2030 йилги Осиё ўйинлари мезбонлиги учун ариза топширган Ўзбекистоннинг рақобатчилардан қандай устунлиги бор?\nДушанба, 25 Феврал\nКеча, 24 февраль куни Осиё Олимпия Кенгаши президенти Шайх Аҳмад Ал-Фаҳад Ас-Сабоҳ бошчилигида нуфузли делегация Тошкентга ташриф буюрди. Мартабали меҳмонлар билан икки кун давомида ўтказилган учрашувларда Ўзбекистоннинг 2030 йилги Осиё ўйинлари мезбонлиги учун имкониятлари кўриб чиқилди. Kun.uz мухбири мазкур музокаралар якунлари, нуфузли турнир мезбонлигининг қўлга киритилиши эҳтимоли ва мавзуга доир бошқа саволлар билан Миллий олимпия қўмитаси президенти Умид Аҳмаджоновга мурожаат қилди.\n– Осиё Олимпия Кенгаши президенти Шайх Аҳмад Ал-Фаҳад Ас-Сабоҳнинг юртимизга ташрифи Ўзбекистоннинг Осиё ўйинлари мезбонлиги учун курашдаги катта қадами бўла олдими? Дастлабки музокаралар қандай кечди, кутилган ишлар бўлдими, бу ҳаракатларнинг давоми қандай бўлади?\n– Аввало шуни таъкидлаб ўтишни ҳоҳлардимки, давлатимиз раҳбари, муҳтарам Шавкат Миромонович Мирзиёев Олий Мажлисга йўллаган мурожаатномаларида юртимизда соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш масалаларига алоҳида эътибор қаратгандилар. Шунингдек, президентимиз томонидан Ўзбекистон Осиё ўйинларини ўтказа олишга қодир мамлакат эканлиги ҳам алоҳида қайд этиб ўтилганди. Кейинчалик Миллий олимпия қўмитаси бу борада амалий ишларни бошлаб юборди. Энг аввало, имкониятларимизни чамалаб кўриб, Осиё Олимпия Кенгашига 2030 йилги XXI Осиё ўйинлари мезбонлигига ариза йўлладик. Чунки 2022 йилги Осиё ўйинлари Хитойнинг Ҳанчжоу, 2026 йилги ўйинлар эса Япониянинг Нагоя шаҳарларида бўлиб ўтиши аниқ бўлиб улгурганди. Шу боисдан биз 2030 йилги мусобақани қабул қилиш бўйича Осиё Олимпия Кенгашига ариза йўлладик. Биздан ташқари мазкур нуфузли мусобақа мезбонлиги учун Ҳиндистон, Қатар ва Филиппин мамлакатлари кураш олиб боради.\nШайх Аҳмад Ал-Фаҳад Ас-Сабоҳнинг юртимизга ташрифи анча самарали ўтди, десак муболаға бўлмайди. Осиё Олимпия Кенгаши раҳбари билан бўлиб ўтган учрашув давомида 2030 йилги Осиё ўйинларини Ўзбекистоннинг Тошкент ҳамда Самарқанд шаҳарларида ўтказиш имкониятларини муҳокама қилдик. Шунингдек, йирик комплекс мусобақа учун янги спорт иншоотлари ва Олимпия шаҳарчасини қуриш, логистика, қулай транспорт маршрути, юқори савиядаги тадбирларни ташкил қила олиш механизми, ўйинлар трансляцияси ва бошқа масалалар юзасидан фикр алмашилди.\nЮртимизга ташрифи давомида шайх Ас-Сабоҳга ҳамроҳлик қилган Халқаро Кураш Ассоциацияси президенти, ООК Осиё ўйинлари департаменти директори Ҳайдар Фармон билан учрашувда эса миллий спортимиз курашнинг келажагига оид муҳим келишувга эришилди. Хабарингиз бор, 2018 йилги Осиё ўйинларида илк маротаба мусобақа дастуридан ўрин олган кураш бўйича 7та вазн тоифасида (эркаклар 4та, аёллар 3та) беллашувлар ўтказилган. Мусобақада юртимиз шарафини ҳимоя қилган 14 спортчидан 12 нафари медалларга сазовор бўлганди.\nБугунги учрашув якунларига кўра, 2022 йилги Осиё ўйинларидан бошлаб кураш бўйича баҳслар 15та вазн тоифасида (эркаклар 7та, аёллар 8та) ташкил этилишига келишиб олинди. Шунингдек, эркаклар ва аёллар ўртасида жамоавий беллашувлар ҳам ўйинлар дастуридан ўрин олади. Шу тариқа, миллий спортимиз нуфузи Осиё ўйинларида янада кўтарилади ва кураш беллашувларида умумий ҳисобда 17та медаллар жамланмаси ўйналади. Буни ўзбек миллий спортининг улкан ютуғи деб биламан.\n– Ўзбекистон 2030 йилги турнир мезбонлиги учун даъвогарлик қиладиган бўлса, рақобатчиларни – Қатар, Ҳиндистон ва Филиппинни қандай омиллар эвазига ортда қолдириши мумкин? Ас-Сабоҳнинг дастлабки таассуротлари ва хулосалари қандай бўлди?\n– Жаноб Сабоҳ учрашув чоғида Ўзбекистон мазкур ўйинларни қабул қилиш бўйича яхшигина устунликларга эга эканлигини айтиб ўтди. Гап шундаки, мусобақа мезбонлигига даъвогарлик қилаётган тўрт мамлакат ичида фақатгина Ўзбекистонда Осиё ўйинлари ўтказилмаган. У киши суҳбатда мазкур жиҳат мусобақа географиясини оширишга хизмат қилиши ва ушбу курашда мамлакатимизнинг имкониятларини яхшигина оширишини айтди. Шунингдек, Ас-Сабоҳ Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев томонидан мамлакатимизда олиб борилаётган ислоҳотлар, спортга қаратилаётган эътибор бу борада муҳим аҳамиятга эга эканлигини айтиб ўтди.\nМусобақани қабул қила олсак, бу энг аввало мамлакатимизнинг халқаро имижини юксалтиради. Бу нафақат спорт ривожига, балки туризм соҳасининг тараққиётига ҳам ўзининг катта ҳиссасини қўшади. Мусобақалар вақтида мамлакатимизга ўн мингдан зиёд спортчи ва мураббийлар, сайёҳлар келади. Қисқа қилиб айтадиган бўлсак, бу орқали мамлакатимизда сайёхлик индустрияси ҳам яхшигина ривожланади.\n– Агар Ўзбекистон илк бор шундай халқаро турнир мезбонлиги учун курашса, керакли инфратузилмани, стадионларни ва меҳмонхоналарни тайёрлаш ҳаракатларини бошлаш керак бўлади. Бу борада қандай ишлар режалаштирилмоқда?\n– Айни пайтда ўйинларни қабул қилиш бўйича тақдимот режаси ишлаб чиқилган. Бунда нафақат спорт иншоотлари, балки йирик Олимпия стадионини ҳам қуриш лозим бўлади. Бундан ташқари, режага кўра, мамлакатимизда замонавий чим устида хоккей аренаси ҳам қад ростлайди. Ҳукуматимиз томонидан спортга жиддий эътибор қаратилмоқда. Муҳтарам юртбошимиз ҳам бу борада бизни қўллаб-қувватламоқдалар. Умид қиламанки, бу борада ҳукуматимиз ўз ёрдамини аямайди. Чунки бу орқали нафақат спортимиз, балки қайд этиб ўтганимдек, мамлакатимиз имижи ҳам юксалади.\n– Осиё ўйинлари учун икки шаҳар - Тошкент ва Самарқанд номзоди кўрсатилишини назарда тутган ҳолда яна қандай ишлар амалга оширилиши керак бўлади?\n– Ўйинларни ўтказиш учун бежизга Тошкент ва Самарқанд шаҳарлари танлангани йўқ. Ҳар икки шаҳарда ҳам сайёҳлик имкониятлари юқори. Асосий спорт турлари Тошкент шаҳрида бўлиб ўтади. Самарқандда эса асосан сув спорти турлари, эшкак эшиш бўйича беллашувлар ташкил этилади.\nКўҳна Самарқандни бутун дунёда билишади. Қолаверса, у ерда етарли даражада спорт инфратузилмаси мавжуд. Яъни Самарқандда эшкак эшиш бўйича канал бор. Биз мазкур канални тубдан модернизация қилишимиз керак бўлади ва бу борада ҳукумат кўмагига муҳтожмиз. Биз Осиё ўйинлари вақтида бундай иншоотдан самарали фойдаланамиз. Умуман, ҳозирга қадар қайси спорт турлари қайси иншоотларда ўтказилиши бўйича режа ишлаб чиқиб бўлинган. Ўйинларни ўтказиш учун Тошкент ва Самарқанд шаҳарларидан ташқари, Тошкент вилоятидаги бир неча объектлар жалб қилинади.


ЎзА - Аскар оналарини шарафлаймиз\n14.01.2016 12:44 Ватан ҳимояси – муқаддас бурч\nБухорода Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларининг 24 йиллиги ва 14 январь – Ватан ҳимоячилари кунига бағишлаб ўтказилган маданий-маърифий тадбир шундай номланди.\nВилоят ҳокимлиги, хотин-қизлар қўмитаси, “Маҳалла” хайрия жамоат фонди вилоят бўлими ва мудофаа ишлари бошқармаси ҳамкорлигида ташкил этилган тадбирда муддатли ҳарбий хизматни ўтаётган бухоролик аскарларнинг оналари ҳамда оммавий ахборот воситалари ходимлари иштирок этди.\nБухоро вилояти ҳокимининг ўринбосари, хотин-қизлар қўмитаси раиси З.Тўйева ва бошқалар Президентимиз раҳнамолигида миллий армиямизни ислоҳ қилиш бўйича амалга оширилган кенг кўламли ишлар юксак самаралар бераётганини таъкидлади.\nУчрашувда йигитлик бурчини шараф билан адо этаётган аскарларнинг оналарига совғалар топширилди.\n– Ўғлим Иззатулла Қорақалпоғистон Республикасида ҳарбий хизматни ўтамоқда, – дейди Бухоро шаҳридаги 5-умумтаълим мактаби ўқитувчиси Розия Содиқова. – Мамлакатимиз мустақиллигининг 24 йиллик байрами олдидан ҳарбий қисм раҳбарияти фарзандим жанговар тайёргарликда тенгқурларига ўрнак ва намуна бўлаётани учун отаси ва менга ташаккурнома жўнатганида фахрдан бошимиз кўкка етди. Яқинда эса ҳарбий қисмда Конституция кунига бағишлаб аскарлар ўртасида ўтказилган ҳуқуқий билимлар кўригида ўғлимнинг совриндор бўлганини эшитиб, яна бир қувондик. Бундай юксак эътибор учун Президентимиздан миннатдормиз.\nТадбирда Ватан, истиқлол, тинчлик, ёшлик ва она тараннум этилган куй-қўшиқлар янгради.


Барча рост ҳам дегулик эмас - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Мақолалар Барча рост ҳам дегулик эмас\nОммавий ахборот воситалари ҳам бозор тартиботлари асосида мавжуд бўлади, яъни оммавий ахборот воситалари ахборот сотади. Сотаётган – ахбороти қанчалик қизиқарли ва ўқишли бўлса, кўраётган даромади ҳам шунча салмоқли бўлади. Шунингдек, муайян оммавий ахборот воситасида фаолият юритадиган журналистлар ҳам бозор талаби асосида ишлайди. Шунинг учун ҳам дунё бўйича энг қизиқарли, шов-шувли ахборотга ҳарислик тобора авж олиб бормоқда.\nОммавий ахборот воситаларининг функцияси фақат ахборот узатиш билан ниҳоясига етмайди. Улар шу аснода жамоатчилик фикрини ҳам шакллантиради. Шунинг учун ҳам “Бутун бошли армиядан бир дона газета хафлироқдир”, деган эди француз императори Наполеон.\nОАВнинг ана шу хусусиятини эътиборга олиб, “Оммавий ахборот воситалари” тўғрисидаги қонуннинг 11-бандида муассисга; 20-моддасида ҳомийларга таҳририятнинг ижодий фаолиятига аралашиш тақиқлаб қўйилган. Чунки холислик ва ҳаққонийлик четда қолиб ОАВ ёритилаётган масалага муассис ва ҳомийларнинг манфаати нуқтаи назаридан келиб чиқиб ёндашишга мажбур бўлиб қолиши мумкин…\nКомпьютер технологияларининг бемисл ривожланиб бораётгани халқ минбарининг ҳам кенгайиб боришига, янги-янги, порталлар, сайтлар, ижтимоий тармоқлар пайдо бўлишига, газета, журналлар, соҳалар, ташкилотлар, блогерлар, барча-барча Интернетда ўзининг минбарини яратишига қулайлик яратмоқда. Аммо Интернетдаги бетизгин эркинлик сабабли баъзилар одоб-ахлоқ, рост-ёлғон, ҳурмат-эҳтиром каби инсоний туйғуларга, қонун-қоида каби давлат ва жамият меъёрларига риоя қилмаётгани ҳам кўзга ташланмоқда.\nГап аввали бисмиллоҳ деганларидек, фикримизни Аллоҳ таолонинг ушбу каломи билан бошласак: “У (инсон) бирон сўзни талаффуз қилмас, магар (талаффуз қилса) унинг олдида ҳозиру нозир бўлган бир кузатувчи (фаришта у сўзни ёзиб олур)” (Қоф сураси, 18-оят).\nУшбу ояти каримадан ҳар биримизнинг, яъни журналистларнинг ҳам айтганларимиз ва ёзганларимизни бизга муаккал бўлган фаришталар ёзиб бориши, вақти етиб дафтаримиз кўтарилганда бугун ёзганларимиз эртага ўзимизнинг фойдамизга ёки зараримизга ҳужжат бўлиши аён бўлмоқда.\nШундай экан, одамларни ҳайратга соладиган, уларни ўзига жалб қиладиган хабарларни топганимизда бошқалар ҳам хабар топиб қолмасидан биринчи бўлиб биз бериворайлик дея шошилмасдан ушбу хабарнинг ростми ёки ёлғон эканини текшириб билиб олиб, ундан кейин уни эълон қилиш ёки қилмаслик тўғрисида қарор қабул қилмоғимиз даркор. Зеро, Имом Абу Довуд ва Имом Муслим ривоят қилган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: “Банданинг гуноҳкор бўлиши учун эшитган нарсасини гапиришининг ўзи кифоядир”, дея биз умматларини қулоғимизга чалинган ҳар бир гапни гапириб, ёзиб юриб гуноҳга ботиб қолишимиздан қайтарганлар.\nДемак, бизга ҳам минбар тегиб қолибди, деб ҳовлиқмасдан сўз айтиш, ёзиш борасида донишманд боболаримизнинг ўгитларига ҳам қулоқ солсак, фойдали бўлади. Жумладан, Ҳазрат Навоий “Маҳбуб ул-қулуб” асарида: “Хирадманд улдурким, ёлғон демас, аммо барча чин, дегулук ҳам эмас”, деб насиҳат қилганлар.\nБинобарин, ёлғон айтиш қатъиян мумкин бўлмагани каби баъзи ростлар борки, мардлар у ростлар ҳақида асло сўз очишдан, қалам юритишдан ҳаё қиладилар. Чунки у нарсалар инсоннинг шаъни, қадр-қиммати, ор-номуси ҳақидадир.\nОАВда тарқатилган хабарларнинг ҳаққоний, қонунларимизга, миллатимиз маънавиятига, одоб-ахлоққа, инсонларнинг қадр-қимматига зиён етказмайдиган бўлиши билан бирга, уларни одамларнинг онги қабул қиладиган ҳам бўлмоғи даркор. Акс ҳолда ахборот муаллифи ўзининг бошига кўп ташвишлар орттириб олиши мумкин.\nБу ҳақда “Қобуснома” муаллифи ўз бошидан ўтказган қуйидаги воқеани ёзган. Ҳикоя узунроқ бўлгани учун қисқача мазмунини айтиб қўя қоламиз. Кайковус бир йили Ганжада меҳмон бўлади. Ганжа ҳукмдори Абу Суворнинг унга ҳурмати баланд бўлиб ҳар доим анжуманларга ва зиёфатларга уни чақиради. Бир сафар суҳбатда Кайковус Гургоннинг Сиёваск деган қишлоғида булоқдан сув олишга борган аёллардан бири кўзасини бошқа бирига бериб ўзи йўлни тозалаб боришини, чунки у ерда кўк қурт борлигини, агар аёллардан бири бехосдан ўша қуртни босиб олса, ҳаммасининг кўзасидаги суви бадбўй бўлиб қолишини айтади. Унинг бу гапини эшитган подшоҳ юзини ўгириб олади. Шу бўйи уни асло чақирмай қўяди. Изтиробга тушган Кайковус одам ёллаб Гургонга жўнатади. У одам Сиёсвакка бориб, қишлоқ улуғларидан ҳақиқатан шундай қурт борлиги ва унинг Кайковус айтган хусусиятга эга эканини тасдиқловчи хат олиб келгунча тўрт ой вақт ўтади.\nКайковус хатни подшоҳга олиб киради. Абу Сувор хатни ўқиб жилмаяди ва унга: “Рост гапирганингизга шубҳам йўқ эди, аммо сиздек донишманд одамнинг икки юз киши гувоҳлик бериши зарур бўладиган гапни айтишга нима мажбур қилганига ажабланган эдим”, дейди.\nТезкорликда биринчи бўламан, ҳаммани лол қолдирадиган материал ёзаман, дея арзон шуҳратга учиб, холислик ва ҳаққонийликни бой бериб қўйиш, аслида катта йўқотишдир. Бу – журналистика қонун-қоидалари ҳамда этикасига ҳам тўғри келмайди. Ахборот ортидан қувиш керак, лекин журналистиканинг олтин қоидаларини четлаб ўтмаслик лозим. Бугун юртимизда фаолият юритаётган баъзи ижтимоий тармоқлар, хусусан, Интернет сайтларида ана шундай ҳолатлар кузатиляптики, бундай масъулиятсизликлар аҳоли, хусусан, ёшларнинг кайфиятига салбий таъсир кўрсатиб уларнинг норозиликларига сабаб бўлмоқда.\nШунинг учун ҳам ҳар бир сўзимизни ёзишга чоғланар эканмиз, онгимизда Аллоҳ таолонинг, Унинг Расулининг бизни огоҳлантирган каломлари, аждодларимизнинг ибратлари; кўз ўнгимизда эса азиз ватандошимизнинг сиймоси, шаъни, қадр-қиммати пайдо бўлса, зиммамиздаги сўз айтиш масъулиятини янада теранроқ англаган бўлар эдик, деб умид қиламиз. Зотан, қалам аҳлларининг журналистикадек шарафли касбида қўлга киритадиган ютуқларини таъмин этувчи муҳим омил ҳам шу эмасми, ўзи!


ЎзА - Мададга муҳтож маданият маркази...\nОдатда баландпарвоз сўзларни айтишга ўрганиб қолганмиз. Бундай сўзларни айтарканмиз, оғриқли нуқталар, илдиз отаётган муаммоларнинг кучи кесилгандай бўлади. Бироқ шарқираб оқаётган сув тингач тубидаги ҳамма нарсалар кўриниб қолгани каби жарангдор сўзлар ҳам тинса, нуқсонлар аста-секин бўй кўрсата бошлайди.\nБир пайтлар ҳайқириқлари бутун Фарғонани тутган ёшларни бағрига олган Фарғона шаҳридаги “Ёшлар маданият ва спорт маркази” (амфитеатр) биноси бир қарашда ҳашаматли кўрингани билан ичкаридан разм солсангиз хоналар авария ҳолатига кела бошлаган. Қизиғи шундаки, бу ерда вилоят маданият маркази фаолият олиб боради. Амфитеатр ичидаги 4 та хона марказ учун ажратилган. Бугунги кунда марказда 65 та тўгаракка 1 минг 365 нафар болалар, ўқувчи-ёшлар қамраб олинган. Уларга 40 нафар мураббийлар сабоқ беради, амалий машғулотлар олиб боради. Ҳар бир тўгарак раҳбари зиммасида бир ойда 96 соат машғулот олиб бориш вазифаси юклатилган. Ўтган йили маданият маркази республика миқёсида “Энг намунали маданаят ва аҳоли дам олиш маркази номинацияси ғолиби бўлиб “Эҳтиром” мукофотини қўлга киритди.\nБир сўз билан айтганда, жорий йилда марказ ва унинг аъзолари 200 га яқин ташаккурнома, фахрий ёрлиқ ва сертификатларга эга бўлди. Марказ муваффақиятлари ҳақида соатлаб гапириш мумкин. Лекин гап бу ҳақда эмас. Гап маданий эҳтиёжлари ортиб бораётган аҳоли вакиллари ота-оналар, уларнинг фарзандларини қониқтирмаётган, тўгарак раҳбарларининг қалбини тирнаётган шароит ҳақида...\nТўгарак машғулотлари амфитеатр биносидан ташқари Фарғона ихтисослашган санъат мактаби, Фарғона шаҳридаги 4- болалар мусиқа ва санъат мактаби, 1,-2,-33- умумтаълим мактабларида олиб борилади.\nАйни пайтда амфитеатр ичидаги машғулотлар хонасини кузатамиз. Бўм-бўш, қаровсиз хоналар ҳеч қандай талабга жавоб бермайди. Жой танқислиги сабабли директорнинг хонасида ҳам машғулот ўтказиляпти. Қарийиб 36 йилдан бери шу соҳада меҳнат қилаётган марказ директори Татьяна Шералиева шу кунга қадар шароитни яхшилаш мақсадада бош уриб бормаган идораси қолмади. Қачон қарасанг елиб-югуради. Қишда иситиш тизими, ёзда салқин хона муаммоси... Дарвоқе, юқорида биз тилга олган ташаккурнома-ю сертификатлар қор-ёмғир сувлари оқиб тушган, таъмирсиз деворларга муносиб кўрилмасдан директор хонасидаги журнал столида тахланиб ётибди. Уларни деворларга махсус қолип билан ўрнатиб қўйса бўлади. Лекин бирорта хонада таъмирланган пардозланган девор йўқ, ҳаммасидан ёмғир сувлари оқиб тушиб деворни расво қилиб юборган. Чолғу асбоблари ҳам шу ерда, соҳага оид ҳужжатлар, буюмлар торгина учбурчак хонадан ўрин олган. Яқиндагина жонкуяр раҳбар ўз маблағи ҳисобидан 4 ёшли болалар учун мўлжаллаб ясалган тор, танбур. рубоб, ноғора каби чолғу асбоблари сотиб олибди. 24 нафар 4 ёшдан саккиз ёшгача бўлган болалар йиғиб ансамбл ташкил этилган. Болажонлар шу торгина хонада столларга тиғиз тизилишиб ўтириб мусиқа чалишни ўрганишади.\nДиректорнинг хонаси билан ёндош залда бадиий раҳбар, халқ филармонияси раҳбари, 2 нафар услубчи ва ҳисобчининг иш столлари жойлаштирилган. Ҳолбуки бу ерда вокал чолғу, фольклор, мақом ва рақс ансамблари ижрочиларининг машғулотлари олиб борилади. Ҳа, илож йўқлигидан ҳисобчи-ю ижодкор, истеъдодли болалар ҳам –бир хонада қўним топишган. Эски пол устига айрим жойлари йиртилиб кетган ленолиум солинган. Тўгарак аъзолари учун жиҳозлар уёқда турсин кийиниш хонаси ҳам йўқ. Электр тизими таъмирталаб, иссиқлик тизими узиб ташланган, санузел деярли йўқ. Ҳа болалар ва ёшлар томидан қор-ёмғирлар суви чакки ўтадиган, қишда совуқ, жазирамада жон сақлаш амри маҳол хоналарда вилоятимизнинг нуфузли тадбирларига тайёргарлик кўрадилар. Наврўз, Мустақиллик байрамлари ва бошқа шодиёна, фестиваллар тантаналари, театрлаштирилган концерт дастурларида айнан шу қоракўзлар – вилоят маданият марказининг 800 нафарга яқин аъзолари билан чиройли ўтади.\nАйтсам дилим, айтмасам тилим куяр деган нақл худди шу маданият фидоийларига айтилгандек. Рост гап амалдорларга ёқмайди!!!\nЛекин истеъдод жой танламас экан. Шароитнинг носозлигига қарамай ота-оналар фарзандларини бўш вақтини унумли ўтказиш учун тўгарак машғулотларига етаклаб келишади. Жой муаммоси туфайли ҳозирда 128 та тўгаракдан 65 таси ишлаб турибди. Бу рақам ҳам республикада биринчи саналади. Ота-оналарнинг маданий эҳтиёжлари баландлаб боряпти. Кўпчилик ота-оналар балет мактаби ташкил қилишни илтимос қилмоқда. Чунки болаларда сколиоз (умуртқа қийшайиши) касаллигини балет машқларигина бартараф этаркан. Хоналар эса балет мактаби учун мослаштирилмаган.\nМуаммоларни батафсил ўрганиш учун директорнинг қўлида сақланаётган ҳужжатлар билан танишдик. Марказ дастлаб Фарғона шаҳри Каштанзор кўчасида жойлашган 1903 йилда барпо этилган тарихий бинода фаолият кўрсатган. Бино 2012 йилда реконструкция қилиниши керак эди.\nФарғона шаҳар марказий маданият уйининг қайта қуриш ва қайта таъмирлаш тўғрисида 28.08.2012 йил кунги 183/1-сонли шартномага асосан “Қувасой қурилиш савдо сервис” хусусий корхонаси, вилоят ҳокимлиги “Ягона буюртмачи хизмати” инжиниринг компанияси ва марказий маданият уйи ўртасида уч томонлама шартнома тузилган. Шартномага асосан таъмирлаш ишлари олиб борилсада, ниҳоясига етказилмаган. Шундай қилиб, шартнома талаблари бажарилмаган.\n2019 йилнинг 18 март куни вилоят прокурорига вилоят маданият маркази директори Т. Шералиева имзоси билан ёзма мурожаат йўлланган. Унда шундай дейилган:\n“Вилоят марказий маданият уйи, “Қувасой қурилиш савдо сервис” хусусий корхонаси ва Фарғона вилояти ҳокимлиги “Ягона буюртмачи хизмати” инжиниринг компанияси ўртасида 2012 йил 28 августда мукаммал таъмирлаш тўғрисидаги 183/1-сонли шартнома тузилган.\nМазкур шартномага кўра қурилиш ишлари 2014 йил 31 декабрга қадар топшириши лозим эди. Фарғона туманлараро иқтисодий судининг 2018 йил 11 июлдаги ҳал қилув қарорида қурилиш ишларини якунлаб топшириш мажбурияти юклатилган. Кассация инстанцияси судининг 2019 йил 3 январдаги қарори Фарғона туманлараро иқтисодий судининг 2018 йил 11 июлдаги ҳал қилув қарорини ўзгартиришсиз қолдирган.\n“Қувасой қурилиш савдо сервис” хусусий корхонаси ва “Ягона буюртмачи хизмати” инжиниринг компанияси шартнома шартлари ва суд томонидан юклатилган мажбуриятни бажармасдан келмоқда, биз эса ҳозиргача биномизга кўча олмасдан сарсон бўлиб юрибмиз...\nЮқордагиларни инобатга олиб, сиздан биномизни таъмирлаш ишларини якунланиши ва топширилишида амалий ёрдам беришингизни сўрайман”.\nДиректорнинг айтишича мазкур хат бўйича прокуратура томонидан ҳолатлар ўрганилиб тегишли ҳужжатлар ва суд қарори вилоят мажбурий ижро бюросига топширилган.\nСавол туғилади. Вилоятда жуда катта қурилиш-бунёдкорлик ишлари олиб борилмоқда. Бир-биридан кўркам бинолар қад ростлаётир. Нима учун маданий мерос объектлари рўйхатига киритилган тарихий бино-шаҳар марказий маданият уйи бир неча йиллардан бери қайта реконструкция қилинмаяпти? Дарҳақиқат, бу бино анча вақтдан буён буён ташқи деворлари, олд эшик устунлари нураган, ички таъмирлаш ишлари тугалланмай, қаровсиз кўринишда ҳувиллаб ётибди.\nЁшлар маданият ва спорт марказининг иккинчи қаватида кар-соқовлар маданият маркази фаолият олиб боради. Улар учун яратилган шароит ҳамин қадар бўлса кошки эди. Шифтдан чакки ўтавериб шифт ва деворлар бўёғи кўчиб, сарғайиб ётибди. Мутлақо таъмирсиз, жиҳозланмаган хоналар таъбингизни хира қилади. Бу ерда бир неча тўгараклар билан бир қаторда 24 нафар аъзолари бўлган китобхонлик тўгараги ҳам мавжуд экан. Китобхонлар учун жиҳозлар, стол-стулларнинг етарли эмаслиги янада ачинарли.\nФарғона шаҳар Абдулла Қодирий мавзесида жойлашган шаҳар маданият маркази нотураржойга мослаштирилган кўп қаватли уйларнинг хонадонида фаолият олиб бораркан. Ичкарига кирсангиз бугунги замонавий хоналарнинг мутлақо аксини кўрасиз. Эскирган, яроқсиз ленолиум устига ота-оналардан ҳадя қилинган эски палос тўшаб рақс машғулотлари ўтказиларкан. 11 та тўгарак фаолияти худди шу залда, тор-танқис 2 та хонада олиб борилади. Бироқ шунга қарамасдан бу масканда фидойи инсонлар меҳнат қилишади.Стол устига тартиб билан терилган “Китобхон формуляри” га кўз югуртирамиз.\n–Ўтган йили 200 нафар ёш китобхонларимиз бор эди, – дейди тўгарак раҳбари Насибахон Деҳқонова. – 2019 йилнинг январь ойидан бугун кунга қадар китобхонлар сони 120 нафарга етди. Бу ерга 5 та маҳалла фуқаролар йиғини, 8-умумтаълим мактабидан китобхонлар келади. Кўриб турганингиздек, кутубхонамиз жуда тор, тўртта стул ва битта столдан бошқа ҳеч нарса йўқ. Китоб жавонимизда мингдан ортиқ китоб бор. Яқинда ўқувчиларимиз билан ўз маблағимизга китоблар харид қилдик. Шахсий ноотбугимни шу ерга олиб келганман. Болалар қизиқаётган электрон бадиий китобларни файлларга юклаб, кейин уларнинг телефонига ўтказиб бераман. 3-синф ўқувчиси Фарангиз Мирзамаҳмудова энг фаол китобхон. Онаси Фаридахон Исақова қизи билан биргаликда келиб бадиий асарларни олиб кетади. Яна бир ёш оналардан бири Зиёратхон Шарипова қизлари Ҳамидахон ва Анисахонни китоб мутолаасига иштиёқ уйғотиш учун шу кўримсиз марказга олиб келиб, китоблар билан танишишади. Ўқув залида китоб мутолаа қилишни ҳоҳлашади. Биз ҳам шинам, ёруғ хоналарда машғулот ўтказишни истаймиз. Мутасаддилар бизнинг масканимизга ташриф буюриб, шароитларимизни ўрганиб амалий ёрдам беришса...\nПрезидентимизнинг 2018 йил 28 ноябрдаги «Ўзбекистон Республикасида миллий маданиятни янада ривожлантириш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида»ги қарорида аксарият маданият ва санъат муассасаларининг моддий-техника базаси замон талаблари ва халқаро стандартларга мос келмаслиги таъкидланган. Шунингдек, аҳоли, жумладан, ёшларнинг ижодий салоҳиятини рўёбга чиқариш учун зарур шарт-шароитларни яратиш ва кенгайтириш, соҳага замонавий технологияларни жорий қилиш, ногиронлиги бўлган шахсларни маданий ҳаётда фаол иштирок этишини таъминлаш каби вазифалар белгилаб қўйилган.\nМазкур қарор эълон қилинганига ҳадемай бир йил бўлади. Унинг ижроси юзасидан мутасадди ташкилот раҳбарлари қачон мулоҳаза қилиб, амалий ҳаракатга киришишади?! Юқорида тилга олиб ўтилган камчиликлар вилоят марказида кўзга ташланиб турган муаммолардан “бир лавҳа” холос. Шаҳар, туманларга, чекка қишлоқлардаги қулф солинган клублар, эгасиз ётган бинолар, киришга юрак бетламайдиган ғариб ва вайрона маданият марказларига қачон ва кимлар мадад беради?!


25 январ 2021, Тошкент вақти: 15:06\nЎзэкспормарказда ташкил қилинган COVID-19 маркази, август, 2020\nТошкентда қатор COVID-19 марказлари ёпилаётгани расман маълум қилинди, вилоятларда эса бу жараён бир ҳафтадирки давом этмоқда.\nТошкент шаҳри ва Наманган, Қашқадарё вилоятларидаги тиббиёт ходимларидан олинган маълумотга кўра, сўнгги 2 ҳафта ичида янги аниқланаётган беморлар сони муттасил пастлаб бормоқда.\nРасмийлар, марказлар вақтинча консервация қилинаётгани, тиббиёт ходимлари ҳам зарурат туғилганда, дарҳол қайтиш шарти билан доимий иш жойига қайтарилаётганини билдирмоқда.\nАммо уй шароитида ўзини ўзи даволаётган беморлар сони ҳақида расмий маълумот йўқ. Тиббиётчилар бундай беморлар сони қайд этилганлардан ҳануз бир неча баробар кўп бўлиши мумкин, демоқда.\nКовид марказлари ёпила бошлагани ҳақидаги илк расмий баёнот 24 ноябрда берилди.\nТошкент шаҳар Шайхонтоҳур тумани сектор раҳбарлари сайёр қабул ўтказиб, бу тумандаги 1008 ўринлик “Атлас” ковид маркази ёпилганини маълум қилди.\nШайхонтоҳур тумани ҳокими Абдуқаҳҳор Тўхтаев тез орада 505 ўринлик «Ёшлик» спорт мажмуасидаги марказ ҳам ишини тўхтатишини айтди.\n“Июнь ойида бошлаганимизда, битта саралаш марказимизда кунига 200–250 талаб беморларни қабул қилаётгандик. Улар орасидан кунига 10 тадан 25тагача беморда пневмония, 15 тадан 20 тагача беморда COVID-19 аниқланаётганди. Худога минг қатла шукр, бугунги кунда ковид чиқаётгани йўқ. Кеча фақат бир беморда пневмония чиқибди. 18та, 12та, 10та, 4та, 3та, 2та, 1 та бўлиб камайиб борди. Шунинг учун ҳам карантинни юмшатдик”, - деди Абдуқаҳҳор Тўхтаев.\nБу расмий ковид марказлари консервация қилинаётганини айтиб, келгусида касаллик яна тарқалмаслиги учун аҳоли эҳтиёт чораларини кўришда давом этиши кераклигини урғулади.\nЎзбекистонда коронавирус беморлари сонига оид берилаётган расмий рақамларнинг ҳаққоний вазиятни акс эттирмаётгани кўп маротаба ошкор бўлди. Шу боис ковид марказларини ёпиш қарори ҳам жамоатчилик томонидан шубҳа билан қарши олинаётгани кузатилмоқда.\nОзодлик бу баёнот ортидан Тошкент шаҳри ва айрим вилоятлардаги вазиятни ўрганди.\nЖумладан, коронавирус беморлари сони нисбатан кўп қайд этилган Наманган вилоятида мавжуд 7 та COVID-19 марказидан 5 таси ёпилгани маълум бўлди.\nВилоятда ўта оғир беморларни даволаб келаётган “Баркамол авлод” спорт мажмуасида очилган марказда ишлаган шифокордан олинган маълумотга кўра, ўнлаб ҳамкасби икки кун муқаддам ўзининг доимий иш жойига қайтарилган.\n“Бугундан ўзимизнинг поликлиникада ишга чиқдим. Унгача вилоят юқумли касалликлар шифохонаси ва “Баркамол авлод” ковид марказида ишладим. Бизда 7 та ковид марказ бор эди, 5 таси консервация қилинди, эҳтиёт шарт. Касал ростдан ҳам камайган, тўғриси ўзимиз ҳам кутмагандик. Аксинча, ноябрни ўртаси – декабрдан касал кўпайса керак яна, деб қўрқиб тургандик. Ҳалиям қўрқув бор, лекин ҳозир аҳвол яхшиланди”, - деди олий тоифали инфекционист врач.\nИсми ошкор этилмаслигини сўраган бу врач касалликнинг камайиши сабабини вирус тарқалиш занжирининг узилиши ҳамда аҳолининг ҳануз эҳтиёт чораларига амал қилаётгани, деб ҳисоблашини билдирди.\n“Касаллик камайибди, деб яна катта тўйларга ўтиб кетсак, ниқобларни ечиб, ижтимоий масофани ушламасак, яна ёздаги аҳвол такрорланиши мумкин. Шунинг учун, аҳолимиз ўзи жуда эҳтиёт бўлиши керак. 150 кишилик тўйларга ўзимизни урсак, вирус яна кўтарилиши мумкин”, - деб тавсия қилди шифокор.\nНаманган вилояти марказий шифохонасининг исмини ошкор қилмаётганимиз ходимига кўра, ҳозир вилоятдаги коронавирус беморлари 400 ўринлик “Баркамол авлод” ковид маркази ҳамда вилоят юқумли касалликлар шифохонасида даволанмоқда. Бошқа марказлар вақтинча ёпилган, шифокорлари эса иш жойларига қайтарилган.\n“Ковитолог сертификати берилган врачларнинг ҳаммаси махсус рўйхатга олинган, зарурат бўлиши билан яна ишга қайтарилади. Ҳозир улар ўзлари доимий ишлаган шифохоналарга қайтарилган”, - деди расмий Озодлик билан микрофонсиз суҳбатда.\nТошкент шаҳри Зангиота туманида COVID-19 беморлари учун қурилган махсус шифохонада ишлаган ҳамширанинг айтишича, бу масканга келтирилаётган беморлар сонида ҳам сўнгги 10 кун ичида муттасил пастлаш кузатилмоқда.\n“Янги касалланганлар сони камайяпти, бу тўғри. Мен аниқ рақамни айтолмайман, бизга айтишмайди. Лекин озайгани кўриниб турибдиғда. Ҳозир шаҳардаги бошқа ковид марказларини ёпишгани учун беморларни бизга олиб келишяпти, шуни ҳисобига бизда кунлик қабул унақа кескин озаймади ҳали”,- деди ҳамшира.\nОзодлик Зангитота шифохонаси маъмуриятидан бу борада расмий изоҳ ололмади.\nБу шифохона 2020 йилнинг майида қуриб битказилган ва унда Тошкент шаҳри ҳамда вилоятида аниқланган, аҳволи ўрта оғир ва ўта оғир бўлган коронавирус беморлари даволанмоқда.\nТошкент шаҳрининг Учтепа туманидаги оилавий поликлиника (ОП) бош шифокорининг айтишича, қарийб 300 минг аҳоли яшайдиган туманда 25 ноябрь куни коронавирус аниқланган бирорта бемор қайд этилмаган.\n24 ноябрь куни 3 бемор, 23 ноябрда 2 нафар, 2 ҳафта муқаддам эса бир кунда 8 бемор қайд этилган эди.\n“Ноябрь ойи ичида кунма-кун беморлар сони тушиб келди. Октябрни бошларида кунига 20-25 тадан янги касаллар аниқладик. Енгилларини уйида даволаётган эдик, оғирроқларини касалхонага жойлаётгандик. Ҳозир 3 нафардан чиқяпти, бугун шу соатгача ҳали бирортаям бемор аниқланмади”, - деди ОП бош шифокори.\nТошкент шаҳри ва вилоятига мамлакатда аниқланган жами беморларнинг 70 -78 фоизи тўғри келади.\nШу йилнинг 5 июлидан касаллик енгил кечаётган беморларни уй шароитида даволаш тартибига ўтилгач, уларга тиббий хизмат кўрсатиш вазифаси ОП, кўп тармоқли поликлиника, қишлоқ оилавий поликлиникалари (ҚОП) ҳамда қишлоқ врачлик пунктларига (ҚВП) юкланди.\nУчтепалик шифокорнинг айтишича, июль-август ойларида бу муассасалар муқаддам мисли кўрилмаган босим остида ишлаган.\n“Бизнинг районни ўзида кунига 200 тагача бемор аниқланган кунлар бўлди. Туну кун тўхтовсиз ишладик. Бизнинг поликлиниканинг ўзига бир кунда 60 тагача чақириқ тушган кунлар бўлди. Ҳозирга келиб, аҳолининг катта қисми ўтказди бу касалликни, кўпчиликда иммунитет шаклланди. Лекин декабрда яна қайтиши мумкин, деган хавотир бор. Россиядаги аҳволни кўриб турибсиз, яна авж олди. Бизда ҳам шу аҳвол бўлиб қолиши мумкин, шунинг учун ҳамма персоналимиз тайёр турибди”,-деди бош шифокор.\nБеморлар сони нисбатан оз қайд этилган Қашқадарёда эса ковид марказларининг дастлабкилари 10 кун муқаддам ёпилган.\nКоронавирус беморларини даволаган терапевт шифокорга кўра, шу кунда вилоят марказидаги “Геологлар сиҳатгоҳи” ҳамда Соғломлаштириш спорт мажмуасида очилган марказларда коронавирус беморлари даволанмоқда:\n“Оғир беморлар вилоят юқумли касалликлар шифохонасида. 4 кун муқаддам қарийб 30 нафар аҳволи барқарор бемор қолганди. Аҳволи оғир беморлар вилоят бўйича шу касалхонада даволанди, енгиллари ўзининг районларида даволанди. Шикоятлар ҳам камайди аҳолида. Қутулганимиз шу бўлсин, деб суюниб-суюниб ўзимизнинг ишимизга қайтдик”.\nРасмий рақамларга кўра, Ўзбекистон бўйича 89 та муассаса COVID-19 беморлари учун ажратилган ва уларда жами 17 минг 500 та ўрин бор.\n25 ноябрга келиб, мамлакат бўйлаб 2 минг 118 бемор шифокор назорати остида даволанмоқда.\nСоғлиқни сақлаш вазирлигида ишлаган собиқ расмийнинг айтишича, аслида шу кундаги расмий статистика асл статистикага "нисбатан яқин бўлиши мумкин":\n“Ҳозир орадаги фарқ яқинлашди, ва ниҳоят. Лекин, бу рақамлар ичида ҳануз уйида даволанаётган енгил касаллар йўқ. Ковид марказлари ёпилди, касал кам, дейишганда ҳам уйдаги беморлар ҳисобга олинмаяпти. Чунки беморларнинг асосий қисми уйида, ўзининг ҳисобидан даволаняпти-да ҳалиям. Одамларнинг кўпчилиги оёқда ўтказяпти, касал борлигиниям билмайди. Одамларда ҳам қўрқув камайиб қолди. Кейин, авж палла ростдан ҳам ўтди шекилли-да – оммавий касалланиш ва ўлим ҳоллари ростдан кескин пастлади. Энг муҳими, пневмония камайди. Лекин касалланиш бор ҳалиям, шунчаки, уларнинг ҳаммаси қоғозга тушаётгани йўқ”.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги 25 ноябрь coaт 20:00 га қадар берган маълумотга кўра, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 72 178 нафарни ташкил этмоқда.\n25 ноябрь куни мамлакат бўйлаб 80 та янги бемор қайд этилган. Расмий статистикага кўра, касаллик кўп тарқалаётган ҳудудлар Самарқанд, Фарғона, Тошкент вилоятлари ҳамда Тошкент шаҳри бўлиб қолмоқда.


ЎзА - ТУРИЗМ: хорижлик сайёҳларнинг эътирозига ўрин бор\n02.06.2018 07:17 Чоп этиш версияси\nТУРИЗМ: хорижлик сайёҳларнинг эътирозига ўрин бор\nБиз хорижлик сайёҳларнинг мамлакатимиз ҳақидаги илиқ таассуротларини тинглашга ўрганиб қолганмиз. Улар асосан бизнинг меҳмондўстлигимиз ва миллий таомларимизни кўкларга кўтарадилар. Сайёҳлар учун яратилган шарт-шароитлар, сервис хизмати ҳақида деярли лом-лим дейишмайди. Туризм соҳасини ривожлантиришга катта эътибор қаратилаётган айни пайтда хорижлик сайёҳларнинг ҳам фикрларига қулоқ солиш керакмасмикан?\n– Мен Туркиянинг курорт шаҳари бўлган Анталияда ўқийман, шу боис туризм бўйича ўз қарашларим бор, – дейди Акдениз университети докторанти, молдовалик Дмитрий Неагу. – Бухоро, Самарқанд шаҳарларга уюштирилган саёҳатлар давомида кўрганларимдан келиб чиқиб, баъзи бир мулоҳазаларимни билдирмоқчиман.\nОдатда, сайёҳлик индустрияси ривожланган мамлакатларда туристларга бир тур давомида комплекс дастур таклиф этишади ва унга умумий харажат ставкаси белгиланади: транспорт, овқатланиш, сув ҳавзалари, тарихий объектларга ташриф, гид хизмати ва ҳ.к. Ўзбекистонда шу жиҳатдан бироз оқсаш бор экан: ҳар бир обидага борганда биз алоҳида пул тўладик, у ердаги қўшимча хизматларга ҳам алоҳида пул олишар экан. Бухоро, Самарқанд, Хива каби шаҳарлардаги тарихий обидалар вакиллари ўзаро келишиб, маҳаллий ва хорижий шахслар учун битта тўлов тизимини жорий этиши мумкинку.\nКўрсатиладиган хизматлар ва сотиб олиши мумкин бўлган товар ва маҳсулотларнинг ўртача нархини чиқариб, кичик буклет кўринишида тарқатиш керак. Сайёҳларда бунга эҳтиёж катта. Қолаверса, ҳар бир сайёҳнинг қўлида йўналиш хариталари бўлиши лозим.\n– Автотураргоҳларда ноқулайликларни кузатдим, уларни замонавий талаблар асосида ташкил қилиш керак, деб ўйлайман, дейди Куния шаҳридаги Селчук университети талабаси, бангладешлик Лабиб Файсал Хан.\n– Ўзбекистондаги тарихий обидалар, асосан Ислом оламида ўз ўрнига эга бўлган йирик шахслар шарафига қурилган, – дейди Измирдаги “9 сентябрь” университети докторанти, қирғизистонлик Достонбек Раззоқ ўғли. – Табиийки, бу ерга келувчилар ҳам ислом динига эътиқод қилувчилар бўлади. Улар бундай муборак жойларда намоз ўқиб, улуғ инсонларнинг руҳига дуо қилишни истайдилар. Аммо биз борган манзилларнинг кўпида таҳорат олиш учун шароит яратилмаганига гувоҳ бўлдик. Ҳожатхоналар ҳам талабларга жавоб бермайди.\nСербиялик Эльмаза Сабанович, Мармара университети 3-курс талабаси:\n– Европадан келган сайёҳ Ўзбекистонда ҳеч бўлмаса рус тилини билмаса қийналар экан. Тарихий объектларни томоша қилиш мароқли, аммо турист учун бунинг ўзи етарли эмас. Чет эллик одамларни қизиқтириш учун турли тадбирларни уюштириш керак. Масалан, Истанбулдаги Дўлма Бахче саройида мактублар ёзилади. Бу Отатурк яшаган ва вафот этган сарой бўлиб, агар Отатурк тирик бўлганида қандай тилак ва истакларингиз бўлган бўларди қабилида... сўнг уларнинг ичидан яхшилари танланиб, сайтга қўйилади, яъни зиёратчиларни қизиқтиришади.\nМолдовалик Анна-Мария Панку, Кайсери шаҳридаги Эржиес университети магистранти:\n– Ўзбекистон ҳақида Ғарбий Европада тарғибот бор шекилли, саёҳат давомида Германия, Франция каби мамлакатлардан келган инсонларни учратдим. Аммо полякларга, венгрларга (ваҳоланки уларнинг ўзбек заминига тарихан боғлиқлик томони бор), словакларга, болгарларга Ўзбекистон ҳақида маълумот берилмайди? Менимча, айнан шу ҳудудларда Ўзбекистон тарғиб қилинса, бу ерга келишни истовчилар айнан шу ерда кўпроқ топилади. Масалан, менинг отам ҳам совет замонида геолог сифатида Ватанингизга келган. Биринчи марта мазкур лойиҳа ҳақида эшитганимда, отам борган юртга бориш иштиёқи уйғонган эди.\nБундай фикрларни ўқигач, хорижлик сайёҳларнинг эътирозларини ҳам тинглай билишимиз керак экан, деган хулосага келдим.\nДилноза Умарова, ЎзА


АҚШ Ўзбекистондаги афғон учувчилари ҳақида баёнот берди | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n2514 09:03 12.09.2021\nАмерика Қўшма Штатлари Ўзбекистон билан эришган келишувга кўра, бу мамлакатга келган Афғонистон Ҳарбий ҳаво кучларининг бир гуруҳ учувчилари оилалари билан шу ҳафта охирида Америка ҳарбий базасига олиб кетилади, деб хабар беради Wall Street Journal манбаларга таяниб.\nУнинг сўзларига кўра, гап Афғонистонда толиблар ҳокимиятга келганидан сўнг, қариндошлари билан Афғонистон ҳаво кучларининг самолётлари ва вертолётларида Ўзбекистонга қочиб келган Афғонистон ҳарбий-ҳаво кучлари учувчилари ҳақида кетмоқда. Қайд этилишича, “Толибон” Ўзбекистон расмийларидан Афғонистонни тарк этган учувчиларни экстрадиция қилишни сўраган.\nГазета таъкидлаганидек, учувчиларнинг ўзи, “Толибон” барча амалдорлар ва ҳарбийларга ваъда берган амнистияга қарамай, уларнинг ва оилалари хавфсизлигидан қўрқишади. Нашр маълумотларига кўра, Ўзбекистонда жами 585 афғон учувчиси, экипаж аъзолари ва уларнинг қариндошлари бор. Бу одамлар «АҚШнинг Доҳадаги ҳарбий базасига учиб кетиши» кутилмоқда, лекин улар АҚШга ёки бошқа жойга бориши аниқ эмас.\nГазетага кўра, Ўзбекистонда Афғонистондан олдин келган 46 та ҳарбий самолёт ва вертолётлар бор, уларнинг кейинги тақдири номаълум. “Толибон” самолётни Афғонистонга қайтаришга чақирмоқда, лекин бундай ҳаракат АҚШдан қаттиқ қаршилик кўрсатиши мумкин, дейди газета.\nШунингдек, “Толибон” вакили Суҳайл Шоҳин қочган афғон учувчиларининг мамлакатига қайтиши зарурлигини эълон қилгани қайд этилган.\n«Бу учувчилар ўз мамлакатларига қайтишлари лозим, улар мамлакатга керак», деган Шоҳин.\nАфғонистон Ўзбекистон Толибон АҚШ учувчилар\n506 15:45 27.10.2021


Ошиқ ўлди дея салоҳ этарлар,\nЎлган ҳайвон эрур - ошиқлар ўлмас.\nҚуёш уфқдан бош кўтариши билан тонг отади. Уфққа бош қўйганида эса тун бошланади. Тун – ўша тун. Кун – ўша кун. Ҳеч нима гўё ўзгармайди. Уддалай олса, одамзод ҳар кун бир янги қуёш яратарди. Одатий, кўникилган қоронғулик – тун зулматидан қутулиб, ҳар субҳидамда аввалгига ўхшамайдиган офтобни қаршилаш завқли эмасми? Аллақайси замонларда шуни ҳам кимдир хаёлдан ўтказган бўлиши мумкин. Ҳайриятки, инсон янги ой, янги қуёш, янги-янги юлдуз яратишга қодир эмас. Бўлмаса, курраи оламнинг буюк мувозанати бузилиб, дахлсиз интизоми ўзгартирилар ва янада бошқача ваҳшиёна кураш, ўзгача бир мудҳиш тўфон-у қасирғалар авж олиб кетиши муқаррар эди...\nТасаввур қилайлик: Ҳазрати Одам Ато фарзандлари буғдой еб, буғдой неъматлари билан тирикчилик ўтказмаганда нима бўларди? Шайх Фаридуддин Аттор айтган мусибат юзага келарди:\nБани одам агар гандум нахурди,\nҲаме мардум ба жуз мардум нахурди.\nЧунончи: Одам қавми агар буғдой емаса эди, улар бир-биридан бошқа бир нимани емасди. Шубҳасиз, шундай бўларди. Фақат сиёҳ эмас, балки қон ва кўз ёш ила қоғозга битилиб келинган башар тарихи Атторнинг ҳақлигини ҳамон тасдиқлаб турибди.\nИнсонни зулм ва йиртқичликдан сақлайдиган, нафсни офат ва қабоҳатлардан поклайдиган иккита куч манбаи бор. Бири – Оллоҳни таниш, У кўрсатган йўлдан юриш. Иккинчиси, Ўзни англаш. Англаган – севади, севган эса тушунади. Энг мураккаб, энг қалтис муаммоларни ҳал қилиш шунда ўз-ўзидан енгиллашиб, ўнглашиб боради. Бектошийлик тариқатининг бош фалсафаси бор-йўғи тўрт қаторгина шеърда ифодалангани тасодиф эмас:\nОдамга бош эгмаганни\nНомини шайтон деюрмиз.\nАсосий ҳақиқат ана шу. Ҳамма давр, ҳамма замонларда инсон зиммасига юкланган муқаддас вазифа ҳам мана шу: Ҳақни ва халқни севиш.\nМутасаввифларга кўра, инсон Тангри мазҳарларининг энг юксаги. У яратилмаса, коинот ҳам яратилмасди. Борлиқ бир жасад. Унинг руҳи ва жони одам. Лекин бу хусусда қанчалик кўп гапирилиб, нечоғлик кўп ёзилмасин, илоҳий моҳият мушоҳадаси кенг қулоч ёзмаган. Ишқ ва ирфон сирлари тадқиқ қилинган бир асарда:\nМо Худойи олам одам ёфтем,\nИнчунин одам вале кам ёфтем,\nдейилади. Яъни: биз олам Тангрисини одам ўлароқ топдик. Аммо бундай одамни жуда кам учратдик. Шарқда шу тоифага мансуб кишиларга валий, ориф, сўфий, фақир ёки дарвеш дейилган. Одамлар шу зотларнинг ўзига ҳам, сўзи ва амалига ҳам ишонишган. Алдамагани, риёга ён бермагани, холислиги, кароматфурушлик қилмагани боис ҳалқ уларга эргашган.\nБулар кўнгилда томир ёзмаган ёки ўзи яшамаган ҳолдан баҳс юритишга қатъиян қарши бўлишган. Ривоят қилинишича, фақр ҳоли хусусида халққа маъруза қилган Рувайм бин Муҳаммадга машҳур шайхлардан бири қуйидаги мазмунда бир байт айтибди: “Одамку ўлдирмассан, қилични не қилурсен? Қимматбаҳо қилични сотиб пулига тўтиқуш олсанг бўлмайдими?” Рамз ва киноя ила айтилган бу фикрдан кўзда тутилган мақсадни Абу Бакр Муҳаммад бин Исҳоқ Бухорий бундай изоҳлайди: “Рувайм дилида бўлмаган, ўзи яшамагани ҳолдан баҳс юритмиш. Ҳолбуки, фақр ҳолини аввал кўнгилда барқарор айлаш, сўнгра унинг моҳият ва фазилатларидан сўзлаш ё ёзиш лозим. Буюклардан бири демишки, “Табиатига ёт, яъни руҳиятидан жой топмаган бир ҳол ё бир ҳақиқат хусусида гапирган кимсанинг даъвоси уни эшакка яқинлаштиради...”. Демак, гапга ружуъ қилиш, донолик ролини бажариш билан ҳақиқатга хизмат қилиб бўлмайди. Асос – маъно, моҳият, асос – дард ва самимиятдир. Шулар бўлмаса, қолгани сохталик, алдов ва ҳийла эрур.\nМаъно ва моҳият эшиги қандай очилади? Бунга етишмоқ учун олдин Тангрини таниш керакми ёки Тангрини таниганларними? Бу саволга кўпчилик “Албатта, Тангрини таниганларни танишда!” деб жавоб бериши шубҳасиз. Агар шундай бўлганда эди, чиндан ҳам Ҳақ йўлчилари ва дўстларини таниш енгил кечганда эди – инсоният аллақачон маънавий-ахлоқий хасталиклардан, ғафлат, жаҳолат, қаҳру ғазаб офатларидан қутулиб, ер юзини жаннат қилган бўлар эди. Ва ўзини бунчалик кулфат, бахтсизлик, зулм ва бағритошликларга маҳкум айламасди. Унинг ҳийла ва найрангбозликлари, нафс шавқи ва лаззати учун турланиб-тусланишлари, ютоқиб ташланишлари ривож топиб бормасди.\nИнсоннинг зоҳирий йўлсизлиги унчалик қўрқинчли эмас, ботиний йўлсизлик ёмон, ички адашув, ичдаги имконсизликлар таҳликали.\n“Тангрини таниш, - дейди Баҳоуддин Валад, - валиларни танишдан кўп осондир. Бутун олам Тангрига топинади. Унга сажда қилади. Аммо юз мингларча инсондан ҳатто биттаси ҳам валиларни етарли даражада таний олмайди. Ҳазрати Мусо Тангрининг элчиси эмасмиди? Тангри у билан сўзлашмаганмиди? Асоси қўлида аждаҳога айланмаганмиди? Ул асо ила осийлардан ғолиб келмаганмиди?”\nХудди шундай бўлган эди. Шунга қарамасдан, Ҳазрати Мусо валиларнинг юзини кўриш, уларни таниш учун Тангридан ёрдам тилайди. Унга ёлворади. Ниҳоят, Оллоҳ унинг дуо ва илтижосини қабул қилади ва унга “Ўз умматинг орасидан чиқ, саёҳат қил!” дея буюради. Мусо алайҳиссалом сўнг саёҳатга кетади. Хизрни топади ва танийди. Лекин Хизрнинг аҳволини тушунмайди. Тушунмаганлиги боис унинг ишларига эътироз билдиради. Охири “Бундан буён энди сендан неки зоҳир бўлса, сас чиқармайман ва жону кўнгулдан қабул айлайман”, - деб тавба қилади.\nҚуръони каримда нақл этилган Хизр ва Мусо ҳикоятига тасаввуф ва тасаввуф адабиётида алоҳида эътибор берилгани бежиз эмас. Бундан кўзда тутилган асосий мақсад Оллоҳнинг хос бандалари, яъни валийуллоҳларнинг таълими, тарбияси ва таъсирисиз илоҳий сайру саёҳат, файзу камолотда олий натижаларга эришиб бўлмаслигини таъкидлаш эди.\nШарқ мутасаввифларининг ўзига хос хизматидан бири, балким биринчиси, инсоннинг маънавий мавқеи ва ички оламига доир қарашларни мисли кўрилмаган даражада кенгайтирганлиги, деса асло хато бўлмайди. Инсон сийратига очилган Йўл – ўзини таниш, Ҳақ ва ҳақиқатга эришишнинг мустасно бир йўли эканини мана шу Маърифат пешволари кашф қилиб берган. Ахлоқий, маънавий, руҳий ва завқий тажрибанинг улар жуда қийин, бағоят машаққатли усулларини танлашган. Гоҳо узлатга чекиниб, нафсни қийнашган, гоҳо муроқаба ва мушоҳадага берилишган. Кўнгилда ишқ оташи ёлқинланганда ўзни ҳам, ўзгани ҳам унутиб холис ҳол, беғараз, бетаъма амал соҳиби ўлароқ кун кечиришган. Тасаввуф адабиётининг етакчи қаҳрамонлари ана шулар. Саноий, Аттор, Румий, Навоий сингари даҳо санъаткорларга мана шу шахсларнинг ҳаёти ва қисмати илҳом бағишлаган. Фаридиддин Аттор “Тазкират ул-авлиё”ни ёзганда, шеърий асарларидан кам заҳмат чекмаган ва нисбатан олганда илҳом даражаси ҳам паст бўлмаган. Бу китоб Аттор учун ғоявий-ирфоний бир манба вазифасини ўтаган. Уни валию авлиёлар муҳитига олиб кириб, кенг бир миқёсда уларнинг шахсияти, маслаги ҳамда мафкурасидан огоҳ этган. Атторнинг шоирлик санъати – валоят сир-асрори бадиий талқинларини яратиш санъати эди. У аҳли ҳол ва аҳли ирфоннинг муҳиби эди.\nАҳли ирфон нуқтаи назарига кўра, Оллоҳ ўзини ошкор айлаш, яъни танитиш учун коинотни вужудга келтирган. Асосий ният эса борлиқ-олам саҳнига комил инсонни чиқариш бўлган. Дунёнинг зоҳирий манзараси касрат – кўпликни акс эттиради. Унинг замирида ваҳдат – буюк Бирлик пинҳондир.\nМоҳиятбин одам коинотда улуҳият тажаллисини кўриши ва севиши лозим. Ана шунда мажозий ишқдан илгарилаб, илоҳий ишққа юксала олади. Ва қалбнинг Ҳақ тажаллигоҳилиги тўлиқ ёрқинлашади. Бироқ инсон қавми ақлини танигандан буён маънога эмас, шакл ва сувратга қизиқиб келади. Ваҳдат эмас, у касрат ошуфтасидир. Неча ўнлаб ориф ва мутафаккир бу қарашнинг ноқислиги, саёзлигини асослаб берган бўлса ҳамки, уни англайдиган, англаб амал қилгувчилар сафи кенгаймаган. Не-не мутасаввиф, не-не олий нуфузли шайх ва муршидлар, “Эй ғофиллар! Биз сувратга ошиқмиз” дейсиз. Бу хатодир. Чунки бутун олам маъно ва ҳақиқатга ошиқ... Сурат бир қадаҳ. Сурат бир косага ўхшайди. Маъно ва ҳақиқат эса уларнинг ичидаги май ёки таомдир. Мақсад қадаҳ ҳам эмас, коса ҳам эмас... Буни билинг ва англашда адашманг!” дея хитоб қилишган. Ўз фикр-қарашларини жилд-жилд китобларда ифодалаб беришган. Аҳвол эса айтарли ўзгармаган.\nЎзингиз бир ўйланг: неча юз йиллар мобайнида пайғамбарлар ортидан пайғамбарлар келиб, одамларни ғафлат, жаҳолат уйқусидан қутулишга чорлаб, қанчадан-қанча нодир фикрларни баён этишган. Нафаси тошни, темирни эритадиган валию орифлар томоғ оғритиб: “Эй ғофиллар! Эй гумроҳлар! Сиз бу ғаддор дунё ўрмонида йиртқич ва қонхўр махлуқлар орасида нечун қўрқмасдан ухлаб ётибсиз?! Бешафқат ва қонли бу маскандан, бераҳм ва олчоқ бу очундан ўзингизни халос қилинг! Одамийлик шарафи ва ҳақпарастлик иқболини намойиш айланг!..” дея нола чексалар ҳам ўша машъум хоби ғафлатдан бедор бўлолмаган. Бобораҳим Машраб эса тирикликни ўлимга эврилтирган ушбу ҳодисани хулосалаб:\nБу ғафлат уйқусидан, эй ёронлар, уйғониб бўлмас, -\nШулар назарда тутилса, Ғарб файласуфи Спиноза айтган қуйидаги гапнинг моҳияти жуда осон равшанлашади: “Мен иккинчи бир ҳаётни асло орзу қилмайман. Чунки, зот эътибори ила бу ҳаётда ўликларнинг орасида тирилдим”.\nМутасаввифларнинг инонч ва эътиқодлари бўйича, олам Ҳақнинг вужудида зоҳир бўлиб, фақат ҳар он янгиланиб, ўзгариб турадиган бир қанча фоний ва йўқ бўлувчи сувратлардан иборатдир. Булар Унинг асмо ва сифатларининг мазҳарлари бўлса-да, зотан Оллоҳ булардан мустағнийдир. Олам йўқ бўлса ҳам Оллоҳ зотий сифоти ила яна боқий қолади. Демак, оламнинг моҳиятини яхлит шаклда билиш ва ўзлаштириш учун, энг аввало, фано тариқига юз буриш, фанолик ҳоли ва сир-асроридан яхши огоҳ бўлиш лозим. Чунки йўқликни – йўқлик ўрнида кўриш, ўткинчини – ўткинчи ўлароқ танишда адашмаслик фақру фано ҳолининг бош талабларидан ҳисобланади. Фано – нафсоний, ҳайвоний эҳтиросларни руҳ, кўнгул камоли учун, алдамчи латифликлар, бақосиз гўзалликларни энг олий, энг мукаммал Гўзаллик учун қурбон қилиш демак. Бу қурбонлик қанча кўпайса, инсон сийрати янги маъни, ҳеч мисли кўрилмаган янги-янги иштиёқ ва завқ-шавқ билан ўшанча бойиб боради, энг муҳими, у башарий менлигини поклаб ишқ ва маърифат оғушида гўё бошқадан дунёга келади. Буларнинг бари мистик йўл ва мушоҳада ила амалга ошади. Баъзи бировлар мистика ёхуд мистизм сўзини эштишданоқ чўчиб кетади. Бу тўғри эмас. Ботини қашшоқ, ҳислари якранг, фикр-тушунчалари турғун ва қўпол кимсаларда ҳеч қачон мистик ҳолат юз очмайди. Шу боисдан ҳам улар сўфий ва мутасаввиф ижодкорлар асарларини ўқиб-ўрганишда қанча уриниб-суринмасин, сирли ва асосий нарсани барибир фаҳмлашолмайди. Мистик майл қачон туғилади? Қачонки, одам ўзининг ички оламидаги латифлик ва гўзалликдан завқланса, илҳом топса. Қачонки, сўз билан ифодалаш қийин бўлган шу гўзаллик ва нафислик бағрига чекинишга табиий эҳтиёж сезса. Инсоният тарихи қадар қадимий бўлган мистик тажриба ҳар бир маданиятнинг табиати ва туб моҳиятига кўра алоҳида бир маъно касб этгани эътиборга олинса, ислом фалсафасининг энг оригинал бир тарафи мистика, яъни тасаввуф эканлигини билиш қийин кечмайди.\nХорижлик аксарият шарқшунослар тасаввуфнинг келиб чиқиш заминини юнон, ҳинд, христиан динларига боғлашга уринадилар. Бу нуқтаи-назарни тўла қабул қилиш мумкин эмас. Чунки тасаввуфнинг бош тамали ва замини исломдир. Бу, бир томондан, Қуръони каримга дахлдор бўлса, яна бир тарафдан Ҳазрати Пайғабаримизнинг шахсий ҳаёт тарзлари ва ҳадисларига алоқадордир. Тасаввуфдаги дунёнинг фонийлиги, шу боисдан унга кўнгил бериб, бутга айлантирмаслик, дунё ишлари инсонни Оллоҳдан йироқлаштирмаслик зарурлигига доир тушунчалар исломдан олинган. Мусулмонликкача бўлган фикр-қарашлар-чи? Бунда ҳам асосий ва ҳал қилувчи нуқталарда ўзга динларга ўхшашлик йўқдир.\n“Эски юнон нуқтаи назарида, - дейди туркиялик йирик қадимшунос ва тарихчи Иброҳим Кофас ўғли, - ўғрилик, ёлғончилик мубоҳ (рухсат берилган) саналган, ҳақсизлик қилиш бир қудрат нишонаси ва жасоратга мансуб “фазилат”ларнинг аввали дея қабул қилинган. Лекин инсонда уят аталмиш бир руҳий принцип мавжудлиги хаёлга ҳам келтирилмаган”. Бунга тамоман тескари равишда қадимий аждодларимиз ахлоқида инсонга номусли, виқорли бир ҳаёт низомини белгиловчи уят ва уятчанлик туйғуси энг юксак фазилат саналган. Мана шунинг учун ҳам улар дабдаба ичида яшашдан, кеккайиш, манфаат, муваффақият учун ялтоқланиш, ваъдага вафо қилмаслик, риё ва ёлғончиликдан уялишган. Уят ҳисси Ғарбдагидек бир руҳий кучсизлик эмас, аксинча, инсонни доимо ўз-ўзини назорат этишга ундайдиган психологик эҳтиёж деб қаралган. Тасаввуф илми асосан оғзаки тарзда шахсдан шахсга, кўнгилдан кўнгилга етказилган бир илм бўлса-да, тасаввуф адабиётида нафс, ахлоқ, қалб, руҳ ҳақиқатлари жуда теран ва ўзига хос шаклларда ёритилганлиги учун, қайси тилда бўлишидан қатъий назар, кўпчиликни қизиқтирган. Бунинг энг характерли бир мисоли Фаридуддин Аттор ижодиётидир.\nНақл этилишича, Жалолиддин Румий тахминан беш ёшларда экан, бир туш кўради. Тушида нуроний юзли бир қария унга олти новдали битта гул ҳадия этади. Бу тушни у отаси Муҳаммад Баҳоуддин Валадга айтганда, “Бу олти жилдлик бир китоб ёзишингга ишоратдир”, дейди. Қизиғи шундаки, чолнинг ўзи ҳам Жалолиддинга “Олти бутоқли гулга етишгунингча мана буни мутолаа қилгил” дея бир китоб ҳам берган эди. Орадан маълум йиллар кечгач, Жалолиддин бутун оила аъзолари билан она диёрини тарк айлаб кетаётганда, ўша чол билан йўлда учрашиб, унинг қўлидан китобни ҳам олади. У – Шайх Фариддудин Аттор, китоб эса унинг “Асрорнома”си эди.\nАтторнинг буюк Шахси ҳам, ижодиёти ҳам илҳом ва ибрат махзанидир. Унинг Шахси – асарларига, асарлари – шахсиятига эшик очади. Бу маърифат, ишқ, руҳоният, санъат “эшиги”дан фақат алоҳида қалам соҳиблари эмас, бутун бошли миллат ижодкорлари ичкарилай олганлиги ҳайратланарли, албатта.\nДарвоқе, “Туркий халқлар мистикларига намуна бўлган илк асарлар Фаридуддин Аттор қаламига мансуб эди. Бу улуғ мутасаввиф “Панднома”, “Илоҳийнома”, “Мантиқ ут-тайр”, “Тазкират ул-авлиё” каби китоблари билан ўша замонга қадар амалга оширилмаган ... ирфоний тажриба назариясини яратишга киришиб, уни мазбут (мустаҳкам) дидактика ҳолига етказган эди. Худди шунинг учун ҳам илк турк мутаржимлари унинг асарлари таржимасига қўл урдилар” (Ҳ.З.Ўлкан. Турк тафаккури тарихи, 202-бет).\nФорс, турк, рус, ўзбек тилида чиққан мақола, алоҳида китоб ва қомусларда Атторнинг таржимаи ҳоли, ижодий фаолияти ҳақида кўп ёзилиб, батафсил маълумотлар берилган. Аттор сермаҳсул ижодкор. У руҳни севган. Дин ва ахлоқнинг куч-қувватига суянган. Маърифат, ишқ ва бадиий ижод завқини ниҳоятда юксак қадрлаган. Кексайганида худди Нажмиддин Куброга ўхшаб у ҳам мўғул босқинининг қурбони бўлган. Алишер Навоий “Лисон ут-тайр” достонида Аттор асарларига шундай таъриф беради:\nНазму насридинки таҳрир айлабон,\nВаҳдат асрорини тафсир айлабон...\nЧун “Мусибатнома”син айлаб баён,\nЮз мусибат нафсқа айлаб баён.\nҲар мусибатдин кўнгулга сур ўлуб,\nКим кўнгул ул сурдин масрур ўлуб.\nЧун рақам айлаб “Илоҳийнома”ни,\nВаҳийга айлаб муҳаррир хомани.\nШарҳи асрори илоҳи айлабон,\nХалқ аро шарҳин камоҳи айлабон.\nЧун, ки “Уштурнома” айлаб ошкор,\nНуктаси бухтиларин тортиб қатор.\nНеча минг бухти нечукким чархи дун,\nДурри гавҳар ҳамлидин бори забун...\nЧун ғазал гулзорида мажмаъ тузуб,\nБулбул отин минг тараннум кўргузуб.\nЛекин ул ҳар бир тараннумдин аён,\nСирри ваҳдат шарҳиға равшан баён.\nЧун рубоийдин бериб девонға зайн,\nРубъи маскун ичра солиб шўру шайн.\nОлами маъни аро тақсимдин,\nҲар бири мухбир неча иқлимдин.\nНаср ила чун “Тазкира” мавжуд этиб,\nАвлиё арвоҳини хушнуд этиб.\nҲар бирининг руҳидин юз тийра зот,\nЖон топиб ичкон киби оби ҳаёт.\nБир тараф бориға отину шараф,\n“Мантиқ ут-тайр”ға отин бир тараф.\nНавоий устодининг китобларини мана шундай тартибда санайди. Айни пайтда уларнинг ҳар бирига хос хусусият, бирини иккинчидан ажратиб турувчи етакчи фазилатларини таъкидлаб ҳам беради.\nҲақиқатда ҳам ёлғиз маснавийнависликда эмас, балки ғазал, рубоий ва насрда ҳам Аттор олий мақомларга кўтарилган эди. Агар диққат қилган бўлсангиз, “ваҳдат асрори”, “ваҳдат шарҳи” деган ибораларни Навоий мутасаввиф Аттор ижодиётининг ўзак-негизи ва унинг талқинларидаги туб моҳиятни урғулаш учун ишлатади. Дарҳақиқат, Аттор ваҳдат шаробидан маст, олам ва одам ҳодисотларини ваҳдат шуури ила мушоҳада айлашдан ҳеч четламаган, сўзи ҳам, фикр ва ифодалари ҳам кашфу илҳомдан туғилган санъаткор эди. Унга кўра, зоҳирий бу олам “кўплик”, яъни касратдир. Азалий оламда у Ҳақнинг зоти билан “бир” эди. Ажралиш ва кўплик йўқ эди. Зоҳирий олам бир оташ – алангадан юзага келган тутун янглиғдир. Коинотда Бирдан бошқасини кўрамганлар, ваҳдат дарёсига чўмганлар ва ишқ оловида ёнганлар ҳисобланади. Оллоҳ висолига етишишнинг ягона йўли – ўзни билиш, нафсни ислоҳ айлаш, шаҳватни енгиш ва Ҳақнинг вужудига фоне бўлиб, ваҳдат саодатини қўлга киритиш. Аттор “Илоҳийнома” китобида ҳам ана шу оламшумул ҳақиқатдан баҳс юритади. Шуни ҳам таъкидлаш керакки, у Аҳмад Ғаззолийдан келган ишқ тушунчаси ёки Мансур Халложнинг фано ҳоли сирларини ўзлаштириш билан чекланмайди, янада илгарилаб ваҳдати вужуднинг чўққиларига юксалади.\nАттор мумтоз шеъриятнинг бир неча жанрларида қалам тебратган бўлса ҳамки, шоирлик кучи ва талантини кўпроқ маснавий ва ғазалда намойиш этган. У ғазалларида тасаввуф завқи, хусусан, ваҳдати вужуд тушунчасини, илоҳий йўлчилик учун зарур ҳисобланмиш ишқ ва ошиқликни зўр илҳом ила тараннум қилган. Ишқ оташи, ваҳдат шуури ва ҳаяжони унинг маснавийларидаги ҳар бир сўз, ҳар бир маъно замиридан шундоқ нурланиб туради. Бу гап “Илоҳийнома”га ҳам тегишли. Асар мазмуни шундай бошланади: қадимда бир подшоҳ бўлиб, бири-биридан ақлли олти ўғилни вояга етказади. Уларнинг:\nБари олий сифот, мардона эрди,\nБировнинг олдида бош эгмас эрди.\nНе илму дониш эрса ул замона,\nБарида эрдилар нодир ягона.\nКунлардан бир кун подшоҳ фарзандларини ҳузурига чорлаб, дил тубида сақлаб юрган тилак ва орзуларини айтишни сўрайди. Тўнғич ўғил парилар подшоҳининг қизига ошиқлигини, асосий орзуси унинг висолига етишмоқ эканини сўзлайди:\nКи ҳусни, ақли бирлан меҳри жон ул,\nНа ёлғиз жон эмиш, зеби жаҳон ул.\nАгар етсам анга, кулгайди омад,\nЯшардим роҳат айлаб то қиёмат...\nБу гапларни тинглаган ота унга шаҳватнинг ёмонлиги ва зиёнларини тушунтиради. Иккинчи ўғил афсунгарлик сир-асрорини эгаллаш мақсади ила нафас олишини билдиради:\nЧу жоду илмини истайди кўнгул,\nАнинг бирла муродим айлаб ҳосил.\nЭтиб сайру томоша ҳар диёрда,\nЯшардим шоду ҳуррам ҳар канорда...\nҲама соҳиб жамолларга тикилсам,\nАлар бирлан кейин ишратда бўлсам.\nНе истарсам, ўшанга топсам имкон,\nЮритсам еру кўкда ҳукму фармон.\nАлбатта, подшоҳ бундай орзу ва иддаонинг бемаъни ва мағзи пучлигини ўғлига изоҳлаб беради. Хуллас, бошқа ўғиллар ҳам бирин-кетин ўзларини асир айлаган орзуларини баён этишади. Ҳатто Сулаймон пайғамбар узугини қўлга киритишни кўзлаган шаҳзоданинг нияти ҳам отага мақбул келмайди, “Дунёдаги ҳамма давлат ва салтанат иши ўткинчи”, - дейди. Ниҳоят, олтинчи ўғил кимё илмини эгаллаш ва олтин йиғиш хоҳишини билдиради. Шунда подшоҳ унга “Сен вужудингни кўнгил ҳолига мувофиқлаштириш, кўнгилга эса Ҳақ ишқини ерлаштиришни кўзла: эрлар, эранлар, ана шу хил кимё билан машғул бўлурлар”, - деган мазмунда кўрсатма беради.\nХўш, бу кимёнинг ўзи нима? Ундан кўзланган асосий мақсад нималардан иборат?\nКимё ёки кимёйи саодат деган тушунча – бу нафсни тозалаш, уни жилолантириш, ёмон феъл-хўйларни яхшилари билан ўзгартириб, вужуд талаби ила туғилажак ҳайвоний майлу ҳирслардан озод бўлиш демак. Нафснинг тубан ва чиркин хусусиятлари йўқотилиб, уларнинг жойига юксак ва қийматли фазилатларни собитлаштирмоқ билан нафс тазкия этилади. Ана шу ҳақиқат кимёдир, чунки у ёмон хулқлар орасидан нафснинг жавҳарини юзага чиқариб, яхши ва гўзаллари билан ўзгартиради. “Илоҳийнома”да психологик шу масала кенг кўламда ёритилган ва ундаги 250 дан зиёд ҳикоятлар ҳам маъанавий кимё куч-қувватини исботлашга, ҳар нарсадан аввал ишқ, ирфон ва илмга таяниш йўлларини кўрсатишга хизмат этади. Ўша ҳикоятлардан бири жаҳонгир Искандар ва унинг ўлими ҳақидадир. Албатта, Искандарнинг оби ҳаёт, яъни боқий тириклик сувини излаш воқеаси Шарқ адабиётида кўп талқин қилинган. Лекин мурод-мақсадга етишиш тимсоллари ўлароқ Аттор яна икки нарсани қўшади:\nДовул бормиш яна, бир сурмадон ҳам,\nЭмиш ҳар иккисида мўъжиза жам...\nОби ҳаётдан қонган киши абадий умрга етишгач довулга қўл урганда хасталиклардан халос бўлар экан. Кўзга сурма сурганда эса денгиздан то аршгача нима мавжуд бўлса, ҳамма-ҳаммасини кўрар ва биларкан. Искандар довулни ҳам, сурмадонни ҳам излаб-излаб топади. Лекин унинг топганлари хатолик ва толесизлик сармоясига дўнади. Буни Аттор Афлотуни ҳаким шогирди тилидан нақл этиб ёзади:\nДеди: шоҳи жаҳонга не дейин сўз?\nДовулким ул, ясатмиш эрди Ҳурмуз.\nУни сен ноаҳилларга инондинг,\nЎзингни бўйлаким иллатга қўйдинг...\nВале ғам чекма, икки сўз дегум шул,\nЎшал оби ҳаётдан ҳам азиз ул.\nБу янглиғ мулку бу қаҳру сиёсат,\nҚўланса ел эрур, боди нажосат...\nТафаккур айла, ўзни ўртама, бас,\nКи, ул илми разиндур, ўзга эрмас.\nНасиб этган эса ул илму ҳикмат,\nУни оби ҳаёт бил, бекудурат...\nАттор нуқтаи назарида, ҳар турли китоблардан ўқиб-ўрганилган тақлидий илмлар инсонни бу дунё зиндони, бу борлиқ тузоқларидан озод этолмайди. Чунки бундай илм жонсиз ва ўликдир, ориф ва валиларнинг маърифатига ўхшаб инсоннинг юрагига завқ, тириклик руҳи ва қудратини етказолмайди. Бу қарашда жон бор, албатта. Тасаввур этинг, деворда инсоннинг чиройли бир суврати чизилган. Унинг боши бор, лекин жонли ақли йўқ. Кўзи бор, аммо кўролмайди. Қўли бор, бироқ ҳаракат этолмайди. Ҳаттоки, қўлида қиличи ҳам бўлсин, кесадими? Йўқ, кесолмайди. Чунки кўкраги ичида нурли бир қалби йўқ. Бизга ҳар қанча кўркам, маҳобатли кўринмасин, суврати чизилган дарахтдан мева териб ололмаймиз. Атторнинг ўқувчини шакл эмас, маъно, моҳият, ҳаёт ва ҳақиқат ошиғига айлантира билишнинг сиррини ҳам кўнгул оби ҳаёти бўлган илмдан излаш керак:\nИлм йўлида гар эрса саботинг,\nЕтишгай сенга ул оби ҳаётинг.\nИлм сорига юрсанг, тўғри тут йўл,\nАгарда чалғисанг, шайтон этар ул,\nАттор ижодиётини биз етарли даражада ўқиб-ўзлаштирганимиз йўқ. Аттор серқирра истеъдод соҳиби. Бу беназир зот ишқни маърифат ила уйғунлаштира билган ориф ҳам эди. Унинг шахсиятидан баҳс юритганда, чин фақирлик, дарвешлик, валилик ва жўмардлигини-да, назардан четда қолдирмаслик лозим. Атторга нисбатан файласуф сўзи унча мувофиқ эмасдай туюлади. Аслида дил нигоҳи дунё бағрини кесиб ўтган шу ҳақир шоир файласуфларнинг файласуфи, мутафаккирларнинг муршиди эди. Унинг илоҳий кашф ва илҳом билан битилган китобларида тафаккурни ичдан ёлқинлантириб, фалсафа оёғини ердан кўтарадиган жавҳари зот мавжуд. Аттор худди ўлим сингари тирикликни ҳам бир бўшлиқ деб англайди. Бири иккинчисига ўхшамайдиган шу икки бўшлиқни фанопараст шоир Руҳ билан тўлдиради. Алал-оқибатда ишқ завқи, ирфон тили билан бақолик сир-асрорини ёритиб беради. Машҳур турк шоири Меҳмед Акиф Эрсой, “Биз асарларимзни номусли оилаларда ўқилишини кўзлаб ёзурмиз. Зотан, ижтиҳодимизга кўра адабсизлик бошланган нуқтада адабиёт тугайди”, деган эди. Ахлоқ-одоб бурҳони адабиётни таназзулга маҳкум айлаши шубҳасиз. Аммо адабиётни емирадиган, ўлдирадиган асосий фалокат имонсизлик ва эътиқодсизликдир. Аттор шунинг учун ҳам бадиий ижодда имон, эътиқод, ҳақиқат ва виждон мавқеини баланд кўтарган эди. Бироқ унинг ахлоқий фазилатлари ва инсоний сифатлари шеъридан ҳам, мутасаввифлигидан ҳам кўп юксак эди. Буни у бошига тушган фожиа ва фалокатлар, ниҳоят, ўлимни мардона қаршилаш матонати ила у тўла исботлай олганди. Оловнинг иссиғи ва ҳароратини ҳис қилган киши куйишдан қўрқади. Ўзи оловга айланган одамда эса бундай қўрқув бўлмайди, деган гап бор. Шу ҳақ гап. Атторга қилич кўтарган ваҳший мўғул аскари ислом ва имонни қурол билан таслим айлаб бўлмаслигини билмасди. Боз устига, жаҳолат ва ақидапарастликни титратган Мансур Ҳалложнинг нури юз эллик йилдан сўнг айнан шу қариянинг руҳига тажалли айлаб, унга мураббий бўлганини қонсираган ўша мўғул хаёлга ҳам келтиролмасди. Агар мўғул лашкарлари маълум муддат мусулмонларни енгиб, ғолиб чиқишган бўлса, орадан унча узоқ вақт ўтмай уларни ислом ва мусулмонлик ўзига таслим этган эди... Яъни Мавлоно Жалолиддиннинг “Мўғуллар мусулмонликка номзоддирлар” деган башоратлари рост чиқиб, ҳатто уларнинг бир неча ҳукмдорлари ҳам исломни қабул қилиб, шу дин равнақига ҳисса қўшганлиги тарихдан аёндир. Демоқчимизки, Аттор ўлим ва мағлубият таҳликаси билан эмас, балки Ҳақ дини тантанаси, ишқ ва ирфон истиқболига комил ишонч ила фоний дунёдан кўз юмган.\nБундан бир неча йил аввал ислом тасаввуфи ва бадиий ижод масалларини ўрганган ғарблик тадиққотчилардан бири била учрашиб суҳбатлашган эдик. Мен унга тасаввуфга қизиқиш сабабларини сўраганимда, жуда ғалати, яъни кутилмаган гапларни ҳам сўзлагани ёдимда:\n– Бизга тил билан алоқа қилиш йўл ва усулларини ўргатишди. Билимнинг ёзма ва оғзаки тилга боғлиқлигини англатишди. Биздан ўнларча, юзларча китоб ўқиш ва уларнинг маъно-мазмунини эгаллаш талаб қилинди... Аммо бошқа бировларнинг гап-сўзларини такрорлаш шахсий ҳаётимизга ҳузур-ҳаловат бермаганидек, моҳиятга рағбатлантирмаслиги ҳам инобатга олинавермади. Атоқли адиб ва олимларимиз ёзган нарсалардан ҳеч қайсиси бизни на ирфонга илҳомлантира олди, на Оллоҳга яқинлаштирди. Ўқиш, қуруқ ўзлаштириш билан ҳаёт руҳи қанот қоқиб келмайди...\nБундай фикр-мулоҳазаларни тинглаш менга мароқли эди. Чунки тасаввуфни тириклик, маънавий-руҳий ҳуррият, тафаккур эркинлиги ва тараққиёти душманларига қарши курашиш йўли эканини тўғри илғаган суҳбатдошим ғарб жамоасининг ҳайратланарли бир тузоқ ичида яшаётганини бағоят аниқ тарзда баён этарди.\n– Бизлар шакл ва рамзларга ҳам тобемиз, – деган эди у, – Ҳоли коримизга ярамагани замон қандай қилиб уларни бир ёққа улоқтиришни ҳам билмаймиз. Бироқ тўхтамасдан, бетиним гапирамиз. Онгимиз, оғзимиз сўзбозликдан агар бўшамаса, лоф ва сафсата бозорини янада қизитаверсак, ўзганинг гапини биз ҳеч қачон тингламаймиз ва тинглолмаймиз. Шундоқ бўлгач, Оллоҳ овозини қандай эшитиш мумкин?..\nБирданига мен ҳушёр тортдим. Ахир, қилу қолчилик балоси бизни ҳам четлаб ўтгани йўқ. Бироқ мен гап қўшишни эмас, инглиз олимини охиригача эшитишни истардим. У форсийда равон сўзламаса-да, фикрини аниқ етказиб билар, ирфоний ҳақиқат ва ҳолатларга алоҳида бир иштиёқ ҳосил қилгани сезилиб турарди. Унинг иқрори бўйича, ғарб олами руҳни эмас, балки моддани, маънони эмас, сувратни асос билгани, ишқ, маърифат, шафқат ва мурувватни назарга илмагани боис ҳол илмини, жумладан сукут сир-асрорини ҳам деярли билмайди:\n– Бизнинг одамларимиз, ҳеч бўлмаганда, зиёлиларимиз илоҳий ишқ, ирфон ва сукут завқига эришиб, ботинан нури илоҳий ва ҳассос ҳолларга етишишганида – фақат ана шундан сўнг - замон ва макондан юксакдаги Чолғувчи мусиқасини тинглай олишлари мумкиндир...\nҲа, Шарқ мутасаввифлари инсоният бошига ёғилажак ва кўнгил водийсида сўнгсиз қурғоқчилик, қуруқлик пайдо этадиган бало-қазоларни олдиндан аниқ пайқаб, аввалдан бунинг чора-тадбирларини бадиий ижодда талқин қилиб кетишган. Буюк озарбайжон шоири Насимий ёзади:\nМаърифат касб этмадинг сен фонисан,\nБир-икки кун дунёнинг меҳмонисан.\nБилмасанг худ дев ила шайтонисан.\nАлбатта, Ғарб одами бу сатрларни ўқимаган. Ундаги ҳар бир сўзнинг мағзини чақиб, Маърифат орқали Ҳақни билиш ва севишга ҳам уринмаган. Лекин Насимий меросининг ворисларичи? Насимий шеъриятининг бошқа халқларга мансуб мухлис ва муҳибларичи?\nМен гапни чўзиб ўтирмасдан, тасаввуфга ўзича умид билан қараган, жамиятидаги ахлоқий-маънавий қусур ва иллатларни Шарқ мутасаввифлари илмий, адабий меросига таяниб ҳар қалай камайтиришга инонган ва шундай ишонч билан аллома бобомиз Азизиддин Насафий рисолаларидан бирини она тилига таржима қилган озарбайжон адибаси Офоқ Масъуднинг мана бу фикрларига диққатингизни қаратмоқчиман: “Бизнинг жамиятимиз ҳозирги пайтда жонли майитлардан иборатга ўхшайди. Одам билан учрашасан, қарайсанки, у одам эмас, руҳан қай томонга бўлмасин, қочиб яширинасан... Уй-жой, еб-ичиш, кийим-кечак инсоннинг роҳат-фароғатини таъминлаш учундир. Инсон эса бутун борлиғини худди шу нарсаларга қурбон қилаётир...”\nАдиба зоҳирий сўфийлик билан, ботиний сўфийлик айни бир ҳол ва тажриба эмаслигини, қуруқ зуҳду тақво, тариқат расм-русуми ҳеч вақт Гўзаллик, нафосат, ишқ ва маърифат тарбияси билан тенглашолмаслигини тўғри таъкидлайди.\nҲол аҳлининг урғулашича, инсон табиатида тирикликка алоқадор бир қўполлик, тирикчилик, яъни турмуш ташвишлари билан боғлиқ чиркинлик ва тубанлик мавжуд. Мана шу нарса одамнинг Гўзаллик ва Нафосатни ҳис қилиш, Гўзалликдан завқланишга ё тўсқинлик қилади ёки қаршилик кўрсатади. Агар инсон Гўзалликни севиш ва мушоҳада айлаш салоҳиятига эга бўлмаса, унда эстетик туйғуни тарбиялашга уринишдан бир наф чиқмайди. Бундай ҳолатда ҳеч қанақа ташаббус санъат ва адабиётни англашга ҳам ёрдам кўрсатолмайди.\nНафосат инсонни ҳамиша Гўзаликка, сабр-қаноатга чорлайди. Дунёда энг раҳм-шафқатли, ҳиммати зўр, фавқулодда меҳрибон, руҳ ва кўнгилни яйратиб, яшнатувчи қудрат – бу, Гўзаллик. Шунинг учун мутасаввиф санъаткорлар ҳаёт гўзаллиги билан, инсоннинг асл моҳиятини ёритишга илҳомлантирувчи илоҳий Гўзалликни ўзаро уйғунлаштиришган. Фариддидин Аттор шу тоифадаги ижодкорларнинг сардори ва пиру муршидларидан эди.\nМустақилликкача биз ўқиш ва билиш зарур бўлган диний, фалсафий, тасаввуфий кўп китобларни қўлга ҳам олмаганмиз. Табиийки, билим, малака, дид ва савия, дунёқараш ва тафаккур ҳам шунга яраша бўлган. Кўникиш ва унитиш оралиғидаги маънавий бузилиш ёки фикрий йўқотишларни бугун айтиб адо қилиш қийин. Аммо Мустақиллик мафкураси Аҳмад Яссавий, Сулаймон Боқирғоний, Сўфи Оллоёр сингари мутасаввуфлар ижодиётига ўам кенг йўл очди. Навоийнинг Навоий бўлишига маълум бир таъсир кўрсатган форсий тасаввуф адабиёти дарғаларининг асарлари ҳам таржима этилди. Жалолиддин Румийнинг олти жилддан таркиб топган “Маснавий”сининг ўзбек тилидаги таржимаси китобхонлар қўлига етиб борганлиги, Атторнинг “Мантиқут тайр” достони ҳам назмда, ҳам насрда она тилимизда чоп этилгани назарда тутилса, тасаввуф адабиётини ўқиб-ўрганишда қандоқ имтиёз ва имкониятга эришилгани бир қадар ойдинлашади. Ўзбекистон халқ шоири Жамол Камол “Мантиқут тайр”дан кейин, Алишер Навоий номидаги Тил ва адабиёт институти мумтоз адабиёт бўлимининг навбатдаги таклифи билан “Илоҳийнома” таржимасига киришган эди. Заҳматкаш ва серғайрат шоиримиз бу ишни ҳам ниҳоясига етказди. Китобхонлар бир пайтлар “Илоҳийнома”нинг профессор Нажмиддин Комилов насрий таржимасидаги айрим парча ва ҳикоятлари билан танишган бўлса, энди унинг шеърий шаклдаги ўзбекчасини тўлиқ ўқиш имкониятига эгадирлар.\nҲақиқий шеър, чинакам шеърият – инсоннинг Ўзлигини идрок айлаган юксак бир нуқтада юзага чиққан илҳом ва ҳайратнинг бадиий тили. Жамол Камол таржимаси ўқувчини айни шу ҳақиқатга ишонтира олади. Менингча, китобхон учун ҳам, таржимон учун ҳам энг муҳим натижа мана шу.


"Реал" бир қадам ортга чекинмоқда, олдинга икки қадам ташлаш учун / CHAMPIONAT.asia\n"Реал" бир қадам ортга чекинмоқда, олдинга икки қадам ташлаш учун\n22 окт 12:05\nТеглар : ЕЧЛ Реал МадридЛа Лига БарселонаШахтёр\nАйтишларича, бугунги "Реал" оддий клубларга ҳам ютқазишга ўрганиб қолибди.\nМана мисол, Ян Облак 4та гол ўтказиб юборди — бугундан у энди дунёнинг энг яхши дарвозабонларидан бири эмас-ми? Ахир у бир ўйинда 4 (!) та гол қўйиб юборди. Албатта, ундай эмас. Словениялик посбонни жамоасида кўришни истаган клублар ЕЧЛ 1-тур ўйинидан кейин кескин камайиб қолганига ишониш қийин. Гапимиз аввалидаги жумла ёзилган мақолани ўқирканмиз, савол туғилди — футбол тарихидаги энг кучли жамоалар ҳам кимларгадир ютқазган-ку?! Унда улар қандай қилиб, тарихда қолишган? Бу — футбол, майдон текис, тўп юмалоқ — ҳар ҳолда Европанинг аксар майдонларида. Шунчаки, кучли жамоалар мағлубиятдан кейин қайта "оёққа тура оладилар" ва муҳим паллада ғалабани бегона қилмайдилар. P.S: ЦСКА "Сантьяго Бернабеу"да "Реал"ни таслим этган ўша 2018/19-йилги мавсумда ҳам "қаймоқранглилар" гуруҳдан чиқишганди!\nУндан бир йил аввал ҳам гуруҳ босқичи 4-турида "Реал Мадрид" "Тоттенхэм"га ютқазиб қўйган, аммо якунда айнан мадридликлар бош совринни қўлга киритганлари кўпчиликнинг ёдидан кўтарилмаган бўлса керак. Яъни гуруҳ босқичида исталган жамоа 1-2 хатога ҳаққи бўлади ва шу билан мусобақа тамом дегани эмас. Устига-устак, гуруҳнинг иккинчи учрашувида рақиблар дуранг ўйнаса...\nКелинг, яхшиси, инқироз даврида дейилган "Реал"нинг ишларига эътибор қаратсак.\nЭден Азар ҳақида\nЭден Азар йўқолиб қолгани йўқ, биздаги маълумотларга кўра, у Мадридда, тикланиш жараёнини бошдан ўтказмоқда :) Кетма-кет жароҳатлар мана-ман деганлар футболчиларни ҳам жим қилиб қўйган. Бир йилдан кўпроқ вақтнинг 200 кундан кўпроғида жароҳат билан банд бўлса, Криштиану, Лионель уёқда турсин, валломати ҳам ҳеч нима қилолмасди. Футболчи нима сабабдан жароҳат олаётгани эса бошқа масала. Агар у майдонда ҳаракат қилиб, жамоаси учун ҳеч нарса қилиб беролмаса, истаганча танқид қилса арзирди.\nКлубнинг трансфер сиёсати\nҲамкасбимиз бир қатор футболчиларни, жумладан, Асенсио, Браим Диас, Себальос, Тео Эрнандес, Лунин, Винисиус, Родриго, Одриосола, Кубо ва Рейнерни алоҳида тилга олиб, ушбу иқтидор соҳибларининг "Мадрид"даги иши юришмаганига эътибор қаратган. Аммо... Вазиятга янада чуқурроқ назар ташласак, Асенсио юқори салоҳиятга эга футболчи эканлигини "Барселона" мухлислари ҳам тасдиқлашади. Испаниялик футболчини ҳозирча шунчаки жароҳатлар тинч қўймаяпти. Рейнер ҳали амалда "Мадрид"даги миссиясини бошлагани ҳам йўқ. Сўнгги йилларда ўрганиб улгурганимиз, "Қироллик клуби" ёш иқтидорларни эртароқ топиб, ижара (қайтиб сотиб олиш ҳуқуқи билан сотиш эвази)га уларни ўйин амалиёти билан таъминламоқда ва Рейнернинг Испания пойтахтидаги вақти ҳали келадигандек. Браим Диас ва Кубода ҳам шунга ўхшаш вазият. Япониялик ёш футболчи бевосита Ла Лигада тажриба орттирмоқда ва яқин йилларда пойтахтга қайтиши режалаштирилган. Браим Диас эса ҳозирда А Серия етакчиси "Милан" таркибида ўз ўрнига эга бўлиб бормоқда. Эслатиб ўтамиз, у ҳам ижарада! Дани Карвахаль ёки Мартин Эдегор бунга ёрқин мисол бўла олади. Бири бевосита Германияда, иккинчиси Испанияда "Реал"га қайтишга лойиқлигини исботлай олганди.\nАндрей Лунин — Украина терма жамоасига, агар у икки пулга арзимаса, захирада ўтирган посбонни чақиришмаса керак. Агар таркибда анча ишончли ўйин кўрсатаётган Куртуа бўлмаганида, Лунинни ҳам майдонда кўпроқ кўрардик. Себальос фақатгина Зиданга керак бўлмагани учун Лондонда. Тўғри, "Реал" охирги йилларда трансфер сиёсатини ўзгартирган, авваллари "қаймоқранглилар" тайёр топ-юлдузларни харид қиларди, ҳозир эса ўша жаҳон юлдузларини ҳали 20га кирмай топишга уринмоқда.\nЗидандан Пересга "салом"?!\nШунингдек, Зинедин Зидан ушбу трансфер ойнасида умуман футболчи сотиб олмаслик тарафдори бўлмаган. Нега дейсизми? Зидан аллақачон таркибида Мбаппени кўришни исташини маълум қилган. Бундан ташқари, ҳимояга Упамекано, Каземирога ўринбосар сифатида Эдуарду Камавинга, ҳужумкор ярим ҳимоячи Фабиан Руис ("Наполи") ва Уссем Ауар ("Лион")ни Мадридга олиб келишни сўраган, лекин баъзи сабабларга кўра уларнинг ҳеч бири харид қилинмади.\nИспания чемпионати доирасида барча иштирокчилар ичида биринчи бўлиб, "Реал Мадрид" (Зинедин Зидан) таркибда бир йўла 4 нафар 2000 йил ва ундан кейин таваллуд топган футболчиларни "жангга ташлагани"нинг ҳам ўзига хос маъноси бордек. Зизу бу ҳаракати билан клуб раҳбарияти ва бевосита Фло Пересга — Ана, кўринг, бекорга қозонда бори чўмичга чиқади демаган ўзбеклар дегандек туюлди. Дарвоқе, ўша куни мактабни энди тамомлаган 4 нафар йигит майдонда ҳаракат қилаётганини Лука Йович захира ўриндиғидан томоша қилди. Чамамда Зидан пандемия сабаб шундай бўлди деб сабр қилди ва кейинги ёзни интиқлик билан кутади.\nҲар бир мураббий каби Зизунинг ҳам ўз услуби, қарашлари бор. У кимгадир ёқади, кимгадир эса унчалик хуш келмайди. ЕЧЛ тарихида кетма-кет бош совринни қўлга киритган ягона мураббийнинг "эркалигини" ҳам маълум вақтгача кўтарилади. Ғолиблар танқид қилинмайди дейишганидек, ЕЧЛдаги омадли мавсумлардан кейин Зизу иккинчи қайтишида ҳам Ла Лигада зафар қучди. Коронавирус сабаб тўхтаб қолган чемпионат рестартидан кейин то охирги тургача фақат омад ҳисобига ғалаба қозонишнинг имкони йўқ эди.\nТан олиш керак, Зиданга Йович ҳам "ёқмаяпти". Франциялик мураббийга қолса, у билан трансферлар ойнаси вақтида хайрлашарди, аммо сербиялик клубда қолди ва Зидан профессионал сифатида унга имкон бермоқда. ЕЧЛнинг 1-тур учрашувида ҳам Лука 59 дақиқа ҳаракат қилди ва айтарли ҳеч нима қилолмади. Тўғри, исталган футболчига ишонч билдириб, таркибга қўяверса, унча-мунча ўйинчи ўйнаб кетади, лекин Зиданда ва "Реал"да унча вақт йўқ. Натижа учун мураббий жавобгар ва унинг фалсафасига, қарашларига мос келмайдиган ўйинчи билан Зидандан аввалги мураббийлар ҳам хайрлашган. "Кимгадир ёқар лола, ким атиргул шайдоси" дейишади-ку... Демак, Зидан Лука Йовичнинг ўйинига шайдо бўлолмаган.\n"Реал"нинг ҳозирги таркиби... Етакчи қани?\n"Реал Мадрид"нинг ҳозирги таркиби ҳам исталган гранд билан номлар бўйича кураша олади дейилган фикрдагиларга савол: "Ҳозирги таркибда яққол етакчи ким?". 34 ёшдаги ҳимоячи Серхио Рамосми? Ярим ҳимоя ёки ҳужумда-чи? Ахир барча совринлар учун курашиши керак бўлган топ клуб қанчалик голеадор бўлмасин, ҳимоячининг самарали ҳаракатларига ишонибгина майдонга тушмайди-ку.\nМарсело (32 ёш), Лука Модрич (35 ёш), Тони Кроос (30 ёш, 4 январда 31га тўлади), Бензема (32 ёш). Биринчидан, катта эҳтимол билан бу футболчилар фаолиятининг энг юқори чўққисидан ўтиб бўлди. Энг омадли мавсумларда ҳам "Реал Мадрид"да улар яққол етакчи бўлишмаган, кучли жамоанинг кучли аъзоси эдилар. Энди таркибнинг иккинчи қисмига эътибор берайлик, Мартин Эдегор (21 ёш, Мадридда чинакам ўйнайдиган биринчи мавсумини ўтказмоқда), Феде Вальверде (22 ёш), Винисиус Жуниор (20 ёш). Бу билан нима демоқчимиз? "Мадрид"нинг ҳозирги таркиби ё ғалабалардан "тўйган" ва фаолиятининг ёрқин даврини ортда қолдирган футболчилар, ё энди топ даражага чиқаётганлардан иборат бўлиб қолмоқда. Бу фикрга қаршилар, ҳозирги таркибда чинакам етакчини топиб бера оласизми?\nКатта инқирозлар ҳақида гапиришга ҳожат йўқ, инқироз даврида Лео Мессиси бор "Барселона" иштирок этаётган Ла Лигада ишончли чемпионлик қўлга киритилмайди! Бу "Реал"га бир-икки янги футболчи ва муҳими ҳужумларда оғирликни ўз елкасига оладиган етакчи бўлса бас!\nЗиданнинг аввалги ва бугунги жамоаси ўртасидаги асосий фарқ ана шунда!\nҲафта якунидаги "Эл Класико"ни эса барибир ўтказиб юборманг. Роналду кетди, эҳтимол Месси учун охирги "тўқнашув"ни яхшиси ўтказиб юбормаган маъқул. Ҳа, бўлажак "Класико"га қизиқиш аввалги йиллардагидек эмаслигини тан олмасдан илож йўқ, аммо бу икки жамоа тўқнашуви ҳеч қачон зерикарли бўлмайди, голлар шоуси ўхшамаса, ҳеч бўлмаса футболчилар майдонда "жанг" қилишади. Ахир "Реал" ва "Барса", "Барса" ва "Реал" дунёни иккига бўлиб турувчи клублар :)\nНима бўлганда ҳам асабларингизни асранг, футбол — ундан завқ олишингиз учун ўйлаб топилган!\nНавоий вилояти 2-лигаси. 4 ва 5-тур натижалари 5\n22 окт 12:38:01\nMaqola mavzusi yaxshi lekin bachkanaroq yozilgan. Tagiga bira tula ikki misra sher ham yozvormabsizda.\n22 окт 12:21:21\neee qoyinglar ca xodimlari tortishmanglar\n22 окт 14:36:40\nBu maqola Real Madridni telegram gruppasi uchun yozilgan. Jurnalist holis fikr bildirishi kerak. Haqiqiy madrist yozibdi. Realni hurmat qilamiz lekin bunaqa zakosnoy maqola kerak emasdi\n22 окт 14:26:56\nAzardi semirib ketganligi xaqidayam yozmapsizda brat\n22 окт 14:00:53\nMaqola haqida: "Sayoz! O‘rgan, hayotni o‘rgan. Faqat nomi ma'qul. " Yaralangan qush hamon uchmoqda"''. ("Osmondagi bolalar")))\nЯраланган челси ёзи билан даволаниб уни устига устак бронжилет кийсаям фодаси бўмаяпти\n22 окт 13:55:26\nОмонжон реалга ишга кирсангиз булар экан аналитик булиб. Койилей. Мен хам макола езаймикан. Мавзуси фасллар хакида булади.\n22 окт 13:28:29\nЭндии реални мухлиси эканлигизи билдик, роса тарафини олиб ёзибсиз омон булинг Омонжон, лекин бирооз ховлиқмасдан Тухтаб туриб ўйланса кечаги Шахтёр хам энг кучли таркибда эмасди уша реални ёш болалари хам узи шахтёрдан еб қуядиган даражада унчалик тажрибасиз эмас эди реал бир эмас бир неча қадам орқада\n22 окт 12:59:06\nDani Karvaxal va Martin Edegor. Biri Germaniyada biri Ispaniyaning boshqa bir klubida tajriba ortttirib asosiy jamoa Real Madridga munosib ekanligini isbotladi va yana bir nma bir nma balo gaplar. Karvaxal Germaniyada nma qiladi baraka topgurlar Alvaro Odriasola edi u\nUzizdi gapizga iwonch toping avval. Karvahal germaniya klubiga ijaraga berilgan ancha yillar oldin\n22 окт 14:02:42\nhusniddinAAA фойдаланувчининг фикрига жавоб бериш\nMaqolani yozgan o‘zlarimi deyman)\n22 окт 12:53:16\nКарвахаль ҳам ўйнаганку Байер Леверкузенда.Лекин Эдегор ва Одриосола димоқчи бўган лекин адашиб кетган\n22 окт 12:44:02\nRealda doim davrlar bo'lgan Ronaldu davri galacticos davri endi yoshlarga ishonilgan davr kelmoqda 2 yildan keyin el classico oldingi darajasini qaytaradi Courtois Ter stegenga qarshi Fati Vinicius Militao va Araujo\n22 окт 12:20:28\nвалломати ҳам ҳеч нима қилолмасди.\nBu gap yaxshimas lekin admin, ":) bunaqa smile lar nega kerak maqolada? Yoki telegramda kimdurga sms yuborganmisiz?\n22 окт 15:09:40\nвалломати ҳам ҳеч нима қилолмасди. Bu gap yaxshimas lekin admin, ":) bunaqa smile lar nega kerak maqolada? Yoki telegramda kimdurga sms yuborganmisiz?\nMenimcha maqolani telegram kanalidan копироват qilgan\n22 окт 12:57:04\n22 окт 12:37:49


Россия ва Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги Ислом Каримовнинг Россияга сафарига тайёргарликни муҳокама қилишди\n22:41 / 04.12.2015\nРоссия ташқи ишлар вазири ўринбосари Григорий Карасин ва Ўзбекистон ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов Ўзбекистон Президенти Ислом Каримовнинг Россияга сафарига тайёргарликни муҳокама қилишди, деб хабар бермоқда Россия Ташқи ишлар вазирлиги.\n“Ўзбекистон ташқи ишлар вазири А.Х.Комилов билан учрашув бўлиб ўтди, унда Ўзбекистон Президенти Ислом Каримовнинг Россияга ташрифига тайёргарлик орқали икки томонлама муносабатларнинг масалалари муҳокама қилинди”, дейилмоқда хабарда.\nТомонлар турли даражадаги алоқаларнинг юқори жадаллиги ва бир қатор соҳаларда Россия-Ўзбекистон ўртасидаги ўзаро муносабатлар амалий вазифаларининг ечимини таъкидлаб ўтдилар. Бундан ташқари, дипломатлар минтақадаги хавфсизлик масалаларини ҳам муҳокама қилишди.\n“Икки томон Афғонистондаги вазиятнинг ёмонлашиши ва Марказий Осиё ҳудудидаги хавотирли тенденцияларнинг ошиши билан кучайиб бораётган террорчилик хавфига қарши кураш бўйича халқаро саъй-ҳаракатларни мувофиқлаштириш кераклигини айтишди. Россия томони Марказий Осиёда тинчликнинг беқарорлашувига йўл қўймаслик учун минтақа давлатлари билан турли йўналишдаги ўзаро ҳаракатларга тайёргарлигини билдирди”, деб айтилмоқда хабарда.\nРоссия президенти Владимир Путин июль ойида Уфада бўлиб ўтган Шанхай ҳамкорлик ташкилоти саммитида Ислом Каримовни Россияга ташриф буюришга таклиф қилганди. Учрашув 2015 йилда бўлиб ўтиши мумкинлиги айтилганди.


20.02.2018 13:54 0 981\nБуюк Британиянинг «Сonsultancy» консалтинг агентлиги Пхёнчхан олимпиадасида қўлга киритилган медаллар учун қайси давлат қанча миқдорда пул мукофоти беришини ўрганди. Унга кўра қўшниларимиз Қозоғистон «энг қўли очиқ мамлакат» деб топилди. Маълум бўлишича, мазкур мамлакатда спортчи олтин медални қўлга киритса 215 минг евро, кумуш медал учун 125 минг евро, бронза медал учун 62 минг 500 евро мукофот олиши кўзда тутилган.\nИккинчи ўриндаги Италияда олтин медалнинг «нархи» 150 минг евро, кумуш медал учун 75 минг, бронза медални қўлга киритган спортчига 50 минг евро мукофот тақдим этилади.\nКучли учликка кирган Латвияда ҳукумат 142 минг 300 еврони олтин, 85 минг 500 еврони кумуш медални қўлга киритган спортчи учун ажратган. Қизиғи шундаки, Латвияда учинчи ўринни оладиган спортчилар ҳеч қандай мукофотга лойиқ кўрилмаган.\nКучли ўнликдан собиқ СССРнинг нақд бешта давлати ўрин олгани кўпчиликни ажаблантиргани йўқ. Зеро, олдинги олимпиада баҳсларида ҳам шунга ўхшаш ҳолатлар кузатилган. Масалан, «Рио-2016»да ғолиб чиққан спортчиларини энг кўп мукофот билан сийлаган мамлакат Озарбайжон бўлган эди.\nБуюк Британия, Норвегия ва Швеция ҳукумати мамлакат шарафини ҳимоя қилаётган спортчилар учун ҳеч қандай мукофот эълон қилишмаган. Бироқ Норвегия ва Швеция спортчилари миллий федерация ва ҳомийлар томонидан мукофотланиши белгиланган.\n«Олимпиада-2018»нинг медалларини қўлга киритган Жанубий Корея ва Болгария спортчилари бир умрлик таъминотга эга бўладилар.\nЭслатиб ўтамиз, феврал ойи бошларида Ўзбекистон миллий олимпия қўмитасида қишки олимпиадада иштирок этувчи спортчиларимизни Кореяга кузатиш маросими ўтказилиб, уларга бериладиган мукофот миқдори ҳам эълон қилинган эди. Ўшанда Кореядаги олимпиадада медалларни қўлга киритган спортчилар худди ёзги олимпия ўйинларида бўлгани каби пул мукофоти билан тақдирланиши айтиб ўтилган. Маълумот учун, «Рио-2016»да чемпион бўлган спортчиларимиз 200000, кумуш медал соҳиблари 100000, бронза медал совриндорлари эса 75000 АҚШ доллари миқдорида пул мукофоти ва «Малибу» автомобилига лойиқ кўрилган.\nДарвоқе, Пхёнчхан олимпиадасида иштирок этган икки спортчимиз – Миша Ге (фигурали учиш) ва Комил Тўхтаевга (тоғ чанғиси) совриндорлар қаторидан жой олиш насиб этмади.\nСпорт 21/02, 21:12\nҚишки олимпиада ажойиботлари: Шамонидан – Сочигача!


Самарқанд халқаро аэропортида психотроп моддалар ушлаб қолинди – Газета.uz\nСамарқандга Россиядан учиб келган шахснинг сумкасида 47 дона «Алпразолам» психотроп таблеткалари борлиги аниқланди.\n11 январ 2019, 13:00 Жамият\n2018 йил 24 декабрь куни Самарқанд халқаро аэропортига «Шереметово-Самарқанд» йўналишида учиб келган Ўзбекистон Республикаси фуқароси У.Н. «яшил» йўлакни танлаб, божхона назоратидан ўтаётганда, унга тегишли қўл юки ичида 5 та конвалютада, жами 47 дона «Алпразолам» таблеткалари борлиги аниқланди. Бу ҳақда «Зарафшон» газетаси сайтида хабар берилди.\nЭксперт-криминалистика экспертиза хулосасига кўра, «Алпразолам» таблеткалари Ўзбекистон Республикасида муомалада бўлиши чекланган психотроп моддалар рўйхатига (III рўйхат, 6-илова) киради. Ҳозирда мазкур ҳолат юзасидан терговга қадар текширув ҳаракатлари олиб борилмоқда.\nЭслатиб ўтамиз, Вазирлар Маҳкамасининг 2015 йил 12 ноябрдаги 330-сон қарорига кўра, «Алпразолам» моддаси Ўзбекистон Республикасида муомалада бўлиши чекланган психотроп моддалар рўйхатига киритилган.\nВазирлар Маҳкамасининг 2016 йил 8 июндаги 191-сон қарори билан тасдиқланган «Дори воситалари ва тиббий буюмларни жисмоний шахслар томонидан шахсий фойдаланиш учун олиб кириш ҳамда олиб чиқиш тартиби тўғрисида"ги Низомга мувофиқ жисмоний шахслар томонидан шахсий фойдаланиш учун таркибида психотроп моддалар бўлган дори воситаларни турли номдаги 5 тагача ва улардан ҳар бирининг иккитадан ортиқ бўлмаган ўрамини даволаш курси доирасида олиб кириш ва олиб чиқишда рухсат берилиши кўрсатиб ўтилган.\nШунингдек, ушбу қарорга кўра, ўтказиш пунктларида божхона чегарасини кесиб ўтишда жисмоний шахслар уларда психотроп моддалар борлигини декларацияда қайд этишлари шарт.


Чиқинди муаммоси — ekolog\nҲАР БИР ИСЛОҲОТ АВВАЛО ШАХСНИНГ ЎЗИДАН БОШЛАНАДИ\nБугунги кунда атроф муҳитни муҳофаза қилиш ва мавжуд муаммоларни ўрганиш ва уларга ечим топиш, экологик муаммоларга ўзимизда дахлдорлик ҳиссини шакллантириш шу билан бирга экологик муаммоларни ҳал қилишдаги ислоҳотларни аввало ўзимиздан бошлашимиз лозим. Жиззах вилояти экология бошқармаси келтирган маълумотларга кўра, вилоятда маиший чиқиндиларни саралаб, қайта ишлаш фаолияти билан шуғулланувчи 23 та корхона ва тадбиркорлик субъектлари мавжуд бўлиб, шундан: 11 таси пластмасса, 2 таси қора метал парчалари, 4 таси шиша ва 6 таси қоғоз-картонларни йиғиб қайта ишлаш фаолияти билан шуғулланади. Вилоятда маиший […]\n[:UZ]Дунёни олтмиш йилдан буён зарарлаётган чиқинди[:]\n[:UZ]Кун бўйи ёмғир ёғди. Гоҳ шивалаб, гоҳ томчилаб, базан эса шаррос қуйиб, атроф оламни чангу-ғуборлардан поклади гўё. Қуруқ жойни ўзи қолмади. Ўт- ўлан, гулу- гиёҳлар, дов-дарахтлар ёмғир сувидан чанқоғини қондирди. Нима бўлса ҳам баҳор ёмғири яхши-да. Ҳаво тоза ва мусаффо бўлади. Нафас олиб, кишининг баҳри- дили яйрайди. Инсоният Яратганга шукроналар айтади. Ёмғирдан тоза бўлган ҳавони уйимиз ойнасидан кузатар эеанмиз, шаҳар ва маҳалла ўзгача кўриниб кетади. Аммо маҳалламиз кўчаларида ёмғирдан аввал бўлиб ўтган шамолдан учиб келиб қолган целлофан паеетлар лойга қоришиб, […]\nҚорақалпоғистонда Европа тикланиш ва тараққиёт банки (ЕТТБ) томонидан Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси таcсарруфидаги Қорақалпоғистоннинг “Тоза ҳудуд” унитар корхонасига 70 миллион АҚШ доллари миқдорида кредит ажратилди. Ҳужжатга кўра, маблағлар Европа Иттифоқи стандартларига жавоб берадиган янги санитария полигонлари, чиқиндиларни саралаш ва қайта ишлаш заводлари ҳамда чиқиндиларни кўчириш станциялари қурилишини молиялаштириш, шунингдек, махсус техника ва автотранспорт воситаларини етказиб беришга йўналтирилади. Шу муносабат билан Ўзбекистон Экологик ҳаракати ва Yahav Hamias Group компанияси (Исроил давлати) ўртасида ҳамкорлик тўғрисидаги меморандум имзоланди. “ Yahav […]\n[:ru] Бугунги кунда чиқинди муаммоси нафақат Ўзбекистонни балки бутун дунё аҳлини ташвишга солмоқда. Урбанизация жараёни жадаллашиб, шаҳарлар кенгаяётган, аҳоли сони ўсаётган ва унинг эҳтиёжини қондириш учун миллионлаб турдаги товарлар ишлаб чиқарилаётган бир пайтда чиқиндиларни қайта ишлаш ва уларнинг утилизацияси энг катта экологик муаммолардан биридир. Статистик маълумотларга эътибор қаратадиган бўлсак, бир кунда дунё аҳолиси аҳолиси ўртача умумий ҳажмда бир йилда 300 кг. чиқинди ташлайди. Мазкур рақамни 365 га кўпайтиринг ва бир кунда бир одам ташлайдиган чиқинди миқдорига эга бўласиз — 300/365=0,822 […]\nСайтимизга обуначимиздан ташвишли хабар келди: «Ассалому алайкум мен бир савол билан мурожаат қилмоқчиман. Туманларда ахлат, чиқинди ташланадиган жойларда чиқиндиларни ёқиб қўйиш тўғрими ёки экология томондан рухсат берилганми? Фарғона вилояти Ўзбекистон тумани “Комилчўл” МФЙ да жойлашган чиқиндихонадаги чиқиндиларни доимо ёқишади. У эса ёнмасдан тутаб, атрофдаги қишлоқлар, фермер-хўжаликларни қоплаб, атрофда яшаётган фуқароларни заҳарламоқда”. Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2018 йил 18 майдаги ПҚ-3730-сонли қарорига биноан “Жисмоний ва юридик шахслар учун қуйидагилар […]\nЯпониянинг Камикацу оролидаги тоғли қишлоғи аҳолиси чиқиндиларни ўзлари қайта ишлашга қарор қилишди. Хозир улар чиқиндиларни ўзлари 34 та турларга ажратишмоқда. 2020 йилда чиқинди полигони ва чиқинини қайта ишлаш заводини ёпиш ниятидалар. Фуқаролар биринчи галда чиқинди ташувчи машиналар ва контейнерлардан воз кечишди. Улар 90% чиқиндиларни қайта ишлашни ўрганишди. Қишлоқнинг марказида мувофиқлаштирувчи Марказ жойлашган. Унда бир оила ишлатмай куйган нарсани бошка оилага алмаштириб бериш мумкин Чиқиндилар утилизациясидан маблағга мунипалицет компост қилиш учун материалларга субсидиялар, озиқ-овқат олиш учун ваучерлар беради. Мазкур усулда чиқиндиларни […]\nПолиэтиленнинг одамлар саломатлигига зарари\nАйни пайтда полиэтилен халтачалар кишиларнинг саломатлигига зарар етказиши мумкинлиги тўғрисида маълумотлар кам, лекин ҳақиқатдан ҳам шундай. Сабаби уларни ишлаб чиқаришда токсиклиги маълум бўлган қўрғошиндан фойдаланилади. Ушбу металлнинг инсон организмида тўпланиши кўплаб касалликларнинг ривожланишига олиб келиши мумкин. Полиэтилен халтачаларда реклама мақсадида турли логотиплар эътиборни тортадиган рангда жойлаштирилади. Аҳоли эса ўйлаб кўрмасдан уларда озиқ-овқатларни сақлайди. Тадқиқотларга кўра, рангнинг таркибида инсонни ҳалокатга олиб келиши мумкин бўлган токсинлар мавжуд. Шунингдек, халтачаларни тайёрлашда кимёвий елимлардан ҳам фойдаланилади. Бу баъзи ҳолларда озиқ-овқат маҳсулотларига салбий таъсир […]\nВилоят экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармасининг хабарига кўра Жиззахда 169 та ноқонуний фиқиндихона бартараф этилган. Аммо ўзимиз яшаётган ҳудудни тоза сақлашга бепарволик, масъулиятсизлик билан қарашимиз туфайли йўл четларида, кўча-кўйларда сув ҳавзаларида пайдо бўлаётган ноқонуний чиқиндихоналарнинг барчаси бартараф этилди, дегани эмас. Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат инспекторлари томонидан йилнинг ўтган даврида жами 214 та ноқонуний чиқиндихона аниқланди. Уларни бартараф этиш, янгиларининг олдини олиш ишлари давом этмоқда. Вилоят Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармаси ҳузурида вилоят «Тоза ҳудуд» ДУК ва унинг туман-шаҳар филиаллари тузилиб, уларнинг […]\nБугун экология хусусида кўп ва хўп гапирилмоқда. Экологик маданият, аҳолини экологик онгини оширишга бағишланган тадбирлар ўз самарасини бераяптими? Ўқув муассасаларида ёшларга ўтилаётган сабоқлар, оиладаги тарбия фарзандларимизни атроф-муҳитга эътиборлироқ бўлиш билан биргаликда инсон учун хос фазилатлар табиатни асраш, уни ифлослантирмасликка ўргатаяптими? Афсуски, йўқ. Эрталаб қулида чиқинди тўла селофан халта кўтарган ота- боланинг орқасидан кетар эканман, уйнинг орқасидан оқиб ўтадиган каналга яқинлашганда ота боласига бир қараб олдида, қулидаги чиқиндини сувга улоқтирди. Шу заҳотиёқ 7-8 ёшли болакай ҳам отасининг хатти-ҳаракатларини такрорлади. -Ҳой, уялмайсизми, […]\nСўнгги икки йилда мамлакатимизда атроф-муҳитни муҳофаза қилишни таъминлаш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, шунингдек, ҳудудларнинг санитария ва экологик ҳолатини яхшилаш соҳасида изчил сиёсат амалга оширилмоқда. Биргина 2017-2018 йилларда қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимининг инфратузилмасини такомиллаштириш бўйича кенг кўламли ишлар олиб борилди, 13 та санитария жиҳатидан тозалаш давлат унитар корхоналари ҳамда уларнинг туман ва шаҳарлардаги 172 та филиали, шунингдек, 9 та маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни комплекс амалга ошириш кластерлари ташкил этилди. Кўрилган чора-тадбирлар аҳолининг деярли ярмини […]


Осиё - BBC News O'zbek\n...да чоп этилган 14:01 13 октябр 202114:01 13 октябр 2021\nИмтиҳонда ғирромлик қилишнинг ҳиндча ва юксак технологик усули фош этилди\nФирибгарлик нишони – Ражастан штатидаги ўқитувчилар имтиҳонлари бўлган. Ундан муваффақиятли ўтганлар ушбу штатда ўқитиш ҳуқуқини қўлга киритадилар.\n...да чоп этилган 7:00 1 март 20217:00 1 март 2021\nХитой энди қор, ёмғир ёғишини ҳам назорат қилмоқчи - қўшнилари хавотирда\nХитой энди мамлакатнинг ярмидан кўпроғида об-ҳавони ўзи назорат қилмоқчи, ўзгартирмоқчи. Хитой тажрибасида бунақаси бўлмаган. Расмий Пекиннинг янги режасидан минтақадаги бошқа қудратлар аллақачон ташвишда.


Ngo.uz - Давлат гранти ажратиш учун 5-танлов эълон қилинди.\nМамлакатимизда атроф-муҳит муҳофазаси ва аҳоли саломатлиги муҳофазаси соҳасида амалга оширилаётган ташкилий-ҳуқуқий чора-тадбирлар ҳақида аҳоли хабардорлигини, жойлардаги долзарб экологик муаммоларни ҳал этишда улар фаоллигини юксалтириш;\nЎзбекистон Республикасининг “Экологик назорат тўғрисида”ги Қонунининг мазмун-моҳияти, унинг энг муҳим нормалари, жамоат экологик назоратини амалга ошириш, экологик назорат жамоат инспекторларининг фаолияти ҳақида кенг жамоатчиликни хабардор қилиш;\nЭкологик таълимни ривожлантириш, экологик билимларни тарғиб қилиш, аҳолининг экологик ва тиббий маданиятини ошириш, соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш, экологик муаммоларни ҳал этишга жамиятнинг турли қатламларини кенг жалб қилиш;\nАтроф-муҳит муҳофазаси ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги қонунчилик талаблари бузилишини кенг ахборот-тушунтириш ишларини олиб бориш ва жамоат экологик назоратини амалга ошириш орқали олдини олиш;\nАтроф-муҳит муҳофазасини кучайтириш, аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш ва жамиятда соғлом турмуш тарзини оммалаштириш, соғлом авлодни тарбиялаш учун зарур шароитларни шакллантириш;\nАҳолининг ҳудудларни ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш, маҳаллалар ҳудудида санитария-экологик ҳолатни яхшилаш борасидаги аҳоли фаоллигини ошириш, шу жумладан ҳашарлар, турли тадбирлар ва акциялар ўтказиш;\nКорхоналар, тиббиёт ва таълим муассасаларида муқобил энергия манбалари, маиший чиқиндиларни қайта ишлаш бўйича экологик тоза ва ресурс тежайдиган технологиялар жорий этилиши ҳамда ишлаб чиқаришда технологик жараёнлар такомиллаштирилишини тарғиб қилиш;\nАтроф муҳитни муҳофаза қилишни кучайтириш учун зарур шароитларни шакллантириш, аҳоли саломатлигига, ёшларнинг тарбиясига унинг салбий таъсирини бартараф этиш, жамиятда соғлом авлодни тарбиялашни ва соғлом турмуш тарзини оммалаштириш;\nОрол ҳалокатининг атроф-муҳитга ва аҳоли саломатлигига салбий таъсирини юмшатиш, Оролбўйи ҳудуднинг, мамлакатнинг бошқа экологик ноқулай ҳудудларида экологик вазиятни тиклаш ва соғломлаштириш;\nЎзбекистонда экологик туризмни, экосайёҳлик фаолиятининг ахборот ва инфратузилмавий таъминотини ривожлантириш, экосайёҳлик йўналишларини ташкил этиш, республика аҳолиси орасида экотуризмни оммалаштириш;\nЭкологик журналистикани ривожлантириш, табиий ресурсларни муҳофаза қилиш ва оқилона фойдаланиш масалалари бўйича мақолалар сифатини ошириш, Интернет тармоғида Ўзбекистон табиатининг бетакрор гўзаллиги ва хилма-хиллиги, ноёб ҳайвонот ва ўсимлик дунёсига бағишланган ўзбек, рус ва инглиз тилидаги махсус манбаларни яратиш;\nНоёб ҳайвон ва ўсимлик турларини кўпайтириш ва муҳофаза қилишнинг замонавий технологияларини ишлаб чиқиш ва жорий этиш;\nЎсиб келаётган ёш авлоднинг энергияни иқтисод қилиш ва ресурс тежайдиган технологияларнинг муҳимлиги масалаларига бўлган дунёқариши ва муносабатини тубдан ўзгартириш мақсадида тарбиявий-маърифий ишларни кенгайтириш.\nННТлар ва фуқаролик жамияти бошқа институтларининг раҳбари томонидан имзоланган ва муҳр билан тасдиқланган кузатув хати;\nfundngo.uz сайтида жойлаштирилган шаклда тўлдирилган давлат гранти лойиҳаси учун ариза;\nМанфаатдор давлат ва жамоат ташкилотларининг илтимосномалари, тавсия хатлари илова қилиниши мумкин.\nҲужжатлар 2016 йил 25 июндан 25 июлгача қабул қилинади.


“Олдингидай МТСни кутгандик, UMS уни ўрнини босолмаяпти"\n27 феврал 2021, Тошкент вақти: 11:42\nЎзбекистонда 1 декабрдан ишга тушган UMS алоқа операторининг мижозлари Озодлик билан суҳбатда "Ўздунробита" ўрнига келган уяли телефон ширкати хизматларидан қониқмаётганликларини айтишмоқда.\nЎзбекистонлик уяли телефон фойдаланувчилари UMS ширкатининг алоқа сифати аввалги МТСникидан ёмон экани, бундан ташқари тарифлари Ўзбекистон уяли алоқа бозоридаги бошқа ширкатларникидан қимматлигидан нолишмоқда.\n10 декабрь куни UMS ширкатининг самарқандлик мижози Мардон ака Озодлик билан суҳбатда шундай деди:\n-Биз олдингидай МТСни кутган эдик, ҳозиргиси уни ўрнини босолмаяпти. Олдинги МТС тарифларида ички қўнғироқлар бепул эди, ҳизмат кўрсатишлари ҳам яхши эди. UMS тарифлари қиммат, ички қўнғироқлар учун ҳам пул олади. Кутганимизга яраша бўлмаяпти, - дейди UMS алоқа операторининг самарқандик мижози Мардон ака.\nСуҳбатдош, шунингдек, UMS тармоғида алоқа сифати Ўзбекистондаги бошқа операторларникига қараганда яхшироқ экани, лекин сифат бобида барибир аввалги МТСни ўрнини босолмаётганини айтади.\n- Кеча танишларим қўнғироқ қилди. Уларники ҳам UMS.Улар тоғли районда туради, тоғли районларда ҳам сифат яхши-да. Олдинлари бошқа оператордан қўнғироқ қилишар эди, антенааси бўлмай, хира эшитилар ёки умуман эшитиб бўлмас эди. Лекин, UMS тарифлар анча қиммат бўляпти. Олдингиси янча яхши эди, сифати ҳам олдингисиники яхши эди, - дейди Мардон ака.\nШунингдек, UMS тармоғида Интернет тезлиги ҳам мижозларни қониқтирмаяпти.\n- Интернет мана мени ўзимда бор, 20 доллар тўлаб, беш минг мегабайтга қўйган эдим, бир икки гаплашганда тугади, тезлиги ҳам паст. Skype орқали гаплашсангиз овоз йўқолиб қолади, қотиб қолади. Аввалги MTC яхши эди, - дейди UMS операторининг самарқандлик мижози..\nUMS мобил алоқа оператори мижозларига бир қанча тариф пакетларини таклиф этмоқда.\n“Start” деб номланган тариф бўйича кунлик абонент тўлови 0,01 АҚШ доллари бўлиб, Ўзбекистон бўйлаб чиқиш қўнғироқларининг бир дақиқаси ва ҳар бир SMS нархи 0,03 АҚШ долларини ташкил қилади. Мазкур тариф ойига 100 Мб текин интернетни ҳам ўз ичига олади.\n“MAXI” деб номланган тарифда эса ойлик абонент тўлови Ўзбекистон бўйлаб 1000 дақиқа сўзлашув ва 600 Мб интернет учун15 АҚШ долларини ташкил этмоқда.\nМазкур тарифлардан ташқари қўнғироқларнинг ҳар бир минути учун 0,02 АҚШ доллари, ҳар бир SMS учун 0,02 АҚШ доллари, 1 МВ интернет учун эса 0,10 АҚШ доллари миқдорида ҳақ олинади.\n300 MB Интернет 5 АҚШ доллари, 1000 MB Интернет эса 10 АҚШ доллари турадиган пакетлар ҳам бор.\nТелефондан тинимсиз гаплашадиганлар учун эса ширкат “Absolut” деган тарифини таклиф этмоқда.\nМазкур тариф бўйича мижоз ойига 150 АҚШ доллари тўлаб, Ўзбекистон бўйлаб телефонда чекланмаган муддат гаплашиши, SMS ҳамда Интернет ҳизматидан фойдаланиши мумкин.\nШунингдек, корпоратив тарифлар ҳам бор. “Corp” тарифида ойига 25 АҚШ долларлик тўлов эвазига компания ичида чексиз қўнғироқлар, компания ташқарисида эса 2000 дақиқа, 1000 SMS, шунингдек 800 Мб интернет тақдим этилади.\n“Corp VIP” тарифида эса ойига 45 АҚШ доллари эвазига компания ичида чексиз ва компания ташқарисида 5000 дақиқа қўнғироқ, 2500 та SMS ҳамда 1200 Мб интернет таклиф этилмоқда.\nМТСнинг Ўзбекистондаги шўъбаси "Ўздунробита" 2012 йилнинг июль ойида ҳукумат қарори билан фаолиятини тўхтатган эди.\n"Ўздунробита"ни катта миқдорда солиқдан бўйин товлаш, пул ювиш, мижозлар пулларини ноқонуний ўзлаштириш ва бошқа қонунбузарликларда айбланган эди.\nОзодлик UMS мижозларининг шикоятлари юзасидан ушбу ширкатнинг 50,01% фоизлик хиссадори МТС ширкатига боғланди.\nШиркат вакили Дмитрий Солодовников шикоятларни ўрганиб бўлгач, Озодлик саволларига жавоб беришини айтди.


Покистон элчиси билан учрашув / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\n08 июл 2013, 14:50 1428 кўрилди\nУчрашувда халқаро ва минтақавий ҳамда икки томонлама ҳамкорликни янада ривожлантиришга қаратилган муҳим масалалар кўриб чиқилди.\nВазирлик ахборот хизматининг хабар беришича, бўлиб ўтган суҳбатда икки томонлама савдо-иқтисодий ва инвестицион алоқаларнинг истиқболларига алоҳида тўхталиб ўтилди. Томонлар шу йўналиш бўйича ҳамкорликни мустаҳкамлаш, иқтисодиётнинг турли соҳаларида қўшма лойиҳаларни амалга оширишда ўзаро манфаатдор эканликларини таъкидлад. Бугунги кунда мамлакатимизда Покистоннинг 37 корхонаси фаолият кўрсатмоқда.\nУчрашувда шунингдек маданий-гуманитар соҳада ҳамкорлик масалалари кўриб чиқилди.


Тошкентда ўқ овози эшитилди. Нима бўлгани ҳақида расмий баёнот берилди | Qalampir.uz\n3-саҳифа\t08 Январь 10:11 90299\nКеча, 7 январь куни ижтимоий тармоқларда Тошкентда Ички ишлар органлари ходимлари Malibu’ни ўқ-отар қурол билан тўхтатгани акс этган видео тарқалди. Ҳолат юзасидан Ички ишлар вазирлиги Матбуот хизмати изоҳ берди.\nҚайд этилишича, 7 январь куни соат 15.00 атрофида Тошкент шаҳрининг Юнусобод тумани Янги шаҳар кўчасида юз берган. 1976 йилда туғилган, кучли даражадаги маст ҳолатда бўлган фуқаро А.А. бошқарувидаги Малибу Йўл ҳаракати хавфсизлиги ходимларининг қонуний талабларига бўйсунмасдан, ўзгаларнинг ҳаёти ва соғлиғига хавф солган ҳолда қочишга уринган.\nҲайдовчининг ноқонуний ҳаракатлари оқибатида юзага келиши мумкин бўлган оғир оқибатларни олдини олиш мақсадида, ЙҲХ ходимлари белгиланган тартибда ўқ-отар қуролини қўллаган.\n“Оқибатда автотранспорт воситаси мажбурий тўхтатилиб, ҳайдовчи зарарсизлантирилган. Қурол қўлланилиши натижасида ҳеч ким жароҳатланмаган”, дейилади хабарда.\n16 Январь 18:38 63269\n18 Январь 15:46 39937\n17 Январь 20:39 29396\n16 Январь 11:39 26424