIX-X асрларга оид араб географларининг асарларида Илоқнинг Чочдан мустақил сиёсий вилоят бўлганлиги нисбатан аниқроқ кузатилади. Аммо, ҳар иккала вилоят ушбу манбаларда биргаликда, ягона тарихий-маданий ва сиёсий уюшма сифатида эслатилади. Булар орасида X асрнинг биринчи ярмида яшаб ўтган йирик араб географларидан бири Истахрийнинг маълумотлари айниқса, диққатга сазовордир. Унинг таъкидлашича, Мовароуннаҳрда Чоч ва Илоқ вилоятлари мавжуд бўлиб, ҳар иккала вилоятнинг ҳудуди 2-3 кунлик йўл ва “бутун Мовароуннаҳрда аҳоли сонига кўра бу вилоятларга тенг келадиган вилоят йўқ”. Истахрий асарининг араб тилидаги матнида берилишича, “бу вилоятларда қишлоқлар, ўзлаштирилган ерлар ва жомеъ масжидлари (арабларда мачитлар шаҳарларнинг асосий белгилари ҳисобланган – М.М.) жуда кўп ва улар текисликда жойлашмаган, яйловлари ва чорвалари ҳам жуда кўп. Чочда (арабчада – Шош) ва Илоқда дарвозалари, деворлари работлари ва қалъалари бўлган шаҳарлар кўп, каналлар шаҳарлар ичидан оқиб ўтади”.\nИстахрий ўз асарида ҳар иккала вилоятнинг умумий чегараларини бериб, барча шаҳарларни санаб ўтади ва Туркистонда Шошдан катта вилоят йўқлигини таъкидлайди. Унинг ёзишича, “Шош ва Илоқ қўшилган бўлиб, улар ўртасида ҳеч қандай бўлиниш йўқ. Қурилишлар, боғлар, бўстонлар Илоқдан то Чоч воҳасигача (форс матнида) узлуксиз чўзилиб боради. Илоқда олтин ва кумуш конлари жойлашган”.\nОрадан ярим аср ўтгач, бу минтақани яхши билган яна бир араб географи Абулқосим ибн Ҳавқал Истахрий маълумотларини деярли тўлиқ такрорлайди.\nЧоч ва Илоқ ҳақида гапирар экан Ибн Ҳавқал бу вилоятларда бой шаҳарлар кўплигини таъкидлайди. Чоч-Илоқнинг шаҳар маданияти ривожи асосан, тоғ-кон металлургияси ишлаб чиқариши билан боғланади. Воҳадаги шаҳарларнинг нисбатан тўлиқ рўйхати ва уларнинг таснифи, шаҳар маданиятининг гуллаб-яшнаши X аср географлари томонидан (10 дан 17 тагача шаҳар марказлари) эслатилади.\nТадқиқотчилар томонидан айрим шаҳар марказлари Тункет, Абрлиғ, Намудлиғ, Кухисим кабиларни ўрганиш бўйича махсус тадқиқотлар ўтказилган.\nАйрим шаҳарлар тадқиқотчи минтақадаги кон марказлари ҳақида олинган янги маълумотлар натижасида Илоқ шаҳарсозлигини янги асосларда ўрганиш ва уни Чоч – Илоқ урбанизацияси ривожланишидаги ўрнини белгилаш имконини берди.\nЮқоридагилардан шундай хулоса чиқариш мумкинки, воҳада илк шаҳарсозлик Сирдарёнинг маданий зонасида шаклланади: Бу сиёсий–иқтисодий ҳамда этномаданий алоқаларда катта аҳамият касб этади. Чирчиқ ва Оҳангароннинг ўрта оқимларида Чоч ва Илоқнинг асоси бўлган шаҳарсозлик маданияти жадал ривожланишида тоғ соҳаси билан боғлиқ ҳунармандчилик ва воҳадаги зироатчилик муҳим ўрин тутган.\nTags Ташкент-2200 Тошкент-2200 Чоч ши Шош\nPrevious Торговые трассы Мавераннахра в системе Великого шелкового пути. Бухара\nNext Болгарлар (Народы Узбекистана. Болгары)\nPost Views: 709 Процесс накопления научных знаний длителен, сложен и подчас противоречив. Свой вклад в …