Уйланиш ҳаром бўлган аёллар (2)\nBy Шайх Саидаҳмад Нуриддин on 10/26/2017 НИКОҲ ФИҚҲ\n(3) Эрлик аёллар\nДарҳақиқат, аёл киши ўзганинг никоҳида экан унга уйланиш ҳаромдир. Аллоҳ таоло айтади: «Яна эрлик аёллар (ҳам ҳаром қилинди). (Уруш-жангларда) қўлга киритган чўриларингиз бундан мустаснодир» [Нисо: 24]. Шунингдек, модомики аёл идда сақлаётган бўлса, унга уйланиш ҳаромлиги давом этаверади. Бу борада аёлнинг эри вафот этгани ёки талоқ қилингани сабабли идда ўтиришининг, шунингдек, талоқ сабабли идда сақлаётган бўлса, талоқнинг ражъий ёки катта ёки кичик боин талоқ эканининг аҳамияти йўқ. Ҳар қандай ҳолатда ҳам иддаси тугамаган аёлга уйланиш жоиз эмас.\nАллоҳ таоло айтади: «(Уруш-жангларда) қўлга киритган чўриларингиз бундан мустаснодир». Жангда қўлга киритилган ғаниматлар ичида чўри аёллар ҳам бўлиши мумкин. Маълумки, уларнинг ичида эрлик аёллар бўлади. Бундай аёлларга ҳомиладан холи экани маълум бўлгач, яъни бир ҳайз кўргач, уйланиш жоиз. Абу Саид Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Автосга қўшин юбордилар. Қўшин душманга дуч келди ва уларга қарши жанг қилиб, ғалаба қозонди. Қўлга киритилган ўлжалар ичида аёллар ҳам бор эди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг баъзи саҳобалари уларнинг ичидаги эрлик аёлларга яқинлик қилишни гуноҳ деб санадилар. Чунки уларнинг мушрик бўлса-да, эрлари бор эди. Шунда Аллоҳ таоло «Яна эрлик аёллар (ҳам ҳаром қилинди). (Уруш-жангларда) қўлга киритган чўриларингиз бундан мустаснодир» оятини нозил қилди. Яъни, эрлик чўри аёлларнинг иддаси тугаган бўлса, сизларга ҳалолдир, дейди Аллоҳ таоло».\nЭрлик чўри аёлларнинг иддаси, агар ҳомиладор бўлса, ҳомилани туғиши билан, ҳомиладор бўлмаса, бачадоннинг ҳомиладан холи эканини билиш, яъни бир ҳайз кўриш билан ниҳоясига етади.\nНававий роҳимаҳуллоҳ айтади: «Абу Саид Худрий розияллоҳу анҳунинг «эрлик чўри аёлларнинг иддаси тугаган бўлса», деган сўзидан мақсад ҳомиладор аёл боласини туғиши, ҳомиласиз аёл бир ҳайз кўришидир».\n(А) Рожиҳ фикрга кўра, чўри аёлга яқинлик қилиш учун унинг муслима бўлиши шарт эмас. Чунки Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам уларга яқинлик қилиш учун ҳомиласини туғишини ёки бир ҳайз кўришинигина шарт қилдилар. Қолаверса, Автос жангида қўлга олинган чўри аёллар бутпараст бўлган эдилар.\n(Б) Шунингдек, кофир эр никоҳида бўлган аёл мусулмон бўлса, мусулмонлиги сабаб улар ўртасидаги никоҳ бузилади ва иддаси тугагач, унга уйланиш ҳалол бўлади. Бундай аёлнинг иддаси худди чўри аёлнинг иддаси билан бир хилдир.\n(В) Чўри аёл сотиб олган киши то аёл бир ҳайз кўрмагунча унга яқинлик қилмайди.\n(4) Уч бор талоқ қилинган аёл\nЭр киши хотинига яқинлик қилгач ёки унга яқинлик қилишидан олдин уч бор талоқ қилса, бундай аёл унга ҳаром бўлиб қолади. Шундан сўнг аёл то бошқа эркакка турмушга чиқиб, улар ўртасида жинсий яқинлик юзага келиб, сўнг эри талоқ қилиб, иддаси тугамагунча биринчи эрига қайтиши ҳалол эмас.\nМазкур ҳолатда иккинчи эркак шунчаки аёлни биринчи эрига ҳалоллаб бериш мақсадида унга уйланган бўлса, бу билан аёл биринчи эрига ҳалол бўлиб қолмайди. Чунки ношаръий ишни четлаб ўтиш учун қилинган бу ҳийла ҳаромни ҳалол қилиб бермайди. Зеро, ҳадисда шундай дейилади: «Аллоҳ таоло (уч бор талоқ қилинган аёлни эрига) ҳалоллаб берувчини ҳам, ҳалоллаб беришни сўраган (собиқ эр)ни ҳам лаънатлади».\n(5) Мушрик аёлга уйланиш\nМусулмон эркак мушрик аёлга уйланиши, муслима аёл мушрик эркакка турмушга чиқиши жоиз эмас. Аллоҳ таоло айтади: «То иймонга келмагунларича мушрик аёлларга уйланмангиз! Шубҳасиз, озод мушрик аёлдан — гарчи у сизга ёқса-да, — иймонли чўри яхшироқдир. То иймонга келмагунларича мушрик эрларга (қизларингизни) турмушга бермангиз! Шубҳасиз, озод мушрикдан — гарчи у сизга ёқса-да, — иймонли қул яхшироқдир» [Бақара: 221].\nМусулмон эркак то иймон келтирмагунча аҳли китоблардан бошқа мушрик аёлларга уйланиши ҳалол эмас. Мушрик аёллар деганда бутпараст, худосиз, (ислом динидан қайтган) муртад, даҳрий, шунингдек, қодёнийлар, баҳоийлар, дурузлар ёки алавийлар каби фирқалардан бирига мансуб аёллар назарда тутилади.\nШунингдек, муслима аёл хоҳ аҳли китоблардан бўлсин, хоҳ улардан бошқалардан бўлсин, кофир эркакка турмушга берилмайди. Аллоҳ таоло айтади: «Агар сизлар уларнинг (ҳақиқий) мўмина эканликларини билсангизлар, у ҳолда уларни кофирларга қайтарманглар! У мўминалар кофирлар учун ҳалол эмас, кофирлар мўминалар учун ҳалол эмасдир» [Мумтаҳана: 10].\n(А) Муслима аёлни кофир эрга (гарчи аҳли китоблардан бўлса-да) турмушга бериш ман қилинди. Токи кофир эр муслима аёлга хўжайинлик қилмасин. Чунки оила бошчиси бўлмиш кофир эр муслима аёлининг динига путур етказиши мумкин.\nҚолаверса, ислом динини эътироф этмайдиган эр муслима аёлга ёмон муомала қилиши мумкин. Бунинг акси ўлароқ, мусулмон эр аҳли китоб (насроний ёки яҳудий) аёлининг динини эътироф этади, исломий эътиқод ва ахлоқдан келиб чиқиб унга чиройли муомалада бўлади. Валлоҳу аълам.\n(Б) Баъзи уламоларнинг фикрича, уйланиш жоиз бўлган аҳли китоб аёлларга араб аёллари кирмайди. Чунки улар «муқаддас учлик» тушунчасини, шунингдек, Исо ва Узайрни Аллоҳнинг боласи деб эътиқод қилишади. Бундай эътиқоднинг куфр эканида шубҳа йўқ. Бироқ жумҳур уламолар фикрича, мазкур куфр эътиқодга қарамай араб аҳли китоб аёлларга уйланиш жоиз. Чунки «Сизлардан илгари китоб берилган кимсалардан бўлган ўзларини ҳаромдан сақлаган (иффатли) аёллар ҳам (ҳалолдир)» [Моида: 5] ояти нозил бўлган пайтдаги яҳуд ва насронийлар эътиқоди ҳам шундай бўлган эди. Бу фикр саҳобалардан Ибн Аббос ва Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳумларнинг фикридир.\nИбн Усаймийн роҳимаҳуллоҳ айтади: «Хулоса қилиб айтганда, жумҳур уламоларнинг фикрича, аҳли китоблар динида бўлган ва уларга мансуб бўлган аёл, гарчи «муқаддас учлик» тушунчасини эътиқод қилса ҳам, унга уйланиш ҳалолдир».\n(В) Аҳли китоб аёлларга уйланиш (иффатли бўлиш шарти билан) жоиз ва ҳалол бўлса-да, мусулмон киши улардан хотин танламагани афзал. Чунки улар мусулмон эр ва унинг фарзандлари динига путур етказиши мумкин. Қолаверса, аҳли китоб аёлга уйланиш унинг ота-онаси ва ақраболарини яхши кўриш ва уларни ўзига яқин олишга олиб боради. Ҳолбуки, мусулмон киши аҳли китобларни яхши кўришдан қайтарилган. Шу боис, аҳли китобларга уйланиш муслима аёллар учрамайдиган юртлар каби хос ҳолатларда ва тор доирада бўлиши мақсадга мувофиқдир.\nҚуйидаги ривоят аҳли китобларга уйланиш макруҳ эканига далолат қилса ажаб эмас. Унда келишича, Ҳузайфа розияллоҳу анҳу яҳудий бир аёлга уйланади. Шунда Умар розияллоҳу анҳу «аёлингни талоқ қил», деб Ҳузайфага хат ёзади. Ҳузайфа «Нега? Яҳудий аёлга уйланиш ҳаромми?», деб жавоб ёзади. Шунда Умар розияллоҳу анҳу шундай жавоб ёзади: «Йўқ, ҳаром эмас. Бироқ мен иффатсиз аҳли китоб аёлларга ҳам уйланиб кетишингиздан қўрқаман».\nАҳли китоб аёллар дорул ҳарбдан бўлса уларга уйланиш макруҳлиги янада ортади. Ҳатто баъзи уламолар уларга уйланишни ҳаром дейишган. Чунки мусулмон эркак дорул ҳарбдан бўлган аҳли китоб аёлга уйланиши натижасида душман сафининг кўпайишига ҳисса қўшган саналади. Дарҳақиқат, Ибн Аббос розияллоҳу анҳумо бу ҳақда сўралганда «(Дорул ҳарбдан бўлган аёл мусулмон эркакка) ҳалол эмас», дея, қуйидаги оятни ўқиди: «Аллоҳга ва охират кунига ишонмайдиган, Аллоҳ ва Унинг пайғамбари ҳаром деган нарсани ҳаром деб билмайдиган, ҳақ (яъни ислом) динига эътиқод қилмайдиган аҳли китоблардан иборат бўлган кимсаларга қарши то улар хорланган (мағлуб) ҳолларида ўз қўллари билан (зиммаларидаги) жизя – солиқни тўламагунларича жанг қилингиз!» [Тавба: 29]».\n(6) Тўрттадан кўп аёлга уйланиш\nАллоҳ таоло айтади: «Агар етим қизларга адолат қила олмасликдан қўрқсангиз (никоҳи ҳалол бўлган аёллардан) ўзингизга ёққанига иккита, учта, тўрттадан уйланаверинглар. Борди-ю, (улар орасида) адолат қила олмасликдан қўрқсангиз, бир аёлга (уйланинг) ёки қўл остингиздаги чўрилар билан (кифояланинг)» [Нисо: 3].\n(1) Эркак киши бир вақтнинг ўзида тўртта аёлдан кўпини никоҳида жамлаб туриши ҳаромдир. Агар тўртта аёлларидан бирини талоқ қилса, иддаси тугагач, унинг ўрнига бошқасига уйланиши жоиз. Аммо хотинларидан бири вафот этса, ҳеч қандай муддат кутмасдан унинг ўрнига бошқасига уйланиши жоиздир. Мазкур ҳолатда, баъзи авом кишилар ўйлаганидек, эр идда сақлаши ёхуд маълум муддат ўтказиб, сўнг уйланиши шарт эмас.\nИслом динини қабул қилган эрнинг тўрттадан ортиқ хотини бўлса, улардан тўрттасини қолдириб, қолганларининг жавобини беради. Бунинг учун эр энг олдин ёки энг сўнг уйланган хотинларига жавоб бериши шарт бўлмай, балки ўзи хоҳлаган хотинларини қолдириб, хоҳлаганига жавоб беради. Муҳими эрнинг никоҳида тўрттадан ортиқ хотин қолмаслиги лозим.\n(2) Аллоҳ таоло Расулига (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) тўрттадан ортиқ аёлга уйланишга, шунингдек, аёллар ўзларини у зотга ҳадя қилишларига рухсат берди. Аллоҳ таоло айтади: «(Ўзини ҳадя этган аёлга маҳрини бермасдан уйланиш ижозати) мўминлар учун эмас, холис сиз учундир» [Аҳзоб: 50].\n(3) Шиа тоифаси ҳамда баъзи зоҳирийлар бир вақтнинг ўзида то тўққизтагача хотинни никоҳда жамлашни жоиз ҳисоблайдилар. Ҳатто улардан баъзилари бу сонни ўн саккизтага етказганлар. Улар ўз фикрларини қўллаб-қувватлаш учун Аллоҳ таолонинг «ўзингизга ёққанига иккита, учта, тўрттадан уйланаверинглар» деган сўзидаги сонлар ўртасидаги боғловчини «йиғувчи» деб тушунганлар. Бинобарин, мазкур оят «ўзингизга ёққанига иккита, учта, тўртта, яъни бир вақтнинг ўзида мазкур сонлар йиғиндиси бўлмиш жами тўққизтагача уйланинглар», деган маънони ифодалайди деб талқин қилганлар. Албатта бу тушунча араб тилини яхши билмаслик оқибатида пайдо бўлган. Агар оят маъноси улар ўйлагандек бўлганида ундаги «иккита, учта, тўрттадан» деган сўзлар беҳуда гапни чўзиш ҳисобланган, унинг ўрнига Аллоҳ таоло бир сўз билан «тўққизтагача» деган бўлар эди. Зеро, беҳуда гапни чўзиш Қуръоннинг мухтасар ва мўъжизакорлигига зиддир. Аслида мазкур оят Аллоҳ таолонинг фаришталарни васф қилиб айтган «Ҳамду сано осмонлар ва ерни илк яратгувчи ҳамда (Ўзи билан бандалари ўртасида) фаришталарни икки, уч, тўрт қанотли элчилар қилгувчи Аллоҳга хос» [Фотир: 1], деган сўзига ўхшашдир. Яъни, фаришталарнинг икки қанотлиси, уч қанотлиси ва тўрт қанотлиси бор. Муфассирлардан ҳеч бири оятдан фаришталарнинг тўққизта қаноти бор экани келиб чиқади, деб айтишмаган.\nҚолаверса, бир вақтнинг ўзида тўрттадан ортиқ аёлга уйланиш жоиз эмаслигини қўллаб-қувватлайдиган ҳадислар ҳам бор. Ҳадисда келишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам никоҳида тўрттадан ошиқ аёли бор бўлган ҳолида исломни қабул қилган кишиларни аёлларидан тўрттасини қолдириб, қолганларига жавоб беришга буюрар эдилар.\n(7) Эҳромдаги шахснинг уйланиши\nҲаж ёки умра учун эҳром кийган шахс ўзи ёки ўзгалар учун никоҳ ўқиши ҳаромдир. Никоҳ ўқиган шахс хоҳ валий бўлсин, хоҳ вакил бўлсин, ўқилган никоҳ ботил бўлади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Эҳром кийган инсон никоҳланмайди ҳам, никоҳламайди ҳам, совчи ҳам қўймайди». Шунга кўра, эҳром кийган шахс уйланиши, ўзидан бошқага никоҳ ўқиши, шунингдек, бирон аёлга совчи қўйиши жоиз эмас.\n(А) Келин-куёвдан бири ёки валий эҳромдалик пайтида ўқилган никоҳ нодуруст саналиб, уни бекор қилиш учун талоққа ҳожат қолмайди. Чунки аслида бундай никоҳ шартномаси шаръан асоссиз никоҳдир.\n(Б) Агар эҳромдаги шахс ҳаромлигини билмасдан никоҳ ўқиб қўйса нима бўлади?\nБундай шахс билмагани учун гуноҳкор бўлмаса-да, бироқ никоҳ дуруст бўлмайди.\n(В) Ҳаромлигини билмаган ҳолда эҳромда никоҳ ўқилгач, аёлига яқинлик қилса ва бу никоҳдан фарзанд кўрса нима бўлади?\nҲар қандай ҳолатда ҳам янгидан никоҳ ўқитиш лозим. Туғилган фарзандлар эса шаръий фарзандлар ҳисобланиб, оталарига нисбат берилади. Чунки эр аёлига «шаръий никоҳдаги хотиним», деган ўй билан яқинлик қилган.\n(8) Зинокор аёлга уйланиш\nЭр киши тавба қилмаган зинокор аёлга уйланиши, аёл киши эса тавба қилмаган зинокор эркакка турмушга чиқиши ҳаромдир.\nАллоҳ таоло айтади: «Зинокор эркак фақат зинокор ёки мушрик аёлга уйланур. Зинокор аёлга фақат зинокор эркак ёки мушрик уйланур» [Нур: 3]. Оятнинг нозил бўлиш сабаби қуйидаги ҳадисда баён қилинган. Амр ибн Шуайб отасидан, отаси бобосидан ривоят қилишича, «Марсад ибн Абу Марсад деган киши бўлган. У (мушриклар қўлга олган мусулмон) асирларни Маккадан олиб қочиб, Мадинага олиб келар эди. Маккада Аноқ деган бир фоҳиша аёл бор бўлиб, (жоҳилият даврида) Марсаднинг ўйнаши бўлган эди. Марсад Маккадаги мусулмон асирлардан бирини асирликдан халос этишни ваъда қилган эди. Бу ҳақда Марсад шундай ҳикоя қилади: «Ёруғ кечаларнинг бирида Маккага етиб келиб, бир девор соясида яшириндим. Шунда қаердандир Аноқ пайдо бўлиб, мен яширинган девор ёнидаги шарпамни кўриб қолди. Уни олдимга юриб келганида танидим. «Марсадмисан?», деди у. «Ҳа, Марсадман», дедим. «Хуш келибсан, кел, бу кеча бизникида туна», деди Аноқ. «Эй Аноқ, Аллоҳ зинони ҳаром қилган», дедим мен. Шунда Аноқ: «Эй чодир аҳли,огоҳ бўлинглар! Мана бу киши сизларнинг асирларингизни ўғирламоқчи!», дея айюҳаннос солди. Мушриклардан саккизтаси ортимдан тушишди. Мен тоққа қараб қочдим. Бир ғорга етиб бориб, унинг ичида яшириндим. Мушриклар ортимдан қувлаб, ғор оғзига қадар келишди. Аллоҳ уларнинг кўзидан мени тўсиб, ғор оғзига келган мушриклар мени кўрмадилар. Мени тополмай ҳафсаласи пир бўлган мушриклар ғорга қараб сийдилар, ҳатто сийдиклари бошим устидан оқди. Сўнг улар ортларига қайтиб кетишди. Мен бўлсам ваъда қилган биродаримнинг олдига бордим. У жуда оғир инсон эди. Уни «Изхир» (ўсимлиги ўсадиган жой)га қадар кўтариб бордим. Сўнг (қўл-оёқларига солинган) кишанларни ечиб, у билан бирга Мадина сари йўл олдик. Йўлда баъзан уни кўтариб олдим, баъзан ўзи юрди. Шу кўйда Мадинага етиб келдик. Мадинага етиб боргач, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг олдиларига бориб: «Эй Расулуллоҳ, Аноққа уйлансам бўладими?», дедим. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам индамадилар, менга жавоб қайтармадилар. Ва ниҳоят қуйидаги оят нозил бўлди: «Зинокор эркак фақат зинокор ёки мушрик аёлга уйланур. Зинокор аёлга фақат зинокор эркак ёки мушрик уйланур. Бу (яъни зинокор аёлларга уйланиш) мўминларга ҳаром қилингандир» [Нур: 3]. Шундан сўнг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Эй Марсад, зинокор эркак фақат зинокор ёки мушрик аёлга уйланур. Зинокор аёлга фақат зинокор эркак ёки мушрик уйланур. Сен Аноққа уйланмагин».\n(А) Чинакам ва холис тавба қилган зинокор аёлга уйланиш, шунингдек, чин дилдан тавба қилган зинокор эркакка турмушга чиқиш жоиздир.\n(Б) Зинокор инсоннинг чинакам тавба қилганини унинг зоҳирдаги тақвоси ва мақтовли юриш-туришидан билиш мумкин. Баъзи уламолар зинокор аёлнинг тавбасини билиш учун пинҳона равишда уни зинога таклиф қилиб кўрилади, дейишган. Албатта, бу шариат қоидаларига зид бўлган ботил фикрдир. Зеро, инсон чинакам тавба қилган бўлиши, бироқ пинҳона гуноҳ иш таклиф қилинса, шайтон васвасасига учиши мумкин. Қолаверса, бир инсон тавба қилди дегани, энди у қайта гуноҳ ишга қўл урмайди дегани эмас.\n(В) Зинокор аёл тавба қилиб, унга биров уйланмоқчи бўлса, зино сабабли идда сақлайдими, йўқлиги хусусида уламолар ихтилоф қилганлар. Рожиҳ фикрга кўра, бундай аёл идда ўтирмайди. Негаки, идда шаръий никоҳдаги эрнинг ҳаққини ҳимоя қилиш учун ўтирилади, холос. Аллоҳ таолонинг қуйидаги сўзи шунга далолат қилади: «Эй мўминлар, агар сизлар мўминаларни никоҳларингизга олсангизлар-у, сўнгра уларга яқинлик қилишдан илгари уларни талоқ қилсангизлар, у ҳолда сизлар учун аёллар идда ўтирмайдилар» [Аҳзоб: 49]. Мазкур оят идда ўтириш собиқ эрнинг ҳаққи эканини кўрсатади. Чунки Аллоҳ таоло оятда: «у ҳолда сизлар учун аёллар идда ўтирмайдилар», демоқда.\nИбн Усаймийн роҳимаҳуллоҳ айтади: «Шундай бўлса-да, бачадонда ҳомила борлиги эҳтимолидан сақланиш учун бир ҳайз кўриб, ҳомила йўқлигини аниқлаш вожибдир. Тўғри фикр шу».\n(Г) Мазкур ҳукмлар зинокор аёл билан зино қилган эркакларга ҳам, шунингдек, ундан бошқа эркакларга ҳам тегишлидир. Зинокор эркак ва зинокор аёлнинг ҳар иккиси тавба қилишса, аёл бир ҳайз кўргач ёки ҳомиладор бўлса, бола туққач, икковлари турмуш қуришлари жоиз. Зинодан туғилган бола эрга нисбат берилмай, балки фақат онасига нисбат берилади. Баъзи инсонлар зинокор эркак ўз хатосини тузатиши учун зино қилган фоҳиша аёлига уйланишга мажбур деб ҳисоблайдилар. Бироқ бу фикр эгалари мазкур ҳолатда кишининг зино пайтидаги эркаклик суви шаръий никоҳдан кейинги эркаклик сувига аралашиб кетишига парво қилмайдилар. Албатта бу фикр шариат аҳкомларидан йироқдир. Гарчи зинокор аёлга у билан зино қилган эркак уйланса-да, зино шаҳватидан пайдо бўлган бола зинокор отасига нисбат берилмайди.\n(Д) Эрлик аёл зинога қўл урса, шу қилмишининг ўзи биланоқ эр-хотин ўртасидаги никоҳ бузиладими-йўқми?\nРожиҳ фикрга кўра, мазкур ҳолатда никоҳ бузилмайди. Бироқ эр зинога қўл урган аёлини никоҳида қолдириши афзалми ёки талоқ қилганими?\nИмом Аҳмад бундай аёлнинг жавобини беришни мустаҳаб санаб, шундай деганлар: «Бундай аёл эрининг тўшагини булғамаслиги, бировлардан бола орттириб, эрига нисбат бермаслигига кафолат йўқ».\nАлбатта, бундай аёлни талоқ қилиш шарт бўлмай, балки мустаҳаб холос. Зинога қўл урган аёл эрининг никоҳида давом этиши тўғрисида Шавконий роҳимаҳуллоҳ шундай дейди: «Инсон зинога қўл урган хотинини никоҳида қолдириши жоиз. Бироқ у зинокор аёлга уйланиши ҳаромдир». Демак, эркак кишининг бошиданоқ зинокор аёлга уйланиши билан, уйлангач, зинога қадам қўйган аёли билан яшаши ўртасида фарқ бор. Зинокор аёлга уйланиш ҳаром бўлса, зино қилиб қўйган хотин билан никоҳда давом этиш жоиздир. Шундай бўлса-да, имом Аҳмад айтганларидек, бундай хотинни талоқ қилиш афзалдир.\nОзод эркак қуйидаги муайян шартлар асосида чўрига уйланиши жоиздир:\n(А) Уйланмоқчи бўлган чўрининг аҳли китоб эмас, балки фақат муслима бўлиши. Шунга кўра аҳли китоб чўрига уйланиш дуруст эмас. Бироқ аҳли китоб чўрига эгалик қилиши ва унга жинсий яқинлик қилиши жоиз. Аммо мусулмон эркак хотин сифатида фақат муслима чўринигина никоҳига олиши мумкин.\n(Б) Хотинсизлик сабабли зарар кўришдан қўрқиши. Яъни инсон уйланмаса фитнага учраб қолишдан, гуноҳга қўл уришдан қўрқсагина чўрига уйланиши жоиз.\n(В) Озод аёлга бериладиган маҳрга ёки чўри сотиб олишга қодир бўлмаслик. Бунга Аллоҳ таолонинг қуйидаги сўзи далолат қилади: «Сизлардан кимда-ким озод мўмина аёлларга уйланиш имкониятига эга бўлмаса, у ҳолда қўлларингиздаги мўмина чўрилардан бирига уйланаверсин… Бу (яъни чўриларга уйланиш рухсати) орангиздаги бузилиб кетишдан қўрққан кишилар учундир…» [Нисо: 25].\n(1) Қул то озод қилинмагунча ўзининг аёл хўжайинига уйланиши жоиз эмас. Бунга уламолар ижмо қилишган.\n(2) Шунингдек, хўжайин, то озод қилмагунча, ўзининг чўрисига уйланиши жоиз эмас. Хўжайин чўрисини озод қилишни унга бериладиган маҳр ўрнида ҳисоблаши жоиз.\n(3) Озод аёл фарзандининг қулига турмушга чиқиши жоиз. Аллоҳ таоло айтади: «Мана шулардан бошқа аёлларга зино қилувчи бўлмаган ҳолингизда молларингизни маҳр қилиб бериш эвазига уйланишга ҳаракат қилиш сизлар учун ҳалол қилинди» [Нисо: 24].\n(4) Никоҳ шартномаси сабабли жинсий яқинлик қилиш ҳаром бўлган бирон аёлга чўрилиги сабабли жинсий яқинлик қилиш ҳам ҳаром бўлади. Бундан кофир аёллар мустасно бўлиб, озод эркак киши унга уйланиши жоиз бўлмаса-да, бироқ уни чўри қилиб олиши мумкин. Шунингдек, мушрик аёлларни чўри қилиб олиш жоиз. Бироқ уларга уйланиш жоиз эмас.\n Муслим (1456), Абу Довуд (2155), Термизий (1132, 3017) мухтасар ҳолда ва Насоий (6/140) ривояти.\n «Шарҳи Муслим» (10/35).\n Қаранг: «Зодул маод» (5/132-133).\n Саҳиҳ: Абу Довуд (2076), Термизий (1119), Ибн Можа (1935) ривояти. Албоний «Саҳиҳул жомеъ»да (5101) саҳиҳ деган.\n Қаранг: «Сунани Байҳақий» (9/217).\n Шофеий «Ал-ум»да (5/9) ривоят қилган.\n «Аш-шарҳул мумтеъ» (5/219).\n Саҳиҳ: Саид ибн Мансур (716), Ибн Абу Шайба (3/474), Байҳақий (7/172) ривояти. Албоний «Ал-ирво»да (1889) саҳиҳ деган.\n Абу Довуд (2241), Ибн Можа (1952), Дорақутний (3/270) ривояти. Ҳадисни Албоний «Ал-ирво»да (1885) ҳасан деган. Шунингдек, мазкур маънодаги ҳадис Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ҳам келган.\n Муслим (1409), Абу Довуд (1841, 1842), Термизий (840), Насоий (5/192), Ибн Можа (1966), Аҳмад (6/30) ривояти.\n Ҳасан: Абу Довуд (2051), Термизий (3177), Насоий (6/66) ривояти. Ҳадисни Албоний «Ал-ирво»да (1886) саҳиҳ деган.\n «Аш-шарҳул мумтеъ» (5/215).\n Қаранг: «Ал-муғний» (6/604).\n «Найлул автор» (6/284).\nAvvalgi maqola63-дарс. Ҳанафий фиқҳи: “Товардаги айбларга оид ҳукмлар, жоиз-ножоиз ва макруҳ савдо сотиқлар” (Шайх Содиқ Самарқандий)\nKeyingi maqola Савол-жавоб: “Акса урганимизда ғайри динлар “соғ бўлинг” дейишса уларга қандай жавоб қайтарамиз” (Шайх Содиқ Самарқандий)


ТИВда Европа Иттифоқи парламeнти дeлeгацияси билан учрашув ўтказилди – Газета.uz\nТИВда Европа Иттифоқи парламeнти дeлeгацияси билан учрашув ўтказилди\nЎзбекистон Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов Европа парламентидаги Европа халқ партияси фракциясининг германиялик аъзолари делегацияси билан учрашди.\nLotinchada 22 август 2018, 14:48 Сиёсат\n2018 йилнинг 21 август куни Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов Европа парламентидаги Европа халқ партияси фракциясининг германиялик аъзолари делегацияси билан учрашди. Бу ҳақда ТИВ матбуот хизмати хабар берди.\nСуҳбат давомида «Ўзбекистон — ЕИ» шаклидаги ҳамкорликнинг ижобий ривожланиши нуқтаи назаридан Ўзбекистон ва Европа Иттифоқининг парламентлари тузилмалари ўртасидаги алоқаларни мустаҳкамланаётгани мамнуният билан қайд этилди.\nФақатгина сўнгги бир йил давомида ЕИнинг ташқи ишлар ва хавфсизлик сиёсати бўйича Олий вакили Федерика Могерини Ўзбекистонга икки марта ташриб буюрди ва мамлакатимиз раҳбарияти билан самарали музокаралар ўтказди. Бошқа соҳалар, жумладан ишбилармон доиралари, давлат ва нодавлат ташкилотлари, таълим, маданият ва санъат соҳалари вакиллари ўртасидаги алоқалар ҳам сезиларли фаоллашди.\nУчрашувда икки томонлама тадбирларни ўтказиш бўйича аниқ таклифлар берилди, шунингдек, қўшма кун тартибидаги бошқа масалалар, халқаро ва минтақавий муаммлолар юзасидан фикр алмашилди.


12:17Йович "Манчестер Юнайтед"га ўтмоқчи 0 11:50Чемпионлар Лигаси-2020/21. 4та дебютант 7 11:28Зинченко ушбу трансферлар ойнасида "Манчестер Сити"дан кетмайди 0 11:05"Арсенал" Партининг шартномасидаги товон пулини тўлашга тайёр 0 10:54Coca Cola Суперлигаси. Сентябрь ойи лауреатлари 4 10:41"Тоттенхэм" Винисиусни ижарага олмоқчи 5 10:319 ёки 10 - Шомуродов "Женоа"да қайси рақамни танлайди? 49 10:18Қўшалоқ байрам муборак бўлсин, Улуғбек Мирзаев 7 10:18Шомуродов "Женоа" билан 4 йиллик шартнома имзолайди. Тиббий кўрик - эртага 21 10:10Coca Cola Суперлига. Бугун АГМК Термизда меҳмон, "Бухоро" "Навбаҳор" билан ўйнайди 18 09:58Зидан: “Майдонда ҳамма нарса ишлаши учун доимий равишда таркибга ўзгартиришлар киритиб борамиз” 1 09:44Гвардиола: “Сити” айни дамда ўзининг энг яхши жисмоний ҳолатидан жуда узоқда” 4 09:34Байрамингиз муборак бўлсин, азиз устозлар! 1 09:27Лука Йович “Реал”дан кетадими? Зидан жавоб берди 2 09:20Флик: “Ўз ишимизни ўзимиз қийинлаштириб қўйдик” 2


Янгиликлар – Yakkabog' tuman hokimligi\nВилоят ҳокими туман ва шаҳарлардаги коронавирус билан боғлиқ вазиятлар…\nМаданият Таълим Жамият Сиёсат Спорт Туризм Иқтисодиёт\nЎзбекистон Республикасида инсон ҳаёти ва фаолиятининг барча соҳаларида мажбурий меҳнатнинг олдини олиш ва унга тўлиқ барҳам беришга доир аниқ ҳамда амалий чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Ўзбекистон Республикаси Конституциясида ва бошқа…\nФЕРМЕРЛАРГА СТАТИСТИК ИМТИЁЗЛАР\nХалқимизни устини бут, дастурхонини тўкин қиладиган, едириб тўйинтирадиган бу сўзсиз деҳқондир. Шу боис Юртбошимиз ўзининг кўплаб маърузаларида деҳқон бой бўлиши юзасидан қимматли фикрлар билдириб, уларнинг меҳнатини қадрлашини уқтириб…\nКИТОБИ БОР УЙНИНГ ОФТОБИ БОР\nКитоблар инсоннинг миллий ва дунёвий илм олишида, тафаккур қилишида энг бебаҳо хазина, тенгсиз маънавий кучдир. Китоб борки, инсоният ривожланади. У орқали болалар эртаклар оламига киради. Эзгулик ва ёвузликни фарқлаб улғаяди. Китоб…\nТАЪЛИМ-ТАРБИЯНИНГ МУҲИМ ЎРНИ\nБолани вояга етказиш қийин, тарбиялаш-унданда қийин. Таълим бериш эса янада масъулиятли вазифадир. Ота-оналар фарзандига шеър ёдлатмайди. Бу уларнинг қўлидан келади, лекин хаёлига келмайди. Оддий одам болага бирор нарсани тушунтиргунча…\nЁШЛАР КУНИ НИШОНЛАНДИ\n30 июнь - Ёшлар куни муносабати билан туман ҳокимлигида тадбир бўлиб ўтди. Тадбирни кириш сўзи билин очган туман ҳокими Лутфидин Абдуллаев туман ёшлари вакилларига самимий тилакларини билдирар экан, Президентимиз ташаббуси билан ташкил…


625 марта ўқилди\nСаноат намуналарига буюмнинг ташқи кўринишини белгилайдиган унинг бадиий-конструкторлик ечими тааллуқлидир. Буюм деганда саноат ёки ҳунармандчилик ишлаб чиқарилишидаги исталган буюм, хусусан таркиблардан тузилган буюм, таркиблардан тузилган буюмни йиғиш учун мустақил компонентлар тушунилади.\nСаноат намунаси сифатида талабнома берилган объектга, агар у янги ва оригинал бўлса Агентлик томонидан рўйхатга олиниб патент берилади ва ҳуқуқий муҳофаза қилинади.\nЎзбекистон Республикаси патентини бериш тўғрисида саноат намунасининг муаллифи (ҳаммуаллифлари) ва номига патент сўралаётган шахс, шунингдек, уларнинг яшаш жойлари ва турар жойлари кўрсатилган ариза;\nбуюм, макет ёки расмни акс эттирган, буюмнинг ташқи кўриниши ҳақида тўлиқ атрофлича тасаввур берадиган тасвирлар жамламаси (буюмнинг тасвири фотосуратлар ёки бошқа кўринишда тақдим этилиши, шу жумладан компьютер графикаси воситасида бажарилган бўлиши мумкин);\nсаноат намунасининг муҳим аломатлар мажмуини ўз ичига олган тавсифи;\nбуюмнинг умумий кўринишининг чизмаси, эргономик схемаси, конфекцион картаси, агар улар саноат намунасининг моҳиятини тушуниш учун зарур бўлса;\nПатент олиш учун топширилган талабномаларга белгиланган миқдорда патент божи тўланганини тасдиқловчи ҳужжат ёки патент божини тўлашдан озод қилиш учун ёхуд унинг миқдорини камайтириш учун асосларни тасдиқловчи ҳужжат илова этилади.\nТалабнома берганлик учун, патент беришга, расмий экспертиза ўтказишга ва маълумотларни эълон қилишга талабнома бериш битта ихтирога - БҲМнинг 1 баравари.\nСаноат мулки объектига патент бериш:\nСаноат мулки объектига патент бериш объект рўйхатга олинганлиги ҳақидаги маълумотлар расмий ахборотномада эълон қилинган санадан эътиборан 10 (ўн) кун ўтганидан кейин Агентлик томонидан амалга оширилади.\nЎзбекистон Республикаси «Ихтиролар, фойдали моделлар ва саноат намуналари тўғрисида»\nСаноат намунасига Ўзбекистон Республикаси патентини бериш учун талабнома тузиш, топшириш ва кўриб чиқиш Қоидалари


Саратон ривожланишига қарши самарали бўлган маҳсулот 19-10-2021, 16:02 | Zamin.uz\n12:50 / 04.03.2019\nСаратон ривожланишига қарши самарали бўлган маҳсулот\nТафтс Университети (АҚШ) олимлари аниқлашича, помидор таркибидаги ликопин каротиноидли пигменти жигарнинг ёғ босиш (ёғ гепатози) касаллиги, саратон ва яллиғланишнинг ривожланиш хавфини камайтиради. Бу ҳақда MedicalXpress'га таяниб Kun.uz хабар бермоқда.\nБундан ташқари, олимларнинг кўрсатишича, помидор кукуни алоҳида ликопинга қараганда анча самарали бўлган. Бу витамин Е, витамин С, фолатлар, минераллар, феноль бирикмалар каби бошқа фойдали бирикмалар помидорда мавжуд экани билан изоҳланади. “Замин” янгиликларини “Telegram”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Ҳаёт тарзи » Саратон ривожланишига қарши самарали бўлган маҳсулот


Ўзбекистонда 1 апрелдан COVID-19 га қарши оммавий эмлаш бошланади. Кимлар биринчи эмланади? | Qalampir.uz\nЎзбекистонда 1 апрелдан COVID-19 га қарши оммавий эмлаш бошланади. Кимлар биринчи эмланади?\nЖамият\t29 Март 15:31 5863\nЎзбекистонда жорий йилнинг 1 апрелидан аҳолини COVID-19 коронавирус инфекциясига қарши эмлаш ишлари бошланади. Бу ҳақда Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати раҳбари ўринбосари Нурмат Отабеков маълум қилди.\n“Ўзбекистонда коронавирусга қарши оммавий эмлаш тадбирлари 2021 йилнинг 1 апрелидан бошланади. Биринчи галда 65 ёшдан юқори ёшда бўлган шахслар ва тиббиёт ходимлари эмланиши режалаштирилмоқда”, деган Нурмат Отабеков мамлакатда эмлаш жараёнларига тайёргарлик ишлари якунланаётганини таъкидлаб.\nЎзбекистонда биринчилардан бўлиб, айнан коронавирус касаллигига чалинган беморлар билан мулоқотда бўлиш орқали касалликни юқтириб олиш эҳтимоли юқори бўлган тиббиёт ходимлар эмланади.\nОтабековга кўра, булар қуйидагилар:\nБирламчи бўғин, амбулатория ва поликлиника хизмати ходимлари.\nАввалроқ, мамлакатда биринчилардан бўлиб коронавирусга қарши эмланадиган тоифалар белгиланганди. Уларнинг орасида тиббиёт ходимларидан ташқари, ўқитувчи, МТТ ходимлари, ҳарбийлар ҳам бор эди. Дастлабки босқичда 4 млндан ортиқ одамни эмлаш режалаштирилган.\n30 Ноябрь 10:55 65687\n02 Декабрь 14:45 49063\n30 Ноябрь 19:09 34325\n02 Декабрь 20:14 33258


Нима учун одамлар билан мулоқот қилишни ўрганган маймунлар уларга битта ҳам савол бермади\nБизни ўраб турган ҳайвонлар биз қилаётган жуда кўп ақлли нарсаларни қилишлари мумкин. Улар турли вазифалар учун воситалардан фойдаланишлари, муаммоларни ҳал қилишлари ва мулоқот қилишлари, қизиқиш уйғотишлари, бирлашишлари, келажакни режалаштиришлари мумкин. Бундан ташқари, ҳайвонларнинг аксарияти турли ҳис-туйғуларга ега: ёлғизлик, қўрқув, қувонч, мағрурлик ва бошқалар.\nБиз маймунларни одамлар билан мулоқот қилишни ўргатиш учун имо-ишора тилидан фойдаланишга ўргатдик. Унинг ёрдами билан улар саволларга жавоб беришлари, ҳис-туйғуларини ва ҳатто фикрларини ифода етишлари мумкин. Енг ёрқин мисоллардан бири-Cоcо исмли Gorilla, ИҚ 95 ҳақида еди! Cоcо 2000 инглизча сўзларни ўрганди ва имо-ишора тили ёрдамида одамлар билан осонгина мулоқот қилиб, хоҳлаган нарсаларини ифода етди. Бироқ, маймунлар билан мулоқот қилишнинг барча вақтлари учун уларнинг ҳеч бири битта савол бермади.\nБу ҳеч қандай маймунларнинг қизиқмаслигини англатмайди. Бу фақат маймунларнинг онгида биз билишимиз мумкин бўлган нарса бор, деб ўйламайди, лекин улар йўқ. Бу маймунларнинг ақл назариясига эга эмаслигини кўрсатиши мумкин.\nАқл назарияси-бу турли одамларнинг турли хил онгга эга эканлигини тушунишдир. Бошқа бир киши сизда мавжуд бўлмаган маълумот ёки билимга эга бўлиши мумкин. Буни тушуниш инсонга ривожланишга кучли туртки беради. Лекин одамлар ақл назарияси билан дарҳол туғилмайди. Бола биринчи марта ақл назариясини ривожлантирганда, у "Салли ва Энн тести"деб номланган тажрибани ўрганишга имкон берди.\nСалли ва Энннинг синови\nЭксперимент жараёнида олимлар болаларга Салли ва Энн ҳақидаги ҳикояни айтиб беришади. Саллининг саватчаси бор, Энн қутиси бор. Уларга шакар берилади. Салли ширинликни олади ва уни саватига қўяди, кейин хонани тарк этади. Салли хонада бўлмаса-да, Энн саватга яқинлашади, шакарни чиқаради ва уни қутига ўтказади. Салли хонага қайтиб келганида, олимлар болаларга: "Салли ўз шакарини қаердан излайди?»\nШубҳасиз, Салли саватдаги нозиклигини қидиради, у Энннинг шакарни қутига солиб қўйганини билмас эди. Аммо тўрт ёшга тўлмаган болалар, Салли дарҳол Энн қутисига қарайди, чунки у ерда шакар бор. Болалар ширинликни яширганини кўрдилар, улар бу маълумотга эга, шунинг учун Салли нима учун бир хил билимга эга эмас? Кичик болалар, уларнинг ақлий жараёни ва бошидаги маълумотларнинг Салли эга бўлган маълумотидан фарқ қилишини тушунишмайди. Худди шундай, биз билан мулоқот қила оладиган маймунлар биз билмаган нарсаларни билишимиз эҳтимолини тан олмайди.\nБиз ҳаммамиз унинг идрокига жуда чекланган. Ер юзида ҳеч ким бутунлай объектив дунёга қарамайди. Биз унинг Қуалиядан деворларнинг катта қисми орқасида ўз фикримиз билан ёпилганмиз. Биз сиз билан рози бўлишимиз мумкинки, океандаги қуёш ботиши ажойиб ва чиройли ранглар билан ўйнайди, лекин мен сизнинг онгингизга кира олмайман ва қуёш ботишини кўриб турган рангларнинг қандай тошишини ва шу билан бирга нимани бошдан кечираётганингизни кўришим мумкин. Бироқ, бу ҳақда сиздан сўрашингиз мумкин. Шунинг учун тез-тез саволлар беринг. Саволлар ҳар доим янги нарсаларга олиб келади ва жавоблар ҳар доим янги саволларга олиб келади.\nМатериаллар Николай Мерзляков томонидан танланган.


Роналдуга Примеранинг ўтган мавсумдаги энг яхши тўпурарига аталган соврин топширилди » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nРоналдуга Примеранинг ўтган мавсумдаги энг яхши тўпурарига аталган соврин топширилди\nКомментариев: 0 Просмотров: 285 Дата: 9-02-2016, 13:30 Мадриднинг «Реал» клуби ҳужумчиси Криштиану Роналду Испания футбол лигасидаги энг яхши тўпурарга бериладиган Пичичи соврини билан тақдирланди, деб хабар қилади «Корреспондент.net». «Мен бу совринни ‘Реал Мадрид’ жамоасининг барча ходимларига, мен билан ҳар куни ишлайдиган кишиларга ва шерикларимга бағишлайман. Мен учун бу дунёдаги энг яхши лига ва бу ерда туриб, ўз изимни қолдириш мен учун катта шараф», — деди Роналду. Шуни қайд этиш жоизки, мукофот Бильбаонинг «Атлетик» клуби футболчиси Пичичи лақаби билан машҳур Рафаэль Морено Арансади шарафига номланган ва уни Испаниянинг Marca газетаси топширади. Роналду Испания Примерасининг 2014/15 йилги мавсумида жами 48 та гол киритди. Унинг қўлга киритган Пичичи совринлари сони учтага етди. - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


Мансурбек Сулайманов, мактаб директори:\n— Бугунги кунда ёшларнинг китоб ўқишни ёктирмасликларини ҳатто яширмайдилар. Буларга сабабчи уларнинг ота-оналари. Кайси ота-она бугун ўйда китоб ўқиб, ўз фарзандига намуна бўла олаяпти? Кўпчилиқ китобни севиб ўқимаслигини интернет, замонавий ахборот технологияларининг ривожланиб бораётгани билан изоҳлайди. Албатта, буни инқор этиш кийин. Лекин интернет, мобил алоқа бўлмаган бир замонларда китоб дўконларидан ҳаридорларнинг қадами ўзилмаган. Бугунги кунда аксинча. Қамдан-қам китоб, журнал сотиб олишади. Лекин китобга мухаббати бор инсонни замонавий муъжизалар чалгита олмайди.\nДилоромхон Кулиева, ўқув-тарбиявий ишлар бўйинча директор ўринбосари:\n— Ўқиш – бу информация олиш дегани эмас. Информация интернет ёки дарсликлардан олинади. Китоб эса бизга маънавий озука беради. Ёшликдан китоб ўқишни ўзига одат қилмаган, мехр куймаган инсон ҳеч нарсага арзимайди. Хаётида бирон роман, қисса ёки достонни ўқимаган, уларни ким ёзгани билан кизикмаган инсонлардан нимани қутиш мумкин?\nШуни унутмаслик керакки бадиий адабиёт аввало киши маънавиятини юксалтиради, одамийликка ўргатади, инсоний туйгуларни тарбиялайди. Ўқишдан туҳтаган одам фикрлашдан ҳам туҳтайди.\nҲозирда ёшларнинг кулларида “сотка”, қулокларида “плейер”, “доллар”, “евро” деган сўзлар… Ана шу нарсалар ёшларни чалгитмокта, тарбиясини бузмокта. Тарбияни таълимдан, таълимни тарбиядан ажратиб бўлмайди. Таълим ва тарбия энг аввало китобдан бошланади. Бу масала биз ота-оналар, устозлар уйлаб курадиган жиддий масала. Модомиқи “Болалар – келажагимиз” экан, бу муаммога жиддий карайлик!\nРахимахон Газиева, 11-синф ўқувчиси:\n— Бу саволга жавоб топиш кийин эмас. Чунки кўп тенгдошларимиз бекорчи нарсаларга, айникса интернетларга кўп вақт ажратишади. Ёшлар дарсликдан бошка китоб ўқишмайди. Бунга яхши адабиётларнинг деярли йўқлигини сабаб қилиб курсатиш мумкин. Качонгача 50-60 йил аввалги китобларни ўқиймиз? Янги, бизни ҳайратга соладиган асарлар керак. Баъзида ота-оналарни ҳам сабабчи килиб курсатиш мумкин. Аввалари ота-оналар фарзандларинин тугилган кунларида, байрамларда китоб совга килишар экан. Ҳозирчи? Китоб урнига телефон, компьютер олиб беришмокта. Албатта, телефон ва компьютернинг фойдали томонлари кўп, аммо бизнинг китоб учун ажратиладиган вақтимизни, мехримизни тортиб олмлокда.\nСирожиддин Турсунбоев, 10-синф ўқувчиси:\n— Бу нарса мени кўпдан уйлантириб келарди. Нега ёшлар китоб ўқишмайди, уларнинг билгани интернет, агент, турли ҳил уйинлар. Балки техникани билиш ҳам яхшидир, лекин ҳамма нарса меъёрида бўлгани яхши, айтишади-ку дорини ҳам меъёрида ичиш керак. Масалан Ўмар Хаёмнинг шеърларини ўқисак, шеър тасаввуф илмида ёзилган. Ғазалнинг мазмунига етмаган инсон уни бир зумда аракҳўрга чикариш тайин. Баъзида ота-оналаримиз ҳам тилидагина китоб ўқи дейди-ю, ўзи китобни курганда асаблари таранглашади, “шуни урнига ё чеварга бориб, ё устага бориб ҳунар ўрганса, тезрок пул топса” дейишади. Ахир бизнинг бобокалонларимиз шу китобдан фойдалансин деп бизга колдирса-ю, биз булсак уни кадрсизлантириб, унга караб ҳам куймаймиз. Тарихга кайрилсак, канча юртлар билимсизликдан ўзи юрта кул булганлигини курамиз. Нахотки биз ҳам шу кунларни кутаётган булсак, нахотки тун уйкусидан озгина кечиб китоб билан сирлаша олмасак. Хаётдаги тусикларга чора излаб арзонгина китобга юзланмасак, унда бизлар кандок килиб келажак авлодга ўрнак буламиз, келажакда юртимизни кандай асраймиз.\nМуродилло Косимжонов, 11-синф ўқувчиси:\n— Дўстларим ва устозларим айтган фикрларига юз фоиз кушиламан. Лекин китоб информация олишнинг эскириб бораетган усули деб уйлайман. Замон ўзгаряпти, одамларнинг технологияга нисбатан муносабати ҳам ўзгармоқта. Масалан мен керакли маълумотларни интернетдан оламан. Бу билан биринчидан вақтим тежалади, иккинчидан излаган нарсамни бир зумда топа оламан. Китобни кулимга олиб эмас, интернет оркали топиб ўқиганлигим туфайли билимим пасайиб ёки аҳлоким бузилиб колаётгани йўқ. Бу нарса инсоннинг аввало ўзига боғлик.\n…Кизикарли ва керакли сухбатларингиз учун рахмат!\nTags: Ф.Колигова. №13


ИнтерФУТБОЛ :: Нигоҳ: Қаерда легионерлар кўпроқ?\nНигоҳ: Қаерда легионерлар кўпроқ?\nҲар йили ўтказиладиган ёзги ва қишки трансферлар билан танишган мухлисларни суюкли клублари қайси легионер билан ўз таркибини кучайтириб олгани қизиқтириши табиий. Шунингдек, уларнинг кўпчилигини топ-чемпионатлар, дейлик, АПЛ жамоаларидаги ўзгаришлар ҳам бефарқ қолдирмаслиги аниқ. Шуни инобатга олган Football-Style туманли ўлкадан ташқари, Европанинг бошқа чемпионатларидаги трансферлар статистикаси билан танишиб чиқди. Сизга тушунарли бўлиши учун Греция Суперлигасига оид маълумотни мисол тариқасида ҳавола этамиз. Бу лига вакилларининг 51,1 фоизи хорижлик футболчилар. Легионерларнинг Грециядаги энг кўп вакиллари - испанлар (12,9 фоиз ёки 30 нафар). Хуллас, бошладик.\nАПЛ (Франция - 9,8 фоиз)\nБу рақам ҳеч кимни ажаблантирмайди, ахир французларда ноёб иқтидорлар даври келган. Иқтидорли футболчилар эса, табиийки, дунёнинг энг кучли лигасида тўп суришни истайдилар. Анчадан бери шундай мақомда келаётган АПЛ яқин келажакда етакчиликни бой бермаса керак.\nТоп-клублар таркибига назар ташласак, уларда албатта Франция вакиллари борлигини кўрамиз. «МЮ»да Варан ва Погба, ЕЧЛнинг амалдаги ғолибида Канте ва Сарр, «Лестер»да ўтган мавсумнинг энг ишончли ҳимоячиларидан бири Уэсли Фофана ва Франция чемпиони Бубакари Сумарелар тўп суришмоқда. Гвардиоланинг «Сити»сида ўйнаган Бенжамен Менди айрим сабабларга кўра футболдан четлатилган.\nСўнгги трансфер дарчасида амалга оширилган энг қиммат 25та келишувнинг 5таси францияликларга тегишли, уларнинг энг қиммати Рафаэль Варан - 70 млн. евро.\nЛа Лига (Аргентина - 13,3 фоиз)\nБу кўрсаткични ҳам мантиқий жавоб орқали изоҳлаш мумкин. Азалдан испанлар Лотин Америкаси мамлакатлари билан яқин алоқадалар, қитъанинг кўп давлатлари испан тилидан расмий ёки асосий тиллардан бири сифатида фойдаланадилар. Легионерлар сони бўйича Аргентинадан кейинги ўринларни Франция, Бразилия, Уругвай ва Португалия банд этган. Аргентиналикларнинг энг ёрқин вакили Лионель Месси эди. Энди навбат узоқ вақт «Удинезе» етакчиси бўлган «Атлетико» дебютанти Родриго Де Паулга келди. 40 млн. еврога баҳоланган хавбек ватандошлари ўртасида энг қиммат футболчи.\nСимеоне шогирдларининг шоҳсупага кўтарилишига сезиларли ҳисса қўшган Анхель Корреа ҳамкорликни давом эттирмоқда. Ёзги дарчада «Тоттенхэм» вакили Эрик Ламела ҳам Ла Лигага кўчиб ўтди. Шунингдек, икки йил аввал «Севилья»нинг бебаҳо жавоҳири бўлган Лукас Окампосни ҳам унутганимиз йўқ. Умуман олганда, Пиреней вакиллари аргентиналик ўйинчилар учун 76,3 млн. сарфладилар.\n«А» серия (Бразилия - 7,9 фоиз)\nИталияда Жанубий Американинг бошқа миллати етакчилик қилмоқда. Таажжубки, бу устунликнинг ҳам ишончли асоси бор. Бразилия аҳолисининг 15 фоизи (тахминан 32 млн. киши) ўзининг италияликлар авлоди эканлигини яширмайди. Шу тариқа «карнавал ва сериаллар» салтанати келиб чиқиши италиялик бўлган кишилар сони бўйича иккинчи ўринга чиқиб олди. Биргина Сан-Паулунинг ўзида 6 млн.га яқин италиялик истиқомат қилмоқда.\nҲозирда дунёнинг етакчи плеймейкерларидан бири бўлган Жоржиньо ҳам Бразилиядаги италияликлар сулоласидан. У Неаполдаги ёрқин ўйини эвазига шуҳрат қозонди. «А» серия жамоаларида ҳозир жуда кўп бразилиялик легионерларни учратиш мумкин:\nАртур, Алекс Сандро, Данило каби таниқли ўйинчилар «Ювентус»да, Луис Фелипе «Лацио»да, Рожер Ибаньес «Рома»да тўп суришмоқда. Ёзда «Сассуоло» «Гремио»дан Матэус Энрикени сотиб олди. Энг қиммат баҳодаги бразилиялик (40 млн. евро) мақоми эса «Барселона»нинг собиқ ярим ҳимоячиси Артурда.\nБундеслига (Франция - 12,4 фоиз)\nНемис клублари кўпинча ёш иқтидорлар учун чинакам трамплин вазифасини адо этадилар. Юлдуз мақомига кўтарилиб олган франциялик футболчининг Германияга келиши - жуда кам кузатиладиган воқеа. Фақат «Бавария» бундан мустасно, албатта. «Вольфсбург» сафига қўшилган 31 ёшли Жошуа Гилавоги франциялик легионерлар оқсоқоли. У бундан 5 йил аввал «Атлетико»дан «бўрилар» таркибига ўтганди.\nҚолган французларнинг барчаси ёш иқтидорлар. 21 ёшли Максанс Лакруа ҳам «Вольфсбург»да, «Бавария» иқтидорли Дайо Упамеканони «Лейпциг»дан тортиб олиб, «буқалар»ни «Страсбур» вакили Муҳаммад Симаканни таклиф этишга мажбур қилди. Бу йигитлар ҳали 23га ҳам чиқишмаган. Улар орасида 25 ёшли Кингсли Коман юксак савияси билан ажралиб туради. Немис портали уни 65 млн. еврога баҳоламоқда. Ундан кейинги ўринларни Упамекано (60 млн.) ва Люка Эрнандеслар (45 млн.) банд этишган. Мюнхен ташқарисидаги французлар орасида 43 млн.ли Кристофер Нкунку пешқадам.\nЛига 1 (Сенегал - 8 фоиз)\nЎйлашимизча, бу ерда муҳокамага ўрин йўқ. Агар франциялик скаутлар ва мактаблар бўлмаганида, футбол олами африкалик афсунгарларнинг каттагина қисми маҳоратидан бебаҳра қолган бўларди. Бундан ташқари, жуда кўп сенегалликлар Франция фуқаролигини ҳам қабул қилишган. Лекин Дешам жамоасидаги рақобат ўта юқори бўлгани боис, терма жамоа миқёсида тарихий ватанлари шарафини ҳимоя қилишга мажбурлар. Бунга мисол тариқасида Сенегал термасининг Лига 1даги энг қиммат вакили бўлмиш Абду Диаллони кўрсатиш мумкин. Бу йигит Франциянинг 16дан 21 ёшгача бўлган терма жамоаларида тўп сурган бўлсада, асосий терма жамоадан жой ололмади. Шу сабабли, 2021 йилнинг мартида футболдаги фуқаролигини ўзгартиришга мажбур бўлди.\nАлбатта, худди Германиядаги французлар каби, Франция сенегаллик футболчилар учун профессионал майдондаги илк қадам мақомида қолмоқда. Шу боис, Лига 1да номдор ўйинчилар йўқ. Тўғри, Бельгияда ўзини кўрсата олган «Монако» ўйинчиси Крепин Диатт, қачонлардир «Лацио» сафида «А» серияни ёндирган клубдоши Кейта Бальде ва «ПСЖ»да улкан ҳажмдаги «қора ишлар»ни бажараётган Идрисса Гуйелар бундан мустасно, албатта.\nBWIN лигаси (Бразилия - 43,1 фоиз)\nПортугалия - Европа Бразилияси. У ердаги легионерларнинг 40 фоиздан кўпроғи битта мамлакат вакиллари! Бунинг сабаби шуки, бразилиялик футбол магистрларининг аксарияти инглиз тилини билмайдилар. Бир хил тилда сўзлашадиган Португалия эса Европа футболига мослашиш учун энг қулай маскан.\n2та жамоа, аниқроғи, «Жил Висенте» ва «Портимоненсе»нинг ўзида нақ 13 нафар бразилиялик тўп сурмоқда. Пеле ватандошлари энг оз бўлган жамоа - «Боавишта»да 3 нафар. Энг қимматбаҳо легионер - «Порту» вакили Отавио (24 млн. евро) «аждаҳолар уяси»да узоқ ушланиб қолди. У 26 ёшда.\nКопа Америка-2019нинг энг яхши ёш ўйинчиси бўлмиш Эвертон ҳам, ўтган мавсумни «Тоттенхэм»да ўтказган Карлос Винисиус, «Брага»лик ноёб иқтидор соҳиби Лукас Пиазон ва «Спартак»ни ранжитган Жилберто Мораес ҳам Португалияда.\nРПЛ (Хорватия - 9,4 фоиз)\nЖафокаш лимит туфайли «суюкли» чемпионат мақомига тушиб қолган РПЛда легионерлар жуда оз - 32,2 фоиз. Шу сабабли, ундаги 9,4 фоизнинг залвори Англиядаги 9,8дан оғирроқ. Россия билан Болқон мамлакатлари ўртасидаги бозор муносабатлари яхши шаклланган, скаутлар у ердан кўплаб иқтидор соҳибларини олиб келишган. Масалан, Олич ЦСКАда, Чорлука «Локомотив»да, Плетикоса «Спартак» ва «Ростов»да мухлислар ёқимтойига айланишганди.\nШу йилнинг 31 августида «Вест Хэм»га ўтгунига қадар Никола Влашич «шахмат либослилар»нинг Россиядаги энг яхши футболчиси эди. Маҳорат бобида у нафақат «армиячилар», балки лигада тенгсиз бўлган. Transfermarkt бу вингерни 30 млн. еврога баҳолагани бежиз эмас.\nЎтган йилнинг ёзида ўзини сайёрамизнинг энг яхши ҳимоячиси деб биладиган Деян Ловрен Санкт-Петербургга борди, «Байер»нинг собиқ ҳимоячиси Тин Едвай «Локо» сафини тўлдирди. Мана 3 йилдирки, Филипп Уремович «Рубин»да, Никола Моро «Динамо»да тўп суришмоқда.


Франсия пойтахти Парижда «Қуръони Карим – қатъий илоҳий калом», мавзусида конференция бўлиб ўтди\n«Saphirnews» интернет ахборт сайти маълум қиладики, конференция Париж шаҳрининг ижтимоъий-маданий марказида бўлиб ўтди ва маҳаллий вақт билан соат 13:00 дан 20:00 гача давом этди.\nКонференцияни Париж ижтимоъий маданият марказининг мудири Larbi Kechat очиб берди. Мажлисга Париждаги «Исломий тадқиқотлар муассасаси»(IHEI)нинг етук тадқиқотчиси Жон Абдулвадуд Гуру (Jean Abd-al-Wadoud Gouraud) раислик қилди.\nЙиғинда минтақадаги сиёсий тадқиқотлар муассасаси ўқитувчиси Рашид Бензин (Rachid Benzine), исломий илмлар бўйича мутахассис котиб ва мутаржим Муҳаммад Дикоу (Mohammad Diakhou), Жазира университетининг фалсафа фанлари ўқитувчиси Абдурраззоқ Қассум (Abderrezak Guessoum)лар сўзга чиқди.\nШунингдек, коференцияда Олмониядаги мусулмон ишчилар федерал бирлашмаси раиси Мусо Митвали (Moussa Metwali), Қатар диний ишлар вазирлиги қошидаги баҳс ва тадқиқот маркази аъзоси Умар Убайд Ҳассона (Omar Obaïd-Hassanah)лар ҳам сўзладилар.


AMBiTга хуш келибсиз! | Хитойда қўрилиш бўйича семинар\nAMBiTга хуш келибсиз! Хитойда қўрилиш бўйича семинар\nХитойда қўрилиш бўйича семинар\nҚурилиш соҳаси ҳар қандай мамлакат иқтисодий ривожланиш тизимида муҳим рол ўйнайди. Мамлакат иқтисодий ўсишига эришиш – илмий-техникавий тараққиётнинг замонавий даражасига мос халқ хўжалигининг барча соҳаларида ишлаб чиқариш қувватини яратишни англатади. Аҳоли ҳаёт сифатини оширишга эришиш – бу энг аввало уларни зарур турар-жой билан таъминлашни англатади. Умуман олганда бу катта ҳажмдаги капитал маблағларни ўзлаштиришни, қурилиш соҳасининг фаолият кўрсатишини англатади.\nСўнги йилларда Ўзбекистонда янги уй-жойлар, саноат зоналари ва инфраструктурани ривожлантиришга катта эътибор қаратилмоқда. Профессионалликни ошириш учун ушбу муҳим соҳада малакали кадрларни ривожлантириш ҳам муҳим вазифа сифатида қаралмоқда.\nХалқаро алоқаларни кенгайтириш доирасида Халқаро бизнес ва технологиялар ассоциацияси (AMBiT) делегацияси 2017 йилнинг 28 июлидан 18 августига қадар Хитойда бўлиб ўтган “Қурилиш ва саноат паркларини бошқариш бўйича семинар”да иштирок этди. Тадбир Ташқи савдо вазирлиги ва «Тайда» Тяньцзинь корпорацияси томонидан ташкил этилди. Шунингдек, семинарда Иордания, Маврикия, Марокко, Тожикистон ва Кения қурилиш компаниялари вакиллари иштирок этишди.\nОхирги ўттиз йилда Хитой энг жадал ривожланаётган мамлакатлардан бири ҳисобланади ва ушбу йиллар давомида Хитой иқтисодиётининг тизими чуқур ўзгаришларни бошидан кечирди. Ахир бугунги кунда Хитой – дунёнинг иқтисодий етакчиларидан бири. Мамлакат ишлаб чиқариш соҳасида рақобатбардошликнинг бозор механизмлари билан бирга марказлашган давлат бошқарувининг кучли томонларидан фойдаланган ҳолда ўзининг иқтисодий моделини яратди. Мамлакатда ишчи кучининг арзонлиги хорижий капитални жалб этилишига сабаб бўлди.\nСеминарнинг асосий мақсади Хитойнинг иқтисодий ислоҳотларини, жумладан, қурилиш соҳасидаги тажрибасини ўрганишдан иборат бўлди. Семинар иштирокчилари махсус иқтисодий зоналарнинг қурилиш тизими билан танишдилар. Хитойда 14 та қирғоқ бўйи порт шаҳарлари, улуғ Чжуцзян ва Янцзи дарёлари делталарида 51 та шаҳар ва уездлари очилган, Цюанчжоу туманида қирғоқ бўйи махсус иқтисодий зонага айлантирилган. Ушбу тадбирлар маҳаллий ҳокимликларнинг даромад олувчи субъектларга айланиб, ҳудудни иқтисодий ривожлантиришга интилишига олиб келди ва натижада Хитой жанубий-шарқий қирғоқ бўйи туманлари иқтисодиётининг жадал ўсишига туртки берди.\n1984 йилда Тяньцзин шаҳар ҳокимлиги ривожланган ҳудудни яратиш учун 33 кв. км ер ажратади. Бу Бохай кўрфазининг денгиз қирғоқларидаги Тяньцзин шаҳридан 50 км узоқликдаги бўш ётган шўр босган ерлар эди. Давлат у ерда инфраструктурани яратган: ерлар текисланган, йўлларга асфальт ётқизилган, электр энергияси ва сув билан таъминланган, биринчи офис бинолари ва ишлаб чиқариш майдонлари қурила бошланган.\nҲукумат ривожланган ҳудудда фақат ишларнинг бошланиши учун унча катта бўлмаган маблағ ажратган, кейинчалик бюджет маблағлари амалда берилмаган. Ривожланган ҳудуд ўзи учун пулни ўзи топа бошлаган. Ўз навбатида ҳукумат имтиёзли сиёсатни қўллаб, ривожланган ҳудудга жуда катта кўмак берган.\nРивожланган ҳудуддаги маҳаллий ҳокимликлар ҳукумат органлари сифатида фаолият юритади, аммо уларда фақат битта вазифа: ривожланган ҳудудни барпо этиш, бошқа ҳукуматга оид вазифалари йўқ. Ривожланган ҳудуднинг маъмурий органлари корхоналар ишига аралашмаслик қоидаларига қатъий риоя қилади. Уларнинг вазифалари: имкон қадар яхшироқ хизматларни корхоналарга кўрсатиш. Ҳудуд пайдо бўлгандан буён қабул қилинган стратегияни тартибга солиш ва тартибни яхшилаш мақсадида 26 та маҳаллий қонунлар ва умумий қоидалар жорий этилган.\nЗамонавий саноат корхоналари ҳудудидан ташқари ёнма-ён янги технологиялар ҳудуди ҳам барпо этилган. Ривожланган Тяньцзин ҳудудига аввалига хорижий капитал ва кичик бизнес вакиллари кела бошлашди, кейинроқ трансмиллий корпорациялар ва охирида дунёнинг беш юзта йирик компанияларига кирувчи корпорациялари инвестицияларини кирита бошлашди. 2004 йилнинг охирида ривожланган ҳудудда 74 мамлакатдан хорижий инвестицияга эга 3800 та корхона қайд этилган. Ҳозирги кунда Тяньцзин шаҳри бюджетининг қарийб ярми ривожланган ҳудуд улушига тўғри келади.\nКатталиги бўйича Хитойда учинчи ўринни эгалловчи Тяньцзин мамлакат шимолий ва марказий қисмидаги йирик саноат ва молия маркази ҳисобланади. Замонавий Тяньцзин ривожланган ҳудуди қуйидагилардан иборат: 1) саноат ишлаб чиқариш ҳудуди; 2) боғланган майдон (муҳим савдо ҳудудлари); 3) янги технологиялар ҳудуди; 4) халқаро аэропорт; 5) 200 минг, 2008 йилдан буён 300 минг кемани сиғдира оладиган, Хитой шимолидаги энг йирик – Тяньцзин денгиз порти.\nСеминар иштирокчилари томонидан техник-иқтисодий ўзлаштирилган Тяньцзин тумани мисолида корхона ва инвестицияларни жалб этиш, молия ва солиқни бошқариш тизими ва сиёсати масалалари кўриб чиқилди. Фан ва техникани ривожлантириш, саноат паркларини қуриш мавзулари катта қизиқиш уйғотди. “Саноат парки” атамаси орқали бугунги кунда технологик ва инновацион марказлар (тадбиркорлик ва технологик инкубаторлар) каби кенг тарқалган структуралар тушунилади.\nТадбиркорлик инкубаторлари татбиқ этиш даражасига етказилган ва тижорий ўзлаштирилган машҳур техник ечимлар, ихтиролар, “ноу-хау” асосидаги товар ва хизматларни бозорда тарғиб қилиш, аниқ ҳудудлар иқтисодий ривожланишининг турли моделлари самарадорлигини баҳолаш ва корхоналарни ташкил этишга кўмаклашиш учун яратилади. Халқ хўжалигида технологик ва ишлаб чиқариш базасини ривожлантириш учун олимлар ва мутахассисларнинг илмий-техникавий салоҳияти, тажрибасидан фойдаланиш, инновацияларни фаол кенгайтириш учун ташкилий-жорий этиш базасини шакллантириш уларнинг асосий мақсади ҳисобланади. Технологик инкубаторлар эса бозорда салоҳиятли талабга эга мавжуд буюмлар ва технологик жараёнларни ишлаб чиқиш ёки такомиллаштириш учун яратилади.\nСеминар доирасида иштирокчилар йирик Пекин, Тяньцзинь, Шанхай ва Сучжоу шаҳарларга ташриф буюрдилар. Тадбирларнинг маданий қисми хилма-хил ва қизиқ бўлиб, қуйидаги жойларга ташриф буюришдан иборат бўлди:\nқадимий маданият кўчаси, Хайхэ дарёси қирғоқ бўйи, Биньцзяндаонинг пиёда юриладиган кўчалари, «Дахутун» савдо маркази, Буюк Хитой девори, Шанхайдаги эски Чэнхуанмяо тумани каби диққатга созовор жойлар;\nтехник-иқтисодий ўзлаштирилган Тяньцзин тумани бошқарув қўмитаси ва корхоналари, денгиз бўйидаги Биньхай тумани, Тяньцзин порти, аэропорт атрофидаги боғланиш ҳудуд, техник-иқтисодий ўзлаштирилган жанубий туман каби иқтисодий ва боғланган ҳудудлар;\n«Чжунгуаньцунь» кўргазмалар маркази, Сучжоу шаҳридаги Хитой-Сингапур саноат парки, Чжанцзян технопарки каби саноат парклари.\nТяньцзиннинг қадимий маданият кўчаси – Тяньцзиндаги энг машҳур жойда қўл иши ҳисобланган буюмлар сотиладиган эски савдо фирмалари ва дўконлар жой олган. Қадимий маданий-тарихий кўчанинг бошидан охиригача Хитой классик услубида қурилган ўзига хос бинолар ўрин олган. Кўчанинг узунлиги 600 метрни ташкил этса-да, аммо унда 100 дан ортиқ турли дўконлар жой олган. Қадимий маданий-тарихий кўчанинг қоқ марказида “Осмон маъбули” шарафига 1326 йилда бунёд этилган Тяньхоу саройи жойлашган. Барча хитойлик денгизчилар, балиқчилар ва қирғоқ бўйи аҳолиси уни ўзларининг ҳимоячилари ҳисоблайдилар.\nТяньхоу саройи сайёҳлар зиёрат қиладиган асосий жой ҳисобланади. Сарой яхши қайта таъмирланган ва ўзининг ҳашаматини тақдим этган. Ой тақвими бўйича ҳар йили 23 март – “Осмон маъбуди”ни қадрлаш кунида Қадимий маданий-тарихий кўчада Ибодат ярмаркаси бўлиб ўтади.\nБиньцзяндаонинг пиёда юриладиган кўчаси Тяньцзинь шаҳрининг энг гавжум жойларидан бири ҳисобланиб, у Чжан Цзычжун қирғоқ бўйидан бошланади ва ғарбий-жанубдаги Наньцзинлугача чўзилади. Узунлиги 2094 метрни ташкил этувчи ушбу кўчада жаҳон савдо белгилари ҳисобланган товарлар сотиладиган дўконлар, ресторанлар, маиший хизмат кўрсатиш корхоналари жойлашган.\nБиньхай тумани Тяньцзинь марказий шаҳрига бўй сунувчи туман ҳисобланади. Тяньцзиннинг учта туманини ўзлаштириш йўли орқали расман 2009 йилнинг ноябрь ойида ташкил этилган бўлиб, 1994 йилдан бери бу ҳудуд алоҳида иқтисодий ҳудуд мақомига эга.\nБиньхай тумани ҳудудида Тяньцзинь порти, иқтисодий ва техник ривожланган Тяньцзинь ҳудуди, Япониянинг автомобил йиғувчи Toyotа компанияси, Airbus компаниясининг авиация заводи, кўплаб логистик марказлар ва омборлар жойлашган.\nТяньцзинь порти Хуанхэ ва Янцзи дарёларини боғловчи Буюк Хитой каналининг шимолий чеккасида жойлашган. Тяньцзинь шимолдан, жанубдан ва ғарбдан Хэбэй вилояти билан, Пекин ҳудуди билан эса шимолий-ғарбдан чегараланган. Тяньцзиннинг шарқий ҳудуди Бохай кўрфази билан ювилиб туради. Тяньцзинни 96 км шимолий-ғарбда жойлашган Пекин билан тезюрар темир йўли боғлайди. Тяньцзиндан Далянгача 225 денгиз мили масофа.\nТяньцзинь Пекиннинг “тижорий дарвозаси” ва Хитойнинг йирик денгиз портларидан бири ҳисобланади. Аҳолисининг сонига кўра Хитойда олтинчи ўринда туради ва у ерда 14,5 млн. аҳоли истиқомат қилади. Тяньцзинь денгиз порти шаҳар иқтисодиётининг энг тез ривожланаётган сектори ҳисобланади. Маҳаллий аҳоли балиқчилик, нефт ва кимё саноати, автомобил ишлаб чиқариш, метални қайта ишлаш, машинасозлик соҳаларида банд.\nАэропорт атрофи боғланиш ҳудудига ташриф буюриш. Хитойнинг транспорт ва чегараси орқали ўтадиган йирик ҳажмдаги экспорт ва импорт инфраструктурасини тадбиркорлик фаолияти субъектларининг айрим тоифалари учун божхона текширувининг илғор усулларидан фойдаланмасдан ва жараённи соддалаштирмасдан ўз вақтида қабул қилиш ва қайта ишлаш мумкин эмас эди. Хитойнинг боғлаш ҳудуди номини олган, алоҳида солиқ ва божхона мақомига эга махсус ҳудуд ушбу муаммонинг муваффақиятли ечими бўлди.\nБоғлаш ҳудудида юкларни дастлабки қайта ишлаш, божхона тозаловига қадар экспорт-импорт юкларни сақлаш, товарларни тамғалаш ва қадоқлаш, транзит савдони таъминлаш ва бошқалар божхона тўловларисиз амалга оширилади.\nДахутун савдо маркази – улгурчи бозор сифатида ихтисослашаётган кўп тармоқли йирик давлат корпорацияси. Савдо маркази товар айрибошлаш, маълумотлар алмашиш, реклама ва шу каби вазифаларни бажаради. Фаолият соҳаси универсал товарлар, кийим, қимматбаҳо моллар, электр товарлари ва шу кабиларнинг улгурчи ва чакана савдосини ўз ичига олади.\nБуюк Хитой девори – инсоният тарихидаги ўлкан ҳимоя иншооти. Девор Шаньхай-гуань шаҳридан бошланади ва у ердан илонсифат бурилишлар билан мамлакатнинг ярми орқали Марказий Хитойга қадар чўзилган. Девор Цзяюйгуань шаҳрида тугайди. Деворнинг кенглиги 5-8 метр, баландлиги 10 метргача етади. Девор билан ёнма-ён унинг баъзи жойларида қўшимча қўрғон ва қалъалар мавжуд. Агар тўғри ўлчалса, Буюк Хитой деворининг узунлиги 2450 километрни, эгри-бугри жойлари ва шохларини ҳам қўшиб ҳисоблаганда эса 5000 километрни ташкил этади.\nБуюк Хитой девори қурилишининг бошланиши эрамиздан аввалги 221 йилга бориб тақалади. Афсоналарга кўра, қурилиш учун императорнинг 300 минг кишилик қўшини сафарбар этилган. Шу билан бирга, кўплаб деҳқонлар ҳам жалб этилган, ахир қурувчилар камайишини инсон ресурслари билан доимий тўлдириб туриш керак бўлган, шунинг учун Хитойда бу масалада муаммо юзага келмаган.\nДеворнинг географик жойлашуви қизиқиш уйғотади. У Хитойни иккига, яъни шимол кўчманчилари ва жануб ер эгалари қисмига бўлади. Кейинчалик ўтказилган тадқиқотлар бу далилни тасдиқлаган.\nБугунги кунда Буюк Хитой девори Хитойнинг рамзи сифатида қабул қилинган ва ҳар йили 50 миллион сайёҳ ташриф буюрадиган бош диққатга сазовор жойи ҳисобланади. Деворнинг кўпгина қисмлари қайта таъмирланган ва сайёҳларга кўрсатилади, қалъалардан бири Пекин яқинида жойлашгани учун Хитой маданиятининг миллионлаб ишқибозларини жалб этади.\nТяньаньмэнь майдони – Пекин юраги ва Хитой Майдони Тақиқланган шаҳар рўпарасида Пекин шаҳрининг марказида жойлашган. У Хитой пойтахтининг энг асосий сайёҳлик жойларидан бири ҳисобланади. Тяньаньмэнь сўзи хитой тилидан “Осойишта осмон дарвозаси” деб таржима қилинади. Майдон у ерда жойлашган Тақиқланган шаҳарнинг илк дарвозалари шарафига шундай номланган. Олд томонида Мао Цзэдун сурати акс этган Хитой анъанавий услубидаги катта қизил бино Хитой рамзларидан бири ҳисобланади. “Осойишта осмон дарвозаси” Тақиқланган шаҳар бунёд этилган 1420 йилдан буён мавжуд. Ўша даврдан бери у икки марта бутунлай ёниб кетган ва қайта таъмирланган. Охирги версияси 1651 йилда Цин сулоласи императорлари томонидан бунёд этилган. Айнан ўша пайтда ҳозирги номини олган, авваллари эса “Осмондан олинган ҳокимлик дарвозаси” деб номланган. Бугунги кунда ушбу дарвозанинг узунлиги 66 метрни, эни 37 метрни, баландлиги 32 метрни ташкил этади.\nСучжоу шаҳридаги Хитой-Сингапур саноат парки. Хитой технопаркларни энг аввало мамлакатга инвестицияларни жалб қилиш мақсадида оча бошлаган. Барпо этиш ғояси 1992 йилда илгари сурилган Цзянсу вилоятининг Сучжоу шаҳридаги Хитой-Сингапур парки Хитойдаги энг муваффақиятли саноат парки ҳисобланади. Сучжоудаги кўп тармоқли саноат парки дастурлар таъминоти билан шуғулланади. Парк Сучжоу шаҳрининг 3,4% майдонини ёки 80 кв.кмни эгаллаган. Аммо парк шаҳар ЯИМнинг 16%дан кўпроғини шакллантиради ва 400 мингдан ортиқ кишини иш билан таъминлайди. Сингапур ва Хитой консорциумлари ўртасидаги қўшма корхона SuzhouIndustrial Park Development Co.,Ltd. (CSSD) Хитой-Сингапур девелопер компанияси парки учун майдон жиҳозланган. Парк саноат, офис, турар-жой майдонлари ва ҳордиқ чиқариш жойларига эга. Масалан, Сучжоудаги саноат паркида жойлашган “Оҳанг” ҳайкали шунчалик машҳурки, ҳатто у Хитой маркасида акс этган.\n«Чжанцзян» технопаркида Shanda Interactive Entertainment Ltd. ва Creative Technology Ltd каби фақат технологик ишлаб чиқариш жойлашган. Бор-йўғи 17 кв. км майдонни эгаллаган «Чжанцзян»да 300 дан ортиқ компаниялар ва 50 дан ортиқ тадқиқот ташкилотлари фаолият юритади. Янги ихтиролар учун парк эгаларига 600 дан ортиқ патентлар берилган. Информацион технологиялар ҳудуддаги энг йирик йўналиш бўлиб, Шанхайда интеграл микросхемаларни ишлаб чиқариш учун инвестицияларни қарийб ярмини ва ушбу соҳа даромадининг ярмини ташкил этади. Иккинчиси, дори саноати соҳаси ҳисобланади. 2013 йилда дори компанияларидан тушган фойда 40,7 млрд юан (6,6 млрд доллар)ни ташкил этган. Мультимедия ўйинлар билан боғлиқ “креатив” саноати 2013 йилда ҳудудда 25 млрд юан даромад олиб келган. “Яшил” энергетика технологиялари ҳудуднинг истиқболли йўналиши ҳисобланади. Шунингдек, Чжанцзянда истиқболли авиалайнерлар лойиҳалаштириладиган COMAC Хитой авиақурилиш порпорациясининг тайёрлаш маркази жойлашган.\nЧенхуанмяо бугунги кунда нафақат, шаҳарнинг учта маъбудига сиғинадиган ибодатхона, балки ибодатхона атрофини ўраган савдо тумани ҳамдир. Савдо комплекси эски бинолардан ташкил топган, уларнинг кўпчилиги юз ёшдан ўтиб кетган. Бугунги кунда ушбу биноларда сувенирлар, кийимлар, идишлар, шунингдек, маҳаллий ошхоналарнинг таомлари сотиладиган дўконлар, расталар, ресторанлар ва қаҳвахоналар жой олган. Айниқса, турли қиймали ва шўрвали чучваралари жуда машҳур. Ибодатхона ўзининг иккинчи «The Old City God Temple» – Шаҳар маъбудининг эски ибодатхонаси номи билан ҳам машҳур.\nAMBiT ўз аъзолари ва ҳамкорлари учун бу каби информацион саёҳат ва семинарларни ташкил этишда амалий ёрдам кўрсатган ва кўрсатади, чунки бизни халқаро ҳамкорликни йўлга қўйиш ва бизнесни ривожлантириш мақсади бирлаштиради.\nБуларнинг исботи сифатида аъзоларимизнинг сафар ҳақидаги мулоҳазаларини қуйида тақдим этамиз.


Чой Хюн Йеон: “Жанубий Корея билан Ўзбекистоннинг жаҳон чемпионатига чиқишига ишонаман” - Спорт UZ - Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\n2018 йили Россияда ўтадиган жаҳон чемпионати учун Осиё минтақасида охирги саралаш босқичига қуръа ташланганидан хабарингиз бор. “А” гуруҳидан жой олган терма жамоамизга яна эски рақиблар дуч келишди. Айниқса, Жанубий Корея ва Эроннинг рақибларимизга айлангани айни муддао. Чунки уларга айтадиган “гапларимиз” бор Маълумки, чемпионатимизда бу йилдан бошлаб кореялик футболчи Чой Хюн Йеон тўп сурмоқда. У “Навбаҳор” шарафини ҳимоя қиляпти. Нима сабабдан ушбу ўйинчи ҳақида тўхталаётганимизни тушуниб тургандирсиз. Жанубий Корея билан Ўзбекистоннинг яна бир гуруҳга тушиб қолгани мазкур футболчининг ҳам эътиборни тортди. Қолаверса, олий лигамизда ўйнаётган кореялик ўйинчининг бу ҳолатга қандай муносабатда эканлиги ҳам қизиқ эди. Шу боис Чой билан асосан терма жамоалар ҳақида ва уларнинг имкониятлар хусусида суҳбатлашдик. Дарвоқе, мазкур суҳбатни уюштиришда яқиндан ёрдам бергани учун Умид Тиллаевга миннатдорчилик билдирамиз. - 12 апрель куни бўлиб ўтган қуръа ташлаш маросимида Ўзбекистон ва Жанубий Корея терма жамоалари яна бир гуруҳдан жой олишди. Буни олдиндан сезганмидингиз? Умуман олганда, қуръа ҳақида нималарни айта оласиз? - Мен бундай бўлишини ўйламагандим. Лекин Ўзбекистон билан Жанубий Кореянинг бирга тўқнаш келишининг эҳтимоли бор эди. Иккаласи ҳам кучли рақиблар ва кўпинча майдонда юзма-юз келадилар. Эсимда, ўтган сафар ҳам улар битта гуруҳга тушиб қолишганди ва ўшанда Ўзбекистон жаҳон чемпионатига чиқа олмаганди. Бизникилар эса ўз олдига қўйган вазифани бажара олганди. Айни пайтда Корея ҳам, Ўзбекистон ҳам кучли. Агарда иккаласи жаҳон чемпионатига чиқса зўр иш бўларди. Телевизор орқали терма жамоангизнинг ўйинларини кўрганман. Очиғи, мендан илиқ таассурот қолдирган. Бемалол кучли рақиб деб айта оламан. Шу сабабли иккала жамоанинг мундиалга чиқишини истайман ва бу вазифани бажара оладилар. - Қуръадан кейин Жанубий Корея оммавий ахборот воситаларида “яна Ўзбекистон билан дуч келишимиз омадимизнинг келгани” деган фикрларни эшитдик... - Мен ҳам Корея сайтларини текшириб чиққанман ва доим кузатиб бораман. Лекин мен бундай хабарларни кўрганим ёки эшитганим йўқ. Назаримда, бу ёлғон бўлса керак. Ёки нотўғри маълумот! Айниқса, Корея матбуотида Ўзбекистон кучли жамоа эмас, деган жойларини кўрганим йўқ. Умуман, бундай фикр бўлишига ҳам ишонмайман. Чунки Ўзбекистон ҳар доим биз учун кучли ва ҳурматли рақиб бўлиб келган. Ўйлайманки, Ўзбекистон терма жамоаси кучли ва Осиёда етакчиларидан бири ҳисобланади, бунга шубҳа йўқ. Интернетда ўқиган нарсам шу бўлдики, кореялик журналистлар қуръадан кейин ушбу гуруҳни жуда ҳам кучли ёки кучсиз деб ҳисоблашмаяпти, ўртача даражадаги гуруҳ деб баҳолашяпти. Тўғриси, менинг фикрим ҳам худди шундай. - Сиз Ўзбекистон чемпионатида тўп сураётган жанубий кореялик ягона футболчисиз. Бўлиб ўтган қуръадан сўнг юртдошларингизнинг сиздан Ўзбекистон ҳақида нимадир сўрашини кутяпсизми? - Шу кунгача менга ҳеч қандай кореялик журналист қўнғироқ қилгани йўқ. Қандайдир хабар ҳам юборишмади. Аммо сиз айтган нарса бўлиши ҳам мумкин. Негаки, кореялик журналист дўстларим ҳам бор ва улар менинг Ўзбекистонда тўп сураётганимдан хабардорлар. Фақат бунгача бир қатор футболчи дўстларим ва мухлисларим Ўзбекистон чемпионати ҳақида қизиқиб сўрашган. Аммо ҳали журналистлар томонидан саволлар бўлгани йўқ. - Сизнингча, Ўзбекистон учун яна хавфли рақиб деб кимни айтган бўлардингиз? - Менинг ўйлашимча фаворит жамоалар учта. Булар – Ўзбекистон, Жанубий Корея ва Эрон. Хитойнинг чемпионатини кучли деб ҳисоблашим мумкин. Бироқ унинг терма жамоаси учун бундай фикрни айта олмайман. Лекин гуруҳимизда сюрприз кўрсатишга қодир жамоа бор. Бу – Қатар! Улар ностандарт ўйин кўрсатиши мумкин. Охирги пайтларда қатарликлар футболни ривожлантириш учун кўп ишларни қилишяпти. Уларнинг терма жамоаси тасодифан кучлироқ ўйин кўрсатиб, ғалабалар қозониши мумкин. - Бундан олдинги, 2014 йилги ЖЧ олдидан сўнгги саралаш босқичи ўйинлари ёдингиздами? - Бўлиб ўтган ўйинларни 100 фоиз эслай олмайман-у, аммо Ўзбекистон учун мураккаб кечганди. Биринчи ўйинда ютқазиб қўйганди, иккинчи учрашувда эса дуранг ўйнаб қўйган. Жанубий Корея учун ҳам ўйинлар қийин ўтганди. Ўша охирги саралаш босқичида жуда қизиқарли ўйинлар бўлганди. - Айтингчи, ҳозирги пайтда Жанубий Корея терма жамоасида ўйнаётган дўстларингиз борми? - Ҳа, бор. Ку Жа Чол менинг яқин дўстим. У Германия бундеслигасида ўйнаяпти. Ку Жа Чол билан ўз вақтида Кореяда бир жамоа сафида икки йил бирга тўп сурганмиз. Ли Кун Хо ҳам дўстларимдан биридир. Бу футболчи “Жежу Юнайтед”да тўп суради. Ўз ўйинлари орқали терма жамоадан жой олиб келяпти. Очиғи, терма жамоа сафида дўстларим кўп. Аммо Ку Жа Чол мен учун энг яқини ҳисобланади. - Умуман айтганда, Ўзбекистон терма жамоасининг жаҳон чемпионатига чиқиш имкониятини қандай баҳолайсиз? - Терма жамоангизнинг мундиалга чиқиш имкониятини 70-80 фоиз баҳолайман. - Дарвоқе, Жанубий Корея ва Ўзбекистон ўйинини қандай хиссиётлар билан кўрасиз? Ушбу учрашувда қандай ҳисоб қайд этилишини хоҳлайсиз? - Умид қиламанки, дуранг бўлади. Лекин тўғриси, менга жуда ноқулай саволни бердингиз. Ҳа майли, Ўзбекистон ҳам, Жанубий Корея ҳам ўз уйида ютишсин (кулади). ФИРДАВСХОН суҳбатлашди. - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


Россиялик селекционерлар нокнинг юқори маҳсулдор янги навини яратишди • EastFruit\nБош саҳифа › Мева-сабзавот бизнеси › Технологиялар › Россиялик селекционерлар нокнинг юқори маҳсулдор янги навини яратишди\nРоссиялик селекционерлар нокнинг юқори маҳсулдор янги навини яратишди\nМуаллиф: EastFruit 11 Авг 21 029\nРоссия Федерацияси селекция ютуқларининг давлат реестри Свердловск боғдорчилик селекцион станцияси ҳамда Жанубий Урал боғдорчилик ва картошкачилик илмий-тадқиқот институти ҳамкорлигида яратилган «Радужная» номли янги нок нави билан бойитилди.\n«Радужная» навининг ўзига хос хусусияти – унинг юқори барқарор ҳосилдорлиги (29,5 ц/га) ва Ўрта Урал стандартлари бўйича йирик мевалари (ўртача 120 грамм)дир, деб хабар бермоқда «AгроБизнес«.\nЯнги нав ёзги кечпишар нок бўлиб – август охири ва сентябрь бошида ҳосил олинади. У монилиоз, нок канаси каби касалликларга чидамлидир. Дарахт кенг пирамидал тождор, ўртача баландликда бўлиб, мевалари думалоқ шаклда, силлиқ, яшил-сариқ рангда, ширали ва гўштдор. Пишиб етилган нок таркибида жами 0,3% кислота, 9,5% шакар ва 5,8% С витамини мавжуд.\nШунингдек ўқинг: Хитой: янги олма навининг катта шуҳрат қозониши кутилмаган муаммоларга олиб келди\n«Радужная» навини яратиш бўйича ишлар 30 йилдан зиёд вақт давомида олиб борилди. Истиқболли навнинг пайвандлов материали 1990 йилда олинган, 1992 йилда у нав тажрибасига киритилди. 2007 йили навларини синовдан ўтказиш давлат ташкилотига ариза юборилди. Ва 14 йилдан сўнг нав Россия Федерациясининг селекцион ютуқлари реестрига киритилди. «Радужная» нави қишга чидамлилиги билан ажралиб туради ва ўша вақтда пишадиган бошқа навлар билан солиштирганда анча барқарор ҳосил беради, дейди Свердловск боғдорчилик селекцион станциясининг катта илмий ходими, «Радужная» нокининг ҳаммуаллифи Галина Тарасова.\nДавлат нав назорати комиссияси мутахассислари экинни айтилган барча хусусиятлари бўйича, яъни пишиб етилиши, ҳосилдорлиги, касалликларга чидамлилиги, меваси ҳажми, таъми ва ҳоказоларни текширишди. Саноат апробацияси кўзланган ҳолда «Радужная» турли тупроқ ва иқлим зоналарида ўстирилиб, ўрганилди.\nЯнги навни сентябрь ойида Свердловск боғдорчилик селекцион станцияси ва Свердловск ҳамда Челябинск вилоятларидаги йирик питомниклардан харид қилиш мумкин.\n1935 йилнинг июнь ойида ташкил этилган Свердловск боғдорчилик селекцион станцияси (Россия Фанлар академиясининг Урал филиали, Урал федерал тадқиқот марказининг таркибий бўлинмаси) бугунги кунда Ўрта Уралнинг етакчи илмий муассасасидир. Станция олимлари билан кўп йиллар ишлаш асносида Россия Федерациясининг селекцион ютуқлари давлат реестрига 78 хил мева, резавор ва манзарали экинлар яратилиб, киритилди. Ушбу экинлар иқтисодий жиҳатдан қимматли хусусиятларга эга бўлиб, уларни Россиянинг турли минтақаларида, жумладан, шимолий ҳудудларида ҳам етиштириш мумкин. Яна 28 нав айни пайтда давлат синовидан ўтмоқда.\nнавни расмий рўйхатдан ўтказишнокРоссияселекция


Катта фиқҳ энциклопедияси | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nКатта фиқҳ энциклопедияси\n909 23:15 16.09.2021\nФиқҳнинг усулийлар наздидаги таърифи\n2 – Усулийлар истилоҳидаги фиқҳ уч даврни қамрайди:\nБиринчи давр. Фиқҳ шариат лафзининг синонимидир. У Аллоҳ субҳанаҳу ва таолодан келган; ақидага, ахлоққа ёки инсон аъзойи баданига боғлиқ ҳамма нарсани билмоқдир. Имом Абу Ҳанифа таъриф қилганидек у: “Нафснинг ўзига нима жоиз ва нима лозим эканини билмоқдир”. Шунинг учун ҳам у зотнинг ақоидга доир китоби “Фиқҳул акбар” деб номланган.\nИккинчи давр. Бунда фиқҳга айрим хосликлар кирган. Масалан, ундан ақоид илми ажратилган ва фиқҳни тавҳид, калом ёки ақоид каби, алоҳида-алоҳида йўналишларга бўлиб, ҳар бири мустақил илмга айлантирилган. Фиқҳ ўша даврларда “Тафсилий далиллардан чиқариб олинган фаръий-шаръий ҳукмларга доир илм” дея таърифланган. Бундаги фаръийдан мурод ақоид бўлган асл мавзуни фиқҳдан ажра ишдир. Чунки у шариатнинг асли ва ҳамма нарса унинг устига қурилади.\nЮқоридаги таъриф тана аъзолари ишига тааллуқли амалий-шаръий ҳукмларни ўз ичига олганидек, риё, кибр, ҳасад ва ужбнинг ҳаромлиги, ҳамда тавозе, бошқага яхшилик исташнинг ҳалоллиги каби ахлоққа доир шаръий-фаръий-қалбий ҳукм ларга ҳам ишлатилади.\nУчинчи давр. Ҳозирги кунимизгача бўлган олимларнинг қарашлари акс этган давр, бунда фиқҳ “Тафсилий далилларидан чиқариб олинган шаръий-фаръий-амалий ҳукмларга доир илм” дея таърифланади. Шунга биноан қалбий амалларга боғлиқ шаръий-фаръий илм алоҳида хосланган. Бу тасаввуф ёки ахлоқ илми сифатида танилган.\n3 – Охирги таърифдан айрим жиҳатлар ойдинлашмоқдаки, улардан огоҳ этиш жоиз:\nа) зот ва сифатлар ҳақидаги илм фиқҳ саналмайди. Чунки улар ҳукмларга доир илм эмас;\nб) ақлий, ҳиссий, луғавий ва вазъий (вазъий ҳукмлар – бандалар томонидан ўзаро келишиб чиқарилган ва жорий қилинган ҳукмлар. Шаръий ҳукмлардан ташқариларини вазъий дейилади) ҳукмлар хусусидаги илм-лар ҳам фиқҳга кирмайди. Чунки улар шаръий ҳукмларга тааллуқли эмас;\nв) дин асоси бўлган шаръий-эътиқодий ҳукмларни билиш ёки адоват, ҳасад, риё ва ужбнинг ҳаромлиги ва бошқага яхшиликни хоҳлаш вожиблиги каби қалб кечинмаларига тегишли шаръий-қалбий ҳукмларни билиш ҳам, уларнинг истилоҳида фиқҳ бўлолмайди. Шунингдек, оҳод хабарларга амал қилишнинг вожиблиги, қиёсга боғланиш лозимлиги каби ўзига фиқҳ усули илмини қамраган шаръий ҳукмларни билиш ҳам фиқҳ эмас. Буларнинг фиқҳдан эмаслиги сабаби уларнинг амалий ҳукмлар эмаслигидир. Улар ё қалбий ё усулий ҳукмлардир;\nг) Жаброил алайҳиссаломнинг илми ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламда ваҳий орқали ҳосил бўлган илм ҳам фиқҳ эмасдир. Чунки мазкур илм лар истинбот ва далил қилиш орқали пайдо бўлмаган. Балки уларнинг юзага чиқиш йўли кашф ва ваҳийдир. Аммо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ижтиҳод ёрдамида пайдо бўлган илмларини ижти ҳод деб номланиши эҳти-молдан йироқ эмас;\nд) шунингдек, динда заруратан билинган намоз, закот, Рамазон рўзаси, қодирнинг ҳаж қилиши вожиб экани ва рибо, зино, хамр ичиш, қимор ўйнашнинг ҳаромлиги каби илмлар ҳам фиқҳ эмас. Чунки буларни билиш истинбот билан эмас, балки заруратан ҳосил бўлгандир. Уларни авом, аёллар, болалар ва ислом диёрида улғайган ҳамманинг билиши айтганимизга далил саналади. Бу илмларни ақоид илми қабилида кўрса ҳам бўлади. Чунки ким булардан бирини инкор этса, унинг бу ишини куфрга ҳукм этиш мумкин;\nе) уламоларнинг шаръий-фаръий-амалий ҳукмларни тақ-лид йўли билан билишлари ҳам фиқҳ ҳисобланмайди. Масалан, ҳанафийнинг бошнинг чорак қисмига масҳ тортиш фарзлигини, витр ва икки ҳайит намозлари вожиблигини, қон ва йиринг оқиши таҳоратни бузишини билиши кабилар бунга мисол бўлади. Ёки Шофиъийнинг таҳоратда бошнинг бироз қисмига масҳ қилиш кифоялигини, ўзга мутлақо номаҳрам аёлни ушлаши таҳоратини бузишини, никоҳ ақдида валий ва икки гувоҳнинг вожиблигини ва булардан бошқа фуруъ китобларида сочилиб ётган масалаларни билмоғи мисол бўлади. Бу каби ҳамма ҳукмларнинг илми фиқҳ ўрганувчиларда истинбот йўли билан эмас, балки тақлид қилиш йўли билан ҳосил бўлгандир;\nё) мазкур таърифдан бизга маълум бўлмоқдаки, усулийлар наздида фақиҳлик сифати фиқҳ илмини қанчалик билиб, фуруъларини иҳота этган бўлмасин, муқаллид-тақлид қилувчи олимга нисбатан ишлатилмайди. Балки уларнинг фикрича фақиҳ, истинбот малакаси бўлган ва ҳукмларни ўзининг батафсил далилларидан чиқара оладиган кишидир. У ҳамма фуруъ ҳукмларни қамраб олиши шарт эмас. Балки унда истинбот малакаси мавжуд бўлиши кифоя. Илло, кўпгина таниқли имомлар айрим масалаларда тўхталиб қолганлар. Бунинг сабаби ё уларнинг наздларида ҳужжатлар бир-бирига зид келиб қолиб, далилни далилдан устун қўйиш қийин бўлиб қолган, ёки тўхталиб қолган масалаларига қарашли ҳужжат уларга етиб келмаган.\n“Катта фиқҳ энциклопедияси”дан олинди. Китоб Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишла-ри бўйича қўмитанинг 2019 йил 2 февралдаги №1309 рақамли хулосаси асосида чоп этилган.\nКатта фиқҳ энциклопедияси Китоб Кутубхона Илм Махсус\n188 22:05 28.10.2021\n574 22:05 27.10.2021\nКатта фиқҳ энциклопедияси: Офоқий таърифи\n472 22:05 26.10.2021\n731 21:05 25.10.2021\nКатта фиқҳ энциклопедияси: Абид – ёввойи Таърифи\n722 21:05 24.10.2021\nКатта фиқҳ энциклопедияси: Қудуқлар\n814 21:35 23.10.2021


Депутат чегара ҳудудда истиқомат қилаётган хотин-қизларни байрам билан қутлади | O'zLiDeP\nДепутат чегара ҳудудда истиқомат қилаётган хотин-қизларни байрам билан қутлади\nO‘zLiDeP Наманган вилоят Кенгаши Аёлларнинг сиёсий фаоллиги, жамиятда ўрни ва мавқеини ошириш бўлими ва Халқ депутатлари Наманган вилоят Кенгаши депутати Наргиза Муҳаммадиева вилоятининг Қирғизистон Республикаси билан чегарадош бўлган 60-Заркент сайлов округида аҳоли билан учрашди.\nМазкур сайлов округидаги 21 та маҳалла фуқаролар йиғинида 25 мингга яқин аҳоли истиқомат қилади.\nДастлабки суҳбат Янгиқўрғон туманининг Поромон қишлоғида жойлашган Оқтепа маҳалла гузарида бўлди. Депутат ҳотин-қизларни баҳорнинг биринчи айёми 8-март “Ҳалқаро ҳотин-қизлар кун” муносабати билан қутлади ҳамда партиянинг фаол ва фидоий аёлларига ташаккурнома ва эсдалик совғаларини топширди.\nКейинги манзил “Заркент Зар Замин” МЧЖда бўлди, халқ вакили тошни қайта ишлаш билан шуғилланувчи мазкур корхона фаолияти билан яқиндан танишди. Мулоқот давомида тадбиркор муаммолари ўрганилиб, депутат томонидан керакли тавсиялар берилди. Учрашув якунида эса корхона ишчиларидан 6 нафари партия аъзолигига қабул қилиниб, бошланғич партия ташкилоти тузилди.\nШу куни депутат “Гавҳархоним СГЗУР” корхонаси раҳбари Яркинбаева Саидахон билан ҳам суҳбатлашди\n- Банкдан 150 млн. атрофида кредит олиб, газ, сув, электр танқис бўлган ташландиқ, қаровсиз ерни обод қилдим. Аҳоли эҳтиёжини қондириш мақсадида “Болалар спорт майдончаси” ташкил этдим, - дейди тадбиркор С.Яркинбаева. Излаган имкон топар дегандай, иситиш учун суюқ газдан фойдаланаяпман, сувни эса қудуқ қазиб чиқардим. Эндиликдаги мақсадим халқ саломатлигини муҳофаза қилиш йўлида клиника ташкил этиш.\nДепутат ушбу корхонада фаолият юритаётган ишчи хотин-қизларни ҳам эсдалик совғалари билан тақдирлади.\nжамиятда ўрни ва мавқеини\nУмидахон Исаева. Андижон вилоят кенгаши Аёллар қаноти бўлим мудири2020-03-09 17:25:02\nМуззамхон зўр тадбир ташкиллаштирибсиз.


Galaxy S9 Samsung'ни хатоси бўлиши мумкин - Terabayt.Uz\nGalaxy S9 Samsung'ни хатоси бўлиши мумкин\nАҚШ дан ташқари жаҳоннинг барча давлатларидаги смартфон бозорида жадал ўзгаришлар содир бўлмоқда. Америкаликларни ҳозирча айфон смартфон моделига содиқлик кайфиятидан чалғитиш осон иш эмас. Хитойлик смартфон ишлаб чиқарувчилари, жумладан Xiaomi, Huawei, Oppo ҳамда Vivo брендлари Жанубий Корея, Япония, Европа ва бошқа ҳудудлардаги ишлаб чиқарувчиларни бозорлардан сиқиб чиқаришмоқда. Ҳатто Samsung ҳам бу рақобатга дош бера олмаяпти. Экспертларнинг фикрича, бу йилдан компаниянинг смартфон саноатидаги имкониятлари янада қисқарди. Боиси, компания смартфон ишлаб чиқариш сиёсатига бир оз ўзгартириш киритди.\nШу йилнинг февралида ўтказилган MWC 2018 анжуманида Samsung расман бундан кейин компания мобил алоқа қурилмаларида янги технология ва муҳандислик ечимларини биринчи бўлиб татбиқ қилмаслигини эълон қилди. Яъни, энди компания смартфонларида синовдан ўтган ва сифатли ишлайдиган технологияларни жорий қилади.\nЭсингизда бўлса, қиёфани таниш технологиясини биринчи бўлиб Samsung илгари сурган бўлса ҳам, Apple уни маромига етказган компания сифатида тан олинди.\nЖанубий кореялик компания энди мобил маҳсулотларининг сифати учун курашади. Янги технологиялар сони эса қисқаради ва таваккалчиликка йўл қўйилмайди.\nSamsung компаниясининг фикрича, Galaxy S9 смартфони ва унинг юқори талқинида асосий эътибор сифатга қаратилган. Компания шу вақтгача янги технологиялар ортидан қувиб бу тамойилни эсдан чиқариб қўйган. Энди эса ишлаб чиқарувчи ўз ишқибозларига сифатли маҳсулот етказиб беради.\nКомпания раҳбариятининг маълум қилишича, компания айнан шу сиёсат боис ҳам бу йил янги флагманларининг экранида виртуал сканерни жорий қилмади.\nБунинг ўрнига Samsung компанияси эътиборини ўтган йилги Galaxy S8 флагманига қаратди ва унинг камчиликларини тузатишга, такомиллаштиришга ҳаракат қилди. Шундай бўлса ҳам, бу йилги флагманларга бўлган эҳтиёж S8 моделига қараганда 40 фоизга камроқ.\nБунинг бош сабаби эса смартфон нарх-навоси. Афтидан, Samsung компанияси раҳбарияти "сифатли мол қиммат бўлиши керак" деган қарашдан воз кечмаган кўринади. Шу боис ҳам, халқаро бозорда Galaxy S9 модели 1050 АҚШ доллари, Galaxy S9+ эса 1177 АҚШ долларидан бошлаб сотилмоқда.\nЭкспертларнинг фикрича, Galaxy S9 бошига ҳам iPhone X куни келиши, компания нарх сиёсатини ўзгартимаса аттанг қилиб қолиши мумкинлигини айтишмоқда. Боиси, тез орада унинг рақиблари худди шу имкониятли смартфонларни анча арзон нархга сотувга чиқарадилар.


Ҳазрати имом мажмуасидаги қадимий мусҳаф тарихи – oliymahad.uz\nҲазрати имом мажмуасидаги қадимий мусҳаф тарихи\nАллоҳ таолога Ўзининг зотига яраша ҳамдлар бўлсинки, халқимизни суюкли Росулимизга нозил бўлган Қуръон шайдоси қилган. Бунинг мисолини “Ҳилол Нашр” матбааси томонидан босилган Қуръоннинг сотувга чиқарилган куннинг ўзидаёқ китоб дўконларда тугаганида кўрамиз.\nВаҳоланки, Мусҳаф 10000 нусхада эди. 2018 йилнинг 28 март санаси тарихий воқеа сифатида бизнинг хотирамизда муҳрланиб қолди. Қуръонга муҳаббатли халқ бундан қариб бир аср муқаддам ҳам юртимизга 50 йиллик ғариблик сафаридан қайтган Қуръони Каримни жуда катта эҳтиром билан кутиб олган. Бу воқеа 1924 йилнинг 18 августида бўлган эди. Қуръони Карим бу нусхаси бутун дунёга Усмон Мусҳафи номи билан машҳурдир. Ушбу Мусҳаф 3-халифа Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳунинг даврларида кийик терисига ёзилган Мусҳафлардан бири.\nУсмон Мусҳафи Самарқанддан 1869 йилда руслар томонидан Петербургга олиб кетилган. Сўнг юртдошларимизнинг саъй-ҳаракатлари билан жуда қийинчилик бўлсада Аллоҳнинг инояти билан Тошкентга қайтарилган. Мусҳаф келиши билан Кўкалдош мадрасаси ёнидаги масжидда, бир йилдан сўнг Тошкент шаҳридаги тарих музейига кўчирилган. 1989 йилда Ҳазрати Усмон Мусҳафи Вазирлар Маҳкамасининг қарорига биноан ўша вақтдаги Ўрта Осий ва Қозоғистон мусулмонлари диний назоратига тақдим қилинган. Шу йилнинг 14 март куни эса Мусҳаф Ҳазрати Имом мавзеига келтирилган.\nШу ўринда Мусҳаф сўзига қисқача тўхталсак. “Ал-масоҳиф“ китобида Ибн Шиҳобдан Мусо ибн Уқба ривоят қилган маълумот келтирилган: “Қуръонни жамлаб, вараққа ёзишгач, Абу Бакр: “Унга ном изланглар” дедилар. Баъзилар: “Ас-Сифр”, дейишди. У: У бу яҳудийлар номлайдиган исм”, деди. Шунда улар ҳам буни ёқтиришмади. Яна баъзилар: “Мусҳаф”, дейишди. Чунки шунга ўхшаш нарсани улар Мусҳаф дейишар эди. Охири барчалари уни “Мусҳаф” деб номлашга ижмо қилдилар».\nУсмон Мусҳафини талаб даражасида сақлаш мақсадида 2007 йил 8 июнда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 115-сонли махсус қарори қабул қилинди. Бугунги кунда Усмон Мусҳафи қайта таъмирланди. У Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузуридаги музейга айлантирилган Ҳазрати Имом мажмуасидаги Мўйи Муборак мадрасаси биносида сақланмоқда.\nУсмон Мусҳафига халқаро ЮНEСКО ташкилоти томонидан 2000 йил 28 августда махсус сертификат берилган. Мўйи Муборак мадрасаси ҳукумат томонидан 2007 йил қайта таъмирланди. Бунгача Усмон Мусҳафининг сақланиш даражаси талаб даражасида эмас эди. Қуръон терига ёзилган ва уни мукаммал сақлаш учун намлик мўътадил бўлиши шарт. Таъмир жараёнида ҳукумат томонидан Германия давлатидан махсус сандиқ олиб келинди. Бу сандиққа Мусҳафни давр талаби даражасида мукаммал сақлаш учун намликнинг мўътадил бўлишини таъминлаб берувчи махсус ускуналар ўрнатилган. Ҳозирда Мусҳафи шарифни зиёрат қилиш учун юртимизнинг турли вилоятларидан зиёратчилар келишмоқда. Шу билан бирга мажмуа дунёнинг турли бурчакларидан келган Қуръон шайдолари билан гавжум.\nМанбаалар асосида Тошкент ислом институти битирувчиси\nРобия Тоҳир тайёрлади\n377700cookie-checkҲазрати имом мажмуасидаги қадимий мусҳаф тарихиno\nОлдинги“Саҳиҳул Бухорий”нинг қанча қисми Қуръони каримга бағишланган?КейингиҚозилар қозиси


С начала работы biznes-daily.uz 7 744 389\nГлавная "БИРЖА" Тўқимачилик кластери\nБугунда барча соҳалар каби тўқимачилик саноати ҳам илдам қадамлар билан одимламоқда. Шу ўринда Қашқадарё вилоятининг Қарши шаҳрида амалга оширилаётган ип-калава ишлаб чиқаришни ташкил этиш лойиҳаси тўғрисида айтиш мумкин. “Sulton tex group” хусусий корхонаси (илгариги номи “Wood decor production” МЧЖ ҚК) томонидан тақдим этилган ушбу бизнес режа давлатимиз раҳбарининг 2017 йил 14 декабрдаги “Тўқимачилик ва тикув-трикотаж саноатини жадал ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармонига кўра, кластер усулида тўрт босқичда амалга оширилиши кўзда тутилган.\nБунда дастлаб пахта толаси қайта ишланиб, ип-калава ҳолига келтирилади, кейин ундан тўқима мато ишлаб чиқарилиб, ранг берилади. Сўнгги босқичда мазкур хомашёдан тикувчилик маҳсулотлари тайёрланади.\nБиринчи босқич бўйича лойиҳанинг умумий ҳажми 17 млн. АҚШ долларига тенг бўлиб, 240 та иш ўрни яратилиши ҳамда йилига 7000 тонна ип-калава қайта ишланиши белгиланди.\nТашқи иқтисодий фаолият миллий банки томонидан 10 йил муддатга ажратилган кредит маблағларига Япония ва Швейцариядан замонавий ускуналар жамланмаси сотиб олиниб, барча модернизациялаш ишлари якунига етказилгач, лойиҳа 2017 йилнинг декабрь ойида тўлиқ ишга туширилди.\nЎтган бир ой ичида корхона томонидан 200,0 минг АҚШ долларилик маҳсулот ишлаб чиқарилди. Барча халқаро талабларга жавоб берган маҳсулот юз фоиз ташқи бозорларга чиқарилди.\nЛойиҳанинг иккинчи босқичи 2019 йилда (тўқима мато ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш), учинчи босқичи 2020 йилда (тўқима матони бўяш ва ишлов бериш), тўртинчи босқичи эса 2020 йилда (тайёр тикувчилик маҳсулотларини ишлаб чиқариш) ҳаётга татбиқ этилиши мўлжалланган.


Apple Хитойга инвестициялар ҳажмини оширмоқчи\n08:30 / 17.08.2016 3202\nApple компанияси Хитойга инвестициялар ҳажмини оширмоқчи ва Осиё-Тинч океани ҳудудидаги биринчи тадқиқот ва ишланмалар марказини қурмоқчи. Бу ҳақда компания раҳбари Тим Кук маълум қилди.\nКук бу ҳақда Хитойга сафари давомида маълум қилди. У Хитойга охирги 4 ой ичида иккинчи марта ташриф буюрди. Бу ташаббус компаниянинг маҳсулотларига ушбу минтақада талабнинг кескин тушиб кетгани билан боғлиқ. Бундан ташқари, маҳаллий ҳукумат хорижий технологияларга нисбатан жуда эҳтиёткорлик билан муносабатда бўлмоқда.\nApple раҳбари Хитой бош вазири ўринбосари Чжан Гаоли билан суҳбатда янги марказ жорий йил охиригача қуриб битказилишини таъкидлаб ўтган. Унда хитойлик муҳандислар ишлайди ва бу маҳаллий ҳамкорлар ва университетлар билан алоқа ўрнатишга имкон беради.


Санад жиҳатидан таржиҳ кўринишлари (давоми) | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nСанад жиҳатидан таржиҳ кўринишлари (давоми)\n429 21:00 13.03.2021\n3. Катта саҳобалар ривоятини бошқаларидан таржиҳ қилиш.\nКатта саҳобалар ривоятини бошқаларидан таржиҳ қилиш улар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга яқинлиги эътиборидан бўлади. Сўнгра унга яқини, сўнгра унга яқини таржиҳ қилинади. Чунки бирор инсонга яқин бўлган киши унинг ҳолатини ундан узоқ кишидан кўра яхшироқ билади. Бундан ташқари ҳар бир тоифанинг бошлиғи бошқаларидан кўра ҳурматини сақлагувчироқ бўлади.\n4. Кейин мусулмон бўлган саҳобанинг ривоятини олдин мусулмон бўлган саҳобанинг ривоятига таржиҳ қилиш:\nБу гапни Омидий ва унга эргашганларга хилоф ўлароқ жумҳур уламолар айтишган. Чунки кейин исломга кирган саҳоба Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан содир бўлган икки ишнинг охиргиси қай бири эканлигини яхшироқ билади. Бундан ташқари бу ривоятни мансух бўлиш эҳтимоли нариги ривоятга қараганда камроқ бўлади.\nМисол: عن جرير بن عبدالله البجلي: رأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم بال ثم توضأ و مسح على خفيه\nЖарир ибн Абдуллоҳ Бажалий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни бавл қилиб сўнгра таҳорат олганларини ва икки махсисига масҳ тортганларини кўрдим”.\nТатбиқ: Иброҳим Нахаъий айтади: “Улар (салафлар)га мана шу ҳадис маъқул бўлар эди. Чунки Жарир ибн Абдуллоҳ Бажалий розияллоҳу анҳу “Моида” сураси нозил бўлганидан кейин мусулмон бўлган”.\n5. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан кўпроқ ҳамсуҳбат бўлган саҳобанинг ривоятини таржиҳ қилиш.\nБунда икки ровийнинг бири бошқасидан кўра Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга кўпроқ ҳамсуҳбат бўлади. Натижада, унинг ривояти авлороқ ҳисобланади. Чунки бу сифатдаги ровий суннатлардан бардавом бўлганини билувчироқ саналади. Қолаверса, ҳамсуҳбатнинг ҳолатларини билишдаги зонни зиёдалиги суҳбатнинг кўплиги сабабли ҳосил бўлади.\nМисол: Оиша ва Умму Салама розияллоҳу анҳумоларда: كان صلى الله عليه وسلم يصبح جنبا من جماع غير احتلام ثم يصوم “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эҳтиломсиз жимоъдан жунуб ҳолатларида тонг оттирар сўнгра рўза тутар эдилар”, деб ривоят қилган ҳадисни Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган من أصبح جنبا فلا صوم له “Ким жунуб ҳолда тонг орттирса унинг учун рўза йўқ” ҳадисига таржиҳ қилинади.\nТатбиқ: Оиша ва Умму Салама розияллоҳу анҳумоларнинг ҳадиси Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳунинг ҳадисига таржиҳ қилинади. Чунки Оиша ва Умму Салама розияллоҳу анҳумолар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан доимо ҳамсуҳбат бўлганлар. Шунинг учун улар суннатлардан бардавом бўлганларини бошқалардан кўра яхшироқ билишган.\nҲадис илми Махсус Мақола таржима таҳлил\n1154 23:00 28.03.2021\n960 21:00 26.03.2021\n818 23:00 25.03.2021\n755 16:30 24.03.2021\n1268 20:05 23.03.2021\n1379 00:30 23.03.2021


13:22, 03.01.2022 // 25294\nДавлат мукофоти, Тошкент шаҳридан 2 хонали уй ва 250 миллион сўм. Шахмат бўйича жаҳон чемпиони Нодирбек Абдусатторов муносиб тақдирланди\n3 январь куни Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитасида шахматнинг рапид йўналиши бўйича жаҳон чемпионлигини қўлга киритган Нодирбек Абдусатторовни тақдирлаш маросими бўлиб ўтди.\nТадбирда Абдусатторов «Мард ўғлон» давлат мукофоти билан тақдирланди. Мукофотни Президентнинг ёшлар, фан, таълим, соғлиқни сақлаш ва спорт масалалари бўйича маслаҳатчиси Абдужаббор Абдувоҳидов топширди.\nПрезидент матбуот котиби Шерзод Асадов эса 17 ёшли шахматчига Тошкент шаҳридан 2 хонали уй калитини тақдим этди.\nТуризм ва спорт вазири, бош вазир ўринбосари, шахмат федерацияси раиси Азиз Абдуҳакимов Нодирбек Абдусатторовни 250 миллион сўм билан мукофотлади.\nШунингдек, Абдусатторовнинг устозларига 100 миллион сўмдан, блиц йўналишида муваффақиятли иштирок этган Жавоҳир Синдоровга 50 миллион сўм пул мукофотлари берилди. Бундан ташқари, ЖЧ қатнашчилари Жаҳонгир Воҳидов ва Шамсиддин Воҳидов ҳам тақдирланди.\nҚайд этиш керак, Абдусатторов Магнус Карлсенни мағлуб этган ўзбекистонлик иккинчи шахматчига айланди. 2018 йилда 16 ёшли Шамсиддин Воҳидов Санкт-Петербургда норвегиялик шахматчидан устун келганди.\nШавкат Мирзиёев Нодирбек Абдусатторовнинг Магнус Карлсен устидан ғалабасини самолётда онлайн кузатиб борган\nЭнг қийин ўйин, эмоцияси чемпионларга хос эмаслигига сабаб ва Карлсеннинг кескин фикрларига муносабати. Нодирбек Абдусатторов чемпионликдан кейин матбуот анжуманида қатнашди


Фарҳод Магометов: “Биринчи лигани қутқариш керак” / CHAMPIONAT.asia\n19:14АПЛ. "Манчестер Сити" ва "Фулхэм"нинг асосий таркиби билан танишинг 0 19:00Расмий хабар. Абдусамад Дўрмонов лавозимидан озод этилди 10 18:47"Лестер" футболчиси МЮга ўтиши мумкин 1 18:40Болалар футболи. Қашқадарёлик ёш футболчилар тақдирланишди 0 18:30"Спартак" - "Тамбов" (матнли трансляция) 9 18:28"Маоши, "Нефтчи" билан кечган "жанг", келишилган ўйинлар ва автомобили". "Турон"ни Суперлигага олиб чиққан Ислом Исмоилов билан интервью 14 18:23Карикатура: Неймар Месси билан бирга ўйнамоқчими? 1 18:15Спортчилар ижтимоий тармоқларда 1 18:07"Насаф" жамоаси аъзолари Чироқчидаги 1-БЎСМда бўлишди 1 17:54Заа "Кристал Пэлас"да қолишга қарор қилди 1 17:30АПЛ. "Эвертон" "Бёрнли" меҳмони бўлмоқда (онлайн ҳисоб) 1 17:28Расмий хабар: "Машъал"ни уч нафар футболчи тарк этди 5 17:00Мбаппе, Неймар ва Вератти "Монпелье"га қарши ўйинда майдонга тушмайди 2 16:37"Бёрнли" - "Эвертон". Хамес ва Кэлверт-Льюин асосий таркибда 2 16:20ОЧЛ. Шарқ минтақасида нимчорак финалчилар маълум 3\nФарҳод Магометов: “Биринчи лигани қутқариш керак”\n16 июл 2013 11:58\nЖума куни ПФЛ биринчи лиганинг иккинчи босқич учрашувларига қуръа ташлаш маросимини ўтказди.\nУнда ПФЛ директори Фарҳод Магометов, ҳакамлар билан ишловчи қўмитада фаолият олиб бораётган Бобур Ҳайдаров турли ҳолатлар бўйича фикрларини билдириб ўтишди. Шундан сўнг эса қуръа жараёнининг ўзи ўтказилди. ПФЛ расмийлари томонидан янграган мулоҳазаларни эътиборингизга тақдим этамиз.\n- Барчангизга хайрли кун! Бу йиғилишга ташриф буюрган вакилларни кўриб турганимдан хурсандман. Бироқ сизлар ПФЛ томонидан клубингизга юборилган телеграммани диққат билан ўқиб чиқмаган кўринасиз. Чунки унда клуб вакили билан биргаликда бош мураббийларнинг албатта келишлари лозимлигини таъкидлагандик. Афсуски, бу ерда бош мураббийларни кўрмаяпман. Фақат Чустдаги жамоадан мураббий келибди. Уларга айтадиган баъзи гапларим бор эди. Телеграммада айтилган шартни бажармаган жамоаларга жазо тариқасида жарима солинади.\nТан олиш керак, биринчи лига ўта ёмон ҳолатда. Бу ҳеч кимга сир эмас. Камчиликлар тўлиб ётибди. Бунга биринчи навбатда жамоа раҳбарлари билан бош мураббийларни айбдор қилиб кўрсатган бўлардим. Келишилган ўйинлар кўп учраяпти. Буларни йўқ қилиш керак. Жамоалар учрашувларни деярли мухлисларсиз ўйнаяпти. Ишқибозлар бундай зерикарли, паст савиядаги баҳсларни стадионда кузатишни истамаслиги табиий ҳол. Уларни стадионга чақириш борасида ишлаш керак. Аввало, ўйин савиясини яхшилаш билан. Баъзи клублар ҳокимият томонидан ажратилган бир йиллик бюджетни еб тугатиш учунгина фаолият олиб боришмоқда. Шахсий жамоалар йўқ бўлгандан кейин бундай ҳолатларга гувоҳ бўламиз.\nФутболчиларда интизом йўқ. Улар ҳар бир ўйинда ҳакамларни ҳақорат қилишади. Қизил карточкаларнинг 90 фоизи айнан ҳакамлар шаънига нисбатан айтилган ҳақоратлардан кейин берилган. Мураббийлар бу ҳолатга алоҳида эътибор қаратишлари керак. Шунингдек, уларнинг ўзлари ҳакамларга сувли баклажкаларни ирғитишни бошлашибди. Бу нимаси? Улар футболчиларга ўрнак бўлишлари шарт эмасми? Бу кетишда жамоалар сонини келаси мавсумда 16тага тушириб қўямиз. Шунда биринчи лига савияси ошиши мумкин. Акс ҳолда, ҳозиргидек турли камчиликларга эга жамоалар иштирокини кўриб юраверамиз.\nМураббийлар ўз устида ишлаши лозим. Улар қотиб қолишган. Келажакда кучли клубларда ишлашни режа қилишмаган, шекилли. Бунақада ҳозир топаётган арзимас маблағларига қаноат қилиб юраверишади. Мураббийлар ишламагандан кейин яхши ўйинчилар ҳам етишиб чиқмаяпти. Олий лигага қуйи лигадан деярли ўйинчилар чақирилмаяпти. Фақат тўрт жамоада яхши шароитлар яратилган ва улар олий лига клубларига қаршилик қилишлари мумкин. Қолган жамоалар эса шунчаки ўйнаб юришибди. Уларда бирор мақсаднинг ўзи йўқ. Фақат ажратилган пулни сарфлаб юришса бўлгани. Майдонлар сифати ва ёритиш тизими билан боғлиқ муаммолар кўп. Шунингдек, жамоалардан тўртинчи ҳакамларга маблағни ўйин тугаши биланоқ тўлашни сўрайман. Уларни атайин сизлар ўйнайдиган ҳудудга яқин жойдан тайинлаймиз. ПФЛдан қарзи бор жамоаларга эслатиб ўтаман, қарзларни тўлаб қўйинглар. Ўйин ёзилган кассеталарнинг ўз вақтида етиб келишини таъминланг. Иккинчи босқичдан бошлаб ҳар бир етиб келмаган кассета учун 500 минг сўмдан жарима тўлашингизга тўғри келади. Ҳакамлар қўмитаси рефериларнинг ҳаракатларини таҳлил қилиб чиқиши учун бу жуда зарур. Иккинчи босқичда ўйнайдиган клублар қўшимча 4 миллион сўмдан бадал пули тўлашади. Ўтган йили “Ёшлик” жамоасини қарзларини вақтида тўламагани сабабли иккинчи босқичдан четлаштиргандик. Бу сафар ҳам шундай йўл тутамиз. Вақтида ПФЛдан қарзини узмаган клублар кейинги босқични томошабин сифатида кузатишларига тўғри келади. Хуллас, бу борада тегишли ишларни қилинглар.\nҲозирги формат ўзини унчалик оқламаяпти. Эришганимиз фақат барча ўйинларнинг ўтказилиши бўлди холос. Бироқ савия жуда тушиб кетди. Қолган барча жиҳатлар бўйича орқага қараб кетдик. Кейинги йил 16 ёки 18 жамоа иштирок этишини кўриб чиқамиз. Қўқонликларга майдонни яхшилаш зарурлигини эслатиб ўтаман.\nҲозирги ҳолатда биринчи лигага ботқоққа ботиб қолган деб айтсак бўлади. Уни бундан чиқариш учун жуда кўп иш қилиш шарт ёки тўлиқ операцияни амалга ошириш лозим. Баъзи клублар ҳакамдан шикоят қилишади, ўйинни кўриб чиққанимизда ҳакам айнан уларга ёрдам берган вазиятлар учради. Ҳакамларни жамоангизга ён босишини сўрайсиз ва кейин уни рақиб фойдасига атайин янглишганда айблайсиз. Нима учун уларга қилбирлик қилишни ўргатяпсиз? Келишилган ўйинларда иштирок этган ёки ҳакамларни ёрдам бериш мақсадида тақдирлашга уринган клубларни жазолаймиз. Шундай жамоалар бир умрга ПФЛ иштирокидаги мусобақалардан четлаштирилади ва 50 миллион сўм жаримага тортилади. Россия ва Туркияда келишилган ўйинлар билан боғлиқ можаролар чиққанидан хабарингиз бор. Бизда ҳам бу борада маълумотлар бор. Бундай ҳолат келиб чиқса, анчагина клублар жазоланиши мумкин. Келишилган ўйинлар билан машғул бўлгандан кўра, клубингизда минимал шароитларни яратишга ҳаракат қилинг. Шунда ўзбек футболи учун фойдали иш қилган бўласиз.\nШу ўринда “Янгиер”, “Спартак”, “Оқтепа”, “Аланга”, “Зомин”, “Чуст-Пахтакор” ва “Орол” жамоаларига ПФЛдан қарзларини вақтида узишлари лозимлигини эслатиб ўтаман, - дея нутқ сўзлади Фарҳод Магометов.\nШундан сўнг Бобур Ҳайдаров қуйидагиларни таъкидлаб ўтди:\n- Биринчи босқич мобайнида қанча ўйинлар бўлиб ўтди, бизга эса фақат 9 учрашувнинг диски етиб келди. Шуми сизларнинг ПФЛга муносабатингиз? Етиб келмаган ҳар бир диск учун 5 миллионгача жарима солишимиз мумкин. Нега бунчалик лоқайдсиз? “NBU-Осиё” ва “Сурхон” жамоалари стадионида ҳакамлар учун шароитлар яратилмаган. Ювиниш учун сувнинг йўқлиги ва оддий лампочкаларнинг мавжуд эмаслигини қандай изоҳлаш мумкинлигини билмайман. Учрашувлар вақтини ҳам ўзгартирманг. Соат 18:00га белгиланган беллашувларни 10 ёки 15 дақиқа кечикиб бошлашган. Бу “Оқтепа” ва “NBU-Осиё” жамоаларига тааллуқли. Мезбон жамоа ютқазган тақдирда ҳакамларни жўнатиб юбормасдан клуб вакиллари йўқ бўлиб қолишмоқда. Ютқаздингизми, охиригача мард бўлиб қолинг. Ҳакамларни вақтида жўнаб кетишларини таъминлаш сизнинг зиммангизда. Агар улардан шубҳалансангиз, биз билан ҳамкорлик қилиб, ҳакамларнинг қилмишларини ошкор этишга ёрдамлашинг. Ўйин кассета ва дискларини вақтида жўнатишни унутманг.\nКейин эса қуръа ташлаш жараёнига ўтилди. Иккинчи босқичда сариқ карточкалар тартиби янгидан бошланиши (аввалгилари бекор қилинган), қизил карточка туфайли қилинган дисквалификациялар кучида қолиши айтиб ўтилди.\nФутболчиларни рўйхатдан ўтказиш 10 августгача давом этади ва жамоалар 10 нафардан ортиқ янги ўйинчиларни рўйхатга қўша олишмайди. Биринчи ва иккинчи турда эса қуйидаги жуфтликлар ўзаро майдонга тушадиган бўлди.\n1-тур, 11-12 август\n“Янгиер” – “Регистон”\n“NBU-Осиё” – “Зарафшон”\n“Пахтакор-2” – “Машъал”\n“Оқтепа” – “Спартак”\n“Андижон” – “Орол”\n“Қўқон-1912” – “Хоразм”\n“Косонсой” – “Аланга”\n“Чуст-Пахтакор” – “Шердор”\n2-тур, 14-15 август\n“Янгиер” – “Зарафшон”\n“NBU-Осиё” – “Регистон”\n“Пахтакор-2” – “Спартак”\n“Оқтепа” – “Машъал”\n“Андижон” – “Хоразм”\n“Қўқон-1912” – “Орол”\n“Косонсой” – “Шердор”\n“Чуст-Пахтакор” – “Аланга”


ТАЙИНЛОВ: Садриддин Суяров “Дунё” ахборот агентлиги директори бўлди\nБунга қадар Садриддин Суяров агентлик директорининг ўринбосари лавозимида ишлаган. Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги Бош директор ўринбосари лавозимида ҳам фаолият юритган.\n25 нафар мансабдор шахс жавобгарликка тортилди\nМамлакатимизда тадбиркорлик фаолиятининг тўсқинликсиз амалга оширилишини таъминлаш, бизнес юритиш учун қулай шарт-шароитлар яратиш ва республиканинг инвестициявий жозибадорлигини оширишга қаратилган кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда.\nБарча масалалар бир жойда ҳал этилади\nҚорақалпоғистон Республикаси Хўжайли туманида “Оилавий тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш маркази”нинг янги биноси фойдаланишга топширилди.\nАдолат деганда, аввало кўз ўнгимизга ҳар икки палласи тенг бўлиб турган тарози келади. Бу бежиз эмас, албатта.\nХонободликлар фарёди: газ-ку йўқ, ҳеч бўлмаса электр энергияси таъминоти яхшилансин... (+видео)\nҚашқадарё вилояти Қарши тумани “Хонобод“ маҳалла фуқаролар йиғини вилоят марказидан бор-йўғи 10-12 чақирим узоқда. Айни пайтда маҳаллада 7 мингдан зиёд аҳоли яшайди.\nХалқаро Тошкент кинофестивали яна қайтмоқда\nЖорий йилнинг 20 февраль куни бошланган Берлин кинофестивалида “Ўзбеккино“ миллий агентлиги вакиллари ҳам иштирок этмоқда.\nНайманлик Эргашбой оғанинг суяги меҳнатда қотди.\nНидерландияда дафн этилган ўзбек ўғлонлари ҳақида янги тафсилотлар\nЎзА мухбири нидерландиялик тадқиқотчи-журналист Ремко Рейдинг билан интернет орқали гаплашиб, тадқиқотлари билан ўртоқлашди.\nСаудия Арабистони Подшоҳлиги Ҳаж ва умра вазирлиги 2020 йил 27 февраль кунидан эътиборан дунёнинг барча мамлакатлари учун Умра визасини тақдим этишни вақтинча тўхтатди.\n«Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг муддатли ҳарбий хизматга навбатдаги чақируви ҳамда белгиланган хизмат муддатини ўтаб бўлган ҳарбий хизматчиларни Қуролли Кучлар резервига бўшатиш тўғрисида» Президент қарори (26.02.2020 й.) қабул қилинди.\nДелегация дастлаб Красноярск ўлкаси губернатори Александр Усс ҳамда тадбиркорлар билан мулоқотда бўлди.