Энг қиммат брендлар рейтинги\n“Millward Brown” агентлиги жаҳондаги энг қиммат автомобиль брендларининг янги рейтингини эълон қилди.\nУнда Япониянинг “Toyota” концерни тўртинчи бор биринчи ўринни эгаллади. Агентлик баҳосига кўра, мазкур ишлаб чиқарувчининг савдо белгиси қиймати 28,9 миллиард АҚШ долларига тенг. Лекин бу ўтган йилдагига нисбатан икки фоизга кам.\nИккинчи ва учинчи поғоналарда Германиянинг “BMW” (26,3 миллиард доллар) ҳамда “Mercedes-Benz” (21,7 миллиард доллар) компаниялари қайд этилган.\nАхборот-коммуникация технологиялари соҳасида дунёга машҳур “Intel” корпорацияси дастурланадиган чиплар ишлаб чиқарувчи “Altera” компаниясини сотиб олди.\nУшбу савдонинг умумий қиймати 16,7 миллиард АҚШ долларини ташкил этган. Бу “Intel” фаолиятидаги энг йирик харид ҳисобланади. У бундан аввал, аниқроғи, 2011 йилда 7,7 миллиард доллар эвазига антивирус дастурлари ишлаб чиқаришга ихтисослаштирилган “McAfee” компаниясини таркибига қўшиб олган эди.\n“Altera” маҳсулотлари смартфонлар, планшетлар ва автомобилларда кенг қўлланилади.\nНавбатдаги режани тақдим этади\nБуюк Британиянинг “HSBC” банки келгуси ҳафтада инвесторларга иш ўринларини қисқартириш бўйича янги режасини тақдим этиши мумкин, дейилади “Евроньюс” телеканали хабарида.\nГап 10 мингдан 20 минг нафаргача бўлган ходим хизматидан воз кечиш ҳақида бормоқда. Молия муассасаси вакиллари бу борада тарқатилган маълумотни изоҳлашни хоҳламади.\nАйтиш жоизки, бундан аввал ҳам “HSBC” банкида иш жойларини қисқартириш ҳолати кузатилган. Масалан, Стюарт Гулливер ижрочи директор вазифасида фаолият бошлаган 2011 йилдан буён 50 минг кишининг меҳнат шартномаси бекор қилинган. Бу чора-тадбир муассасада изчил олиб борилаётган реструктуризация ва молиявий соғломлаштириш жараёни билан боғлиқ, дея таъкидланган эди.\nҲаракат соғлиққа фойда\nБир гуруҳ олимлар “офисларда фаолият юритувчи ходимлар, агар ўз соғлиқлари ҳақида қайғуришса, бунинг учун бир иш куни давомида камида икки соат тик ҳолда ҳаракатда бўлишлари лозим”, деган фикрни илгари суришаяпти.\nБу борадаги тадқиқот натижалари “Телеграф” нашрида чоп этилган. Айтилишича, узоқ вақт иш столида ўтириш қандли диабет, саратон, гипертония ҳамда юрак билан боғлиқ жиддий касалликлар келиб чиқишига сабаб бўлади. Шу боис меҳнат жамоаларида соғлом турмуш тарзини жорий этиш, тўғри овқатланишни тарғиб қилиш ва чекишга қарши кураш мақсадга мувофиқдир.\nИспаниянинг “Реал Мадрид” футбол жамоасига Рафаэль Бенитес бош мураббий этиб тайинланди.\nТаниқли мутахассис билан имзоланган шартнома уч йилга мўлжалланган бўлиб, у йилига 4 миллион евро миқдорида маош олади.\nШунингдек, Бенитес клуб президенти Флорентино Перес билан жамоага янги футболчиларни жалб этиш масаласини ҳам муҳокама қилган. Сотиб олиниши мумкин бўлган ўйинчилар орасида “Пари Сен-Жермен” ярим ҳимоячиси Марко Вератти, “Манчестер Юнайтед” дарвозабони Давид де Хеа ва “Манчестер Сити” ҳужумчиси Серхио Агуэро номи келтириб ўтилган.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Прогнозини пасайтирди\tИш ўринлари кўпаймоқда »


БИЗНИНГ САЖДАМИЗ ҚАНЧА ВАҚТ ДАВОМ ЭТМОҚДА?...\nҲарамда эдим. Тавоф қилаётганлардан баъзилари ёнимга келишди, улар учта ёш йигитлар эди. Улардан бири шеригини кўрсатиб:\n— Шу биродаримизнинг ҳаққига дуо қилиб қўйсангиз, - деди.\n— Тинчликми? — сўрадим мен.\n— Бугун пайшанба, келаётган шанба куни оғзини операция қилдиради. Тил саратони бўлган экан, бунинг тили, томоғи умуман оғзи саратон бўлган экан. Операциядан беш фоиз умид бор экан, холос.\n— Сенга бу дардни ким берди?\n— Нега берди? Нима учун сени бу дардга мубтало қилди?\n— Мусибат ё гуноҳ сабабидан тушади ёки Аллоҳ ўзи суйган бандасига мусибат беради. Билгинки, Аллоҳ сени яхши кўради, У сенинг дуо қилмоғингни истайди. Энг узоқ қилган саждангни эслайсанми? Бир дақиқами, икки дақиқами?\n— Эслолмадим бир дақиқага бормайди.\n— Докторга қанча сажда қиласан? Сўзимга нотўғри тушунма, сажда хокисорлик демакдир. Докторга навбат кутиб туришинг бир нав хокисорликдир. Агар доктор шу иссиқ кунда “мен бандман, кечгача кутинглар“, деса кутасанми?\n— Ноилож кутаман.\n— Қара, докторнинг саждасига бир кунингни ажратар экансан, аммо дардни давоси билан туширган Аллоҳга эса бир минут ҳам сажда қилмайсан...\nБир кун бу воқеани масжидда одамларга айтиб бераётиб, уларга савол бердим: Орангизда беш минут сажда қилган киши борми? Илтимос умрида беш минут сажда қилганлар бўлса, қўлини кўтарсин. Ҳеч ким кўтармади. Умрида икки минут сажда қилганлар бўлса бехижолат қўлини кўтарсин, дедим. Ҳамма ерга қаради. Ҳеч ким бошини кўтаргиси келмасди. Ҳа, ўта тез айтилган “Субҳана Роббиял аъла“ тасбеҳи бизнинг уч ёки беш секунд вақтимизни олади, деярли ҳаммамиз сажда учун 5 ё 10 секунд ажратамиз, холос. Нотиқ бу чекинишидан сўнг асл ҳикоясига қайтади.\n— Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Банданинг Аллоҳга энг яқин бўлган они саждада турган пайтидир. Бас, дуони кўпайтиринглар,“ деганлар. Ука, узоқ сажда қилиб, ўзинг Аллоҳга ялиниб ёлвор, дедим. У ёнимда бироз намоз ўқиди. Ҳарамда одам кўп эди. Ҳотиржам намоз ўқишнинг иложи йўқ. Йигит намозни тугатиб: “таҳоратга чиқиб келай“ деб чиқиб кетди. Шу-шу у билан кўришмадим. Орадан саккиз ой ўтгач, Жиддада унинг шеригини кўриб қолдим. Салом-аликдан кейин беморнинг ҳолини сўрадим. “Ўша куни таҳоратга чиқиб кетган шеригимиз ҳа деганда келавермади. Ярим соат ўтди, бир соат, бир ярим, ҳануз ундан дарак йўқ эди. Ҳар ҳил хаёлга бордик, наҳот адашган бўлса. Бўлиши мумкин эмас, деб мен шеригимни қидиргани чиқиб кетдим, таҳоратхонага бордим у ерда йўқ, ерга чўзилиб ётган кишилар ёнига келиб қидирдим, у ерда ҳам йўқ. Охири пана жойда намоз ўқиётганини кўриб қолдим, саждада экан. Ёнига бориб мен ҳам икки ракаат намоз ўқидим. Намозни тугатиб у билан гаплашаман десам, у ҳамон саждада экан. Беш дақиа, ўн дақиқа, йигирма дақиқа кутдим. У саждадан бошини кўтармас эди. Роппа роса қирқ беш минут деганда саждадан бошини кўтарди. Биз Риёдга қайтдик, Франциядан мутахассис доктор чақирилган. Операциядан олдин доктор рентген натижаси ва қон анализи билан танишди. Унга икки хил рентген натижаси ва икки хил анализ натижалари берилди. Бири шанба кунги натижалар, иккинчиси аввалги натижалар.\n— "Бу нима? Мана буниси бошқа одамни анализи бўлса керак", деди. Ҳамширалар ҳар иккала рентген ва анализ шу беморники эканини тасдиқлашди. Доктор ҳайратланиб "бўлиши мумкин эмас" дерди. Барчага ишга қодир Зот беморга шифо неъматини ато этган эди. Қадрдоним! Бизнинг саждамиз қанча вақт давом этмоқда?...\nНаманган тумани, “Мулла Сайфиддин” жоме


Ўзбекистонга “сиёсатшунослар” керак эмас. « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nЎзбекистонга “сиёсатшунослар” керак эмас.\n13 September 2013 - 10:55\nАфтидан, Ўзбекистонда ёшларнинг ичидан сиёсатшунослар етишиб чиқаётганлиги “Отаси”нинг жиғига теккан кўринади. Акс ҳолда, мамлакат олий ўқув юртларида сиёсатшунослик кафедралари ёпилмаган бўлар эди. Озодликдан олинган хабар тафсилотига кўра, Ўзбекистон Олий таълим вазирлиги қарори билан янги ўқув йилида мамлакат олий ўқув юртларида сиёсатшунослик бўйича мутахассис етказиб бериш тўхтатилди. Мутахассислиги “сиëсатшунос” деб ëзилган сўнгги дипломлар 2013 йилги битирувчиларга берилди.\nОзодлик манбалари йилига ўнлаб сиёсатшунослик соҳаси мутахассисини етказиб бериб келган Тошкентдаги Жаҳон иқтисоди ва дипломатия университети, Шарқшунослик институти ҳамда Миллий Университетда сиёсатшунослик кафедралари ёпилиб, 2013-2014 йилги ўқув йилидан талабаларга жаҳон сиёсати фани ўқитила бошланганини хабар қилди.\n– Бизда аввал Халқаро муносабатлар факультетида Сиёсатшунослик кафедраси бор эди, ҳозир у ёпилиб ўрнига Жаҳон сиёсати ўқитила бошланди, бу факультетни тамомлаганлар энди халқаро муносабатлар соҳаси мутахассиси бўлиб етишишади, деди Тошкентдаги Шарқшунослик институти Илмий-ўқув ишлари бўлимининг ўз исмини айтмаган ходимларидан бири Озодлик мухбирига.\n– Сиёсатшунослик ўрнига Жаҳон сиёсати бўлган ҳозир. Бундай ўзгариш сабабини билмаймиз, буни Олий таълим вазирлигидан сўранг, деди ЖИДУнинг илмий ишлар бўлими ходими.\nЎзбекистон Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги расмийлари мамлакат олийгоҳларида сиёсатшунослик факультетлари ёпилиши сабабини изоҳлашмаяпти. Озодлик мухбири боғланган вазирлик мутасаддилари юқори номи келтирилган ўқув юртларида сиëсатшунослик кафедраларининг ëпилганини тасдиқлади. Айни пайтда¸ сиëсатшунослик деган фандан сабоқ бериш давом этмоқда, дея қўшимча қилди вазирликнинг ўзини таништирмаган расмийси.\nЖаҳон иқтисоди ва дипломатия университетининг Сиёсатшунослик кафедрасида узоқ йил ишлаган мустақил таҳлилчи Фарҳод Толиповнинг Озодликка айтишича, Ўзбекистонда “Сиëсатшунос ўзи ким? деган саволнинг мавҳум қолаëтгани бундай ўзгаришга асос бўлган:\n– Ҳозир Ўзбекистонда илмий-касбий йўналиш, диплом олиб, диссертацияларни ёқлаш маъносида бу йўналиш, яъни политология ёпилган. Буни расман ҳеч ким тушунтирмаяпти. Ҳозир сиёсатшунослик бўйича қанча-қанча фан номзоди, фан доктори чиққан. Қанча-қанча олимлар шу соҳа бўйича диссертациялар ёқлаган. Улар политолог бўлиб етишган. Энди ҳозир уларни билмадим, қанақа деб аташ керак. Чунки политология ўрнига бошқа альтернатива таклиф этилгани йўқ. Шунинг учун Ўзбекистонда политологлар ким энди, деган савол очиқ қолмоқда, дейди Толипов.\nТолиповнинг айтишича, Ўзбекистондаги ёпиқ тизим сиёсатшуносларни кераксиз касб эгаларига айлантирган:\n– Ўзбекистонда сиёсий майдон бор¸ аммо у ёпиқ. Бу ёпиқ сиёсий тизим. Бундай тизимда сиёсий жараён ҳам ўзгача кечади. Бунақа тизимда демократик давлатлардагидан фарқли сиёсий таҳлилчилар, сиёсий маслаҳатчиларга унчалик талаб йўқ. Умид қиламан бу вақтинчалик. Вақти келиб Ўзбекистонда сиёсатшунослик соҳаси яна тикланади, дейди Толипов.\nТаъкидлаш жоиз, Ўзбекистон президентининг икки қизи ҳам сиёсатшунослик мутахассислиги бўйича ўқиган. Лола Каримова Жаҳон иқтисоди ва дипломатия университетининг Халқаро муносабатлар факултетини 1999 йилда тугатган.


яъни: “Ислом беш нарса устига қурилгандир: “Лаа илаҳа иллаллоҳу Муҳаммадур Расулуллоҳ” калимаси, намозни адо этиш, закот бериш, Байтуллоҳни ҳаж қилиш, Рамазон рўзасини тутиш” (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).\nНамозни муҳофаза қилиш – бу доимо ўз вақтида адо этиш деганидир. “Ўрта намоз” ҳақида турли фикрлар бор. Кўпчилик уламолар “ўрта намоздан мурод – Аср намози”, – деганлар. Намоз – Аллоҳга итоатнинг бош рамзи бўлганидан оятнинг охирида “Аллоҳга тоат ила қоим бўлинг” дейилмоқда.\nяъни: “Аллоҳ азза ва жалла: “Мен сизнинг умматингизга беш вақт намозни фарз қилдим. Мен ўзимга ўзим, ким уларни муҳофаза қилиб, ўз вақтида ўқиб келса, албатта, жаннатга киритаман, деб аҳд бердим. Ким уларни муҳофаза қилмаса, Менинг ҳузуримда унга аҳд йўқдир, деди”, – деб айтганлар (Имом Ибн Можа ривоят қилган).\nяъни: “Қиёмат куни банда амаллари ичидан энг биринчи ҳисоб қилинадигани – унинг намозидир. Агар (намози) тўғри (адо этилган) бўлса, аниқ ютуққа эришибди, нажот топибди. Агар (намози) фосид бўлса, шубҳасиз, ноумид бўлибди, ютқазибди ...” (Имом Доримий, Имом Аҳмад ривоятлари).\nДругие материалы в этой категории: « 12.04.2019 й. Мусулмон кишининг кундалик одоблари\t26.04.2019 й. Амалларда ихлоснинг аҳамияти »\nNamoz_-_muminning_meroji.pdf (2247 марта юклаб олинди)\nNamoz_-_muminning_meroji.doc (898 марта юклаб олинди)


Адолатли бўлинг - Узбек ибратли хикоя (реал)\nVatanda.Com » Хикоялар » Адолатли бўлинг\n– Қўшни, янги имомизнинг қироатлари чиройли экан-а! Намозларни маза қилиб ўқияпмиз.\nМаърузалари ҳам маъноли, Қуръон-ҳадисдан гапирар эканлар. Аллоҳ рози бўлсин, илмли инсон эканлар.\n– "Олим бўлма, одам бўл", дейишади. Илм бўлса-ю, илмига амал қилмаса бундан ёмони йўқ. Баъзи имом-домлалар илмига амал қилмайди.\nБу янги домлаям эски имомимиздек илмига амал қилмас экан...\n– Ҳой, қўшни, майли домлаларни қўйиб турайлик. Сиздан анчадан бери бир нарса ҳақида сўрамоқчи бўлиб тургандим.\nҲарқалай диний илмингиз мендан кўра тузукроқ. Айримлар ғийбат қилишни ҳанафий мазҳабидан бошқа мазҳабларда жоиз дейишяпти. Ҳақиқатан ҳам баъзи мазҳабларда ғийбат қилиш жоизми?\n– Ғийбат ҳукмини аниқ билсангиз нега ўзингиз амал қилмайсиз? Нега мулла-имомларни ҳадеб ғийбат қилаверасиз?\nАгар улар илмига амал қилмаса, сиз ҳам билганингизга амал қилмаяпсиз-ку!\nБир вақтнинг ўзида "илмига амал қилмайди", деб иккала имомимизни ҳам ғийбат қилдингиз-а!\nУстига-устак, “Тўртала мазҳабда ҳам ғийбат қилиш – ҳаром! Мен буни аниқ биламан!” – дейишингиз мени ҳайрон қолдирди. Илмига амал қилмаётган бирор домлани кўрганимизда ўзимиз ҳам қанчадан-қанча билганларимизга амал қилмаётганимизни ҳам ўйлайлик! Мусулмон одам ҳар томонлама инсофли, адолатли бўлиши керак, қўшни!\n– Гапингиз тўғри, қўшнижон. Ғафлатда қолибман, тавба қилдим! Кўзимни очдингиз. Сиздек инсонни менга қўшни қилиб берган Аллоҳ таолога ҳамду санолар бўлсин!..


Ўткир БЎТАЕВ: Ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришда янгича ёндашув\n24.05.2017 Чоп этиш учун\nШу боис ушбу Қонунни янги таҳрирда қабул қилиш зарурати туғилди. Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йилида амалга оширишга оид Давлат дастурида тегишли қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш кўзда тутилган.\n“Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида”ги Қонун 1993 йилда қабул қилинган бўлиб, экспертлар фикрича, ўтган даврда давлат ҳокимияти органлари фаолияти қонунчилигида ҳам, ташкилий-амалий жиҳатларида ҳам туб ўзгаришлар, янгиланишлар юз берди, мазкур тизим ҳамда уларнинг тузилмаси модернизация қилинди. Бугунги кунда 59 та маҳаллий давлат бошқаруви органи фаолиятига “Электрон ҳукумат” тизими ва бошқарувнинг бошқа илғор механизмлари кенг жорий этилмоқда.\nДавлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари фаолияти очиқлигини таъминлаш, ижтимоий шериклик, марказда ҳамда жойларда қабул қилинаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, давлат ва ҳудудий дастурларини ишлаб чиқишда жамоатчилик иштирокининг ташкилий-ҳуқуқий асослари шакллантирилди. Ижро ҳокимиятининг вакиллик органлари олдида ҳисобдорлиги тамойили Конституция ҳамда қонунларда мустаҳкамлаб қўйилди. Сиёсий ислоҳотлар билан бир қаторда, ижтимоий-иқтисодий ўзгаришлар юз берди. Бугунги давр давлатимиз олдига мутлақо янги вазифаларни қўймоқда. Бу ўзгаришлар, шубҳасиз, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари тўғрисидаги қонунчиликда ҳам ўз аксини топиши лозим.\nҚонуннинг янги таҳрири, авваламбор, маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ваколатларини амалда улар бажараётган вазифалар билан мувофиқлаштиришга қаратилган. Унда, шунингдек, ҳозирги вақтда марказдаги давлат бошқаруви -ваколатларини ҳудудларга бериш сиёсати олиб борилаётганини инобатга олган ҳолда, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари фаолият йўналишлари кўриб чиқилади. Айни пайтда қонун даражасида ҳокимлар, халқ депутатлари Кенгашлари, шунингдек, вазирлик ва идораларнинг асосий вазифа ҳамда ваколатларини чегаралаб қўйишга алоҳида эътибор қаратилади.\nТаклиф қилинаётган қонун лойиҳасида маҳаллий давлат ҳокимияти органлари фаолиятининг асосий йўналишлари, атроф-муҳит муҳофазаси ва табиий ресурслардан фойдаланишнинг давлат бошқаруви, маҳаллий бюджет масалалари акс этган. Ҳокимнинг бошқа давлат органлари ҳамда ташкилотлари, шу жумладан, молиявий-иқтисодий, ҳуқуқни муҳофаза қилиш ва назорат органлари, хўжалик бошқаруви ҳамда жамоатчилик назорати субъектлари билан муносабатлари тартибга солинаётгани ушбу ҳужжатнинг муҳим янгиликларидан бири ҳисобланади.\nҲозирги пайтда ҳокимликларнинг асосий вазифа ва ваколатлари Конституциямизда, юздан ортиқ қонунларимизда, икки юздан зиёд қонуности ҳужжатларида, қолаверса, ҳукуматимиз ҳужжатларида белгилаб берилган. “Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида”ги Қонунда эса улар тўлиқ ўз ифодасини топмаган. Унда, шунингдек, марказий ҳамда маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ваколатлари қонун даражасида -чегараланмаган. Қонуннинг янги таҳрири лойиҳасида ушбу бўшлиқ тўлдирилаяпти.\nБугун ҳудудларнинг мустақиллигини мустаҳкамлаш устувор йўналишлардан саналади. Шу сабабли қонун лойиҳаси ижодкорлари ҳудудларни ривожлантириш стратегиясини ва тегишли комплекс дастурларни ишлаб чиқишга ягона ёндашувнинг йўқлигига эътибор қаратишди. Бундай стратегия қонуний мақомга эга бўлмайди ҳамда маҳаллий бюджетга боғланмаган бўлади. Оқибатда маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан тегишли стратегияни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш муайян қийинчиликлар туғдиради. Қонуннинг амалдаги таҳририда, ўз навбатида, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари фаолиятининг иқтисодий асослари очиб берилмаган.\nАмалдаги Қонуннинг 1-моддасига кўра, вилоят, туман, шаҳар ҳокими вилоят, туман ҳамда шаҳарнинг олий мансабдор шахси бўлиб, айни бир вақтда тегишли ҳудуддаги -вакиллик ва ижроия ҳокимиятини бошқаради. Аммо бир шахс ушбу вазифаларни бажариши ижро ҳокимияти органларининг халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлари олдидаги ҳисобдорлиги масалаларини ҳал этишни мантиқий жиҳатдан тартибга солишни талаб қилади. Шу сабабли ҳам қонун лойиҳасида ушбу қоидани ҳокимиятлар бўлиниши принципи нуқтаи назаридан қайта кўриб чиқиш таклиф этилаяпти.\nБугун ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш сиёсатини ишлаб чиқишда фуқаролик жамияти институтларини кенг жалб қилиш тобора долзарб аҳамият касб этмоқда. Бунда ижтимоий шериклик механизмидан унумли фойдаланиш муҳим ўрин тутади. Қонуннинг янги таҳрири лойиҳасида оммавий ахборот воситалари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда хусусий сектор вакилларининг ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш стратегияси, бюджетни режалаштириш, бош режа сингари долзарб масалаларни ишлаб чиқиш, қабул қилиш ва амалга оширишга жалб этишнинг мажбурий механизмини аниқ белгилаб олиш зарур.\nДавлатимиз раҳбари ташаббуси билан парламент, давлат ҳокимияти ҳамда бошқаруви органлари амалиётига назорат-таҳлил фаолиятининг халқ билан самарали мулоқотга асосланган янги шакли жорий қилинди. Парламент аъзолари муайян туман мисолида жойлардаги ҳақиқий аҳвол, қонунлар, дастурлар ижросини ўрганмоқда. Унинг натижалари эса маҳаллий Кенгашлар сессияларида кенг жамоатчилик иштирокида таҳлил этилаяпти, мавжуд муаммолар ечими юзасидан аниқ қарорлар қабул қилинмоқда ва уларнинг ижроси назоратга олинаётир. Жойларда сўнгги тўрт ой давомида муваффақиятли синовдан ўтган ушбу амалиёт уни қонун даражасида мустаҳкамлаб қўйиш заруратини кун тартибига олиб чиқаяпти.\nҚонун лойиҳасида, шунингдек, жисмоний ҳамда юридик шахслар мурожаатлари билан ишлаш тизимидаги янгиликлар, ушбу соҳада ахборот-коммуникация технологияларидан кенг фойдаланиш, Президентимиз томонидан маҳаллий ижро ҳокимияти органлари раҳбарларининг ислоҳотлар натижадорлиги ва самарадорлиги учун шахсий жавобгарлигини ошириш бўйича белгилаб берилган вазифалар акс этиши айни муддаодир.


Агентликнинг 2021 йил январь ойидаги фаолияти сарҳисоби\nюзасидан амалга оширилган ишлар\n“Ўзбекистон Республикаси коррупцияга қарши курашиш агентлиги тўғрисида”ги қонун лойиҳаси жамоатчилик, шунингдек манфаатдор вазирлик ва идораларнинг таклиф ва тавсиялари эътиборга олиниб, 2021 йилнинг 29 январь куни ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш ва хулоса бериш учун тегишли тартибда Адлия вазирлигига юборилди.\nҲозирда Қонун лойиҳаси Адлия вазирлиги томонидан кўриб чиқилмоқда.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 29 июндаги “Ўзбекистон Республикаси Коррупцияга қарши курашиш агентлиги фаолиятини ташкил этиш тўғрисида”ги ПҚ–4761-сон Қарорига мувофиқ, Коррупцияга қарши курашиш агентлиги томонидан “Ўзбекистон Республикаси Коррупцияга қарши курашиш агенлигининг ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар билан ҳамкорлик қилиш тартиби тўғрисида”ги Низом лойиҳаси ўзбек ва рус тилларида ишлаб чиқилди.\nЛойиҳа юзасидан манфаатдор вазирлик ва идораларнинг таклиф ва тавсиялари олинди. Низом лойиҳаси 2021 йилнинг 25 январида ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш ва хулоса бериш учун Адлия вазирлигига юборилган.\nҲозирда Низом лойиҳаси тегишли тартибда Адлия вазирлиги томонидан кўриб чиқилмоқда.\nЖорий йилнинг январь ойида Агентликка норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳасини ишлаб чиқиш ва келишишнинг ягона электрон тизими (project.gov.uz) орқали 12 та норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари келиб тушган бўлиб, буларнинг барчаси тегишли тартибда кўриб чиқилиб, манфаатдор вазирлик ва идораларга ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш бўйича таклиф ва тавсиялар юборилди.\nДавлат дастурлари ва стратегиялар тайёрлаш йўналиши\nбўйича амалга оширилган ишлар\nҲисобот даври давомида Агентлик томонидан Ўзбекистон Республикасининг коррупцияга қарши курашиш бўйича 2021-2025 йилларга мўлжалланган Миллий стратегияси лойиҳаси ишлаб чиқилди. Жорий йилнинг 28 январида манфаатдор вазирлик ва идоралар, жамоатчилик ҳамда нодавлат сектор вакиллари иштирокида Миллий стратегия лойиҳасининг муҳокамасига бағишланган Миллий Маслаҳатлашув муҳокамаси бўлиб ўтди.\nМиллий стратегия лойиҳаси юзасидан келгусида ҳам бу каби муҳокамаларни ўтказиш режалаштирилган. Хусусан, февраль–март ойлари давомида Тошкент шаҳри ва ҳудудлардаги илмий ва академик доиралар, фуқаролик жамияти институтлари вакиллари, шунингдек, халқаро ташкилотлар ва хорижий экспертлар иштирокида очиқ муҳокамалар ташкил этилади.\nАгентлик томонидан Ҳаракатлар стратегиясининг “Ёшларни қўллаб қувватлаш ва аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш” йилида амалга оширишга оид давлат дастурига ҳам 10 дан ортиқ таклифлар тақдим этилди.\nКоррупциянинг олдини олиш ва “комплаенс-назорат” тизимини\nжорий этиш соҳасида амалга оширилган ишлар\nКоррупцияга қарши курашиш агентлиги Ҳисоб палатаси билан биргаликда яширин иқтисодиётни қисқартириш ҳамда коррупцияга қарши «комплаенс-назорат» тизимини жорий этиш юзасидан 26 та вазирлик ва идораларда «йўл хариталари» ишлаб чиқилиб, 2020 йил сентябрда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари томонидан тасдиқланган.\nҲозирда, вазирлик ва идораларда “Йўл харитаси”да 2021 йил январь ойи якунига қадар амалга оширилиши лозим бўлган вазифалар ижроси ўз вақтида ва сифатли бажарилишини таъминлашга қаратилган тегишли чора-тадбирлар давом эттирилиб, ижроси назорат қилиб борилмоқда.\nШунингдек, Ҳисоб палатаси билан ҳамкорликда anticor.ijro.uz электрон назорат тизими жорий этилиб, ушбу тизим орқали 26 та вазирлик ва идораларда тасдиқланган “Йўл хариталари”да белгиланган\n1 176 та топшириқлар ижроси тест режимида назорат қилинмоқда.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 30 октябрдаги 6098-сон Фармони билан тасдиқланган Яширин иқтисодиёт ва коррупцияга қарши курашишда вазирлик ва идораларнинг фаолият самарадорлигини оширишга қаратилган чора-тадбирларни амалга ошириш ҳамда солиқ ва божхона маъмуриятчилигини такомиллаштириш бўйича «Йўл харита»сида белгинган вазифалар ижросини таъминлаш мақсадида вазирликлар, идоралар ҳамда устав фондида (устав капиталида) давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган ташкилотларда коррупцияга қарши мувофиқлик ва яширин иқтисодиётни қисқартириш тизимларини жорий этиш борасида тегишли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.\nЖумладан, Фармонда белгиланган вазифалар ижросини таъминлаш мақсадида Агентлик Ҳисоб палатаси билан ҳамкорликда 2021-2022 йиллар давомида ташкилий тузилмасида коррупцияга қарши мувофиқлик ва яширин иқтисодиётни қисқартириш тизимларини жорий қилиш зарур бўлган 57 та (2021 йилда 33 та, 2022 йилда 24 та) вазирлик ва идоралар, вилоят ҳокимликлари ҳамда давлат улушига эга корхона ва тижорат банклари рўйхати шакллантирилиб, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига тасдиқлаш учун киритилди.\nДавлат харидлари соҳасида “Коррупциясиз соҳа” лойиҳаси\nдоирасида амалга оширилган ишлар\nЖорий йилнинг 6-11 январь кунлари ижтимоий тармоқларда Навоий вилоят ҳокимлиги “Ягона буюртмачи хизмати” инжиниринг компанияси мансабдорларига тегишли деб гумон қилинган қурилиш соҳасидаги тадбиркорлик субъектлари томонидан давлат буюртмалари қонун талабларига зид равишда қўлга киритилгани ҳақидаги хабарлар тарқалган.\nЎрганишлар жараёнида Навоий вилоят ҳокимлиги “Ягона буюртмачи хизмати” инжиниринг компанияси мансабдор шахслари томонидан манфаатлар тўқнашувига йўл қўйган ҳолда “Navoiy Tears Invest” МЧЖ билан қиймати 38,0 млрд.сўмлик жами 11 та қурилиш объектлари бўйича шартномалар тузилгани аниқланди. Ўрганишлар давомида жами 1 588,5 млн. сўмлик молиявий хато ва камчиликларга йўл қўйилгани маълум бўлди. Шу жумладан, назорат ўлчови бўйича 55,4 млн. сўм, қурилиш лойиҳа экспертизаси бўйича 13,6 млн. сўм, Қурилиш соҳасидаги назорат инспекцияси бўйича 44,3 млн. сўм, Ўзстандарт агентли бўйича 7,0 млн сўм, Навоий вилоят давлат молиявий назорат бошқармаси бўйича 1,468,2 млн сўм суғурта полиси мавжуд бўлмаган ҳолда қурилиш объекти молиялаштирилганлиги ҳолатлари аниқланган.\nШу каби ҳолат, Навоий вилоят ҳокимлиги “Ягона буюртмачи хизмати” инжиниринг компанияси томонидан “Mexrangez B-2002” МЧЖ билан қиймати 4,7 млрд.сўмлик 2 та қурилиш объектлари бўйича шартномалар тузилганлиги аниқланди. Ўрганишлар давомида жами 58,7 млн сўмлик хато ва камчиликлар аниқланди.\nШунингдек, Коррупцияга қарши курашиш агентлиги томонидан Андижон вилоят ҳокимлиги “Ягона буюртмачи хизмати” инжиниринг компанияси, “Қишлоқ қурилиш инвест” МЧЖ ИК Андижон вилоят филиали, Андижон вилояти қурилиш бош бошқармаси мансабдор шахсларига тегишли қурилиш корхоналари томонидан давлат буюртмалари қонун талабларига зид равишда қўлга киритилганлиги ҳолатлари юзасидан Ҳисоб палатаси ва бошқа вазирлик ҳамда идоралар билан ҳамкорликда ишчи гуруҳ тузилган ҳолда ўрганишлар олиб борилмоқда.\nЎрганишлар жараёнида Андижон вилоят ҳокимлиги “Ягона буюртмачи хизмати” инжиниринг компанияси буюртмаси асосида шартнома қиймати 139,7 млрд. сўмлик 17 та, “Қишлоқ қурилиш инвест” МЧЖ ИК Андижон вилоят филиали буюртмаси асосида 3,2 млрд. сўмлик 1 та қурилиш объектлари қамраб олинди.\nМаълум бўлишича, Андижон вилояти “Ягона буюртмачи хизмати” инжиниринг компанияси буюртмачилигида 2019-2020 йилларда жами 541 та объектларда 480,4 млрд. сўм, шундан 2019 йилда 321 та объектларда 287,0 млрд. сўм ҳамда 2020 йилда 220 та объектларда 196,4 млрд. сўм республика ва маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан қурилиш-монтаж ишлари олиб борилган.\nАгентлик ходимлари томонидан ўрганилганда, Андижон вилояти “Ягона буюртмачи хизмати” инжиниринг компанияси буюртмачилигида 2019-2020 йиллар давомида 6 та қурилиш жамиятлари томонидан жами 53 та объектларда 171,5 млрд. сўмлик (умумий қийматга нисбатан 35 %ни ташкил этади) тендер (танлов) савдолари қўлга киритилгани маълум бўлди.\nЎрганишда қурилиш объектларига нисбатан ўтказилган тендер (танлов)ларда манфаатлар тўқнашувига йўл қўйилганлиги, одоб-ахлоқ қоидалари қўпол равишда бузилганлиги, тендер жараёнини ўтказиш ва тегишли ҳужжатларни расмийлаштиришда қатор қонунбузилиши ҳолатларига йўл қўйилганлиги аниқланди.\nЖумладан, Андижон вилояти “Ягона буюртмачи хизмати” инжиниринг компанияси директори М.Қ., директор ўринбосари М.К., Қурилиш бош бошқармасининг бошлиғи Р.Х., “Қишлоқ қурилиш инвест” МЧЖ ИК Андижон вилоят филиали директори Р.Д. хизмат фаолиятини олиб боришда манфаатлар тўқнашувига йўл қўйиб, ўзи ёки яқин қариндошларига қарашли фирмаларни тендер (танлов)ларда қатнашишига йўл қўйган ва оқибатда ушбу фирмалар тендер (танлов)ларда ғолиб бўлган.\nШунингдек, “Жаҳон маъмур қурилиш” МЧЖ ва “Шаҳрихон қурилиш грант” МЧЖ қатнашган 7 та танлов ва тендерларда аффилланганлик ҳолатлари мавжуд.\nБундан ташқари, 18 та танлов ва тендерларни ўтказиш жараёнларида “Давлат харидлари тўғрисида”ги қонун ва бошқа қонуности норматив ҳужжатлар талаблари бузилган.\nЁки, айрим иштирокчи тадбиркорлар танлов ва тендерга корхонанинг молиявий натижалари тўғрисидаги, бухгалтерия баланси, ишчилар сони тўғрисидаги ҳисоботларни нотўғри топширган.\nЎрганилган 12 та қурилиш объектлари бўйича лойиҳа смета ҳужжатлари ишлаб чиқилишида қурилиш материаллари нархлари нотўғри қабул қилиниши натижасида қурилиш объектлари лойиҳаси қиймати 9,4 млрд. сўмга ортиб кетган.\nҚурилиш соҳасида назорат инспекцияси томонидан ўтказилган ўрганишлар натижасида, Қўрғонтепа туманида жойлашган 2-сонли мактабгача таълим муассасасида 3,6 млн. сўм, Андижон вилояти Қўрғонтепа туманидаги 5-сонли умумтаълим мактабида 20,5 млн. сўм, Балиқчи туманидаги 35-сонли умумтаълим мактабида 2,9 млн. сўм, Шаҳрихон туманидаги тиббиёт бирлашмаси 2-сонли туғруқхона комплексида 30,9 млн. сўм, жами 4 та қурилиш объектларида 57,9 млн. сўм миқдорда сифатсиз ишлар амалга оширилгани маълум бўлди.\nБарча 18 та қурилиш объектларининг 11 таси фойдаланишга топширилган бўлиб, дастлабки босқичда улардан 4 тасида назорат ўлчови ўтказилди.\nНазорат ўлчови натижасида Қўрғонтепа туманида жойлашган 2-сонли мактабгача таълим муассасасида 335 млн. сўм, Балиқчи туманда жойлашган 35-сонли умумтаълим мактабида 354 млн. сўм, Қўрғонтепа туманидаги 5-сонли умумтаълим мактабида 408 млн. сўм, Шаҳрихон туманида жойлашган тиббиёт бирлашмаси 2-сонли туғриқхона комплексида 389 млн. сўм, жами 4 та қурилиш объектларида 1 млрд 486 млн. сўмлик ишлар кам бажарилгани аниқланди.\nЎрганишлар давомида аниқланган юқоридаги ҳолатлар бўйича терговга қадар текширув ҳаракатлари ўтказиш лозимлигини инобатга олиб, тўпланган ҳужжатлар Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасига тақдим этилди. Ҳозирги кунда 4 та қурилиш объектлари бўйича айбдор шахсларга ЖКнинг 167-моддаси 3-қисми ва 209-моддаси 1-қисми билан жиноят иши қўзғатилди ва ҳозирда тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.\nБу каби ўрганишлар Жиззах ҳамда Хоразм вилоятларида ҳам амалга оширилди. Бу ҳақида тезкор маълумот Коррупцияга қарши курашиш агентлиги томонидан оммавий ахборот воситаларида эълон қилиб борилмоқда.\nмурожаатларини кўриб чиқиш таҳлили\nКоррупцияга қарши курашиш агентлигига 2021 йил январь ойида 556 та мурожаат келиб тушган бўлиб, шундан 434 таси белгиланган тартибда кўриб чиқилиши таъминланган.\nКелиб тушган мурожаатларнинг 11 таси аноним деб топилган.\nМурожаатларда кўрсатиб ўтилган қонунбузилиш ҳолатлари бўйича 8 та тақдимнома, 10 та сўровномалар киритилиб, шундан 1 та мурожаат бўйича жиноят иши қўзғатилган, 1 нафар мансабдор шахсга нисбатан интизомий жазо чоралари қўлланилган, 1 нафар шахсга нисбатан маъмурий иш қўзғатилган ва мавжуд хато-камчиликларни бартараф этиш чоралари кўрилган.\nАгентликка келиб тушаётган мурожаатларнинг аксарияти суд-ҳуқуқ соҳасидаги муаммолар, мансабдор шахсларнинг хатти-ҳаракатларидан норозиликлар ва турли соҳаларда коррупциявий ҳолатларнинг\nюз бераётганлиги тўғрисида ёзилган мурожаатлардан иборатдир. Жумладан, январь ойида Агентликка қўйидаги соҳа ва йўналишлар бўйича мурожаатлар келиб тушди:\n- суд қарорларидан норозиликлар 85 та (15,3%);\nайрим хўжалик бошқаруви органлари раҳбарларининг\nхатти-ҳаракатларидан норозиликлар масаласида 69 та (12,4%);\nва қарорларидан норозиликлар 37 та (6,7%);\n- маҳаллий ҳокимликлар мансабдор шахсларининг ноқонуний хатти-ҳаракатлари ва қарорларидан норозиликлар 29 та (5,2%);\n- прокуратура идоралари қарорларидан норозиликлар ва прокуратура органларига қилинган мурожаатлар ҳал бўлмаётганлиги бўйича 28 та (5,0%);\n- давлат харидлари ва тендер савдолари жараёнидаги қонунбузилиш ҳолатлари бўйича 24 та (4,3%).\nКелиб тушган мурожаатлар ҳудудлар кесимида таҳлил қилинганда, энг кўп мурожаатлар Тошкент шаҳри (164 та), Самарқанд\n(46 та), Қашқадарё (43 та) вилоятларига тўғри келади. Энг кам мурожаатлар Қорақалпоғистон Республикаси (11 та), Фарғона (17 та) ҳамда Сирдарё (13 та) вилоятларидан келиб тушган.\nБундан ташқари, олинган мурожаатлар асосида 22 январь куни Давлат хавфсизлик хизмати ва Давлат божхона қўмитаси ҳамкорлигида ўтказилган тезкор тадбир давомида Хитой давлатидан Қозоғистон Республикаси орқали мамлакатимизга импорт товарларини ташиш билан шуғулланувчи автофура ҳайдовчиларининг Тошкент вилоятида жойлашган “Яллама” чегара-божхона пости орқали ўтишлари жараёнида божхона расмийлаштирувини тезлаштиришни баҳона қилиб, улардан товламачилик йўли билан пул ундириб келган жиноий гуруҳ фаолиятига чек қўйилди.\nХалқаро ҳамкорлик йўналишида амалга оширилган ишлар\nАгентлик томонидан 2021 йил январь ойи давомида халқаро алоқаларни ривожлантириш ва илғор хорижий тажрибани жорий этиш йўналишида қатор ишлар амалга оширилди.\nХусусан, жорий йилнинг дастлабки кунларида Ўзбекистон Республикасининг хорижий давлатлардаги Фавқулодда ва Мухтор элчиларини соҳага оид олиб борилаётган ислоҳотлар ҳақида хабардор қилиш ва Агентлик фаолияти билан яқиндан таништириш мақсадида Олий Мажлис Сенати раҳбарияти ва Агентлик директори иштирокида йиғилиш бўлиб ўтди.\nШунингдек, 6 та онлайн ва офлайн шаклдаги учрашувлар ташкил этилиб, Хитой, Швеция ҳамда Финляндия давлатларининг Ўзбекистондаги Фавқулодда ва Мухтор элчилари ва Агентлик директори ўртасида икки томонлама учрашувлар ўтказилди. Шунингдек, Агентлик директори ўринбосари Япониянинг Ўзбекистондаги Муваққат ишлар вакили билан учрашди.\nБундан ташқари, Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ва Европа фирибгарликка қарши курашиш Бюроси (OLAF) билан илк маротаба онлайн учрашув бўлиб ўтди ҳамда томонлар ҳамкорликни йўлга қўйишга келишиб олдилар.\nИқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилоти (ИҲТТ) билан янги Ҳамкорлик лойиҳаси ишлаб чиқишга келишилди ва Ўзбекистоннинг ташкилотнинг Истанбул ҳаракатлар режаси дастури доирасидаги 5-раунд мониторингини ўтказиш масалалари муҳокама қилинди.\nЖорий йилнинг 28 январь куни Коррупцияга қарши курашиш Миллий Кенгаши, Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ҳамда БМТ Тараққиёт Дастурининг Ўзбекистондаги ваколатхонаси томонидан “Ўзбекистон Республикасининг Коррупцияга қарши курашиш бўйича 2021-2025 йилларга мўлжалланган Миллий стратегияси лойиҳаси муҳокамасига бағишланган Миллий маслаҳатлашув йиғилиши” ташкил этилди.\nАгентлик ва бошқа тегишли ташкилотлар томонидан ишлаб чиқилган Ўзбекистон ҳудудлари ва тармоқларида коррупцияни ўлчаш методологиясини кўриб чиқиш ва экспертлик фикрини олиш учун БМТ ГЖБ, БМТ ТД, ИҲТТ ва ЕХҲТ ташкилотлари экспертларига юборилди.\nБундан ташқари, Агентлик вакиллари ҳамда тегишли ташкилотлар ходимлари, Европа Иттифоқининг экспертлари иштирокида “Коррупцияга қарши курашиш агентлиги тўғрисида”ги қонун лойиҳаси ва соҳага оид илғор тажрибалар тақдимотига бағишланган онлайн семинар ўтказилди.\nШу билан бир каторда, коррупцияга қарши курашиш бўйича хорижий амалиётни ўрганиш мақсадида Буюк Британия, Франция ва Қозоғистон экспертларини жалб этган ҳолда онлайн вебинарлар ташкил этилди.\nБугунги кунда Агентликнинг халқаро ҳамкорлик алоқаларини кучайтириш ва хорижий ҳамкорлар билан муносабатларни ривожлантириш мақсадида Коррупцияга қарши курашиш агентлиги халқаро ҳамкорлигини ривожлантириш концепцияси лойиҳаси ишлаб чиқилди ва икки йиллик чора-тадбирлар режаси тузилди.\nБаён этилганлардан ташқари, БМТнинг Коррупцияга қарши конвенцияси талаблари бажарилиши юзасидан Ўзбекистонни иккинчи босқич обзордан ўтказиш ишлари бошланди.\nҚисман хабардорман - 182\nЯхши хабардорман - 132\nХабардор эмасман - 70\nМенга қизиқ эмас - 10


20th Январь 2019 / Замондош аёл\t/ Comments are Disabled\n2018 йил мен учун жуда қайноқ келди. Ўтган йилда ўзим кутмаган ҳолда туман хотин-қизлар қўмитасига ишга таклиф этилдим. Ўзбекистон хотин-қизлар қўмитаси ҳақида Президент Фармонидан хабарим бор эди. Жуда катта масъулиятлар юклатилганини билардим, шу боисдан бошида эплай олармиканман бу вазифани, деган фикрлар ўтди бошимдан. Аммо, вилоят хотин-қизлар қўмитаси Дилфуза Ўролова раҳбар аёллар барча поғоналарни бирма-бир сабр ва бардош билан босиб ўтиши, ўзи каби аёлларни ортидан эргаштира билиши, ҳукуматимиз чиқарган қонун ва қарорларнинг ижросини таъминлашга ҳисса қўша билиши керак, деб ишонтира олдилар. Хуллас, Боёвут туманида май ойидан бошлаб иш бошладим. Рости, ўзимдан аввал шу мансабда фаолият юритган Замира Исроилова ҳақида яхши гапларни кўп эшитгандим, ўрнини боса олармиканман, деган хавотир ҳам бўлган. Иш бошлаганимданоқ, мен жуда меҳнаткаш ва тиниб-тинчимас жамоага тушиб қолганимни ҳис қилдим. Бирор кун йўқ эдики, туман аёллари ҳолидан хабар олмаган, туман ҳудуди катта,аҳоли асосан, қишлоқларда яшайди. Тирикчилиги деҳқончилик орқасидан. Туманда ишсиз аёллар сонини аниқлаш, улар бандлигини таъминлаш, нотинч оилалар сонини аниқлаш, уларни камайтириш, ажримларнинг олдини олиш, хотин-қизлар ўртасида ҳуқуқий маданиятни тарғиб қилиш, ўз жонига қасд-суиқасднинг олдини олиш….буларнинг барчаси доимий эътиборни талаб қиладиган ишлар. Аввало қўмитада ишчи гуруҳимни яратиб олдим. Маҳаллаларнинг хотин-қизлар ва оилалар билан ишлайдиган мутахассислари мен учун энг яқин ҳамкорим эканликларини билдим. Фахр билан айтаманки, бизнинг ҳудуд мутахассислари нафақат туманда, балки вилоятда энг тажрибали ва меҳнаткаш аёллар. Айниқса, Пахтакор маҳалласи мутахассиси Мавлуда Худойқулова, Алишер Навоий номли маҳалла мутахассиси ШОира Заҳириддинова, Ижодкор маҳалласи мутахассиси Ойша Усмонова, ТИнчлик маҳалласи мутахассиси Лола Қўшмуродова ва бошқа опалар кўп йиллардан буён маҳалла ва хотин-қизлар тизимида ишлаб, тажриба орттиришган. Улар билан ҳамкорликда оғир ижтимоий вазиятда яшаётган аёллар, оиласи билан ажрашаётганлар, билиб-билмасдан жиноятга қўл урган хотин-қизлар, нотинч оилалар аёллари билан яқиндан алоқа ўрнатиб, уларнинг яшаш шароитини яхшилаш, ишга жойлаштириш, оилаларни яраштириш каби ишларни амалга оширдик. Хусусан, 2018 йилда Боёвут туманида 14 нафар оғир ижтимоий вазиятда яшаётган аёллар уй- жой билан таьминланди. 66 та оиланинг ажримининг олди олинди. Бу эса ҳар оилада камида 1-2 нафар фарзанднинг тирик етим бўлиб қолишининг олдини олиш демакдир. Туманда истиқомат қилувчи 2 нафар жиноят содир этган аёл кафилликка олинди. 20 тадан ортиқ оилалар жиноят содир этишга мойил оилалар рўйхатидан чиқарилди. 12 та нотинч оиланинг ижтимоий аҳволи ўрганилиб, уларнинг сонини 9 нафарга камайтиришга эришдик. 3 нафари ушбу рўйхатдан чиқарилди. 12 нафар аёл касаначи, 756 нафар пиллачи, 102 нафари жамоат ишларига жалб қилинди. 160 нафар хотин -қизлар Гулистон шаҳридаги “Best Fashion” қўшма корхонасида ишга жойлаштирилди. 140 нафар тадбиркор бўлиш истагидаги аёлларнинг кредит олишларида кўмаклашилди. Уларнинг орасида савдо, ҳунармандлар, тикувчилар, зардўзлар, қуёнчилик, чорва, паррандачилик билан шуғулланаётганлар бор.\nАлбатта, ҳали олдинда қилинадиган ишлар жуда кўп. Деярли бир йиллик иш жараёнимда шуни билдимки, жамиятдаги ҳамма аёллар ҳам мактабдаги олий маълумотли ўқитувчи аёлларга ўхшамас экан. Албатта, мактаб директори сифатида ҳар-хил ота-оналар билан ишлашга тўғри келган. Аммо, ҳалиям фарзандларининг келажагига панжа ортидан қарайдиган, бугун куни ўтса бўлди деган ота-оналар, ҳатто, оналар борлигини кўриб кўниколмайман. Айниқса, ёш қизларимизнинг турмушга чиққанидан сўнг, келин бўлиб тушган хонадонига кўникиш ўрнига, тинимсиз ота-онасиникига қатнаши, келинлик уйининг гапи ота уйига телефон орқали етиб бораётганлиги, қайнота-қайнонага хизмат қилишга кўнмай, боласини кўтариб онасиникига чопиши ранжитади. Ахир, бир гул кўчатини у тувакдан бу тувакка кўчириб ўтказсангиз, қанча хавотирда бўласиз. Сўлиб қолмасмикан, деб. Ёки бўлмасам, баъзи оилалар “танга сочиб, келин қилганман, хизматимни қилсин”дея келинни хизматкор ўрнида кўриши ҳам учраб туради. Ажрим масалаларида хонадонларда бўлганимда, шундай ҳолга дуч келсам, аста қайнонани четга тортиб гаплашаман. Қуда ойи, сизга соғлом неваралар керакмасми, деб. Ахир ўғлингизнинг зурриёдлари бўлиши керак, улар соғлом бўлмаса, хонадонда барака бўлмайди, дейман. Яқинда туман қишлоқларининг бирида яшовчи бир оилага дарз кетди. Айтиш жоизки, ушбу оилани тиклаш учун қилган барча ҳаракатимиз зое кетди. Ота-онаси “қизимнинг ўзи билади, биз аралашмаймиз” қабилида ўтиришипти. Қиз аллақачон уч боланинг онаси, болаларнинг каттаси 5, кичиги бир ёшдан энди ошган. Уни ҳар қанақасига ярашишга кўндириб бўлмади. Унга эр керакмас, уй керак экан. Эрини судга бериб, уйига киритиб қўйишни сўраб, ҳар қанақасига оиласини тиклашга уринган ёш оналарни кўрганман, аммо, шу кундаги ҳузур-ҳаловатини ўйлаб, “қайнонанинг иргасини тозалаш чаккасига текканини, эрнинг унинг тарафини ола билмас ҳезимкаш….эканини“ айтиб туриб олган, гапга кўнмас келинни биринчи кўришим. Келиннинг ёлғиз ўзи билан ҳам гаплашдим, фуқаровий ишлар бўйича туманлараро суди судьяси, ФҲДЁ бўлими, хуллас, кўпчилик бўлиб ҳам уриниб кўрдик. Келин ўз гапида қатъий турибди. Эрдан кўнгли қолгани, умрини болалар тарбиясига бағишлашини айтяпти. Унинг ҳозир аччиқ устида эканига, маълумоти, ҳунари йўқлигию болаларининг эртаси номаълумлигига менинг ақдим етяпти, аммо, қизлари ёшлик қилаётганини наҳотки ота-онаси тушунмайди. Халқимизда “ота-онадан олтов бўлсанг, ватанингда ёлғизсан”, “чиққан қиз чийдан ташқари” деган мақоллар бор. Чиққан қизнинг ортидан эргашган уч боласичи? Уларни онаси судда тортишиб олдирган, туман марказидаги икки қаватли уйнинг бир хонасида қандай боқиш мумкин? Ахир бу болалар катта бўлади, уларнинг ҳам бирига эътибор керак. Тўлиқ оилада боболи-бувили, отали-онали ўсса, тарбиясини олса жамиятимизга қанча фойда келтириши мумкин бўлган бу ўғил-қизлар эртага ёлғиз она тарбиясида, ота тарбиясини олмасдан ким бўлиб етишади? Мен ота тарбиясини кўрмаган ҳар бир бола жиноятчи, саёқ, дангаса дейишдан йироқман. Аммо, ёш она ўз бўйнига олаётган масъулиятни ҳис қиляптими, деган ўй тинчлик бермайди. Ўзим ҳам катта оилада ўсганман, катта хонадонга келин бўлганман. Фарзандларимнинг тарбияси учун бобо-бувилари ва турмуш ўртоғимдан миннатдорман. Қудали –андали бўлган пайтда киши кўпроқ қариндошларнинг, айниқса, қайнонанинг қадрига етар экан.\nЎтган йилда туманимизда ўз жонига суиқасд ҳолатлари ҳам учради. Айниқса, ёш қизларнинг ўз жонига қасд қилиши фожеа. Бир гўдакни дунёга келтириб, ўстириб, бўйига маҳлиё бўлиб, яхши йигитга узатиш орзусида юрган ота-оналарнинг дардини ҳис қилишнинг ўзи азоб. Биз бу борада мактабларда, коллежларда, керак бўлса, ҳар бир оилада алоҳида иш олиб боришимиз зарур. Руҳшунос кўмагини ташкиллаштириш туман “Оила” маркази ҳамда қўмитанинг биринчи навбатдаги ишидир. Шу билан бирга жиноятга қўл урган аёлларимизнинг ичида беникоҳ дунёга келган гўдагини сотмоқчи бўлган ёш аёл ҳам борлиги, жамиятимизнинг қаерида қандай дарз борлигини кўрсатади. Ҳозир дастурхон атрофида ўтириб, оилавий ўзбекона ахлоққа тўғри келмайдиган сериалларни томоша қилаётган, қизлари билан муҳокама қилаётган, эртага қачон бўладию сериал бошланади, ташвиши билан яшаётган опа-сингилларимизга айтар сўзим бор. Сериал қизларингиз тарбиясига таъсирини ўйлаб кўрдингизми? Ҳар қандай сериални оилавий кўриш фарзандлар тарбиясини емиради. Бир пас ишсиз қолганингизда, қизингизни ёнингизга чақириб, дугоналардек суҳбатлашсангиз яхшимасми? Дилида нима бор, мактабда, коллежда жамоатга қандай қўшиляпти, кимлар билан дугона бўляпти? Ахир, қиз бола отасининг шаъни, ор-номуси, эртага фожеа юз бермасдан бугун қизларимизни тарбиялайлик. Уларга муносиб билим ва тарбия берайликким, тараққий этиб бораётган жамиятимиздан ўз ўринларини топа олишсин. Худди шундай, ўғилларимиз эр йигит бўлиб етишишлари, бугун жаҳон спорт ареналарида Ўзбекистон байроғини юқори кўтарган тенгдошларидан ҳче ҳам кам эмасликларини сингдириб боришимиз зарур. Боёвутимизнинг иккита шонли спорт мактаби бор. Бири –Боёвут кураш мактаби, иккинчиси – шахмат мактабидир. Куни кеча Зулфияхоним издошларидан бири –Сарвиноз Қурбонбоеванинг Ҳиндистонда бўлиб ўтган турнирда фахрли иккинчи ўриннни эгаллагани ҳақида хушхабар эшитдик. Бундай хушхабарлар мўл бўлсин. Боёвутнинг меҳнаткаш, доно, сабрли аёллари қурган оила қўрғони дарз кетмасин. Биз бу эзгу мақсад йўлида уларга камарбастамиз.\nБоёвут тумани хотин-қизлар қўмитаси раиси


Электрокарлар тезлигига доир дунё рекорди янгиланди\n13:51 / 24.09.2016\nКўп йиллар давомида электрокарлар тезлигига доир барча рекордлар биргина компания - Venturi'га тегишли бўлиб келган. Ўтган душанба куни уларнинг VBB-3 электромобили ўртача тезликни соатига 549,4 километргача кўтаришга муваффақ бўлишди. Автомобилнинг қайд этилган максимал тезлиги эса соатига 576 километрни ташкил қилди.\n1984 йилда асос солинган, нисбатан ёш Venturi компанияси бугунга келиб кўплаб парвозлар ва муваффақиятсиз онларни бошдан кечирди. Дастлаб у "Grand Tourisme" бозори учун автомобиллар ишлаб чиқарган, аммо компания рақобатга бардош бера олмай, 2000 йилда банкротга юз тутгани ҳақида эълон қилди. 2001 йилда компаниянинг янги президенти раҳбарлиги остида Venturi электрокарларни лойиҳалаштиришда тўхтади. Бироз кейин 2009 йилда компания Франциянинг Voxan мотоцикл ишлаб чиқарувчисини қўлга киритди ва ўшандан буён фақатгина авто ишлаб чиқариш билан шуғулланмайди.\nУмуман олганда, бу йил ҳам шароит жуда яхши бўлди, деб бўлмайди. Синовчи-ҳайдовчи Рожер Шрёэр қийинчиликлардан қўрқмади ва олдига қўйилган вазифани аъло даражада уддалади. Батареялар ҳисобига ҳаракатланадиган автомобиль учун соатига 576 километр тезлик - жуда яхши натижа. Мазкур автомобилнинг қудрати 3000 от кучига тенг. Бугунги кунда VBB-3 - дунёдаги энг кучли электрокар.


1916 йил июль ойларида, рўза вақти, кунлар иссиғ, ҳар ерда иш, дала жонланғон, пахталар чопиладир, бедалар ўриладир, қовунлар узиладир, бозорда қийматчилик бошланғон, халқни очлиқ даҳшати қўрқутмоқда, деҳқонларнинг энг яхши отлари подшоҳ ҳукумати томонидан олинғон. Ҳар ерда очлиқ аломатлари кўринадир.\nХудди ана шу жойда халқнинг оғзида ғивир-шивир сўзлар:\n— 19 ёшдан 40 ёшғоча мусулмонларни аскарликка олар эмиш.\n— Йўқ. Аскарликка эмас, мардикорга олар эмиш. Рўзномада шундай ёзилибдир. Халқ орасида ҳаяжон, бутун фикр шу масала устида йўнатилган. Баъзи кишилар ўз ўғлининг оёғини синдириб аскарликка (мардикорликка) яроқсиз қилмоқчи, баъзилари агарда ҳукумат рўйхатга олмоқ учун келса, рўйхатчининг қорнига пичоқ солмоқчи.\nПичоқлар, тешалар, болталар, ханжарлар қайралған. Мачитларда, хонақоҳларда йиғи-сиғи, оналарнинг бағри қон, кўзлари ёшли.\nПодшоҳ учун бошланғон урушнинг охири кўринмайди. Қийматчилиқ, жабр-зулм, миллий қисинқилиқ, халқнинг бутун тилаги ҳар нечук бўлсада, подшоҳ хукуматининг оғдорилиши. Бунинг устига «подшоҳ ҳазратлари»нинг «фармон олий»лари: «Урушнинг орқасидоғи ҳар хил қора ишларини ўташ учун Туркистонда 19 ёшдан 43 ёшгача бўлғон барча эркак зоти сафарбарликка чақирилсин!»\nКўп ўтмасдан 19 ёшдан 43 ёшғача бўлғон кишиларнинг рўйхати бошланди. Шунинг билан бирга халқнинг юрагига 30 йилдан бери подшоҳ истибдодига қарши ҳозирлонғон исён оловланди, ҳар ерда ташвиқот:\n— Подшоҳ энг аввал отларимизни олиб пиёда қолдирди, бизни кучсизлантирди. Энди 19 ёшдан 43 ёшгача бўлғон бутун йигитларимизни олиб, бизни бутунлай битирмакчи. Мамлакатимизни ўрис унсури билан тўлдирмоқчи!\nБуни зиёлилар сўзлайди. Имомларнингда бир фикри бор:\n— Мусулмонларнинг душмани бўлғон подшоҳ бизнинг наслимизни қурутиб, ислом динини йўқотмоқчи.\nЭртага рўйхат бошланади... деган хабарга халқ мана бу хилда жавоб берадир:\n— Биз рўйхат қилдирғоли қўймаймиз. Подшоҳга болаларимизнинг тирноғинида бермаймиз!\nТонг отди; бу кунги иссиғлиқ бошқа кундагиларга қарағонда иссироқ. Шамол ҳам йўқ. Қушлар ҳам сайрамайдилар. Бу дунё аллақандай даҳшатлар кутадир.\nАна пристаф, мингбошилар, палисалар маҳаллага халқни рўйхат қилиш учун чиқдилар, лекин маҳаллаларда, уйларда ёш болалар, қари хотинларгина қолғон; ёш кишилар ҳаммаси ҳукуматга қарши кураш учун бир жойга тўплонғон. Ҳамманинг ёнида пичоқ, болта, ханжар ва бошқа ўқсиз қуроллар.\nЙиғилғон халқ орасида сўфийлар, зокирлар ҳам бор, улар зикрисамоъ билан халқнинг диний ҳаяжонини ортдирадирлар.\nМана ҳозир халққа қарши солдотлар, милтиқлар, пулимутлар келадир. Лекин халқ қўрқиш даражасидан ўтган.\nҲоким томонидан буйруқ:\nХалқ жавоб беради:\n— Сен солдотларинг ва пулимутларинг билан кет, сўнгра биз тарқаламиз.\nКўпда ўтмади. Эллик мингдан ортиқ халққа қарши пулимутлар ва милтиқлардан отиш бошланди. Халқ бошда ўлганига қарамасдан пулимутни қўлга киритишга уриниб кўрса-да, ундан ёмғир сингари ёғилиб турғон ўқлар халқни яқиниға келтирмади. Пичоқлар милтиқ билан пулимутга қарши кураша олмади. Халқ енгилди. Халқ қочди. Солдотлар, палисалар уларни орқасидан қувлаб бориб кўрган жойда отти, чопди, майдонда, кўчаларда йигитлар, чоллар, ўспиринлар қонларга бўялиб ётадир. Икки қат хотунларнинг қоринлари устида подшоҳ солдотларининг найзаси санчилиб турадир. Йиқилғон гўдакларнинг қизил лаблари кўкарган, ёш қизларнинг кесилган бошларидаги қора сочлари юзларига ўралиб, уларнинг бетларини қонхўрларнинг кўзларидан сақлайдилар. Ярадорларнинг инграган товушлари яқинда оқиб шовуллаб турғон сувга қўшилиб оқадир. Шаҳар қон ичида. Халқ қилар ишини билмайдир. Майдонга чиқмоқ учун қўлида қурол йўқ.\nЛ. Олимий, Фарғона\n1916 йил мардикор олиш воқеаси Туркистон ерлик халқини қанчалиқ ғазабга келтирган бўлса, ерлик халққа қарши подшоҳ ҳукумати ҳам шунчалик заҳрини тўккан эди. Осишлар, кишанга солишлар, қамашлар қолғони йўқ. Зулмнинг энг қўполлари ишлатилмай қолмади. Ҳаммаси бўлди. Сувратда: Тошкент туманидаги кентлардан бири ҳукуматга қарши исён кўтарганларнинг осиб ўлдирилгани тасвир этиладир. Капустиёнский фото-архиви\nМақола юқорисида. 1916 йил мардикор олиш воқеасида ҳукуматга қарши энг қоттиғ отилиб чиққан жой — Жиззах тумани эди. Энг кўп жабр кўрган ҳам Жиззах бўлди. Сувратда: подшоҳ ҳукуматига қарши исён кўтарганлар кишанларга солинган ҳолда қийноқ ва азоб амрини кутиб турадирлар. Капустиёнский фото-архиви


Ўзбекистон нонвойларининг донғи кетган. Шу боис бўлса керак, ўзбек нонвойлари хорижий мамлакатларга чақириб олиниб, ўша ерда нон ёпиш билан шуғулланмоқда. Нонвойлардан бирининг айтишича, у Исроилда олти ой бўлиб, ўша ерда нон ёпган. Ўзбекистонга қайтгач, уни Канадага чақиришган. У Канадада ўзбек тандирини ўрнатиб, ширмой нонлари билан канадаликларнинг эътиборига тушишга муваффақ бўлган. АҚШда ўзбек нонларини пиширишни йўлга қўйган тадбиркорлар ҳам топилади.\nНонвойларнинг сўзларига қараганда, улар Ўзбекистоннинг арзонроқ унини ишлатишдан аслида манфаатдор. Лекин бу ун нон ёпишга ярамайди. Ҳатто Қозоғистон уни билан аралаштириб ҳам бу ундан нон ёпиб бўлмайди.\nҚишлоқ хўжалиги мутахассиси Султон Холназаровнинг таъкидлашича, ўзбек деҳқонларида сифатли ун олинадиган буғдой етиштириш учун тажриба йўқ. Чунки илгари Ўзбекистонда суғориладиган майдонда буғдой экилмаган. Қозоғистонликлар эса буғдой етиштиришда эллик йиллик тажрибага эга. Аммо улардан тажриба ўрганиш ҳам кўп ёрдам бермаслиги мумкин. Зеро, Ўзбекистоннинг иқлим шароити Қозоғистондагидан фарқ қилади. Шу боис, мамлакат иқлимига мос келадиган ғалла етиштириш технологиясини ишлаб чиқиш даркор.


Бозорда 35-45 минг сўм атрофида сотилаётган товуқлар аҳолига 85-95 минг сўмдан ўтказиляпти – камига кредитга. 100 та товуқ бир кунда нари борса 30 та тухум қўйган. Уларнинг нобуд бўлиб бораётгани эса ҳаммасидан ошиб тушяпти.\nЭҳтиёжманд оилаларга имтиёзли кредит асосида товуқ беришдан мақсад нима? Расмийларнинг жавоби қуйидагича: оилаларни бизнесга ўргатиб, даромадини ошириш ва хонадонга фаровонлик олиб келиш. Бироқ амалда-чи?\nШу кунларда Андижонда аҳолига товуқ тарқатиш сиёсати авжига чиққан. Маҳаллий бюджетнинг 10 миллиард пули паррандачиликка йўналтирилиб, хонадонларга товуқ берилмоқда. Вилоят ҳокимлиги топшириғига асосан туман ҳокимликлари кунлик режадаги товуқларни “Пахтаобод парранда” МЧЖдан олиб, воситачи орқали маҳаллаларга тарқатяпти.\nБироқ, фуқаролар ҳокимлик ташаббуси билан банклар орқали кредитга берилаётган товуқларнинг нархи бозордагидан икки-уч баробар қиммат экани, тухум қилмаётгани, касалликка чалиниб тез ўлиб қолаётгани ва дон билан боғлиқ муаммолар пайдо бўлаётганидан норози.\nМаълум бўлишича, кредит эвазига берилаётган товуқнинг 1 донаси аҳолига 20 кунлик еми билан 95 минг сўмдан пулланган. Ҳар бир хонадонга ўртача 100 донадан товуқ, ҳар килограмми 4700 сўмдан бўлган 22 кило ем берилган.\nТовуқлар тухум эмас, муаммо туғяпти\nИмтиёзли кредит олиб товуқ боқаётган аҳоли вакиллари билан суҳбатлашдик. Улар паррандаларни яхши шароитда боқишса ҳам, самара бермаётганидан шикоят қилишди.\n“8 март куни 100 дона товуқ олганман. Бошида товуқлар энг кўпи 30 донагача тухум туғди. Мана бугун, 22 апрел – 15 кундан бери тухум туғмай қўйди. Товуқлар менга 94 минг сўмдан тушган. Шу кунгача 25 донаси ўлди. Ветеринар чақирдик. Дори-дармон қилиб турасиз деди.\n20 кунлик ем беришганди. Шу бўйи беришгани йўқ. Оиламга фойдаси тегсин деб олгандим. Битта ўқувчи фарзандим билан яшайман. Маҳаллақўм билан, ҳоким ёрдамчиси “500-600 минг фойда кўрасиз” деб бериб чиқиб кетган эди. Энди туғмаётган товуқларга кунига 10 килодан ем олиб беряпман. Тухумларини 700 сўмдан оламиз дейишяпти. Бу бизга фақат зиён”, – дейди Олтинкўл тумани Хўжа маҳалласида яшовчи Марҳабо Тўйчиева.\nАсака туман Арғин маҳалласида истиқомат қилувчи Гавҳарой Худойбердиева ҳам яхши ниятлар билан кредитга 100 дона товуқ олган экан.\n“Бизга асли қора товуқ берамиз дейишган эди. Мана, қизил товуқларни беришди. 90 минг сўмдан олган товуқларимизнинг нархи бозордан тенг баробар қиммат экан. Юз товуқдан 20таси тухум туғяпти. Бозорда 700дан сотяпман. Харидор топиш ҳам қийин.\nМенга товуқларни бераётиб, озуқаси етказиб берилиши, тухумларни ўзлари сотувга олиб кетишини айтишган эди. Шу кунгача озуқа тугаб, зиёнга кириб кетяпман”, – дейди у.\nХўжа маҳалласида яшовчи Иззатой Абдурашидова катакларида жой етарли бўлгани учун 200 дона товуқ олибди. Паррандаларга 200 килограмм озуқа қўшиб берилган. Унинг товуқлари ҳам аввалига 30 донадан тухум қилиб, охирги 15 кунликда туғмай қўйибди.\n“Товуқларни худди бола боққандай авайлаб боқяпмиз. Олиб келган кунларимиз совуққотмасин деб, кечаси билан “нагревател” қўйиб чиқдик. Жуда нозик товуқлар экан. Кечаси билан бир-иккитаси ўлиб қоляпти.\nОлиб келиб берганлар 200 дона товуқ деб бериб кетгач, санасак, 2 дона кам чиққанди. Бошқаларда ҳам шунақа кам чиқяпти экан. 28-30 та товуқ ўлди шу кунгача. Туман ҳокимига чиқдик. Шундан кейин ветеринар келди. Дори-дармонлар билан боқишимиз кераклигини айтишди.\nТўғриси, бизга бу товуқларни “80 фоиз тухуми бор” дейишгани учун олгандик. Шунга қараб ҳисоб-китоб қилганмиз. Ўзимизча икки юзта товуқдан 50 фоиз тухум олсак, 750 минг сўм кредит тўласак, 1 млн 200 мингга дон едирсак, иккита вояга етган фарзандимизга 500 мингдан ойига маош бўлар экан, дегандик. Ҳозир фойда кўришни ўйлаб, адашганимизни биляпмиз”, – дейди Иззатой Абдурашидова.\nМаданий меҳнат маҳалласида яшовчи Барчиной Халилова ҳам маҳалла раиси ва ҳоким ёрдамчиси “Туғадиган қора товуқ берамиз” дегани учун 100 дона товуқ олгани, бироқ унга қизил товуқ беришгани, энди емига қийналаётганини билдирди. Маълумот учун, қора товуқнинг тухуми бозорда 2500 сўмгача сотилади.\nБиз маҳаллий бозорларга бориб, аҳолига ўтказилганига ўхшаш қизил товуқлар ва дон нархини ўргандик.\nАндижон бозорларида худди шундай ёшдаги ва оғирликдаги тухум қиладиган товуқларнинг нархи 35 мингдан 50 минг сўмгача экан. Макка донининг нархи 5 минг атрофида, бошқа аралашма озуқаларнинг нархи 7 минг сўмгача сотилмоқда.\n“Биз товуқ олишга бировни мажбур қилмаяпмиз”\nИзоҳ олиш мақсадида, мазкур ишларга бош-қош бўлиб турган Андижон вилоят қишлоқ хўжалиги бошқармаси бошлиғининг озиқ-овқат хавфсизлиги бўйича ўринбосари Дилшодбек Йўлчиев билан боғландик.\nМутасадди вилоятда жами 957 мингта товуқ тарқатиш режалаштирилгани, Тетра зотига мансуб товуқ тухумлари Нидерландия ва Беларусдан келтирилиб, “Пахтаобод парранда” МЧЖда инкубация қилинганини билдирди.\n“Биз аҳолига беш ярим ойлик тухум туғадиган товуқларни беряпмиз. Бозорда тухум туғмайдиган товуқлар арзон бўлиши мумкин. Ташиш пайтида ўлган товуқлар қайтариб бериляпти.\nҲеч ким товуқ олишга мажбурланаётгани йўқ. Товуқлар “Пахтаобод парранда”дан ташқари “Хуршид тантанаси”, “Етти хазина” ва бошқа паррандачилик корхоналари орқали ҳам тарқатиляпти. Ҳар бир туманда кластерлар ташкил қилинган, улар “муравей” мотоциклларида юриб, тухумларни йиғиб олиб, бозорларда сотишни ташкил қилади”, – дейди Дилшодбек Йўлчиев.\nАслида имтиёзли кредитлар аҳолининг қўйи қисмини иш билан таъминлаши ва даромадини оширишга хизмат қилиши лозим. Кредитдан парранда етиштираётган монопол тадбиркор ёки ўртакаш воситачи эмас, аҳоли фойда кўриши керак. Берилган товуқлар ўлиб, хонадон шароити ўнгланмай, бўйнига илинган миллионлаб кредит юки билан янада қашшоқлашиб бораётганидан бировнинг иши йўқ.\nОқибати кундек равшан: товуқлар ё қирилиб кетади ё сўйиб еб битирилади, фуқаро фойда кўрмайди, кредитни ҳам тўлай олмайди. Бюджет пулидан молиялаштирилган кредит эса “муаммоли кредит”га айлантирилиб, яна бюджетдан қопланади.\nИкки ўртада товуқни сотган, уни аҳолига олиб келиб беришда воситачилик қилган ва мана шу олди-бердиларда аралашиб юрган чиновниклар ютади.\n“Андижон тажрибаси” дея бошқа ҳудудларга ўрнак қилиниши кутилаётган ҳолат аслида мана шу...


АНДИЖОН – “Экинлар ичимлик суви билан суғорилмоқда, аҳоли эса бир қултум сувга зор!”\n26 май 2020, Тошкент вақти: 18:26\nПАХТАОБОД. “Андижон вилояти Пахтаобод тумани Гузар МФЙ Мафтункор кўчасидан ёзмоқдамиз. Кўчамизда, мана 3 ойдирки, ичимлик суви чиқмайди. Одамлар ариқдан сув ташиб ичмоқда. Бу аҳволда ҳамма заҳарланиши мумкин.\nҲар йили ёзда шу аҳвол. Мафтункор кўчасига сув Пахтаобод маиший хизмат касб-ҳунар коллежи ҳудудидаги ерости лотокдан келади. Коллежга тегишли ерлар одамларга сотилган ва улар ўша ерда карам, помидор, бодринг экиб, уларни ичимлик суви суғоришади. Оқибатда сув босими пасайиб, хонадонларга етиб бормаяпти. Сув, асли йилнинг бошқа фаслларида ҳам яхши чиқмайди, лекин ёзда буткул тўхтайди.\nОдам қадри шунчалик пастми: экинлар ичимлик суви билан суғорилса-ю, аҳоли бир қултум сувга зор ўтирса! Маҳалла қўмитаси ҳам, “Сувоқова” ташкилоти бу муаммога умуман эътибор бермаяпти”.


Асрга татигулик кун…\n18:34 / 02.07.2016\nИнсон учун нима муқаддас? Иймон. Инсон учун нима муқаддас? Ватан. Бу иккиси жам бўлмаса, инсон мукаммал бўлмайди. Кеча шундай манзарага гувоҳ бўлдикки, дунёнинг барча ажойиботлари бир чеккада қолиб кетади. Рамазоннинг йигирма еттинчи кечасида пойтахтимизнинг Бодомзор даҳасида жойлашган «Мирза Юсуф» жомеъ масжидида хатми Қуръон бўлиб ўтди. Минг шукр, шунчалик одам кўп бўлдики, масжид олдидаги майсазор ҳам мўминлар билан тўлди. Осмонда ой нур сочмоқда. Масжид томининг тепасидан эса Тошкент телеминорасининг энг юқориси кўринади. Унинг устида юрт байроғи ҳилпирамоқда. Бундай манзара остида ибодат қилишдан ҳам аъло бахт бормикин?..\nМинглаб мусулмонларнинг масжида йиғилганлари кўнгилни равшан қилади. Рамазоннинг энг гўзал кечасида йиғилганлари аввал Тошкент шаҳри бош имом-хатиби Анвар қори Турсунов, кейин Ўзбекистон мусулмонлар идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимов табрикладилар. Азон айтилгач, пойтахтимиз бош имом-хатиби Анвар қори Турсунов ҳазратлари хуфтон намозини ўқиб бердилар. Шундан сўнг Ҳамидов Садриддин қори, Камолов Абдулбасир қори ва Исмоилов Хумоюнхон қорилар бу йилги хатми Қуръоннинг сўнгги қисмига киришдилар. Охирги тасбеҳ олдидан чиройли бир воқеа бўлди. Уччала қориларнинг саждагоҳлари одамларга танитилиб, уларга тўн кийдирилди. «Мирза Юсуф» масжиди имом-хатиби Раҳматуллоҳ қори уларга ҳадя этилган дўппини кийгазмасликларини сўрадилар ва кейин изоҳ бердилар: “Фарзандни қори қилиб тарбиялаш осон иш эмас. Шу сабаб бу бошлар шунчалик табарукки, уларга дўппи кийгазиб тўсиб қўймайлик. Бу бошларга қиёмат куни Яратган каромат тожларини кийгазгай. Бу тожларнинг таратадиган нури олдида қуёшнинг нури ҳам ҳеч нарса бўлмай қолади. Илоҳим, қориларимизнинг оталари мана шундай бахтга муяссар бўлсинлар ва уларнинг бошларидаги тож таратаётган нурдан биз ҳам баҳраманд бўлайлик”. Барча омин деб, дуо қилди.\nШу тарзда Хатми Қуръон гўзал тарзда якунланди. Мусулмонлар бир-бирларини қутладилар ва қалблари иймон нуридан мунаввар бўлиб, уйларига қайтдилар. Гўзал кеча бўлди. Асрларга татигулик…\nЗикр – бандани Аллоҳ билан маънан суҳбатлаштиради\n13:52 / 26.05.2018\nМуҳаммад Салоҳ ЕЧЛ финали олдидан танаффус қилди\n08:38 / 26.05.2018


Қозоғистон – Ўзбекистон: ҳамкорлик ришталари мустаҳкамланмоқда\nҚозоғистон – Ўзбекистон бизнес-форуми бошланишидан аввал вилоят ҳокими Жансейит Туймебаев Ўзбекистон Республикаси Ташқи савдо вазирининг ўринбосари Соҳиб Соифназаров бошчилигидаги делегацияни қабул қилди.\nУнда Қозоғистоннинг Ўзбекистондаги Фавқулодда ва Мухтор элчиси Е. Утембаев, Ўзбекистоннинг Қозоғистондаги элчиси С. Ниёзхўжаев, қатор вазир ўринбосарлари, чегарадош вилоят ҳокимининг ўринбосарлари қатнашдилар.\nМуқаддас Рамазон ойида дастлабки бирлашган тадбиркорлик кенгашининг биринчи учрашуви ҳамда бизнес-форум Жануб заминида ўтаётганидан мамнунлигини билдирган минтақа раҳбари ўзаро иш-ҳаракатлар яқин келажакда ўз натижасини беришига ишонч билдирди.\n– Вилоятимиз Ўзбекистон билан чегарадош, бу минтақа учун ҳам, бутун мамлакат учун ҳам катта аҳамиятга эга. Бу иқтисодиётнинг барча соҳаларида икки томонлама алоқаларни ривожлантиришга имкон беради. Ўзингизга маълумки, Қозоғистон ва Ўзбекистон давлатлари раҳбарлари 2018 йилни Қозоғистонда Ўзбекистон йили, деб эълон қилди. Бугунги кунда минтақамиз билан Ўзбекистон ўртасида чегаравий ҳамкорлик ривожланиб бормоқда. 2017 йилнинг 15-16 сентябрида Тошкентда Қозоғистон – Ўзбекистон бизнес-форуми ўтган эди. Унда Жанубий Қозоғистон вилоятидан 150дан зиёд давлат ва хусусий корхоналар вакиллари қатнашди. Форум доирасида Жанубий Қозоғистон вилояти ҳокимлиги, Тошкент, Сирдарё ҳамда Жиззах вилоятлари ҳокимликлари ўртасида савдо-иқтисодий ва маданий-гуманитар соҳаларда талай меморандумлар имзоланди, – деди вилоят раҳбари.\nЎзбекистон делегацияси билан икки томонлама учрашувда савдо-иқтисодий алоқаларни янада ривожлантиришга йўналтирилган ҳамкорликдаги тизимли ишларни амалга ошириш масалалари муҳокама қилинди.\nЎз навбатида С. Соифназаров икки элнинг асрлар бўйи давом этиб келаётган дўстона алоқалари сўнгги вақтда янада жонланганини айтиб, Хожа Аҳмад Яссавий юртида учрашиб турганидан мамнунлигини билдирди.\nТаъкидлаш жоизки, Ўзбекистон – Қозоғистоннинг Марказий Осиёдаги йирик савдо ҳамкори. 2018 йилнинг биринчи чорагида икки мамлакат ўртасидаги ташқи савдо айланмаси ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 50 фоизга ортган. Йил сўнггигача икки томонлама савдо айланмаси ҳажмини 3 миллиард АҚШ долларига етказиш кўзланган.\nСўзининг ниҳоясида вилоят ҳокими ўзбек компанияларининг Жанубий Қозоғистонда бизнесни ривожлантиришга оид ташаббусларини тўлиқ қўллаб-қувватлашга тайёр эканлигини етказди.\nХуршид ҚЎЧҚОРОВ. Самат Мирзалиев сурати, 2018-05-24, 11:52 250\nРақамли Қозоғистоннинг илк қалдирғочи 26\n2025 йилгача 800та янги мактаб қурилади 25\nЯнги кичик туманлар пайдо бўлади 24\nДуторим тори иккидур 35\nСайёҳлик соҳасини ривожлантириш зарур 24\nСони бору, сифати йўқ 18\nБуюк мутафаккирга бағишланди 36


Бегижон Аҳмедов: САЙЁҲ (2) « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nБегижон Аҳмедов: САЙЁҲ (2)\nИчингда гўзаллик борлиги учун сен гўзалликни кўра оласан. Дунё ойнага ўхшайди: унда ҳар ким ўзининг аксини кўради.\n– Йўлнинг адоғи икки томонга айрилади. Ўша жойда ўнгга кетсанг – “Айиқлар дараси”га, чапга бурилсанг, “Субудай дара”сига кетасан деган белгилар бор. Биз чапга юрамиз. Машинанг тепаликка юролмай қолган жойда мен тушиб қолиб, у ёғига пиёда кетаман. Сен эса шаҳарга қайтаверасан, – деди Анвар анчадан буён давом этаётган сукутни бузиб.\n– Бир ўзингиз бу баланд тоғларда қандай юрасиз?\n– Биринчидан, бу сенинг ишинг эмас, – деди чўрт кесиб Анвар. – Иккинчидан, юрасиз эмас, қандай яшайсиз? деб сўрасанг тўғрироқ бўларди, ўқимаган! Кескинроқ берган жавобидан ўзи ҳам тортиниб кетди. Аслида у ҳазил аралаш жавоб қилмоқчи эди. Ўхшамади. Ҳайдовчи оғриндими, бошқа бирор оғиз гапирмади. Манзилга етиб келишганда “УАЗ”нинг радиаторидан бурқираб ҳовур чиқар, 2200 метр баландликда ҳаво етишмаслигидан бўғма касалига чалинган бемордай қийналиб, бўғилиб зўрға юраётган мотори эса ниҳоят, тўхтаб қолди.\nҲайдовчи йигит канистрдаги бензинларни бакка қуйиб бўлгач, зангори осмон ва ям-яшил ўсимликлар дунёсининг латофати ва тоғларнинг қорли чўққилари шукуҳидан таъсирланиб деди:\n– Ака, қаранг, табиат нақадар чиройли! Май ойида дарахт ва ўсимликларга қараб тўймайман. Биласизми, менимча, май ойида ўсимликларни чанг қоплаб улгурмаган бўлади. Шунинг учун ҳам табиатнинг май ойидаги латофати ва таровати ўзгача жилвагар бўлади! “Ҳар бир одамнинг қалбида шоир ухлаб ётади”, деб бекорга айтилмаса керак. Ибораларига қаранг! Латофат, тароват…”, хаёлидан ўтди Анварнинг.\n– Шеър ёзиб турасанми дейман, ука?\n– Қаёқдан билдингиз? Ҳа… Уч-тўрт йилда биттаиккита, дегандай. Лекин уларни бировга ўқитмаганман, тўпламайман, очиғи, ёзган варақ ва дафтарларимни доим йўқотиб юраман. Ёшим 35да. Лекин орзуларим кўп, улардан ҳам армонларим бисёр. Ака, билсангиз, ҳар йили кузда мен ўзимни ўзим роса сўкаман.\n– Сабаби, тирикчилик деб, саҳар уйдан чиқаман ва ишга кетаман. Ойлигим оз, бу машина бир корхонаники. Илож топилиши билан бўш вақтда шаҳар кўчаларида одамларни ташиб, 5-6 танга пул ишлайман. Кун-у тун пул топиш илинжида юраман. Хаёлим оилам ташвиши ва тирикчилик ўтказиш муаммолари билан банд. Сиз шеърни айтасиз… Ўзимни тергашимга сабаб эса, қиши билан баҳорни соғинаман ва чилланинг совуқ тунларида “Наврўз келиб, дарахтлар бўстонга, адирлар гулистонга айланганда, бориб роса томоша қиламан! Адирларда тўхтаб, машинадан тушиб, лолоқизғалдоқларни, қўнғироқ гул, гулисафсарларни мириқиб ҳидлайман! Ўрик, гилос, айниқса, олма гуллаганда ҳам, албатта тўйиб-тўйиб ҳидлайман. Гуллаб, атрофга муаттар ифори тараётган мевали дарахтлар тагида ўтираман. Завқ билан томоша қиламан, худди японлар сакура гуллаганда байрам қилиб, чамандек очилган гилослар остида ўтиришгандай… Парвардигор яратган гўзалликлардан баҳраманд бўламан, оиламни тез-тез адирларга олиб чиқаман! Албатта, олиб чиқаман”, деб ният қиламан ҳар йили… Лекин… Ҳар доимгидай, ўрик гуллаганда бир суюниб қўйган кўйи, гилоснинг, олманинг, настариннинг ошуфта бўлиб гуллаганини ҳатто билмай ҳам қоламан. Кўзим кўради, лекин, қалбим уларга аҳамият бермайди.\n– Чунки хаёлим кўз олдимда очилиб турган атиргулда эмас, йўл четида турган йўловчида ёки эрталаб хотиним ёдга солган оила камчиликлари, олиш керак бўлган нарсалар билан банд бўлади…\n– Афсусларким, кўпчилик шундай ҳаёт кечиради, деди Анвар, мийиғида гуноҳкорона жилмайиб. – Менинг ўзим ҳам. Келаси йили болаларимни гул тергани, албатта, олиб чиқаман, деб ният қиласан, киши. Лекин… Иш дейсан, вақт дейсан, борди-келди дейсан, ҳар йили шу. Охири айбни замонга юклаб, умринг ўтаверади. Лекин айб замонда эмас, ўзимизда. Қандай яшаш ҳар бир одамнинг ўзига боғлиқ. Турмушнинг туганмас икир-чикирлари, ҳойу-ҳаваслари пўртанасида сузиш ҳам, ҳеч бўлмаса ора-сира тўхтаб, ҳаётдан завқланиш, ўзлигингни англаш, ўнглаш ва одамга ўхшаб яшаш ҳам!\nАйтматов айтгандай: бу дунёда одамдек яшаш қийин, лекин кун сайин одам бўлиб қолиш ундан ҳам қийинроқ. Ҳайдовчи тасдиқ аломатида бош ирғади ва баланд тоғ чўққисидан кўзини узмай сўради:\n– Хўв анави чўққилардаги қорнинг қалинлиги қанча\n– Қор кўп ёққан йиллари бир метрдан ошади! “Фи-фувв” деб ҳуштак чалиб юборди ҳайдовчи. Бир оғиз совуқ сўз туфайли икки соатча сўзлашмай келган икки нотаниш одам энди минг йиллик танишлардай самимий суҳбатлашар эди. Балким, одам бўйнидаги турмуш деб аталган бўйинтуруқ, шаҳарнинг шовқин-суронларидан, ёлғон-у фириблари, кибр-у риёлари, ортиқча ҳашам ва даҳмазаларидан зериккан қалблар минг йиллик тоғу-тошларнинг улуғвор сукунати, она табиатнинг ибтидоий гўзаллиги уларни мафтун қилиб, азалий умуминсоний армонлар ҳақида суҳбат қуришга илҳом бергандир?\nБарча сайёралар қатори, Ер куррасига, унда истиқомат қилиш бахтига муяссар бўлган бани башар фарзандларининг ранги, ирқи, тили, касбу амали, бойлик ва мартабасидаги фарқлардан қатъи назар, ҳаммасига ёруғлик ва иссиқлик нурларини бирдай саховат ва меҳр ила тенг улашиб турган қуёш Яратган зиммасига ортган вазифасини адо этар экан, нимадандир уялгандай қизарган ҳолда бота бошлади.\nБалки у Ер юзидаги онгли маҳлуқларнинг қилган гуноҳларини, яшаш тарзини кўриб уялгандир?. Мавлоно Румий ҳазратлари: “Бошқалар айбини беркитишда тун каби бўл”, деганларида инсон қалбини тарбиялаш баробарида кун ва тун ҳикматини ҳам очиб берган бўлсалар не ажаб:\nШафқат-у марҳаматда қуёш каби бўл!\nБошқаларнинг айбини яширишда кеча каби бўл!\nСаховат ва жўмардликда оқар сув каби бўл!\nШиддат ва ғазабда ўлик каби бўл!\nТавозеъ ва хокисорликда тупроқ каби бўл!\nҚандай бўлсанг, шундай кўрин,\nҚандай кўринсанг, шундай бўл!


Шатранж (шахмат) ҳақида » Тавҳид\nШатранж (шахмат) ҳақида\n2,185 марта ўқилган\n1 – Шатранжнинг таърифи:\n«Шатранж олтмиш тўрт катакдан иборат тахта устида ўйналадиган ўйин бўлиб, икки подшоҳ, икки вазир, отлар, руҳлар, филлар ва аскар-(пиёда)лар тимсолидаги ўттиз икки бўлакли икки ўзаро жанг қилаётган давлат тимсолида гавдаланадиган ўйиндир» («Мўъжамул Васит» (1/482)).\nЗубайдий шундай деди: «Шатранжга асос солган киши борасида ихтилоф қилинди. Айтилдики: Форс подшоҳларидан бўлган Ардшир ибн Бабак асос солгандир» («Тажул Арус» (9/219)).\nВа яна айтилдики: «Аввалгилар дунё ишларига боқиб, уни икки услуб асосида деб билдилар. Бири: Иттифоқ қилинган ҳукмлар ила жорий бўлиб, инсонга дахли йўқдир. Натижада нардга асос солдилар. Иккинчиси эса: саъй-ҳаракат ва ҳийла ҳукми билан жорий бўладигани. Унга эса нафс ушбуни ҳис қилсин дея шатранжга асос солдилар» («Авжазул Масалик» (15/88)).\n2 – Шатранж нималардан ташкил топган?\n1) Тахта-(доска): унда олтмиш тўрт катак бор.\n2) Тошлар: ўттиз икки бўлак: икки подшоҳ, икки вазир, тўртта от, тўртта фил, тўртта руҳ, ўн олтита аскар-(пиёда). Ва у тенг иккига ажралгандир. Ҳар бир қисмни ўз бошқарувчиси бор.\n3 – Ўйналиш услуби:\nЎйналиш услубидаги диққат ҳар икки томон бир-бирини бартараф этишга қаратилган. Рақиб томон подшоҳини мот қила олган киши ғолибдир.\n4 – Шатранж ҳукми:\n«Агар ўйин (ғолибга) эваз улашиш ёки намозни ўз вақтидан кечиктириш, унинг вожиботларини зое қилиш ёки вожиб бўлган фойдали ишларни тарк қилиш, ёлғон, зулм, фаҳш, норози оҳангда гапириш ёки тубан калималарни ўз ичига олса, бас, у мусулмонлар ижмоси билан ҳаромдир» («Матолиб Авлан Наҳйи» (3/702), Шайхулислом, «Мажмуъ Фатава» (3/216)).\nАгар шулардан холий бўлса, бу борада ихтилоф мавжуд.\nБиринчи қовл: Ҳаром эканлиги. Ҳанбалий («Кашшафул Қонаъ» (4/39), «Матолиб Авлан Наҳйи» (3/702), «Муғний» (9/171), «Шарҳул Кабир» (6/262), «Мунтаҳа ал-Идарот» (2/611)), моликий («ал-Мудавванатул Кубро» (4/79), «Авжазул Масалик» (15/89)), ҳанафийларнинг («Фатава ал-Ҳиндийя» (3/368), «Бадаиъ ас-Саноиъ» (6/270) жумҳури ушбу (ҳаром эканлиги) раъйидадир ва Саудия Арабистони диёрида ҳам шундай фатво берилади («Фатава шайх Муҳаммад ибн Иброҳим» (8/122-128), «Илмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси» (2342-рақам 16/3/1399 ҳижрий йил, 4010-рақам 20/10/1401 ҳижрий йил, 3900-рақам 29/8/1401 ҳижрий йил фатволарига қаранг).\nИккинчи қовл: Ҳаром эмаслиги. Ушбу қовлни шофеъийлар («Муғний ал-Муҳтаж» (4/312), «Туҳфатул Муҳтаж» (9/399), «Задул Муҳтаж» (4/435)) айтишди ва баъзи асрдошларимиз уларга эргашишди (Юсуф Қарзовий, «Ҳалал вал Ҳаром» (262)).\n1 – Маън қилинган дейдиганларнинг далили:\n– Ушбу ҳадис: «Шатранж ўйнаган кимса малъундир. Унга назар ташловчи эса чўчқа гўштини еювчи кабидир» («Канзул Уммол»да зикр қилиб, шундай деди: «Ушбу ҳадисни Абдан, Абу Мусо ва Ибн Ҳазм Ҳаббат ибн Муслимдан ривоят қилди». Ҳофиз «Лисонул Мезон» (2/166)да шундай деди: «Ҳаббат ибн Муслим Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламдан «Мурсал» (тобеъин санаддаги ўзи билан Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўртасидаги саҳобани тушириб ривоят қилиши) ҳолда ривоят қилди: «Шатранж малъундир. Уни ўйнаган кимса ҳам малъундир». Қаттон деди: «(У) мажҳул-(номаълумдир)». Ана шу ерда ҳадис икки иллат сабабли заиф экани маълум бўляпти: 1 – Мурсал. 2 – Ҳаббат ибн Муслим мажҳул-(номаълумдир)). Ушбу бобда кўплаб ҳадислар бўлиб, бари уйдирма ёки заифдир. Шу сабабли уларни ёдга олиб ўтирмаймиз.\n– Алий ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу шатранж ўйнаётган қавм олдидан ўтиб, шундай дедилар: «Сизлар унинг атрофида эътикоф ўтириб олган ушбу тимсоллар ахир нимаси?!!» (Байҳақий (10/212), Ибн Ҳазм (9/75), имом Аҳмад шундай дедилар: «Ушбу (асар) ана шу бобдаги энг саҳиҳидир» («Муғний» (9/171)).\nЧунки у Аллоҳни зикр қилиш ва намоздан тўсади. Шу сабабли нард ўйнашга ўхшашдир.\n2 – Жоиз дейдиганларнинг далиллари:\n– Шаъбий (Омир ибн Шурайҳил аш-Шаъбий. Ироқдаги илм пешволаридандир. 103 ҳижрий йили вафот этди. («Таҳзиб Ат-Таҳзиб» (5/65)) шатранж ўйнар эди. (Абдурраззоқ, «Мусоннаф» (10/467) Қимор боби, Байҳақий (10/211)).\n– Модомики ҳаром эканлигига ҳужжат йўқ экан, асл мубоҳ эканлигидир. У ҳақда ҳужжат йўқ экан, демак, мубоҳлигича қолади.\nИкки қовлнинг қай бири рожиҳ:\nМени наздимда эваз берилмаслик шарти билан шатранж ўйнашлик мубоҳ эканлиги рожиҳ бўлиб кўриняпти.\n– Аслни лозим тутган ҳолдаки, у мубоҳ эканлигидир.\n– Ушбу бобда бирор ҳадис собит бўлмаган.\n– Менга икки важҳга кўра ушбу бобда ҳужжат йўқ эканлиги зоҳир бўляпти:\n1) У киши (Алий розияллоҳу анҳу) уларни инкор қилмадилар. Балки шатранж ҳақида сўрадилар. Чунки у киши бундан олдин уни билмасдилар.\n2) Инкор қилдилар ҳам дейлик. У кишининг инкорлари вожиботлардан бўлган бирор нарсани адо этмасликка сабаб бўладиган узоқ ўтиришликка қаратилган эди. Ушбу маънога мана бу қовллари далолат қиляпти: «Сизлар унинг атрофида эътикоф ўтириб олган…».\n– Шатранжни нардга қиёс қилишлик икки важҳга кўра мардуддир:\n1) Шатранж ҳарбий тайёргарлик, зеҳнни чархлаш ва фаҳмдаги закийликни оширишга хизмат қилади. Ушбу ўйин жанг, ўқ узиш ва от мусобақасига ўхшашдир.\n2) Нардда ҳал қилувчи омил икки тош кўрсатган сонлардир. Шу сабабли у фол очишга ўхшайди. У тасодифий нарсага асосланган, бошқа нарса эмас.\nШатранждаги ҳал қилувчи омил эса уддабуронлик, бошқара билишликдир. Шу сабабли у мусобақага ўхшашдир.\nШулардан келиб чиқиб, икки шарт билан мен шатранж ўйнашни жоиз деб биламан:\n1 – Қимор, фаҳш, бузуқ сўзлар, зулм ёки ёлғонни ўз ичига олмаслиги лозим.\n2 – Намозни ўз вақтидан кечиктиришлик, вожиботларни зое қилишлик, аҳли оила борасида вожиб бўлган фойдаларни тарк қилишликка ўхшаш бирор вожиб ишни тарк қилмоқликни ўз ичига олмаган бўлмоғи лозим.\nАгар ушбу икки шартнинг бири топилмаса, бас, у ҳаромдир. Валлоҳу Аълам (Доктор Саъд ибн Носир ибн Абдулазиз аш-Шасрий, «Мусобақалар ва уларнинг ислом шариатидаги ҳукми» (224-228)).\nШайхулислом Ибн Таймийя роҳимаҳуллоҳ шундай дедилар: «Шатранж ботиний ёки зоҳирий вожиб бўлган бирор нарсадан машғул қилгани маҳал уламоларнинг иттифоқи билан ҳаром бўлади. Агар намоз ёки нафс ва оилага оид вожиб бўлган фойдалар, яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтариш, қариндошлик алоқаларини боғлаш ва ота-онага яхшилик қилиш ёки ҳукмдорлик ва бошқарув ишларини юритиш ва шунга ўхшаш вожиботлардан машғул қилса мусулмонларнинг ижмоси билан ҳаромдир. Шунингдек, ёлғон, ёлғон қасам, хиёнат, зулм, зулмга кўмаклашиш ёки шулардан бошқа ҳаром ишни ўз ичига олгани маҳал мусулмонларнинг ижмоси билан ҳаромдир» («Мажмуъ ал-Фатава» (32/218, 240)).\nАллоҳ таоло шундай деди: «Эй мўминлар, ароқ (маст қиладиган ичкилик ичиш), қимор (ўйнаш), бутлар (яъни уларга сиғиниш) ва чўплар (яъни чўплар билан фолбинлик қилиш) шайтон амалидан бўлган ҳаром ишдир. Бас, нажот топишингиз учун уларнинг ҳар биридан узоқ бўлингиз! Ичкилик, қимор сабабли шайтон ўрталарингизга буғзу адоват солишни, ҳамда сизларни Аллоҳни зикр қилишдан ва намоз ўқишдан тўсишни истайди холос! Энди тўхтарсизлар!» (Моида: 90-91).\nҚуртубий роҳимаҳуллоҳ шундай дедилар: «Ушбу оят қимор ёки қимор аралашмаган бўладими нард ва шатранж ўйнашнинг ҳаром эканига далолат қилади. Чунки Аллоҳ таоло маст қилувчи ичимликни ҳаром қилганида ундаги маънони хабар бериб айтдики: «Ичкилик, қимор сабабли шайтон ўрталарингизга буғзу адоват солишни, ҳамда сизларни Аллоҳни зикр қилишдан ва намоз ўқишдан тўсишни истайди холос!» Унинг бари лағв бўлиб, ози кўпини чорлайди. Ва унинг тепасида мук тушиб ўтирганларни орасига адоват ва нафрат солиб, Аллоҳнинг зикри ва намоздан тўсади. Демак, у (шатранж) маст қилувчи ичимлик ичиш кабидир. Ҳамда у (маст қилувчи ичимлик ичиш) каби ҳаром эканлигини вожиб қилиб қўяди» («Жомеъ ал-Аҳком ал-Қуръон» (6/291)).\nИбн Қудома роҳимаҳуллоҳ шундай дедилар: «Шатранжга келсак, у ҳаром эканлигида нард кабидир» («Муғний» (14/155)).\nИбнул Қоййим роҳимаҳуллоҳ шундай дедилар: «Шатранжнинг фасоди нарднинг фасодидан-да улканроқдир. Нардни ҳаром эканига далолат қиладиган ҳар бир нарса-(ҳужжат) шатранжнинг ҳаром эканига далолат қилиши авлороқ бобдандир… Ушбу Молик ва унинг издошлари, Абу Ҳанифа ва унинг издошлари, Аҳмад ва унинг издошлари, ҳамда жумҳур тобеинларнинг қовлидир… Саҳобалардан бирортаси уни ҳалол дегани ёки ўйнагани маълум эмас. Дарҳақиқат, Аллоҳ таоло уларни бундан сақлади ва Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу каби улардан бирортасига буни ўйнади дея нисбат берилган барча хабарлар ёлғон ва саҳобаларга туҳматдир. Буни саҳобаларнинг ҳолати ва асарларни билган ҳар бир киши инкор қилади. Ахир қандай қилиб асрларнинг яхшиси ва Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан кейинги халқларнинг яхшилари агар ўйновчиси берилиб кетадиган бўлса маст қилувчи ичимликни тўсишдан-да улканроқ бўлган намоз ва Аллоҳнинг зикридан тўсадиган бирор нарсани ўйнашликни ҳалол қилиб беришади?! Воқелик шунга гувоҳдир. Ахир қандай қилиб шариат нардни ҳаром қилиб, шатранжни ҳалол қилиб берсин. Ҳолбуки у (шатранж) ундан (нарддан) зарари бир неча баробар зиёда бўлса…» («ал-Фурусийя» (303, 305, 311)).\nЗаҳабий роҳимаҳуллоҳ шундай дедилар: «Шатранжга келсак, аксар уламолар уни ўйнашликни ҳаром дедилар. Эваз ёки ўзга нарса бўлишлиги баб-баробардир. Эваз билан бўлса, бас, у бирор ихтилофсиз қимордир. Эваз беришликдан холий бўлса, бас, у аксар уламолар наздида барибир қимордир… Имом Нававий роҳимаҳуллоҳ шатранж ўйнашлик ҳақида: «У ҳаромми ёки жоизми?», дея сўралдилар. Роҳимаҳуллоҳ шундай жавоб бердилар: «Агар у сабабли намозни ўз вақтидан ўтказиб юборса ёки уни эваз учун ўйнаса, бас, у ҳаромдир. Акс ҳолда эса шофеъийлар наздида макруҳ, у кишидан ўзгалар наздида эса ҳаромдир…»» («Кабоир» (89-90)).\nШатранжни ҳақиқий ўзи ёки компютер жиҳозларида ўйнашлик ўртасида фарқ йўқдир. Бари ҳаром эканини тақозо қиладиган маъно мавжуд эканига кўра ҳаромдир.\n«Кимда-ким шатранжни ақл-заковатга фойдаси бор деб даъво қилса, ушбу сўзга эътибор берилмайди. Зеро, у ҳақиқат бўлмай балки хаёлга асослангандир. Валлоҳу Аълам» (Шайх Фаҳд ибн Абдурроҳман Яҳё. Қусайм университети тадрис ҳайъати аъзоси).\nИлмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси савол берилди: Шатранжнинг ҳукми нима? Агар уни ўйнашликдан мақсад вақтичоғлик қилиш ва зеҳнни чархлашлик бўлса?\nЖавоб: «Қандай мақсадда бўлишидан қатъий назар шатранж ўйнашлик жоиз эмас. Хоҳ эваз учун ёки эвазсиз бўлсин. Сабаби унинг кетидан кўплаб фасодлар келади» (Фатво № 3900).\n/ Кутубхона / Турли мавзулар / Шатранж (шахмат) ҳақида


Ўзбекистон мусулмонлари идораси: Пандемия вақтида Қурбон ҳайити намози мусулмонларнинг зиммасидан соқит бўлди — Sof.uz\n25.07 12:39 883 Ўзбекистон\n«Жуфтга қасам»даги «жуфт»дан мурод, зулҳижжа ойининг ўнинчи куни, «тоқ»дан мурод эса тўққизинчи кунидир. Имом Нисобурий айтадилар: “Аллоҳ таолонинг ушбу ўн кечага қасам ичиши, бу кунларнинг нечоғлик шарафли ва улуғ кунлар эканига далолат қилади ва унда дунёвий ва ухровиий манфаатлар борлигини кўрсатади.\nКоронавирус пандемияси сабаб карантин ҳолатида ҳайит намози ўқилмаётгани учун қурбонликни тонг отгандан бошлаб қилиш жоиз бўлади. Юртдошларимиз ҳайит куни бомдод намозини ўқиганларидан сўнг, қуёш чиққандан кейин 4 ракат Зуҳо намозини ўқиб, кейин қурбонлик қилсалар, яна ҳам савобли бўлади. Қурбонлик қилиш ҳайитнинг 3-кунига қадар давом этади.\nАзиз юртдошлар, Аллоҳнинг раҳмати ва баракоти ёғилиб турган ушбу кунларда, қалбимиз юмшаб, ихлосимиз ортиб турган лаҳзаларда дуо қилайлик. Халқимизни, жонажон Ватанимизни офату кулфатлардан, балою қазолардан Ўзи сақлаб, ҳаётимизни бунданда фаровон қилсин.\nВассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва баракотуҳу"\nЎзбекистон мусулмонлари идораси Уламолар Кенгаши.\n2020 йил 25 июл\nҚурбон ҳайити фатво Ўзбекистон мусулмонлари идораси карантин Коронавирус эффекти\n8.08 15:11 1521\nБугун, 10:18 1385\n8.08 18:13 1572 Ўзбекистон\n8.08 12:59 910 Ўзбекистон