ОТМларнинг битирувчи курс талабалари 2 октябрдан анъанавий таълимга қайтадими? | Qalampir.uz\nОТМларнинг битирувчи курс талабалари 2 октябрдан анъанавий таълимга қайтадими?\nЖамият\t30 Сентябрь 19:44 7446\nИжтимоий тармоқларда жорий йилнинг 2 октябридан олий таълим муассасаларининг битирувчи курс талабалари учун анъанавий шаклдаги таълим бошланиши ҳақида хабарлар тарқалди. Унда анъанавий ўқиш бошлангани билан талабалар турар жойидан хона берилмаслиги ҳам қўшимча қилинган.\nОлий ва ўрта махсус таълим вазирлиги мазкур хабарга муносабат билдирди ва тарқалган маълумотлар ҳақиқатга тўғри келмаслигини таъкидлади.\n“Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ижтимоий тармоқларда тарқалган “Вазирлик кўрсатмасига биноан жорий йил 2 октябрдан битирувчи босқич талабалари учун анъанавий дарслар бошланади” мазмунидаги хабарлар нотўғри эканини маълум қилади”, дейилган муносабатда.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистонда мактаб ва мактабгача таълим муассасалари босқичма-босқич фаолиятини тиклаяпти. Аммо ОТМларда анъанавий таълим қайтилмади. Олийгоҳларда анъанавий таълим фақатгина февралдан, ўқув йилининг иккинчи ярмидан бошланиши мумкинлиги айтилганди.\n25 Октябрь 10:08 29677\n25 Октябрь 14:58 27190\n23 Октябрь 15:21 23960\n25 Октябрь 08:27 22271\n23 Октябрь 19:14 21445


Усмон розияллоҳу анҳу: Қариндошларига байтулмолдан беҳисоб мол-мулклар бергани ҳақидаги гаплар\nBy Исмоил Муҳаммад Яъқуб on\t 09/18/2017 ТАРИХ УСМОН ХУЛАФОИ РОШИДИНЛАР\nУсмон ибн Аффон розияллоҳу анҳу хаворижлар ва иғвогар кимсалар томонидан байтулмолга исроф билан ёндашганлик ва қариндош-уруғларига беҳисоб бойликларни ҳадя қилганлик билан айбланди. Сабаийлар ва шиа рофизалар бошчилигидаги Усмонни қоралаш ва ёмон кўрсатишга жон-жаҳди билан киришган кимсалар бу иддиоларни шишириб кўпиртирдилар. Уларнинг кўплаб ёлғон-яшиқ гаплари тарих китобларига кириб қолди, айрим тарихчилар ва мафкурачилар бу гапларни ҳақиқат сифатида қабул қилиб, уларнинг ёйилишига сабаб бўлдилар. Аслида, улар ҳеч қандай асосга эга бўлмаган пуч ва уйдирма гаплар эди.\nУсмон розияллоҳу анҳу аввалдан ҳам улкан бойлик эгаси эди, илгаридан ўз қариндош-уруғларига мурувватлилиги ва сахийлик билан мўл-кўл бойликлар туҳфа этиши билан машҳур эди. Табиийки, у бу саховатпешалигини ўз шахсий бойликларидан қиларди. Аммо ғаразгўй кимсалар уни бу хайр-эҳсонларни байтулмол ҳисобидан қилгани ҳақидаги шубҳаларни урчитишга зўр бериб уринишди. Усмон розияллоҳу анҳу бу гапларга ўз муносабатини билдириб, шундай деганди: “Айтишларича, мен ўз қариндошларимни яхши кўрар ва уларга кўп туҳфалар берар эканман. Уларни яхши кўришимга келсак, тўғри, мен уларни яхши кўраман, лекин уларга бўлган муҳаббатим мени жавр йўлига оғдирмади, балки мен улар зиммасига ҳақ-ҳуқуқларни ҳам юклайман. Уларга ҳадялар беришимга келсак, мен бу ҳадяларни ўз молимдан бераман. Мусулмонларнинг умумий молини ўзимга ҳам, бошқа бирон кишига ҳам ҳалол санамайман. Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам замонларида ҳам, Абу Бакр ва Умар ибн Хаттоб даврларида ҳам фуқароларга ўз молимдан жуда кўп туҳфалар ва нафақалар бериб келганман. У даврда мен ёш ва мол-дунёга муҳаббатли бўлган ҳолда шундай қилардим. Энди ёшим ўтиб, умрим ниҳоясига яқинлашган бир пайтда қариндош-уруғларимга мол-мулкимни улашсам, улар мен ҳақимда шундай гапларни гапиришадими?!”\nУсмон ибн Аффон ўз мол-мулкини ва ерларини ўз қабиласи бўлмиш Бани Умайяга тарқатиб берди, ўз фарзанларига ҳам улар қаторида тақсимлади. Дастлаб Абул Ос ўғилларига ҳар бирига ўн мингдан, жами юз минг дирҳам берди. Усмон ўғилларига ҳам шунча берди. Қолганини Бани Ос, Бани Ийс ва Бани Ҳарбга тақсимлади.\nБу билан биз Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳу ўз қариндош-уруғларини байтулмолдан бутунлай маҳрум қилган ва уларга ҳеч нарса бермаган, деган гапдан ҳам йироқмиз. Унинг байтулмолдан беҳисоб бойликларни ўз қариндошларига бериб юборгани ҳақидаги гаплар бўш иддио ва асоссиз туҳмат эканини таъкидламоқчимиз, холос. Аслида, байтулмолдан бешдан бири имомнинг (давлат бошлиғининг) ҳаққи бўлиб, имом уни ўз яқинларига ва ўзи истаган кишиларга беришга ҳақлидир. Ибн Таймия раҳимаҳуллоҳ айтади: “Умумий ғаниматлардан байтулмолга топшириладиган бешдан бир улушнинг бир қисми қариндош-уруғлар улуши бўлиб, баъзи фуқаҳолар фикрига кўра, мазкур улуш имомнинг қариндошлари улушидир. Ҳасан Басрий, Абу Савр шу фикрни айтганлар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам давлат бошлиғи сифатида қариндошларига берардилар. (“Ҳашр” сурасидаги оятда айтилган) “қариндош-уруғлар” Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳаётликларида у зотнинг қариндошлари бўлиб, у зотнинг вафотларидан сўнг давлат бошлиғи бўлган кишиларнинг қариндошлари бўлади. Сабаби, давлат раҳбарини ҳимоя қилиш, қўллаб-қувватлаш ва атрофида кўмакчи бўлиб туриш лозим, унинг қариндошлари бошқалардан кўра буни яхшироқ бажаришади… Умардан сўнг иш бошига келган раҳбарларнинг мутлақ аксарияти баъзи қариндош-уруғларини волийлик ё бойликларга хослаган… Усмоннинг бойликлар борасидаги сиёсатини шундай талқин қилиш мумкин: 1) у улар устида омил (вазифадор), омил эса бой бўлса ҳам ҳақдор; 2) қариндош-уруғлар имомнинг қариндош-уруғларидир; 3) Усмоннинг қариндошлари жуда катта қабила эди, улар Абу Бакр ва Умарнинг қабилалари каби кичик ва озчилик эмасди. Шу туфайли унинг қариндошларига берган нафақалари ва уларни волийликларга тайинлагани одамлар кўзига нисбатан кўп бўлиб кўринган”.\n“Тарихи Табарий”да ёзилишича, Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳу (қариндошларидан бўлмиш) Абдуллоҳ ибн Абу Сарҳга Тунисни фатҳ қилиш учун Мисрдан йўлга отланишга буюрганида унга: “Агар Аллоҳ сени Африкани фатҳ қилишга муваффақ этса, унда мусулмонлар қўлига тушган барча ўлжалардан байтулмолга олинадиган бешдан бир улушдан бешдан бири сенга бўлади”, деди. Шундан сўнг Абдуллоҳ қўшинга бош бўлиб, Африкага кириб борди ва уни буткул фатҳ этди. Сўнг қўлга киритилган ўлжаларни аскарлар орасида тақсимлади, байтулмолга тегишли бешдан бир улушдан бешдан бирини ўзига олиб қолиб, қолган тўрт қисмини Мадинага Усмон ҳузурига юборди. Ғаниматларни Усмонга келтириб топширган кишилардан баъзилари Абдуллоҳ унинг бешдан бир қисмини ўзига олиб қолганини айтиб, Усмонга шикоят қилдилар. Усмон уларга, уни бундай қилишга мен буюрганман, агар сизлар норози бўлсанглар, ундан қайтариб олинади, деди. Улар, биз норозимиз, дейишгач, Усмон Абдуллоҳга ўзи олиб қолган молларни байтулмолга қайтаришни буюрди ва у қайтариб берди. Аслида, жиҳодларда бой-бадавлат ва куч-қудратли кишиларга ҳам ўлжалардан қўшимча улуш бериш суннатда ҳам бор.\nАфрика фатҳида қўлга киритилган ғаниматлар ичида Мадинага олиб кетиш қийин бўлган ҳайвонлар ва бошқа юклар ҳам бўлиб, Марвон ибн Ҳакам уларни юз минг дирҳамга сотиб олган, кўп қисмининг пулини тўлаб, бир қисми зиммасида қолган эди. У фатҳ хабарини Усмонга олиб келганида хушхабарига суюнчи ўлароқ Усмон унинг зиммасидаги ҳақни ўзига ҳадя қилди. Имом хушхабар келтирган кишига келтирган хабарининг муҳимлиги ва чеккан машаққати эвазига ўзи муносиб кўрган миқдорда суюнчи беришга ҳақлидир. Усмоннинг Марвонга қилган ҳадяси шу қабилдан эди. Унга Африка ғаниматларининг бешдан бирини бериб юборгани ҳақидаги гаплар ғирт бўҳтон ва уйдирмадир. Тўғри, Усмон розияллоҳу анҳунинг қариндошларига муҳаббати кучли эди. Бироқ, бу уни уларни деб ҳаромга қўл уришга ёки молиявий ишларда ғирромлик йўлини тутишга олиб бормади. Тарих китобларига киритиб юборилган уйдирма гаплар ортида эса Усмон розияллоҳу анҳуни ёмонотлиқ қилишга жон-жаҳди билан уринган сабаийлар ва шиа рофизаларнинг қўли борлигида шубҳа йўқ.\nУсмон розияллоҳу анҳунинг қариндошларига бўлган муносабатини исломнинг меҳр кўрсатиш ва мурувватли бўлишга чорлашдек улуғ жиҳатларидан бирига амалий ёндашув сифатида қараш мумкин. Зеро, Аллоҳ таоло Қуръони Каримда шундай деган: “Аллоҳ иймон келтирган ва яхши амаллар қилган бандаларига берадиган хушхабари ана шудир! (Эй Пайғамбар, мушрикларга) айтинг: “Мен сизлардан бу (даъватим) учун ажр-мукофот сўрамайман, фақат қариндошчиликдаги дўстлик-яқинликнигина (яъни, фақат ўртамиздаги қариндошлик меҳр-муҳаббатини ва ўртадаги қариндошлик алоқаларимизга амал қилишларингизни сўрайман)”. Ким бирон чиройли амал қилса, Биз унинг учун ўша (чиройли амали)да яхшиликни зиёда қилурмиз (яъни зиёда савоб ато этурмиз). Албатта Аллоҳ мағфират қилувчи, яхшиликни билувчидир” [Шуро: 23]. Бошқа бир оятда шундай деган: “(Эй Муҳаммад), қавми-қариндошга, мискин ва йўловчига (хайру эҳсон қилиш билан) ҳақларини ато этинг ва исрофгарчиликка йўл қўйманг!” [Исро: 26].\nУнинг бу иши Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам хулқ атворларининг гўзал бир қиррасини ўзида мужассам этгандики, у зот соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам ўз қариндошларини яхши кўрардилар, уларга меҳр-мурувват кўрсатардилар, хайру эҳсонларини дариғ тутмасдилар. Мисол учун, Баҳрайндан мол келганида амакилари Аббосга ҳаммадан кўп мол берганлар, амакиваччалари ва куёвлари Али розияллоҳу анҳуни волийликка тайинлаганлар. Усмон учун ва бутун мусулмонлар учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламда улкан ўрнак ва намуна бордир.\n Тарихи Табарий (5/356).\n Аввалги манба (5/356).\n “Минҳожус сунна” (3/188).\n Аввалги манба (3/237).\n Тарихи Табарий (5/253).\n “Фаслул хитоб фий мавофиқил асҳоб” (84-бет).\n Бухорий, жизя китоби.\n Бидоя ва ниҳоя (7/201).\nPrevious ArticleСавол-жавоб: “Имом намозни узунроқ ўқигани афзалми ёки қисқароқми?” (Шайх Содиқ Самарқандий)\nNext Article Савол-жавоб: “Ўлганидан сўнг гапирган саҳоба ҳақидаги ривоят тўғрими?” (Шайх Содиқ Самарқандий)


NASA Марсга учувчи планер юбормоқчи\n17:13 / 02.07.2015\nNASA аэрокосмик агентлиги Prandtl-m (Preliminary Research Aerodynamic Design to Land on Mars) аппаратининг прототипи яратилаётганини маълум қилди. Айтилишича, ушбу учувчи планер Марс сайёрасига юборилади. Планернинг олдига қўйиладиган асосий вазифа Марс сатҳида космик миссиялар қўниши учун қулай жойларни топиш бўлади.\n60 см ли ихчам планернинг вазни Ерда 1.2 кг ни ташкил қилади. Марсдаги тортишиш кучи бу вазнни ўртача ярим кг га камайтиради. Бундай енгил аппарат 600 м баландликка кўтарилиб олгач, 32 км масофани бемалол босиб ўта олади.\nПланер билан ровернинг учиши 2022-2024 йиллар орасида амалга оширилиши режалаштирилмоқда. Прототип қурилиши эса шу йили якунланади. Шундан сўнг синов босқичи бошланади. Планер, шунингдек, камера ва радиометр билан жиҳозланади.


«Барселона»ни 12 футболчи тарк этиши мумкин\n10:07 / 30.05.2019\n«Барселона» ёзги трансферлар вақтида қатор футболчиларидан воз кечиши мумкин.\nSport.es нашри хабарига кўра, жамоани Кевин-Принс Боатенг ва Жейсон Мурильо тарк этиши аниқ. «Барса» уларнинг ижара шартномаси муддатини узайтирмоқчи эмас. Шунингдек, Томас Фермален ва Дуглас ҳам клубни тарк этади, уларнинг шартномаси муддати 30 июнь куни якунланади ва бу шартномалар узайтирилмайди.\nЖамоани иккинчи дарвозабон Яспер Силлессен ҳам тарк этмоқчи, аммо «Бенфика»нинг 12 миллион евролик таклифи «Барса»ни қаноатлантирмаяпти - клуб нидерландиялик футболчи трансферидан 25 миллион евро ишлаб олмоқчи. Самюэль Юмтити эса фаолиятини Англия премьер-лигасида давом эттирмоқчи.\nШунингдек, «Барселона» Иван Ракитични сотиб, унинг трансферидан келадиган маблағларни янги трансферлар учун йўналтиришни мўлжаллаган. Бундан ташқари, ўз ўйинлари билан мураббийлар штабида яхши таассурот қолдира олмаётган Филиппе Коутиньо ва Малком ҳам кетиши кутилмоқда.\nАйни вақтда «Эвертон»да ижарада бўлган Андре Гомеш премьер-лиганинг бир неча клубларидан таклифлар олган. Рафинья ва Денис Суарес ҳам мураббийларнинг янги мавсум учун режаларида йўқ.\n19:35 / 21.10.2019\n«Барселона» - «Реал» ўйинининг янги санаси белгиланди\nМесси: «Фаолиятим якунига қадар «Барса»да қоламан»


Жанубий Корея пенсия жамғармаси ва Samsung компаниясида тинтувлар ўтказилди\n14:19 / 23.11.2016 2958\nЖанубий Корея прокурорлари давлат пенсия жамғармаси ва Samsung компанияси бош қароргоҳларида тинтувлар ўтказдилар, деб хабар бермоқда 23 ноябрда "Рёнхап" ахборот агентлиги.\nПрокуратура Жанубий Корея президенти маъмурияти жамғармани Samsung ва Cheil Industries Inc. компанияси бирлашишини қўллаб-қувватлашга мажбурлаб унга босим ўтказгани ҳақидаги маълумотни текширмоқда. Жамғарма Samsung’нинг 11,6 фоиз ва Cheil Industries Inc.’нинг 5 фоиз акциясига эга бўлган. Президент Пак Кин Хе ва унинг атрофидагилар шу тариқа мамлакатнинг энг йирик компаниясига гўёки у президентнинг дугонаси Цой Сун Силга кўрсатган хизматлари учун миннатдорчилик билдирмоқчи бўлишган. Силнинг ўзига эса 20 ноябрда коррупция можароси билан боғлиқ ҳолда расмий айблов эълон қилинди.\nПенсия жамғармаси бош қароргоҳи ва унинг шўъба корхонаси тинтув қилиниши давомида қаттиқ дисклар, уяли телефонлар ва ҳужжатлар мусодара қилинган. Тинтувлар Samsung’нинг Сеул жанубидаги бош-қароргоҳидаги стратегик ривожланиш бўлимида ҳам ўтказилган. Бу коррупцион можаро билан боғлиқ ҳолда прокурорларнинг компанияга учинчи ташрифлари бўлди.\nПрокурорлар компания Силнинг Германиядаги компанияси ҳисоб рақамига консалтинг хизматларига тўлов сифатида 3 млн доллар атрофида пул ўтказганини тахмин қилишмоқда, бироқ аслида бу пуллар Цой қизининг от спортига ўқиши учун тўланган. Бундан ташқари, Samsung Сил томонидан назорат қилинувчи иккита нотижорат жамғармалари ҳисобига 20 млн доллар ўтказганликда гумон қилинмоқда. Бу жамғармаларнинг ҳисоб рақамларига Жанубий Кореядаги 52 та компания ва 19 та бизнес-гуруҳ умумий ҳисобда 70 млн долларга яқин пул ўтказиб берган.\nЦой Сун Сил


Бош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиҲабиб Абдуназар (1968)Ҳабиб Абдуназар. Даштдаги олов (ҳикоя)\n– Тезроқ юр, – дейди онам у ёқ-бу ёққа олазарак бўлаётганимни кўриб. – Бу туришда кеч қоламиз. Қара, қуёш ҳам қизарди.\nОнам ҳар йили ёзда бизни момомникига олиб боради. Момом тепалик ортида туради. Бу ерлар Бойтерак деб аталса ҳам, сувга яқин йўл четидаги яккам-дуккам теракларни айтмаса, умуман терак йўқ ҳисоби. Балки бу ерларни сувсиз саҳрода ўсган мана шу қаҳрамон тераклар шарафига “Бойтерак” деб номлашгандир.\n– Ана, момонгнинг уйига ҳам етиб келдик, – дейди онам уйга ишора қилиб. Қора шимим тиззагача тупроқ бўлади. Уни қоққанча, лойсувоқ уй томон югураман. Онам ортимдан қичқириб қолади:\nМомом дашт воқеаларидан сўзлай бошлайди.\n– Шобердининг моли сира кўпаймайди, ё касал бўлади, ё ўлади, – дейди момом ариқ четидаги ўтларни ҳафсаласизлик билан битта-битта чимдиб еяётган, суяклари бўртиб қолган озғин олақашқани кўрсатиб. – Қулмуроднинг сигири бу йил туғса, бешта бўлади. У отангга ўхшади. Кеча кўпкаридан бир улоқ, бир гилам олиб келди. Ғойвота отанг ҳам сара отлар минарди-да. У майдонга кирса, чавандозлар: “Бу Убайдулло майдонга тушдими, ундан улоқ олиб бўлмайди”, деркан.\n– Шоберди тинчми? – дейди онам ниманидир олдиндан эшитган-у, хавотир олгандек бўлиб.\n– Уми? Ундан одам чиқмайди. Қадимда биров “Кўзанинг “қул-қули”дан қўрқаман”, деб кечаси гўристонга бориб ўликларни тунаркан. Уни Худо деганига ҳам ишонмайман. Қирқ бир кун бўлди уйдан аразлаб чиқиб кетганига. Опанг оғзига қараб, кўп эркалатиб юборди-да. Хотин олиб берсанг, туғдиради бу қулоқсиз. Уни юзидан биров совуқ шамол ўтказган бўлмаса, – момомнинг лаблари пириллайди.\nОнамнинг момом ҳақидаги ҳикояларини тинглашни ёқтирардим, минг марта эшитган бўлсам ҳам, яна сўрайверардим. Онам момом ҳақида эртак сўзлаётгандек гапирарди. Уларни эшитганим сайин момомга нисбатан меҳрим ортиб бораверарди.\nОнамнинг айтишича, момом ёлғиз қиз бўлган экан. Уни жуда ёшлигида қишлоқнинг энг обрўли кишиларидан бирига узатишибди. Аммо турмуши узоққа бормай, нимадир бўлибди-ю, эри ўлиб қолибди. Кейин эса қишлоқда от жаллоб, чавандоз, мерган сифатида донг таратган бир йигит момомга талабгор бўлиб чиқиб, никоҳига олибди. Ўша чавандоз менинг бобом экан. Улар тўрт ўғил, икки қиз кўришибди, менинг онам энг кенжаси экан. Тоғаларимнинг ҳаммаси, ҳатто балоғат ёшига етиб-етмаган Ҳасан-Ҳусанлари ҳам урушга кетибди. Лекин шулардан фақат бир нафари урушдан қайтибди. Момом Ҳасан-Ҳусанларини кўп эсларкан. “Улар ёш эди, ҳали милтиқ ушлашни ҳам билмасди…” – деб ўксиниб-ўксиниб йиғларкан. Урушдан омон қайтган тоғам қишлоқда электрчилик қилиб юрганида тасодифан ток уриб, бевақт оламдан кўз юмибди. Шундан сўнг момомнинг юраги бу чексиз мусибатлардан адои тамом бўлса-да, буни бировга билдирмай, фарзандлари, марҳум тоғаларим руҳини шод этиш учун ўчоқ бошида пилик ёқиб ўтирар экан.\nЯна онамнинг айтишича, Худо ўлимни аввал тоғларга берганмиш. Тоғлар бунга чидаш беролмай ўрнидан силжиб, минг бир бўлакларга бўлиниб кетибди. Сўнг уни жониворларга тортиқ этибди. Улар ҳам бу куйгиликка чидай олмай, бўкириб-ўкириб оламни бузибди. Кейин уни Худо бандасига лойиқ кўрибди. Инсон нима қилибди? Бир ёқда катта қозонларда ош пишган, бир томонда дапи-доира, ўйин-кулги бўлиб ётганмиш. Шунда Худо бу ўлимни ҳар нарсага бардошли ва сабрли бўлган бандасида қолдирибди. Биров узоқ яшаб, оламдан ўтса, одамлар: “Бизга ҳам шундай ёш насиб этсин”, деб ният қилишаркан. Чунки, ўлим барибирам ҳақ экан. Аммо тоғлар, жониворлар кўтаролмайдиган дардни кўтараркан одам боласи. Кўнаркан, кўникаркан… Фақат ёш кетганга ёмон ачинаркан, фарёд ураркан. Момом ҳам тоғаларим фироғида тунлари нола қилиб, тоғлардек силкиниб-силкиниб, оҳулардек кўзёш тўкиб йиғларкан: “Во, Ҳасан!.. Во Ҳусан…”\n“Эркакдек момо”, дерди одамлар. Чунки момомнинг бошқа аёллардек давраларда кўзёш билан дардини тўкканини ҳеч ким кўрмаган. Аммо момом тунлари гулхан билан сирлашиб, бор дардини унга сочарди. Гулхан гуриллаб ёнар, осмондаги ғуж-ғуж юлдузлар гулхан тилларида бирин-кетин сўна бошларди. Сўнг гўяндалардек гулхан атрофида айланиб, йиғи бошларди. Бу йиғи мунгли бир қўшиққа айланарди: “Вой Ҳасан… Вой Ҳусан…”\n– Худога шукр, тинч. Шунчаки, мазам йўқ. Дўхтиригаям бориб кўрдим… Эскичадан дейишадими-ей, – дейди онам, шолча устига тушган нон увоқларини қўллари билан тераркан.\n– Унда сени бир боқин-қоқин қиламан, зора Худо шифо берса.\nМомомни қишлоқ одамлари Бахши момо деб чақирарди. Доира чалиб, бир тўда момолар билан бемор атрофида айланиб рақс тушганини кўп бор кўрганман. Кимнидир момом боқин қилса, биз дераза ва эшик тирқишларидан мўралаб томоша қилардик. Момом доирасига оқ сурпдан халта тикиб, уни деворга илиб қўярди. Гўё у биз учун ҳар ишга қодир мўъжиза эди. Момомнинг кўзини шамғалат қилиб, қўлимизга олиб чертиб ҳам кўрардик, буни сезиб қолган онам: “Тегмайлар, оғзиларинг қийшайиб қолади”, – деб дакки берарди.\nМомом боқин-қоқинга тайёргарлик кўра бошлади. Қамиш чўпларини йиғиб, унга пахта ўраб пиликчўп ясади. Сўнг уларни пахтамойга ботириб, косадаги унга суқиб чиқди. Узун бир таёқни олиб, унинг учига эски латталарни ўраб-чирмади. “Сен уйга кир”, – дейди момом. Мен одатдагидек панжарали дарчадан мўралайман. Чунки девор пастидаги дарча – ётиб олиб томоша қилиш учун жуда қулай жой. Ҳовли ўртасида онам бошига чопон ташлаб ўтирибди. Момом қўлидаги узун оловли таёқни онамнинг бошидан тинимсиз айлантиради. Олов парча-парча бўлиб атрофга отилади. Худди олов биз эртакда ўқиган оловли қушлар – қақнуслар каби дарча панжарасига урилади. Кейин бу қушлар парвози ҳам тиниб, куйик латталарнинг ҳавода қолган ёқимсиз ҳиди дарча тирқишидан уйга киради.\n“Туш пастга, ёнимга кел!” – дейди момом ким биландир гаплашгандек, супа ёнида тарвақайлаб ўсган эски тут шохига қараб. Дарахт тепасига синчиклаб қарайман, ҳеч ким йўқ, баданим жимирлаб, қалбимни қўрқув босади. Ўрнимдан турмоқчи бўламан-у, оёқ-қўлларим боғлаб қўйилгандек жойимдан қимирлолмайман. Кимдир тут дарахтидан тушиб келаётгандек шохлар қисирлайди, оёқ товушлари эшитилади, қилт этган шамол йўқ бийдай даштда кутилмаганда шамол туради. Момом ёнида кимдир ўтиргандек у билан яна нималарнидир тез-тез гаплашиб, қўлидаги оловли таёқни онамнинг бошидан тўхтовсиз айлантиради. Осмон гумбирлаб, ёмғир эмас, бир парча зангори шуъла момомнинг оёқлари остига тушиб, у турган кафтдеккина жойни ёритади. Кейин бу шуъла кенгайиб, бутун ҳовлини, дашту осмонни қамраб, бир бутун улкан ёруғликка айланади. Қулоғимга арава қўшилган отнинг туёқ товушлари эшитилади. Қўрқувим яна ошади, бошимни кўрпага буркаб, кўзларимни қаттиқ юмаман, ўзим ҳам гўё ўша ёруғлик ичида-ю, дашт бўйлаб учиб юргандекман.\nБироздан сўнг қўшни хонадан момомнинг овози эшитилади: “Бу ёққа кел! Қарама, дегандим-ку, сенга”. “Қизиқ, – дейман ичимда, ҳайратим ошиб. – Момом менинг дарчадан ўғринча мўралаганимни қаердан билди экан?”\nКейин момомнинг ёнига чўккалаб оламан-да, ўчай-ўчай деб турган пиликчўпларга қарайман, улар ҳам, назаримда, момом билан гаплашаётгандек туюлади. Момом онамнинг юзларига сув сепади, қулоқларидан тортади, елкасига бир-икки уриб, дуога қўл очади ва қандайдир сеҳрли, мен тушунмайдиган сўзларни узоқ пичирлайди.\nМен ҳам кафтларимни очиб, уларнинг ўзим англамаган истакларига қўшиламан…\nХаёлимга бироз олдин эшитганим кекса тут дарахтининг ваҳимали ғижирлашлари, ғалати оёқ товушлари-ю, қўнғироқлар жаранги келади. “Балки улар менга ҳам нимадир демоқчи бўлган-у, мен уларни тушунмагандирман”, – ўйлайман ва момомнинг бироз олдинги ҳолатини англагандек бўламан.\nКўзимга уйқу илинади. Уйғонганимда тонг ўзининг ғира-шира қизғиш нурларини дарчага қуяётган бўлади. Туришга эриниб, дарчадан ҳовлига қарайман: супа, тут дарахти, момом тонг шабадасида эски тут дарахтидек тебраниб, тасбеҳ ўгиради. Чўпон қўрадаги қўйларни “ҳай-ҳайлаб” даштга ҳайдайди. Майсалар чумолидек девор юзларига ўрмалаб, панжарали дарчагача чиқиб келади, гўё бутун дашт тошиб, мана шу кичкина кулбага киришга уринаётгандек.\n– Худо меҳрибон, болам. Чин дилдан сўрасанг, тилакларингни У, албатта ижобат қилади.\nБиз момомникида анча кун бўлдик. Онам кетар олди ҳовли ва уйларни супуриб-сидирди. Момомнинг кийимларини ювди, нон ёпиб, нонкўрпага ўради. Момом эса битта кулча олиб: “Пода қайтар маҳал – инс-жинслар қўзиган пайт, нон йўлдошинг бўлади, болам”, деб қўйнимга солди-да, пешонамдан ўпиб қўйди. Сўнг хайр-хўшлашдик.\n← Аввалги Аввалги Сергей Рахманинов: “Мени танқид қилинглар, зора…”\nКейинги → Кейинги: Ўғирланган миллий бойликларимиз (1991)


Зеленский россиялик 28 нафар чекистга нисбатан санкция жорий этишга оид фармонни имзолади\n02 декабр 2021, Тошкент вақти: 12:19\nУкраина президенти Володимир Зеленский Миллий хавфсизлик ва мудофаа кенгашининг Қримдаги инсон ҳуқуқлари бузилишига алоқадорлиги иддао қилинган Россия махсус хизматларининг 28 нафар ходими ҳамда яна олти нафар шахсга нисбатан қарорини кучга киритажак фармонни имзолади. Зеленский томонидан 18 ноябрь куни имзоланган фармон матни Украина президенти сайти орқали ёйинланган.\nУкраина Миллий хавфсизлик ва мудофаа кенгашининг шу йил августида Қримдаги телеканаллар, ахборот агентликлари ва интернет-нашрлар дохил 12 та юридик шахсга нисбатан санкциялар жорий этганди.\nЎшанда кенгаш санкция рўйхатига киритилган барча жисмоний ва юридик шахслар “Украинага қарши ахборот уруши”га дахлдор экани ҳамда “гибрид тажовуз”нинг фаол иштирокчилари бўлганини билдирган.\nМосква 2014 йили Қримда референдум уюштириш орқали яриморолни аннексия қилиб олган, мазкур жараённинг легитимлилиги Киев ва дунёдаги аксарият давлатлар томонидан рад этилган.\nУкраина шарқида қуролли можаро 2014 йил апрелидан буён давом этиб келмоқда. Ўтган вақт ичида бу ерда 13 мингдан зиёд киши ҳаётдан кўз юмган. Киев Москвани айирмачиларни қурол-аслаҳа билан дастаклаётганликда айблайди. Россия эса бу айбловларнинг барчасини қатъиян рад этиб келади.\nPfizer вакцинаси билан эмланган болалар сони қарийб 440 минг нафарга етди


Ичидаги сувни микроблардан тозалайдиган термос яратилди (видео)\nQuartz деб номланаётган бутилка ташқи томондан оддий контейнер идишга ўхшайди, бироқ унинг ичига ўрнатилган ультрабинафша лампа сувни тезкорлик билан турли микроблардан тозалашга ёрдам беради, деб ёзади Hi-Tech.Mail.Ru\nБутилканинг сиғими – 0,5 литр. Бундай ҳвжмдаги сувни микроблардан тозалаш учун УБ-лампани бир дақиқа давомида ёқиб қўйиш керак бўлади. Бутилкага ўрнатилган батарея бир зарядда тахминан 2 ой давомида ишлаши мумкин.\nУшбу гаджетдан, лойиҳа муаллифларининг қайд этишича, исталган жойда фойдаланса бўлади. Ушбу термосни ишлаб чиқариш учун керакли маблағ ҳазирда Kickstarter платформасида йиғиб бўлинган. Унинг нархи тахминан 59 долларни ташкил қилиши ёзилмоқда.


Бизни қаршилаган денгиз — Ni hao | 你好\nМастура ҲАМРОЕВА . 09.11.2018 18.11.2018 . 1 003\nБир ёни дарахтзору, баланд бинолар бир ёни денгизга туташ шаҳарга борарканмиз ҳавонинг иссиқлигига қарамай сувнинг жилоси ўзига тортди. Тезюрар поезда журналистлар жамоаси Сиаменга кириб бордик. Ўзбекистон денгиз сатҳидан юқорида бўлганлиги учунми биз учун денгиз ўзгача орзу. Унинг шовқунини ва мавжланишини кўриш ҳар бир инсон учун орзу десам адашмаган бўламан. Медиа-тур иштирокчилари ҳам ўз кўзлари билан денгизни кўрар экан, ким учундир орзу бўлган ҳаёллар Сиаменда ушалди.\nСеҳрли шаҳар ҳақида айтадиган бўлсам, минг сулоласининг даврида, 1387 йили, Генерал Зҳоу маҳаллий ва япониялик қароқчиларга қарши ҳимоя қилиш учун бу эрда қалъалар қурган. Дастлаб, «Сиамен» номи хитой тилида «сиè мéн» деб ёзилган ва «талаи-мами» деб талаффуз қилинган. Жанубий Хитойчада«пастки порт» деган маънони англатади. ХV-асрга қадар Ҳиндистон, Арабистон ва Ғарбий Осиё билан фаол савдо алоқалари амалга оширилган. 1604 йили Голландиялик аскар оролга сузиб борган, аммо маҳаллий савдогарлар билан муносабатларни ўрнатишга уринишлари муваффақиятли амалга ошмаган. Биринчи инглиз савдогар кемаси 1670-йилда орол соҳилида пайдо бўлди ва бир мунча вақт ўтгач инглизлар кучли тижорат фаолиятни ривожлантиришга муваффақат бўлган.\nСиамендаги биринчи кунимиз Сиамен университетига бордик. 1921 йилда ташкил этилган Сиамен университети Хитойдаги этакчи давлат муассасасидир. Университетда 76 та кафедра ва 10 та илмий-тадқиқот институтлари мавжуд. Шунингдек 27 та мактабдан иборат бўлиб, 270 та институт билан ҳамкорлик қилади. Университетда иқтисод, халқаро муносабатлар, бизнес бўйича 40 минг талаба, шу жумладан, 2800 чет эллик ўқитувчиларга таълим бермоқда. Ташрифимиз давомида университет музейида бўлдик ва унда жамланган экспонантлар ва университет тарихи билан ҳам танишдик. Шундан сўнг Сиамендаги тошли Ҳуиҳе паркини томоша қилдик. Унда жамланган барча буюмлар моҳирона тошдан ясалган. Будда хайкали, турли жониворлар ва ушу санъати акас этган буюмлар диққатимизни тортди. Шу булан бирга тошга нафис безак бериб ишлаётган усталар ишини ҳам кўрдик. Ҳатто ўзимиз ҳам ушбу санъатни яратишга ўз ҳиссамизни қўшиб тошга расм солдик. Жуда кўп таъсуррот билан анъанавий чой дамлаш масканида йўл олдик. Чой дамлаш бўйича мутахассис бўлган қизлар бизга Хитой чойлари ҳақида сўзлаб берди. Ҳатто ўзимиз чой дамлаш қоидаларини синаб кўриб чой дамладик. Ўзгача таъм, нафис ҳид жамланган Хитой чойи таъми анчага кетмаса керак энди.\nШаҳардаги иккинчи кунимизда Гу Ланг Ю оролига кемада сайр қилиб бордик. Ушбу орол ўзининг кўркам ва чиройли табиати билан ажралиб туради. Шаҳардаги иккинчи кунда Гу Ланг Ю оролига кемада сайр қилиб бордик. Ушбу орол ўзининг кўркам ва чиройли табиати билан ажралиб туради. Гу Ланг Ю икки квадрат километр майдонни эгаллаган бўлиб таббий қурилган бинолар тарих акс этган иншоатлар билан уйғунлашган. Бугунги кунда 20 мингга яқин киши яшайди. Гулангю, авваламбор, Женг Ченгонгнинг машҳур ҳайкали, Женг Ченгонг қасрининг харобалари ва Хитойнинг ягона пианино музейи бўлгани учун жозибали.\nБу ҳақиқатан ҳам самовий маконлардан бири Гулангю оролидир. Исландия Жанубий Хитой денгизида жойлашган ва Хитойнинг жануби-шарқий соҳилидаги энг яқин шаҳар Фужиан провинциясида Хиамен ҳисобланади. Оролнинг хитойча номи океан тўлқинларининг шовқини эшитди. Хитой тилида «Гу Лан» «тўлқинларни уриш», «ю» «орол» деган маънони англатади. Яъни, оролда аҳоли зичлиги жуда катта. Пианино! Шунинг учун Гулангю оролига кўпинча «пианино ороли», дейилади. Бундай кичкина Хитой оролида Пианино музейи бор. Пианино музейи 2000 йилда очилган. Хитойда бундай турдаги ягона музей. Икки хонада юз йилдан ошиқ вақт мобайнида Европа, АҚШ ва Австралиянинг энг машҳур усталари томонидан яратилган пианинолар тўплами мавжуд. Музей коллекциясида жами 30 антиқа пианино мавжуд. Шунингдек, миниатюра пианинолари тўплами ҳам мавжуд.Ўзбекистонлик журналистлар учун жаҳон мусиқасининг нодир дурдоналаридан намулалар ижро қилиб беришди. Гу ланг ю ороллари Йин Ченгзонг ва Ху Феипинг каби таниқли мусиқачиларнинг туғилган жойи бўлди. Хитойнинг биринчи аёл дирижёри Жоу Шуан ҳам бу жойда туғилган. Шу сабабли, Гу ланг ю оролига «Мусиқий бешиги» ва «Мусиқа ороли» деб ном беришган. Сайр қилар эканмиз қуёш нурлари оролнинг энг баланд нуқтасидан бизни қарши олгандек туюлди.\nАввалги мақола | 上一篇文章 Орзулар шаҳри сари\nКейинги мақола | 下一篇文章 Хитойда нега кичик янги йил нишонланади?\nМарказий Осиё лидер аёлларнинг илмий-ижодий фаолиятида Шанхай ҳамкорлик ташкилотининг ўрни


ИнтерФУТБОЛ :: Сульшер: «Барса» азалдан кучли клуб, аммо ҳамма нарсани иложи бор...»\nСульшер: «Барса» азалдан кучли клуб, аммо ҳамма нарсани иложи бор...»\nАнглиянинг «Манчестер Юнайтед» клуби бош мураббийи Оле-Гуннар Сульшер «Барселона»га қарши ўйин борасида фикрларини билдириб ўтди.\n«Бундай ўйинлар «МЮ» учун одатий ҳолга айланиб қолган. Ўз имкониятларимиздан юқори даражада ўйнай олишимиз мумкинлигини биламиз. ЕЧЛ-1999 финали ажойиб ўтган, эмоцияларга бой ўйин. Мен «Камп Ноу»да фақат бир маротаба ўйаганман.\nЎйинга келсак, фақат битта гол уриб олиб, кейинчалик рақибга гол уриш учун имконият бермаслик ҳақида ўйлаяпман. Ҳозирча ҳисоб 0:1, лекин бу ўйин голларга бой ўтса имкониятларимиз юқорилайди. Футболда ҳамма нарса бўлиши мумкин. Агар гол ўтказиб юбормасак, ўйинда қолишимизга ишончим комил.\nСтандартлардан гол уришимиз мумкин, «Барселона» футболчиларига қараганда жисмонан кучлироқмиз. Лекин ҳимояни ҳам унутмаслик лозим. Мен 93-дақиқада гол уришимизга қарши эмасман. Ўзимизга ишонамиз, ҳар бир инсон ўзига хос қобилятга эга.\n«ПСЖ»га қарши ўйинда камбэк қилишмизга ишонган эдик. Рақиб тўп назоратини қўлга олган бўлсада, биринчи бўлимда фақатгина бир сонияга ухлаб қолганмиз. Қолган дақиларда фақат ғалаба ҳақида ўйлаганмиз.\nАзалдан «Барселона» кучли клуб, аммо боримизни бериб ўйнасак, фикрни бир жойга жамласак... Бир сўз билан, концентрация – ҳал қилувчи вазият», - дейди Сульшер.


Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг “Марказий ва Жанубий Осиё: минтақавий ўзаро боғлиқлик. Таҳдидлар ва имкониятлар” мавзусидаги халқаро конференциядаги нутқи — Ўзбекистонда ва дунёда рўй бераётган энг сўнгги янгиликлар ва хабарлар, жамият, иқтисодиёт, маданият, спорт, технологияларга оид қизиқарли мақолалар.\nHome/O`zbekiston/Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг “Марказий ва Жанубий Осиё: минтақавий ўзаро боғлиқлик. Таҳдидлар ва имкониятлар” мавзусидаги халқаро конференциядаги нутқи\nАфғон заминида кўпдан буён кутилаётган тинчликка эришиш учун можарони сиёсий йўл билан ҳал этиш ва бу жараён халқаро ҳамжамият томонидан ҳар тарафлама қўллаб-қувватланиши принципиал муҳим аҳамиятга эга.\nБу фожианинг оқибатларини юмшатиш, келгусида инсониятни бундай офатлардан огоҳ этиш учун барча чораларни кўришимиз керак. Бу борада табиат билан уйғун бўлишга интилиб яшаган аждодларимизнинг тажрибасига таянишимиз зарур.\nСаккизинчи. Илмий ва маданий-гуманитар алмашувларни кенгайтириш дўстлик ва ўзаро ишончни мустаҳкамлашнинг муҳим шартларидан биридир.\nШу муносабат билан Ўзбекистонда, Термиз шаҳрида ЮНЕСКО шафелигида “Марказий ва Жанубий Осиёнинг тарихий мероси” мавзусида халқаро форум ўтказишни таклиф этамиз.\nШўрчи туманида 9 май – Хотира ва қадрлаш куни байрами муносабати билан тадбирлар, учрашувлар ўтказилмоқда\nАфғонистон Ислом Давлати фуқаросининг бузилган ҳуқуқлари Термиз шаҳар прокурорининг ёрдамида тикланди


Систит касаллиги — сабаблари, хавф омиллари, ташхислаш, даволаш, олдини олиш - DAVOLASH\nСистит касаллиги — сабаблари, хавф омиллари, ташхислаш, даволаш, олдини олиш\nАвтор Davo На чтение 6 мин Просмотров 214 Опубликовано 11.12.2019\nСистит — қовуқ (сийдик пуфаги) шиллиқ қаватининг яллиғланиши. Ушбу касалликдан кўпинча репродуктив ёшдаги аёллар азият чекади. Бундай боғлиқлик аёл организмининг анатомик хусусиятлари билан ифодаланади, чунки уларда сийдик чиқариш канали еркакларникига қараганда калта ва кенгроқ бўлади, демакки қовуққа инфекция кириши осонроқ кечади.\nОдатда, систит сийдик канали орқали сийдик пуфагига бактериялар (масалан тўғри ичакда яшайдиган Есчеричиа cоли) кириши натижасида ривожланади. Аммо сийдик пуфагининг яллиғланишига олиб келадиган бошқа бактерия ва хасталиклар ҳам мавжуд.\nСистит — совуқ мавсум касаллиги деган афсона мавжуд. Бу ҳақиқатга яқин емас. Касаллик ёз фаслида ҳам юзага келиши мумкин. Масалан, нафас йўллари инфекцияси, жинсий алоқадан кейин сийдик йўлларининг яллиғланиши, вагинал дезодорантларга, атирли совун ва ҳаттоки рангли ҳожатхона қоғозига нисбатан аллергия туфайли.\nЎткир систит аёлларда қайталанишга (рецедивларга) мойил бўлиб, кўтарилувчи пиелонефрит шаклида асоратларни келтириб чиқариши мумкин.\nКасалликнинг ривожланишига замин яратадиган хавф омиллари ҳам мавжуд, уларга:\nСинтетик толалардан тайёрланган тор ички кийимлар кийиш. Бу генитал ҳудудда бактериялар ривожланишига ёрдам беради, ўз навбатида систит ривожланиш еҳтимоли ошади.\nТасодифий жинсий алоқалар. Жинсий ҳамроҳларни тез-тез ўзгариши ва ҳимояланмаган жинсий алоқа қилиш жинсий йўл билан юқадиган касалликлар (ЖЙЙК) ривожланиш хавфини оширади. Бунинг фонида сийдик йўллари билан сийдик пуфаги яллиғланиши ҳам мумкин.\nҚабзият ва ичак касаллиги.Ичак касалликлари ва ич қотиши фонида шартли-патоген микроорганизмлар фаоллашади, улар еса сийдик йўлларига кириб бориши мумкин.\nБуйрак касаллиги. Нефрологик касалликлар билан инфекцион жараённинг қовуққа (тушувчи йўл) тарқалиши еҳтимоли ошади.\nГормонал фоннинг бузилиши. Юқори гормонал шароитларда қин ва уретра шиллиқ қавати микрофлораси ҳам ўзгаради.\nИммунитетни заифлаштиришга ёрдам берувчи касалликлар.\nТез-тез пешоб чиқариш;\nПешоб чиқариш пайтида оғриқ;\nБел ва қориннинг пастки қисмида оғриқ;\nСийдик рангининг ўзгариши;\nСийдикда ёт аралашмалар пайдо бўлиши;\nҲаракатланиши қийин бўлган кекса беморларда сийдик пуфагини тўлиқ бўшатмаслик ёки ҳожатга кам чиқиш систитга сабаби бўлиши мумкин. Хавф гуруҳига пешоб чиқаришдан олдин анча муддат сабр қиладиган катталар ва болалар ҳам киради. Шунинг учун сийдик пуфаги тўлиб кетишини олдини олиш ва ҳожатни ўз вақтида чиқариш тавсия етилади.\nКамдан-кам ҳолларда систит ўсимта туфайли келиб чиқиши мумкин. Еркакларда систит кўпинча ўткир ёки сурункали простатит билан намоён бўлади ёки касаллик юқори ҳарорат билан кечганда, унинг намоён бўлишини ниқоблайди.\nБолаларда систит катталарда бўлгани каби тез-тез учрайди. Бунинг сабаби турли хил инфекцион патогенлар, шу жумладан кандидоз (молочница) бўлиши мумкин.\nСовқотиш, кенг тарқалган фикрларга қарамай, қовуқ яллиғланишининг асосий сабаби емас. Бу омил фақатгина организм қаршилигининг пасайишига олиб келади, бунинг натижасида организмда аллақачон мавжуд бўлган инфекциялар фаоллашади, масалан пиелонефрит (буйракларнинг яллиғланиши), кандидоз (замбуруғли касаллик), стафилококкли касалликлар ва ҳоказо.\nБолаларда ўткир систит сурункали шаклига қараганда кўпроқ учрайди. Ота-оналар боланинг соғлиғига аҳамият бермайдиган жуда ривожланган ҳолатлардагина касаллик сурункали шаклга ўтиши мумкин. Баъзида касалликнинг бееътибор қолдирилиши ўспирин боланинг уятчанлиги ёки муаммо ҳақида бошқа сабабларга кўра ота-оналарига маълумот бермаслиги туфайли содир бўлиши мумкин.\nҲомиладорлик даврида сийдик пуфаги инфекцияси ҳомила томонидан унга босим ўтказилиши туфайли кузатилиши мумкин. Систитнинг дастлабки белгилари кузатилганида аёллар имкон қадар тезроқ шифокорга хабар беришлари ҳамда сийдик таҳлили ва маданий екишлар, умумий қон таҳлили ўтказиш тавсия етилади.\nДастлабки ташхис шифокор кўригидан бошланади. Систит билан оғриган аёлларда қов усти ва қин орқали уретра палпациясида оғриқ кузатилади. Баъзида уретранинг ташқи қисми гиперемияси аниқланади.\nШундан сўнг шифокор махсус ташхис усулларини тайинлайди. Систитни ташхислашда асосий ўрганиш усули сийдикни таҳлил қилишдир, натижада сийдик пуфагида яллиғланиш жараёнининг мавжудлигини, шунингдек сийдик тизимининг бутун ҳолатини аниқлаш мумкин.\nСурункали систитда гинеколог билан маслаҳатлашиш муҳим саналади.\nСервикал систитда сийдикда оқ қон ҳужайралари кўпайиши аниқланмаслиги мумкин. Еркакларда ташхисни аниқроқ қўйиш учун таҳлил икки ёки уч намуналарда ўтказилади. Батафсил таҳлил буйрак ва бошқа органларнинг ҳолати тўғрисида маълумот беради.\nҚўшимча усул — қовуқни ултратовушли текшируви, систография ва систоскопия саналади. Улар яллиғланиш жараёнини қанчалик катта кўламдаги майдонни егаллаганлигини кўрсатиб беради. Аммо касалликнинг ўткир даврида инструментал диагностика усуллари қарши кўрсатилади. Систоскопия сурункали систитда ёки касалликнинг узоқ давом етишида амалга оширилади.\nСурункали систит билан оғриган аёллар гинекологга мурожаат қилишлари ва жинсий йўл билан юқадиган инфекциялар учун (ЖЙЙИ) текширувлардан ўтишлари тавсия етилади.\nЎткир систитни даволаш амбулатор ёки стационар (касалликнинг оғир ёки узоқ давом етадиган даврида) шароитда амалга оширилиши мумкин. Терапияда аксарият ҳолларда оғриқ қолдирувчи восита ва антиспазмодиклар қўлланилади. Касаллик қўзгатувчисини ҳисобга олган ҳолда, антибактериал воситалар буюрилади.\nҚовуқни инстиллация қилиш (чайиш) фақат касалликнинг узоқ давом етадиган шаклларида, қолдиқ таъсирларни йўқотиш ва шиллиқ қаватни тиклаш мақсадида буюрилади.\nҲомиладор аёлларда систитни даволашда алоҳида еътибор берилиши лозим, чунки туғруқ йўллари яқинида жойлашган инфекция манбаи янги туғилган чақалоқни патоген микроорганизмлар билан инфекцияланиши хавфини оширади.\nҲомиладорлик даврида систитни даволаш фақат шифокор назорати остида амалга оширилади, чунки даволаш тактикаси ва усулларини танлашдаги хатолар жиддий оқибатларга олиб келиши мумкин. Енг мушкул вазифа — касалликни ҳомиладорликнинг дастлабки муддатларида даволаш, чунки бу даврда терапия учун ишлатиладиган дорилар қатори ҳомилага мумкин бўлган салбий таъсир туфайли сезиларли даражада чекланган бўлади.\nҲомиладорлик пайтида систитни халқона воситалар билан даволаш асло тавсия етилмайди. Чунки кўплаб ўсимликлар заҳарли ножўя таъсирга ега. Ушбу касаллик фақатгина антибиотиклар билан даволанади. Акс ҳолда, систит фақат ривожланишда давом етиб, сурункали шаклга ўтади, организмда еса инфекция ўчоғи пайдо бўлади.\nСиститнинг қайталанишини олдини олиш учун қуйидагилар тавсия етилади:\nГипотермиядан (совқотишдан) сақланиш;\nОғир жисмоний куч ишлатишни чеклаш;\nжинсий йўл билан юқадиган касалликларни ўз вақтида даволаш;\nАёл жинсий аъзоларининг, буйракларнинг, сийдик йўлларининг бошқа яллиғланиш касалликларини даволаш.\nКасалликнинг кучайиши жинсий фаолият билан боғлиқ бўлган беморларга орал антибиотиклар буюрилади. Паузадан кейинги даврда аёлларга естроген сақловчи интравагинал ёки периуретрал гормонал кремлар ёки шамчалардан фойдаланиш тавсия етилади.


Коинотдаги митти бўлак ХКСдаги ойнага шикаст етказди\n11:33 / 14.05.2016\nЕвропа коинот агентлиги (ESA) Халқаро коинот станцияси модулларидан бирининг иллюминаторидаги ойнада бир сантиметрлик дарз қаердан пайдо бўлганига аниқлик киритди. Ҳозирда станцияда бўлган фазогир Тимоти Пикнинг фикрича, бу дарзнинг пайдо бўлишига қум заррасидек келадиган коинот чиқиндиси сабаб бўлган. Бу ҳақда ESA сайтида маълум қилинди.\nЗарба ХКСнинг модулида жойлашган томоша гумбазининг 7 та иллюминаторидан бирига тўғри келган. Бўёқ ёки металл заррача бўлиши мумкин бўлган кичик ўлчамдаги коинот чиқиндиси 4 қатламли ойнаванд панелни тешиб ўта олмаган. Бу ҳолат станциядаги фазогирларнинг ҳаёти ва ишига таъсир қилмади.\nХКС экипаж аъзоларини коинот чиқиндисидан ҳимоя қилиш учун метеоритларга қарши панеллар ва махсус элементлар билан жиҳозланган, улар станцияга коинот объектлари билан тўқнашишдан қочишга имкон беради.\nШу билан бирга, бир сантиметрлик коинот чиниқдиси станцияга жиддий зарар етказиши, 10 сантиметрлик бўлак эса уни парчалаб юбориши мумкин.\nБаъзида станциянинг чиқинди билан тўқнашиш эҳтимоли шунчалик ҳақиқатга яқин бўладики, фазогирларни эвакуация қилишга тўғри келади. Охирги марта бундай ҳолат 2015 йил июнида юз берганди.


13 йил олдинги қотиллик учун ҳукм чиқарилди - hudud24.uz\n2021, 05-Mart | 12:24\nБош саҳифа Янгиликлар Жаҳон 13 йил олдинги қотиллик учун ҳукм чиқарилди\n12:02 / 15-02-2020\nАрхангельск суди 13 йил олдин содир этилган қотиллик учун ҳукм чиқарди.\nАрхангельск вилоятининг суди 2006 йилда содир этилган қотиллик бўйича ҳукм чиқарди, унда узоқ вақт терговдан яшириниб юрган ва исм ва фамилиясини ўзгартирган Озарбайжон фуқароси айбланди, дея хабар беради минтақавий СУСК сайти.\nКотлас шаҳрида ўлдирилган 25 ёшли фуқаронинг жасади 2006 йил 14 сентябрда Архангельск вилояти Котлас-Коряжма трассасидаги жамоат транспорти бекатидаги ўрмонда топилган.\nТергов қилинаётган шахс мамлакатимиз чегараларини тарк этганлиги, исмини ва бошқа шахсий маълумотларини ўзгартирганлиги сабабли қидириш ишлари анча мураккаблашди. Аммо Интерпол гуруҳи билан биргаликдаги фаолиятимиз туфайли қотилликда гумон қилинган Озарбайжоннинг 37 ёшли фуқароси турган жойини аниқлаш ва уни топишига муваффақ бўлдик, — дея тушунтириш берди тергов бўлими.\nУ Архангельск вилоят судининг ҳукми билан 16 йилга озодликдан маҳрум қилинди. Жазони қатъий тартибли колонияда ўтайди. Ҳукм ҳали қонуний кучга кирмади.\nАввалги мақола“Телефонни қолдириб киринг” – бу талаб қонуний(ми)?\nКейинги мақолаБюрократия калтаги


Экилган қирқта хурмо кўчати ўша йили ҳосилга кирди, ҳар бирининг экилган йилида ҳосилга кириши мўъжизадир - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Мақолалар Экилган қирқта хурмо кўчати ўша йили ҳосилга кирди, ҳар бирининг экилган йилида ҳосилга кириши мўъжизадир\nЧоп этилди Sentabr 9, 2019 Экилган қирқта хурмо кўчати ўша йили ҳосилга кирди, ҳар бирининг экилган йилида ҳосилга кириши мўъжизадирda fikr bildirishni o'chirish\n«Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Мадинага келганларида Салмон Форсий бир дастурхон янги узилган хурмо келтириб, олдиларига қўйди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам):\n– Эй Салмон, бу нима? – деб сўрадилар.\n– Сиз ва саҳобаларингизга садақа, – деди.\n– Буларни ол, биз садақа емаймиз, – дедилар.\nСалмон уларни олиб кетди, эртаси куни яна шунча хурмо олиб келиб, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг олдиларига қўйди.\n– Сизга ҳадя, – деди.\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) саҳобаларга қараб: “Олинглар, енглар”, дедилар.\nСалмон Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг елкаларидаги нубувват муҳрига назар солди ва имон келтирди.\nСалмон яҳудийлар қўл остида эди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) уни хурмо кўчатларини экиш учун қанча-қанча дирҳамга сотиб олдилар. Салмон ишлади ва сўнг овқатланиш учун кетди. Кўчатларни Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) экдилар, фақат биргина кўчатни Умар ўтқазди. Хурмолар ўша йили ҳосилга кирди, фақатгина Умар эккан биргина кўчат ҳосилга кирмади. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Бу хурмога нима бўлди?” деб сўрадилар. Умар: “Ё Расулуллоҳ! Буни мен эккандим”, дедилар. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) уни суғуриб олиб, бошқатдан экдилар ва у кўчат ҳам шу йили ҳосилга кирди» (Ҳасан ҳадис. Имом Аҳмад, Имом Термизий, Имом Ибн Ҳиббон ва Имом Ҳоким ривояти).\nБу ҳадисда ўттиз тўққизта мўъжиза бор. Чунки ҳар бир кўчатнинг ўша йили ҳосилга кириши мўъжизадир. Одатда, хурмо камида етти йилдан сўнг ҳосилга киради.


ХУСНБУЗАРЛАРНИ ИЧ ҚОТИШИ ХИСОБИГА ПАЙДО БЎЛАДИМИ?\nХуснбузарлар (акне) ўспиринлик даврида гормонал қайта қурилиш хисобига пайдо бўлса, катта инсонларда уни кўпинча ич қотиши билан боғлиқ муаммолар келтириб чиқаради. Бундай холларда терини тошмалардан тўлиқ тозалаш учун ичаклар ишини нормаллаштириш керак бўлади.\nҚабзият - ич келишини бир неча кунга ушланиб қолиши билан кечадиган холат хисобланади. Қабзият даврий ва сурункали бўлади. Даврий (эпизодик) қабзият – овқатланиш рациони бузилганда, саёҳат пайтида ва хатто стрессдан кейин пайдо бўлиши мумкин. Одатда, бундай ҳолатларда дефекация ўз-ўзидан тикланади ва ич қотиши ички органларнинг ишида сезиларли бузилишларга олиб келмайди.\nХуснбузарлар - ич қотиши доимий безовта қиладиган инсонларда кузатилади. Бунда ичакда озиқ-овқат чиқиндилари тўпланиб қолади, улар узоқ вақт давомида ушланиб қолиши натижасида, чирий бошлайди, ачийди ва натижада жуда кўп токсинлар ажралиб чиқади. Ушбу токсинлар ичак деворлари томонидан сўрилади, қонга ўтади ва бутун танада тарқалади.\nОдатда жигар қонда бу токсинлар билан курашиши, уларнинг патоген таъсирини зарарсизлантириш ва уларни танадан олиб чиқиб ташлаши керак. Аммо сурункали ич қотишида шлак ва токсинлар жуда кўп миқдорда ҳосил бўлади, уларнинг ҳаммаси зарарсизлантирилиб улгурмайди ва уларнинг баъзилари тери орқали чиқа бошлайди. Бу терининг ёғ безларини фаолиятини бузилишига олиб келади, улар жуда кўп секреция ажрата бошлайди ва тешикларни тиқилиб қолишига олиб келади. Бу бактерияларни тўпланиши ва ривожланиши учун қулай шароит хисобланади - юз ва тананинг бошқа қисмларида ҳуснбузарлар пайдо бўлиши кузатилади.\nТанадаги тошмалар билан курашиш учун ич қотишининг нима сабабдан пайдо бўлишини аниқлаш керак. Қабзият ва ҳуснбузарларнинг бир вақтнинг ўзида пайдо бўлишининг энг асосий сабаби бу – дисбактериоз, яъни ичакдаги фойдали ва зарарли микрофлоранинг ўзаро мувозанатини бузилиши хисобаланади.\nУндан ташқари ич қотиши бир қатор касалликларда: жигар, ошқозон ости бези ва ўт пуфагидаги яллиғланиш жараёнларида юзага келади. Қабзият шунингдек, танадаги метаболик жараёнларнинг бузилишидан хам ривожланди.\nХуснбузарлар пайдо бўладиган жойлар.\nУзоқ муддатли ич қотиши натижасида хуснбузарлар биринчи навбатда, юз терисида пайдо бўлади. Негаки юз териси ингичка ва нозикдир, шунинг учун унга токсинлар осонликча кириб, ҳужайралар фаолиятини тезда ўзгартириши мумкин. ажабланарли эмас. Ичакдаги муаммоларда хуснбузарлар кўпинча ёноқ соҳасида, қошлар ёнида, ияк устида ва чаккада жойлашади. Қабзият даволанмаса тошмаларни елка ва кўкрак қисмида хам кузатиш мумкин.\nХуснбузарлар билан қандай курашиш мумкин?\nАммо агар одам овқатланиш рационига қатъий риоя қилса, суюқликни етарлича ичса, жисмоний фаол бўлсаю, аммо барибир ич қотишидан азоб чекаётган бўлса, унда кенг қамровли текширувдан ўтиш керак. Диагностика организмда консерватив ёки жарроҳлик даволанишни талаб қиладиган патологик холатлар бор ёки йўқлигига аниқлик киритади.\nТошмалар нотўғри овқатланиш хисобига кузатилса қуйидагиар талаб этилади:\n• Парҳезни коррециялаш;\n• Ичакларни тозалаш;\nБуларга амал қилиш ичаклар фаолиятини барқарорлаштиришга, шартли-патоген микрофлоранинг мувозанатини тиклашга ва ўз навбатида терининг ҳолатини яхшилашга ёрдам беради.\nЯнвар 01, 2021 6133 2 Рукн ГАСТРОЭНТЕРОЛОГИЯ\nНИМАГА ХУСНБУЗАРЛАРНИ СИҚИБ БЎЛМАЙДИ?...\nАвг 07, 2018 1534


Асанбек Стамов. Даҳрийнинг туши (ҳикоя) — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиАсанбек Стамов (1938-2010; Қирғизистон)Асанбек Стамов. Даҳрийнинг туши (ҳикоя)\nАсанбек Стамов. Даҳрийнинг туши (ҳикоя)\nТун. Хонадаги сукунатни девор соатининг бир маромдаги чиқиллаши бетиним зарбалайди. Шунданми ёки бугун мазаси қочдими, ҳайтовур, Жўлдўшбекнинг уйқуси келмайди. Қайдадир узоқда автобус бир гуриллади-да, худди ўпқонга тушиб кетгандай шу заҳоти тинчиди-қолди. Ташқарида шамол қўзғалиб, деразага урилди, томда биров юргандай бўлди. Аъзойи бадани ҳилвираган Жўлдўшбекнинг кўнглини нотайин ғусса ғижимлайди. У оғир хўрсиниб ўнг томонига ағдарилди-да, кўзини юмди.\nШу чоғ ғамгусор бир товуш янгради:\n— Ҳайҳот, Жўлдўшбек, не бўлди, хўрсинасан? Бирор еринг оғрияптими? Ё ишда бирон кўнгилсизлик рўй бердими?\nҲушёр тортган Жўлдўшбек ялт этиб қараса, рўпарасида фаришта турибди. Бармоқлари чақалоқникидай қисқа ва оппоқ. Сочлари патила-патила, чеҳраси моҳитобон. Нигоҳи мунис. Калта оппоқ қанотлари бор.\nЖўлдўшбек тавозе билан унга жилмайди.\n— Ҳеч ерим оғримайди. Ишим ҳам жойида, фариштам.\n— Нафсиламбирини айтганда, сен азалдан ўзига пухта йигит эдинг. Хўрсиниғингни эшитиб етиб келдим-да. Тани-сиҳатинг яхши, ишинг жойида бўлса, нега уҳ тортасан?\n— Э-э фариштам, бани одам шундай ташвишчан бўлар экан. Ўй-ташвишларимнинг қайбирини айтайин. Боз устига, ярим кечада Сизни андармон қиламанми…\n— Асло, Жўлдўшбек. Чарчаш бизга ёт. Аъмолимиз шундай. Жафокашга имдод бериш, йўлдан озаётганларни тўғри йўлга солмоқ — бизнинг вазифамиз. Хулласи, хоҳишимиз — одамларга эзгулик.\n— Гапингиз ҳақ, фариштам. Ва лекин менинг ғуссам душвор.\n— Атеистман дейсан, Жўлдўшбек. Ва шунингдек, анжуманларда: “Худо йўқ, материя бирламчи”, деб баралла сўзлайсан, бошингга иш тушганда эса, доимо худога ёлборасан. Қудрати улуғ, карами кенг парвардигор ихлосингни инобатга олиб, гуноҳларингдан ўтиб, барча тилакларингни жо-бажо айлаган.\n— Гапларингиз ўринли, фариштам. Бироқ барча тилакларингни бажо айлади деганингизда ғализлик бор. Ҳали кўп ниятларимга етганимча йўқ.\n— Ия: Ундай дема. Жами орзуларинг рўёбга чиқди. Хўш… у ҳолда сен инкор этаётган ҳою-ҳавасларни ҳисоблаб берайин.\nЖўлдўшбек индамай фариштанинг оғзига қаради.\n— Қирғин-барот уруш пайти. У вақтлар сен ақлини таниб қолган дастёр бола эдинг. Ота-онангдан айрилиб, қариндошинг Бойбекнинг уйидан бошпана топгансан. Ўшанда яратганга бу хилда ялинар эдинг-ку: “Эй худо, замон ўзгариб, буғдой нонга тўяр кун бормикин?” Ўша тилагинг рўёбга чиқмадими?\n— Ҳа-ҳа, шу хилда ёлборган кунларим бўлган, фариштам. У вақтлар узоқни кўрмаган бола эканмиз-да.\n— Ҳақ, у кез бола эдингиз. Қориндан бошқа ғам йўқ эди. Баъзида-чи, баъдаз, ўнинчи синфни битириб, институт остонасида имтиҳондан ўтиб студент бўла олсам, Сиздан мингдан-минг миннатдорман, дегансан. Бу тилагинг бажо бўлмадими?\n— У пайт ақлимиз қуйилмаган бўз бола эдик-да.\n— Институтни битирар чоғинг худога илтижо қилганинг ёдингдами? Мўйлови сабза урган йигирма тўрт яшар йигит эдинг-ку.\n— Фариштам, нелар деяпсиз? Унда мен материалистик фалсафани чандон ўзлаштириб олган маҳалим эди. Бундан ташқари, аспирантурага кирмоқчи эдим. Мен ўшанда қандай худога топинайин.\n— Мен фариштаман. Одамзот яралиб, у ўз ҳолича тирикчилик қила бошлагандан буён интилганим эзгулик. Риё ризқни йўқотади. Фаришталар ёлғон сўзлармиди. Ҳар бир имтиҳон олдидан худога тавалло қилар эдинг. Шу сабаб, имтиҳонлардан аъло ўтдинг, кафедра аъзолари қўлингни қисишди, аспирантурага қабул қилишди. Тўғри, боя айтганингдек, атеизм бўйича диссертация ёқламоқчи бўлдинг. Тўрт йил ўтгач, кекса-ёш олимлар анжуманида диссертация ёқладинг. Бай-бай, илгари сени ҳеч шу тахлит кўрган эмас эдим. Диссертация ёқлар кунинг тун бўйи кўз юммадинг. “Эй худо таоло, мададкор бўл. Икки дунёда унутмайман. Қўллар бўлсанг, шу гал қўлла. Иккинчи марта куфроналик қилмайман”, — дединг… Зал тўла одам. Илмий котиб сўз берганда, йўрғалаб кафедрага чиқдинг. Қўлинг титраб, овозинг бўғилиб бир оз турдинг. Ичингда калима келтириб, материянинг бирламчилиги ҳақида гап бошладинг. Қадим замонлардан Марксгача ўтган файласуфларнинг дунёқарашларига тўхталдинг-да, диннинг келиб чиқиши, худо деган тушунчанинг аниқ ва мавҳум маъноларини таҳлил қилдинг. Шундай қилиб, “Худо йўқ. У минг йиллардан буён халқ онгини заҳарлаб, ижтимоий тараққиётга ғов бўлиб келган”, — дединг. Залда ўтирганлар қарсак чалиб олқишладилар. Ўша куни сен фалсафа фанлари номзоди деган унвонга сазовор бўлдинг.\n— Тўғри, — деди Жўлдўшбек бош ирғаб.\n— Кўрдингми, Жўлдўшбек, худонинг ана шундай қудрати улуғ, карами кенг. Қанчалар таҳқирласанг ҳам, у сендан яхшиликни дариғ тутмади. Ҳозир ҳам худонинг атрофида қўрғонлашиб ўтирган эдик. Сенинг хўрсинганингни эшитиб, “Бориб кўр-чи, — деди менга парвардигори олам. — Ярим кечада оҳ уриб азоб чекаётган қай бандам экан? Келиб кўрсам, сен экансан. Не бўлди, Жўлдўшбек? Бу хил ғаминг йўқ эди-ку. Орзулаган саодатларига сен каби ким етибди. Мана данғиллама уй. Пулни эса дасталаб оляпсан. Оилали бўлдинг. Мунчоқдек икки боланг чопқиллаб юрибди. Яна сенга не керак?”\n— Э-э, фариштам, нималар деяпсан? Барибир мен бахтсизман. Бир пайт ўйламай қўйган қадамимнинг касрини тортяпман. Ҳамма ишни ақл билан қилар эдим. Охирги… ишда янглишдим.\n— Эвоҳ, айта қол, қай ишда янглишибсан? — деди фаришта. — Балки тузатармиз.\n“Тузатармиз” деганидан Жўлдўшбек суюниб кетди.\n— Фариштам, қай тил билан сўзлайин… Рафиқам ёмон чиқиб қолди. Қисқа қилиб айтганда, ўзимга ёқмайди. Эндигина ўттиз баҳорни кўрдим. Олдинда қанча умр бор, билмайман. Бутун умрим шу хотин билан ўтадими? Ё…\n— Тўхта, тўхта, Жўлдўшбек. Бу хотин билан кўнгил қўйиб қовушган эдинг-ку. У қиз таранг қилиб уйидан чиқмаганда, оҳ уриб: “Эй худо, шу қиз ёрим бўлса, икки дунёда шукроналик келтираман”, деб эдинг. Дардинг бўлак, шекилли. Ҳалиги лаборант жувонга кўз олайтиряпсан, чоғи, унга ишқибозсан-а? Икковингизни бир-икки бор ресторанда кўрган эдим.\n— Фариштам, йигитнинг жонини киргизадиган жувон экан. Рафиқамга ёшлик қилиб уйланиб қўйибман. Худодан охирги марта сўрайман, агар чин бандам деса, бу гал ҳам раҳм айласин. Асло армоним қолмайди.\n— Яхши, — деди фаришта Жўлдўшбекка. — Бу сўнгги ўтинчингми? Майли, шафелик қилиб кўрайин. Зораки, бу гал ҳам шафқат айласа. Лекин келишиб олайлик. Сен жуда паришонхотир экансан. Кейин тониб юрмагин. Шунинг учун бу ўтинчингни ёзма равишда изҳор этсанг. Тушуняпсанми? Бизга ҳам ҳужжат керак.\n— Ёзма равишда дедингизми?\n— Ҳа. Худо таолога ариза ёз. Унда илтимосингни мухтасар баён эт.\n— Аризани қай хилда ёзсамикин? — деди Жўлдўшбек ўйланиб.\n— Қандай бўлар эди. Одатдагидек. Масалан, таътил сўраб ёки аванс пул зарур бўлганда, қай тарзда ёзар эдинг?\nЖўлдўшбек ўрнидан туриб, стулга ўтирди-да, ариза ёза бошлади. Ҳар бир ҳарфни шошмай равон чизади: “…Ўн саккиз минг оламни яратган, ҳар бир нарсани кўриб турган шафқатли худо таолога.\nОлим Жўлдўшбек Жўлбўлдиевдан ариза”, — деб ёзди-да, бир сидра кўздан кечириб, тараддудланди ва “олим” деган сўзни ўчириб ташлаб, давом эттирди: “Қудрати беқиёс худо, сенга ариза ёзишимнинг сабаби қўйидагича: ёстиқдошим ёмон чиқиб қолди. Ҳар куни тергаб уришади. Мен каби олим куёвидан фахрланиш ўрнига, баъзида оғайнилар билан улфатчилик қилиб келсам, ечинтириб диванга ётқизиб иссиқ қаҳва бериш ўрнига, пиқиллаб йиғлаб кайфиятимни бузади: “Сен хоҳлаган жойда, истаган кишинг билан юрасан. Ҳайҳотдай уйда қамалиб кечалар ўзим ёлғиз қоламан”. Хотинимнинг нодонлигини кўринг. Кенг уйнинг келини бўлиб ўтирганига суюнмайдими? Бугина эмас. Ёр-биродар ёки қишлоқдан қариндош-уруғлар меҳмон бўлиб келишганда, камситгандай мени дастёрликка солади: “Жўлдўшбек, дўконга чиқиб кел. Газга қўйилган сув қайнадимикин, қара-чи!” Унинг қилмишларини санаб чиқишга сўз етмайди, Тангрим, адолат қилинг. Ҳаммасини ёзиб бошингизни қотирмоқчи эмасман. Ўзингиз кўриб турибсиз-ку, ахир. Сиздан сўровим: ушбу хотиндан мени хориж этинг, бирон яхши аёлга йўлиқтиринг. Умрим ҳаром бўлмасин. Сиз ахир инсонга бир мартагина умр берасиз. Бу менинг сўнгги илтижойим.\nСизнинг садоқатли бандангиз — Жўлдўшбек Жўлбўлдиев”.\nЖўлдўшбек аризани ёзиб бўлгач, уни бир сидра ўқиб чиқди-да, фариштага ялинчоқ боқди.\n— Ёзиб бўлдингми?\n— Ёзиб бўлдим. Лутф этинг, фариштам.\nФаришта аризани лип этиб олди-да, шувиллаганича арши аълога учиб кетди. Қандайин жавоб бўлар экан, деб Жўлдўшбек не ўйларга бормади. Орадан қанча вақт ўтди, билмади, бир вақт қўлида аризани тутганича фаришта учиб келди.\nЖўлдўшбек ҳовлиққанича ўрнидан турди.\n— Қандай? Хурсандчиликми?\n— Аризангни тўғридан-тўғри Аллоҳ таолога элтдим. Дарҳол ўқиб чиқиб, ул ҳазрат тагига ёзиб қўйдилар. Ўзинг ўқиб боқ-чи.\nЖўлдўшбек шошилиб овоз чиқариб ўқиди: “Бандаи азизим, олим Жўлдўшбек Жўлбўлдиевга. Тўғри, орзуга айб йўқ. Ва лекин истиғфор қилғил. Жамий эркаклар киройи ёр деб интиласизлар. Гар сизларга фақат яхши хотинларнигина насиб этсам, ёмон хотинларни кимга буюраман. Ёмон бўлса ҳам, пешонангга шу қиз жуфти ҳалолинг битилган. Тотув яшашга ҳаракат қилгил. Худо таоло”…\nОғзини очганича лол туриб қолган Жўлдўшбекка фаришта маъноли боқди.\n— Тушунарлими? Тақдирга тан бер. Бундан буён аҳил бўлинглар, — дея само сари йўл олди.\nШу чоғ кимдир Жўлдўшбекнинг биқинига туртди. Қараса, қаршисида шайтон турибди. Думи узун, эчкиникидай бурама шохли. Башараси одамга ўхшаш-у, иржайиши бирам қутсиз. У қийшанглаб кулди-да:\n— Жўлдўшбек, яратган эгаминг билан фариштанг сенга кўмак бердими? Яхшиси, менга қулоқ ос: илгаригидай еб-ичиб, ўйнаб-кулиб юравер. Одам боласи бир марта дунёга келади. Хи-хи-ху-ху… Биқинига қаттиқ зарба еган Жўлдўшбек сакраб ўрнидан турди. Кўзини очса, хотини турибди, кўзлари ёшли.\n— Жўлдўшбек, турмайсанми, тур. Бугун ҳам маст бўлиб келдинг. Бу одатингни қачон ташлайсан? Нега қийнайсан мени? Туриб, нонуштангни қил. Мен болаларни боғчага олиб кетяпман.\nЖўлдўшбек ёстиқдошини ўзига тортди, бошини силади-да:\n— Йиғламагин, жоним! — деди. — Болаларни боғчага мен ўзим олиб бораман…\nРукнларАсанбек Стамов (1938-2010; Қирғизистон)\n← Аввалги Аввалги Тўлаган Қосимбеков. Она қишлоқ (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Абдуғафур Расулов. Тарих, фалсафа, роман


Каттақўрғоннинг «Каттакўрпа»сидаги фуқаролар йиғини раиси сайлови нега норозиликларга сабаб бўлмоқда?\nАйни вақтда республика миқёсида маҳалла фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) сайлови жараёни давом этмоқда.\nФуқаролар йиғинлари раислари ваколат муддати тугамоқда. Шу муносабат билан Олий Мажлис Сенати қарорига кўра, 2019 йил май ойида фуқаролар йиғини раиси сайлови ўтказиш белгиланди.\nБу галги сайлов 2018 йил 15 октябрда қабул қилинган «Фуқаролар йиғини раиси сайлови тўғрисида»ги қонуни асосида ташкил этилмоқда.\nҚонун асосида аввалги сайловлар жараёнига бир қатор ўзгаришлар киритилди. Хусусан, фуқаролар йиғини раиси билан бир вақтда уларнинг маслаҳатчиларини сайлаш тартиби бекор қилинди. Фуқаролар йиғини раиси икки ярим йил муддатга эмас, уч йилга сайланадиган бўлди. Шунингдек, сайловда қатнашадиган вакиллар сони сайловда иштирок этиш ҳуқуқига эга бўлган фуқаролар умумий сонининг камида ўн икки фоизини ташкил этиши лозимлиги, фуқаролар йиғини раиси сайлови фақат яширин овоз бериш орқали амалга оширилиши белгиланди.\nKun.uz таҳририятига ушбу сайловлар юзасидан кўплаб мурожаатлар келмоқда. Уларнинг аксариятида сайловларда қонун бузилишларга йўл қўйилгани, сайловни шаффоф ва холис ўтмаганидан шикоят қилинган.\nМазкур мурожаатлар асосида таҳририят мухбирлари ўтказган журналистик суриштирувлар сайтимизда эълон қилиб борилмоқда.\nТаҳририятга Каттақўрғон тумани «Каттакўрпа» маҳалласи аҳолиси ҳам шу мазмунда мурожаат қилди.\n«Маҳалламиздаги бўлиб ўтган сайловда қонун бузилишларига йўл қўйилди. Вакиллар сони етарли бўлмаса-да, бировнинг номидан овоз бериш ҳолатлари кузатилди. Овоз тўплашда нохолисликка йўл қўйилди. Биз ушбу сайловдан норозимиз ва қонун бузилишига йўл қўйилган деб ҳисоблаймиз», – дейилади бир гуруҳ фуқаролардан келган мурожаатда.\nУшбу мурожаатни жойида ўрганиш мақсадида Каттақўрғон туманида бўлиб, фуқаролар ва фуқаролар йиғини раиси сайловига масъул бўлган мутасаддилар билан суҳбатлашдик.\n«Дастлаб сайловга икки номзод кўрсатилган эди. Сайловдаги икки номзод бўйича сайлов бюллетени ҳам чиқарилганди. Аммо сайловга бир кун қолганда учинчи номзод қўшилиб, сайлов бюллетен қайтадан чоп этилган. Учинчи номзод қаердан пайдо бўлганини ҳақида бизга тушунтириш ҳам берилмади. Сайловда айнан шу учинчи номзод сайланди ва шу номзодга овоз бериш ҳақида сайлов жараёнида маҳалладаги ишчи гуруҳ раиси А.Бобоқулов томонидан яширинча тарғибот ҳам қилинди. Овоз тўплашда шу тариқа қонун бузилишига йўл қўйилди. Вакиллар айнан учинчи қўшилган номзодга овоз бериши кераклиги ҳақида огоҳлантирилган», – дейди биз билан суҳбатда мурожаатчилардан бири.\nМаълум бўлишича, «Каттакўрпа» маҳалла фуқаролар йиғини раислигига Улфат Қаюмов ва Тўлқин Эргашев номзоди кўрсатилган. Дастлаб сайлов бюллетенида ҳам шу икки номзод номи қайд этилганди. Аммо сайловга бир кун қолганида Пўлат Салохутдинов номзоди қўшилиб, сайлов бюллетенлари қайта чоп этилган. Шу ҳолат норозиликларни келтириб чиқарган.\nҚолаверса, 13 май куни ўтказилган сайловда айнан шу номзод сайловда ғолиб бўлган. Мурожаатчилар маҳалладаги фуқаролар йиғинлари раислари сайловини ташкил этиш ва ўтказиш бўйича ишчи гуруҳ раҳбари А.Бобоқулов томонидан Пўлат Салохутдинов номзодига овоз бериш ҳақида вакиллар орасида яширинча тарғибот олиб борилганини таъкидламоқда.\nМаҳалладаги фуқаролар йиғинлари раислари сайловини ташкил этиш ва ўтказиш бўйича ишчи гуруҳ раҳбари А.Бобоқулов биз билан суҳбатда ушбу эътирозларнинг барчасини рад этди.\nСайловда ғолиб бўлган Пўлат Салохутдинов билан ҳам суҳбатлашдик.\n«Номзодим сайлов кунидан бир неча кун аввал қўйилгани рост. Сайловга уч нафар номзод бўлган ва бири тасдиқдан ўтмаган. Шу учинчи номзод ўрнига маҳалланинг бир гуруҳ нуроний отахонлари келиб номзодимни раислик учун қўйиш таклифини айтишди. Уларнинг илтимоси билан рози бўлдим. Унгача мен захирадаги номзод эдим», – дейди П.Салохутдинов.\nАммо «Фуқаролар йиғини раиси сайлови тўғрисида»ги қонунда ҳам «захира номзод» сўзини тополмадик. Номзодларнинг шакллантириши юзасидан ишчи гуруҳ раҳбари А.Бобоқуловдан изоҳ сўрадик. Саволимизга тайинли жавоб беролмаган ишчи гуруҳ раҳбари барча саволимизга туман кўмаклашувчи комиссиясидан жавоб олишимизни билдириш билан кифояланди.\nБўлиб ўтган сайлов юзасидан етарлича маълумот беролмайдиган масъул қандай қилиб маҳалладаги сайлов ишчи гуруҳ раҳбари бўлиб фаолият юритгани ажабланарли.\nЎрганишимиз давомида мурожаатчиларнинг таъкидлашича, сайловда 328 нафар вакил иштирок этиш лозим бўлган. Аммо сайловда 187 нафар вакил иштирок этган, қолган 141 нафар вакил сайловда қатнашмаган. Бу рақамларни эслаб қолинг.\n«Фуқаролар йиғини раиси сайлови тўғрисида»ги қонуннинг 25-моддасида агар фуқаролар йиғини раиси сайловида фуқаролар йиғинида иштирок этувчилар рўйхатига киритилган фуқароларнинг ярмидан камроғи иштирок этган бўлса, фуқаролар йиғини раиси сайлови фуқаролар вакилларининг йиғилишларида ўтказилган тақдирда, агар йиғилишда ҳовлилар, уйлар, кўчалардан фуқаролар вакилларининг учдан икки қисмидан камроғи иштирок этган бўлса, сайлов ўтмаган деб топилиши белгиланган.\nМурожаатчилар эътирози юзасидан фуқаролар йиғинлари раислари сайловини ташкил этиш ва ўтказишга кўмаклашувчи Каттақўрғон туман комиссияси раиси Зайнаб Бердиева ва туман ҳокимининг ёшлар сиёсати, ижтимоий ривожлантириш ва маънавий-маърифий ишлар бўйича ўринбосари Собир Мингбоев билан учрашдик.\n«Дастлаб икки номзод бўйича сайлов бюллетени чиқарилгани рост. Бу менинг хатойим билан бўлган. Туман ҳокими томонидан Пўлат Салохутдинов номзоди ҳам тасдиқланган экан. Шунинг учун сайлов бюллетенини қайта чоп этдик. Маҳалладаги сайлов қонуний ўтган. Сайлов жараёнида туман ҳокими ўринбосари Собир Мингбоев иштирок этди. Мен соғлигимдаги муаммолар туфайли сайлов якуни арафасида етиб бордим. Якунда ҳеч ким сайлов юзасидан эътироз билдирмаганди», – дейди З.Бердиева.\nМутасаддилар бизга фақат маҳаллада ўтказилган сайловнинг айрим ҳужжатларни тақдим этишди. Номзодлар қай тартибда шакллангани, хулосалар ва учинчи номзоднинг қандай қўшилиб қолгани бўйича ҳужжатлар билан танишишнинг имкони бўлмади. Бизга тақдим этилган ҳужжатлар билан танишар эканмиз, мурожаатчилар таъкидлаган рақамлар ва ҳужжатдаги рақамлар ўртасидаги фарқ ҳамда айрим тушунмовчиликларга гувоҳ бўлдик.\nБиринчидан, мурожаатчилар биз билан суҳбатда сайловда 328 нафар вакилдан 187 нафари иштирок этгани, қолган 141 нафари вакил сайловда қатнашмаганини таъкидлаганди. Ишчи гуруҳ раҳбари А.Бобоқулов ҳам буни тасдиқлаб, «вакиллар ярмидан ошгани»ни айтганди. Аммо ҳужжатда 336 вакилдан 286 нафари сайловда иштирок этгани қайд этилган. Ким кимни алдамоқда? Мурожаатчилар бировнинг ўрнига ҳам овоз бериш орқали вакиллар сони сунъий оширилганини иддао қилмоқда.\nШунингдек, маҳаллада Каттакўрпа ва Кичиккўрпа қишлоқлари мавжуд. Каттакўрпа қишлоғидан 179, Кичиккўрпа қишлоғидан 149 нафар вакил шакллантирилган. 179+149=328. Ҳужжатда эса 336 нафар вакил қайд этилган.\nИккинчидан, ҳужжатда маҳалла раислигига икки номзод бўйича тавсиялар тайёрлангани ёзилган. Шу билан бирга, уч нафар номзод кўрсатилган. Бу борада ҳам чалкашликлар мавжуд. Юқорида таъкидлаганимиздек, ишчи гуруҳ раҳбари сайлов юзасидан бизга етарлича маълумот беролмагандан кейин бундай тушунмовчиликлар келиб чиқиши табиий ҳолдек, аслида.\nМутасаддилар суҳбатимиз якунида сайлов юзасидан билдирилган эътирозлар уч кун ичида ўрганиб чиқилиши, айрим камчиликларга йўл қўйилган бўлиши мумкинлиги ва натижаси юзасидан бизга маълумот берилиши ҳамда маҳалладаги сайлов юзасидан бошқа тегишли ҳужжатлар тақдим этилишини ваъда беришганди.\nАфсуски, орадан бир ҳафта вақт ўтган бўлса-да, бу борада ўрганиш натижаси юзасидан мутасаддилар томонидан ҳеч қандай маълумот тақдим этилмади. Ваъда ваъдалигича қолиб кетди. Туман кўмаклашувчи комиссия ва туман ҳокими ўринбосари С.Мингбоев билдирилган эътирозлар юзасидан нега зарур ўрганиш ва чораларни амалга оширмаётгани тушунарсиз ҳол. Мутасаддилар томонидан берилган ваъда бажарилмагач, улар томонидан бу масалага «сайлов ўтди, раис сайланди, нима бўлса ҳам қайта ўтказилмайди, поезд кетиб бўлди», қабилида қаралмоқда, бизнингча.\nТаҳририятнинг маҳалла раислигига кўрсатилган номзодларга нисбатан ҳеч қандай хусумати йўқ. Ҳолат шикоят асосида ўрганилди.\nKun.uz сайлов жараёни юзасидан бир гуруҳ фуқаролар томонидан билдирилган эътирозлар масъул ташкилотлар томонидан қонуний ўрганиб чиқилишига ишонч билдиради ва лозим бўлса бу мавзуга яна қайтади.\nШавкат Мирзиёев янги концепция ва комиссия тузишни таклиф қилди


ЎзА - Бизнеснинг ўз «қанотлари» бўлади ёки бизнес авиацияси ҳақида\nБизнеснинг ўз «қанотлари» бўлади ёки бизнес авиацияси ҳақида\n05.12.2017 19:18 Чоп этиш версияси\nИшбилармоннинг ҳар дақиқаси ғанимат. Зеро, юзлаб ишчи-ходимларнинг маоши ўз вақтида тўланишини таъминлашдан тортиб стратегик аҳамиятга эга бўлган улкан лойиҳаларнинг муваффақиятли амалга оширилиши ҳам бизнесменнинг вақти, моддий ва молиявий ресурсларидан оқилона фойдаланиши билан чамбарчас боғлиқ. Президентимиз Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан мамлакатимизда ишбилармонлик авиациясининг ташкил этилишига старт берилиши вақт тизгинини қўлдан бермайдиган ана шундай тадбиркорлар учун айни муддао бўлди, дейиш мумкин.\nҲаво йўллари бошқа турдаги транспорт воситаларига нисбатан манзилга тез етиб боришни таъминласа-да, бирмунча қимматлиги боис ҳамманинг ҳам чўнтаги кўтармаслигига эътибор бериш зарур. Шу маънода бизнес авиациясига мамлакатимизда айнан бугун асос солинаётганини табиий жараён сифатида баҳолаш мумкин. Қолаверса, Осиё мамлакатларининг жадал ривожланаётгани, улар ўртасидаги интеграциялашувнинг жадаллашаётгани Евроосиё минтақасида қулай жўғрофий ўринда жойлашган Ўзбекистоннинг халқаро транзит имкониятларини ошириб юбормоқда.\nБу ўринда қўшни давлатлар, хусусан, Тожикистон, Афғонистон билан ҳаво қатновларининг йўлга қўйилгани натижасида эндиликда ушбу мамлакатлар фуқаролари узоқ сафарларга Ўзбекистон ҳаво бандаргоҳлари ва самолётларидан фойдаланган ҳолда чиқишлари мумкинлигини келтириб ўтишнинг ўзи кифоя.\nТаъкидлаш керакки, бизнес авиацияси фуқаро авиациясининг энг ёш тармоқларидан бири саналади. Агарда МДҲ ҳудудини олиб қарайдиган бўлсак, бундай турдаги хизматларни кўрсатишга қодир инфратузилма бир неча йирик ҳаво бандаргоҳларидагина мавжуд эканига гувоҳ бўламиз.\nУлар орасида Москвадаги «Внуково-3» ҳаво бандаргоҳини кўрсатиш жоиз. Россия ҳамда Шарқий Европадаги энг йирик бизнес авиацияси маркази ҳисобланган мазкур аэропорт иккита VIP терминали, автотураргоҳ ҳамда қўриқланадиган ҳудудга эга. Перрон ва ангар мажмуалари бир вақтнинг ўзида 250 дан зиёд ҳаво кемаларини сиғдириб, уларга хизмат кўрсата олади. Ангарлар иситиш, вентиляция, ёритиш ҳамда автоматик тарзда ёнғинни ўчириш тизимлари билан жиҳозланган. Саккизта музокаралар хонаси, банкоматлар, барлар ва «Duty Free» дўконлари йўловчилар учун қулайлик яратади.\nДунёда глобаллашув жараёнларининг жадаллашуви, трансмиллий корпорациялар кўламининг кенгайиши билан ҳаво бандаргоҳларида «учар лимузинлар», яъни мижознинг истагига кўра ҳар дақиқада ҳавога кўтарилишга тайёр самолётларнинг ҳиссаси тобора ортмоқда. Маълумотларга кўра, ишбилармонлик авиацияси бозорининг дунё бўйича йиллик даромади 250 миллиард долларни ташкил этади.\n«Bombardier Business Aircraft» компанияси маълумотларига кўра, дунё иқтисодиётининг ўсиши билан бизнес авиациясига бўлган талаб ҳам ортиб боради. Компания прогнозларига кўра, 2016-2025 йилларда 8 минг 300 та енгил, ўрта ва оғир бизнес самолётлари етказиб берилади. Бунда АҚШ ва Европа мамлакатлари анъанавий равишда асосий харидорлар бўлиб қолса-да, МДҲ давлатлари ва Хитой фуқароларининг ҳам мазкур турдаги самолётларга талаби ортиши кутилмоқда.\nСирасини айтганда, ишбилармонлик авиациясининг «Тошкент-Шарқий» аэродроми базасида қад ростлайдиган янги ҳаво бандаргоҳида ташкил этилиши қатор масалаларга оқилона ечим топиш имконини беради. Энг аввало, йўловчилар оқимининг ортиши туфайли бугунги кунда Ислом Каримов номидаги Тошкент халқаро аэропортининг хорижий делегацияларни олий даражада кутиб олиш имконияти чекланмоқда. Айни пайтда янги аэропортнинг қад ростлаши наинки олий даражадаги меҳмонлар ва ишбилармонлар, балки юртимизга ташриф буюраётган кўплаб хорижлик сайёҳларга намунали хизмат кўрсатиш, пойтахт ҳаво бандаргоҳининг транзит имкониятларини ошириш имконини берадики, бу келгусида иқтисодиёт тармоқларига ўзининг ижобий натижасини кўрсатиши тайин.\n– Бугун Тошкент ва Самарқанд, Бухоро сингари юртимизнинг ташриф қоғозига айланган шаҳарларимиз ўртасида ҳаракатланаётган «Афросиёб» поездлари ёки Ўзбекистон байроғи тусига бўялган Нью-Йорк – Тошкент ва бошқа халқаро йўналишларда узлуксиз парвозни амалга ошираётган «Dreamliner» самолётларини кўрган ҳар қандай хорижликнинг мамалакатимиз салоҳияти ҳақидаги тасаввурлари бойимоқда, – дейди «Dentafill Plus» корхонаси раҳбари Саркор Исанбоев. – Президентимиз ташаббуси билан Марказий Осиёда мутлақо янги тизим, яъни якка тартибдаги ва корпоратив парвозларни амалга ошириш учун барча замонавий инфратузилмага эга бўлган ҳаво бандаргоҳининг бунёд этилиши, ишонамизки, бугунги кунда чет эл бозорларини забт этаётган, халқаро савдо муносабатларида тобора фаоллашиб бораётган тадбиркорларимиз учун муҳим қулайлик бўлади.\nЯнги турдаги авиаташувларнинг йўлга қўйилиши мамлакатимиз авиацияси тарихида муҳим ўринга эга бўлиши, шубҳасиз. Зеро, бугунги кунда дунёнинг энг пешқадам мамлакатларида йўлга қўйилган мазкур хизмат авиаташувлар бозорида Ўзбекистоннинг мавқеини янада мустаҳкамлаш, мамлакатимиз транзит салоҳиятини ошириш ва энг асосийси юртимиз ҳамда хорижлик тадбиркорларининг узоғини яқин қилишда муҳим омил бўлади.


Ўзбекистонлик Диана Шелкова халқаро гўзаллик танловида учинчи ўринни эгаллади - 31.08.2018, Sputnik Ўзбекистон\nЎзбекистонлик Диана Шелкова халқаро гўзаллик танловида учинчи ўринни эгаллади\nКейинги мавсумда лойиҳа ташкилотчилари моделларни эмас, актрисаларни излашади. Чунки танлов ғолиби бадиий фильмларда бош рольда суратга тушиши керак бўлади. 31.08.2018, Sputnik Ўзбекистон\n© beautyofuniverseДиана Шелкова\nКейинги мавсумда лойиҳа ташкилотчилари моделларни эмас, актрисаларни излашади. Чунки танлов ғолиби бадиий фильмларда бош рольда суратга тушиши керак бўлади.\nТОШКЕНТ, 31 авг — Sputnik. Ўзбекистонлик Диана Шелкова “Коинот гўзали - 2018” халқаро танловда учинчи ўринни қўлга киритди.\nҲакамлар танловнининг биринчи учта ғолибини аниқлашди.\n“Коинот Гўзали 2018” унвони россиялик Ирина Сорокинага берилди. “Иккинчи Коинот Гўзали 2018” унвони беларуслик Екатерина Дубровскаяга топширилди. Бу ҳақда танлов матбуот хизмати хабар қилди.\n© beautyofuniverse.ruТройка победительниц международного конкурса "Краса Вселенной 2018"\nТройка победительниц международного конкурса "Краса Вселенной 2018"\nБиринчи ўринни қўлга киритган Ирина Сорокина диплом ва ҳомийлар ва шериклардан совғалар берилди. Шунингдек, у 2019 йилда ҳакамлар таркибида иштирок этиш ҳуқуқни ҳам қўлга киритди.\n“Иккинчи Коинот Гўзали 2018” унвонини олган Дубровская иштирок этганлиги ҳақида электрон диплом ва 2019 йилда ҳакамлар таркибида бўлиш ҳуқуқини олди.\nЎзбекистонлик Диана Шелковага эса танловда иштирок этганлиги ҳақида электрон диплом берилди.\nТашкилотчилар 2019 йилда лойиҳани форматини ўзгартириши муносабати билан шу йилда танлов финали онлайн-шаклда ўтказилди.\n2019 йилда лойиҳа гўзаллик танлови сифатида бўлмайди. Энди “Коинот Гўзали 2019” лойиҳаси гўзаллик ва ижод халқаро фестивал сифатида ўтказилади.\n2019 йил март/апрелда Москвада лойиҳанинг учинчи финали ўтказилади.


«В» гуруҳи, 2-тур. 12 октябрь, соат 17:00\n23.Марван Али Муҳаммад\n20.Абдулла Моҳд Козим\nАбдулла Ғаним (25)\nАҳмад ал-Ҳашмий (90+3)\nЭлдор Шомуродов (44)\nЗабиҳилло Ўринбоев (53)\n' Афсус, ғалабани қўлдан чиқардик. Ушбу ғалаба бизни чорак финалга олиб чиққан бўларди. Австралия билан ўйинда бизни дуранг натижа ҳам қаноатлантиради. Ҳар қандай дуранг бизни гуруҳда 1-ўрин соҳибига айлантиради\n90+8' Ўйин якунланди. БАА - Ўзбекистон - 2:2.\n90+6' Аслиддин Абдиев сариқ карточка олди. Симуляция учун\n90+5' Ўзбекистон термасида Аслиддин Абдиев майдонга тушди\n90+5' Амирлик футболчиси жарима майдончаси ичида тўпни кўкраги билан қайтариб, зарба берди. Ноаниқ\n90+4' Ўринбоев вазиятдан фойдаланганида, шунча асаббузарликлар йўқ эди...\n90+3' Тўп бурчакдан етказилди ва Аҳмад ал-Ҳашмий бош билан дарвозани ишғол қилди\n90+3' ГОООЛ! Аҳмад ал-Ҳашмий, 2:2\n90' Эҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳҳ, Болтабоевнинг узатмасидан кейин Ўринбоев дарвозабон билан бирга бир вазиятга чиқиб кетди ва зарба берди. Тўп дарвоза устуни ёнидан ўтиб кетди.\n89' БАА жарима майдончаси атрофига тўпни етказди. ҲИмоячимизнинг боши орқали борган тўпни Ҳамроев ушлаб олди\n88' Жамоамиз имкон қадар тўпни сақлашга ва имкон топилган олдинга ўтишга ҳаракат қилмоқда. Чап қанотдан етказиб берилган тўп Ўринбоевгача ўтмади\n87' Ўзбекистонда иккинчи ўзгариш: Достонбек Ҳамдамов ўрнига Жавоҳир Сиддиқов туширилди\n86' Хуршид Ғиёсов ўнг қанотда тўпни эгаллаб, девор услубида шериклари билан жарима майдончасига кириб борди, аммо 14 метрлардан зарба йўллашга улгурмади\n84' Ўринбоев жарима майдончаси ичида ҳимоячини алдаб ўта олмади\n82' Рақиб ҳимоячилари ҳимояда тўпни вакилларимизга бериб қўйишди. Аммо ҳужумчиларимизга аниқ узатма етишмаяпти\n81' БАА бурчакдан тўпни ўйинга киритди. Ҳимоячиларимиз тўпни узоққа қайтаришди, аммо рақибимиз такрорий ҳужум ташкил қилиб, 18 метрдан зарба йўллади. Зарба бироз ноаниқ бўлди\n80' Ўзбекистон биринчи ўзгариш: Элдор Шомуродов ўрнига Жамшид Болтабоев туширилди\n78' Тўп олис масофадан чап қанотдаги Шомуродовга етказилди. Элдор ҳимоячини алдаб ўта олмади\n77' Майдон марказида Абдулла Ғаним фол ишлатди\n76' БААда ўзгариш бўлди\n76' Абдусалимов жароҳат олди. Уни замбилда майдондан ташқарига олиб чиқиб кетишди\n75' Хуршид Ғиёсов бурчак тўпи тепилаётганида бурчакка яқин жойга борди ва тўп унга узатилди. Хуршид бир ҳимоячини алдаб ўтиб, ўткир бурчак остида зарба йўлашга қарор қилди ва адашди. У узатма берганида гол уришимиз ҳақиқатга яқинроқ бўларди\n74' Бурчак тўпи ишладик\n73' Абдусалимов ўнг қанотдан тўпни эгаллаб, бир футболчини алдади ва дарвоза томон зарба берди. Бироз ноаниқ\n71' Эҳ, Ўринбоев Шомуродовга тўпни узата олмади. Акс ҳолда Элдор дарвозабон билан бирга бир вазиятга чиқиб кетарди\n70' Шомуродовнинг 16 метрдан жавоб зарбасига аниқлик етишмади\n70' БАА футболчиси 18 метрдан кучли зарба йўллади. Дилшод Ҳамроев иккинчи уринишда тўпни эгаллаб олди\n67' Уҳҳҳҳҳ! Ҳимоячимиз Достон Турсунов тўпни БАА футболчиларига олдириб қўйди ва рақибларимиз тўпни эгаллаб, дарвоза олдида турган футболчига тўпни узатишди. Бахтимизга-бахтимизга, БАА футболчисининг 7-8 метрдан йўллаган зарбаси дарвоза устидан ўтиб кетди\n65' Эҳҳҳҳ, Элдор икки марта дарвозага аниқ зарба бера олмади. Дастлаб унинг ўзи чап қанотдан олдинга ўтиб, бир футболчини алдади ва олис бурчак томон тўпни тепди. Ноаниқ бўлди. Қарши ҳужум натижасида гол уриш учун яхши имкониятга эга бўлдик. Ўнг қанотдан олдинга ўтган ярим ҳимоячимиз тўпни жарима майдончаси чизиғи устида турган Шомуродовга тўп етказилди. Элдорнинг бу галги зарбаси ҳам аниқ бўлмади\n63' Ҳаммаси яхши ўйналди. Комилов чап қанотдан тўпни жарима майдончасига ерлатиб етказиб берди. Ҳамдамов дарвозага тўпни бура олмади\n61' Абдулла Ғаним огоҳлантириш олди. У ўзидан ўтиб кетаётган Соҳибовни тортиб йиқитди\n59' Абдулла Ғаним чап қанотдан жарима майдончасига кириб, марказ томон кўчаётганида ҳимоячимиз билан конктакт натижасида йиқилди. Пенальти йўқ\n58' БУрчак тўпидан кейин ҳимоячилар тўпни қайтаришди\n58' Қарши ҳужум натижасида Шомуродов жарима майдончасига кириб борди, аммо зарба беришга улгурмади, ҳимоячи тўпни тепиб юборишга улгурди\n55' Фирдавс Абдусалимовнинг зарбаси ҳимоячига тегиб, майдонни тарк этди. Аммо ҳакам бурчак тўпи белгиламади\n53' Ўнг қанотдан ҳаволатиб узатилган тўпни Ўринбоев бош билан дарвозага жойлади. Ҳужумчимиз ҳимоячига нисбатан баланд сакрагани эътиборга молик\n53' ГООООООООЛ! Забиҳилло Ўринбоев, 2:1!\n51' Амирлик ярим иҳмоячиси ўнг қанотдан катат тезликда олдинга ўтди ва 20 метрлардан кучли зарба берди. Тўп ҳужумчига тегиб, майдонни тарк этди\n49' Тўп ўнг томонга думалатиб берилди ва Абдулраҳмон ал-Ҳусаний зарба берди. Тўп дарвоза устидан ўтиб кетди\n48' Абдуллаев ҳужумга ўтаётган рақиб футболчисига нисбатан фол ишлатди. Жарима тўпи\n47' Абдусалимов ўнг қанотдан тўпни етказиб берди. Ўринбоев 11 метрли нуқта атфофидан зарба йўллади. Ноаниқ\n46' БААда ўзгариш бўлди: Холид Абдулраҳим ўрнига Абдулраҳмон ал-Ҳусаний туширилди\n44' Бурчакдан тўпни ўйинга киритганимиздан кейин тўп жарима майдончаси ташқарисига қайтарилди. Ўнг қанотда Ҳамдамов тўпни жарима майдончасига узатди. Офсайдда турган Ўринбоев эгилиб қолди ва тўпни ўтказиб юборди. Элдор Шомуродов эса яқин масофадан тўпни бош билан дарвозага йўллади.\n44' ГОООООООООЛ, Элдор Шомуродов, 1:1!\n42' Шомуродов бирга-бир вазиятга чиқарилди. Ҳимоячи тўпни майдон ташқарисига чиқариб юборилди\n40' Олис масофадан йўлланган зарбани БАА дарвозабони эгаллаб олди\n39' Ҳужумларимизда мазмун йўқолиб қолди. Голдан кейин араблар ҳам ишонч билан ўйнай бошлашди\n34' Акромжон Комилов қўпол "подкат" учун огоҳлантириш олди\n33' Ўринбоев ҳамон ухламоқда! Шундоққина 5 метрдан дарвозага аниқ зарба бера олмади!\n31' Агар 3 футболчмиз бир ҳимоячига қарши чиқиб борса ҳам вазиятни эплаб голга айлантира олишмайдия бизнинг футболчилар\n30' Яхши ҳужум, аммо сўнгги узатма ўта нўноқ бўлди\n27' Эҳҳҳ, Шомуродов! Дарвозабон билан бирга-бир вазиятга чиқиб бориб, ўзи зарба бериш ўрнига шеригига ноаниқ пас бериб, вазиятни кўкка совурди!\n25' БАА терма жамоаси ўнг қанотда жарима зарбасини ишлади (тўп Комиловнинг қўлга тегди). Жарима майдончасига етказилган тўпни Жума Ғаним бош билан дарвозага йўллади. Илк хавфли ҳужум ва гол!\n25' ГООООЛ! Жума Ғаним, 1:0!\n24' Энди БАА тўп билан кўпроқ назорат қилмоқда\n21' Устунлик терма жамоамиз томонида\n17' Бурчак тўпини ўйинга киритдик. Бош билан дарвоза томон берилган зарбани ҳимоячи қайтарди. Такрорий ҳужум пайтида футболчимиз 17 метрдан зарба берди. Тўп дарвоза устидан ўтиб кетди\n14' Ўнг қанотдан етказиб берилган тўпни марказий ҳимоячи ўз олдига қайтарди. Шомуродов тўпга борди ва зарба берди. Зарба ўша ҳимоячининг ўзига тегиб, майдонни тарк этди\n13' Эҳҳҳҳ, Ўринбоев! Ҳимоячиларнинг қўпол хатосидан сўнг Забиҳилло дарвозабон билан бирга бир вазиятга чиқиб кетди! Аммо 7-8 метрдан тўпни дарвозага аниқ йўллашнинг уддасидан чиқа олмади\n11' Забиҳилло ўнг қанотдан тўпни дарвозабон майдончасига етказиб берди. Шомуродов узатмага ета олмади\n9' Акром Комилов чап қанотдан тўпни жарима майдончасига узатди. Тзп ҳимоячиларга тегиб қайтди\n8' Амирлик футболчиларининг ҳужумини жарима майдончаси остонасида қайтардик\n6' Бурчак тўпини ўйинга киритдик. Тўп қайтарилди ва вакилларимиз яна бир ҳужум ташкил қилишди. Жарима майдончаси ичида чап томондан ўткир бурчак остида Ўринбоев зарба берди. БУсанда тўпни эгаллаб олди\n5' Жарима зарбасидан кейин Отабек Шукуров бош билан дарвозани ишғол қилди! Аммо Отабек офсайдда бўлгани учун гол инобатга олинмади. Ҳайрон қоласан, жарима зарбаси пайтида офсайдда туриш ўта қўпол хатоку!\n4' Достонбек Ҳамдамовга нисбатан ўйин қоидаси бузилди. Ўнг қанотда\n3' Тўп терма жамоамизда, бир марта ҳужум ташкил қилдик, тўп жарима майдончаси остонасидан қайтарилди\n' Ўйинни бошлаш учун барча нарса тайёр\n' Мадҳияси якунланиши арафасида дарвозабонимиз Дилшод Ҳамроев "Ҳа болалар" дея футболчиларни руҳлантиришга ҳаракат қилди\n' Дастлаб БАА мадҳияси янграмоқда. Бу жамоа бугун расман мезбон\n' Япониялик ҳакам ортидан ҳар иккала жамоа футболчилари майдонга чиқиб келишмоқда\n' Индонезияга қарши ўйинга нисбатан Ҳайдаров бошланғич таркибга иккита ўзгариш киритди. жароҳат олган Одилбек Ҳамробеков ва Бобур Давлатов ўрнига Иброҳим Абдуллаев ва Акромжон Комилов майдонга туширилди\n' Равшан Ҳайдаров шогирдлари ғалаба қозонишса, чорак финал йўлланмасини муддатидан аввал ҳал қилишади\n' Ёшлар ўртасидаги Осиё чемпионати давом этмоқда. Бугун 2-тур ўйинлари якунига етади. Ўзбекистон терма жамоаси бугун Бирлашган Араб Амирликлари терма жамоасига қарши баҳс олиб боради.


Пайшанба 18-Октябр 2018\nБиз тўрт дугона эдик. Ёшликдан бир-биримизга тақлидан юрардик. Орзу-истакларимиз ҳам бир хил. Бир йўл тўрт кишини сиғдирмас экан. Дугоналарим ҳар бири ўз бахтига эришди. Мана, мен ҳам ўз бахтим қаршисида турибман...\nЗанжирни бир кичик ҳалқа бирлаштириб туради. У олиб ташланса, минг мустаҳкам бўлмасин, занжир бирлигини йўқотади.\nМуниснинг турмушга чиқиши тўрт дугонанинг айрилишига сабаб бўлди. Сарви кўп ўтмай, Москвага — аммасининг ёнига ишлаш учун кетди. Турсуной бўлса, институтга ўқишга кирди-ю, каттакон қишлоқда ҳувиллаб, ўзим қолдим.\nЎқишга киришимни отам хоҳламади. Йўқдан кўра ҳарна, техникумга қатнай бошладим. Ҳар тугул ўзим истаган соҳа — рассомлик. Шунинг учун уйга деярли кеч қайтардим. Дарсдан сўнг қош қорайгунча қишлоқ четидаги боғда куним ўтар, тинмай табиатни кузатиб, қоғозга туширардим. Бу қизиқишим менга қишлоқни тор қилиб қўйди. Пойтахтга бориш истаги туғилди. Ўқишни тамомлагач, отамга ёрилдим.\n— Ўқиб олим бўлармидинг? Ундан кўра, ҳунар ўрган. Бу шалдир-шулдирларинг қорин тўйдирмайди.\nДоим шундай, отамга арзларимнинг тариқчалик аҳамияти йўқ. Ё менга шундай туюладими?..\nМактабда дарс бера бошладим.\nУмрнинг бир маромда ўтиши мени зериктириб юборар, Тошкентга бориш истаги ҳар замон қалбимда бош кўтарарди.\nЯна ўқиш тадоригига тушиб қолдим. Ғазабланган отам тез орада узатиб юборишини айтди.\nЎша куни туни билан бир қарорга кела олмадим. Тонг ота бошлаганда отамга хат ёздим.\n«Биламан, мени кечирмайсиз. Менга ишонмаяпсиз. Аммо мен қаерда бўлмай, юзингизни ерга қаратмайман. Ахир, сизнинг қизингизман-ку?!»\nБуюмларимни, бир неча ойдан бери йиғиб қўйган пулларимни олдим-да, уйдан кетдим.\nЙўлда кетяпману ўзимга-ўзим савол бераман. Нега бундай қилишмоқчи? Катта фарзанд эканим айбимми? Фақат ота-онам орзу-ҳаваслими? Менинг интилишларим-чи? Мен одам эмасманми?\nШу йили ўқишга кира олмадим.\nВақт ўтиб, пулимнинг чўғи кўриниб қолди.\nРассомларнинг тирикчилик манбаи бўлган хиёбон ҳақида кўп эшитганман. Тонг саҳарлаб ўша томонга йўл олдим. Гавжум хиёбонда ҳамма ўзи билан ўзи овора. Мен ҳам анжомларимни олиб бир четдан қўним топдим.\nПешин. Бир киши қизининг суратини чиздирмоқчилигини айтиб қаршимдаги стулга ўтқазди.\n— Суратларингизни кўрсам бўладими, — сўради у.\n— Бугун биринчи чиқишим, — тўғрисини айта қолдим.\n— Кечирасиз, — киши қизчасини олиб бошқа рассом ёнига кетди.\nШом кирди, аммо биров менга мурожаат қилмади. Сўппайиб ижара уйга кайтдим. Уй соҳибаси мени хафаҳол қайтганимни кўриб ачинди. Чиқмаган жондан умид, лекин бир ой бирор расм чизганимни эслай олмайман.\nШундай тушкун, омадсиз кунларнинг бирида тамаддихонага идиш ювувчи бўлиб кирдиму, анча ишларим юришди.\nЯнги ўқув йилида омадим келди.\nБуни ота-онамга айтгим келди. Аммо улар қувонишмайди. Йўқса, уйдан кетишимга, дарбадар яшашимга йўл қўйишмасди.\nКўп нарсага эришдим.\nБўлмади, нимадир етишмаётгандек. Отамни соғинганимни ҳис қилдим. Уйга қайтдим.\nУйга келдим. Дарвозани очдиму на киришни ва на кирмасликни биламан. Дам олиш куни бўлгани учун отам уйда. Ҳосилга кирган дарахтдан мева узаётган экан. Менга кўзи тушгач, онамни чақирди.\n— Онаси, кўчага қаравор, биров келди...\nОнам кўринди. Менга кўзи тушиши билан ҳайратдан жойида қотди. Сўнг ортига ўгирилиб кириб кетди. Унинг кетидан ҳовли саҳнигача кириб бордим. Аммо онам бир сўз демай, хонасига кириб кетди. Отам ҳам шундай қилди.\nҚанча турдим билмайман, синглимнинг:\n— Опа, хонангизга кираркансиз, — деган гапидан ўзимга келдим.\nХонамга кирдим. Синглим сумкаларимни олиб кирди-да, индамай чиқиб кетди.\nИкки йил аввал хонам қандай бўлса, шундай турибди. Сувли идишдаги мўйқалам, мутолааси охирига етмай қолган «Асканио». Аста китобни қўлимга олдим.\nЭшикдан отамнинг қадами эшитилди. Аввал ҳам шундай эди. Тунда отам ташқарига чиқар, тоза ҳавода бироз турарди-да, чироғим ўчмаганини кўргач, аста деразамни чертарди.\nШошиб сочларимни рўмолим остига олиб томоқ қирардим.\nЭшик очилиб, отам кириб келарди.\n— Доим шу ўзингни қийнаб бошқаларга азоб берасан.\n— Тугатишим керак-да...\n— Ётиб дамингни ол. Ҳадемай тонг отади...\nОтам чироқни ўчириб, чиқиб кетарди.\nҲозир шуларни ўйлаб хўрсиниб қўйдим. Энди отам мени бундай тергамайди...\nДеразанинг тиқирлашидан ҳушёр тортдим. Аста томоқ қирдим. Отам кириб келди. Бошимни кўтара олмасдим.\n— Нега ухламадинг? — отамнинг бу сўзларидан кўзим намланди.\n— Доим шу ўзингни қийнаб, бошқаларни ташвишга қўясан. Шу шартми?\nОтамнинг юзига қарашга журъат топдим. Унинг нигоҳи меҳрга тўла эди.\n— Кечиринг, мен ўйловдим... Сизни уялтирадиган иш қилмадим...\nОтам мени бағрига босиб: — Ахир, менинг қизимсан-ку! — деди. — Ётиб дамингни ол. Ҳадемай тонг отади.\nОтам чироқни ўчирди. Эшик оҳиста ёпилди...\n17:38, 11.10.2018 ✔113\nРаҳбар деганлари бу даражада ростгўй бўлмаслиги керак-да. Эса ходимларининг ҳолига вой деяверинг.\nПочта мудири билан суҳбатим\n11:18, 04.10.2018 ✔41\nПочтмейстердан бир сўм солинган пакетни олатуриб:\nБир бурда нон\n11:17, 04.10.2018 ✔39\nУмрининг сўнгги куни қазоси кўзига қир бўлиб кўринган дам кекса генерал ўғлини ёнига чақирди.\n✔ 113  17:38, 11.10.2018\n✔ 41  11:18, 04.10.2018\n✔ 39  11:17, 04.10.2018\nОлча гуллаган кун\nҚобил ота бомдод намозини ўқиб бўлгач, аёлининг ҳаққига узоқ дуо қилди. Жойнамоздан оҳиста қўзғалар экан, деразадан ҳовлига мўралади.\n✔ 67  11:38, 20.09.2018\nҲаёт бу — саёҳат\n«Кутиш хонасида ўтирганимда шифокорнинг онамга секин пичирлаётганини кўрдим. Тахминимча, у қон таҳлилимнинг натижалари ҳақида сўзлаётган эди. Бир ҳафта ичида бу ерга учинчи марта келишим эди ва мен ҳам асабийлашар, ҳам қўрқардим. Мен ўйлаган нарса содир бўлгандек эди...»\n✔ 67  11:37, 20.09.2018


Ражаб ойи арафасида » Тавҳид\nРажаб ойи арафасида\n3,009 марта ўқилган\nДарҳақиқат, борлиқнинг Яратувчиси кўпгина кун ва ойлар орасидан баъзи кун ва ойларни танлади, ҳамда уларни қолганларидан олий қилди. Шунингдек, Аллоҳ таоло ўзининг ҳикмати билан баъзи ойларни «ҳаром» қилди.\n«Парвардигорингиз Ўзи хоҳлаган нарсани яратур ва (Ўзи хоҳлаган ишни) ихтиёр қилур. Улар учун ихтиёр йўқдир. Аллоҳ уларнинг ширкларидан пок ва юксакдир» (Қасас: 68).\nЎша «ҳаром» ойларнинг бири Ражаб ойидир. «Ҳаром» ойлар ҳақида Қуръони Каримда айтилган:\n«Албатта, Аллоҳнинг наздида, ойларнинг саноғи Аллоҳ осмонлар ва ерни яратган кунида белгилаб қўйганидек, ўн икки ойдир. Улардан тўрти уруш ҳаром қилинган (ойлар)дир. Мана шу ҳақ диндир (яъни, ҳақ ҳукмдир). Бас, у ойларда (урушни ҳалол деб жангга кириб) ўзларингизга зулм қилмангиз!» (Тавба: 36).\nОятда зикр қилиб ўтилган тўрт ҳаром қилинган ой – бу Ражаб, Зулқаъда, Зулҳижжа ва Муҳаррамдир. Бу ҳақда Абу Бакра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган саҳиҳ ҳадисда зикр қилиб ўтилган. Пайғамбар алайҳиссолату вассалом дедилар: «Бир йил ўн икки ойдир. Улардан тўрттаси ҳаром ойлардир. Учтаси пайдар-пай келувчи Зулқаъда, Зулҳижжа ва Муҳаррамдир ҳамда (қолган бири эса) Жумодо ва Шаъбоннинг орасидаги Музарнинг Ражабидир» (Бухорий, 4662; Муслим, 1679).\n«Ҳаром» қилинган ойлар қолган ойлар орасида ўзига хос ўрин эгаллайди. Аллоҳ таоло айтади:\n«Эй мўминлар, Аллоҳ буюрган удумларни бузишни, уруш ҳаром қилинган ойда жанг қилишни, Аллоҳ йўлида ҳадя этилган ҳайвонларни ўлдиришни ва уларга осиб қўйилган ҳадялик белгиларини узиб ташлашни ҳамда Парвардигорларидан фазлу марҳамат ва ризолик тилаб Байтул-ҳаромни (Каъбани) мақсад қилиб кетаётган кишиларга қарши (жанг қилишни) ҳалол қилиб олмангиз!» (Моида: 2)\nУшбу ойлар икки сабабга кўра «ҳаром» деб ном олган:\n1. Бу ойларда қуролли ҳаракатлар қилиш ҳаромдир, агар фақатгина душман ўзи урушни бошламаса.\n2. Бу ойларда гуноҳ қилиш ҳаромлиги янада қаттиқроқ бўлади.\nРажаб ойида рўза тутишнинг ҳукми\nБу ойда рўза тутишга келсак, Ражаб ойида рўза тутишнинг ўзига хос хусусияти ёки фазилатига далолат қилувчи Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан бирорта ҳам саҳиҳ ҳадис, у зотнинг саҳобаларидан бирорта ҳам саҳиҳ ривоят ворид бўлмаган. Баъзи мусулмонларнинг ушбу ойнинг маълум кунларини рўза тутиш учун хослаб, бу амалда фазилат бор деб таъкидлаши, шариатда бирорта ҳам асосга эга эмас. Ражаб ойининг ўзига хос хусусият ёки фазилатига далолат қилувчи барча ҳадислар ёки заиф, ёки (мавзу) тўқимадир. Бу ҳақда Ибн Таймия раҳимаҳуллоҳ айтиб ўтганлар («Маджмуъ ал-фатава», 25/290). Фақатгина Абу Довуд ривоят қилган ҳадисни ҳисобга олмаса: «Ҳаром ойларда рўза тут ва ифторлик қил» (Абу Довуд, 2428, шайх Албоний раҳимаҳуллоҳ ҳадисни заиф дедилар). Ушбу ҳадисни ҳасан деб ҳисоблайдиганлар учун эса унда (ҳадисда) Ражаб ойини ўз ичига олувчи ҳаром қилинган ойларда рўза тутиш мустаҳаб эканлигига кўрсатма бор. Ҳадисда Ражабни қолган ойлардан ажратишга ва уни ўзига хос фазилатига кўрсатма йўқ.\nИбн Ҳажар раҳимаҳуллоҳ дедилар: «Ражаб ойининг фазилати тўғрисида, бу ойда рўзанинг фазилатли эканлиги, ёки шу ойнинг баъзи кунларида рўза тутиш афзаллигига далолат қиладиган, ёки баъзи бир кечаларида махсус таҳажжуд намозлари ўқилишига ҳужжат бўлишга арзийдиган саҳиҳ ҳадис келмаган. Бундай қатъий фикрга мендан аввал имом Абу Исмоил ал-Ҳаравий раҳматуллоҳи алайҳ келганлар. Шунингдек, бу фикр, саҳиҳ ровий силсиласига эга бўлган бошқа уламоларнинг фикридир… Ражабнинг фазилати, ёки ушбу ойда рўза тутишнинг фазилати, ёки ушбу ойнинг маълум кунларида рўза тутишнинг фазилатига далолат қилувчи ҳадисларга келсак, уларда ўша фазилат ва ўзига хос хусусиятлар аниқ, очиқ-ойдин айтилган. Бироқ ўша барча ҳадисларни икки гуруҳга ажратиш мумкин: заиф ва мавзу» («Табиъин ал-аъжаб бима варада фазл Ражаб», 11). Кейин Ибн Ҳажар раҳимаҳуллоҳ ўз китобларида Ражаб ойи фазилати мавзусида ўн битта заиф ва йигирма битта мавзу ҳадисни жам қилдилар. Мисол тариқасида шу каби ҳадислардан бирини келтиришимиз мумкин: «Ражаб ойининг бошқа ойлардан устунлиги, Қуръоннинг бошқа сўзлардан устунлиги кабидир» (Мавзу ҳадис, бу ҳақида Ибн Ҳажар айтади. Ушбу ҳадисни Ибн ал-Жавзий ўзининг «Тўқима ҳадислар» номли китобида келтиради, 2/576-581).\nРажаб ва Шаъбон ойида тўлиқ рўза тутиш ҳақида\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан Ражаб ойида тўлиқ рўза тутганлари ҳақида бирорта ҳам саҳиҳ ҳадис ворид бўлмаган. Шунингдек, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан Шаъбон ойида тўлиқ рўза тутганлари ҳақида бирорта ҳам саҳиҳ ҳадис ворид бўлмаган. Бундан ташқари саҳобалардан бирорталари ушбу икки ойда тўлиқ рўза тутганлари бизга етиб келмаган. Саҳиҳ ҳадислардан шу нарса маълумки, пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам Рамазон ойидагина тўлиқ рўза тутганлар. Саҳиҳ ҳадисда Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалам рўза тутсалар энди (бу ой охиригача) рўзаларини очмас эканлар деб ўйлаб қолардик, рўза тутмай юрсалар энди тутмас эканлар деган ҳаёлга борардик. Рамазондан бошқа бирор ойда тўлиқ рўза тутганларини билмайман, Шаъбон ойида эса бошқа ойлардан кўра кўп рўза тутганларини гувоҳи бўлганман» (Бухорий, 1969; Муслим, 1156 (175)).\nРажаб ойини Умра амалини бажариш учун хослаш, бу ойда қилинган Умрага қандайдир фазилатни дохил қилиш мумкин эмас. Чунки Пайғамбар алайҳиссолату вассалом Ражаб ойида Умра қилганлари, ёки ушбу амалнинг фазилати ҳақида айтганлари саҳиҳ далилларда ворид бўлмаган. Мужоҳид (тобиинлардан бири) деди: «Биз мўминларнинг онаси Оиша ўз ҳужраларида тишларини тозалаётганларини эшитиб қолдик ва Урва деди: «Эй онажон, эй мўминларнинг онаси, Абу Абдурраҳмон (Ибн Умар) нима деяётганини эшитдингизми?» Улар сўрадилар: «Нима деяётган экан?» (Урва) деди: «Унинг айтишича Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам тўрт марта Умра қилган эканлар, (шунингдек) – бир марта Ражабда». (Бунга) улар дедилар: «Абу Абдурраҳмонни Аллоҳ раҳматига олсин! (Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам) усиз бирор марта Умра қилмадилар. Бироқ улар ҳеч қачон Ражабда Умра қилмаганлар!»» (Бухорий, 1776). Шунингдек Муҳаммад ибн Иброҳим раҳимаҳуллоҳ ўзларининг фатволарида айтадилар: «Ражаб ойининг баъзи кунларини Умра қилиш учун, ёки бошқа бирор ибодат турларини бажариш учун хослашга келсак, буларнинг барчаси Исломда ҳеч қандай асоси йўқдир. Бу ҳақда имом Абу Шома ўзларининг «Ал-Бидъа вал Ҳавадис» китобларида таъкидлаб ўтганлар. Уларнинг айтишларича, бирор вақтни маълум ибодат турларини бажариш учун хослаш, агар у шариат томонидан хосланмаган бўлса, мумкин эмас. Чунки маълум бир вақтнинг бошқа бир вақтдан афзаллик тарафи йўқ, илло бунга шариат кўрсатмаси бўлса ва унга (вақтга) ўзига хос хусусиятларни дохил қилган бўлса бундан мустасно. Шунинг учун ҳам Ражаб ойини кўп сонли Умра қилиш учун хослашликни уламолар танқид қилдилар. Ушбу ойда (Умра қилишда) бирор фазилат бор деб эътиқод қилмаган ҳолда ёки шунчаки сафари Ражаб ойига тўғри келиб қолган ҳолда Умра қилишга отланган кишига тўхталсак, бунда ҳеч қандай ножуялик йўқдир».\nУшбу намоз Ражаб ойининг биринчи жума тунида ўқиладиган, баъзи лўттибозлар ўйлаб чиқарган намоздир.\nИмом Нававий раҳимаҳуллоҳ деди: «Бу кўпгина танбеҳга лойиқ нарсалардан иборат бўлган ҳунук ва танбеҳга лойиқ бидъатдир. Ушбу бидъатни тарк этиш ва уни бажарувчиларни танбеҳ қилиш вожибдир» («Имом Нававий фатволари», 57-бет).\nАллома Ибн Таймия раҳимаҳуллоҳ деди: «Рағойиб намози – уламо-имомларнинг ижмосига кўра бидъатдир. Чунки бу намозни адо этиш на Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам тарафидан, на у зотнинг халифалари томонидан буюрилган. Имом Молик, Шофиъий, Аҳмад, Абу Ҳанифа, Саврий, Авзоий, Лайс ва бошқа бирор дин имоми ушбу намозни ўқишни оқламади. Рағойиб намози ҳақида келтирилган ҳадис эса, барча муҳаддисларнинг ижмосига кўра ёлғондир» («Мажмуъ ал-фатава», 23/134).\nИбн Наххас раҳимаҳуллоҳ деди: «Бу (рағойиб намози) бидъатдир. Бу ҳақда келтирилган ҳадис эса, барча муҳаддисларнинг ижмосига кўра мавзудир (тўқиб чиқарилгандир)» («Танбиҳ ал-Ғофилин», 496).\nАллома Тартуший ушбу бидъатнинг бошланишини изоҳлаб, деди: «Менга Абу Муҳаммад ал-Мақдисий хабар берди: «Ражаб ва Шаъбон ойида адо этиладиган рағойиб намози Байт ал-Мақдисда (Ақсо масжидида) умуман мавжуд бўлмаган. Илк бор уни бизда 448 (ҳижрий) йил ўйлаб топишди. Бу иш бизнинг Байт ал-Мақдисга Набилисдан, Ибн Абу Ҳамра исми билан танилган инсон келганда содир бўлди. У Қуръонни ажойиб тиловат қилиши билан ажралиб турар эди. Айни ўша Ақсо масжидида илк бор Шаъбоннинг ўртасида тунги намоз адо этди… Ражаб ойида адо этиладиган намозга келсак, уни илк бор бизнинг Байт ал-Мақдисда 480 (ҳижрий) йилдан сўнг адо этила бошлади»» («Ал-ҳавадис вал бидъа», 103).\nШунингдек рағойиб намози хусусидаги ҳадис ҳақида ва у мавзу (тўқиб чиқарилган) эканлиги ҳақида Ибн ал-Жавзий, Абу ал-Хаттоб, Абу Шома, Ибн Ражаб, Абу ал-Фазл ибн Наср ва бошқалар ўзларининг асарларида зикр қилиб ўтганлар.\nИсро ва Меърож кечасини нишонлаш\nУшбу маросим Ражаб ойининг йигирма еттинчи кечасида нишонланади, гарчи на ушбу кун (Исро ва Меърож) санаси ҳақида ва на уни нишонлаш шаръий эканлиги ҳақида бирорта ҳам саҳиҳ маълумот бўлмаса ҳам. Шунингдек, тарихчилар орасида ушбу ҳодиса санаси хусусида катта ихтилоф мавжуд. Аллома Ибн Ражаб раҳимаҳуллоҳ бу ҳақда деди: «(Баъзи китобларда) келтирилишича, Ражаб ойида аҳамиятли ҳодисалар бўлиб ўтган экан. Бироқ бу борадаги бирорта маълумот саҳиҳ эмас. Келтирилишича, гўёки Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ушбу ойнинг биринчи кечасида туғилган эканлар, ёки у зот Ражаб ойининг йигирма еттинчи кечасида пайғамбар бўлган эканлар. Баъзиларнинг айтишича, бу воқеа йигирма бешинчи кун содир бўлган экан. Бироқ буларнинг барчаси саҳиҳ эмас» («Латоиф ал-Маъариф», 233).\nШайх Ибн Усаймин раҳимаҳуллоҳдан Ражаб ойининг йигирма еттинчи куни рўза тутиш ва ушбу тунни бошқа тунлардан тунги намоз ўқиш билан хослашлик ҳақида сўрашди. Бунга улар жавоб бердилар: «Ражаб ойининг йигирма еттинчи куни рўза тутиш ва ушбу тунни тунги намозлар учун хослашлик диндаги бидъатдир. Барча бидъат эса залолатдир» (Ибн Усаймин, «Мажмуъ ал-фатава», 20/440).\nБундан ташқари, баъзилар ушбу ойнинг фазилатига ишонган ҳолда, қўшимча равишда турли ибодатлар бажаришади: садақа бериш, қурбонлик қилиш ва ҳоказо. Бироқ, юқорида зикр қилиб ўтилганидек, биз ўзимиз учун маълум кунларни хослаб олишимиз ва у кунга маълум ибодатларни хослашимиз мумкин эмас ва бунга ҳаққимиз йўқ. Чунки биз мусулмонлар ибодат масаласида фақатгина Аллоҳнинг Китоби ва Расули соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Суннатига қатъий эргашишимиз лозим. Агар бирор нарса ушбу икки асосга (Қуръон ва Суннатга) мувофиқ келмаса, инсон ушбу бидъатни яхши ёки ёмон мақсадда бажараётганидан қатъий назар, у рад қилинади. Чунки Аллоҳ таоло ўзининг динини бизга комил равишда етказди ва бу комил диндир. Ислом қўшимчаларга ва қисқартиришларга муҳтож эмас. Аллоҳ таоло айтади:\nИмом Бухорийнинг ҳадис тўпламларида ривоят қилинишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ким бизнинг бу ишимизда (яъни динимизда) ундан бўлмаган нарсани пайдо қилса, у рад (қилинади)» (Бухорий, 2697). Муслимда эса ривоят қилинишича: «Ким у тўғрида бизнинг амримиз бўлмаган бир ишни қилса, у рад этилади» (Муслим, 1718).\nКўпчиликда савол туғилиши мумкин: унда ҳаром қилинган Ражаб ойида нима қилиш мумкин?! Жавоб оддий: шу нарсани англаш керакки, ушбу ой ҳаром қилингандир. Шунинг учун ҳам гуноҳларни тарк қилиш ва солиҳ амалларни бажаришга жиддий киришмоқ керак. Аллоҳга тавба қилиш керак. Саҳиҳ суннатда собит бўлган нафл рўза тутиш орқали, Аллоҳ таолодан буюрилган ибодатларни бажаришга соғлик ва куч сўраш орқали Рамазон ойига тайёргарлик кўриш керак.\nАллоҳ таолодан фойдали илм, ихлос ва солиҳ амалларни сўраб қоламиз. Шояд Қиёмат куни муваффақиятга эришганлар сарасидан бўлсак! Омин.\n/ Кутубхона / Бидъат / Ражаб ойи арафасида