Вазирликда Тошкент Гран-присига тайёгарлик муҳокама қилинди / Olamsport.com\nВазирликда Тошкент Гран-присига тайёгарлик муҳокама қилинди\nТеглар : ЎзбекистонДзюдоТошкент Гран-При\nХабарингиз бор, 20-22 сентябрь кунлари пойтахтимиздаги кўп тармоқли “Ҳумо” аренасида дзюдо бўйича Тошкент Гран-приси бўлиб ўтади.\nЎзбекистон жисмоний тарбия ва спорт вазирлигида ушбу нуфузли мусобақага тайёргарлик, катта спорт тадбирини юқори савияда ташкил этиш ва ўтказишга бағишланган ташкилий қўмита йиғилиши бўлиб ўтди. Тадбирни Ўзбекистон жисмоний тарбия ва спорт вазирининг биринчи ўринбосари Ойбек Касимов олиб борди.\n“Бир неча йилдан бери анъанавий тарзда ўтказиб келинаётган Тошкент Гран-присига илк бор муҳташам, кўп тармоқли, жаҳон талабларига тўлиқ жавоб берувчи “Ҳумо” арена мезбонлик қилади. Пойтахтимизга келган Халқаро дзюдо федерацияси (IJF) мутасаддилари ушбу аренага юқори баҳо беришди. Ўз ўрнида биз халқаро экспертлар эътирофига сазовор бўлган “Ҳумо” аренадаги катта масштабдаги илк мусобақани юқори савияда ўтказишимиз керак”, - деди О.Касимов.\nВазирнинг биринчи ўринбосари мусобақага кўрилган тайёргарлик ва уни ўтказиш бўйича олиб борилаётган ишлар билан яқиндан танишди. Бу борада ўз кўрсатмаларини берди.\nЙиғилишда иштирок этган Ўзбекистон дзюдо федерацияси раҳбарияти 50 дан ортиқ давлатдан келаётган спорт делегациялари, мартабали меҳмонларни кутиб олиш, меҳмонхоналарга жойлаштириш, мусобақа доирасида маданий тадбирларни ташкил этиш, пойтахтимизнинг диққатга сазовор масканларига сайёҳатлар уюштириш бўйича барча ишлар шай ҳолатга келтириб қўйилганлиги бўйича ахборот беришди.\nЭслатиб ўтамиз, дзюдо бўйича Тошкент Гран-приси илк бор 2013 йилда бўлиб ўтган эди. Шу кунгача ўтказилган барча мусобақага “Ўзбекистон” спорт саройи мезбонлик қилган.


ҚАРЗ БЕРИЛГАН НУР | Ҳайрат\n107 marta ko‘rilgan\nҚўлингиздаги китобдан филология фанлари номзоди, адабиётшунос Раҳмон Қўчқорнинг турли йилларда ёзилган долзарб мавзулардаги мақолалари, Абдулла Қаҳҳор романларининг ижодий тарихига оид қизиқарли рисоласи ўрин олган. Муаллиф қайси мавзуда мулоҳаза юритмасин, инсоннинг, жумладан, замондошимизнинг маънавий қиёфасини, унинг онгу шуурини белгилайдиган ўлмас қадриятларни ўзига меъзон қилиб олади. Ана шу меъзондан келиб чиқиб тарихимизни, адабиётимизни, яқин ўтмишнинг мафкуравий манзараларини атрофлича таҳлил этади, зарур хулосалар чиқаради. Унинг мулоҳаза тарзидаги аниқлик, узвийлик, илгари сураётган фикр ва хулосаларини тўлиқ далиллашга интилиш кишини бефарқ қолдирмайди. Бунга қўшимча, китобда кўпчилик ўқувчилар оммасига яхши таниш бўлган адабий асарлар мисолида баҳс-мунозаралар кечадики, бу унинг шавқ билан ўқилишига омил бўлади, деб ўйлаймиз.\nКитобга “Қарз берилган нур” дея сарлавҳа қўйилган. Муаллиф назарида, борлиқ мавжудотлар ичида инсонгагина раво кўрилган маънавият, маърифат, идрок, ижод, виждон ва иймон сингари танқис неъматларнинг барчаси, том маънодаги қарз берилган нурдир. Агар бу китоб қалбингиздаги шу нурга яна бир толагина нур қўша олса, ўзимизни мақсадга эришган, деб ҳисоблаймиз.\nҚАРЗ БЕРИЛГАН НУР pdf\nАдабиётшунослик адабий танқид китоб Маънавият Раҳмон Қўчқор Ўзбек адабиёти


1 январдан Тошкентда йўлкирага нақд пулда ҳақ тўлаб бўлмайди. Нега?\n12:28 / 25.12.2020\n2021 йилнинг 1 январидан бошлаб Тошкент шаҳрида жамоат транспортларидан фойдаланганда нақд пул орқали тўлов қилиш тизими бекор қилинади. Бунинг ўрнига фақатгина ягона транспорт картаси орқали тўлов амалга оширилиши жорий қилинмоқда. Бу ҳақда «Тoshshahartransxizmat» АЖ томонидан расмий маълумот тарқатилган.\nВазирлар Маҳкамасининг қарорига асосан, умумий фойдаланиладиган транспортда йўловчи ташиш учун йўлкира ҳақини тўлашнинг автоматлаштирилган тизими босқичма-босқич жорий этилиши белгиланган. Шунга мувофиқ, тўлов тизимларида ахборот-технологиялар ютуғидан фойдаланиш талаби мавжуд. Бу яхши.\nЎз навбатида, ҳукуматнинг 2019 йил 25 ноябрда қабул қилган қарори ҳамда 2020 йил 9 ноябрдаги қарорида ҳам йўл ҳақини нақд пулда тўлашни истисно қилган ҳолда янги тизимни (транспорт картаси) ва тариф режаларини қўллаш назарда тутилмаган.\nФуқаролик кодексининг 358-моддасига мувофиқ, товарлар, ишлар ва хизматларнинг баҳоси, шунингдек, оммавий шартноманинг бошқа шартлари ҳамма истеъмолчилар учун бир хил қилиб белгиланади.\nАҳоли қўлида фойдаланилмаган автобус ва метрополитен жетонлари ҳам мавжуд (аксариятида улардан 2020 йил 31 декабргача ҳам фойдаланиб бўлмаслик эҳтимоли юқори), шунингдек, йўл ҳақини нақд пулда тўлашни истисно қилиш жамоат транспортидан бир марталик ёки вақти-вақти билан фойдаланадиган фуқаролар, хорижий меҳмонлар ва қариялар учун ноқулайликлар келтириб чиқариши мумкин. Картанинг ташаббускорлари бу ҳақда лом-мим демаган.\n«Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунига асосан истеъмолчи товар (иш, хизмат)ни эркин танлаш ҳуқуқига эга. Шунингдек, хизмат кўрсатишни тақиқлаб қўйиш муносабати билан истеъмолчига етказилган зарар ишлаб чиқарувчи (ижрочи, сотувчи) томонидан тўлиқ ҳажмда қопланиши лозим.\nАна энди ҳақли саволлар пайдо бўлмоқда: нега аҳоли қўлида қолиб кетган транспорт жетонларини чекланмаган миқдорда ишлатиш мумкин эмас? Ахир жетон энди сотилмайди, аҳоли қўлидаги жетон ҳам қачондир тугайди, жойларда жетон сотилмаяпти. Йўловчилар ўз ихтиёрида қолган жетондан фойдалана олиши керак эмасми?\nҚолаверса, 1 декабрдан бошлаб «Автоматлаштирилган транспорт тўлов оператори» компанияси томонидан ягона транспорт картасини 5000 сўм нархида сотиш акцияси тугатилди. Жамоат транспортига жуда кам мурожаат қиладиган йўловчи ушбу картани энди 10 минг сўмга сотиб олиши, балансида 5 минг сақлаши лозим. Автобусга бир марта чиқишнинг харажатлари қанчага етиб боряпти?\n2020 йилнинг 11 ойи якуни бўйича тақдим этилган маълумотда 128та йўналиш бўйича жами йўловчилар сони 7 миллиондан ошгани эътироф этилган. Тасаввур қилинг, уларнинг бирортасида карта бўлмаса, автобусга яқинлаша олмайди. Демак, карта сотилиш ва унинг ҳисобини тўлдириш имконияти ҳар бир бекатда бўладими? Бу мантиқсизлик бир ҳафтадан сўнг жорий этилади ва барчасини кузатамиз.


Фарғона вилоятининг шаҳар ва туман АРМлари ишини яхшилаш, мавжуд камчилик ва муаммоларни бартараф этиш мақсадида Аҳмад Фарғоний номидаги вилоят ахборот-кутубхона марказида кутубхоначилар учун семинарлар ташкил этилди. 2017 йил 18 август куни “Кутубхона ходимлари малакасини оширишг” мавзусида навбатдапги семинар ўтказилди.\nБиринчи бўлиб ахборот-кутубхона ҳужжатларини комплектлаш бўлими мудири Д. Раимова сўзга чиқиб, “Ахборот-кутубхона муассасаларида кутубхона ва ахборот ҳужжатларини коплектлаш” мавзусини ёритиб берди. У китобларни қабул қилиш ва ҳисобдан чиқаришда расмийлаштириладиган ҳужжатлар, комплектлаш бўлими ҳужжатларини юритишда АРМларда кўп учрайдиган камчиликлар ҳақида гапирди ва уларни бартараф этиш юзасидан тавсиялар берди.\nХизмат кўрсатиш бўлими мудири М. Шокирова “Ахборот-кутубхона муассасаларида кўргазмали тарғибот турлари” ҳақида маълумот берди. У ўз тажрибасидан келиб чиқиб, китобхонларга қандай кўргазмалар кўпроқ ёқишини, қайси кўргазма турлари кўпроқ самара беришини айтди ва АРМ шароитида самара берадиган кўргазма турлари ҳақида тавсиялар берди.\n“Ахборот-кутубхона муассасаларида ўлкашунослик ишларини юритиш”мавзусида ўлкашунослик сектори мудири С. Юсупова сўзга чиқди. У кутубхонада ўлкашунослик бўйича қилинадиган ишлар ҳақида гапириб, ҳар бир АРМда, албатта, ўлкашуносликка оид китоб кўргазмаси ва картотека ташкил этиш, библиографик қўлланмалар тузиш, оммавий тадбирларда маҳаллий шоирлар, спортчилар, фермерлар ва бошқа фидойи инсонлар билан учрашувлар уюштиришни тавсия қилди.\nАхборот-бибилиография бўлими мудири Д. Мамадиева эса “Библиографик тавсиф қоидалари” мавзусини ёритиб, каталог ва картотекаларни ташкил қилиш ва улар билан ишлаш ҳақида гапириб ўтди.\nКутубхона ҳужжатларини сақлаш бўлими мудири И. Эрматова “Кутубхонада иш ҳужжатларини ташкил этиш ва юритиш” мавзусида семинар қатнашчиларига АРМларда фондни сақлаш қоидалари, иш ва меъёрий ҳужжатларнинг юритилиши, фонд билан ишлашда мавжуд камчиликлар ва уларни бартараф этиш йўллари ҳақида батафсил маълумот берди.


3. Ғарбий Тянь-Шань ва Помир-Олойдаги ареали ажралган камёб тур.\nБўйи 10–20 см га етадиган кўп йиллик пиёзли ўт. Пиёзи тухумсимон, диаметри 1,5 см гача. Қобиғи қоғозсимон, қора-қўнғир тусли ёки қўнғир, ички томонининг юқори қисми ётиқ тукли. Барги 2–3 та. Гули якка, оч сариқ, баъзан оқ, туби сариқ. Чангчи ипи ва чангдони сариқ. Май–июнь ойларида гуллаб, меваси июль–августда етилади.\nПиском, Угом, Чимён, Чотқол, Қурама, Олой, Туркистон, Молгузар, Ҳисор тизмаларида тарқалган (Тошкент, Фарғона, Жиззах, Сурхондарё вилоятлари). Қозоғистон, Қирғизистон ва Тожикистонда ҳам учрайди.\nДенгиз сатҳидан 2500–3000 м баландликдаги тошли ва шағалли тоғ ёнбағирларда ўсади.\nКичик тўплар ҳосил қилиб ёки якка-якка ҳолда тарқалган.\nУруғининг ёмон униши ва чорва молларининг боқилиши ареалининг қисқариб кетишига сабаб бўлган.\nЎзР ФА Ботаника боғида 1959 йилдан буён экиб ўстирилади.\nЧотқол ва Зомин қўриқхоналарида, Угом-Чотқол ва Зомин миллий табиат боғларида муҳофаза қилинади. Бу ўсимлик ўсадиган жойда мол боқилишини режалаштириш ва уни назорат остига олиш керак.


ИнтерФУТБОЛ :: «Биз супермен эмасмиз!» Каннаваронинг итальян халқига мурожаати\n«Биз супермен эмасмиз!» Каннаваронинг итальян халқига мурожаати\nФабио Каннаваро – футбол бўйича Италия миллий терма жамоасининг собиқ сардори, жаҳон чемпиони, мураббий ва 2006 йилдаги «Ballon d’Оr» ғолиби. Ҳозирда у Хитойда истиқомат қилади, Гуанчжоу шаҳридаги «Эвергранде» клуби бош мураббийи. Италиядаги коронавируснинг фожиали оқибатлари ва у ердаги вазият, албатта, Фабиони бефарқ қолдирмади. Фабио вирус хавфи анча пасайган Хитойдан қайтгач «The Players Tribune» портали орқали ватандошларига мактуб йўллади.\n«Бугун мамлакатимизда рўй бераётган воқеалар мени жуда ташвишга солмоқда. Мен Ватаним бошидан кечираётган азоб-уқубатлар қанчалик даҳшатли ва оғриқли эканлигини, ҳар куни ўз уйларида қанча одам ҳалок бўлаётганини сўз билан ифода этолмайман. Мурожаатим даҳшатли вирусдан азият чекаётган барча ватандошларимга, айниқса, яқинларини йўқотганларга бағишланган.\nAлбатта, Италиядаги вазият биз учун мутлақо бегона бўлиб туюлиши мумкин. Aслида, шунинг учун биз ушбу мактубни юборяпмиз. Касаллик Хитойда тарқалишни бошлаганда, Италия бутунлай бефарқ эди, деб айтилган. Aммо агар биз ҳозир вазиятнинг жиддийлигини ҳис қилсак, турли хил чақириқлар ва тақиқларни жиддий қабул қилсак ва энг муҳими, ўзимиз ҳамда атрофимиздаги одамлар ҳақида кўпроқ ўйлаб кўрсак, пандемия мамлакатимиз учун оғриқсиз бўлади. Шундай қилиб, сарлавҳани ўқинг ва сиз ҳам жамиятнинг бир қисми эканлигингизни, фақат уни сақлаш орқали ўзингизни қутқаришингиз мумкинлигини тушунинг.\nШунингдек, тиббиёт ходимларига миннатдорчилик билдирмоқчиман. Бугунги кунда улар мамлакат қаҳрамонлари, чунки улар имкон қадар кўпроқ одамлар ҳаётини сақлаб қолиш учун қўлларидан келганини қилмоқдалар».\nAфсуски, ҳақиқат шундаки, ҳеч биримиз «супермен» эмасмиз. Бу шуни англатадики, биз коронавирусга дуч келмаслигимизга кафолат йўқ. Шу билан бирга, ҳамма вирус, албатта, мамлакатимизни четлаб ўтади, деб ўйлашни давом эттирмоқда. Бу ерда мен ҳам истисно эмасман. Aввалига вазият унчалик жиддий эмасдек туюлди, шунинг учун касалликни шунчаки гриппнинг тури деб билдим. Шу тариқа, бир неча ҳафта олдин ўзимни карантинга олдим. Хитой ёпилди ва одамларга уйда иложи борича узоқроқ туриш кераклиги айтилди. Шундай қилиб, хитойликлар ноодатий пневмония билан шуғулланишнинг узоқ тарихига эга. Бироқ, Италияда бундай фавқулодда вазият биринчи марта рўй бермоқда …\nИталия гўзал мамлакат: ажойиб пляжлар, қулай иқлим кўп вақтни кўчада сарфлашимизга имкон беради. Бизда ўз урф-одат ва миллий таомларимиз бор. Италиядаги ҳаёт шу қадар яхшики, биз аллақачон ўз қобиғимизда яшашга ўрганиб қолганмиз. Одатда фақат ўз муаммоларимизга эътибор қаратамиз ва шунинг учун миллатимиз салоҳиятидан маҳрум бўламиз.\nМендан кўпинча Италия қандай қилиб жаҳон чемпиони бўлганлиги ҳақида сўрашади. Мен шундай жавоб бераман: биз омадли бўлганимиз учун ғалаба қозонмадик. Ўшанда биз энг яхши жамоа эдик ва ғалаба қозонишга ишонганимиз учун чемпион бўлдик.\nЭнди ҳар қачонгидан ҳам кўпроқ, халқимиз бутун мамлакатни бирлаштиришга ёрдам берадиган руҳга муҳтож. Яхшиямки, энди мен бунга кўп мисолларни кўрмоқдаман: одамлар балконга чиқишади, гаплашишади, тиббиёт ходимларини олқишлайдилар ва қўшнилар ҳатто қўшиқ куйлашади.\nИнқироз тугагач, Италия бутунлай бошқа давлатга айланади – кўпчилик ишсиз қолди, баъзилар ўз бизнесини йўқотди. Олдинда жуда кўп муаммолар бор. Миллатга ёрдам бериш учун ўзаро маблағларни йиғдик ва уни Италияни касалхоналар билан таъминлаш ва беморларга хизмат кўрсатиш имкониятларини кенгайтириш учун йўналтирдик. Мен барчани ушбу ибратга эргашишга чорлайман. Aгар уни тўлашга қодир бўлмасангиз, унда ушбу даврдаги ҳар қандай аҳамиятсиз ёрдам ҳам катта аҳамиятга эга. Барчамиз шуни тушунишимиз керакки, фақат бирлашган жамоа ютиши мумкин».\nҲурмат билан, Фабио Каннаваро.


Kutubxona - Shukur Xolmirzayev. Qariya (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Shukur Xolmirzayev. Qariya (hikoya) / Kiril\nАсар номи Қария (ҳикоя)\nҚўзибой чолнинг касби бетайин. Бозор кунларида жарчилик қилади. Хусусан, моли йўқолган кишиларга асқатади: «Ўзи ола бузоқ, бир почаси қора, икки яшар! Кимки ушлаган бўлса ё кўрган бўлса, ё боғлаган бўлса, ўттиз сўм суюнчиси бор-ҳо-о!» деб бақира бошлаганда овози етти маҳалла нарига кетади. Қўзибой чол ана шу иши учун мол эгасидан чўтал олади. Бироқ ҳозир бу касбнинг омади кетган; раён шаҳарга айланаётгани учун аҳоли кўпайиб, ер тағин торлик қилиб, томорқаларда мол сақлаб бўлмайдиган даражага етяпти. Шунинг учун молини йўқотиб, Қўзибой чолга мурожаат қиладиган кишилар ҳам жуда оз! Бироқ беш-олти йилдан буён Амударё ёқасига яқин кўллар бўйида гуруч етиштираётган корейс ўртоқлар бозорга серқатнов бўлиб қолишган. Улар кузда келиб ётиб олишлари билан токи қишни чиқармай кетишмайди! Шундоқ бўлгач, улар қўшимча дастёрларга муҳтож: келтирилган қоп-қоп гуручларни тушириш керак, расталарга жойлаш керак. Вақти-бевақт уларга чойдан қарашиб туриш лозим. Ишнинг энг қийин ва «сермаҳсули» қишга қолади. Айниқса, саҳар пайтида бозордан баралла кўриниб турувчи тоғлардан шундоқ изғирин эсадики, тоқат қилиб бўлмайди. Шунда бева хотин «жон олов, жон эр» деганидек, сотувчи ўртокдарга кул пақирда келтирилган лағча чўғ жуда ҳам асқатади-да! Бу чўғни уларга Қўзибой чол қилиб беради.\nДарвоқе, равоч чиққанда ҳам қариянинг омади юришиб қолади: чунки эшакларида қоп-қоп равоч олиб тушган тоғлик ўртоқлар ҳам Қўзибой чолнинг мижозларидир! Улар раён марказидаги аҳоли сингари оғир, «бардошли»мас. Келтирган молларини доналаб сотиб ўтиргандан кўра уни кўтарасига сотиб, ўзларига керакли нарсаларни харид қилиб қайтшпга шошадилар: тоғ узоқ, кечга қолмай қишлоқларига етиб олишлари керак. Ана шунда Қўзибой чол уларнинг бамисоли ҳожатбарори бўлади. Бироқ у бу хил олибсотарлигидан кам фойда қилади. Негаки савдога қизиқиб кетганидан кейин «ўн тийинга бешталаб» сотаётган равочини «ўн тийинга ўнталаб» сотганини ҳам билмай қолади. Шунга қарамай, бу ишни қўймайди. Айниқса, кечаси кинохона ёнида чордани қуриб сота бошлаганида ўзи ҳам жуда мамнун бўлиб кетади, бошқалар ҳам...\nЧолнинг ота авлодидан ҳам, она авлодидан ҳам ҳеч кими йўқ. Шуни эс-эс биладики, болалигида қишлоқларини қуролланган одамлар босган. У сомонхонага бекиниб жон сақлаб қолган. Кейин чорбозорчиларга қўшилиб, кўмир кони яқинидаги қишлоққа борган. Қўй боққан, почтачилик қилган. Бир эшонга мурид тушиб, етти йил унинг изидан юрган. Қўзибой чол бола кўрмаган. Хотини бундан саккиз йил муқаддам ўзининг қўлида жон берган. Хотинининг қабри Қизил Газада. Учига пахта қўшиб ўрилган қуббали жамалаги билан кийгичи ҳамон қариянинг уйида, токчада...\n...Бу йил куз барвақт тушди. Барги пастидан тўкилган дарахтлар учи қонталаш. Чуғурчуқлар сероб. Мезонлар кўп — симёғоч симларида, дарахт шохларида, том бўғотидан чиқиб турган ёғоч учларида. Чумчуқлар ҳам серташвиш. Раён кўчаларида одам сийрак. Ҳамма пахта теримида. Қўзибой чол ҳам бир ҳафта теримда бўлиб келди. Жуда яйради! Бироқ қайтиб келган куни кимсасиз бозорга кириб ҳувиллаб ётган расталарни ички бир мамнуният билан айланиб кўраркан, бозор одоғидаги кичкина дарча қаттиқ итарилиб, очилиб кетди. Рўмолининг учини оғзига тутиб олган тўлагина аёл қизарган кўзларини яшириб, дарвозага қараб йўналди.\n— Ў, акажон... Отамни бериб қўйдик. Биласиз-ку, қандоқ одам эди! — келинчак ўтиб кетди.\n«Э, мискар оламдан ўтибди-да... Чакки иш бўпти. Ўзи раҳмат қилсин», — деди қария ва бу келинчак ҳақиқатан ҳам мискарнинг келиними-йўқми эканини билмоқчидек, унинг кетидан тушди.\n— Аттанг-а... мискар ўтипти! — деди. — Дунё шу экан-да, биродар!\n— Э, қизишманг, иним, — деди Қўзибой чол бепарволик билан. — Ажал вақтики келиб, ҳар биримизнинг ҳам эшигимизни тақиллатади. Мусулмон одам ўлимни бўйнига олиб қўйгани маъқул... Мени бошқа бир нима ўйлатади, иним! Қодирбой кўп мўмин-мусулмон одам эди. Балли... Унинг иззат-ҳурматини жойига қўйиб чиқарармикан бу келинчак? Шу ёғи мени ўйлатади... Чакки иш бўпти-да! Балким тайёргарлиги йўкдир? А?.. Унда қийин! Иним, ўлим дегани тўй эмас, мен сизга айтсам. Тўй дегани бамаслаҳат бўлади, ўлим туйқусдан келади! Бунинг фарқи катта!.. Аттанг!\n— Насиб бўлса, менинг ҳисобимда... икки кам етмишга кирдим! Мен билан ўсган мана, Қобил қассоб пайғамбар ёшига борганига нақ беш йил бўлди. Шу ҳисобда уям икки кам етмишга чикди.\nЧойхонада одам кўпайди. Қўзибой чол улар билан сўрашиб, пахтадан олган таассуротларини ҳикоя қилиб хийла ўтириб қолди.\n— Э, бу Шоймардон Қудрат деганингиз тоза зўр экан! Десангиз, пайкалда пахта оппоқ бўлиб, шу... чарв мойдек бўлиб оқиб ётибди! Машинаси билан бир ораласа борми, қуруқ ғўзасини кўрасиз! У зўр экан... Ҳалоли бўлсин! Олтита боласи бор экан, хўш... битта қўли чўлоқ. Ўзи анави Шўрчидан бўлади. Қўнғиротдан! Бойсун Қўнғиротидан! Алпомишнинг уруғи-да, барака топсин...\nҚўшни чиқди, чол билан кулишди. У даҳлизга кираётган эди, йироқдан келаётган йиғи товушини эшитиб, туриб қолди. Хафа бўлди. Сийрак, узун қошларини чимириб, ичкари хонага ўтди. Пўстакдай қотиб кетган палос устида туриб, хонага разм солди. Токчадаги жамалакни кўриб, қўлига олди-да, томоша қилди. Яна авайлаб жойига қўйди ва қорнидан очиладиган ёғоч сандиқ устидан эски жойнамозини олиб тўшади. Тиз чўкиб, роса тиловат қилди. Ўлганларга жаннатдан жой тилади, тирикларга инсоф-адолат... Сўнг пичирлаб: «Э, расули барҳақ! Имонимни бер, — деди. — Бировга ёмонлик қилмадим, бировнинг ҳақини емадим... Тоғлик оғайниларни ҳам алдамадим. Кўпнинг дуосини олдим... Ҳа, фарзанд кўрмадим. Сенга бир ёмонлигим ўтгандир-да... Ўзингга шукур. Қобилбойга ҳам умр бер, бола-чақасининг бошида омон юрсин! Мени кўмсин! Э, Қўзибойнинг ҳеч кими йўқ экан демасин биров!..»\nКўчанинг бир боши марказ тарафга кетар, бир боши тошлоқ орқали сойга тушарди. Сойнинг тик қирғоғида қадимги қўрғон вайроналари қаққайиб турар, унинг водийга қараб очилган шинакларини каптарлар ин қилганди. Қўрғоннинг девори устида иккита бола кўринар эди. «Хаҳ, шумтакалар! Йиқилиб тушса, кимга қийин?! Ёш-да, ёш...»\nШу куни унинг иши юришмади: кеча шамолда тўс-тўполони чиққан бозорни супуриб, супуриндини ахлат қутисига солиб қўйган эди, бир машина тисланиб тўкиб юборди. Чол бозорком раисидан дашном эшитди. У Қодир мискарнинг ўлимига ҳам кечикиб борди...\n— Битта холодилник берса, хотини талоқ бўладими?! Мана, гўшт бузилиб қолса, нима қиламан?\n— Э, ташвиш чекманг, — деди Қўзибой чол. — Ҳадемай пахтадан одамлар қайтишади... Буёқда кун совияпти!\nЧол одати бўйича сойга ювинишга тушди-ю, қайтишга мадори етмай қолди. Аъзойи бадани увишиб оғрир, шундоқ тоза ҳаво ҳам унга етишмаётгандек эди. Уйга зўрға етиб келиб, кўрпачага чўзилган эди, кўзи илиниб, туш кўрди. Марҳума хотини эмиш. «Юринг, юринг!» деб қўлидан тортаётган эмиш. Чол уйғониб, бу тушнинг таъбирини ёмон томонга йўйди. Бозорга боришга ҳам ҳафсаласи бўлмади. Айвондаги декчанинг тагига тўртта қуриган ёғочни тиқиб, ичига бир коса сув, картошка билан иккита сабзи солиб, милтиллатиб қўйишни ўйлади-ю, эринди. Овқатга иштаҳаси йўқ эди...\n— Баҳай, оламда нима гап? — сўради у. — Мен... бозорга чиқолмадим, Жамолбой! Андак тобим айниб ётиб қолдим денг... Шамол тегдими, билолмадим. Хўш?\n— Янгилик шулки, раён одамга тўлиб қолди, — деди қўшни. — Пахадан қайтишган, бозорингиз ҳам гавжум... Кўчага чиқинг, яхши бўлади.\nҚўзибой чол шундоқ дегани билан тушгача кўчага чиқолмади. Кечга томон умрида биринчи марта ҳасса таяниб чикди. Раён марказига оралаганда, унинг кайфи хийла чоғ бўлиб кетди... Э! Чол ҳақиқатан ҳам ёлғиз эмас! Ўғли бўлмаса, ўғлидек иззат қиладиган ёшлар бор... Ана, ўзи тенги қариялар ҳам унга иззат-икром кўрсатади.. Шу корейс ўртоқлар ҳам эски мижозларини асти унутишмайди-да; пахтага кетаётган халқ чалғимасин, деб уларга ҳам гуруч сотиш ман этилган эди, яна молларини олиб чиқишибди. Ҳаммаси хурсанд! Қўзибой чол улар билан сўрашиб, чойхонага кирди.\n— Э, иссиқ жон... Оллойим севган қулига касал берар экан, иним. Ўлимни унутмасин, мени эслаб турсин деб. Шундоқки, биз ҳам андак ётиб олдик!\n— Акун ин сол ҳам чукури мўл мешад! — дейишди улар. — Сизга раҳмат... Бо бизди эсдан чиғорманг, бахудо хапа бўламез. Мана, бир юзу олтмиш панж кундан сўнгра чукури чиқаду!\nУ уйига қайтар чоғи қассобхона ёнидан ўтаркан, дили андак оғриди. Дўстининг хабар олмагани энди ёдига тушди...\nЧол йўлда ўзини овутди: «У ишли одам... Ўзидан ортиб боролмаяпти. Ҳозир бировдан гина қиладиган вақтми?»\n«Ҳе, энди вақт етипти, — деб ўйлади у тўшакда чордана қуриб, энгашиб ўтираркан. — Кун тўлипти энди... Раҳматли кампирим ҳам сезипти. Ана, ит ҳам... Бекорга увламайди-ку? Овқатдан ҳам қолдим... Ризқ-насиба узиляпти. Энди тайёргарлик кўриш керак».\nЭрталаб у хотиржам бир ҳолатда ҳовлига чикди. Одамлардан рози-ризолик олиш, қўшниларнинг уйига мўралаш, кейин бозорга бориб, таниш-билишлар билан ҳам хўшлашиш, Қобилбойга учраб, хотинининг қабрини қандай қилиб топиши ва учинчи куни халойиқни чақириб, еттисини ҳам, қирқини ҳам, йилини ҳам бирйўла ўтказиб юборишни тайинлаш, сўнгра бозоркомга йўлиқиб, у билан ҳам видолашишни дилига тугди...\nАлбатта Қўзибой чол кўпларнинг гапи, кулгисидан мамнун бўлди. Бу нарса ўлимнинг аввал сезилмай келган ҳаяжонини ҳам босди...\n— Хўп дейверинг, дўстим! — деди Қўзибой чол курсида қўзғалиб қўйиб. — Менга аён бўлди...\n— Шунинг учун, дўстим, — давом этди қария, — мен авваламбор, сиздан розилик олмоқчиман. Сўнгра... андак васиятим бор.\n— Ҳа, эсим борида васият қилиб қўяй, дўстим. Бир ҳафтадан бери мазам йўқ! Сиз иш билан оворасиз... Инчунин, ўлиб ўқолганимни билмай қолишингиз ҳам мумкин, лаббай? Шунинг учун ҳар уч кунда анави дастёрингизни юбориб, мендан аҳвол сўратсангиз, ҳақига ўша пулдан бир сўмдан беринг...\n— Хўп бўлади... Ё сиз ҳам менга ишонмаяпсизми? Ундоғ бўлмасин...\n— Эшитмадим деманглар! Суюнчиси бор... Қобил қассоб паст одам экан. Мен ўлимлигим деб минг сўм бериб қўйган эдим, тонди! Халойиқ! У пул сизларнинг пулларингиз эди. Менинг ҳалол меҳнатим учун сўмлаб, тийинлаб берган эдингиз. Ана шу одамга бериб, ўлимимга ярат деб эдим... Тонди. Еб кетади энди... Одамлар, Қобил қассоб ҳаромхўр! Одамнинг ҳақини ейди бу... Худодан тилагим шуки, ўлиги кўчада қолсин, бекафан бўлсин, халойиқ... Мени бекафан қилди, одамлар!\nҚобил қассоб дарвозадан чиққан жойида орқага қараб чопди. У етиб келганида ёшлар, қариялар унинг йўлини тўсишди. Чолни ҳимоя қилишди. Ишга милитсионар аралашди. Қассоб билан Қўзибойни бозоркомнинг идорасига киритиб, сўроқ қилди.\n— Бунда пул бўладими, ўзи ўн тийинга зор-ку?! — бақирди қассоб. — Жинни бўпти бу... Олибсотар! Гувоҳинг борми? Асти бировга яхшилик қилма экан... Ҳеч кими йўқ деб дўконга чақирардим, чой қуйиб берардим! Мана, товон тўла, деб турипти... Кетмайди! Ҳақиқат бор!\n— Ота, хафа бўлманг... Ўлимни ўйламанг... Сиз бекор ғавғо кўтардингиз, шу ҳасса билан бошига солишингиз керак эди.\n— Ў, болам...\nУ жимжит уйда, палос устида чўзилиб ётиб, шу фикрга келди: «Бу аҳволда мен қандоқ қилиб ўламан? Асти мумкин эмас, сираям... Мен яна меҳнат қилишим керак. Ҳалол пул топишим керак. Ўлимлик қилишим керак... Ундан кейин ўлсам, бошқа гап...»\nУ қўшни чиқарган овқатни зўрлаб еди. Ярим кечада туриб, гўшт қовурди. Саҳар уйғониб, сойга тушди. Ювинди. Тетикланиб, кўчага йўл олди...\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Shukur_Xolmirzayev._Qariya_(hikoya)_/_Kiril&oldid=13231" dan olindi


Ҳиндистонннинг шимолида рўй бераётган совуқ туфайли 92 киши ҳалок бўлди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nҲиндистонннинг шимолида мисли кўрилмаган совуқ тушиши оқибатида охирги бир неча кун ичида 92 киши совқотишдан ҳалок бўлди. Маҳаллий ҳукумат расмийларининг таъкидлашларича, мамлакатнинг кўпгина туманларида кузатилаётган паст ҳарорат олдинги йиллардаги кўрсаткичлардан юқори бўлди.\nЭнг кўп қурбонлар шимолда жойлашган, аҳоли энг зич жойлашган ва иқтисодий қолоқ штатлардан бўлган Уттар-Прадеш штатига тўғри келди. Одатда бу ерда қиш мавсумида ҳарорат 4 градусдан пастга тушмаган, бироқ 25 декабрга ўтар кечаси ҳарорат кўрсаткичи 1,8 ° га тушиб кетди. Умуман олганда кўпгина ҳудудларда меъёрдагидан 4-10° паст ҳарорат бўлиб турибди.\nУшбу штат ҳукумати бошпанасизлар учун вақтинчалик уй-жойлар ташкил этиш, уларни ёқилғи ва одёллар билан таъминлаш мақсадида 10,6 млн рупий (170 минг доллар атрофида) миқдорида маблағ ажратди.\nҲиндистон учун бундай паст кўрсаткичдаги совуқлар билан бирга мамлакатнинг шимолий қисмига қуюқ туманлар ҳам келди. Туман оқибатида автомобиль, темир йўл ва авиа алоқалар издан чиқди. Нью-Деҳлининг ўзида 150 дан зиёдроқ авиарейс ва 100 га яқин узоқ масофага юрувчи поездлар жўнаши кечиктирилди ёки бошқа ватқга кўчирилди.\nЙўлларда кўриш даражасининг пастлиги туфайли ҳар куни кўплаб йўл-транспорт ҳодисалари рўй бермоқда, ўнлаб одамлар нест-нобуд бўлмоқда. 25 декабрь куни Деҳлидан келувчи шосседа 30 дан зиёдроқ автомобиль тўқнашиб кетди. Натижада беш киши ҳалок бўлди, 10 дан зиёдроқ киши жароҳат олди.\nОб-ҳаво мутахассислари берган маълумотларга кўра, яқин кунларда об-ҳавонинг яхшиланиши кутилмаяпти.\n12:15 Европада аномал совуқ кузатилмоқда: Ноодатий совуқ ҳарорат 20дан ортиқ кишини ҳаётдан олиб кетди\n15:04 Москвада сўнгги 120 йилдаги энг совуқ ҳарорат қайд этилди\n16:25 Ҳиндистон шимолида давом этаётган ўрмон ёнғинлари туфайли 6 киши ҳалок бўлди


Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги мирзо улуғбек номли ўзбекистон миллий университети биология-тупроқшунослик факультети\nИСКАНДАРОВА САБОҲАТ ХАЙИТБАЕВНА\nПАРАЗИТ БИР ҲУЖАЙРАЛИЛАР ВА УЛАР КЕЛТИРИБ ЧИҚАРАДИГАН КАСАЛЛИКЛАР\nПАРАЗИТЛАРНИ ЎРГАНИШНИ ҚИСҚАЧА ТАРИХИ\nТАДҚИҚОТ МАТЕРИАЛИ, УСЛУБЛАРИ\n2.1. Тадқиқот материали\n2.2. Содда ҳайвонларни тадқиқот қилиш усуллари\nБИР ҲУЖАЙРАЛИ ҲАЙВОНЛАРНИНГ ТАКСОНОМИК, МОРФОЛОГИК, ЭКОЛОГИК ТАВСИФИ ВА РИВОЖЛАНИШ ЦИКЛИ.\nПаразитларнинг таксономик тавсифи, морфологияси\nПаразитларни экологик, морфологик тавсифи ва кўпайиши\nПАРАЗИТАР КАСАЛЛИКЛАР БИЛАН ЗАРАРЛАНИШ ЙЎЛЛАРИ, ЗАРАРЛАНИШ ДАРАЖАСИ\nПаразитар касалликлар билан зарарланиш йўллари\nТуман аҳолисини паразитар касалликлар билан зарарланиш даражаси\nШаҳар аҳолисини паразитар касалликлар билан зарарланиш даражаси\nХ У Л О С А Л А Р\nМавзунинг долзарблиги. Президентимиз томонидан 2012 йил мустаҳкам оила йили деб эълон қилиниши Республикамиз оилаларини янаям мустаҳкам бўлишига замин бўлди. Бу йил эса “Обод турмуш” йили деб эълон қилинди. Бу давлатимизнинг турли давлат, нодавлат, нотижорат ташкилотлари мутасаддилари, айниқса соғлиқни сақлаш ташкилотлари, соҳа мутахассислари олдига катта маъсулият юклайди. Чунки турмушимиз обод, фаровон бўлиши оила аъзоларининг соғ-саломат бўлиши билан чамбарчас боғлиқ. Айниқса оналар, болалар, соғлиғига давлат томонидан катта эътибор берилади.\nПаразитлар келтириб чиқарадиган касалликларни Тиббий паразитология фани ўрганади. Бир ҳужайралилар келтириб чиқарадиган касалликлар протозооз ёки паразитар касалликлар дейилади (амёбиаз, лямблиоз, трихоманоз ва бошқа касалликлар).\nПаразитизм табиатда кенг тарқалган ҳодиса бўлиб, иккита бошқа-бошқа турга мансуб организмларнинг бир-бири билан бўлган муносабатларини бир кўринишидир. Паразит ўз хўжайинларида турли хил касалликларни келтириб чиқаради .\nМикроорганизмлар (вируслар, бактериялар, замбуруғлар) ўзлари учун қулай бўлган муҳитга, паразитликка аллақачон ўтиб олишган. Ҳайвонат оламида паразитизм бир ҳужайралилар оламидан бошланади [19, 18].\nБир ҳужайрали ҳайвонлар Protozoa оламига мансуб бўлиб, 39 мингдан ортиқ турни ўз ичига олади. Уларни кўпчилик турлари денгиз ва океанларда, чучук сувларда яшайди. Айримлари тупроқда яшаса бошқалари ўсимликлар, ҳайвонлар ва одамларда паразитлик қилиб яшашга мослашган.\nПаразитизм-содда организмлар орасида кенг тарқалган. Паразит яшайдиган содда ҳайвонлар бир неча мингни ташкил қилади. Содда ҳайвонлар хўжайинларини турли аъзоларида жойлвшади ва уларни зарарлайди. Содда ҳайвонлар орасида одам ва ҳайвонларда турли оғир ўлим билан тугайдиган хасталикларни келтириб чиқарувчи турлари бор. Шунинг учун паразит содда ҳайвонларни ўрганиш муҳимдир .\nСодда ҳайвонлар кичик олами беш типга бўлиб ўрганилади. 1. Саркомастигофоралар (Sarcomastigophora). 2. Апикомплексалар (Apicomplexa). 3. Миксоспоридиялар (Micsosporidia). 4. Микроспоридиялар (Microsporidia). 5. Инфузориялар (Infuzoria). Булардан апикомплексалар, миксоспоридиялар ва микроспоридиялар типларига кирувчи барча турлари паразитлик қилиб, ҳаёт кечиради. Саркомастигофоралар ва инфузориялар типларига кирувчи бир ҳужайрали ҳайвонларни эркин яшайдиган турлари билан бир қаторда паразит яшовчилари ҳам бор [27, 28, 29,].\nМақсад ва вазифалар. Юқорида қайд қилинган паразитар касалликлардан лямблиоз, трихомоноз кенг тарқалганлиги, трихомоноз катталарда, лямблиоз болаларда кўпроқ учраши билан ажралиб туради. Шуларни эътиборга олган холда биз ўз олдимизга М.Улуғбек тумани ва шаҳар аҳолисининг лямблиоз, трихомоноз касалликлари билан касалланиш даражасини ўрганишни мақсад қилиб олдик. Шу мақсадни амалга ошириш учун қуйидаги вазифаларни белгиладик:\n- паразитларни аниқлаш усуллари билан танишиш,\n-туман аҳолисини паразитар касалликларга қарши планли равишда текшириш ишларида қатнашиш, М.Улуғбек туманида паразитар касалликлар билан касаланиш даражасини аниқлаш,\n-шаҳар аҳолисини, паразитар касалликлар билан касалланиш даражасининг кейинги 3 йиллик маълумотларини солиштириб ўрганиш.\nI БОБ. ПАРАЗИТЛАРНИ ЎРГАНИШНИ ҚИСҚАЧА ТАРИХИ.\nСодда ҳайвонларни ўрганишда кекса табитшунос, голландиялик микроскоп устаси Антон ван Левенгукнинг (1632-1723) xизматлари катта. Левенгук ўзини ишдан бўш вақтларини катталаштириб кўрсатувчи кўзгуларни шлифовкасига бағишлайди. Натижада оддий кўз билан кўриб бўлмайдиган майда жониворларни топади ва бу майда жониворларни “animalcula” (1675й.) деб атайди. Олим жаҳонда биринчи бўлиб оддий кўз билан кўриб бўлмайдиган содда организмларни кўради.\nПротозоа термини биринчи бўлиб фанга 1820 йилда Голдфус томонидан киритилган.\nК.Зиболд ва Кёллекерлар (1845) томонидан содда ҳайвонлар оламини шу термин билан аташ таклиф қилинган. Содда ҳайвонлар XIX асрдан тўлиқ ўрганила бошланди. Бу вақтга келиб, эркин яшайдиган содда ҳайвонлар билан бир қаторда, одам ва ҳайвонларда паразитлик қиладиган содда ҳайвонлар тўғрисида ҳам маълумотлар тўпланди.\nXIX асрнинг иккинчи ярмидаёк турли касалликларни қўзғатувчи бир ҳужайрали ҳайвонлар (содда ҳайвонлар) топилди. Содда ҳайвонларни замонавий классификацияси Р.Лейкарт (1879) номи билан боғлиқ. У Споралилар гуруҳига грегарина, кокцидияларни қўшиб ўрганишни таклиф қилди.\nБу вақтга келиб, эркин яшайдиган содда организмлар билан бир қаторда паразитлик қиладиган содда организмлар турлари ҳақида ҳам маълумотлар йиғилди.\n1856 йили Малмстен томонидан ичак паразити Balantidium coli ҳақида маълумотлар келтирилди. 1859 йили Лямб одамнинг ичагидан хифчинлиларни топади ва кейинчалик бу ҳифчинлига, олим шарафига Lamblia intestinalis деб ном берилади.\n1875 йилда Петербург ҳарбий медицина академияси академиги Ф.А.Лешь дезентерия амёбаси (Entamoeba hystolitica) ни ўрганади. 1880 йилда Лаверан томонидан одамларда паразитлик қилувчи лейшманиялар, трипанасомалар ўрганилди.\nЛ.С. Ценковский томонидан содда организмларнинг катта гуруҳи ўрганилди. И.И.Мечников ва В.Т.Шевяковлар ишлари дунё миқёсида тан олинди [8, 21].\nВ.Л.Якимов чорва молларида паразитлик қилувчи бир ҳужайрали паразитлардан - гемоспоридоз, пироплазмидоз, трихомоноз, лейшманиоз, токсоплазмоз ва кокцидиоз қўзғатувчиларини ўрганиб, уларга карши кураш чоралари бўйича тадқиқот ишларини олиб борди.\nВ.Л.Якимов қишлоқ xўжалиги ҳайвонларида паразитлик қилувчи бир ҳужайрали паразитларнинг кўплаб янги турларини аниқлаган ва 500 дан ортиқ илмий ишларини чоп эттирган .\nТиббий протозоология ривожланишида малярияни (безгак) ўрганиш муҳим ўрин тутади ва бу бўлим ривожи Е.Н.Марциновский ва унинг шогирдлари номи билан чамбарчас боғлиқ. Касалликнинг xусусиятлари мукаммал ўрганилиб, буни асосида касалликни бутунлай тугатишга эришилди [3, 4].\nН.Н.Латишев тери лейшманиёзини ўрганишда маълум ютуқларга эришган. Т.В.Епштейн, А.А.Филипченколар томонидан ичакда паразитлик қилувчи турли содда организмлар ўрганилган.\nҲозирги кунда дунё миқёсида ҳалқаро журналлар, Протозоологлар ҳалқаро жамияти мавжуд бўлиб, содда организмлар ҳақида турли маълумотлар бериб борилади.\nМДҲ да биринчилардан бўлиб, балиқ паразитларини ўрганишни бошлаб берган олим В.А.Догель томонидан 300 дан ортиқ илмий мақолалар, монографиялар, шу жумладан бир қатор дарсликлар ва ўқув қўлланмалар чоп этилган. В.А.Догель томонидан чоп этилган “Умумий паразитология” дарслиги бир неча марта қайта чоп қилинди. Дарслик ҳозирги кунгача ўз қийматини йўқотмаган [9, 10].\nЎзбекистонда паразитология фанига оид маълумотлар XIX асрнинг иккинчи ярмида Туркистон ўлкаси бўйлаб саёҳат қилган машҳур рус табиатшунос олими А.П.Федченко асарларида ҳам учрайди.\nТуркистон аҳолиси ипакчилик билан шуғулланиши олимни эътиборини тортади. Москвага келтирган ипак курти туxумларидан пебрина касаллигини қўзғатувчиси Nozema bombicus аниқланади. Олим Тошкентда, Самарқандда ипак қурти боқувчилари билан кенгашиб, касалликни тугатиш тўғрисида таклифлар киритади .\nПаразитология тадқиқотларида молекуляр биология, физиология, иммунология, цитология ва бошқа фанлар билан боғлиқ бўлган изланишларга ҳамда паразитларга карши курашда экологик жиҳатдан зарарсиз воситаларни ишлаб чиқишга алоҳида эътибор берилмокда. Шунингдек, паразитлар билан улар xўжайинлари ўртасидаги паразит-xўжайин ва филогенетик муносабатлар тадқиқ қилинмокда .\nЎзбекистонда инфекцион касалликлар билан касалланиш тиббиёт ходимлари томонидан яхши йўлга қўйилган. Инвазион касалликлар билан касалланишни ўрганиш анча суст бўлиб, асосан оммавий текширишларда аниқланган паразитар касалликлар даволаш учун тавсия этилади. Юқоридагилардан келиб чиқиб, бир ҳужайрали ичак паразитлари кам ўрганилгани маълум бўлди. Шуларни эътиборга олиб паразитар протозооз касалликларни ўрганишни мақсад қилдик.\nII БОБ. ТАДҚИҚОТ МАТЕРИАЛИ, УСЛУБЛАРИ\nБир ҳужайрали организмлар ҳамма ҳаёт циклларида танаси бир ҳужайрадан тузилганлиги билан кўп ҳужайралилардан фарқ қилади.\nСодда организмлар орасида паразитизм кенг тарқалган. Паразит яшовчи содда ҳайвонлар бир неча мингни ташкил қилади. Содда ҳайвонлар xўжайинларини турли аъзоларида (ичак, тана бўшлиғи, қони, жинсий система ва бошқалар) жойлашади ва уларни зарарлайди. Кўпчилиги ҳужайра ичи паразитлари ҳисобланади .\nСодда ҳайвонлар орасида одам ва ҳайвонларда турли оғир, ўлим билан тугайдиган хасталикларни келтириб чиқарувчи турлари бор. Шунинг учун паразит содда ҳайвонларни ўрганиш нафақат зоологияни тиббиёт ва ветериннария, паразитологияни ҳам предмети ҳисобланади.\nБир ҳужайрали ҳайвонларни (Содда организмлар) протозоология ёки протистология фани ўрганади. Паразит бир ҳужайралилар томонидан келтириб чиқариладиган касалликлар протозой касалликлари деб аталади [9, 10].\nУшбу малакавий битирув ишини бажариш ишлари Тошкент шаҳар Мирзо Улуғбек тумани ДСЭН, паразитология бўлими, иммунология ва протозооз касалликлари лабораториясида олиб борилди.\nТадқиқот учун материаллар, мактабгача ташкилот, мактаб ходимлари ва ўқувчиларидан олинди (фекалий, қиринди ва суртмалар).\nОлинган материаллар лаборатория шароитида тахлил қилинди.\n2.2. Содда ҳайвонларни тадқиқ қилиш усуллари\nЛаборатория шароитида бир ҳужайралиларни аниқлаш ва ажратиб олиш усуллари билан танишиб чиқилди.\nЛаборатория шароитида тайёрланган лямблиянинг бўялгaн микрoпрeпaрaтлaридан микрoскoп орқали паразитни тузилиши ўрганилди.\nДиплoмoнaдaлaр туркуми ичидa oдaм вa итлaрнинг ингичкa ичaгидa aсoсaн лямблиялaр уруғигa кирувчи турлaр пaрaзитлик қилaди. Лямблиялaрнинг 40 гa яқин тури aниқлaнгaн. Oдaмлaрдa кeнг тарқалгaн турлaридaн бири - Lambluia intestinalis хисoблaнaди.\nЛямблия ҳaёт циклидa вeгeтaтив ҳaмдa цистa кўринишидa учрaйди. Вeгeтaтив шaкли нoксимaн бўлади (1-рaсм).\n1-расм. Одамда паразитлик қилувчи – Lamblia intestinalis (вегетатив шакл) Internet.\nИчaк трихомонадаси oдaмлaрнинг йўғон ичaгидa пaрaзитлик қилaди. Қин, яъни сийдик-тaнoсил трихомонадаси aёл вa эркaклaрнинг сийдик ҳамдa жинсий йўллaридa пaрaзитлик қилaди.\nИчaк трихомонадаси oдaмлaрдa ҳaвфли кaсaлликлaрни кeлтириб чикaрмaйди, лeкин кoлит кaсaллигини тeзлaштирaди. Ичaк трихомонадаси ифлослaнгaн oвқaт ёки сув oрқaли юқaди. Ичaк трихомонадасигa тaшхис кўйиш учун микрoскoп oстидa бeмoр aҳлaтини тeкшириб, вeгeтaтив шaкллaри aниқлaнaди [2, 20].\nСийдик-тaнoсил (қин) трихомонадаси кeнг тарқалгaн. Улaр эркaк вa aёллaрнинг сийдик йўллaридa пaрaзитлик қилaди. Кaсaллaниш aёллaрдa 20-40 %, эркaклaрдa эсa 15 % ни тaшқил қилaди. Сийдик-тaнoсил (қин) трихомонадаси шaхсий гигиeнa кoидaлaригa риoя қилмaслик нaтижaсидa вa жинсий aлoқa вaктидa ўтaди. Қин трихомонадаси oдaмлaрдa oғир кeчaдигaн вa қийин тузaлaдигaн кaсaлликлaрни кeлтириб чиқaрaди. Тaшхис кўйиш учун бeмoрнинг сийдик вa жинсий йўллaридaн суртмa oлиниб, микрoскoп oстидa тeкширилaди.\nOғиз трихомонадасининг пaтoгeнлик хусусияти aниқлaнмaгaн. Лeкин oғиз бўшлиғи вa тиш кaсaлликлaригa учрaгaн oдaмлaрдa кўпрoк учрaб турaди. Шунинг учун стoмaтoлoгия шифoхoнaлaридa oғиз трихомонадасини aниклaш усуллaригa aлoҳидa эътибoр бeриш лoзим.\n2-расм. Арнольдов усулида бўяб тайёрланган препарат (асли).\nЛабороатория шароитида Aрнoльдoв усулидa бўялгaн (2-расм) трихомонада прeпaрaтини тайёрлаб паразит аниқланади. Пaрaзитнинг нoксимoн шaклдaги тaнaсини oлдинги тoмoнидa гунaфшa рaнгли ядрoси жoйлaшгaнлиги кўринади. Унинг ёнидa бўйигa чўзилгaн ёриққa ўхшaш ҳужайрaвий oғизчaси аниқ кўринади.\nТaнaсининг ён тoмoнидa хивчини билaн чeгaрaлaнгaн тўлқинсимoн тиниқ пaрдaси бoр. Ядрoсининг oлд тoмoнидa хифчинининг aсoсидa блeфaрoплaсти бўлади. Тиргaк ўқи яхши кўринaди. Прeпaрaтни тeкшириб, бўлинaётгaн трихомонадалaрни кўриш мумкин.\nУларни ажратиб олиш ва тахлил қилишни турли усуллари мавжуд:\nСийдикдан томчи тайёрлаш усули\nСийдик йўли шамолашларида албатта қин трихомонадасига текшириш ўтқазилиши шарт. Патологик айирмалар аёлларда турли йўллар билан: қин буюм ойначалари, турли тампонлар, жинсий аъзодан турли суртмалар олинади. Эркакларда сийдик чиқариш аъзоларидан томчи олиш орқали ёки сийдик олиб, центрифуга қилинади ва микроскоп орқали текширилади. Барча холатларда айирма 1-2 томчиси натрий хлорнинг тўйинган эритмасидан бир томчи олиб, буюм ойнасида устига ёпқич ойна қўйиб микроскоп орқали кузатилади [2, 20].\nЛямблиоз билан касалланган одамларга диагноз қўйишда, ўт суюқлиги анализи ўтказилади. Бунда 12 бармоқли ичак, ўт суюқлиги дуоденал зонд усули билан олинади, буюм ойнасида микроскоп орқали кузатилади. Бундан ташқари анализ учун олинган материал (ўт, 12 бармоқли ичак суюқлиги) центрифуга қилинади ва ҳосил қилинган чўкма микроскоп орқали кузатилади. Бундай усул билан паразитнинг вегетатив шаклларини кўриш мумкин.\nФекалийдан ичак содда паразитларини аниқлашда фойдаланилади. Бир ҳужайрали паразитларни аниқлашда энг муҳими уларнинг ҳаракатини кузатиш. Шунинг учун анализ учун олинган материал (фекалий) янги бўлиши керак. Чиқарилгандан кейин ярим соат ичида иссиқ холда лабораторияга келтирилган материал анализигина яхши натижа беради. Қоидага кўра чиқарилгандан кейин 2 соат давомида текширилиши керак. Материал тоза идишга солинади. Микроскопик кузатилади, таркибида қон, шиллиқ йўқлиги, кўринишига баҳо берилади. Кўринишида ўзгариши бор кал анализи биринчи текширилади. Материалдан суртма ва натив препарат тайёрлаб Люголда бўялади [2, 20].\nНатив суртма тайёрлаш\nКасалдан олинган қон-йирингли фекалий ош тузининг изотоник эритмасисиз аниқланади. Ёғоч таёқча орқали анализдан олиб буюм ойнасига қўйилади. Устига ёпқич ойна ёпиб, микроскоп орқали кўрилади. Ёруғлик тўғри тушганда кичик катталикда ҳам лямблиянимнг циста ва вегетатив шакллари кўринади. Кўриниш аниқ бўлиши учун Люгол билан бўялади. Люгол тайёрлаш: Калий йодид-3г, кристалл йод-1,5г, 100 млл дистирланган сув. Аввал калий йодид, кейин кристалл йод 100 млл, сувда эритилади. Қоронғи идишда оғзи зич беркитилиб, хона ҳароратида 1 ой сақланади.\nТрихомонадаларни аниқлашда ҳам материалдан суртма тайёрлаб, Романовский бўйича бўяб, микроскоп орқали кўрилади. 100 млл. дистирланган сув 1% ли натрий корбонат эритмасидан 1-5 томчи, 4 млл. Романовский краскаси билан бўялганда паразит ядролари фиалет рангга киради цитоплазмаси хаворанг, хифчинлари пушти қизил рангга бўялади.\nБу усулдан фойдаланиб касалнинг фекалийси тахлил қилинади. Беморнинг фекалийсидан гельминт личинкалари ва тухумлари аниқланади. Бунда фекалийга беш баровар сув солинади шиша таёқча билан яхшилаб аралаштирилади. Шиша таёқчани тезлик билан олиб, учида қолган томчини буюм ойначасига ўтқазилади. Қопловчи ойна ёпиб микроскоп орқали текширилади. Бу усулдан янги фекалийни текширишда фойдаланиш мумкин.\nБу усулдан фекалийдан гельминт личинкаларини топишда фойдаланилади. 5-10 г фекалий метал сеткачага ўтқазилади. Метал сеткача шиша воронкасига сув қуйилиб, сув устига қўйилади. Шиша воронкани учига резина шланг ўрнатилади. Шланг учи қисқич билан қисилади. Паразитлар, уларнинг личинка, тухумлари резина шланг учига йиғилади. 2-4 соатдан кейин зажим олиб, паразитлар шиша пробиркага ўтқазилади, Центирифуга қилиниб, чўкмаси микроскоп орқали кўриб, паразитлар тургача аниқланади.\nБу усул натив суртмаларга қараганда самарали бўлиб, анча мураккаб. Самаралилиги шундаки бу усулда жуда кам миқдордаги тухумларни аниқлаш мумкин. Ош тузидан тўйинган эритма тайёрланади. 400 г эритмани 1 л сув солиб қайнатилади. Оғзи берк идишга солиб сақланади. 30-50 мл ли шиша идишга 2-3 г фекалий солинади, тайёрланган эритмадан солиб, шиша таёқча билан аралаштирилади. Эритма юзасига паразит тухумлари, личинкалари чиқади, уларни (личинка, тухумлари) олиб микроскоп орқали тургача аниқланади [2, 20].\nБу усулни Фюллеборн усулидан фарқи, тайёрланадиган эритмаси билан фарқланади. У усулда тузли эритма, бу усулда натрий, азотли эритмадан фойдаланилади. Анализ техникаси ҳам ўхшаш. Фарқи эритма зитчлиги катта бўлиб, паразитларнинг тухум ва цисталари тўлиқ эритма юзига чиқади ва қолдиқни текшириш шарт эмас. Бу усулда эритмани тиндириш вақти ҳам қисқа, 20-30 дақиқа тиндирилади.\nIII БОБ. БИР ҲУЖАЙРАЛИ ҲАЙВОНЛАРНИНГ ТАКСОНОМИК,\nМОФОЛОГИК, ЭКОЛОГИК ТАВСИФИ ВА РИВОЖЛАНИШ ЦИКЛИ\n3.1. Паразитларнинг таксономик тавсифи, морфологияси\nЯқин йилларгача содда ҳайвонларни битта типда ўрганилган, ҳозир эса содда организмлар олами бир нечта типларга бўлиб ўрганилади. Паразит содда организмларнинг куйидаги синф вакиллари тиббий аҳамият касб этади [7, 8, 9].\nСодда организмлар олами\nСаркодалилар Ҳифчинлилар Споралилар Киприклилар\nАмёбалар Лейшмания Плазмодиум Балантидий\nТрипанасома Токсоплазма Ихтиофтирус\nСаркомастигофора - Саркомастигофоралар типига эркин ва паразит яшовчи соxтаоёқлилар ва ҳифчинлилар киради. Уларда ҳаракат органоидлари бўлиб, соxта оёқлар, ҳифчинлар ҳисобланади. Баъзида соxта оёқлар ҳам, ҳифчинлари ҳам бўлади. Sarcodina (Саркодалилар) ва Mastigophora (Ҳифчинлилар).\nЛямблиянинг систематик холати:\nТип. Саркомастигофора- Sarcomastigophora\nКенжа тип. Ҳифчинлилар - Mastigophora\nСинф. Ҳайвонсимон хивчинлилар – Zoomastigophora\nтуркум. Дипломонадидалар – Diplomonadida\nLyambliya одамларда лямблиоз касаллигини келтириб чиқаради. Лаборатория шароитида Лямблия прeпаратини иммeрсион объeктивли микроскоп билан кўрилади; тана шаклига ҳамда органоидларнинг бир жуфтли бўлиб симмeтрик жойланишига эътибор қилинади; аксостиль, ядро, ёпишадиган диск ва ҳифчинларини борлиги кўринади (3,4-расм ).\n3-рasм. Одам ичагида паразитлик қилувчи (Lamblia intestinalis) лямблиянинг умумий кўриниши ва цистаси. Internet\nДипломонадалар туркуми ичида одамларда асосан лямблиялар уруғига кирувчи турлари паразитлик қилади. Лямблияларнинг 40 га яқин тури аниқланган. Одамларда кeнг тарқалган турларидан бири- Lamblia intestinalis ҳисобланади. Лямблия ҳаёт циклида вeгeтатив ҳамда циста кўринишида учрайди. Вeгeтатив шакли ноксиман бўлиб, узунлиги 12-15 мкм, эни эса 8-10 мкм.гача бўлади [15, 16].\nТанасининг олдинги томонида диск бўлиб, ичак эпитeлийсига ёпишиш учун xизмат қилади. Танасининг ўртасида иккита таянч ипи-аксостиллар ўтади. Аксостиллар ёрдамида паразитнинг танаси икки симмeтрияли нимталарга бўлинган бўлиб, ҳар қайсисида биттадан ядро бўлади. Аксостилларнинг олдинги қисмида бир қанча блeфаропластлар бўлиб, улар 3 жуфт ҳифчинларни энeргия билан таъминлайди. Тўртинчи жуфт ҳифчинлар аксостилларнинг орқа қисмида ётади.\nПаразитнинг хазм органоидлари бўлмайди. Шунинг учун осмотик йўл билан озикланади. Кўпайиш усули жинссиз, узунасига бўлиниш йўли билан амалга ошади. Лямблияларнинг цисталари овал шаклида бўлади. Етилмаган цисталарда 2 та ядро, eтилганларида эса 4 та ядро бўлади.\nКасалликнинг бeлгилари бошқа ичак касалликларининг бeлгиларига ўxшаш бўлади. Шунинг учун ҳам лямблиозга ташxис кўйишнинг асосий кўрсаткичи паразитларни аниқлашдан иборат бўлиши кeрак. 12 бармокли ичак суюқлигида паразитнинг вeгeтатив шакллари бўлади. Бeморнинг аҳлат суртмаларини иод билан бўяб тeкшириш орқали паразит цисталарининг бор-йўқлиги аниқланади. Уларнинг аҳлатлари билан лямблия цисталари ташқи муҳитга чиқиб туради ва ҳафталаб тирик қолиши мумкин.\nТрихомонаданинг систематик холати:\nтуркум. Полимастигиналар– Polymastigina\nПолимастигиналар туркуми Polymastigina паразит хифчинлилардан иборат бўлиб, уларни ўзига ҳос ситематик белгилари мавжуд: хивчинлари 3, 5 ёки ундан ҳам кўп, ўзига ҳос таянч ҳосила-аксостиль бўлиши, цитоплазмасида бир нечта парабазал таначалар-органоидлари, улар Metazoaларнинг Гольджи аппаратига ўхшаш бўлади. туркумга бириктирилган оилалар ичида аҳамиятлилари Trichomonadidae вакиллари умуртқасиз, умуртқалиларда паразитлик қилиб, турли хил паразитар касалликларни келтириб чиқаради [21, 8, 9, 10].\nОила Trichomonadidae Wenyon, 1925\nБуларда 4 тадан 6 тагача хифчинлар бўлади. Битта хифчин танасини орқа томонига қараб йўналган бўлади. Бу оила вакилларини кўпчилиги амфибияларда (Trichomonas batrachorum, T.angusta), рептилияларда (T.lacertae), қушларда (T.gallinae-паррандаларда паразитлик қилади), сут эмизувчиларда (T.muris-кемирувчилар паразити) паразитлик қилади.\nКатта ветеринар аҳамият касб этувчи вакили Trichomonas foctus Ridelmiller, 1928 ( L -24mkm) йирик шоҳли моллар (урғочи жинсий система йўлларида) да паразитлик қилади. Касалланган қорамолларда наслсизлик, аборт холлари кузатилади [27, 28].\nОдамларда Трихомонадаларнинг уч тури паразитлик қилади. 1. Trichomonas hominis Davaine, 1860. L- 5-15mkm.\nИчак формаси ичакдаги бактериялар билан озиқланади. Одамга ифлосланган сув, озиқ-овқат маҳсулотлари орқали юқади. Йўғон ичакда паразитлик қилади. Ошқозонга тушиб қолганда қолитлар келтириб чиқаради.\n2. Trichomonas vaginalis (4-расм) Donne, 1836. L-15-30mkm. Қин трихомонадаси патоген хусусиятли ҳисобланади. Асосан айирув системасида паразитлик қилади. Статистик маълумотларга кўра аёллар - 20-40%, эркаклар -15% касалланади. Зарарланиш асосан жинсий йўл орқали ўтади.


Ислом Фиқҳи Академияси наслни чеклаш, одамларни алдаш учун наслни режага солиш деб аталаётган масалани кўриб чиқди.\nМуноқаша ва фикр алмашувлардан кейин Ислом Фиқҳи Академияси\nбир овоздан қуйидаги қарорларни қабул қилди:\nИслом шариати мусулмонлар наслини кўпайтириш ва таратишга тарғиб қилади, наслни буюк неъмат ва Аллоҳнинг бандаларига берган улуғ атоси деб эътибор қилади. Бу ҳақда Аллоҳнинг китоби ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларида кўплаб далиллар келгандир.\nЎша далиллар наслни чеклаш ва ҳомилани ман қилиш Аллоҳ яратган инсоний табиатга ҳамда Аллоҳ бандаларига рози бўлган ислом шариатига зид эканини таъкидлайди.\nНаслни чеклашга ёки ҳомилани ман қилишга чақираётганлар мусулмонларнинг сонини камайтиришга ҳаракат қилаётганлардир…\nАна шуларни эътиборга олиб Ислом Фиқҳи Академияси бир овоздан куйидагиларга қарор қилди:\nНаслни чеклаш мутлақо мумкин эмас. Агар очликдан хавфсираб ёки шариат эътибор қилмаган сабабларга биноан қилинадиган бўлса, ҳомилани ман қилиш ҳам жоиз эмас. Чунки, Аллоҳ таоло ризқ берувчи зотдир. Ер юзидаги барча жонворларнинг ризқи Аллоҳнинг зиммасидадир.\nАммо алоҳида, зарар аниқ бўлган ҳолатларда, аёлнинг оддий ҳолда туға олмай уни қорнини ёриб боласини олишга мажбур бўлинадиган ҳолатларда ҳомиладор бўлишни ортга сурадиган омилларни ишлатишга монеълик йўқ.\nШунингдек, бошқа шаръий ва тиббий сабабларга кўра, онанинг ҳаёти хавф остида қоладиган бўлса, ишончли мусулмон табиблар қарори ила ҳомилани ман қилувчи ишлатилиши жоиздир.\nАммо умумий равишда наслни чеклаш ва ҳомилани ман қилиш шариат бўйича жоиз эмас.\nСунъий урчитиш ҳақидаги қарордан кўчирма:\nОилали бўла туриб ҳомиладор бўлмаётган аёл ва унинг эрининг болага бўлган ҳожати шаръий ғараз деб эътибор қилинади. Улар ўзларини бу маънода даволатишлари мубоҳдир. Жумладан, сунъий урчитиш йўли билан ҳам.\nЭрнинг уруғлигини олиб унинг хотини бачадонига қўйиб урчитиш шариат бўйича жоиздир.\nЭру хотин икковларидан уруғликларини олиб найчада урчитиб сўнгра хотиннинг бачадонига солиб қўйиш ҳам шариат бўйича жоиздир.\nБошқа услуб билан бўладиган сунъий урчитишнинг турлари мумкин эмас.\nШу билан бирга, сунъий урчитишни амалга ошириш жараёнида ислом шариати қоидаларига амал қилиш лозим. Иложи борича, муслима табиба даволанаётган аёлга қарасин.\n4 йил аввал 4012 fiqh.uz\n7 йил аввал 5108 Ҳамидуллоҳ Беруний\n4 йил аввал 4194 Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф\n4 йил аввал 3714 fiqh.uz\n4 йил аввал 7338 fiqh.uz\n4 йил аввал 5475 Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф


Наманганда ободлик шукуҳи ҳукмрон — Review.uz\nНаманган вилояти марказидан 76 километр узоқликда, қўшни Қирғизистон Республикаси билан чегарадош ерда жойлашган “Жар” қишлоғида яшовчи 3 минг 800 га яқин аҳоли шу кунга қадар ижтимоий-иқтисодий соҳалар, муҳандислик-коммуникация тармоқлари, уй-жой, коммунал хизмат кўрсатиш жабҳаларидаги муаммо ва камчиликлардан азият чекиб келаётган эди.\nМамлакатимизнинг олис ва чекка манзилларидаги ана шундай қишлоқ ҳамда овулларда йиғилиб қолган муаммоларни ҳал этиш, одамларга муносиб ҳаёт сифати, турмуш шароитини яратиб бериш борасида давлатимиз раҳбари топшириқлари асосида олиб борилаётган кенг қамровли амалий ишлар Косонсой туманидаги “Жар” маҳалла фуқаролар йиғинида ҳам ўзининг ижобий натижаларини кўрсата бошлади.\nБу борада бажарилаётган ишлар мантиқий кетма-кетликда, пухта режа ва лойиҳалар асосида амалга ошириляпти. Маҳалла ва қишлоқлар ободлиги, авваламбор, хонадонлар, кўчалар, ободлигидан бошланади. Шу боисдан ҳам биринчи навбатда қишлоқдаги мавжуд 800 га яқин уйларнинг ички ва ташқи кўринишини замонавий қиёфага келтириш, пардозлаш, улар ҳудудида тозалаш, ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш ишларини бажариш, томорқаларга тўлиқ экин экишни таъминлашга эътибор қаратилмоқда. Яъни, одамларимизда “Шу уй, шу кўча, шу маҳалла меники, унинг ободлиги учун мен масъулман”, деган қараш шакллантирилмоқдаки, бу эзгу ташаббус қисқа вақт ичида ўзининг салмоқли натижасини намоён этди.\nҚишлоқнинг “Тинчлик”, “Бодом”, “Истиқлол”, “Жийда” кўчаларидаги хонадонларга тоза ичимлик суви тармоғи тортилиб, марказий тармоққа улашга шай қилиб қўйилди. Яқин вақт ичида шу кунга қадар сувни узоқдан ташиб ичган одамлар йил давомида оби-ҳаёт билан узлуксиз таъминланади. Ҳозирга кунга қадар деярли барча кўчаларда тош-шағал ётқизиш ишлари бажарилиб, шағал қатламни зичлаш, текислаш юмушлари олиб борилаётир. Эскирган симёғочлар ўрнига янги таянч устунлар, трансформатор ўрнатиш, сим тортиш, тунги ёритиш чироқларини монтаж қилиш ишлари олиб бориляпти.\nМаҳалланинг адир бўйлаб юқорига йўналган “Тинчлик” кўчасининг икки томонида турли йилларда якка тартибда уй-жой барпо этиш ажратилган ҳудуди ташландиқ ҳолга тушиб, чиқиндихонага айланиб қолган эди. Сабаби ичимлик ва суғориш учун сув йўқлиги, электр тармоқлари тортилмагани туфайли режа бўйича қурилиши керак бўлган 285 та уйдан бор-йўғи 54 таси бунёд этилиб, кўчиб кирилганди. Уларнинг турмуш шароитига ҳам ҳавас қилиб бўлмасди. Эндиликда бу ерда лойиҳалар асосида сув ва электр тармоқлари тортилиб, йўл солинаётгани туфайли фуқаролар ҳам ўзига тегишли ер участкаларида қурилиш ишларини жадаллаштириб юборган.\nҲудуднинг ўсиш нуқталарини тўғри белгилаб олиш, тадбиркорликни ривожлантириш иқтисодиёт соҳасидаги кўрсаткичларига ижобий таъсир кўрсатиши баробарида манзиллар ободлиги, ўткир ижтимоий муаммолар ечимида муҳим ўринга эга. Маҳаллада фаолият кўрсатаётган тикувчилик корхонасида тайёрланаётган сочиқ маҳсулотлари бугунги кунда нафақат ички бозор, балки хорижий давлатларга ҳам чиқарилмоқда. Аҳамиятлиси, бу ерда Халқ қабулхоналарига иш сўраб мурожаат қилган фуқаролар, “Темир дафтар”, “Ёшлар дафтари”, “Аёллар дафтари”га киритилган кўплаб юртдошларимиз ҳам меҳнат қилиб, доимий даромадга эга бўлмоқда.\nТадбиркорликка қўл урган Абдуқаҳҳор Каримов бошлаган иш ҳам аҳолининг тадбиркорлик ташаббусларини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш борасидаги янгича ёндашув натижаси дейиш мумкин. У Халқ қабулхонаси ва 1-сектор кўмагида адирликдаги сувсиз 1,5 гектар ерни ўзлаштириб, иссиқхона барпо этди. Дастлабки экин сифатида томчилатиб суғориш технологияси асосида помидор етиштирмоқда. Энг муҳими, шу ҳудудда яшовчи 7 нафар хотин-қиз мана шу иссиқхонда иш билан банд бўлиб, рўзғорига барака киритяпти.\nЯна бир тадбиркор Аббосхон Баҳодировнинг мурожаати асосида бўш турган икки қаватли бино фойдаланиш мақсадида унга ажратиб берилгач, объект таъмирланиб, пеноблок ишлаб чиқариш дастгоҳи ўрнатилди. Ҳозир бу ерда маҳаллада яшовчи 4 нафар киши доимий иш билан таъминланди. Шулар қаторида қишлоқда умумий овқатланиш шохобчалари, сартарошхона, ҳаммом сингари аҳолига хизмат кўрсатувчи объектлар қурилиши олиб борилмоқда.\nИнсон манфаатларини амалда таъминлаш, аҳоли масканлари меъморий қиёфасини янгилаш борасидаги катта қамровдаги саъй-ҳаракатлар Янгиқўрғон тумани аҳолиси ҳаётига ҳам енгиллик олиб кириб, одамлар розилигига сабаб бўлмоқда. Бунга туманнинг чекка, тоғлар бағрида жойлашган қишлоқларида бўлганингизда ҳам гувоҳ бўлишингиз мумкин. Туман марказидан 36 километр, Наманган шаҳридан 70 километр масофада жойлашган “Мамай” ва “Олмазор” маҳалла фуқаролар йиғинларида 4 минг 400 дан ортиқ аҳоли 930 хонадонда истиқомат қилади. Денгиз сатҳидан 1 минг 200 метр баландликда жойлашган бу қишлоқлар ўзининг сўлим табиати, тоза ҳавоси, танти ва очиқкўнгил одамлари билан машҳур. Ҳаво ҳарорати пастликда жойлашган ҳудудларникидан анча-мунча фарқ қилади. Наманган ёки Янгиқўрғонда дарахтлар қийғос гулга кирган паллада тоғ қишлоқларида ҳали уйғонмаган бўлади. Аммо одамлар йил-ўн икки ой ҳаракатда, ҳамиша юмуш билан банд.\nҲозирга қадар муддатини ўтаб бўлган эски симёғочлар ўрнида 115 та темир-бетон таянчлар, 3 та янги тақсимлаш пункти ўрнатилиб, тармоқлар тортилди. Қишлоқдаги электр тармоқларининг тўлиқ модернизация қилиниши натижасида хонадонлар, муассаса ва тадбиркорлар ёруғлик билан узлуксиз таъминланишига эришилади. Ҳудуддаги қарийб 28 километр ички йўлларда асфальтлаш, шағаллаштириш ишлари бажарилади, 8,4 километр пиёдалар йўлакчаси барпо этилади. Ҳудуддаги 11 та кўчада 16,8 километр узунликда ичимлик суви тармоқлари тортилади ва 3 та сув узатиш иншооти реконструкция қилинади. Аҳоли ва инфратузилма объектларини юқори тезликдаги интернет тармоғи билан таъминлаш учун 20 километр шиша толали магистрал тармоқ ўтказилади.\nАҳоли бандлиги ҳақида сўз очилган экан, тоғ қишлоғи шароитида оилавий тадбиркорлик орқали фаровон ҳаёт кечираётган Тўлабоевлар оиласи тўғрисида икки оғиз тўхталиб ўтиш ўринли бўлади. Гулноза Ажибоева қўшни Қирғизистон Республикасидан шу маҳаллага келин бўлиб тушганига 27 йил бўлди. Турмуш ўртоғи Аҳаджон Тўлабоев билан тўрт нафар фарзандни тарбиялаб, вояга етказмоқда. Фарзандларнинг иккитаси олийгоҳ талабаси. Эллик сотихлик қора олхўризор, ўнлаб йилқи, қўй-қўзи қарови асосан оила бошлиғи зиммасида. Биз хонадонда меҳмон бўлган кунимиз ҳам юмуш билан адирга чиқиб кетган экан. Уй бекаси Гулноза опа ҳам сира бўш ўтирмайди. Уйда ўтирган қўшни аёлларни ёнига олиб, касаначилик асосида кўрпа-тўшак, ёстиқ тайёрлашни йўлга қўйган. Ишнинг сифати яхши бўлса керакки, буюртманинг кети узилмайди. Даромадга яраша буромад деганларидек, хонадонда яратилган шароит ҳатто пойтахт уйларидаги қулайликларда қолишмайди. Бундан кўринадики, агар инсонда интилиш бўлса, энг чекка жойда ҳам шаҳар даражасидан қолишмайдиган шароитда яшаш мумкин экан.\nУчқўрғон тумани “Бўстон” маҳалла фуқаролар йиғини вилоят марказидан 52 километр олисда, чегарадош ҳудудда жойлашган. Гўзал табиати, тоза ҳавоси, зилол сувлари кишининг ҳавасини тортмасдан қолмайди. Аммо бир неча ўн йиллар давомида эътибор кўрсатилмагани туфайли қишлоқ тараққиёт йўлидан четга чиқиб қолган эди. Мамлакатимиздаги янгиланишлар эпкини бу узоқ қишлоққа ҳам етиб келди.\nХалқ қабулхоналари, секторлар ишчи гуруҳларининг маҳаллабай, хонадонбай ўрганишлари, фуқароларнинг мурожаатлари чуқур таҳлил этилиб, маҳаллада “Обод қишлоқ” дастури доирасида қурилиш ва ободонлаштириш ишларини бажариш режа қилиб олинди. Авваламбор 1 минг 700 нафар киши яшаётган 307 та хонадон обдон ўрганилди, уларда уй эгалари қиладиган иш ҳажми аниқлаб олинди ва амалий ишларга киришилди. Яъни, ҳар бир оила, хонадон эгаси ўз уйи, ўз ҳудуди обод ва кўркам бўлиши учун масъул. Кам таъминланган, ёрдамга муҳтож оилалар ҳам эътибордан четда қолгани йўқ. Туманнинг ички имкониятлари ҳисобидан уларнинг уйларида ҳам таъмирлаш ишларига киришилган.\nТаълим сифатини яхшилаш, ёшларга кенг имкониятлар яратишни кўзлаб маҳалладаги 35-мактаб биносини реконструкция қилиш ва қўшимча корпус, кутубхона, фаоллар зали, ошхона барпо этиш, кичик футбол майдони ташкил этиш мўлжалланмоқда. Ҳозир маҳалла идорасининг ўз биноси йўқ. Бу муаммо дастур доирасида ҳал бўлади. Давлат-хусусий шериклик тамойили асосида маҳалла йиғини биноси, давлат хизматлари маркази филиали, 100 ўринли тикувчилик цехи яхлит мажмуа кўринишида қад ростлайди. Аҳолига хизмат кўрсатиш шохобчалари, спорт-соғломлаштириш маркази фаолияти йўлга қўйилади.\nЭътиборлиси, дастур доирасида ободонлаштириш, аҳоли яшаш шароитини яхшилаш ишлари аҳолининг маънавий оламини бойитиш, маърифий-тарғибот ишлари билан ҳамоҳангликда олиб борилмоқда. Бунда “Аёллар дафтари”, “Ёшлар дафтари”даги хотин-қизларга кўмак бериш ҳам йўлга қўйилган. Моҳира Абдуллаева ўзи келин бўлиб тушган хонадонда рўзғорга озгина бўлса ҳам ҳисса қўшиш мақсадида юрган эди. Аввал томорқа билан машғул бўлди. Кейин имтиёзли равишда замонавий тикув машинаси олиб чеварчиликка қўл урди, қўшимчасига маҳалла фаолларининг ёрдам билан ҳудудда янги ташкил этилган тикувчилик корхонасига ишга жойлашди. “Энди томорқа, уйдаги тикиш-бичиш, қолаверса, корхонадаги иш ҳақи билан даромадим икки баробарга ортди”, дейди у.


Ассалому алайкум ҳурматли радио тингловчи мухлислар. Яна радио тўлқинлари орқали сизлар билан ғойибона учрашиб турганимиз учун Худовандимизга шон- шарафлар бўлсин. Мен Ғолиббек микрофон олдидаман. Айниқса урушлар ва сиёсий ғалаёнлар аксари унутилмайдиган ҳафачиликларнинг оғир изларини кўпчиликнинг юрагида қолдиради.\nИккинчи томондан эса, бундай вақтларда кечиримга оид ажойиб мисоллар пайдо бўлади. Бир катта жамоатнинг оқсоқоли Сан Кореяда яшаган. У камтар ва меҳрибон киши эди. 1940 йилга келиб, мамлакатда ҳукмронлик қилаётган келгинди босқинчиларнинг қўлида асирликда ҳам бўлган эди. Тўсатдан унга икки ўғлининг халок бўлгани ҳақидаги хабар етиб келади.\nУларни коллеждаги фаол-талабалар ҳаракатларига қўшилмагани учун ўлдиришган эди. Ўғилларини тупроққа қўйган оқсоқол атрофидаги жамоани жуда ҳайратга солди. У Худо юрагига солган мухаббат билан ўғилларини ўлдирган қотилларни топиб, уларни ўғил қилиб олишни хоҳлаётганини маълум қилди. Ҳарбий ҳаракатларда иштирок этаётган ёш йигитни отряддан чақириб олишганида у қўрқиб кетган эди.\nУ ўз қурбонларининг оиласи билан танишди. «Биз икки ўғлимиздан жудо бўлдик», — деди оқсоқол Сан. «Бизникига кел. Уларнинг ўрнига бизга ўғил бўл». Шундай пайтларда бошқаларни хафа қилган инсон қандай аҳволга тушишини тасаввур қилиб кўринг-а. 1987 йили миллионлаб телетомошабинлар телевидение орқали Гордон Уилсон билан бўлган суҳбатни кўришди.\nУнинг қизи Шимолий Ирландиядаги парад вақтида портлатилган бомба парчаларидан ҳалок бўлганди. Қизи жон бераётган пайтда отаси унинг қўлидан тутиб турди, аммо у террористларга қарши нафрат ва қасос ҳиссига берилмади. «Мен шу бугундан бошлаб ҳар куни улар учун ибодат қиламан. Худо уларни кечирсин, чунки улар нима қилаётганларини билмайдилар», деб айтган эди. Бу гапларни ҳамма ҳам айта олмаса керак.\nФақатгина хақиқатдан Худовандга бўйсинадиган инсонгина шундай қилиши мумкин. Эллик ёшли Голланд аёли Кори тен Бом фашистлардан яширинган яҳудийларга ёрдам бериб, ўз ҳаётини хавф остига қўйди. Бунинг учун уни опаси Бетси билан бирга Равенсбрюкдаги концлагерга жўнатишди. Опаси Бетси ўша ерда оламдан ўтди. Урушдан сўнг Корри кишиларга кечирим беришни ўргатишда ҳормай-толмай меҳнат қилди.\nБировга нисбатан юракда кек сақлаш ёки сизни хафа қилган инсонлага нисбатан кечирим беролмаслик гунохдир. Муқаддас китобда Раббимиз айтадики, ҳатто душманларимизни ҳам кечиришимиз керак. Аҳир, Исо Масиҳ хочда осилиб турган вақтида ҳам Уни азоблаётган одамларга нисбатан кечирим бера олди-ку.Албатта, ихтиёр ҳамманинг ўзда, кечирмаслигингиз ҳам мумкин. Аммо кечирим бермасликка қарор қилишдан олдин унинг оқибатлари ҳақида ўйлаб кўринг.\nДўстингиз борми? 03


Диетолог жазирама ёзда тўғри овқатланиш бўйича маслаҳат берди 1-08-2021, 17:45 | Zamin.uz\nРоссиялик мутахассис Елена Соломатина «Москва 24»га берган интервьюсида соғлиққа зарар етказиб қўймаслик учун жазирама ёзда тўғри овқатланиш бўйича маслаҳатларини берди.\nДиетологнинг сўзларига кўра, биринчи навбатда, иссиқда «қиздирувчи» таом, масалан, гўшт ва ёғли шўрваларни истеъмол қилмаслик керак. Унинг айтишича, мол ёки қўй гўшти ҳазм қилиш учун кўп вақт талаб қилади. Натижада иссиқлик ажралиши ҳам узоқ вақт давом этади. Бу эса ҳол-ҳаволнинг ёмонлашишига олиб келиши мумкин. Шунга кўра таомномада уларнинг ўрнига товуқ ёки қуён гўшти тановул қилиш маслаҳат берилади.\nЖазирама ҳавода таом енгил бўлиши керак. Тез-тез, бўлиб-бўлиб овқатланиш зарур. Асосий таомни иссиқ бошланишидан олдин ва кейинга қолдирган маъқул. Анъанавий тушлик пайтида, соат 12:00-13:00 ларда сабзавот шўрва, салат ёки тобламалардан фойдаланиш яхшидир, — дея тавсия беради Соломатина.\nҲаддан ташқари қизиб кетишдан сақланиш учун, диетологнинг фикрича, таомномага таркибида суюқлик кўп бўлган маҳсулотлар: сабзавот, мева ва резаворларни қўшиш лозим. Бундан ташқари, сув ичишни унутиб қўймаслик ҳам керак: ҳар 20-30 дақиқада бир-икки қултумдан ичилади. “Замин” янгиликларини “Telegram”да кузатиб боринг\n31-07-2021, 18:18, Дунё\nЯнгиликлар » Ҳаёт тарзи » Диетолог жазирама ёзда тўғри овқатланиш бўйича маслаҳат берди\nБугун, 16:01, Спорт


Apple: "iPhone X — бу ҳали бошланиши!" - Terabayt.Uz\nApple: "iPhone X — бу ҳали бошланиши!"\nApple бош дизайнери Жони Айв Япониянинг Brutus Casa нашрига маълум қилишича, iPhone X компания смартфонларига хос дизайннинг янги даврини бошлаб берди.\n«Илгарилари экран ва корпусга алоҳида таркибий қисмлар деб қаралган бўлса, бугун дизайндаги бу қараш батамом ўзгарди. Биз энди бу иккаласини бирлаштириш, уйғунлаштириш ҳақида бош қотирмоқдамиз. iPhone X дизайнини яратиш учун бизга бир неча йил керак бўлди ва биз олдимизда турган мақсадни уддалай олдик. Бизда ҳали ғоялар кўп ва биз уларни амалга оширишга киришганмиз. iPhone X — бу ҳали бошланиши, янги даврнинг муқаддимаси», дейди бош дизайнер.\nШунингдек, дизайнернинг фикрича, катта меҳнат сарф қилинган Face ID технологияси фойдаланувчининг қиёфасини юқори аниқликда таний олиши билан ҳам ўзига хос.\nҚолаверса, Жони Айв iPhone X флагманининг ромсиз дизайни iPhone брендининг 10 йиллик юбилейига алоқадор эмаслигини ҳам қайд этган. Унинг маълум қилишича, бу қурилмани яратишга жамоага 5 йил вақт керак бўлган.


Шаллақига очиқ хат « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nШаллақига очиқ хат\n30 April 2012 - 13:57\nКуни кеча, аниқроғи 29 апрель кунида Ўзбекистон Халқ Ҳаракати турли иғво ва бўҳтонларга ўралашиб қолган сайтлар билан баҳсларга чек қўйиш ҳақида бир қарор қабул қилди ва камина ҳам шу ташкилотга аъзо эканман, бу қарорни ҳурмат қилмай иложим йўқ.\nЎтган мақолаларимдан бирида кимки Ж. Маматов билан хат ёзишса уни кўпчилик ўқийдиган сайтлардан бирида эълон қилиб қўйишларини сўрагандим. Мен айни мана шунга кўра сизга мактуб йўллаяпман. Буни бошқалар ўқийдими, ёки йўқ, бу албатта уларнинг иши. Аммо Ж. Маматов, сиз ўқишингиз шарт!\nСиз мени “Озодлик” радиосидаги фаолиятим даврида ҳам билардингиз ва ундан кейин ҳам.\n2000 йилда “Озодлик” радиосининг ўзбек бўлимида туб ўзгаришлар содир бўлди ва Тошкентдаги офисда Азиз Жўраев бошлиқ бўлиб келди. У биринчи навбатда мени ва Қашқадарё вилоятининг Яккабоғ туманидан бўлган раҳматлик Асадулла Ортиқовни радиодан қувди. Ҳар қанча уринмай, радиода қолишнинг иложи бўлмадим. Ўша кезларда ишсиз қолишим ортидан ҳуқуқбонлик фаолиятини бошлади. Ички Ишлар Вазирлигининг ертўласида ўлдирилган Шовриқ Рўзимуродов билан бирга Сурхондарёга сафар қилиб ҳукуматнинг содир этган катта бир жиноятини фош қилдик. Сизга узатилинган ўша материални тайёрлашдан олдин чўнтагимизда йўл пулимиз ҳам йўқ эди. Бу сарф харажатларни Шовриқ ака Рўзимуродовнинг яқин дўстларидан бири, ўша кезда Қашқадарё вилоят Нишон тумани Ички Ишлар Бўлими бошлиғи бўлган Сафар Сармонов кўтариб юборганди. Шовриқ ака у одамдан қарз олди ўшанда. Ва мана шу сафар натижаси ўлароқ, уни қийноққа солиб ўлдирдилар.\nАлбатта сиздан яхшилик кўрганман . Буни мардларча тан оламан. “Америка овози” радиосидаги ҳамкорлик мен учун анча яхши кечган давр бўлганди ўшанда. Эсланг, Юсуф Расулов ва мен “Америка овози” ўзбек бўлими рейтингини “Озодлик” радиоси ўзбек бўлими рейтингидан ҳам баланд даражага кўтариб юборгандик. Бу ҳақида бўлим мудири бўлган Насрулла ака Лаҳеб Тошкентда, Юсуфнинг уйида бўлганимизда ҳам айтганди.\nДарҳақиқат, “Амрика овози” радиосидан олган гонарар менинг иқтисодий аҳволимни анча кўтарди. Шунда сиздан миннаддор бўлиб уй сотиб олганман. Лекин нега бунақа майдагаплик қилиб ўшани интернетда кўтариб чиқаётганингизни эса тушуна олмаяпман.\n“Аммо яна бир куни шундай қувончли овозда “қуда томон” билан тил топишганини айтиб қолди. Бу сафар хафа бўлдим. Бир нарса дея олмадим”, – дея давом этаяпсиз.\nБу ғирт туҳмат, уялмай бу гапни айтаяпсиз! “Қуда томонни” жуда аҳмоқ деб ўйлайсиз шекилли.\nБиласиз, улар оғзидан бунақа гапларни гуллаб юрадиганларни ўзларига яқинлаштиришмайди!\nЭсланг, Ризо Обид “Америка овози”дан қандай қувилганди. Менинг ҳисобимга Роҳиланинг пули келарди ва у ўз вақтида пулини оларди. Юсуф ҳам икки ҳамкорнинг пулини ўз ҳисобига қабул қилиб уни ўз вақтида бериб борарди. Ризо Обидга эса Тожикистонлик Равшан Шамс биркитилган ва у ўзининг қалам ҳаққини ололмаганди. Ҳозир ҳам Равшан ака билан алоқам бор ва керак бўлса пулини олмаганлигини тасдиқлаб беради. Шу воқеадан сўнг Р. Обид қувилганди ва ҳеч бир уялмай, нетмай у билан апоқ-чапоқ бўлиб юрибсиз.\nЭскиларда бир гап бор: “қилма, топасан” дейдилар. Сиз Солиҳ акадан ҳеч ким олмаган кўмакларни олгансиз, шундай бўлсада, йигирма йилки, бу одамни ҳақоратлаб келаяпсиз. Яхшиликга ёмонлик!\nМенга яхшилигингиз ўтганлигини таъкидлаб ўтдим юқорида . Аммо мен сизга ёмонлик қилмадим.\nЭсланг, мени лақиллатиб қанақадир ўзи йўқ муаллифларнинг электрон адресини берганингизни.\nЭсланг, мен сизга ишониб унга мактуб юборганимни. Кейин эса ўша хатлардан бирини менинг МХХ агенти эканлигимни тасдиқлайдиган ҳужжат билиб шу йилнинг 12 апрель кунида “Замондош” сайтида қўйганингизни.\nМен бунга жавобан сизнинг бу даражада пасткаш эканлигингизга ишонмаганлигимни ва эндиликда эса пасткашлигингизга аниқ ҳужжат борлигини ёзиб чиқдим.\nСиз 12 яшар бола каби фикрлайсиз. Ҳасад ўти сизни шунчалар куйдирдимики, ақлингизни йўқотгансиз. Сиз ҳақоратлаётган Муҳаммад Солиҳ сизга қанчалар яхшилик қилганди, аммо сиз тонаяпсиз.\nФарқимизни қаранг, мен сиздан яхшилик кўрганимдан тонаётганим йўқ. Ва ҳеч қачон бундай номардликни қилмайман ҳам.\n“Агар кимдир ростдан ҳам лидер бўлмоқчи ва Ўзбекистондаги режимни ўзгартирмоқни истаса, энг аввало ҳамма билан орани тузатиб олиши, танқидларга чидаши зарур. Ваҳоланки, аксини кўрмоқдамиз”, – дея ёзаяпсиз.\nҚанақа танқид ҳақида гапираяпсиз? Бировни ҳақорат қилиш билан танқиднинг орасида улкан бир жар борлигини идрок эта олмайсиз шекиллик. Мен ҳам ўзбек мухолифатига лидер бўлишни истайман, лекин бўлаолмайман. Лидерларни давр танлайди. Сиз ҳакорат қиладиган Муҳаммад Солиҳ сизнинг истагингиз билан мухолифат лидерига айлангани йўқ ва аксинча, у одамнинг ўзи истаса, ёки истамаса у ўзбек мухолифати лидери бўлиб қолаверади. Чунки юқорида таъкидлаганим: лидерлдарни давр танлайди. Бунга рози бўлмай иложингиз йўқ!\nСизнинг ўзбек мухолифатига лидер бўлиш истагингиз жуда баланд, буни биламан. Нафақат мен, бошқалар ҳам билади. Лекин сиздан лидер чиқмайди. Жуда бўлмаса, ҳозирча чиқмайди. Агар лидер бўлишни истасангиз бор бўлса, марҳамат, Ўзбекистонга қайтинг ва ўша ерда бир сиёсий партия тузиб, тарафдорлар топинг. Кейин бош кўтаринг! Ака-укаларингиз, қўни қўшниларингиз, дўстларингиз қамалсин. Ана ундан сўнг, балки лидер бўлиб оларсиз. Иссиқгина танчада ўтириб, тўкин-сочинликда баҳолават яшаб лидер бўла олмайсиз. Сиз яхшигина -олиб сотарсиз бу касибни ташласангиз нонсиз қоласиз.\nКамоли эҳтиром билан Тўлқин Қораев.


Инновацион фикрлаш / ADOLAT ижтимоий-сиесий газетаси\nВобкент туманида фаолият юритаётган бошланғич партия ташкилотлари Ўзбекистон “Адолат” СДПнинг дастурий вазифаларини туман ҳаётига татбиқ этишда муайян ишлар қилишмоқда.\n“Дўстлик” маҳалласи ҳудудида 50 нафарга яқин сафдошимизни ўзида бирлаштирган БПТ жамоаси шу мақсадда ташаббускорлик руҳида ишлашга интилмоқда. Ушбу бошланғич партия ташкилотида тумандаги 1, 8, 9-мактабгача таълим муассасаларининг кўплаб тарбиячилари ҳам фаоллик кўрсатмоқда.\n— Партиямизнинг таълим соҳаси билан боғлиқ вазифаларини амалда қўллаш ижобий натижалар беришини таъкидлаш жоиз, — дейди туман мактабгача таълим бўлими мудири, БПТ раиси Шаҳноза Ҳалимова. — Хусусан, таълим бериш жараёнида инновацион жараёнлардан фойдаланиш, ахборот-коммуникация технологияларини кенг жорий этиш, таълим даргоҳида экологик барқарорликни таъминлаш, тозаликка риоя этиш масалаларига ҳам алоҳида эътибор қаратаяпмиз.\nЯқинда партия Сиёсий Кенгаши раиси ўринбосари Абдукамол Раҳмонов ва фаоллар мазкур БПТ томонидан партиямизнинг “Тозалик йўлида бирлашайлик”, “Мактабгача таълим – кадрлар тайёрлашнинг бирламчи бўғини” каби лойиҳалари доирасида амалга оширилган ишлар билан танишди. Шунингдек, партия фаоллари 1, 8, 9-сонли МТМларда бўлиб, тарбиячиларнинг инновацион технология ва ишланмалардан фойдаланган ҳолда болажонларнинг интеллектуал қобилиятларини ўстириш, илк маънавий кўникмаларни шакллантиришга доир амалий ишлари билан танишдилар. А.Раҳмонов болаларнинг қизиқишини янада ошириш, мустақил фикрлайдиган, янгиликка интилувчан қилиб тарбиялашга алоҳида эътибор қаратиш ҳақида мутахассислар билан фикрлашди.\nБухоро вилояти кенгаши матбуот котиби\nВаколатга муносиб фаолият қуйи бўғинга фуқароларни...\nҚарши шаҳридаги “Маҳаллот” маҳалласида “Адолат” социал-демократик партиясининг бошланғич ташкилоти ва жамоатчилик қабулхона...\nЭлекторат манфаатлари амалий ишларда акс этмоқда...\nСиёсий партиянинг жамият ҳаётидаги мавқеи ошиб, аҳолининг ишончи янада мустаҳкамланиб боришида унинг бошланғич ташкилотлари фаолияти алоҳида ўрин т...\nТашаббус бирники, самараси мингники!...\nБугун қишлоқдаги аграр ислоҳотларнинг мазмун-моҳияти инновацион ғоя ва янги технологияларни жорий этишга қаратилганлиги билан қимматлидир...\nНур улашувчи сафдошларимиз янги тузилмага бирлашди...\nПартиямизнинг халқчил ғоялари ва мақсадларини ҳаётга татбиқ этиш ҳамда аҳоли ўртасида кенг тарғиб қилишда жойлардаги бошланғич партия ташкилотлари ...


Кузги бошоқли дон экинларини экиш бунда нималарга эътибор бериш керак? - Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги\nКузги бошоқли дон экинларини экиш бунда нималарга эътибор бериш керак?\nЖорий йил ҳосили учун кузги бошоқли дон етиштириш жараёни таҳлиллари шуни кўрсатмоқдаки, ғалла парваришида агротехника тадбирларини бажаришда йўл қўйилаётган камчиликлар асосан айрим фермерларнинг ерларни экишга сифатли тайёрлаш, навни тўғри танлаш, экиш техникаларини таъмирлашга етарли аҳамият бермаганлиги, экиш муддатларига қатъий риоя қилмаслиги каби омиллар ташкил этмоқда.\nЮқоридагиларни инобатга олган ҳолда фермерларимиз, мутасадди раҳбар ва мутахассислар келгуси йил ҳосили учун кузги бошоқли дон экинлари уруғини экишни ташкил этишда қуйидагиларга жиддий эътибор беришлари мақсадга мувофиқ.\nЕр тайёрлаш. Биринчи навбатда очиқ майдонларда ғалла ўрнига кетма-кет 3–4 йил ғалла экилишининг олдини олиш зарур. Ёзда шудгор қилинган майдонларда ер текислаш ишлари сифатли ва ўз вақтида бажарилиши лозим. Бунда ер текислаш мосламалари (длинобазный планировщик)нинг техник созлиги муҳим аҳамиятга эга. Ўтли майдонлардаги ажриқ, ғумой илдизлари тозалаб териб олиниши керак.\nЕр текислаш ишлари суғориш жараёнида сув кўллаш эҳтимоли батамом йўқ бўлгандан кейингина тугатилади. Агар далада сув кўллайдиган нотекис жойлар қоладиган бўлса, ниҳоллар униб чиққандан кейин, сув кўллаши оқибатида касалланиб нобуд бўлади ва келгусида айнан шу майдонларда занг касаллигининг ўчоқлари пайдо бўлади.\nЭкишдан аввал албатта фосфорли ва калийли ўғитларнинг 100 фоизи ерга солинишини ва тупроққа аралашишини таъминлаш зарур. Фосфорли ва калийли ўғитсиз ғалла экмаслик керак.\nFўза қатор орасига ғалла экиш учун ер тайёрлашда энг муҳим агротехник тадбир бу – эгатларнинг тўлиқ бузилиши ва 15–18 см. ли юмшоқ тупроқ қатламини ҳосил қилишга эришишдир. Бунинг учун культиваторнинг барча органларини тўлиқ ўрнатган ҳолда охирги сувдан кейин сифатли культивация ўтказилади.\nўўза қатор орасига экиш олдидан ер тайёрлашда культиваторларни отряд усулида, яъни пахта териб олинган майдонларда ташкил этилса ер қисқа муддатда тайёрланади ва кесак кўчишининг олди олинади.\nЭкиш. ўалладан юқори ҳосил олишнинг асосий гарови экиш муддатларига қатъиян риоя қилишдир. Кўп йиллик тажрибаларга кўра, мамлакатимизнинг шимолий минтақалари – Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида экишни 1 октябргача якунлаш лозим. Бу муддат Фарғона водийси – Андижон, Наманган, Фарғона вилоятларида 15 сентябрдан 20 октябргача, марказий минтақалар – Тошкент, Сирдарё, Жиззах, Самарқанд, Бухоро, Навоий вилоятларида 15 сентябрдан 15 октябргача, жанубий минтақалар – Сурхондарё, Қашқадарё вилоятларида 20 сентябрдан 20 октябргача тўғри келади. ўалла экишни мақбул муддатдан 1 кунга кечиктириш гектаридан 1 центнердан ҳосил йўқотилиши демакдир. Агар экиш 20 кунга кечикса, 20 центнер кам ҳосил олинади.\nЭкиш меъёри экилаётган навнинг биологик хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда 1000 дона уруғлик вазнига қараб, 4,5–5,0 млн. дона уруғлик ҳисобида белгиланади.\nАгар бирор сабаб билан экиш муддати кечикса ёки қўшимча майдонларга кечроқ ғалла экиш зарурати туғилса, экиш меъёри 20–30 кг оширилади.\nУруғ экишда экиладиган навнинг хусусиятларига қараб мақбул экиш муддати белгиланади. Бунда биринчи навбатда ўрта кечпишар, ўртапишар ва охирида эртапишар навлар экилади.\nРеспубликамиз минтақаларининг тупроқ-иқлим шароитидан келиб чиққан ҳолда эритроспермум (erithrospermum) тур хилига мансуб, яъни қилтиқли, эртапишар “Чиллаки”, “Андижон-4”, “Бобур”, “Ёғду”, “Звезда”, “Матонат”, “ўозғон”, “Дўстлик”, “Яксарт”, “Есаул”, “Старшина”, лютесценс (lutescens) тур хилига мансуб, яъни қилтиқсиз, ўрта ва ўрта кечпишар “Аср”, “Андижон-2”, “Дурдона”, “Давр”, “Ўзбекистон-25”, “Дружба”, “Таня”, “Гром”, “Грация”, “Первица”, “Краснодарская-99”, “Зимница”, “Крошка”, “Юка”, “Васса”, “Лебедь”, “Бригада”, “Табор” каби навлардан бири танланади.\nКўп йиллик тажриба натижаларига кўра, республикамиз ҳудудларида кузги бошоқли дон экинлари уруғини экиш ишларини 20 октябрга қадар тўлиқ якунлаш мақсадга мувофиқ. Шунда униб чиққан майсалар қишловга туплаган ҳолда кириши таъминланиб, совуққа чидамлилиги ортади. Пировардида эрта баҳорда кўчат сийраклашмаган ҳолда ўсимлик ривожланиш фазалари жадал давом этади.\nОчиқ майдонларда ғалла экишда биринчи навбатда экиш ишларини махсус ғалла экиш сеялкаларида амалга оширишга эътибор қаратиш керак. Бунда уруғ бир хил чуқурликка тушади ва текис униб чиқади. Махсус СЗТ-3,6, СЗУ-3,6 ёки замонавий “Лемкен” сеялкалари ёрдамида бир вақтнинг ўзида ҳам уруғ, ҳам минерал ўғитни тупроққа аралаштириб экиб кетишига замин яратилади.\nFўза қатор ораларига экишда экиш ишлари махсус мосламалар ёрдамида амалга оширилиши ва бу мосламаларнинг ишга яроқлилиги ҳамда уруғнинг бир текисда ташлашига эътибор қаратилади.\nЭкиш пайтида кесакли тайёрланган майдонларда уруғ сепиш тавсия эътилмайди. Эгатлар тўлиқ бузилмаган, 15–18 см чуқурликда юмшатилмаган майдонларда ғалла экиш ўта салбий ҳолатларни келтириб чиқаради.\nБиринчидан, уруғ белгиланган чуқурликка тушмайди, иккинчидан, 20–30% уруғ ғўзапоя тагидаги юмшатилмай қолган жойлар устида қолиб кетади, учинчидан кесакли экилган майдонларда 30–40% уруғ тупроқ билан аралашмай кесак устида қолиб кетади. Бундай салбий ҳолатларнинг олди олинмаса, ниҳол белгиланган меъёрдагидан 30–40% кам бўлади. Қишлов даврида бу майдонларни совуқ уриши оқибатида эрта баҳорда кўчат сийраклашади, белгиланган кўчат сони бўлмайди.\nКузги бошоқли дон экинларини экишда бу йил эрта баҳордан ёғингарчилик кам бўлганлиги, қурғоқчилик кузатилганлиги боис тупроқда намнинг етарли бўлмаганлигини ҳисобга олган ҳолда ғалла ниҳолларининг бақувват тўла униб чиқишини таъминлаш ҳамда қишки тиним даврига киргунча озуқага бўлган талабини қондириш учун экиш билан бирга физик ҳолда 100 кг/га. дан азотли ўғитлар билан экишни ташкил этиш мақсадга мувофиқ. Шунда майсалар қишловдан талофатсиз чиқади.\nПешма-пеш суғориш. Суғориш ишлари экиб бўлингандан кейин зудлик билан амалга оширилиши шарт. Шунда юзага тушган уруғларни қушлар еб кетишининг эҳтимоли пасаяди. ўалла энг мақбул муддатларда экилган бўлсада суғорилмаса унинг униб чиқиш самарадорлиги кундан-кунга пасая бориб, ернинг табиий намида 20–30% уруғлар бўртиб қолади.\nЎтган йили бу борада жиддий хатоликларга йўл қўйилди. Аксарият фермерлар ғалла экилгандан кейин зудлик билан суғориш ишларига эътибор қаратмади. Суғориш ишлари кечиктирилган майдонларда ерга сепилган уруғларнинг\n20–25 фоизи нобуд бўлди. Бу эса ўз навбатида ҳосилдорликка таъсир этмай қолмайди.\nСуғориш ишларини ташкил этишда бу йил сув танқислиги натижасида даланинг ҳар 50–60 метрдан кўндаланг ўқариқлар олиб ҳамда шарбат билан суғориш энг самарали усул ҳисобланади. Бунда дала қанчалиқ катта ва узун бўлмасин, даланинг барча қисмида бир текисда нам сақланиб тўлиқ ниҳол олиш имконини беради. Аксинча, ўқариқлар олинмаса, дала бошларидаги ер кучли захлаб кетиб, дала охирида сув кўллайди, асосий ҳосил берадиган ўрта қисм яхши суғорилмаслиги оқибатида ҳосилдорлик пасаяди.\nБиринчи сувдан кейин 7–8 кунда майсалар тўлиқ униб чиқмаса, зудлик билан такрорий суғоришни ташкил этиш керак. Бунда даланинг чала суғорилган қисми алоҳида сувчилар назоратида 1 гектар майдонда 2 нафардан кам бўлмаган сувчилар ёрдамида бажарилиши керак.\nЭкилган кузги буғдой кўп йиллик тажриба кузатув натижаларига кўра уруғ униб чиқиши учун кунлик ҳарорат 12–20оС бўлиб, фойдали ҳарорат йиғиндиси 120–140оС бўлади. Кузги тупланиш фазасида кунлик ҳарорат 8–12оС бўлса, фойдали ҳарорат йиғиндиси 250–320оС ни ташкил этади.\nМайсалар униб чиққандан кейин 20–22 кун давр ичида туплаш фазаси бошланади. Агар туплаш фазаси шу муддатдан кечикса зудлик билан маҳаллий ўғитлар ёрдамида шарбат усулида суғоришни ташкил этиш энг самарали усул ҳисобланади. ўўза қатор орасига экилган майдонларда далани ғўзапоядан тозалаш ишлари декабрь ойининг ўрталарига тугатилиши лозим.\nБундан ташқари ернинг унумдорлиги паст майдонларда ғалла ниҳоллари тупламасдан сарғайиб қолса 1 га майдонга соф ҳолда 30–35 кг азотли ўғитлар билан қўшимча озиқлантириб суғориш яхши самара беради.\nўалла ниҳолларини қишловга туплаган ҳолда кириши ниҳолларнинг совуққа чидамлилигини ошириши билан бир қаторда юқори ҳосилдорликни таъминлашда муҳим омил бўлиб хизмат қилади.\nР.Сиддиқов, А.Мансуров, Н.Юсупов.


ИнтерФУТБОЛ :: "Бухоро" клуби - ўртамиёналар қироли-ми?\n"Бухоро" клуби - ўртамиёналар қироли-ми?\n1992 йилдан буён ўтказиб келинаётган Ўзбекистон миллий чемпионати баҳсларида жуда кўплаб жамоаларнинг номлари порлади. Қайсиларидир ҳалиям мавжуд, баъзилари эса аллақачон тарих саҳифаларида қолиб кетган. Жумладан, турнирнинг дастлабки мавсумида «Нурафшон» номи остида иштирокни бошлаган клуб ҳам ўзига хос мавқега эга эди.\nБухоро вилояти шарафини ҳимоя қилган мазкур жамоа ҳисоб бўйича биринчи чемпионатда якуний жадвалда тўртинчи ўринни эгаллади, кейинги 4 мавсум давомида ҳам кучли бешликдан тушмади. 1993 йилги баҳсларда 5-поғонани банд этган бўлса, 1994 йилги лига ўйинлари клуб тарихида ёрқин из қолдирадиган бўлди - совринли 2-ўрин!\nАммо 1995 йилги чемпионат аксинча, «Нурафшон»нинг фаолиятида «қора доғ» бўлиб қолди. «Янгиер»га қарши кечган учрашувдан кейин бўлиб ўтган кетма-кет 11та ўйинда Бухоро жамоасига техник мағлубият ёзилиши оқибатида клубнинг юқори ўринларга даъвогарлик қилиш имконияти йўққа чиқди. Шунга қарамай, кейинги йили бухороликлар яна бешинчи ўринни эгаллашди. Айнан мана шу мавсум «Нурафшон» учун етакчилар қаторидаги охиргиси бўлди.\n1997 йили жамоа номи «Бухоро»га ўзгартирилди. Аммо стадионларда ҳамон мухлисларнинг «Нурафшон», «Нурафшон» деган ҳайқириғи янграрди. Ахир, қисқа фурсатда янги атамага кўникиш осон эмасди-да. Ушбу ном жамоага оғирлик қилди, шекилли, кейинги мавсумларда «бешлик»ка қайтиш орзуга айланди. Ўтган асрнинг охирги тўрт йилида «Бухоро» дастлаб еттинчи, кейин эса қаторасига уч мавсум олтинчи ўринни эгаллади.\nЯнги асрнинг дастлабки йилларида мўъжиза рўй бермади: 2001 йилда 8-ўрин, 2002 йилда 7-ўринни банд этган клуб том маънода ҳақиқий ўртамиёнага айланиб бўлганди. Аммо мавсум-2003 янада омадсизроқ чиқди ва жамоа йилни 12-поғонада якунлади! Бу Бухоро футболи тарихидаги дастлабки энг ёмон натижа эди. Шу тариқа бошланган муваффақиятсизликлар кейинчалик ҳам давом этди.\n2004-2007 йиллар давомида жамоа чемпионатда беқарор ўйин кўрсата бошлади: 2004 йилда 7-, 2005 йилда 12-, кетма-кет икки мавсум - 2006-2007 йилларда эса «Бухоро» 9-ўрин билан кифояланди. Мухлисларнинг юрак юриши ҳам жамоанинг натижалари каби гоҳ кўтарилиб, гоҳ тушиб борарди. Аммо мухлислар ва «Бухоро» учун кейинги уч йил ҳақиқий «қора» мавсумларга айланди.\n2008-2009 йилги чемпионатларда бир хил - 15-ўрин қайд этилганидан клуб вакиллари тегишли хулоса чиқармадилар, оқибатда, бухороликлар мавсум-2010ни қуйи лигада ўтказишга мажбур бўлишди. Бу Бухоро футболи учун ҳақиқий фожиа эди, вилоят жамоаси инқироз исканжасида қолганди...\nБиринчи лигада рақобатнинг деярли йўқлиги, жамоаларнинг молиявий аҳволи ҳаминқадар эканлиги «Бухоро»га қўл келди ва жамоа навбатдаги мавсумдаёқ кучлилар сафига қайтди. Лекин ўртамиёналик мақоми жамоа «қон»ига сингиб кетганми, билмадик, аммо «Бухоро» 2011 йилда 9-, 2012 ва 2013 йилларда 7-ўринни эгаллади. Бунданда юқорироққа силжишдан дарак йўқ эди. Аксинча, кейинги икки мавсумда жамоа элитада қолиш учун курашди: 2014 йилда 12-, 2015 йилда эса 14-поғонадан жой олди!\nИшлар яна орқага кетаётгандек туюлган бир паллада, ниҳоят, «Бухоро» ўзига келиб олгандек тасаввур уйғонди. Навбатдаги мавсумда узоқ йиллик орзу амалга ошиб, жамоа 1992 йилги натижасини такрорлади: 4-ўрин! Яъни 23 йил деганда жамоа бешликка қайтди. Кейинги кетма-кет икки мавсумда эса «Бухоро» олтинчи ўрин била кифояланди. Ўтган йилги натижалардан эса хабардорсиз: бухороликлар охирги турдагина элитада қолишни уддалашди.\n«Бухоро»нинг миллий чемпионатимиз бошланганидан буён то ҳозиргача лигада қайд этган натижаларини сарҳисоб қилиб, унга мактаб дастури бўйича баҳоласак, зўрға «4»га тортади. Хўш, клуб «аълочилар» сафига қўшилишини яна қанча кутиш керак? Янги имтиҳонлар бошланаверсин-чи, уёғини вақт ўтгани сари кўраверамиз.


РЕГИСТОН — ОРЗУЛАР УШАЛАДИГАН МАЙДОН - Ўзбекистон овози газетаси\nРЕГИСТОН — ОРЗУЛАР УШАЛАДИГАН МАЙДОН\n«Шарқ тароналари» Х халқаро мусиқа фестивалини ҳар томонлама муносиб ўтказиш мақсадида Самарқандда тайёргарлик ишлари юқори савияда давом этмоқда.\n— Президентимиз ташаббуси билан ташкил этилган мазкур фестиваль бу йил ўнинчи бор ўтказилмоқда, — дейди «Шарқ тароналари» халқаро мусиқа фестивали ижрочи директори Тўрабек Маҳмудов. — Унда 100 га яқин давлат вакиллари иштирок этиш истагини билдириб мурожаат қилди. Махсус комиссия таклифларни кўриб чиқди. Айни пайтда 64 давлатдан меҳмонлар келиши кутилмоқда. Улардан 7 давлат вакиллари биринчи марта қатнашади. Булар Маврики, Бутан, Коста-Рика, Мали, Перу, Эквадор ва Комор оролларидан келадиган санъаткорлардир.\nЎзбекистон номидан фестивалда қатнашиш истагида бўлган санъаткорларимиз жуда кўп. Шу кунларда Тошкент давлат консерваториясида уларни саралаш жараёни давом этмоқда.\nФестиваль ҳайъат аъзолари танлаб бўлинди. 11 кишидан иборат ҳайъат аъзоси орасида Ўзбекистондан икки вакил бўлиши режалаштирилган. Булар — Отаназар Матёқубов ва Муножот Йўлчиевалардир. Фестиваль иштирокчилари «Афросиёб», расмий шахслар ва фахрий меҳмонлар эса «Регистон плаза» меҳмонхонасида жойлашади.\n— Фестиваль доирасида илмий-назарий анжуман ўтказилиши анъанага айланган, — дейди санъатшунослик фанлари доктори, профессор, «Шарқ тароналари» X халқаро мусиқа фестивали доирасида бўлиб ўтадиган илмий анжуман раҳбари Рустам Абдуллаев. — Шу пайтгача ўтказилган конференцияларнинг учтаси мақомчиликка бағишланганди. Бу йил «Шарқ халқлари мусиқа маданиятининг муштараклиги» мавзуси режалаштирилган. Мазкур мавзу танланишининг сабаби бор. Ўтган йили Самарқандда «Ўрта асрлар Шарқ алломалари ва мутафаккирларининг тарихий мероси, унинг замонавий цивилизация ривожидаги роли ва аҳамияти» мавзусидаги халқаро конференция бўлиб ўтди. Президентимиз томонидан билдирилган фикрлар бизни шу мавзуни танлашга ундади. Шарқ халқларининг урф-одатлари, мусиқа санъатида ҳам ўхшаш жиҳатлари кўп.\nАйни пайтда конференция ишларини ўрганиш бўйича ишчи гуруҳ ташкил қилинган. 30 дан ортиқ маъруза ва тезислар кўриб чиқилди. Бу йил 24 хорижий давлатдан олимлар қатнашади. 20 дан ортиқ ўзбек олимлари ҳам конференцияда иштирок этади. Олимлар маърузаларини 3 тилда тайёрлаб қўйдик. Конференция юқори савияда ўтиши учун дастур тайёрланган.\n— Самарқанднинг марказий кўчалари, аэропорт, вокзал, меҳмонхоналарни ранг-баранг баннерлар, шиорлар билан безатиш ишларига ҳар қачонгидан катта эътибор берилмоқда, — дейди «Тасвирий ойина» ижодий уюшмаси раиси Исфандиёр Латипов. — Самарқанддаги 80 автобус «Шарқ тароналари» рамзлари билан безатилди. 50 бекатда турли расмлар жойлаштирилди. Фестивалда бутун дунёдан санъаткорлар қатнашмоқда. Бу бизга катта масъулият юклайди. Суратлар матнини уч тилда тайёрлаяпмиз...\nСамарқандда меҳмонлар учун барча шароит яратилган. Ободонлаштириш ишлари қизғин олиб борилмоқда. Ўтган олти ойда шаҳардаги майдонлар ва кўчаларнинг чет қисмига 23 минг туп манзарали дарахт ўтқазилди, янги гулзорлар барпо этилди. Регистон майдонида амфитеатр ташкил этилди. Тарихий Регистон майдони янада чирой очди. Сўғдиёна паркида 800 ўринли амфитеатр қурилди. Шаҳардаги барча йўллар равон, атрофи кўкаламзорлаштирилган.\nФестиваль бўлиб ўтадиган саҳна майдони бу йил янада кенгайтирилди. Саҳна майдонини ёритиш ишлари ҳам умуман бошқача бўлиши режалаштирилмоқда. Хуллас, фестивалнинг ҳар жиҳатдан юқори савияда ўтказишни таъминлаш учун барча ташкилий ишлар қилинмоқда.\n— Фестиваль ўтказила бошланган биринчи кунларданоқ ЮНЕСКО «Шарқ тароналари»ни шафеликка олган, — дейди ЮНЕСКО ишлари бўйича Ўзбекистон Республикаси миллий комиссияси масъул котиби Алишер Икромов. — Бунинг сабаби, фестиваль ғоялари умуминсоний ғояларга, ЮНЕСКО ғояларига мос келади. 1997 йилдан буён ташкилотнинг раҳбарлари, вакиллари доимий равишда халқаро фестивалда иштирок этиб келмоқда. ЮНЕСКО фестиваль ўтказилишини ҳар томонлама қўллаб-қувватламоқда.\nДиана ПИРАГС, «Шарқ тароналари» VIII халқаро мусиқа фестивали иштирокчиси, Латвия:\n— «Шарқ тароналари» дунё мусиқаси янграйдиган, нуфузи баланд фестивалдир. Фестиваль ўтказиладиган жой жуда яхши танланган. Самарқанднинг Регистон майдонида қўшиқ куйлаш худди орзулар ушалишига ўхшайди. Ўша лаҳзалар қалбимда бир умрга муҳрланиб қолди. Ўзбекистон — дўстлик, тинчлик, меҳр-оқибат мамлакати. Мусиқа санъати улуғланаётган мамлакат. Бу ерга дунёнинг турли мамлакатларидан келган одамлар бир умрга дўст бўлиб қолади.\nТриину ТАУЛ, «Шарқ тароналари» VIII халқаро мусиқа фестивали совриндори, Эстония:\n— «Шарқ тароналари» фестивали биз учун катта тажриба мактаби бўлди. Бу ердаги иштирок мендаги шижоатни оширди. Самарқандда ўзимизнинг миллий куй-қўшиқларимизни тақдим этдим. Бу — ҳар қандай миллат вакили учун ўта муҳим воқеа. Сиз бундай ҳолатда халқингиз маданияти ва санъатидаги энг яхши жиҳатларни кўрсатишга интиласиз. Мени ғолиблар қаторида эълон қилишганида дастлаб ҳайратимни яшира олмадим. Дунёнинг кучли санъаткорлари ичида мукофотланиш фахр, албатта.\nДэвид ҲЕРБЕРТ, мусиқашунос олим, Норвегия:\n— «Шарқ тароналари» фестивали менинг илмий фаолиятимда муҳим ўрин тутади. Ушбу фестиваль мисолида яна бир бор амин бўлдимки, мусиқа халқлар ўртасида дўстлик алоқаларини мустаҳкамлаш ва янги босқичга олиб чиқишда муҳим аҳамиятга эга.\nМен ўзбек олимлари томонидан олиб борилаётган илмий ишларни мунтазам кузатиб бораман. Улар анъанавий мусиқанинг ўзига хос жиҳатлари, жаҳон санъатида тутган ўрни ҳақида батафсил маълумотга эга. Ўзбек мусиқашуносларининг бахти шундаки, улар «Шарқ тароналари» фестивали доирасида ўтказилаётган халқаро конференцияда дунё олимлари, халқаро экспертларнинг маърузаларини, фикрларини тинглашяпти, ўз мулоҳазаларини билдиришяпти. Натижада бу борада юксалиш кўзга ташланмоқда. Самарқанд узра нафақат жаҳон мусиқаси таралмоқда, балки дунё халқларининг бебаҳо маънавий меросини сақлаш, тарғиб қилиш, бутун инсоният мулкига айлантириш борасида тенгсиз ишлар қилинмоқда...\nДарҳақиқат, «Шарқ тароналари» халқаро мусиқа фестивали халқлар ўртасида дўстликни, тинчликни тарғиб қиладиган санъат анжуманидир. Президентимиз бу ҳақда шундай деган: «Шарқ тароналари» фестивалининг ўз олдига қўйган ғоя ва мақсадларини қисқача ифода қиладиган бўлсак, улар авваламбор мусиқа санъатини улуғлашга, унинг одамларга бўлган таъсирини ошириш, эзгу орзу-умидларни мусиқа орқали тараннум этишга ва шу асосда дунёдаги турли миллат ва элатларнинг вакилларини ҳеч қандай таржимонсиз бир-бирига боғлаш, дўстлик ва ҳамжиҳатликни янада мустаҳкамлашга қаратилгани билан, айниқса, эътиборлидир».


Диана фожиаси. Туман ҳокими ўринбосари ва...\n14.05.2018 18:17 0 6262\nКаттақўрғон туманидаги мактаб ўқитувчиси Диана Еникеева иши бўйича суд жараёни якунига етди. Бу ҳақда «Газета.uz» нашри ўз манбаларига асосланиб хабар берди.\nКаттақўрғон туман ҳокимининг ўринбосари ҳамда Каттақўрғон туман халқ таълими бўлими мудири Жиноят кодексининг 206-моддаси 1-қисми бўйича (ҳокимият ёки мансаб ваколати доирасидан четга чиқиш) айбдор деб топилган. Уларга Жиноят кодекси 45-моддаси қўлланилиб, 1 йил муддатга мансабдорлик лавозимларида ишлаш ҳуқуқидан маҳрум қилган ҳолда иш ҳақининг 20 фоизини давлат фойдасига ушлаб қолган ҳолда 2 йил муддатга аҳлоқ тузатиш ишлари жазоси тайинланган.\n«Камаз» юк автомашинаси ҳайдовчиси Э.А.Б.га Жиноят кодексининг 266-моддаси 2-қисмига асосан 3 йил муддатга транспорт воситасини бошқариш ҳуқуқидан маҳрум қилиниб, 6 йил муддатга озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланди.\nСамарқанд Каттақўрғон Диана Еникеева


АҚШ разведкаси COVID-19нинг келиб чиқиши бўйича қўшимча текширув ўтказади\n28 май 2022, Тошкент вақти: 10:19\nХитойнинг Ухандаги лабораторияси - 23 февраль, 2017\nПрезидент Жо Байден АҚШ жосуслик хизматларига COVID-19 пандемиясининг келиб чиқишини аниқлашга қаратилган ҳаракатларни «икки бараварга оширишни» буюрди. Бу ҳақда “Associated Press” агентлиги хабар бермоқда.\nВирус Хитой лабораториясидан тарқалган бўлиши мумкинлиги ҳақидаги фаразни бир неча ойдан бери айтиб келаётган Байден маъмурияти Хитойни эпидемия келиб чиқиши ҳақида очиқроқ маълумот беришга чорлаб босим ўтказаётган кўплаб ҳукуматлар сафига қўшилди.\nРеспубликачилар партияси Байденни очиқ текширув ўтказилишига тўсқинлик қилиб келаётган Хитойга етарлича қатъий муносабатда бўлмаётганликда айбламоқда.\nБайден АҚШ разведка идораларидан 90 кун ичида ҳисобот беришни сўради. Президент пайшанба куни журналистлар олдида қилган чиқишида разведка хулосаларини оммавий равишда эълон қилишни режалаётганини айтди.\nБайден АҚШ миллий лабораторияларини разведка ходимларига ёрдам бериб, Хитой ҳукумати учун аниқ сўровлар рўйхатини тузишни буюрди. АҚШ президенти, шунингдек, Хитойни пандемия келиб чиқиши бўйича халқаро текширувларда ҳамкорлик қилишга чақирди.\nРеспубликачилар, шу жумладан, собиқ президент Дональд Трамп, вирус Уханда ҳайвондан одамга эмас, балки лабораторияда содир бўлган кўнгилсиз ҳодиса ортидан тарқалган бўлиши мумкин, деган фаразни илгари суриб келади.\nБайден март ойида дастлабки разведка текшируви хулосалари билан танишиб чиқиб, масалани чуқурроқ ўрганиш керак, деган хулоса келган. Шунингдек, у ҳисобот парчаларини жамоатчиликка эълон қилишни буюрган. Бу ҳақда Оқ уй матбуот котиби Жен Псаки билдирди.\nПсакининг сўзларига кўра, бундан мақсад АҚШ ҳукуматининг пандемия келиб чиқишини ўрганишга қаратилган саъй-ҳаракатларини жамоатчиликка маълум қилиш ҳамда Хитойга босимни оширишдир.\n«У кенг қамровли тушунмовчиликлар давом этаётгани учун нафақат (разведка хизматлари) қилган ишларни жамоатчиликка ошкор қилиш, балки терговни 90 кунга узайтириш, кўпроқ федерал ҳукумат идораларини, жумладан, миллий лабораторияларимиз ҳамда соғлиқни сақлаш ва тиббиёт масалаларидаги экспертизамизни жалб қилиш муҳим, деган хулосага келди», деди Псаки.\nБайден баёнот эълон қилиб, разведка ҳамжамиятининг аксарияти ушбу икки сценарий атрофида «бирлашгани», аммо «бири иккинчисидан кўра кўпроқ ишончли эканини аниқлаш учун етарли маълумот борлигига ишонмаслигини» айтди. Унинг сўзларига кўра, икки агентлик вирус ҳайвонлардан юққанига кўпроқ ишонса, бошқа бир агентлик лаборатория фаразига кўпроқ ишонади.\n«Қўшма Штатлар, шунингдек, Хитой тўлиқ, шаффоф, далилларга асосланган халқаро текширувда иштирок этиши ва барча тегишли маълумотлар ва далилларни улашиши учун босим ўтказиш йўлида ҳамфикр ҳамкорлар билан ишлашда давом этади», деди Байден.\nБайден маъмурияти бир неча ҳафтадан бери вирус лабораториядан тарқалгани ҳақидаги назарияни жамоатчилик олдида муҳокама қилишдан тийилиб келаётган эди.\nПайшанба куни Хитой Байден маъмуриятини сиёсий ўйинларни бошлашда айблади. Ташқи ишлар вазирлиги матбуот котиби Чжао Лижиан Байденнинг буйруғи АҚШ «фактлар ва ҳақиқат ҳақида қайғурмаслигини ҳамда вирус келиб чиқишини жиддий илмий ўрганишга қизиқмаслигини» кўрсатишини айтди.\nАҚШ Сенати чоршанба куни Ухань лабораториясига тегишли иккита тузатишни бирор қаршиликсиз маъқуллади. Бу эса АҚШ сиёсатчилари ўртасида вирус келиб чиқиши ҳақидаги қарашлар ўзгараётганидан далолат беради.\nСенатор Рэнд Пол таклиф қилган тузатишлардан бири АҚШга Хитой вирусларнинг кучлилиги ёки юқумлигини ошириш бўйича ўтказаётган тадқиқотларини молиялашни тақиқлайди. Жони Эрнст томонидан таклиф қилинган иккинчи тузатиш эса Ухань вирусология институтига маблағ ажратишни тақиқлайди.\nАҚШ ҳукуматнинг юқумли касалликлар бўйича етакчи мутахассиси доктор Энтони Фаучи чоршанба куни ўзи ва аксар олимлар «вирус табиий ҳодиса, деб тахмин қилмоқда, аммо ҳеч ким 100% аниқ билмайди», деди.\n«Жуда кўп ташвиш ва спекуляция юзага келгани, буни ҳеч ким аниқ билмагани учун шаффофлик билан ўтказиладиган, барча аниқланган маълумотлар жамоатчиликка тақдим этиладиган, синчков терговга муҳтож бор, деб ўйлайман», деди Фаучи Сенатда ўтказилган тинглов давомида.\nПсакининг таъкидлашича, Оқ уй Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти Хитойда янги текширув ўтказишини қўллаб-қувватлайди, аммо самарали текширув «Хитой кўпроқ чора кўриб, вирус келиб чиқишини аниқлаш учун шароит яратишини» тақозо қилишини айтди.\nБайден Хитой ҳукумати халқаро текширувда тўлиқ ҳамкорлик қилишдан бош тортаётганини инобатга олган ҳолда, ҳеч қачон қатъий хулоса чиқарилмаслиги эҳтимолдан холи эмаслигини таъкидлади.\n«Дастлабки ойларда инспекторларимиз у ерга киритилмагани COVID-19нинг келиб чиқишига оид ҳар қандай текширувга халақит бераверади», деди у.\nВашингтондаги Хитой элчихонаси Байден буйруғини тилга олмаган ҳолда, номаълум кучларни пандемияга қарши курашга эътибор қаратиш ўрнига айбдор излашда айблади.\n«Туҳмат кампанияси ва айбдор излаш яна бошланмоқда, “лабораториядан тарқалиш” фитна назарияси қайта юзага чиқмоқда», дейилади элчихона чоршанба куни ўз веб-сайтида эълон қилган баёнотда.\nБайден маъмурият мутасаддилари вирус лабораториядан тарқалгани ҳақидаги назарияга катта шубҳа билан қарашда давом этмоқда. Улар Хитой текширувда ҳамкорлик қилишдан бош тортаётгани кутилган ҳолат эканини ва Хитойнинг жаҳон саҳнасидаги масъулиятсиз ҳаракатларидан бири эканини айтишмоқда.\nДавлат департаменти бошқа давлат идоралари билан ҳамкорлик қилишда давом этаётганини билдирди ва Хитойни дунё билан ҳамкорлик қилишга ундади. Давлат департаменти собиқ президент Трамп даврида вирус лабораториядан тарқалгани ёки йўқлигини аниқлаш мақсадида бошланган текширувни баҳор бошида якунлаган эди.\n«Хитойнинг ушбу текширувда тўлиқ иштирок этгани ҳақидаги иддаолари ҳафсалангизни пир қилади ва ушбу пандемияга чек қўйиш ва глобал соғлиқни сақлаш хавфсизлигини яхшилаш учун биргаликда ишлаётган халқаро ҳамжамият саъй-ҳаракатларига зиддир», деди матбуот котиби Нед Прайс.\nОқ уй, шунингдек, Байден ушбу масалага катта эътибор қаратаётгани кўпроқ натижа беришига умид қилмоқда. Трамп маъмурияти пандемиянинг илк кунларида Хитойга хавфли касалликнинг келиб чиқиши ва тарқалиши тўғрисида кўпроқ маълумот бериш учун босим ўтказмаган эди, чунки Трамп сайлов ўтказилиши режалаштирилган йилда Хитой билан савдо музокаралари издан чиқишини истамаган.