17:11 15.08.2019 (Янгиланган 17:46 15.08.2019)\n© Ruptly . ТК "Звезда"\n20:32 09.07.2020 (Янгиланган 20:41 09.07.2020)\nТОШКЕНТ, 9 июл — Sputnik. Sputnik Ўзбекистон республикадаги эпидемиологик вазият тўғрисида асосий хабарларни тўплади.\nБир сутка давомида 465 кишида коронавирус аниқланди, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 11 447 нафарни ташкил қилмоқда.\nЯнги касалланишлар: 104 нафари — карантин марказидаги фуқаролар (барчаси хориждан келган), 56 нафари — Тошкент шаҳрида (барчаси аҳоли орасида), 4 нафари — Самарқанд вилоятида (барчаси бемор билан мулоқотда бўлган), 24 нафари — Қорақалпоғистон Республикасида (14 нафари бемор билан мулоқотда бўлган, 10 нафари аҳоли орасида).\nАйни пайтда 4 316 нафар беморга белгиланган стандартлар бўйича даво чоралари кўрилмоқда. 31 нафар бемор оғир аҳволда, 12 нафар бемор ўта оғир аҳволда.\nУчтепа туманида яшовчи 83 ёшли онахон коронавирусдан вафот этди. Ш.Т.ни 25 июндан тана ҳарорати кўтарилиши, йўтал, ҳансираш ва нафас сиқиши безовта қилган. 28 июнь куни эса коронавирус аниқланган ва Эпидемиология, микробиология ва юқумли касалликлар илмий текшириш институти клиникасига ётқизилган. 30 июнь куни тос суяги буйинчаси синганлиги сабабли 1-сон шаҳар клиник шифохонасига ўтказилган.\nШайхонтоҳур туманида яшовчи 51 ёшли эркак Р.Н.ни сўнгги 3-4 кун давомида ҳансираш безовта қилган. 4 июль куни Тошкент шаҳар тез тиббий ёрдам шифохонасига ётқизилган ва унда "COVID-19" инфекцияси тасдиқланган. Кўкрак қафаси рентген текширувидан ўтказилганда икки томонлама пневмония аниқланган. Реанимацион муолажаларга қарамай, бемор ўткир юрак қон-томир ва нафас етишмовчилигидан вафот этди.\nЖиззах шаҳрида яшовчи 28 ёшли аёл М.О.нинг 22 июнь кунидан тана ҳарорати кўтарилиб, у уй шароитида даволаниб юрган. Бемор аҳволи оғирлашиб, 4 июль куни тиббиёт ходимларига мурожаат қилганидан сўнг, ундан "COVID-19" инфекцияси тасдиқланган. Унда икки томонлама бронхопневмония, ўткир нафас етишмовчилиги кузатилган. Реанимацион чораларга қарамасдан, бемор ўткир юрак қон-томир ва нафас етишмовчилигидан вафот этди.\nКоронавирус инфекциясига чалинган афғонистонлик 40 ёшли бемор ўткир юрак қон-томир ва нафас етишмовчилигидан вафот этди.\nЎзбекистонда жами 49 киши пандемия қурбони бўлди.\nТошкент ҳокими Жаҳонгир Артикходжаев коронавирус пандемияси муносабати билан навбатдаги пойтахт аҳолисига мурожаат қилди. Ҳокимнинг таъкидлашича, 10 июлдан уй шароитида даволанаётган беморлар ҳамда карантинга олинган шахсларга тиббий маслаҳат ҳамда ахборот беришга қаратилган туну кун узлуксиз фаолият кўрсатувчи 1105 қисқа рақамли Call-маркази фаолияти йўлга қўйилади.\nБарча масжидлар 1 августгача ёпилади\n10 июлдан 1 августга қадар диний ташкилотлар, жумладан, масжидлар фаолияти тўхтатилмоқда.\nЧегарадаги фуқароларга ёрдам\nЎзбекистоннинг Россиядаги элчиси Ботиржон Асадов 8 июл куни Самара вилоятига ташриф буюриб вилоят губернатори Дмитрий Азаров билан учрашди. Учрашувда Самара вилоятининг Қозоғистон чегарасига яқин бўлган ҳудудида тўпланиб қолган Ўзбекистон фуқаролари масаласи муҳокама қилинди. Самара губернатори ушбу фуқароларга учун шароит яратишга ва уларнинг ватанига қайтириш чора-тадбирларига ёрдам берилаётганини айтиб ўтди.\nЎзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев БМТ шафелигида пандемия даврида давлатларнинг ихтиёрий мажбуриятлари тўғрисидаги халқаро кодексни қабул қилиш ташаббусини илгари сурди.\nДавлат раҳбари Халқаро меҳнат ташкилоти (ХМТ)нинг COVID-19 даврида Меҳнат муносабатлари бўйича глобал саммити иштирокчиларига мурожаат йўллади. Ушбу кодексда давлатларнинг ўз фуқаролари ва халқаро шериклари олдидаги сиёсий, ижтимоий, иқтисодий, гуманитар ва инсон ҳуқуқлари соҳаларидаги энг кам шартлари ва мажбуриятлари белгилаб қўйилиши керак.\nСўнгги маълумотларга кўра, инфекцияни юқтириб олган кишиларнинг сони 12 миллиондан ошди, 548 минг киши вафот этди. Энг кўп ҳолатлар АҚШда (3,0 млн), Бразилияда (1,7 млн), Ҳиндистонда (767 минг).\nОлий ва ўрта махсус таълим вазири Ўзбекистонда сиртқи таълим 100 фоиз, кечки таълим эса 50 фоиз масофавий таълим шаклига ўтишини маълум қилди.\nТОШКЕНТ, 9 июл — Sputnik. Ўзбекистонда сиртқи таълим 100 фоиз масофавий таълим шаклига ўтказилади. Бу ҳақда олий ва ўрта махсус таълим вазири Иномжон Мажидов карантин даврида қабул жараёнини ташкил этиш масалаларига бағишланган брифингда маълум қилди.\n“Сиртқи таълим 100 фоиз масофавий таълим шаклига ўтади. Кечки таълим шакли бўйича ишларни режалаштирганмиз, қандай вазият бўлишидан қатъи назар 50 фоиз масофавийга ўтади. Кундузги таълим борасида қандай йўл тутилиши карантин шароитидан келиб чиқиб белгиланади”, — деди вазир.\nМажидовнинг аниқлик киритишича, ҳужжат топшириш, рўйхатдан ўтиш муддатлари ўзгармайди. Белгиланган муддатларгача давом этади.\nолий таълим муассасалари, Ўзбекистон\nЎзбекистонда бир суткада 472та COVID-19 аниқланди\n08:56 10.07.2020 (Янгиланган 09:01 10.07.2020)\nССВ хабарига кўра, айни пайтда тиббиёт муассасаларида даволанаётган 4226 нафар бемордан 42 нафари оғир, 10 нафари эса ўта оғир аҳволда.\nТОШКЕНТ, 10 июл - Sputnik. Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси тасдиқланган беморлар сони бир суткада 472тага ортди, шунингдек, вафот этганлар сони 6тага ошди, деб хабар бермоқда мамлакат Соғлиқни сақлаш вазирлиги.\nИнфекцияни юқтирган беморларнинг 275 нафари карантин муассасаларида, 190 нафари аҳоли орасида, 7 нафари эса халқаро юк ташувчи автомашина ҳайдовчилари орасида аниқланган.\nВафот этганларнинг 1 нафари чет эл фуқароси (афғонистонлик) бўлган.\nШу билан бирга, Тошкент шаҳри, Самарқанд, Наманган ва Бухоро вилоятларидаги тиббиёт муассасаларида 227 нафар фуқаро соғайган. COVID-19 қайд этилган жами 11564 нафар бемордан 7287 нафари соғайиб, даволаниш кўрсаткичи 63 %ни ташкил этмоқда.\nОлимлар COVIDга иммунитет борасида ҳайратланарли хулосага келишди >>>\nБутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти 11 март куни янги турдаги коронавирус инфекцияси - COVID-19 тарқалишини пандемия деб эълон қилган эди. БССТ тақдим этган сўнгги маълумотларга кўра, дунёда ушбу инфекция билан беморланганлар сони 11,8 миллиондан ошиб кетган, 545 мингдан зиёд киши вафот этган.


Шавкат Мирзиёев нима учун Ботир Парпиев...\n29.05.2018 19:00 0 48810\nАйни пайтда Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида видеоселектор йиғилиши бўлиб ўтмоқда. Бу ҳақда «Kun.uz» хабар берди.\nХабарда қайд этилишича, Шавкат Мирзиёев йиғилишда нима учун Ботир Парпиев ишдан олинганига изоҳ берган:\n— Экспортни қилмаган одам эртага биз билан ишлай олмайди. Бу ўша раҳбар ҳозирги шароитга муносиб эмаслигидан далолат беради. 1 доллар экспорт қилмаган раҳбар боши билан жавоб беради. Об-ҳаво шароити оғир бўлишини ҳам йил бошида айтиб, тегишли топшириқлар берганмиз. Импорт қандай давом этаётган бўлса, шундай давом этмоқда. Прокуратура менга ҳеч кимни жавобгарликка тортиш бўйича таклиф бергани йўқ. Яна бир муҳим масала — маҳаллий бюджетга тушум ҳажми. Давлат солиқ қўмитаси раҳбари (Ботир Парпиев назарда тутилмоқда — «Xabar.uz».)ни алмаштирганим бежиз эмас, сабаби бизда солиқ тизими йўқ. Ҳали иш кўп.\nСолиқда ҳам кўп ўйинлар бўлгани, раҳбарияти қандай ишлар билан шуғулланганидан ҳайрон қолдим. Ҳали уни ҳам халқимизга етказамиз. Ана шуларнинг ҳисобга олиб, энди тегишли масъул ходимлар ҳар куни экспорт-импортдан ташқари, тушум билан икки соатдан шуғулланмаса, тушумда тартиб бўлмайди. Солиқчининг савияси йўқ, десак бу ҳам адолатдан бўлади. Шунинг учун бугун топшириқ бердим, тегишли қарор тайёрланади, ҳаммасини нолдан бошлаш керак - солиқ тизимидаги Академияни ҳам, бошқасини ҳам. Қуйи поғонадаги солиқчилар нима қилиш керак, қандай ишлаш кераклигини билмайди. 70 фоизи коррупция билан боғлиқ, мана шуни ҳамма билиши керак, — деб айтган давлат раҳбари.\nЭслатиб ўтамиз, Б.Парпиев жорий йилнинг 11 май куни Давлат солиқ қўмитаси раислигидан олинганди. 19 май куни эса у Ўзбекистон таэквондо WTF ассоциациясининг раҳбарлигидан ҳам озод этилганди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев Андижондаги селектор йиғилишида вилоятнинг ярмини хусусийлаштириб олган одам ҳаммасини қайтаради, деб айтгани, шундан сўнг Давлат солиқ қўмитасининг собиқ раисининг соғлиғи ёмонлашиб, давлат стационарига тушиб қолгани ҳақида хабар берган эдик. Шунингдек, Ботир Парпиевга алоқадор мансабдор шахслар бирин-кетин ишдан олингани ҳақида аввалроқ маълум қилган эдик.\nШавкат Мирзиёев Ботир Парпиев\nСиёсат 21/06, 19:01\nСиёсат 21/06, 14:11\nСиёсат 21/06, 12:20


Dilimiz ve Edebiyatımız - Шерзод Ортиқов - Рафаэллар замини\nШерзод Ортиқов - Рафаэллар замини\nГоҳида шундай бўлади: ошқозонимдаги хасталик сабаб ётоқхонада иситмага куйиб-пишиб ётганимда, хона эшиги очилиб, остонада одам қиёфасидаги қора шарпа кўзга ташланади. Дераза пардалари ярмигача тортилганига ташқаридан хира ёруғлик тушиб тургани боис шарпанинг кимлигини дастлаб илғашим қийин бўлади. Шарпа ичкарилайди ва дераза пардалари очиқ турган ерга келгандагина қоқсуяк ҳамда ўрта бўй инсонга айланиб, рўпарамда бутун бўй-басти билан аниқ-тиниқ гавдаланади. Кўзлари пажмурда, узунчоқ бурни сўппайган, афти тиришиб-буришган, жағи ичига ботган, ориқлигидан устидаги фраки осилиб тургандек таассурот уйғотадиган, бошидаги шляпаси уринган, сочларининг кўп қисми оқарган, лаблари титраб-титраб орада бир томонга қийшайиб туриб қоладиган, мўйсафид десанг мўйсафидга, ёш йигит десанг ёш йигитга ўхшамайдиган бу инсон қаршимда кўзларини мендай узмай бир муддат ҳайкалдек тош қотади.\nУнинг ҳолатидан ўзимни ўнғайсиз сезиб, барча танишларим ва дўстларимнинг номи билан уни чақириб чиқаман. У бир маромда бошини чайқаб, маъюс нигоҳларини мендан узмай, сассиз тураверади. Касал одамни бетиним гапиртириб уринтирганига роса жаҳлим чиқса-да, сир бой бермасдан, ўзимни назорат қилиш хусусиятимни йўқотмай энди ўзим ўқиган китоблардаги қаҳрамонларнинг номлари билан бирма-бир уни чақиришга тушаман.\n-Салом, Онегин,- дейман унга обдон разм солгач биринчи навбатда.\nЎзбек, рус, инглиз ва испан тилларида шундай дейман. У бахтга қарши яна бош чайқайди.\n-Дориан Грей,- давом этаман бу сафар адашмаганимга ишончим комил бўлиб.\nУ бош чайқашини қўймайди. Гўё яна тополмадинг дегандек бошини сарак-сарак қилади.\n-Эдуард Хайт жаноби олийлари,- ёш боладек қийқириб юбораман бир пайт ногаҳоний кашфиётимдан теримга сиғмай қувониб.\n-Мен Рафаэлман, -дейди у одатига кўра бош чайқаб олгач, ниҳоят тилга кириб.- Ёдингга тушдимми энди?\n-Рафаэль…Рафаэль…- шифтга тикилиб шивирлаганимча ва саросима аралаш ўйга толаман.\nБу саросима тахминан беш дақиқага чўзилади. Хотирам сустлиги сабабдан эмас, айни дамда танамдаги юқори ҳарорат туфайли чалкашиб кетган хотирам уни эслашимга илкис тўсқинлик қилади. Шунга қарамай, барибир эслайман. Ўзимни мажбурлаб бўлса-да, хотирамнинг тубидан уни суғуриб оламан. Рўпарамдаги ўликдан фарқ қилмайдиган кимса Бальзакнинг “Сағри тери тилсими” асари бош қаҳрамони, ўша мўъжизавий сағри терининг эгаси шўрпешона Рафаэль бўлиб чиқади.\n- Қиморхонадан шляпангни қайтариб беришдими?\nУ саволимга жавобан шляпасининг четини оҳиста чертиб қўяди.\n-Сағри тери қани?- сўрайман ёстиқдан бошимни кўтариб, уни бошдан оёқ қўздан кечирарканман.\n-Мана у, -дейди Рафаэль деярли чўнтагидан дастрўмол билан бир хил ҳажмдаги ниманидир олиб, кўз олдимда намойишкорона ҳилпиратаркан.-Асрлар давомида кичрайиб шу аҳволга келди.\n-Бекор гап,- унга ишонқирамай боқаман.- Сағри тери икки аср олдин кичрайиб-кичрайиб йўқ бўлган, сен эса умрингни яшаб, дорилбақога сафар қилгансан.\nГапимга жавобан Рафаэль мийиғида кулиб қўяди. Пардани бутунлай тортиб қўйишга уриниб ҳаракатланишга чоғланади. Ниятини сезиб, қўлим билан “керак эмас” дегандек ишора қиламан. У ниятидан қайтади.\n-Ёруғликни ёмон кўраман.\n-Сағри тери ҳам, мен ҳам тирикмиз,- сўз қотади у рўкач қилган сабабимга тушунарли дегандек бош ирғаб олгач.- Инсониятнинг чексиз эҳтиёжлари бор экан, иккимиз ҳам ўлмаймиз. Шуни ёдингда тут. Биз мангуликка дахлдормиз. Бальзак биз ҳақимизда ёзганидан анча илгари мавжуд бўлганмиз. Иблиснинг ўзи бизни вужуди каби оловдан яратиб, Тангри лойдан яратган инсон қалбига моҳирлик билан жойлаган.\nУ шундай деб дераза олдидаги курсига ўтирмоқчи бўлади. Ўтиришдан аввал у ерда турган Марсель Прустнинг “Бой берилган вақтни излаб” романлари туркумига мансуб бўлган романни қўлига олади, муқовасини берилиб томоша қилади. Сўнг, ичини варақлаб кўради.\n-Прустни ҳам хароб қилган нарса эҳтиёжларининг чексизлиги эди,- дейди сўнг уни токчага қўйиб, курсига уҳ тортиб чўкаркан.- Умри давомида атрофидаги аёллардан вақтики келиб кўнгли қолгач, у ёш болалар ва эркаклар билан жинсий алоқага киришди. Алалоқибат, бу йўлда ўз ажали билан рўбарў келди.\nКитоб ёки Пруст ҳақида ўйлашни парвойимга келтирмай, бир унга, бир шапатидеккина бўлиб қолган сағри терига нигоҳимни қадайман. Қоронғулик ҳалақит бераётгани боис уни кўнгилдагидек кўздан кечира олмайман. Аммо у ҳам худди Рафаэлга ўхшаб абгор аҳволдагидек, шляпаси каби уриниб кетгандек базўр нафас олиб чиқариб, орада хириллаб-хириллаб қўяди. Шу ерда беихтиёр нафасим қайтиб, бошим қотади. Оноре Бальзак уни қачон ёзганди? Адашмасам ўн тўққизинчи асрнинг ўттизинчи йиллари ўрталарида. Шундай эди хотирам панд бермаётган бўлса. Андре Моруанинг “Прометей ёхуд Бальзакнинг ҳаёти” номли биографик асаридан буни ўқиб билгандим. Моруа шу фактни келтирганди. Цвейгнинг Бальзак ҳақида ёзган асарида ҳам бор бу ҳақида маълумот.\nЎшанда талаба эдим. О, талабалик йилларим. Чинакам китобхўр бўлган даврим ўша йилларга тўғри келади. Олмос давр эди, олмос. Ўша йиллари эшитгандим бу антиқа роман ҳақида ва эшитган заҳотим оёғимни қўлимга олиб кутубхонага чопгандим. Ҳаллослаб келганимни кўрган кутубхоначи аёл лабларида табассум билан уни қўлимга тутқазганди. Уни кейинчалик бошимни кўтармай бир кечада ўқиб чиққандим. Мутолаа давомида лаззат, кўнгил айниши ва қўрқувни туйгандим. Бу асар чексиз мулоҳазалар қаърига мени отиб юборган ва ўша ердаги зулмат қўйнида заррача бўлсин нур ахтариб бир неча кун руҳим сарсон яшагандим. “ Горио ота” дан сўнг бу Бальзакдан ўқиган иккинчи асарим эди. Қизлари ташлаб кетган чолдан ҳам кўра шу бахтсиз Рафаэлга кўпроқ ачингандим.\nМана энди у қаршимда турибди. Алаҳсираяпманми десам, ундай эмасдек. У Бальзак тасвирлагандек кўринишда эмас, албатта. Шундай бўлса-да, унинг юз-кўзи, ҳатти-ҳаракатлари ва ўзини тутишида Оноре амакининг тасвирлари онда-сонда бўй кўрсатиб турибди. Рўпарамдаги инсон айнан Бальзакнинг қаҳрамони. Уни равшан кўриб, овозини дадил эшитиб турибман. Бу рўё эмас, менимча.\n-Инсоният азалдан ўз эҳтиёжларини жиловлай олмай яшаган,- давом этади Рафаэль сағри терини чўнтагига қайтариб солиб қўйиб.-Бунинг эвазига ҳаловатини қурбон қилган. Натижада эса ҳам жисмоний, ҳам маънавий таназзулга юз тутган ва кўпинча умри эрта якунига етган.\nШу маҳал қаршимда Кант, Гегель ёки Шопенгауэр каби олмон файласуфларидан ҳеч қолишмайдиган тарзда минғирлашни бошлаган Рафаэлнинг тиришиб-буришиб кетган юзидан кўзимни узмай бақрайиб, истеҳзо билан ётишни боплайман. Бундай фикрлаш тарзини ҳам сағри тери сабаб ўзлаштирганмикин, деган киноявий ўй ялт этиб миямга уради. У эса пинагини бузмай сўзлашда давом этади.\n-Гомер “Илиада”асарида куйлаган буюк юнон шоҳи Агамемнон ўз даврининг юксак мартабали ҳукмдори эди. У мағрибдан машриққача чўзилган ерларга ҳукмронлик қилар, у ерлардаги шоҳлар унинг вассаллари эди. Уни ўз юртида ҳам, мустамлака юртларида ҳам айтгани айтган, дегани деган эди. Лекин, куни келиб у Трояга кўз тикди, шу шаҳар унинг ҳаловатини ўғирлади, унга эгалик қилиш фикри тинчини бузди. Мазкур фикр эҳтиёжга айланди ва қалбига мудом қутқу солиб турди. Охир-оқибат ўз мақсадига эришиш учун у ерга қўшин тортиб борди.Троя заминида эса шу эҳтиёжи гуллаб-яшнаб турган умрига зомин бўлди.\nРамзес Иккинчи Миср фиръавнлари ичида энг машҳури ва мисрликлар томонидан кўкларга кўтарилиб, ўзидан олдинги ҳеч бир аждоди кўрмаган эътибори олийга мушарраф бўлган Фиръавн эди. Мисрнинг мутлоқ бошқаруви унинг қўлида бўлиб, фуқаролари уни кўришса икки букилиб таъзим бажо келтиришдан тортиб ҳурмат ва эҳтиром таомилининг барча кўринишларини рисоладагидек бажо келтиришарди. Бироқ унга шулар ҳам камлик қилди. У қуёш Худоси Рага ҳасад қила бошлади ва ўзи кутилмаганда Худо бўлгиси келиб қолди. Фуқаролари Рага эмас, унга сиғинишларига эҳтиёж сезди. Бу эҳтиёжи соат сайин ортиб борди. Уйқусини ҳаром қилди, ҳаловатидан маҳрум қилди. Шу важдан ўзининг бу эҳтиёжини қондиришига кўнмаганлар билан ихтилофга киришди. Улардан ўзини Худо деб тан олишларини талаб қилиб, жаҳл отига минди. Унинг мазкур талабини бажармай ва бўйсунмай, залолатга юз тутган унинг ерларини Мусога эргашиб ташлаб чиқиб кетаётганларни денгизгача қувиб борди. Денгиз эса телба эҳтиёжлари тўрига чирмашиб қолган Рамзеснинг абадий маконига айланди.\nЮлий Цезарь Римнинг энг қудратли императори эди. Нафақат кўҳна Рим, балки унинг таркибига кирувчи Италиядан тортиб Европа, Кичик Осиё ва Африкага қадар чўзилган мустамлакалардаги барча уни эъзозлар, унинг қиёфасида ҳукмдори олийни кўришарди. У дастлаб Римни уч киши бўлиб бошқаришга розилик берди. Ҳокимиятни Римга масъул бўлган консуллар билан бошқаришга киришди. Орадан вақт ўтгач, шерикларидан қутулиб, ўзи якка император бўлишни истаб қолди. Якка император бўлди ҳам. Яна орадан фурсат ўтиб, уни шу даражага келтирган- халқнинг ишонган устуни бўлган Сенатни менсимай, уни тарқатиб юбориш йўлларини қидира бошлади. Натижада шу назоратга ёлчимаган эҳтиёжи уни чоҳга итарди. Ғазабланган сенаторлар Брут ва Кассий бошчилигида унинг жонига суиқасд қилишди.\nПомпея гўзал диёр бўлиб, мафтункор ва жаннатмакон табиати, илиқ ва ҳузурбахш иқлими кўнгилга пайванд эди. У ер тўрт фасл ўз жилоси ва жозибасини кўрсатадиган кам сонли юртлардан бирига даъвогарлик қилган, яшаш учун барча нарса муҳайё замин ҳисобланарди. Эркаклари ўзлари истаган чиройли аёлларга кўнгил қўйиб ва оила қуриб, ишқнинг маст қилгувчи тафтидан ором олишарди. Бора-бора улар чиройда тенгсиз, малоҳатли ва офатижон аёлларига қаноат қилмай қўйишди. Фурсат ўтиб энди улар ёш болалар билан, сўнг эса, энг ёмони, бир-бирлари билан жинсий алоқаларни йўлга қўйишди. Баччабозлик ва бесоқолбозлик юрт бўйлаб кенг томир ёйди. Бу юртнинг тақдири кейинчалик нима бўлгани барчага аён. Бир кеча-ю кундузда Яратганнинг қаҳрига учради ва унинг фожеаси жиловланмаган эҳтиёжлар балоси етаклаган бир куфр сифатида инсониятга сабоқ бўлар деб Муқаддас Қуръон саҳифаларидан мангуга қўним топди. Рус рассоми Карл Брюллов эса уни бўёқлар ва истеъдоди кўмагида бир картина ўлароқ тарихда қолдирди.\nВизантия давлати ўрта асрлардаги Европанинг гавҳари эди. У ерда насроний дини ҳам ўзининг Римдан кейинги мустаҳкам бошпанасини топганди. Савдо-сотиқ ишлари катта ҳажмда олиб борилиб, дунёнинг бадавлат савдогарлари бу заминга тушмай ва унинг сарҳадларида савдо қилмай кетишмасди. Юрт тинч, фуқаролари бой-бадавлат, насроний дини мукаррам бир эъзозда эди. Жадаллик билан олиб бориладиган савдо-сотиқ ишларидан ташқари бу давлат ўз сарҳадларини мудом кенгайтириб турарди. Сарҳадлари қанчалик кенгаймасин, пулга жанг қиладиган турк ёлланма аскарлари ёрдамида уни янада кенгайтириш чора-тадбирларига эҳтиёж сезар ва бундан ҳукумат тепасидаги кишилар, ҳатто фуқаролар ҳам бир дақиқа бўлсин тин олишмасди. Бу эҳтиёж эса кун келиб бу давлатни айнан ўша ёлланма туркларнинг қўли билан ер юзидан ўчириб ташлади.\nАмир Темур Шарқнинг тенгсиз ҳукмдори эди.У ўз юртини мўғуллардан халос этди ва тахтга чиқди. Самарқанднинг оёғи остига дунёни олиб келди. Ноёб китоблардан тортиб энг асл молларгача, маҳоратли усталардан тортиб илмда беназир бўлган уламоларгача барини Самарқандга тўплади. Халқи уни севарди ва бошида кўтариб юрарди. Ўз юртида у суюкли амир эди. Лекин, у бунга қаноатланмади. Ҳинд, Хуросон, Рум, Шом, Ироқ диёрларигача юриш қилиб, истилолар қилди. Боязидни енгиб дунёнинг ҳукмдорига айланди. Эҳтиёжлари шу билан ҳам жиловланиб қолмади. Хитойни эгаллагани қўшин тортиб кетаётганида жони узилди.\nГерманияда социал-демократлар Гитлерни партияга йўлбошчи қилиб тайинлашганида, у рассомлик орзуси рўёбга чиқмаган бир ношуд эди. Партиянинг йўлбошчисига айлангач, сиёсий фаолиятга боши билан шўнғиб кетди. Бунинг ортидан ҳокимият тепасига келди. Германиянинг рейхканцлери бўлди. Германияни орийлар юрти, немис халқини эса орийлар деб эълон қилди. Унинг ақл бовар қилмас пафосли нутқларига халқ мафтун эди ва у сўзлаётганида барча юрак ҳовучлаб, қалби энтикиб уни тингларди. Немис халқи унга ишонарди. Шу ишонч ўлароқ, у Германияни қўл остига олди. Уни Жаҳоннинг якка ҳукмрон давлатига айланитириш учун бирин-кетин Европа давлатларини куч билан эгаллаб олди. Лотин Америкаси, Африка ва Осиёга ҳарбий кучлар юборди. Назоратсиз қолдирилган эҳтиёжлари оқибатида рус заминига қилинган ҳарбий юриши унинг сўқир қисматига арши аълодан ўқилган ҳукм бўлди.\nУлуғ давлат арбоблари ёки илдизи кўп йиллик тарих ва анъаналарга бориб тақаладиган давлатлардан ташқари тарихда турли касб эгалари сифатида ном қолдирган шахсларда ҳам бу иллат йўқ эмасди. Бунга битта жонли мисол сифатида Бальзакнинг ўзини келтиришим кифоя қилади. У кунига ўн тўрт-ўн беш соатлаб ёзув столида ишларди. Уч ёки тўрт ойда битта роман ёзарди. Тасаввур қиляпсанми? Буларнинг барчасини фақат адабиётда шон-шуҳратга эришиш учун қилган деб ўйлайсанми? Бир томондан шундайдир балки. Виктор Гюго ёки Стендалдан ўтиб кетиш учун шу даражада у тер тўкиб ишлаган ва бунинг уддасидан чиққан ҳам. Бироқ ниманинг эвазига? Уйқусиз тунлар ва ҳаловатдан мосуво бўлиш эвазига. Ҳисоблаб берилган умрини худди ўзи ўйлаб топган сағри терининг кичрайиши эвазига.\nБошқа томондан эса у моддий эҳтиёжларини ҳам қондира олмасди. Ўзи учун қимматбаҳо шамдонлар, трубка ва тамакидонлар, гипс ҳайкалчалар, тилла занжирлар, ичига парилар тасвири туширилган девор соати, қизил қайрағочдан қилинган мебель, пат ва сиёҳдон, ўнлаб жуфтда фрак ва шляпалар, бежирим чокда тикилган шарқона халатлар ва кўйлаклар сотиб оларди. Бундай шоҳона яшаш учун эса катта пул керак эди. Шу важдан у тинмай судҳўрлардан қарз оларди ва қарзларни фоизи билан қайтариш учун кеча-ю кундуз, тўйиб ухламасдан, бош қашигани қўли тегмай роман ёзишга мажбур бўларди. Бунинг натижасида бош мия саратонидан у эллик ёшида оламдан ўтди. Мен ҳақимда ёзган асарида эҳтимол ўзини, яна эҳтимол борким атрофидаги жамият-у бутун инсониятни тасвирлагандир.\nБу иллат олдин ҳам инсоният маънавий таназзулининг бош сабабларидан бири эди, ҳозир ҳам шундай. Келажакда ҳам шундай бўлишига аминман. Зеро эҳтиёжларини жиловлай олмаслик, уларни қондириш кетидан қулдек тентираб юриш ва ҳаловатни бу мақсад йўлида киприк қоқмай қурбон қилиш, натижада эса бир марта бериладиган умрни завол топтириш инсониятга хос.\nУнинг гапларини тинч тинглаб ётаман. Рафаэль гапираётгани маҳали гоҳида қорни шишиб, бурни остида қалин мўйлаб ўсиб чиқиб қолгандек туюлиб, ўрнида Бальзакни кўргандек сесканаман. Онора амаки жон куйдириб гапираётгандек бўлади. Гоҳида Рафаэль тусини ўзгартириб, ўзининг асл кўринишига қайтади.\n-Бундан чиқди,- дейман у гапини якунлагач, туйқус хахолаб кулиб.- Биз барчамиз сенмиз, яъни Рафаэллармиз.\nРафаэль ўзини жиддий тарзда тутади. Кулганимга эътибор қилмайди. Маъюс нигоҳи билан ер чизади.\n-Сен ҳам шундайсан,- дейди бир маҳал синиқ овозда.- Атрофингдагилар ҳам. Шон-шуҳратга бўлган эҳтиёжларинг йўлида, ҳаловатларингни қурбон қиласизлар. Қанча умр кўраркинсизлар? Бир шу менга қоронғу, холос.\n-Биз барчамиз Рафаэллармиз,- ҳечам оғзимни йиғиштиролмайман.- Битта таклиф бор аҳли жамоа. Агамемнон, Рамзес, Цезарь, Помпея ва Византия аҳолиси, Амир Темур, Гитлер , Бальзакларни, шунингдек ҳозирда яшаётган олти миллиарддан ортиқ Ер юзи аҳолисини ва шу кунгача яшаб ўтган саксон миллиард аҳолини битта ном билан- Рафаэль номи билан атасак қандай бўларкин?\nМен кўзларим ёшланиб кетар даражада қиқир-қиқир куламан. Рафаэль боягидек жиддий, боз устига хомуш, бир туки ҳам ўзгармайди.\n-Инсоният эҳтиёжларини жиловлай олмагани учун ҳам жаннат осмонда,- у ўрнидан туради кўп ўтмай.- Аслида Одам ато билан Момо ҳаво ҳам ўша олмани тишлашмаса бўларди. Лекин улар тишлашди. Бу жиловланмаган эҳтиёж эса одам болаларига қон орқали кўчди ва то қиёматгача мерос бўлиб қолди. Энди барча ҳаловатидан кечиб, умрини қисқартириб бўлса-да, янгидан янги олмаларни тишлаш истаги билан яшайверади. Қонимизда бор, нимаям қилардик.\n-Мени Рафаэль деб чақиринг,- дейман яна хахолашдан тўхтамай.- Биз барчамиз Рафаэллармиз... Рафаэллар... Муборак бўлсин барчамизга, “Рафаэллик рутбаси”!... О, қандай гўзал рутба экан бу... Яшасин эҳтиёжларимиз! Йўқолсин ҳаловатимиз! Жиловланмаган эҳтиёжларимизни олқишланг! Шляпангизни осмонга отинг... Шляпангизни...\nРафаэль тўсатдан сездирмай хонадан чиқиб кета бошлайди. Уни тўхтатиш учун исми билан чақиришга оғиз жуфтлайман. Боягина айланиб турган тилим ногоҳ айланмай қолади. Шунда қўлимга илинган нарсани- сочиқни унинг ортидан улоқтираман. Сочиқ йўлнинг ярмига бориб-бормай беҳол ерга тушади.\n-Рафаэль,-охирги марта оғиз жуфтлаганимда ниҳоят тилим зўрға айланади.\n-Рафаэль?- қулоғим остида тамомила бошқа овоз жаранглайди шу он, рўпарамда эса қора кийимдаги эмас оқ кийинган кимдир пайдо бўлади. У билагимни резина боғич билан боғлайди ва томиримга игна санчиб танамга суюқлик юборади- Фельдшерман. Фельдшер. Мени ким биландир адаштирдингиз,чоғи.\nМен кўзларимни катта-катта очиб, ҳеч нимага тушунмагандек унинг юзига ва бошидаги оқ қалпоғига қарайман.\n-Шляпангизни қиморхонадан қайтариб беришдими?!\n2021 йил, июнь


“Эл-Классико” тўпурарлари ТОП-11 » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n19-03-2015 | 20:33\nZAMIN.UZ / Спорт / 19 Март 2015 года749\nТез орада бутун дунё футбол мухлислари интизорлик билан кутаётган «Эл-классико» бўлиб ўтади. Furkat.uz сайти шу муносабат билан «Реал» ва «Барселона» жамоалари тўқнашувида энг кўп гол урган футболчилар ҳақида тўхталиб ўтади.9-11. Хосеп Самитиер («Барселона», «Реал Мадрид») – 10 голСамитиер 1919-1932 йиллар мобайнида «Барселона» клуби шарафини ҳимоя қилиб, 333 та гол уришга муваффақ бўлган. Шундан сўнг у икки мавсум «Реал»да ҳаракат қилди. Умуман олганда Хосеп «клаасико»ларда жами 10 та голга муаллифлик қилган. Самитиер ана шу голларининг 4 тасини чемпионатда, қолган 6 тасини кубок баҳсларида нишонлаган.9-11. Хуанито («Реал Мадрид») - 10 голМадриднинг «Атлетико» жамоаси тарбияланувчиси ҳисобланадиган Хуанито «Реал» таркибида 1977-1987 йиллар мобайнида тўп сурди. У бу давр ичида 100 дан ортиқ голларга муаллифлик қилган. Жумладан «Барса»га қарши баҳсларда 10 та тўп киритган. Ҳужумчи 8 та голини ла лигада, 2 та голини эса Лига кубогида урган.9-11. Уго Санчес («Реал Мадрид») – 10 голМексикалик ҳужумчи 1985-1992 йилларда «бланкос» шарафини ҳимоя қилиб, 207 марта рақиб посбонларини ранжитишга муваффақ бўлган. Санчеснинг 10 та зарбасидан кейин «Барселона» дарвозабонлари ранжишган. Уго голларининг 8 тасини чемпионатда, 2 тасини суперкубокда нишонлаган.8. Сантиляна («Реал Мадрид») – 12 голСантиляна «Реал» шарафини 1971-1988 йилларда ҳимоя қилиб, 200 дан ортиқ голлар киритган. Карлос «Барса» побонларини 12 марта хафа қилган. У чемпионатда – 9, кубокда – 2 ва лига кубокда – 1 маротаба Каталонияликларни жазолаган.4-7. Криштиану Роналду («Реал Мадрид») – 14 голРоналду 2009-йилдан бери «Реал» сафида 300 га яқин гол киритган. У «Эл-классико»ларда ҳам ўзини кўрсатиб келмоқда. Криштиану «классико»ларда қаторасига 6 та ўйинда тўп киритиб, рекорд ўрнатган. Португалиялик ҳужумчи 14 та голининг 6 тасини ла Лигада, 5 тасини кубокда ва 3 тасини суперкубок баҳсларида нишонлаган.4-7. Ференц Пушкаш («Венгрия») – 14 гол31 ёшида «Реал» формасини кийиб, 39 ёшигача клуб шарафини ҳимоя қилган Пушкаш «бланкос» сафида 242 та гол нишонлаган. Ференц Ла лигада – 9, кубокда – 2 ва еврокубокларда 3 марта азалий рақиб дарвозасига аниқ йўл топа олган.4-7. Фернандо Хенто («Реал Мадрид») – 14 голБутун фаолиятини Мадрид суперклубига бағишлаган Хенто 1953-1971 йилларда «Реал» сафида 178 гол урган. У «Барселона»га қарши баҳсларда 14 марта зафар қучган. Чемпионлар кубогини 6 бора ютиб рекорд ўрнатган ҳужумчи чемпионатда 10, кубок ва еврокубокларда 2 борадан тўп киритган.4-7. Сесар Родригес («Барселона») – 14 гол«Барселона» афсонаси Сесар жамоа сафида 1942-1955 йиллар мобайнида 232та тўп уриб, Месси даври бошлангунга қадар клуб тўпурари бўлиб келган. Родригес чемпионат баҳсларида «Реал» дарвозасини 12 марта аниқ нишонга олган. Бу борада ҳам у рекордчи эди. Ҳужумчи қолган 2 та голини еврокубоклар доирасидаги матчларда киритган.3. Раул Гонсалес («Реал Мадрид») – 15 гол«Реал» тарихидаги энг яхши тўпурар ҳисобланадиган Раул 1994-2010 йиллар мобайнида «қаймоқранглилар» сафида 323 та тўп киритган. Ана шу голларнинг 15 таси «Барселона» дарвозасидан ўрин олган. Раул Каталонияликларни 11 марта чемпионатда, 3 бора суперкубокда ва бир марта еврокубокларда ранжитган.2. Алфредо Ди Стефано («Реал Мадрид») – 18 гол1953-1964 йиллар мобайнида «Реал» таркибида ҳаракат қилиб 300 дан ортиқ гол урган Ди Стефано «Эл-клаасико»ларда 18 марта зафар қучиб ХХI асрнинг биринчи ўн йиллигига қадар пешқадамлик қилиб келди. Алфредо Ла лигада – 14, кубок ва суперкубокда – 2 мартадан «Барселона» дарвозасига йўл топган.1. Лионел Месси («Барселона») – 21 голИспаниянинг икки гранд жамоалари тўқнашувидаги энг яхши 2 та тўпурар аргентиналик футболчилар ҳисобланишади. Лионел 2004-йилдан бери «Барса» учун 400 га яқин гол киритган. Унинг «Эл-классико»лардаги голлари 21 тани ташкил этади. Месси «Реал»га қарши баҳсларда 2 марта «хет-трик» қайд этганлигини ҳам алоҳида таъкидлаб ўтиш жоиз. У чемпионатда – 14, суперкубокда – 5 ва еврокубокда -2 бора «Реал» дарвозасини ишғол қилган.Фурқат ЮсуповМанба: www.Furkat.uz\nТОП-5. «Барселона»нинг 10-рақам эгалари\n23:27 / 02-03-2015


Шомуродовни ўйнатмаётган Моуриньо Россия чемпионатида яна футболчи олмоқчи\n12 март, 18:37\n“Рома” бош мураббийи Жозе Моуриньо кейинги пайтда Элдор Шомуродовга етарличи ўйин амалиёти бермаяпти. Легионеримиз захира ҳужумчиси мақомини 18 ёшли Феликс Афена-Гьянга бой берди. Албатта, бунда португалиялик мутахассиснинг танлови асосий сабаб бўлиб хизмат қилмоқда. Маҳорат ва тажриба бобида Элдорнинг устунлигини ҳамма билади.\nЭнди Рим клуби Шомуродов пишган чемпионат – Россия премьер-лигасидан ўинчи олишга ҳаракат қилмоқда.\nCorriere dello Sport нашрининг хабар беришича, “Рома” қисқа муддатга бўлса ҳам ЦСКА ярим ҳимоячиси Жан-Филипп Гбаменни ўз сафида ўйнатмоқчи. Манбанинг маълум қилишича, Моуриньога 26 ёшли ўйинчининг ярим ҳимоя ва ҳимоя марказида ишончли ўйнай олиш қобилияти маъқул келган. Бундан ташқари, Кот-д’Ивуарда туғилган футболчида Франция паспорти борлиги унинг кучли бешлик чемпионатларида ўйнашга имкон беради. Чунки бу чемпионатларнинг аксариятида Европа Иттифоқига кирмайдиган давлатлардан келган ўйинчилар сонига чеклов қўйилган.\n“Рома”нинг бу ўйинчига эътибор қаратиши ФИФАнинг Россия чемпионатида ўйнаётган легионерларга амалдаги шартномаларини вақтинча тўхтатиб, бошқа жамоаларда ўйнаш ҳуқуқини бергани сабаб бўлди.\nГбамен ЦСКАга шу йилнинг февраль ойида қўшилган эди. Ярим ҳимоячи москваликлар томонидан мавсум охиригача “Эвертон”дан ижарага олинган. “Рома” ФИФАнинг қароридан фойдаланиб, уни 30 июнгача Римда ўйнашига эришмоқчи.\nМоуриньо фикридан қайтгани йўқ\nЖозе Моуриньо “Рома”га Англия чемпионатининг икки вакили – Гранит Жака ва Диогу Далотни олиб келиш фикридан қайтгани йўқ.\nИталия матбуотининг ёзишича, португалиялик мутахассис клуб спорт директори Тьягу Пинтодан бу икки трансферни уддалашни сўрамоқда.\nДиогу Далот “Манчестер Юнайтед”даги дебютини айнан Моуриньо қўл остида ўтказган. Гарчи манчестерликлар бир йилдан кейин тугайдиган шартномани узайтиришга ҳаракат қилаётган бўлса-да, португалиялик ҳимоячи доими ўйин амалиётига эга бўлиш учун бошқа жамоага ўтишга тайёр.\nМаълумотларга кўра, Далот Моуриньонинг жамоасига ўтишга мойил бўлиб турибди. Римликлар бу трансферни 10-12 миллион еврога амалга ошириши мумкин.\nГранит Жака трансфери бироз мураккаб бўлади. Ўтган ёзда “Рома” таклифини рад этган швейцариялик ярим ҳимоячи “Арсенал” билан янги битим тузганди. Бироқ, тажрибали ўйинчи жамоа бош мураббийи Микель Артета билан чиқиша олмаётгани римликларга қўл келиши мумкин.\n“Арсенал” билан ҳамкорлиги 2024 йилнинг ёзигача тузилган 29 ёшли ўйинчини олиш учун “Рома” 20 миллион евро сарфлашига тўғри келади.\nУ ишончни оқламади!\nҚишки трансферлар вақтида Рим клуби икки тажрибали ўйинчи – “Арсенал” ва кили Эйнсли Мейтленд-Найлс ва “Порту” ярим ҳимоячиси Сержиу Оливейрани мавсум охирига қадар ижарага олганди. “Рома”да ҳар икки футболчини ёзги трансферлар вақтида тўлиқ трансфер қилиш ҳуқуқи бор.\nКлуб мутасаддилари бу ўйинчилар бўйича ҳозирдан бир қарорга келиб бўлган. Унга кўра, клуб мавсум якунланиши билан Мейтленд-Найлсни “Арсенал”га қайтариб юборади. Аслида бу ярим ҳимоячи “канонирлар” сафида асосий таркибга кира олмагани учун ижарага юборилганди.\nЭйнсли ўзига берилган имкониятдан фойдалана олмади. Унинг хатти-ҳаракатлари Жозе Моуриньо ва унинг штабидаги мураббийларга ёқмагани айтилмоқда.\nСержиу масаласида муаммо йўқю У жамоага муҳим ғалабалар келтиришда давом этмоқда. Римликлар ёзда уни “Порту”дан 15 миллион евро атрофидаги маблағ эвазига тўлиқ трансфер қилишни режалаштирган.\nМоуриньо шогирдини ҳимоя қилди\nКонференциялар лигаси доирасида “Витесс”га қарши ўтказилган учрашувнинг 66-дақиқасида Жозе Моуриньо 100 учрашувини ўтказаётган Николо Дзаньолони захирага олиб, ўрнига Лоренцо Пеллегринини туширди.\n22 ёшли ҳужумкор футболчи захира ўриндиғига бормасдан, тўғри кийим алмаштириш хонасига кетди. Одатда, ўйиндан олинганига норози бўлган ўйинчилар шундай қилади. Журналистлар бу ҳолатга эътибор қаратди.\nБироқ, Моуриньо ўз шогирдини ҳимоя қилди.\n- Ичкарига кириб кетишини унга мен тайинладим. Чунки ҳаво харорати анча совуқ эди ва у терлаб кетгани кўриниб турарди. У яхши ўйнади, сизлар эса фақат ёмон томонини қидирасизлар. Ҳар доим мен ва Николо ўртасидаги совуқчилик солмоқчи бўласизлар, - деди Жозе Моуриньо.\nМоуриньо Шомуродовдан воз кечдими?\nФранциянинг кучли жамоаси “Рома” ҳужумчисини аниқ сотиб олади! У ким экан?\n“Рома” ҳужумчиларидан бирига янги жамоа қидира бошлади!\nУмаровнинг узри ўтмади, жамоалар уни талашмоқда, лекин...\nМожаро Умаровнинг Европадаги фаолиятига чек қўйиши мумкин!\nМоуриньо “Витесс”га қарши тактика танлади. Унда Шомуродовга жой борми?


679 000 сўмга флагман дизайнли смартфон оласизми? | SOF UZ хабарлари\n01.06.2018 | Технологиялар | 4136\nҲурматли «Sof.uz» мухлислари, хабарингиз борки, Ўзбекистон бозорига шу йилнинг бошида кириб келган MDC компанияси бир қатор смартфонлари билан танилиб улгурди. Бугун биз сизларга ушбу бренднинг Grand номли қулай, яхши техник хусусиятлар билан жиҳозлаанган ва энг асосийси – ҳамёнбоп смартфони ҳақида батафсил гапириб берамиз!\nMDC Grand моделининг қадоғи картондан ишланган, дизайни бошқа қутилардан деярли фарқ қилмайди. Қадоқнинг орқа томонида смартфоннинг энг муҳим техник кўрсаткичлари ёзилган.\nҚутининг ичида эса смартфоннинг ўзидан ташқари яна microUSB-кабель, қувватлагич, қулоқчин, ғилоф, SIM-карта скрепкаси, фойдаланиш йўриқонмаси ва кафолати талони жой олган! Мана, кўриб турганингиздек, смартфон жуда арзон бўлишига қарамасдан, қутида керакли энг асосий элементларнинг барчаси бор!\nMDC Grand модели флагманлар дизайнидан яратилган Ўзбекистондаги энг арзон смарфтонлардан бири бўлса ажаб эмас! Чунки унга томонлари ўзаро 18:9 нисбатли экран ўрнатилган, дизайни қайсидир маънода Samsung Galaxy S8 флагманини ҳам эслатиб юборади.\nMDC Grand корпусининг юза томонини деярли буткул эгаллаган дисплей тепасида 2 мегапикселли олд камера ва бошқа тегишли датчиклар жойлашган. Пастида эса моддий «Уйга» тугмачаси йўқ – у ҳам сенсор тугмача сифатида экран панелига интеграция қилинган.\nОрқа панелининг юқори қисмида 8 мегапикселли асосий камера, унинг остида фоточақноқ, янада пастда бармоқ изи сканери ўрин олган. Қизиғи шундаки, бу қурилмадан анча қимматроқ нархли смартфонларда ҳам баъзан бу технологияни тополмайсиз, MDC Grand моделида бармоқ изи сканери бор!\nПастки чап бурчагига яқин жойда эса динамик тирқишчалари кўзга ташланади. Корпуснинг юқори қиррасида қулоқчин учун 3.5 миллиметрлик тирқиш ҳамда одатий USB 2.0 порти жойлашган.\nТелефонда иккита SIM-карта жойи мавжуд, у учинчи авлод – 3G уяли алоқа тармоғини қўллаб-қувватлайди. Қувонарли жиҳати – хотира картаси булардан бирининг ўрнига қўйилмайди, балки microSD уяси алоҳида жойлашган.\nСмартфон корпусининг ўлчамлари 147x70x10 миллиметрни, вазни эса 160 граммни ташкил этади.\nКелинг, энди ушбу ҳамёнбоп смартфондаги энг муҳим компонент – дисплей ҳақида гаплашсак! Смартфоннинг 5,5 дюймли экрани замонавий трендларга кўра ишланган – томонлари ўзаро 18:9 нисбатда, пикселлар зичлиги бир дюймга 260 та! Ҳозирда бундай янгиликни асосан нархи анча юқори бўлган смартфонларда учратиш мумкин. Бироқ MDC бу стереотипни бузиб, анчагина арзон смартфонга ана шундай экран ўрнатган.\nЭкран сенсори яхши ва тез ишлайди. HD технологияси (1280x640 пикселли) туфайли бу дисплей рангларни жуда яхши етказиб бера олади. Бунда контрастнинг аниқлиги, экранга бурчак остида қараганда ҳам ранглар ўз тусини йўқотмаслигини IPS-матрица таъминлайди.\nОдатда, нархи арзон смартфонларнинг камерасидан олинга суратларнинг сифатига яхши баҳо берилмайди. Аммо бу ерда вазият бироз бошқача. MDC Grand девайсига аниқлиги 8 мегапикселли асосий камера ўрнатилган, камера интерполяцияси 13 МПгача.\nСмартфон камерасидан олинган расмлар сифати анча қониқарли – нархига яраша! Энг қизиғи, камерада HDR режими ҳам кўзда тутилган бўлиб, у орқали олинадиган расмларнинг сифатини яхшилаш мумкин. Албатта, бундай ҳамёнбоп смартфондан юксак сифатли расмли кутиш ноўрин. Шундай бўлса-да, камроқ ёритилган шароитда ҳам олинган расмларда деталларни фарқласа бўлади. Камерада монохром, сепия, негатив, сув ости, оқ доска каби ранг эффектлари бор. Шу билан бирга, оқ ранг баланси ва экспозиция қийматларини ҳам созласа бўлади. Юзни аниқлаш функцияси ҳам яхши ишлайди. Ёзиладиган видео сифати ҳам ёмон эмас.\nМана, MDC Grand камераси орқали олинган суратлар намуналарини томоша қиламиз:\nMDC Grand смартфонининг 2 мегапикселли олд камераси ҳам ўз ишини яхши бажаради. Ҳар ҳолда, суратдаги деталлар аниқ қўринади. Селфилар сифати ўртача!\nПроцессор ва интерфейс\nСмартфонга 1.3 гигагерц частотада ишловчи тўрт ядроли MTK6580 процессори ва Mali-400MP2 видеочипи ўрнатилган. Тезкор хотираси 2, доимий хотираси эса 16 гигабайт ҳажмга эга. Агарда смартфонда кўпроқ суратга ва видеога оладиган ёки унинг хотирасида кўп файл сақлайдиган бўлсангиз, буям муаммо эмас – 64 гигабайтгача ҳажмли microSD-карта қўйиш имкони бор.\nAnTuTu самарадорлик тестида мазкур қурилма деярли 24 000 балл тўплаган. Бу эса смартфонда унчалик оғир бўлмаган ва кўп қувват талаб қилмайдиган ўйинларни ўйнаш, бир вақтнинг ўзида бир нечта иловадан самарали фойдаланиш, шунингдек, узоқ муддат видео кўриш ва олиш учун етарли.\nСмартфон Android операцион тизимининг 7 Nougat талқини бошқаруви остида ишлайди, асосий экран ва иловалар учун алоҳида UI, яъни дизайн ишлаб чиқилган.\nMDC Grand аккумуляторининг сиғими 3000 мА/соат. Бу кун давомида смартфондан ўртача фаолликда, яъни ёқилган мобил интернет, қисман ўйин ўйнаш, қисман Wi-Fi ва GPS алоқасидан фойдаланиш мумкин, дегани.\nУмуман олганда, бу кўрсаткич нархи 700 000 сўмга ҳам бормайдиган смартфон учун ёмон эмас!\nХуллас, MDC Grand ҳақида сўзимизни якунлар эканмиз, келинг, смартфоннинг энг асосий яхши жиҳатларини санаб ўтсак! Бу албатта, унинг дизайни ва экрани, ўз нархига жуда муносиб камера, бармоқ изи сканери ва албатта ҳамёнбоп нархи. Моделнинг пластик корпусини унинг камчиликларига киритишимиз мумкин, аммо инсоф билан айтганда, бундай нархда металл корпусли смартфон топиш ҳам осон иш эмас!\nАйтганча, яна бир яхши хабар: MDC компанияси ўз смартфонларига Ўзбекистон ҳудудида 1 йиллик кафолат хизматини тақдим этади!\nУшбу смартфонни olcha.uz интернет дўконидан энг ҳамёнбоп нархда харид қилишингиз мумкин. Ўзбекистон бўйича етказиб бериш бутунлай бепул амалга оширилади.\n15.12.2018 | 3461\n15.12.2018 | 1233\n14.12.2018 | 2935\n14.12.2018 | 2206\n12.12.2018 | 6287


Номаълум шахслар АҚШнинг Истанбулдаги элчихонасини ўққа тутди\n19:40 / 10.08.2015 2130\n10 август кунининг иккинчи ярмида АҚШнинг Истанбулдаги элчихонасига қуролланган номаълум шахслар томонидан ҳужум уюштирилди. Бу ҳақда Рейтер маълум қилган.\nГувоҳларнинг айтишича, элчихонага бир аёл ва бир эркак ҳужум қилган. Уларга қарши қўриқчилар томонидан жавоб зарбаси берилгач, ҳужум қилувчилар ҳудудни тарк этиб, яширинишган.\nБаъзи манбаларга кўра, ҳужум қилганлардан бири жароҳатланган ва қўлга олинган.\nҲозирча қўлга олинган аёлнинг шахси ҳақида аниқ маълумот берилмаган.\nБу ҳужумдан бироз олдинроқ, шаҳарнинг Султобнейли мавзесида полиция участкаси биноси олдида автомобилга ўрнатилган бомба портлатилганди. Натижада 3 нафар полициячи ҳамда 7 нафар тинч аҳоли вакили жароҳатланган.\n9 август куни ҳам Истанбулдаги полиция участкаларидан бири олдида теракт содир этилган ва 5 нафар полиция ходими ҳамда 2 нафар тинч аҳоли вакили жароҳатланганди.\nҚайд этиш керакки, бу терактлар шу йилнинг июль ойида Туркия ва Курдистон ишчилар партияси ўртасида бошланган зиддиятларнинг бир қисми ҳисобланади. Туркия самолётлари томонидан ташкилотнинг базаларига бомба ёғдилишлари давомида шу вақтгача 400 нафарга яқин киши ҳалок бўлган ва яна шунча одам жароҳатланган.


Тошкент шаҳар ИИББ ходими хизмат машинасида жиддий ЙТҲ содир этди\nГувоҳларнинг айтишича, Nexia-3 русумли хизмат машинасидаги ходимлар маст ҳолда бўлишган. Spark'даги йўловчилар жиддий жароҳат олгани, улардан бири комада экани айтилмоқда.\nFacebook'да тунги пайтда бир автомобилнинг қарама-қарши йўналишга чиқиб кетиб, рўпарадан келаётган машина билан тўқнашгани акс этган видео пайдо бўлди.\nПост муаллифининг маълум қилишича, ички ишлар тизимига тегишли Nexia-3 русумидаги хизмат автомобили қарама-қарши йўналишга чиқиб кетиб, Бўстонлиқдан Тошкент шаҳрига қайтаётган Spark русумли машина билан тўқнашган. Видео Spark'даги видеорегистраторга ёзиб олинган.\nХабар муаллифи Тимур Турсунов хизмат машинасидаги ходимлар маст бўлганини айтмоқда. У ходимлар неча нафар бўлганига аниқлик киритмаган. Таъкидланишича, Nexia билан тўқнашган Spark автомашинаси йўловчилари жиддий жароҳат олган ва улардан бирининг аҳволи оғир.\nЖароҳатланганлар шифохонага етказилишидан олдин ва ундан кейин ҳам ЙТҲ қай тарзда ва кимнинг айби билан содир бўлгани бўйича ҳеч қандай ҳужжат расмийлаштирилмаган. Шу билан бирга, Nexia-3 автомобилида бўлган шахслар спиртли ичимлик ичган ёки ичмагани бўйича экспертизадан ўтмаган, аксинча, жабрланувчилардан экпертиза учун намуна олинган ва уларнинг қонида алкогол аниқланмаган.\nШунингдек, хабар муаллифи ИИББ ходимлари бу ишни яширишга уринаётгани ва жабрланганларга босим ўтказилаётгани ҳақида ёзиб, жамоатчиликдан адолат қарор топишида ёрдам сўраган.\nАммо, ҳодиса акс этган видеоёзувга эътибор қаратилса Spark автомобили ҳайдовчиси ўз йўналишида пайдо бўлган хавфдан саросимага тушгани ва йўналишини дарҳол қарама-қарши томонга буриб юборганини, айни шу вақтда Nexia-3 ҳам ўз йўналишига қайтгани ортидан мазкур тўқнашув содир бўлганини кўриш мумкин.\nТошкент шаҳар ИИББ матбуот хизмати ЙТҲга учраган автомашина ушбу бошқармага тегишли экани ва рулда ички ишлар ходими бўлганини тасдиқлади.\n«Ҳақиқатдан, 16 май куни тахминан соат 04:00ларда Тошкент вилояти Бўстонлиқ туманида содир бўлган йўл-транспорт ҳодисасида салонида Тошкент шаҳар ИИББ ходими Х.Ш. бўлган Nexia-3 русумли Тошкент шаҳар ИИББ хизмат автомобили (давлат рақами 01 924 VSC) иштирок этган.\nУшбу ҳолат бўйича Ўзбекистон ИИВ Ўз хавфсизлик бошқармаси томонидан ходимга нисбатан хизмат текшируви ўтказилмоқда. Прокуратура томонидан содир бўлган ЙТҲ юзасидан терговга қадар текширув олиб борилмоқда. Текширув давомида суд-тиббиёт экспертизаси ва бошқа бир қатор экспертизалар тайинланган. Текширув якунига кўра, Х.Ш.нинг ҳаракатларига ҳуқуқий баҳо берилади», – дейилади ИИББ хабарида.\nҚайд этилишича, ЙТҲ сабабчиси бўлган ходим айни пайтда хизмат вазифаларини бажаришдан четлаштирилган.\nПойтахт ИИББ ўз ахборотида жабрланувчиларнинг аҳволи ҳақида маълумот бермаган.\nШунингдек, автомобиль салонида бўлган бошқа ички ишлар органлари ходимларининг шахсига ҳам аниқлик киритилмаган.\nТошкент шаҳар ИИББ ЙҲХББ матбуот хизмати раҳбари Музифа Султонованинг Kun.uz'га маълум қилишича, бу маълумотлар терговга қадар текширувдан кейин очиқланади.\nАввалроқ Чироқчида ИИБ ходими мактаб ўқувчисини шахсий машинасида уриб кетган, Фарғонада миллий гвардия ходими хизмат машинасида уриб юборган шахс вафот этганди.


Италия ҳукумати мамлакат шимолидаги барча вилоятларни коронавирус авж олиши туфайли карантин ҳолатига ўтказди. Бу регионларга кириш ва у ердан чиқиш тўхтатилган. Бу ҳудудда камида 16 миллионга яқин киши карантинда қолмоқда.\nИталия бош вазири Жузеппе Конте янги чеклов чоралари ҳақида эълон қилди.\nУнга кўра, Италияда 8 мартдан бошлаб Ломбардияга, шунингдек, яна 14та провинцияга кириш ва чиқиш тўхтатилади. Ёпилган провинциялар: Парма, Пьяченца, Римини, Режо-нель-Эмилия, Модена, Пезаро, Урбино, Падуя, Тревизо, Алессандрия, Вербано-Кузио-Оссола, Новара, Верчелли ва Асти. Зарурат туғилса, бу ҳудудлар беморларни ўзаро қайта тақсимлаши кўзда тутилган.\nСайёҳлар орасида машҳур бўлган Милан ва Венеция шаҳарлари карантин ҳудудида қолган.\nКарантинга олинган провинцияларга кириш ва улардан чиқишга фақат фавқулодда ҳолатлардагина рухсат берилиши мумкин.\nКонтенинг сўзларига кўра, гап фақат бу ҳудудларга кириш ва чиқишни чеклаш ҳақида кетмайди, карантин ҳудудларида ҳам алоҳида чекловлар жорий этилади. Музейлар, тоғ-чанғи курортлари, бассейнлар, спортзаллар, тунги клублар ҳамда бошқа оммавий ва маданий тадбирлар ўтказиладиган бошқа жойлар ёпилади. Мактаблар ва университетлар аллақачон ёпилган, диний маросимлар тўхтатилган.\nРесторан ва барлар ҳозирча ишлашда давом этиши мумкин, аммо бир шарт билан - мижозлар бир-биридан хавфсиз масофада (камида бир метр) жойлаштириш таъминланиши керак. Карантин ҳудудида қолган одамларга имкон қадар кўчага чиқмаслик тавсия этилмоқда. Карантин режимини бузганлар уч ойгача қамалиши мумкин.\nКарантин ҳудудидаги А Серия учрашувлари ва бошқа йирик турнирлар томошабинларсиз ўтказилади.\nЧекловлар камида 3 апрелга қадар амалда бўлади. Ломбардияда 10 миллионга яқин киши яшайди. Карантин ҳудуди жами 16 миллион кишини қамраб олади.\nУмумий эҳтиёт чоралари бутун Италия бўйлаб кўрилмоқда: музейлар ва букмекерлик идоралари ёпилмоқда, оммавий тадбирлар, хусусан, фильмлар, спектакллар намойишлари ва спорт мусобақалари бекор қилинмоқда.\nИталияда ўлимлар сони кескин ошган\nИталия Европада коронавирусдан энг кўп зарар кўрган мамлакат бўлиб турибди. Сўнгги маълумотларга кўра, Италияда 5900га яқин кишида вирус аниқланган - сўнгги бир кун ичида 1200дан ортиқ янги ҳолат қайд этилди, қурбонлар сони 233 нафарга етган - сўнгги бир кун ичида 50 киши вафот этган.\nИталияда қатъий чоралар жорий этилиши вирус билан курашда тактика жиддий ўзгарганини кўрсатади, бу мамлакатдаги ҳолат Европанинг бошқа давлатлари учун сабоқ бўлмоқда.\nИталия ҳукумати жума куниёқ яна 20 минг нафар шифокор ва ҳамширалар коронавирусга қарши курашга жалб этилганини маълум қилганди.\n«Агар фуқароларимиз масъулиятни ҳис қилишса ва ҳаёт тарзини ўзгартиришса, биз бу жангда ғолиб бўламиз», - деганди Фуқаролик мудофааси хизмати раҳбари Анжело Боррелли.\nИталияда вирус қурбони бўлаётганларнинг ўртача ёши 81 ёшни ташкил қилмоқда ва улар асосан эркаклардир. Шунингдек, вирусдан вафот этганларнинг 80 фоизи вирусга чалингунча ҳам бошқа касалликлар билан оғриган.\nИталиянинг Intesa Sanpaolo банки коронавирусга қарши курашга 100 млн еврони хайрия қилган, шунингдек, эпидемиядан жабрланган компанияларга жами 5 млрд евро миқдорида кредитлар ажратилган. Ҳукумат коронавирус эпидемияси мамлакат иқтисодиётида рецессияга олиб келишидан ташвишланмоқда.\nНью-Йорк губернатори Эндрю Куомо штатда фавқулодда ҳолат эълон қилди - сўнгги бир кунда коронавирусдан зарарланиш ҳолатлари қарийб икки баравар ошди. Айни вақтда штатда 89 кишида коронавирус юқиш ҳолати тасдиқланган.\nМатбуот анжуманида чиқиш қилган губернатор штатдаги тиббиёт ходимлари сўнгги кунларда вирусни аниқлаш учун текширувларни кучайтирганини маълум қилди.\n«Оммавий равишда карантин ҳолати инфекция тарқалишини секинлаштиришнинг энг яхши чораси эканига ҳеч қандай шубҳа йўқ», - дея қайд этган Куомо.\nАҚШда айни вақтда вирусдан зарарланганлар сони 444 нафарга етди, 19 киши ҳалок бўлган.\nЖамоатчилик билан алоқалар бўйича Америка—Исроил қўмитасининг конференциясида қатнашган икки кишида коронавирус инфекцияси аниқланди. 1-3 март кунлари Вашингтонда бўлиб ўтган конференцияда АҚШ вице-президенти Майк Пенс, АҚШ Давлат департаменти раҳбари Майк Помпео, республикачи сенатор Митч Макконнелл, миллиардер Майкл Блумберг ва ўнлаб конгрессменлар қатнашган эди. Форумга жами 18 минг киши ташриф буюрганди.\n«Гранд принцесс» круиз лайнерида 3,5 мингдан ортиқ киши карантинда / EPA\nКалифорния қирғоқлари яқинида карантинга олинган «Гранд принцесс» круиз лайнерида 3,5 минг киши изоляция қилинган, ҳозирча улардан 21 киши вирус юқтиргани аниқланди. Кема йўловчиларнинг барчасини текшириш учун кўп вақт талаб этилади.\nВашингтон штатида жами 70 кишида вирус аниқланган. Штат маркази Сиэтл шаҳридаги қариялар уйида бирданига 9 киши коронавирус туфайли вафот этди.\nРод-Айленд штатидаги мактаб ўқувчилари Италияга бориб қайтишганидан кейин улардан уч нафарида Covid-19 аниқланди, ҳозирда штатда 200га яқин киши карантинга жойлаштирилган.\nБританияда иккинчи ўлим\nБританияда шанба куни коронавирусдан зарарланиш билан боғлиқ яна 46та ҳолат аниқланди - беморлар сони 163 нафарга етди.\nШунингдек, Британияда яна бир киши вирус келтириб чиқарган касаллик қурбони бўлгани тасдиқланди: жума куни Бакинҳемшир графлигидаги Милтон-Кинс шаҳридаги шифохонада 82 ёшли эркак вафот этганди - таҳлиллар натижалари унинг ўлимига коронавирус сабаб бўлганини тасдиқлади.\nУнга қараган тиббиёт ходимлари карантинга жойлаштирилган.\nПайшанба куни Рединг шаҳрида ушбу инфекцияга чалинган 70 ёшли аёл вафот этганди - унинг сурункали касаллиги ҳам бўлган.\nBritish Airways авиакомпанияси икки ходимида коронавирус аниқланганини, улар изоляция қилинганини маълум қилган.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотига кўра, янги коронавирус келтириб чиқарган Covid-19 эпидемияси жаҳоннинг жами 103 давлатида қайд этилган. Сўнгги кунларда Сербия, Словакия, Ватикан, Парагвай, Перу, Камерун, Молдова, Латвия, Колумбия, Бутан, Непал, Шри-Ланка, Лихтенштейн, Монако, Гибралтар ва Тогода ҳам янги ҳолатлар тасдиқланди. Нью-Йоркда фавқулодда ҳолат эълон қилинган.\nБутун дунёда вирусдан зарарланганлар сони 106 206 нафарни ташкил қилмоқда, улардан 25 мингдан ортиғи Хитойдан ташқарида. Жами 3600 ўлим ҳолати қайд этилган, шундан 3097таси - Хитойда.\nЖума куни Ватикан ўз ҳудудида коронавирусга чалинишнинг илк ҳолатини тасдиқлади. Беморнинг шахси очиқланмаган, фақат у Ватикандаги поликлиникага мурожаат қилгани маълум. Ватикан Соғлиқни сақлаш ва гигиена бошқармаси дезинфекция қилиш чора-тадбирларини амалга оширади.\nРим папаси Франциск Ватикандаги Пётр майдонидаги якшанба кунги ибодат одатдаги тартибда ўтказилмаслиги, бу тадбир инфекция тарқалиши хавфининг олдини олиш учун бекор қилингани ҳақида маълум қилди. 15 март кунига қадар бошқа маросимлар ҳам онлайн-режимда ўтказилиши белгиланган. Понтификнинг ўзи сўнгги кунларда шамоллаб қолган, аммо унда коронавирус аниқланмаган.\nХитойда сўнгги ҳафтада биринчи марта бир кунда вирусдан зарарланганлар сони 100 нафардан кам бўлди - 7 март куни 45 кишида вирус қайд этилган, айни вақтда мамлакатдаги беморлар сони 80 696 нафар. Сўнгги бир кунда 27та ўлим ҳолати қайд этилди ва жами қурбонлар сони 3097 нафарга етди.\nФранцияда коронавирусдан зарарланганлар сони кескин ўсмоқда - сўнгги бир кун ичида яна 336 кишида вирус аниқланди ва вирусдан зарарланганлар сони 949 нафарга етди. Бу мамлакатда 16 киши коронавирусдан вафот этган, яна 45 киши реанимация бўлимларида қолмоқда. Мамлакатда 150та мактаб ёпилган. Француз ҳукумати 100 мл идишдаги қўл учун гелга максимал нарх белгилаган - 3 евро. Бу нарх 31 майга қадар амалда бўлади.\nАҳолиси 100 миллиондан ортиқ бўлган Филиппинда соғлиқни сақлаш соҳасида фавқулодда вазият эълон қилишга тайёргарлик кўрилмоқда. Президент Родриго Дутерте шанба куни бу ҳақдаги қарорни маъқуллаган. Мамлакатда ҳозирча фақат 6 кишида вирус аниқланган (1 киши вафот этган), аммо ҳукумат инфекция жамоат жойларида тез тарқалиши мумкинлигидан хавотирга тушмоқда.\nЭронда сўнгги маълумотларга кўра, вирусдан зарарланганлар сони 6 мингга яқинлашди ва қурбонлар сони 145 нафарга етди. Бу мамлакатда сўнгги кунда 21 киши ҳалок бўлди. Лекин рақамлар янада йириклашиши мумкин. Эрон парламентининг яна бир аъзоси вирус қурбонига айланган.\nСербияда Covid-19 коронавирусидан зарарланишнинг илк ҳолати тасдиқланди: Шу кунларда Венгрия пойтахти Будапешдан қайтган суботицалик 43 ёшли эркак шифохонанинг алоҳида палатасига жойлаштирилган.\nСловакияда бош вазир илк ҳолат ҳақида эълон қилди, бу бемор - 52 ёшли эркак яқин орада мамлакатдан ташқарига чиқмаган, аммо унинг ўғли Венецияда бўлиб қайтган.\nЧехияда 12 бемор қайд этилган, уларнинг барчаси Италия шимолига сафарлар билан боғлиқ.\nНидерландияда коронавирусдан илк ўлим ҳолати қайд этилди: Роттердам шифохонасида 86 ёшли эркак оламдан ўтди. Бу мамлакатда жами 128 кишида Covid-19 аниқланган.\nМиср соғлиқни сақлаш вазирлиги жума куни Нил дарёси орқали Луксордан Асуан шаҳрига келган кема йўловчиларининг 12 нафарида вирус аниқлади, аммо уларнинг ҳеч бирида ташқи белгилар бўлмаган. Айни вақтда мамлакатда 48 кишида вирусдан зарарланиш ҳолати тасдиқланган\nШанба куни Вьетнамда яна 4 кишида вирус аниқланди ва мамлакатда вирусдан зарарланганлар сони 21 нафарга етди.\nРоссияда янги беморлар\nШанба куни яна 4 кишида коронавирус қайд этилди - Петербург ва Липецкда. Жума куни 5та ҳолат қайд этилганди - Москвада 4 ва Нижний Новгородда - 1.\nСўнгги маълумотларга кўра, Россияда коронавирус инфекциясига чалиниш билан боғлиқ жами 15 ҳолат рўйхатга олинган, беморларнинг иккиси ХХР фуқароси, 12 нафари Италиядан қайтган Россия фуқаролари, яна бири италиялик талаба. Бундан ташқари, Япониядаги «Diamond Princess» круиз лайнеридан эвакуация қилинган уч нафар россиялик тиббий назорат остида бўлиб турибди.\nМосква мэри Сергей Собянин пайшанба куни кечқурун коронавирус тарқалиши олдини олишга қаратилган қатъий чоралар ҳақидаги фармонини имзолаганди. Унга кўра, шаҳардаги тиббий муассасалар, жамоат транспортлари ва шаҳардаги бошқа хизматлар юқори шайлик режимига ўтказилган.\nКоронавирус: Москвада юқори шайлик режими, Санкт-Петербургда талабалар карантинда\nМосквада коронавирусга қарши кураш доирасида вақтинчалик тиббий марказ қуришни лойиҳалаш ишлари бошланган.\nАйни вақтда Санкт-Петербургдаги Мечников номидаги давлат шимоли-ғарбий тиббиёт университетининг 700 нафардан ортиқ талабаси карантинга олинган. Бунга италиялик талабада коронавирус кузатилгани сабаб бўлган.\nЖума куни кечқурун Москва мэрияси қошидаги тезкор тиббий штаб вирусга чалинганларнинг бири тузалганини маълум қилди.\nЖССТ нима демоқда?\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) бош директори Тедрос Адҳаном Гебрейесус жаҳон мамлакатларига мурожаат қилди.\nТедрос Адҳаном Гебрейесус / Anadolu\n«Биз давлатларни ҳар бир ҳолатни топишга, текширишга, изоляция қилишга, даволашга ва кузатишга чақирамиз», деди у ЖССТнинг Женевадаги штаб-квартирасида ўтказилган матбуот анжуманида.\nЖабрланувчилар сони 100 мингдан ошганини таъкидлаган Гебрейесус вирусдан зарарланиш ҳолатлари тезлик билан кўпаяётгани туфайли ташкилот барча мамлакатларга «чеклов»ларни биринчи ўринга қўйишни маслаҳат беришини билдирди.\n«Эпидемияни секинлаштириш ҳаётни тежашга ёрдам беради, шунингдек, тайёргарлик, тадқиқот ва ишлаб чиқариш учун вақтни тежайди (вакцинани топиш учун). Агар биз касаллик тарқалишини бир кун секинлаштира олсак, демак, касалхоналарга ушбу ишни якунлаш учун яна бир кун берилган бўлади. Ўтган ой бу масаласида 400 нафар олим билан учрашув ўтказдик. Биз, шунингдек, қочқинлар ва ички кўчишда бўлган одамлар, ҳақларидан маҳрум жамоаларга мўлжалланган дастурларни амалга ошириш учун тадқиқот протоколларини ишлаб чиқмоқдамиз», деди у.\nГебрейесус ҳозиргача ЖССТга 40та диагностик тестни кўриб чиқиш ва тасдиқлаш учун аризалар келиб тушгани, 20та вакцина ишлаб чиқилаётгани ва муолажа учун кўплаб клиник тадқиқотлар олиб борилаётганини маълум қилди.\nГебрейесус шу ҳафта бошида ўз ишчилари ва мижозларини қандай ҳимоя қилиш мумкинлиши ҳақида глобал компаниялар билан алоқада бўлганлигини ҳам қўшимча қилди.


ЎМКҲ ЎҚУВ ЮРТЛАРИДА ИШЛАБ ЧИҚАРИШ ТАЪЛИМИ ВАЗИФАСИ, МАЗМУНИ ВА ЖАРАЁНИ\n18 – маъруза. Дидактик тамойилларнинг классификацияси ва уларни қўллашнинг услубий жиҳатлари. ЎМКҲ ўқув юрти педагогининг дидактик фаолияти\nЖамиятимиз учинчи минг йилликка қадам қўя туриб ишлаб чиқаришнинг технологик мураккаблашуви мутахассисларнинг малака даражасидан тезроқ ўсиши каби муаммо билан тўқнаш келди. Касб - ҳунар ўқув юртлари ёшларни меҳнат фаолиятига янги технологиялар ишлаб чиқаришнинг барча соҳаларига шиддат билан кириб келиши шароитида тайёрлаши лозим бўлмоқда.\nКасбий тайёргарлик сифатини таъминлаш мақсадида давлат таълим стандартларининг киритилиши, шаклланаётган меҳнат бозори талаблари ва жамиятдаги туб ижтимоий-иқтисодий ўзгаришларни ҳисобга олиш ўрганувчиларнинг касбий мувофиқлик даражаларига ёндашувда принципиал янги мазмун талаб этади.\nБозор иқтисодиёти шароитида янги замон мутахассисини мустақил меҳнат фаолиятига тайёрлаш қуйидаги масалаларнинг ечими билан боғлиқ.\nБиринчидан, ностандарт фаолият алгоритмларини бажариш ва ташкил этиш каби продуктив фаолиятни амалага оширишга имкон берадиган компетентлик даражасига эришиш. Малакали кичик мутахассис технологияси ижодий ёндашувни, бажаришнинг оптимал вариантини мустақил танлашни талаб қиладиган маҳсулотни тайёрлай олиши лозим.\nИккинчидан, фаол ҳаётий позицияни шакллантириш – ўзи ва оиласи учун муносиб ҳаётни таъминлаш имконияти ўзининг шахсий тайёргарлик даражасига, илмий-техник тараққиёт билан баравар қадам ташлаш учун доимий ўз устида ишлаш билан боғлиқ эканлигини тушуниши зарур.\nУчинчидан, технократик ғояси – нима қилиб бўлса ҳам максимум натижа олиш бўлган илмий-техник тараққиёт ўтмишда қолганини тушуниб етиш. Янги технологик босқич фаолият усулларига, унинг экологик, иқтисодий, ижтимоий ва бошқа омиллари ва оқибатларига юқори талаблар қўяди.\nКасбий таълим ва тарбиянинг айтиб ўтилган устивор йўналишларини энг аввало кичик мутахассисларни тайёрлаш вазифасини бажарадиган - касбий таълим педагоглари ўзлаштириб олишлари лозим. Тақдир тақозоси билан бугунги кунда уларга давлатимизнинг иқтисодий ва ижтимоий келажаги учун масъулият юклатилган, XXI асрда ҳаётга қадам қўядиган мутахассислар авлодини тайёрлаш уларга ишониб топширилган.\nМамлакатимиз корхоналари учун малакали кичик мутахассислар тайёрлаш тизимининг кўп йиллик тараққиёти касбий таълимнинг назарий ва услубий асосларини ишлаб чиққан олим ва амалиётчилар номлари билан чамбарчас боғлиқ. Мазкур ўқув қўлланма муаллифи уни тайёрлашда ўз шахсий тажрибаси ва республикамиз олимлари Джураев Р.Х., Рашидов Х.Ф., Ходжабаев А.Р., Нишоналиев У.Н., С.Я. Батышев, А.П. Беляева, Волкова С.Р., А.А.Абдукадиров, Б.Видеке, С.С.Жуманазаров, Р.Х.Джураев, Н.А.Муслимов, О. Х.Туракулов ва россиялик олимлар С.Я.Батышев, А.П.Беляева, А.Т.Глазунов, Н.И.Макиенко, П.Н.Новиков, Г.М.Романцев, В.А.Скакун ва бошқаларнинг касбий таълим назарияси ва методикасига қўшган беқиёс ҳиссаларига таянди.


Дарҳақиқат, спорт умуман ҳаёт учун жуда яхши метафора бўлиб, у бизни доимо ўзига чорлайди. Ҳар сонияда ҳаётий фаоликка ундайди, тўғри хулосалар чиқартиради, шахсий тажриба ва янги маълумотларга асосланган муаммоларни тезда ҳал қилиш усулларини топиб беради. Ҳаётда бўлгани каби, спортда ҳам вазиятга тез мослаша оладиган, хатоларини таҳлил қила оладиган ва тўғри хулосалар чиқара оладиган киши муваффақиятга эришади.\nИнглиз тилида шундай сўз бор: learn, adapt, overcome – ўрганиш, мослашмоқ, енгмоқ.\nБу ибора, ҳеч бир нарса ифодалай олмайдиган, спортчиларга ҳар бир мағлубиятдан кейин ўрнидан кўтарилиб, энг қийин инқироздан ҳам ғолиб чиқишга ёрдам берадиган фалсафани аниқ очиб беради. Йўқотмайдиган киши дунёга келмаганлигини ҳар доим тушуниш керак, чунки фақат салбий тажриба бизга турли томондан қарашга имкон беради.\nҲар қандай мағлубият бу бўшлиқларингизни аниқлаш имкониятидир. Айниқса видеотакрор асрида шахсий ўсишнинг ушбу жиҳати ҳар қачонгидан ҳам осонлашди. Ҳар қандай нотўғри ҳаракатингизни алоҳида таркибий қисмларга ажратиш мумкин ва маълумотлар асосида ҳаётнинг янги босқичида ғолиб бўлиш учун спортдаги тактикангизни янада самаралироқ ўзгартиринг.\nҲақиқий тажрибали спортчи мағлубият қадрини билади, лекин ривожланиш нуқтаи назаридан уларнинг негизини тушунади. Мағлубиятдан қўрқиш – бу ўсишингиз эҳтимолидан қўрқиш. Бундан ташқари, йўқотиш ҳисси нафақат ривожланиш истиқболига, балки умуман олганда ғалаба эҳтимолига таъсир қилади. Чунки у ақлни кераксиз кечинмалар билан тўлдириб, концентрацияни камайтиради.\nШунинг учун, дўстлар, қўрқувни четга суриб туринг! Рингга чиқаётганда – «шу ерда ва ҳозироқ» ғалаба қозониш учун барча имкониятларни ишга солинг ва агар ютқазсангиз ҳам яхши бўлади – энди сизда ўсишга асос бор.\nТезроқ! Юқорироқ! Кучлироқ!


Навальний ҳафта охирида Умумроссия норозилик намойиши бўлиб ўтишини эълон қилди\n22:35 / 04.10.2017\nРоссиялик мухолифатчи Алексей Навальний 7 октябрда бутун Россия бўйлаб норозилик намойишлари бўлиб ўтишини эълон қилди. Навальнийнинг штаблари очилган Россиянинг 80 та шаҳрида намойишлар ўтиши маълум қилинди. Барча истовчилар уларга қўшилишга чорланганлар.\nБош тадбир Санкт-Петербургда бўлиб ўтади. Навальнийнинг сайтида маълум қилинишича, Москвада Пушкин майдонида намойиш ўтказилишига ариза берилган. Шаҳар раҳбарияти аризани рад этган ва бошқа майдонни таклиф қилмаган.\n"Бу эса Россия конституциявий судига мувофиқ, биз Тверь кўчасига рухсат олинган ва тўлиқ қонуний тадбирга чиқишимизни англатади. Истанг туринг, истанг юринг, истанг ётинг, истанг куйланг", деб айтилган хабарда.\n"Бизнинг вазифа 7 октябрни Россиядаги ҳар бир виждонли одам эшиттириб ёки жуда бўлмаса ўзига иккита талабни айтадиган кун қилишдир. Бу талаблар – сиёсий рақобат ва Навальнийнинг сайловларга қўйилишидан иборат", деб айтган Навальний.\nНавальнийнинг Москва ва Санкт-Петербургда норозилик акциялари ўтказиш бўйича аризалари рад этилган.\nНавальний ва унинг штаби бошлиғи Леонид Волков 2 октябрда намойишларни ташкил қилиш қоидаларини бузганликлари учун 20 суткалик маъмурий ҳибсга олинганлари маълум қилинганди.\nРоссияда 26 март ва 12 июнда Навальний бошчилигида коррупцияга қарши митинглар бўлиб ўтган. Иккала намойишларда ҳам юзлаб одамлар қўлга олинган. Шунингдек, полициячиларга ҳужум қилиш бўйича жиноий ишлар қўзғатилиб, бу ишлар бўйича ўтаётганлар реал қамоқ жазосига маҳкум қилинганлар.\n01:09 / 27.03.2020


Трамп TikTok бўйича яна битта қарор имзолади — Sof.uz\nЖАҲОН 33,105,120 24,452,180 999,449\nТрамп TikTok бўйича яна битта қарор имзолади\n15.08 13:28 269 Иқтисод\nАҚШ президенти Доналд Трамп TikTok'нинг АҚШдаги фаолиятини чекловчи янги буйруқни имзолади. Оқ уй томонидан эълон қилинган ҳужжатга кўра, ByteDance (TikTok эгаси) томонидан musical.ly мусиқий хизматни сотиб олиш тақиқланган. Қарор Хитой компаниясига 90 кун ичида АҚШдаги TikTok'ка тегишли активлардан воз кечиш ва АҚШда тўпланган фойдаланувчиларнинг шахсий маълумотларини топшириш мажбуриятини юклайди.\n"ByteDance ... musical.ly'нинг барча ютуқларни қўлга киритиб, Америка Қўшма Штатларининг миллий хавфсизлигига таҳдид солувчи ҳаракатларни амалга ошириши мумкинлигига ишонарли далиллар мавжуд, - дейилади фармонда - Musical.ly ... шу билан АҚШда тақиқланади ва ByteDance'нинг Қўшма Штатлардаги мусиқий манфаатларига, тўғридан-тўғри ёки билвосита ByteDance орқали ёки ByteDance'нинг филиаллари, филиаллари ёки хитойлик акциядорлари орқали эгалик қилиш тақиқланади".\nMusical.ly Хитойнинг ByteDance компанияси томонидан сотиб олинган ва 2018 йилда худди шундай хизмат - TikTok билан бирлаштирилган. АҚШ Федерал Савдо Комиссияси (FTC) musical.ly вояга етмаганлар тўғрисидаги маълумотларни мусиқий равишда йиғди ва бошқа фойдаланувчиларга уларнинг жойлашган манзилини кўришга имкон берди, дея даъво қилмоқда. Шу билан бирга, ота-оналардан минглаб шикоятлар келиб тушганда, илова одатда болалар тўғрисидаги маълумотларни йўқ қилиш тўғрисидаги сўровларга жавоб бермаган. 2019 йилда ижтимоий тармоқ вояга етмаганлар тўғрисидаги маълумотларни тўплаш қоидаларини бузгани учун 5,7 миллион доллар миқдорида жаримага тортилган эди.\n2020 йил август ойида Доналд Трамп "TikTok таҳдидига қарши туриш тўғрисида" ижроия буйруғини имзолади. Президент ByteDance билан битимларни АҚШ юрисдикциясида тугатиш учун 45 кун ажратди. Жаноб Трампнинг таъкидлашича, ТикТок иловаси АҚШда Миcрософт ёки бошқа бир компания сотиб олинмаса, 15 сентябрда ўз фаолиятини тўхтатади.\nДоналд Трамп АҚШ ТикТок\n25.09 17:44 3278\n26.09 11:31 1902\n25.09 16:24 1644\n25.09 17:39 1461\n24.09 18:32 1170\n25.09 10:31 236\n24.09 13:03 273 Жаҳон\n22.09 15:04 126\nЭрон билан ҳамкорлик қилгани учун АҚШ Мадурога санкция киритди\n22.09 10:38 49 Жаҳон


Зилзила турлари ва биринчи ёрдам (видео) – «Умид» ИДУМИ\nChorshanba Aprel 6th, 2016 Shanba Avgust 6th, 2016 Хавфсизлик Фикр билдирилмаган\nЗилзила Ер қобиғида сейсмик тўлқинлар келтириб чиқарувчи энергия ажралишидир. Зилзилаларни ўрганиш билан сейсмология шуғулланади. Зилзила кескинлиги магнитудаларда ўлчанади.\nЗилзила, Ер қимирлаш — Ер пўстида ёки мантиянинг юқори қисмида тўсатдан силжиш, синиш ёки ўпирилиш рўй бериши оқибатида вужудга келадиган ва тўлқинсимон тебранишлар тарзида узокларга тарқаладиган Ер ости силкинишлари ва тебранишларидир. Сабабларига кўра, тектоник, вулқоний ва ўпирилиш зилзилаларига бўлинади. Ер пўстининг ҳар хил чуқурлигида табиий кучлар таьсирида содир бўладиган силкинишлар тектоник зилзилалар дейилади. Улар Ер қаьридаги ҳаракат ва жараёнларнинг маҳсули бўлиб, бу жараёнларнинг кинетик қувват тарзида бирдан (1 мин.да) сарфланиши оқибатидир. Вулқоний ва ўпирилиш зилзилалари табиатда жуда кам содир бўлади; улар кучи жихатидан тектоник зилзилаларнинг энг кучсизи билан тенглашади.\nЗилзила ва унинг турлари\nЕр шарида содир бўладиган зилзилалар сони йил давомида бир неча юз мингга етиши мумкин. Шулардан аксарият кўпчилик кисми сейсмографларгина сезадиган кучсиз зилзилалар бўлиб, одамлар сезадиганлари бир неча мингга етади. Халқ хўжалигига зарар етказадиган зилзилалар эса бир неча ўндан бир неча юзтагача бўлиши мумкин. Бир йил давомида содир бўлган ҳамма зилзилалар натижасида тахминан 0,510″ Ж кинетик қувват ажралиб чиқади. Бу қувват миқдори жуда катта бўлишига қарамай, Ер қаьрида содир бўладиган жараёнлардан ажралиб чиқадиган умумий қувватнинг 0,5% инигина ташкил этади.\nЕр шарининг кучли зилзилалар содир бўладиган минтақаларини сейсмик жиҳатдан фаоллигига қараб иккита асосий ҳудудга бўлиш мумкин:\nБиринчиси – географик кенглик йўналишида Алп, Карпат, Кавказ, Копетдоғ, Тяншан, Помир, Ҳимолай;\nИккинчиси – меридионал йўналишда — Тинч океанининг икки қирғоғи бўйича ва қисман қуруқлик минтақасида жойлашган. Бундай сейсмик фаоллашган жойларга Жанубий Америкадан Антарктидагача, Европа ва Осиё қитьасининг шимолий қисми, Марказий ва Ғарбий Африка, Австралия ва бошқа ҳудудлар киради. Демак, Марказий Осиё унинг сейсмик жиҳатдан фаол бўлган Копетдоғ, Тяншан, Помир тоғлари туфайли сейсмик фаол минтақага киради.\nЕр пусти ёки юқори мантия қатламидаги зилзила пайдо бўлган маьлум бир ҳажм зилзила ўчоғи, унинг маркази деб ҳисобланган нуқта эса гипоцентр, гипоцентрнинг Ер юзасидаги проексияси зилзила эпицентри дейилади. Эпицентр ва гипоцентр оралиғидаги масофа зилзиланинг Ер юзидан чуқурлигини кўрсатади. Зилзила ўчоғи Ўрта Осиё ҳудудида, аксарият ҳолларда, Ер сатҳидан 5—50 км чуқурликда жойлашган бўлади. Ер шарининг маьлум ҳудудларида зилзилалар ўчоғи 200— 300, ҳатто 700 км гача чуқурликда бўлиши ҳам мумкин.\nЗилзила туфайли Ер юзидаги силкинишлар балларда ўлчанади. Силкинишлар эпицентрда энг кучли бўлиб, ундан узоқлашган сари кучи пасая боради. Эпицентр атрофидаги энг кучли силкинишларни белгилаб, улар туташган чизиқ ичидаги майдон (сатҳ) плейстосейс ҳудуд дейилади.\nЗилзила содир бўлганда унинг ўчоғидан бўйлама ва кўндаланг сейсмик тўлқинлар тарқалади. Бўйлама тўлқинлар R ҳарфи (биринчи тўлқин), кўндаланг тўлқинлар S ҳарфи (иккинчи тўлқин) билан белгиланади. Булардан ташқари, Ер юзасида пайдо бўладиган юза тўлқинлар (L) мавжуд. Мазкур тўлқинлар асосий ҳисоблансада, кўндаланг ва бўйлама тўлқинлар Ер юзаси ҳамда ички қатламаларида синиш ва қайтарилиш хусусиятига эгалиги сабабли мураккаб тўлқинлар ҳосил бўлади. Тўлқинлар ҳар хил тезлик билан тарқалади. Энг тез тарқалувчи тўлқин бўйлама тўлқин бўлиб, муҳитда тахминий бино ичидаги одамларнинг кўпчилиги сезади. Уйдаги жиҳозлар ҳаракатга келади. Бино ва мебел тебранади. Уйқудагилар уйғониб кетади. Ҳамма сезади. Кўпчилик ташқарига чиқишга ошиқади, баьзи буюмлар турган еридан тушиб кетади.\nБаьзи уйларда сувоклар кўчиб тушади. Иморатлар шикастланади, ғиштли деворлар ёрилади. Хом ғишт ва пахсадан қурилган баьзи уйлар бузилади, тоғларда баьзан қоялар кўчади. Иморатлар кучли шикастланади, тоғларда сурилмалар юз беради. Ғишт, бетондан ишланган уйлар бутунлай ёки қисман бузилади, Ер ости қувурлари узилади. Қоялар қулаб, тепаликлар сурилади, Ердаги ёриқларнинг эни 10 см гача боради. Ер юзида катта (ени 1 м гача) ёриклар пайдо бўлади. Тўғон ва қирғоқ дамбалари ишдан чиқади, темир йўллар букилади. Янги кўллар пайдо бўлади. Ер юзида кенг ва чуқур жарликлар ҳосил бўлади, Ер вертикал ва горизонтал йўналишда силкинади. Тоғларда қоялар ағдарилади, кўприк, тўғон, темир йўллари бутунлай бузилади. Ер қиёфаси, рельефи ўзгаради. Ер юзи бурмаланади, баланд қоялар ағдарилади, дарёлар ўзанини ўзгартиради. Кўндаланг тўлқин эса ўртача 5 км/с тезликда, юза тўлқинлар эса энг секин тезликда тарқалади. Зилзила тўлқинларини қайд қиладиган сейсмик станция зилзила эпицентридан қанчалик узоқ бўлса, станцияга етган тўлқинларнинг вақт бўйича фарқи ҳам шунчалик катта бўлади. Бу ҳолат қайд қилинган тўлқинларнинг ёзувига қараб зилзила эпицентридан станциягача бўлган масофани аниқлаш имконини беради. Шу мақсадда кўндаланг ва бўйлама тўлқинлар орасидаги вақтнинг эпицентр узоқлигига боғлиқлиги ҳар хил ҳудуд учун ўрганилади. Бу боғлиқлик чизма кўринишида бўлиб, у годограф деб юритилади ва зилзила маьлумотларини ишлаш ва ўрганишда муҳим аҳамиятга эга бўлади. Зилзила тўлқинларининг умумий қуввати магнитуда билан белгиланади. У шартли сон бўлиб, Ер сатҳидаги муҳит зарраларининг силжиш амплитудасига мос келади. Бу қиймат сейсмик станциялар қайд қилган ёзувлар — сейсмограммалардан аникланади.\nЗилзиланинг кучини ўлчаш\nЗилзиланинг ҳақиқий кучини кўрсатувчи ўлчам — магнитуда ҳисобланади. Магнитуда 1940 йиллар бошларида америкалик тадқиқотчилар Чарльз Рихтер (1900—1985) ва Бено Гутенберг (1889—1960) лар томонидан киритилган ва қуйидагича ифодаланади: M = gA, mkm + 1,32 lgX, km. Бу Ерда: А — сейсмик тўлқин амплитудаси ёки мкм сурилиши, Х — сейсмограф жойлашган Ердан зилзила эпицентригача бўлган масофа. Халқаро маьлумотларда зилзила кучи магнитуда орқали Рихтер шкаласи берилади. Энг кучли зилзиланинг магнитудаси 9 баллгача етиши мумкин. Зилзила қуввати (Е) Жоулда ўлчанади. Зилзила қуввати билан магнитудаси ўртасида боғланиш қуйидагича ифодаланади: gE — aM + V. Бу Ерда: кучсиз зилзилалар учун а = 1,8; В = 11; кучли ЗИЛЗИЛАлар учун а = 1,5; В= 12. зилзиланинг Ер юзида бир хил куч билан намоён бўлган нуқталарини туташтирувчи чизиққа изосейста чизиғи, зилзила кучининг ҳудудда тарқалишини кўрсатувчи изосейсталар тўпламига изосейсталар ҳаритаси дейилади.\nЕр қаьридаги тектоник, ҳаракатлар фаоллашган қисми ва унинг теварак атрофида физикавий ва кимёвий жараёнлар ҳам фаоллашади. Жумладан, тоғ жинсларининг зичлиги, электр ўтказувчанлиги, магнитик хоссалари, электромагнит тўлқинлар тарқатиш хусусияти, Ер сатҳининг вертикал ва горизонтал ҳолати кабилар ўзгариши мумкин. Мазкур ҳудудларда мавжуд бўлган бурғи қудуқлари орқали олинаётган нефт, газ, сув миқдори кескин ўзгариши, Ер ости сувларининг кимёвий таркиби, микроелементлар, газлар миқдори ҳам ўзгаради. Ушбу санаб ўтилганлар зилзила содир бўлиши арафасида кескин ва кўп миқдорда ўзгариб, зилзиланинг даракчилари сифатида қаралиши мумкин. Улар зилзилаларни олдиндан айтиб бериш муаммосини ҳал қилишда жуда муҳим аҳамиятга эга. Бу борада Ер шарининг сейсмик жиҳатдан фаол бўлган барча ҳудудларида кўп йиллик халқаро ва миллий дастурлар асосида тўхтовсиз изланишлар олиб борилаяпти.\n1966 йил 26 апрелда Тошкентда юз берган зилзиладан сўнг МДХда биринчи бўлиб Ўзбекистон Фанлар Академияси таркибида 1966 йилнинг октябрь ойида Сейсмология институти ташкил қилинди. Институтнинг асосий илмий йўналишларидан бири зилзилаларнинг табиатини, у содир бўладиган муҳит хусусиятларини, ер силкинишларнинг даракчиларини ўрганиш ва уни башорат қилиш усулларининг назарий асосларини яратиш деб белгиланади. Зилзилани башорат қилиш борасида Ўзбекистонда муҳим натижаларга эришилди. Жумладан, кучли ер силкинишларни башорат қилиш бўйича ишончли ва истиқболли янги усуллар яратилди, уларнинг назарий ва амалий асослари ишлаб чиқилди. Бу усуллар мажмуини қўллаш асосида Ўзбекистон ҳудуди ва ён-атрофдаги ҳудудларда бўлиб ўтган бир неча кучли зилзилаларни олдиндан айтишга муваффақ бўлинди. Маcалан, 1976 йилнинг 17 майдаги Газли, 1978 йил 1 ноябрдаги Олай, 1984 йил 18 февральдаги Поп зилзилалари олдиндан айтилган.\nЗилзила башорати деганда берилган муддат ичида бўлажак зилзила ва хусусан, берилган минтақадаги келаси кучли зилзиланинг содир бўлиш вақти, жойи ва магнитудасини олдиндан айтиб бериш тушунилади. Бунда зилзилани тахмин этиш амалиёти тушунилмаслиги керак, чунки тахминлаш берилган минтақада келажак бир неча йил ичида зилзила содир бўлиши эҳтимоллигини аниқлаш бўлиб, аниқ натижа беришни ўз олдига вазифа қилиб қўймайди. Зилзиладан огоҳлантириш тизими ҳам зилзила башорати эмас, чунки бундай тизим зотан содир бўлган зилзилани қайд этиб, у қўшни минтақаларга етиб боргунича уларни бир неча сония олдиндан огоҳлантириш учун ишлатилади.\nФойдали бўлиши учун зилзила башорати тайёргарлик кўриш ва фаолият тўхтатилишига кетадиган сарф-харажатлар бекор бўлмаслигини кафолатлайдиган даражада аниқ бўлиши лозим. Акс ҳолда сохта башоратлар нафақат иқтисодий зарар келтиради, балки шундай башоратга ишончни камайтириб, самарасига жиддий путур етказади.\n1970-йилларда олимлар орасида зилзилаларни башорат этиш усули ишлаб чиқилиши мумкин, деган тахмин кучайган эди, бироқ 1990-йилларга келиб давом этаётган муваффақияцизлик кўп олимларни зилзилани башорат қилишнинг умуман иложи борми, деган саволга олиб келди. Бугунда айрим олимлар етарли ресурслар билан зилзилаларни башорат қилиш мумкин, дейишса, бошқа олимлар бундай башоратларни амалга оширишнинг ҳеч қандай иложи йўқ, деган фикрда.\nЗилзилаларни башорат қилишнинг самарали усули ҳалигача мавжуд эмас, бироқ бундай усуллар ишлаб чиқиш томон ҳаракатлар қилинмоқда. Бу уринишлар қуйидагиларга асосланган:\nЗилзиладан олдин ҳайвонларнинг ўзини тутишида ўзгаришлар кузатилади, деган иддаолар қилинган. Бироқ бу иддао ўзини тўлиқ оқламаган. Масалан, 1992-йили Калифорниядаги 7,3 магнитудали Ландерс зилзиласи эпицентридан 100 км узоқда чумолилар устидан ўтказилаётган тажриба пайтида чумолиларнинг зилзилани на олдиндан, на кейин сезгани кузатилди. Кемирувчилар билан ўтказилган бошқа тажриба эса ғайриоддий ҳатти-ҳаракатни қайд этди, бироқ кемирувчиларнинг бундай атвори зилзила эмас, балки бошқа факторлар туфайли бўлгани аниқланди.\nБироқ 2011-йилги 5,8 магнитудали Виржиния зилзиласидан 5-10 сония олдин Вашингтон ҳайвонот боғидаги баьзи ҳайвонлар безовталангани кузатилган; лекин бу зилзилани олдиндан сезиш белгиси бўлмай, одамлар сезмаган кучсиз бирламчи P-тўлқинини сезгани туфайлидир, бу бирламчи тўлқин кетидан бир неча сония ўтиб кучли иккиламчи S-тўлқин етиб келди.\nСейсмологиядаги яна бир метод Vp (p-тўлқин тезлиги) ва Vs (s-тўлқин тезлиги) нисбати ўзгаришини қайд этишга асосланади. Бу нисбат тош қобиқ сиқилаётган пайтда ўзгаради, деб тахмин этилганди. Бу методга таяниб фақат битта зилзила (1973-йилги 2,6 магнитудали Неw Ёрк зилзиласи) муваффақиятли башорат қилинган. Бу метод билан бошқа зилзилаларни олдиндан айтишга уринишлар самарасиз чиқди.\nТошларнинг аксарияти кичик миқдорда нормал атмосфера газларидан изотопик фарқланувчи газларни ўзида сақлайди. Катта зилзила олдидан тошлар ёрилиб, газлар эмиссияси кузатилган. Бу газлардан бири радон бўлиб, у тошлардаги асорат уран радиоактив парчаланиши натижасида келиб чиқади.\nРадон эмиссиясини кузатиш нисбатан қулай, чунки у радиоактивлиги ва етарли давом этувчи ярим йемирилиш даври (3,8 сутка) билан характерланади. Бироқ радон эмиссияси методининг жиддий камчилиги шундаки, у на аниқ жой (хатолиги минг километргача), на аниқ вақт (хатолиги бир неча ойгача) ва на аниқ магнитудани кўрсатади.\nРихтер шкаласи – магнитудалар (тебранишлар ёки силкинишлар қиймати) бўйича зилзилаларни таснифловчи жадвал. Зилзила (ёки портлаш) вақтида юзага келувчи сейсмик тўлқинлар энергиясини баҳолашга асосланади. Рихтер шкаласига 9 балли система асос килиб олинган. Рихтер шкаласи бўйича зилзила магнитудаси ва 12 балли шкала бўйича эпицентр (зилзила ўчоғи) даги унинг кучи ўртасидаги нисбат ўчоқнинг чуқурлигига боғлиқ. Шкала 1935 йилда америкалик сейсмолог Чарльз Рихтер томонидан таклиф этилган, 1941—45 йилларда Бено Гутенберг билан биргаликда назарий жиҳатдан асослаб берилган.\n🔥757 марта кўрилди\nҚоғоз тарихи, тайёрланиши (видео)\n«ОИТС - аср вабоси» (видео)\nxavfsizlik, Видео, Гутенберг, ер қимирлаши, землетресение, зилзила, Рихтер, рихтер шкаласи, сейсмология, тошкент, хавфсизлик, Чумоли, шкала\n← «Умид»нинг умидли ёшлари (№8)\nТаълим тўғрисида қонун →


Коронавирус: Кунлик ҳолатлар 500дан ошди, 2 бемор вафот этди\n01 декабр 2021, Тошкент вақти: 11:00\nЎзбекистонда коронавирусга чалинганлар сони бўйича кунлик антирекорд яна янгиланди - расмий хабарларга кўра, кеча, 26 июнь куни 546 кишида коронавирус аниқланган.\nБу жорий йил ҳисобидан қайд этилаётган энг юқори кўрсаткич бўлади.\nЎзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 108730 (+546) нафарни ташкил этмоқда», дейилади Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги билдирувида.\nБу эса, одамлар орасида Ўзбекистонга яна коронавирус қайтаётганига оид хавотирларни ҳам пайдо қилмай қўймаган.\nЎзбекистонда яқинда коронавируснинг "ўта юқумли" экани айтилган штаммлари ҳам аниқлангани ҳамда расман хабар берилган.


Германия MH17 авиаҳалокатига оид суриштирув маълумотлари ўғирланганини гумон қилмоқда\n16:11 / 15.06.2016\nГермания конституциясини ҳимоя қилиш федерал хизмати (BfV -Германия махсус хизмати)нинг баёнот беришича, Россия махсус хизматлари Нидерландия хавфсизлик кенгаши компьютерларига ҳужум қилишган. Бу хуруж 2015 йил кузида, Malaysia Airlines авиакомпаниясининг MH17 рейсини амалга ошираётган Boeing самолёти ҳалокатига доир ҳисоботи эълон қилинишидан аввал амалга оширилган, деб хабар қилинмоқда BfV ҳисоботида.\nҲужжатда ёзилишича, кўп йиллардан бери шу каби Ғарб ташкилотларига нисбатан амалга оширилаётган давомли хуружлар ортида Россия махсус хизматлари туради.\nҲисоботга кўра, хакерлик ҳужумлари давлат томонидан назорат қилиниши мумкин. Шу боис у яхшигина молиялаштирилади ҳамда аввал номаълум бўлган заифликлар сабаб юқори сифатга эга бўлади. Бундан ташқари, бу каби хакерлик ҳужумлар аниқ бир мақсадга йўналтирилган бўлади.\nЭслатиб ўтамиз, Нидерландия прокуратураси куз ойида Украина шарқида ҳалокатга учраган Малайзия йўловчи самолёти қандай қурол билан уриб туширилганига оид батафсил ҳисоботни эълон қилади.


Ойгул Суюндиқова. Шоиранинг қизи - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанАдабиётОйгул Суюндиқова. Шоиранинг қизи\n«Қизим, сен менинг энг гўзал шеъримсан…»\nМарина Цветаева нафақат рус адабиётининг, балки жаҳон адабиётининг ҳам йирик вакилидир. Шунинг учун ҳам унинг ҳаёти ва ижоди, қувончу изтироблари фақат бир даврга, бир миллатгагина тегишли эмас.\n“Қисматимда ғамларим гўзал…” деб ёзган ҳассос шоира ҳаёти ва ижодини ўзбек китобхонлари ҳам яхши билишади.\nШоиранинг мураккаб тақдирини унинг ягона вориси, издоши, қизи — Ариадна Эфроннинг “гўзал ғамлари”сиз тасаввур қилиш мушкул. А.Эфрон умр бўйи ҳаётнинг шафқатсиз зарбаларига Марина Цветаева ва Сергей Эфроннинг қизи бўлиб жавоб қайтарди, аммо у ўз оламини ҳам яратаолган ШАХС эди…\nАриадна Сергеевна Эфрон (1912-1975)нинг болалиги, ёшлиги адабий муҳитнинг қайноқ нафасида кечди. У болалигидан кичик-кичик шеърлар, эсдаликлар ёза бошлаган эди. Марина Цветаева қизининг қораламаларини “Қиш аломатлари” ва “Болалик эсдаликлари” дея номлаб, икки жилдлик китоб тайёрлайди.\n“Бундай китоб дунёда йўқ. Булар — қизимнинг менга ёзган болалик мактублари, бизнинг турмуш тарзимиз (кўчалар, бозор, боғча кабилар тасвири), тушлар, китоблар ҳақида фикрлар, тақризлар, одамлар ҳақида ўйлар — ҳаммасида олти яшар боланинг юраги, шу юракда тўлиб турган ҳаёт ўз аксини топган,” — деб ёзган Марина Цветаеванинг орзулари, таассуфки, орзулигача қолиб кетди. Китоблар нашр этилмади. Ўша китоблар ҳақида Ариадна Сергеевна: “Ҳозир бундай ёзолмаган бўлардим…” дея эслаган эди.\nЙўқ, ёзди у. Ёзгандаям ундан-да бетакрор ёзди. Самимий шеърлари, “Ўтмиш саҳифалари”, Борис Пастернакка мактублари, беқиёс таржималари, у чизган суратлар…\nАриаднанинг ота-онасини ҳаёти ўтли, долғали, оғир ва шафқатсиз йилларга тўқнаш келди. Чақмоқлар, момақалдироқлар, ёмғирлар остида, булутлар, туманлар орасида кечди бу умр, бу йўл. Булар Ариаднани ҳам четлаб ўтмади, аксинча, уни ўзлари билан бирга олиб кетишди. Бутун оила аввал Прага, сўнгра Парижга кўчди, бир муддат Берлинда ҳам яшашди. Муҳожирлик ҳаётига кўникиш, чидаш, тинимсиз ҳаракат, меҳнат қилиш, Алянинг (уни эркалатиб шундай чақиришарди) гоҳ ярим, гоҳ чала, гоҳ тўхтаб қолаётган ўқишининг минг бир чорасини топиш…\nБу ҳақда Марина Цветаева кундаликларида изтироб билан ёзади. Аля эса гимназияни битиролмаган, ўз тенгқурлари сингари ёшлик завқларидан тўла баҳра ололмаган, аксинча, оиламга ёрдамим тегсин деб тўқишни ўрганган, ундан келадиган арзимас пул билан оиласини қувонтирган бўлса-да, бу оғирликларнинг барчасини кўтарди ва буларни енгилгина нафас билан “қувноқ қашшоқлик”ка йўйди. Онаси эса уйида қизига бор билимини берди. У адабиёт ва тарихни чуқур ўрганди, француз тилидан таржималар қила бошлади. Отаси қизининг иқтидорини елда совурилиб кетишини истамас, барибир қаерда бўлса ҳам уни ўқитиш лозимлигини тинмай таъкидларди. Кейинчалик у Парижда Лувр қошидаги махсус амалий санъат мактаби, сўнгра Добужинский ва Бибилин тасвирий санъат мактабларида таҳсил олди.\nОтаси Аля чизган суратларни жуда севар, жуда қадрларди. Кейинчалик қизалоқ истеъдодли мусаввир бўлиб етишди. Сергей Яковлович қизининг суратлари кўргазмасини ташкил этишга кўп уринди, аммо барча уринишлари самарасиз кечди. Ариадна болалигидан то умрининг охиригача адабиётдан, санъатдан, ёзишдан ва сурат чизишдан айрилмади. “У чизишдан кўра яхшироқ ёзади”, — деган эди отаси синглисига. Ота ҳақ бўлиб чиқди. Олтмишга кирган Ариадна Эфрондан сиз қайси бирини танлаган бўлардингиз, деб сўрашганида, у чизишдан кўра ёзишга иштиёқи ҳамиша кучли бўлганлигини айтади.\nҚўлига диплом олгани билан Ариадна иш тополмайди. Яна турли нарсалар тўқийди, юмшоқ ўйинчоқлар ясайди. Тиш шифокори ёрдамчиси бўлиб ишлайди. Немис оиласида энага сифатида яхшигина маош, қулай иш шароитига эга бўлиб юрганида, онаси бундан хурсанд бўлиб шундай ёзган эди: “Ойига — 150 франк, бунинг устига денгиз бўйидаги уй! Еб-ичиши, ётиб-туриши тайинли, маданиятли — оила”.\nАля ўша ерда ҳам тинч ўтирмайди: буюртмалар олиб иссиқ кийимлар тўқийди. Топган пулларини ҳам, маошини ҳам уйига жўнатади. Бир сафар онасининг дугонаси унга туғилган кунида 50 франк берганида, шу пулга ҳам ип сотиб олиб, онаси ва укаси учун кийимлар тўқиб, уйига юборади. Ўзини эса ранги ўчган туфли, эски ёки дугоналари совға қилган кўйлаклар ҳам қаноатлантирарди. У бир умр онасига беминнат хизмат қилишдан чарчамади. Бутун оғирликни юраги билан кўтарди.\n1937 йилда Ариадна ҳаётида бир қарорга келиш имконияти пайдо бўлади. У француз қонунчилигига кўра, ўзи хоҳлаган фуқароликни қабул қилиши мумкин эди. Ариадна рус фуқаролигини танлайди. Бундай қарорга келишида отасининг таъсири кучли бўлди. Сергей Яковлович Россиядан кетиши хато бўлганлигини англаб етганида анча кеч бўлган ва бу уни ҳамиша изтиробга соларди. Бунинг устига, Ариаднага Москвада кечган болалик хотиралари, қўлидан тушмаган рус адабиёти ва тарихига оид китоблар, онасининг шеърлари, хотиралари — ҳамма-ҳаммаси уни шу қарорга олиб келди.\nАриадна оиласининг дўстлари, Парижда яшаб ижод қилаётган муҳожир рус адабий муҳити, шоирлар, адиблар билан бирма-бир хайрлашиб чиқди. Ўшанда буюк адиб Бунин унга шундай деган эди:\n— Тентак қиз, ахир сени боришинг биланоқ Сибирга қувишади-ку! – адиб бироз сукут сақлаб, ғамгинлик билан давом этди: — Сенинг ёшинг, ёшлигинг менда бўлсайди… Майли, Сибир бўлсин, майли қувишсин! Ахир, бу – Ватан, бу — Россия!…\nУни совға-саломлар билан кузатиб қўйишди. Онасининг тили билан айтганда, “ҳеч нарсаси йўқ Аля бутун бошли “келинлик сепи”билан Москвага қайтди”. У борибоқ ўзига яхши иш топди — журналларда таржимонлик қила бошлади. Ўша йилнинг кузида отаси ҳам Ватанига қайтди. Сергей Эфрон кучли филолог, ўта қобилиятли, нозик юракли инсон, Россияни ўзидан кечиб севувчи, оқ армияда хизмат қилганида ҳам, Россияни қутқаряпман деб ишонган, совет Россиясига ҳам шу ниятда ишга кирган эди. Ариадна яхши ишлади, яна топганини оиласига ташиди. Онаси билан укаси 1939 йили Россияга қайтишди. Оила яна жам бўлди.\nЖурналларда ишлаб юрган Ариадна севди, севилди. Суюклиси — ҳамкасби Самиул Давидович Гуревич эди. Аммо бу бахт узоққа чўзилмади. Цветаева-Эфрон оиласи энг оғир, энг шафқатсиз йилларда Россияга қайтишганди. Иғво, туҳмат, чақма-чақарлик, гумонсираш, қама-қама авжига чиққан пайт. Чет элдан қайтганларга “айғоқчи” тамғаси босилиб, ҳибсга олиш бошланди.\n1937 йил 27 август. Ариадна Сергеевна Эфрон ҳам шу айблар билан ҳибсга олинди. У ўша олис тонгни бир умр эслаб қолди: “… Мен бу тонгда онамни, отамни, укамни, ҳаётимда нимаики азиз бўлса, ҳаммасини сўнгги бор кўраётганлигимни англадим”.\nОрадан ярим йил ўтиб, Марина Цветаева қизи ҳақида хабардор бўлади. Аля Сергей Эфроннинг қамоққа олиниб, 1941 йилда отиб ташланганлигини кейинчалик билади. Ариаднадан биринчи мактуб (Князний Погост, Коми АССР) 1941 йилда онасининг қўлига тегади.\nУруш йиллари. Ариаднага хат келмай қўяди. 1942 йилдагина аммаларидан хат олди. Онаси, укаси нега жим? Хатларида қайта-қайта сўрайди. Аммо ҳеч кимнинг 1941 йил 31 августда онаси — Марина Цветаева Елабуғада ўзини осиб ўлдирганини айтишга журъати етмайди. Охири бу ҳақиқатни аммаси Елизавета Яковлевна Эфрон айтади.\n“Қадрдонларим Лиля ва Зина! Онамнинг ўлими ҳақидаги хабар берилган мактубни кеча олдим. Бундай бемаъни мушук-сичқон ўйинига барҳам берганингиз учун Сизга раҳмат. Баъзан раҳмдиллик ҳам мана шундай бешафқат, дилга озор бериб қўяркан. Онамнинг ўлими ҳақида ҳамма нарсани тўлиқ, аниқ ёзиб юборишингизни сўрайман. Қачон, қаерда, қандай касалликдан, нималарнинг таъсирида? Ёнида ўша пайтда укам бўлганми? Ёки ёлғизмиди? 1939 йилда Париждан олиб келинган қўлёзмалари, китоблари, таржималари, суратлари, нарсалари қаерда, кимда? Уларнинг ҳаммасини, хуллас, ниманики сақлаб қолиш мумкин бўлса, барисини йиғиб олиш лозим. Сизлар уни охирги марта қачон, қаерда кўрдинглар, суҳбатлашдинглар? Укам қаерда? Унинг аҳволи қандай?\nМактубингиз мени адо қилди… Мен онам ўлади, деб ҳеч қачон ўйламагандим. Ҳозир ҳам ота-онам ўлган деб ўйлай ололмаяпман… Агар мен онамнинг ёнида бўлганимда, у ўлмас эди. Мен бутун умр унинг оғирини енгил қилишга ҳаракат қилдим. Ёнида бўлганимда, бу оғирлик уни чилпарчин қилолмасди…” — деб аммаларига изтироб билан ёзади.\nОнасининг архиви ишончли қўлларга — аммалари қўлига келиб тушганини билгач, Ариадна укасини хатлар орқали излай бошлайди. Укаси — Георгий Сергеевич Эфрон ўша йилларда Тошкентга жўнатилади, шу ерда мактабни тугаллайди. Онасининг ўлими ҳақидаги хабарни опасига етказишга журъат этолмайди… Мактабни битириб, Москвага қайтади. А.М.Горкий номидаги Адабиёт институтига ўқишга киради. 1944 йилнинг 26 февралида урушга жўнатилиб, шу йилнинг 7 июлида ҳалок бўлади.\nУруш тугайди. 1947 йилнинг 27 августида озодликка чиққан Ариадна Эфрон Москвага қайтди. Кутиб оладиган ҳеч кими йўқ. Эри ҳақида дугонасига шундай ёзади: “Cобиқ эрим билан (афсуски, собиқ. Ой остида ҳеч нарса абадий эмас, бу-ку эр экан!) дўстона учрашдик, суҳбатлашдик. Яна бирга бўлиш ҳақида ўйлаш мумкин ҳам эмас. Унинг иши партия билан боғланган. Мен эса… Ойида икки марта учрашиб турамиз. Юрагимизни ажиб, ғамгин лаҳзалар тўлдириб юборади, иложсизмиз. Ҳаётда шундай деворлар борки, бошинг ёрилиб кетса ҳам, ёриб ўтолмайсан…”\nАриадна Рязанда яшай бошлади. Вилоят бадиий педагогика билим юртида графикадан дарс берди. Бу ишда Луврда олган сабоқлари, иқтидори асқотди. Урушдан кейин ҳам қатағон қилиш ишлари давом этди. Ариадна Эфрон иккинчи марта — энди Туруханскийга сургун қилинди. Талабалари ҳеч кимдан, ҳеч нимадан қўрқмай стипендияларини йиғиб, уни кўриш учун қамоқхонага боришди. У Рязанда яшаган қисқа “эркинлик даври”да онаси ҳақидаги маълумотларни Москвадан, Елабуғадан излади. Онаси охирги пайтда кимлар билан учрашган, кимлар билан суҳбатлашган, ҳаммасини билишга, аниқлашга ҳаракат қилди. Онаси билан Волга, Кама дарёлари буйлаб пароходда сайр қилган таниқли адиба Сикорскаяни излаб, Москвагача борди. 1949 йил 22 февралда Ариадна дўстларига шундай ёзган эди: “…17 февралда онам тушимга кириб, мени хавфдан огоҳлантирди гўё… Сени олиб кетишади, — дедилар онам. — Аввалига оғир, лойқаланган йўллардан ўтасан. Аммо буларнинг бариси “баҳор селлари”дай ўтиб кетади. Ҳаммаси жойига тушади, яхши бўлади…”.\nОнасининг номи, руҳи унга ҳамиша ҳамроҳ бўлди. У ниҳоятда иродали инсон эди. Шимолнинг энг чеккасидаги Туруханскийнинг совуқ иқлимига, Муз океанидан уфуриб турган изғиринли шамолларга лагердаёқ заифлашиб қолган нозик юраги билан дош берди. Ҳар бир дақиқа, ҳар бир одамдан қувонч ва маъно излаб яшашга интилди. Енисейдан челаклаб сув ташиб, идиш-товоқларни, мактабнинг полларини ювди. Ниҳоят уни клубга рассом қилиб олишди. Туман маданият уйида ишлаганида ҳамма ишни битта ўзи эплади. Байрам кунлари бутун бинони жиҳозлаш, деворий газета чиқариш, адабий кечалар уюштириш, керак бўлса, шу кечанинг шоирига айланиш… Бир сўз билан айтганда, маҳаллий халқни маданият уйига тортди. Шу боис ҳам уни унутишмади, узоқ эслаб юришди.\nБу пайтга келиб Ариадна Эфрон қирқ ёшдан ошиб қолган эди. Касал бўлишига қарамай тинмай ишлади. У аслида ижодкор эди. Аммо совуқ шамоллар шафқатсизлик билан уни бу йўлдан улоқтириб ташлашга уринишди. Шу боис ҳам ижодни ҳамиша соғиниб яшади. Мактублар ёза бошлади. Айниқса, аммаси Е.Я.Эфрон, Б.Пастернак, шоирлар, адиблар, дўстларига ёзган мактублари бетакрор. У онасининг биринчи шоири, оиласининг энг яқин дўсти Борис Пастернак билан умрининг охиригача дўст бўлиб қолди. Борис Пастернакдай катта шоир унинг ҳар бир мактубини бебаҳо асардай қабул қилган, завқланган, руҳ олган.\n1955 йилдагина Ариадна озодликка чиқди. “Баҳор селлари” Енисейга бутунлай оқиб кетди. У яна Москвага қайтади. Бу ерда уни бу сафар ҳам ҳеч ким кутиб олмайди. Ҳаёт эса ҳамиша давом этиб келган. Демак, ҳаммасини қайтадан, янгидан бошлаш лозим. У аммаларининг торгина, кичкина уйига кириб келганида, улар кексайиб қолган, бемор эдилар. Ўлимидан кейин отаси ҳам оқланди. Энди Ариадна Сергеевна шу кунгача қилолмаган иши — онасининг архивини тиклаб, номини, шаънини оқлаш, дафтарларини, шеърларини қайта-қайта ўқишга киришди. Цветаеванинг Сталиндан тортиб то Фадеевгача ёзган аризаларидаги: “Бошқа шеър ёзмайман. Ҳаммаси тугади” сўзларини ой нурида ўқиб, йиғиси бўғзига тиқилди. “Мен ҳамма ухлаганда, ҳаммаёқ тинчиганда, буларни ўқирканман, йиғлаб бўлдим, ёшларим қуриган, деб ўйлаган эдим. Йўқ, бу ўйларим ёлғон экан. Кўз ёшларим мени тирилтириш учун оқаётганини англадим”, — деб ёзади у.\nАриадна Сергеевна 1955 йилнинг ёзларида Москвага қайтган бўлса, шу йилнинг сентябридаёқ онасининг ўлимидан кейинги китобини нашрга тайёрлайди. Шу билан биргаликда нашриётлар билан ҳамкорлик қилиб, яна таржималар устида ишлайди. Ниҳоят, аммаларининг тор уйидан бобоси — онасининг отасидан мерос бўлиб қолган Тарусадаги дала ҳовлига чиқиб кетади. Кимсасиз уйни печка ёқиб иситади. Ўт-ўланлар босган қаровсиз ҳовлини тозалаб яшнатиб юборади. 1958 йилдан умрининг охиригача шу ерда яшайди. Онасининг ҳар бир шеъри, таржимаси, насрий асарлари, китоблари, мактублари, дўстлари билан бўлган суҳбатларини йиғиб боради.\nУ ўзига, ҳар бир сўзига талабчан эди. Таржималар билан узлуксиз шуғулланарди. Хитой, Болтиқ бўйи халқлари, италян, испан, айниқса, француз адабиётидан таржима қилишни севарди — Бодлер, Варлен, Готье, Арагон, Жуве, Реверди, Тристон Тзар. Уни моҳир таржимон сифатида Иттифоқ Ёзувчилар уюшмасига аъзо қилишди. 1955 йилда тайёрланган онасининг китоби 1965 йилдагина кичкина, юпқа ва кам нусхада чоп этилди. Ўшанда Ариадна ниҳоятда қувонди! Марина Цветаева шеърлари яна ўз ўқувчисини топганига амин бўлди.\nОнаси ҳақида хотиралар ёзишни Ариадна Эфрон Туруханскийдаёқ ўйлаган, баъзи бир фикрларини ҳам қоралай бошлаган эди. “Нафақага чиқиб, узоқ яшашни истайман, — деб ёзади у. — Нафақага чиқсам, онам ҳақида билганларимни ёзардим. Ахир, мен ҳаммасини эслайман, кўп нарсани биламан. Онам шунчаки эмас, қандай ёзганини, нима учун ёзганини, унинг қудрати нимадалигини кўрганман, сезганман. Биз бутун умр бирга яшадик, ахир…”\nҲа, ҳеч ким онасини у каби қаттиқ севолмаган, у каби чуқур тушунолмаган, у каби Марина Цветаева буюк шоира эканлигини биринчи нафасдаёқ, биринчи шеърларидаёқ билмаган. Улар – она ва қиз ҳамма жойга бирга боришарди. Санъат саройи (ҳозирги Москва, Воровский кўчасидаги Ёзувчилар уюшмаси биноси)да Бальмонт, Цветаева, Блок кабилар ўз шеърларини ўқиган адабий кечаларда, Мансуров студиялари, меҳмондорчилик, Бальмонтнинг уйларида Ариадна онасига ҳамиша ҳамроҳ эди. Бу ҳақда Бальмонт шундай ёзади: “Бу икки шоир юрак – она ва қиз худди опа-сингилларга ўхшашар, уларнинг ҳаётсеварлиги, ҳаракатчанлиги, иштиёқлари ифлослик давом этиб келаётган шундай шароитда фақат нолийдиган, дардманд бўлиб қолганлар ва дунёдан эрта кетувчилар орасида ҳам ҳайратланарли эди… Улар олдга юрувчилар эди, мен ҳам уларга қараб сўнаётган умидларимни ростлаб олар, кучимга куч қўшардим… Очарчилик кунлари. Агар Маринанинг олтита картошкаси бўлса, учтасини менга олиб келарди. Етти яшар Аля ўзи оч бўлса ҳам онасининг бу ҳаракатларига индамай рози бўлар, уни тушунар, у билан бирга овқат олиб келар, шу ёшдаёқ бир майизни қирқ бўлиб ейишнинг маънисини англаб етган эди. У неча-неча марталаб ўзининг арзимас улуши – насибасини ҳали уч ёшга ҳам тўлмай вафот этган синглиси Ирина билан баҳам кўрарди…”\nАриадна Эфрон “Марина Цветаева ҳақида” номли китобини умр бўйи ёзди. Бу китобнинг илк вариантлари умрининг сўнгги йиллари – 1975 йилда “Звезда” журналида босилиб чиқди. Унинг Тарусадаги кулранг-мовий тош қўйилган қабрига келган зиёратчилар Марина Цветаева ва қизи номини ёдга олишади.\nШубҳасиз, бу китоб ҳар бир ўқувчида катта қизиқиш уйғотади. Китоб Цветаева-Эфрон оиласи, дўстлари, ҳаётига оид ноёб суратлар билан бойитилган. Улардан бирида Ариадна Эфрон Тарусада, дарё бўйида ўриндиқда ўтиргани акс этган.\n…Атроф тинч. Ока дарёси сокин оқмоқда. Хотиржам кўринган юз қиёфасида йиллар, тақдирнинг ўчмас излари чизилган. Оқарган сочлари чиройли, текис турмакланган. Эгнида оддий ва бежирим либос. Нимадир тўқимоқда. Суратнинг тагида шундай ёзув бор: “Унинг қўли ҳеч қачон бекор турмаган. Бўш қолдим дегунча у тўқишни яхши кўрарди. Ҳатто Лубянка камерасида ҳам шарфини ситиб юбориб, иккита гугурт чўпида қайтадан тўқиб чиққан”. Назаримда, Ариадна Эфроннинг Борис Пастернакка ёзган мана бу мактубининг руҳи шу суратга уйғунлашган кўринади. Бу мактубни қайта-қайта ўқиганим сари шоира қизининг ўша даврлардаги қалб туғёнлари, кечинмаларини англашга уринаман…\n“…Мен ҳозир Тарусадаман. Ҳа, ўша сен сўз бошингда тилга олган, кичкина Цветаеваларнинг болалик ва ўсмирлик чоғлари кечган жойдаман. Ока дарёсидан бошқа ҳамма-ҳаммаси, мақолда айтилганидек, оқиб кетди. Қачонлардир Цветаеваларнинг бобоколонлари руҳоний бўлиб хизмат қилган собор клубга, бобомнинг бобосининг уйи — ”каштачи қизлар” артели“га, бувимнинг ҳовлиси эса болалар боғчасига айлантирилган. Эски қабристон ўрнида – шаҳар боғи. Онам ва Ася (Марина Цветаеванинг синглиси-Анастасия) яшаган, ўсган уй деярли ўзгармаган, яхши сақланган. У ерда дам олиш уйининг хизматчилари ва “ёрдамчи хизматчилар” яшашади. Цветаеваларга қадар бу уйда Борисов-Мусатовлар яшаган. Ва шу ерда вафот этган. Онамнинг айтишича, анча пайтгача ҳар қанча оқланган бўлмасин, болалар хонасининг деворларидан Барисов-Мусатов мўйқаламлари, чизган расмларининг излари кўриниб турган экан. Чунки у умрининг сўнгги дамларида тўшакка михланган кўйи ишларди, хонанинг деворлари унинг учун палитра — бўёқ тахталарнинг ўрнини босарди.\nГап нимада? Нега фақат дарё ўзгармай қолаверди? Нима учун сувларнинг ранги ўзгарса-да, дарё қолади? Бу ерда яшаб ўтганларнинг ҳеч қайсиси йўқ, ҳеч қайсиси! Вульфлар ҳам, Цветаевалар ҳам, Поленовалар ҳам, Борисов-Мусатовлар ҳам, Бальмонт, Балтрушайтислар ҳам йўқ — уларнинг ҳар бири қайтарилмас ва ягона эдилар. Дарё эса қолади. Ҳа, қолади! Унга тикиларканман, унинг ўзгармас қиёфасида, оқаётган сувларида онамга илҳом бахш этган булоқларни симираман, дилдан ҳис этаман уларни. Онам уларни биринчи кўрган лаҳзасидан то умрининг охиригача ўзи билан олиб юрди. Шу ерда унинг шеърлари туғилди, абадий яшаб қолиши учун туғилди. Дарё бўйида эса унинг ҳаётлигидаги маржон дарахтлари, четан дарахтлари шовуллаб турибди ҳамон. Бу дарахтларнинг ярқираб турган мевалари нақадар аччиқ эди! Бу дарахтларда — “фожианинг кибр-ҳаволари” мужассам. Дарёда эса — ҳаёт, умр Ёзи.\nШу кунларгача етиб келганим учун тақдиримдан, Яратган Эгамдан, одамлардан миннатдорман. Сен-ла дийдорлашиш учун яшадим шу кунгача. Энди эса онамнинг ҳаёти, ижоди, ўзимнинг кечмишларим билан юзлашиб турибман бунда. Шу кунларга ҳам етиб келдим-а! Сенинг романингни, онамнинг китобига ёзган сўз бошингни ўқиш учун ҳам етиб келдим шу кунларга. Онам, унинг шеърияти ҳақида шундай теран ва енгил нафас билан ёзиш – мўъжизалар мўъжизаси эмасми! Завқим ошиб, тилим тинмай сайраганида, мўъжизалар олдимда тўхтаб қолади ва мени майдалашиб кетишимга йўл қўйишмайди…\nЭҳ, Боренка! Биз барибир майдамиз, майда! Ахир, муҳими — ёзилгани, мўъжиза ҳам айнан — шунда. Биз яна ёзилганларни ҳам нашр этишни хоҳлаймиз. Унда мўъжиза кубнинг ичига кириб қолмайдими!…\nЯхши, азизим! Биз ўша кунларга етамиз, албатта. Ҳаммасини кўрамиз. Энг муҳими эса — сен ва онамнинг ёзганлари авлодлардан авлодларга, бизнинг ҳали тушимиз ҳам, хаёлимиз ҳам етмас авлодларга етиб боради ва улар Сизлар билан ”сен”лашиб сўзлаша бошлайдилар. Бу асарлар эртанги ва ундан кейинги кунларда ҳам яшаш учун бугуннинг қадри нечоғли қимматли эканлигини ҳар бир дақиқа айтиб туради.”\nБир сўз билан айтганда, Ариадна Эфроннинг онаси ҳақидаги бу китоби Марина Цветаева олами, табиати, руҳияти, ижоди, босиб ўтган йўлини билиб, ўрганибгина қолмай, ўша давр, унинг одамлари, тарихига чуқур кириб боришимизга имкон беради. Ижоднинг, адабиётнинг нақадар қудратли куч эканлигини қайта-қайта идрок этамиз.\n← Аввалги Аввалги Эргаш Умаров. Навоий «Қаршы» деб ёзганми? (2006)\nКейинги → Кейинги: Аҳмаджон Мелибоев. Бозор адабиёти истеъдодни сўндиради (2006)