Ҳенри Райдер ХАГГАРД (1856–1925) ДОКТОР ТЕРН – Jahon adabiyoti\nМен Рубикондан ўтдим\nМенинг чечак эмлаш қироллик комиссияси ҳузурига эксперт сифатида боришим Денчестер аҳолиси кўзи олдида обрўйимни кўтариб юборди. Энди мен яна амалиётимнинг кенг тарқалиб, тез ривожланаётгани ва ишлаб топаётган пулим ўз эҳтиёжимни қондириш учун етарли экани билан мақтанишим мумкин эди.\nБундан уч йил бурун суд залидан қайтиб келиб, ционид кислотаси қуйилган рюмка қаршисида шўппайиб ўтирганимда Стефан Стронг қабулхонамга қандай кириб келган бўлса, бугун ҳам у кутилмаганда шундай кириб келди.\nҚабулимга жуда кўп беморлар келаётгани сабабли, у қабулхонамда бир соатча кутиб ўтиришга мажбур бўлибди.\n– Мана, ишларингиз анча бошқача тарзда юришиб кетди, доктор, – деди у кабинетимга кира солиб, – қабул қилишингизни бир соат кутдим, у ерда яна олтита одам ўтирибди. Самуэлснинг болаларини даволаган пайтингиздан бери бахт кулиб боқа бошлади сизга. Айтинг-чи, бугун нега келдим ҳузурингизга-а?\n– Ўзингиз очиғини айтаверинг, мен одамлар дилидаги гапни топишга нўноқман, – дедим.\n– Ҳа, яхши, бўлмаса эшитинг. Сиз кечаги газетада кекса пивопазимиз Хикснинг пэр унвонига кўтарилаётгани ҳақида ўқидингизми? Биласизми бунинг сири нимада? Хикс, агар бу олий мартабага эришишим муддатини яна кейинга суриб, мени кутдираверсаларинг, партиям фонди ҳисобига ажратаётганим одатий взносни бошқа тўламайман, дебди. У тўлайдиган взнос эса, йилига 5000 фунт! Хуллас, партия раҳбарлари буни эшитиб типирчилаб қолишибди ва парламент креслоси ўзларида қолади деб умид қилиб, Хикснинг талабини қондиришга шошилибдилар. Лекин улар янглишяптилар, сабабки, агар парламент аъзоси бўлишга муносиб одамнинг номзодини биз кўрсата олсак, радикаллар бу сафар ғолиб чиқадилар.\n– Ким экан ўша муносиб одам? – сўрадим мен.\n– Жемс Терн, эсквайр, тиббиёт доктори, – деб бамайлихотир жавоб берди Стефан Стронг.\n– Ие, нималар деяпсиз ўзи? – деб юбордим мен. – Ахир қандай қилиб фақат битта сайловнинг ўзига 1000 ё ҳатто 2000 фунт пул тўлай оламан, кейин ҳар турли обуналар учун ҳам йилига шунча пул тўлашим керак бўлади; бундан ташқари, қандай қилиб бир вақтнинг ўзида ҳам даволовчи доктор, ҳам парламент аъзоси бўла оламан?\n– Шошилманг, доктор, биласизми, кеча радикаллар кенгашида сизнинг номзодингиз тилга олинганида мен бу айтган гапларингиз масаласида бир тўхтамга келиб қўйганман. Зеро, сизнинг бу эътирозларингизни мен олдиндан кўз олдимга келтирган эдим. Энди менинг гапимни эшитинг: сиз ёшсиз, ақллисиз, салобатингиз ҳам бор, яна гапга чечан нотиқсиз, турган гапки, элга танилишни, обрў-эътибор қозонишни истайсиз, лекин маблағингиз йўқ. Сиз фақат меҳнат қилиб топган пулингиз ҳисобига кун кечирасиз; агар парламент аъзоси бўлсангиз, унда шу ишлаб топаётган пулингиздан ҳам айрилиб қолишингиз мумкин. Ва лекин биз, ҳамонки сиздек одамга муҳтож эканмиз, бажарадиган хизматингиз учун ўзимиз ҳақ тўлашга тайёрмиз.\n– Йўқ, йўқ, мистер Стронг! – дедим мен эътироз билдириб. – Мен радикалларга қул бўлишни, улар буюрган ишни мажбуран бажаришни хоҳламайман, ҳа, мен ўз касбим бўйича хизмат қилишни ва ўз докторлик амалиётимга содиқ бўлишни афзал кўраман.\n– Йўқ дейишга шошилманг, йигит! – деди қария гўё насиҳат қилаётгандек сўзимни бўлиб. – Ҳеч ким сизни қул қилмоқчи эмас. Лекин, масалан, агар парламент аъзоси бўлишингиз учун сарфланадиган пулнинг энг охирги центигача тўлашга кафил бўлсалар ва бундан ташқари, сайловда ютиб чиққанингизда, йилига 1200 фунт маош ва борди-ю мағлубиятга учрасангиз ёки бошқа бирон сабаб билан парламентдаги лавозимингиздан воз кечишга мажбур бўлсангиз, 5000 фунт мукофот пули олишингизга кафолат берсалар нима деган бўлардингиз?\n– Унда мен, эҳтимол, рози ҳам бўлардим бу шартга, агар ўша кафолат берувчи одамнинг мени шунча маблағ билан таъминлаши аниқ эканлигига ишонсам ва бундан ташқари, қайси одамнинг қўлидан пул олишга рози бўлишимни билсам.\n– Бу ёғи энди ўзингизга ҳавола! – деди суҳбатдошим. – Ўша одам – мен, Стефан Стронгман ва шартимизга розилик билдириб имзо чекишингиздан олдин сизнинг номингизга 10 000 фунт қўяман банкка. Йўқ, мендан миннатдор бўлманг, бундай иш тутишимга сабаб, биринчидан, менинг болаларим ҳам, қариндошларим ҳам йўқ, сиз бўлсангиз, бир кўрганимдаёқ кўнглимга ёқиб қолдингиз. Одамлар сизни таҳқирлаб аблаҳлик қилишди. Шунинг учун, мен сизнинг бадавлат, бообрў инсон сифатида ҳаммадан юксакроқ бўлганингизда, сизни бадном қилган ўша олифта боёнлар келиб этигингизни ялашларини истайман. Бу менинг сизга ёрдам қилаётганимга биринчи сабаб; иккинчи сабаб шуки, бутун Денчестерда парламентга биздан вакил бўлиб сайланишга лойиқ ягона одам сизсиз ва агар биз анави ўзларини доно деб ҳисобловчи мутаассиб ториларга панд бера олсак, ўша айтганим 10 000 фунт пулни айни энг керакли ишга сарфланди, деб ҳисоблайман. Энди менга бирон бир қатъий жавоб беришингиздан олдин, сиздан баъзи нарсаларни сўрамоқчиман… Айтинг-чи, ҳар битта одамга унинг даромадига мутаносиб тарзда солиқ солишни маъқуллайсизми?\n– Ҳа, албатта, ҳар бир одам олаётган даромадига мувофиқ солиқ тўлаши шарт – бу адолат талаби.\n– Энди парламент аъзоларининг цензурани чеклаш масаласида нима дейсиз?\n– Турган гапки, мен парламент эшикларининг фақат бойларгагина эмас, шунингдек, ҳар битта ҳурматга сазовор нуфузли одам учун ҳам очиқ бўлишини талаб қиламан.\n– Хўп, яхши! Ундан кейин, ўзингизга маълумки, биз ҳаммамиз флотимизни ривожлантириш тарафдоримиз, бинобарин, сиз ҳам шу фикримизни қўллаб-қувватлагайсиз, деб умид қиламан. Мана, бўлди… Фақат битта масала қолди, бу антивакцинация3 масаласи. Сиз нима қилиб бўлса ҳам, бу масалани албатта қувватлашингиз ва амалга оширишингиз керак!\n– Мен ҳеч қачон ҳеч кимга, бу масалани қувватлашим ҳақида гап очмаганман! – дедим.\nУ менга ажаблангандек тикилди.\n– Шунақа денг? – деди у. – Лекин қувватламайман, деб ҳам гапирмагансиз. Бироқ биз ҳозир узил-кесил бир битимга келишимиз керак. Бу масала бизнинг, Денчестеримизда бошқа жамики масалалардан ҳам муҳимроқ ҳисобланадики, агар парламент креслосини сақлаб қолиш бизга насиб этса, бу ютуққа фақат шу антивакцинацияни яхши тарғиб қилганимиз шарофати туфайли эришган бўламиз. Бу бизнинг энг муҳим, энг ҳаётий масаламиздир. Шунинг учун ҳам бизнинг бутун умидимиз фақат сиздан; сиз бу масалани пухта ўргангансиз ва бу борада энг йирик ва нодир мутахассиссиз, лекин агар бу масала юзасидан сизда қандайдир шубҳа уйғонаётган бўлса, очиқ айтаверинг, унда биз бу ҳақда бошқа гап очмаймиз. Мистер Стронгнинг бу гапи мени сескантириб юборди. Аниқки, чечак эмлаш оқибатида содир бўлган айрим ҳолдаги касалликларни текшириш мен учун жуда қизиқарли иш бўлган эди, шунга кўра, бу ишга мен бажонидил киришган эдим. Лекин ахир мен қандай қилиб чечакнинг олдини олиш учун қилинаётган эмлаш жараёнига қаршилик кўрсатаётган антивакцинация тарафдори бўлган нодон тарғиботчилар билан бир сафда турай, нега энди мен бу энг улуғ халоскор кашфиёт – эмлашни топтаб йўқ қилиб ташлай?\nАгар Стронгнинг таклифини қабул қилсам, ўз эътиқодимга, олган билимларимга хиёнат қилган бўламан-ку. Йўқ, йўқ, мен бундай қилолмайман!\nЛекин шуниси ҳам борки, менинг аҳволимга тушган одам ҳеч қачон ғарибона ҳаёт машаққатларидан қутилиб, яна бир марта бундай бахтли кунга мушарраф бўла олармиди? Ҳали гўдак бола бўлган пайтимдаёқ менинг энг эзгу орзуим парламент аъзоси бўлиш эди.\nМана бугун менга шу бебаҳо орзуимга эришишни таклиф қилмоқдалар. Агарда мен азал-азалдан мутаассиб торилар уяси бўлган бу шаҳарни радикаллар томонга оғдира олсам, ўша заҳоти мартабам кўтарилиб кетарди. Мен ўзимни ҳалитдан шаҳарнинг нуфузли бойи, халқнинг иззатли вакили сифатида тасаввур қила бошладим… яна, ким билади-ю, эҳтимол ҳали пэр унвонига кўтарилган депутат ҳам бўларман… Мана энди мен ўзимни иззат-ҳурматда, шон-шуҳратда яшаб кексайганимни ва беҳисоб мол-давлатимни ворисларимга мерос қилиб қолдираётганимни кўз олдимга келтира бошладим.\nЛекин борди-ю, Стефан Стронгнинг таклифига рози бўлмасам, бугун менга тавсия қилинаётган бахтли ҳодиса бошқа ҳеч қачон такрорланмайди. Ана унда, ҳам Стефан Стронгнинг, ҳам унинг саховатли хотини – миссис Стронгнинг менга бўлган ихлосларидан ва яна уларнинг менга кўрсатаётган дўстона муносабатларидан маҳрум бўлишим эҳтимолдан холи эмаски, натижада менинг бутун ҳаётим бир бурда нон топиш учун курашиш билан ўтади. Хуллас калом, бу фикр дастлабки пайтда менга ниҳоятда даҳшатли бўлиб туйилган бўлса ҳам, лекин келажакдаги фароғатли ҳаётимни сотиб олишлари учун таклиф қилинаётган нарх унчалик йирик эмас, яъни мендан талаб қилинаётган бу вазифалар ўз партияси томонидан зиммасига юкланган барча ғоя ва талабларни, ёқласа-ёқламаса, тарғиб қилишни ўз бурчи деб депутатлик фаолиятини амалда бажараётган ҳар битта парламент аъзосининг айтарли унча муҳим бўлмаган одатий бир дастури-да, деган қарорга келдим.\nМунозара узоқ чўзилмади ва менинг аҳволимга тушган одам нима дея олса, мен ҳам шундай жавоб қилдим. Эвоҳ, кошкийди, бу қилмишим нима билан якунланишини олдиндан билолсам! Лекин ўшанда мен фақат ўзимнигина ўйлагандим.\n– Хўш, нима дейсиз? – деб сўради Стронг бир оз кутиб тургандан кейин.\n– Хўш, нима дей? – дедим мен. – Шу танланган йўлдан то охиригача боришга тайёрман.\nЛекин овозимда ланжлик акс этди шекилли, бу мистер Стронгни сал ранжитгандай бўлди.\n– Менга қаранг, доктор, – деди у, – мен диёнатли, тўғри сўз одамман. Бинобарин, ҳақ бўлсам ҳам, ноҳақ бўлсам ҳам, барибир, вакцинациянинг одамлар учун жуда хавфли ва зарарли эканига қатъий ишонаман, биз буни бўлажак парламент сайловида энг муҳим масала сифатида кўтариб чиқмоқчимиз ва сайловни шу масала замирида ўтказмоқчимиз. Агар сиз, мен кўзлаганимдек, антивакциначи бўлолмасангиз, унда бу ишдан воз кечганингиз ва ўртамизда бўлган ҳамма музокараларни гўё бўлмагандек ҳисоблаганингиз маъқул. Тўғри, сиз бизнинг энг сўзамол воизимизсиз, шунга кўра, ўзимизнинг порлоқ умидимизни амалга оширишни сиздан илтимос қилмоқчи бўлгандик; бас, шундай экан, кўз остимизга олиб қўйган яна уч-тўртта ишончли одамимиз бор; мен ҳозирнинг ўзида бу ердан чиқиб ўша одамлардан бирининг олдига боришим ва у билан барча масалалар юзасидан келишиб олишим мумкин! – Шундай деб у қўлига шляпасини олди-да, кетишга чоғланди.\nМен у эшик олдига боргунича индамай туравердим; лекин унинг тутқичга қўл узатиши билан, кимдир мени гўё туртгандай бўлди-ю бирдан тилга кирдим:\n– Ҳайронман, мен ҳақимда бундай хаёлга боришга ким мажбур қиляпти сизни? Ахир мен вакцинация тарафдори эмаслигимни асосли далиллар билан исботлаб бердим-ку сизга!\n– Бу билан нима демоқчисиз, доктор?\n– Демоқчиманки, менинг яккаю-ёлғиз фарзандим, суюкли қизалоғим, мана, тўрт ёшга кираётган бўлса ҳам, вакцинация операциясини бошидан кечирмаган!\n– Ростданми? – сўради Стронг ишонқирамай.\nХудди шу пайт қизим Женни билан сайр қилгани зинадан тушиб келаётган энаганинг овозини эшитдим. Мен кабинетим эшигини очиб жажжи қизалоғимни ёнимга чақирдим. Унинг сочи очсариқ, шаҳло кўзлари йирик-йирик, анордек қип-қизил лаблари чиройли жилмайиб турарди.\n– Мана, ўзингиз кўринг, – дедим мен Женнининг енгларини шимариб, иккала қўлчасини очарканман, – кўряпсизми, ҳеч ерида ўша лаънати белги йўқ! – Сўнг қизчамни ўпиб, яна энага олдига чиқариб юбордим.\n– Бу ишингиз жуда яхши, албатта, доктор, лекин шуни унутмангки, қизингизни бундан кейин ҳам ҳеч қачон эмлатмаслигингиз керак!\nСтронгнинг бу гапларини эшитганимда, қандай фалокатли ишга розилик билдирганимни бирдан тушундим-у юрагим шув этиб кетди. Лекин энди қарорим қатъий эди, агар аниқроқ қилиб айтадиган бўлсам, ўша эсимни еб қўйган пайтимда қарорим менга шундай туйилган эди.\n– Кўнглингиз тўқ бўлсин, – дедим мен, – ҳеч қачон ҳеч қандай мараз оғу қизимнинг қонига қўшилмайди!\n– Мана, энди ишонаман сизга, доктор, – деди Стронг, – зеро, биронта ҳам одам ўзининг ёлғизгина жигарбанди – фарзанди ҳаётини бундай хавф остига қўйгани журъат эта олмасди. Мен бу жавобингизни қўмита кенгашига етказаман ва кенгаш парламент сайловида радикалларнинг депутатликка номзоди сифатида сизга ўзининг расмий таклифини юборади! Яхши қолинг. Энди мен парламентдаги кресломиз ўзимизда қолишига аниқ ишонаман!\nЭртаси куни эрталаб барча маҳаллий газеталар, бўлажак парламент сайловларида эсквайр, тиббиёт доктори Жемс Терн радикалларнинг ишончли вакили сифатида нутқ сўзлайди, деб хабар қилдилар. Ва яна: “Вакцинациянинг ашаддий душмани бўлган доктор Терн, бир неча бор таъқиб қилинган бўлишига қарамай, ўзининг ёлғизгина фарзандини эмлашларига қатъий қаршилик кўрсатган”, деб ёзибдилар.\nШу газетанинг ўзида сал пастроқда сэр Томас Колфорднинг консерваторлар партияси номзоди сифатида мазкур сайловга қўйилиши эълон қилинди.\nШундай қилиб, мен қатъий қарор қабул қилган, яъни Рубикондан ўтган эдим.\nБир ҳафтадан кейин кураш авжга минди. О, бу шундай қизғин кураш эдики, ҳатто Денчестер ҳақида ёзилган энг қадимий ривоятларда ҳам бундай жўшқин кураш ҳақида ҳеч бир хабар ёзилмаган эди.\nСэр Томас Колфорд жуда катта бой эди; буни ҳамма биларди ва шаҳарда тарқалган миш-мишларга қараганда, у, агар сайланса, бундай иззат-ҳурмат ва ишонч-эътиқодлари учун шаҳар аҳолисига беҳад улкан миннатдорлик билдиражагини айтганмиш, яъни: шаҳар госпитали ўз қанотида битта янги флигел бўлишини кўпдан бери орзу қилиб келаркан; сэр Колфорд ўз ҳисобига ана шундай флигел қуриб, уни барча керакли анжомлар билан жиҳозламоқчи бўлибди. Бундан ташқари, сэр Колфорднинг 40 акр серунум ери шаҳарнинг истироҳат боғига келиб туташган эди; одамларнинг гапига қараганда, сэр Колфорд гўё: “бу 40 акр ер мендан кўра кўпроқ шаҳарга зарурроқ ва умид қиламанки, бир кун келиб у албатта, шаҳарнинг ери бўлгай”, деб шама қилганмиш.\nШундай гап-сўзлардан кейин, турган гапки, маҳаллий матбуот унинг номзодини шавқ-завқ билан қувватлай бошлади. Мени бўлса фирибгар деб аташди, судланганлигимни пеш қилишди, “Ҳеч қандай сармояси, мол-давлати бўлмай туриб, бировларнинг пули ҳисобига бойимоқчи бўлди, фақат бир нечтагина ортиқча овоз олиш ниятида, эс-ҳушини йўқотиб, антивакциначи бўлди ва бутун шаҳар аҳолисини энг даҳшатли касалга мубтало қилишдан ҳам тоймади бу социалист”, деб айблай бошладилар мени. Бу айбловлар ичида фақат биттаси – мени антивакциначи деганлари юрагимга ништар бўлиб санчилганди.\nДенчестерга кўчиб келган кунимдан бошлаб менинг ашаддий душманим бўлган, энди эса сэр Томас Колфорднинг асосий ишончли вакили ҳисобланган сэр Жон Белл минбарга чиқиб, йиғилган сайловчиларга мурожаат қиларкан, “Ўзининг ҳамкасбларини шарманда қилган бу одамга сиёсий манфаатингизни асло ишониб топширманглар”, деган маънода нутқ сўзлади.\nБу нутқ, худди ўйлаганимдай, тингловчиларга катта таъсир кўрсатди ва мен ҳалитдан, энди ютқаздим, деб ўйлашим мумкин эди, яна шуниси ҳам борки, кейинги йилларда биронта ҳам радикал ўз номзодини сайловга қўйиб, парламент аъзоси бўлиш ҳуқуқини консерваторлардан тортиб олишга ҳаракат қилмаган эди. Лекин кўп заводларда ишловчилар ёки пойабзалларни улгуржи тарзда тайёрловчи косиблар, яъни ўзларини социалистлар деб ўйловчи ишчилардан ташкил топган сайловчилар Денчестерда беҳисоб эди. Ҳар куни эртадан кечгача заводнинг ҳавоси бузуқ дим хоналарида ишлаб, кечалари шаҳар чеккасидаги хароба баракларда паноҳ топувчи бу одамлар жамиятнинг олий табақа кишиларидан қаттиқ нафратланишар ва турган гапки, улар, “Сизларнинг қисматингизни биз енгиллаштирамиз” деб ваъда қилган ҳар қандай одам учун овоз беришга рози бўлардилар, албатта.\nБу гуруҳдаги сайловчилардан ташқари яна бир гуруҳ сайловчилар бор эдики, улар фақат бир пайтлар ўз оталари ва боболари радикаллар партияси тарафдори бўлганлари учунгина, ўзлари ҳам шу радикаллар учун овоз бермоқчи эдилар. Кейин, яна шу пайтгача консерваторлар партиясида бўлган, аммо ҳокимиятнинг ташқи сиёсатига ёки бошқа сабабларга кўра норозилик билдириб, радикаллар томонига ўтишга аҳд қилганлар ҳам бор эди. Булардан ташқари яна ҳар турли аҳмоқона “ғоя”лар тарафдорлари ҳам бор эдики, улардан ҳам сайлов пайтида бир нечта овоз ундириш мумкин эди.\nБу одамлар тоифасида яна итларнинг тумшуғига бурундиқ кийдиришга қаршилик кўрсатувчилар уюшмаси аъзолари, ишловчи отларга ҳомийлик қилувчи жамият аъзолари, мутлақо ичкилик ичмайдиган ҳушёрлар жамиятининг аъзолари, ҳаттоки гўдак болаларга тиббий ёрдам кўрсатишга қаршилар жамиятининг аъзолари ҳам бор эди.\nАгар мен ўз нутқимда ана шу эс-ҳушидан озган васвос одамларнинг талаб ва хоҳишларини маъқулласам, бор-йўғи йигирма-ўттизтача овоз олишим мумкин эди. Лекин бу ерда ўзларини антивакциначилар деб ҳисобловчи одамлар юзтадан ҳам кўпроқ эди, демак, шу кейинги йилларда туғилган болаларнинг 20 фоизидан ортиқроғи ҳали эмланмаган эди. Шаҳардаги халқ саломатлигига васийлик қилувчи хайрия идоралари бир неча вақтдан бери ўз фаолиятларини деярли тўхтатиб қўйган эдилар. Лекин парламентга янги номзод сайлаш пайти яқинлашганида, шаҳар шифокорлари бошқармасининг талабига кўра, ўз болаларини чечакка қарши эмлатишдан бош товлаган шахсларни таъқиб қилиш, уларга жарима солиш ва турли хил жазога тортиш бошландики, бу нарса аҳоли ғазабини жунбишга келтирди, оқибатда антивакциначилар тарафдорлари кун сайин ортиб бораверди.\nДенчестердаги антивакциначиларнинг кўпчилиги радикаллар эди, яна шу билан бирга, консерваторлар ичида ҳам бир неча юз антивакциначилар бор эди. Кошкийди, мен шуларни ҳам ўзимга оғдира олсам, ана унда радикаллар ғалаба қозонган бўлардилар!\nШу биринчи митинг пайтида сэр Колфорд нутқини сўзлаб бўлгач, антивакциначиларнинг бир вакили ўрнидан туриб унга савол берди:\n– Айтинг-чи, сэр Колфорд, сиз чечакка қарши мажбурий эмлаш ҳақидаги қонунни бекор қилишни амалга ошира оласизми?\nУнутмаслик керакки, шу митингнинг ўзида ҳозиргина сэр Жон Белл мени антивакциначиларнинг ашаддий ҳомийси деб қоралаган ва бу гапи билан ўзи ҳимоя қилаётган номзодни ночор аҳволга солиб қўйган эдики, энди сэр Томас, мен эмлаш жараёнига онгли ва асосли тарзда қаршилик кўрсатаётганларни озод қилиш тарафдориман, дея олди фақат, аммо берилган саволга аниқ бир жавоб айта олмади.\nКейин шу саволни менга бердилар. Мен бу имтиёздан фойдаланиб катта нутқ сўзладим. Гулдурос қарсаклар билан қабул қилинган бу нутқимда мен оналарга юракни эзувчи энг таъсирли сўзлар билан мурожаат қилдим ва кўпчилик аёллар ҳўнг-ҳўнг йиғлашди, мен шу аёлларнинг эрларига юзланиб дедим:\n– Сизлар Англиянинг озод фарзандларисиз, демакки, сизлар зулм-истибдодга қарши курашишингиз, оталик ҳуқуқингизни ҳимоя қилиб исён кўтаришингиз керак ва агарда мени парламентга сайласангизлар, ана шундагина мен сизларнинг мажбурий тарзда зўрлаб операция қилинаётган ва бунинг оқибатида энг мудҳиш дардларга мубтало бўлаётган бегуноҳ болачаларингизни ҳимоя қила оламан!\nМен бу кейинги сўзларимни баралла ҳайқириб гапирдим ва бориб жойимга ўтирдим; шунда жамики сайловчилар – улар залда 2000 кишидан ортиқроқ эди, – ўринларидан туриб кетишиб, гапимни маъқуллаб, мени табриклай бошлашди ва: “Биз сизни албатта парламентга депутат қилиб сайлаймиз! Биз эркин халқмиз, ҳеч ким ҳеч қачон бизни зўрлаб хоҳламаган ишимизни қилдира олмайди!” – деб қичқира бошлашди.\nМен митингда тилга олинган бошқа ҳамма масалаларни четга йиғиштириб қўйиб, ўз нутқимни фақат антивакцинация масаласига бағишладим. Кейин чечак эмлашнинг зарари, золимона эмлаш оқибатида гўдак болаларнинг ўлаётгани, содда одамларни лақиллатувчи тарғиботлар ва ҳоказолар ҳақидаги рисола-ю мақолаларни сайловчиларга тарқатиб чиқдик. Бу ишимиз чечак эмлашдан азоб чеккан одамларнинг тасвирлари билан бойитилди, биз яна сифати паст лимфа билан эмлаш ёки бемор олдига исқирт ҳолда яқинлашиш натижасида қаттиқ азоб чеккан болаларнинг фото суратларини ҳам одамларга тарқатдик, бундай суратларни биз оммавий йиғинларда, қироатхоналарда, шунингдек, кўпроқ камбағал одамлар йиғиладиган портерхоналарда ва қовоқхоналарда, худди туманда олингандек хира тасвирда намойиш қилдик.\nБу ишларимиз оломонга қанчалик зўр таъсир қилганини ҳатто тасаввур ҳам қилиш қийин. Онда-сонда тасодифан содир бўладиган бу хатарли воқеалар тасвирини кўрган оми одамлар чечакнинг нақадар мудҳиш дард эканлиги, унинг ҳайратомуз юқумли экани ҳақида ҳеч қандай тасаввурга эга бўлмаганларидан, “Докторлар фақат ўз фойдаларини кўзлаб, бутун аҳолини заҳарлаб ўлдиришмоқчи” деган хаёлга астойдил ишонган эдилар.\nШаҳардаги зиёли табақа аҳлининг ҳаммаси менга қарши тиш қайрай бошлади. Ушбу ишга шахсан қотишув мақсадида лордлар палатасидан палата аъзоси – машҳур нотиқ келди. У жуда чиройли нутқ сўзлади. Лекин мени ҳайрон қолдирган нарса шу бўлдики, нотиқ бу ерга, аслида, антивакцинацияни тарғиб қилишга қаршилик кўрсатгани келган бўлса ҳам, бу масалага фақат гап орасида салгина тўхталиб ўтди-да, қолган барча масалалар тўғрисида тўлиб-тошиб гапираркан, асосан “галдаги масалалар” ҳақида кўпроқ сўзлади.\nБир йилдан кейин мен бу машҳур воизнинг нутқини эшитиш бахтига яна муяссар бўлдим – лекин унинг бу галги нутқи бутунлай бошқача бўлди: у ўз нутқида антивакциначиларни таъқиб қилувчи маъмурият аъзоларига насиҳатомуз танбеҳ берди, антивакциначилар талабини қондириш ва ўз болаларини чечакка қарши эмлатишни истамаган оталар ҳамда васийларни турли усуллар билан таъқиб қилиш ва уларга жарима солишни бекор қилиш ҳақида билл чиқаришни жамоа палатасидан талаб қилмоқчи эканини айтди.\nУнинг парламентга қилган бу мурожаати амалга ошди; билл бир қадар ўзгарган ҳолда қабул қилинди ва унинг ҳосилини мен йигирма йилдан кейин ўз кўзим билан кўрдим…\nМана, ниҳоят сайлов бўлиб ўтди. Эрталаб соат саккизда барча сайлов қутилари муҳрланиб, шаҳар ратушасига юборилди, у ерда лорд-мэр, депутатликка номзодлар ва ўзга мансабдор шахслар назоратида овозлар санаб чиқилиши лозим эди. Мана, қутилар бирин-кетин очилиб, сайлов бюллитенлари алоҳида-алоҳида икки тўпга, яъни Колфорд ҳамда Тернга овоз берган бюллетенлар тўпига тахлана бошлади. Соат тўққиз яримда овозларни санай бошладилар. Ҳозирча, маълум бўлишича, консерваторлар номзоди радикаллар номзодига берилган овозларга қараганда 35 овоз кўпроқ олибди. Лекин мана, охирги энг катта қутининг муҳри бузилди. Сэр Колфорд ва мен ўз вакилларимиз билан каттакон столнинг икки томонида сайлов натижасини кутиб, эҳтиром ила сукут сақлаб турардик.\n– Рақамлар қандай? – деб сўради консерваторлар вакили.\n– Колфордга – 4349 овоз, Тернга – 4327 та, ҳали саналмаган икки тўп бюллетень бор!\nВакил таскин топиб енгил тин олди ва сэр Томасни табриклаш мақсадида унинг қўлини сиқди – зеро, у ўз партиясининг ғолиб чиқишига қатъий ишонган эди.\n– Биз бу ўйинда ютқаздик, шекилли, – деб пичирладим мен Стефан Стронгнинг қулоғига. Қарасам, унинг юзидан, худди мурданикидек, қон қочган, лаблари кўкариб кетган эди. Мен унинг дардчил юрагидан хавотирлана бошладим.\n– Мистер Стронг, дедим унга, – сиз ҳозироқ уйингизга бориб, биронта уйқу дорисини ичишингиз ва ўрнингизга ётиб ухлашга ҳаракат қилишингиз керак.\nБу орада бюллетенлар қутиси очилиб, овозларни санаш давом этди: биринчи овоз мени, кейин кетма-кет тўққизта овоз Колфордни сайлаган эди. Ана шунда номзод масаласи ўз аҳамиятини тамомила йўқотиб қўйди, чунки энди натижа ҳаммага ойдин эди. Табрикловчи ва таассуф қилувчи пичир-пичирлар эшитила бошлади. Овозларни ҳисобловчи мансабдор ҳамон санарди. Менинг сайловда ютиб чиқишим учун қолган қирқта бюллетендан йигирма иккитаси менга овоз бериши керак эди, лекин бундай бўлиши ҳеч ҳам мумкин эмасдек туйиларди.\nМансабдор бюллетенларни энди овоз чиқариб санай бошлади:\n– Ўнта овоз Тернга, битта овоз Колфордга, олти, ўн, ўн беш овоз Тернга.\nҒўнғир-ғўнғир овозлар жим бўлиб қолди; ҳамма саноқни тинглай бошлади – ҳамма натижа қандай бўлишини диққат билан кутарди. Энди фақат ўн тўртта бюллетен қолган эди ва рақибимдан устун чиқишим учун шулардан ўн битта овоз меники бўлиши керак эди.\n– Ўн олти, ўн саккиз, йигирма овоз Тернга, – деб санашда давом этди мансабдор ҳисобловчи, одамлар эса натижани астойдил берилиб кутардилар.\nАгар яна иккита овоз менга берилса, сэр Томас Колфордни маррага етказмай орқада қолдираман… Ҳамманинг кўзи ҳисобчининг қўлига қадалган эди; унинг ўнг ва чап қўли ёнидаги бюллетенлар тўпи – ўнгда Колфордга овоз берган, чапда менга овоз берган бюллетенлар, – тобора ўсиб борарди.\n– Йигирма бир Тернга, – деб давом этди ҳисобчи, – йигирма икки.\nВа бу бюллетен ҳам чапдаги тўп устига қўйилди.\n– Азбаройи худо, сиз ютдингиз уни! – деди Стефан Стронг.\nЯна еттита бюллетен қолган эди.\n– Йигирма уч, йигирма тўрт, йигирма беш – Тернга! – деди мансабдор. – Йигирма олти, йигирма етти, йигирма саккиз, йигирма тўққиз – Тернга. Ҳаммаси Тернга овоз берган.\nШу маҳал Стронгнинг кекирдагидан ғайриинсоний бир хирқироқ отилиб чиқди.\n– Биз ютдик! Балли, антивакциначилар! – шундай деб Стронг бирдан ҳушидан кетди ва чалқанчасига қулади.\nМен унинг тепасига энгашиб, кўйлаги ёқасини чок қилдим. Айни шу пайт консерваторлар вакили сэр Томас Колфорд номидан бюллетенларни бошқатдан санаб чиқишни талаб қилди.\nБу қайта санашда мен иштирок этмадим, чунки энди мен яна бошқа бир доктор билан биргаликда зал ёнидаги кичик хоналардан бирида Стефан Стронгни ҳушига келтириш билан банд эдик.\nБиз дарҳол Стронгнинг хотинини чақиртириб келдик. Миссис Стронг хонага кириб, олдин беҳуш ётган эрига, сўнгра менга савол маъносида қаради.\n– Ҳали нафас оляпти, – дедим мен.\nБу бир бурдагина ожиза аёл сукутга толиб, шу ерда турган бир стулнинг лабига омонатгина чўкди ва худди ибодат қилаётгандай қўлларини қовуштириб, эшитилар-эшитилмас паст овозда мутеона деди:\n– Худонинг хоҳиш-иродаси бўлса, менинг суюкли Стефаним яшайди, агар худо ихтиёр қилмаса, у ўлади!\nБу жумлани у то эрининг жони узилгунча ўқтин-ўқтин яна ўша мутеона оҳангда такрорлаб ўтирди.\nОрадан икки соат вақт ўтганида кимдир эшикни тақиллатди.\n– Кетинг! – деб қичқирдим мен.\nЛекин тақиллатган одам кетишни хоҳламади ва мен эшикни очишга мажбур бўлдим. Келган менинг вакилим экан. У ҳаяжонланган овозда пичирлаб деди:\n– Бюллетенлар мутлақо тўғри ҳисобланган, сизда еттита овоз ортиқ.\n– Яхши, – дедим мен, – айтинг, яна спирт олиб келишсин бизга!\nСтефан Стронг кўзини очди, айни шу маҳал майдонга тўпланиб сайлов натижасини кутаётган оломоннинг тантанавор қийқириғи эшитилди. Бу доимий одатга кўра, ратуша балконида туриб халққа сайлов натижасини эълон қилаётган лорд-мэрни қутлаётган одамларнинг қийқириғи эди.\nЎлим тўшагида ётган Стронг нигоҳини менга қаратди: у энди гапираолмасди. Мен унга кўпчилик овоз билан депутатликка сайланганимни тушунтирмоқчи бўлдим, лекин у мени тушунмади. Шунда миямга бир бахтли фикр келди шу ерда, полда консерваторларнинг кўкракка тақадиган ҳаворанг лентаси ётган эди, мен уни қўлимга олдим, кейин ўзимнинг кўкрагимга тақилган радикалларнинг тўқ-сариқ рангли лентасини ечдим-да, икки лентани икки қўлимда ушлаб, жон таслим қилаётган Стронгнинг кўзи олдида радикаллар лентасини баланд кўтардим, консерваторларнинг ҳаворанг лентасини эса ерга отиб юбордим.\nБу ҳаракатимни у тушунди. Унинг хиёлгина табассум оралаган чеҳраси бир зумга ўзгарди ва ўлими олдидан охирги бор кучини йиғиб эшитилар-эшитилмас пичирлади:\n– Балли, антивакциначилар!\nКейин у кўзини юмди, назаримда у ўлгандек бўлиб кўринди.\nЛекин салдан сўнг у яна кўзини очди ва менга, кейин хотинига тикилиб қараркан, бошини сезилар-сезилмас астагина қимирлатиб қўйди. Мен бундай тикилиб қарашнинг маънисига тушунмадим, аммо хотини, тушунди шекилли, шоша-пиша жавоб қилди:\n– Хотиржам бўл, Стефан, сени тушундим.\nЯна бир дақиқадан сўнг унинг жони узилди.\nЮксак мартаба ва пул\nҚўрққанга қўша кўринар, деганларидек, менинг парламентга депутат бўлиб сайланишим ҳукумат маъмурлари кўзига огоҳлантирувчи нишон бўлиб кўринди. Газеталар юрак олдириб қўйган консерваторларни ваҳимага солиб, “замонавий ҳодисалар”, “радикаллар ғалабаси”, “антивакциначилар қудрати ва аҳамияти” ҳақида очиқ ва дангал ёза бошладилар.\nМен аста-секин ишга киришиб, антивакцинация масаласини муҳокама қилиш учун махсус комиссия тузилишини талаб қилдим ва бу талабим амалга ошди, натижада чечакка қарши мажбурий эмлаш ҳақидаги қонунни бекор қилиш тўғрисида тузилган билл парламент муҳокамасига қўйилди.\nБу билл олдин доимий қўмитага жўнатилди ва ундан кейин парламент муҳокамасига ҳавола қилинди. У ерда билл ҳақида қизғин мунозара бошланди. Ҳатто палата президенти ҳам бу масала юзасидан ғоят дабдабали нутқ сўзлади. Баски, бу ҳақда гап очган эканмиз, шу ўринда антиқа бир фактни эслаб ўтишимиз лозим: ўша пайтда жамоа палатасидаги ҳар юзта одамдан тўқсон тўққизтаси чечак эмлашнинг нақадар зарурий амал эканлигига қатъий ишонган бўлсалар ҳам, биронталари бу биллга қарши норозилик билдирмади. Тахминимча, Денчестерда бу борада қилинган ишлар уларга сабоқ бўлиб ўз самарасини кўрсатган эди, шунга кўра, уларнинг маслаклари ва нуқтаи назарлари бу масала хусусида қандай бўлишига қарамай, агар улар биллга қарши эътироз билдиргудек бўлсалар, бундан кейинги сайловда сайловчилар овозининг ярмидан маҳрум бўлишларини кўз олдиларига келтирган эдилар. Ўша билл лордлар палатасида ҳам муҳокамадан ўтди ва уни парламент акти деб эълон қилдилар.\nҲокимият мажбуран амалга оширилаётган вакцинация (чечакка қарши эмлаш)нинг ғоятда зарурий вазифа эканлигига қатъий ишонган бўлса ҳам, шунга қарамай, ўз болаларини энг даҳшатли касалга ва ҳаттоки ўлимга олиб борувчи хавф-хатарга рўпара қилиш ҳуқуқини бидъат удумларга ишонган оталар ва оналарнинг ўзига ҳавола қилди.\nЭнди менинг мавқеим кўп йиллар давомида мунтазам равишда, ҳар жабҳада эришган ютуқларим ва омадларим билан биргаликда тобора равнақ топаверди. Мартабамнинг улуғлиги ва эл ҳурматига сазовор бўлган зот эканлигим, кўп маблағ сарфлашга мажбур этарди мени.\nТурган гапки, тиббий амалиёт билан шуғулланишим учун энди менда вақт ҳам, имконият ҳам йўқ эди. Ҳамонки, шунча йилдан бери муттасил парламент аъзоси бўлиб ишлаб келаётган эканман, бунинг ҳаммаси марҳум дўстим Стефан Стронгнинг саховати туфайли бўлаётган эди.\nСтронгнинг, одамлар ўйлаганидан ҳам бадавлатроқ эканлиги фақат у ўлганидан кейингина маълум бўлди. У дўконлар, мол сақланадиган омборлар, анча-мунча уйлар, катта-катта экинзорлардан иборат беҳисоб кўчмас мулкдан ташқари яна 190 000 фунт нақд пул қолдириб кетибди. Банкка менинг номимга қўйилган 10 000 фунт пулни ҳисобламаганда, қолган барча пул ва кўчмас мулклар фақат хотинига мерос қилиб қолдирилган ва миссис Стронг бу меросга ўз ихтиёрига кўра эгалик қилиши мумкин эди.\nБуни мен марҳум дўстимни дафн этиб келаётганимизда миссис Стронгнинг ўз оғзидан эшитгандим.\n– Менинг қадрли Стефаним фақат 10 000 фунт қолдирибди сизга, доктор, – деди у бошини хиёл чайқаб, – ишончим комилки, агар худо шўрлик Стефаннинг умрини зиёда қилганида, у сизга янада каттароқ саховат кўрсатган бўларди. Биламан, эрим сизни жуда ҳурмат қилар, қадрларди, сиз ҳам унинг раъйига бориб, бутун ҳаётингизни Стефанимнинг суюкли партиясига хизмат қилишга бағишладингиз, шунинг учун ҳам, аминманки, сизга моддий ёрдам кўрсатиб туришни эрим менга қолдириб кетган бўлса керак. Агар ўлмаганида ўзи ҳам шундай қилган бўларди. У жони узилаётганида менга тикилиб қараганида айнан шу гапни айтмоқчи бўлган. Мен буни ўшандаёқ унинг кўзларидан ўқиб тушунган эдим. Шунинг учун, доктор, имконим бор экан, сиз ҳеч қачон ҳеч нимага муҳтож бўлмайсиз. Парламент аъзоси оддий бир кимса эмаслигини, ўз мавқеига биноан кун кечириши лозимлигини ва бунинг учун унга кўп пул керак бўлишини мен жуда яхши тушунаман. Ўйлайманки, агар ўзимнинг шахсий харажатларимни 500 фунт билан чекласам ва яна 1 000 фунтни антивакциначилар фондига ҳамда итлар тумшуғига бурундиқ тақишга қаршилик кўрсатувчи жамиятга, яна бундан ташқари, исроилийларнинг йўқолиб кетган ўнинчи насабини қидирувчи жамиятга ажратсам, шунда сизга яна йилига 1 200 фунт бериб туришим учун имконим бўлади.\n– Йўқ, кечирасиз, миссис Стронг, сизнинг ёрдамингиздан умид қилишга ҳеч қандай ҳаққим йўқ.\n– Доктор, мен фақат қимматли эрим Стефаннинг хоҳишини бажариб, худо унга ато этган пул билан сизни таъминламоқчиманки, эҳтимол, бу пулларни худо чечак эмлаш масаласида ҳукуматнинг бечора ота ва оналарга қарши олиб бораётган қийноқ ва зулмларига барҳам бера оладиган сиздек истеъдодли шахсни таъминлаш учун юборгандир эримга.\nМен унга ортиқ эътироз билдирмадим ва шу вақтдан бошлаб йилига икки марта – биринчи январь ва биринчи июль кунлари миссис Стронгдан у тайинлаган пулни мунтазам равишда олиб турдим.\nЛекин вақт ўтиши билан мени ваҳима боса бошлади, зеро, миссис Стронг энди аста-аста ақлдан оза бошлаган, таниш одамларни танимай қўйган, энг оддий гапларни айтишда ҳам довдирай бошлаган эди, иш масаласида-ку, ҳеч нимани тушунмасди. Менинг палата аъзоси бўлиб яшаётган даврим тугаш арафасида эди – ҳозирча менга ишониб пул қарз бераётган эдилар ва ҳозирча депутатлик пайтимда орттирган уй жиҳозларини гаровга қўйишда давом этардим. Мен бу муҳтожликка фақат бир ярим йил зўрға чидадим. Лекин пулдан сиқилиб қолганим тез орада ҳаммага аён бўлди ва мен билан энди қадрдон дўстлардек эмас, совуққина кўришадиган бўлдилар, чунки Англияда камбағал одамлар ҳеч қачон иззат-ҳурмат қозонмаганлар. Ниҳоят мен жуда оғир ва ночор аҳволга тушиб қолдим. Бир пайтлар Колфорд билан судлашиб, суд залидан уйимга қайтиб келганимда, ционид кислота қуйилган рюмка қаршисида ўтирган вақтимдан буён ҳеч қачон ҳозиргидек руҳий изтиробга тушиб эсанкираб қолмаган эдим. Бу ҳам етмагандай, энди ёшим ўтиб қолган ва ҳаётимни бошқатдан бошлашга қурбим етмасди, ҳаммадан ҳам кўпроқ, ўзим билан қизимни қандай боқишни билмай бошим қотарди ва менга ёрдам қила оладиган биронта ҳам қўли очиқ танишим йўқ эди.\nМен кун бўйи шаҳар кўчаларида ҳолдан тойиб, ғамга ботиб сандироқлаб юриб, кечқурун уйимга қайтдим. Даҳлизга кириб столчада ётган телеграммани кўрдим ва кабинетим томон юрарканман, уни бепарво кайфиятда очдим. Денчестернинг энг йирик адвокатидан келган бу телеграммада шундай сўзлар ёзилган эди:\n“Мижозимиз миссис Стронг бугун кундуз соат учда тўсатдан қазо қилди. Сиз билан албатта учрашишим зарур. Эртага Денчестерга кела оласизми? Кела олмасангиз сизни Лондонда қачон ва қаерда кутиб олишимиз мумкин?”\n“Мени Лондонда кутиб олишмоқчи?”, – деб кўнглимдан ўтказдим. Кимсан, шундай йирик фирманинг етакчи вакили мен учун ҳам, ўзи учун ҳам ниҳоятда муҳим бўлган ва иккимизни ҳам хушнуд қиладиган гап айтмоқчи бўлмаганида мен билан учрашиш учун Лондонга келиб овора бўлармиди? Балки миссис Стронг менга бирозгина пул мерос қилиб қолдиргандир ё бўлмаса, ким билсин, эҳтимол, мени ўзининг ёлғиз меросхўри этиб тайинлагандир. Илгари ҳам бир неча марта энг оғир ва мушкул аҳволга тушган пайтларимда ҳар гал, кутилмаганда, бахт кулиб боққан эди менга.\nДарҳол жавоб телеграммаси юбордим:\n“Соат 8.30 да Денчестерда бўламан”.\nКўчага югуриб чиқиб, биринчи учраган извошга ўтирдиму вокзалга жўнадим; айни вақтида келган эканман – Денчестер поезди жўнай деб турган экан. Ёнимдаги бор пулимни сарфлаб фақат учинчи класс вагонига патта ололдим. Гарчи тезюрар поездда кетаётган бўлсам ҳам, йўл назаримда жуда узоқ ва ҳали-бери тугамайдигандек бўлиб туйилди менга. Мана ниҳоят Денчестер вокзалининг платформаси. “Агар ишончли вакил менга муҳим бир гапни айтадиган бўлса, ўз ходимларидан биронтасини мени қарши олгани юборган бўлиши мумкин, борди-ю бу тамомила ғайриоддий бир хабар бўлса, унда ўзи келган вокзалга”, – деб ўйладим мен.\nПоезд бекатга етиб келди ва ёмғирдан ҳўл бўлган платформа ёнидан имиллаб ўтиб тўхтади, шунда мен кўнгилни ғаш қилувчи нохуш манзарани кўришни сал бўлса-да, кейинроққа суриш учун кўзимни юмиб олдим. Кейин кўзимни очиб вагон деразасидан ташқарига қараганимда, даставвал кўрганим шахс модали палтосининг мўйна ёқасидан менга мағрурона жилмайиб қараб турган икки юзи анордек қизарган фирма бошлиғининг ўзи эди. Ҳаяжонланганимдан тиззаларим қалтираб сал бўлмаса йиқилиб тушай дедим. Адвокат мени кўрди ва қарши олгани пешвоз кела бошлади. Унинг кўзлари чақнаган, жуда салобатли кўринарди.\n– Муҳтарам сэр, – деб гап бошлади у, – телеграммам сизни безовта қилмагандир, деб умид қиламан! Лекин сизга билдирмоқчи бўлганим янгилик шу қадар қимматлики, уни ўзингизга имкон борича тезроқ етказишни лозим кўрдим.\n– Кечирим сўраш учун асло уринтирманг ўзингизни. Лекин марҳамат қилиб айтинг-чи, бечора дўстимнинг хотини ўлгани ҳақидаги қайғули хабардан бошқа яна қандай янгиликни айтмоқчисиз менга?\n– О, муҳтарам сэр, – дея жавоб қилди адвокат, – раҳматли миссис Стронг бу гапни сиздан сир тутишни қатъий талаб қилган эди, лекин ўзингиз эшитган бўлишингиз керак!\n– Мен ҳеч нима билмайман, – деб унинг сўзини бўлдим.\n– Ундай бўлса, сизга кўнглингизни қувонтирувчи бахтли янгиликни билдириш менга насиб этганидан ўзимни ғоят бахтиёр ҳисоблайман! – деб шоша-пиша гапира бошлади севинчдан оғзи қулоғида бўлган адвокат. – Марҳума мижозим миссис Стронгнинг васиятини бажарувчи сифатида, сизга бу қувончли хабарни биринчи бўлиб етказиш шарафига муяссарман: сизни у ўзининг ягона вориси этиб тайинлаган.\nМен сал бўлмаса ҳушимдан кетиб йиқилаёздим.\n– Меросим рақами тахминан қанча эканини айта оласизми? – деб сўрадим ҳушимни йиғиб олганимдан кейин.\n– Ҳозирча аниғини айтолмайман, лекин ўзингиз ҳам билардингиз – марҳума жуда тежамкор аёл эди. Банкдаги капитал эса муттасил ошиб бораверади. О, у пуллар доим ошгани-ошган! Менинг тахминимча сизга қолган пул 400 000 фунт атрофида бўлиши керак.\n– Наҳотки? Ахир марҳуманинг эси оғиб телба бўлиб қолган эди-ку, қандай қилиб васиятнома ёза олдийкин?\n– Қимматли сэр, васиятномани у эри ўлган кунларда ёзган эди. Лекин бир кун келиб сиз учун ҳеч кутилмаган хушхабар бўлсин, деб буни ҳозирча сиздан сир тутишни қатъий талаб қилган эди мендан.\nЖенни доктор Мерчисон билан учрашади\nМенинг ворислик ҳуқуқимни ҳеч ким талашмади, марҳума миссис Стронгнинг қариндошлари ё яқин танишлари бўлмагани сабабли, васиятномага эътироз билдирувчилар топилмади. Менинг ниҳоятда йирик меросга эга бўлганим ҳақидаги хабар тезда бутун элга овоза бўлди ва энди нафақат Денчестерда, ҳатто Лондонда ҳам шон-шуҳратим ошиб, яна обрў қозона бошладим.\nМен серҳашам бир уй сотиб олдим ва ғарра-шарра пул сарфлаб дабдабали зиёфатлар бера бошладим, жамиятнинг энг сара кишилари бу зиёфатларда иштирок этишни ўзлари учун энг юксак бахт деб ҳисоблардилар. Навниҳол уй бекаси – Женнининг оқилалиги, мафтункорона ҳусни ва фазилати, шу билан бирга, унинг бой келинлиги ҳам жуда кўп таниш йигитларни худди оҳанрабодек жалб қиларди менинг хонадонимга. Ошиқ йигитларнинг сон-саноғи йўқ эди; бир қиш мавсумида қизимга учта жойдан совчи келди, лекин Женни учала совчига ҳам рад жавобини берди. Олдинги икки совчига “йўқ” деб жавоб берганида мен индамадим, лекин охирги, учинчи совчини ҳам рад этгани мени қаттиқ хафа қилди ва мен чидаб тура олмай, хафа бўлганимни қизимнинг юзига айтдим.\nУ гапимни охиригача эшитди ва хотиржам кайфиятда деди:\n– Сизни хафа қилиб қўйганимдан таассуфдаман. Лекин мен ҳатто сизни деб ҳам, кўнглимга ёқмаган одамга турмушга чиқмайман.\n– Ундай бўлса, Женни, – дедим мен, – агар бирон йигит кўнглингга ёқса, менинг розилигимни олмай туриб, унга ҳеч нима ваъда қилма.\nУ бир дақиқача иккиланиб жим турди, сўнг деди:\n– Қимматли отажоним, ҳамонки мен кўнглимга ёқадиган ва менга эр бўладиган биронта одамни учратмаган эканман, бу ҳақда гап очишдан нима маъни бор? Лекин сиз шуни хоҳларкансиз, сўз бериб айтаманки, агар мен кўнглимга ёқадиган одамни учратсам-у аммо сиз уни, қандайдир сабабларга кўра, куёв қилишни хоҳламасангиз, у йигитга мен уч йилгача қатъий бир жавоб бермайман. – Аммо, деб илова қилди Женни, – ишончим комилки, мен танлаган йигит граф ҳам, пэр ҳам бўлмайди.\n– Женни, қандай тилинг борди бу гапни айтишга!\n– Нега ҳайрон бўляпсиз, ота? Илгари мен сизнинг халқ йиғинларида сўзлаган нутқларингизни кўп эшитганман; сиз доим: ҳамма одамлар тенгдурлар, лекин ишчилар барчадан аълороқдир, зеро, бу “меҳнат фарзандлари” юртимиздаги ҳар қандай қизга уйланишга ҳақлидирлар, дер эдингиз.\n– Мен буни кўп йилдан бери айтмай қўйганман, – дедим бироз ранжиб.\n– Ҳа, ота, миссис Стронг ўлиб, ҳамма бойлигига сизни меросхўр қилиб қолдиргандан кейин ва қаёқдаги лордлар ва ледилар уйимизнинг азиз меҳмонлари бўла бошлаганларидан бери айтмай қўйдингиз бу гапларни. Шундай эмасми, ота? – деди-да у хонадан чиқиб кетди.\nҲар йили август ойида парламент мажлислари тўхтатилади ва парламент аъзолари таътилга чиқадилар; мен ҳам бу пайтда қизим билан Денчестер яқинидаги ер-мулкимга кўчиб ўтдим. Бу мулкимда жуда катта бир боғ бўлиб, унинг ўртасида қадимий усулда қурилган чиройли уй қад кўтарган эди, боғнинг теварак-атрофи эса ажойиб ов маскани сифатида довруқ қозонган хушманзара жой эди.\nБу мулкимнинг бир чеккасида қашшоқ ишчилар яшайдиган ғарибона катта даҳа бўлиб, унинг бир қисми ҳатто менинг ерим ҳудудига ҳам ёриб кирган эди. Женни менга ҳеч тинчлик бермай, ҳол-жонимга қўймай, ҳадеб талаб қилаверганидан кейин, унинг кўнглига қараб, шу қашшоқ ишчилар учун электр ва водопровод билан таъминланган ўттизтача коттеж қуриб бердим, лекин бу ишим мутлақо бефойда бўлди: ишчилар ҳали ҳам ўзларининг хароба кулбаларида яшашар, янги қурилган коттежларни эса, клерклар, хизматчилар, кичик амалдорларга, арзимаган ҳақ эвазига ижарага беришар эди.\nБир куни Женни бизнинг намунали коттежимиздан бирига кўчиб келган Смис фамилияли оиланикига борганида, фалокат босиб, мазкур даҳада хизмат қилувчи ва шу боис бутун даҳадаги касалларни боқувчи ўттиз ёшлардаги доктор Мерчисон билан танишган. Эрнест Мерчисон юз бичими мардона, чақмоқдек ёрқин йирик-йирик қора кўзлари чуқур ботган, яғриндор ва мушакдор шотландиялик йигит бўлиб, камгап, тўғрисўз ва муомалада бироз қўрсроқ йигит эди. Лекин доктор сифатида яхши обрў қозонган, ўз касбини чуқур ўрганган ва жуда қадрлар эди, бундан ташқари, у бутун Денчестерда энг яхши доктор ҳисобланарди. Қизим ана шу йигитни ёқтириб қолибди, Лондоннинг олий табақага мансуб барно йигитларига кўрсатмаган дил изҳорини шу йигитга очиб, унга кўнгил қўйибди.\nВоқеа бундай бўлган эди: намунали қурилган коттежларимиздан бирига Смис фамилияли оила кўчиб келган эди. Мистер Смис композитор экан, унинг хотини – қизлик фамилияси Самуэлс бўлган миссис Смис бир вақтлар сифати ёмон лимфа билан эмланиб сарамас бўлган, кейин мен шифо топиб даволаган қизалоқ эди. Бир жиҳатдан, бу қизалоқ менинг омадли ва фаровон ҳаёт сари қўйган биринчи қадамим эдики, ҳамиша бу аёлга нисбатан дилимда беихтиёр миннатдорлик туйғусини ҳис этардим. Смисларнинг иккита боласи – тўрт ёшлардаги қизалоқ билан саккиз ойлик гўдак ўғилчалари бор эди. Бир кун бу болалар кўкйўтал бўлиб қолишибди. Шунда Женни уларни кўргани борганида, қизчага бир қути конфет совға қилибди.\nХудди шу маҳал бу хонадонга доктор Мерчисон кириб келган ва касал болаларни кўра бошлаганида бирдан қизчанинг каравоти ёнида ётган бир қути ширинликни кўриб қолган.\n– Бу нима? – деб сўраган у ўшқириб.\n– Бу мисс Терннинг Тоттига совғаси, – деган болаларнинг онаси кўзи билан Женнини кўрсатиб.\n– Тотти ҳеч қандай ширинлик емаслиги керак то бутунлай соғайиб кетмагунича.\nДоктор болаларни кўздан кечиришда давом этаркан, қизалоқнинг қўлчасини очиб кўриб, бош чайқаб қўйган-да, деган:\n– Қизингизнинг қўлида эмланганлик белгисини кўрмаяпман! Нима, сиз эмлашнинг соғлиқ учун фойдали эканига ишонмайсизми?\nАна шунда миссис Смис бирдан тутоқиб кетиб, эмлаш оқибатида ўзининг бошидан кечган машаққатли дардни ҳамда укасининг қандай азоб чекиб ўлганини сўзлаб берган ва ўзининг гўштдор қўлини очиб, тирсагидан юқорироқдаги эмланганлик белгисини докторга кўрсатган.\n– Ўзим-ку аниқ эслолмайман, лекин докторнинг ойимга айтган гапи эсимда: болаларингизни ҳеч қачон чечакка қарши эмлата кўрманг, деган эди у доктор.\n– Доктор! – деди Мерчисон ғазабланиб. – Йўқ, у доктор эмас, овсар одам бўлган, хоним, ҳа, овсар ёки бир донагина сайлов бюллетени учун жонини сотишга ҳам рози бўлувчи қандайдир сиёсий ташвиқотчи!\nБу гапни эшитган Женни тутоқиб кетиб, кўзларида дарғазаб ўт чақнаб, шахт ўрнидан турган.\n– Сўзингизни бўлганим учун мени кечирасиз, сэр, – деган у. – Ҳозир сиз ёмонлаб тилга олган жаноб – доктор Терн менинг отам ва у мазкур шаҳардан сайланган парламент аъзоси!\nДоктор Мерчисон қизимга бир оз вақт маҳлиё бўлиб қараб турган (Женни, одатда, ғазаб отига минганида, ҳусни янада латофатлироқ бўлиб кетарди), сўнг асло хижолат тортмай, одмигина жавоб қилган:\n– Шунақами? Сиёсат мени қизиқтирмайди, шу боис бундан бехабар эдим.\nБу гап энди тамомила Женнининг қонини қайнатиб юборган ва у ўз тилига эрк беришдан қўрқиб, орқасига ўгирилган-да хонадан чиқиб кетган. У уй олдидаги гулзордан ўтиб, энди кўча эшикни очмоқчи бўлганида, шаҳдам юриб келаётган эркак кишининг оёқ товушини эшитган ва орқасига ўгирилиб, доктор Мерчисон билан юзма-юз тўқнашган.\n– Сиздан кечирим сўраш учун орқангиздан шошиб келдим, мисс Терн. Мен, чиндан ҳам билмагандим кимлигингизни ва сизнинг шаънингизга бир оз таҳқиромуз гап айтиб юбордим, лекин шуни айтишим жоизки, чечак эмлаш масаласида мен ўзимнинг қатъий эътиқодимга амал қиламан, шунинг учун ҳам бу ҳақда бир оз кескинроқ гапириб юбордим!\n– Бошқа одамлар ҳам ўз эътиқодларига амал қиладилар, сэр, – деб жавоб қилган унга Женни. – Ҳаттоки сизникидан ҳам қатъийроқ бўлган эътиқодларига.\n– Мен буни биламан, – деган доктор, – ҳатто бир кун келиб ўша эътиқоднинг қандай ҳосил беришини ҳам биламан, мисс Терн, буни ўз кўзингиз билан кўрасиз ҳали, агар унгача тирик бўлсангиз. Ҳозир бу ҳақда баҳслашишимиздан фойда йўқ, албатта. – Сўнг у хайрлашгани шляпасини хиёл кўтарган ва яна бир марта кечирим сўраган-да, катта-катта қадам босиб коттежга кириб кетган.\nЖенни анча вақтгача доктор Мерчисондан аччиғланиб юрди, кейин чуқур ўйлаб кўриб, шу қарорга келди: “Ахир у келиб мендан узр сўради-ку, қолаверса, кўнгилни ранжитадиган ўша гапни у жаҳолат даъвати билан айтиб юборди, демак, уни кечириш керак”. Сўнг Женни, кечирим сўраш учун олдига келган докторга дилни хушловчи бир оғизгина ширин сўз айтишни унутганини эслади ва бир неча марта тасодифан учрашганларидан кейин, уни уйимизга чойга таклиф қилди.\nМен бу машъум ишқий романнинг тафсилоти ҳақида тўхталиб ўтирмайман. Доктор Мерчисоннинг қизимга мулозамат қилишига қатъиян қарши бўлсам ҳам, тан олиб айтишим керакки, бу йигит сиртдан қараганда, анча дағал ва қўпол муомалали бўлиб кўринса ҳам, дили пок, хушмуомала ва ҳаётда диёнатли, адолатли одам эди.\nЖеннининг бу одам билан муносабати анча жиддий тус ола бошлади.\nНиҳоят доктор қизимга уйланиш нияти борлигини ошкор қилди; бир кун эрталаб – ҳануз эсимда: Рождество бошланган кун эди, икковлари мен ишлаб ўтирган кутубхонага биргалашиб кириб келишди ва бир-бирларини севишларини, шу боис никоҳ ўқитиб, турмуш қурмоқчи бўлганларини изҳор этишди.\nМерчисон ўз фикрини икки оғиз сўз билан дангал ва мардона баён этиб қўя қолди.\n– Мен ўзимнинг анча мушкул аҳволда эканимни жуда яхши тушуниб турибман, – деди у, – зеро, Женни бой қиз, мен эса, фақат маошим ҳисобига кун кечираман, лекин шундай бўлса ҳам, сизнинг ҳар қандай доно талабларингизга сўзсиз итоат этишга ваъда берарканман, бизнинг турмуш қуришимизга розилик билдиришингизни илтимос қиламан.\nБу унашув мен учун жуда қаттиқ зарба бўлди.\nМен қизимнинг Англия пэрига турмушга чиқишини орзу қилгандим, аммо унинг кутилмаганда, қаёқдаги қаланғи бир табибга кўнгил қўйгани мени ҳайрон қолдирди. Истиқболимиз порлоқ бўлади, бўлғуси авлодим аслзода инсонлар оиласида давом этади, деб қилган эзгу ниятларим бирданига буткул барбод бўлганди. Натижада ёлғизгина қизимнинг бахтли ҳаёт сари отланишидан қувониш ўрнига, ғазабим қайнаб, уларнинг турмуш қуришларига розилик бермадим. Мен, табиатан, унчалик қизиққон, қайсар одам эмасман, лекин бу гал ўзимни тия олмадим ва қизимнинг шу йигитга хотин бўлишига астойдил қаршилик кўрсатдим, ҳатто ёлғизгина қизимни бойлигимга ворис қилмай бир чақасиз қолдиражагимни ҳам айтдим. Лекин бу таҳдидимга жавобан ёшлар хиёлгина жилмайиб қўйдилар, холос. Ана шунда мен яна бир важ топдим: илгари Женни: “Агар сиз мен кўнгил қўйган одамни бирон бир сабабга кўра ёқтирмасангиз, у одам билан турмуш қуришимни уч йил кейинга сураман”, деб менга сўз берган эди. Қизимга шуни эслатдим.\nЖенни билан унинг қаллиғи уч-тўрт оғиз гапни пичирлашиб келишиб олганларидан кейин, мени тамомила ҳайратда қолдириб, бу даҳшатли талабимни бажаришга рози бўлдилар ва бир-бирлари билан уч йилгача дийдор кўришмасликка тайёр эканликларини, лекин бу муддат тугагач, менинг розилигимни олиб, ё ҳатто розилик берилмаган тақдирда ҳам никоҳдан ўтишга ҳақли бўлишларини баён қилдилар. Шундан кейин, менинг кўзим олдида ўпишдилар-да, бир-бирлари билан уч йил муддатга видолашдилар. Улар бирон марта ҳам берган ваъдаларини бузмадилар. Тўғри, фақат бир марта, у ҳам тақдир тақазоси билан учрашиб қолишди.\nРус тилидан Қодир Мирмуҳамедов таржимаси


5-11 ёшли болалар учун BioNTech-Pfizer вакцинаси яқин ҳафталарда тайёр бўлиши мумкин\n10 Сентябрь 20:15\nBERLIN. TASS – Kazinform - Германиянинг BioNTech компанияси ва унинг америкалик ҳамкори Pfizer томонидан ишлаб чиқилган беш 5-11 ёшли болалар учун коронавирусга қарши вакцина яқин бир неча ҳафта ичида фойдаланишга тайёр бўлиши мумкин. Бу ҳақда BioNTech тиббий тадқиқотлар бўйича директори Озлем Тюречи жума куни Der Spiegel нашрига маълум қилди, деб хабар беради Kazinform TASS га асосланиб,\nЎзбекистонга Pfizer вакцинасининг навбатдаги партияси келади Қозоғистонда 8,16 млн киши коронавирусга қарши эмланган Буюк Британия бош вазири Борис Жонсон фуқароларни қайта эмланишга чақирди\n«Келгуси ҳафталарда биз беш ёшдан ўн бир ёшгача бўлган болалар ўртасида ўтказилган тадқиқот натижаларини бутун дунё расмийларига тақдим этамиз ва шу ёш гуруҳига, шу жумладан Европада вакцинани тасдиқлаш учун ариза берамиз», - деди Тюречи. «Биз аллақачон ишлаб чиқаришга тайёргарлик кўрмоқдамиз», - дея қўшимча қилди у. Шу билан бирга, Тюречи очиқладики, бу препарат катталар ники каби, лекин дозаси пастроқ.\nЎз навбатида, бош директор, BioNTech муассисларидан бири Угур Шаҳин тадқиқот натижалари аллақачон мавжудлигини ва улар расмийлар томонидан тасдиқланиши учун қайта ишланиши кераклигини таъкидлади. «Ҳаммаси яхши кўринади, ҳамма нарса режа бўйича кетмоқда», деди Шаҳин. Шу билан бирга, олти ойлик ва ундан катта ёшдаги болалар ўртасида ўтказилган тадқиқот натижалари ҳам йил охиригача кутилаётгани кўрсатилган.\nМай ойининг охирида Европанинг Дори-дармонлар агентлиги 12-15 ёшли ўсмирлар учун Pfizer ва BioNTech биргаликда ишлаб чиқилган Comirnaty коронавирус вакцинасидан фойдаланишни маъқуллади. Шундай қилиб, препарат ушбу ёш тоифасидаги одамлар орасида фойдаланиш учун тасдиқланган биринчи коронавирус вакцинаси бўлди.


Ибодатлар ва ишлаб чиқариш\nАйрим инсонлар: “Ҳақиқатда, ҳар қандай диний ақида унга ишонувчи кишиларнинг зиммасига турли хил ибодатларни, қурбатлар ва маросимларни фарз қилиб қўяди. Бу нарсалар динлар ва улардаги ибодатларнинг турларига қараб кишиларнинг кўп ва кам вақтларини олиб қўяди. Мисол учун Исломдаги бир кунда беш вақт адо этиладиган намозни олиб кўринг. Ахир унда ҳозирги техника, тезлик ва мислсиз рақобат асрида ишга футур етиши ва ишчини ундан тўсиб қўйиши бор эмасми?” дейишлари мумкин. Аслида барча динлардаги ибодатлар модомики инсонлар динда ўзлари учун Аллоҳ ижозат бермаган ишларни фарз қилиб олиб ўзларини меҳнат- машаққатга солиб қўймас эканлар, уларнинг озгина вақтини эгаллайди холос. Ҳар ҳолда ибодатга сарф этиладиган озгина вақт ҳаёт ва ишлаб- чиқаришни зое қиладиган вақт эмас. Йўқ. У ҳаёт майдонига кучлироқ ва шиддатлироқ бўлиб қайтсин учун энергияни кучайтиради, ҳимматни чархлайди, қувват пайдо қилади ва руҳиятни сайқаллайди. Бир нарсани унинг кўриниб турган юзаки моддий таъсири муқояса қилиниб унинг нафс ва ҳам моддадаги махфий, сокин, фаол таъсиридан кўзни юмилса, воқеликка зулм қилинган бўлар эди.\n“Инсон- нотаниш кимасдир” китоби муаллифи ва “Нобел” мукофотининг соҳибларидан бири Доктор Алекс Карлнинг айтган сўзлари нақадар тўғри: “Мен бугунги кунимизга қадар билган фаолликни оширадиган энг буюк қувват бу ибодат бўлса ажаб эмас. Мен –шифокор сифатимда- дори- дармонлар ҳам даволай олмаган кўп беморларни кўрдим. Тиббиёт ожизлик ва таслимият билан туриб қолганида ўртага ибодат аралашиб беморларнинг дардлари тузалиб кетган”.\n“Албатта ибодат радиация манбаи бўлган ва ўз- ўзидан энергия ишлаб чиқарадиган “Радий” маъданига ўхшайди. Ибодат сабабли одамлар энергияси тамом бўлмайдиган Қувватга хитоб қилар эканлар ўзларининг чекланиб қолган энергияларини ошириб оладилар”.\n“-Биз ибодат қилаётган вақтимизда- ўзимизни коинотни назорат қилиб турган Буюк Қувват билан боғлаймиз. Илтижолар қилганча бизга ҳам ундан бир қисм беришини сўраймиз. Ҳаёт қийинчиликлари вақтида ундан мадад сўраймиз. Ҳатто илтижонинг ёлғиз ўзи қувватимиз ва энергиямизнинг ошишига кифоя қилади. Аллоҳга бир бора илтижо қилган киши ана шу илтижоси туфайли энг яхши натижаларга эришганлигини учратасиз”.\nБу умумий ибодатнинг таъсири бўладиган бўлса, айнан Исломдаги намознинг таги узоқ ва таъсири каттадир. У фақатгина ибодат эмас. Ҳаётнинг маъноларидан холи бўлган илтижо ҳам эмас. У – илтижо ва ибодат бўлиш билан бир қаторда – поклик, маданият, риёзат ва маънавий тарбиядир. У – Ислом белгилаб берган жамоатчилик низоми сабабли- энг юксак ижтимоий асослар таълим бериладиган мактабдир. Муҳаббат, биродарлик ва инсонлар ўртасидаги тенгликка асосланган илмий тарбия институтидир.\nҚанийди билсам, ҳали қуёш чиқмасидан олдин уйқудан уйғониб таҳорат олиб покланадиган ва Роббисига ибодат қиладиган, янги кунни яхши кайфият, фаол жисм, очиқ қалб, кучли ишонч билан қарши оладиган одамдан ишлаб чиқариш нимани йўқотиб нимани фойда қилар экан?\nМусулмоннинг ҳаётида жамоат билан ўқиладиган намознинг таъсири борасида изланишлар олиб борганлардан бирининг бу сўзлари ҳақ:\n“-Ҳақиқат билан қасам ичиб айтаманки- кишининг курашлар ва нотинчликлар ҳукмронлик қилиб турган оламда туриб ҳар куни беш марта тамоман тинч ҳаводан баҳра олишга, кишиларнинг ўртасини табақалаштириш ҳукмрон тузум бўлиб турган бир пайтда тенглик ҳавосидан баҳра олишга, амалий гина- кудуратлар авжига чиқиб турган, кундалик ҳаёт ўзаро урушлар ва хусуматлар билан тўлиб- тошиб кетган бир вақтда меҳр- муҳаббат ҳавосидан баҳра олишга имкони бор бўлиши буюк неъматдир. Албатта унинг энг буюк неъмат эканлиги ҳақиқатдир. Чунки у ҳаётдан олинган ёрқин ибратдир. Шундай экан инсон ана шу табақалаштириш, ўзаро курашлар ва зиддиятлар орасида, ўзаро нафрат ва ўзаро жанжаллар майдонининг ўртасида ишлашдан ўзга иложи йўқ. Шундай бўлсада у инсоният учун бахту саодатнинг ҳақиқий манбаи экани нуқтаи назаридан ҳам тенглик, биродарлик ва меҳр- оқибатнинг ҳақиқатига етишмоқ учун беш марта ана шуларнинг баридан ажралиб чиқади.\nШунинг учун ҳам ибодатга кетадиган вақт башариятга амалий манфаат еткариш ва яхшилик қилиш тарафидан бекорга зое кетмаган бўлади. Чунки у тамоман бунинг акси ўлароқ ҳаётни унда яшаш учун ҳақиқатда муносиб қилиб қўядиган ўша буюк сабоқларни таълим олишлик билан вақтдан унумли фойдаланган бўлади.\nБиродарлик, тенглик ва меҳр- оқибат ҳақидаги ўша сабоқлар билан кундалик ҳаётда амалий тарзда шуғулланиш орқали улар инсониятни бирлаштириш, инсон фарзандлари учун абадий ҳазорани қолдиришнинг асосий устунларига айланиб қолади.”


← Диктаторнинг малайлари\nЗиндондаги адиб ижодидан →\nКидирув. Таникли сиёсат арбоби, Л.Каримова-Тилляева оиласига тегишли булган «Сен ёлгиз эмассан» Фондининг йуколган мухрлари, Фонднинг расмий бланкалари ва бошкалар кидирилмокда. Прокуратура ушбу ходисада хамда Фонд ташкил килинган кундан бери хеч кандай солик туловларини амалга оширмаганлиги, келиб тушган маблагларни яширганлиги ва катор бошка жиноятларда Фонд катта коровулини гумон килмокда. Олиб бориладиган тергов харакатлари мобайнида яна бир катор жиноятлар ва уларни содир этган ходимлар юзага чикиши мумкинлиги тахмин килинмокда. Ушбу холатлардан хабардор шахсларни Республика прокуратурасининг ишонч телефонларига хабар беришларини илтимос киламиз.\n«Жахон» ахборот агентлиги куп йиллик изланишлардан сунг Россия давлатидан Узбекистон хакида бироз ижобий гап гапиришга рози булган шахс -хукукшунос В.Лафитскийни излаб топишга муваффак булган. Россия хукумати кошидаги «Хукукшунослик масалалари» ташкилоти рахбарининг уринбосари булиб ишлайдиган ушбу одам Узбекитон Конституцияси ирки, миллати ёки динидан каттиий назар хеч кайси фукаро камалишдан сохит була олмаслиги кафолатланишига алохида ургу берган.\n«Халк сузи» нинг кечаги сонидан… Бундан 2 йил мукаддам Узбекистон конституцияси кунига багишланган мажлисда давлатимиз рахбари «Мен Узбекистонда бойлар булишига йул куймайман», деб ваьда берган эдилар. Утган давр ичида бу масала тулиги билан бажарилиб, республика худудида деярлик биронта бой одам колмади. Эришилган ушбу натижага багишлаб юртбошимиз келаётган 2013-йилни «Камбагаллар мамлакати йили» деб эьлон килишни таклиф килмокчи.\nХабарларни кузатишда давом этамиз. 2012 йил.27 –ноябр М.Мансур.


Ўзбекистон апрель ойида Марказий Осиё саммитига мезбонлик қилади\nДУШАНБЕ – Осиёнинг беш мамлакати етакчилари жорий йилнинг апрель ойида Тошкент шаҳрида иккинчи минтақавий маслаҳат учрашувини ўтказишни режалаштирмоқда, деб хабар берди Asia-Plus 27 февраль (чоршанба) куни.\nБу йилги минтақавий саммит Марказий Осиё мамлакатлари ўртасида сиёсий, иқтисодий ва гуманитар ҳамкорлик масалаларига бағишланади, деб хабар берган Тожикистон ҳукуматидаги манба Asia-Plus нашрига.\nЎзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев йиллар давом этган яккаланиш сиёсати ва сиёсий тўсиқларни олиб ташлаб, ўтган йил март ойида Остонада Марказий Осиёнинг беш мамлакати раҳбарларининг учрашуви чоғида ушбу саммитни ўтказиш таклифини билдирган эди.\nЎтган йили Тожикистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Ўзбекистон президентлари ва Туркманистон парламенти аъзолари иштирокида ўтказилган анжуман қарийб ўн йил ичидаги илк минтақавий саммит бўлганди.\nЎтган йил март ойидаги Остона саммитигача Марказий Осиё раҳбарлари фақат норасмий ёки кўп томонлама учрашувлар каби чекланган шароитларда учрашганлар.\nЎзмизнинг Марказий Осиё НАТО + Туркия ва Озарбайжондан иборат иттифоқимизни тузиш вақти келди. Россия ва Хитой кузатиб турибди.


Зойир Мирзаев Тошкент шаҳрида даволанади\n31.01.2021 17:36 0 2489\nФото: Қашқадарё вилояти ҳокимлиги Aхборот хизмати\nҚашқадарё вилояти ҳокими Зойир Мирзаев 1 февралдан бошлаб қисқа муддатли даволаниш таътилига чиқди. Бу ҳақда Қашқадарё вилояти ҳокимлиги Aхборот хизмати хабар берди.\nШунингдек, ўринбосарга тенглаштирилган ҳоким маслаҳатчилари ҳам қисқа муддатли даволаниш таътилига чиқиб, вилоят шифохоналарида саломатлигини тиклаб олишади.\nAввалроқ вилоят ҳокими ўринбосарлари, туман ва шаҳар ҳокимлари тиббий кўрикдан ўтиш ва даволаниш учун Тошкент шаҳрига йўл олишгани, уларни «Қарши темир йўл» вокзалидан кузатиш маросимида Зойир Мирзаев иштирок этгани ҳақида хабар берилганди.\nҚашқадарё Зойир Мирзаев\nҲуқуқ 21/10, 09:20


Ўзбекистон санъат арбоби Асил Рашидов 90 ёшида вафот этди\n23 сентябр 2020, Тошкент вақти: 02:30\nАсил Рашидов Чингиз Айтматов қаламига мансуб барча қиссаларни ўзбек тилига таржима қилган. Ёзувчилар союзи матбуот хизмати фотосурати.\nТаниқли адабиётшунос олим, Давлат мукофоти лауреати, профессор, таржимон, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси Асил Рашидов 15 сентябрь куни вафот этгани ҳақида Ёзувчилар уюшмаси ва Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги маълум қилди.\nАсил Рашидов 1930 йили Жиззах туманининг Совунгарлик қишлоғида оддий деҳқон Халил Рашидов хонадонида дунёга келди. У Совет Иттифоқи даврида Ўзбекистонни 24 йил бошқарган Шаров Рашидовнинг укасидир.\nАсил Рашидов “Ўзбек қиссаларида меҳнат тасвири”, “Леся Украинка”, “Сўнмас юлдузлар”, “Акам ҳақида”, “Эзгуликка бахшида умр”, “Чингиз Айтматовнинг бадиий олами” каби китоб ва монографиялар муаллифидир.\nАсил Рашидов Чингиз Айтматов қаламига мансуб барча қиссаларни ўзбек тилига таржима қилган.\nАсил Рашидов, шунингдек, хитой ёзувчиси Ма Финнинг “Хан Мей-Мей”, Тўхтапўлат Абдумўминовнинг "Севги ва умид”, Мирзабек Дуйсеновнинг “Имтиҳон” ва бошқа ёзувчилар асарларини ҳам ўзбек тилига ўгирган.\n“Асил Рашидовнинг олий таълим тизими ва ўзбек адабиётини ривожлантириш борасидаги хизматлари давлатимиз томонидан муносиб тақдирланди. У “Ўзбекистон Республикаси санъат арбоби”, “Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган ўқитувчи” фахрий унвонлари, Ўзбекистон Республикасининг Давлат мукофоти ҳамда “Шуҳрат” медали билан тақдирланган эди”,-дейилади таъзияномада.


Transparency International: Ўзбекистон юқори даражада идоравий фасодга ботган - BBC News O'zbek\nTransparency International: Ўзбекистон юқори даражада идоравий фасодга ботган\nTransparency International халқаро ташкилоти дунё давлатлари коррупция даражасининг 2010 йилги кўрсаткичларини эълон қилди.\nКоррупцияга қарши кураш олиб борадиган ташкилот янги ҳисоботида Ўзбекистон 178 мамлакат орасида 172-ўринни эгаллаган.\nБу коррупция даражаси Ўзбекистонда энг юқориларидан деганидир.\nЎзбекистондаги коррупция даражаси Ироқ ва Афғонистонга ўхшаган мамлакатлардан сал яхшироқ.\nМамлакатдаги аҳволга қараб 10 баллик шкала бўйича баҳо берилади.\nЭнг юқори балл 2010 йилда Дания, Сингапур ва Янги Зеландия мамлакатларига берилган, улар 9,3 балл тўплаганлар.\nTransparency International 2009 йилда жаҳондаги 180 мамлакат рўйхатини эълон қилган, бу йил бу рўйхатга 178 мамлакат киритилган.\nАввалги йилда Ўзбекистон 174-ўринни эгаллаган, бу йил мамлакат жойининг 172-ўринга кўтарилгани идоравий фасодга қарши бирор амал бажарилгани натижаси эмас, балки бу йилги рўйхатдаги мамлакатлар сони ўтган йилдагига нисбатан иккита камлигидир.\nХалқаро ташкилот хулосаларига кўра, Ўзбекистон жуда коррупциялашган мамлакат, аммо республика раҳбарияти бу иллат олдини олиш ёхуд унга қарши курашиш учун ҳеч нарса қилмаяпти.\nЎзбекистоннинг ичкарисидаги вазиятни яхши биладиганлар идоравий фасод мамлакат мустақил бўлганидан кейин янада авж олганини қайд этадилар.\nАҳолиси 30 миллионга яқинлашган мамлакатда ишга яроқли инсонларнинг кўпчилиги меҳнат муҳожирлигини оиласини боқишнинг ягона йўли сифатида танлаб, хорижга чиқиб кетишга мажбур бўлганлар.\nИшсизлик билан бирга коррупциянинг ривожлангани Ўзбекистондаги қашшоқликнинг асосий сабабларидан биридир.\nАйрим оилалар, халқ ибораси билан айтганда, "қозони ойлаб гўшт кўрмайдиган" шароитда кун кўришга мажбур бўлиб турган бир пайтда мансабдорларнинг мамлакатнинг йирик шаҳарларида бутун бошли "аслзодалар мавзеларини" барпо этаётганларини кўриш мумкин.\nБу мансабдорларнинг аксари амалда давлат идорасида 1000 АҚШ долларига етмайдиган маош оладиган инсонлардир.\nЎзбекистонда ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари, давлат бошқаруви идоралари энг коррупциялашган тизимлар ҳисобланади.\nМамлакатнинг давлат назоратидаги матбуотида олий ўқув юртларига киришнинг адолатли тест усулига ўтилгани ҳақидаги тарғиботга қарамасдан, ҳар йили ёзда қайси ўқув юртига "қанча бериб кириш мумкинлиги"ни одамлар яхши билишади.\nХўш, ушбу ҳисобот коррупция даражаси юқори бўлган мамлакатлар учун қанчалар аҳамиятли?\nБи-би-си ушбу савол билан Transparency Internationalнинг Оврўпо ва Марказий Осиё бўйича масъули Миклош Маршалга мурожаат қилди.\nМиклош Маршал: Мен бу саволга жавоб бериш жуда қийин деб ўйлайман. Биз ҳисоботимиз таъсири бўлади деб ишонамиз. Чунки, у коррупция муаммоси қанчалар жиддийлиги борасида оммани бохабар қилади, ҳисоботдан уялган ҳукуматлар эса вазиятни яхшилашга уринишади. Охирги 20 йилда коррупция даражаси дунёда пасайди. Transparency International каби ташкилотлар саъй-ҳаракати билан коррупция меъёрларини ўлчаш усуллари ҳам ўзгарди. Ҳозирда биз манфаатлар тўқнашуви ва шаффофликка алоҳида эътибор қаратадиган бўлганмиз. Хуллас, дунё охирги 20 йилда анча шаффофлашди ва одамлар коррупция масаласига кўпроқ диққат қаратадиган бўлишди.\nБи-би-си: Лекин сўнгги ҳисоботингизни аввалгиларига солиштирганда Ўзбекистондаги коррупция даражаси деярли ўзгармаганини кўриш мумкин. Ўзбекистонда идорий фасод даражаси жангзада Афғонистон ёки Ироқдан сал яхшироқ... Нима учун бундай деб ўйлайсиз?\nМиклош Маршал: Ҳамма гап шунда-да. Ўзбекистон ўзгармасдан қолаётган саноқли давлатлардан бири, чунки улар бизнинг огоҳлантиришларимизга қулоқ солишмайди, эътибор беришмайди. Сабаби Ўзбекистонда режим нодемократикдир ва мамлакатни дунёдаги энг ёпиқ жамиятлардан бирига айлантирди. Ўзбекистонда коррупция даражаси жуда ҳам паст бўлиши керак аслида. Чунки бу мамлакатда ривожланиши учун зарур бўлган барча манбалар бор. У ерда вазиятнинг ўзгармаётгани Ўзбекистон ҳукумати, у ердаги сиёсий элита муаммосидир. Улар халқаро бизнес жамоалари фикрларига қулоқ солишмаётир. Ҳисоботимизда корчалонларнинг мамлакатдаги бизнес муҳити ҳақидаги фикрлари бор. Улар Ўзбекистонда эндемик коррупция муаммосига дуч келишлари ҳақида ёзишади. Идоравий фасод - Ўзбекистон юзидаги қора доғдир. Бизнинг ҳисоботимиз фақат Transparency Internationalга тегишли эмас. Бу халқаро бизнес жамоатига ҳам таалуқли. Бу ҳисобот бизнинг номимиздан тарқалади, холос.\nБи-би-си: Сизда Ўзбекистон ҳукуматига босим кўрсатиш воситалари борми?\nМиклош Маршал: Йўқ, бизда бундай воситалар йўқ. Алал-оқибат биз фуқаровий жамият ташкилотимиз ва бизда ҳеч қандай қонуний куч йўқ. Биз фақат чоп қилиш қудратига эгамиз. Одатда чоп қилинган нарсанинг чексиз қудрати бўлади. Одатда ҳукуматлар жамоатчилик орасида обрўсиз бўлиб қолишни истамайди. Афсуски, Ўзбекистонга халқаро ҳамжамият фикри қизиқ эмас.\nБи-би-си: Ўзбекистон ва Туркманистон каби ёпиқ давлатлардан коррупция даражаси ҳақида қандай қилиб ишончли маълумот оласизлар?\nМиклош Маршал: Албатта бу осон эмас. Агар Ўзбекистон ҳақида гапирадиган бўлсак, бу борада еттита тадқиқот ўтказганмиз. Бизнинг индекс ҳисоботимиз тадқиқотларни ўрганиш асосида тузилади. Бу йил биз нуфузли халқаро ташкилотлар томонидан тузилган олти тадқиқот, жумладан Осиё Тараққиёт банки, Freedom House ва шунга ўхшаш ташкилотлар томонидан ўтказилган тадқиқотларга аcосландик. Булар анча ишончли ва нуфузли тадқиқотлар, биз ана шулардан коррупция билан боғлиқ қисмларини ўрганиб чиқдик. Ўзингиз биласиз коррупция даражасини аниқлаш жуда мушкул, балкида имконсиз бир нарсадир. Шунинг учун биз бу даражани аниқлашга яқинроқ боришга ҳаракат қиламиз, холос. Биз, шунингдек, ҳар бир мамлакат билан иш юритадиган мутахассилар, ишбилармонларни ҳам саволга тутамиз. Улардан кўплари мамлакатдан ташқарида, лекин мамлакат ичида яшовчиларни ҳам сўровга тутамиз.\nTransparency International халқаро ташкилотининг расмий веб-сайти(инглиз тилида)


Доналд Трамп Польшага келди\n16:10 / 06.07.2017\nАҚШ президенти Доналд Трамп Польшага ташриф буюрди. Трамп бугун эрталаб рафиқаси Меланя Трамп билан биргаликда Варшавага келди.\nУни жуда илиқ қарши олишган. Шаҳар кўчалари Польша ва АҚШ байроқлари билан безалган. Трамп жойлашган меҳмонхона олди уни кўриш истагидагилар билан гавжум бўлди.\nПойтахт Варшавада Трамп ва Польша президенти Анжей Дуда иштирокидаги матбуот анжумани ҳам ўтказилди. Трамп анжуман вақтида Россиянинг АҚШ сайловларида аралашуви, Шимолий Кореянинг агрессив ҳаракати ва Барак Обаманинг хатолари ҳақида гапиришга улгурди. Анжуман айни вақтда давом этмоқда.\nFox News хабарида бу ташрифдан кўзланган асосий мақсадлардан бири 1944 йил «Варшава исёни» қурбонлари хотирасига ўрнатилган ёдгорликни кўриш экани айтилмоқда. Таъкидлаш жоиз, бу исён собиқ иттифоққа қарши қаратилган бўлган.\nБундан ташқари, Польшада яҳудийлар холокостига атаб «Минг яҳудий стули» деб номланган ёдгорлик ҳам мавжур. Трамп бу ёдгорликни ҳам бориб кўриши мумкин.\nЭслатиб ўтамиз, эртага Германиянинг Ҳамбург шаҳрида «Катта йигирматалик» давлатлари раҳбарлари иштирокидаги саммит бўлиб ўтади. Унинг марказий воқеаси АҚШ ва Россия президентлари Доналд Трамп ва Владимир Путиннинг учрашуви бўлиши кутилмоқда.


Тошкентда «Матиз» ва «MAN» тўқнашувидан икки киши ҳалок бўлди\nЮнусобод кўчасида ҳайдаб кетаётиб, йўлнинг ўнг четида тўхтаб турган «MAN» русумли юк автомашинасининг орқа қисмига урилиб, тўқнашув содир этган. ...\nаниқ бир давлатнинг 2 та рухсатномаси берилади. Қарор билан «JV MAN – Auto Uzbekistan» ва «UzAuto Trailer» томонидан ишлаб чиқарилган янги ...\n«Cobalt» va «MAN» тўқнашувида икки киши ҳалок бўлди\nкўра, у ўзидан олдинда ҳаракатланиб кетаётган В.И. бошқарувидаги «MAN» русумли юк автомашинасининг орқа қисмига урилган. Оқибатда «Кобальт» ...\nТемир йўлдан ўтиш йўл-ҳаракати қоидаси бузилиши ҳайдовчининг ўлимига сабаб бўлди.\nТошкентга кондиционерли MAN автобуслари келтирилади\nйилда Тошкент автобус парки кондиционер билан жиҳозланган 80 дона MAN автобуслари билан бойийди, деб хабар берди «Sputnik». Сиқилган газда ... газда ишлайдиган паст полли автобуслар Самарқанддаги «JV MAN Auto-Uzbekistan» корхонасида ишлаб чиқарилади. «Сиқилган газда ишлайдиган ...


Ок доглар - DAVOLASH DAVOLASH\nТеридаги ок доглар — пайдо бўлиши сабаблари, аломатлари, даволаш усуллари\nТеридаги оқ доғлар унинг пигментацияси йўқотилганлигини кўрсатади, турли ўлчамларда аёлларда ҳам, еркакларда ҳам тананинг ҳар қандай қисмида пайдо бўлиши мумкин. Оқ доғлар шаклидаги терининг гипопигментацияси (ранги йўқолиши) кўплаб туғма ва орттирилган касалликлар ва синдромларнинг натижаси бўлиши мумкин.\nТери устида оқ доғлар пайдо бўлиши нафақат естетик томондан кишига ноқулайлик туғдирадиган ёқимсиз косметик нуқсон, балки бу касаллик аломати бўлиши мумкин ва касаллик ҳар доим ҳам хавфсиз бўлмайди. Аксарият ҳолларда теридаги оқ доғлар пайдо бўлиши тезкор даволанишни талаб қилувчи хавфли касалликлар билан боғлиқ бўлмайди. Аммо терида оқимтир нуқталар каби бундай ҳодиса еътиборга олинмаса ҳам бўлади дегани емас. Мустақил ташхис қўйиш ва даволаш нафақат беморга, балки унинг атрофидагиларга ҳам зарар йетказиши мумкинлиги сабаб ҳар қандай доғлар аниқланиши билан малакали дерматологнинг консултацияси талаб етилади.\nТерида оқ доғлар нима учун ва қандай пайдо бўлади?\nПигментнинг камайиши ёки йўқолиши натижасида терининг пигментацияси бузилиши, тери гипопигментацияси шунингдек лейкодерма деб ҳам аталади. У терининг рангидан кўра очроқ рангга ега бўлган турли ўлчам ва шакллардаги доғлар кўринишида намоён бўлади. Унинг ривожланиши терида меланин пигментининг камайиши билан боғлиқ.\nАлбинизм. Агар меланоцитлар сони туғилиш пайтидан бошлаб кам бўлган бўлса, унда бундай беморларда туғилиши пайтидаёқ албинизм белгиларига кузатилади, ушбу касаллик натижасида уларнинг териси қуёш нури спектридаги ултрабинафша нурларига нисбатан ҳимоясиз бўлиб қолади, терининг бундай ўзгариши беморнинг бутун ҳаёти давомида сақланиб қолади.\nТубероз склероз (Тубероус сcлеросис) — тери сиртида, шунингдек бош мия ва бошқа аъзоларда бир нечта кичик бляшкалар ёки ўсмалар пайдо бўлиши билан характерланадиган ирсий касаллик.\nВитилиго — терининг аутоиммун касаллиги бўлиб, унинг натижасида терида жойлашган меланоцитлар вайрон бўлади, оқибатда тери сиртида оқ ёки оч-пушти рангли доғлар пайдо бўлади. Ҳар қандай ёш ва жинсдаги одамларга таъсир қилади. Оқ доғларнинг жойлашиши одатда қўл билаги, тизза, юзда қайд қилинади. Доғларнинг пайдо бўлиши деярли ҳеч қандай субъйектив ҳиссиётларсиз кечади, уларнинг юзасида қипиқланиш кузатилмайди. Вақт ўтиши билан доғлар ўсиши ва бир-бири билан бирлашиши мумкин, таъсирланган жойдаги туклар ҳам рангсизланади. Ҳозирда касалликнинг сабаби нима еканлиги аниқ емас, лекин витилиго ривожланиши хавфини оширадиган бир қатор омиллар мавжуд:\nИрсий мойиллик (беморларнинг 1/3 қисмида оилавий анамнез мавжуд);\nОрганизмнинг оғир вирусли касалликлари ва уларнинг фонида юзага келадиган иммунитетнинг бузилиши;\nАутоиммун касалликлар (қандли диабет, қалқонсимон без касалликлари — гипер ва гипотироидизм, Аддисон касаллиги, тизимли склероз, ўчоқли алопесия ва бошқалар);\nГипофиз ва гипоталамус фаолиятининг бузилиши ва унинг натижасида юзага келадиган организмда гормонал мувозанат бузилиши;\nСтресс, жисмоний ва руҳий чарчоқ;\nПрофессионал фаолият — одатда касби бўйича фенол, формалдегид, синтетик смолалар, оғир металлар билан ишлайдиган одамларда учрайди.\nҲало-невус (Сеттон невуси) — қизилдан тўқ қизил ранггача бўлган 4-5 мм диаметрли тугунча, тери юзасидан бир оз кўтарилиб туради. Шакли айлана ёки овал бўлиб, тугунчанинг ўзидан 2-3 баробар каттароқ бўлган депигментланган тери билан ўралган. Кўп ҳолларда у гавда ва қўлларда, камроқ ҳолларда юзда жойлашган бўлади. Кўпинча Ҳало-невус ўз-ўзидан регрессга учрайди — у спонтан равишда йўқолади.\nЯллиғланишдан кейинги лейкодерма\nТеридаги оқ доғлар баъзи яллиғланишли касалликларда тошма тошишидан кейин қолиши мумкин, масалан псориаз, екзема, қизил югурик, куйишлар ва ҳоказо. Бунинг сабаби қуёш нурлари таъсирида тошма атрофидаги терида пигмент миқдори ортади, усти қобиқ билан ёпилган терида еса пигментлар камроқ бўлади.\nОқ темиратки (Питйриасис алба) — фақат болаларда кузатилади. Асимптоматик, четлари аниқ бўлмаган, йенгил қипиқланадиган оқ доғлар каби намоён бўлади, кўпинча ёноқларда, йелка ва соннинг ён томонларида жойлашади. Ёзда ёки қуёшда тоблангандан кейин намоён бўлади. Кўпроқ атопик дерматит билан оғриган беморларда учрайди. Даволашнинг ҳожати йўқ, чунки доғлар бир мунча вақт ўтиб ўз-ўзидан йўқ бўлиб кетади.\nТурли рангли темиратки — Питйриасис орбиcуларис, Малассезиа фурфур замбуруғлари томонидан чақирилади ва тери, бошнинг сочли қисмига таъсир қилади. Замбуруғлар ишлаб чиқарадиган ферментларнинг бир қисми меланоцитларга шундай таъсир қиладики, улар меланин ишлаб чиқаришни тўхтатади. Меланин йетишмовчилиги натижасида терининг таъсирланган жойлари ултрабинафша нурлари таъсирида қораймайди. Теридаги оқ доғлар айниқса қуёшда тобланишдан кейин сезилади. Дастлабки босқичларда доғлар пушти рангда бўлиши мумкин, аммо кейинчалик тери рангсизланади ва қипиқланади. Кўпинча гавданинг юқори қисмида жойлашади (йелкалар, кўкрак, белнинг юқори қисми). Оқ доғлар қичиши мумкин, лекин кўпинча аломатларсиз бўлади.\nҚизил ясси темиратки — сурункали касаллик бўлиб, тери, шиллиқ қаватни шикастлайди. Клиник жиҳатдан атрофдаги теридан кескин ажралиб турувчи ялтироқ юзали кичик тугунчалар пайдо бўлиши характерли. Папулалар ранги қизғиш, кўкимтир ва баъзан жигарранг бўлади.\nМохов (лепра) — Мйcобаcтериум лепрае ва Мйcобаcтериум лепроматосис микобактериялари томонидан чақириладиган сурункали инфекцион касаллик. Касаллик асосан тери, периферик асаб тизими, баъзан кўзнинг олд камерасини, юқори нафас йўлларини, мояклар, билак ва оёқ панжасини шикастлайди. Мохов учун характерли бўлган дастлабки белгилар — терида тўқ ёки оч рангли доғлар пайдо бўлиши. Уларнинг ўзига хослиги сезувчанликнинг йўқолиши ёки унинг бузилишидир. Бундан ташқари, доғлар учун қалинлашиш ва инфилтрация жойлари мавжудлиги ҳам характерли аломат ҳисобланади, буларнинг барчаси йирик қатламлар шаклланишига олиб келади, айниқса, юзда.\nСифилис — сурункали тизимли инфекцион касаллик бўлиб, у одатда жинсий алоқа орқали юқадиган оқиш трепонема туфайли келиб чиқади. Бир сантиметргача бўлган оқ доғлар ён томондан тушадиган нурда яхши кўриниши иккиламчи рецидивли сифилиснинг характерли аломатидир ва кўпинча бўйин (Венера маржони), кам ҳолларда қўллар ва гавдада, баъзан орқа, бел ва қоринда жойлашади. Ёрқин доғлар жисмоний ноқулайликлар туғдирмайди ва бир неча йиллар давомида кетмаслиги мумкин.\nПрофессионал / кимёвий лейкодерма. Танадаги оқ доғлар тўғридан-тўғри таъсир қиладиган ёки тана ичига кириб, меланин пигментини парчалайдиган кимёвий моддалар билан ишлайдиган ишчиларда кузатилиши мумкин.\nДорили лейкодерма — дори воситаларидан фойдаланиш оқибатида, масалан, стероидларнинг ножўя таъсири туфайли тери қуруқлашиши ва унинг устига оқ доғлар пайдо бўлиши мумкин.\nТеридаги оқ доғларни даволаш ва йўқотиш\nДаволашнинг самарадорлиги бевосита депигментацияга олиб келган сабабга боғлиқ. Ёдда тутиш керакки, фақатгина малакали дерматолог аниқ ташхис қўйиши ва доғларни самарали даволаши мумкин.\nАгар сабаб — замбуруғ инфекцияси бўлса, даволаш комплексли бўлади. Замбуруғларга қарши малҳам, шампун ва совунлардан фойдаланиш мумкин.\nАгар сабаб витилиго бўлса, ҳозирги вақтда бу касалликни тўлиқ даволашни таъминлайдиган дори-дармонлар ва даволаш усуллари мавжуд емас. Даволаш анча узоқ жараён бўлиши мумкин, бемордан сабр-тоқат талаб етилади. Жигар ва ендокрин тизимнинг иши созланади, ПУВА терапия қўлланилади (бемор фотосенсибилизацияловчи препаратлар ва ултрабинафша нурланиш сеансларини олади), кортикостероид гормонлар курси белгиланиши, иммуномодулятор, аскорбин кислотаси ва мис сақлаган тиббий препаратлар қўлланилиши мумкин. Афсуски, замонавий тиббиёт бу касалликни даволаш учун самарали дори-дармонларни таклиф қила олмайди, чунки унинг ривожланиш сабаблари аниқланмаган, аломатларни камайтириши, патологик жараённи секинлаштириш ва ортга қайтариш мумкин, аммо 100 фоизга емас.\nПрофессионал лейкодермада пигментни парчалайдиган кимёвий моддалар билан алоқани тўхтатиш керак.\nЯллиғланишли тери касалликлари туфайли юзага келган лейкодерма ўзига хос даволанишни талаб қилмайди ва пигментация даражасини пасайтирадиган тери касаллигининг даволаниши натижасида йўқолиб кетади.\nСифилитик лейкодерма махсус антисифилитик терапияни талаб қилади, беморлар кейинчалик шифокор назорати остида бўлади. Сифилис венереолог томонидан белгиланадиган пенициллин гуруҳи антибиотиклар ва бошқа замонавий дорилар ёрдамида даволанади.\nҲар қандай ҳолатда, теридаги доғлардан қутилиш учун ўз вақтида шифокорга мурожаат қилиш ва бунга нима сабаб бўлгани аниқлангач, тўғри даволаш белгиланишига боғлиқ. Фақатгина мутахассис бундай нохуш касалликдан самарали ва соғликка зиён йетказмасдан халос бўлишга ёрдам бериши мумкин.


Ўруновни ким “синдирди” ёхуд энди нима бўлади? - Zamin.uz\n20:43 / 19.02.2021\n2020 йилнинг 10 февралида Тошкентнинг “Локомотив” жамоаси футболчиси Остон Ўрунов Россия премьер-лигаси иштирокчиси “Уфа” билан шартнома имзолагани ўзбек футболи мутахассислари ва мухлисларини хурсанд қилган эди.\nЎтган мавсумнинг иккинчи ярмини Россияда ўтказган ҳамюртимиз ўзининг креатив ўйини орқали рус футболининг барча катта жамоаларини ўзига қаратди. Мавсумлар оралиғида унга “Зенит”, “Рубин”, ЦСКА каби қудратли клублардан чорлов олди. Остонни Россия футболига олиб кирган Шамиль Газизов ўзбек легионерини ўзи таклиф этилган “Спартак”га олиб кетди. “Уфа” раҳбарияти ҳам собиқ бош директорга қарши чиқа олмади. Ҳам истеъдодли ўйинчи, ҳам “спартакчилар”дан кўп пул тўлайдиган таклифлардан қуруқ қолди.\nКейинроқ, Газизовнинг иши “Спартак” хўжайинларини қониқтирмади. У амалга оширган трансферлар танқид қилинди. Александр Кокорин “Спартак”дан “Фиорентина”га қочиб қутилган бўлса, Остон охиригача ўзини кўрсатишга ҳаракат қилди. Охир-оқибат Шамиль Газизовнинг Ўруновни “Спартак”га жойлаш қарори нотўғри бўлгани кўринди.\n“Спартак” ҳамма ҳам ўйнаб кета олмайдиган “тупроғи оғир” жамоа. Бундан йигирма йил олдин Ўзбекистоннинг энг зўр тўпурари Жаъфар Ирисметов ҳам “Спартак” таркибида бирорта гол уролмай, жамоани тарк этишга мажбур бўлганди. Тарих яна такрорланди. Энди ўзбекистонлик футболчилар “Спартак”га бормаса ҳам керак. Улар ҳам Ўзбекистондан легионер қабул қилишда етти бор ўлчайдиган бўлди.\nРоссиялик журналистлар “Спартак” ва Остон Ўрунов муносабатларида энг эсда қоларли вазиятларни қаламга олди. Эътиборингизга шу маълумотларни ҳавола этамиз.\n1. “Спартак” Остон Ўрунов трансфери учун бир миллион еврога яқин пул тўлади. Ўтган йил бошида Швмиль Газизов ўзбек футболчисини олиб келишга 150 минг евро харажат қилганди.\n2. “Спартак” мухлислари сони 35 миллионтага кўпайди. Бу мамлакатимиз аҳолисининг сони, - деган эди Ўрунов дастлабки интервьюсида. Демак, энди “Спартак” мухлислари сони 35 миллионтага камаяди.\n3. “Спартак”даги дебютини нишонлашга улгурмаган Ўрунов Gucci ва Louis Vuitton каби брендларнинг қимматбаҳо маҳсулотларини сотиб олганини шахсий саҳифасида кўз-кўз қилиб, кулги ва танқидлар остида қолди. Остон расмларни тез ўчириб ташлаган ва Газизовдан гап эшитган бўлса-да, бу пост тарқалиб улгурган эди.\n4. “Спартак” расмий твиттерида ўзбек тилида саҳифа очди. Улар 35 миллион аҳолининг эътиборини қозонмоқчи эди. Сўнгги бор 31 декабрь куни пост қўйилган саҳифага атиги 500 киши обуна бўлди.\n5. Ўрунов ярим мавсум давомида атиги икки марта асосий таркибда майдонга тушди. Россия кубоги доирасида “Родина”га қарши учрашувда гол уришга ҳам эришди. Шунингдек, премьер-лигада “Зенит” билан илк дақиқалардан ўйнади. Шундан кейин олтита беллашувда захирадан ўйин қўшилиб, бор-йўғи 13 дақиқа тўп тепди.\n6. Таниқли мураббий Сергей Юраннинг Остон Ўруновни ёшини 4-5 йилга кичрайтиргани ҳақидаги иддаоси ортидан келиб чиққан можаро ҳали тингани йўқ.\n7. Остон Ўрунов Бирлашган Араб Амирларидаги ўқув-машғулот йиғини давомида Ҳабиб Нурмагомедов билан бир жамоада футбол ўйнаб, учрашувнинг энг яхши футболчиси бўлди.\nЭнди Ўрунов учун бу воқеалар тарихга айланиб бўлди. Чунки “Спартак” уни премьер-лига қайдномасидан чиқарди. Москваликлар бу қарорини спорт принциплари асосида қабул қилганини билдирди. Ўртада узоқ муддатли шартнома бор. Ўрунов “Уфа”га ўтиши кутилмоқда. Бироқ, ҳали ўзбек футболчисининг фаолияти қандай давом этиши ҳақида расмий маълумотлар йўқ.\nКутамиз, буёғини вақт кўрсатади. Нима бўлган тақдирда ҳам, Остон Ўрунов ҳаммаси бошидан бошлаши керак бўлади. Биз Ўрунов фаолиятини тиклаб олишига ишонамиз! “Замин” янгиликларини “Twitter”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Спорт » Ўруновни ким “синдирди” ёхуд энди нима бўлади?


Чеченистон ҳукумати Рамзан Қодировнинг ота-онасини "хизмат кўрсатган ҳуқуқ ҳимоячиси" деб эълон қилди\n18 январ 2022, Тошкент вақти: 19:05\nЧеченистон раҳбари Рамзан Қодиров ва унинг ота-онаси “атоқли ҳуқуқ ҳимоячилари” деб эълон қилинди.\nЧеченистон омбудсмани Нурди Нухажиев 30 декабр куни Грознийда Қодиров иштирокисиз ўтган маросимда Қодировлар оиласи “инсон ҳуқуқларини таъминлаш ва давлатчиликни мустаҳкамлашга улкан ҳисса қўшганини” айтиб, уларни орденлар билан сийлади. Маросимнинг видеоёзувини “Грозний” республика телеканали эълон қилди.\nИнсон ҳақлари ҳимояси учун бериладиган орден билан Рамзан Қодировнинг ўзидан ташқари унинг отаси, Чеченистоннинг собиқ президенти Аҳмат Қодиров ва онаси Аймани Қодирова ҳам тақдирланди. Муфтий Аҳмат Қодиров 2003-2004-йиларда Чеченистон президенти бўлган. 2004-йилнинг май ойида у суиқасд натижасида ўлдирилган.\n2021 йилнинг декабр ойи бошида Қодировнинг қизи, Чеченистон маданият вазири Айшат Қодирова “Инсон ҳуқуқларини ҳимояси учун” медали билан тақдирланган эди.\nЙиллар давомида Россия ва халқаро инсон ҳуқуқлари гуруҳлари Чеченистон ҳукуматини инсон ҳуқуқларини қўпол равишда бузишда, жумладан одам ўғирлаш, қийноқлар, суддан ташқари қатл қилиш ва мамлакатдаги озчилик гуруҳлари, жумладан, ЛГБТ вакилларини таъқиб қилишда айблаб келади.


Эрон Ўзбекистонга йилига 1 млн тоннагача нефть етказиб беришни таклиф этмоқда - Anhor\nAnhor Все посты Эрон Ўзбекистонга йилига 1 млн тоннагача нефть етказиб беришни таклиф этмоқда\nЭрон Ўзбекистонга янги транспорт коммуникацияларидан фойдаланган ҳолда йилига 1 млн тоннагача ҳажмда ўз нефтини етказиб беришни таклиф этади, дейди журналистларга Эроннинг Ўзбекистондаги элчиси Али Мардоний Фард. Бу ҳақда “Новый век” нашри ёзади.\n«Тегишли трнаспорт инфратузилмаси мавжуд бўлса, биз Ўзбекистоннинг нефтни қайта ишлаш саноати учун 1 млн тоннагача нефть етказиб беришимиз мумкин», — дея қайд этади дипломат.\nАвгуст ойи бошида Ўзбекистон, Туркманистон, Эрон ва Уммон ташқи ишлар вазирлари “Марказий Осиё – Форс кўрфази” транспорт коридорини яратиш бўйича келишув кучга кириши юзасидан ўзаро англашув тўғрисидаги меморандумни имзолаган эди. Мазкур коридорни яратиш ҳақидаги келишув эса Ўзбекистон, Туркманистон, Эрон, Уммон ва Қатар ҳукуматлари томонидан 2011 йил апрелида имзоланган. 2013 йили Қатар томони лойиҳадан чиқишга қарор қилган.\nҚайд этиб ўтамиз, транспорт-транзит коридорининг бир қисми Ўзбекистон, Туркманистон ва Эронни боғлаб турувчи темир йўл бўйлаб ўтса, қолган қисми эса денгиз орқали Эроннинг Бендер Аббос ва Чахбаҳор портларидан Уммон портларигача ўтади.\nУшбу транспорт коридори лойиҳа иштирокчилари бўлган мамлакатларнинг иқтисодий ривожига, янги иш ўринлари яратилишига, ижтимоий ва саноат инфратузилмасининг барпо этилишига янги кучли туртки бўлиши ҳамда йирик ташқи инвестицияларни жалб этиши кутилмоқда.\nМиришкор туман ҳокими лавозимидан четлатилди


24 февраль куни Зангиота туманидаги «Фатҳ» жомеъ масжиди имом-хатиби Баҳодир қори Раҳматуллоҳнинг ташаббуси билан Назарбек даҳасидаги 8-умумтаълим мактаби ўқитувчилари ҳамда бир гуруҳ юқори синф ўқувчилари фазилатли шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратлари асос солган «Ҳилол» нашриёт-матбаасига келдилар.\nНашриёт билан танишув «Ҳилол» марказий савдо мажмуасидан бошланди. Ўқитувчилару ўқувчилар китоб дўконимизга кириб, у ерда шайх ҳазратларининг илмий-ижоди фаолияти ҳақида ҳикоя қилувчи осори атиқалар, у зотдан эсдалик бўлиб қолган қўлёзма асарларни катта қизиқиш билан томоша қилишди. Сўнг меҳмонлар босмахонага кириб, китоб чоп қилиш жараёнининг барча босқичлари билан танишишди.\nНиҳоят, мажлислар залида меҳмонларимиз нашриёт раҳбарияти билан, хусусан, муслимаат.уз сайти раҳбари Одинахон Муҳаммад Содиқ билан учрашиб, суҳбат қуришди. Суҳбатда ўқувчиларга шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларининг таржимаи ҳоли, динимиз ва Ватанимиз учун қилган фидокорона хизматлари ва шонли ҳаёт йўли ҳақида, нашриётимизнинг тарихи ва фаолияти ҳақида сўзлаб берилди. Учрашув сўнгида барча меҳмонларга эсдалик совғалари берилди.\nБаҳодир қори Раҳматуллоҳ «Ҳилол» нашриётининг барча ходимларига қизиқарли учрашув ва мазмунли суҳбат учун мактаб раҳбарияти ҳамда барча ўқувчилар номидан ташаккурлар айтиб, шундай деди: «Биз ўқувчилар билан ҳар ҳафта суҳбатлашамиз. Бу суҳбатларда уларнинг динимиз ва тарихимизни ўрганишга қизиқиши, илмга, китобга бўлган меҳрини кўриб, устозлар билан маслаҳатлашиб, ушбу даргоҳга олиб келишни мақсад қилдик. Натижа кутганимиздан ҳам зиёда бўлди. Фурсатдан фойдаланиб, бугунги саёҳатни ташкил қилишда яқиндан ёрдам берган, ўқувчиларимизга бир-биридан ажойиб китоблар ҳадя қилган саховатли азизларимизга Аллоҳ таолодан улкан ажрлар, келгуси ишларида муваффаққиятлар тилаб қоламиз».\nАллоҳ таоло бу каби хайрли, ибратли ишларимизни бардавом қилсин!


АҚШ ва Буюк Британия Алишер Усмоновга қарши санкциялар киритди\n08:10 / 04.03.2022\nАҚШ Россиянинг Украинадаги «ҳарбий операцияси»га жавобан россияликларга қарши янги шахсий санкциялар эълон қилди. Бу ҳақда Оқ уй сайтидаги хабарда айтилган.\nСаккиз киши ва уларнинг оила аъзолари санкциялар остида қолди. Булар - «Транснефт» раҳбари Николай Токарев, «Ростех» раҳбари Сергей Чемезов ва ВЭБ.РФ раиси Игор Шувалов, миллиардерлар Алишер Усмонов, Аркадий Ротенберг ва Борис Ротенберг, бизнесмен Евгений Пригожин ва президент матбуот котиби Дмитрий Песков.\nОқ уй 19 нафар «олигарх» ва уларнинг 47 нафар оила аъзоси, шунингдек, уларга яқин одамларнинг АҚШга киришини тақиқлашини таъкидлади. Бу шахслар «Россиянинг беқарорлаштирувчи ташқи сиёсатини қўллаб-қувватлаш мақсадида ғаразли ҳаракатларни молиялаштирган, қўллаб-қувватлаган ёки содир этган», дейилади хабарда. Муайян номлар эълон қилинмаган.\nБундан ташқари, Вашингтон АҚШ дезинформациянинг тарқалишига алоқадор деб ҳисоблаган Россиянинг етти тузилмаси ҳамда улар билан алоқадор шахсларга санкциялар киритди. Ҳаммаси бўлиб - 26 киши.\nСанкция остида қолганлар «АҚШ молия тизимидан узилади, активлари музлатилади ва мулклари блокланади», дейилади Оқ уй хабарида.\nВашингтон шундай активлар қаторида Усмоновнинг шахсий самолёти ва яхтасини тилга олган: АҚШга кўра, у Германия томонидан «ушланган». Миллиардернинг қиймати 600 миллион доллар бўлган мегаяхтаси Ҳамбург кемасозлик корхонасида хатлангани ҳақида Forbes USA манбаларга таяниб хабар берди. Кейинроқ Германиянинг Spiegel нашри маҳаллий ҳокимиятга таяниб, шаҳар портида «бирорта ҳам яхта мусодара қилинмагани», Усмоновнинг кемаси Blohm+Voss кемасозлик корхонасида таъмирланаётгани ҳақида ёзди.\nБундан ташқари, Буюк Британия ҳам миллиардер Алишер Усмонов ва Россия бош вазирининг собиқ биринчи ўринбосари, ВЭБ.РФ давлат корпорацияси раиси Игор Шуваловга қарши санкциялар жорий қилди, деб хабар бермоқда ВВС. Чекловлар Британия ташқи ишлар вазири Лиз Трасс томонидан киритилган.\nВВС’нинг қайд этишича, Усмоновнинг Англиянинг «Эвертон» футбол клуби билан тижорий алоқалари музлатилган.\n«Бугун ҳукумат Буюк Британияда муҳим манфаатларига эга ва Кремль билан яқин алоқага эга бўлган икки олигарх - Алишер Усмонов ва Игор Шуваловга нисбатан активларини тўлиқ музлатиб қўйгани ва уларнинг мамлакатга саёҳатини тақиқлаганини эълон қилди», — дейилади Британия ҳукумати сайтида.\nДаунинг-стритнинг қўшимча қилишича, Трасс тадбиркорларга нисбатан «санкцияларни қўллаш бўйича ҳукуматлараро ишларни мувофиқлаштирадиган» вазирлар ва бошқа мансабдор шахслардан иборат ишчи гуруҳ тузади.\nАлишер Усмонов Ирина Винер билан ажрашмоқда\n08:20 / 19.05.2022


Арманистон бош вазири истеъфо берди\n23.04.2018 18:36 0 1301\nАрманистон бош вазири Серж Саргсян истеъфо берди. Бу ҳақда унинг матбуот хизматига таяниб, «РИА Новости» хабар қилмоқда.\n«Сизларга сўнгги бор ҳукумат раҳбари сифатида мурожаат қилаяпман. Никол Пашинян ҳақ эди. Мен адашдим. Юзага келган вазиятнинг бир нечта ечими мавжуд, аммо мен уларнинг бирортасидан бормайман. Бу мен учун эмас. Мен мамлакатимиз раҳбарлигидан кетаман», — дейилади эълонда.\nУ барча фуқароларга, акция иштирокчиларига, офицерлар, ҳарбийлар ва партиядошларига юзланди.\n«Кўча ҳаракатлари менинг бу лавозимни эгаллашимга қарши чиқмоқда. Мен талабингизни бажараяпман. Мамлакатимизга тинчлик, ҳамжиҳатлик ва мантиқийлик тилайман», — деди Саргсян.\nАрманистон Серж Саргсян\nХориж 01/05, 12:45\nАрманистонда намойишлар тўлқини: янги бош вазир сайланиши кутилмоқда


28 октябр 2020, Тошкент вақти: 20:09\nРоссияда ўтган бир кеча-кундузда коронавирус юқтириб олиниши билан боғлиқ 71 та ҳолат қайд этилган. Бу ҳақда бош вазир Михаил Мишустин маълум қилди. Шу тариқа инфекцияга чалинганлар сони 438 нафарга етган.\nКоронавирус билан боғлиқ вазиятни назорат ва мониторинг қилиш бўйича тезкор штаб маълумотларига кўра, коронавирус юқтириши билан боғлиқ янги ҳолатлар пойтахт Москвада аниқланган.\nМишустин коронавирусга чалинганлар билан алоқада бўлган одамларни кузатиш тизимини барпо қилиш ҳақида топшириқ берди. Бунинг учун бош вазир мобиль операторлар маълумотлардан фойдаланишни таклиф қилди.\nМишустин ёши улуғ одамларни уйда қолишга, зарурат бўлмаган тақдирда, кўчага чиқмасликка, сайр ва учрашувларга бир муддат чиқмай туришга чақирди.


Мамлакат раҳбарияти Энергетика вазирлиги олдига 2030 йилгача электр энергиясини ишлаб чиқаришни икки баравар ошириш вазифасини қўйди. Мутахассисларнинг фикрича, 10 йилдан кам вақт ичида Ўзбекистон аҳолиси ва иқтисодиёт тармоқларидан электр энергиясига бўлган талаб икки баравар кўпаяди. Яъни, 2030 йилга қадар 120,1 миллиард киловатт соат электр энергиясини ишлаб чиқаришга эришилади (2020 йилда бу кўрсаткич 66,4 миллиард киловатт соат).\nБуни электр энергияси истеъмолининг йиллик ўсиш кўрсаткичлари ҳам тасдиқлайди. Ушбу ўсиш бугунги кунда электр энергияси истеъмолининг энг юқори пайтида, асосан ҳаво ҳароратининг кескин иқлим ўзгариши кунларига тўғри келадиган қисқа муддатли электр энергиясини ўчириш ҳолатлари мавжудлиги учун жуда катта масъулдир. Тадбиркорлик субъектларининг тобора ортиб бораётган эҳтиёжлари, аҳоли томонидан шу кунларда кондиционерлар, совутгичларни ўз ичига олган маиший электр жиҳозларининг кўплиги тизимга, шу жумладан паст кучланишли электр узатиш тармоқлари ва трансформаторга юкламанинг кескин ошишига, ўз навбатида уларнинг ишлашида носозликларга олиб келади. Бундай носозликларни, ҳатто истеъмолнинг энг юқори даврида ҳам фақат сўнгги 3 йил ичида модернизация ва реконструкция қилиш орқали жадал ишлар олиб борилган тизим ҳолати, шунингдек қувватларнинг ортиши (ишлаб чиқариш) туфайли олдини олиш мумкин. .\nБугунги кунда истеъмолчилар сони 7 миллион 268,9 минг кишини ташкил этади, бу 2016 йилга нисбатан 947,8 мингтага кўпдир. Уларнинг 336,6 минг нафари юридик истеъмолчилар бўлиб, 69,1 мингга кўпайган.\nХудди шу ҳолат трансформатор пунктларининг ҳолатида ҳам кузатилмоқда, уларнинг аксарияти 2017 йилга қадар жисмонан ва маънан эскирган. Сўнгги 3 йил ичида трансформатор пунктлари умумий сонининг 60 фоизи ёки 9 минг 575 донаси янгиланди.\nБугунги кунга қадар энергетика соҳасида рақобат муҳитини шакллантириш мақсадида жами 13 та Электр энергиясини сотиб олиш тўғрисидаги битимлар имзоланди. Жумладан, “Total Eren SA” (Франция) компанияси, “Abu Dhabi Future Energy Company – Masdar” (БАА) компанияси, “Aksa Enerji Üretim A.Ş.” (Туркия) компанияси, “ACWA Power” (Саудия Арабистони) компанияси ва бошқалар.\nЛойиҳа офисининг экспертлари томонидан 2021-2025 йилларга мўлжалланган уч босқичдан иборат улгуржи рақобатбардош электр энергияси бозорига ўтиш кетма-кетлиги ишлаб чиқилди.


Қариялар учун Самарқандга туристик саёҳат уюштирилди\n12:01 / 25.08.2015\n19 август куни Ўзбекистон Республикаси Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги қошидаги Республика Уруш ва меҳнат фахрийлари пансионатида умргузаронлик қилаётган меҳнат фахрийлари ва кексалар учун Самарқандга саёҳат ташкил қилинди. Ҳурматга сазовор кексаларимиз туристлар учун мўлжалланган замонавий автобусда кўҳна шаҳарга етиб бордилар.\nҚариялар, айниқса, Регистон майдонини обдон томоша қилдилар. Учта катта мадраса - Тилла Қори, Шердор ва Улуғбек мадрасалари комплекси билан ўралган майдонда туришар экан, худди ўша замонларда Самарқанднинг асосий бозор майдони бўлган жойда турли томонлардан тужжорларнинг чақириқлари келгандек бўлди.\nРеспублика Уруш ва меҳнат фахрийлари пансионатида яшовчи кексалар Темурийлар даври тарихи билан боғлиқ кўҳна шаҳар кўчаларини сайр қилиш баробарида Имом ал-Бухорий мақбарасини ҳам зиёрат қилишди. Мамлакатимиз раҳбари ташаббуси билан тиклаб ободонлаштирилган ушбу тарихий-маданий комплекс уларни ҳам ҳайратда қолдирди.


«Бутунжаҳон саломатлик куни» муносабати билан ташкил этилган тадбирлардаги иштирок. - O‘zbekiston Qizil Yarim Oy jamiyati\nYangiliklar «Бутунжаҳон саломатлик куни» муносабати билан ташкил этилган тадбирлардаги иштирок.\n«Бутунжаҳон саломатлик куни» муносабати билан ташкил этилган тадбирлардаги иштирок.\n7 апрель – Бутунжаҳон саломатлик куни муносабати билан Андижон шаҳри марказидаги Алишер Навоий истироҳат боғида аҳолига саломатлик сайли ташкил этилди.\n1948 йил 7 апрель куни инсон саломатлиги билан боғлиқ барча масалаларни халқаро даражада ҳал қилиш учун Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти ташкил этилган. 1950 йилдан бошлаб эса ҳар йили 7 апрель куни Жаҳон соғлиқни сақлаш куни сифатида нишонланадиган бўлди.\nШу муносабат билан Андижонлик шифокорлар томонидан боғда аҳоли учун бепул тиббий кўриклар ташкил этилди, таниқли докторлар ва вилоятимиздаги марказлар, шифохоналарнинг малакали шифокорлари, профессор ва доцентлари иштирокида бепул тиббий кўриклар, УЗИ, ЭКГ текширувлари, лаборатор таҳлиллар, саломатлик бурчаклари, турли диагностик текширувлар, даволаш-профилактика тадбирлари ташкил этилди.\nИжтимоий аптекалар ва бошқа фармацевтик компаниялар ўз дори-дармонларини жуда арзон нархларда аҳолига таклиф этдилар. Андижон вилоятининг барча шаҳар-туман марказий поликлиникаларида очиқ эшиклар куни ташкил этилди, ушбу жойларда ҳам бепул тиббий кўриклар ташкил этилди.\nҚЯОЖ Андижон вилояти ташкилоти ҳам шу куни услубий қўлланмалар, буклетлар , биринчи ёрдам бўйича мулляжлар, ФВ захиралари билан иштирок этди.\nТадбирда Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирининг биринчи ўринбосари Иноятов Амрилло Шодиевич , Андижон вилоят ССБ бошлиғи Юсупов Салохиддин Гуломжоновичлар иштирок этди. ҚЯОЖ вилоят ташкилоти томонидан аҳолига соғлом турмуш тарзи, ФВ турлари, шахсий бошқа мавзудаги буклетлар таркатилди. Биринчи ёрдам кўрсатиш асослари бўйича кўникмалар намойиш этилди.


Евро-2020. Шон-шарафни орзу қилаётган Англия “мухлислар Данияси”га қарши нима қила олади? | Qalampir.uz\nЕвро-2020. Шон-шарафни орзу қилаётган Англия “мухлислар Данияси”га қарши нима қила олади?\nСпорт\t07 Июль 20:06 4401\nЕвропа чемпионати аста-секин ўз якунига етмоқда. Бугун, 7 июль куни ярим финалнинг иккинчи учрашувида Англия ва Дания ўзаро тўқнаш келади. Турнирнинг биринчи финалчиси аллақачон аниқланган — Италия, энди Роберто Манчини “Уэмбли” тахтида ўтириб шогирдларига ким рақиблик қилишини жим кузатади.\nАнглия Евро-2020 фаворити мақомига эга бўлишига қарамай, мусобақанинг дастлабки қисмини яхши тарзда ўтказмади. Ҳа, биринчи даврада Гарет Саутгейт шогирдлари Хорватиядек жаҳон вице-чемпионларини мағлуб этди (1:0), аммо ўша куни “уч шерлар” жамоаси кўрсатган футболни чемпионлик ўйини деб бўлмасди: голга айланмайдиган зарбалар, ноаниқ паслар, марказдаги ишончсизлик ва минимал индивидуализм. Умуман олганда, ажралиб турадиган жиҳат йўқ.\nШотландия ва Чехияга қарши ўйинлардан кейин кўплаб мухлисларда “Бундай ўйин кўрсатган жамоа Европа чемпионатини ютиши мумкинми?” деган фикрлар туғилган бўлиши табиий. Мухлисларнинг шубҳаларини статистика тасдиқлади: Англия гуруҳ босқичидаги учта ўйинда атиги иккита гол урди. Ҳужум чизиғида Жейдон Санчо, Фил Фоден, Раҳим Стерлинг, Мейсон Моунт, Жек Грилиш ва Ҳарри Кейн каби футболчилари бор терма жамоа учун бу уятли ҳолат эди.\nНимчорак финалда Саутгейт жамоаси Германия билан тўқнаш келди. Аввалги ўйинларда бўлгани каби тўпни майдон марказида бир-бирига узатиш орқали рақибни қуролсизлантириб, позицион ҳужумларда ўз омадини синаб кўрди. Жамоанинг бахтига улар буни икки марта уддалашди. Аммо шу куни Англия немислардан яхшироқ эди, дея фикр билдириш хато бўлади.\nЧорак финалда инглизлар Украина билан ўйнади. Муҳокама қилинадиган ҳеч нарса йўқ – 4:0 ҳисобидаги ғалаба, эҳтимол инглизлар Евро-2020 мусобақасида биринчи марта ўзларининг даражасини намойиш этди.\nДанияликлар гуруҳ босқичидаги биринчи ўйинда Финляндияга ютқазди (0:1). Бироқ, мағлубият Кристиан Эриксен билан содир бўлган даҳшатли воқеанинг соясида қолиб кетди. Яхшиямки, барчаси ўз ўрнига тушди. Иккинчи турда Дания Белгияга ютқазди (1:2). Икки турда кетма-кет мағлубиятга учраган жамоани, ярим финалга қадар етиб келишини ҳеч ким тасаввур қилмаган бўлиши мумкин.\nАммо Дания терма жамоаси йиғилиб, барча танқидчиларни шарманда қилди. Каспер Хюлманд шогирдлари навбатма-навбат Россия, Уэльс ва Чехияни мағлуб этиб, ҳозирча Европанинг энг яхши тўрт жамоасидан бирига айланди.\nТерма жамоалар ушбу қарама-қаршиликка деярли оптимал таркибда яқинлашмоқда. Украинага қарши ўйинда жароҳат орттриб олган Букайо Саканинг бугунги иштироки аниқ эмас. “Арсенал” ярим ҳимоячиси жароҳатини тиклай олдими ёки йўқ, ҳозирча аниқ эмас. Қолган барча футболчилар асосий таркибда майдрнга тушиши мумкин.\nДанияда кўзга кўринадиган кадрлар муаммоси йўқ. Учрашувни терма жамоанинг етакчиси Кристиан Эриксен ўтказиб юбориши маълум, у Финляндияга қарши гуруҳ босқичининг биринчи тур ўйинида юрак хуружидан сўнг майдонни тарк этган, жамоадошларининг бахтига омон қолди.\nАнглия: Пикфорд, Уокер, Стоунз, Магуайр, Шоу, Филлипс, Райс, Фоден, Маунт, Стерлинг, Кейн.\nДания: Шмейхел, Кристенсен, Кьяер, Вестергор, Ларсен, Хёйберг, Делейни, Мехле, Брейтуэйт, Дольберг, Дамсгор.\nГарет Саутгейт — Англия терма жамоаси бош мураббийи:\n“Эриксеннинг йўқотилиши Дания учун катта зарба бўлди. Аммо улар барчасини ажойиб тарзда енгиб ўтди. Ўйлашимча, ҳиссий тўлқинни ушлаб қола олишди, уларнинг мухлислар билан алоқаси янада мустаҳкамланди ва бу уларга катта ёрдам бериши мумкин.\nОлдимизда биз ҳеч қачон ютмаган кубок турибди. Дания Европа чемпиони бўлган, шунинг учун уларнинг статистикаси бизникидан яхшироқ. Назаримда, баъзида мухлислар буни унутиб қўяди. Биз Европа чемпионатида ҳеч қачон финалга чиқмаганмиз, бизнинг футболчилар муваффақият қозониши учун бугунгидан яхши имконият бўлмайди”.\nКаспер Хюлманд — Дания терма жамоаси бош мураббийи:\n“Бу рақиб майдонидаги учрашувга ўхшайди, аммо унинг ўзига хос жозибаси бор, шунинг учун биз ўйинни интизор бўлиб кутмоқдамиз. Трибунада одамлар бўлишидан, мухлислар майдонга қайтганидан хурсандмиз. Стадионда Дания истайдиган муҳит бўлади ,деб умид қиламиз.\nАсосий вазифамиз финалга чиқиш. Аммо буни амалга ошириш қийин вазифа эканини биламиз”.\nАнглия шу пайтга қадар икки марта 1968 ва 1996 йилги мусобақада ҳам ярим финалгача етиб келган, чемпионлик уёқда турсин, ҳатто финалга чиқа олмаган. Бироқ, тарихдаги илк ва ягона Жаҳон чемпионлигига ўз майдонида ўтказилган мусобақада сазовор бўлган. Гарчи, Евро-2020 мусобақасида расмий мезбон ҳисобланмаса-да, қуръа натижасига кўра, Англия барча учрашувларини Лондонда ўтказяпти.\nДания Европа чемпионатида рақибига қараганда яхшироқ кўрсаткич қайд этган. Сабаби, мамлакат терма жамоаси 1964 ва 1984 йил ўтказилган турнирнинг ярим финалида имкониятни бой берган бўлса, 1992 йилда Германияни таслим этиб, чемпионликка эришган. Эътиборли томони шундаки, чемпион жамоанинг дарвозабони ўша пайтда Питер Шмейхел эди. У ҳозирги дарвозабон Каспер Шмейхелнинг отаси ҳисобланади.\nАнглия ва Дания терма жамоалари ўртасидаги учрашув Тошкент вақти билан 00:00 да старт олади.\n29 Июль 11:10 41637\n30 Июль 08:27 39940\n28 Июль 09:32 31992\n28 Июль 12:31 28359\n28 Июль 13:55 24246