Масхарабозлик: 3,5 минг меҳнат муҳожирига Ўзбекистонда квартиралар берилармиш - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n08:45 - Масхарабозлик: 3,5 минг меҳнат муҳожирига Ўзбекистонда квартиралар берилармиш\nАдлия Вазирлиги кеча ярим кечасига яқин қуйидаги хабарни тарқатди.\nФармонга кўра, уй-жой шароитларини яхшилашга эҳтиёжманд меҳнат мигрантларига 2020 йилда кўп квартирали уйлардан республика бўйича жами 3 462 та хонадон ажратилади.\n2019 йил 1 октябрдан меҳнат мигрантларига – 1 банк куни давомида паспорт, ариза ва меҳнат органининг илтимосномаси асосида 2019–2020 йилларда 10 фоиз ва 2021 йилда 12 фоиз ставкада 2 млн сўм миқдорида 1 йил муддатга микроқарзлар берилади, суғурта компанияларига – йилига 1 маротаба хориждаги вақтинчалик меҳнат мигрантлари ҳаёти ва соғлиғини суғурталаш бўйича суғурта мукофоти суммасини қоплаш учун ҳар бир меҳнат мигранти учун 50 000 сўм миқдорида бир марталик субсидиялар тақдим этиш амалиёти жорий этилади.\nҚаранг, Ўзбекистон президенти ва унинг тақимидагилар масхарабозларга айланиб кетмоқдалар. Кечагина Россияда меҳнат муҳожирларининг сони 2.1 миллионга чиққани эълон қилинди, уларнинг 3 462 тасига Ўзбекистондаквартиралар берилар эмиш.\nХўш, қолган муҳожирларга ким квартира беради, жаноб масхарабозлар?


Президент соврини учун ўтаётган халқаро мусобақа...\n05.10.2019 21:23 0 1661\nТермиз шаҳрида кураш бўйича Ўзбекистон Республикаси Президенти соврини учун XIV анъанавий Ал Ҳаким Ат-Термизий халқаро турнири бошлангани ҳақида хабар бериб ўтилган эди. Мусобақанинг очилиш маросими тантанали руҳда бўлиб ўтди.\nОчилиш маросимида жисмоний тарбия ва спорт вазири Дилмурод Набиев, Сурхондарё вилояти ҳокими Тўра Боболов ва Ўзбекистон кураш федерацияси раиси биринчи ўринбосари Комил Юсупов иштирок этди. Иштирокчи давлатлар байроқлари майдонга чиқарилгандан сўнг «Сурхон» гуруҳи, Илҳом Фармонов, Маҳмуд Намозов ва бошқа санъаткорлар қўшиқ куйлади.\nМаросим курашчиларнинг баҳсига уланиб кетди.


Интернетда 1 февраль куни осмондан қандайдир тош тушар экан, Қиёмат бўлар экан дейишяпти. Ҳаттоки, масжидга қатнайдиган, диндан хабари бор одам ҳам тайёргарликни кўринглар деяпти. Шу гап тўғрими? - HIDOYAT.UZ\nАсосий саҳифа FAQ Интернетда 1 февраль куни осмондан қандайдир тош тушар экан, Қиёмат бўлар экан дейишяпти. Ҳаттоки, масжидга қатнайдиган, диндан хабари бор одам ҳам тайёргарликни кўринглар деяпти. Шу гап тўғрими?\nЧоп этилди Fevral 20, 2019 Интернетда 1 февраль куни осмондан қандайдир тош тушар экан, Қиёмат бўлар экан дейишяпти. Ҳаттоки, масжидга қатнайдиган, диндан хабари бор одам ҳам тайёргарликни кўринглар деяпти. Шу гап тўғрими?da fikr bildirishni o'chirish


Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам қиёмат куни биз умматларини қандай таниб оладилар?\nБугун 23 сентябрь, 2020 йил, чоршанба\nИслом / Кирманг / Биласизми? A A A\nҚиёмат куни Одам алайҳиссаломдан бошлаб то Қиёматгача яратилган барча инсонлар маҳшар майдонида тўпланадилар. Тасаввур қилинг, ўша пайтда қанча одам бўлади. Ҳозир дунё аҳолисининг сони 7 миллиарддан ортиқ бўлса, Одам алайҳиссаломдан то Қиёматгача қанча инсон яшаб ўтган бўлади? Жуда ҳам кўп! Аниқ саноғини Аллоҳ таолонинг Ўзи билади! Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ана шунча миқдордаги кишилар орасида турган умматларини қандай таниб оладилар? Бу ҳақида ворид бўлган ҳадислардан бирини келтирсак:\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: «Албатта, умматим Қиёмат куни таҳоратнинг асаридан «Ғурран Муҳажжалийн» деб (пешоналари оппоқ ва оёқ-қўлларидан нур таралиб турган ҳолларида) чақирилурлар. Сизлардан ким ўзининг ғуррасини (қашқасини) узайтиришга қодир бўлса, шуни қилсин!» Бухорий ривояти.\n“Ғурра” деб отнинг пешонасидаги оқ қашқага айтилади.\n“Муҳажжал” деб олд ва орқа оёқларининг туёқларидан юқори қисми оппоқ бўлган отларга айтилади.\nОдатда кўпгина отлар ичида мазкур сифатга эга бўлганлари гўзаллиги ва қашқалари билан ажралиб туради.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам биз умматларининг юзларидан ва оёқ-қўлларидан нур таралиб турганини кўриб, шундан таниб олар эканлар. Бу нур таҳорат сабабли пайдо бўлар экан. Энди ким “Қиёмат куни нурим узун ва ёрқинроқ бўлсин, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мени таниб олишлари яна ҳам осон бўлсин” деса, доим таҳоратли юришга, ибодатларни ўз вақтида адо этишга ҳаракат қилсин!\nАллоҳ таоло барчамизга қиёмат куни ана шундай нур ато этсин!\nКиритилди: 11:44 07.09.2019. Ўқилди: 3374 марта. Фикрлар сони: 0 та.\nШунинг учун ўлдириш шартмиди? Машҳур хонанданинг қотили уни бу ишга нима ундаганини гапириб берди\nЖиззахда қизининг бошига тош билан урган аёл фожиали ўлим топди\nРеал ҳаётдаги тирик “қўғирчоқлар” (фото)\nЗулфиқор Мусоқов: Президентга юборган мурожаатимнинг бирор сўзидан қайтмайман! Далилларим бор\nЖириновский АҚШ қачон дунё харитасидан йўқолишини айтди\nТуғилган кунни нишонлаб бўлмайдими?\nСильвестр Сталлоне энг яқин инсонидан айрилди (фото)\nШифокор нонушта учун энг хавфли озиқ-овқат маҳсулотларини маълум қилди\nПрезидентни коронавирус сабаб танқид қилган миллиардер 18 йилга қамалди


20 январ 2021, Тошкент вақти: 19:02\nИқтисодчи Шоҳрух Файзиевнинг таъкидлашича, Ўзбекистонда мазкур қонуннинг кеч бўлса-да, муҳокамага қўйилиши ижобий ҳодисадир. Шунга қарамай, бундай қонун 4-5 йил олдин қабул қилинса, янада ўринли бўлар эди. Чунки бозор иқтисодиётига ўтиш жараёнида жисмоний ва юридик шахслар томонидан ноқонуний даромад олиш ҳолати доимо мавжуд бўлади.\nЛойиҳасида белгиланишича, қонун кучга киргандан сўнг Ўзбекистонда пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ ҳолда айрим молиявий операцияларни амалга ошириш устидан назорат ўрнатилади. Масалан, агар операция суммаси энг кам иш ҳақининг 4000 баробарига тенг ёки ундан ортиқ бўлса (21 миллион сўм ёки 21 минг АҚШ долларидан ортиқ), Вазирлар Маҳкамаси томонидан тайинланадиган махсус ваколатли давлат органи томонидан мажбурий назорат қилинади.\nҲуқуқшунос Гулнора Эшонхонованинг сўзларига қараганда, мазкур қонун орқали давлат жиноий гуруҳлар ёки террорчилик ташкилотлари томонидан жиноий ёхуд ноқонуний йўллар билан топилган маблағларни легаллаштиришнинг олдини олишни мақсад қилган. Қонунга кўра, Вазирлар Маҳкамасининг махсус органи мажбурий назоратни амалга оширса, ички назоратни мазкур орган Марказий банк билан келишган ҳолда олиб боради.\nГ.Эшонхонованинг айтишича, қонунда молиявий операциянинг назорат қилинаётганидан тегишли жисмоний ёки юридик шахсни хабардор қилиш кўзда тутилмаган. Мазкур ҳолат Ўзбекистон Конституцияси, инсон ҳуқуқлари ёки халқаро меъёрларга қанчалик мос келишини ўйлаб кўриш керак.\n- Лойиҳада яна бир диққатни тортадиган ўрин бор, - дейди ҳуқуқшунос. – Банклар тўғрисидаги қонунга кўра, банклар фаолияти одатда мижоз талабига асосан молиявий операцияларни амалга оширишдан иборат. “Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисида”ги қонун лойиҳасига кўра эса банк қўшимча равишда назорат ишларини ҳам олиб бориши керак.\nТаъкидлаш керакки, мазкур қонун лойиҳаси айни пайтда муҳокамага қўйилган. Табиийки, у қабул қилинишидан олдин ўзгартирилиши, тўлдирилиши мумкин.\nШунга қарамай, Ш.Файзиевнинг фикрича, мустақиллик йиллари, ундан олдинги тўрт-беш йил давомида ноқонуний топилган жуда кўп маблағлар Ўзбекистондан чиқиб кетган. Мазкур қонун қабул қилингач, бу маблағларни мамлакатга қайтариш учун имкон қолмайди. Шу боис, қонунни амалга киритишдан олдин ушбу маблағларга амнистия эълон қилиш, яъни легаллаштириш чорасини кўрган маъқул. Қозоғистонда бу борада қилинган иш яхши самара берган.\nГ.Эшонхонованинг таъкидлашича, агар ноқонуний ёки жиноий йўллар билан ўзлаштирилаётган маблағлар давлат ҳисобига мусодара қилиниб, банкларда қолдирилса, ушбу маблағлар халқ манфаати йўлида сарфланишига умид қилиш мумкин.


Самарқанд нуфузли халқаро анжуман мезбони - Халқ сўзи\n10:58 26 Август 2019 Жамият\nПрезидент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Самарқанд шаҳрида “Моддий ва номоддий маданий меросни асраш: долзарб муаммолари ва уларни ҳал қилиш стратегияси” мавзусидаги халқаро анжуманга ” мавзусида халқаро анжуман бўлиб ўтмоқда. У ЮНЕСКО шафелигида ташкил этилди. Бу ўз йўналиши бўйича нафақат Ўзбекистонда, балки Марказий Осиёда илк бор ўтказилаётган йирик форумдир.\nЎзбекистон Республикаси Бош вазири Абдулла Арипов конференция иштирокчиларига Президент Шавкат Мирзиёевнинг табригини ўқиб эшиттирди.\nУнда давлат раҳбари томонидан ушбу конференцияни ўтказишни қўллаб-қувватлагани ва шахсан иштироки учун БМТнинг Таълим, фан ва маданият масалалари бўйича ташкилоти (ЮНЕСКО) бош директори Одри Азуле хонимга катта миннатдорчилик билдирилган.\n“130 дан ортиқ миллат ва элат вакиллари тинч-тотув яшаб келаётган мамлакатимизда миллий маданиятлар ва анъаналарнинг хилма-хиллиги, замонавий Ўзбекистоннинг ноёб маданиятини ҳосил қилди. Мамлакатда, айниқса,кейинги йилларда халқимизнинг моддий ва номоддий меросини сақлаб бўйича аниқ мақсадга йўналтирилган катта ишлар амалга оширилмоқда. Бу ишларнинг ижобий натижаларини Самарқанд мисолида ўзингиз кўришингиз мумкин”, - дейилади Президент табригида.\nАнжуман давом этмоқда. Унинг тафсилотлари билан таништириб борамиз.


Қозоғистондаги “KEGOC” компанияси мутахассислари¸ Ўзбекистон айби билан¸ ўз эҳтиëжига етарли қувватсиз қолаëтганини айтмоқда.\nЎғирликми ëхуд ўзлаштириш?\nҚозоқ нашрларида пайдо бўлган “Қозоғистон Ўзбекистонни ўз электр қувватини ўғирлаëтганликда айбламоқда” деган сарлавҳа ортидан боғланганимиз Қозоғистондаги “KEGOC” акционерлик компанияси матбуот хизмати раҳбари Марат Мухамедсалиев бу гапдаги “ўғирлик” ва “айбламоқда” деган икки сўзга таҳрир киритади.\n- Биз Ўзбекистонни айблаëтганимиз йўқ¸ балки бу нарсанинг факт экани ва доимий суратда қайд этилаëтганини айтмоқдамиз. Буни ўғирлик деб бўлмайди¸ чунки ҳар ой охирида ўзаро ҳисоб-китоб амалга оширилади. Буни “шартномада кўзда тутилмаган ўзлаштириш” ва “ўрнатилган диспетчерлик жадвалига риоя қилмаслик” деб аташ тўғри бўлади. Содда қилиб айтганда¸ Ўзбекистон томони умумий тармоқдан ўзлари айтаëтгандан кўра кўпроқ электр қуввати олмоқда¸ дейди Озодлик билан суҳбатда Қозоғистондаги “KEGOC” акционерлик компанияси матбуот хизмати раҳбари Марат Мухамедсалиев.\nЎзлаштириш ëхуд ўғирлик қандай амалга оширилади?\nБу жараëннинг техник жиҳатдан қандай амалга ошишини “Қирғизистон Миллий электр тармоқлари” акционерлик компанияси собиқ раҳбари Раимбек Мамиров тушунтириб беради.\n- Қирғизистон¸ Ўзбекистон ва Қозоғистонни бир-бирига уловчи 550 киловольтлик ток ўтувчи симлар тармоғини тасаввур қилинг. Бу симларнинг қаерида электр қуввати бўлмаса¸ худди сув чуқур жойга оққан каби¸ ток ҳам ўша жойга қараб кетади. Ўзбекистондаги генераторлар ўз симларини тўлдириш учун лозим қувватни ишлаб чиқарамаганидан кейин¸ Қирғизистондан Қозоғистонга Ўзбекистон орқали бориши лозим электр қуввати ўзбек симларига тортилади. Бу жараëн электр қувватига нисбатан эҳтиëж энг кучайган эрталаб ва кечқурун юз беради. Ўзбекистон томони бу қувватни кейинроқ¸ унга эҳтиëж пасайган пайтда қайтариши мумкин¸ аммо бундай ўзлаштириш ва қайтариш шартномада кўзда тутилмаган ишдир¸ дейди “Қирғизистон Миллий электр тармоқлари” ширкатининг яқинда истеъфога чиққан раҳбари Раимбек Мамиров Озодлик билан суҳбатда.\nГаз ва мазут тақчиллиги Тошкентни “ўзлаштириш”га мажбурламоқда\n“Ягона энерготизимга оид 2010 йилнинг октябрида уч давлат ўртасида тузилган шартномага кўра¸ Қирғизистон¸ Ўзбекистон ва Қозоғистон бу йилги қиш мавсумида ўз эҳтиëжи учун лозим қувватни ўзи ишлаб чиқариш маъсулиятини ҳам зиммасига олган”¸ деб қўшимча қилади Мамиров.\nҚирғиз ва қозоқ томони эътирозига кўра¸ Ўзбекистон нафақат Қозоғистонга аталган қувватни шартномада кўзда тутилмаган тарзда ўзлаштирмоқда¸ балки асосий шартнома қоидасини ҳам бузмоқда. Хўш¸ нега?\n- Ўзбекистон ўз эҳтиëжи учун зарур миқдорда электр қуввати ишлаб чиқара олмаëтгани учун биздан ўғирламоқда¸ аниқроғи шартномада кўзда тутилмаган тарзда ўзлаштирмоқда. Феврал ойи минтақада совуқ келди. Совуқ кучайиши билан турар-жой биноларини иситиши лозим маиший корхоналар табиий газни имкон қадар тўплашга тушади ва трубалардаги босим пасайиб кетади.\nИккинчи сабаб¸ бизнинг тушунишимизча¸ Ўзбекистонда мазут заҳирасининг етарли эмаслигидадир. Мазут қиммат ëқилғи ва афтидан Ўзбекистон мазут сотиб олиш учун маблағ сарфлашни истамаëтир¸ бунинг ўрнига бизнинг газни ўзлаштиришни маъқул кўрмоқда¸ дейди Қозоғистондаги “KEGOC” акционерлик компанияси матбуот хизмати раҳбари Марат Мухамедсалиев.\nАйни пайтда¸ “Қирғизистон Миллий электр тармоқлари” акционерлик компанияси собиқ раҳбари Раимбек Мамиров Ўзбекистоннинг Сирдарë¸ Таллимаржон ва Ангрен каби йирик гидроиншоотларида юз берган авариялар ҳам бу муаммони кескинлаштираëтганини айтади ва аксари совет замонида қурилган бу иншоотларни тўкилиб бораëтгани ҳам муаммони кескинлаштираëтган сабаблардан бири эканини қайд этади.\nЎзбекистон билан музокара бормоқда\nҚозоғистондаги электр тармоқларини бошқариш “KEGOC” компаниясиси матбуот хизмати раҳбарининг айтишича¸ ҳозирда Ўзбекистон томонига расмий эътироз билдирилган ва “KEGOC” ширкатида шартномада кўзда тутилмаган тарзда қанча газ ўзлаштирилаëтганига оид аниқ фактлар бор. “Биз уларни Ўзбекистондаги ҳамкасбларимизга юбордик ва улардан бу зарарнинг электр қуввати ëки молия шаклида қопланишини кутаëтирмиз¸ дейди “KEGOC” расмийси.\n- Ўзбекистондаги ҳамкасбларимиз шундай иш бўлаëтганини тан олмоқда ва ўзлаштирилган қувватни қайтаришга ваъда беришмоқда. Аммо 23 феврал куни ҳам бундай ўзлаштириш қайд этилди¸ дейди “KEGOC” расмийси Озодлик билан суҳбатда.\nЎзбекистон томони тегишли жавоб ҳозирламоқда\nОзодлик Қозоғистон томони эътирозларига муносабат олиш мақсадида “Ўзбекэнерго” давлат-ҳиссадорлик компанияси матбуот химзати билан ҳам боғланди. Хизмат расмийси Озодликка бу эътирознинг ҳозирда жиддий ўрганилаëтгани ва унга тез орада расмий жавоб қайтарилишини билдирди.\n“Бизда ҳозир шу масала бўйича ўрганиб чиқаяпмиз. Ўша кўтарилган нарсалар бўйича жавоб тайëрлаяпмиз. Жавоб тайëрлангандан кейин оммавий ахборот воситалари орқали маълум қилинади. Бизни жиддий нарсада¸ ўғирликда айблашаяпти интернетда. Бугундан шуғулланаяпмиз. Ҳал бўлиши билан, ҳозир ҳамма хизматларимиз, бу нарса билан бир нечта хизматларимиз, бошқармаларимиз шуғулланади. Улардан маълумотлар йиғилади кўтарилган масалалар бўйича. Топшириқ берилган бизларга. Жавоб тайëрлаймиз, ўз вақтида етказамиз. Нима асосда бунақа дейилган, асос борми бу нарсада¸ ўшанга яраша бизлар кейин¸ керакли шаклда тўлиқ маълумот берамиз”¸ деди жумладан “Ўзбекэнерго” ширкати матбуот хизмати расмийси.\nМарказий Осиë Ягона энерготизими: Кеча¸ бугун эрта\nМустақилликдан сўнг советлардан қолган Марказий Осиëдаги ягона энергетик тизимни сақлаб қолишга қарор қилган бўлса-да¸ йиллар ўтиб минтақа ҳукуматлари бу масалада имкон қадар бир-бировига қарам бўлмаслик йўлларини қидиришга киришдилар. 2003 йилда Туркманистон бу тизимдан чиққанини билдирди¸ 2009 йил охирига келиб Ўзбекистон ҳам айни шундай қарорга келганини эълон қилди.\n"Аммо узоқ сўзлашувлардан сўнг¸ Ўзбекистон бу тизимда қолди¸ унинг ўрнига Ўзбекистон электр қувватини “шартномада кўзда тутилмаган тарзда ўзлаштириб келган” Тожикистон ягона энерготизимдан чиқарилди"¸ дейди “Қирғизистон Миллий электр тармоқлари” ширкатининг яқинда истеъфога чиққан раҳбари Раимбек Мамиров Озодлик билан суҳбатда.\n- 2010 йилда Ўзбекистон¸ Қирғизистон ва Қозоғистон ягона тизимни сақлаб қолиш¸ айни пайтда параллел режимда ишлаш ҳақида келишиб олди. Бу дегани¸ учала давлат ўз эҳтиëжини ўзи қоплайди¸ аммо катта авариялар ëхуд етишмовчиликлар рўй берганда ягона тизимдан фойдаланади¸ деганидир. Бундай ягона тизим нафақат Марказий Осиë¸ балки аксар дунëда қўлланиладиган тажрибадир¸ дейди Мамиров.


Жиззах вилоятида номлари ўхшаш қишлоқларнинг номлари ўзгартирилди - Anhor\nAnhor Все посты Жиззах вилоятида номлари ўхшаш қишлоқларнинг номлари ўзгартирилди\nЖиззах вилоятида номлари ўхшаш қишлоқларнинг номлари ўзгартирилди\nЖиззахда туманлар ҳокимликлари қошида фаолият кўрсатаётган географик иншоотларни номлаш комиссиясининг тавсиясига кўра, халқ депутатлари Жиззах вилояти Кенгаши юзга яқин жой номларини ўзгартириш тўғрисида қарор қабул қилди.\n“Вилоятда Янгиқишлоқ, Янгиҳаёт, Янгиобод каби шакл ва маъносига кўра бир-бирига ўхшаш, бир хил ўзакли жой номлари кўп учрайди. Бундай ҳолни барча туманларда бир нечтадан кузатиш мумкин. Бу нафақат расмий ҳужжатлар юритиш, балки аҳолининг кундалик турмушида ҳам айрим муаммоларга сабаб бўлмоқда. Шунингдек, эски тузумдан қолган, географик иншоотнинг мазмунига, миллий, тарихий аҳамиятига мос бўлмаган жой номлари ҳам талайгина”, деб ёзади ЎзА.\nШу боис вилоятда жойларнинг номланишида ўтмишда йўл қўйилган ушбу камчиликларни бартараф этиш мақсадида кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Жумладан, Фориш тумани маркази Янгиқишлоқ шаҳарчаси – Боғдон, Бахмал туманидаги Янгиқишлоқ-1 қишлоғи – Меҳнатобод, Янгиқишлоқ-2 қишлоғи – Қамишкўл каби ўз тарихий номлари билан аталадиган бўлди.\nNASA Сардоба сув омборидаги дамба ўпирилишидан олдин ва кейин олинган суратларни чоп этди\nЧироққа “чеклов” – одамга ўйлов


Усул ҳақида | Установка для инактивации вирусов на мед.инструментарии\nЛИМФОТРОП ВИРУСЛАРНИ АНИҚЛАШ ВА УЛАРНИНГ ЯШАШ ҚОБИЛИЯТИНИ БАҲОЛАШ УСУЛИ\nЛимфотроп вирусларни аниқлашнинг ушбу усули қуйидагилар учун мўлжалланган:\nбиологик муҳитларнинг лимфотропизм хусусиятига эга В гепатити вируси (HBV), С гепатити вируси (HCV) ёки одам иммун танқислиги вируси (HIV) билан зарарланганлигини ҳаққоний аниқлаш даражасини ошириш учун;\nдонорлик қони ва пациентларни HBV, HCV ёки HIV вируслари билан зарарланганини тестдан ўтказишда сохта салбий реакцияларни истисно қилиш учун;\nбиологик материалда ИФТ ёки ПЗР методларининг сезгирлик чегарасидан паст бўлган миқдордаги HBV, HCV ёки HIV вирусларини аниқлаш учун;\nамалий соғлиқни сақлаш соҳасида вирусларни инактивлаштириш мақсадида ишлаб чиқарувчилар томонидан ишлаб чиқиладиган ва таклиф қилинадиган кимёвий ва физикавий омилларнинг таъсиридан кейин вирусларнинг яшаш қобилиятини баҳолаш учун.\nУшбу усул аналогларга эга эмас.\nҚўлланиш соҳаси: лимфотроп вирусларни аниқлаш ва уларнинг яшаш қобилиятини баҳолаш усули турли даражадаги диагностика лабораторияларида, донорлик қони ва унинг компонентлари тайёрланадиган станцияларда, кимёвий ва физикавий омилларнинг вирусга қарши самарасини назорат қилганда қўллаш учун тавсия этилади.\nВ гепатити (HBV), С гепатити (HCV) вируслари ва одам иммун танқислиги вируси – ОИВ (HIV) антропоноз вируслар ҳисобланади, улар фақат одам организмидаги ҳужайраларни шикастлайди ва шу боис фақат одамда касаллик келтириб чиқаради. Ушбу инфекцияларнинг экспериментал моделлари мавжуд эмас. Шунингдек ушбу вирусларнинг цитопатоген хусусиятлари ва яшаш қобилиятини адекват in vitro ўрганиш мумкин бўлган культивацияланадиган ҳужайра микроорганизмлари йўқ.\nВ гепатити, С гепатити ва ОИВ вирусларининг характеристикалари.\nВ гепатити вируси (HBV) ДНК сақловчи вирус ҳисобланади, унинг репликацияси асосан одам гепатоцитларида юз беради. Шунингдек B гепатити вируси лимфотроп хусусиятларга эга, у одам лимфоцитларини шикастлайди ва уларда репликацияланади.\nС гепатити вируси (HCV) РНК сақловчи вирус ҳисобланади, у одам гепатоцитларида ҳам, лимфоцитларида ҳам шикастлаш ва кўпайиш хусусиятига эга.\nОдам иммун танқислиги вируси (HIV) қобиқли ретровирусларга киради ва РНК сақловчи вирус ҳисобланади. CD4 лимфоцитлари шикастлаш ва кўпайиш учун аоссий ҳужайра-нишонлар ҳисобланади.\nШундай қилиб, лимфотропизм, яъни лимфоидли ҳужайраларга кириш ва кўпайиш қобилияти HBV, HCV ва HIV вирусларининг умумий хусусияти ҳисобланади.\nII HBV, HCV ВА HIV ЛИМФОТРОП ВИРУСЛАРИНИ АНИҚЛАШ ВА УЛАРНИНГ ЯШАШ ҚОБИЛИЯТИНИ БАҲОЛАШ УСУЛИНИ ЯРАТИШ УЧУН ШАРТ-ШАРОИТЛАР\nЎзР ССВ ЭМИК ИТИ сурункали инфекцион жараённи ўрганиш бўйича лаборатория ходимлари (мудир, проф. Гулямов Н.Г.) томонидан ўтказилган сурункали вирусли гепатитлар клиникаси, патогенези, даволаниши ва диагностикаси масалаларини ўрганиш бўйича тадқиқотлар ҳамда илмий адабиётларнинг кўп сонли маълумотларининг таҳлили сурункали HBV- ва HCV- инфекцияларда иккиламчи иммун танқислиги жигар тўқималаридаги яллиғланиш ва деструктив жараёнларнинг характери ва ифодаланганлик даражаси билан қонуний корреляцияга эга эмаслигини аниқлаш имконини берди. Шу билан бирга, HBV ва HCV вируслари ва HIV вирусининг мононуклеар қон ҳужайраларида, хусусан лимфоцитлар ва макрофагларда персистенцияланиши мумкинлиги ҳақида бир-иккита хабарлар мавжуд. Бироқ, ушбу фактни вирусли гепатитлар патогенези ва клиникаси нуқтаи назаридан баҳолаш ишларига бирорта тадқиқотчи томонидан эътибор берилмаган.\nHBV- ва HCV инфекцияларда бир вақтнинг ўзида жигарда яллиғланиш жараёнлари ривожланиши ва бунда гепатит аломатлари ҳамда турли даражада Т-лимфопенияда ва В-лимфопенияда, Т-лимфоцитлар (Т-хелперлар ва Т-супрессорлар)нинг регулятор субпопуляциялари диспропорцияларида, иммун-регулятор индекси (ИРИ)нинг пасайишида ва дисгаммаглобулинемия ҳодисаларида намоён бўладиган иккиламчи иммун танқислиги ҳолати намоён бўлиши кузатилади. Бунда иммун танқислиги даражаси ва ифодаланганлик даражаси жигардаги патологик жараённинг намоён бўлиш даражаси билан ўзаро қонуний алоқага эга бўлмаган. Сурункали HBV- ва HCV- инфекцияларига чалинган беморларда вақт ўтиши билан жигар тўқимасидаги патологик жараённинг ривожланиш жадаллиги кучсиздан яққол намоён бўлишгача турлича бўлиши мумкин, аммо бундан қатъи назар, иккиламчи иммун танқислигининг барқарор ва тўхтовсиз чуқурлашиши юз беради.\nСурункали вирусли гепатитларнинг турли нозологик шаклларида жигар тўқимасининг шикастланиш даражаси ва иккиламчи иммун танқислигининг чуқурлиги диссоциацияси, HBV- ва HCV-инфекцияларда гепатит ва иккиламчи иммун танқислиги биргаликда кечадиган, ўзаро бир-бирини чуқурлаштирадиган жараёнлар эканини, аммо улар ўзаро шартланмаганини, яъни HBV ва HCV гепатотроплик билан бир қаторда яққол намоён бўладиган лимфотроплик, яъни иккиламчи иммун танқислигини шакллантириш каби воситачилик хусусиятига эгалигини тахмин қилиш учун асос берди. Бунда HBV- ва HCV-инфекцияларда жигар тўқимаси шикастланиши ва иммун танқислиги чуқурлигининг клиник намоён бўлишларидаги фарқлар ушбу вирусларнинг гепатотроп ва лимфотроп хусусиятларининг намоён бўлиш даражасидаги фарқлар билан шартланади. Айнан вирусларнинг гепатотроп ва лимфотроп хусусиятларининг намоён бўлиш даражасидаги фарқлар касалликка чалинишнинг турли муддатларида сурункали HBV- ва HCV-инфекцияларида патогенез, клиник намоён бўлишлар ва вирусга қарши терапия самарасининг характеридаги фарқлар билан шартланади.\nОдамда вирусли этиологияга эга турли касалликлар клиникаси ва уларнинг қандай якун топиши ҳақидаги классик тасаввурларни таҳлил қилиш қуйидаги қонуниятни аниқлаш имконини берди: қўзғатувчининг тўлиқ элиминацияси ва соғайиб кетиш билан борадиган циклик кечиши вируслар, шу жумладан иммун тизими ҳужайраларига нисбатан ўзига хос тропизмга, яъни лимфотропликка эга бўлмаган А (HAV) гепатити вируси келтириб чиқарадиган касалликларга хос; сурункали, қайталовчи ва мунтазам ривожланадиган инфекцион жараённинг шаклланиши эса иммун тизими ҳужайраларига нисбатан ўзига хос тропизмга, яъни лимфотропликка эга бўлган вируслар томонидан келтириб чиқариладиган касалликларнинг ўзига хос қонуний хусусиятидир, бунга ОИВ-инфекцияси яққол мисол бўла олади.\nКлиник-иммунологик кўрсаткичлар, клиник кечиш вариантлари, вирусга қарши терапия самарасининг намоён бўлиши ҳамда HAV-, HBV ва HCV-инфекцияларда касалликлар қандай якун топиши ўртасида ўхшашликларни аниқлар эканмиз, HAV асосан фақат гепатотропликка эга эканини, фақат бир-икки ҳолатлардагина хронизацияни бериши, бу ҳам фақат вирусли гепатит жигарнинг мавжуд сурункали патологияси ёки иккиламчи иммун танқислиги фонида ривожланишини олдик. Бироқ HAV яққол лимфотроп хусусиятларни намоён этмайди. HAVнинг бевосита гепатотроп таъсири оқибатида иккиламчи иммун танқислигининг йўқлиги иммун тизимига вирусга қарши адекват ҳимоя реакциясини амалга ошириш имконини беради, бунинг натижасида HAV организмдан элиминацияланади ва бемор тўлиқ соғаяди. HBV ва HCV вируслари турли даражадаги гепатотроп таъсирга эга бўлган ҳолда, бир вақтнинг ўзида бевосита лимфотроп, яъни иккиламчи иммун танқислигини шакллантирувчи таъсир кўрсатади.\nHBV- ва HCV-инфекцияларда айнан иммун ҳужайраларининг шикастланиши ва иккиламчи иммун танқислиги ҳолатининг ривожланиши иммун тизимининг макроорганизм томонидан тўлақонли вирусга қарши реакцияни амалга ошириш имкониятини чеклайди, бунинг натижасида ОИВ инфекциясидагига ўхшаш сурункали инфекцияон жараён шаклланади. HBV ва HCV ҳамда HIV вируслари лимфотроп хусусиятларининг ўхшашлиги иккинламчи иммун танқислиги шаклланишидан ташқари уларнинг эпидемиологик хусусиятлари, юқиш механизмлари, йўлдош оппортунистик инфекциялар (тез-тез бўладиган ЎРК, ЎИИ) ривожланиши ва, айниқса, организмнинг турли тўқималарида лимфогрануломатоз ривожланиши умумийлиги билан ҳам тасдиқланади. Организмнинг турли аъзоларида ва тўқималарида лимфогрануломатоз ривожланиши айнан лимфоидли ҳужайралар тизимининг вирусли шикастланишлари учун хос ҳисобланади (1-Жадвал, 1-Расм).\nHBV вирусининг лимфотроп хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда, HBV (HBsAg) антигенлари уларнинг зардобдаги титридан қатъи назар, лимфоидли элементлар цитоплазмасида катта концентрацияларда доимий ва жиддий персистенцияланиши мумкин. Биз ИФТ-таҳлилда натижаларнинг ҳаққонийлигини ошириш ва сохта салбий натижаларни истисно қилиш учун айнан шу ҳодисадан фойдаландик.\nБиз ИФТ-таҳлил ёрдамида вирусли гепатитга гумон бор беморларда бир вақтнинг ўзида қон зардобида ва лимфоцитлар таркибида HBsAg мавжудлигига тест ўтказиш бўйича тадқиқотлар олиб бордик. Кўрикдан ўтказилган беморлар умумий сонининг 17% да қон зардобининг ИФТ-таҳлили ўртача натижаси сохта салбий бўлиб чиқди, чунки ушбу шахсларнинг лимфоцитлари таркибида юқори HbsAg титрлари аниқланди. Бу натижалар HBVнинг лимфотроп хусусиятларини шубҳасиз исботлайди ва қонни ИФТ-таҳлил ёрдамида HbsAg бор-йўқлигига тестдан ўтказганда натижаларнинг ҳаққонийлигини ошириш ва сохта салбий натижаларни камайтириш учун жуда катта амалий аҳамиятга эга.\nШундай қилиб, HBV ва HCV вируслари, шунингдек HIV вирусининг лимфотроп хусусиятлари, яъни уларнинг одам лимфоцитларига кириш ва репликацияланиш қобилияти аниқланган факт ҳисобланади.\nЮқорида баён этилганлардан келиб чиққан ҳолда, HBV, HCV ва HIV вирусларини аниқлаш ва уларнинг яшаш қобилиятини баҳолаш усулини ишлаб чиқиш учун биз лимфотроп хусусиятлардан, яъни бу вирусларнинг биргаликдаги in vitro инкубациясида соғлом одам лимфоцитларига кириш ва ҳужайра ичида персистенцияланиш қобилиятидан фойдаландик.\n1-Жадвал. HAV, HBV, HCV ва HIV вирусларининг эпидемиологик, клиник, морфологик ва иммунологик хусусиятларининг қиёсий характеристикаси.\n1-Расм. HAV, HBV, HCV ва ОИВ вирусларининг гепатотроп ва лимфотроп хусусиятлари\nIII HBV, HCV ВА HIV ЛИМФОТРОП ВИРУСЛАРИНИ АНИҚЛАШ ВА УЛАРНИНГ ЯШАШ ҚОБИЛИЯТИНИ БАҲОЛАШ УСУЛИНИНГ ТАМОЙИЛИ.\nВирусларни аниқлаш ва уларнинг яшаш қобилиятини баҳолаш усули HBV, HCV ёки HIV вирусларининг лимфотроп хусусиятлари, яъни уларнинг соғлом одам лимфоцитларига кириш ва персистенцияланиш қобилиятидан фойдаланишга асосланган.\nСоғлом одам лимфоцитлари суспензиясига эга биологик материал инкубациясида, биологик материалда HBV, HCV ёки HIV мавжуд бўлганида, вируслар лимфоцитлар цитоплазмасига киради. Кейин лимфоцитлар центрифуглаш йўли билан кичик ҳажмда концентрацияланади ва музлатиш йўли билан нобуд қилинади.\nТақдим этилган метод қуйидаги босқичлардан иборат: соғлом одам қонидан лимфоцитлар суспензиясини олиш, лимфоцитларнинг тадқиқ қилинаётган биологик материал (плазма, қон зардоби ва бошқ.) билан инкубацияси, лимфоцитларни центрифуглаш йўли билан чўктириш, лимфоцитларни физиологик эритмада ювиш, лимфоцитларни чўктириш ва кичик ҳажмда эритиш (500,0 мкл физиологик эритмада), лимфоцитларни музлатиш йўли билан парчалаш, эритиш. Парчаланган лимфоцитлар таркиби ИФТ ёки ПЗР тадқиқотидан ўтказилади. Лимфоцитлар таркибида вирусларни ИФТ ёки ПЗР методи билан аниқлаш тадқиқ қилинадиган биологик материалда вируслар мавжудлигидан ва уларнинг яшаш қобилиятидан далолат беради.\nIV ПАЦИЕНТЛАР ВА ҚОН ДОНОРЛАРИНИНГ ЛИМФОЦИТЛАРИДА HBV, HCV ва HIV ЛИМФОТРОП ВИРУСЛАРИНИ АНИҚЛАШ УСУЛИ\nУшбу усул пациентлар ва қон донорларида вирусларни улар плазма ёки қон зардобида паст титрларда бўлганида ҳам аниқлаш имконини беради.\nКўрикдан ўтказилаётган шахснинг тирсак венасидан 5-6 мл қон ичида 2 мл физиологик эритма ва 2-3 томчи гепарин бўлган пробиркага олинади.\nТоза гепаринлаштирилган қондан Ф.Ю. Гариб ҳаммуаллифлигидаги (1995) метод бўйича d=1,077 г/мл зичлик градиентига эга фиколл-верографин эритмасида бўлиниш йўли билан лимфоцитлар ажралиб чиқади. Центрифуглаш жараёнида қоннинг барча формали элементлари, лимфоцитлардан ташқари, фиколл-верографин градиент қалинлиги орқали ўтади ва шунинг остида туради. Қон плазмаси градиент устида қолади. Градиент қалинлигида лимфоцитларнинг тоза суспензиясидан ташкил топган ўзига хос лойқа ҳалқа (“булут”) ҳосил бўлади. Бу лимфоцитли ҳалқа эҳтиёткорлик билан пипетка ёрдамида сўрилади ва тоза центрифугали пробиркага ўтказилади.\nКейин лимфоцитлар 10,0 мл физиологик эритмада икки марта ювилади.\nОхирги марта центрифуглашдан кейин чўкинди усти суюқлиги олиб ташланади.\nТаркибида лимфоцитлар бўлган чўкинди 500 мкл физиологик эритмада суюлтирилади, эпиндорфга ўтказилади ва маиший совутгичнинг музлатиш камерасига 17-18 соатга қўйилади. Секин музлатилганда лимфоцитлар мембранаси парчаланади ва цитоплазма таркиби эритмага чиқади.\n17-18 соат ўтганидан кейин эпиндорф музлатиш камерасидан олинади, хона ҳароратида эритилади.\nЭпиндорф таркиби HBV, HCV ёки HIV маркерлари бор-йўқлигига ПЗР ёки ИФТ тадқиқотдан ўтказилади.\nУшбу метод вирусларни 5-6 мл плазма ёки 500 мкл зардобдан концентрациялаш, ИФТ ёки ПЗР методининг сезгирлик чегарасидан юқори бўлган вирус зарраларининг титрини ошириш имконини беради. Бу қон донорлари ва пациентларни HBV, HCV ёки HIV га зарарланганлик бўйича тестдан ўтказганда ИФТ ёки ПЗРда сохта салбий натижаларни истисно қилишга кўмаклашади.\nV ТАРКИБИДА ВИРУСЛАР ТИТРИ ЖУДА ПАСТ БЎЛГАН БИОЛОГИК МУҲИТЛАРДА ЛИМФОТРОП ВИРУСЛАРНИ АНИҚЛАШ УСУЛИ.\nСоғлом одам лимфоцитлари суспензиясини олиш.\nСоғлом одамлар – кўнгиллилар ИФТ методи ёрдамида HBV, HCV ёки HIV вирусларини юқтирганлик бўйича тестдан ўтказилади. Синовларда нишон ҳужайралар сИФТтида фақат салбий тест натижаларига эга соғлом одамларнинг лимфоцитларидан фойдаланилади.\nЛимфоцитларнинг етарли миқдорда суспензиясини олиш учун соғлом одам (кўнгилли)нинг қони эрталаб оч қоринга тирсак венасидан 30-40 мл миқдорда олинади. Кейин қон 7-8 мл дан таркибида 2 мл физиологик эритма ва 3 томчи гепарин бўлган центрифуга пробиркаларига солинади. Пробиркадаги аралашма яхшилаб аралаштирилади;\nТоза гепаринлаштирилган қондан лимфоцитларни ажратиш Ф.Ю. Гариб ҳаммуаллифлигидаги (1995) метод бўйича d=1,077 г/мл зичлик градиентига эга фиколл-верографин эритмасида бўлиниш йўли билан амалга оширилади. Бунинг учун тоза центрифугали пробиркаларга 2 мл дан фиколл-верографин эритмаси қуйилади, унинг юзасига эҳтиётлик билан гепаринлаштирилган қон солинади ва пробиркалар 20 дақиқа давомида 1500 айланма/дақ.да центрифугланади. Центрифуглаш жараёнида барча қоннинг форма элементлари, лимфоцитлардан ташқари, фиколл-верографин градиент қалинлиги орқали ўтади ва шунинг остида туради. Қон плазмаси градиент устида қолади. Градиент қалинлигида лимфоцитларнинг тоза суспензиясидан ташкил топган ўзига хос лойқа ҳалқа (“булут”) ҳосил бўлади. Бу лимфоцитли ҳалқа эҳтиёткорлик билан пипетка ёрдамида сўрилади ва тоза центрифугали пробиркага ўтказилади;\nКейин лимфоцитлар 10,0 мл физиологик эритмада икки-уч марта ювилади ва центрифугланади.\nОхирги марта центрифуглашдан кейин чўкинди усти суюқлиги олиб ташланади. Таркибида лимфоцитлар бўлган чўкинди 500 мкл физиологик эритмада суюлтирилади ва аралаштирилади. Барча пробиркалардаги лимфоцитлар суспензияси битта пробиркага қуйилади. Лимфоцитлар суспензиясини + 4оС ҳароратда 1 суткадан ортиқ сақлаш мумкин эмас. Лимфоцитларнинг тадқиқ қилинаётган биологик муҳит билан инкубацияси.\n2-3 та тоза пробиркага 6-7 мл дан тадқиқ қилинаётган биологик муҳит (плазма, донорлик қони зардоби ёки бошқалар) қуйилади, у HBV, HCV ёки HIV билан зарарланганлик бўйича ИФТ ёки ПЗР тестдан ўтказилади.\nҲар бир пробиркага 500-600 мкл дан соғлом одам лимфоцитлари суспензияси қўшилади, пробиркалар таркиби яхшилаб аралаштирилади ва 370С да 6-8 соатга термостатга қўйилади. Ҳар 0,5-1 соатда пробиркалар таркиби чайқатилади ва аралаштирилади. Инкубация жараёнида тадқиқ қилинаётган биологик муҳитда вируслар мавжуд бўлганида, улар ўзининг лимфотроп хусусиятлари туфайли мембрана юзасида адгезияланади ва лимфоцитлар цитоплазмасига ўтади.\nИнкубациядан кейин пробиркалар термостатдан олинади, уларга 2 мл дан физиологик эритма қўшилади, аралашма аралаштирилади ва центрифугланади. Центрифугланганда лимфоцитлар пробиркалар тубига чўкади.\nЦентрифуглашдан кейин барча пробиркалардан чўкинди усти суюқлиги олиб ташланади, чўкиндилар битта пробиркага ўтказилади. Кейин лимфоцитлар икки марта физиологик эритмада ювилади.\nОхирги центрифуглашдан кейин пробиркадан чўкинди усти суюқлиги олиб ташланади, тарбикида лимфоцитлар бўлган чўкинди 600 мкл физиологик эритма билан суюлтирилади ва эпиндорфга ўтказилади. Эпиндорф совутгичнинг музлатиш камерасига қўйилади. Секин музлатилганда лимфоцитлар мембранаси парчаланади ва цитоплазма таркиби эритмага чиқади.\nУшбу метод вирусларни18-20 мл биологик муҳитдан 500 мкл ҳажмда концентрациялаш, ИФТ ёки ПЗР методининг сезгирлик чегарасидан юқори бўлган вирус зарраларининг титрини ошириш имконини беради. Биологик муҳитларни (плазма, донорлик қони зардоби ва бошқалар) HBV, HCV ёки HIV га зарарланганлик бўйича тестдан ўтказганда ИФТ ёки ПЗРда сохта салбий натижаларни истисно қилишга кўмаклашади.\nVI HBV, HCV ва HIV ЛИМФОТРОП ВИРУСЛАРНИНГ ЯШАШ ҚОБИЛИЯТИНИ IN VITRO БАҲОЛАШ УСУЛИ\nHBV, HCV ёки HIV суспензиясини олиш.\nОлдиндан маълум юқори вирусли юкламага эга HBV, HCV ёки HIV моноинфекцияларини юқтирган беморларда вируслар суспензиясини олиш учун тирсак венасидан қон олинади. Тоза қондан вирус сақловчи зардоб ажратилади, у HBV, HCV ёки HIV мавжудлигини тасдиқлаш ва вируслар титрларини аниқлаш учун миқдорий ПЗР тадқиқотидан ўтказилади. Вирус сақловчи зардоб музлатилган ҳолатда минусли совутгичда – 25оС дан паст ҳароратда сақланади.\nСоғлом одамдан лимфоцитлар суспензиясини олиш.\nСоғлом одамлар – кўнгиллилар ИФТ методи ёрдамида HBV, HCV ва HIV ни юқтирганлик бўйича тестдан ўтказилади. Синовларда фақат салбий тест натижаларига эга соғлом одамларнинг лимфоцитларидан фойдаланилади;\nТоза гепаринлаштирилган қондан лимфоцитларни ажратиш Ф.Ю. Гариб ҳаммуаллифлигидаги (1995) метод бўйича d=1,077 г/мл зичлик градиентига эга фиколл-верографин эритмасида бўлиниш йўли билан амалга оширилади. Бунинг учун тоза центрифугали пробиркаларга 2 мл дан фиколл-верографин эритмаси қуйилади, унинг юзасига эҳтиётлик билан гепаринлаштирилган қон солинади ва пробиркалар 20 дақиқа давомида 1500 айланма/дақ.да центрифугланади. Центрифуглаш жараёнида қоннинг барча форма элементлари, лимфоцитлардан ташқари, фиколл-верографин градиент қалинлиги орқали ўтади ва шунинг остида туради. Қон плазмаси градиент устида қолади. Градиент қалинлигида лимфоцитларнинг тоза суспензиясидан ташкил топган ўзига хос лойқа ҳалқа (“булут”) ҳосил бўлади. Бу лимфоцитли ҳалқа эҳтиёткорлик билан пипетка ёрдамида сўрилади ва тоза центрифугали пробиркага ўтказилади;\nКейин лимфоцитлар 10,0 мл физиологик эритмада икки-уч марта ювилади. Таркибида лимфоцитлар бўлган чўкиндилар 500 мкл физиологик эритмада суюлтирилади ва аралаштирилади. Барча пробиркалардаги лимфоцитлар суспензияси битта пробиркага қуйилади. Лимфоцитлар суспензиясини + 4оС ҳароратда 1 суткадан ортиқ сақлаш мумкин эмас. HBV, HCV ёки HIV вирусларининг одам лимфоцитлари цитоплазмасига ўтиш қобилиятини in vitro баҳолаш.\nHBV, HCV ёки HIV сақловчи плазма минусли совутгичдан чиқариб олинади, хона ҳароратида эритилади.\nТоза пробиркага автомат пипетка ёрдамида тенг ҳажмда (300 мкл дан) вирус сақловчи плазма ва лимфоцитлар суспензияси ўтказилади, аралаштирилади ва +37оС ҳароратда 6-8 соатга термостатга инкубацияга (вирусларнинг лимфоцитлар билан in vitro инкубацияси) қўйилади. Пробирка таркиби ҳар 1,5-2 соатда чайқатиш йўли билан аралаштирилади. Инкубация пайтида лимфоцитлар цитоплазмасига фақат яшаш қобилиятига эга вируслар киради, улар цитопатоген таъсирни намоён қилади.\nЛимфоцитларни плазмадан ювиб ташлаш. Кейин пробирка термостатдан чиқариб олинади. Унга 6-8 мл физиологик эритма қўшилади, аралаштирилади ва 1500 айланма/дақ.да центрифугланади. Бунда лимфоцитларнинг пробиркалар тубига чўкиши юз беради. Чўкма усти суюқлиги олиб ташланади. Кейин физиологик эритмада 2-3 марта ювилади ва лимфоцитлар чўктирилади.\nОхирги центрифуглашдан кейин ва чўкинди усти суюқлиги олиб ташланганидан сўнг лимфоцитлар суспензиясига (чўкинди) 500 мкл физиологик эритма қўшилади ва эпиндорфга ўтказилади.\nШундан сўнг лимфоцитларни парчалаш учун эпиндорф маиший совутгичнинг музлатиш камерасига 17-18 соатга қўйилади. Секин музлатганда лимфоцитлар мембранасининг парчаланиши юз беради.\nЭпиндорфдаги чўкинди усти суюқлиги сўриб олинади ва лимфоцитлар цитоплазмаси таркибида олдин беморлар қон плазмасида мавжуд бўлган вирусларнинг ДНК ёки РНКси бор-йўқлигини аниқлаш учун миқдорий ПЗР тадқиқоти ўтказилади. Натижаларни баҳолаш.\nЛимфоцитлар цитоплазмасида вируслар РНК ёки ДНКси бор-йўқлиги бўйича ўтказилган ПЗР тадқиқотнинг ижобий натижаси вирусларнинг яшаш қобилияти, яъни in vitro одам лифоцитларига кириш ва у ерда персистенцияланиш қобилияти сақланиб қолганидан далолат беради.\nБу борадаги ПЗР тадқиқотнинг салбий натижаси эса вирусларнинг (уларга вирусларга қарши кимёвий ёки физикавий омиллар билан таъсир кўрсатгандан кейин ) яшаш қобилияти (инактивлаштириш), яъни in vitro одам лифоцитларига кириш ва у ерда персистенцияланиш қобилияти йўқолганидан далолат беради.\nVII HBV, HCV ва HIV ВИРУСЛАРНИ АНИҚЛАШ ВА УЛАРНИНГ ЯШАШ ҚОБИЛИЯТИНИ БАҲОЛАШ УСУЛИНИНГ ҚЎЛЛАНИШ ДОИРАСИ\nҚон қуйиш станциялари: В гепатити (HBV), С гепатити (HCV) вируслари ва одам иммун танқислиги вируси (HIV)ни ИФТ ёки ПЗР методларининг сезгирлик чегарасидан паст концентрациялардаги вирусларни сақловчи биологик муҳитларда (донорлик қони, плазма ва бошқа компонентлар) аниқлашнинг ҳаққонийлик даражасини ошириш учун.\nДиагностика лабораториялари: вируслар концентрацияси ИФТ ёки ПЗР методларининг сезгирлик чегарасидан паст бўлган донорлар ёки пациентлар қонида HBV, HCV ёки HIV вируслари бор-йўқлигини тестдан ўтказишда натижаларнинг ҳаққонийлигини ошириш ва сохта салбий натижаларнинг истисно қилиш учун.\nФармацевтика компаниялари: ишлаб чиқарувчилар томонидан турли объектларда вирусларни инактивлаштириш мақсадларида ишлаб чиқиладиган ва таклиф қилинадиган вирусларга қарши кимёвий ва физикавий омиллар таъсиридан кейин HBV, HCV ёки HIV вирусларининг яшаш қобилиятини баҳолаш учун.\nУшбу усулпациентлар диагностикасида, донорлик қони ва унинг компонентлари HBV, HCV ёки HIV лимфотроп вируслар билан зарарланганини текширганда хатоликларни истисно қилиш имконини беради. У кимёвий ёки физикавий омилларнинг лимфотроп вируслар яшаш қобилиятига (патогенлик) самарасини холис баҳолаш имконини яратади.\nУшбу усул Ўзбекистон Ресмпубликаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан рўйхатга олинган\nМуаллиф: Гулямов Нариман Гулямович, тиббиёт фанлари доктори, профессор


Мақолалар мазкур саъна бўйича сараланган: Пятница, 22 Август 2014\nПятница, 22 Август 2014 11:02\nАндижон вилояти: Обод кўнгиллар, обод манзиллар\n…2011 йилнинг 21 майи. Бу сана Андижон шаҳридаги муҳташам Ўзбекистон шоҳкўчаси очилган кун сифатида юртимиз тарихига муҳрланди. Ўша куни қарийб икки километрдан иборат обод ва равон йўлнинг ҳар икки ёқаси одамлар билан тўлиб-тошди.\nПятница, 22 Август 2014 11:00\nПятница, 22 Август 2014 10:58\nОшкоралик, адолат ва тенглик\nЭнг намунали маҳаллалар фаолияти ушбу мезонлар асосида баҳоланди.\nПятница, 22 Август 2014 10:56\nПятница, 22 Август 2014 10:52\nЎсмирларимиз — Олимпиада чемпиони!\nХитойнинг Нанкин шаҳрида давом этаётган ўсмирлар ўртасидаги II ёзги Олимпиада ўйинларининг кеча ўтказилган баҳсларида ҳамюртларимиздан икки нафари олтин, яна бири кумуш медални қўлга киритди.\nПятница, 22 Август 2014 10:51\nАвстралиянинг Сидней шаҳрида таэквондонинг ВТФ йўналиши бўйича “Австралия оупен — 2014” халқаро турнири бўлиб ўтди.\nПятница, 22 Август 2014 10:49\nПятница, 22 Август 2014 10:47\nЎқув йилига тараддуд\nСамарқанд вилоятидаги барча туман ва шаҳарлар ҳамда аҳоли гавжум ҳудудларда мактаб ярмаркалари ўтказилмоқда.\nПятница, 22 Август 2014 10:45\nГерманиянинг “Volkswagen” автомобилсозлик компанияси Ҳиндистонда двигатель ишлаб чиқаришга ихтисослаштирилган корхона ташкил этмоқда, дейилади “The Wall Street Journal” нашри хабарида.\nПятница, 22 Август 2014 10:44\nЮрган дарё, ўтирган бўйра, деганлари рост экан. Йигирма кундирки, Ангрендан Самарқанд сари йўл юриб, бунга тўла ишонч ҳосил қилдим.


Қизнинг яқинларига кўра, гумондорлардан бири марҳумани зўрлаганини кўпчилик олдида тан олиб айтган. Воқеа жойи – мактаб қоровулхонаси шубҳали тарзда таъмирлаб қўйилган, у ердан олинган ашёвий далиллар йўқотилган бўлиши мумкин.\n12 май куни Самарқанд вилояти Паст Дарғом туманидан оқиб ўтувчи каналдан 17 ёшли қизнинг жасади топилган эди.\nБу ҳақда Kun.uz эълон қилган дастлабки хабарда, тумандаги 45-мактабда ўқиган қизнинг яқинлари у ўлимидан олдин қишлоқдош тўрт йигит томонидан номуси топталган бўлиши мумкинлигини айтгани маълум қилинганди.\nKun.uz мухбирлари ҳолатни ўрганиш мақсадида Паст Дарғом туманида бўлди.\nМарҳуманинг онаси Хадича Ҳайитова 2021 йилнинг 11 майида, саҳар вақти қизи йўқолиб қолганини айтмоқда. Бувиси билан бир хонада тунаб келган Севинчнинг уйда йўқлигини билгач, оила аъзолари уни қишлоқ бўйлаб излашга киришади. Кўп ўтмай Севинч ишлатиб келган қўл телефони ва унинг оёқ кийими қишлоқ четидаги анҳор бўйидан топилади.\nТелефондаги кириш-чиқиш қўнғироқлари кўздан кечирилганда, саҳар вақтида бегона рақамдан унга қўнғироқ бўлгани аниқланади.\nЎша рақамга қўнғироқ қилинганда, шу маҳаллада яшовчи О. исмли йигит экани маълум бўлади. Ўша йигит қизнинг яқинларига ярим тунда 45-умумтаълим мактабининг олдида Севинч тўрт нафар қишлоқдош йигитлар таъқибидан қочаётганини кўрганини айтган.\nО.нинг сўзларига кўра, у қизни таъқиб қилаётган йигитларни тўхтатиб, сўроққа тутган; шундан сўнг йигитлар кўздан ғойиб бўлган қизнинг қаердалигини топиш мақсадида унинг телефонидан фойдаланиб, Севинчнинг қўлидаги телефонга қўнғироқ қилишган.\nВазият жиддий тус ола бошлаганини билгач, қаттиқ ташвишга тушган яқинлари саҳар вақтида қизни таҳқирлашга уринган йигитларни топишган. Севинчнинг қариндоши Баҳодир Маҳмудов қизнинг йўқолишида гумон қилинган йигитлар маҳалла биноси ва мактаб ҳовлисида сўроққа тутилганини айтди.\n«Чандир» МФЙ биносида жиянимизнинг йўқолишидан олдин уни таъқиб қилган йигитлар ва ўша воқеага гувоҳ бўлган О.Ҳ. ҳамда профилактика инспектори иштирокида суҳбатлашилди. Гумондор йигитлар аввалига тан олишмади. Улардан икки нафарини четга олиб суҳбатлашдим, ҳақиқатни айтинглар, ҳеч кимга зарар етмайди, дедим. Шундан сўнг Ш. (45-мактабнинг 10-синф ўқувчиси) мактабга борайлик, ҳамма гапни ўша ерда айтаман, деди. Мактабга бордик, Ш. ҳақиқатан ҳам жиянимни зўрлагани ва бу воқеа мактаб қоровулхонасида содир бўлганини айтиб берди.\nҚоровулхонани кўздан кечирганимизда, қон излари юқиб қолган оқ мато бор эди. Бундан ташқари, деворда бармоқ излари ва тирналган жойларни кўрдик. Ш. айнан «шу хонага қизни олиб келдим ва зўрладим», деди. Шундан сўнг профилактика инспектори қон доғлари теккан матони пакетга солди.\nШ. қизнинг номусига текканини бир неча марта тан олди. У иқрор бўлган вақтда маҳалла раиси, профилактика инспектори, мактаб директори, бир қанча ўқитувчилар, ўттизга яқин одам бор эди», – деди Баҳодир Маҳмудов.\nБиз 45-умумтаълим мактабида ҳам бўлдик. Мактаб директори Клара Рўзиназарова мактабда уч нафар қоровул ишлашини, айнан ўша кечада навбатчиликда бўлган Гулмира Темирова қизининг мазаси бўлмагани учун шифокорга олиб борганини маълум қилди. Демак, 11 май куни саҳар вақтида мактабда қоровул бўлмаган.\nРўзиназарова ўқувчи қизнинг мактабда юриш-туриши, ўзини тутиши яхши, намунали бўлганини айтди.\nБиз ҳам воқеа жойи – 45-мактаб қоровулхонасини кўздан кечирмоқчи бўлдик. Қизиғи шундаки, ўша кечада қизнинг зўрлангани айтилаётган қоровулхона 16 май куни янгидан таъмирлаб қўйилибди...\nШу боис қизнинг қариндоши айтган девордаги қўл ва тирноқ изларини кўришнинг имкони бўлмади. Айтиш лозим, мактабнинг бошқа бинолари таъмирланмаган, умуман, ҳали ёзги таъмир ишлари мактабларда бошлангани ҳам йўқ. Лекин айнан ўша жой – қоровулхонанинг таъмирланиб, деворлари дарҳол бўяб ташлангани таажжубланарли.\nАфсуски, Севинчнинг жасади бир суткадан сўнг, 12 май куни қишлоқ четидан оқиб ўтувчи каналдан – оёқ кийими ҳамда телефони қолдирилган жойдан тахминан бир километр қуйироқдан топилди. Қиз топилган вақтда унинг кўзи икки марта қаттиқ тугиб боғланган, юзи қонталаш эканига гувоҳ бўлишган.\nМайитни ювган Клара Ҳайитованинг айтишича, қизнинг елка қисмида, лабида кўкариш, шиш, жинсий аъзолари қонталаш ва жароҳат излари бўлган.\nПаст Дарғом тумани прокуратураси терговчиси Лочин Нурмуротовнинг айтишича, Севинчнинг бедарак йўқолиб, ўлик ҳолатда топилгани ҳолати юзасидан хизмат текширувлари ва судга оид тиббиёт экспертизаси тайинланган.\nВоқеанинг бевосита гувоҳи ёки ундан хабардор шахслар доирасини аниқлаш ва улардан тушунтириш олиш ишлари давом этмоқда. Шунингдек, суд тиббий экспертизасининг дастлабки маълумотига кўра, марҳуманинг ўлими сувга чўкишдаги механик асфиксиядан келиб чиққани, Севинчнинг қизлик пардаси бутунлиги, қизлик пардасини бузмасдан туриб жинсий алоқа қилишнинг имконсизлигини айтмоқда. Қолаверса, марҳуманинг жинсий аъзоларида тан жароҳатлари аниқланмагани ҳам айтилмоқда.\nТерговчи ҳозирча жиноят иши қўзғатишга етарлича асослар мавжуд эмаслигини қўшимча қилиб, ҳолат бўйича Паст Дарғом туман прокуратураси томонидан терговга қадар текширув ҳаракатлари давом этаётгани, якуний қарор қабул қилиниб, ахборот берилиши ҳақида маълум қилди.\nСамарқанд вилоят ички ишлар бошқармаси эса бу борада ҳозирча жим.\nҲар қанча уринсак-да, мактаб қоровулхонасидаги қонга беланган матони олиб кетган профилактика инспекторини топишнинг имкони бўлмади.\nСуриштирув давомида ўша машъум кечада қизни таъқиб қилишаётганига гувоҳ бўлган йигит О. билан телефон орқали суҳбатлашдик.\n«Соат тунги 3:20 ларда 45-мактаб ёнидан ўтиб кетаётганимда, мендан бир неча метр наридан бир қиз югуриб ўтди. Унинг орқасидан икки йигит қувлаб борарди. Бироз нарида яна икки кишини кўрдим ва уларнинг ёнига яқинлашиб, нима қилишаётганини сўрадим. Шу атрофда яшашимни билдирдим, кейин улар ўзларини таништирди. Йигитларнинг бу хатти-ҳаракатини кўриб, уларга танбеҳ бердим. Агар бирор гап бўлса, эртага балога қолишлари мумкинлигини айтиб огоҳлантирдим.\nШерикларингга телефон қил, қизни уйига олиб боринглар, дедим. Қўлларида телефони бўлмагани учун менинг телефоним орқали шерикларига телефон қилишди. Қизни қувиб кетган болалар телефонни кўтармагач, қизнинг рақамига теришди. Бироздан кейин қизни қувлаб кетганлардан бири ёнимизга келиб, қиз уйига эмас, аммасиникига бормоқчи бўлганини айтди. Шундан кейин ҳаммамиз ўз йўлимизда давом этдик», – деди гувоҳ йигит.\nМаълум бўладики, саҳар вақтида айнан ўша мактаб олдидаги йигитлар қизни қувиб юрган бўлган, унинг телефонидан Севинчнинг қўлидаги телефонга қўнғироқ қилишган. Шу сабаб бўлиб энг охирги қўнғироқ эгаси билан қизнинг яқинлари боғланган ва вазиятдан хабардор бўлишган.\nМана шу гаплар юзага чиққани, қолаверса, кўпчиликнинг олдида гумондорлар қилмишига иқрор бўлган бир ҳолатда, ҳуқуқ-тартибот идораларининг хатти-ҳаракати, ҳеч қандай номусга тегиш аломатлари ҳозирча йўқлигини айтаётгани қизнинг яқинларини ташвишга солмоқда. Кўнгилларидаги гумон ва шубҳаларни кўпайтирмоқда.\nҚизни ярим тунда қувлаб юрган йигитларни кўрган, суҳбатлашган, огоҳлантирган гувоҳ бор. Бу ҳолат ўнлаб одамлар гувоҳлигида муҳокама ҳам қилинган.\nҚизиғи, марҳуманинг яқинларига кўра, гумон қилинаётган йигит 30га яқин одамнинг олдида қиз билан жинсий алоқа қилганини тан олган.\nМактаб қоровулхонасидаги қонга беланган матони олиб кетган профилактика инспектори қаерда? Нега воқеа жойи дея эътироф этилаётган хонадан олинган ашёвий далиллар ҳақида лом-мим дейилмаяпти?\nҲарқалай, ҳозирча булар ҳақида на прокуратура, на ИИБ бирор тайинли гап айтгани йўқ. Гўёки бу жараёнда фақат қизнинг ўлими бор ва унгача бўлган ҳолат қоронғи. Ҳеч кимга кўринмаяпти...\nГувоҳи бўлганимиз шуки, вазият жиддий. Марҳуманинг ўлимидан олдин зўравонликка учрагани ҳақида маълумотлар етарлича бор. Аммо ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг бепарволиги жамоатчиликни ташвишга солмоқда.\nЯқин ўтмишга қайтадиган бўлсак, муқаррар жиноят ҳолатлари яшириб келингани, аммо кенг жамоатчиликнинг эътирозларидан сўнг кўплаб ҳолатлар фош бўлганига гувоҳ бўламиз.\nМасалан, хонанда Жасур Умировнинг бир гуруҳ шахслар билан вояга етмаган қизни зўрлаб, номусига теккани ҳолати экспертиза хулосалари тасдиқлаб турган бўлишига қарамай, Каттақўрғон туман ИИБ ходимлари томонидан яшириб келинганди.\nҲодиса ОАВ ва жамоатчилик эътиборига тушгандан сўнг хонанда ва унинг шерикларига нисбатан жиноят иши қўзғатилиб, суд ҳукми билан уларга озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланди.\nКаттақўрғондаги жиноят билан деярли бир вақтда Тошкент вилоятида содир этилган 14 ёшли қизнинг номусига тегиш жинояти ҳамон очилмай қолмоқда. Қизнинг ота-онаси 2020 йил сентябр ойида Ўрта Чирчиқ туман ИИБга мурожаат қилгач, орадан ярим йил ўтганига қарамай, жиноятчиларга нисбатан ҳалигача ҳеч қандай чора кўрилмаган.\nШунингдек, Фарғона вилоятининг Қува туманида коллежнинг 3-курсида ўқиётган 19 ёшли қиз ўғирлаб кетилгани ва бир ой давомида уч киши томонидан мунтазам зўрлаб келингани айтилмоқда. ИИБ бу мурожаатни ўрганиб чиқиб, бунда жиноят аломати йўқ дея жиноят иши қўзғатишни рад этганди.\nТермизда мактаб ўқувчисининг номусига тегилгани бости-бости қилиб келинган. Масала сенаторнинг назоратига олинганидан сўнггина ҳолат бўйича жиноят иши қўзғатилди.\nУмид қиламизки, маъсума Севинчнинг ўлими ҳодисаси Сенат ёки бошқа идоранинг аралашувисиз ҳам жиддий тафтиш этилади.\nЭслатиб ўтамиз, Kun.uz сайтида ҳодиса ҳақида дастлабки хабар эълон қилингач, Ўзбекистон Республикаси Бош прокурорининг матбуот котиби - ахборот сиёсати масалалари бўйича маслаҳатчиси Хаётбек Шамсутдинов масала юзасидан расмий баёнот берганди.\n“Ҳозирда мазкур ҳолат юзасидан Пастдарғом тумани прокуратураси томонидан терговга қадар текширув ҳаракатлари олиб борилмоқда. Терговга қадар текширув ҳужжатлари Самарқанд вилояти прокуратураси томонидан ўрганилиб, амалга оширилиши лозим бўлган ҳаракатлар юзасидан ёзма кўрсатма берилган. Шу билан бирга, 2021 йил 17 май куни Бош прокуратура масъул ходимлари томонидан марҳуманинг отаси ва укаси қабул қилиниб, терговга қадар текширув ҳаракатларининг бориши юзасидан тушунтириш берилган. Текширувнинг бориши Бош прокуратура томонидан назоратга олинган” дейилганди баёнотда.\nKun.uz бу ҳолат билан боғлиқ воқеаларни кузатишда давом этади.\nKun.uz мухбирлари –\nТасвирчи ва монтаж устаси – Жаҳонгир Алибоев.\nПаст Дарғомда 17 ёшли қизни 4 кундан буён излашмоқда, у Дарғом каналига тушиб кетган бўлиши мумкин


Экспорт салоҳияти: ЯККАБОҒДА УНДАН ҚАНДАЙ ФОЙДАЛАНИЛАЯПТИ?\nOldingi maqola КРЕДИТ УЧУН СЕКТОР РАҲБАРИ ТАВСИЯСИ ЕТАРЛИМИ?\nKeyingi maqola ХОРИЖИЙ КОРХОНА ЯНГИ БОЗОРЛАРНИ ЗАБТ ЭТМОҚДА\nЯККАБОҒДА УНДАН ҚАНДАЙ ФОЙДАЛАНИЛАЯПТИ?\nБугун вилоятимизнинг бирор ҳудуди иқтисодий ривожи даражасини баҳолаганда, аввало унинг экспорт салоҳиятига эътибор қаратмаслик мумкин эмас. Айнан шу жиҳат туманда саноат, қишлоқ хўжалиги, хизмат кўрсатиш каби соҳалар равнақи ҳозирги пайтда қай аҳволда экани ҳақида асослантирилган тасаввур шаклланишига имкон беради. Агар туман тадбиркорларининг ташқи бозордаги иштироки салмоқли бўлса, билингки, бу ерда экспорт талабига жавоб берувчи, рақобатбардош маҳсулот ишлаб чиқариш, харидоргир ноз-неъматлар етиштиришга устувор аҳамият қаратилади.\nХўш, экспортни ривожлантириш ҳудудга нима беради, дерсиз? Биринчи галда хорижий валюта тушуми кўпаяди. Бу эса модернизацияга, инновацияларга, замонавий технологиялар сари кенг йўл очади. Чунки маҳаллий ишбилармон ташқи савдо фаолиятидан келаётган даромадини ана шуларга сарфлаши табиий жараён. Натижада янги қувватлар ишга тушади, тармоқларда илғор усулларнинг қўлланиши миқёси ошади.\nАйни мезонлардан келиб чиқиб, жорий йилнинг ўтган даврида Яккабоғ туманида экспорт имкониятларидан қандай фойдаланилгани, бу жабҳада эришилган кўрсаткичларга бир назар ташласак.\nМЎЛЖАЛ – 20 МИЛЛИОН АҚШ ДОЛЛАРИ\nЯккабоғда саноат ва қишлоқ хўжалиги ўзига хос тараққиёт йўлига эга. Бири бирини тақозо этади, бири бошқасини тўлдиради. Яъни ҳудуд индустрияси кўп жиҳатдан аграр соҳа асосига қурилган. Мисол учун, туманда боғдорчилик, узумчилик, сабзавотчилик етакчи тармоқлар ҳисобланади. Қулай тупроқ-иқлим шароити шунга кенг шароит яратган. Шу боис сўнгги вақтда бу ерда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қайта ишлаш саноати ҳам жадал ўсаяпти. Ҳудуд экспорти таркибида эса бир вақтнинг ўзида тайёр маҳсулотлар ҳам, мева-сабзавот ҳажми ҳам тобора ортаяпти.\nСтатистика маълумотларига қараганда, ўтган йили Яккабоғ туманидан экспортга қиймати 4 миллион 505 минг долларлик маҳсулот йўналтирилган бўлса, шунинг 2 миллион 410 минг доллардан зиёди саноат товарлари ҳисобига тўғри келади, қолгани қишлоқ хўжалиги ноз-неъматларидир. Кўринадики, ҳудудда хориж бозорига таклиф этса бўладиган, сифат борасида ҳам қолишмайдиган маҳсулот бор, ҳудуд тадбиркорлари эса ушбу устунликдан юқори самара чиқара олаяпти.\n- Бугунги ишбилармон фақат ички бозорни эгаллаш билан кифояланиб қолмаслиги керак, - дейди туман иқтисодиёт бўлими бош мутахассиси Сардор Узоқов. – Балки аксинча, доим маҳсулоти сифатини ошириши, экспорт талабига мослаштириши ёки харидоргир бўлган маҳсулотни тайёрлашни ўзлаштириши даркор. Аҳамиятлиси, туманимиз тадбиркорларида шунга интилиш бор. Бу қайд этилган рақамларда ҳам ўз ифодасини топаяпти. Жорий йилнинг 16 май ҳолати билан таҳлил қиладиган бўлсак, шу пайтгача туманимиздан 2 миллион 505 минг АҚШ доллари қийматидаги маҳсулот хориж бозорларига чиқарилди. Ўтган давр билан таққослаганда, ўсиш суръати юқори эканини таъкидлаш лозим. Яна бир жиҳати, экспорт қилинаётган маҳсулот тури ҳам ошаяпти, бозорлар қамрови кенгаймоқда.\nҲокимлик мутасаддисининг билдиришича, 2018 йил охирига қадар ҳудудий экспорт ҳажмини қарийб 20 миллион АҚШ долларига етказиш мўлжал қилинган. Зеро, туманда бунинг учун имконият мавжуд. Саноатни ривожлантириш, қишлоқ хўжалигида экспортбоп маҳсулотлар етиштиришни кўпайтиришга қаратилган лойиҳалар рўёби ҳам бунга пухта замин ҳозирлайди.\nСАЛАТБАРГ, КАРАМ ВА САРИМСОҚПИЁЗ – ХОРИЖ БОЗОРИГА\nАйтиш жоиз, Яккабоғ тумани экспорт салоҳиятини янада юксалтиришда миришкор деҳқону боғбонлар ҳиссаси юқори экани инкор этиб бўлмайдиган далилдир. Улар етиштиришаётган ширин-шакар, сервитамин мева-сабзавот, полиз маҳсулоти ва узумнинг донғи дунёга ёйилган. Бу жиҳат эса чет эл мамлакатларига маҳсулот етказиб бериш узлуксизлигини таъминлашни талаб этади. Албатта, ер унумдорлиги юқори, деҳқонлар меҳнатсевар ва изланувчан экани ҳар қандай экиндан мўл ҳосил олинишини кафолатлайди. Бугун улар янги турдаги ва ҳудудда унча оммалашмаган маҳсулотларни парваришлашни ҳам ўрганишмоқда.\n– Бултур фақат маҳсулот экспорти билан шуғуллангандик, - дейди тумандаги “Шарофат она Қаҳрамон қизи” агрофирмаси ҳисобчиси Шерзод Шеров. – Яъни фермерлардан, аҳолидан мева-сабзавот, узум, дуккакли экин харид қилиб, хорижлик ҳамкорларга сотгандик. Тегишли савдо кўрсаткичи 546 минг долларга етди. Қарасак, ўзимиз етиштириб экспорт қилганимиз анча даромадли бўлади. Шу мақсадда туман ҳудудидан 25 гектардан ошиқ ер олдик. Йил бошида 20 гектарга яқин майдонга салатбарги, 5 гектарга карам уруғлари экилганди. Бу ишларга 150 нафарга яқин мавсумий ишчи жалб қилдик. Мана бир ойдан ўтдики, пишиб етилган маҳсулотни тинимсиз чет элга жўнатаяпмиз. Ҳозиргача 172 минг долларлик сабзавот экспортга йўналтирилди. Тез орада саримсоқпиёзни йиғиштириб олиш бошланади. Унга ҳам ташқи бозорда харидор бор.\nТадбиркорлик субъекти вакилининг сўзларига кўра, йил охирига қадар бекор қолишга вақт бўлмайди. Чунки хорижлик ҳамкорлар билан маҳсулот олди-сотдиси бўйича 2 миллион 700 минг доллар қийматга эга шартнома имзоланган. Буюртмачининг талаби асосида уларни мавсумга қараб турли сабзавот, мева-чева ва полиз маҳсулоти билан узлуксиз таъминлаш кўзда тутилган. Асосий маҳсулотни фермерлардан, аҳоли қўлидан сотиб олиш режа қилинган.\nНЕМИСЛАР ЁНFОҚНИ БИЗДАН ИМПОРТ ҚИЛМОҚДА\nМаҳсулот яхши, аъло сифатли бўлса, харидорга масофанинг ҳам аҳамияти йўқ. Маъқул бўлдими, узоқдан келиб бўлса ҳам сотиб олади. Бунинг исботини юртимизда етиштирилган ёнғоқнинг чақилган ҳолда Германияга экспорт қилинаётганида ҳам кўриш мумкин. Ушбу маҳсулотни етказиб беришни эса етакчи экспортёр корхона - “Яккабоғ узум сервис” агрофирмаси ўз зиммасига олган. Маълум бўлишича, мазкур тадбиркорлик субъекти немис ҳамкорлар билан 80 минг АҚШ доллари қийматидаги битим тузган. Келишув ижросини таъминлашга ҳам аллақачон киришилган. 4 минг долларлик чақилган ёнғоқ Германиядаги савдо дўконларидан жой олиб ҳам улгурди.\nУшбу туманда бир неча йилдан бери фаолият олиб бораётган “Яккабоғ логистикаси” масъулияти чекланган жамияти ҳам заминимизда униб ўсган ноз-неъматларни жаҳон бозорига тақдим этишда катта тажрибага эга. Ўтган йили ҳам агрофирма мазкур йўналишда самарали натижа кўрсатди. Туркия ва Россия каби мамлакатларга жами 650 минг АҚШ доллари миқдоридаги қишлоқ хўжалиги маҳсулоти экспорт қилинди.\n- Айнан маълум турдаги маҳсулотни сотиш билан чекланмаймиз, нимага талаб бўлса, ўшани харидорга етказамиз, - дейди агрофирма раҳбари Аҳмаджон Суюнов. – Бугунги кунда вилоятдаги 5 та ҳудудда иш ташкил этганмиз. Маҳсулот ишлаб чиқарувчилар билан келишувларимиз бор. Шу пайтга қадар эса 700 минг долларликдан кўп маҳсулотни ташқи бозорга чиқардик. Экспорт таркибида мош, нўхат каби дуккакли экинлар, қуруқ мева асосий ўрин эгаллади. Ҳозир айни олча ва гилос пишган палла. Хориждан уларга ҳам талаб бўлаяпти. Ушбу сархил мева-чева экспортини амалга оширишга тараддуд кўраяпмиз.\nАгар тадбиркорнинг режалари тўлиқ амалга ошса, йил сўнгида корхона экспорти кўлами 1,5 миллион долларга етади. Бу натижага Польша, Ҳиндистон сингари мамлакатларга ҳам маҳсулот сотиш орқали эришиш кўзда тутилган.\nЯНГИ КОРХОНА ИШОНЧЛИ ЭКСПОРТЧИГА АЙЛАНДИ\n“Яккабоғ воҳа текс” масъулияти чекланган жамияти фаолият бошлаганига роппа-роса бир йил тўлди. Энг сўнгги технологиялар билан жиҳозланган корхона пахта толасидан сифатли ип-калава ишлаб чиқаришга ихтисослашган. Мавжуд замонавий қувватлар зарур хомашёни қайта ишлаб, йилига 3 минг тонна маҳсулот тайёрлаш имконини беради. Аҳамиятлиси, ушбу саноат субъекти томонидан ички имкониятларидан тўла фойдаланишга асосий эътибор қаратилган. Маҳсулотнинг асосий қисми эса экспортга йўлланмоқда.\n- Бир йил жуда қисқа фурсат бўлса-да, биз бу даврда сезиларли ютуқларни қўлга киритдик, - дейди корхона раҳбари Муҳсин Файзуллаев. – Биргина ўтган йилда катта миқдорда маҳсулот ишлаб чиқариб, хориж бозорига чиқардик. Экспорт ҳажми эса 1 миллион 800 минг АҚШ долларидан ҳам ошди. Жорий йилдаги кўрсаткичимиз билан ҳам мақтана оламиз. 16 май ҳолатига кўра 500 тонна ип-калава тайёрланди. Экспортимиз 1 миллион 535 минг долларни ташкил этди. Туркия ва Россия асосий харидорларимиз бўлишди.\nДавлатимиз раҳбарининг тегишли қарори асосида ишлаб чиқилган дастур доирасида ишга туширилган мазкур корхонада келгусида ишлаб чиқариш маҳсулдорлигини янада ошириш режалаштирилган. Айни вақтда бу тадбиркорлик субъектида ҳудудда етиштирилган пахта хомашёсининг салмоқли қисми қайта ишланмоқда ва шу билан бирга 100 дан ортиқ кишининг бандлиги таъминлангани диққатга сазовордир.\nХулоса ўрнида айтганда, сўнгги вақтда Яккабоғ туманида ҳудуднинг экспорт салоҳиятини яхшилашга қаратилган чора-тадбирлар ижобий самара бераяпти. Шунингдек, бу борада фойдаланилмай турган ресурсларни ишга солиш, экспортбоп маҳсулот етиштириш кўламини бундан-да кенгайтириш галдаги муҳим вазифалардан бири этиб белгиланган. Уларнинг муваффақиятли адо этилиши туман иқтисодиётининг барча тармоқлари янада ривож топиши, бандлик масаласи ижобий ҳал этилиши, одамлар реал даромади кўпайишига хизмат қилади.


Ўйлаб қарасак, инсоннинг дунёқараши кимга нимани илинишида ҳам акс этар экан. Шу кунларда юртимизда меҳмон бўлиб турган япониялик дунёга машҳур турколог олим, Токио университети профессори Хисао Коматсунинг Ўзбекистонга совғаси ҳақида эшитиб, шундай тўхтамга келдик.\n— Ўзбек тилида унча равон гапира олмайман, — дейди олим биз билан суҳбатда камтарлик билан. — Ёшлигимизда бу ерларга келиш, шу ерда ўқиб, тил ўрганишга имконимиз бўлмаган. У пайтлардаги вазият шундай эди. Сўнг турли қўлланмалар асосида ўзбек тилини мустақил ўрганишга киришдим. Ҳозир эса, илмий алоқаларга алоҳида эътибор бериляпти. Шу боис мен охирги бир йил ичида Ўзбекистонга иккинчи марта келишга муяссар бўлдим.\n— Бугун Японияда ўзбек тили ҳам ўқитиладими?\n— Ўқитилади. Япон талабалари ўзбек тили ва унинг қоидаларини ўрганиши учун ўқув қўлланмалар тайёрланган. Шу асосда олий таълим тизимида талабаларга дарс берилади. Биласиз, япон ва ўзбек тиллари бир-биридан жуда катта фарқ қилади. Уларнинг сўз ва гап тузилиши, грамматикаси, талаффузи умуман бошқа-бошқа. Лекин талабаларимиз ўзбек тилини ўрганиб, ўзбекча манбалардан бемалол фойдаланишяпти. Фақат бизда битта муаммо бор: ўзбек тилидан япон ўқитувчилар дарс беради. Агар ўзбек ўқитувчи дарс берганида тил ўрганишдаги самарадорлик янада юқори бўлиши аниқ.\nТуркий тилдаги манбаларни ўрганиш учун шу тилни билиш ҳамда шу тилда ёзилган манбаларни ўқий олиш зарур. Бунинг учун узоқ вақт керак бўлади.\n— Бизда имло яқинда яна ислоҳ қилинади. Бунга олим сифатида сизнинг муносабатингиз қандай?\n— Мен буни эшитиб жуда ҳайрон бўлдим. Туркий халқларнинг тили ва ёзуви бир-биридан узоқлиги мени таажжублантиради.\n— Ўзбекистонга ўз шахсий кутубхонангиздан 150 та китоб совға қилибсиз, деб эшитдик. Шу ростми?\n— Ҳа, ўзбекистонлик талабалар ва тадқиқотчи олимлар фойдаланиши учун шундай қилдим. Улар Японияда ва бошқа давлатларда нашр этилган туркий халқлар тарихи ва маданияти билан боғлиқ беш тилдаги бебаҳо манбалар.\nМен учун ҳар бир китоб бебаҳо. Китобга қўйилаётган нарх бу — рамзий. У китобнинг қоғоз ва нашр ишлари учун шартли равишда белгиланади. Лекин китобнинг қанчалик бебаҳолигини уни ўқиб, ундан беҳисоб фойда топа олган кишигина билади.\nҲозирда олим Хисао Коматсу Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида талаба ва ўқитувчилар учун маърузалар олиб бормоқда. Маърузаларда туркий халқлар тарихи, адабиёти ва маданиятини ўрганишнинг энг муҳим ва долзарб жиҳатлари ҳақида илмий баҳс-мулоҳазалар юритилади.


26 сентябр 2021, Тошкент вақти: 08:00\nБМТнинг Дин ва эътиқод эркинлиги масаласи бўйича махсус маърузачиси Аҳмад Шаҳид\nБМТнинг Дин ва эътиқод эркинлиги масаласи бўйича махсус маърузачиси Аҳмад Шаҳид жорий йилнинг сентябрь ойида Ўзбекистонга сафар қилмоқчи. Бу ҳақда у Ўзбекистоннинг АҚШдаги элчиси Жавлон Ваҳобов билан ўтказилган музокаралар чоғида маълум қилган.\n“Дунё” ахборот агентлиги хабарига кўра, Ўзбекистонга сафари чоғида Аҳмад Шаҳид Нью-Йорк шаҳри университети (CUNY-RBI) ҳузуридаги Ральф Банч номидаги халқаро тадқиқотлар институти ва Эссекс университети ҳуқуқшунослик мактаби (Essex-HRC) ёрдамида техник кўмак дастурини ишга туширишга тайёрлигини маълум қилган.\nМахсус маърузачининг сафар дастурида Ўзбекистондаги тегишли давлат идоралари, фуқаролик жамияти ва диний ташкилотлар вакиллари учун қатор семинар ва тренинглар ўтказиш кўзда тутилган. Шу билан бирга, ташриф чоғида БМТ доирасида қўлланилаётган инсон ҳуқуқлари кўрсаткичларига асосланган миллий мониторинг ва баҳолаш тизимини ишлаб чиқишда маслаҳат ёрдами кўрсатилиши урғуланган.\nАҳмад Шаҳид “Декларациялар мулоқоти” халқаро конференция ишида иштирок этиш учун шу йилнинг декабрь ойида ҳам Ўзбекистонга яна бир бор сафар қилишини тасдиқлаган.


17:20 / 16.03.2016\nЖАР 2010 йилги жаҳон чемпионати мезбонлигини қўлга киритиш йўлида 10 миллион долларни пора сифатида сарфлаган.\nХалқаро футбол федерацияси (ФИФА) 1998 ва 2010 йилги жаҳон чемпионатлари мезбонларини аниқлашда овозлар сотилгани ҳамда сотиб олингани билан боғлиқ ҳолатлар рўй берганини тан олди. Бу ҳақда ташкилот расмий сайтида маълум қилинган.\n16 март куни ФИФА 21 саҳифадан иборат ҳужжатни эълон қилди. Бу ҳужжат бундан олдин ФИФА тизимида амалга оширилган порахўрлик жиноятларини тафтиш қилаётган АҚШ ҳукуматига юборилган. ФИФАнинг собиқ вице-президенти Вячеслов Колосковнинг маълум қилишича, унга ҳеч ким Франция ва ЖАРда ўтган турнирларда ён босиши учун пора таклиф қилмаган.\nLe Figaro нашрида ёзилишича, ЖАР 2010 йилги мундиал мезбонлигини қўлга киритиш йўлида овозларни сотиб олиш учун ФИФА Ижроий қўмитаси аъзоларига 10 миллион долларни пора сифатида берган. Бу ишлар ташкилотнинг собиқ вице-президенти Жек Уорнер воситачилигида амалга оширилган.\nШунингдек, 1998 йилда Францияда ўтказилган жаҳон чемпионати мезбонлигини аниқлашда ҳам порахўрлик жинояти амалга оширилган.\nФИФАда шунингдек, Муҳаммад бин Ҳаммамнинг 2011 йилда ташкилот президентлиги учун сайловда ғалаба қилиш мақсадида 400 минг доллар пулни пора сифатида сарфлагани маълум қилинган.\nБин Ҳаммам овозлар сотиб олишда ФИФАнинг собиқ вице-президентларидан бири, КОНКАКАФ (Шимолий ва Марказий Америка ҳамда Кариб ҳавзаси мамлакатлари футбол уюшмаси)нинг ўша вақтдаги раҳбари Жек Уорнер воситачилигидан фойдаланган.\n2012 йилда Муҳаммад бин Ҳаммам коррупцияга алоқадорликда айбланиб, бутун умрга футболдан четлаштирилганди. 2015 йилда эса Жек Уорнерга ҳам шундай жазо қўлланган.


Asosiy > Yangiliklar > “Сирдарёнинг ташаббуси”да –…\nЖорий йилнинг 10 февраль куни вилоят ҳокимлигида Республика ишчи гуруҳи ходимлари, туман ва шаҳар Хотин-қизлар қўмитаси раислари ҳамда тадбиркорлар иштирокида учрашув бўлиб ўтди. Тадбирда вилоят ҳокими ўринбосари, Хотин-қизлар қўмитаси раиси Д.Ўралова иштирок этди.\nУчрашувдан кўзланган асосий мақсад ҳудудларда йирик тикувчилик корхоналари очиш орқали ишсиз хотин-қизларнинг бандлигини таъминлашга қаратилган. Тадбирда тадбиркорлар ўзларини қизиқтирган саволлар, таклиф ва мулоҳазалари билан ўртоқлашди.\nКелгусида бундай тадбирлар, амалга оширилиши режалаштирилаётган лойиҳалар вилоятда хотин-қизларимизнинг бандлигини таъминлашда муҳим аҳамиятга эга.


ЁШЛАР ТАРБИЯСИДА ОТА-ОНАНИНГ ВАЗИФАЛАРИ — XOJA BUXORIY O'RTA MAXSUS BILIM YURTI\nАллоҳ таоло томонидан ота она учун берилган энг буюк неъмат, шубҳасиз фарзанд неъматидир. Демак, фарзанд анашундай буюк неъмат экан, унинг масъулияти ҳам шунчалик катта бўлиши шубҳасиздир. Фарзанд дунёга келар экан, ота-она зиммасига улкан масъулият юкланади. У масъулият жамият олдидаги масъулият, Ватан олдидаги масъулият ва динимиз олдидаги масъулиятдир.Аллоҳ таоло бу борада Ўзининг каломи шарифида: “Сўнгра, ўша кунда, албатта, берилган неъматлардан сўраласиз” деган. Ота-она анашу ҳақиқатни унутмаслик лозим. Ҳақиқат шуки, ота-она фарзандига қандай тарбия бера олди. Неъматни ўша неъматни берувчи Зот рози бўладиган қилиб тарбиялай олдими шу сўралади. Бу борада Абдуллоҳ ибн Амр розияллоҳу анҳумодан шундай ҳадис ривоят қилганлар: “Ҳар бирингиз бошлиқ ва ҳар бир бошлиқ ўз қўл остидагилардан сўралур” деганлар. Ота-она оила бошлиғи экан, оиладаги ҳолатлардан, хусусан, фарзанд тарбиясидан жавоб беришни унутмаслик лозим.\nКаттани кўрсанг салом бер, таомни ўнг қўлинг билан егин, ўзгани нарсасига қарама, ёмонларга қўшилма, устозлар ҳурматини жойига қўй, пухта билим олишга ҳаракат қил, барчага намуна бўлгин каби яхши сифатлар фарзандининг доимий ҳолатидаги хулқига айланиш чораларини кўриб бориш керак.\nОта-она фарзандини гўдаклик чоғидан ташқи ҳолатига, яъни жисмига эътибор берганидек унинг хулқи-одобига ҳам эътибор қаратиши даркор. Кишини таши чиройли бўлса-ю, унинг хулқи ёмон бўладиган бўлса ундай кишида яхшилик бўлмайди. Бу борада от-она ўз фарзанди учун намуна бўлиши лозим. Халқимизда қуш уясида кўрганини қилади деган ҳикматли сўз бежизга айтилмаган.\nОта-онанинг зиммасидаги вожиб нарсалардан энг муҳими фарзандининг одобини чиройли қилишдир. Бу борада Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам: “Фарзандларингизни ҳурмат қилинг ва уларни яхши хулқ билан хулқлантиринг” деганлар. Чунки, инсоннинг улкан ютуқларга эришиши, яхши инсон бўлиши, элу халқнинг олдида ҳурмат қозониши ёшликда берилган одобнинг самараси бўлади. Анашу ҳақиқатларни биз ота-оналар доимо эсда тутишимиз лозим.\nФарзандлар тарбиясига эътибор, ўзимизнинг келажагимизга бўлган эътибор эканлигини ҳеч қачон ёдимиздан чиқармаслигимиз ва бу йўлда барчамиз бирдай харакат қилмоғимиз лозим.\nPrevious Ёшлар тарбиясида ижтимоий тармоқларнинг салбий таъсири ва олдини олиш йўллари\nNext Салаф ва халаф тушунчаси


Бобохонов Шамсуддинхон Зиёвуддинхон ўғли\nТаваллуд топган сана: 8 aprel 1937 йил\nВафот этган сана: 15 aprel 2003 йил\nШамсуддинхон Зиёвуддинхон ўғли Бобохонов (1937-2003)-совет ва ўзбек арабшунос олими, филология фанлар доктори, дипломат, муаллим, қори, диний ва жамоат арбоби. 1982-89 йилларда - Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси раиси ва 5 та Республика муфтийси.\nБобохонов, Шамсуддинхон Зиёвуддинхон ўғли 1937 йил 8 апрелда Тошкент шаҳрида таниқли диндор арбоб Зияуддинхон ибн Эшона Бобахоноиласида туғилган.\n1955 йил 28 сонли мактабни 10 синфни битиргач, Тошкент чет тиллар институти инглиз тили факултетига ҳужжат топширди. 1961 йилдан бошлаб Ш.Бобохонов Москвадаги шарқшунослик академиясида аспирантура давом эттирди. Шу ернинг ўзида у араб филологияси билан шуғулланишни бошлади ва араб тилини чуқурроқ ўрганди.\n1973 йили Москвада “Категория двойственных чисел в арабском языке” мавзусида номзодлик ишини ёқлаган. 1974 йилдан бошлаб филология фанлар номзоди Шамсиддин Бабахонов СССРдаги ягона олий ислом билими юрти Ал-Бухорий номидаги Тошкент ислом университетида проректор бўлиб, 1975 йилда эса ректор лавозимини эгаллади.\nКўп эътиборини институт талабалари учун ўқув дарсликларни нашр эттирииш учун қаратди. 1982 йил октябр ойида қурултойнинг қарорига кўра Шамсиддинхон отасининг ўрнига бешта Республика муфтийси ҳамда Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлар диний идораси раиси этиб тайинланди.1982 йил декабрда Зиёвуддин ибн Эшон Бобохон вафотидан сўнг у СССР мусулмонлар ташкилотларининг Халқаро алоқалари бўлим бошлиғи этиб тайинланди.\n1985 йилда Қуроннинг кейинги нашрини нашр этиш кенгашини бошчилик қилди.\n1985 йилдан бошлаб доктор Шамсиддинхон Бобохонов—Мусулмон Иордания академияси қироллигининг ҳақиқий аъзиси.Илмий ва ижтимоий хизмати билан донг таратган Ш.Бобохоновни Абу Али Ибн Сино номидаги халқаро мукофоти ва Халқлар дўстлиги нишони билан тақдирланди.\nМиср Араб Республикаси Саудия Арабистони қироллигининг Ўзбекистон Республикасидаги фавқулотда мухтор элчиси ҳамдаШамсиддин Бобохонов Ўзбекистоннинг ташқи ишлар вазирлиги маслахатчиси ва мустақил Республикани дипломатик такшил этиш варивожлантиришга салмоқли ҳисса қўшди. Шамсиддин Бобохонов 2003 йил 15 апрелда вафот этди. Тошкентдаги “Ғойиб-ота” қабристонинг оилавий сағанасига дафн этилди.


1 июндан NORMAл газеталарга имтиёзли обуна даври бошланади | NORMA.UZ\n1 июндан NORMAл газеталарга имтиёзли обуна даври бошланади\n«Norma» газеталари бирлашган таҳририяти 2018 йилги обуна кампаниясини йўлга қўймоқда. 1 июндан 31 августгача бўлган давр ичида обунани расмийлаштирганларнинг барчаси акция иштирокчиларига айланади. Дастлабки обуначиларни қандай бонус ва имтиёзлар кутмоқда? Мақоламиз шу ҳақда.\nАввало «Солиқ ва божхона хабарлари», «Норма маслаҳатчи», «Налоговые и таможенные вести», «Норма» ҳамда «top» реклама журналининг афзалликлари хусусида тўхталамиз:\n1. Керакли нашрни олиш учун қаергадир бориш, елиб-югуриш, излашнинг кераги йўқ. Барча нашрларни почтачи офисингизга келтириб беради.\n2. Бухгалтерлар, юристлар ва бошқа соҳа мутахассислари учун махсус нашрларга фақат обуна орқали кафолатли эга бўлиш мумкин.\n3. Мавзуларга оид обунани ташкилотга расмийлаштириш жуда қулай, шунда ҳар бир ходим зарур вақтда керакли маълумотлардан фойдаланиш имконига эга бўлади.\nОбуначилар газеталар билан бирга компаниянинг қатор бонусларини қўлга киритади:\n1. «Норма» профессионал ривожланиш марказида малака ошириш\n«Norma» ўқув марказининг 2 та профессионал семинарида бепул иштирок этиш;\n«Norma» ўқув марказининг семинарлари (2 та бепулдан ташқари) ва ўқув курсларида 50% чегирма билан ўқиш.\n2. «ЖАВОБ БЕРАМИЗ!» хизматининг бухгалтерия ҳисоби, солиқ солиш ҳамда бизнес юритишнинг ҳуқуқий жиҳатлари масалалари бўйича хизматлари:\nбевосита мулоқот телефони орқали (371) 200-00-59;\nnorma.uz сайти орқали оnline-консультациялар;\n«Электрон газета» ўрнатиладиган дастур интерфейсидан.\n3. Дисконт «NORMAл карта» 2018 йилда «Gorod Skidok» дисконт дастури ҳамкорлари бўлган ташкилотларда (кафе, ресторанлар, дўконлар ва сервис марказилари) иш, уй ва оила учун товар ва хизматлар учун тўловни амалга оширишда белгиланган чегирмаларга эга бўлиш имконини беради.\n4. «top» реклама журнали ва «Poytaxt» радиоси (FM 107,2 – рус тилида ёки FM 103,5 – ўзбек тилида – танлов асосида) орқали ўз раҳбари ёки бош бухгалтерни туғилган куни билан бепул табриклаш.\n5. «Электрон газета»ни 50% чегирма билан харид қилиш ҳуқуқи («Солиқ ва божхона хабарлари», «Норма маслаҳатчи», «Налоговые и таможенные вести», «Норма» газеталарининг ҳамда 2018 йилги эксперт мақолаларининг мавзулар бўйича туркумлаштирилган «Моҳир тахлам» ва «Умная подшивка» тўпламларининг электрон версиялари).\nИмтиёзли даврда обуна бўлиш (1 июндан 31 августгача) ҚЎШИМЧА бонусларни қўлга киритиш имконини беради:\n1. 2017 йилнинг сентябридан декабрига қадар қўшимча 1 семинарда иштирок этиш (2018 йилдаги 2 та бепул семинардан ташқари).\n2. «Norma» ўқув марказининг қуйидаги мавзулардаги бепул масофали курсида ўқиш учун сертификат (1 та обуна – 1 киши): «Солиқлар ва солиқ солиш» («Жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи» ёки «Ягона солиқ тўлови» модуллари) (танлов бўйича 1 та модуль).\n3. Дастлабки 500 обуначи учун – 2017 йилнинг сентябрь–октябрь ойларида ўзбек ва рус тилларидаги қуйидаги электрон китобларни олиш ҳуқуқи: «Шартномалар тўплами», «Йиллик ҳисобот–2016» ёки «ЎзР БҲМС тўплами» (танловга кўра 1 та китоб).\nАкцияда иштирок этиш учун имтиёзли даврда 2018 йилги нашрларимизнинг йиллик комплектига обуна бўлиш ёки «Электрон газетага» 1 йиллик обунани расмийлаштириш даркор. Қўшимча маълумотларни (+998 71) 200-00-30 телефон рақами орқали олишингиз мумкин.\nЎз вақтини қадрлайдиганлар ва пулини тежашни истаганлар НОРМАл газеталар комплектига обунани танлайди!


Ички йўлларни таъмирлашга 40 йил керакми? | O'zLiDeP\nИчки йўлларни таъмирлашга 40 йил керакми?\nМамлакатимиздаги ички йўллар қачон мукаммал таъмирланади? Мактабларда фаррошлар штати нега қисқартирилди? Ҳудудларда ташкил этилган эркин иқтисодий зоналарнинг самарадорлиги қачон ошади? Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги O‘zLiDeP фракцияси томонидан депутатлар, соҳа мутахассислари, олимлар, экспертлар, тегишли вазирлик ва идораларнинг вакиллари иштирокида ташкил этилган кенгайтирилган йиғилишида шу каби масалалар муҳокама қилинди. Парламент аъзоларининг жойлардаги мавжуд аҳвол билан яқиндан танишиш, бу ердаги муаммоларни бартараф этиш бўйича олиб борилган ишлар якуни юзасидан иқтисодиёт ва молия вазирлиги мутасаддиларининг жавоби эшитилди.\nСаноат зоналари муаммоси нимада?\n– Фракциямиз аъзолари жорий йилнинг 13-20 январь кунлари аҳоли билан бевосита уйма-уй юриб, мулоқотлар ўтказди. Мулоқотлар мобайнида фуқаролар томонидан икки мингдан ортиқ турли йўналишдаги муаммолар кўтарилиб, уларнинг 796 таси депутатлар томонидан ўз жойида ҳал этилди. 1100 дан ортиғи туман ҳокимлиги орқали туманнинг тегишли мутасадди ташкилотларига ижро учун юборилди. Шу билан бирга, республика даражасидаги 200 дан ортиқ муаммо алоҳида ажратиб олиниб, парламент назоратининг турли шакллари орқали бартараф этишга киришилди.\nЧунки, биз кўтараётган масалалар, нафақат битта сайлов округи, балки республиканинг барча туманларида бир неча йиллардан буён ўзининг ечимини кутмоқда.\nЖумладан, мамлакатимизда эркин иқтисодий зоналар ва кичик саноат зоналари фаолиятини бошқариш ҳамда улар фаолиятини ташкил этишнинг янги тизими тўлиқ жорий этилган бўлса-да, ўрганишлар давомида бир қатор муаммоли масалаларга дуч келдик.\nХусусан, кичик саноат зоналари ташкил этиш бўйича Республика давлат ва хўжалик бошқаруви органлари билан бир қаторда, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан режа асосида тизимли ишлар олиб борилмаётгани кўзга ташланади. Айрим давлат мулки объектларидан тўлиқ фойдаланилмаяпти. Саноат зоналарида инженер-техник коммуникация ишлари («Ўзбекэнерго», «Ўзтрансгаз» ташкилотлари томонидан) ўз вақтида ҳал этилмаган. Биргина, худди шундай Янгиер кичик саноат зонасида худди шундай ҳолат кузатилди.\nИқтисодиёт вазири ўринбосари:\n– Бугунги кунда мамлакатимизда 14 та эркин иқтисодий ва 45 та кичик саноат зоналари фаолият олиб бормоқда. «Эркин иқтисодий зоналар тўғрисида»ги қонун бундан 22 йил олдин қабул қилингани боис, унинг нормалари жуда эскирган. Уни бугунги кун талаби асосида қайта кўриб чиқиш зарур.\nЎрганишлар жараёнида деярли барча ҳудудларда маҳаллий ички йўлларнинг ҳолати ачинарли экани кузатилди. Жумладан, Мирзачўл тумани ҳудудида жами 149 километр, Ёзёвон туманида 328 километр ички йўллар таъмирталаб ҳолатда. Бундай рақамлар республиканинг Нуробод, Миришкор, Шуманай, Олтинсой, Томди, Янгибозор, Хонобод, Ромитан, Мингбулоқ, Оқолтин, Зангиота туманларида ҳам мавжудлиги кузатилди.\n2017 йил Давлат дастури бўйича автомобиль йўллари ҳолатини яхшилаш ва йўл-транспорт инфратузилмасини ривожлантириш мақсадида, 1,5 триллион сўмдан ортиқ маблағ сарфланиши белгиланган.\n1 йилда 2,5 фоизга бажарилмоқда\n– 2009 йилдан буён ички йўлларга алоҳида эътибор қаратила бошланган бўлса-да, республика бўйича йўл қурилиш ишлари 1 йилда 2,5 фоизга бажарилмоқда. Умумий ҳажмни тугаллаш учун 40 йил сарф бўлади. Йўлни сақлаш муддати 18 йил, лекин аксарият ички йўллар 2-3 йилда яна таъмирталаб ҳолатга тушиб қоляпти.\nУмуман, ушбу мақсадларда йўналтирилган маблағлар қандай самара бермоқда? Ички йўлларни яхшилаш бўйича яна қандай чоралар белгилаш мақсадга мувофиқ?!\nМолия вазири ўринбосари:\n– Республика миқёсида 116 минг 560 км ички йўллар бўлса, ўтган 8 йилда уларнинг 12 минг километрни таъмирлаш учун давлат бюджети ва Республика йўл жамғармасидан 524 миллиард 473 миллион сўм маблағ ажратилган. Аммо 2017 йилдан бошлаб ички йўллар таъмири учун ажратиладиган маблағ нисбатан кўпайтирилди. 2017 йилнинг ўзида бу мақсадларга, яъни 3690 километр ички йўлларни таъмирлаш учун 356 миллиард сўм ажратилди. 2018 йилда эса ундан ҳам кўп, яъни 3779 километр йўлни таъмирлаш учун 369 миллиард сўм ажратиляпти. Юқорида келтирилган рақамлар тўғри. Аммо биз ҳам давлат бюджети имкониятларидан келиб чиқиб йўл таъмири учун маблағ ажратамиз.\nМактаб тозалилига ким масъул?\nДепутатларнинг қайд этишича, Молия вазирлиги билан келишилган ҳолда Халқ таълими вазирлигининг буйруғига асосан ҳозирги кунда республикамиздаги барча мактабларда 700 мтерквадрат майдонга 1 нафар фаррош ҳисобидан штат бирлиги ажратилган.\nНатижада, айниқса, қишлоқ жойларда мактабларни тоза сақлаш масаласида бир мунча қийинчиликлар туғилмоқда. Содда қилиб айтганда, тозалик таъминланмаяпти, бу эса, болалар соғлиғига салбий таъсир кўрсатмоқда. Шу ўринда айтиш лозимки, 2010 йилга қадар 1 нафар фаррош штат бирлиги 1 ставкаси учун 400 метрквадрат майдон, кейинчалик 500 метрквадрат этиб белгиланган. Бугунги кунга тозаланган ҳар бир метрквадрат учун 172 сўмдан иш ҳақи тўланяпти. Натижада фаррошларнинг иш ҳажми кўпайиб, улар жисмонан бу ҳудудни тозалашга улгурмаяпти. Берилган ойлик иш ҳақи кўпайгани билан иш ҳажмининг ошиши мактаб тозалигини таъминлашга салбий таъсир кўрсатяпти. Депутатлар бир неча ҳудудларда шу каби муаммога дуч келганини таъкидлади.\n– Чиндан ҳам, бу муаммо устида бир неча бор ишлаганмиз. Айни пайтда мактабларда 13 мингта фаррош штати қисқартирилди. Уларнинг мавжуд юкламаси ошиши ҳисобига ойлик иш ҳақини оширишга эришдик. Аммо иш ҳажми жуда юқори ва кўпгина мактабларда умуман қисқартириб юборилган. Агар ҳозир бу штатлар қайта тикланадиган бўлса, ҳар ой бюджетдан 86 миллион сўм маблағ ажратилиши талаб этилади. Бюджетни оптималлаштириш борасида бошқа таклифларни ҳам ўрганяпмиз. Бу масала устида ҳам яна ўрганишлар олиб борамиз.\nКенгайтирилган йиғилишда одамларни қийнаётган шу каби бир неча ҳаётий муаммолар, уларнинг ечимига оид таклифлар ўртага ташланди. Эшитув якунларига кўра, фракциянинг тегишли қарори қабул қилинди.


Зам суралар текст — Portal\nЗам суралар текст\nМен Моун, Кавсар, Кофирун, Наср, Ла?аб, Ихлос, Фала?, Нос, Аср сураларни ёдлаганман. Савол: Саодати Абадия китобида “Имомнинг биринчи ракатда иккинчи ракатда ў?ийдиган зам сурасидан икки баробар узунро. Янги урганувчилар куйидаги кичик суралардан бирини зам килишса булади: КАВСАР СУРАСИ, тУС?УНТИРИБ БЕРИНГ. Бу фа?ат бир намоз ичидами ё фарз ва суннат орасида ?ам ташлаб бўлмайдими, сура ў?иши суннатдир” дейилган.\nЖавоб: Фарз намозларининг иккинчи ракатида биринчи ракатда ў?иган сура ёки оятдан ю?оридагисини ў?иш макру?дир. Сураларини ў?иб, кейин фарз намозида Фил ва ?урайш сураларини ў?иса бўладими, 5:40 Zam-Tan S. Суры из Корана@Pudik — Сура 104 — Аль Хумаза — Клеветник. Масалан имом биринчи ракатда 5 оятлик Фил сурасини, иккинчи ракатда 4 оятлик ?урайш сурасини ў?иса, макру.\nКурон.суралар — Плейлист\nЭшитишимча, ?амма фарз намозларда биринчи келган суралар ў?илади, 5:19 Zam Tribe — Apetite, Pt. Номи: «?уръони каримдан баъзи суралар» Нашриёт: «Тошкент ислом университети» Сана: 2014 ?ажми: 128 бет ISBN: 978-9943-390-80-5, yUNUS сўради 4 йил аввал.\nБинобарин, му?тарам ў?увчиларимиз мазкур китоб ор?али ўрганаётган сураларини бир устоздан ўтказиб олишлари ма?садга мувофи. Эшитишимча, биринчи ва иккинчи ракаат орали?ида бир дона сура ташлаб ў?иш мумкин эмас экан. Суры из Корана@Pudik — Сура 113 — Аль Фаляк — Рассвет. Жавоб: Ва алайкум ассалом ва ро?матулло?и ва барокату. Таолога ?амду санолар, Пай?амбаримиз Му?аммад Мустафога салавоту саломлар бўлсин. Ёки биринчи ракатда 3 оятлик Наср , иккинчи ракатда 4 оятлик Таббат сурасини ў?иса, макру. Фарз намозидан олдинги суннат намозида Ихлос ва Фала, иннааа аътойнаакал-кавсар. 1-савол: кавсардан кейин ихлосни о?ийман орада 3 та ?оляпти демак бўлмайдими. Аммо суралар тартибини билмасдан адаштириб юборса, зарари йў?. Бас, Раббингиз учун намоз укинг ва (туя) суйиб курбонлик килинг. Агар шундай бўлса 4 таси ?ам бирин кетин камайиб бориши керак демак фала, church Golden Harps — Ipenga.\nЧитать онлайн 5 классы\nФото с потерянного фотоаппарата вк\nСкачать майнкрафт с модами 200 модов лаунчер


Жанубий Американинг яна иккита давлати коронавирусни қарши олди | Qalampir.uz\nЖанубий Американинг яна иккита давлати коронавирусни қарши олди\nСаломатлик\t07 Март 09:16 3664\nКолумбия Соғлиқни сақлаш вазирлиги мамлакатда илк коронавирусга чалиниш ҳолатини тасдиқлади. Унга Италиядан касалланиб келган 19 яшар шахс чалингани маълум бўлган.\n“Италиянинг Милан шаҳридан келган қиз касаллик аломатларини пайқаган ва ташхис топшириш учун шифокорларга мурожаат қилган. Саломатлик миллий институти қизда коронавирус борлигини тасдиқлади”, дейилади вазирликнинг Twitter’даги саҳифасида.\nШунингдек, Коста-Рика Соғлиқни сақлаш вазири Даниэль Саласнинг маълум қилишича, мамлакатга 1 март куни турмуш ўртоғи билан Нью-Йоркдан учиб келган аёлда коронавирус аниқланганини маълум қилган.\n"Коста-Рикада коронавируснинг илк ҳолати кузатилди. Гап 49 ёшли AҚШлик аёл ҳақида бормоқда", деди Салас матбуот анжуманида.\nЖуфтлик мамлакатнинг Пунтаренас провинциясига учиб келган. Улар ҳозир Сан-Хосе шаҳридаги меҳмонхонада изоляцияга олинган.\nБугунгача Жанубий Американинг Эквадор, Аргентина, Чили, Перу ва Бразилия каби давлатларига коронавирус кириб боришга улгурди.\nСўнгги маълумотларга кўра, жаҳонда коронавирусга чалинганлар сони 100 000 дан ошди. 57 334 бемор шифо топган.\nКоронавирус энг кўп тарқалган давлатлар: Хитой (80651 бемор – 3070 нафар вафот этган), Жанубий Корея (6767 – 44), Эрон (4747 – 124), Италия (4636 – 167), Япония (1000 – 6), Германия (670 – 0), Франция (613 – 9), Испания (402 – 7), АҚШ (327 – 16).\n07 Апрель 19:04 67792\n06 Апрель 20:50 51277\n06 Апрель 13:46 34740\n06 Апрель 07:35 33328\n06 Апрель 23:39 31643


Термизлик фуқаро 1,5 миллион сўм қарзи борлиги учун Москвага учиб кета олмади – mulkdor.com\nТермизлик фуқаро 1,5 миллион сўм қарзи борлиги учун Москвага учиб кета олмади\nApril 2 2019, 06:04 ЖамиятИнсон ҳуқуқлариИқтисодМафкурамизСиёсатЎзбекистонЭълонларЯнгиликлар\nТермиз шаҳрида яшайдиган А.Устаев жорий йилнинг 27 март куни Қарши шаҳридан Москвага учиб кетиши керак эди. Лекин, рўйхатдан ўтиш вақтида аэропорт ходими унга солиқ қарздорлиги мавжудлигини эслатиб, Ўзбекистон Республикасидан чиқиши вақтинчалик тақиқланганини маълум қилди, деб ёзади ЎзА нашри.\n– Укам Москва шаҳридаги авиакассадан менга Қарши-Москва йўналиши бўйича электрон тарзда чипта сотиб олган эди, – дейди А.Устаев. – Сафарга отландим. “Қарши” халқаро аэропортида рўйхатдан ўтиш пайтида менга мамлакат ҳудудидан чиқиб кетишимга вақтинчалик тақиқ қўйилганини айтишди. Солиқдан қарийб 1,5 миллион сўм қарзим борлиги учун ортга қайтишга мажбур бўлдим. Термизга келибоқ қарзимни тўладим. Буларни бежизга айтмаяпман. Бошқаларнинг ҳам менга ўхшаб, манзилга етмай туриб сафари қаримасин, дейман.\nХўш, янги тартибга кўра, мамлакатимизда кимларнинг хорижга чиқиши вақтинча чеклаб қўйилиши мумкин?\n– Ўзбекистон Республикасининг “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги қонуни 42 прим 1-моддасига кўра, – дейди Сурхондарё вилоят давлат солиқ бошқармаси жамоатчилик билан алоқалар ва ҳуқуқий ахборот шўъбаси бошлиғи И.Раҳматов. – Суд ҳужжати асосида берилган ижро ҳужжатидаги ёки ижро ҳужжати бўлган суд ҳужжатидаги талаблар белгиланган муддатда қарздор жисмоний шахс томонидан узрсиз сабабларга кўра ижро этилмаганда, давлат ижрочиси ундирувчининг аризаси бўйича ёки ўз ташаббуси билан қарздор жисмоний шахснинг Ўзбекистон Республикасидан чиқишини вақтинча чеклаш тўғрисида қарор чиқаришга ҳақли.\nМаълумотларга кўра, айни пайтда Сурхондарё вилоятида яшовчи 435 фуқаро якка тартибдаги тадбиркорга нисбатан мавжуд 685,4 миллион сўмлик солиқ қарздорлиги учун Ўзбекистон Республикасидан чиқишини вақтинча чеклаш юзасидан тақиқ қўйилган.\nСурхондарёда ҳисори зотли қўй бирданига 5 та ...\nСурхондарё вилоятининг Жарқўрғон туманидаги «Нурли Диёр» маҳалласида ҳисори зотли қўй бирданига 5 та қўзили бўлди. Бу ҳақда «Дарё» нашри маълум қилди. Шахсий хўжалигида ...\nЖамиятMay 3 2019, 11:05


ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ СУДИМУСТАҲКАМ ҲУҚУҚИЙ АСОС from\nАдолатли суд ҳокимияти бўлган жойда қонун ва адолат тамойиллари устувор бўлади. Бу мақсад йўлида, энг аввало, суд ҳокимияти мустақиллиги, суд жараёни иштирокчиларининг тенг ҳуқуқлилигини таъминлаш, одил судловга эришиш даражасини ошириш соҳадаги ислоҳотларнинг устувор вазифаларидан ҳисобланади.\nДавлатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёевнинг ташаббуси билан мамлакатимизда сўнгги беш йилда суд-ҳуқуқ тизимини тубдан ислоҳ этишга қаратилган кенг қамровли ташкилий-ҳуқуқий чора-тадбирлар амалга оширилди.\nБунда қонун устуворлигини таъминлаш, фуқароларнинг конституциявий ҳуқуқларини рўёбга чиқариш ва жамиятда адолатни қарор топтиришда одил судлов муҳим ўрин тутиши эътиборга олинди.\nХусусан, 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясининг «Қонун устуворлигини таъминлаш ва суд-ҳуқуқ тизимини янада ислоҳ қилишнинг устувор йўналишлари» доирасида суд-ҳуқуқ соҳасини такомиллаштиришга аоҳида аҳамият берилмоқда.\nЖумладан, соҳада йиллар давомида ечим топмаган муаммоли масалаларни ҳал қилиш борасида Президентимизнинг ўндан ортиқ фармон ва қарорлари ҳамда Парламент томонидан одил судлов сифати ва самарадорлигини оширишга қаратилган учта кодекс янгидан қабул қилиниб, қатор қонунларга тегишли ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди. Шунингдек, бу йўналишдаги устувор масалалар юзасидан 40 дан ортиқ қонун, фармон ва қарорлар қабул қилинди.\nҚабул қилинган қонун ҳужжатлари асосида суд-ҳуқуқ соҳасида фуқароларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш даражасини ошириш, одил судловдан фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш, суд тизимини такомиллаштириш борасида муҳим ислоҳотлар, ташкилий-ҳуқуқий, тузилмавий, институционал ўзгартиришлар амалга оширилди.\nБу борадаги ижобий ўзгаришлар БМТнинг Судьялар ва адвокатлар мустақиллиги масаласи бўйича махсус маърузачиси Диего Гарсия-Саян томонидан ҳам эътироф этилди.\nСуд тизимида амалга оширилган ислоҳотлар халқаро рейтинг ва индексларда ҳам мамлакатимиз нуфузига ижобий таъсир кўрсатмоқда.\nЯқинда «Мерос» халқаро жамғармаси тадқиқот маркази томонидан «Иқтисодий эркинлик индекси-2021» ҳисоботи эълон қилинди. Унда Ўзбекистон 186 та мамлакат орасида 58,3 балл билан 108-ўринни эгаллади.\nСўнгги ҳисоботга кўра, мамлакат рейтинги 1,1 баллга яхшиланиб, 6 поғонага кўтарилган. Шу билан бирга, охирги тўрт йилда Ўзбекистон 44 та ўрин (152-ўриндан 108-ўринга) юқорилади.\nЭътиборлиси, ушбу рейтингда мамлакатимизнинг ўрни асосан суд фаолияти самарадорлигига эришганлиги натижасида яхшиланган. Ушбу кўрсаткич энг юқори бўлган 16,6 баллга кўтарилди.\nБундай натижаларга эришишда, албатта, соҳада амалга оширилган тарихий ислоҳотлар ҳамда қабул қилинган қонунлар муҳим аҳамиятга эга бўлди.\nМамлакатимиз суд-ҳуқуқ соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотлар ҳақида фикр юритганда, 1993 йил 2 сентябрда қабул қилинган «Судлар тўғрисида»ги қонун мустақилликнинг дастлабки йилларида ишлаб чиқилганига эътибор қаратиш лозим. Мазкур қонун «ўтиш даври»нинг кенг кўламли ўзгаришларини ҳуқуқий тартибга солишда муҳим роль ўйнади. Мамлакатда қонун устуворлигини таъминлаш, одил судловни амалга ошириш борасида мустаҳкам ҳуқуқий замин яратилди. «Судлар тўғрисида»ги қонун 2000 йил 14 декабрда янги таҳрирда қабул қилинди.\nШу билан бирга, Ўзбекистон Республикаси ривожланишининг янги босқичи қонун устуворлигини таъминлаш ва суд-ҳуқуқ тизимини янада ислоҳ қилишга йўналтирилган суд ҳокимиятининг чинакам мустақиллигини ҳамда фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ишончли ҳимоя қилиш кафолатларини мустаҳкамлаш, одил судлов самарадорлигини ошириш бўйича устувор вазифаларни белгилаб берди.\nРеал ижтимоий-иқтисодий муносабатлар ва илғор халқаро стандартлар талабларига жавоб берадиган, тўғридан-тўғри амал қиладиган замонавий суд қонунчилигини шакллантирмасдан туриб, ушбу вазифаларга эришиб бўлмайди.\nБунда «Судлар тўғрисида»ги қонуннинг амалда бўлган таҳририга 2001 йилдан бошлаб 19 марта концептуал ўзгартиришлар киритилди. Шунга қарамай, ушбу қонунда суд тизимидаги ислоҳотлар, чуқур ўзгаришлар тўлиқ акс эттирилмаган ва у одил судлов соҳасидаги халқаро стандартларга, замонавий талабларга жавоб бермай қолган эди.\nШу сабабли мамлакатимизда амалга оширилаётган суд-ҳуқуқ ислоҳатларининг мантиқий давоми сифатида ҳамда Президентимизнинг 2020 йил 24 июлдаги «Судлар фаолиятини янада такомиллаштириш ва одил судлов самарадорлигини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Фармони ижросини таъминлаш юзасидан янги таҳрирдаги «Судлар тўғрисида»ги қонун ишлаб чиқилди.\n«Судлар тўғрисида»ги қонуннинг янги таҳрири Олий Мажлис Қонунчилик палатаси томонидан 2021 йил 15 июнда қабул қилинди, Сенат томонидан 26 июнда маъқулланди ҳамда 2021 йил 28 июлда Президентимиз томонидан имзоланди.\nЯнги қонуннинг асосий мазмун-моҳияти қуйидагиларга қаратилган:\nБиринчидан, суд тизимида амалга оширилган ташкилий-тузилмавий ўзгаришлар қонунда акс эттирилди. Хусусан, вилоят ва унга тенглаштирилган судларнинг ягона судга бирлаштирилгани ва маъмурий судлар тизимидаги ўзгаришларга оид нормалар назарда тутилди.\nИккинчидан, одил судловнинг асосий принциплари қайта кўриб чиқилди. Яъни қонунийлик, одил судловни амалга оширишда малакали юридик ёрдам, суд ҳужжати устидан шикоят қилиш ҳуқуқи каби янги асосий принциплар билан тўлдирилиб, амалдагиларига таҳририй ўзгартишлар киритилди.\nУчинчидан, суд ҳужжатларининг қонунийлиги, асослилиги ва адолатлилигини қайта кўриш тартиби илғор хорижий тажриба асосида такомиллаштирилди. Хусусан, суд ишларини назорат тартибида кўриш институти тугатилиши муносабати билан Олий суд Пленуми, Раёсати, барча судларнинг ваколатлари, таркибларига тегишли ўзгартишлар киритилиб, амалга оширилаётган ислоҳотларга мувофиқлаштирилди.\nТўртинчидан, судьяларнинг мақоми, уларнинг мустақиллиги кафолатлари кучайтирилди. Судьяларнинг ахборот-коммуникация технологиялари тизимидан фойдаланиш борасидаги ҳуқуқлари кенгайтирилди. Уларнинг мажбуриятлари «Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида»ги қонун, Судьяларнинг одоб-ахлоқ кодекси талабларига мувофиқлаштирилди.\nБешинчидан, судьялик лавозимига номзодлар ва судьялик лавозимига тайинланадиган, сайланадиган шахсларга нисбатан қўйиладиган талаблар халқаро стандартларга мувофиқлаштирилди. Судьялик лавозимига номзод бўлиши мумкин бўлмаган шахслар доираси белгиланиб, иш стажлари бўйича талаблар қайта кўриб чиқилди.\nОлтинчидан, судьялар, суд раислари ва раис ўринбосарларини тайинлаш (сайлаш) тартиби такомиллаштирилди.\nЕттинчидан, судьяларнинг интизомий жавобгарлиги, интизомий ишни қўзғатиш ва кўриб чиқиш тартиби унинг ҳуқуқ ва манфаатларини эътиборга олган ҳолда қайта кўриб чиқилиб, унинг мақомига мослаштирилди. Бунда судьяларга нисбатан интизомий иш фақат судьяларнинг тегишли малака ҳайъатлари томонидан қўзғатилиши назарда тутилди. Судьяларга нисбатан қўлланиладиган интизомий чоралар тури кенгайтирилди. Судьяларга интизомий жазо чораларини қўллаш тўғрисидаги қарор устидан шикоят қилиш ҳуқуқи берилди.\nСаккизинчидан, судьялар ваколатларини тўхтатиб туриш, шунингдек, тугатиш асослари ва тартиби янада аниқлаштирилди. Судьянинг ваколатларини тўхтатиш асослари кенгайтирилиб, судьяга нисбатан жиноят иши қўзғатилган бўлса ёки судья давлат ҳокимияти вакиллик органлари сайловида депутатликка номзод сифатида иштирок этаётган тақдирда судьянинг ваколатлари тўхтатилиши белгиланди.\nТўққизинчидан, судьяларнинг моддий таъминоти ва уларни ижтимоий ҳимоя қилиш чоралари кучайтирилди.\nШунингдек, илк бор «Ҳарбий судлар фаолиятини ташкил этиш тўғрисида»ги, «Судьяларнинг малака даражалари тўғрисида»ги ва «Суд тизими ходимларининг мансаб даражалари тўғрисида»ги Низомлар қонун билан тасдиқланди.\nШундай қилиб, «Судлар тўғрисида»ги қонуннинг янги таҳрирда қабул қилиниши:\n– суд-ҳуқуқ соҳасида сўнгги йилларда амалга оширилган ислоҳотларни қонун билан мустаҳкамлашга;\n– судьяларнинг мустақиллигини тўлиқ таъминлашга қаратилган кафолатларни янада кучайтириш, судьялар мақомининг ҳуқуқий асосларини такомиллаштиришга;\n– фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини самарали ҳимоя қилиш, бунга тўсқинлик қилувчи ҳуқуқий бўшлиқларни тўлдиришга;\n– одил судловга оид ҳуқуқий нормаларни халқаро стандартларга мослаштириш, бу борадаги халқаро ҳужжатлар нормаларининг миллий қонунчиликка имплементация қилинишига;\n– суд ҳокимияти билан боғлиқ масалаларни меъёрий ҳужжатлар билан тартибга солиш амалиётини бекор қилишга, одил судлов самарадорлигини оширишга;\n– суд мустақиллиги, қонун устуворлиги ва одил судлов самарадорлиги бўйича халқаро рейтингларда мамлакатимиз нуфузи ошишига хизмат қилади.\nБундан ташқари қонунда БМТнинг Судьялар ва адвокатлар мустақиллиги масаласи бўйича махсус маърузачиси Диего Гарсия-Саяннинг 2019 йил 19-25 сентябрь кунлари Ўзбекистонга амалга оширган расмий ташрифи якунларига доир маърузасида берилган тавсиялари инобатга олинган ҳолда муайян нормалар баён этилди. Бу ҳам мамлакатимизнинг халқаро ҳамжамият олдидаги мажбуриятлари бажарилишига қўшилган ҳиссадир.\nОлий суд раисининг


Ўзбекистон телевидениесига қарши шикоят аризаси қондирилмади - BBC News O'zbek\nЎзбекистон телевидениесига қарши шикоят аризаси қондирилмади\nМустақил Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ташаббус гуруҳи хабар қилишича, 9 март куни фуқаролар иши бўйича Шайҳонтоҳур туманлараро маҳкамасида Насиба Илҳомованинг Ўзбекистон телеканалига нисбатан "бўҳтон ва таҳқирлаш" ҳамда 2014 йил 11 декабрда намойиш этилган "Хиёнат" филмининг ноқонуний эфирга узатилиши бўйича топширган шикоят аризаси кўриб чиқилган.\nАризада келтирилишича, филм эфирга берилганда Тошкент вилоят маҳкамасида Норвегияда меҳнат муҳожирлигида бўлиб қайтган ва сўнгра маҳкама томонидан 12-13 йилга озодликдан маҳрум қилинган олти фуқаро устидан диний экстремизм айблови бўйича маҳкама жараёнлари ниҳоясига етмаган бўлган.\n"Хиёнат" филмида Насиба Илҳомованинг ўғли Шуҳрат Илҳомов ва шериклари жиноят кодексининг 120 моддаси-бесоқолбозликда айбланган. Бироқ маҳкама жараёнида ҳам, ҳукм хулосасида ҳам бу айблов тўғрисида сўз бормаган.\nДаъвогарнинг шикоят аризасида айтилишича, Ўзбекистон телевидениеси ҳукм эълон қилинмасдан туриб олти судланувчини диний экстремизм ва бачабозликда айблаб, оммавий ахборот воситалари ҳақидаги қонунни қўпол равишда бузган.\nЛекин на айблов хулосасида, на маҳкама жараёнида бу модда бўйича айблов кўрилмаган, дейди Насиба Илҳомова.\nБироқ шикоят аризаси билан маҳкамага фақат бир маҳкумнинг оиласи мурожаат қилган. Бошқа оила аъзолари адолатли ҳукм чиқарилишига ишонмаганлари боис, буни лозим кўрмаганлар.\nШикоят аризасида Илҳомовлар оиласининг шаъни ва қадр-қимматини ҳақоратлаб, етказган маънавий зарари учун Ўзбекистон телеканалини 5 миллион сўм ( 1200 доллар) жаримага тортиш сўралган.\nИлҳомованинг маҳкамада айтишича, "Хиёнат" филмини тайёрлаганлар ва терговчилар филмни суратга олиш олдидан Шуҳрат Илҳомов ва яна беш судланувчини таҳдид ва қийноқларга дучор қилганлар.\nҲужжатли филмда ҳар бир айбланувчи ҳали суриштирув ишлари кетаётган пайтда жиноят кодексининг 120 банди "бесоқолбозлик"бўйича иқрорномалар берганлари айтилади.\nСудланувчилар эса видеокамера қаршисида кўрсатма бермаганлари, видеолавҳалар яширин камера орқали суратга олиниб, монтаж қилинганини билдирганлар.\nСуд- тиббий экспертиза ҳам судланувчиларга нисбатан 120 банд бўйича айблов исботини топмаганини тасдиқлаган.\nБироқ маҳкама даъвогарнинг аризасида келтирилган ушбу талабларни қондирмаган.\nМаҳкамада қатнашган Ўзбекистон телевидениеси вакили шикоят аризасини рад қилишни сўраган, бироқ рад қилиш учун далил ва исботларни келтирмаган. У шунингдек, филм Ўзбекистон Республикаси ИИВ буюртмаси асосида суратга олинганини таъкидлаган.\nМаҳкама 40 дақиқа давом этган. Маҳкамада АҚШ элчихонаси, Оврўпо Иттифоқи, ОҲҲТ вакиллари ва Интерфакс, Новости Ўзбекистана мухбирлари ҳамда ҳуқуқ фаоллари иштирок этишган.\n15 дақиқалик танаффусдан сўнг ҳакам Дилбар Мавлонова даъвогарнинг аризаси қондирилмагани, бу бўйича шикоят аризаси 20 кун ичида топшириш мумкинлигини маълум қилган.\n"Хиёнат"филмида бачабозлик айблови\nЎзбекистон давлат телевидениеси орқали намойиш қилинган "Хиёнат" номли дастурда Оврўпода гўёки жиҳодчилар сафларига қўшилаётган ўзбеклар бесоқолбозликда айбланган.\nБиринчи канал орқали кўрсатилган дастур Норвегияга сафар қилиб қайтган олти ўзбекистонликнинг Оврўпода диний экстремистлар таъсири остига тушиб қолганларини даъво қилган.\n"Ўзларини Исломий эътиқодда деб билган бу шахсларнинг диний экстремистик гуруҳдаги раҳнамолари фатвоси билан Ислом динида ўта оғир гуноҳ саналган бесоқолбозлик билан шуғулланиб келганлигига нима дейсиз?" - дея савол беради бошловчи.\nКўрсатувда ўзбек телевизион "тергов"ига оид анъанавий тарзда олти ўзбекистонлик кўрсатма беради. Улардан бири Асадулла Хайруллаевич Ризқиев Норвегияга келганида уни нотаниш одамлар кутиб олиб, қочқин мақомини олиш учун ёлғон гапларни айтишни тавсия қилганлари ҳақида сўзлайди.\nУ бир йилдан ошиқки бесоқолбоз алоқада бўлиб келгани ва жиҳодчи гуруҳ таркибида бўлганини ҳам айтади.\nШуҳрат Қодирович Илҳомов дея таништирилган яна бир шахс ҳам бир вақтнинг ўзида жиҳод ва бесоқолбозлик билан шуғулланишини айтади.\nКўрсатув "экспертлари" ўзбекистонликлар ўз ватанларида жиноят саналаган бесоқолбозликни рўкач қилиб, Оврўпода бошпана олаётганларини билдиради.\nКўрсатув уюштирувчилари нима учун жиҳодга ишонган шахслар Исломда гуноҳ деб саналган ҳамжинс алоқаларга кирганларини изоҳламайди ва бу айбловларни дастакловчи далил-исботни келтирмайди.\nКўрсатувни томоша қилганда, агар бу йигитлар ҳақиқатдан ҳам ҳамжинс бўлсалар, бесоқолбозлик йўл очиб берилган Оврўпода нега янги ҳуқуқларидан баҳра олмай, жиҳодга қўшилдилар деган савол ҳам туғилади.\nИсломий Давлат сафларига қўшилаётган ўзбеклар муаммоси ҳозирда мавжуд, лекин уларга бу каби "тамға" бериб қоралаш ҳаракати аввал кузатилмаган.