Барчангизни – “Ёшлар 2020: глобал миқёсдаги бирдамлик, барқарор тараққиёт ва инсон ҳуқуқлари” мавзусида ўтказилаётган инсон ҳуқуқлари бўйича Самарқанд форуми қатнашчиларини қутлаш менга улкан мамнуният бағишлайди. Сиз, азизларни Халқаро ёшлар куни билан чин қалбимдан самимий муборакбод этаман.\nБирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош котиби Антониу Гутерришга мазкур форумни ўтказиш тўғрисидаги ташаббусимизни қўллаб-қувватлагани учун чуқур миннатдорлик билдираман.\nХалқаро анжуман ишида иштирок этаётган Бирлашган Миллатлар Ташкилоти, ЮНЕСКО, Халқаро меҳнат ташкилоти, Миграция бўйича халқаро ташкилот, Парламентлараро иттифоқ, Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти, Шанхай ҳамкорлик ташкилоти, Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги, Ислом ҳамкорлик ташкилоти вакиллари ва бошқа шерикларимизга ташаккур изҳор этаман.\nМаълумки, келажакка интилиб яшайдиган ёш авлод сайёрамизда фаровон ҳаёт ва юксак тараққиёт барқарор бўлиши учун янги ғоялар ва ижодий руҳдаги саъй-ҳаракатларни амалга оширадиган беқиёс кучдир.\nБМТнинг Ёшлар стратегиясида таъкидланганидек, “ёшлар сиймосида энг қимматли ва ўта муҳим ресурслар мужассам топган бўлиб, унга ҳар қанча инвестиция киритса арзийди, чунки бу сармоялар бир неча баробар зиёда бўлиб қайтади”. Мен ғоят муҳим ушбу фикрга тўлиқ қўшиламан.\nШу йилнинг бошидан буён COVID-19 пандемияси билан боғлиқ вазият глобал ҳаёт кун тартибидаги марказий масала бўлиб келмоқда. Янги коронавируснинг тарқалиши бутун дунёда жиддий иқтисодий ва ижтимоий оқибатларга олиб келди. Аҳоли, биринчи галда ёшлар ана шу таҳдидларга жавобан давлатлар ҳамда халқаро ҳамжамият томонидан кенг кўламли чора-тадбирлар кўрилишини талаб этадиган кўплаб муаммоларга тўқнаш келди.\nБундай шароитда ёшларнинг овозига қулоқ тутиш жуда муҳимдир. Уларнинг долзарб эҳтиёжларини таъминлаш, ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишга қаратилган миллий, минтақавий ва глобал стратегия ва дастурларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга оширишда бевосита иштирок этишлари учун ёшларга имконият яратиб бериш зарур.\nБугунги мураккаб вазиятда ёш авлод вакиллари замонавий таҳдидларга, жумладан, пандемияга қарши ўзларининг истиқболли ташаббуслари ва ижтимоий лойиҳалари билан муносиб жавоб бераётгани эътиборга сазовордир. Бутун жаҳонда кўнгилли ёшлар ёрдамга муҳтож аҳоли қатламларини қўллаб-қувватлашда, янги иқтисодий ва гуманитар дастурларни илгари суришда фаол иштирок этмоқда.\nҲозирги замонда интеллектуал ва маънавий етук, ташаббускор ёшлар барқарор тараққиётнинг драйверига айланмоқда. Бугунги кунда янги Ўзбекистон ёшлари – мамлакатни модернизация қилишга қаратилган жадал ва кенг кўламли ислоҳотларнинг ҳаракатлантирувчи кучи ва фаол иштирокчиси бўлиб майдонга чиқмоқда.\nАҳолисининг ярмидан зиёдини ёшлар ташкил этадиган Ўзбекистонда уларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари, қонуний манфаатларини таъминлаш давлат сиёсатининг устувор йўналиши этиб белгиланган.\nФақат кейинги йилларнинг ўзида ёш авлодни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш ва уйғун ривожлантиришга, ҳар бир навқирон инсон жамиятда муносиб ўрин эгаллашига қаратилган бир қатор қонунлар, Президентнинг фармон ва қарорлари, Ҳукумат қарорлари қабул қилинди.\nОлий Мажлис палаталари ҳузурида Ёшлар парламентлари тузилди, Ёшлар ишлари агентлиги ва Ёшлар масалалари бўйича идоралараро кенгаш ташкил этилди.\nҲозирги вақтда “Ўзбекистон ёшлари – 2025” концепцияси ишлаб чиқилмоқда, ёшлар билан ишлаш самарадорлигини баҳолашнинг ягона мезонлари, ёшлар сиёсатини баҳолашнинг миллий индекси жорий этилмоқда.\nБугунги кунда инсоният дуч келаётган кўплаб муаммолар – тинчлик ва хавфсизликка таҳдидлар, терроризм ва экстремизм, ирқчилик, иқлим ўзгаришлари, шунингдек, COVID-19 пандемияси – ўзаро келишилган глобал ҳамкорликни ва мавжуд муаммоларни ҳал этиш жараёнларига ёшларни фаол жалб қилишни талаб этмоқда.\nШу муносабат билан БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясида Ўзбекистон томонидан илгари сурилган Ёшлар ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенциянинг қабул қилиниши жаҳондаги икки миллиарддан ортиқ йигит ва қизларнинг ҳақ-ҳуқуқларини таъминлашда муҳим аҳамиятга эгадир. У ёш авлодни маърифий руҳда тарбиялаш, ижтимоий қўллаб-қувватлаш, уларнинг манфаатларини ҳимоя қилиш, ўз салоҳиятини рўёбга чиқариши учун шарт-шароит яратишдек эзгу мақсадларга хизмат қилади. Ушбу ташаббус халқаро жамоатчилик томонидан кенг қўллаб-қувватланмоқда.\nБугунги Форум иштирокчилари ҳам ана шу ташаббусни қўллаб-қувватлайдилар, ҳужжат лойиҳасини ўз амалий таклифлари билан бойитадилар, деб ишонаман.\nБугун ўз ишини бошлаётган Самарқанд ёшлар форуми глобал миқёсдаги бирдамлик, барқарор ривожланиш ва инсон ҳуқуқларини, тинчлик ва тараққиётни таъминлаш йўлида навқирон авлод томонидан қўйилган муҳим амалий қадам ва қимматли ҳисса бўлади, деб умид қиламан.\nФорумнинг барча иштирокчиларига фаолиятлари самарали бўлишини тилайман.


14 апрель 2020, 10:13\nКоронавирус инфекциясига чалинганлар сони 1054 нафарга етди\nЎзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 1054 нафарга (+56) етди.\n13 апрель 2020, 23:54\nCOVID-19 тасдиқланган ҳолатлар 1000 тага яқинлашди\nЎзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 998 нафарга (+64) етди. Уларнинг 85 нафари соғайди.\n13 апрель 2020, 22:49\nМусулмонлар идораси Рамазонни ўтказиш бўйича баёнот берди\nЎзбекистон мусулмонлари идораси Уламолар кенгаши Рамазон ойини ўтказиш ҳақидаги баёнотни эълон қилди. Хусусан, барча мусулмонлар таровеҳ намозларини оила аъзолари билан ўз уйларида ўқиш ҳамда қариндош-уруғ, қўни-қўшнини йиғиб ифтор ўтказмасликка чақирилди.\n13 апрель 2020, 20:07\n13 апрель 2020, 19:19\nКоронавирус беморлари сони яна ошди\nЎзбекистонда коронавирус инфекцияси тасдиқланган ҳолатлар сони 934 тага етди.\n13 апрель 2020, 19:03 1\nНаманганда коронавирусга чалинган кассирнинг 6 та маҳаллага пул тарқатгани ҳақидаги хабарлар рад этилди. Ижтимоий тармоқларда видеоёзув орқали бу ҳақда маълум қилган ИИБ ходими эса ишдан бўшатилди.\n13 апрель 2020, 18:44\nКоронавирус оқибатларини юмшатиш учун яна 100 млн доллар жалб этилади\nПандемия оқибатларини юмшатишга яна 100 млн доллар жалб қилинади. Ушбу маблағларнинг катта қисми нафақа олувчи кам таъминланган, 14 ёшгача фарзанди бўлган кам таъминланган оилалар сонини ошириш ҳамда бандлик марказларидан рўйхатдан ўтган ишсиз фуқароларга ишсизлик нафақасини тўлашга йўналтирилади.\nФарғона вилоят юқумли касалликлар шифохонасида ҳам коронавирус инфекциясига чалинган 2 нафар бемор бутунлай соғайиб, реабилитацияга кузатилди. Мамлакатда коронавирус инфекциясидан жами 70 нафар бемор тўлиқ соғайди.\n13 апрель 2020, 16:03\nҚашқадарёда ҳам икки коронавирус бемори соғайди\nҚашқадарёда икки нафар коронавирус бемори, жумладан 8 ёшли бола тўлиқ соғайди. Республика бўйича жами тузалиш ҳолатлари 68 тага етди.\n13 апрель 2020, 15:00 1


Қозоғистон: Вафотидан кейин аъзосини кўчиришга рози бўлганларга дафн маросими текин - BBC O'zbek\nҚозоғистон: Вафотидан кейин аъзосини кўчиришга рози бўлганларга дафн маросими текин\nҚозоғистонда вафотидан сўнг аъзосини кўчиришга рози бўлганларнинг дафн маросими текин бўлиши мумкин.\nҚозоғистон Соғлиқни сақлаш вазири одамларни муҳтожларга аъзосини беришга кўндириш мақсадида, мана шундай "рағбатлантирувчи" амалларни кўриб чиқмоқда.\nМамлакатда минглаб одамларнинг бошқа соғлом аъзоларга муҳтож эканлиги айтилади. Аммо, турли сабабларга кўра ўз тана аъзосини бошқаларга кўчирилишини истовчилар саноқли топилади.\nҚозоғистон соғлиқни сақлаш вазирлиги оммавий равишда аҳолидан ички аъзоларини ўлимдан кейин муҳтожларга бағишлашни сўради. Ўлимдан кейин аъзосини бошқа муҳтожларга кўчирилишни истовчиларинг камлиги тиббиёт ходимларининг мана шундай баёнот билан чиқишига сабаб бўлган.\nШу йил бошидан буён қозоғистонлик шифокорлар 11 марта аъзони кўчириш амалиётини ўтказган, мамлакатда зудлик билан бошқа аъзо қўйилиши керак бўлган беморларнинг сони уч мингдан ортиқ экани айтилади.\n"Биз марҳумнинг қариндошлари билан унинг аъзосини кўчиришга рухсат берасизми деб сўрасак, улар шок ҳолатига тушиб қолишади. Ушбу амалиёт уларда коррупция ва аъзоларни олиш мақсадида мияни атайин ўлдириш каби тушунчалар билан боғлиқ бўлиб қолган",- дейди Қозоғистон бош транспланталоги Ғани Қуттимуратов.\n2011 йилнинг дастлабки икки ойида аъзо кўчириш амалиётида Покистонда 4 қозоғистонлик вафот этган.\nМиллий жарроҳлик марказининг директори Жеткерген Арзиқуловнинг айтишича, одамлардаги аъзосини бошқа бировга бериш қўрқуви вақтинчалик жараён ва эрта кечми ушбу амалиётнинг даҳшатли эмаслигини халқ тушуниб етиши керак.\n- Агар бирор киши авто ҳалокатга учраса ва шифокорлар бошқа ёрдам бериб бўлмаслигини билиб мияни ўлди деган қарорга келса, у одам навбатда турган 5 ёки 7 одамнинг умрини сақлаб қолишга ёрдам бера олиши мумкин. Эртами кечми халқ бу нарсани тушуниб етади ва аъзоларни фойдаланишга рози бўлади, - дейди Жеткерген Арзиқулов.\nДин уламолари одам танасининг аъзоларини хоҳ тирик ва хоҳ ўлик ҳолатида бошқа бировга кўчирилиши мумкинлиги ҳақида бундан 26 йил муқаддам фатво берган. Аммо, шундай бўлса-да ушбу амалиётга қарши олимлар ҳам бор.\nҚора бозорда бир дона буйракнинг баҳоси бир неча юз минг долларга чиқиб кетгани айтилади.\nҚозоғистонда ўз аъзосини бошқа бировга бағишланганлар учун ҳозирча ҳеч қандай манфаат бўлмайди. Соғлиқни сақлаш вазирлиги бундай кўнгилли одамларни рағбатлантириш мақсади-да ўлимдан кейин текин кўмиш маросими ўтказиш таклифини кўриб чиқмоқда.


20:05 / 12.09.2017\nКанададаги Ocumetics Technology Corporation'нинг бир гуруҳ ишлаб чиқарувчилари ноёб бионик кристалл линзаларни синовдан ўтказмоқда. Тестлар муваффақиятли ўтса, бу келгусида нафақат йўқотилганни қайта тиклаш, балки нормал кўриш қобилиятни кучайтириш ва инсониятга суперқобилиятларни совға қилиши мумкин. BigThink шу ҳақидаги маълумотлари билан бўлишди.\nЯнги линза стандарт катаракта операцияси вақтида инсон кўзига ўрнатилади ва кўз мушакларидаги юкни юз карра камайтиради. Бунинг ҳисобига бемор қуролланмаган инсон кўзи кўра олмайдиган, ўрганилаётган объектга диққатни қаратишдан чарчамайди.\nАфсуски, ишланма дальтонизм ва мугуз парда хиралашишини даволай олмайди, чунки у кўз нервининг функционаллигини қайта тиклашга қодир эмас. Шу билан бирга, у дори воситаларини самаралироқ "етказиб бериш"га ёрдам бера олади.\nҲозирча линзаларнинг операцион аралашувсиз харажатлари - бир донаси учун (жуфт эмас) 3200 долларни ташкил қилмоқда.\nкўз линзалар суперкўриш


Гонгадзeнинг ўлимида ким айбдор? | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ЯнгиликларГонгадзeнинг ўлимида ким айбдор?\nЖурналистнинг ўлдирилиши Украинада эски сиёсий тизим инқирозини бошлаб берди\nХабарингиз бор, яқинда Украина бош прокурори Святослав Пискун мамлакатнинг таниқли журналисти, марҳум Георгий Гонгадзенинг қотиллари топилганини маълум қилди. “Қотиллар жиноий буюртмани бажаришган.\nМазкур буйруқ ким томонидан берилганини яхши биламиз”, дея баёнот берган мамлакатнинг биринчи рақамли прокурори, афсуски, жиноят ортида турган ташкилотчилар номини очиқ эътироф этмади. Бош прокурор айбланувчиларнинг икки нафари милиция ходими эканини маълум қилганда, кўпчилик ҳайрон ҳам бўлмади: анчадан буён қотиллик давлат амалдорлари, хусусан, милиция томонидан амалга оширилгани тахмин қилинаётганди. Мухолифат эса суиқасд бевосита Украина собиқ раҳбари Леонид Кучма топшириғи билан уюштирилганини таъкидлаётганди.\n…Ҳаммаси 2000 йилнинг кузида рўй берди. 16 сентябр куни ишдан уйига қайтаётган Георгий Гонгадзе пойтахт Киевда номаълум кишилар томонидан ўғирлаб кетилди. Журналистнинг ўлик ёки тириклиги бир неча ҳафтагача маълум бўлмади. Ниҳоят, орадан бирор ойча ўтгач, Киев яқинидаги ўрмондан Гонгадзенинг боши кесиб ташланган танаси топилди (Жасад марҳум журналистга тегишли экани хорижлик мутахассислар томонидан ўтказилган бир неча экспертизалардан кейингина аниқланди). Қотиллар шафқатсизлик билан ўлдирилган жасадни ёқиб юборган эдилар, марҳумнинг боши эса йўқ эди.\nОчиқ ва аччиқ сўзли журналистнинг бу тариқа даҳшатли ўлим топиши Украина жамоатчилигини карахт аҳволга солиб қўйди. Мухолифат Гонгадзенинг ўлимида президент Кучманинг қўли борлигини даъво қилди. Мамлакат бўйлаб Кучма ҳукуматига қарши норозилик чиқишлари авж олди. Мухолифат даъвосида ҳам асос бордай эди. Чунки «Украинская правда» (Украина ҳақиқати) деб аталган Интернет-нашр бош муҳаррири бўлган Георгий Гонгадзе чиқишларида президент Леонид Кучмани коррупцияга йўл қўйишда айблар, ўз электрон газетасида ҳукумат мансабдорлари кирдикорларини фош қилувчи материалларга катта ўрин берарди. Боз устига, у телевидие ва радио орқали чиқишларида ҳам коррупция ботқоғига ботган раҳбарият тўғрисида жиддий айбловлар илгари сурардики, бу ҳолат танқид эгаларига ёқмаслиги табиий эди. Қисқаси, ёзганлари кўпроқ қора бўёқларда бўлган журналист ҳукуматга ноқулай рақобатчига айланганди.\nГеоргий Гонгадзе ўлими билан боғлиқ тергов жараёни дастлаб сунъий равишда секинлаштирилди. Яъни, қорлар ёғиб, излар босилиб кетиши учун фурсат кутилди. Ҳатто, орадан беш йил ўтиб ташкил этилган янги ҳукумат аъзоларининг эътирофича, қотилликка дахлдор айрим муҳим ҳужжатлар йўқ қилиб юборилди. Ҳукумат вакиллари «Украинская правда» муҳаррири тасодифий қотиллик қурбони бўлгани, унинг ортида ҳеч қандай сиёсий кучлар мавжуд эмаслигини эълон қилишди. Шу билан ёпиғлиқ қозон ёпиғлиғича қолгандай эди. Лекин халқаро ташкилотлар, журналистнинг яқинлари ва кўп минг сонли тарафдорлари норозилик намойишида давом этдилар. Иш шу даражага етдики, Европа Иттифоқи каби нуфузли ташкилот раҳбарияти Украина президенти Кучма олдига Гонгадзенинг қотилларини топиш талабини қўйди. Шу билан «туя гўшти еб ётган» жиноий иш яна қайта ўрганила бошланди.\nБаъзида юрт фидойиларининг ўлими ҳам халқ учун улкан ижобий ўзгариш келтириши мумкин. Украиналик журналист Георгий Гонгадзенинг ўлими ҳам 48 миллионлик украин халқи учун ўзига хос сиёсий ўзгаришлар, эркинлик даврини бошлаб келди.\nХабарингиз бўлса, АҚШнинг ўтган асрдаги президентларидан бири Ричард Никсон «Уотергейт» деб номланган жиноий иш бўйича муддатдан олдин истеъфо беришга мажбур бўлганди. Айрим зукко таҳлилчилар ўша тарихий воқеага ишора қилиб Гонгадзе қатли билан боғлиқ жиноятни «Кучмагейт» деб атай бошлашди. Очиғи, Гонгадзенинг ўлими Украина шундоқ ҳам танг бўлиб турган вазиятни янада мураккаблаштирди. Шу тариқа орадан бир неча йил ўтиб умуммиллий намойишлар ва ҳокимият ўзгаришига олиб келган сиёсий инқироз илдиз отди.\nТабиийки, қотилликка алоқадорликда айбланаётган Леонид Кучма қонунчилик бўйича «жиноят» сифатида малакаланадиган даъволарни рад этди. Лекин кутилмаганда, мухолифат томонидан президентга қўйилган айбловни тасдиқлаши мумкин бўлган далилий ашё чиқиб қолди: президент қароргоҳида хавфсизлик ходими сифатида бир неча йиллар ишлаган маёр Николай Мелниченко Кучма мамлакатнинг ўша пайтдаги ички ишлар вазири Юрий Кравченкога Гонгадзени ўлдириш тўғрисида буйруқ бераётгани ёзилган аудиокассетага эга эканини эълон қилди. Одамларни президент тузини еган хавфсизлик ходимининг бу тариқа ўз валинеъматига қарши гувоҳлик бериши бир ҳайратда қолдирган бўлса, давлат раҳбарининг қуш учиб киролмайдиган қароргоҳида суҳбатларни ёзиб олиш мумкинлиги иккинчи бор ажаблантирди.\nЛекин дастлаб катта шов-шувларга сабаб бўлган кассета муаммоси ҳам кейинроқ тинчиб кетди. Тергов идоралари негадир аудиоёзувлар текширувини пайсалга солишди. Георгий Гонгадзе ўлдирилиши билан боғлиқ жиноят жиддий тартибда ўрганилиши учун Украинада бор-йўғи… ҳукумат алмашуви зарур бўлди.\nМухолифат етакчиси сифатида кўп кунлик намойиш ва чиқишлардан кейингина президентлик курсисини эгаллаган Виктор Юшченко ўз фаолиятининг дастлабки давриданоқ Георгий Гонгадзе қотилларини топиш унинг ор-номус бурчи эканини эълон қилди. Бу иш билан президентнинг шахсан ўзи шуғуллана бошлади. Мамлакат ҳуқуқ-тартибот идоралари янги президент топшириғи бўйича Гонгадзе ишини жиддий ўрганишга киришди. Тергов идоралари томонидан марҳум журналист қотилини топган ходимга 1 миллион долларлик мукофот ҳам ваъда қилинди. Ҳатто ички ишлар вазири агар жиноятга алоқадор бўлган, лекин терговга ёрдам бериб, ихтиёрий равишда айбини тан олган милиция ходимлари жазоланмаслигига ҳам ваъда берди. Жиддий хоҳиш-истак билан киришилган иш дастлабки натижасини берди: мамлакат бош прокурори ва ички ишлар вазири жиноятда гумон қилинаётганлар қўлга олингани маълум қилди.\nБироқ гўёки катта бир кашфиёт қилингандай бўлсада, бор-йўғи жиноят ижрочиларининг топилгани Гонгадзенинг яқинлари ва адвокатларини қаноатлантирмаяпти. Улар асосий айбдор ва қотиллик ташкилотчиси аниқланиши лозимлигини талаб қилмоқдалар. Президент Юшченко ҳам айни фикрда. «Ҳозирда ҳуқуқ-тартибот идоралари билан биргаликда муҳим саволларга жавоб топишим керак, — дейди Украинанинг янги раҳбари. — Қотилликни ким уюштирди, унинг ортида кимлар турибди, жиноятга ким буюртма берди? Яқин кунларда ана шу саволларга жавоб топилади. Тергов жараёни муҳим босқичга кирди».\nХўш, Гонгадзега қарши суиқасдни ким ташкил қилган? Қотиллик ортида ким турибди? Бу борада сўнгги хулосасини эълон қилмаган бўлсада, Виктор Юшченко собиқ ҳукумат Гонгадзе ўлимини текширишда атайин сусткашликка йўл қўйганини очиқ эътироф этади. Украина Олий радаси (парламенти) таркибидаги Гонгадзенинг ўғирланиши ва ўлдирилишини тадқиқ қилиш комиссияси раиси Григорий Омелченко фикри ҳам шунга яқин.\nУнинг айтишича, Леонид Кучма Гондадзени ўлдириш тўғрисидаги буйруқни мамлакатнинг ўша пайтдаги хавфсизлик хизмати раҳбари Леонид Деркачга берган. Хуллас, Гонгадзе ўлими ташкилотчилигида Украинанинг собиқ раҳбарлари — президент Леонид Кучма, ички ишлар вазири Юрий Кравченко ва хавфсизлик хизмати раҳбари Леонид Деркач гумон қилинаётганди. Бироқ кутилмаганда ўтган ҳафта яна бир ўлим ҳодисаси рўй берди. 4 март куни Юрий Кравченко, яъни Гонгадзени ўлдириш тўғрисидаги буйруқни бевосита эшитган бўлиши мумкин бўлган шахс ўз уйидан ўлик ҳолда топилди. Бу ҳодиса шундоқ ҳам чигал вазиятни баттар оғирлаштирди. Лекин шубҳа-гумонлар рост-ёлғон бўлишидан қатъи назар, собиқ вазир кўп сирларни ўзи билан олиб кетгани аниқ. Чунки у яна бир неча кундан кейин терговчилар олдида сўров бериши керак эди…\n← Аввалги Аввалги Инсон ҳуқуқларига назар\nКейинги → Кейинги: «Дон Кихот»ни ўқимаган… ишдан кeтади


Samsung компанияси Galaxy Note фаблетининг Galaxy S6 Edge каби икки томонга қайрилган моделини ишлаб чиқаришни режалаштирмоқда. Бу ҳақда KoreaHerald нашрига Samsung стратегик масалалар бўйичи вице-президенти Но Тхэ-мун хабар берди.\n2014 йилда чиқарилган Galaxy Note Edge фаблети фақатгина ўнг томонга қайрилган экранга эга эди. Бу ўз навбатида чапақай инсонлар учун ноқулайлик туғдирарди. Компания бунинг ечими сифатида операцион дастурга янгилик киритиб, экранни 180 даражага айлантиришни имконини яратди. Бироқ бунда смартфон ноодатий кўринишга кирди: олд камера смартфоннинг пастки қисмида, стилис эса юқоридан олиниши керак бўлди. Бир томонга қайрилган экранлар фойдаланувчига ноқулайлик туғдиришини англаб етган компания икки томонга қайрилган экранни танлади.


Халқ билан мулоқот борасида мамлакат раҳбарининг ўзи шахсан ўрнак кўрсатаётгани, айниқса, таҳсинга лойиқ. Республикамизнинг барча ҳудудида Халқ қабулхоналари ташкил этилгани, “Халқ давлат органларига эмас, давлат органлари халқимизга хизмат қилиши керак”, деган қоида бу фаолиятнинг асосий мезони этиб белгилангани, мамлакатимизда инсон манфаатлари юксак қадрият даражасига кўтарилгани халқимизнинг эртанги кунга бўлган ишончини янада мустаҳкамлади. Президентимизнинг кейинги кунларда вилоятларга қилган сафарлари мамлакат ободлиги йўлида бажарилаётган улкан ишларнинг яна бир тасдиғи бўлди, десак, асло муболаға эмас.\nАҳамиятли жиҳати шундаки, жамият ҳаётининг бирор-бир соҳаси давлатимиз раҳбарининг эътиборидан четда қолаётгани йўқ. Йирик саноат корхоналаридан қишлоқ хўжалигигача, бунёдкорлик фаолиятидан тадбиркорликни янада ривожлантиришгача, деҳқончилигу чорвачиликдан балиқчилик ва паррандачиликкача, енгил саноат ва тўқимачиликдан соғлиқни сақлаш ҳамда аҳоли турмуш даражасини юксалтиришгача, фан ва таълимдан тарихий обидаларни асраб-авайлашгача — барча-барчасига бирдек диққат қаратилаётир. Илм-фан, адабиёт ва санъатга кўрсатилаётган алоҳида эътибор халқимиз маънавиятининг юксалиши ҳамда ёшларимиз маърифий даражасининг ўсишида, айниқса, муҳим ўрин тутади.\nҚашқадарё мамлакатимизнинг қадимий ва бой маданиятга эга масканларидан экани барчага маълум. Бу заминдан жаҳон тамаддунига улкан ҳисса қўшган Насафий, Кеший, Паздавий, Касбавий тахаллусли юзлаб олиму уламолар етишиб чиққан. Яқинда “Ўзбекистон” нашриёти томонидан чоп этилган “Буюк юрт алломалари” номли китобда Қашқадарё заминидан етишиб чиққан ўндан ортиқ ана шундай алломалар тўғрисида қимматли маълумотлар келтирилган. Мазкур вилоятга ташрифи давомида Президентимиз ислом маданияти ривожига улкан ҳисса қўшган калом илмининг улуғ алломаси Абул-Муъийн Насафий қадамжосини кенг ва обод зиёратгоҳга айлантириш, зиёратчиларга зарур шароитлар яратиш масаласига алоҳида эътибор қаратди. Бу масканда кутубхона ташкил этиш, аллома асарларини таржима қилиб, халққа етказиш бўйича аниқ амалий тавсиялар берди. Насафийлар сулоласининг сардори бўлган катта бобоси Макҳул Абул Фазл Насафий йўлидан борган Абул-Муъийн Насафий калом илмига оид “Табсирату-л-адилла”, “Қасийду-л-қавоидфи илми-л-ақоид”, “Ал-Ифсодли ҳадъ ал-илҳод”, “Маноҳиж ал-аиммати фи-л-фуруъ”, “Баҳру-л-калом” сингари ўнлаб асарлар муаллифидир. Ислом тарихи бўйича атоқли олим Убайдулла Уватовнинг ёзишича, алломанинг асарларида мотуридия, ашъария ва муътазилия таълимотларидаги асосий фарқлар илмий далиллар асосида алоҳида ажратилиб кўрсатилган, турли фирқа ва оқимларнинг ислом маърифати ва эътиқоди борасидаги хато қарашлари кескин танқид қилинган. Маълум бўладики, бу улуғ аллома асарларини замонамиз ёшлари қалбу шуурига етказиш беқиёс маърифий аҳамиятга эга.\nДавлатимиз раҳбарининг китоб маҳсулотларини чоп этиш ва тарқатиш тизимини ривожлантириш, китоб мутолааси ва китобхонлик маданиятини ошириш ҳамда тарғибот қилиш масалаларига бағишланган фармойиши бугунги куннинг энг долзарб муаммолари ечимига эришиш жиҳатидан қимматлидир. Зеро, китоб ўқишдан бебаҳра ақл занглайди, мутолаадан йироқлашган тафаккурни мудроқ босади. Бугунги ёшлар юртимиздан етишиб чиққан буюк алломалар ҳаётида китобнинг ўрни нечоғлиқ катта бўлганини англашлари зарур. Абул-Муъийн Насафий зиёратгоҳида барпо этилажак кутубхона ақлларни ўткирлайдиган, зеҳнларни чархлайдиган, тафаккурни юксалтирадиган, улуғ алломаларнинг янгидан-янги авлодларини етиштиришга хизмат қиладиган маърифат маскани бўлиши, шубҳасиз.\nПрезидентимиз Қарши шаҳридаги Ўзбекистон кўчасида Ўзбекистон Қаҳрамони, халқ шоири, давлат мадҳияси муаллифи Абдулла Орипов ҳайкалини бунёд этиш бўйича ҳам маслаҳатлар берди. Абдулла Орипов номидаги мактаб ва улуғ шоир ижодий меросига бағишланган музей ташкил этишни таъкидлади. Бу маърифат маскани ёшлар учун фахр ва ғурур тимсоли, маънавий тарбия манбаи бўлиб хизмат қилиши зарурлигига алоҳида урғу берди.\nДарҳақиқат, Абдулла Орипов ХХ — ХХI асрлар ўзбек шеъриятининг феноменал намояндаси, мактаб яратган беназир шоир. Ижодкорнинг ҳар бир шеъри кўнгилларда акс садо берди. “Жаннатга йўл”, “Ҳаким ва ажал”, “Соҳибқирон” сингари достонлари ўзбек эпик шеърияти тараққиётида янги босқични бошлаб берди.\nШоир мустақилликни катта ишонч ва умид билан қаршилади. “Истиқлол, кетма юрт пешонасидан”, дея белига ҳиммат камарини маҳкам боғлаб, мустақилликни мустаҳкамлаш жараёнларида чинакам фидойилик кўрсатди. “Ўзбекистон асри” — шеърларидан бирига қўйилган бу сарлавҳа ижодкорнинг истиқлол даври шеърияти моҳиятини тўлақонли мужассам этгани билан алоҳида аҳамиятга эга.“Истиқлол манзаралари” асари ўзбек достончилигини янги миқёсларга юксалтирди. Мустақилликнинг дастлабки йигирма йилини у ифодали қилиб, уфққа солинган кўприк, дея баҳолади.\nАбдулла Ориповдай ноёб салоҳият эгаси бўлган ижодкорнинг хотирасига муносиб ҳурмат кўрсатилаётгани -Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг адабиётга, бадиий ижодга юксак эътибори тасдиғидир. Буюк шахслар, улуғ шоиру адиблар, алломаларга бундай эҳтиром кўрсатилиши, ўз навбатида, ёш авлоднинг улар даражасига эришмоқ учун астойдил интилишига сабаб бўлади. Интилганга эса толе ёр. Бу ҳол, шубҳасиз, жаҳон тамаддунига беқиёс ҳисса қўшадиган янги замон шоиру адиблари, алломалари етишувига мустаҳкам замин ҳозирлайди.\nМақоламизни улуғ Чўлпоннинг “Қучоқ очиб халқ ичига борайлик...” деган ҳароратли даъвати билан бошлаган эдик. “Бутун кучни халқ ичидан олайлик”, деган сўзлар билан давом этади ушбу шеър. Дарҳақиқат, халқ манфаатларини устувор билиш, давлатимиз раҳбарининг таъбири билан айтганда, халқни рози қилиш мамлакатимизда давлат сиёсати даражасига кўтарилди. Президентимизнинг мана бу сўзлари барча поғонадаги раҳбар ходимлар фаолияти учун дастуриламал бўлиши жиҳатидан алоҳида аҳамиятга эга:\n“Ҳаммамизни тарбиялаган, вояга етказган — шу халқ. Барчамизга туз-насиба берган ҳам — шу халқ. Бизга ишонч билдирган, раҳбар қилиб сайлаган ҳам айнан шу халқ.\nШундай экан, биз, биринчи навбатда, ким билан мулоқот қилишимиз керак — одамларимиз билан.\nХалқ биздан рози бўлса, Яратган ҳам биздан рози бўлади”.\nСамимий айтилган бу сўзларга оғишмай амал қилиш юрт тинчлиги, Ватан равнақи ва халқ фаровонлигининг асосидир.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Бахтли-саодатли халқимизнинг энг қадимий ва файзли байрами\tҲамжиҳатлик, бағрикенглик ва эзгулик ифодаси »


Кертис Скапаротти НАТОнинг Европадаги қўшинлари қўмондонлигига тайинланди\nНАТОнинг Европадаги қўшинлари янги қўмондони Кертис Скапаротти.\nАҚШ мудофаа вазири Эш Картер НАТОнинг Европадаги қўшинлари янги қўмондони Кертис Скапароттини таништирди.\nСкаппаротти истеъфога чиққан АҚШ генерали Филипп Бридлавнинг ўрнига тайинланган.\nЭш Картер 3 май куни Германиянинг Штутгарт шаҳридаги АҚШ ҳарбий базасида ўтказилган матбуот анжуманида Скапарротини йиғилганларга таништирар экан, Қўшма Штатлар Болтиқбўйи мамлакатлари хавфсизлигини таъминлаш бўйича мажбуриятларини бажаришда собит эканини таъкидлади.\nАҚШ мудофаа вазири Германиянинг Литвага аскар жўнатиш режасини қўллаб-қувватлашини билдирди. Мазкур режадан кўзланган асосий мақсад НАТО ва Россия ўртасидаги кескинликнинг кучайиб бораётганидан ташвишланаётган Шарқий Европа давлатларини тинчлантиришдир.


Бахтиёр АКРАМОВ /«Халқ сўзи»/ олган сурат.\nАйтиш жоизки, илғор ишланмалар тадбиркорлик соҳасида ҳам ҳаётий заруратга айланаяпти. Чунки ҳозирги кунда ишбилармонларимиз жаҳонга чиқиб, ташқи бозорларга жадал кириб бораётир. Шундай экан, фаолият ҳам халқаро меъёрларга мос бўлиши керак-да.\nЭътиборлиси, мамлакатимизда бундай тадбиркорлик субъектлари кам эмас. Шулардан бири — пойтахтимиздаги “Global Invest Import” масъулияти чекланган жамияти. Корхона жамоаси айнан замонавийликка урғу бераётгани боис унинг “Premium Agro Product” брэнди остидаги маҳсулотларига Австрия, Туркия, Германия, Бельгия каби давлатларда ҳам талаб тобора ортиб бораётир.\nГап шундаки, мева-сабзавотларни қуритиб, қадоқлашга ихтисослаштирилган мазкур жамият маҳсулотлари харидорларга юз фоиз табиийлиги сақланган ҳолда етказиб берилади. Цехлар эса энг охирги русумдаги ускуналар билан жиҳозланган. Бу амалга оширилаётган лойиҳанинг биринчи босқичи, холос.\nЭндиликда жамият мутасаддилари ҳосилни етиштиришдан тортиб, экспортга тайёрлашгача бўлган жараённи зиммасига олаяпти. Яъни тадбиркорлик субъектида кластер усули жорий қилинмоқда. Шу мақсадда Тошкент вилоятидан 250 гектар ер олинди. У ердан илк ҳосил эса шу йилнинг март ойида тўпланади.\n— Европа минтақаси давлатларида саримсоқпиёз, турли кўкатларга талаб юқори, — дейди жамият раҳбари Неъматулло Ҳасанов. — Шунинг учун дастлаб уларни етиштиришни йўлга қўйдик. Тез орада сабзавотлар экамиз. Мевали боғ ҳам ташкил қилинади.\nКорхона жамоаси шу йилнинг март ойигача 3 минг тонналик универсал совитиш мажмуасини бунёд этиш ниятида. У орқали нафақат цехлар ҳарорати, балки мева-сабзавот ва кўкатлар, қисқача айтганда, ҳар бир маҳсулот олти ойдан бир ярим йилгача сархил ҳолида сақланади.\nЛойиҳанинг учинчи босқичида барча қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини тезкор музлатувчи замонавий линия харид қилиб ўрнатиш мўлжалланган. Натижада узум, қовун, ўрик, қулупнай, шафтоли сингари маҳсулотларни Хитой, Япония ва бошқа мамлакатларга сотиш имконияти яратилади. Бу ҳам амалга ошиши турган гап. Чунки юртимиз заминида етилган ширин-шакар меваларимизга дунё миқёсида талаб юқори, буюртмалар кўп. Корхона жамоаси томонидан жорий йил учун 1 миллион долларлик экспорт шартномаси имзолангани ана шундан далолат беради. Муҳими, “Ўзбекозиқовқатхолдинг” холдинг компанияси тизимида бундай лойиҳалар кўплаб амалга оширилмоқда.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Ўзбекистон — Жанубий Корея ишбилармонлари иштирокида бизнес-мулоқот ўтказилди\tТожикистон Ўзбекистонга қандай маҳсулотларни таклиф қилди? »


ҚИРОЛ ЖЕЙМС БИБЛИЯСИНИНГ ҚОРАЛАМА ҚЎЛЁЗМАСИ ТОПИЛДИ | ДУНЁ ЎЗБЕКЛАРИ | Mobile Version\n11/17/2015 Sanjar Маданият ва Санъат\nОпубликовано 29.10.2015 09:44\nМуқадас Китоб – Библиянинг Қирол Жеймс нусҳаси инглиз адабиётида энг кўп ўқилган китоб ҳисобланади. Китоб таржимонлик ишининг шоҳ асари ҳисобланиб, ундаги байтлар ҳатто дунёвий ўқувчилар тарафидан ҳам қандайдир илоҳий илҳом билан ёзилгани эътироф қилинади.\nАммо, Кембридж Университетининг архивидан топилган қўлёзма Муқаддас Китобнинг таржимаси ортида ҳеч қандай илоҳий жараёнларнинг мавжуд эмаслигига етарлича далил бўлди. Ушбу қўлёзма китобни таржима қилган 48та таржимонлардан бирининг қўлига оиддир.\n1604-1611 – йилларга оид бўлган ушбу таржима қораламалари ёзилган қўлёзма китобни Америкалик профессор Жефрей Алан Миллер топиб олди ва у бу ҳақда “The Times Literary Supplement”да ёзган мақоласи орқали хабар берди. Бу хабарни New York Times дарров оммага етказди.\nУшбу қўлёзмани ҳали керакли мутахассислар ўрганиб чиқишга улгурмаган бўлса ҳам, профессорнинг топилмаси ҳақида хабардор бўлган мутахассислар унинг Қирол Жеймс таржимасига оид сўнги ўн йилликларнинг энг муҳам топилмаларидан бири эканлигини эътироф қилдилар.\nҚоралама таржима жараёнида таҳрир қилиш, матнларни қирқиш ва хатто қўшиб ёзиш ҳоллари ҳам бўлганини кўрсатди. Бу аксар насронийлар Муқадас Китобни бутунлайича худонинг илоҳий сўзи деб эътиқод қилишларига қарамай, ундай эмаслигини кўрсатади.\nМиллер Қирол Жеймс нусҳасининг таржимонларидан бири бўлган Самуел Уард ҳақида изланиш олиб бораётган эди ва архивдан унга оид маълумотлар қидираётган эди. Кутилмаганда унинг қўлига Муқаддас Китобнинг Қирол Жеймс нусҳасининг энг қадимий қораламаси тушиб қолди. Бу қоралама эндиликда олимларга Муқаддас Китобнинг таржимаси қандай амалга оширилгани ҳақида тўлиқроқ маълумот беради.\nПрофессор аввалига бу қораламанинг нима эканлиги ҳақида тасаввурга эга эмас эди – архивда китоб нотўғри ном остида қайдланган эди. Бу қўлёзманинг бугунгача кашф қилинмаганинг сабаби ҳам шунда. Қоралама 1980 йилда Муқаддас Китобга “сўзма-сўз” шарҳ номи остида каталогга киритилган эди. Олим қўлёзмани қўлга олиб унда Муқаддас Китобнинг қайси бўлимига оид шарҳлар ёзилганини ўрганмоқчи бўлганида, унинг умуман китоб шарҳи эмас, балки Муқаддас Китобнинг Қирол Жеймс нусҳасининг энг қадимий қоралама қўлёзмаси эканлигини англайди.\nПрофессор Миллер тарафидан топилган ушбу қўлёзма Эсдрас ва Ҳикмат номли апокриф китобларни қамрам олган бўлиб, Кембрижда таржима жараёни олимлар аввал ўйлаганидан бутунлай бошқача амалга оширилганини кўрсатди. Бугунгача таржима устида таржимонлардан иборат олтита алоҳида гуруҳ ўзаро маслаҳатлашиб ишлаган деган фикр мавжуд эди. Топилган қўлёзма бу фикрни чиппакка чиқарди.\nУарднинг қаламига мансуб қоралама Муқаддас Китобнинг алоҳида қисмлари алоҳида таржимонларга ажратиб берилгани, таржимон эса ўзига тушган қисмни ўзи тушунганича ва ўз нафсига кўра таржима қилгани маълум бўлди. Бу эса китоб таржимасида кўплаб хатога йўл қўйилишига замин яратади.\nЮқоридаги ҳақиқат айрим насронийларнинг Муқаддас Китоб тўлалигича худонинг Каломидир деган сўзларига қарши далилдир. Қўлёзма Муқаддас Китобнинг илоҳийлигини буткул инкор қилмаса-да, таржимонлар гуруҳнинг қўлида аввалдан таржима қилиш учун тайёр китоб мавжуд бўлмагани ҳамда уларнинг елкасида нимани қанай таржима қилиш кераклигига илҳом бериб турадиган фаришталар ҳам бўлмаганига далолат қилади. Китоб бир нечта шахс алоҳида-алоҳида ўтириб, баъзан “таржимани ўз муддатида топшириш” деган шартлар асосида тарафидан таржима қилингани аён бўлди.


Abdulla Qodiriy. 20-yillar maqolalari. | Xurshid Davron kutubxonasi\nMuazzam Ibrohimova. Millat yuragidagi ignalar\nXurshid Davron. Uyatsizlik. Baxtiyor Salomovga ochiq xat\nErix Mariya Remark. Uch og‘ayni & Asarlaridan iqtiboslar & Ya.Egamova, D.Ayupova. Remark uslubi va uni tarjimada berish\nUmar Xayyom. Ruboiylar & Ja’far Muhammad. Falak jomidan may sipqorgan Xayyom\nVali To’ra. «Olma, qalam, yalang’och ayol…»\nTasavvurning siniq ko‘zgusi (Folklorshunos olim Jabbor Eshonqul bilan shoir Faxriyor gurungi)\nZamonaviy tojik she’riyati antologiyasidan namunalar. Odil Ikrom tarjimalari\nCansu Delibalta Gürbulak. Hurşid Devran’ın “Asumanda Güneş Yok İdi” Adlı Hikâyesi Üzerine Bir İnceleme\nVadud Mahmud. Ikki maqola. Turk shoiri Ajziy & Ismoil Hikmatning «Turk adabiyoti tarixi» kitobi xususida\nHusan Maqsud. Behbudiyning nabirasi yoxud akademik (va) shoir. Esse\nXurshid Davron. Yangi she’rlar & Xurshid Davron «She’riyat lahzalari» teleloyihasida (Surxondaryo TV)\nYozish mashaqqati. O’zbekiston xalq shoiri Xurshid Davron bilan gurung\nAzizxon Qayumov. Toshkent shahar hokimi Rahmonbek Usmonovga ochiq xat\nDilimda motam, elimda motam. Qozog’istonda halok bo’lgan yurtdoshlarimga bag’ishlov\nOtayor. She’rlar & Shoir haqida ikki esse\nAlisher Navoiy. Ruboiylar & Qit’alar, fardlar,… Инсоний ишқ-муҳаббатни, меҳру вафо, иффат, шарму ҳаё ва назокатни ёниб, ҳассослик билан куйлаган Навоийнинг гўзал…\nAsqad Muxtor. Uyqu qochganda. Tundaliklar. Birinchi daftar. Устоз адиб Асқад Мухтор таваллудининг 95 йиллиги олдидан Атоқли адиб, шоир, файласуф Асқад…\nAsqad Muxtor. Umrim manzaralari & Uyqu qopchganda… 23 декабрь – Устоз Асқад Мухтор таваллуд топган кун Чинакам бадиий асар ҳамма вақт жавобсиз…\nIzzat Sulton. Uyg’un. Alisher Navoiy. Drama &… "Алишер Навоий" драмаси икки ҳамкор муаллифнинггина эмас, академик театр, қолаверса умум ўзбек саҳна санъати,…\nUsmon Nosir. She’rlar. 13 ноябр — буюк шоир Усмон Носир таваллуд топган кун Усмон Носир шеърияти, аввало, ҳаётийлиги,…\nAbdulla Qodiriy. 20-yillar maqolalari.\nMuallif Adib: Muborak kun, O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati 14.04.2014 izoh yo'q\nАбдулла Қодирий шўро ҳокимиятининг дастлабки йилларида нафақат ўзбек адабиётидаги биринчи роман «Ўтган кунлар» ни яратди, шу билан бирга журналист сифатида кўплаб публицистик ва ҳажвий асарлар ёзди. Буюк адиб таваллудининг 120 йиллиги нишонланаётган кунларда унинг айни шу йўналишда қолдирган меросига диққатни қаратишимиз бениҳоя ибратлидир.\nУламо ва бойларимиз иттифоқга келмовлари ила баробар сайловни зўр тартибсизлик ила ўтқаздилар. «Шўрои ислом»га товуш берувчига такфир қилувлардин ва бошқа зўрлик ила ўз нўмирларини халққа таратувдин, учунчи нўмирни олмай ўнунчига товуш берувни хоҳлаганларни маҳалладан чиқармоқ, ўлук-тиригиға кирмаслик ила таҳдид қилдилар. Сайлов куни низомға хилоф ўлароқ, ҳар кимни ўз тарафиға кучлаб ундадилар. Масалан бизнинг «Беш оғоч» даҳасина тобеъ «Хўжа Нуриддин» мозорида шундай воқиъалар бўлди: эрта билан сайловга бормоқ қасди ила кўчага чиқдим. Катта саллалик муллалар, зўр қоринлик бойлар қўлларинда даста-даста ўз сайлов нўмирларин олиб, баланд овоз ила ўткан-кетканларга ўз нўмирларин тарғиб қилмакда, ҳаттоки «Учунчини олмаган кофир! Ўнунчини хоҳлаган бадмазҳаб!» деб қичқирмакда эдилар. Бу зотларнинг ҳадларидан бунча тажовуз қилганлариға таассуф чекиб, участка эшикиға етдим.\nБу ерда қўлларинда учунчи нўмир қоғаз ушлаган муллалар ва маҳалла имомлари дасталаб бўлиб, контрўл равишинда текшириб, агарда учунчи тарафдори бўлса хўб, ўнунчи бўлса неча хил мазаммат ила қўлидан конвертин олиб, ўз қўллариндаги учунчи жойланган конвертни бермакда эдилар. Сайлов бутун босқунчилик ҳолин олган эди.\nБу ҳолни кўргач, милитсияга мурожаат қилдим. «Маат-таассуф, муллалардан қўрқаман!» деган жавобни эшитдим. Раисга билдирмоқ бўлиб эдим, тиғизлиқдан уйга кирмоқ мумкин бўлмади. Ҳайрон бўлиб туриб эдим, бир танишим ёнимга келиб: «Бу ерда ўнунчидан дам ура кўрманг, муллаларнинг тарафидан қўюлган махсус кишилар бор, агарда муллаларга еткузсалар снзга ҳужум қилувлари эҳтимол», деди. Воқиъан ҳужум қилувларин ўзимда сезган эдим. Чунки баъзи муллаларнинг ва бойларнинг ўз оғзидан: «Ҳар ким ўнунчига тарғиб қилса тўб-тўғри уриб ўлдириш», деганларини ҳалидан ҳали эшитмакда эдим. Бу ҳолларни кўргач, бутун ҳушим бошимдан учди.\nБояги эшик контрўллари олдига қайтиб оларнинг сиёсатларига қараб туриб эдим, қора куч тарафдорлариндан бир махдум менга ўқрайди. Бу муҳтарам зот-бобаракот махдумнинг хўмраювин дарров сездим ва дедимки: «Махдум афанди, мен халқни таҳдид ва такфир ила қўрқутиб «Шўрои ислом» испискасиға тарғиб қилмаячиқмин. «Шўрои ислом» бу ишни ҳар бир кишининг инсоф виждонина топширмишдир. Аммо сиз муҳтарам махдумнинг уламо-боён жамиятингиз тарафидан билмадим на учундир низом ва қонунға хилоф ҳаракатлар кўрулмакдадир. Менга ўқрайманг! Ҳақсизлик қаю тарафда бўлса шу тарафка ўқрайинг!», дедим.\nШу аснода атрофимни ҳалиги махдумга ўхшаш зотлар чулғаб олмиш, гўёки махдумнинг буйруғини кутмақдалар, токи менга ҳужум келтурсунлар. Махдум ранги бўзарган ҳолда маним ёнларимга ва қўлтуғим орасига қаранур эди. Токи ўнунчи нўмирдан бўлса тортиб олсун ҳамда дўстларига буюриб урдирсин. Менда ҳеч нарса йўғлигини билиб бошқа тарафка йўналди.\nҲамон бояги босқунчилик ҳукм сурмакда, ўнунчини йиртиб, учунчини бермоқ давом этмақда, балки борган сайин ривожланмакда эди. Такфир ва таҳдидлар…\nШул орада ёшлардан мулла Зайниддин афанди Ҳусаинов қора куч тарафиндан қаттиғ равишда қийналди. Бу ҳолларни кўргач, қора халқ орасинда турмакни хавфлик санаб, участкадан чиқдим. Маним ила баробар кўб кишилар учунчига овоз берувга виждонлари қабул қилмай, ўнунчига бермоққа муллалардан қўрқиб, сайловдан маҳрум бўлиб кетдилар. Биноан алайҳи бу сайловимиз яширин, текиз, ҳар кишининг хоҳишича бўлмай, уламо, бой ва махдумлар босқунчилиги остинда ижро этилди. Бунга таассуф этмаска мумкин тугил. Чунки учунчи испискада ҳуррият ва ҳуқуқға шул қадар қарши эскилик тарафдори қора гуруҳлар борки, булар ҳоким бўлғанда на бир тартибли мактаб ва на бошқа ислоҳот кўрурга мумкин тугил.\nМазлум (Эски шаҳарлик)\n«Улуғ Туркистон» — 1917 йил, 4 август, 20-сон, 4-бет\n Мақола шаҳар думасига қайта сайлов муносабати билан ёзилган. Думалар ҳайъатининг учдан икки қисми христианлар ва учдан бир қисми мусулмонлардан иборат бўлган.\n1917 йил 30 июлда Тошкент шаҳар думасига навбатдаги қайта сайлов бўлиши белгиланади. Бу сайловда асосан эскиликни ёқловчи «Уламо» жамияти, тараққийпарвар «Шўрои исломия» жамияти ва болшевиклар орасида номзодлик учун кескин кураш кетади. Сайлов кунидан бир мунча илгариёқ руслар бу сафарги думага сайловда мусулмонларнинг қўли баланд келишини сезиб «Шаҳарнинг янги қисми учун алоҳида дума сайлаймиз», деб Тошкент думасини иккига бўлиш таклифини кўтариб чиқадилар. Бу ҳолнинг олдини олиш учун «Шўрои исломия» жамияти — агар рус тилини билмаган, сиёсий маълумоти бўлмаган «Уламо» жамиятининг номзодлари сайловда ғолиб келса, думада рус номзодлари билан биргаликда иш юрита олармиканлар, агар юрита олмасалар, думанинг иккига бўлинишини аниқ билиб, оқибатда маҳаллий мухторият, мустақиллик олишга ғов бўлишларини, яна мустамлака ҳолида қолиб кетишларини билиб, иложи борича ўз жамиятларидан дума номзодлигига озми-кўбми русча маълумотли, янгича тарбияси бўлган юрист, доктор, комиссар, муаллим, зиёли савдогар, русча маълумотли приказчик, очиқ фикрли уламоларни кўрсатадилар. Лекин «Уламо» жамияти Эски ва Янги шаҳар авом халқи орасида «Шўрои исломия» жамиятининг номзодлари бадмазҳаб кафказли, динсиз татарлардан уларга овоз берманглар деб ташвиқ қиладилар. Натижада авом халқ муллалар ва бойлар жамияти «Уламоининг номзодларига овоз бериб, улардан 62 номзод ўтади, тараққийпарвар зиёлилардан эса фақат 11 киши сайланади… Думанинг ишларида бу «Уламо» жамнятининг номзодлари «Муваққат мактаб комитети» ҳайъатига номзод сайлашда ҳатто Мунавварқори ва Содиқ Абдусатторовга овоз бермайдилар. Ва бошқа ташкилий ишлар ҳайъатига овоз беришда ҳам ўша ўн бир тараққийпарвар ўрнига русларга овоз берадилар… Бахтга қарши Тошкент думаси большевикларнинг зўрлиги билан 1917 йил 2 декабрдаги фармонига биноан тарқатиб юборилади.\nЁзувчи Ҳабибулла Қодирий «Отам ҳақида» китобида Абдулла Қодирий ва унинг маҳалладоши, Зайниддин Ҳусайн ўғлининг ўша йилги шаҳар думасига бўлган сайловда қатнашганларини ва уларнинг бошндан ўтган воқеани ёзиб ўтадилар. Ёзиб ўтилган хотира юқоридаги мақоланинг руҳи ва мазмунига мос келгани учун бу мақолани Қодирий қаламига мансуб, деб тўпламга киритдик.\n «Улуғ Туркистон» — Тошкентдаги татар буржуазияси газетаси. Феврал революциясидан кейин нашр этилгаи, миллатчилик қарашларини илгари сурган, муҳаррири Кабир Бакир.\nМАЪОРИФ ШЎРОСИ ДИҚҚАТИҒА\nСўйлаб ўлтурувнинг ҳам лузуми йўқдурким, бизим учун бир-бир масаладан ҳам илгарироқ мактаб масаласига жиддий қараб, камчилик-етишмаган ерларини такмил ва ислоҳ этмак маорифга чўл халқимизнинг диққатини шул нуқтага жалб этмак керакдир.\nБошқа ишларга эътиборсиз қараганимиз каби, бу маориф ишини ҳам мухмал қолдирсак вақтидан истиъфода этмаган, тушимизга ҳам кирмаган енгиликларга куфрони неъмат этган бўлурмиз.\nИстибдод даврида биз мусулмон ёшларнинг кеча-кундуз мактаб-мактаб дея бақирдиқларимизни кўз олдимизға келтирсак, энди ўшал вақтда имтилган амалимизни кўз олдимизда кўрармиз. Иш шундоғ экан, энди ҳам танбаллик этсак, бутун масъулият келажак тарихда бизим устимизда бўлур.\nМундан бир неча кунлар илгари бир неча ўртоқлар ила мусоҳаба этишмоқда эдик. Мусоҳиблар ичида ибтидоий мактабларимиздан бирининг мудири… афанди ҳам бор эди. Миллатнинг истиқболи фақат мактаблар ила порлаяжағига имон келтирдиғимдан ҳалиги афандидан ҳозирги ибтидоий мактабларимизнинг боришиндан, бу йилги қишга мактаб ҳаётида ҳозирликдан саволлар бердим. Афанди шундоқ жавоб берди:\n«Халқимизнинг янги мактабларга рағбати жуда яхши. Мактабда жой етишмайдир. Бошқа мактаб муаллимларининг ҳолидин хабарим бўлмаса ҳам ўзимизнинг муаллимларнинг ўз вазифасига тушуниб ҳаракат этувчилар, дея оламан. Лекин ёзув асбобларига фавқулодда эҳтиёж кечирмоқдамиз. Ўқуш учун ёзув асбоблари сўраб гуруҳлаб «Маориф шўроси»га мурожаат этсак ҳам, шу чоққача бир натижа чиқмади. Маориф шўросининг бизга жавоби «Шошманг, бариси топилур»дан нарига ўтмай бу йўлда ҳаракат этдиклари кўрилмайдир. Агарда қиш учун қалам, дафтар ва бошқалар ҳозирланмаса — кўнгилсиз натижа бериши табиъийдир. Чунки мактаб болаларининг аксариси ишчи-камбағал болалари бўлиб, бир дона дафтарни 40-50 сўмга, бир дона қаламни 30-40 сўмга олувлари ғайримумкиндур. Ҳолбуки дафтар бир бола учун ёлғуз биргина эмас, дарсга қараб олти-еттитача лозимдир. Мана шу тарафларини ўйлаганда билмадим, мактабларимиз қишда не ҳол кечирар. Аммо маориф шўросини бу масалага илтифоти бояги».\nМан бу сўзни мундан илгари ҳам бир муаллимдан эшитган эдим. Энди бунинг ила иккинчи бўлди. Ёзув асбоби масаласи ҳақиқатан ҳам муҳум бир масала бўлиб, вақтинда тадбири кўрилмаса ҳалиги афандининг айтканидек, яхшилик ила натижаланмаса керак.\nМактабдаги ўқувчи шогирдлар камбағал кишиларнинг болалари ўлдиқдан дафтар-қаламни ўз ёнларидан олувлари мумкин эмас. Зўрғагина кунини ўтказиб турган ишчи халқ ўғлининг дафтар-қалами учун ойига бир-икки юз сўм чиқимдор бўлиб бола тарбия этуви, бошқа миллат ишчилари учун бизга қараганда онгли бўлдиқларидан енгил бир иш бўлса ҳам, бизнинг эндигина шу йўлга оёқ боскан камбағал халқимиз учун осон бўлмаса керак.\nБизнинг қора-нодон ишчиларимиз ўғлининг мактаби учун ойига бир-икки юз сўм чиқимдор бўлуви эса тўғридан-тўғри: «Ман сенинг мактабингға мунча чиқимдор бўлиб ўқита олмайман», дейдирда, ўғлини мактабдан олиб, ўқувдан маҳрум этар. Бу бизим учун табиий бир ишдир. Ҳозирда ўқув асбоблари бозордан топилиб турган бўлса ҳам сўнгроқ топилмов эҳтимоли ҳам бор. Ишчи болалари ёнлариндан дафтар-қалам олганларинда, оқчага ҳам топилмай бошласа тағи бир бало бўлур.\nШунинг учун «Маориф шўроси»нинг бу масалага яхширок аҳамият беруви, албатта, лозимдир. Масаланинг аҳамиятига тушинган «Маориф шўроси» балки мунинг гадосига киришкан чиқар, лекин бу ҳолда бу ишга тадбирсиз қарамак, эндигина йўлга қўйилган ибтидоий мактабларимизга ўтказилган миллат гуллари болаларимиз учун бир жиноят бўлур.\n«Иштирокиюн» — 1919 йил, 23 сентябр, 180-сон\nБИЗДА ТЕАТРУ ИШИНИНГ БОРИШИ\nТЕАТРУ ВА МУЗИҚА\nМаълумдирки, бизим Туркистонда драма ҳам театрнииг тарихлари 1912 йилдан бошланиб, буларни қабул этканимизга етти йиллар бўлади.\n1912 йилдан илгари Туркистонда татар қариндошлар тарафидан театр ўюнлари бўлуб турса ҳам табиий бизим турмушимиздан четдароқ бир руҳдаги асарлар ўлдиқдан ерли ёшларни у даражада ўзига жалб эта олмаған, тўғриси ул вақтда Туркистон ёшлари жуда оз ва шу нисбатда шеърий асарлардан йироқ масофада турарлар эди.\n1912 йилдан бошлаб «Падаркуш» исминда ўз турмушимиздан олинған театр рисоласи Маҳмудхўжа Беҳбудий тарафидан майдонга қўйилур. «Падаркуш» рисоласи Туркистоннинг умуман деярли ҳар бир катга кичик шаҳарларинда мавқиъ томошага қўйилуб, ёшларимиз учун бир даража театру мақсади онглашилур. Мана шундан сўнг бизда театр масаласи бош кўтаруб, ярим-ёрти театр рисолалари ёза бошлаймиз. Бундай шеърий асарларни тақлид сўнгинда қабул этмак маданий миллатларнинг бир қонуни эса-да, бизда биринчидан, бу ишга янгилиқ ва матбуотсизлиққа, алалхусус бундай нимарсаларни танқид қилурға иқтидорлик мунаққидларимиз йўқлиғиндан шу кўйинча қабул этилиб, матбуот элагиндан ўтқузилмас.\nБу ҳол 1912-1917 йилгача давом этиб, 1918-йилдан эътиборан, маълум ҳар бир иш учун кенг йўл очилдиғи каби маориф ишлари учунда ўртадаги тўсқинлар олинғач, театрлар ёзмоқ иши ҳам ҳар бир қўлидан ёзув келадирған ёшлар ва ўқувчи шогирдлар учун бир эрмак ёки ҳавас шаклиға кирди.\nБу ҳол Туркистоннинг бошқа гўшалариндан кўра бизим Тошканд ёшлари орасинда кўбрак кўрилди. Бир нечаларини истисно ила, ўз имлосин тўғрилаб ёза олмағанлар, «драматург», «комик» ҳатто «оператўр» ҳам бўлиб майдонга чиқдилар-да («трагедия»ни ёзмағанларига шукр қиласан энди!) Тошкандни ола-чипор драма, комедия ва опералар ила тўлдирдилар. Буларни ўйналғали турли формадаги артистлар ҳам топилиб, ҳафтада бир неча мартабалаб театр кечалари бўлиб, Тошканд том бир маданий халқ турмушини онглататурған бўлди.\nБу театрулар халқимизга табиий таъсирларин бераларми, масаласига келганда маъаттаассуф биз иккинчи турли таъсир сезамиз: томошачилар театрни бекорчиликка эрмак ва ўзларининг эскидан қолма масхарабозлиқлари, дея қарий бошлағанлар. Ҳақиқатан ҳам, ўйлаб кўрганда, бизда театр ишининг бу равишда бориши ярим маданий халқимизға шундай таъсир қолдирмай мумкин эмасдир. Бир неча асрлардан бери сафсата ва сиҳрбозлиқлар ила заҳарланиб келмакда бўлған халқимизға адабий мактаб бўлур умидинда бўлдиғимиз театрнинг бу ҳоли ғоятда аянчлидир.\nТеатрларга халқимизнинг бу назарда қарай бошлови шубҳасиз театр асарларимиз аҳлсизлар тарафидан бажарилувидандир. Театр, турмушдаги етишмаган ва ортиқча ерларни кўз олдимизға мужассам этиб кўрсатувчи бир ойнадир. Иш шундоғ экан, биз ҳам ўз театрувимизни кўрганда турмушимизнинг аксини кўрмагимиз керакдир.\nЛекин биз ўз саҳнамизда шу чоққача ўзининг санъаткороналиғ ила ичига киритиб юбориб асарлантиратурған на бир драма ва на бир комедия кўрамиз. Аммо кўрдик, маъаттаассуф, на драмалик номиға, на комедиялиғ отиға мувофиқ бир асар учрата олмадик. Қайси бир янги ёзилған драмасига қарама, бузуқлиқ, саҳна учун хиёнат!..\nКомедия, дегач нима тўғри келса шундан кула бермак эмас, балки ўзининг туб шартига мувофиқ этиб кулмак, драма ёзғанда мавзуни турмушимизнинг нақ бир чирик жойидан олмоқ ва шунинг ила баробар адабиёт торозусига солиб ёзмоқ керакдир.\nБоқингиз, муҳаррирлик ғурури ила ёзилған драмаларгаким, бунда бирисининг олдиғи мавзу ғоят аҳамиятсиз, турмушимизда йўқ, яъни фантазия шаклли бир нарса, иккинчисининг олған мавзуи аҳамиятли, лекин воқиъали тасвир йўли сўнг даража бузуқ, асардаги қаҳрамоннинг сўз ва иши характерига номувофиқ, диалог ўрнига монолог ишлатилган, монологни талаб этган бир ўрин бутун кўрсатилмаган. асар қаҳрамонининг ички сири очилмай томошачиларни қабзиятга еткурган ва актлар тўла кўрсатилмаган учун кўб ерлар мажҳул ва ҳоказо…\nШу яқин орада «Темир тўдаси» тарафидан «Жадид-қадим» исмли бир драма қўйилуб ўтди. Таассуфки, баъзи монеълар сабабли бу драмани кўра олмадим. Эшитувимға қарағанда, бу драманинг мавзуи исминдан ҳам маълум бўлувиға кўра, жадид ва қадим орасиндаги маслак кураши ила бошланур экан-да, натижа қадим жадидни ўлдируви ила тамомланур экан. Бу эса турмушимизда йўқ бир воқиъа. Дуруст, жадид-қадим орасинда маслак кураши бор, бу маълум. Аммо жадид қадимнинг бир-бирини ўлдиришмак даражасига етуви шу асарда биринчи мартаба кўрилур. Бу турмушимизда биринчи ихтиро!.. Дуруст, Бухорода қадимлар тарафидан (уламо фатвоси ила) кўб ёшлар қурбон этилди. Бунинг омиллари қора халқ ва ҳукумат эди. Аммо бизнинг бу ерларда бундай воқиъаларни юз кўрсатиши ҳеч эшитилмаган ишдир. Агарда бизда ҳам шундоқ яширин сирлар бўлса, ошкор этдиги учун бу асар муҳарририга ташаккур этамиз.\nХулоса, мундоқ келишсиз ишлар театр оламинда шу даража кўбдирки, буларни ёзиб кўрсатув учун бутун вақтни фақат шунга боғламоқ керак бўлур. Бу ҳолнинг давоми ёш саҳнамиз учун жиноят, суистеъмолдир. Бунинг каби эътиборсизликларни орадан кўтарув учун бирдан-бир чора бўлса, у ҳам танқид йўлидир. Лекин бундоқ ҳавасаки, майда-чуйдаларни очиб кўрсатиб, аҳли тарафидан ёзилған шеъриятли театр мажмуъаларнигина жавоҳиран очиб бературган бир мунаққидимиз йўқдир. Балки бордир, лекин майдонга чиқмилар.\nБундан бир неча кунлар муқаддам «Тўкма» театрининг бузуқлиғина қарши чиқған «Ишчи» ўзига бир даража кўнгил боғлатған эди. Лекин анинг ҳам айтмакда бўлдиғи танқидлар ёлғуз саҳна камчиликлари, артистларнинг ўюнни бузуқ ўйновлари ва шунга ўхшаш иккинчи даражадаги ўринларни танқидидан нариға ўтолмади. Меним бу дедигимдан «Саҳна ва артистларни танқид этув ноўрин эмиш», деган мақсад онглашилмасун. Албатта, булар ҳам ўз мавқеъинда тейишли ишлар, лекин демоқ истайманки, кенг маънавий жиҳатдан ўлдиқдан илгари театр асарларининг асл ўзини умумий адабиёт ўлчовина солиб операсия қилиб чиқиш биринчи мартаба лозимдир. Билсунки, асар саҳнага қўйилатурған бир нарсами ё йўқ.\n«Ишчи»нинг этдиги танқидларидан ҳар бир чўпчак ҳам бир ҳақиқий асар бўлиб танилуб, ҳалиги дедигимиз иккинчи даражадаги тараф, тузук бўлса бас, деган мақсад онглашиладир. Бу камчилик эса «Ишчи»нинг оз тажрибалилиғиндан бўлса керак. Мен ўз тириклигимиздан кўпия бўлған шеърий асарларни кўпаювин тилайман. Тилаймангина эмас, ҳамон ҳарорат ила кутаман. Буни эса қўлидан ёзув келадурган ҳар бир кишидан эмас, ўзининг аҳлидан кутаман.\nЁшларимизнинг тарбия ери мактаб бўлса, катталаримизники театрулардир.\nКатталаримизнинг мактаби ёзувчилиқ, педагўгларнинг ёздиқлари дарслар. Фантазия, уйдирмалар бўлмасин.\nТурмушимизнинг акси — уста рассом томонидан олинған акс бўлсин, — дейман.\n«Иштирокиюн» 1919 йил, 11 декабр, 239-сон, 2-бет\n «Темир тўдаси» — ҳарбий ватанпарвар ёшлардан тузилган гуруҳлар бўлиб, улар мактабларда ташкилий ишларни бажаришган, болаларга жисмоний тарбиядан дарс беришган, пьесаларни саҳналаштирганлар.\n «Жадид-қадим» — шоир Хуршиднинг асари.\nБИЗДА АСКАРЛИК МАСАЛАСИ\nБошқалар тарафиндан ҳуқуқингнинг топталмови, четларга маҳкум, мазлум бўлмаслик, чет миллатларга ўз товушингни эшитдируб эшитмоққа мажбур этувға шубҳа йўқким, қўлингдаги қуролингға, аскарий кучингға қараб бўлур.\nКўрамизким Оврупо, Омриқо миллатлари бунчалиқ шаън-шавкатни фақат ҳарбий куч ила қозонмишлардир. Оврупо, Омриқо империалистлари Шарқ халқини фақат қурол кучи ила ўзлариға асир этмишлар ва ҳали ҳам ҳарбий куч ила Шарқ мазлумларини занжирда тутарлар.\nАммо биз шарқли мазлум мусулмонлар эса шу қуролсизлик, аскар йўқлик ила шу золим хунхўрлар занжирига банд бўлмишмиз. Дуруст, биз шарқлилар ғарблиларга қараганда маданиятча бик тубандамиз, бизим мазлумиятимиз маданиятсизлигимиз учун дейилса мумкин. Лекин шундоғ бўлса ҳам истиқлол олиб, аскарсиз яшамоқ бутунлай мумкин эмас. Натижаси бошқа қуролли мамлакатларга қул асоратда юрилувдир. Бунинг учун далил қилиб афғон қариндошларимиздан кўрсатилса мумкиндирки, афғон халқи ҳозирда ва мундан элли-олтмиш йил илгарида ҳам маданиятча биз туркистонлилардан ортиқ бўлмай юрар эди. Лекин бошқа маданий миллатларнинг тахт ҳокимиятига ўткани йўқдир. Бу нимадан эди?..\nКўз олдимиздадирким, шу маданиятсиз афғон халқи бутун дунёга ҳокимлик даъвосига етишкан Онглиядан ўзининг озгина ҳарбий кучи ила ўз тилагини имзо этдирди. Аммо биз Туркистон ишчиларига келганда оғзимизға қўюлган тайёр ошни ҳам эблаб ичолмаймиз. Қурол, кийим, жой ва овқат ҳозир бўлган ҳолда аскар бўлувдин фарсахларча йироқға қочамиз…\nДуруст, бизим бу қўрқоқлигимизни ҳам ўрни бор, мундин элли йиллар илгари ор-номусли Алимқулимиз, Қаноатшоҳларимиз ва ….ларимиз бўлган, ватанимиз чор ҳукумати тарафиндан забт этилгач, энди ўз истибдоди остинда қул этиб қолдирмак нияти золимонасинда ёнимизда пичоқ тақиб юритувни ҳам манъ эткан. Шу золимона политика орқасинда ҳозирги қўрқоқлик ҳолига таназзул этканмиз.\nБиз мусулмон меҳнаткашлари буюк Ўктабр инқилобидан сўнг ҳурриятни, истиқлолни яна эгаллаш ила бошладик. Ўзимиз учун маҳкумиятдан қутулиб яшовнинг мумкинлиғин сездик. Бошлаб қўлдан кеткан ҳуқуқларимиз ўз қўлимизга кира бошлади. Сўнгғи вақтларда ватанимиз бўлган Туркистон идораси ҳаммаси бўлмаса ҳам ярмиси деярлик ўз йигитларимиз қўлиға ўтди.\nДемак, мамлакатнинг ярим идораси ўз қўлимизда. Туркистоннинг бутун меҳнаткашларининг имони комил бўлса керакки, яқинда рус меҳнаткаш биродарлар: «Шу кунгача биз сизнинг ўз вазифангиз бўлган бу ишларга узвий биродарлик учун ёрдамлашиб келдик. Энди марҳамат этиб, ўз ишингизни ўзингиз ишлангиз, мундин сўнг биздан сизга ёрдам бўлмаяжак!», дебдурлар. Бу бир табиий иш.\nЮқорида ҳам сўйланиб ўтилди: «Мамлакат идораси аскарсиз мумкин эмас». Идора ўз қўлимизга ўткач, табиий, ватанимизнинг душмандан муҳофазати ўз устимизга тушажак. Бунинг учун ўз аскаримиз бўлурға керак. Табиийдирки, мамлакат идораси бизнинг қўлда бўлиб аскарликни бошқалар қилмаяжак. Бу мумкин ҳам эмас. Шунинг учун агарда биз мустағил, қуллиқдан қутулиб яшовни хоҳлар эканмиз, яқин истиқболимиздаги бахтли кунлар учун аскар бўлувимиз, ватан муҳофазасига ҳозирланувимиз лозим. Лозимгина эмас алзамдир. Мусулмон ишчилариндан аскарлар ҳозирлов эҳтиёжи энди сиз ёшларга бўлса керакки, мусулмон ишчилариндан кўнгилли аскарлар йиғмоқ ҳақинда Марказ мусулмон бюроси тарафиндан Эски шаҳар синфий иттифоқлар шўросига бир мурожаатнома тушурилган экан. Бу мурожаатнома мазкур шўронинг шу сўнгғи умумий мажлисинда кўрилиб, тубандаги қарор берилганки, аҳамиятига кўра шу қарорни айнан кўчириб ёзаман:\n«Мусулмонлардан кўнгилли аскар йиғмоқ Туркистон ўзбак ишчилар ҳаётини таъмин ва четлар тарафиндан топталган ҳуқуқини тиргизу деган сўздир. Биз бу аскарлик масаласини шундоғ онглаб, Марказ мусулмон бюросининг мурожаатини тамом шодлиқ ила қарши оламиз. Остинда эзила-эзила тамом ишдан чиқған аскар бўлув сўзини бир ваҳималик ва … деб онглий бошлаганлар. Шунинг учун мусулмон ишчилариндан аскар йиғувга зўр ташвиқот лозимдир. Биноан алайҳи, бизнинг ўттуз тўрт минг меҳнаткаш намоёндалари Марказ мусулмон бюросига мурожаат этамизким, кўнгилли аскар йиғув ташвиқотига бизим ёнимизга муқтадири мушаввиқлар бериб, бизим ташвиқот ишимизга ёрдамлашсун. Эски шаҳарга таълим жойлари очиб ҳарбий муаллимларни мусулмонлардан қўйсун. Мусулмонларнинг ўзидан аскарий муаллимлар еткузмак учун курслар очиб, шу кундан эътиборан Эски шаҳар синфий иттифоқлари шўросига бир нафар ўз ҳарбий вакилини доимий этиб тушурсун».\nМана бу қарор ғоятда кўнгилли бир иш, лекин бошқа қарорларимиз каби бунда — қоғаздагина қолиб кетмови матлубдир. Яхши соатда!\n«Иштирокиюн» 1919 йил, 4 ноябр, 211-сон\n Ўша вақтда Афғонистон подшоси Омонуллохон (1892-1960) юртининг мустақиллиги учун кескин кураш олиб бориш ниятида эканлигини баён қилиб, Совет ҳукумати билан дипломатик ёзишмалар олиб боради. 1919 йил май ойида Совет қукумати Афғонистоннинг давлат мустақиллигини тан олади. Ўша кунларда инглизлар Афғонистонга қарши қуролли ҳужум уюштнради. Лекии улар мағлубиятга учраб, афғон халқининг мустақнллнгини тан олишга мажбур бўлади.\n«Иштирокиюн»нинг бир нўмиринда Тошқун ўртоқ «Қимматчилик тинкамга тегди» унвонли бир мақола ёзиб: ман сўққабош бўлатуриб шунча қийналмоқдаман, аммо бола-чақалик акаларнинг ҳоли нима кечмоқда экан, мазмунида бир сўз сўзлийдир. Бола-чақалик бир йигит ўлдиғимдан Тошқун оғанинг бояги сўзи маним ярамга туз сепди. Шу қимматчилик вақтининг оиладор бир кишиси бўлувим сабаби ила қўлимга қалам олиб ман-да ўз ҳасратимни ёзиб ўтмоқчи бўлдим. Лекин маним кечирмоқда ўлдиғим кунлар олдида Тошқун ўртоғимники ҳолва бўлиб қоладир. Мана тубанда ўқуб кўрулсун: Ош-нон емоқдан бошқага ярамаган бир чол отам ила бир кампир онам, ёлғуз сўз сўйлаш ила ош пиширишка яратилган бир хотуним бор. Кўчага юз карра чиқиб, ҳар уйга кирганда «Ойи, нон бер!»ни ўзиники қилиб олган бир қизим, топканини кўчада чиқим қилиб, эрта-кеч маним овқатимга шерик бўладирган бир иним бор. Булардан бошқа тағи бир яшар ўғлум бўлса ҳам, Худога шукр, ҳали тиши чиқғанча йўқ. Маним қаровимдаги жамъи муфтхўрлар олти жон, ўзим ила етги жон бўламиз. Мана шу юқорида кўрсатганларимни тўйдирмоқлик кафолати маним устимга юклангандир. Ўзим… да хидмат қилиб, ойлик вазифам саккиз юз қирқ сўм, ҳар кунига йигирма саккиз сўм 33 тийин тушса керак. Энди шу жонвор йигирма саккиз сўм 33 тийиннинг устидаги («Ишчи» ўртоқнинг таъбиринча) машмашага томоша қилинса: ман Эски шаҳар озиқ шўъбаси тарафидин берилажак озиқларни ҳисобга олмай, тўп-тўғри бозор баҳосига ҳисоб юритаман, чунки Эски шаҳар озиқ шўъбасининг берадирган йигирма кунда бир карра нонини, икки ойда бир мартаба оила бошига икки қадоқ зиғир мойини, бир ярим ойда жон бошига бир қадоқ сўк ва биринчни, оҳ ўлдим, деганла ярим қадоқ гўшини бутунлай ҳисобга олмайман. Ийднинг биринчи кунидан бошлаб то алҳолгача билмадим, нима сабабдандир нон ҳам бергани йўқ. Бошқа нимарсалар ҳам ҳоказо… Агарда қаттиғ тегмаса озиқ шўъбасининг мутасаддиларига шундай тавсияда бўлинур эдим: Бизадек камбағал Жулқунбойларни, ўзингизни, ҳам комитетингиздаги икки юзми, уч юзми хидматчиларингизни жавобини берингиз-да, ҳаммамизни оворагарчиликдан ҳам тамуғликдан қутқаринг!\nМақсаддан йироқ тушибман. Эрталабки чойни беш дона нон ила ичамиз. Бир пут унни ўрта ҳисоб ила икки юз сўм қилганда ҳар донаси беш сўмдан тушиб, йигирма беш сўм бўладир. Чойни ҳам уч сўм ҳисоблаганда юқорида кўрсатиб ўткан бир кунлик топишимнинг машмашаси тамом бўлиб, куннинг мундан бу ёғига бўладирган харажатлар бутунлай ўринлидир. (Эҳтимолки, бу сахиёна ёлғуз эрталабки чой учун бериладургандир).\nЎрни йўқ чиқимлар: тушлик чойга уч дона нон пули ўн беш сўм. Ўзим хизмат вақтида арзон баҳо ошхонадан бир коса ош ейман — пули олти сўм. Жамъи йигирма бир сўм. Энди кечқурунги ошлик тури ҳафтада шу равишча бўладир: шанба ила душанба кун мошхўрда, якшанба ила сешанба мошкичири, чаҳоршанба кун сўк оши, панжшанба куни убра, жумъа куни палов. Паловдан бошқаларининг чиқими озроқ фарқли бўлгани учун бир кунлик масаллиқ тубандагича ҳисобланса мумкиндир. Ярим қадоқ мош беш сўмдан етти сўм элли тийин. Ярим қадоқ биринч олти сўмдан тўққуз сўм. Чорак қадоқ мой ўн сўм. Бир қадоқ картўшка олти сўм (гўш ўрнига картўшка ишлата бошлаганимизга икки ойлар бўлди. Гўшнинг исминигина эшитамиз. Бу яқинда ўзини кўрганимиз йўқ). Хожжи туз ва ўтундан бошқа ош чиқими 36 сўм 50 тийин. Ҳафтада кир собундан бир қадоқ кетадир. Пули 60 сўм. Бул ҳам бир кунга 10 сўм тушади. Ош харажатидан тағи бир нарса ёдимдан кўтарилибдир. Ҳафтага бир хурмача қатиқ пули 35 сўм, кунига 6 сўмдан зиёдроқ тушса керак. Жамъи ўринсиз харажат 64 сўм 50 тийин. Ўринлик — 26 сўм ила жамъи 102 сўм 50 тийин. Юқорида ёлғуз овқат харажатларини кўрсатдим. Тошқун ўртоқ айтмишли ҳам ёзнинг кўнгил сус кетадурған мевалари ҳам бор. Ўлдим деганда ўтгуз-қирқ сўмни бунга ҳам бермай иложинг йўқ. Майда-чуйдалари ила ҳисоблаганда маишатимга бир юз сўм етадир. Бу юз сўмни нима қилмоқ керак. Бунга ким айбли? Молни қимматландирувчи испикулянтми? Ёки вазифани оз берувчи ҳукуматми? Бу хусусда чурқ этмасдан ҳукмни ўқигучининг муҳокамасига ташлаб ўтаман.\nБоболаримизнинг «Қарзинг мингга етса, мурғи мусамман егин!» деган бир мақоллари бор. Лекин ҳозирда қарзим беш мингга етти ҳам мурғи мусаммандан дарак йўқ. Агарда бу сўз тўғри бўлса эди, мурғи мусаммандан бешини еган бўлур эдим.\nЎюн-кулгига, томошага ўчроқ (харисроқ) бўлсам ҳам оқчасизликдан ташлаб юборганимга кўб вақтлар ўтди. Матбуотга майда-чуйда ёзишка иқтидорим бўлса ҳам бу ишим яхшигина эди. Малъун қимматчилик қисириқидан кўбдан тарк этиб юбордим. Юқоридаги бир неча сатр ҳасратни ёзарга «Кампирнинг дарди ғўзада», деган каби Тошқунбой мақоласи сабаб бўлди. Ман-да ўз дардимни ёздим. Йўқса эзмаланиб ўлтурмоққа вақтим ҳам йўқ эди. «Иштирокиюн» бошқармаси бу эзмаликни босарми, йўқми маним ишим эмас. Ҳар ҳолда ҳасрагимни ёзиб, юракимни бўшатиб олганим учун ўзимни енгил каби сезмоқдаман. Бу ёзганларим ўқувчига ортиқча бир эзмалик бўлиб сезилур, шунинг ила баробар ўринлик ҳам деб ўйлайман.\n«Иштирокиюн» — 1919 йил, 5 август. 148-сон, 2-бет\n Мурғи мусамман — гавҳар тухум қиладиган само қуши; қуш гўштини одатда аслзодалар ейди, «Кунинг етиб қарзга ботиб кетсанг қам обрўни қўлдан берма, отдан тушсанг қам эгардан тушма», деб муаллиф киноя қиляпти.\n «Иштирокиюн» («Коммунист») — 1918 йил 20 июндан бошлаб «Улуғ Туркистон» газетаси шу ном билан Тошкентда чиқа бошлаган. Туркистон Миллий ишлар комисарлигининг нашр афкори. Газетага Кабир Бакир, Назир Тўрақулов, Ақмад Донской, Ханафий Бурнишев, Мирмуҳсинлар мухаррирлик қилган. Газета ходимларининг кўпи татарлар бўлгани учун татарча сўзлар ҳам ишлатилган.\nЭСКИ ШАҲАР «ЧеКа»СИ АТРОФИНДА\nИкки йил энди ярим ёрти ҳукумат ишлари ўз қўлимизга берилиб келадир. Бизнинг учун ўлка масштабинда иш кўрмоқ (озгина истисно ила) тўғри келмаса ҳам шаҳар, уяз, қишлоқ ишларимиз ўзимизга топширилди. Икки йилдан бери баъзи жузъий ишларимизни ўзимиз юритиб келамиз. Табиий, илгарироқ идораларимиз бошига ўлтурган меҳмонлар тажрибасизликдан идора ишинда ўзларини тута олмаганликдан ва…лардан халқни ташвиш остинда қолдириб келдилар. Инқилоб тўлқуни босила тушди, сув тинди. Кимни ким эканлиғи аниқлана бошлаб, иш бошиға ҳақиқий халқ хизматчилари бўлған номзодларгина ўтқузулди.\nЎтқузулди, аммо айни бир фожиъа қаршисига фаҳмим етди. Бу, ўзимиздан идора ишларини юргузарлик иш кишилари йўқлиғи эди. Табиий Некалай истибдоди ила биз идора ишларидан четка қоқиб, ҳайвон каби маишат этмоқға мажбур айладик. Аммо инқилобдан сўнг бизга керакли иш кишиларни ҳозирламоқ эди. Буни ишнинг кетиши ҳам бизга сездирар эди. Лекин биз бунга эътибор этмадик. «Бўлар-кетар»да давом этдик, аммо бунинг натижаси бу кун қаршимизда гавдаланиб турадир.\nҲозир идора ишларимизни юргузмоқға кишимиз йўқ, табиий, руслардан қўямиз. Лекин руслар бизнинг тилимизга, урф-одатимизга бутунлай таниш эмас. Ишка русдан хизматчи олсақ тил билмайдир, ёнига бир таржимон берай десак, бизда таржимон анқонинг тухуми! Мана фожиъа!..\nМен бизнинг идорамиздаги оқсовни шу лаҳзада деб билганлигимдан бу кундан эътиборан иш кишилари ҳозирлов чоралариға киришувни ўз аҳлининг ёдига тушуриб ўтаман. Бу кундан бўлак тадбирига киришмасак, келажакда мундан ҳам ёмонроқ натижалар беруви кўз олдидадир.\nЭски шаҳар ЧеКаси (тергов ҳайъати) уч-тўрт давр кечириб, бир неча хоинлар қўлинда ноҳақ ўюн бўлган кунлари ҳам бўлди. Аммо сўнгғи вақтларда ўзимизнинг муқтадири» халқ ходими бўлган кишиларимизни бу ўрунга қўйдик. Дарвоқиъ, бу ўрунга лаёқатли деб билган кишиларимиз ҳозиргилар бўлиб, булардан бошқа лаёқатлигини топмоқ бизнинг учун ғайри мумкин эди. Лекин иш шундоғ бўлса ҳам Эски шаҳар тергов ҳайъати ўз табиий ҳолинда бора олмайдир. Бунинг сабаби маълум: — иш кишиларимизнинг йўқлиғи!\nШу яқин орада тергов ҳайъати ўринлашган бинода ёнғин воқиъ бўлиб, бир неча кунлар ЧеКанинг ишлари тўхтамоқға мажбур бўлди. Ҳайъат раиси Эргаш ўртоқ Нурмуҳаммад ўғли на учундур бир неча бора хизматдан озод этилувни сўраб истеъфо берди эса-да, қабул этилмади шекилли, у ҳамон истеъфосинда исрор этади.\nЭшитилган сўзларга қараганда, Эргаш ўртоқни юқори доиралар хизматига олинув эҳтимол тутиладир. Ҳар ҳолда Эргаш ўртоқ фидойи халқ хизматчиси бўлганлигидан бу ўртоқдан фойдали хизматлар кутулса бўладир. Эргаш ўртоқни бу ўрундан олинган тақдирда Крайкомнинг лаёқатли кишини таъйин этувига ишонамиз. Аммо илгариги ҳолларнинг такрор этилмови кўзда тутилурга тевиш.\n«Иштирокиюн» — 1920 йил, 3 март, 47-сон\nЯНГИ СИСТЕМ БЕТАРАФЛИК\nИнқилоб баракасинда ҳисобда ҳам бўлмаған аллақанча янги систем ажиб, ғариб ихтиролар юз берди ва бермакдадирким, бу янги ажойиб аул-тараша бозорларни ёзуб кўрсатув инсон тоқатидан фавқ бир ишдир. Бутун дунёнинг театру бозорида, адабиёт тарихида кўрулмаган равишда янги нафис ўзбак театрулари, ўзбак адабиётлари, ўзбак артистлари, муаллимлари, мунажжимлари, муҳандис муҳтариълари, муҳаррир ва имлочилари, қомпозитўр рассомлари, шупургичи аробакашлари, қўйингчи, домлаларча қилуб сўзни қисқартғанда ва ҳоказо ва ҳоказолари ўзбакларнинг янги систем санои нафисалари жумласидандирлар…\nАллоҳдан барака ва давомини сўрарға керакдурким, ўзбаклар бундай янги систем ихтироларни ҳали ҳам кун сайин ва дақиқа, сония сайин йўқлиқ оламидан борлиқ дунёсиға чиқаруб, ақлларни ҳайрон, кўзларни кўрмас, қулоқларни эшитмас, қўлларни тутмас, оёқларни юрмас, оғзингдан калава-калава сўлакайларингни оқузиб баъзиларни ҳайвони нотиқалиқдан ҳайвони ғайри нотиқалиқға айлантирмоқдадирларким, бу ҳол эса янги систем ихтироларнинг асари махсусаи маждубаи макшуфаи махсусасидандурлар.\nЎзбак элига яна бир башорат!\nЖуда ҳам кагга, жуда ҳам шаъшаъадор башорат. «Янги систем бетарафлик» башорати! Яна бир янги ихтиро башорати!\nБашоратномамизнинг ва «Янги систем бетарафлик»нинг асл ихтироиға сабаб бўлғани учун асл масаланинг жараёнидан қисқағина бўлса ҳам ёзиб ўтайлук:\nЁдимдан кўтарилмаган бўлса, «Қизил байроқ» газетасининг 131-рақамида «Илмий хидмат» лавҳаси остида «Биров» имзоли бир бечора («Қизил байроқ» таъбирича ҳам бечорадир) машҳур «авантюрист» (бу таъбир «Биров» биродаримникидир) Мунавварнинг янги имлоға қаршилиғи учун марҳум немиснинг бир юз ўн беш дуймалик тўпидан «авантюрист» устига шу кадар ўқ ёғдирған эдики, каминангиз мазлум Мунавварни бу жаҳаннам ўти ичида куюб кул бўлғанлиғиға қарор қўйған ва беихтиёр тилимга «Инна лиллаҳи ва инна илайҳи рожиъун» оятини жорий қилған эдим. Аммо меним бу фоли бадим бекорга кетуб орадан бир қанча вақт ўтар-ўтмас «авантюрист» Мунавварнинг тирик қолғанлиғи ва майдонда ўзининг Некалай давридан қолған эски гурзисини кўтаруб, жавлон қилғанлиғи кўрилди-да, Лаҳавла… ўқуй бошладим. Чиндан ҳам бу, «авантюрист»нинг «Биров» афандининг жаҳаннам ҳужумидан саломат қолувининг ўзи ҳам Лаҳавла ўқутдирарлиқ эди.\n«Авантюрист» Мунаввар инқилобдан бери турли томондан муштум еб, аммо чурқ этмай келганликдан мен уни энди жуда ҳам абжақ бўлуб қолғандир деб ўйлар эдимки, аммо иш бу фикримнинг тамомо акси бўлуб чиқди.\nАндоғ ривоят қилурларким, Мунаввар «авантюрист» майдонда жавлон урди, гурзисини салмоғлаб бошидан айлантурди ва наъра тортди. «Қизил байроқ» таъбирича, бечора «Биров» ўртоғимнинг устига андоғ зарб урдики, ерлар титради, кўклар дарз кетди. Бир вақт қарасам, «Қизил байроқ» майдонининг ўртасида мажруҳ «Биров» ўртоғимни бағрига босқан ҳолда «Қизил байроқ» идораси ўлтурадир. Идора атрофидағи томошачиларға айтадир: «Бу музораба тўғрисида савол-жавобни чўзуб ўлтурмаслик учун «Қизил байроқ» бундан кейин бу тўғрида иккинчи музорабаларга йўл бермайдур. Шунинг билан бирга бетараф бўлған ҳолда ўзининг фикрини баён қиладур».\nБу вақт «Қизил байроқ» идорасининг кўзи бағридағи кўзини термултуруб ётқан мажруҳ «Биров»га тушадир-да, ихтиёрсиз оталиқ ва оғалиқ кўз ёшисини тўка бошлайдур. Қаршисидағи «авантюрист»га боқадир-да: «Сиёсий ўюнчи» дейдур. Бағридағи мажруҳга қарайдир-да: «Бечора бировим, мазлум бировим» дейдур, ҳўнграб йиғлайдур. Яна аччиғиға чидолмай «авантюрист»ни қарғий бошлайдур: «Ҳийлагар, макрчи, жувонмарг!»\n«Қизил байроқ» идораси кўзидан ёшини оқуза-оқуза алла нарсаларни сўзлаб, «авантюрист»нинг зарбасини, «мантиқсизлик ва золимлик», дейдир. Шунинг ила «Қизил байроқ» ўзининг юқорида сўзлаган «Бетараф бўлған ҳолда» жумласини унутуб юборадир-да, Мунавварга очиқдан-очиқ ҳужум эта бошлайдир.\nМана бу «бетарафлик» ўзимизнинг ота-бободан қолған эски бетарафлик эмас, «Янги систем бетарафлик!» Бу — «Қизил байроқ» газетасининг янги ихтиройи, янги ижоди!\nЯнги ихтирочиларга дуочи Жулқунбой\n«Инқилоб» — 1922 йил, 2-сон, 45-46-бетлар\nТИЛАНЧИЛИК ЁХУД ЕНГИЛ КАСБ\nИнсоният оламинда энг мазмум ва манфур бир иш бўлса, ул ҳам тиланчилик — сойилликдир.\nТиланчилик — илм-ҳунарсизлик орқали тарқалатурған бир мараз бўлғанлиқдан табиий бу касал бизим ислом оламинда кўбдир; шу даража кўбдирки, баъзи ислом мамлакатларинда, ойниқса, бизим Туркистонда бир касб тусини олмишдир. Бизим бу, тиланчиликни ўзлариға касб этиб олувчи зотлар назаринда гўё бу иш олар учун шаръий бир ҳунар ҳисоб этилур. Ватанимизда тамаъ ила умр ўткарувчи эшон, шайх, назрихўр, дуогўй, билмам тағи аллақандай дарвишлардан қатъи назар, очиқдан-очиқ тиланчилик этувчи қаландарларимиз, маддоҳ ва ашурочиларимиз, кўчама-кўча тентировчи эр-хотун, бола-бақраларимиз ва тиланчилик савдосинда шаҳар-қишлоқларда кезувчиларимизга қаралса, бизда тиланчиликнинг на даражада тараққий этиб, касб суратига кириб борғанлиғин кўрилур. Буларнинг ҳаммалари деярлик ишларга қодир кишилар бўлғанлиқдан шаръан бўлсун, виждонан бўлсун тиланчилик этарга ҳақлари йўқ кишилардир.\nҚаландар, маддоҳ… исмли сафилларимизнинг ичида катта-катта бойлари бор бўлғани каби топқан оқчаларини қимор, нашахоналарда барбод берувчилари ҳам ўзларига етмаган шекилли, ёш, маъсум болаларини ҳам бу ёмон касбга қурбон этмакдадирлар. Бу бадбахтларга «Ўзинг-ўзинг, энди ўғлунгни ўқутуб бирор касб ўргатсанг яхши бўлмайдирми?», десанг: «Эй-й, бу касб бизнинг ота-боболардан қолиб келмакда бўлған иш. Ҳар кимга ўз ота касбини қилмоқ керак!», жавобини берадирлар.\nКўрасиз! Алар учун тиланчилик ўзи бир касб ота мероси! Исломият бунинг каби ялқов тамаъкорликға қаттиғ қарши бўлгани каби букунги ижтимоий олимлар ҳам жиддан қаршидир. «Тоғдан ўтун келтируб сотиб, шундан муҳтожларга садақа берувингиз тиланиб юрмоқдан яхшироқдир», деган каби ҳадислар тиланчиликдан, ялқовчилиқдан халқни қаттиғ манъ этадир.\nРусия ижтимоий қўшма шўролар жумҳурияти ҳам тиланчиларга йўл қолдирмов учун «Ижтимоий таъминот» исминда кучдан-қувватдан қолмиш меҳнаткашларга ёрдамхоналар очмишлардирким, бу сойилликға қарши бир чорадир.\n«Ижтимоий таъминот»лар бизим саломат вужудлик, юзлариндин қон томар маддоҳ, қаландар исмли енгил касбчиларимиз учун эмас, балки қари, ишка ярамовчи, кўр, шол касалли, сағир, етимлар ва шуларнинг амсоли учундир. Исломиятнинг бўлсун ва олими ижтимоиётнинг бўлсун бизнинг енгил касбчиларимиз бўлган маддоҳ, қаландар ва амсолига жавоби шулдир:\n— Кучинг бор, вужудинг саломат ва ақлинг комил экан, ишлаб е! Бошқаларнинг қўлидағиға осилма!\nАммо биз бугун ҳаёти ижтимоия кечирур эканмиз, ҳануз бояги енгил касбчи сафилларимизнинг касбларинда мудовамат этувлари «дунё омиллари» шиори қаршисинда бунинг аксини ишловчиларнинг-да бўлинуви ғоятда таассуфли бир ҳолдир.\nИшка ноқобил заифаларимизнинг «Ижтимоий таъминот»лари бўлинатуриб-да, кўчаларда залилона кезинишлари бундай муассасаларнинг борлиғиндан бехабарликдан ёхуд илгариги сойиллик лаззатини унута билмаганликдан бўлуб, бунинг тевишли чорасига киришмак ўз аҳлининг биринчи навбатдаги вазифасидир.\n«Иштирокиюн» — 1920 йил, 20 феврал, 38-сон\nTeg(lar) Abdulla Qodiriy\nTaniqli adib Zohir A’lam vafot etdi.\nBehzod Fazliddin. Og’riqlaring halovatga aylansalar.\nAyyomingiz muborak bo’lsin! & Abdulla Qodiriy. Huquq (1923)\n07 Дек, 2017\n“Qora tun kafan tutar…” (Abdurauf Fitratning o’limi va unga aytilgan Rauf Parfining uch she’ri talqini)\nHabibullo Qodiriy. Eski Toshkantda. Qissa\nEnver Xurshut. «Amir Umarxonning kanizi» yoki «Mehrobdan chayon» romanidagi tarixiy voqea haqida mulohazalar\nAbdulla Qodiriy. Haqiqiy yozuvchi bo’lmoq uchun


«ДАН» га бердим нимаю, жарима тўладим нима?! » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n«ДАН» га бердим нимаю, жарима тўладим нима?!\n«Куни кеча бир Facebook’дош дўстимиз «ДАН» ходимларига пора беришни ўргатган ҳамсуҳбатлари ҳақида ёзиб, порани оддий ҳолга айланиб қолганидан ёзғирган эканлар. Бир тарафдан ҳақли эътироз. Лекин иккинчи тарафи ҳам бор.\nДўстим билан Андижонга сафарга отландик. Машинада кетиб борар эканмиз, Ҳожибой Тожибоев айтганидек бирдан «ДАН» ходими пайдо бўлиб тўхтатди. Тезликни оширганимизни, бир км нарироқда фото радар бор эканлигини айтди. Кўрсатилган расмда 68 км соат тезлик белгиланган эди. Турар жойдаги энг катта тезлик эса 50 км соат. Жарима миқдори 380 000 сўм экан. Шу ўринда энг кам иш ҳақи қанча эканлигини эслатиш ноўрин бўлса керак. Ўзимиз ерда, бўлиб ҳам Ўзбекистонда яшашимизга қарамасдан, нарх наволаримиз, жаримаю, солиқларимиз Юпитер ўлчовларидан олинган, деган хаёл келади.\nХуллас, мавзуга қайтаман. Инспектор «Нима қиламиз?», деб менга қараб турибди. Нима қилардик, эл қатори, отамиз қилган ишни қилдик. Ҳужжатлар орасига 30 000 ва иш битди.\nЭнди буни пора деб жар соладиганларга қайтмоқчиман. Россияда турар жойда белгиланган тезлик 60 км соатига. Энди бир нуқтага эътибор қаратинг. «Допустимый скорость» деган нарса бор. 60 км соат белгиланган жойда 20 км тезлик қўшимча беради. Яъни камераларга 80 дан ўтмагунча тушмайсиз. Бу қонун чиқарилишида эса «человеческий фактор» инобатга олинган. Инсон фактори. Инсон 50 км белгиланган жойда 50 юра олмайди. Озгина ошиши табиий нарса. Бизда эса кўз тегмасин, бундай нарсаларни аҳамияти йўқ. 50 белгиланган жойга 51 келсангиз ҳам тамом. Бу масаланинг бир томони. Энди яна бошқа томони бор. Россияда энг катта жарима 5000 рубл. (Бизни пулга 600 000) Тезлик, қизил чироқ, пиёдаларни қўйиб юбормаслик каби жарималар 1500 рубл. (Бизни пулга 200 000 дейлик). Ойлик эса ўртача 40000 рубл. 5 000 000 орасида. Мантиқий жарима. Топишига яраша. Бизда эса ўртача ойлик 800 000 дан 1 200 000 гача. Жарималар эса осмон кенглиги ва қора туйнук каби тубсиз ва чегарасиз нарсаларга ўхшайди. Бир ойда бир марта жарима қилган одам, ўша ой фақат нон еб кун кўриши керак.\nЮқорида айтганимдек ўртача жарималар 1500 рубл. Шундай бўлгандан кейин «ДАН» ходимига ҳам 1000 рублдан кам бермайди. Ҳар қандай одамда «ДАН» га бердим нимаю, жарима тўладим нима?! деган фикр туғилади. Ўз ўзидан порахўрлик камаяди. Даромадга яраша буромад…\nСизни тўхтатган «ДАН» ходими: «Бир ойлик ойлигингизни тенг ярмини берасизми ёки…» – деса, албатта ёкига рози бўласиз. Ёкига рози бўлмаслигингиз болаларингиз, режаларингиз, бир ойлик ҳаётингизни барбод қилишини яхши тушуниб етасиз.\nЧет элнинг қайсидир давлатида «биз камераларни сизнинг пулингизни олиш учун эмас, сизнинг ҳаётингиз ва соғлиғингизни ҳимоя қилиш учун ўрнатганмиз» деган ёзув бор экан. Ҳа, дарвоқе, дарахт орқасида радар кўтариб яшириниб турган, пиёдалар йўлакчасидан бир танишини уёқдан буёққа атайлаб ўтказиб, сизни жарима қилишга мажбурлаган «ҳалол» «ДАН» ходимларига юқоридаги гапнинг мутлақо аҳамияти йўқ. Ахир улар ҳам радарни «шапка»сини бериб олишади. Юқоридагиларни ҳам бола-чақаси бор.\nКиноларда бўлгани каби эшик ортидаги стулга асирдаги одамни бойлаб, пешонасига милтиқни тираб, эшик очилса отилиб кетадиган қилиб боғланади. Сиз шўрпешона эшикни очасиз. Очишингиз билан милтиқдан ўқ отилади ва сиз қотилга айланасиз. «ДАН» ходимига берилган пора, ана шу «қотил» га ўхшаб кетади. Бечора ўзи истамаган эди, аммо қотилга айланди. Латифада айтилганидек «Сенинг биринчи хатоинг, рулга ўтирганинг».\nПора бермаслик учун қонунларни одам тўлай оладиган, ерликлар ақлига сиғадиган қилиш керак. Ёки машина минмаслик керак.\nБиринчиси амалга ошишига ишонмайманку-я, аммо иккинчисини эпласа бўлади. Пиёда юриш, соғлиқ учун фойдали. Ўзингизни асранг!\n15:32 Пора олмагани учун ЙПХ ходимини сўкамиз, қарғаймиз. Аслидачи?!\n22:06 Пора олишмас экан. Энди нима қиламиз?\n13:25 Йўл ҳаракати қоидалари қоидабузарлари ТОП-5 лиги\n21:09 Ҳожибой Тожибоев шогирд сифатида кимни тан олган?\n17:24 Паспорт алмаштириш муддати ўтганларга жарима миқдори камайтирилади


Ўзингизга бино қўйманг!\nBy Муҳаммад Ҳабибуллоҳ on 08/11/2015 МАҚОЛАЛАР ОДОБ-АХЛОҚ\nАллоҳ таолога ҳамду санолар, пайғамбаримизга саловат ва саломлар бўлсин!\nИнсон аввало ўзини ислоҳ қилишга ҳаракат қилиши лозим. Зеро банданинг саодати унинг солиҳлиги ва тақвосига боғлиқ.\nМўмин одам ҳеч қачон бу дунёда ўзига бино қўймайди. Аксинча, у ўзини Аллоҳнинг азобига лойиқ деб билади. Шу боисдан ҳам ҳеч қачон ўзини мақтамайди, ўзига ўзи лол қолмайди.\nАллоҳ таоло ўзини мақташдан қайтариб шундай дейди:\n“У сизларни (яъни оталарингиз Одамни) ердан (тупроқдан) пайдо қилган пайтиданоқ ва сизлар оналарингизнинг қорнида ҳомила бўлган пайтингизданоқ сизларни жуда яхши билади. Шундай экан, сизлар ўзларингизни покламай қўя қолинглар! У тақводор бўлган кишиларни ҳам жуда яхши билади” (Нажм 32).\nҚуръонда ўзларини поклаган яҳуд ва насоролар ҳақида шундай дейилган:\n“(Эй Муҳаммад), ўзларини пок қилиб кўрсатаётган кимсаларга қарамайсизми? (Сизлар ўзларингизни покламанглар! ) Балки фақат Аллоҳ Ўзи хоҳлаган зотларни поклайди ва уларга қилчалик ҳам зулм қилинмас” (Нисо 42).\nУлар Қуръонда айтилганидек: “Биз Аллоҳнинг суюкли болаларимиз” – деган эдилар. Аллоҳ таоло уларга жавобан: “Айтинг: “У ҳолда нега сизларни гуноҳларингиз сабабли азоблайди?! Йўқ! Сизлар ҳам У яратган барча одамлар каби одамсизлар. Ўзи истаган кишисини мағфират қилади, истаган кишисига азоб беради. Осмонлар, ер ва уларнинг орасидаги бор нарсалар Аллоҳнинг мулкидир. Фақат Унинг Ўзига қайтилади” – деди (Моида 18).\nСолиҳ амалларни қилиб бўлгандан кейин уни бошқаларга айтиш жоиз эмас. Бироқ Аллоҳ ато этган неъматларни бошқаларга айтиш мақсадида ёки бошқаларни ҳам эзгў ишларга қизиқтириш ёки ўзини туҳматдан сақлаш ва шу каби сабабларни кўзлаб айтса бўлади. Аллоҳ таоло Пайғамбаримизга: “Парвардигорингознинг (сизга ато этган пайғамбарлик ва бошқа барча) неъмати ҳақида бўлса, (кишиларга доимо) сўзланг!” – деган (Зуҳо 11). Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким бир яхши ишни йўлга қўйса, унга шу ишнинг ва шу ишни қилган барча кишиларнинг савоби бўлади” – деганлар. Шунда ҳам қалби фақат Аллоҳни рози қилиш бўлиб, бошқаларнинг эътиборига бефарқ бўлиши, қалбида манмансираш ёки риё пайдо бўлмаслиги ва одамларнинг мақтовига эришиш нияти бўлмаслиги шарт қилинади. Лекин бу офатлардан ким ҳам қутила оларди?! Аллоҳулмустаан!\nМусулмон одам ўзи ёки қилаётган солиҳ амаллари, аксар мусулмонлар адашгану ўзи тўғри эътиқодда экани, қолган жамоатлар нотўғри йўлдаю фақат унинг жамоати ҳидоятда экани билан ўзи ҳақида баландпарвоз фикрда бўлмаслиги керак. Инсон ўзига бундай баҳо бериши жуда таҳликали ва бошқаларга нисбатан бундай фикрда бўлиш эса уларни назарга илмаслик ҳисобланади. Саҳиҳ ҳадисда келишича, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Агар бирор киши: “Одамлар ҳалок бўлдилар! ” – деса, унинг ўзи улардан ҳам баттар ҳалок бўлган инсондир” – деганлар. Чунки бунга унинг манмансирагани ва бошқаларни назарга илмагани сабаб бўлади. Бошқа ривоятда: “уларни у ҳалок қилгандир” – деб келган. Яъни, у ва унга ўхшаганлар одамларни Аллоҳнинг раҳматидан ноумид қилиб, уларни ҳалок қилган. Имом Нававий роҳимаҳуллоҳ: “Бу ҳадис шу сўзни ўзига бино қўйиб, ўзини бошқалардан устун кўриб, уларни назарга илмай айтган одам ҳақида айтилган. Чунки бу иш ҳаромдир. Лекин одамларнинг диний ишлардаги камчиликларини кўриб, хафа бўлганидан айтса унинг зарари йўқ” – деган. Уламолар бу ҳадисни шундай шарҳлаб, унинг тафсилотлари билан айтишган. Имом Молик ибн Анас, Хаттобий ва Ҳумайдий каби бошқа имомлар ҳам бу ҳадисни юқоридагидек шарҳлашган.\nЯна бошқа бир саҳиҳ ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Инсон ўзининг мусулмон биродарини назарга илмаслигининг ўзи унга етарли гуноҳдир” – деганлар. Мусулмонга зулм қилмаслик, уни ёрдамсиз қолдирмаслик, уни ерга урмаслик – мусулмончилик ҳақ-ҳуқуқларидан биридир. Қандай қилиб мусулмон киши ўз биродарини назарга илмаслиги мумкин?! Ахир, улар бир дарахтнинг икки шохаси эмасми?!\nИхлосманд доим ўзини сусткашликда айблайди\nИхлосманд одам доим ўзини Аллоҳнинг буйруқларини бажаришда сусткашлик қилганликда айблайди. Қалбида қилган амалларига лол қолиш ва ўзига бино қўйиш бўлиши мумкин эмас. У доимо қилган гуноҳлари кечирилмаслиги ва яхши амаллари қабул қилинмай қолишидан қўрқмоғи лозим. Баъзи салафи солиҳлар касал бўлиб қолганида қаттиқ йиғлаган экан. Уни кўргани келганлар: “Нимага йиғлайсиз? Ахир, сиз рўза тутиб, намоз ўқиб, Аллоҳ йўлида жиҳод қилиб, садақалар қилиб, ҳаж ва умралар қилиб, илм ўрганиб, доим зикрда эдингиз?! ” – деганида у: “Бу амалларимдан бирортаси мейзонда менинг яхши амалларим тарафида бўлишини, Аллоҳ бу амалларимни қабул қилганини билмайманку. Аллоҳ таоло: “Аллоҳ фақат тақводорлардангина қабул қилур” – деган (Моида 27)” – деган экан.\nИхлос мукаммал бўлиши учун киши қилган солиҳ амалига лол қолиб, у билан мағрурланиб қолмаслиги керак. Бу нарса уни ўзидаги айбу нуқсонларни кўрмайдиган қилиб қўяди. Мусулмон киши солиҳ амал қилганидан сўнг уни тўлиқ адо эта олмаган ёки билиб-билмай унга путур етказиб қўйган бўлишидан, бу амал қабул қилинмаслигидан қўрқмоғи даркор. Чунки Аллоҳ таоло: “Аллоҳ фақат тақводорлардангина қабул қилур” – деган.\nАли розияллоҳу анҳунинг ушбу дурдона сўзларига бир қулоқ солайлик: “Сени мағрурлантирадиган яхшиликдан кўра сени хафа қиладиган айб ишинг яхши”.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Ибн Умар розияллоҳу анҳумо ривоят қилган ҳадисда инсон ўзига бино қўйишидан огоҳлантириб, уни исонни ҳалок қилувчи амаллар сафида санаганлар: “Инсонни ҳалок қилувчи уч иш ва унинг нажотига сабаб бўладиган бошқа уч иш бор. Инсонни ҳалок қиладиган уч иш: киши ўз очкўзлигига таслим бўлиши, ҳавои нафсига эргашиши ва ўзига бино қўйиши…”.\nБиз Қуръонда Ҳунайн ғазотида мусулмонларга нима бўлганини ўқиганмиз. Бадр ғазотида мусулмонлар кам бўлишига қарамасдан Аллоҳ таоло уларга ёрдам берди. Хандақ ғазотида ҳам кўзлар тиниб, юраклар бўғизга тиқилиб, мусулмонлар Аллоҳ ҳақида турли гумонларга бора бошлаганларидан кейин Аллоҳ таоло уларга ўз нусратини ато этди. Хайбарда ва Макка фатҳида ҳам Аллоҳ уларга ёрдам берди. Бироқ Ҳунайн ғазотида улар кўп эканликлари билан мағрурланиб қолдилар. Лекин уларга кўп эканликлари ҳеч ҳам фойда бермади. Шунда улар Аллоҳга ёлвориб, ғалаба унинг ҳузуридан эканига ишонч ҳосил қилдилар. Аллоҳ таоло: “Аллоҳ сизларни кўп ўринларда ғолиб қилди. Ҳунайн кунини (эсланглар)! Ўшанда сизларни кўп эканлигингиз мағрур қилиб қўйган эди, аммо у (яъни, саноғингизнинг кўплиги) сизларни ҳеч нарсадан беҳожат қила олмади (қутқариб қолмади) ва сизларга кенг ер торлик қилиб қолди, сўнг юз ўгирган ҳолингизда чекиндингиз! Кейин Аллоҳ пайғамбарига ва мўминларга ўз томонидан хотиржамлик нозил қилди ҳамда сизлар кўрмаган бир лашкарни (яъни, фаришталарни) туширди…” – дейди (Тавба 25-26).\nАқлли мўмин ишини Аллоҳга топшириб, Шуайб алайҳиссалом:“Ва (бунга) ёлғиз Аллоҳнинг ёрдами билангина муваффақ бўлурман…” (Ҳуд 88) – деганларидек, солиҳ амалларни қилишга муваффақ қилиш ёлғиз Аллоҳнинг фазли, ҳидоят ёлғиз Аллоҳдан, деб билмоғи керак. Зеро “Кимни Аллоҳ ҳидоят қилса, ўшагина ҳидоят топади. Кимни йўлдан оздирса, унинг учун тўғри йўлга йўллагувчи бирон дўст топа олмассан” (Каҳф 17).\nАллоҳ таоло барчамизнинг қалбларимизни ислоҳ қилсин! Молу дунё, бола-чақа фойда бермайдиган, фақат саломат қалб ила Аллоҳ ҳузурига келганлар нажот топадиган кунда Ўзи бизга нажот берсин!\nAvvalgi maqolaБанда Аллоҳнинг исм ва сифатларини билишининг аҳамияти\nKeyingi maqola “Ал-арбаун Ан-нававийя” шарҳи: Муқаддима


Инсоннинг йиллик картошка истеъмоли қанча? - zarnews.uz\nТиббиётчилар хулосаси билан қаралганда инсон йилига ўртача 50 килограмм картошка истеъмол қилиши лозим. Талабдан келиб чиқиб, жорий йил вилоятимизда ғалладан бўшаган 9 минг 920 гектар майдонда такрорий экин сифатида картошка экилди.\nШунча майдондан ўрта ҳисобда 200 центнердан ҳосил олинганда ҳам Самарқанд вилоятининг бир йиллик картошкага бўлган 190 минг тонналик эҳтиёжидан ортиб, четга маҳсулот чиқариш имконияти пайдо бўларди.\nВилоятда картошка экилиши режалаштирилган 11 та туманга супер элита, элита ва Р-1 навларини экиш режалаштирилганди. Картошка экиладиган майдонларга талаб этиладиган 30 минг тоннага яқин уруғликнинг етишмайдиган 12 минг 470 тоннасини етказиш борасида вилоятимиздаги 22 та таъминотчи корхона ва 14 та тижорат банки ўртасида 93,5 миллиард сўмлик 2789 та шартнома ҳам имзоланган.


Бизнинг Саидани эсланг! - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nЧоп этилган 02 Март 2018\tКӯришлар: 808\nБир куни эски танишим, шаҳар раиси Рустам Мирзаев мени ҳузурига чақириб: -84-микроноҳияда, канал четида, тўққиз қаватли турар жой биносини фойдаланишга топширдик. Сизларнинг яшаш шароитларингизни биламиз. Хизмат машинангизни қуролли гуруҳлар олиб кетишди, йўлингиз узоқ. Шу боисдан, бу бинонинг иккинчи қаватидан тўрт хонали уйни сизга ажратишга қарор қилдик. Ордер тайёр. Марҳамат! –деди ва ордерни узатаркан қўшиб қўйди: -Келин билан бориб кўринг. Агар бирор муаммо бўлса, хабар қилинг. Зудлик билан бартараф этамиз.\nБилмайман, негадир Саидабону бу муждани жимгина, ўйга толиб қабул қилди. Бу хабар уни қувонтирдими ё… аниқлай олмадим. Ҳар ҳолда, унинг чеҳрасида ортиқча қувончни ҳис этмадим.\n-Тайёр бўл, бориб уйни кўрамиз,- дедим. Агар маъқул бўлмаса, ордерни қайтаришимиз ва бошқа фурсатни кутишимиз мумкин.\nБир соатдан кейин, биз 84-микроноҳияга келдик. Узоқдан чиройли ва кўркамгина янги бино кўзга ташланиб турарди. Ордерга қараб, бизга ажратилган манзилни қийналмай топдик. Иккинчи қаватга кўтарилиб, калитни олиб, эшикни очмоқчи бўлдим.\nАммо… ичкаридан овозлар эшитилди ва мен адашиб бошқа хона эшигини очаяпман, деб ўйладим. Яна бир бор ордерга ва хона рақамига қарадим. Йўқ, адашмабман. Ҳаммаси жойида. Эшикни очишга ҳожат қолмаганди. У, аллақачон, очилган эди. Эшикни секин итариб, ичкарига кирдик. Бир неча болакай ва ёшгина эр-хотин бизга пешвоз чиқишди. Салом одобини бажо келтириб, ёш йигитдан сўрадим: -Эҳтимол, биз хато қилгандирмиз. Бу уй сизларникими?\nЙигит бошини қуйи солиб, зўрға жавоб берди:\n-Йўқ… бу уй бизники эмас.\n-Демак, биз хато қилмадик. Ордерга кўра, бу уй бизга қарашли.\n-Ҳа, хато қилмадиларинг.\n-Қандай қилиб бу уйни топдиларинг. Калитни сизларга ким берганини айтолмайсизми?\n-Бизга ҳеч ким калит бермаган. Ўзимиз эшикни синдириб кирдик.\n-Сизга ким бошқа шахсга тегишли уйни ўзбошимчалик билан эгаллаб олиш ҳуқуқини берди? Бунинг учун қандай жазо белгиланганини биласизми?\nСаидабону қўлимдан оҳиста ушлаб, боши билан қизишманг, дея ишора қилди.\nСуҳбатдан маълум бўлишича, улар Қоратегин маҳалласида яшар экан. Икки кун аввал рўй берган сел офатидан кейин ҳовлилари сув остида, ўзлари эса, кўчада қолишибди. Шунда кимдир уларга: -84-маҳаллада тўққиз қаватли янги турар жой биноси фойдаланишга топширилди, аммо ҳали уй эгаларининг ҳаммаси ҳам кўчиб бормаган, ўша ерга бориб, тўғри келган хона эшигини синдириб киринг. Сизларни у ердан ҳайдаб чиқаришга ҳеч кимнинг ҳақи йўқ, - деб маслаҳат беришибди.\nЙигит гапларини тугатаркан, охирида: -Муаллим кечирасиз, мен сизни танийман. Гуноҳимиздан ўтинг. Икки-уч кун ижозат беринг, бирор бошпана топсак, уйни дарҳол бўшатамиз, -деди.\nМен Саидабонуга юзландим:\n-Нима қиламиз? Кутамизми?\n-Йўқ! - деди Саидабону қатъийлик билан ва аввал болаларнинг ғамгин ва ташвишли чеҳраларига, кейин ёш эр-хотинга боқиб, қўшимча қилди:\n-Биз нимани кутишимиз керак? Буларнинг кетишиними?\nУ менга қаради:\n-Азиз Ато Ҳамдамович! Шукрки, бизнинг узоқ бўлса ҳам, уруш авж олган шаҳарнинг бир четида бошпанамиз бор. Бу бечораларда йўқ. Мен улар болаларининг маъсум юзларига қарай олмайман. Агар менинг гапимга кирсангиз, уй ордерини шуларга беринг. Биздан совға бўлсин. Қўлингиздан келса, ҳужжатларини расмийлаштиришга ҳам кўмаклашинг. Энди юринг, кетамиз!\nМен ҳайратдан тош қотдим. Агар Саидабонунинг ўрнида бошқа киши, бошқа аёл бўлса, билмадим, нима қиларди? Мен яна бир бор ана шундай фаришта хислатли ва фариштарафтор аёлни менга инъом этгани учун Яратганга юз қатла шукр қилдим.\nХона ордерини йигитнинг қўлига берарканман:\n-Мана шу уй сенга насиб қилсин, жўра,- дедим.\nҚўлимни Саидабонунинг елкасига қўйдиму манзилни тарк этдик.\n…Орадан, мана, 25 йил ўтди. 84-микроноҳиядан маданият вазири оиласи учун ажратилган, аммо унинг вафодор умр йўлдоши Саидабонунинг бир ишораси билан бошқа бир оилага совға қилинган хона уларга насиб қилдими-йўқми, билмайман. Нима бўлди, нима бўлмади, буниси менга қоронғи. Аммо мен ва умр йўлдошим ўзимизнинг инсоний қарзимизни адо этдик. Агар ўша ёш эр-хотин ва фарзандлари бу воқеани унутмаган бўлсалар, менинг Саидабонумни эслаб, унинг руҳи покини бир ҳовуч дуо билан шод этсалар, шунинг ўзи кифоя.\nБугун: 09-08-2020 00:57:27


Коронавирус: Ўзбекистонда аҳволи оғир ва ўта оғир беморлар сони 1700 дан ошиб кетди - UzNews.uz\n11 август, 07:27\nКоронавирус: Ўзбекистонда аҳволи оғир ва ўта оғир беморлар сони 1700 дан ошиб кетди\nАйни вақтга қадар COVID-19’дан соғайганлар қарийб 23 мингтани ташкил қилмоқда.\nКеча, 10 август куни мамлакатимизда 695 ҳолатда касаллик қайд этилган бўлиб, шундан 143 нафари Карантин марказидаги фуқаролар орасида, 552 нафари коронавирусга чалинган беморлар билан мулоқотда бўлганлиги сабабли намуна олинган фуқаролар орасида аниқланган.\nШу билан бирга, Тошкент шаҳрида 4 нафар, Тошкент вилоятида эса 2 нафар, жами 6 нафар коронавирусга чалинган бемор вафот этди.\nКеча, шунингдек, Тошкент шаҳри, Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент, Самарқанд, Сурхондарё, Сирдарё, Навоий, Андижон, Жиззах, Бухоро, Наманган, Хоразм ҳамда Фарғона вилоятларида жами 950 нафар бемор соғайди.\nҲозирда касаллик қайд этилган жами 31 304 нафар бемордан 22 992 нафари соғайиб, даволаниш кўрсаткичи 73 фоизни ташкил этмоқда.\nАммо коронавирус инфекциясидан даволанаётган 8 112 нафар бемордан 1 361 нафари оғир, 387 нафари эса ўта оғир аҳволда қолмоқда.\nДТМ: 189 балл билан «контракт» – бунга имтиёзлар сабаб\n25 сентябрь, 20:34\nШавкат Мирзиёев Қозоғистоннинг биринчи президенти билан учрашди\n25 сентябрь, 20:29


ЖАСОРАТ - МАНГУ БАРҲАЁТ » Bulung‘ur hayoti газетаси\nGazeta: admin Қўйилган сана: 19-05-2018, 11:31 Рукун: ТУМАН ХАЁТИ Кўрилди 674\nКўкси олов, тани оташ эр йигит,\nВатан дея жондан кечган шер йигит.\nБўрондай чапани, нигоҳи бургут,\nМардликни танига жо қилган акам.\n(Маъруфжон РАЖАБОВнинг қуролдош дўсти)\nШакарбону онанинг юзига зимдан разм соламиз. Юзларига ажин тушган, сочларига оқ оралаган. Нигоҳи ва кўз қарашларида эса жондан азиз фарзандини қаро ерга қўйганлиги учун афсус ва надомат эмас, мард ўғлонни тарбиялаб вояга етказганлиги, ўғли юрт корига яраганлиги, сарҳадларимиз хавфсизлиги йўлида,она Ватани тинчлиги ва келажаги учун жон фидо қилганлиги учун фахр туйғуси билан яшаётганлигини уқиш мумкин.\nОнахон ҳам бошқа оналар қатори фарзандининг камолини кўриш, тўйлар қилиб, неваралар суйишга тўла ҳақли эди. “Ўғлим ҳарбий хизматни ўтаб қайтса келин тушириб, тўйини кўрсам”, деб ният қилган эди. Ҳатто, бўлажак келинга деб янги кўрпа-ёстиқлар ҳам тайёрлаб қўйганди. Ўзининг ҳам, ўғлининг ҳам орзулари кўп эди...\nМаъруфжонга спортнинг кураш турига қизиқиши ёшлигидаёқ акаси Тўлқиндан ўтган бўлса ажабмас. Сабаби, ҳали у мактабга бормасидан бурун акаси спортнинг кураш тури тўгарагига қатнашар, мусобақалардан совғалар ва фахрий ёрлиқлар олиб келарди. Ёш йигитча эса бу эсдалик совғаларга ҳавас билан боқар, келгусида ўзи ҳам акаси қатори спорт устаси бўлишга орзуманд эди. Маъруфжон мактабга борганидан сўнг дарҳол мактабдаги кураш тўгарагига аъзо бўлди. Ёшлигидан бир мақсад сари дадил қадам ташлайдиган, тиришқоқ, чайир ва чаққон эди. Ундаги бу хислатларни дарҳол илғаган устози ҳамда тоғаси, шу мактабнинг жисмоний тарбия ва ҳарбий таълимдан дарс берувчи ўқитувчиси Умар ака Ҳамралиев унга алоҳида эътибор қарата бошлади.\n- Жиянларим Тўлқин ва Маъруфжонлар мактабда таълимни яхши ўзлаштиришлари баробарида спорт тўгарагининг эркин кураш турида фаол иштирок этишарди, - дейди У. Ҳамралиев. - Айниқса, Маъруфжон жияним бошқа болаларга қараганда ниҳоятда шижоатли, уддабурон ва абжирлиги билан ажралиб турарди. Мактабимизни аъло баҳолар билан тугаллаб, Самарқанд шаҳридаги физкультура ва спорт техникумида ўқишни давом эттирди. Мен жиянларим Ватанимизнинг асл фарзандлари эканлиги билан фахрланаман.\nҲа, ҳақиқатдан ҳам Маъруфжон илмга ва спортга қизиқиши юқори бўлганлиги боис ҳам спортнинг эркин кураш тури бўйича машғулотлар ва мусобақаларда фаол иштирок этиб, бир қатор ютуқларни қўлга кирита борди. У ҳарбий хизматга боргунига қадар эркин кураш бўйича спорт усталигига номзод даражасига эришди.\n- Бир куни туманимиз марказий стадионида кураш бўйича вилоят босқичи ўтказилаётган эди, - дея хотирлайди спорт мактаби мураббийси, “юнон рум” кураши бўйича мамлакат чемпиони Раббим Ташанов. - Вилоятнинг бошқа туманидан келиб иштирок этаётган бир курашчи йигит барча курашчиларнинг курагини ерга теккизиб, ғолиб бўлди. Даврани олиб бораётган ҳакам яна талабгорлар бўлса ўртага тушиши мумкинлигини айтди. Шунда 7-синф ўқувчиси, шогирдим Маъруфжон Ражабов ўртага чиқди. Бўй-басти, жуссаси анча паст бўлишига қарамасдан Маъруфжон биринчи курашдаёқ шеригининг курагини ерга теккизди. Барча қатнашичи ва томошабинлар бирваракайига қарсак чалиб ғолибни олқишлашди. Мағлуб бўлган йигит ҳам, мусобақани кузатиб турган ўша пайтдаги туман ҳокими ҳам келиб Маъруфжонни ғолиблик билан қутлади. Спортнинг ушбу тури бўйича келгусида бунданда юқори натижаларга эришишини тилаб, диплом ва эсдалик совғаларини топширди.\nМаъруфжон техникумни аъло баҳолар билан тугаллаб, Ватан олдидаги йигитлик бурчини ўташ учун ҳарбий хизматга отланди. Хизмат давомида у жисмонан соғлом ва бақувват бўлганлиги ҳамда қўл жанги бўйича анчагина тажрибага эга бўлганлиги боис аскарларга ушбу тур бўйича устозлик қила бошлади. Хизмат даврида Биринчи Президентимиз Ислом Каримов билан юзма-юз учрашишга мушарраф бўлди ва у кишининг шарофати билан бутун бир десантчилар гуруҳи “Махсус бўлинма”га ўтказилди. Катта сержант Маъруфжон Ражабов хизматдош дўстлари Сайёр Садинов ва Улуғбек Барноевлар билан бир неча маротаба бир қанча хориж давлатларидаги ҳарбий операцияларда ва Америка Қўшма Штатларининг ҳарбийлари билан қўшма машғулотларда иштирок этиб, ҳарбий тажрибаларини янада оширишга эришдилар.\n2000 йил 4 август. Юртимизга Сурхондарё вилоятининг Сариосиё ва Узун туманларидаги тоғли ҳуддлар орқали бир гуруҳ террорчилар сарҳадларимиз чегараларини бузиб ўтишгани ҳақида нохуш хабар келиши биланоқ Маъруфжон Ражабов хизмат қилаётган гуруҳ аъзолари биринчилардан бўлиб Ватан, юрт ҳимояси учун отланишди. Душман билан кечган қақшатқич жангларда олдинги сафларда борётган гуруҳ бошлиғи, катта сержант Маъруфжон Ражабов душман ўқига дуч келиб, бир неча жойидан яраланган бўлса-да олдинга қараб интилиб, охирги томчи қони қолгунча душман билан олишиб, жанг майдонида мардларча, қаҳрамонона жон таслим қилди.\nЎнта бўлса ўрни бўлак, дейди халқимиз. Маъруфжон ҳам Аҳмаджон аканинг ҳамда меҳрибон Шакарбону онанинг суюкли фарзанди, суянган тоғи, ишонган боғи эди.\nОдам ютиб қаро ер,\nЁш жонингга қасд қилганлар,\nЁвлар ўлса бўлмасми?...\n“9 май - Хотира ва Қадрлаш куни” арафасида мард ўғлон Маъруфжон Ражабовнинг волидаи муҳтарамалари Шакарбону она Ғофуровага республика Мудофаа вазирлиги томонидан ажратилган 2.000.000 сўм пулни туман Мудофаа ишлари бўлими бошлиғи, капитан Маъмиржон Тўйчиев, туман ҳокимининг ёшлар масалалари бўйича ўринбосари Бекзод Илъчиев ҳамда Ўзбекистон ёшлар иттифоқи туман Кенгаши вакиллари иштирокида тантанали равишда топширишди.\n“Булунғур ҳаёти” мухбири.\nМУНОСАБАТ ЯКДИЛ, ИШ ҲАМ ШУНГА МУНОСИБ


Бюджет маблағлари энг кўп қайси вилоятда асоссиз сарфлангани маълум бўлди\n21:33 / 17.11.2020\nАйрим маҳалий ҳокимликлар давлат ва маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан қимматбаҳо автомашиналар харид қилаётгани, бюджет маблағларидан асоссиз фойдаланаётгани ҳақида хабарлар жиддий эътирозларга сабаб бўлаётгани бор гап.\nҚонунчилик палатаси депутатлари томонидан муҳокама қилинаётган 2020 йил 9 ойлик якунлари бўйича Давлат бюджети ва давлат мақсадли жамғармалари бюджетларининг ижроси тўғрисидаги ҳисоботда ҳам бюджет интизомининг бузилиши ҳолатлари қайд этилган.\nKun.uz мухбири аниқлаган маълумотга кўра, бу борада Қашқадарё ва Андижон вилоятлари «етакчилик қилмоқда». Қуйидаги рўйхатда қайси вилоятда қанча бюджет маблағлари асоссиз ишлатилгани келтирилган.\nҚашқадарёда – 14,1 миллиард сўм;\nАндижонда – 12,8 миллиард сўм;\nФарғонада – 11,1 миллиард сўм;\nСурхондарёда – 10,6 миллиард сўм;\nНаманганда – 9,9 миллиард сўм;\nЖиззахда – 9,8 миллиард сўм;\nСамарқандда – 9,2 миллиард сўм;\nТошкент вилоятида – 6,5 миллиард сўм;\nХоразмда – 4,2 миллиард сўм;\nТошкент шаҳрида – 9,8 миллиард сўм;\nҚорақалпоғистон Республикасида – 6,1 миллиард сўм.\nЖумладан, Андижон вилояти Жалақудуқ туман Халқ таълими бўлимига қарашли умумтаълим мактабларида малака тоифасига эга бўлмаган, малака тоифаси сертификати муддати тугаган ёки сунъий равишда ўзгартирилган ўқитувчиларга ортиқча 422,8 миллион сўм сарфланган.\nБухоро вилоятида соғликни сақлаш тизимидаги 12 та тиббиёт муассасаларида тез тиббий ёрдам ходимларига бюджетдан ва ҳомийлар ҳисобидан берилган бир марталик моддий ёрдам пулларининг ҳисоблаб тўланишида ходимларнинг ишлаётган ўрин бирликларига нисбатан моддий ёрдам пулларининг нотўғри ҳисоблаб тўланиши оқибатида жами 1 миллиард 108,4 миллион сўм бюджет маблағи асоссиз сарфланган.\nЖиззах вилояти Ғаллаорол туман ҳалқ таълим бўлимида 2020 йил январь-апрель ойларида лавозим маошларига 472,3 миллион сўм мукофот ва моддий ёрдам пуллари асоссиз қўшиб тўланган.\nОлдинроқ 2020 йилнинг ортда қолган 9 ойида 129 миллиард сўмлик бюджет маблағларининг асоссиз сарфланиши ҳолатлари ҳақида хабар берилган эди.\nАгросаноат мажмуига кирувчи илмий-тадқиқот муассасалари бюджетдан молиялаштиришга ўтказилади\n13:12 / 02.03.2021\nМактабгача таълим тизимида қарийб 52 млрд сўмлик молиявий хатолик аниқланган\n17:11 / 17.02.2021\nЎтган йили давлат бюджетидан энг кўп харидлар амалга оширган соҳалар маълум қилинди\n17:02 / 03.02.2021\nИнновацион ривожланиш вазирлиги сайтида бюджет харажатлари маълум қилиб борилади


Европалик фермерлар Jazz ™ олмасининг янги ҳосилидан мамнун бўлишмоқда • EastFruit\nБош саҳифа › Янгиликлар › Европалик фермерлар Jazz ™ олмасининг янги ҳосилидан мамнун бўлишмоқда\nЕвропалик фермерлар Jazz ™ олмасининг янги ҳосилидан мамнун бўлишмоқда\nМуаллиф: EastFruit 4 Ноя 21 3 Ноя 21 046\nЯнги ҳосил Jazz ™ олмалари шу ҳафта Европанинг турли супермаркетларида сотилиши кутилмоқда ва Т&G Globalнинг қайд этишича, олма ҳосили “ажойиб, мевалар рангга бой ва ўзига хос ширин таъмга эга”.\nT&G Global компаниясининг Европада навларни ривожлантириш бўйича менежери Франк Аллуйннинг айтишича, ташкилот бу мавсумда юқори сифатли олма ва рекорд даражадаги ҳосилни кутмоқда. “Бизнинг Jazz олмалар рангги, тузилиши ва таъми жиҳатидан бетакрор. Янги мавсум меваларининг аъло сифати, шубҳасиз, мураккаб об-ҳаво шароитига қарамай, олма етиштирувчиларимизнинг хизматидир», дея таъкидлайди мутахассис.\nКомпания Франция, Жанубий Тирол, Германия, Австрия ва Швейцария каби Европа минтақасида ўсаётган қарийб 40 000 тонналик рекорд ҳажмни башорат қилмоқда. Бирлашган Қиролликда ҳам мавсум муваффақиятли ўтди, бу ерда маҳсулот ҳажми қарийб 8000 тонна бўлиши прогноз қилинмоқда. Бу хусусда EastFruit FreshPlaza ҳаволасига таяниб ёзди.\nФранк Аллуйннинг сўзларига кўра, янги мавсумдаги Jazz олмалари янгича ташқи кўриниш ва шаклга мос равишда қарсилдоқ, серсув ва тетиклантирувчи хусусиятга эга. “Бу йил бошида биз Jazz олмаларининг ўзига хос хусусиятлари ва таъмига урғу бериш учун бренднинг ташқи кўринишини янгиладик. Шунингдек, олма толмачой учун жуда мос эканини кўрсатиш учун қадоқларнинг форматини ишлаб чиқдик», дейди менежер.\nУшбу мавсум Европада қайта ишланадиган қадоқларнинг янги форматлари жорий қилинмоқда. Бу компаниянинг барқарор ривожланиш мақсадларини қўллаб-қувватлашга қаратилган бўлиб, 2025 йилга бориб, 100 фоиз қайта ишланадиган қадоқларга эга бўлинишини таъминлайди.\n“Барқарорлик бизнинг ишлаб чиқаришда муҳим аҳамиятга эга. Европадан олма етказиб беришнинг деярли 80%и Францияда етиштирилади, бу ерда барча фермерлар High Envirolmental Value сертификатига эга. Қишлоқ хўжалиги фаолиятида ушбу сертификатни олиш учун фермерларимиз барқарор сув ресурсларини бошқариш ва биологик хилма-хилликни сақлаш бўйича қатъий мезонларга жавоб беришлари керак. Янги дадил қадоқ ва хушбўй олмалар билан бу мавсум жуда муваффақиятли бўлишига ишонамиз!», дейди Франк Аллуйн.