ФРАНЦИЯДАН УНУТИЛМАС ТААССУРОТЛАР БИЛАН » Хоразм вилояти ҳокимлиги\nХоразм вилояти ҳокимлиги » Ўзбек тили » Фаолият » Медиа » Янгиликлар » ФРАНЦИЯДАН УНУТИЛМАС ТААССУРОТЛАР БИЛАН\nФРАНЦИЯДАН УНУТИЛМАС ТААССУРОТЛАР БИЛАН\nСайёҳлик мамлакатимизда сердаромад соҳа бўлибгина қолмай, халқлар ўртасидаги дўстликни мустаҳкамлаш, турмуш фаровонлигини тобора оширишда ҳам муҳим манба бўлиб хизмат қилмоқда. Юртимизни ижтимоий- иқтисодий ривожланишида сайёҳлик соҳасида олиб борилаётган ишлар муҳим аҳамият касб этмоқда. Айниқса, Президентимизнинг бу борада қабул қилган қатор қарорлари соҳа ривожида дастуриламал бўлмоқда.\nҲар гал қадим шаҳримизга, шу жумладан, ўзим раҳбарлик қилаётган "Мирзабоши" меҳмонхонасига чет эллик меҳмонлар келганида кўнглимда хорижий мамлакатларга бориш фикри туғён урар эди. Айниқса, Францияга саёҳат қилишни бола-лигимдан, ёшлигимдан орзу қилар эдим. Яқинда ушбу орзуим амалга ошди. Бир гуруҳ фаол, ташаббускор аёллар билан ана шу гўзал мамлакатга сафар қилиш бахтига муяссар бўлдим. Яна ҳам қувончли ва фахрли томони шунда эдики, сафардан кўзланган асосий мақсадимиз - бу мамлакатдаги сайёҳлик мажмуаларида бўлиб, ўзаро тажриба алмашиб, юртимизга янги инвестициялар олиб киришдан иборат эди.\nТарихдан биламизки, Франция дунёдаги маданияти, илм-фани, санъат ва адабиёти, шу билан бирга, саноати, қишлоқ хўжалиги тараққий этган мамлакатлардан бири ҳисобланади. Бу ҳақда китобларда, газета-журналларда кўп ўқиганман. Ҳужжатли ва бадиий фильмларда кўрганман. Айниқса, меҳмонхонамизга ташриф буюрган франциялик сайёҳларнинг ҳикояларини завқ билан тинглаганман. Бу мамлакатга сафаримиз давомида чиндан ҳам Франция энг гўзал мамлакатлардан бири эканлигига гувоҳ бўлдик. Дунёдаги эътироф этилган маданият ва маърифат масканларидан бири-Париж шаҳри Сена дарёси бўйида жойлашган. Ушбу шаҳарда бўлдик. Ҳавоси мўътадил, ёқимли, қиш бўлсада, атрофда яшиллик, гуллар. Қушлар парвози. Айниқса, кўпдан-кўп, сон-саноқсиз кабутарлар ён-атрофингизда, оёқларингиз остида бемалол "сайр" қилишади.\nУрганч шаҳридаги "Наврўз" меҳмонхонаси директори Дилдора Отаева, шифокор Гулнора Тўйчиева, тадбиркор Авазжон опа билан бирга аэропортнинг ўзидаёқ бизни Ўзбекистоннинг Франциядаги элчихонаси вакиллари жуда самимий, илиқ кутиб олишди. Меҳмонхонага жойлашишимиз, саёҳат қилишимиз ва ҳар ким ўз соҳаси бўйича жойларда бўлиб тажриба ўрганишимиз учун шарт-шароитлар, имкониятлар яратиб беришди. Етти кун давомида саёҳат ва хизмат юзасидаги фаолиятимизни улар билан биргаликда давом эттирдик.\nҚатор хорижий сайёҳлик фирмалари, мажмуаларида бўлиб, ўзаро дўстона алоқаларни ривожлантириш борасида тажриба алмашдик. Айниқса, Люксембург саройида ажойиб ташаббускор, ишчан аёл, сенатор Наталия Гули билан учрашувимиз ниҳоятда завқли ва унутилмас бўлди. Унинг эгнидаги ўзимизнинг шоҳи - атласдан тикилган костюм, бошидаги ўзбекона аёллар заррин дўпписи диққатимизни тортди.\n- Бу ўзбекона либослар мен учун жуда қадрли, табаррук, - деди Наталия хоним фахрланиб. - Буни менга Ўзбекистонга хизмат юзасидан борганимда совға қилишди. Суюниб ва фахрланиб кийиб юраман. Мана, бугун сизларни кутиб олишга ҳам кийиб чиқдим.\nБу аёл бизни Франция ҳаёти, айниқса, Париж билан яқиндан таништирди. Бир эзгу тилагини билдирди: бу йилги Наврўз байрами кунлари Ўзбекистонга яна бормоқчи эканлиги ва сайёҳлик соҳасида ўзаро ҳамкорликни янада ривожлантириш борасидаги таклифларини амалга ошириш юзасидан шартномалар тузиш ниятида эканлигини билдирди. Шунингдек, Наталия хоним бу йил Ўзбекистонда "Франция кунлари" ўтказилишини мамнуният билан айтди. Келажакда ўзбекистонлик ҳунарманд аёлларни Францияга таклиф қилиб, зардўзлик, гиламдўзлик, каштачилик бўйича ихчам устахоналар очиш ниятида эканлигини билдирди. Шундай ташкилотчи ва ташаббускор сенатор аёл билан учрашганимиздан жуда фахрландик. Уни Хоразмга таклиф қилдик.\nСафаримиз давомида Париждаги маданий ҳаёт, аҳолининг яшаш тарзи билан танишдик. Кўчалар кенг, озода, йўл ва йўлаклар чиннидай тоза. Қаерга борманг гўзал манзараларга, гулларга, чиройли дарахтларга, қушларга кўзингиз тушади. Бир-бирига туташиб кетган қадимий иморатлар, тарихий ёдгорликлар шаҳар ҳуснига-ҳусн қўшиб турибди. Монмартр тепалиги, Сент-Шапель бутхонаси, Гранд опера театри, Вальде Грас монастири, Люксембург саройи, Сорбонна университети ва бошқа бинолар салобат билан кўзга ташланади. Париж марказида улкан бир майдон бор. Бу ерда ҳар йили халқаро савдо ярмаркаси ўтказилар экан. Дунёга донғи кетган Париждаги Эйфель минораси бизда, айниқса, ҳайрат ва ҳавас уйғотди. Баландлиги узоқ-узоқлардан кўзга ташланади. Кечалари ранг-баранг чироқлар худди камалакдек товланиб, кўрганларни маҳлиё этади. Тепасида ресторан, сайёҳларга турли буюмлар сотиладиган дўконлар бор. Дунёдаги энг катта музейлардан бири - Лувр музейида улкан маданий ва тарихий мерос билан танишдик. Бу ерда Ўзбекистон, Хоразм билан боғлиқ маълумотлар, осори-атиқалар ҳам бор экан. Гиламлар, сўзаналар, заргарлик, мискарлик буюмлари...\nПарижда, айниқса, галантерия, атир-упа саноати жуда тараққий топган. Парижда тайёрланган атирлар дунёга машҳур. Шу билан бирга, саноат ишлаб чиқаришининг турли йўналишлари ривожланган. Кўчаларда троллейбуслар, трамвайлар, автобуслар, турли русумдаги енгил автомашиналар. Изи узилмайди. Бироқ, бирон жойда йўл ҳаракати қоидалари бузилганлиги ёки бирор қалтис ҳаракат кўрмадик. Метро ҳам ишлаб турибди. Улкан бозор, савдо марказлари... Одамларнинг ўзаро муносабатини, ҳурматини, хушмуома-лалигини айтинг. Бир-бирлари билан секин, мулойим, самимий гаплашишади. Газета-журналлар сотиладиган дўконлар, китоб дўконлари ҳамиша гавжум. Бир яхши жиҳати шундаки, ота-оналар бундай масканларга болалари, неваралари билан келар, уларга албатта ўзларига хос китоб, бирорта матбуот нашри олиб беришар экан.\nФранцияда элдошларимизни ҳам учратдик. Ўзимизнинг Хоразмдан қўшкўпирлик Дониёр Жабборов, турмуш ўртоғи Шоирахонлар мустақиллик шарофати билан Парижда бир неча йиллардан буён сайёҳлик йўналишида фаолият кўрсатиб келаётган эканлар. Фарзандлари Гўзал, Диёрбек, Шабнамлар ҳам худди ота-оналари сингари рус, инглиз, француз тилларини мукаммал билишар экан. Бизларни уйига меҳмонга таклиф қилишди, шаҳарни айлантиришди. Сайёҳлик фирмалари билан ҳамкорлик қилиш борасидаги ҳужжатларимизни расмийлаштиришда холи-сона ёрдам беришди.\nСамолёт кўкка кўтарилиб, Ўзбекистон томон йўл олар экан, пастга нигоҳ ташладик: "Хайр Франция! Сенга томон интиламиз жаннатмакон Ўзбекистонимиз, азим Хоразм!" деган хаёллар ўтди кўнглимиздан.\nҲа, юрган дарё. Сайр-у саёҳатга, дунё кўрганга, тажриба алмашганга нима етсин?!\nБиз Францияда бўлган кунларимизда фаолиятимизнинг самарали бўлиши, туризмни янада ривожлантириш, ўзаро тажрибалар алмашиш билан чамбарчас боғлиқ эканлигини янада чуқур ҳис қилдик. Ҳамкорликда фаолият юритиш эса ютуқларга ҳамроҳ бўлади.\nХива "Ичан-қалъа" Давлат музей-қўриқхонаси\nилмий ходими, "Шуҳрат" медали соҳибаси.


Исроилнинг пойдевори. Яҳудийларнинг Испаниядан Яқин Шарққа сургун қилиниши тарихи - Daryo\n21:32, 02.08.2020 66206\nИсроилнинг пойдевори. Яҳудийларнинг Испаниядан Яқин Шарққа сургун қилиниши тарихи\n800 йил давомида мусулмонлар қўл остида бўлган Испания 1492 йилда қирол Фердинанд ва унинг рафиқаси Изабелла томонидан қайта эгалланди. VIII асрдан буён мусулмонлар қўл остида яшаган Испаниядаги яҳудийлар ўз ҳаётларида шу пайтгача бўлмаган маданий гуллаб-яшнашга эришди. «Дарё» яҳудийларни бугунги Исроил давлати ҳудудларига етаклаган сабаблар ҳақида ҳикоя қилади.\nФото: Google Photos\nХусусан, иброний тили филологияси, шеърият ва яҳудий фалсафасида кучли ривожланишга эришди. Испания қайта эгаллангач, ҳукмдорлар ўлкани қайтадан насронийлаштиришга бел боғлади ва мусулмонлардан кейин яҳудий халқи сургун қилинди. 1492 йил 2 август яҳудийлар сургуни куни сифатида тарихда қолган. Бугунги мақолада натижаси Исроил давлатининг қурилишига олиб келган яҳудийларнинг Испаниядан сургун қилиниши ҳақида ҳикоя қиламиз.\nИспанияда яшаётган яҳудий халқини мамлакатдан сургун қилишни ҳужжатлаштирган Алгамара эдикти 1492 йил 31 март куни арагонлик Фердинанд ва кастилиялик Изабелла томонидан имзоланди. Ҳужжатга мувофиқ яҳудийлар Испания ерларини шу йилнинг 2 августига қадар тарк этишлари ёки католик динини қабул қилишлари лозим эди. Шу давр мобайнида уларга олтин, кумуш ва бошқа пуллардан ташқари барча мол-мулкларини олиб чиқиб кетишга рухсат берилди ҳамда улар қирол ҳимоясига олинди.\nОлимлар Испаниядан сургун қилинган яҳудийларнинг аниқ сони ҳақида бир тўхтамга келмаган. Баъзи тарихчилар 50 мингдан 300 минггача яҳудий кўчиб кетганини қайд этган. Туркиялик тарихчи Эстер Бенбассанинг фикрига кўра, Испаниядан кўчирилганлар 100 мингдан 150 минггачани ташкил қилади ва бу анча ақлга тўғри келадиган рақамдир (Esther Benbassa, “La diaspora juive 1492”, dans Histoire, économie & société, année 1993, volume 12, no 12-3, lien p. 335-343, page 337).\nСургун қилинган яҳудийлар дастлаб қўшни Португалия ҳудудига кўчди. Ундан ташқари мағриб давлатлари, Усмонли, Италия, Франция ва Голландия каби давлатларга кўчиб кетди. 1497 йилда Португалия Испания қироллари талаби билан яҳудийларни мамлакатдан чиқариб юборди. Кейинчалик Италиядан ҳам яҳудийлар чиқариб юборилди.\nЯҳудийларни энг яхши қабул қилган давлат Усмонли бўлди. Энг кўп кўчиб кетганлар ҳам айнан Усмонлига тўғри келди. Султон Боязид II сургун қилинган яҳудийларга жуда яхши муомала қилди. Уларни камситувчи ҳар қандай ҳаракатга ўлим жазосини тайинлади. Испаниядан келган яҳудийлар Усмонлининг Патрас, Негрепонт, Тебес, Истанбул, Эдирне, Никополис, Бурса, Смирна, Toкaт ва Салоники шаҳарларидан жой олди. Уларга ҳам Усмонлида яшаётган қолган ғайридинларга кўрсатиладиган муомала кўрсатилди. Яҳудий жамоалари ўзларининг диний раҳбарлари томонидаан бошқариладиган бўлди.\nСефарадлар жамоасининг энг йирик марказларидан бири Салоники бўлди. 1478 йилда Салоникида бирорта ҳам яҳудий истиқомат қилмаганини ҳисобга олсак, Усмонлининг яҳудийларни қандай илиқ қаршилаганини кўриш мумкин бўлади. 1492 йилда Фаластин ҳали Усмонли ҳудуди ҳисобланмас эди. Аммо яҳудийлар жамоалари бу ҳудудда камчилик бўлиб яшар эди. Мамлуклар ҳукмронлиги остида бўлган бу ҳудудда бир неча юз оила истиқомат қилган бўлса, Усмонли ҳукмига ўтганидан кейин 1517 йилдан бошлаб ўн минглаб яҳудийлар Фаластин ҳудудига келиб ўрнаша бошлади.\nФаластин Усмонли қўлига ўтганидан кейинги дастлабки йилларда Қуддус, Сафед ва Тиберя шаҳарларида 10 минг яҳудий истиқомат қилган (Trevor Mostyn et Albert Hourani, The Cambridge Encyclopedia of the Middle East and North Africa, page 186, Cambridge University Press, 1988). XVI аср ўрталарига яқин биргина Сафедда мингдан ортиқ яҳудий оиласи истиқомат қилар, улардан аксарияти Испания яҳудийлари эди.\nНега Усмонли салтанати?\nШу ўринда бир савол туғилади. Нега қувғин қилинганлар, асосан, Усмонли салтанатини танлади? Уларнинг Усмонлига интилишларининг сабаби XV аср ўрталарида ашкинази яҳудийларининг руҳонийси Исаак Сарфатининг ашкинази яҳудийларига қарата йўллаган номаси эди. У номасида қуйидагиларни айтган эди:\n«Сизларга шуни маълум қиламанки, Усмонлида ҳеч нарсага муҳтож бўлмайсиз ва агар хоҳласангиз сиз учун барчаси яхши бўлади. Муқаддас ерга олиб борадиган йўл эса Усмонли орқали очилади. Насронийлардан кўра, мусулмонлар ҳукми остида яшаш яхши эмасми?»\nМаълумки, мусулмон мамлакатларида истиқомат қилган ғайридинлар зиммий деб аталиб, улар жизя тўлови эвазига жонлари ва молларини омон сақлаб, давлатнинг барча ваколатларидан фойдаланиб яшаб келган. Сефарадлар бундай муомалани Испаниядаги ҳаётлари давомида кўрганликлари ва Усмонли ҳам айни шаклда зиммийларга муомала қилгани сабабли ҳам кўпчилик яҳудийлар Усмонлига кўчишни маъқул кўрган.\nУсмонлида улар шунчаки яшамади, балки давлат ишларида ҳам фаол аралашиб юрди. Хусусан, XVI асрнинг иккинчи ярмида яҳудийлар Усмонли сиёсий, ижтимоий ва маданий ҳаётида муҳим рол ўйнади. Усмонли ҳукмронлиги даврида ХХ асргача яҳудийларнинг Фаластин диёрига кўчиши давом этиб келди. XVII асрда Усмонли кучсизланиб, яна қайта кучланди. Яҳудийларга қарши ҳаракатлар бўлиб турган бўлса-да, уларнинг Муқаддас заминга зиёратлари давом этиб келди.\nXVIII аср бошларида Қуддусдаги яҳудийлар минг кишидан ошмас эди. Аммо Польша, Марокаш, Италиядан давомли миграция натижасида яҳудийлар сони ошиб уч минг кишига етди. XVIII аср охирги чорагида Россия ва Украинадан яҳудийлар Сафедга келиб ўрнашди. XIX аср ўртасида Қуддусда 18 минг аҳоли истиқомат қилган бўлса, шулардан беш минг нафардан ортиғи яҳудийлар бўлиб, уларнинг 3 500 таси Испаниядан келган Сефарад яҳудийларининг авлодлари эди.\nУсмонлида истиқомат қилаётган яҳудий аҳоли ўша даврнинг бой яҳудий филантроплари томонидан молиявий жиҳатдан таъминлаб турилди. Улардан энг йириклари Барон Эдмонд де Ротсҳилд, Мозес Монтефиори Ҳаим ва Мишкенот Шаананимлардир. Уларнинг кўмагида Қуддусда янги яҳудий маҳаллалари ташкил қилинди.\nБутун дунёда тарқоқ ҳолда яшаб, доимий қувғинда юрган яҳудий халқи учун давлат қуриш ғоясини илк бор веналик журналист, сионизм ғояси асосчиси Теодор Ҳерзл кўтариб чиққан. 1896 йилда эълон қилган «Яҳудийлар давлати» (Der Judenstaat) китобида қурилажак давлатнинг механизмларини ишлаб чиққан. У 1897 йилда Швейцариянинг Базел шаҳрида биринчи сионист конгрессини чақирди ва ўша ерда Исроил давлати режасини эълон қилди.\nЯҳудийлар учун бўлажак давлат учун Фаластин айнан мазкур конгресс томонидан танланди ва конгресс Исроил давлати тузилгунга қадар 10 марта ўтказилди. Ҳерзл Базел конгресси ҳақида ўз кундаликларида қуйидагиларни ёзган эди: «Агар Базел конгрессини қисқа қилиб ифодаламоқчи бўлсам, шундай деган бўлардим: мен Базелда Яҳудий давлатини қурдим. Беш йилдан кейин, балки 50 йилдан кейин барча буни кўражак».\nХулоса қиладиган бўлсак, XVI асрдаги яҳудийларнинг қувғини Сефарад жамолари тарихидаги энг муҳим нуқта бўлиб қолади. Қаерга кўчсалар ҳам уларнинг ягона мақсади Муқаддас заминга бориш эди. Айнан ўша даврдаги кўчишлар яҳудийларни бугунги Исроил давлати ҳудудларига етаклаган сабаблардан бири эди.\nЖаҳонгир Остонов тайёрлади.\n17:35, 10.10.2020 116791\nҚирғизистон собиқ президенти Алмазбек Атамбаев қўлга олинди\n21:59, 30.09.2020 94294\nКоронавирус рақамларининг ўсиши, Беларусдаги яширин инаугурация, Қорабоғда уруш. Сентябрь ойи якунлари\n14:26, 11.10.2020 96507\nТуркия Кавказга етиб келди. Россия билан тўқнашув муқаррарми?\n20:24 Бугун 644\nКоронавирус туфайли пайдо бўладиган уйқусизликни қандай бартараф этиш мумкин?\n20:12 Бугун 4005\nСадир Жапаров Қирғизистонда иқтисодий амнистия эълон қилди\n20:02 Бугун 2433\nСуперлига. «Насаф» ўз майдонида ОКМКни таслим этди\n19:59 Бугун 11299\nUzbekistan GTL заводи ишчиларининг норозилигига сабаб бўлган яна бир ҳолат очиқланди\n12:25, 20.10.2020 100436\nНаманганда коронавирусга чалинган тирик фуқаронинг яқинларига унинг ўлгани ҳақида хабар берилди (видео)\n12:22 Бугун 88404\nUzbekistan GTL заводи қурилишидаги ишчиларининг оммавий норозилигига нонушта ўз вақтида берилмагани сабаб бўлган\n22:59, 19.10.2020 73051\nInstagram: Муножат Йўлчиева хонадонидаги тўй, Муқаддас Саъдуллаеванинг эгизаклари, эри урадиган аёлларга Лоланинг маслаҳати\n22:14, 20.10.2020 73019\n«Уммон» хонандаси Зоҳиднинг дабдабали тўйи, Бурак Ўзчивит билан танишган Маъруф Отажонов. Instagram’дан дараклар


06 май 2021, Тошкент вақти: 17:20\n20 апрель куни Ўзбекистон президенти номига шикоят мактуби ëзган Фарғона нефтни қайта ишлаш заводининг 280 дан ошиқ ишчиси¸ улар вакилларининг Озодликка айтишича¸ босим остида қолган.\nПрезидент порталига йўлланган бу хатга 280 нафардан ошиқ ишчи имзо чеккан ва улар заводнинг Jizzakh Petroleum МЧЖга беш йиллик ишончли бошқарувга берилгани ортидан бошланган кескин ўзгаришларга ўз норозилигини билдирган.\nМактубга қўл қўйган аëл ишчилардан бири Озодликка ўзининг Фарғона ИИБ терговчиси томонидан сўроқ қилинганини айтса¸ бошқалари завод маъмурлари томонидан ишдан бўшатилиб¸ жиноят ишига тортилиш билан қўрқитилаëтганини айтмоқда.\nНафақат Ўзбекистон¸ балки Марказий Осиëдаги энг йирик заводлардан бири саналган Фарғона нефтни қайта ишлаш заводи 2020 йилнинг 7 февраль куни Давлат активларини бошқариш агентлиги томонидан (бенефициар) Jizzakh Petroleum МЧЖга беш йиллик ишончли бошқарувга берилган.\nФарғона нефтни қайта ишлаш заводи (ФНҚИЗ) ишчиларидан 287 нафари қўл қўйган шикоят мактуби 20 апрель куни Президент Халқ қабулхонасига топширилган.\nНусхаси Озодликка юборилган бу мактубда заводнинг бир гуруҳ ишчилари ФНҚИЗга 2019 йил ноябрида Адҳамжон Исомов директорликка келганидан сўнг¸ “ишчилар юзига табассум келгани”¸ улар ойлиги оширилиб¸ мукофот пуллари ва турли ижтимоий ëрдам берила бошлагани¸ ишлаб чиқариш ҳам жонланганини ëзган.\nПрезидент порталига юборилган мактуб нусхаси.\nМактубда ëзилишича¸ ишчиларнинг бу шодлиги ФНҚИЗ 2020 йилнинг 7 февраль куни Jizzakh Petroleum МЧЖ бошқарувига берилганидан сўнг тугаган.\nИшчиларга кўра¸ янги бошқарувчи директорликка тайинланганига 6 ой ҳам бўлмаган Адҳамжон Исомовни ишдан кетишга мажбурлаган ва дарҳол кенг кўламли қисқартишларга киришган.\n“Янги бошқарувчилар Тошкентдан келди. Бизни умуман одам ўрнида кўрмайди. Заводдаги бешта цех – 2¸ 8¸ 9¸ 11 ва 12 цехнинг 32-қурилиш монтаж цехига қўшиб юборилишини айтишди. Булар коксовий¸ асбобсозлик¸ алоқа¸ электр ва ремонт цехлари. Завод жуда катта ва бу цехлар ëпилса¸ у қандай ишлайди¸ тушунмаяпмиз. Завод Jizzakh Petroleumдан катта қарз бўлгани учун¸ гўë шуларга берилганмиш. Лекин билишимизча¸ завод Jizzakh Petroleumга олган маҳсулотлари нархини предоплата шаклида тўлаб келган. Ҳозир ойлик беришга пул йўқ эмиш ва шунинг учун ишчиларни Сардоба¸ Тошкент¸ Андижондаги қурилишларга мардикор қилиб юборишар экан. Бу эса¸ заводнинг минглаб ишчисини аввалига вақтинча ишга чиқариб юбориб¸ кейин бутунлай бўшатиш деганидир”¸ дейди ФНҚИЗнинг Озодлик гаплашган ишчиларидан бири.\nБундай ўзгаришлардан норози бўлган ишчилар 20 апрель куни президент порталига мактуб билан мурожаат қилиб¸ унда Jizzakh Petroleum бошқарувига норозилигини ифодалаган ва Исомовни завод раҳбарлигига қайтаришни сўраган.\n287 нафар ишчи ўз исми шарифи ва табель рақами билан қўл қўйган бу мактуб расман қабул қилинганидан бир ҳафта ўтиб¸ Озодлик гаплашган ишчиларга кўра¸ ФНҚИЗ янги раҳбарлари мактубга қўл қўйганларни биттама-битта сўроқ қилишни бошлаган.\n“Худди кинолардаги Гестаподек¸ биттадан олиб кириб гаплашишди. Кўпчиликни хатлар бўлимининг бошлиғи Ихтиëр сўроқ қилди. Ишдан кетасан¸ устингдан жиноят иши очтираман¸ деб қўрқитди. Битта ишчимизни заводнинг янги директори Латипов ва Jizzakh Petroleum бош директори Файзуллаев савол-жавоб қилди. Хатни уюштирганликда айбланган бу аëлни директор урмоқчи ҳам бўлди. Кейин бу аëл касал бўлиб ëтганида уни Фарғона ИИБнинг коррупцияга қарши курашиш бўлими терговчиси Солиев допрос қилиб¸ “сан олдинги директордан пора олгансан¸ қаматвораман”¸ деб роса пўписа қилган”¸ дейди ФНҚИЗ нинг Озодлик гаплашган ишчиларидан бири.\nСуҳбатдошларга кўра¸ бу аëл - Феруза Умирзоқова заводнинг ҳозирги раҳбари томонидан тазйиққа учраётгани, директор ўзини ҳақорат қилиб урмоқчи бўлганидан очиқ шикоят қилган.\nХусусан¸ у 9 июнь куни “Ўзбекистон 24” радиоканалининг “Ҳуқуқий маслаҳат” дастурида Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги масъул ходими Фаррух Жўраевдан ëрдам сўраб мурожаат қилган.\nОзодлик билан суҳбатда Феруза Умирзоқова Jizzakh Petroleum олиб бораëтган қисқартиш ва бошқа ҳаракатларнинг ишчилар норозилигига сабаб бўлаëтгани боис президентга ëзилган хатга қўл қўйгани ва бунинг учун ўзининг янги директор тазйиқига учраганини тасдиқлади.\nЗавод мулозими муаммони тан олди¸ лекин тазйиқларни инкор қилди\nОзодлик президентга шикоят қилган ФНҚИЗ ишчиларининг янги маъмурият томонидан қаттиқ босимга учраëтгани ҳақидаги маълумотларга изоҳ олиш учун Кадрлар бўлими билан боғланди.\n7000 дан ошиқ ишчи ишлаëтган ФНҚИЗ мулозими¸ заводдаги қисқартишлар ва хат ëзганлар билан биттама-битта гаплашилганини инкор қилмади.\n“Булар президентга хат ëзганидан кейин¸ ҳақиқатан ҳам хатлар ва мурожаатлар билан ишлайдиган масъулларимиз улар билан суҳбатлашди. Нимадан норозилигини суриштирди. Лекин уларга қўрқитиш¸ таҳдид бўлгани йўқ. Ҳаммаси ишлаб юрипти. Заводнинг молиявий аҳволи оғир бўлгани учун¸ ишламай турган цехларни қурилиш-монтажга қўшяпмиз. Одамларни кўчага ҳайдамаслик¸ уларни жилла қурса қурилишларда ишлатиб туриш учун шундай қилиняпти. Ойликлар кам¸ мукофотлар бекор бўлгани ҳам бор гап. Лекин ҳозирча ҳеч ким ишдан бўшатилгани йўқ”¸ деди завод мулозими.\nОзодликка боғланган ФНҚИЗ ишчилари янги бошқарувчи – Jizzakh Petroleum раҳбарлари ўз ҳатти-ҳаракатларига эътироз билдираëтганлардан “қонуний йўл” билан қутулиш учун завод тарихида учрамаган янги жараëн – ялпи аттестация ўтказилишини эълон қилганини айтди.\n“Бу аттестациядан¸ президентга ëзилган хатга қўл қўйганлар¸ албатта¸ ўтказилмайди. Шундай қилишса¸ гўë Меҳнат қонунчилигини бузмаган бўлади булар. Заводда бўлаëтган ўғриликлар ҳақида биз янги бошлиқларга очиқ айтганмиз. Бу заводни Гулнора Каримова¸ Акбар Абдуллаев¸ яъни Мирзиëев айтган “Фарғона каламушлари” қандай талаганини бутун республика яхши билади. Лекин ҳозиргиси ундан ўтиб тушди. Бизни ана шу ўғриликларга кўз юммаëтганимиз учун ҳам жазолашмоқчи”¸ дейди ФНҚИЗнинг шахсини очиқламаслик сўрови билан гапирган яна бир мутахассиси.\nФарғона нефтни қайта ишлаш заводида ялпи аттестация ўтказиш ҳақидаги буйруқ 9 июнь куни берилган.\nОзодлик билан суҳбатда ишчилар¸ хусусан¸ "заводдан ҳар куни 25 та 30 тонналик бензовознинг ҳеч қаерда қайддан ўтмасдан номаълум йўналишда чиқиб кетиши ҳақида янги раҳбариятдан изоҳ сўрагани ва бундай савол ҳам улар қаҳрига учраганини" иддао қилди.\nЗавод Кадрлар бўлими расмийси¸ ФНҚИЗ янги раҳбарияти 7000 дан ошиқ ишчининг ҳаммасини аттестациядан ўтказишга қарор қилгани ва бунинг завод яқин тарихидаги биринчи ялпи аттестация бўлажагини тасдиқлади.\n“Энди заводнинг янги бошқарувчиси уни фойда келтирадиган қилмоқчи. Ишламай турган цехларни қисқартириб¸ кераксиз ишчиларни бўшатмоқчи. Бу исталган компаниянинг ҳаққику! Ҳозир ҳеч ким эртага аттестациядан ким ўтиб¸ ким қолишини билмайди. Ишини яхши билса¸ заводга фойда келтирса¸ қолади. Бўлмаса¸ у ëғи қонунчиликка кўра ҳал бўлади”¸ деди завод бошқарувига алоқадор масъул.\nМарказий Осиëдаги энг катта завод янги эгаси ким?\nБу завод узоқ узоқ йиллар Ўзбекистон биринчи президенти Ислом Каримовнинг қайинсингли Тамара Акбарова ва унинг ўғли Акбарали Абдуллаевлар орқали биринчи оила назоратида бўлиб келган. Ўзбекистон Бош прокуратураси Гулнора Каримовага қўйган расмий айблар орасида айни заводнинг 40 миллиард сўмдан ортиқ пулини ўзлаштирганлик ҳам бор.\nФНҚИЗ ва бошқа муҳим стратегик объектлардан қарийб 1 миллиард долларга яқин давлат маблағини ўзлаштирганликда айбланган Акбарали Абдуллаев Миризëев ҳукумати томонидан қидирувга берилган ва ҳозирда чет элда бекиниб яшаб юрипти.\nШавкат Мирзиëев бу завод акцияларининг 100 фоизини Индонезияда рўйхатга олинган «РТ Trans Asia Resources» компаниясига 16 миллион АҚШ долларига сотиш ҳақида қарор чиқарган эди. Мирзиëевнинг 2019 йилнинг 10 апрель кунги 4275-сонли қарорида асли ўзбекистонлик ота-бола Аслановларга тегишли бўлган Индонезиядаги ширкатнинг Фарғона нефтни қайта ишлаш заводини модернизация қилиш ва тўлиқ қувват билан ишлашини таъминлашга катта инвестия киритиши белгиланган эди.\n2019 йил 6 май куни президент матбуот хизмати ФНҚИЗни 16 миллион долларга сотиб олгани айтилган Аслановнинг Мирзиëев билан бирга заводда тушган суратини чоп қилган эди.\nМирзиëевнинг ФНҚИЗга қилган сафари ҳақида ëзган президент матбуот хизмати¸ 2019 йилнинг 6 май куни президентнинг Асланов билан бирга тушган суратини эълон қилган ва “PT Trans Asia Resources” компаниясининг заводга 2022 йилгача камида 875 миллион доллар тўғридан-тўғри инвестициялар киритишини хабар қилган эди.\nАммо Озодлик гаплашган завод ишчиларига кўра¸ ота-бола Аслановлар президент билан заводда кўринганидан сўнг яна бир ойдан кўпроқ ФНҚИЗ иши билан танишган ва шундан сўнг қайтиб келмаган.\n2020 йилнинг 7 февраль куни¸ президентнинг 4275-сонли қарори ҳали кучда қолаëтган бир пайтда¸ Ўзбекистон Давлат активларини бошқариш агентлиги ФНҚИЗ ва Jizzakh Petroleum МЧЖ билан уч томонла келишув тузди (рус тилидаги бу ҳужжат нусхаси Озодликда мавжуд). Мазкур келишувга кўра¸ ФНҚИЗ беш йиллик ишончли бошқарувга Jizzakh Petroleum МЧЖга олиб берилди.\nОзодлик Jizzak Petroleum МЧЖсининг кимга оидлиги¸ Ўзбекистондаги энг йирик ëқилғи заводининг қайси асос ва қайси йўл билан нега айнан шу МЧЖга берилганига оид саволлар билан Давлат активларини бошқариш агентлигига мурожаат қилди.\nБу жараëн ва Jizzakh Petoleum МЧЖ фаолиятига оид маълумот ва расмий изоҳ билан яқин кунларда алоҳида мақолада танишишингиз мумкин бўлади.\nАгар сиз бу жараëндан хабардор бўлсангиз¸ихтиëрингизда унга оид ҳужжатлар бўлса¸ уларни Озодлик орқали жамоатчилик билан баҳам кўришингиз мумкин.\nБунинг энг қисқа йўли - Telegramдаги +420 724 951 539 рақами орқали @ozodnewsга алоқага чиқишдир.


"Тоттенхэм"нинг тоза голи инобатга олинмади...ми? / CHAMPIONAT.asia\n"Тоттенхэм"нинг тоза голи инобатга олинмади...ми?\n02 июл 2020 22:47\nТеглар : Тоттенхэм"Шеффилд Юнайтед"ВАР\nАйни дамда Англия Премьер-лигаси 32-тури доирасида "Тоттенхэм" сафарда "Шеффилд Юнайтед"га қарши баҳс олиб бормоқда.\nБаҳснинг 31-дақиқасида Сандер Берге ҳисобни очганди. Орадан бир дақиқа ўтиб, Харри Кейн ўз голи билан тарози палласини тенглаштириб қўйганди. Бироқ бош ҳакам ВАР туфайли голни бекор қилди. Бунга сабаб сифатида ҳужумда футболчининг тўпни қўли билан ўйнагани келтирилди.\nУмуман олганда, бу паллада Лукас Моура тўпни қўли билан ўйнагани рост. Янги қонунларга кўра, ҳар қандай ҳолатда ҳам ҳужумдаги футболчи тўпни қўли билан ўйнаб юборса ҳам, тўп қўлни топса ҳам ҳуштак чалинади.\n"Ливерпуль"нинг даражаси, жамоалар ҳолати, потенциал чемпионлик - Сульшер ўйиндан олдинги матбуот анжуманида қатнашди 29\nПогба МЮ билан шартномасини узайтиришдан бош тортмоқда 10


Сендвич қопламасини ўрнатиш ва уни жиҳозлаш – europegas\nСендвич қопламасини ўрнатиш ва уни жиҳозлаш\nСендвич қопламасини ўрнатиш\nЯхлит юкхонани ташкил этувчи сендвич қопламалар кучли динамик юкларга ва ҳароратнинг ўзгарувчан қурилмаларида ишлатиладиган юқори кучли икки қоришма (компонент)ли эгилувчан елимлар ёрдамида бир-бирига ёпиштирилган турли хил хом-ашёлардан тайёрланган кўп қатламли махсулот. Қопламаларни ишлаб чиқаришда ишлатиладиган хом-ашёлар юқори сифатли хом-ашёлар ишлаб чиқарадиган хорижий компания ва корхоналарнинг энг яхши намунасидир.\nСендвич қопламаларини автоуловларга ўрнатиш.\nСендвич қопламалар одатда 3-5 қатламдан иборат. Ташқи қатламлар ташқи ва ички қопламали қатлам, ички изотермик қатлам полиуретан кўпикдир. Кўпикли полиуретан –иссиқлик ўтказувчанлигининг энг паст кўрсаткичга эга хом-ашё(0,035Вт/м*К), ёпиқ тузилишга эга, намликни ютмайди (сувни сингдириш кўрсаткичи2%дан ошмайди), парчаланиш, моғор ва микроорганизмларга чидамли.\nИчки қоплама озиқ-овқат маҳсулотларини ташиш учун яроқлилиги тўғрисида гигиеник хулосага эга бўлган хом-ашёлардан тайёрланган.\nБунга қўшимча равишда, полиуретан кўпик яхши юк кўтариш қобилиятига эга, ташқи қатламлар билан бир қаторда қўшимча қовурға (рамка)дан фойдаланмасдан юкхонани бутун тузилишини етарлича қаттиқлигини таъминлайди, бу эса бардошлик хусусиятларини сақлаб турганда тананинг оғирлигини сезиларли даражада камайтириши мумкин. Девор қопламаларининг ички ва ташқи қатлами қопланган пўлатдан ясалган туника ёки мустаҳкамланган пластмассадан тайёрланиши мумкин. Устки қоплама сифатида мустаҳкамланган пластмассадан фойдаланганда, қопламаларнинг қаттиқлигини ошириш учун қўшимча (оралиқ) намликка чидамли (селекон) тўлдирувчи суюқлиқ киритилади. Қоплама (коррозия) занглашга тобе эмас, ультра-бинафша нурларига чидамли, вақт ўтиши билан ўзининг жисмоний хусусиятлари ва ташқи кўринишини сақлаб қолади. Металл қопламанинг синк қатлами юқори эмал қатлами билан занг (коррозия) га қарши ишончли ҳимояга эга.


Эрдўғаннинг маслаҳатчиси: Анқара Сурияда қуруқликдаги амалиётлар бошлашни режалаштирмаган\n15:35 / 26.02.2016\nТуркия алоҳида ҳолда Сурияга қуруқликдаги ҳарбий амалиётлар ўтказиш учун кирмоқчи эмас. Бу ҳақда мамлакат президентининг маслаҳатчиси Иброҳим Калинга асосланиб, Рейтер агентлиги хабар қилган.\nУнинг таъкидлашича, Анқара халқаро коалиция билан ҳамкорлик қилишда давом этади.\n"Биз бундан олдин ҳам бир неча марта айтганмиз, жангариларга қарши курашда халқаро коалиция билан ҳамкорлик қилишда давом этамиз. Шунинг учун, Саудия Арабистони билан бирга ёки бошқа давлат билан бошқа иттифоқ тузиб, Сурияда қуруқликдаги ҳарбий амалиётларни бошлаш ниятида эмасмиз. Буни муҳокама қилишнинг ҳам ҳожати йўқ", дейди у.\nБундан олдинроқ, Туркия ТИВ раҳбари Мавлют Човушўғли Сурияда қуруқликдаги ҳарбий амалиётлар бошлаш кун мавзуси эмаслигини айтиб ўтганди. У Туркия Сурияга қуруқликдаги қўшинларини фақатгина халқаро коалиция таркибида киритиши мумкинлигини қўшимча қилган.


10:10 / 27.03.2017 1169 pdf Ўқиш режими + -\nАллоҳ таоло Қуръони каримда бизларни шайтон йўлларидан юрмасликка, ундан эҳтиёт бўлишга чақириб шундай дейди: "Эй, имон келтирганлар! Ёппасига итоатга киришингиз ва шайтоннинг изидан эргашмангиз! Албатта, у сизларга аниқ душмандир" (Бақара, 208).\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам доимо Аллоҳдан шайтоннинг ёмонлигидан паноҳ сўрар эдилар.\nШайтон инсонга очиқ душман бўлгани учун ҳам уни ёмонликларга бошлайди. Келинг, ўша ёмонликларни биргаликда қисқача кўриб чиқайлик.\n1. Ширк ва куфр.\nШайтон мусулмон кишини Аллоҳга ширк ва куфр келтиришга бошлайди. Агар Аллоҳ инсонни бу оғир гуноҳдан сақласа, шайтон ноумид бўлиб, кейинги ёмонликка ундашни бошлайди.\nАслида, бидъатнинг бир қанча турлари бор. Бу ерда зикр қилинаётгани эса, ҳадисда ёмонлаб, залолат дея сифатланган, шариатга хилоф бўлган қабиҳ бидъатдир. Агар шайтон бунга ҳам мусулмонни чорлай олмаса, кейинги ёмонликка ўтишга мажбур бўлади.\n3. Гуноҳи кабиралар.\nЭнди шайтон инсонни катта гуноҳларни содир этишга бошлайди. Масалан, ота-онага оққ бўлиш, ўғрилик, зино, туҳмат, ҳасад ва ҳоказолар. Ўша гуноҳларни инсонга чиройли, зийнатли ҳамда унинг кўзига кичкина қилиб кўрсатади. Агар Аллоҳ таоло у бандасини ўша гуноҳи кабирани содир этишдан сақласа, шайтон яна умидсизланиб, кейинги ёмонликлар туркумига ўтишдан бошқа чораси қолмайди.\n4. Гуноҳи сағиралар.\nБунда шайтон инсонни сағира гуноҳларни кетма-кет қилишга ундайди. Албатта, кичик саналган гуноҳларни кетма-кет қилавериш, битта гуноҳи кабирани қилишдан хатарлироқдир. Кичик гуноҳлар деганда, катта гуноҳлардан ташқари, майда хато ва нуқсонлар тушунилади. Уламолар "Кичик гуноҳларни давомли қилавериш, уларни сағираликдан чиқариб, кабирага айлантиради" дейишган. Агар банда яна Аллоҳнинг фазли билан сағира гуноҳлардан ҳам сақланса, шайтон ёмонликларнинг кейинги босқичига ўтади.\n5. Мубоҳлар эшигини кенг очиб қўйиш.\nМубоҳ саналган ишларга кўп вақт сарфлатиш натижасида инсонни Аллоҳнинг зикридан, Унга ибодат қилишдан қолдиради. Масалан, кўп ейиш-ичиш, ўша еб-ичишга кўп вақт сарфлаш, кўп ухлаш, бу билан уни дангаса, ялқов, ибодатларга сусткаш қилишга уринади. Агар шайтон бу босқичда ҳам муваффақиятга эриша олмаса, кейинги, яъни охирги босқичга ўтади.\n6. Муҳим бўлмаган ишлар билан машғул қилиш.\nБунда шайтон инсонни савоби камроқ, аҳамияти пастроқ ишларни қилишга машғул қилиб қўяди. Натижада инсон савоби кўпроқ ва аҳамияти каттароқ бўлган ишларни қилишга вақт тополмай қолади. Кўп ҳолларда инсонларнинг аксарият қисми мана шундай аҳамияти камроқ ишларга кўмилиб қолишади. Масалан, нафл намозларга кўп эътибор қилингани ҳолда, қазо намозларга парво қилмаслик, қарздор киши қарзини тўлашга уринмай, нафл садақалар беришга ошиқиши, фарз, вожиб ёки суннат амал турганда мустаҳаб, мубоҳ каби амалларга берилиш ва ҳоказо. Саҳобалар Пайғамбар алайҳиссаломдан доимо "Аллоҳга энг ёқимли амал қайси?", "Амалларнинг энг афзали қайси?" каби саволларни беришар эди.\nАллоҳдан барчамизни шайтоннинг макру ҳийлаларидан сақлашини сўраймиз. Зеро, У зот бандаларига меҳрибон ва раҳимлидир.\n12:00 / 15 апрель 2701\n10:10 / 27.03.2017 1455\nСпорт мусобақаларида қатнашувчилар зафар қозонишлари учун йил бўйи тайёргалик кўришлари ҳаммамизга маълум. Демак биз ҳам ғолиб бўлиш учун тайёргарлик кўришимиз давоми...\n1057 21:18 / 21.04.2017\nСизнинг пайғамбарлигингизни тасдиқ қилмай мусулмон бўла олмайман ё Расулаллоҳ. Чунки Аллоҳ таоло бу ҳақида шундай деган Аллоҳга ҳамда Унинг уммий Набийсига давоми...\n1013 13:51 / 24.03.2017\n1848 09:08 / 17.03.2017\nРивоят қилинишича Сулаймон ибн Абдулмалик ҳажга кетаётиб йўлда Мадинага кириб бир неча кун истиқомат қилди. Унинг аҳлидан Бу ерда саҳобаларни кўрган кимса давоми...\n1220 15:36 / 22.04.2017


Ўзбекистон: Ўктам Пардаев – ҳимояга муҳтож навбатдаги ҳуқуқ ҳимоячи - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\n02:31 msk, 4 Июль 2020\nЎзбекистон: Ўктам Пардаев – ҳимояга муҳтож навбатдаги ҳуқуқ ҳимоячи\n25.11.2015 08:47 msk\nБаъзи содда одамлар Ўзбекистонда йигирма бир йил бери қамоқда ўтирган таниқли сиёсатчи Мурод Жўраев ваниҳоят озод қилинганида, бу воқеани ўзининг доимий танқидчи ва мухолифатчиларини биттама-битта йўқ қилиб келаётган Ислом Каримов режимининг заифлашганига ишора деб тушунган бўлишлари мумкин. Ушбу хушхабардан бир неча кун ўтгач эса қайғули ҳодиса юз берди: ҳуқуқ ҳимоячиси Ўктам Пардаев ҳибсга олинди. Бугун уни анъанавий тарзда “товламачилик” ва “фирибгарлик”да айблашмоқда. Хўш, бу одам Ўзбекистон расмийларининг қайси ярасига туз сепиб қўйди экан?\nЎн йил олдин\nЎктам Пардаев 1978 йилда туғилган. 2004 йилда отаси – ҳуқуқ ҳимоячиси Пўлат Пардаев вафотидан сўнг расмийлардан жабр кўрганларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишни бошлади. Давлат органларига шикоят ёзишда фуқароларга ёрдам берди, қамоқхоналардаги қийноқлар, пахта терими пайтида болаларнинг мажбурий меҳнати ҳақида ёзди.\nЎктам Пардаевнинг исми оммавий ахборот воситаларида илк бор 2005 йилнинг май ойида пайдо бўлди. Ўшанда Жиззах шаҳар ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимлари “Андижон воқеалари” бошқа вилоятда ҳам такрорланишидан хавфсираб, уни “суҳбатга” чақиришган эди. “Жиззах ҳокимининг маслаҳатчиси Маматқул Иномов менга таҳдид қилди, агар пикетчиларга қўшилсам, ҳаётим барбод бўлишини айтди. Ўзингни, оилангни ўйла, деди, - деган эди ўшанда Ўктам. – Нақ бир соат бошимни қотиришди, айниқса Ўзбекистонда ҳуқуқ ҳимоячилари ва мухолифатнинг Ғарбдан ёрдам кутиши бефойдалигини уқтиришди. Жумладан, Маматқул Иномов менга: “Ғарблик дипломатларга ишонма! Улар Ўзбекистонда фуқаролар урушини бошламоқчи” – деб айтганди.\nШуни айтиш жоизки, Ўктам Пардаев ҳеч қанақанги митинг, пикет ёки норозилик акциясини уюштирмаган. Аксинча, бир ҳафтадан сўнг у ва бошқа ҳуқуқ ҳимоячилари “халқ оммаси” томонидан жисмоний тажовузга учради. Шаҳар бозорқўми етакчилигида ўнлаб одамлар Пардаевнинг уйига бостириб кириб, “сен ваҳҳобийсан! Сен террористсан! Сенга кўрсатиб қўямиз!” деб бақириб, дўппослай бошладилар ва ҳатто шаҳардан қувғин қиламиз, деб қўрқитишди.\nЎша йилларда Ўктам Пардаев “Ўзбекистон Инсон ҳуқуқлари мустақил ташкилоти”нинг вилоят бўлимига раҳбар этиб тайинланди.\nЎн йил давомида Ўктам Пардаевнинг фаолияти маҳаллий расмийларнинг асабини ўйнатди. Улар ўзбошимча активистга қарши курашда очиқ зўравонликдан воз кечиб, бошқа “қонуний” йўлларини излаб топишда давом этишди.\n2011 йилнинг ноябр ойида Пардаев Ўзбекистон Республикаси маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 41-моддаси (“Ҳақорат қилиш”) бўйича айбдор деб топилиб, бир миллион сўм жаримага тортилганди (ўша пайтдаги расмий курс бўйича $500 атрофида). 2012 йилнинг октябр ойида Пардаев 183 – “Майда безорилик” ва 195 – “Милиция ходимларининг ўз хизмат бурчларини бажаришларига қаршилик кўрсатиш” моддалари бўйича 15 сутка маъмурий қамоққа олинди. 2013 йилнинг январь ойида Жиззах шаҳар суди 52 – “Енгил тан жароҳати етказиш” моддаси бўйича Пардаевга 125.840 сўм жарима солди.\nПардаевнинг айтишича, унга қарши очилган барча маъмурий ишлар сохталаштирилган бўлиб, бунда участка милиционери Ҳусан Хўжақулов билан милиция ва шаҳар маъмуриятининг бир нечта ходими иштирок этган.\n2015 йилнинг январида ҳуқуқ ҳимоячига қарши босим кучайди. Пардаев ўзининг ҳаёти жиддий хавф остида қолгани ҳақида мамлакатдаги ва чет элдаги ҳамкасбларига бир неча бор билдириб келган. Пардаевнинг таъкидлашича, орган ходимлари ундан ҳуқуқий ёрдам сўраган фуқароларни ушлаб олиб, ҳуқуқ ҳимоячига қарши кўрсатма беришга мажбур қилишган.\n“Вилоят ички ишлар бошқармаси терроризмга қарши кураш бўлимининг Дилшод исмли ходими танишимни чақиртириб, шундай деган: “Ўктам Пардаев билан яқинлигингни биламиз. Уни жиноят устида қўлга олишда ёрдам бер. Унинг олдига бориб, битта иш борлигини айт, пул таклиф қил. Биз сенга ҳар қандай суммани берамиз, шу тарзда уни қўлга туширамиз”, - деб ёзган эди Пардаев. “Жиззах вилояти ҳокими Сайфутдин Исмоилов Жиззах шаҳри ҳокими Асрор Қобиловга қандай қилиб бўлса ҳам менинг овозимни ўчиришни буйруқ берган. Сайфутдин Исмоилов селектор йиғилишида: “Керак бўлса, чўнтагига наркотик ташлаб қўйинглар”, деган. Бунақа гап икки марта бўлган – 2014 йилнинг январида ва октябрида. Менинг ташкилотимиз аъзолари билан пахта далаларида болалар меҳнати бўйича мониторинг ўтказганимиз вилоят ҳокимининг ғазабини қўзғаган”.\nПардаев бир неча бор “Озодлик” радиосида чиқиб, Ўзбекистонда пахта терими пайтида болаларнинг мажбуран ишлатилаётгани ҳақида гапирган. Ҳуқуқ ҳимоячи томонидан пахта қуллигига оид тўпланган фактлар мамлакат ҳукуматининг мажбурий меҳнатга йўл қўймаслик тўғрисидаги ваъдаларига қарамай, ўзининг амалга ошираётган ҳаракатлари халқаро пактлар доирасида ўз зиммасига олган мажбуриятлардан кескин фарқ қилаётганининг ёрқин далил бўлиб қолди.\nПардаев ўз хатларида: “Шуни аниқ биламанки, Жиззах вилояти раҳбарияти мени қамоққа тиқмоқчи. Шунинг учун Ўзбекистондаги хорижий элчихоналар ва халқаро ташкилотлардан мени ҳимоя қилишини сўрайман!» - деб ўтинган эди.\n“Дело” қандай сохталаштирилмоқда\n16 ноябрда Ўктам Пардаевнинг уйида тинтув ўтказилиб, ҳужжатлар, компьютер, фотоаппарат ва бошқа буюмлар мусодара қилинди, унинг ўзи эса Жиззах вилояти Дўстлик туманининг ички ишлар бошқармасига олиб келинди.\nЎзбекистон Мустақил ҳуқуқ ҳимоячилари ташаббус гуруҳи (ЎМҲҲТГ) раиси Сурат Икромовнинг маълум қилишича, ЎМҲҲТГ томонидан Ўктам Пардаевга адвокат этиб ёлланган Дилмурод Аҳмедов мижози олдига кириб кўришиш учун ҳуқуқбон қўлга олинганидан тўрт кун ўтгандан кейин, яъни 20 ноябрда рухсат олган. ЎМИҲҲТГ раиси тергов нимадан бошлангани, бунга нималар асос бўлгани ва Пардаев нимада айбланаётганини суриштириб билди.\n“Тўрт ой олдин ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар томонидан ҳеч қаерда ишламайдиган Рухия Боитова исмли аёл товламачилик ва фирибгарликда айбланиб қўлга олинган. У Ўктам Пардаев билан таниш бўлган, аммо сўнгги уч йил ичида у билан кўришмаган, - дейди С.Икромов. – Терговда уни Пардаевга қарши кўрсатма беришга мажбур қилишган. Натижада бу аёл Пардаев ҳуқуқий ёрдам сўраб мурожаат қилган фуқаролардан тўққизта ҳолат бўйича жами 4 млн сўмдан ($700) ортиқ пул олганини тўғрисида сохта кўрсатма берган. Аммо Пардаев пул олганини тасдиқловчи бирорта далил тақдим этилмаган. Шунда Боитова ўз кўрсатмаларини ўзгартириб, пулларни Пардаевнинг турмуш ўртоғи Замирага берганини айтган. Энди участка милиционери билан терговчилар Замиранинг Пахтакор туманида яшайдиган ота-онасига босим ўтказиб, жиноий жавобгарликка тортиш билан таҳдид қилишмоқда”.\nАфтидан, расмийлар танқидчисини қамоққа тиқиш учун учун ҳеч нарсадан қайтмаслик ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимларига урфга кириб қолганга ўхшаб қолган. Тергов материалларини бузиб кўрсатиш, “жабрланганлар”нинг қалбаки иқрорлари, очиқдан-очиқ сохтакорлик – ўзбек милициясининг анъанавий ишлаш услубига айланган.\n“Жиззах вилояти ҳокими Сайфутдин Исмоилов Ўктам Пардаевни “халқ душмани ва Американинг кўппаги” деган, Жиззах шаҳри ҳокими Асрор Қобилов эса ҳуқуқ ҳимоячи “Озодлик” радиосида чиққанидан кейин унинг овозини ўчиришни ёки ёнига наркотик ташлаб қўйиб, қамоққа тиқишни буюрган”, - дейди Сурат Икромов.\nГап фақат пахтада эмас\n“Фарғона” маълумотига кўра, Ўктам Пардаевнинг ҳибсга олинишига фақатгина пахта кампаниясининг мониторинги сабаб бўлмаган. Ҳуқуқ ҳимоячи ҳибсга олинишдан олдин, сентябрь бошидан бери Жиззах вилояти Пахтакор туманида истиқомат қилиб келган бир гуруҳ ёшларнинг “сирли” йўқолиб қолиши билан шуғулланган. Йигитларни қирқ кун қидиришган. Кейинроқ топилган гувоҳларнинг айтишича, бу йигитлар ўтирган автомобиль ниқобли одамлар томонидан йўл четига суриб тақалган ҳамда машинадан чиқарилиб, бошларига қоп кийгизилган ҳолда олиб кетилган, машина эса ёқиб юборилган. Пировардида, қариндошлар йигитларни тергов изоляторидан топдилар ва уларнинг даҳшатли қийноққа солингани ва шавқатсиз равишда калтакланганини кўрдилар.\nЎшанда Ўктам Пардаев ҳибсга олинган йигитлар тўғрисида маълумот тўплаш билан шуғулланган. Уларнинг ота-оналари ва қариндошлари билан суҳбатлашган ва ғалати нарсаларни эшитган. Масалан, йигитлар ҳибсга олинганидан кейин уларнинг номидан Қозоғистонга тегишли телефон рақамларидан қуйидагича мазмундаги смс хабарлари келган: “Бизни кечиринглар, жиҳодга кетдик. Биз Қозоғистондамиз”.\nЎзбекистонда ҳар қандай одамни ваҳҳобийликда, жиҳодчиликда, экстремизмда ва ҳатто давлат тузумини ағдаришга уринишда айблаш янгилик эмас. Мамлакатда юзлаб ва минглаб одамлар жазога ҳукм қилинган стандарт айбловларга охирги ойларда янги айблов қўшилди: ҳозирда “урфга кирган” “Исломий давлат”ни (ИШИД, ИД) қўллаб-қувватлаш.\n“Бутун Ўзбекистон бўйлаб “жиҳодчи-ИШИДчилар”ни овлаш кампанияси кетмоқда. Фарғона водийсида оммавий ҳибсга олишмоқда, Тошкентда 150 дан ортиқ кишини ҳибсга олишди. Ҳар куни “ИШИД байроғи топилди”, “ИШИДга қўшилишга чақирадиган варақалар топилди” каби хабарлар тарқатилмоқда, - дейди собиқ журналист, ҳозир Канададаги сиёсий муҳожир Улуғбек Ҳайдаров. – Шундай воқеалар бўлиб турган бир пайтда, Жиззахнинг катталари ҳам ҳамкасбларидан қолишмасликка ҳаракат қилишмоқда. Уларга тезлик билан “жиҳодчилар”ни топиб зарарсизлантириш буюрилган бўлиши ҳам мумкин. Мана топишди. Менимча, тез орада Жиззахда ИШИД гуруҳи қўлга олинганини расман эълон қилишса керак”.\nРасмийларнинг мантиғи оддий ва тушунарли. “Диний экстремистлар”ни топиш режасини бажариш учун айбсиз одамни топиб, сохта ишни ёпиштириш керак, кейин дарҳол жиноятни фош қилиш керак. Яна битта масала: анави ўралашиб юрган ҳуқуқ ҳимоячининг овозини ўчириш керак, акс ҳолда ноўрин гапларни гапириб юбориши, масалан, девор ортидаги қийноқлар ёки “гувоҳлар”нинг кўрсатмаларидаги ўхшамаган жойларини очиб қўйиши мумкин. Шунақанги кераксиз ва зараркунанда ҳуқуқ ҳимоячи яна Ўктам Пардаев бўлиб чиқди, у азалдан жиззахлик орган ходимларининг жиғига тегиб юрган эди.\nҲуқуқ ҳимоячи ҳимояга муҳтож\nБугунги кунда Ўктам Пардаев сохталаштирилган жиноят иши бўйича айбдор деб топилиши ва қамалиб кетиши мумин. Ҳозирча унинг иши бўйича фақат Front Line Defenders жамғармаси ва халқаро Amnesty International ташкилоти ўз муносабатини изҳор этдилар. Amnesty International ҳуқуқ ҳимоячисини қўллаб-қувватлаш учун Тезкор ёрдам акциясини эълон қилди. Халқаро Амнистияга кўра, Пардаевнинг ҳибсга олиниши ўзбек расмийлари томонидан кўп йиллардан бери амалга ошириб келинаётган фуқаролик жамияти фаолларини таъқиб қилиш кампаниясининг бир қисми бўлиб қолмоқда ва Ўзбекистон ҳукуматидан сиёсий характерга эга бу таъқибни тўхтатишни талаб қилишга чақирмоқда.


«Бекажон» сўровномаси | bekajon\nБош саҳифа › Жума сони › «Бекажон» сўровномаси\nОилада ким “кассир” эрми ёки?..\n«Пулни топишни эмас, балки уни ишлатишни билиш керак». Тадбиркорларнинг шиорига айланган ушбу ибора қачон ва ким томонидан пайдо бўлганлиги бизга қоронғи.\nҚандай қўшиқларни эшитасиз?\nОдам ўз табиатига, феъл-атворига яқин қўшиқни эшитади, дейишади. Чиндан ҳам шундай бўлса керак. Бироқ бу танловга ёшнинг, кайфиятнинг, оиладаги муҳит ва тарбиянинг ҳам таъсири бор.\nАёлларга телефон керакми?\nУяли телефоннинг алоқа қилишдан бошқа яна қатор имкониятлари борлиги эътирофга лойиқ. Аммо уяли телефондан ҳар доим ҳам тўғри мақсадда фойдаланишяптимикин? Масалан, аёллар, қизлар учун телефон қандай хизмат қиляпти?\nКитоб ва интернет: қайси бири билан дўстмисиз?\nКитоб ҳамиша инсонга дўст, ҳамроҳ деб қаралган. Аммо замон ривожланган сари унинг ўрнини интернет тезлик билан эгаллаб бормоқда. Китобларнинг электрон нусхалари яратилгач эса, кутубхоналарда ўқувлари бир мунча сийраклашди. Хўш, бугунги форум иштирокчилари ҳақиқий китоб мутолаасига вақт ажрата оляптими?\nБолаликда ҳаммамиз сеҳрга, сеҳргарларга ишонганмиз. Эртаклардаги қалби эзгуликка тўла, қаҳрамонларга ёрдам қўлини чўзадиган, одамларнинг мушкулини осонлаштирадиган сеҳргарларга ўхшашни, улардаги қобилиятга эга бўлишни орзу ҳам қилганмиз. Улғайгандан кейин ҳам баъзан «Сеҳргар бўлиб қолсам, фалон ишни қилардим» деб, ширин хаёлларга бериламиз...\nНЕЧТА ТИЛНИ БИЛАСИЗ, ЁШЛАР?\n«Тил билган эл билади» мақоли гарчи анча аввал айтилган бўлса-да, ўз мавқеини вақт ўтган сари ошириб бормоқда. Ҳа, замонавий асрда қанча кўп тил билсангиз, дунё эшикларини очиш учун шунча кўп калитга эга бўлиб бораркансиз. Шундай экан, тил ўрганинг ва дунёни кашф этинг! Бугунги форум иштирокчилари саволимизга нима деб жавоб беришар экан?\nШпаргалка ёрдам бермади: абитуриентларнинг афсуси ва иқрорликлари\nКуни кеча талабаликка даъвогар абитуриентлар топширган тест натижалари эълон қилинди. Кимдир талаба бўлганидан қувонса, кимнингдир юрагида алам. Кимдир сентябрдан бошлаб орзу қилган олий ўқув юртига боришга тайёргарлик кўряпти, кимдир кейинги йилги имкониятни кутишдан бошқа чораси йўқ. Биз 2013 йилдаги «омадсиз» абитуриентларнинг кўнглига қўл солиб кўрамиз. Қани, ким қандай натижага эришди-ю, улардан қандай хулоса чиқарди.\nФойдаланувчилар: 14 Мехмон, 1 Bot


“АРМИЯ ВА ЁШЛАР” ФЕСТИВАЛИДАН! ОНА ЮРТГА САДОҚАТ ТУЙҒУЛАРИ БИЛАН... 11.01.2018 05:09\nМаданият вазирлиги Матбуот хизмати маълумотига кўра, 8 январь куни Навоий шаҳридаги “Ёшлар” спорт мажмуасида Ватан ҳимоячилари кунига бағишлаб, “Миллий армиямиз — ёшларнинг мардлик, матонат ва жасорат мактабидир” шиори остида, “Армия ва ёшлар” фестивали бўлиб ўтди.\nВилоят ҳокимлиги, Марказий ҳарбий округ қўмондонлиги ҳамда, Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи вилоят кенгаши ҳамкорлигида ташкил этилган тадбирда, Навоий гарнизонида жойлашган ҳарбий қисм ва муассасалар хизматчилари, мудофаага кўмаклашувчи “Ватанпарвар” ташкилоти мактаби тингловчилари, таълим муассасалари талаба ва ўқувчи ёшлари, кенг жамоатчилик вакиллари қатнашди.\nФестивални округ қўшинлари қўмондони ўринбосари, полковник\nУ. Дўстматов очди.\nШундан сўнг, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати аъзоси, вилоят ҳокими К.Турсунов вилоятда биринчи марта ўтказилаётган фестиваль қатнашчилари ва меҳмонларни самимий қутлади. Марказий ҳарбий округ қўшинлари қўмондони, полковник О. Саидов, Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи вилоят кенгаши раиси Ж. Ходжаев анжуман иштирокчиларини табриклашди.\n“Менинг армиям — менинг фахрим” ғоясини ўзида мужассам этган Республика миқёсидаги ҳарбий ватанпарварлик ойлиги доирасида ўтказилган тадбир 3 километр масофага югуриш марафони билан бошланиб, унда\n2 мингдан ортиқ иштирокчи беллашди.\nҲарбий хизматчилар оркестр мусиқаси садолари остида жанговар қўшиқ билан саф тортиб ўтишди. Миллий гвардия, Фахрий қоровул, офицер ва сержантлар, муддатли ҳарбий хизматчилар ва Қоровул қўшинлари, ички ишлар бошқармасининг қўриқлаш, Фавқулодда вазиятлар бошқармаси қутқарув гуруҳларининг кўргазмали чиқишлари иштирокчилар қалбида она юртга садоқат туйғуларини янада кучайтирди.\nМажмуага кираверишда очилган “Армия ёшлар нигоҳида” номли ҳарбий мавзудаги расмлар кўргазмаси “Маҳорат дарслари” шаклида ўтказилди. Навоий маданият ва санъат коллежи 2-курс ўқувчиси Р. Собиров чизган “Ватан ҳимоячилари” суратида жанговар ўқув машғулоти тасвирланган бўлиб, танк ва вертолётлар, ҳарбий техникаларни чапдастлик билан бошқараётган жангчиларнинг қиёфаларидаги мардлик ва жасорат, моҳирона акс эттирилган.\nТурли ҳарбий техника ва транспортлар, қурол-аслаҳалар, оммавий тартиббузарликлар вақтида қўлланиладиган махсус воситалар ҳамда, сапёрлар ҳимоя кийимлари ва ускуналари намойиш қилинаётган майдон ёшлар билан гавжум бўлди. Ҳарбийлар тўпланганларга улардан фойдаланишни ўргатишди. Масалан, “Кагуар” зирҳли ҳарбий жанговар машинасидан шахсий таркибни ҳар хил қуролли тажовузлардан қўриқлашда фойдаланилади. Махсус бўлинмалар томонидан биноларни ишғол қилишда ишлатиладиган зирҳли қалқон ҳам барчада қизиқиш уйғотди.\nТомошабинлар билан тўлган ўйингоҳда асосий тадбирлар бошланди. Вилоят Маданият бошқармаси бадиий жамоалари ва пойтахтдан ташриф буюрган санъаткорлар “Фарҳод ва Ширин” эстрада гуруҳи ижросидаги куй-қўшиқлар, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими, шоир Б.Бобомурод томонидан ўқилган шеърлар йиғилганларга бир олам завқ улашди.\nШундан сўнг, марафон ғолиб ва совриндорларини тақдирлаш маросими ўтказилди. Натижаларга кўра, йигитлар ўртасида 1-ўринни Навоий олимпия захиралари коллежи ўқувчиси Д. Бобоқулов, қизлардан Навоий давлат педагогика институти талабаси З.Худойбердиева, оддий аскар Н. Тўймуродов эгаллади. Шунингдек, "Энг катта ёшли югурувчи", "Марафон гўзали", "Энг фаол қиз бола", "Энг фаол ўғил бола", "Энг ёш қиз бола", "Энг ёш ўғил бола", "Энг фаол спорт мактаби", "Энг фаол олий ўқув юрти", "Энг фаол коллеж", "Энг фаол мактаб" номинациялари ғолиблари ҳам аниқланди.\n"Ватанпарвар" ташкилоти авиамоделчиларининг кўргазмали чиқишлари гулдурос қарсаклар билан олқишланди. Миллий гвардия махсус отряди томонидан ҳақиқий жанг манзараси, мард ва жасур жангчиларнинг душманга қарши мардона курашлари саҳнада жонли тарзда намойиш қилинди. Кинологлар ўргатилган итлар ёрдамида чегараларимиздан ёв ўтишига йўл қўймаслигини кўрсатиб беришди. Вилоятдаги турли спорт федерациялари аъзоларининг кураш, каратэ, таэквондо, қиличбозлик ва бошқа спорт турлари усулларини моҳирона ижро этиши ҳам барчага манзур бўлди.\nФестиваль бадиий ҳаваскорлар ва санъат усталари ижросидаги гала концерт билан якунланди.


Жомбойда 40 нафар педагогда коронавирус аниқланди | Qalampir.uz\nЖомбойда 40 нафар педагогда коронавирус аниқланди\nЖамият\t11 Сентябрь 23:55 8893\nСамарқанд вилоятининг Жомбой туманида 40 нафар мактаб ўқитувчида коронавирус аниқланди. Бу ҳақда бугун, 11 сентябрь куни халқ депутатлари Жомбой туман кенгашининг навбатдаги сессиясида айтиб ўтилди.\nСессияда мактаб ва мактабгача таълим муассасаларини санитар талабларга мувофиқ бирламчи воситалар билан таъминлаш, дезинфекция ишларини ташкил этиш, янги ўқув мавсумига тайёргарлик ҳолатини муҳокама қилиш ва таълим муассасалари фаолиятини тиклаш масалалари кўриб чиқилди.\n“Янги ўқув йилига тайёргарлик доирасида 48 та мактаб жамоаси тиббий текширувлардан ўтказилди. Жараёнга 1934 нафар ўқитувчи қамраб олинди. Афсуски, дастлабки натижалар 40 нафар педагогда “COVID-19” инфекцияси мавжудлигини тасдиқлади. Яна 28 та мактаб ўқитувчиларидан олинган тест натижалари кутилмоқда. Хасталикка чалинган ходимлар таълим жараёнига жалб этилмайди. Улар онлайн тарзда иш фаолиятини давом эттириши мумкин”, деган сессияда қатнашган Жомбой туман халқ таълими бўлими мудири З.Юсупова.\nСессияда сўнгги кунларда коронавирусга чалинганлар сонининг ортишидан келиб чиқиб, янги ўқув йилини тумандаги иккита – 34 ва 38-умумтаълим мактабларида 14 сентябрдан эмас, 16 сентябрдан тажриба-синов сифатида бошлаш таклиф қилинган.\nШунингдек, COVID-19 аниқланмаган 12 та мактабда дарсларни 21 сентябрдан тегишли кетма-кетликда бошлаш мавзуси кун тартибига қўйилди. Қолган мактаблар фаолиятини тиклаш вазиятдан келиб чиқиб ҳал қилиниши тавсия этилган.\nСессияда туман Мактабгача таълим бўлими мудири Д.Облоқулова ҳудуддаги болалар боғчалари фаолиятини 14 сентябрдан тиклашни таклиф қилган.\nДепутатлар томонидан ахборотда айнан қайси МТМлар мавсумга тайёр эканига ойдинлик киритилмагани танқид қилинди. Шунингдек, бу борада ўтказилган сўровномага кўра, 44,7 ота-оналарнинг розилик билдириши қарор қабул қилиш учун камлик қилиши айтилган.\nСессияда мактабларда янги ўқув йилини 16 сентябрдан босқичма-босқич тарзда бошлаш таклифи маъқулланди. Туман МТТ мудирининг ахбороти депутатлар томонидан рад этилди ва кейинги сессияларда қайта кўриб чиқилиши белгиланган. Жомбойдаги боғчалар ҳозирча очилмайдиган бўлди.\n24 Сентябрь 11:27 153730\n25 Сентябрь 18:04 47895\n24 Сентябрь 15:09 47665\n24 Сентябрь 16:54 26887\n26 Сентябрь 13:35 26433


Яратилган куни 29.08.2015 05:00 | | Кўрилган: 20980\nБУЙРАК ТОШИДАН НИМА ХАЛОС ЭТАДИ?\nБуйрак хасталиклари шамоллаш, заҳарланиш, қовуқни мунтазам тўлдириб юриш оқибатида юзага келади. Хасталик яна буйракда тош пайдо бўлиши билан кечиб, сийдикнинг аввалда қуюқ, кейин эса суюққа айлана боришида намоён бўлади. Ҳаракатланганда бел пастида бир нарса қадалиб тургандек оғирлик ва оғриқ сезилиши бу далилни қувватлайди.\nАбу Али ибн Сино далачой ўсимлигидан сийдик ҳайдовчи, буйрак тошини майдаловчи, қон тўхтатувчи, оғриқ қолдирувчи восита ўлароқ унумли фойдаланган. Далачойдан қайнатма тайёрлаш учун оғзи берк идишга бир стакан қайноқ сув қуйиб, устига ўсимликнинг майдаланган ер устки қисмидан 15 г солинади ва 10 дақиқа қайнатилади. Қайнатма совугач, докадан ўтказилади ва кунига 2 – 4 маҳал овқатдан ярим соат олдин икки ош қошиқдан ичилади. Маймунжон илдизидан тайёрланган қайнатма ҳам буйракдаги тошни тушуриш хусусиятига эга. Уни тайёрлаш учун идишга бир ош қошиқ майдаланган ўсимлик илдизи солинади ва бир стакан қайноқ сув қуйиб, 10 дақиқа паст оловда қайнатилади. Сўнг докадан сузиб, кунига уч маҳал овқатдан олдин 1-2 ош қошиқдан ичилади.\nХалқ табобатида қирқбўғим дамламаси сийдик ҳайдовчи, буйракдаги тошларни эритиб туширувчи сифатида беморга ичирилади. Айни дамламани тайёрлаш учун кичикроқ чойнакка 4 чой қошиқ майдаланган қирқбўғим солинади ва устига 2 стакан қайнаган сув қуйиб, 5 – 10 дақиқа дамланади. Сўнгра докадан сузиб, иссиқ ҳолида кун бўйиоз-оздан ичиб туриш тавсия этилади.\nРўян илдизидан тайёрланган қайнатма ёки дамлама буйрак ва ўт йўлларидаги тошларни туширишда қўл келади. Дамлама тайёрлаш учун идишга бир стакан қайнатиб совутилган сув қуйиб, устига майдаланган ўсимлик илдизидан 1 чой қошиқ солинади ва 8 соат тиндириб қўйилади. Сўнг докадан ўтказилиб, яна бир стакан қайнаб турган сув қўшилади ва 10 дақиқа дамланади. Ушбу дамламадан кунига 4 маҳал ярим стакандан ичилади.\nШафтоли данаги, мағзи буйрак ва қовуқдаги тошларни эритиб тушириш хосиятига эга. У яна пешоб ҳайдовчи восита ҳамдир. Бунинг учун шафтоли мағзи қовун, турп уруғларидан 24 г дан олиб 16 г асал ва 20 г шакар билан қўшиб мураккаб қоришма тайёрланади. Уни ҳар куни наҳорда истеъмол қилиш тавсия этилади.\nАбу Али ибн Сино чилонжийда мевасини буйрак ва сийдик пуфаги касалликларини даволашда фаол қўллаган. Унинг ёзишича, чилонжийда ўткир буйрак ва қовуқ оғриғи, жигар хасталигига шифо бўлиб, қон ҳаракатини фаоллаштиради. Буйраги оғриган кишига чилонжийда дамламасини ичиш тавсия этилади. Уни тайёрлаш учун ярим литрли чойнакка 10 – 12 дона йирик ва ранги қизил чилонжийда, кичкина қошиқда кўк чой солинади. Устига қайнаб турган сув қуйиб, чойнакни сочиққа ўраган ҳолда 10 – 12 соат тиндириб қўйилади. Дамлама кунига уч маҳал бир стакандан ичилади.\nМайиз (кишмиш)ли дамлама буйрак ва қовуқ хасталикларида яхши шифодир. Дамлама тайёрлаш учун ярим литрли чойнакка кичкина қошиқда қуруқ чой, 0,5 стакан майиз солиб, устига қайноқ сув қуйилади. Чойнакни сочиққа ўраб 5 – 7 дақиқа дам едирилади. Ушбу дамламадан овқатдан олдин 1-2 пиёла ичиб туриш тавсия этилади. Бу жараён бир ой давом этса, буйракдаги шамоллаш қайтади.\nАбу Али ибн Синонинг қайд этишича, седана дамламасига асал қўшиб ичилса, буйрак, пешоб йўлларидаги тошни майдалайди. Дамлама тайёрлаш учун ярим литрли чойнакка бир чой қошиқ қора ёки кўк чой, 25 – 35 дона седана солиб, устига қайноқ сув қуйилади ва 3-4 дақиқа дамланади. Унга асал қўшилиши дамламанинг фойдалилик даражасини янада оширади.\nКийикўти ўсимлиги пешоб ҳайдаш, жигарни мустаҳкамлаш хусусиятига эгадир. Унинг қайнатмаси ёки дамламаси пешобни яхши ҳайдайди, буйрак ва сийдик қопидаги тошларни йўқотади. Дамлама тайёрлаш учун ярим литрли чойнакка бир чой қошиқ майдаланган кийикўти солиб, устига қайнаб турган сув қуйилади ва 5 дақиқа дамланади. Сўнг докадан сузиб, кунига 3-4 маҳал 1-2 пиёладан ичиб турилади.\nПетрушка ғоят фойдали зиравор ўсимлик бўлиб, унинг ҳамма турлари буйрак, қовуқ ва бачадонни тозалашга ёрдам беради. Халқ табобатида петрушка ел ҳайдовчи, буйрак ва сийдик қопидаги тошларни эритувчи омил бўлиб хизмат қилади. Петрушка мевасидан дамлама тайёрлаш учун оғзи ёпиладиган идишга 2 стакан қайнатиб совутилган сув қуйиб, устига ярим чой қошиқ майдаланган петрушка солинади ва 8 соат тиндириб қўйилади. Сўнгра докадан ўтказилиб, кунига 3-4 маҳал овқатдан олдин бир ош қошиқдан ичиб турилади.\nБуйрак, сийдик қопи йўлидаги тошларни туширишда олма шарбати билан қилинажак муолажа катта фойда беради. Буйракдаги тошни тушириш учун олма шарбатидан эрталаб наҳорга 240 г, соат 10, 14, 16, 18, 20 да 480 граммдан ичилади. Эртаси ҳам худди шу муолажа қайтарилади. Агар қабзиятдан азият чекилса, маккаи сано қайнатмасидан бир пиёла ичиш керак бўлади. Учинчи куни наҳорга яна 480 г олма шарбати ичилади ва ярим соатдан кейин 120 г эритилган сариёғ истеъмол қилинади. Кетидан озгина сув қўшилган бир стакан олма шарбати ичилади.\nПешоб пайтида майда яшил рангдаги тошлардан бошлаб чумчуқ тухуми катталигидаги тошларгача тушиши мумкин. Буйрак тоши юмшоқ, қизғиш ва юмалоқ, қовуқдагиси эса қорамтир, яшил, кулранг ва оқиш бўлади. Буйрак тошининг оғриғи қовуқникидан кўра кучлироқ кечади. Чунки қовуқдаги тош бўшлиқда туради, тош сийдикни тўсиб турган ҳол бундан мустаснодир. Дори-дармонлар қабул қилингани сабабли буйракдаги тош қовуққа сирпаниб тушса, оғриқ тўхтайди. Гоҳо бадантарбия қилиш, йўрға отга миниш ва зинадан тушиш тошни тушириш учун кифоя қилади. Агар тош қовуқдан олат йўлига ўтса, оғриқ кучаяди.


“СЕН БУЮКСАН МУҚАДДАС АЁЛ...” - «Ўзбекконцерт» давлат муассасаси\n“СЕН БУЮКСАН МУҚАДДАС АЁЛ...”\nСамарқанд вилояти “Ўзбекконцерт” ДМ ва вилоят маданият бошқармаси билан ҳамкорликда “Сен буюксан муқаддас аёл” деб номланган байрами бўлиб ўтди. Дастурда Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артистлар Ҳосила Раҳимова, Илҳом Фармонов ва Юлдуз Турдиевалар ҳамда вилоятнинг таниқли санъаткорлари Ўзбекистон халқ артисти Мардон Мавлонов, хонандалар Умеда Ярмуҳамедова, Равшан Тўхтаев ва рақс жамоалари жозибали концерт дастурини намойиш этишди.\nШунингдек, хотин-қизлар байрами муносабати билан Самарқанд вилояти давлат солиқ бошқармасида ҳам ташкил этилган дастурда “Ўзбекконцерт” ДМ вилоят бўлими хонандалари томонидан ажойиб концерт тақдим этилди. Унда эстрада хонандалари Отабек Абдуалиев, Нуриддин Ғуломов ва Умеджон Бақоевлар иштирок этишиб, ўзларининг дилбар куй-қўшиқлари билан аёлларни хурсанд қилишди.\nХотин-қизлар байрами муносабати билан ташкил этилган навбатдаги дастур эса Самарқанд вилояти ИИБ бошқармасида бўлиб ўтди. Унда вилоят “Ўзбекконцерт” ДМ бўлими томонидан бир қатор эстрада хонандалари қатнашиб, байрам иштирокчиларига юқори кайфият улашишди.


Ana xolos (futbol olamidan qiziqarli ma'lumotlar) ( 30695 marta o'qilgan) Chop etish\nHabib 13 Iyul 2010, 09:21:52\nЖАА да бслиб стган финал сйинида Жимми Жамп исмли машҳур футбол ишқибози сна сзини ксрсатди. У мусобоқа бош совринига қизил қалпоқ кийгазишга ҳаракат қилди.\nHabib 14 Iyul 2010, 10:48:28\nShoxjahon12 28 Aprel 2011, 13:54:38\nЖуниньо 260 евро маош свазига Бразилисга қайтди\nБразилислик машҳур футболчи Жуниньо Лернамбукано сз ватанига қайтди. Футболчи сзи 1994 йилдан 2001 йилга қадар тсп сурган "Васку да Гама" клуби билан шартнома имзолади.\nШартномага ксра, 36 ёшли футболчи снги жамоасида ойига 260 евро миқдоридаги маошга сга бслади. Солиштириш учун Бразилисда снг кам миқдорда маош оладиган футболчиларга 237 евро ойлик мосна берилади. Жуниньонинг ссзларига ксра, унинг "Васку да Гама"га келишида пул ҳеч қандай сабаб бслмаган. Унинг снги шартномаси шу йилнинг июнь ойидан кучга киради.\n"Васку"га қайтганимдан жуда хурсандман. Бу менинг қадрдон жамоам саналади ва мен бу ерда сзимни максимум даражада ксрсата олиш имконистига сга бсламан. Мени снги жамоамда жамоадошларим схши кайфистда кутиб олишмоқда. Мен "Васку" сафида сна майдонга тушишимни сабрсизлик билан кутмоқдаман", дес клуб расмий сайти Жуниньонинг ссзларидан иқтибос келтириб стди.\nShoxjahon12 15 May 2011, 03:07:28\nХитойнинг моли Англисда ҳам Xитойники бслиб қолаверади\nАнглис Кубоги финал учрашуви ташкилотчилари 70 минг мухлиснинг барчасига текинга сувенир совғаларини тақдим қилишни ксзлаган сди. Шу мақсадда, бугун бслиб стадиган учрашувга келган мухлисларнинг бир қисмига сша совғалар тарқатилган ҳам. Аммо, бироз вақт стгач маълум бслишича, сувенирларга битилган ёзувларда жуда қспол хатоларга йсл қсйганлар.\nСувенир байроқчасининг пастки қисмига учрашув стказилган сана ва унда иштирок стган жамоалар номлари ёзилган бслиши керак сди. Аммо, "œСток Сити" клубининг байроғининг тагига рақиб сифатида "œМанчестер Сити"нинг смас, балки "œМанчестер Юнайтед"нинг номи ёзилган. "œМанчестер Сити" байроқларида сса, рақиб сифатида... "œБолтон" клуби битиб қсйилганди.\nМаълум бслишича, финал учрашуви ташкилотчилари ушбу сувенирларни тайёрлаш учун Хитойга буюртма беришган скан. Хато аниқланиб, сувенирлар тарқатилишининг олди олинишидан аввал, совғаларнинг бир қисми мухлислар қслига стиб кетишга улгурган.\nАнглис футбол ассояиаяисси дарҳол айб сзларида сканини инкор стиб чиқди. Масъул шахслар томонидан айтилишича, Хитойга берилган буюртманинг чизмасида барчаси тсғри ёзилган скан. Бунга лозим бсладиган далиллар ҳам келтириб стилган.\nШуни айтадилар-да, арзон шсрва татимайди, деб...\nUmmatiY_MuhammadiY 30 Dekabr 2011, 14:11:54\nШунақаси ҳам бслади. Анри сна «Арсенал»да!\nЯқин 48 соат ичида "Аью-Йорк А ед Буллс" клуби ҳужумчиси Тьерри Анри сзининг собиқ клуби "Арсенал"га ижара асосида келиб қсшилади.\nSky Sports нашрининг хабарига ксра, Анри "канонирлар" сафида икки ой сйнаб беради. Бундай мажбурий қарорга "Арсенал" раҳбаристи келган. Чунки, Маруан Шамах ва Жервиньолар Африка Кубогида иштирок стиш учун ватанларига жснаб кетишади.


Қорачиқ | Қирғиз “исён”и\n2016 йил. Қирғизистон президенти Алмазбек Атамбаев Нью-Йоркдаги БМТ саммитида иштирок этиш учун Истанбулдан самолётга ўтирадиган вақтда тоби қочди.\nКўкрагидаги оғриқдан шикоят қилган Атамбаевга шифокорлар кўмаги керак бўлди. 60 ёшга келган ПРЕЗИДЕНТ жар ёқасидан қайтганди.\nАэропортдаги ҳодисадан кейин бехабар кетган АТАМБАЕВ Москвадаги марказий клиник касалхонага даволанишга келгани маълум бўлди. Муайян бир КУЧ Атамбаевнинг Нью-Йоркка боришини истамаётганди.\nОперация билан Москвага қайтарилди.\nҚИРҒИЗИСТОН жуда бошқача ўлка эди. Мувозанатлар ҳам бошқача эди...\nБалки дунёда ҳам АҚШга, ҳам РОССИЯга ҳарбий база берган ва қўллантирган ягона ўлка эди.\nАҚШ 2014 йили АТАМБАЕВнинг талаби билан ҳарбий базасини бекитишга мажбур бўлди. Ҳамма АТАМБАЕВнинг АҚШни қувиб чиқарганини гапирарди.\nЭҳтимол таъсири бўлгандир. Бўлиши ҳам табиий. Лекин ишлар айтилганидек амалга ошдими? Билмаймиз.\nБу ишда РОССИЯнинг ҳам қўли бор эди.\n2019 йил Қирғизистонга расмий сафар билан келган Владимир Путин Қирғизистон президенти Сооронбай Жээнбеков билан муҳим қарорга имзо чекди.\nБу имзо билан Қирғизистондаги Россия ҳарбий базасининг статуси ва муддати бўйича ўзгаришлар киритилди. Қирғизистон генерал штаб қўмондони Раҳимберди Дуйшембиев Россия ҳарбий база ижараси сифатида йилига 4 миллион 800 минг доллар тўлашини билдирди. АҚШ 2001 йил ЭГИЗ БИНОлар терактидан кейин БИШКЕКка келди.\nМанасдаги ҳарбий базани иншо этиб, АФҒОНИСТОНга учадиган самолётларни, аскарларни, қуролларни аввал бу ерга тушириб, сўнгра манзилларига йўлларди.\nМАНАС АҚШ учун жуда муҳим база эди. 15 йилга яқин логистика макази сифатида хизмат қилди.\nАҚШни Афғонистон операциясида стратегик нуқтага олиб чиққан базадан 5 миллиондан ортиқ аскар жўнатилди. Операция муддатида базадан 33 минг самолётга ҳавода, 136 минг самолётга ерда ёқилғи қуйилди. 42 минг карго ташуви амалга оширилди.\nМана шу ҚИРҒИЗИСТОН яна алғов-далғов бўлмоқда.\n2011-2017 йиллари ПРЕЗИДЕНТ бўлган АТАМБАЕВ 2019 йили ҳибсга олинди. Сўнгра ТЎНТАРИШга уриниш айби билан қамоққа олинди. Айблар орасида “жиноят ишлаш”, “минтақавий исён уюштириш” ва “баъзи кишиларни асирга олиш” ҳам бор эди. Ҳатто Атамбаевни олиб кетишга келган полиция билан тарафдорлари орасида тўқнашувлар бўлиб ўтди ва бу тўқнашувда қурбонлар ҳам бўлди...\nОрадан вақт ўтди. ЯКШАНБА куни сайлов бўлиб ўтди. Сайлов натижаларига норозилик билдирганлар намойишга чиқди ва бу исёнга айланди.\nСайлов натижалари бекор қилинди.\nПрезидент Сооронбай Жээнбековга яқин партияларнинг “овоз сотиб олиш кампаниялари” билан ғалабага эришгани исботланди. Намойишчилар ДАВЛАТ БИНОЛАРИНИ БОСДИ. Собиқ президент АТАМБАЕВни қамоқдан озод қилишди. Яъни 20 йилда икки тўнтариш кўрган ўлка яна Атамбаев билан Жээнбековнинг рақобатига саҳна бўлаётганди...\nХўш, бу ишларнинг орқасида нима бор?\nБиз эътиборимизни қаратишимиз керак бўлган нуқта шу. Бу арманларнинг Озарбайжонга ҳужум қилишидан узоқ нарса эмас. ТЕМИР ИПАК ЙЎЛИ арманлар тарафидан қандай нишонга олинаётган бўлса, бу ерда ҳам вазият шундай. ИПАК ЙЎЛИ учун ЮРАК вазифасини бажараётган ҚИРҒИЗИСТОНни бўлишмаслиги вазиятни таранглаштирди.\nБироз изоҳ берамиз...\nҚирғизистон жуда стратегик ўлка. Хитой ҳам, Россия ҳам бу ўлкада фаол бўлишни истади. Лекин АҚШ ҳам ўлкада ўз кучига эга бўлди. Путин жуда муҳим тўнтаришни бошлади. Алмазбек Атамбаев президентлик лавозимидан истеъфога чиқди. Бу ўлкада тартибсизликларга сабаб бўлди. Чунки зарба Вашингтонга берилганди.\nАтамбаевнинг лавозимга келишини таъминлаган киши ҳали CIAда директор лавозимини эгалламаган Джина Хаспел эди. Бу ҳолат ўлкада янги даврнинг хабарчиси эди. Вашингтон CIA қурган тартиб билан Ипак йўлининг замонавий базасини Қирғизистондан бошламоқчи эди.\nХитой бунга албатта қарши эди. Табиийки Россия ҳам... Хитой, Қозоғистон, Ўзбекистон ва Тожикистон билан чегарадош бўлган Қирғизистонда Россия катта куч ҳолига келганди. Вашингтон кутилган, аммо бироз кечиккан қадамни ташлади.\nСайлов натижаларига норозилик билдирган оломон қамоқхонани босди. Ҳибсдаги Атамбаевни озод қилди. Қамоқхонани ёқиб, вайрон қилди. Атамбаев озодликка чиқди. Бу эса Москвага зарба эди.\nЭнди эҳтимол Қирғизистон янада алғов-далғов бўлади. Чунки Хитой ва Россия учун жуда муҳим бўлган, Вашингтон учун эса ПЕКИН ҳукуматига буфер зона сифатидаги Қирғизистон икки ўт орсида қолади. Зиддият янада ортади. Атрофдаги бутун ҲАРБИЙ БАЗАЛАРГА ҚИЗИЛ ТРЕВОГА берилди... Вазият шунчалик жиддий.\nБутун бўлиб ўтган ва энди бўладиган ишларнинг ягона бир маъноли изоҳи бор. Бу ҳам ИПАК ЙЎЛИ учун уруш.\nҲамма ўз улушини олмагунча ушбу уруш угамайди. Ҳар ким ўз имкони борича майдонда курашади.\nРамзлар нима демоқчи?\nЖавоби чайналган савол\nСаҳнада сўнгги парда!


Исломжон Қобилов: "Бунёдкор" хотиржамликни кечирмайди\n26 июль, 2017, 15:14\nБироз вақт олдин Тошкентнинг “Бунёдкор” клуби давралар оралиғида ўз таркибига қўшиб олган янги футболчиларни оммага таништирди.\nУшбу маросимдан сўнг, мавсумнинг дастлабки қисмини “Металлург” клуби сафида ўтказган Исломжон Қобилов SPORTS.uz интернет ахборот порталига жамоага келиб қўшилиши ва бош мураббий тўғрисидаги фикрларини билдириб ўтди.\n– БАА ўтган Осиё чемпионати саралаш босқичидан сўнг, “Бунёдкор” сафига ўйинга қисқа муддат қолганда келиб қўшилдим. Бироқ, шундай бўлсада, бош мураббийнинг талабларини бажаришга ҳаракат қилдим.\n– Жамоа таркибидага кам сонли номинал ҳимоячилардансиз. Бу ҳолат асосий таркибга киришда учун рақобатда сизга хотиржамлик берадими?\n– Бу “Бунёдкор” унда хотиржамликка берилиш мумкин эмас. Буни на жамоа, на Миржалол Қосимов кечирмайдилар ва бунга йўл ҳам қўйиб берилмайди. Ўзим ҳам хотиржамликка берилмай мухлисларни қувонтиришга ҳаракат қиламан.\n– Жамоадаги муҳит ҳақида нима дея оласиз?\n– Жамоага қўшилганимга бир ҳафта бўлган бўлса, футболчилар ўртасида ажойиб муҳит ҳукм сурмоқда. Умид қиламанки, мана шундай ҳолат йил охиригача давом этади.


5 сенябрь куни Қашқадарë вилоят ҳокимлиги ва Ички ишлар бошқармасида мажлис ўтказган Ўзбекистон Бош вазири Шавкат Мирзиëев¸ Озодлик манбалари йўллаган хабарга кўра¸ бу йилги терим мавсумида мактаблар¸ шунингдек лицей ва коллежларнинг 18 ëшга тўлмаган ўқувчиларни далага чиқарилмаслик ҳақида кескин буйруқ берган. Айни пайтда¸ премъер олий ўқув юртлари талабалари¸ қолаверса¸ давлат ва жамоатчилик ташкилоти ишчи-хизматчиларини ëппасига теримга жалб қилиш ҳақида нафақат Қашқадарë¸ балки бутун мамлакат миқëсида кўрсатма берган. Пойтахт Тошкент ва вилоятларда ушбу кўрсатма асосида пахта теримига оммавий сафарбарлик жараëни қизиб бормоқда.\nЯнгича (тескари) тақиқ\nБу ҳақда Бош вазирнинг Қаршида ўтказган йиғинларидан бирида қатнашган Озодлик манбаси хабар йўллади.\nОзодлик манбаларига кўра¸ Бош вазир айни шу талабни бошқа вилоят раҳбарлари¸ қишлоқ хўжалик мутасаддилари ва бошқа расмийлар билан ўтказаëтган селектор йиғилишларида ҳам кескин тарзда ўртага қўймоқда.\n5 сентябрь куни Озодликка қўнғироқ қилган Жиззах вилоятидаги касб-ҳунар коллежларидан бири ўқувчиси¸ шу кунларда ўқувчилардан пахта даласига яқин ҳам бормайман¸ деган мазмунда тилхат ëздирилаëтганини маълум қилди.\n- Бизга бу йил пахтага умуман чиқмайман¸ далага яқинлашмайман¸ ўқишни қолдирмайман¸ пахтага борсам¸ маъмурий чора кўришингизга розиман¸ деган мазмунда “Кафолат хат”и ëзидириб олишди. Ота-онамизга ўқишдан кейин пахта теришда ëрдам бериш ҳам тақиқланди. Борсак¸ уларга ҳам чора кўрилар экан. Ўқишми ўқиш экан бу йил¸ дейди Жиззах коллежларидан бирининг 1-курсида ўқиëтган 16 яшар талаба.\nАйни шундай¸ Озодликка маълум бўлишича¸ фермерлар ҳам 18 ëшга тўлмаган болаларни пахтага чиқариш оқибатлари “ëмон” бўлишидан огоҳлантирилмоқда.\nҚуëш қаердан чиқди???\nЙиллардан бери 2 миллиондан ошиқ 18 ëшга тўлмаган болани ойлаб мажбуран пахта тердириб келгани учун халқаро майдонда жиддий танқид ва бир триллион долларлик кийим-кечак саноати бойкотига учраган Ўзбекистон ҳукумати 2013 йилдан бошлаб бу муаммони бартараф этишнинг ўзига хос йўлини топди.\nХалқаро ташкилотлар¸ хориж ҳукуматлари ва кенг жамоатчиликни Ўзбекистонда болалар меҳнати йўқлигига ишонтириш режасида Тошкент БМТ қошидаги Халқаро меҳнат ташкилоти(ХМТ) кузатувчиларининг 2013 йилги йиғим даврида мамлакатда мониторинг ўтказишига рухсат берди.\nХМТ билан Ўзбекистон учун фойдали бу ҳамкорлик 2014 йилда янада ривожланди ва Бош вазирнинг 18 ëшга тўлмаганларни пахтага яқинлаштирмаслик буйруғи ана шу жараëнга соя туширмаслик илинжида берилмоқда¸ деган фикрда Ўзбекистондаги болалар меҳнатига қарши йиллардан бери курашиб келаëтган фаол Умида Ниëзова:\n- Ўзбекистон ҳукумати пахта териш юкини болалардан олиб¸ катталар елкасига қўймоқда. Охирги икки йил ичида шу тенденция яққол кузатилмоқда. Бу¸албатта¸ ташқи босим билан боғлиқ. Халқаро меҳнат ташкилоти Ўзбекитонда офисини очаяпти. Бу йил бу ташкилот кузатувчилари пахта далаларида мониторинг ўтказмайди. Лекин Ўзбекистон ичкарисида халқаро ташкилотлар миссияси ишлаб тургандан кейин вазиятга оид маълумотни бекитиш жуда қийин бўлади¸ дейди Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон - Германия форуми раҳбари Умида Ниëзова.\nҲуқуқ фаолига кўра¸ Ўзбекистон ҳукуматини пахта мавсумида болалар меҳнатидан воз кечтиришга кўндириш мақсадида халқаро молия ташкилотлари бераëтган бир миллиарддан ошиқ пул ҳам Тошкент раҳбарларини болалар меҳнатидан воз кечишга мажбур қилмоқда.\nБолаларни пахтага¸ катталарни пахтадан қўймаслик сиëсати\nЎзбекистон қишлоқ хўжалиги¸ унинг асосини ташкил этувчи пахтачиликни ислоҳ қилиш¸ модернизациялаш учун берилаëтган бир миллиард доллардан ортиқ маблағнинг қаерга сарфланаëтгани қоронғу бўлиб қолаëтган бир пайтда¸ “ўзбекча ислоҳот” пахтани болалар қўли билан теришни тўхтатиб¸ катталарни ëппасига пахтакорликка мажбурлаш шаклида намоëн бўлмоқда.\nОзодликка тинимсиз келаëтган хабарларга қараганда¸ айни кунларда мамлакатдаги барча олий ўқув юртлари талаба ва ўқитувчилари¸ давлат бюджетидан маош олувчи ташкилот ва муассасаларга 10 сентябрдан бошлаб пахтага жўнашга ҳақида буйруқ берилган.\nБу оммавий сафарбарлик¸ Озодлик манбаларига кўра¸ Вазирлар маҳкамаси томонидан берилган оғзаки буйруқ асосида ташкил этилмоқда.\nЎзбекистон конститутцияси ва қонунлари¸ хусусан¸ Меҳнат кодексининг 7-моддасида “Мажбурий меҳнат, яъни бирон-бир жазони қўллаш билан таҳдид қилиш орқали (шу жумладан меҳнат интизомини сақлаш воситаси тариқасида) иш бажаришга мажбурлаш тақиқланади” деб ëзиб қўйилганига қарамай¸ талабалар ўқишдан ҳайдалиш¸ ишчи-ходимлар эса ишдан ҳайдалиш таҳдиди билан пахта теримига боришга мажбурланмоқда:\n- Пахтага бормайман деганлар¸ сразу ариза ëзиб¸ кетинглар. Сизлар ишламасаларингиз¸ ишлайдиган кўп¸ дейишди. Қайси қонун¸ қайси фармон асосида пахтага кетишимиз керак¸ десак¸ ҳеч нима кўрсатишмайди. Афтидан юқоридан яна телефон бўлган ëки мажлисда топшириқ берилган¸ дейди Тошкент Тиббиëт академияси қошидаги кўп тармоқли касалхонанинг 15 сенябрдан Арнасойга пахтага жўнаш ҳақида буйруқ олган врачи Озодлик билан суҳбатда.\nЎзбекистон ҳукумати ниҳоятда кучли халқаро босим остида болаларнинг сувтекин меҳнатидан қулларча фойдаланиш сиëсатидан чекинишга мажбур бўлди. Бу юк зиммасига тушаëтган Ўзбекистондаги 18 ëшдан катталар бу мажбурий меҳнат муаммоси ҳақида очиқ гапириб¸ ўз қонуний ҳақларини талаб қилишни бошламаса¸ улар пахта қули бўлиб қолаверадилар¸ дейди Умида Ниëзова:\n- Миллионлаб катталар мажбурий меҳнат муаммоси ҳақида қанча тез овоз чиқариб гапира бошласа¸ вазият шунча тез ўзгаради. Халқаро ташкилотларнинг бу муаммони ечиши жуда қийин¸ қачонки бу ҳақда фақат улар гапирса. Ўзбекистон ичкарисидаги мажбурий меҳнатга мажбурланаëтганларнинг ўзи гапириши керак. Улар гапирса¸ Ўзбекистон қонунларига¸ Меҳнат кодексининг 7-моддасига таяниб туриб гапиришга ҳақли. Ҳар бир одам Ўзбекистон қонунларидан амалда фойдаланишга ҳаракат қилса¸ муаммо шунча тез ечилади¸ дейди Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон-Германия форуми раҳбари Умида Ниëзова.\nУшбу чақириқ форумнинг яна катталар мажбурий меҳнати асосида териб олиши режаланган Пахта-2014 кампанияси муносабати билан эълон қилган баëнотдан ўрин олган.\nЎзбекистонда пахта кампанияси бошланаётгани муносабати билан Ўзбекистон - Германия Форумининг мурожаати:\n"Яқин кунларда пахта йиғим-терими бошланади. Худди аввалги йилларда бўлгани каби ҳукумат қишлоқ хўжалигига умуман алоқаси йўқ кишиларни яна пахта теримига жўнатиши кутилмокда.\nМажбурий меҳнат – бу кишини бирор жазо қўллаш таҳдиди билан ҳар қандай ишни бажаришга мажбурлашдир. Мажбурий меҳнат Ўзбекистон Меҳнат кодексининг 7-моддаси, Халқаро меҳнат ташкилотининг 29 ва 105-конвенциялари билан тақиқланган.\nБош вазирдан туман ҳокимигача бўлган амалдорлар ўқитувчиларни, тиббиёт ходимларини, талабаларни ва бошқа кишиларни пахта теришга мажбурлаб, Ўзбекистон қонунчилигини бузмоқда, кишилар фаровонлигига, уларнинг саломатлигига зарар етказмоқда ҳамда ўқувчилар ва талабаларнинг таълим сифати ёмонлашувига сабаб бўлмоқда.\nПарадокс шундаки, қонунчиликка риоя этилишини назорат қилиш ваколатига эга бўлган милиция ва прокуратуранинг ўзи кишиларни ноқонуний эксплуатация қилишда иштирок этаётир.\nПропаганда қилинаётганидан фарқли ўлароқ, “Пахта – бу бизнинг миллий бойлигимиз (ЭМАС)”. Уни сотишдан олинадиган барча фойда бир тўда амалдорлар томонидан назорат қилинади. Пахта экспортидан келадиган даромаднинг қанчаси бюджетга тушиши, қанчаси уларнинг тубсиз чўнтакларини тўлдиришини фақат уларнинг ўзи билади. Пахта экспортидан жуда катта фойда оладиган бу кимсалар мавжуд тизимни ҳар қандай йўл билан сақлаб қолишдан манфаатдордир.\nЎзбекистон Осиё тараққиёт банкидан 500 миллион доллардан ортиқ, Жаҳон банкидан 400 миллион доллар ва Европа Иттифоқидан 230 миллиондан доллардан кўпроқ маблағ олади. Бу маблағнинг барчаси, халқаро донорларнинг эҳтимолига кўра, қишлоқ хўжалигидаги ислоҳотларга сарфланиши керак. Ислоҳотлар эса ҳам пахта терувчиларни, ҳам фермерларни мажбурий меҳнатдан озод қилишга олиб келиши лозим.\nГарчи Ўзбекистон бу маблағларни мамнуният билан қабул қилса-да, раҳбарларимизда ҳақиқатда ҳам тизимни ўзгартириш учун сиёсий ирода бор-йўқлигини билмаймиз.\nБизда қонунсизликка қарши курашишнинг биргина усули бор. Бу ошкораликдир. Биз вазиятни ҳозир ўзгартира олмаслигимиз мумкин, аммо ҳеч бўлмаганда аслида нима бўлаётганини айта оламиз.\nТашкилотимиз, Инсон ҳуқуқлари бўйича ўзбек-германия форуми, жорий пахта мавсумида катталар ва болалар мажбурий меҳнатини мониторинг қилади. Шунинг учун биз сиздан ҳаққоний хабарларни йиғишда ёрдам сўраймиз.\nАгар Сиз ёки Сизнинг яқинларингиз пахта теримига мажбурланса ёки Сизни пахтага бормаслик учун пул тўлашга мажбурлашса, илтимос, ўзингизда мавжуд маълумотни бизга электрон почта орқали юборинг юборинг. Манзилимиз: NoForcedLabor@gmail.com "\nЎзбек-Германия форуми мурожаати матни шу ерда тугади.\nБолалар меҳнати¸ хусусан¸ катталарни таҳдид билан мажбуран пахтгага юбориш ҳолатлари ҳақидаги маълумотларни Озодликка шарҳ ëзиш¸ Skypeдаги OzodlikOnline, OzodOvoz, OzodSkype манзилларига қўнғироқ қилиш¸ шунингдек WhatsAppдаги +420 724 971 539 рақамига хабар ва суратлар йўллашингиз мумкин.


Мазали маҳсулотдан хавфли касалликларгача — Фарғона шифокори\nМазали маҳсулотдан хавфли касалликларгача\n18.06.2020 18.06.2020 fsh.uz\nПальма дарахти ҳақида эшитгансиз, аммо унинг меваси мағизидан олинадиган ёғи ҳақида-чи? Бу ёғнинг асосан, озиқ-овқат маҳсулоти сифатида қўлланилиши, шунингдек, ундан биодизел ёнилғиси, косметика ва совун маҳсулотлари ишлаб чиқаришда ҳам фойдаланилиши ҳақида маълумотлар бор. Бу яхши, аммо ундан бошқа мақсадларда фойдаланилаётгани, унинг инсон организмига зарарли томонлари борасида ҳам бугун баҳсли мунозаралар бўлаётгани бежизга эмас.\nБир жиҳатга аниқлик киритиб олайлик. Пальма ёғи икки хил усулда, икки хил мақсадда олинади. Яъни қизил палма ёғи ўсимликнинг мевасидан олинади ва у фойдали бўлса-да нархи қиммат. Хом пальма мевасининг мағзидан сиқиб чиқариладиган ёғни эса фақат техник мақсадларда қўллаш мумкин. У саломатлик учун ўта зарарли. Аммо қизил пальма ёғига нисбатан таннархи анча арзон. Қолаверса, транспортировка ҳамда яроқлилик муддатининг узоқлиги сабабли ҳам бутун дунёда ундан ундан кенг фойдаланилади.\nБутунжаҳон соғликни сақлаш ташкилотининг маълумотига кўра пальма ёғи А ва Е витаминларига ҳамда линолевая кислотасига бой бўлса-да, у рафинация ва гидрогенизация жараёнида йўқолиб кетади. Бу жараёнда эса ёғ таркибида табиий сунъий трансёғларнинг юқори консентрацияси ва таркибида пальмитин кислотасининг миқдори ошиб кетади. Бу эса инсонларда юрак қон-томир касалликларини келтириб чиқаради.\nЭнг ёмони эса, бугун айрим озиқ-овқат, хусусан, қандолат, сут маҳсулотлари таркибига сут ёғи ўрнини босувчи сифатида техник пальма ёғи қўшилаётгани ҳақида хабарлар тарқалди. Айниқса, техник мақсадларга, мисол учун биодизел ишлаб чиқаришга мўлжалланган пальма ёғидан озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқаришда фойдаланилаётгани мунозараларга сабаб бўлаяпти. Нега дейсизми? Чунки техник пальма ёғини озиқ-овқат маҳсулотларига қўшиш мумкин эмас, у инсон саломатлигига катта хавф туғдиради.\nПальма ёғи пальма мевасидан 40 даражагача ҳароратда қайта ишлаш жараёнида олинади. Бу ёғ эритилганда ҳам 38-40 даражада парчаланади. Инсон танаси ҳарорати эса бор-йўғи 36,6 даража. Демак, овқат таркибида организмга кирган пальма ёғи ҳазм бўлмай қолиб кетади. Бора-бора томирларга ва аъзоларга йиғилади. Қон томирлар йўлини тўсиб, атеросклероз, гипертония, инсультга олиб келади. Шу сабабдан одам кам еса ҳам, кўп ҳаракат қилса ҳам семираверади.\nМинг афсуски, ундан ғирром ишлаб чиқарувчилар музқаймоқ, сметана, пишлоқ, қаймоқ ва сариёғ таркибига аралаштиришмоқда. Бу эса кишида семизликка мойилликни келтириб чиқаради ва юрак-қон томир касаллигининг қўпайишига олиб келади. Айни пайтда юрак-қон томир касалликларига чалинганлик ҳолатида 28 фоизи ўлим билан якунланади.\nБутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти пальма ёғини импорт қилувчи 23 та мамлакатда ўтказган таҳлиллар шуни кўрсатдики, мазкур мамлакатларда юрак-ишемик касалликлари билан боғлиқ ўлим ҳолатлари кўрсаткичи жуда юқори экан. Ўзбекистон эса юрак-қон томир касалликларидан вафот этаётганлар бўйича юқорида ўринларда туради…\nЯна уни тинимсиз истеъмол қилиш организмга ўзининг салбий таъсирини кўрсатади. Пальма ёғининг таркиби ҳақида кўп тадқиқотлар ўтказилган. у ошқозон ишлаш жараёни, юрак, жигар, буйрак ва ўпкага ўзининг салбий таъсирини кўрсатадиган токсинлар ишлаб чиқаради. Кўп мамлакатларда бу ёғ соғлиқ учун зарар деб топилгани учун ишлатилиши тақиқланган. Эркаклардаги бепуштлик касалликларига ҳам сабаб бўлиши мумкин. Шунингдек, ошқозонда “шлак”лар пайдо қилади. Қовурилган овқатлар таркибига қўшилган ёғ, таом қайта иситилганида ўзидан зарарли моддалар ишлаб чиқаради. Шифокорларнинг хавотирига кўра, ҳатто бу ёғ кўп истеъмол қилинганда буқоқ, рак касалликларига ҳам олиб келиши мумкин экан. Ваҳоланки, айнан шу касалликлар туфайли дунёда қанчадан-қанча инсон ногирон бўлиб қолиши, ҳаётдан эрта кўз юмиши инкор қилиб бўлмас ҳақиқатдир.\nЎзбекистон миллий ахборот агентлигининг хабарига кўра, сўнги уч йил ичида юртимизга 50 минг тоннадан ортиқ пальма ёғи импорт қилинган. Демак, биз ҳам юқорида келтирилган хавфлардан холи эмасмиз.\nПальма ёғидан юқоридаги нотўғри мақсадда фойдаланилаётгани, инсон саломалигига хавф солиш эҳтимоли юқорилиги учун кўплаб давлатлар унинг импортига чекловлар қўяётганини кўрамиз. Масалан, қўшни Тожикистонда жорий йилнинг 1 май кунидан бошлаб пальма ёғини олиб кириш таъқиқи кучга кирган. Маҳсулотнинг республикага киришининг назорати эса божхона органига топширилган. Қолаверса, айрим тадбиркорлар уни олиб киришда белгиланган қоидаларга тўла амал қилаяпти, дейиш мушкул.\nПальма ёғининг органолептик ва физик-кимёвий сифат кўрсаткичлари республикамизда «Узстандарт» агентилиги, «УзТест» ДУКнинг марказий ва вилоятлардаги филиалларидаги аккредитатланган синов лабораторияларида текширилади. Гигиеник (хавфсизлик) кўрсаткичлари эса Давлат санитария-эпидемиологик осойишталик марказлари қошидаги лабораторияларда синовдан ўтказилади. Пальма ёғининг инсон организми шунча зарари бўлса, демак, ушбу синов назоратини янада кучайтириш, аниқ мезонларини белгилаш лозим.\nБундан ташқари, тегишли ташкилотлар озиқ-овқат маҳсулотларининг сифатига қўйилган талабларни халқаро меъёрлар билан уйғунлаштириши лозим. Четдан олиб кирилаётган ҳар қандай озиқ-овқат маҳсулотлари, хусусан, ёғ-мой маҳсулотларини мажбурий давлат назоратига татбиқ этилса, хавфнинг олди олинган бўларди. Бу бўйича божхона назоратини ҳам кучайтириш фойдадан холи бўлмайди.\n← Коронавирусни даволашда катта «илмий ютуқ» ҳақида хабар қилинди\nЧақалоқлар савдосида воситачиларнинг учдан бири — тиббиёт ходимлари →\nИммунитет нега кучсизлашади?\n21.05.2017 fsh.uz 713\nЎзбекистонда бир йилда деярли 1900 киши ОИТС қурбони бўлди\n01.12.2018 fsh.uz 760\nКузда туғилганлар узоқ яшайди…\n15.08.2020 fsh.uz 226\n27.12.2020 fsh.uz 173\n19.12.2020 fsh.uz 131\n12.11.2020 fsh.uz 171\n03.10.2020 fsh.uz 274\n03.10.2020 fsh.uz 170\n11.09.2020 fsh.uz 156\n10.09.2020 fsh.uz 131\n08.09.2020 fsh.uz 161\n27.08.2020 fsh.uz 200\n13.10.2020 fsh.uz 213\n06.10.2020 fsh.uz 298\n26.07.2020 fsh.uz 710\n22.05.2020 fsh.uz 276\n06.03.2020 fsh.uz 1 805\n04.03.2020 fsh.uz 4 353\n02.03.2020 fsh.uz 591\n01.02.2020 fsh.uz 619\n23.01.2020 fsh.uz 628\n10.01.2020 fsh.uz 454\n10.01.2020 fsh.uz 839\n03.01.2020 fsh.uz 947\n27.12.2019 fsh.uz 453\n25.12.2019 fsh.uz 1 538\n14.12.2019 fsh.uz 779\n18.10.2019 fsh.uz 568\n11.09.2019 fsh.uz 1 101\n05.09.2019 fsh.uz 958


Рангтасвир рамкасидан чиқиб кино юлдузи бўлган рассом ҳақида\nБугун Марказий Осиëда ишлаб чиқарилаëтган “хонтахта” филмларининг чучмал қахрамонлари одамни зада қилар экан, ўтган аср киноэкранларини тўлдирган жиддий санъаткорлар қиëфасини соғинганимизни ҳис қиламиз. Улардан бири рассом ва киноактер Суйменқул Чўқморов эди (1939-1992).\nУнинг санъатдаги ғайриоддий йўли, унгагина хос бўлган харизма ва ички маданият ҳосиласи ўлароқ яратилган кино қаҳрамонлари ўз даврига тимсол бўла олди. Гарчи Чўқморов элликдан сал кўпроқ ёш умр кўрган бўлса ҳам бу умр у яратган экран тимсоллари сийратига кўча олди. У ўз яратган образлари билан кўпчиликни мафтун қила олди.\nСовет Иттифоқининг турли бурчакларидаги оддий одамлар билан бирга интелектуаллар ҳам Чўқморовга бирдек мафтун эди. Совет интелектуаллари назарида у янги форматдаги инсон образини экранда гавдалантира олган эди. Профессионал рангтасвир рассом ва моҳир муаллим Чўқморов совет маданиятидаги чеклову-қуюшқонларни синдириб кино оламига ëриб кира олган ботир ҳам эди.\nЧўқморов ўзини фаол рассом деб биларди\nСовет кино ва театр олами шафқатсиз анъаналардан иборат ëпиқ бир дунë эди. Чор давридан мерос ëпиқ бу дунë эшиги эстетларга ҳам очилиши қийин эди. Бу ëпиқ ҳудудда олис қирғиз овулидан келиб юлдуз бўлиш, актерлик маълумоти бўлмаган киши учун имконсиз эди. Фақат фавқуллода кучли талант соҳиблари бўлган ëрқин шаҳсиятларгина бу маконни фатҳ этиш шарафига ноил бўла олишарди. Чўқморов ана шундай кучли шахс эди. Айтишларича Чўқморов ëшлигида касалликка чалиниб, бир умр майибликка дучор бўлган. Аммо қаттиқ интизом билан ўз гавдасини чиниқтирароқ Чўқморов бу ҳасталикни енга олган. Пировардида Чўқморов нафақат тузалиб кетди, балки профессионал волейбол ўйини чўққиларини забт қилиб, мастер спорт рутбасига эриша олди.\nЎтган асрнинг олтмишинчи йилларида СССР даги энг нуфузли санъат олийгоҳи бўлган Ленинграддаги Репин номли санъат институтини битирганидан кейин Суйманқул Чўқморов Тошкентдаги рассом дўстларини тез-тез зиëрат қилар эди. У ҳали кино юлдузи бўлмасидан олдин кўпчилик ўзбек рассомлари билан дўст тутинганди. 1968 йилдан кейин у кино оламига шиддат билан кириб, ëрқин кинообразларнинг бутун бир силсиласини ярата олди. Унинг “Ўзбекфилм” киностудияда яратган образлари ўз даврининг белгисига, тимсолига айланди.\nРежиссер Али Ҳамроев суратга олган “Еттинчи ўқ” филмидаги комиссар Мақсумов образини собиқ СССР турғунлари ҳануз эслайди. Кинодаги обрўйига қарамасдан Чўқморов ўзини фаол рассом деб билар ва мунтазам расм чизар эди. Чўқморов 1975 йили Чингиз Айтматовнинг “Қизил олма” ҳикояси асосида суратга олинган филмда рассом образини ижро қилди. Асар қиш совуғида дарахтда яшириниб қолган сўнгги олма ҳақида эди.\nЎзбекистонлик муаллиф тахаллуси\ndata-title="Рангтасвир рамкасидан чиқиб кино юлдузи бўлган рассом ҳақида" data-description="Бугун Марказий Осиëда ишлаб чиқарилаëтган “хонтахта” филмларининг чучмал қахрамонлари одамни зада қилар экан, ўтган аср киноэкранларини тўлдирган жиддий санъаткорлар ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2016/07/rasm1712.jpg" data-url="https://eltuz.com/asosiy-mavzular/196693/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\n“2017 йил январ ойида, яъни менинг озодликка чиқиб кетишимга саноқли кунлар қолганида, биз охирги марта учрашиб суҳбатлашдик. Бизнинг бу ...\nНодавлат ташкилотлар ëмонотлиқ қилинди\n“Жамият” газетаси (10.02) нодавлат нотижорат ташкилотлар фаолиятининг “сирли қирралари” ҳақида мақола эълон қилди. Унда ёзилишича, “дунёда ўз манфаатини бошқаларникидан ...\nМирзиёевнинг навбатдаги “шоҳюриши”


ЎзА - ҲАМЗАНИНГ БАДАЛИ\n03.04.2018 12:09 Чоп этиш версияси\nМиллат ва Ватан эртаси учун фидойилик кўрсатган аждодларни келажак авлод ҳеч қачон унутмайди. Шу маънода www.uza.uz сайти улуғ мутафаккирлар, шоир ва ёзувчиларнинг хотирасини ардоқлаш, улар қолдирган бой адабий меросни тарғиб қилиш мақсадида туркум материалларни эълон қилиб бормоқда.\nЖумладан, сайтда яқинда эълон қилинган Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий ҳақида “Ҳамза янги ўзбек адабиёти асосчиларидан бирими?” номли материалга кўпчилик фойдаланувчилар ўз муносабатини билдиришди.Таҳририятга қўнғироқлар, ижтимоий тармоқларда илиқ фикрлар билдирилди. Ўқувчиларни адибнинг серқирра ижодидан кенгроқ таништириш мақсадида таниқли режиссёр Баҳодир Йўлдошев билан журналист Иқбол Қўшшаеванинг суҳбатини қуйида ҳавола қиламиз.\nАтоқли санъаткор Баҳодир Йўлдошев Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий дунёсига бир неча бор саёҳат қилган режиссёр. “Бой ила хизматчи” спектакли сўнгги бор шу инсон талқинида саҳна юзини кўрди ва хайрлашди. “Паранжи сирлари” – ўзидан кўнгли тўлмас режиссёрнинг ноёб бешталигига кирган шоҳ асар. “Майсаранинг иши” эса Баҳодир Йўлдошевнинг арзандаси, ҳамон турли талқинларда яшаб келяпти. Шу боис узоқ йилларга чўзилган дилхуфтон сукунатни бузишга бу ижодкорнинг маънан ҳаққи бор деб ўйлайман...\n— Ҳамза Ҳакимзода Ниёзийнинг ижодий ва инсоний қисмати ҳақида ўйлаганда, Самуил Маршакнинг мисраси ёдга тушади: “Мана сенга ажр, қачонлардир урф бўлганинг учун!”\nБунақа “урф” бўлиш ҳам, бу шон-шуҳратга бадал тўлаш ҳам унинг ўзига эмас, сиёсатга керак бўлди. Ҳолбуки, шоир ижодининг қандай қилиб бузилгани, “Яша Турон” “Яша Шўро”га айланиб қолгани аллақачон исботланганди.\nҲамзанинг шоиру ёзувчилиги ҳақида адабиётшунослар гапиргани маъқул. Мен шоирнинг ўзи билан ишлаган актёрлардан у репетицияларга қандай қатнагани ҳақида эшитганман. Холида Хўжаева ва Шариф Қаюмовнинг ҳикоясида Ҳамза буткул бошқача одам бўлиб гавдаланарди. Китоблардаги Ҳамзага ўхшамасди. У ижтимоийлашган қизил арбоб бўлиб гавдаланмасди. Хуллас, эшитганларим ва кузатувларим асосида гапирадиган бўлсам, у аввало театр кишиси бўлган, деган фикрга келаман. Театр туфайли ёзувчиликка эҳтиёж сезган. Шоир, ёзувчи, мусиқачи Ҳамзадан драматург Ҳамза баланд туради. У ўзбек театрининг шаклини жуда яхши билган. Бугун Ҳакимзода орзу қилган ўзбекона шакл бузилган. Асл ўзбек театри – давра театри. Давра театрида томошабин спектакл иштирокчиси вазифасини ўтайди. Яъни, воқеага аралашиши, муносабатини билдириши мумкин бўлади. Ҳамза домла билганмилар ё йўқ, бу — Шекспир театри. Шекспир театрида ҳам бош қаҳрамон томошабин. Улар Ҳамлетни “ҳимоя қилиш” ҳуқуқига эга. Ҳамза Ҳакимзода Вахтангов мактабини битириб келган Маннон Уйғур билан Етим Бобожоновнинг кўп репетициясида қатнашган. Шоир буларнинг суҳбатини эшитиб, театр нималигини тушунган. Холида опа “Ним қоронғи залда узоқдан эски дўппи кўриниб турарди, шундан билардик, Ҳамза келганини”, деб эсларди. Кечгача ўтираркан.\nБир неча йиллар олдин эълон қилинган суҳбатингизда бугунги ўзбек театрини Ҳамза қутқариб келяпти дегансиз.\n— Ҳалиям шу фикрдаман. Бизда Ҳамза билан бўйлаша оладиган драматург йўқ. Унинг ҳар бир пьесасидан тилни, воқеаларни бир-бирига қандай боғлашни ўрганиш мумкин. Одатда пьесалар ўқилади ёки кўрилади. Ҳамзани ҳам ўқийсиз, ҳам кўрасиз. Юморлари жуда нозик, аскиялар меъёридан ўтмаган. Масалан, яллачи Мастура сатанг қариб қуйилмаган эшоннинг аҳволини гапиряпти: “Эшонимиз “Витир вожиб”ни ўргатганлари ўргатган. Хабарлари йўқки, бир уйда биттасига бир киши “Витир вожиб” билан овора, тўртта уйда тўрттасига “ўтир вожиб” бўлиб чиқади”.\nШоир ўлганидан кейин Маннон Уйғурдан “Ҳамза олдингизга кўп келарди, мабодо пьесалари сизда эмасми”, деб сўрашади. “Чердакни кўринглар, бир тугун олиб келувди, мен ўша ёққа ташлаб қўйгандим”, дейди у. Шу билан “Бой ила хизматчи”, “Паранжи сирлари” ва “Майсаранинг иши” топилган. Агар ўшанда ахтариб келишмаса, умуман йўқ бўлиб кетарди. Бироқ бу пьесалар бизда нотўғри талқин этилган. Ҳамза кўникмаю қолипларга қарши ижодкор. Бой деганда семиз, баджаҳл башара деб тушунилади. Ҳамза “Бой ила хизматчи”да ёзадики, Солиҳбой элликка кирган, навқирон йигитдай одам. Қиличдек ўктам, новча. Ғофирни барваста, барно йигит деб ўйлаймиз. Йўқ, уни чўтир, паст бўйли деб ёзади. Агар кўркам йигит бўлса, Жамила нега ундан кета олмаслиги табиий ҳол. Ҳайратланарли жойи йўқ. Лекин асл вариантда Жамила камбағал, хунук эрини хушсурат бойга алишмайди! Ғофир ҳам камбағал, ҳам чўтир, ҳам паст бўйли одам. Демак, бу ерда муҳаббат бор. Квазимода каби Ғофирнинг кўнгли гўзал.\nҲозир одам савдоси деб фоҳишалар ҳаётидан бўлар-бўлмас пьесаларни ёзишади. Ҳамза буни аллақачон ёзиб қўйган. “Паранжи сирлари” классик ва ҳамиша актуал асар. Қиз болани товар деб билиш, унинг ўғирланиши ва исловатхонага тушиши бутун драмаси билан кўрсатилган. Яллачи Мастура сатанг олдида тўқима мамарозалар ҳеч нарса эмас. Мастура “Бўлди мен ишимни ташлайман, Маккага бораман”, деса, эри кулади: “Шу ҳаром пуллар билан Маккага бормоқчимисан?” деб. “Майсаранинг иши”ни ҳам бузишган. Ҳидоятхонни баччавоз қилиб қўйганмиз. Баччавоз бўлса, Ойхоннинг ортидан югурадими? Аслида у кишим ниҳоятда нозиктаъб, шоиртабиатлар. Бу образга драматург фақат кулимсираб қарайди. Шу дастак бўлган. Масалан, “Бой ила хизматчи”да бойнинг уч хотини бор. Пошшойим 27 ёшда. Хонзода 24, Гулбаҳор 18 да. Энди бой 16 ёшлига уйланмоқчи. Хотинларинг шунақа ёш бўла туриб, нега яна ёш қизга кўз олайтирасан, бу аёлларингга нисбатан виждонсизлик-ку. Бироқ бизнинг саҳнада Пошшойимни эллик ёшли актриса, Хонзодани 40 ёшли актриса ўйнаб келган. Шунинг учун ҳам Ғофир “Бой ота, аввал уйдагиларнинг ҳисобини қилинг”, дейди. Домланинг Ғофирга айтган гапини эшитинг: “Сен бадбахтнинг бахтинг шундаки, бойнинг назари хотинингга тушибди”. Қаранг-а, “бахтинг шундаки”! Бунақа диалогни бошқа драматургда учратмайсиз. Комил Яшин ишлаган “Бой ила хизматчи”нинг тикланган вариантида Ғофир “Қози домла, хотинимнинг инон-ихтиёри ўзида. Бойга тегмоқчи экан, тегаверади. Мендан нима истайсиз?” дейди. Ахир, қанақасига? Ўзбек йигити шундай дейиши мумкинми? Нима эмиш, хотин ҳам инсон, ўз тақдирини ўзи ҳал қилади. Бу аёл учун ҳақорат-ку. Ҳамзада бу гап умуман йўқ. “Бой или хизматчи”ни қўяётганимда менинг маслаҳатчим Уйғур билан ишлаган Саъдихон Табибуллаев эди. Шу инсон мени “бузилган Ҳамза”дан иҳоталаб турган. Драматургнинг ўзи ҳам Солиҳбой ролини ўйнаган экан. Уни рус драматургияси билан таништириб, драматург сифатида шаклланишида рафиқаси актриса Мария Кузнецованинг ҳиссаси катта.\nСиз қўйган “Паранжи сирлари”да Римма Аҳмедова ижросидаги яллачи Мастуранинг руҳий талқини Лутфихоним Саримсоқованинг шўх-шаддод Мастурасидан буткул фарқ қилади....\n— Улар спектаклни “Шарқнинг бахтсиз аёллари” ғояси устига қўйишган. Мен Ҳамзанинг ўзига таянганман. Ҳамзанинг ўзини ўқисангиз, ҳузур қиласиз. “Паранжи сирлари” парча-парчалардан иборат бўлган. Буни ҳам ҳукмрон мафкура истагига бўйсундириб, қайта ясашган. Илгари ўзимизда ҳам ўғирланган қизлар японларнинг гейшасидек тарбияланган. Улар шеър ўқиган, дутор чалган, рақсга тушган. Қизнинг номи сир тутилган. Масалан, Тўлахон Холисхонга айланади. У жойга дуч келган одам боравермаган. Поэзияни тушунган, куйни тушунган одамлар борган. Бойваччалар дам олиб кетишган. Ҳамза бунақа жойларни жуда яхши биларди. Бу пьесада оналар тақдири, сатанглар тақдири, қизлар тақдири бутун аянчи билан акс этган. Мастуранинг аёл боши билан қандай кўйларга тушишини кўрасиз. Мастура “Қора бўлган бу юзларимни байтуллога суркамай ўлсам, рўзи қиёматда қандай бош кўтараман”, дейди ва дўппи тикиб пул тўплайди. Мастура ўзининг кимлигини билган аёл. У шунчаки қўшмачи хотин эмас. Мазкур пьесадаги Норбойвочча бузуқ хотинбоз эмас, ҳусн шайдоси. Пичоқ шайдоси бор, от шайдоси бор, шеърият шайдоси бор. У ҳусн шайдоси. Аёл гўзаллиги нималигини билган эркак! Бу дардибало хилқатни юқори мақомда кўради. “Опа, қирқ кунлик шолипоямни бераман. Фақат қўлидан бир пиёла чой ичсам бас”, дейди. Ўша қизни олиб беринг демаяпти, қўлидан бир пиёла ичсам бас, деяпти. Ҳусн шайдосида жунун ёмон кечади, уни тўхтатиб бўлмайди. Шунинг учун ҳам “Томоғимдан кўз ёшдан бошқа нарса ўтмайди”, деб арзи ҳол қилади. Ҳали Ҳамзанинг драматургиядаги сир-синотига етиб боролганимиз йўқ. Фақат соцреализм қаричидан чиқа олмай, оқ калтагу-кўк калтак қилиб ётибмиз. Энди қисматида шу кўргиликлар бор экан, Шекспирникига ўхшаб унинг руҳи ҳам кўп сарсон бўлди (Шекспирга ҳам қилинмаган туҳмату бўҳтон қолмади: бу ҳақда қанча қанча китоб чиқиб, пьесалар ёзилган, кинолар олиняпти).\nЎйлаб туриб, қазои қадар адолатига ҳайрон қоласан. Шоирнинг ўзлигидан мосуво этган “шунос-шунос”лару замонасоз ижодкорларнинг узоқ умргузаронлик қилишганида, сиёсий врилишларнинг гувоҳи бўлишганида ҳикмат кўраман. Шунинг ўзи ҳам юнон трагедиялари билан бўйлаша оладиган шекспирона драма эмасмикан?\nҲамзашунослар кўргилиги алоҳида фожиа. Адабиёт аҳли инсофли одам бўлиши керак. Давр деб бир ёзувчининг умрига завол бўлмаслик керак. Қўй, ёзма, буюртмани бажарма, унвонингни олма. Бу касаллик фақат ҳамзашуносликка ёки шўро давригагина тегишли иллат эмас. Ҳамзашунослар кўргилиги — илоҳий ҳақиқат, самовий сабоқ. Худо замонасозлик оқибатини, нима қилиб қўйганингни ўз кўзинг билан кўр, деб уларга узоқ умр берган. Бу жазо эди. Сени бир вақтлар қилган “хизмат”инг учун Ҳамза неларга дучор бўлганини кўргин, деган. Мен даврни эмас, давр лаббайгўйларини айблайман. Агарда мен ҳамзашунос бўлсам, шоир номини дарсликлардан ўчирилиши, ҳайкалларининг қулатилиши, асарларини театр репертуарларидан олиб ташланишига, бузилган пьесалари ва шеърлари қандай фош этилишига гувоҳ бўлиш юрагимни суғуриб олгандек оғриқли кечарди. Ахир бутун бир умринг ўтган-а! Мен барибир ич-ичимдан ишонардим, мафкурабозлар ҳар қанча чиранмасин, Ҳамза номини ўзбек маданияти тарихидан ўчира олишмасди! Ҳамзаники оёқости қилдик, ўзбек театри шу даражага тушди. Биз нонкўрликка бордик. У театрдан ҳатто ўз номини ҳам олиб кетди, бу жой менга муносиб эмас, деб. Ислом маданияти марҳумлар ҳақида эҳтиёт бўлиб гапириш керак, деб бежиз уқтирмайди. Чунки руҳлар тинч қўймайди. Лекин Ҳамзага аҳмоқона ҳукм ўқишган маҳалда ҳам мен барибир “Майсаранинг иши”га мурожаат этдим, студия тингловчиларига драматург Ҳамзани таништиришдан чекинмадим. Беҳуда гапларга эътибор қилмадим, шукрки, менга ҳам эътибор қилишмади. Бир ўйлаб кўринг-а, ҳар қанча тайёргарликларга қарамай, 2014 йили театрнинг юз йиллик юбилейи нега бу қадар рангсиз, муваффақиятсиз ўтди? Чунки Ҳамза Ҳакимзода Ниёзийга жуда катта адолатсизлик қилинганди. Президентнинг табригида ҳамманинг номи бор, фақат у зот эсланмади. Ўзбек театри Ҳамзасиз юзга кира оларканми?! Бу театр етмиш йил давомида мавсумни “Бой ила хизматчи” асари билан очди. Маннон Уйғурни Маннон Уйғур қилган, Етим Бобожонни Етим Бобожон қилган, Обид Жалиловни Обид Жалил қилган Ҳамзанинг пьесалари-ку. Аброр Ҳидоятов, Шукур Бурҳон, Сора Эшонтўраева, Холида Хўжаеваларнинг биографиясини бойитиб турган ҳам шу Ҳамза! Биргина у зотнинг унутилиши, қаранг, театр тарихидаги қанча улуғларнинг умрини кул қилаёзди!\nP/S: Азиз ўқувчи. www.uza.uz сайти таҳририяти Сиздан тарихий шахслар билан боғлиқ хотиралар, материаллар бўлса кутиб қолади.


Расман! Умтити "Барселона" билан шартномасини узайтирди\n3 июнь, 2018, 21:47\nИспаниянинг “Барселона” клуби франциялик ҳимоячи Самуэль Умтити билан янги шартнома борасида келишувга эришганлигини эълон қилди. Клуб расмий сайтида ёзилишича, янги шартнома 2023 йилга қадар амал қилади.\nХабарда айтилишича, футболчи ва клуб вакиллари бу борадаги расмий шартномани 4 июн куни имзолашади.\nМаълумот учун, Умтити 2016 йил Франциянинг “Лион” жамоаси сафида “Барселона”га келиб қўшилган эди. Якунига етган мавсумда у Ла Лигада 25 баҳсда иштирок этди ва 1 та гол киритишга эришди.