19:15 / 02.12.2016 3275 pdf Ўқиш режими + -\nАллоҳ таоло: «Эй одамлар! Роббингиздан қўрқинг! Албатта, соат (қиёмат) зилзиласи улкан нарсадир.\nУни кўрадиган кунингизда, ҳар бир эмизувчи ўзи эмизаётган нарсасини унутар. Ҳар бир ҳомиладор ҳомиласини ташлар. Одамларни маст ҳолда кўрарсан. Ҳолбуки, улар маст эмас. Лекин Аллоҳнинг азоби шиддатлидир», деган.\nУшбу ояти карималардаги хитоб барча одамларга қаратилгандир. Оятларда ҳамма одамларни Аллоҳ таолодан қўрқишга, тақво қилишга чақириқ аксини топгандир.\nАгар Аллоҳдан қўрқмайдиганлар бўлса, билиб қўйсинлар:\nЯъни, қиёмат бошланганидан дарак берувчи зилзила жуда даҳшатли, хавфли ҳодисадир. Ана ўшанда иймонсизлар, Аллоҳга тақво қилмаганлар нима бўлишини кўрадилар.\nМаълумки, она ўзи эмизаётган боласига жуда боғлиқ бўлади. Ухлаб қолган онани момоқалдироқ уйғота олмаслиги мумкин, лекин боласининг инграши дарҳол уйғотади. Эмизувчи она ҳамма нарсани унутса, унутади, аммо боласини унутмайди. Лекин қиёмат соати зилзиласи шу қадар даҳшатлики, ҳатто эмизувчи аёл боласини унутади. Битта-иккитаси эмас, ҳаммаси, ҳар бир эмизикли аёл эмизадиган боласини унутиб қўяди.\nБу ҳам ўша зилзиланинг даҳшатидан рўй беради. Ҳомиладор ҳомиласини ташлаб қўйиши учун ниҳоятда қаттиқ қўрқиши керак. Ўшандоқ қурқув қиёмат соати зилзиласидан бўлади. Ўша вақтда:\nАллоҳ таоло: «Сўровчи воқеъ бўлувчи азоб ҳақида сўради. Кофирларга. Уни дафъ қилувчи йўқдир. У Аллоҳдан-маъорижлар эгасидандир. Фаришталар ва Руҳ Унинг ҳузурига миқдори эллик минг йил бўлган кунда кўтарилур. Бас, чиройли сабр қил», деган.\nАллоҳ таоло Муҳаммад саллоллоҳу алайҳи васалламни Пайғамбар қилиб юборгандан сўнг, у зот мушрикларни Аллоҳнинг азобидан қўрқишга чақирадилар. Шунда мушриклар бир-бирларига: «Муҳаммаддан сўранглар-чи, бу азоб кимники ва кимга ва қачон тушар экан», дейишган. Назр ибн ал-Ҳорис исмли мушрик келиб Пайғамбар алайҳиссаломдан шу саволни сўраганида Аллоҳ ушбу оятни нозил қилади.\nШунга биноан юқоридаги уч оятнинг маъноси қуйидагича бўлади.\nНазр ибн ал-Ҳорис исмли сўровчи Пайғамбардан воқеъ бўлувчи азоб ҳақида сўради.\nУ сўраган азоб кофирларга воқеъ бўлади. У азобни ҳеч бир дафъ қилувчи йўқдир.\nУ азоб Аллоҳдан-маъорижлар эгасидандир.\nМеърож, юқорига чиқиш жойи маъносини англатади. Шундан келиб чиқиб ва кейинги оятнинг маъносидан олиб, Маъорижни Ислом уламолари «осмонлар» деб ҳам тафсир қилганлар.\nЛекин энг яхши тафсирни келаси оятнинг ўзи қилади.\n«Фаришталар ва Руҳ Унинг ҳузурига миқдори эллик минг йил бўлган кунда кўтарилур».\nФаришталарнинг Аллоҳнинг ҳузурига кўтаришлари буйруқларни қабул қилиб олиш учундир.\n«миқдори эллик минг йил бўлган кун»дан мурод эса қиёмат кунидур. Аллоҳ таоло бу кунни гуноҳкорлар учун ниҳоятда узун қилиб қўяди. Чунки уларнинг Парвардигор ҳисоб-китобидан ўтишлари қийин кечган ҳолда, қиёмат даҳшатлари, кутилаётган азоб қўрқинчи оз муддатни ҳам кўп қилиб кўрсатади.\nМўминлар учун эса бу кун бир неча дақиқадан иборатдур.\nИмом Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилишларича, Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам ўз ҳадиси шарифларида:\n«Нафсим қудрат қўлида бўлган зот билан қасамки, албатта у кунни (қиёматни) мўминларга енгиллаштирилади, ҳатто бу дунёда ўқийдиган фарз намозидан ҳам енгил кетади», деганлар.\nМакка мушрикларининг инкори, Аллоҳнинг азоби ҳақидаги масхаралари Пайғамбар алайҳиссаломга оғир ботар, у зотни изтиробга соларди. Шунинг учун ҳам кейинги оятда Аллоҳ Ўз ҳабибига тасалли бериб сабрга чақиради:\n«Бас, чиройли сабр қил».\nЯъни, кофирларнинг истеҳзо қилишларига, озор беришига сабр қил, сабр қилганда ҳам чиройли сабр қил. Уларга азоб келишига шошилма.\nАллоҳга даъват қилишга бел боғлаган даъватчининг энг муҳим ва кучли силоҳи сабр бўлиши керак. Чунки, ҳар бир даъватчи, Ислом даъвати йўлида турли-туман озорларга, машаққатларга учраши турган гап. Ана шунда сабр бўлмаса, иш битмайди. Сабр бўлганда ҳамАллоҳ таоло ушбу оятда Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламга амр этаётган чиройли сабр бўлиши керак.\nЧиройли сабрни имом Қуртубий: «Чиройли сабривоят қилинадичида жиззакилик ва Аллоҳдан бошқага шикоят қилишлиги йўқ сабрдир» деб таъриф қилганлар.\nАллоҳ таоло «Маъориж» сурасида: «Албатта, улар у(қиёмат)ни узоқ деб биладир.\nВа Биз уни жуда яқин, деб билурмиз.\nУларни кўриб турадирлар. Гуноҳкор ўша кун азобидан қутулиш учун ўз болаларини ҳам,\nВа хотинини ва ака-укасини ҳам,\nВа уни ўзига олган қабиласини ҳам,\nВа ер юзидаги жамийки кимсаларни ҳам фидо қилишни хоҳлайдир. Сўнгра ўзи нажот топса», деган.\nЭнди ушбу оятларни тафсири билан танишайлик.\n«Албатта, улар у(қиёмат)ни узоқ деб биладир».\nЯъни, кофирлар қиёмат куни қоим бўлиши эҳтимолдан, воқеъликдан узоқ нарса деб биладилар. Шу боис у кунда бўлади, деб ваъда қилинаётган азобни ҳам бўлиши мумкин эмас, деб биладилар. Шунинг учун ҳам, улар ўзларидан кетиб сени итеҳзо қилмоқдалар. Улар нима деб билсалар билаверсинлар, бунинг аҳамияти йўқ.\n«Ва Биз уни жуда яқин, деб билурмиз».\nЧунки, ҳар бир келувчи яқиндир. Бунга шубҳа йўқ. Кофирлар инкор қилаётган ана ўша кун келганда, дунёда ажойиб ишлар бўлиб кетади. У кунда ҳеч бир кўз кўриб, ҳеч бир қулоқ эштмаган даҳшатлар собит бўлади. Шу жумладан:\n«У кунда осмон худди қора мой қолдиқларига ўхшаб қоладир».\nЯъни, қиёматниг даҳшатидан осмонниг ранги ўзгариб кўкимтир бўлиб кетади.\n«Ва тоғлар худди титилган жунга ўхшаб қоладир».\nОсмон ё тоғ каби улкан ва собит нарсаларнинг ҳам қиёмат куни даҳшатидан мазкур ҳолатга тушиб қолишининг ўзиёқ бу куннинг қандоқ эканлигидан далолатдир.\n«Ва яқин дўст ўз дўстидан сўрамайдир».\nЧунки бу кунда ҳамма ўзи билан ўзи овора бўлиб қолади. Шунинг учун дўст ўз дўстидан ҳол сўрай олмайди. Улар бу ишни бир-бирларини кўрмаганлари учун қилмайдилар. Балки, кўриб-билиб туриб дўст ўз дўстида ҳол сўрай олмайди. Ҳа,\n«Уларни кўриб турадирлар. Гуноҳкор ўша кун азобидан қутулиш учун ўз болаларини ҳам,\nВа ер юзидаги жамийки кимсаларни ҳам фидо қилишни хоҳлайдир. Сўнгра ўзи нажот топса».\nМазкур оятлардан кўриниб турибдики, қиёматнинг даҳшатидан киши қўрқинчда ўзини йўқотиб қўяди.\nБу дунёда инсонлар бошига оғир иш тушганда дўст-биродари ҳол сўраб бир-бирига ёрдамга келади. Лекин у дунёда дўст ҳам кўриб-билиб туриб ҳол сўрамас экан.\nАна шундай оғир ҳолатдан қутулиш учун инсонлар қиёматда турли чора ахтаришади.\nГарчанд бу дунёда пул сарфлаб, таниш-ёйилишни ўртага қўйиб, энг оғир мушкулларини ҳал қилиб, мағрур юрсАҳмада, қиёматнинг оғирлигидан ўз фарзанди, хотини, ака-укасини, қабиласини ва қариндош-уруғини фидо қилиб бўлса ҳам ўзи қутулиб қолишга ҳаракат қиларкан. Лекин бунга эриша олмайди, дўзахдан жой олади. Чунки у кунда бандасининг эмас, балки яратган тангрининг хоҳиши амалга ошади.\n«Вақтики, қуёшни буклаб, ўралса.\nВа вақтики юлдузлар узилиб тушиб, сочилиб кетса.\nВа вақтики, тоғлар жойидан кўчирилса.\nВа вақтики, ҳомиласига ўн ой тўлган туялар қаровсиз қолса.\nВа вақтики, ваҳший ҳайвонлар бир жойга тўпланса.\nВа вақтики, денгизлар аланга олиб ёнса.\nВа вақтики, нафслар жуфтлаштирилса.\nВа вақтики, саҳифалар нашр қилинса.\nВа вақтики, осмон қўпорилса.\nВа вақтики, жаҳаннам қиздирилса.\nВа вақтики, жаннат яқинлаштирилса. Ҳар бир жон нима ҳозирлаганини биладир», деган.\nҚиёматнинг даҳшати қанчалар улкан бўлишини англаб етишимиз учун ушбу ояти карималарнинг тафсири билан батафсил танишиб чиқсак яхши бўлади.\n«Вақтики, қуёшни буклаб, ўралса».\nСиз билан биз инсонлар биладиган сайёралар мажмуаси «Қуёш мажмуаси» деб номланиши ва ўша мажмуада Қуёш энг улкан нарса эканлиги ҳаммамизга маълум. Шунингдек, олимлар Қуёш ҳажми билан Ер ҳажми орасидаги фарқ, катта тарвуз билан кичик нўхат доначаси орасидаги фарқчалик, деб айтадилар.\nДемак, бир вақт келиб, шунчалар катта ҳажмга эга бўлган, ёғдуси биз тасаввур қила олмайдиган кенгликка таралиб турган, ўзидаги иссиқлик қуввати ила сонсиз-саноқсиз нарсаларни манфаатлантириб турган Қуёш ўралиб, тўпланиб қўйилар экан. Ояти каримадаги таъбирдан бу ишнинг қилиниши ҳеч қандай куч-қувват, уриниш-ҳаракат сарфланмай амалга ошиши билиниб турибди. Бу эса ўз навбатида қиёматни қоим қилишАллоҳ таоло учун нақадар осон иш эканини билдиради. Зотан, мазкур улканликларга эга бўлган Қуёшнинг шундоққина ўраб, йиғиб қўйиш У кундаги кўплаб ишлардан арзимаган бири, холос.\n«Ва вақтики юлдузлар узилиб тушиб, сочилиб кетса».\nТунда кўзимизга кичкина бўлиб кўринадиган юлдузлар аслида жуда ҳам катта осмон жисмлари эканлиги ҳаммамизга маълум. Улар биздан жуда ҳам узоқ бўлганлари учунгина кичик кўринадилар. Аслида эса миллионлаб йиллар давомида қимр этмай турган ниҳоятда улкан сайёралардир. Юлдузлар доимо бир хил туришига кўзимиз ўрганиб қолган. Уларни узилиб пастга тушиши амри маҳол кўринади. Баъзи ўта кичик юлдузлардан сачраган «комета» деб ном олган арзимас учқун туша бошлаганда фалакиёт илми олимлари, мабодо шу арзимас учқун ерга тегса, дунё ер курраси тамом бўлади, деб дод-вой соладилар.\nУшбу ояти карима хабар бериши бўйича эса, бир вақти келиб барча юлдузлар худди тутдек тўкилиб, сочилиб кетар экан. Қиёмат куни содир бўладиган ушбу улкан инқилоб ҳам, худди кичик бир тут дарахтининг меваси тўкилиб атрофга сочилиб кетгандек васф қилинмоқда. Зотан, бизга ғоят улкан бўлиб кўринаётган иш Аллоҳ таоло учун ҳеч нарса эмас. Бинобарин, У Зот азза ва жалла учун қиёматни қоим қилиш ҳам ҳеч нарса эмас.\n«Ва вақтики, тоғлар жойидан кўчирилса».\nИнсонга энг яқин ва энг салобатли нарса тоғдир. Ҳар бир инсон тасаввурида тоғлар қадимдан у яқиндан ҳис этадиган энг салобатли, энг улкан, энг катта, энг мустаҳкам нарса бўлиб келган. Қадимдан барча халқлар тоғни баҳайбатлик, сервиқорлик, салобатлик ва собитлик рамзи, деб билиб келганлар. Дарҳақиқат, ер юзида энг катта, энг салобатли ва энг юксак нарса тоғдир. Айниқса, ҳозирги илм ривожланган даврда аввал билинмаган маълумотлар ҳам, жумладан, ҳар бир тоғнинг ер остида ўзидан катта томири бўлиши ва шу кабилар ҳам аён бўлди.\nЛекин Қуръони Каримнинг таъкидлашича, бир вақт келиб, ана шундоқ улкан, юксак, салобатли, собит, мустаҳкам ва виқорли тоғлар ҳам жойидан жуда осонликла кўчиб, осмонда чанг зарралари каби учиб юрар эканлар. Бу ҳодиса ҳам худди ер юзидаги чанг зарралари жойидан қўзғалиб ҳавода учиб юргандек осонлик билан содир бўлар экан. Чунки, бу ишни қилувчи Зот ҳар бир нарсага қодир Аллоҳ таолонинг Ўзидир. Бу ҳодиса эса қиёмат куни содир бўлур. Ҳа, У кун шу қадар даҳшатлики, унда улуғвор тоғларнинг чанг зарраси каби учиб юриши ҳеч нарса бўлмай қолади.\n«Ва вақтики, ҳомиласига ўн ой тўлган туялар қаровсиз қолса».\nҚадимда арабларда туя энг қимматли мулк ҳисобланган: кишининг мол-дунёси, обрўси ҳам туяларнинг сони, сифатига қараб ўлчанган. Ҳомиласи ўн ойлик бўлиб, туғиши яқинлашган туя эса энг қадрли ҳисобланган, чунки туғса, туялар сони яна кўпаяди, сут бўлади ва ҳоказо. Шунинг учун ҳам улар бундоқ туяларга катта эътибор берганлар, ўзларига яқинроқ жойга боғлаб, ҳар дамда ундан хабар олиб турганлар. Қиёмат даҳшати шу қадар улканки, одам ўзи яхши кўрган барча нарсаларини, шу жумладан ҳомиласига ўн ой тўлган туяларини ҳам қаровсиз қолдиради, хабар ололмайди.\n«Ва вақтики, ваҳший ҳайвонлар бир жойга тўпланса».\nОдатда, ваҳший ҳайвонлар бир-бирлари билан ашаддий душман бўладилар ва ҳеч қачон иккитаси бир жойда турмайди. Лекин қиёмат даҳшатидан улар ҳам бир жойга тўпланиб қоларкан.\nОддий ҳолатда бир-бирига умуман яқин келмайдиган, мабодо яқин келиб қолсалар, ҳамма нарсани унутиб, бир-бирини тилка-пора қилиш пайидан бўладиган ваҳшийлар қиёмат куни даҳшатидан бошқача бўлиб қолар экан. Ҳа, қиёмат куни даҳшатидан энг ашаддий ваҳший ҳайвоннинг ҳам ваҳшийлигидан асар қолмас экан. Мисли кўрилмаган даҳшат таъсирида ўзининг энг ашаддий душмани бўлган бошқа ваҳший ҳайвонлар билан бир жойга тўпланиб, атрофидагиларни ҳис эта олмай, илиги қалтираб, думи қисилиб тураверар экан.\n«Ва вақтики, денгизлар аланга олиб ёнса».\nОдатда денгиз–сув оловни ўчиради, сув билан олов бир-бирларига қарши нарсалар. Лекин қиёмат даҳшатидан денгизлар ҳам олов бўлиб ёниб кетар экан.\nҲа, қиёмат қоим бўлиши ана шундоқ улкан ва ғайри оддий бир нарсадир. Ҳар нарсага қодир Аллоҳнинг қудрати ила сиз билан бизнинг тасаввуримизда амри маҳол бўлган нарсалар ўз-ўзидан бўлаверади У кунда. Бир томчи сув оловланиб ёнади, деса ҳеч ким ишонмайди. Чунки, сувда ёниш қобилияти йўқ, аксинча сув оловни ўчириш учун ишлатиладиган асосий воситадир. Лекин, қиёмат шунчалик улкан даҳшатга, шиддатга тўла бир кунки, У Кунда бу дунёнинг биз ўрганиб қолган барча ўлчовлари остин-устин, алғов-далғов бўлиб кетади. Чунки, бу кунни ҳар бир нарсага қодир, қудратининг чеки йўқ Зот –Аллоҳ таоло қоим қилади. Ана ўша чексиз Қудратга соҳиб бўлган Зот, Ўз қудрати ила сувга берган ўтни ўчириш қобилиятини тескарисига–ўт бўлиб ёниш қобилиятига айлантириб қўйиши ҳеч нарса эмас. Бўлганда ҳам маълум миқдордаги ёки минтақадаги сувларни эмас, барча денгизлардаги сувларни ловуллаб, олов пуркаб ёнадиган қилиб қўяди. Қиёмат қоим қандоқ бўлишини бир оз бўлса ҳам, ўз тасаввуримизга яқинлаштириш учун дунёдаги барча сувларни ловуллаб ёнаётганини кўз олдимизга келтирайлик.\n«Ва вақтики, нафслар жуфтлаштирилса».\nЯъни, руҳ танага қайтарилиб, икковлари бирлашсалар.\nУламоларимиз, жумладан, Имом Табарий ушбу оятнинг иккинчи бир таъвили борлигини ҳам айтадилар. Ўша таъвилга биноан, оятга, агар бир бирига ўхшаш жонлари бир-бирларига қўшилса, деган маъно берилади. Яъни, қиёмат куни яхши кишилар яхшиларга қўшилиб жаннатга киритилади, ёмон кишилар ёмон кишиларга қўшилиб дўзахга киритилади.\nБизнинг ожиз фикримизча ояти карима мазкур икки маънони ҳам ўзида мужассам қилгандир. Шунинг учун ҳам айнан ушбу шаклда таъбир этилган. Қиёмат куни олдин жонлар танага қўшилади, бирга тирилади, сўнгра эса яхши жон яхши жонга, ёмон жон ёмон жонга қўшилиб, ўзлари учун тайёрлаган жойга бориб қўшиладилар. Зотан, қиёматнинг қоим бўлишидан асосий ҳикмат ҳам кишиларнинг руҳини танаси ила қайта жуфтлаштириб, сўнгра яхшиларни бирга қўшиб жаннатга, ёмонларни бирга қўшиб дўзахга юборишдир. Ана ўша Кунда, албатта сўроқ-савол бўлиши келгуси оятда зикр қилинмоқда:\n«Ва вақтики, тириклай кўмилган қиздан сўралса.\nУ нима гуноҳ учун ўлдирилган?»\nИсломдан аввалги, жоҳилият даврида арабларнинг кўплаб ноинсоний, ваҳшиёна урф-одатлари бор эди. Жумладан, уларда қиз болани таҳқирлаш ҳаддан зиёд эди. Ҳаттоки, катта бўлса урушларда қатнаша олмайди, қайтага асир тушиб бизга шармандалик келтиради, деб қиз болаларни тириклай кўмиб юборар эдилар. Ушбу икки оятда мушрикларнинг бу иши қаттиқ қораланмоқда ва қиёмат куни бу ҳақда савол-жавоб бўлиши таъидланмоқда.\nТабиийки, қиёмат куни фақат шу мазкур нарса ҳақидагина савол-сўроқ бўлмайди. Балки, зарра мисқолидаги амал ҳақида ҳам савол-сўроқ бўлади. Аммо, нима учун айнан қиз болани тириклай кўмиб юбориш иши ҳақида алоҳида оят келиб, таъкидланмоқда. Бу аввало ушбу ояти карималар нозил бўлаётган давр талаби шу эканининг далолатидир. Ушбу оятлар Исломнинг дастлабки даврида нозил бўлган. Ўша вақтдаги нозил бўладиган оятлар калимаи тавҳидга, соф иймон ва эътиқодга чақириб, ширк, куфр ва бузуқ эътиқодлардан қайтариш билан бирга, мўминлик фазилатларига даъват қилиб, кофирлик разолатларидан қайтарар эди. Ўша пайт жоҳилиятининг кўзга кўринган разолатларидан бири, аёл жинсини паст санаш, одам ўрнида кўрмаслик ва ўша тасаввурнинг самараси ўлароқ қизларни тириклай кўмиб юбориш одати эди.\nЭнг муҳими эса, бу оят Ислом дини дунёда биринчи бўлиб аёл жинсини улуғлаш борасида ёлғиз ўзи кураш бошлаганининг аломатидир. Ҳа, ўша даврда аёлларнинг инсонлик ҳуқуқларини ҳимоя қиладиган Исломдан бошқа томон йўқ эди. Ана шундоқ бир пайтда Ислом аёл жинси ҳам тўлақонли, Аллоҳ мукаррам этган инсон сифатида ҳаққини олиши учун ўз курашини бошлади. Ўша пайти нозил бўлган ояти карималар аёл ҳақидаги Исломий таълимотларни баён қилиш билан бирга, аёл жинсини ерга урувчи жоҳилий урф-одатлар ва қонун-қоидаларни қаттиқ қоралар эди. Ана ўша нарсалардан энг кўзга кўрингани қизларни тириклайин кўмиб юбориб, у келтирадиган оривоят қилганомусдан қутулдим, деб ғурур билан гердайиб юриш эди. Ўша вақт одамларнинг гувоҳлик беришларича, қиз бола 4-5 ёшларига етганда ота уни кўмиб ташламоқчи бўлса, онасига қизимизни ясантириб бер, ўйнатиб келай, дер эди. Бечора она «ўйнатиб келиш» нима эканлигини яхши билса ҳам жоҳилият қонунига қарши чиқа олмас эди. У юрак- бағри тилка- пора бўлган ҳолда, қон ютиб ўз жигаргўшасини бешафқат эрига ясантириб берарди. Ота номидаги махлуқ бўлса, қизни овлоқроқ бир жойга олиб борар, унга ўйинчоқ бериб ўйнатиб қўйиб, ўзи чуқур қазир эди. Чуқур тайёр бўлганда қизни ўшанга тушиб ўйнашга амр этар ва чуқурда ўйнаб турган гўдакни ўйини, ўйинчоғи билан шафқатсизларча кўмиб ташлар эди. Инсон номига доғ бўлган бу иш жоҳилиятнинг қинғир тарозисида юқори даража, деб тортиларди. Бу ишга ҳеч ким қарши чиқа олмас эди. Ўша ноинсоний одатга биринчи бўлиб Ислом қарши чиқди.\nМана «Таквир» сурасининг аввалидан бошлаб қиёмат қўрқинчларини васф қилиб ҳаммани унинг даҳшатидан қўрқитиб олиб, ана шундоқ кунда одамларга нима бўлар экан?-деган савол пайдо бўлганда, биринчи бўлиб тириклайин кўмиб ташланган қизлар, нима гуноҳи учун кўмилганлари сабаби уларни кўмганлар ва кўмишга ҳукм чиқарганлардан сўралиши таъкидлаб айтилмоқда.\nДарҳақиқат, жажжи қизчалар нима гуноҳлари учун бунчалик бешафқатлик билан ўлдирилар эди? У осуда гўдакларнинг нима гуноҳи бор эди? Ҳали улар гуноҳ қилиш ёшига етмаган норасида эдилар-ку?! Ҳа, адолат, ҳақиқат назари билан қараладиган бўлса, у қизчаларнинг заррача ҳам гуноҳлари йўқ эди. Аммо жоҳилият назарида уларнинг айблари жуда ҳам катта–қиз бўлиб туғилганлари эди. Қуръони Карим мазкура ҳимоясиз қизларга ҳомий бўлди. Уларнинг ҳаёт кечириш ҳақларини ҳимоя қилди. Қиз болаларни тириклай кўмганлар қиёмат куни энг аввал шундан сўралишларини асрлар давомида, қиёматгача ибодат учун ўқиладиган оятларга битиб қўйилди.\nКелгуси оятда эса, қиёмат куни бошқа амаллар ҳақида ҳам сўралиши ҳақида умумий баёнот берилмоқда.\n«Ва вақтики, саҳифалар нашр қилинса».\nҲар бир инсоннинг бу дунёда қилаётган ишларини фаришталар ёзиб турадилар ва шу ёзувлар тўплами номаи аъмол бўлиб, қиёмат куни ўз қўлига топширилади.\nАна ўша номаи аъмолларни ушбу ояти каримада «саҳифа лар» деб аталмоқда. Демак, қиёмат куни барча кишиларнинг саҳифалари–номаи амаллари нашр қилинади–ёйилади. Унда банда бу дунёда заррача яхшилик ёки ёмонлик қилган бўлса, ҳам аниқ ва очиқ ойдин битилган бўлади.\nКейинги оятларда яна қиёмат куни борлиқда бўладиган улкан инқилоблар ва ҳодисалар васфи давом этади.\n«Ва вақтики, осмон қўпорилса».\nОсмон инсон кўз олдида доимо намоён бўлган энг катта ва энг мустаҳкам нарсадир. Инсон бошини тўғри тутса, юқори кўтарса, осмонни кўради. Осмоннинг чети йўқ. Унинг чегараси йўқ. Ҳамма нарсани осмон қамраб олгандек бўлиб кўринади. Осмонга бу дунёда бўлаётган нарсалар таъсир ҳам қилмайди. Умуман, осмонга етиш ва унга таъсир қилиш амри маҳолдек туюлади. Аммо, қиёмат куни ўшандоқ улкан ва чексиз осмон ҳам ўз жойидан осонгина қўпорилар экан. Бу ҳодиса қанчалик даҳшат эканини тасаввур қилиш учун осмон эмас, осмондаги ер куррасини ўраб турган азон қопламанинг баъзи нуқтаси сийраклашиб қолаётгани учун ер юзини қоплаб олиши мумкин бало-офотлар ҳақида мутахассислар қанча ташвиш тортаётгани ҳаммамизга маълум. Бунда гап осмон ҳақида эмас, осмоннинг кичик бир нуқтаси бўлмиш ерни қоплаб турган ҳаво тўғрисида гап кетмоқда. Энди, буни мазкур осмонни бирйўла қўпориб олиш билан тенглаштириб кўринг. Ана шундоқ ишни қилиши осон бўлган Зот қиёматни қилиши ҳам жуда осон, у кунда сиз билан бизни қайта тирилтириб сўроқ-савол қилиш ундан ҳам осон. Чунки, мазкур улкан даҳшатларни содир этиб, қиёматни қоим қилишдан асосий мақсад ҳам шу. Шунинг учун ҳам келаси икки оятда юқоридаги борлиқда содир бўладиган улкан инқилоблар сўнгида сўроқ-саволдан кейин одамларни бу дунёда қилган амалларига қараб юбориладиган асосий жойлари дўзах ва жаннат зикр қилинмоқда.\n«Ва вақтики, жаҳаннам қиздирилса.\nВа вақтики, жаннат яқинлаштирилса».\nЮқорида ўтган ўн уч оят қиёмат куни бўладиган улкан ўзгаришлар, воқеалардан баъзи кўринишларни тасвирлаб беради. Бошқа сураларда ҳам бу куннинг васф келади, лекин бошқачароқ. Ҳар бир суранинг ўзига мос сўз, жумлаларла ва ундаги мавзуга мос қилиб васфи келтирилади. Бир сурада бир кўринишлар келтирилса, иккинчисида бошқаси келтирилади ва ҳоказо. Бу воқеалар ўша даҳшатли кунда бирин-кетин, босқичма-босқич бўлиб ўтади. Фалон сурада ундоқ деган эди, бунисида бундоқ, дебди, орасида нима фарқи бор, деган саволларга ҳожат йўқ. Ҳаммаси ўз жойида ҳакимона келтирилган.\nДемак, юқоридаги даҳшатли ҳодисалар бўлиб, дўзах кофирлар учун қиздирилиб, жаннат мўминлар учун яқинлаштирилгандан сўнг нима бўлади?\n«Ҳар бир жон нима ҳозирлаганини биладир».\nЯъни, ҳар бир жон ўша юқорида зикр қилинган улкан даҳшатли кун-қиёмат куни учун ўзи нима ҳозирлаб қўйганини билади. Чунки, ўша кунда унинг бу дунёда қилган ҳамма ишлари зарра миқдорича ҳам қолдирмай ўзига кўрсатилади. Ўша куни бу амал аниқ ўлчайдиган торозида тортилади. Яхши амал қилганлар яхши оқибатга эришиб жаннати фирдавсдан жой оладилар. Ёмон амал қилганлар эса ёмон оқибатга эришиб жаҳаннамга отиладилар.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Қиёмат куни одамлар терлайдилар. Ҳаттоки уларнинг тери ер қаърига етмиш аршин кириб кетади ва уларни жиловлаб қулоқларигача етади», дедилар». Икки шайх ривоят қилган.\nШарҳ: Қиёмат куни баъзи одамларнинг ҳоли ушбу ҳадиси шарифда васф қилингандек бўлади. Улар ўша куннинг иссиғидан, даҳшатидан ва ўзларига етган хижолатдан қаттиқ терлайдилар. Уларнинг терлаши шу даражага етадики, оққан терлари дарё бўлиб ер қаърига етмиш аршин чуқурликка сингиб кетади. Шу билан бирга терлари ўзларини ҳам қулоқларигача кўмиб туради. Бу ҳолни бу дунёда терлаб бир неча томчи тер ерга тўкилгандан одамнинг ҳолини не кичишига солиштириб охиратдаги терлашнинг оқибати нима бўлишини тушиниб олавериш керак.\nИбн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Одамлар оламлар Роббиси ҳузурида турадиган кунда улардан бирлари ўз терига қулоғигача ботиб туражак», дедилар». Икки шайх ва Термизий ривоят қилган.\nал-Миқдод ибн ал-Асвад розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Қиёмат куни қуёш ҳалққа яқинлашади. Ҳаттоки улардан бир мил миқдорга келади. Бас, одамлар амалларига қараб терда бўладилар. Улардан кимдир икки тўпиғигача, кимдир икки тиззасигача, кимдир икки биқинигача терга ботади. Кимнидир тер юганлаб олади» дедилар ва Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам икки қўллари билан оғизларига ишора қилдилар».Муслим ва Термизий ривоят қилган.\nШарҳ: Демак, қиёмат куни гуноҳи озлар оз, гуноҳи кўплар кўп терлар эканлар. Аллоҳ таолонинг Ўзи асрасин. Омин!\nИкром 17:22 / 14.01.2020\n19:12 / 02.12.2016 2276\n19:18 / 02.12.2016 2432\n3462 16:03 / 23.03.2020\n3819 20:08 / 26.03.2018\n914 13:00 / 09.11.2020\n4669 15:56 / 01.12.2016\n272 17:00 / 04 март


Бабаян ўрнига бош мураббий тайинланди. Тайинланмади ҳам – mulkdor.com\nБабаян ўрнига бош мураббий тайинланди. Тайинланмади ҳам\nOctober 19 2017, 12:10 ЖамиятСпортЎзбекистон\nФутбол бўйича Ўзбекистон миллий терма жамоасига Қаршининг “Насаф” жамоаси устози Рўзиқул Бердиев вақтинчалик бош мураббий этиб тайинланган. Бу ҳақда sports.uz ва championat.asia сайтлари ўз манбаларига асосланиб хабар тарқатган.\nsports.uz сайти Ўзбекистон термаси ноябрь ойида Қатар билан ўйин ўтказиши ва жаноб Бердиев миллий термани шу ўйинга тайёрлашини маълум қилган. championat.asia эса Рўзиқул Бердиев 14 ноябрь куни Бирлашган Араб Амирликлари жамоасига қарши ўйинда Ўзбекистон термасига устозлик қилиши ҳақида ёзган.\nЎзбекистон Футбол Федерацияси 14 ноябрь куни БАА билан ўйин бўлишини тасдиқлади, аммо Рўзиқул Бердиевнинг миллий термага бош бўлгани ҳақидаги хабарларни на тасдиқлади, на инкор этди.\n“Айни пайтда ЎФФ президенти Умид Аҳмаджонов расмий сафар билан Қатарда бўлиб турибди. Рўзиқул Бердиев билан боғлиқ ОАВда пайдо бўлган хабарларга эса президентнинг сафаридан кейин ўтказиладиган федерация раҳбариятнинг навбатдаги мажлисида аниқлик киритилади”, деб баёнот берди ташкилот матбуот хизмати.\nЎз навбатида, ЎФФ матбуот котиби Санжар Ризаев championat.asia га берган қисқа интервьюсида Рўзиқул Бердиев билан музокаралар олиб борилганини тасдиқлаган, бироқ “у ҳозирча расман бош мураббий эмас” деб айтган.\nРўзиқул Бердиевнинг ўзи бу хабарлар юзасидан бирор изоҳ бермаслигини билдирди.\nЎзбекистон миллий терма жамоаси бош мураббийи ўрни 7 сентябрдан бери бўш. Жамоанинг аввалги бош мураббийи Самвел Бабаян Россияда бўладиган ЖЧ-2018 йўлланмасини қўлга кирита олмагани учун истеъфога чиқарилган эди.\n22 октябрь куни 46 ёшни қаршилайдиган Рўзиқул Бердиев бутун футболчилик ва мураббийлик фаолиятини Қашқадарёнинг “Насаф” жамоасида ўтказган. “Насаф” сафида энг кўп — 314 марта майдонга тушган ягона футболчи.\nЖаноб Бердиев “Насаф” бош мураббийи сифатида 2015 йилги Ўзбекистон Кубоги, 2016 йилги Ўзбекистон Суперкубоги соҳиби. 2013—2016 йилларда кетма-кет тўрт марта Ўзбекистон чемпионати бронза медалларини қўлга киритган.\nРўзиқул Бердиев журналистлар ўртасида ўтказилган сўровнома асосида 2013 ва 2016 йилги мавсумлар якунига кўра Ўзбекистонда йил мураббийи деб топилган.\nХорижий мураббий ва шаффофлик ваъдаси\n2017 йил 12 сентабрь куни Ўзбекистон Футбол Федерацияси раҳбари ўзгарди. Ташкилотга собиқ ички ишлар вазири Зокир Алматов ўрнига 2006 йилда президент этиб сайланган сенатор Мираброр Усмонов ўрнини “Пахтакор” вице-президенти Умид Аҳмаджонов эгаллади.\nЖаноб Аҳмаджонов фаолиятининг илк кунларидаёқ “футболни кўтариш” бўйича ўзига хос “Ҳаракатлар стратегияси”ни жамоатчилик эътиборига ҳавола қилган эди.\nУнда бугун куннинг энг устувор беш масаласидан бири сифатида Ўзбекистон миллий терма жамоасига фақат хорижлик мураббий тайинлаш кўрсатилган эди. Музокара олиб борилаётган мураббийлар номи маълум қилинмаган.\nЎФФнинг янги президенти илк матбуот анжуманидаёқ федерация фаолиятини шаффофлаштиришни ваъда қилган эди. Бироқ унинг ўзи хорижда бўлган вақт ташкилот масъуллари биргина мураббий ҳақидаги саволга жавоб беролмаяпти.\nБу ЎФФ президенти лавозимига киришганига ҳали бир ярим ой бўлмаган Умид Аҳмаджоновнинг ўз ваъдасини бажара олмай қолиши билан боғлиқ биринчи ҳолат эмас.\nУ футбол ишқибозларининг стадионларга келиб ўйин томоша қилишлари зарур шароитларни яратишини айтганидан кўп ўтмай, Ўзбекистон Кубогининг 2017 йилги финали қишнинг бошидаги иш куни — 4 декабрь, душанбага белгиланди.\nТошкентнинг “Бунёдкор” ва “Локомотив” жамоалари ўзаро баҳс олиб борадиган финал учрашуви ҳафтанинг биринчи иш кунида соат 15:00 да — айни иш вақтида бошланади.\nМиллий чакана тўлов тизимига «ҳумо» номи берилди\nЎзбекистон Республикаси Президентининг «Миллий тўлов тизимини ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги 2018 йил 19 сентябрдаги ПҚ-3945-сонли қарорига асосан миллий чакана ...\nЖамиятOctober 26 2018, 10:10\nТуркий халқларнинг виждони\nЕр аталмиш бизнинг Сайёрамизда Вақт саналмиш буюк Ҳакам, буюк Суворий анчадан бери янаям жадалроқ, аввалгилардан кўраям янаям тезроқ елиб бормоқда. Олам аҳлининг кўпчилиги ...\nЖамиятDecember 21 2017, 03:12


21 январ 2021, Тошкент вақти: 19:30\nSputnik нашри 17 январь куни “Хоразм шакар” ва “Ангрен шакар” ширкатлари президент қарори билан 2018 йил охирига қадар 30 фоизлии қўшилган қиймат солиғидан озод қилингани тўғрисида хабар тарқатди.\nПрезидент расмий сайтида эълон қилинмаган мазкур қарор ҳақида нашр “Ўзбекозиқовқатхолдинг” компанияси вакилига таянган ҳолда хабар берди.\nҚарор 1 февралдан бошлаб кучга кириши, қарордан мақсад импорт хом-ашё асосида ишлаб чиқариладиган шакар таннархини тушириш экани айтилмоқда.\n“Республиканинг шакарга бўлган йиллик эҳтиёжи 700 минг тоннани ташкил қилади. Ўзбекистонда фаолият юритаётган “Хоразм шакар” ва “Ангрен шакар” корхоналарининг йиллик ишлаб чиқраиш ҳажми 600 минг тоннага яқин”, деб хабар бердиSputnik нашри.\nБироқ Озодлик радиоси 15 январь куни ўтган йилнинг ноябрида ўз фаолиятини вақтинча тўхтатган бу икки шакар заводи бутунлай ёпилиши мумкинлиги тўғрисида хабар берган эди.\nОзодликка етиб келган хабарлараг қараганда, ишчиларини ўз ҳисобидан дастлаб 2 ойлик таътилга жўнатган иккала завод мажбурий таътилни 10 апрелгача узайтирди.\nМулозимларга кўра, заводларнинг конвертация билан боғлиқ муаммоларини ҳал қилиш имкони топилмаяпти.


Qalampir.uz - Қўлни қўлга берганлар. Ёхуд янги замоннинг замонавий президентлари учрашувлари қандай ўтди?\n23:16, 16.05.2018 Жамият\nСуратга тушиш маросимидан сўнг Овал кабинетда икки давлат раҳбарларининг мулоқоти бўлиб ўтди.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 16 май куни Оқ уйда Америка Қўшма Штатлари Президенти Дональд Трамп билан учрашди. Бу ҳақда Президент Матбуот хизмати хабар бермоқда.\nСуратга тушиш маросимидан сўнг Овал кабинетда икки давлат раҳбарларининг мулоқоти бўлиб ўтди. Дональд Трамп Шавкат Мирзиёевни расмий ташрифи билан қутлаб, Ўзбекистон АҚШ учун муҳим давлат, стратегик шерик эканини қайд этди.\nЎзбекистон ва АҚШдаги Президент сайловларидан кейин мамлакатларимиз муносабатлари янги босқичга кўтарилди. Бугун қабул қилинадиган “Ўзбекистон ва Америка Қўшма Штатлари: стратегик шериклик янги даврининг бошланиши” номли Қўшма баёнот ўз номи ва моҳияти билан кўп нарсани англатади. Томонларнинг узоқ келажакка мўлжалланган интилишларидан далолат беради, деди Ўзбекистон Президенти.\nМирзиёев ва Трамп учрашувини жонли эфирда томоша қилинг\n18:52, 14.12.2018 4 117\n18:04, 14.12.2018 7 328


Сиз шу ердасиз: Бош саҳифа Фатволар Ҳисоб\nМусулмон инсон қиёматда бу дунёда қилган амалларининг зарра миқдоричаси ҳам қолмай ҳисоб қилинишига ва ўша ҳисоб асосида мукофот ёки жазо берилишига жазм ила эътиқод қилмоғи керак.\nАллоҳ таоло “Залзала” сурасида бу ҳақиқатни қуйидагича баён қилади: “Ўша Куни одамлар, уларга (номаи) аъмолларини кўрсатилиши учун тўда-тўда бўлиб чиқиб келурлар. Бас, кимки дунёда зарра миқдорида яхшилик қилган бўлса, (Қиёмат куни) уни кўрар. Кимки зарра миқдорида ёмонлик қилган бўлса, уни ҳам кўрар” (6-8 оятлар).\nЯхшиликнинг ҳам, ёмонликнинг ҳам катта-кичиги бўлмайди. Ҳаммасининг ҳисоб-китоби бўлади, улар учун қиёматда жавоб бериш керак.\nҲар доим, кўзга кўринмас зарра миқдорида бўлса ҳам яхшиликни қилиш, шунингдек, кўзга кўринмас зарра миқдорида бўлса ҳам ёмонликдан қочиш керак.\nАллоҳ таоло ҳар бир нарсага Ўзи гувоҳдир. Банданинг заррача қилган яхшилиги ҳам, ёмонлиги ҳам Унинг назаридан четда қолмайди ва банданинг амал дафтарига ёзилиб туради. Ғофил банда эса гуноҳларини тезда унутиб юборади. Лекин Аллоҳ қиёмат кунида ер юзидаги барча халойиқни, бирор кишини ҳам унутмасдан, тирилтиради. Сўнгра бу дунёда қилган ишларини ҳар бир банданинг амал дафтарига асосланиб, унга кўрсатади.\nБу ишлар қиёмат куни содир бўлади. Маҳшарда тўпланган одамларга номаи аъмоллари берилади. Кимки бу дунёдан мўмин-мусулмон бўлиб, тоат-ибодат, тақводорлик билан ўтган бўлса, уларнинг номаи аъмоли ўнг тарафдан берилади. Шунинг ўзи яхшилик аломати. Бу хил кишилар амалларини кўрсатиб ўтиш йўли билан ҳисоб-китоб қилинадилар. Улар шундан кейин жаннатдаги аҳллари ҳузурига хурсанд бўлиб қайтадилар.\n2015 йил 2 мартда эълон қилинган 1736 марта кўрилган


Хитойнинг шарқий соҳилларида 2 та кема тўқнашиб кетгани оқибатида 32 киши бедарак йўқолган. Хитой матбуотининг хабар қилишича, айни вақтда уларни қидириш ва қутқариш ишлари олиб борилмоқда.\nМаълумотларга кўра, Панамада рўйхатдан ўтган "SANCHI" нефть ташувчи танкери ва Ҳонгконгнинг "CF CRYSTAL" кемасининг тўқнашуви маҳаллий вақт билан 6 январь кечки 8:00 лар атрофида содир бўлган. Воқеа Янцзи дарёси қуйилишидан 160 денгиз мили узоқликда рўй берган, деб хабар қилмоқда Синьхуа агентлиги Хитой транспорт вазиридан иқтибос келтирган ҳолда.\nТўқнашув оқибатида "SANCHI"да ёнғин юз берган ва танкер ўнг томонга оғиб қолган. Панама кемасининг 32 нафар денгизчисининг тақдири номаълумлигича қолмоқда. Уларнинг 30 нафари эронлик, иккиси бангладешлик экани айтилмоқда.\n274 метрлик "SANCHI" танкери Эрон компанияси томонидан ижарага олинган бўлиб, 136,000 тонна ёқилғи Жанубий Кореяга олиб кетаётган эди. 225 метр узунликдаги "CF CRYSTAL" кемаси 64,000 тонна донни Хитойнинг Гуандонг провинциясига олиб кетаётган бўлган.


Буюк Британия: қурбонлар сони 12 мингдан ошди\nМинг афсуски, ушбу давлат тузалганлар сони бўйича дунёда энг охирги ўринда бормоқда.\nПандемия давридаги Туркия\nТуркияда коронавирусни юқтирганлар умумий сони салкам 61 минг кишидан ошди.\nИталиялик аёлга тошбақасини сайр қилдиргани учун жарима солинди\nИталия карабинерлари томонидан 60 ёшли аёл карантин қоидасини бузиб тошбақасини сайр қилдириб юргани учун жаримага тортилди. Воқеа Рим шаҳрида бўлди, деб хабар қилади маҳаллий ОАВ.\nЕвропа Иттифоқи пандемия профилактикаси учун Тожикистонга 48 миллион евро маблағ ажратади\nЕвропа Иттифоқининг Тожикистондаги ваколатхонаси коронавирус пандемияси таъсирини камайтириш мақсадида Душанбега 48 миллион евро миқдорида ёрдам ажратиш ниятида.\nҚозоғистон: 116 нафар тиббиёт ходимида коронавирус аниқланди\nСўнгги бир кеча кундузда Олмаотада коронавирус инфекциясига чалиниш билан боғлиқ 174та янги ҳолат қайд қилинди.\nКоронавирус суриялик қочоқлар лагерларига етиб бормасин!\nТуркиядаги инсонпарварлик ташкилоти коронавирус суриялик қочоқлар лагерларида тарқалса, катта фожиа рўй беради, деб тахмин қилмоқда.\nУнинг фикрича, ҳукуматнинг бугунги сиёсати офатни жиловлашга хизмат қилмаяпти.\nПандемиядан кейин иқтисодиётини тиклаб оладиган дастлабки 5 та давлат қайси бўлади?\nКелинг, шу ўринда 2019 йилги “Иқтисодий хавфсизлик индекси”даги энг барқарор иқтисодиётга эга бўлган етакчи 10 давлатни кўрсатиб ўтсак.\nЕвропа Иттифоқи Тожикистонга коронавирус профилактикаси учун 48 миллион доллар беради\n«Азия плюс» агентлигининг хабар беришича, ушбу маблағ Тожикистонда коронавирус профилактикаси ва унинг оқибатларини юмшатиш учун ажратилмоқда.\nҚозоғистонда фавқулодда ҳолат тартиби 1 майгача узайтирилди\nКуни кеча Қозоғистон Республикаси Президенти Қосим-Жомарт Тоқаев мамлакатда амалда бўлган фавқулодда ҳолат тартибини узайтириш ҳақидаги Фармонни имзолади, деб маълум қилди “Казинформ” ахборот агентлиги.\nОлимлар оптимистлар нега узоқ умр кўриш сабабини аниқлашди\nТадқиқот натижалари Proceedings of the National Academy of Sciences журналида эълон қилинди.\nНидерландия лолаларини ким сотиб олади?\nНидерландия гул етиштириш компаниялари томонидан 400 миллион дона қимматбаҳо гул йўқ қилинди.\n“Теодор Рузвельт“ авиаташувчи кемасида коронавирус туфайли илк қурбон берилди\nАҚШ ҳарбий денгиз кучлари тарқатган хабарда айтилишича, “Теодор Рузвельт“ авиаташувчи ҳарбий кема экипаж аъзоларидан бири коронавирусдан вафот этган.\nТуркияда пандемия сабабли 90 мингга яқин маҳбуслар вақтинчалик озод этилади\nҚарорга кўра, агар пандемия 31 майгача ҳам пасаймаса, маҳбусларнинг озодликда бўлиш муддати яна узайтирилиши мумкин.\nЖо Байден тарафдорлари Висконсин штатида ҳам кўп экан\nАҚШнинг собиқ вице-президенти Жо Байден АҚШ президентлигига номзодини кўрсатиш бўйича Висконсин штатида бўлиб ўтган бошланғич сайловда (праймериз) ғалаба қозонди. Шу куни у 50 фоиздан кўп овозга эга бўлди, деб хабар берди New York Times газетаси.\nАҚШда коронавирус сабабли эълон қилинган чекловларни бекор қилиш режаси ишлаб чиқилмоқда\nДональд Трамп ўзининг маъмурияти томонидан АҚШда коронавирус сабабли жорий қилинган чекловларни бекор қилиш бўйича режа ишлаб чиқилаётгани ҳақда маълум қилди.\nХопкинс Университети дунёда коронавирусга чалинганлар сони бўйича эълон қилган маълумотига тузатиш киритди\nҲозиргача дунё бўйича коронавирус юқтирганлар 1 миллион 918 минг 855 кишини ташкил этади. Пандемия 119 минг 588 кишининг ёстиғини қуритган. Тузалиб чиққанлар эса, 448 минг 998 кишини ташкил этади, дейилади тузатилган маълумотда.


Дояликнинг ўттиз бешинчи йили\n27 June, 2022, 07:10\nЮзлаб чақалоқларнинг дунёга келишига доялик қилган Марғубахон Саломова касбидан ризқу барака топмоқда. Куну тун она ва бола саломатлиги учун қайғуради. Соғлом чақалоқларнинг қувончбахш йиғисидан ўзгача завқу шавқ туяди. Ўттиз беш йилдирки, бу ҳолат унинг умр мазмунига айланган.\nУ 1987 йили Наманган тиббиёт билим юртини тамомлабоқ, шаҳардаги 1-туғруқхонада ҳамшира сифатида иш бошлаган. Ўша даврдаги юқори малакали устозларидан дояликнинг нозик жараёнларини пухта ўрганган. Оналарнинг соғлом кўз ёришига кўмакдошлик вазифани сидқидилдан адо этиш, беморларга ўз яқин кишисидек муносабатда бўлиш фазилатларини ҳам яхши ўзлаштирган. Бугун эса ўзи ҳам устозлик мақомида.\nМарғубахон опа 2016 йилдан буён Наманган шаҳар туғруқ комплексининг бош дояси. Муассасада бош шифокор Дилбар Ибрагимова ёнида ҳамиша ҳозиру нозир. Айниқса ўрта аҳволдаги ва оғир бемор аёлларнинг туғруқ давридаги саломатлиги учун шахсан масъул. Зиммасидаги вазифасини ҳамиша беминнат ва аъло даражада бажаришга интилади.\nМеҳрибон доя ҳар куни ишга келишида ёки қайтишида йўл-йўлакай навқирон йигитлару, кўркам қизларни кўриб беихтиёр қувонади. Улар соғлом камолга етаётганидан ғурур туяди. Сабаби, ана шуларнинг кўпига ўзи доялик қилиб, гўёки фахрий оналари қаторига қўшилган-да. Уларнинг камолини кўриб, ўз боласидек кўнгли қувончларга тўлади.\nЭллик тўрт ёшида ҳам ҳамкасбларига, шогирдларига ибрат бўлаётган Марғуба опага ҳар қанча ҳавас қилса арзийди. Ҳавасмандларнинг баъзилари опанинг исмини қизларига қўйсалар, айримлари опадек моҳир тиббиётчи бўлсин дея, ўқитишига аҳд қилаётганлари шундан.\nМарғуба Саломова тинимсиз изланишлари, жамоасига ўрнаклиги боис бир неча бор юқори ташкилотларнинг фахрий ёрлиқларию ва эсдалик совғалари билан тақдирланган.


Ҳиндистон бош вазири Атал Бихари Важпаи бугун Қашмир бўлгасига ташриф буюрди.\n13 декабр 2019, Тошкент вақти: 18:12\nмай 21, 2002\nСўнгги пайтларда мазкур ҳудудларда ислом экстремистларининг Ҳиндистон ҳарбий истехкомларига ҳужумлари тинимсиз давом этяпти. Аҳолисининг аксарияти мусулмонлардан иборат Ҳиндистоннинг Жамму ва Қашмир штатларида фаолият олиб бораётган экстремистларнинг бош мақсади мустақиллик. Ҳинд расмийларининг ҳисоблашларича улар қўшни Покистонда махсус тайёргарликдан ўтказилмоқда. Ҳозирда Ҳиндистон – Покистон чегара ҳудудларига ҳар икки мамлакатнинг кўпсонли харбий қўшини жалб этилган. Мана беш кундирки бу ҳудудларда отишмалар тинмаяпти. Унинг оқибатида бугуннинг ўзида уч киши қурбон бўлган. Томонларни муросага чақириш мақсадида яқин кунлар ичида минтақага АҚШ давлат котиби ўринбосари Ричард Армитежнинг келиши кутилмоқда.\nСобиқ МХХчини ўлдирган “Akfa medline” ходими 16 йилга қамалди\nПрезидент Каримов мунтазам рақсга тушган “Лазги” ЮНЕСКО рўйхатига киритилди


Хавфсизлик ва харажат ўртасидаги балансни топиш бўйича ўрганишлар олиб бориляпти - Масъул АЭС қуриш ҳақида\nЭнергетика вазири ўринбосари Шерзод Хўжаев атом электр станциясини қуриш бўйича экспертларни жалб қилган ҳолда ўрганишлар олиб борилаётгани ҳақида маълум қилди.\n«Электр станциясини қуриш учун жуда катта ўрганиш ва тадқиқотларни амалга ошириш лозим. Хабарингиз бор, электр станциясини қуриш майдончаси аниқланганидан сўнг хорижий мутасадди, экспертларни жалб қилган ҳолда у ерда бир қатор ўрганишлар амалга ошириляпти.\nЎрганишлардан асосий мақсад нима – хавфсизлик ва харажат ўртасидаги балансни топиш. Агар биз бу лойиҳага фақат хавфсизлик нуқтайи назаридан ёндашиб, харажатларни умуман ҳисобга олмайдиган бўлсак, эртага шу станцияда ишлаб чиқарилган электр энергияси нарх жиҳатидан рақобатбардош бўлмай қолади. Бунинг оғирлиги республика иқтисодиёти, аҳоли елкасига тушади.\nШунинг учун оптимал лойиҳалаштириш устида экспертлар ишлашяптики, таннархи ҳам одатий иссиқлик электр станциялари ёки қуёш ва шамол электр станцияларида ишлаб чиқарилган энергия нархи билан таққослайдиган даражада бўлиши керак», деди у «Энергетика тизимидаги энг сўнгги янгиликлар, куз-қиш мавсумига кўрилаётган чоралар» мавзусига бағишланган матбуот анжуманида.\nЎзбекистонда беш ойда 6 та янги электр станция ишга туширилди


Афғонистонда коронавирусга чалинганлар сони 18 минг кишидан ошди, Қирғизистонда эса 2 минг кишига яқинлашди - Daryo\n11:06, 05.06.2020 12998\nҚозоғистонда ўтган бир сутка ичида яна 245 кишида коронавирус инфекцияси аниқланди, деб хабар беради Tengrinews.\nМамлакат бўйлаб касаллар сонининг ортиши 2 фоизни ташкил этмоқда. Коронавирусга чалиниш бўйича янги ҳолатлар қуйидаги ҳудудларда аниқланган:\nОлмаота шаҳри — 49 (1,8 фоиз);\nҚарағанда вилояти — 48 (4,7 фоиз);\nНур-Султон шаҳри — 35 (1,5 фоиз);\nҒарбий Қозоғистон вилояти — 22 (2,9 фоиз);\nЧимкент шаҳри — 15 (1,7 фоиз);\nОлмаота вилояти — 11 (2,7 фоиз);\nМанғистов вилояти — 11 (3,6 фоиз);\nАтирау вилояти — 10 (0,9 фоиз);\nШарқий Қозоғистон вилояти — 9 (5,7 фоиз);\nЖамбил вилояти — 7 (1,7 фоиз);\nАқтўбе вилояти — 6 (1,6 фоиз);\nАқмўла вилояти — 5 (3 фоиз);\nПавлодар вилояти — 5 (2,2 фоиз);\nТуркистон вилояти — 5 (1,3 фоиз);\nКостанай вилояти — 4 (2,1 фоиз);\nҚизилўрда вилояти — 3 (0,7 фоиз).\nБутун мамлакат бўйлаб коронавирусга чалинганлар сони 12 312 кишига етган. Ҳозирга қадар 6606 киши соғайган, 52 киши вирус қурбонига айланган.\nҚирғизистонда ўтган бир сутка ичида яна 37 кишида коронавирус аниқланди, деб хабар беради Kloop.\nКоронавирусга чалинган янги касалларнинг 14 нафари Бишкекда қайд этилган. Шунингдек, қуйидаги ҳудудларда ҳам вирус билан касалланиш ҳолатлари аниқланган:\nНорин вилояти — 6;\nЎш вилояти — 5;\nИссиқкўл — 3;\nЎш шаҳри — 1;\nБоткен вилояти — 1.\nКасалларнинг 17 нафари четдан, асосан, Россиядан кириб келганлар. Яна 12 нафари эса коронавирусга чалинганлар билан алоқада бўлган шахслар. Саккизта ҳолатда инфекциянинг юқиш манбаси аниқланмаган.\nЎтган бир суткада давомида 48 киши коронавирусдан соғайган. Шу билан бирга, Ўш шаҳрида 34 ёшли, Бишкекда эса 84 ёшли бемор коронавирус оқибатида вафот этган.\nБутун мамлакат бўйлаб COVID-19 билан касалланганлар сони 1936 кишига етди, уларнинг 22 нафари вирус қурбонига айланган. Ҳозирга қадар 1340 нафар бемор даволанишга муваффақ бўлган, 574 киши стационарларда қолмоқда.\nТожикистонда 4 июнь ҳолатига кўра, коронавирус билан касалланганлар сони яна 98 кишига ортиб, касалликка чалинганларнинг жами сони 4289 кишига етди, деб хабар беради «РИА Новости».\nМаълумотларга кўра, мамлакатда ҳозирга қадар COVID-19 билан касалланган 2401 бемор даволанишга муваффақ бўлган, 48 киши вирус қурбонига айланган. Айни вақтда коронавирус ташхиси қўйилган 1418 нафар бемор даволанишни давом эттирмоқда.\nМавзуга доир: Тожикистонда коронавирус билан касалланишнинг энг юқори чўққиси ортда қолгани маълум қилинди\nАфғонистонда коронавирус билан касалланганлар сони 18 минг кишидан ошиб кетди, камида 300 нафар бемор COVID-19 қурбонига айланди, деб хабар беради Tolo News.\nМамлакат Соғлиқни сақлаш вазирлигининг маълумотларига кўра, Афғонистонда 4 июнь ҳолати бўйича коронавирусга чалинганлар сони 18 054 кишини ташкил этмоқда, 1,5 мингдан ортиқ киши соғайган. Ҳозирга қадар коронавирус билан касалланган 300 бемор вафот этган.\nЎзбекистонда 5 июнь соат 10:00 ҳолатига кўра, коронавирусга чалинганлар сони 3965 нафарга етди. Айни вақтда мамлакат бўйича 862 бемор даволанишни давом эттирмоқда, улардан 9 нафари оғир, 1 нафари эса ўта оғир аҳволда. Эслатиб ўтамиз, ҳозиргача 3087 киши соғайган, беморларнинг 16 нафари эса касаллик асоратлари оқибатида вафот этган.\n07:45, 06.06.2020 163604\n09:33, 29.05.2020 152284\n12:06, 12.06.2020 108674\n20:32 Бугун 383\n20:13 Бугун 6537\n19:52 Бугун 12803\n19:31 Бугун 8655\n00:06 Бугун 143834\n00:26, 11.07.2020 141315\n22:24, 10.07.2020 131312\n20:12, 11.07.2020 127860


Туркия ҳукумати сайёҳлик мавсумини кейинроққа кўчиришни тавсия қилди\n15:33 / 12.03.2020\nТуркияда коронавирус билан боғлиқ биринчи ҳолат қайд этилганидан сўнг уч вазирлик раҳбарлари иштирокида матбуот анжумани ўтказилди.\nТуркия ҳукумати коронавирус тарқалиши сабабли туроператорлар ва меҳмонхоналарга сайёҳлик мавсуми бошланишини бир ой ортга суришни тавсия қилди. Бу ҳақда матбуот анжуманида маданият ва туризм, савдо ҳамда соғлиқни сақлаш вазирлари маълум қилди, деб хабар берди Anadolu газетаси.\nМаданият ва туризм вазири Меҳмет Нури Эрсўй туроператорлар ва меҳмонхоналарга сайёҳлик мавсумини 15 апрелдан кейин бошлашни маслаҳат берди.\n«Европадаги эпидемия билан боғлиқ вазиятни ҳисобга олсак, хатар жиддий», — деди соғлиқни сақлаш вазири Фахриттин Кўжа.\nУч вазирлик раҳбарлари иштирокидаги матбуот анжумани Туркияда коронавирус билан боғлиқ биринчи ҳолат қайд этилганидан сўнг ўтказилди. Мамлакат соғлиқни сақлаш вазирининг айтишича, Туркия фуқароси Европада бўлган вақтида коронавирусга чалинган.\n«Беморнинг умумий аҳволи яхши. Унинг оила аъзолари ва у билан мулоқотда бўлганлар кузатув остида», — деди у.\nКеча, 11 март куни Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) янги коронавирусни пандемия деб эълон қилди. 114 мамлакатдаги 126 мингдан ортиқ киши касалликка чалинди. Вафот этганлар сони 4,6 минг кишидан ошди. Шу билан бирга, 68 мингдан ортиқ бемор касалликдан тўлиқ даволанди.


Мен энди ҳақиқий жиноятчига айландим!.. « O'zbekiston ERK Demokratik Partiyasi\nМен энди ҳақиқий жиноятчига айландим!..\n07 June 2017 - 10:00\nБармоқлари билан столни чертиб ўйнаётган терговчидан садо чиқавермагач, менбошимни кўтариб, унинг кўзларига боқдим. У рақиби устидан ғалаба қозонган мақтанчоқ лашкарбошидай масрур ҳолда мени томоша қилаётганди. Ғолиблик нашидаси қаҳр-ғазаб тўла кўзларига қувонч шуълаларини ҳайдаб кирганди. Унинг беҳаёларча боқаётган нигоҳига бардош беролмасдан бошимни хам қилдим. У фуқарога марҳамат қилаётган шоҳ сингари сўзларини салмоқлаб:\n– Нима демоқчисан? – деди.\n– Барчасини ёзиб бераман! Сиздан ўтинаман, қизим билан хотинимни бу жойлардан дарҳол чиқариб юборинг! – дедим.\n– Муддоанг шу эдими, ифлос! – деди у. – Қилмишингни бўйнингга олишинг учун хотининг билан қизингни булғашинг шартмиди? – Бу билан терговчи ўзича айбни ўзбўйнидан соқит этиб, менинг зиммамга юклаётганди. – Ҳуқуқ ҳимоячисиман деб гердаясан, миллат тақдири учун жон куйдирасан! Аввал оилангни ҳимоя қила олишингни исботлаб бер, қани, қўлингдан келармикан? Сўнгра ватанфурушларга, дин ниқоби остидаги юрт бузғунчиларга қалқон бўласан. Сенинг қийшиқ босган қадаминг учун оловингга гулдек хотининг билан ўн гулидан бир гули очилмаган қизинг ёнди. Сенингдек эр, сенингдек ота бўлганимда, мен аллақачонлар бир қулоч ипни шифтни тўсинига боғлаб ўзимни осардим. Палакат, юртфуруш, хоин! Ватан, оила нималигини билмаган ҳезалак…\nТерговчи нимани айтган бўлса, оқизмай-томизмай қоғозга туширдим.\nЭртаси кун тўртта ҳамкасбимни ваҳҳобийликда айблаб, мен билан юзлаштирдилар. Уларнинг кўзларига бақрайиб туриб, кўрсатмамда ёзганларим тўғри эканини таъкидладим. Мен исми шарифини аризада келтиришни истамаган икки нотаниш кимса сўзларимнинг ростлигини тасдиқладилар. Намоз ўқиш нари турсин, умрида пешонасини ерга теккизмаган тўрт ҳуқуқ ҳимоячиси ашаддий диндор,бузғунчи ваҳҳобийчи сифатида муқаррар қамаладиган бўлди. Ота-оналари, хотинлари, болалари уларнинг орқасида йиллар бўйи қақшаб қоладиган бўлди. Мени энди улар ўғиллари, садоқатли эрлари, суюкли оталари учун бир умр қарғайдилар. Мен энди ҳақиқий жиноятчига айландим!..\nСоқчи гўё Абдулланинг ҳикояси тугашини эшик орқасида пойлаб, тинглаб тургандай, шақирлатиб илгичларни оча бошлади. Ҳикоя таъсирида юраклари қора қонга тўлган маҳбуслар кутилмаган ташрифдан жонларини ҳовучлаб, дамларини ичига ютдилар.\n– Бойқўнғиров! – деди соқчи эшикни очиб.\nПолда олача тўнига ўралиб ётган барзанги ўрнидан ирғиб туриб:\n– Мен! – деди.\nСоқчи уни олдига солиб кетгач Абдулла:\n– У чақимчи! – деди.\nАбдулланинг гапини эшитган маҳбуслар қўрқиб кетганларидан тилларини тишлаб қолдилар. Уларнинг хавотирини ҳис этган Абдулла эса:\n– Нимадан қўрқасизлар? Барча айтган гапларим учун ўзим масъулман! – деди. – Баҳона сабаб, сизларга сўзлаб ичимни ёздим. Бу менинг охирги ҳикоям. Менижазоламоқчи бўлганларида, ўлган бўламан…\nУнинг сўзларидан ларзага тушган Баҳром:\n– Қўйсангиз-чи бўлмағур гапларни, Абдулла ака! – деди. – Бир кун келиб бу ерлардан чиқиб кетсангиз, барчасини унутасиз.\n– Мен эрталабгача ўламан, ука! – деди у. – Бу гапларни бекорга сўзламадим. Сиз тилингизга эҳтиёт бўлинг, бу қоронғи ковакларда кўп қолиб кетмайсиз, бир кунқутулиб чиқасиз. Елкангизда дард-ҳасрат, армон билан ўлиб кетганларнинг, ноинсоний қийноқлардан чексиз хорликлар тортганларнинг юки бор. Нима гаплигини дунё билиши керак. Келажакда насллар бу кунларнинг бедодликларини унутмасинлар. Улар рўшноликка чиққанларида ҳам яхши-ёмон кунларнинг сабоғи билан яшасинлар, хотирасизлик хорликка, зулм ва истибдодга олиб келади. Бу буюк вазифани уддалашингиз шарт!\nБаҳромнинг юраги тез ургандан ёрилиб кетай дерди.\nБуни сезиб турган Абдулла:\n– Ҳеч нимадан қўрқманг, укам! Бу гаплар шу жойда қолади, орамизда нобоп одамқолмади! Айтмоқчи эмас эдим! – деди у сўнгра Ардашерга бошини буриб чуқур-чуқур нафас оларкан. – Сиз нотўғри йўлдан кетяпсиз. Миллий хавфсизлик билан алоқангизни узинг. Умрингиз узоқ, йўлингиз чароғон бўлади. Яқинда чиқасиз, ўрнингизга оғайнингиз қамалади…\nАбдулла ҳар бир оғиз сўзни минг машаққат билан гапирар, эриб битаётган шамга ўхшарди. Унинг шамасини илғаган Баҳром эса бир кун келиб кўрган-билганларини шундай ҳам бутун оламга ошкор этиш ниятида эди. Абдулла унинг қамоқхоналардаги қийноқлар тўғрисида китоб битмоқ иштиёқи борлигини чиндан ҳам тўғри илғаган эди.\nИккинчи қаватда ҳали-ҳамон ҳасратга кўмилиб ётган Икром:\n– Бу важлара ишонмас адим. Ҳаммаси бор нарсакан-да, оғалар! – деди.\nУнинг мавзуни бошқа томонга бургани оғир ҳавони енгиллаштиргандай бўлди.\nНима дейишни билмай, тилини ютиб ўтирган Ардашернинг елкасидан тоғ ағдарилгандай:\n– Албатта, бор нарсалар! – деди.\nБаҳром ҳам мавзу ўзгарганидан ичида хурсанд эди. У ўзи ҳақда Абдулла айтгангап жиддий тус олмасдан, тезроқ унут бўлишини хоҳларди. Шу туфайли дарровАрдашернинг фикрини қўллаб-қувватлаб:\n– Ҳа, ростдан ҳам бор гаплар! – деди.\n– Одам ёширин важлари ничик биларакан-а? – дея, Абдулла топиб гапиргандан сўнгра, ҳайратини беркитиб ўтирган Икром таажжубини ошкор этди.\n– Ҳар бир нарсани ҳам Тангри беради! – деди Ардашер.\n– Тўғри! – деди Баҳром. – Биз фақат битта оламни – қуёш тизимини биламиз, холос. Биз яшаётган оламдан ташқарида яна 17 999 та олам бор. Одамзот ҳалигача ўзи яшайдиган ернинг бир фойизини ҳам тадқиқ этмаган. Ўзга сайёраларга ракеталар орқали саёҳат қилиш у маконларни забт этиш деган маънони англатмайди. Инсонгакатта тафаккур кучи ато этилган. Техника минглаб йилларда қилолмаган ишларни мантиқ ва идрок кучи билан лаҳзаларда амалга ошириш мумкин. Мантиқ ва идрок учун на макон бор, на замон. Унинг қаршисида чегара, масофа деб аталадиган моддий тушунчалар рол ўйнамайди. Бизга инъом этилган буюк неъмат бўлмиштафаккурнинг ҳали-ҳамон юздан бирини ҳам ишлата олмаганимиз, бу бизнинг жоҳиллигимиздандир. Исботи: Ер куррасида биз билан ёнма-ён яшаётган бир нечта олам бор. Улар бир-бирлари билан кесишиб ҳаракатлансалар-да, бир-бирларига тегиб кетмайдилар. Хоҳлаганларида ҳам, бир-бирларининг чегараларини босиб ўтолмайдилар. Ёнма-ён оламдагиларнинг кўплари бизларни кўра оладилар. Бизларнинг саноқлиларимизгина уларни кўришлари мумкин. Қачон кўришлари мумкин? Устозлар ёрдамида, илм-фан чўққиларини заҳмат билан эгаллаб, ҳалол луқма ҳисобидан вужудини латифликка етказганда. Қаттиқ касаллик туфайли ўзини ўраб турган ҳимоя қобиқларидан жудо бўлганида. Жин-ажина чалганда. Буларнинг фақатгина биринчиси хайрли, холос. Қолганлари касалликдан, руҳий зўриқишдан ва қаттиқ қўрқишдан пайдо бўлганлиги сабабли, инсонни охир-оқибат ҳалокатга олиб боради. Ёки жинни қилади. Устозлар етовида йиллар бўйи бу мураккаб жараёнга тайёрланмаган вужуд руҳнинг зўриқишидан осонгина титилиб кетади. Яъни, исм важисм бир-бири билан мутаносиб ҳаракатлана олмайди. Мутаносибликнинг йўқолиши барча ҳолатларда инқирозга бошлайди…\n– Оға, одаминг ичиндагини нишатиб билса бўлади? Шуни душунтириб баринг! –дея Баҳромнинг гапини бўлди Икром.\n– Ғайритабиий ҳолатлар юз берганда ақлимиз етмаган оддий нарсалардан илоҳийлик қидирамиз. Аниқ қарашларга таяниб фикрлашдан эса эринамиз! – деди Баҳром. – Тўғри, барчаси Тангридандир. Унинг хоҳиш-истагидан ташқарида ҳеч нарса йўқлиги мантиқий. Бироқ ҳеч бир нарсани У сабабсиз ва оқибатсиз яратмаган. Чириган хаснинг ҳам ўз тақдири ва тарихи бор. “Ахборотлар империяси”ни тирноқдек маконда асрайдиган оддий компакт дискининг ўзи мўъжиза эмасми? Кўзимиз ҳамкўриб турган жами нарсаларни пайдо бўлган онларидан йўқ бўлиб кетиш лаҳзаларигача ёзиб қоладилар. Бу ҳар бир нарсага хос хусусият. Мияларимиз эса бу ёзувларни ўқий олиш даражасида ривожланмаган. Вақти етиб, инсоният бу мавқега эришади. Инсоният оламининг ички тизими интернетга ўхшайди. Игна тешигидек кириш жойини топсанг, ўтирган жойингда чексиз ахборот уммонларида сайр этиб юраверасан. Сен билан Зумратни боғлайдиган саноқсиз сетлар мавжуд. Зумратни ўқиш учун сенинг дунёнгга кирилса, бас. Ундан Нурхонга, Нурхондан Бурҳонгачиқилаверади. Шу йўл билан бутун ер юзидаги инсонларнинг ичларини ўқиб чиқиш мумкин бўлади. Бугунча бу нарса тахайюл. Бироқ кун келиб оддий ҳолга айланади. Бундан эллик йил олдин симсиз телефонда гаплашган кимсани кўрган одамлар қанақа ҳолатга тушардилар? Симли телефонлар бугун биз учун жуда оддий туюлади.Ҳолбуки, юз йил илгари одамлар учун симли телефонларни тасаввурга сиғдиришосон бўлмаган. Абдулла аканинг одамлар ичини ўқиши ҳам, аслида, оддий ҳол. Ўзи айтгандай, зўриқиш натижасида ҳимоя қобиғидан айирилган миядаги марказий асаб тизими бошқалар миясига тўлқин юбориб, ўмариш йўли билан ахборот йиғяпти. Ачинарлиси, бу билағонлик Абдулла аканинг соғлигига акс таъсир кўрсатади.\n– Абдулла ака! – деди шунда Ардашер беркитган нарсаси хаёлидан кўтарилган кимсадай ҳовлиқиб. – Сизни нима учун вазирлик ҳибсхонасидан бу жойга олиб келишди? 159-модда билан айбланганларни судгача бошқа маҳбуслар билан бир жойда ушлашмайди, деб айтишарди.\n– Қизил хоч билан Қизил ярим ой жамиятлари, Халқаро инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ташкилотлари турмалар аҳволи билан яқиндан танишиш учун анчадан буён бел боғлаб келарди. Жорий ҳукумат Халқаро инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ташкилотларининг аксариятини икки дунёда ҳам қамоқхоналарга йўлатмайди. Фаҳмлашимча, Қизил хоч жамиятидан бирор нарса ундириш илинжида уларгақамоқхоналарга киришга рухсат берилганга ўхшайди. Андижон қирғинларидан кейинқамоқхоналардаги қийноқлар янаям авж олдирилди. Озодлик уйи ташкилоти ваАнглия собиқ элчиси Крек Мурей ўзбек ҳукуматининг жирканч башарасини дунё жамоатчилиги олдида очиб ташлаб, яширадиган нарсанинг ўзи қолмади. Ҳукумат қабиҳ қилмишларини хаспўшлашга қанчалар уринмасин, ойни этак билан ёпиб бўлмайди. Бизларни Халқаро ҳуқуқ ҳимоячилари кўзидан яшириш учун шошилинч чора сифатида ҳибсхоналарга тарқатиб ташладилар, шекилли!\n– Мен ҳам шундай деб ўйлайман! – деди иккинчи қаватдан тушган маҳбус. – Аввал ҳам икки марта қамалиб чиққанман. Тартибга кўра, қамалиб чиққанлар билан биринчи марта қамалаётганларни бир камерада ушлаш мумкин эмас. Бизлар ҳамвазирлик ертўласида ётган эдик. Бугун тушдан кейин ҳаммани ҳар ёққа сочиб ташладилар.\n– Бундай қилган билан нима ўзгаради? – сўради Баҳром.\n– Ҳибсхоналарда хавфсизлик ташкилотлари топшириқлари ва кўрсатмалари билан ишлайдиган сараланган маҳбуслар қоладилар, – деди бояги маҳбус. – Бутун идиш-товоқ, кўрпа-тўшак, чойшаблар янгиланади. Овқатлар меъёрларда тайёрланади. Шароит Амриқо ёки Оврупа қамоқхоналаридагидан ўтиб тушадиган даражада жойига келтирилади.\n– Бу билан нимага эришиш мумкин?\nБаҳром ҳар бир нарсани ипидан игнасигача билиб олишни истарди.\n– Кўп нарсага эришса бўлади! – деди маҳбус. – Асосийси, Халқаро ташкилотлар кўнглини овлаб, қамоқхоналардаги шароитларнинг меъёрларга жавоб беришини исботлаш. Сўнгра ўзларига итдай хизмат қилаётган лахмачлар, чақимчилар ва хуфияларга дам бериш. Улар учун бу кунлар тўкин-сочинликларга тўла байрамдай кечади. Тадбир тугагач, идиш-товоқдан тортиб матрас-ёстиққача янгиларийиғиштириб олинади. Яна эски ҳаммом, эски тос, барчаси аввалгидай давом этаверади.\n– Бу ишларнинг шунчаки ўйинлигини ҳар икки тараф ҳам яхши билади! – деди Абдулла. – Ҳукумат бир сонияга бўлса ҳам ўз умрини чўзиш учун тиришади. Халқаро ташкилотлар, ҳукумат инсофга келар, деган умид билан танлаган йўлида собиттуради. Ҳукумат келишувларга амал қилмаган тақдирда ҳам, Халқаро ташкилотлар,маҳбуслар ҳуқуқлари озгина бўлса ҳам тикланади-ку, деган илинжда келажакдаги муваффақиятларга ишонч боғлайдилар. Улар умидлари армонларга айлангантаҳқирланганлар қалбида ҳаётга иштиёқ уйғотиш учун қўлларидан келганча олғаинтилаверадилар. Ҳукумат шу бугунги куни билан яшаса, Инсон ҳуқуларини ҳимоя қилиш ташкилотлари узоқ манзилларга кўз тикиб яшайдилар.\nАбдулла титраб-титраб зўрға гапирарди. У ушалмай қолган орзу-армонларига, чексиз хорликларга алвидо ўқиётганга ўхшарди.\nБаҳром, Абдуллани ортиқ азобланмасин деган ниятда уни атай чалғитиш учуниккинчи қаватдан тушган маҳбусдан:\n– Сиз икки марта қамалиб чиққанман, деяпсиз. Чақимчи ва хуфияларни кўчада ҳам одамлар яхши биладилар. “Лахмач” деганлари ким? – деб сўради.\n– “Лахмач” аксар ҳолларда бир неча марта қамалиб чиққан, тажрибали маҳбуслар орасидан танланади. Улар қонунлар ва тартиб-қоидаларни қонун посбонлари ва хавфсизлик вакилларидан кўра тузукроқ биладилар. Қамоқ муддатларини эса кўпинча ҳибсхоналарда ёки хавфсизлик ташкилотлари маъқул деб топган манзилларда ўтайдилар. Уларга муайян миқдорда мояна ҳам белгиланади. Гумонланиб қўлга олинганларнинг саксон фойизи лахмачларнинг элагидан ўтказилади. Улар тезкор гуруҳ вакили кўрсатмасига биноан фаолият олиб боришади. Асосий вазифалари маҳбусларни руҳий-жисмоний синдиришдан иборат. Шу йўл билан хавфсизлик ходимлари бой маҳбусларнинг яқинларидан катта миқдордагипораларни ундирадилар. Терговчининг буюртмаси билан очилмай қолган жиноятларни орқасида “тузук кимсаси” – қўлида маблағи йўқ маҳбуслар бўйнига иладилар. Маҳбусларнинг аввалда содир этиб, очилмай қолган “жиноятлари”ни очадилар. Ходимлар эплай олмайдиган неки иш бор, улар ниҳоясига етказади.Абдулла акани қийноқларга солган ўша икки маҳбус ҳам лахмач бўлган…\nИккинчи қаватдан тушган маҳбуснинг сўзи шу жойга етганда бўлиниб қолди. Соқчи эшик илгичларини шақирлатиб оча бошлади. Эшик очилиб, Бойқўнғиров ичкарига киргач, тағин ёпилиб, илгичлар илдирилди. У тўнини чиқазиб ерга тўшади-да, аввалгидек унинг устига чўзилди. Хавфсираб қолган маҳбуслар анчагача жимибқолдилар. Вақт алламаҳал бўлган, сукунат ҳукмрон бўлган сайин асаблари чарчаган маҳбусларни элита бошлаганди.\nБаҳромнинг қаттиқ толиққанини пайқаган Ардашер иккинчи қаватда ётганИкромга:\n– Туш, оғанг юқорига чиқиб бирпас дам олсин, тағин алмашасизлар! – деди.\n– Хўп бўлади, оға! – деб у пастга тушди.\nЮқорига чиқиб чўзилган Баҳромни яна прокурор ёрдамчиси билан ўрталарида бўлиб ўтган уч дақиқалик суҳбат безовта эта бошлади. Ёрдамчининг, “…айбини бўйнига қўйиб олиб келинг” деган сўзлари замирида қабиҳлик ётгани унга тобора аён бўлиб бораётганди. Вақт алламаҳал бўлди, мени ҳеч ким безовта қилмаса керак деган алдамчи хаёл унга ёпишиб олган, умид булутли кечадаги яккаш юлдуз каби кўксида бемажол милтирарди. Бор вужуди билан умиднинг ғалаба қилишини жону дилидан истаса ҳам, у ичидаги ишончсизликнинг чангалида итнинг оғзидаги суяк каби эриб борарди. Нима бўлганда ҳам, маҳбусларнинг “Шаҳар бошқармаси ертўласида ҳар битта одам элакдан ўтказилади” деган сўзлари унинг асабларини эговлашдан тўхтамас, у ғор ичида адашиб, чиқишга йўл топа олмаётган одамга ўхшарди.\nШунда азоб-уқубатнинг сукунат деб аталмиш кўрпасига бурканиб мудраётган хонада Абдулланинг овози янгради:\n– Сизни ҳалироқ олиб чиқиб кетишади, унгача мизғиб олинг. Қўрқадиган нарсанинг ўзи йўқ. Ҳар бир маҳбуснинг бу тўсиқдан ўтмасдан иложи қанча. Илтимосим, мени ҳеч қачон унутманг!\nБаҳромнинг фикрини ўқиётган Абдулла, уни қўрқмасликка даъват этиш баробарида, зиммасидаги мажбурятни ҳам эслатиб қўяётганди. Овози совуқ ертўлаларда саробга айланмаслиги учун кун келиб Баҳром бугунги суҳбатни ер юзига ёйиши лозим эди. Абдулланинг қоронғи кечадаги адашган йўловчидай тушкунлик ва қабоҳатлар гирдобида сўниб бораётгани ҳақиқат эса-да, у ўзининг улкан қалб эгаси эканлигини Баҳромга англатишга улгурганди. У ажал билан юзма-юз турганда ҳам юрти ва миллати фаровонлигини ўйлар, сўнгги нафасини ҳам ўзбекнинг миллат сифатида юксалишига бағишлаётганди.\n“Шундай экан, менинг қўрқишга ҳаққим йўқ” деб ўйлади Баҳром!\nШу пайт яна:\n– Тўғри! – деган жарангдор овоз эшитилди.\nБу келажакка ишончи ортган бир кимсанинг товуши бўлиб, бу сафар ушбу овозда хасталик аломатлари сезилмасди. Бу овоз – ёввойи ҳайвонларга тўла ўрмонда наъра тортаётган арслон ўкиригидай эътиборни тортадиган бир овоз эди.\nРуҳияти кўтарилган Баҳром барчасига қўл силтади.\n– Тангрига таваккал! – дея ўнг томонига ағдарилиб, кўп ўтмасдан ухлаб қолди.


ЮНЕСКО делегацияси билан учрашув\nЖорий йилнинг 12 декабрь куни Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар марказида ЮНЕСКО вакиллари билан учрашув бўлиб ўтди. Мазкур делегациянинг юртимизга ташрифидан кўзланган асосий мақсади Ўзбекистонда инклюзив фан тизимини мустаҳкамлашга, технологиялар ва инновацияларга кўмаклашишдан иборат.\nУчрашувда ЮНЕСКОнинг илм-фан, технология ва инновацион сиёсати бўйича (СТИ) маслаҳатчиси Сирин Эльчи, ЮНЕСКОнинг Олмаота бюросида СТИ сиёсати бўйича маслаҳатчиси Кристина Товмасян ҳамда СТИ бўйича маслаҳатчи Насиба Мухитдинова иштирок этишди.\nУчрашувда Ўзбекистон томонидан Марказ директори Обид Хакимов, директор ўринбосари Умид Абидхажаев, бош илмий ходим Мухсинжон Холмухамедов ва биринчи ҳукумат акселератори бўйича бош илмий ходим Алишер Халмурзаев иштирок этишди. Меҳмонларга марказ фаолияти катта қизиқиш уйғотди ва Марказнинг асосий вазифалари ва фаолияти ҳамда биринчи ҳукумат Акселераторининг асосий йўналишлари билан танишди.\nШунингдек, Марказ директори меҳмонларга илмий ходимлар томонидан олиб борилаётган долзарб тадқиқотлар ҳақида маълумот берди. Хусусан, ЕОИИ ва ЖСТ доирасида интеграция жараёнларининг таъсирини ва батафсил таҳлилини баҳолаш бўйича кенг кўламли ишлар олиб борилаётгани таъкидланди. Ўз навбатида, ЮНЕСКО вакиллари Ўзбекистонда давлат бошқарувини такомиллаштириш борасида амалга оширилаётган сўнгги ўзгаришлар ва ислоҳотлар жуда муҳим ва ўз вақтида амалга оширилаётганини таъкидлади.\nУчрашув якунида томонлар Ўзбекистондаги ижтимоий-иқтисодий масалаларни ижобий ҳал этишда СТИ билан ҳамкорликни янада ривожлантиришга келишиб олдилар.


Отадек улуғ устоз эди | Ўзбекистон Халқ демократик партияси\n2021-03-04 17:03:20 426\nЎзбекистон Республикаси Президенти томонидан 2020 йилнинг 2 декабрида “Ўзбекистон Қаҳрамони ва халқ шоири Абдулла Орипов таваллудининг 80 йиллигини кенг нишонлаш тўғрисида”ги қарор эълон қилингани нафақат ўзбек адабиёти ихлосмандларини, балки бутун халқимизни мамнун этди. Негаки, устоз Абдулла Орипов забардаст шоир бўлиш билан бирга, таниқли давлат ва жамоат арбоби эди.\nКитоб туманидаги Ҳамид Олимжон номли (ҳозирги 37-сонли умумтаълим) мактабнинг 7-синфида ўқиб юрган пайтларим туман нашри ҳисобланган “Ғалаба” (ҳозирги “Китоб тонги”) газетасида дастлабки хабарларим билан қатнаша бошлаган эдим. Илк мақолам адабиёт фани ўқитувчиси Муқаддам Худоёрова ҳақида бўлган. Бунгача ҳеч ким мақола ёзмаган шекилли, у газетада чиққач, ўқувчилар орасида роса “шов-шув” бўлганди.\nАзаматнинг мақоласи чиқибди, деган гап бутун мактабга тарқалган. Бундай “шовшув”лар менга яхшигина рағбат бўлган. Аста-секин шеър ҳам машқ қила бошладим. Почта орқали газеталарга жўнатган мақолаларимнинг деярли ҳаммаси чиқарди, бироқ шеърларим онда-сонда кўриниб қоларди холос. Абдулла Орипов ижодига қизиқишим ўша пайтданоқ бошланган. Унинг шеърларини ўтирсам ҳам, турсам ҳам такрор-такрор мутолаа қилардим. Уларни ўқиганим сари ижодкорга бўлган меҳрим тобора ортарди, машҳур шоир билан учрашишни хаёлан орзу қилардим.\nАбдулла Ориповнинг янги китобларини излаб, шаҳар марказида жойлашган китоб дўконидан “Ёшлик” альманахи ва бошқа қизиқарли китобларни сотиб олганим, ёш ижодкорларнинг машқларини ўқиб, бир олам завқ олганим ҳамон эсимда. Оддий қишлоқ боласидаги журъатни қаранг, мактабни битирибоқ пойтахтга – Тошкенти азимга келдим. Олий ўқув юртига кетма-кет беш йил ҳужжат топшираман, қани, ўтақолсам, денг – етарли балл тўплолмасдан, қиличи синиб, қалқони тешилган баҳодирдек, маъюс бош эгиб, қишлоғимга қайтиб кетардим. Йўқ, “интилганга толе ёр”, деганлари рост экан, ниҳоят, нақ олтинчи йил деганда, Тошкент давлат университети (ҳозирги Ўзбекистон Миллий университети)нинг журналистика факультетига талаба сифатида қабул қилиндим. Бу қутлуғ даргоҳда таълим олган йилларимда ҳам мақола ва шеърлар машқ қилиб, матбуотда эълон қилиб турдим.\n1982 йили Абдулла Орипов “Гулхан” журналига бош муҳаррир этиб тайинланганини эшитдим. Орадан кўп ўтмай, устоз билан учрашиш учун имкон топилганидан хурсанд бўлиб, “ижодим хирмани”дан йиққан-терган ҳосилим – бир даста шеърим билан журнал таҳририятига бордим. Оташин шеърлари билан бутун халқимизнинг қалбидан чуқур жой олган устоз шоир ҳузурига қимтинибгина кириб борганлигимни ҳамон ҳаяжон билан эслайман. Бош муҳаррир очиқ чеҳра билан қаршилаб, қаерда ўқиётганим, қаердан келганимни обдан сўраб-суриштирди. Машинкада ёзилган машқларимнинг айримларига кўз югуртириб, журналнинг адабиёт бўлими мудири, таниқли шоир Темур Убайдуллони ҳузурига чорлади. “Бу йигитнинг шеърлари тузукка ўхшайди, кейинги сонга бир-иккитасини танлаб олинг”, деб қўлёзмани Темур акага узатди. Кейин: “Ука, ёзишдан тўхтама, бошқа нашрларда ҳам қатнашиб тур, қанча кўп машқ қилсанг, ёзганларинг шунчалик сайқаллашиб бораверади, меҳнатингнинг самараси шунда кўринади”, дедилар устоз меҳр билан. Ҳеч шубҳасиз, чин дилдан айтилган бу самимий сўзлар мен учун катта далда эди. Машҳур шоирнинг бу қадар камтарлиги, ижод масаласида ҳали ўта ғўр ва тажрибасиз йигитга бунчалик ғамхўрлик кўрсатганидан ҳайратга тушдим. Бу устоз Абдулла Орипов билан илк учрашувим эди.\nТалабалик йилларимда уйланадиган бўлдим. Бўлажак рафиқам “Пионер Востока” (ҳозирги “Класс”) газетасида ишларди. Тўйга таклифнома бериш мақсадида Абдулла аканинг иш жойига бордим. Устоз кимга уйланаётганим билан қизиқди. “Э, шунақами, Кавсар яхши ижодкор, шогирдим бўлади. Ота-онасини ҳам яхши танийман, иккаласиям олим”, деди ва Китоб туманига тўйга боришга вақти бўлмаслигини узрхоҳлик билан билдириб, бизга чин юракдан оилавий бахт тилади. Ана шу иккинчи учрашувдан ҳам кўнглим кўтарилиб, бошим осмонга етди. Шу-шу мулойим, илиқ муносабатлар оилавий борди-келдига айланиб кетди. Рафиқамни Ҳанифа янгамиз аввалдан яхши танир экан, ҳар меҳмонга келганимизда жуда хурсанд бўлиб кутиб оларди. Абдулла ака шаҳар марказидаги кўп қаватли уйнинг бешинчи қаватида яшаб турганида ҳар гал болаларимиз билан “Ҳайвонот боғи”га борганимизда ушбу қутлуғ хонадонга кирмасдан ўтмасдик. Кейинчалик устоз Дўрмондаги дала ҳовлисига кўчиб ўтганида ҳам борди-келдимиз узилмади.\nАбдулла Ориповнинг менга оталарча меҳр кўрсатиб, қилган яхшиликлари асло эсимдан чиқмайди. Рафиқам болалар адабиётига оид илмий иш қилиш мақсадида кундузги аспирантурага ўқишга кирган, мен эса талабаман. Кундузги ўқишимни кечки бўлимга ўтказишда роса қийналдим. Ниҳоят, кечки бўлимга ўтишим тўғрисида буйруқ чиққач, тўғри Абдулла аканинг олдига келдим. Донишманд устозга ўқишимни кечки бўлимга ўтказганимни, ишлаб пул топмасам бўлмаслигини айтиб, бирорта иш топиб беришни илтимос қилдим. Шеъриятимиз дарғаси гапларимни тинглаб бўлгач, дарҳол “Ёш ленинчи” (ҳозирги “Ёшлар овози”) газетаси бош муҳарририга қўнғироқ қилди. У кишининг Абдулла Ориповга бўлган ҳурмати шу қадар баланд эканки, мени ўша куниёқ хатлар бўлими мухбири вазифасига ишга қабул қилди. Журналистика соҳасидаги фаолиятим шу тариқа бошланди.\nБу мўътабар даргоҳда бош муҳаррир ўринбосари раҳматли Абдураҳим Абдуллаев, бўлим мудири Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист Сафар Остонов, хатлар бўлими мудири эса Абдуҳамид Фозилов эди. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходимлари – Муқаддас Абдусаматова, Умида Абдуазимова, фаол қаламкаш устозлар Карим Раҳимов, Маҳкам Раҳмонов, Зиёвуддин Ортиқхўжаев, Турғун Назаров, Зайниддин Рихсиев, истеъдодли шоир ва таржимон Асқар Маҳкам, масъул котиб Фарруҳ Раҳимов, мусаҳҳиҳ Қурбон Эшмат, фотомухбир Муҳаммад Амин каби ижодий ва техник ходимлар ҳам хизмат қиларди ушбу мўътабар даргоҳда. Мен насибам қўшилиб, шундай олижаноб инсонлар билан бирга ишлаганимдан доимо фахрланиб юраман.\nАбдулла Орипов “Гулхан” журнали бош муҳаррирлигидан Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси раисининг ўринбосари лавозимига, ундан кейин Муаллифлик ҳуқуқини ҳимоя қилиш агентлиги (ҳозирги Интеллектуал мулк агентлиги) га раҳбар бўлиб ишга ўтганида ҳам тез-тез кўришиб турардик. Шоир оғамизнинг овози ўктам, ўзига хос тиниқ ва дангал-дангал, жайдари оҳангда гапирарди. Бировлардан ҳеч қачон ёрдамини аямасди.\nҲуқуқшунос олим Бобоқул Тошевни кўпчилик яхши танийди. Асли китоблик бўлган бу йигит бадиий адабиёт билан ҳам жиддий шуғулланар, бирмунча шеърлар ҳам машқ қилиб турар эди. Университетнинг ҳуқуқшунослик факультетини битиргач, у дастлаб Китоб тумани ҳокимлигида масъул ходим, сўнгра туман ички ишлар бўлимида терговчи бўлиб ишлади. Ҳар гал Китобга борганимда у билан кўришиб, сени Тошкентга олиб кетаман, сендан терговчи чиқмайди, десам, “Онажонимни ёлғиз ташлаб кетолмайман”, дер эди ички бир дард билан.\nОрадан кўп ўтмасдан, гапларим таъсир қилдими ёки бошқа бир сабаб биланми, ишқилиб, Бобоқул пойтахтга келиб мени топди. “Ҳадеб қистайверганингиз учун, мана, Тошкентга келдим, ишни нимадан бошлайин энди, бирорта йўриқ кўрсатинг?”, деди. Муаллифлик ҳуқуқини ҳимоя қилиш агентлигида раҳбар бўлиб ишлаётган Абдулла Ориповнинг қабулига бирга бордик. Бобоқул Тошевни устозга таништирдим. Ул зот Бобоқулнинг суҳбатидан қониқиш ҳосил қилган бўлса керак, агентликнинг ҳуқуқ маслаҳатчиси лавозимига ишга қабул қилди, кейинчалик эса уни ўзига муовин қилиб олди. Ўшанда Абдулла аканинг қабулидан чиқар эканмиз, “Азамат ака, шундай катта, забардаст шоир сизни шунчалик ҳурмат қилади, деб сира ўйламагандим”, деди Бобоқул иши тезда битганидан мамнун бўлиб. Орадан уч-тўрт ойча вақт ўтиб, устоз билан учрашиб қолдим. “Сен олиб келган бу йигитнинг жиндаккина шоирлиги ҳам бор экан”, деганди ўшанда у киши. Кейинчалик Бобоқулнинг китоблари кетма-кет чоп этилди.\nУмуман, Бобоқул бу даргоҳда ишлаб кам бўлмади. Муаллифлик ҳуқуқини ҳимоя қилиш соҳасида дастлаб номзодлик, кейин эса докторлик ишини ҳимоя қилди. Абдулла Ориповдек эл суйган беназир инсоннинг оқ фотиҳасини олиб, юқори идораларда масъул вазифаларда ишлади, лекин муаллифлик ҳуқуқи ҳимояси билан мунтазам шуғулланмоқда. Ҳозирги пайтда Адлия вазирлиги ҳузуридаги Юристлар малакасини ошириш марказида кафедра бошлиғи.\nБобоқул билан ҳар учрашганимизда ўтган воқеаларни ички бир ҳиссиёт билан ёрқин хотира сифатида ҳануз эслаб юрамиз. У устозимиз ҳақида: “Абдулла аканинг қайноқ меҳри, беқиёс хайрихоҳлиги ва далдасини ҳар қадамда ҳис этиб тураман. Бир даргоҳда шундай бағрикенг, донишманд, олижаноб инсон билан тўрт йил бирга ишладик. Лекин бошқа ишга ўтганимдан кейин ҳам, Абдулла ака нафақага чиққунича, Агентлик билан боғлиқ топшириқларни бажариб турдим. Эҳ-ҳе, у киши билан қанча-қанча юртлару кентларни айландик, дунёда кўрмаган жойимиз қолмади, десам, муболаға бўлмайди. Катта минбарларда маърузалар қилдик. Швейцариянинг сокин кўчаларини оқшом салқинларида биргабирга сайр қилиб, кезиб чиққанларимиз-чи! Бир умр Ватанга меҳр ва садоқат билан яшаган аллома шоирнинг “Женева дафтари” туркумидан жой олган “Халқаро анжуман”, “Женева” каби ўнлаб шеърлари гўзал Швейцария тупроғида дунёга келганига шахсан гувоҳман. Азамат аканинг саъй-ҳаракати билан 32 ёшимда вазир ўринбосари мақомига тенг бўлган лавозимда ишлаганман”, деб юради.\nБарча буюк сиймолар каби Абдулла аканинг тийнатида ҳам оддийлик ва улуғлик ажойиб тарзда уйғунлашиб кетган эди. У киши билан гурунг қилган одам асло зерикмас, аксинча, маъно ва ҳикматга тўла суҳбатларидан бир олам маънавий озиқ олар эди. Меҳрибон оғамизнинг кулгуси шунчалик самимий эдики, ўзига жуда ярашарди.\nАбдулла ака ўзи ўқиган илм даргоҳи – ТошДУ (ҳозирги ЎзМУ) нинг журналистика факультетининг “Матбуот назарияси ва амалиёти” кафедраси профессори эди. Бир муддат шу даргоҳда ўриндошлик асосида “Журналист маҳорати” махсус курсидан талабаларга сабоқ бердилар. Ўша вақтда аспирантурада таҳсил олардим. Дарсим тугагач, Абдулла акани “Матбуот назарияси ва амалиёти” кафедрасида кутиб турардим. Баъзида тушлик, гоҳида кечга яқин Чиғатойдаги хусусий ошхоналардан бирида кабобхўрлик қилардик. Абдулла ака кўп овқат емасди. Ортиб қолганини оталарча меҳр билан “Ўзинг еб қўяқол”, деб мен томонга суриб қўярди. Бундай унутилмас дақиқалар кўз ўнгимда муҳрланиб қолган.\nАбдулла ака таниқли олим ва ношир, ёзувчи-публицист Маҳмуд Сатторовни туғишган инисидек яхши кўрарди. Маҳмуд аканинг хонадонига тез-тез келиб турар, гурунг алламаҳалгача давом этарди. Машҳур инсоннинг ҳадди сиғиб, шу хонадонга ташриф буюрганидан хурсанд бўлиб, боши осмонга етган Мунаввар янгамиз, пазанда эмасми, турли пишириқлар ва тансиқ таомлар тайёрлаб дастурхонга қўярдилар. Бу адоқсиз гурунгларни эслаб қолган ва ундан илҳом олган Маҳмуд ака хотираларнинг айримларини қоғозга тушириб, “Абдулла Орипов гурунглари” сарлавҳали туркум материалларни матбуотда кетма-кет эълон қилиб борганидан хабардорман. Ана шу гурунгларнинг аксариятида иштирок этганман ва Абдулла аканинг донишмандлигига кўп бор қойил қолганман.\nУстоз баъзида Қуръони карим ва ҳадиси шарифдан мисоллар келтириб, бу соҳадаги билимлари билан ҳам барчамизни ҳайрон қолдирар эди.\nАбдулла Орипов ғоят камтарин инсон эди. Маҳмуд ака бироз тоби қочиб, уйида ётиб қолганида тез-тез хабар олиб турганига гувоҳ бўлганман. 2016 йилнинг апрелида Маҳмуд Сатторов бу дунёни тарк этди. Абдулла ака, хаста бўлганига қарамасдан, таниқли шоир Абдумажид Азим ҳамроҳлигида ҳамдардлик билдириб, марҳум ҳақида ўзининг илиқ хотираларини айтиб берган эди.\nУстоз таниқли журналист Аҳмаджон Мелибоевни ҳам ниҳоятда ҳурмат қилар, унинг ўзини, ижодини ҳам кўп жойларда мақтаб гапирганларидан хабарим бор. Адабиётшунос олим, зукко мунаққид Маҳкам Маҳмуд (Маҳкам Андижоний) га бўлган муносабати ҳам ўта самимий эди. Таниқли ижодкор, зукко адабиётшунос Дониёр Бегимқуловни ҳам туғишган инисидай ўзига яқин оларди. Унга бағишлаб “Дорилфунунга” шеърини ёзганди. Ўз навбатида устоз шеъриятининг ашаддий мухлиси бўлган Дониёр ака ҳам даҳо шоирни жуда ҳурмат қиларди. Шеърият юлдузининг сара асарларини тўплаб нашрга тайёрлаб китоб ҳолига келтиргани ва ундаги сўнгсўзга муаллифлик қилганидан кўпчиликнинг хабари бор.\nУстоз таниқли журналист Сафар Остонни жуда қаттиқ ҳурмат қилар, уни кўрганида “Сафаржон”, деб мурожаат қиларди. Қандайдир юмуш билан “Ўзбекистон овози” газетаси таҳририятига – Сафар аканинг олдига борсам, кўпинча Абдулла ака у киши билан суҳбатни қиздираётган бўларди. Уларнинг узундан-узоқ гурунгларига халақит бермаслик учун қайтиб кетган вақтларим ҳам кўп бўлган.\n“Ўзбекистон овози” – “Голос Узбекистана” газеталари бош муҳаррири, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист Сафар Остоновнинг ҳикоясидан:\n“2002 йилнинг кузи эди. Абдулла Орипов бироз тоби қочиб, шифохонада даволанарди. Уч-тўрт нафар ҳамкасблар билан кўргани бордик. Суҳбат орасида: “Кеча иккита тўртлик ёздим, ўқиб берайми! Менимча, ёмон чиқмади”, деб қолдилар устоз ўзига ярашган майин табассум билан. “Ўгит” ва “Омад” деган тўртликлар ўқилди. Айниқса, “Ўгит” зўр чиққанини айтганимизда, Абдулла ака биринчи марта шеър ёзган, илк бор мақтов эшитган одамдек қувониб кетдилар. Ҳар ҳолда, улуғ шоирнинг юзида шодлик ва ҳаяжон нурлари порлагандек туюлди менга. Устоздан тўртликларни газетамизда эълон қилишга рухсат сўрадим. “Майли, агар маъқул келган бўлса”, дедилар у киши. Шеър газетамизнинг биринчи саҳифасида босилгач, тўғриси, ўқиганлардан кўп яхши гаплар эшитдик. Шоиримизга қўнғироқ қилиб: “Ҳар ҳафтада биттадан тўртлик ёзиб турсангиз, йил бўйи газетамизнинг биринчи саҳифасида босиб борар эдик. Сўнгра ҳаммасини тўплаб, “Ўзбекистон овози” кутубхонаси” туркумида китоб қилиб чиқарардик”, деган таклифни айтдим.\n“Қандай бўларкан? Қўлимдан келармикан? Ҳаракат қиламан”, дедилар устоз.\nШундай қилиб, ҳафтада бир, баъзан иккита тўртлик газетамизда босилиб чиқа бошлади. Улар Абдулла ака томонидан таҳририятга телефон қўнғироғи орқали гоҳ уйидан ёки ишхонадан, баъзида йўлда – хизмат машинасидан, Дўрмондаги дала ҳовлидан, гоҳида Токио, Киото, Женевадан узатилар эди...\nУшбу жараёнда мен “Истеъдоднинг тўқсон фоизи – меҳнат” деган ҳикмат нақадар ҳақиқатлигига қатъий ишонч ҳосил қилдим. Гап шундаки, Абдулла ака асарини телефон орқали узатгач, яна қайта қўнғироқ қилиб, қайсидир бир сўзни, қаторни ўзгартирарди. Бу ҳол газета босмахонага топширилаётган сўнгги паллада ҳам давом этарди. Баъзан тўрт мисра шеър тамоман қайта ишланиб, бутунлай ўзгариб кетарди. Абдулла ака ҳар бир сўз устида ўйлар, баъзан кечқурун ишни тугатиб, кетмоқчи бўлиб турганимизда қўнғироқ қилиб, яна битта сўзни ўзгартирамиз, деб қолардилар. Улуғ шоиримизнинг сўз ва маҳорат бобидаги масъулияти, ўзига талабчанлиги, ўқувчиларга юксак ҳурматини кўриб, хаёлимдан бир гап ўтди: Абдулла Ориповнинг ўзига хослиги, суюклиги, буюклиги замирида унинг тинимсиз изланиши, доимий ички тўлғоғи ва заҳматли меҳнати мужассам экан”.\nМаҳмуд Сатторов “Адолат” нашриётига раҳбарлик қилган кезлари Абдулла Ориповнинг китоблари кўп нусхада чиқарилганидан ва жуда тез сотилиб, нашриётнинг инқироздан чиқиб кетишида қўл келганидан ҳам хабарим бор.\nКейинги пайтларда устоз яна бир кўнгли очиқ ижодкор акамиз – Абдусаид Кўчимов билан кўп мулоқотда бўлди. Ана шулардан илҳом олган Абдусаид ака суҳбат ва гурунглардан иборат “Мен шоирман, истасангиз шу” номли китобини нашр эттирди. Унда Абдулла Орипов билан бўлган ажойиб суҳбатлар, воқеалар, хотиралар шундай баён қилинганки, худди ўша давраларда иштирок этаётгандек ҳис этасиз ўзингизни. Жуда қизиқарли, ҳаётий лавҳалар ва таассуротларга бой китоб бу.\n1998 йилда Фавқулодда вазиятлар вазирлигига ишга ўтиб, матбуот хизмати раҳбари вазифасида фаолият кўрсата бошладим. Ўша пайтда вазиримиз юридик фанлари доктори, профессор, Халқаро муҳандислик академиясининг академиги, генерал-майор Баҳодир Қосимов эди. У киши 1999 йилда улуғ адиб, давлат ва жамоат арбоби, Қирғизистон Қаҳрамони Чингиз Айтматов ҳамда Ўзбекистон Қаҳрамонлари Абдулла Орипов, Зикир Муҳаммаджонов, халқ шоири Ойдин Ҳожиева, Ўзбекистон халқ артисти Муножот Йўлчиеваларни учрашувга таклиф этдилар. Қадрли меҳмонлар олдида турган вазиримиз мени ёнига чорлаб: “Азамат Суюнов – матбуот котибим”, деб таништирди. Шунда Абдулла ака: “Азаматни кўпчилик яхши танийди, у – фаол ижодкор, матбуот котиби танлашда адашмабсиз”, деганида ўзимда йўқ хурсанд бўлганман.\nЧингиз Айтматов билан бўлган учрашувни вазиримизнинг ўзи бошқариб борди. Генералимиз Чингиз Айтматов билан ғоят фахрланишини айтиб, унинг ҳамма асарларини ўқиганини мамнуният билан гапириб ўтди.\nШу катта издиҳомда мен ҳам сўз олиб, Чингиз Тўрақулович, сиз олти-етти ёшингиз арафасида Шакар овулида истиқомат қилувчи йилқибоқарларнинг беҳуда жазоланишидан асраб қолган бўлсансиз, олтмиш ёшингиз арафасида эса бутун ўзбек халқининг бошига тушган маломат тошларидан ҳимоя қилгансиз. Сиз ўзбекларнинг чинакам нажоткорисиз, буни ҳеч қачон унутиб бўлмайди, дедим.\nУчрашув охирида Баҳодир Қосимов вазирликнинг “Ўзбекистон нажоткори” медалини Чингиз оғага тантанали топширди. Тадбир тугагач, “Бундай гапларни сендан ҳечам кутмагандим, бунча маълумотларни қаердан олдинг?”, дея Чингиз оға жуда хурсанд бўлди. Кутилмаганда фавқулодда чиқиш қилдинг, деб Абдулла ака мени қутлаганини кечагидай эслайман.\nАбдулла Орипов бетакрор шоир бўлиш билан бирга, таниқли давлат ва жамоат арбоби эди. Кетма-кет уч муддат (бир гал собиқ СССР халқ депутатлигига) Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси депутатлигига сайланди. Парламент аъзоси – халқ ноиби сифатида сайловчилар билан тез-тез учрашувлар ўтказиб турар, мавжуд муаммоларни ўз вақтида бажаришга ҳаракат қилар эди.\nУ киши жаҳонгашта инсон эдилар. Борган давлатлари ҳақида туркум шеърлар ёзди. Айниқса, кунчиқар юрт – Японияга қилган сафарини устоз ўзгача бир иштиёқ билан эслаб юрарди.\nАбдулла Орипов Ўзбекистон Кураш федерацияси президентлигини жамоатчилик асосида анча йиллар бошқарди. Ўша даврда (2004-2008) устоз билан бақамти ишлаш бахтига муяссар бўлиб, “Кураш” халқаро журналида бош муҳаррир бўлиб ишладим. Устоз мен билан бир суҳбатида: “Кураш” журнали фақат полвонлар ҳаёти ва фаолиятини ёритувчи минбар бўлиб қолиши керак эмас. Журнални қизиқарли, ҳаммабоп қилиб чиқариш ўзингга боғлиқ. Обуначиларни жалб қилиш осон эмас. “Кураш” кенг қамровли маънони англатади, ҳаёт ўзи курашдан иборат. Масалан, ҳаёт учун кураш, яшаш учун кураш, юрт тинчлиги учун кураш ва ҳоказо”, деб насиҳат берди. Устоз яна қўшимча қилиб: “Курашнинг ватани – Ўзбекистон. Илгари полвонларимиз жуда бақувват бўлишган. Улар ҳеч қачон оғирлигини тарозига ўлчаб даврага тушмаган. Ана шундай чапдаст полвонларни топиб, суҳбат уюштирсанг, яхши бўлади. Масалан, чироқчилик Абдурашид полвондан бу ҳақда жуда кўп қизиқарли маълумотлар олишинг мумкин”, деди.\nАбдулла ака Ҳанифа янгамиз билан муқаддас ҳаж сафарини адо этиб келгач, ота макони – Некўз қишлоғида эҳсон берадиган бўлди. Пойтахти азимдан таниқли ношир ва олим Наримон Ҳотамов ҳамда Маҳмуд Сатторов ҳамроҳлигида тонг саҳарда йўлга тушдик. Таклиф этилган вақтда Некўз қишлоғига етиб келдик. Устоз ва қариндошлари бизни хурсанд бўлиб кутиб олишди. Узоқ-яқиндан меҳмонлар ва ҳамқишлоқлари келишган экан, дастурхон бошида гурунг анча қизиди. Абдулла ака ҳаж сафари таассуротларини гапириб берди. Маккада ҳам ўғрига кўзи тушганини айтиб ўтди (Кейинчалик “Маккада ҳам кўрдим ўғрини” деган шеърини ёзган). Овқатланиб бўлгач, мезбон ҳамроҳлигида бир гуруҳ меҳмонлар Абдулла аканинг ота ҳовлисидан унча узоқ бўлмаган, янги қуриб битказилган, замонавий қўш қаватли мактабга бордик...\nҲамма аёллар ҳам ижодкорнинг турмуш ўртоғи бўлолмайди. Бунинг учун ўта матонатли, чидамли ва бардошли, ниҳоят сабр-тоқатли бўлиш талаб этилади. Ҳанифа янгамизни турмушнинг барча синовларига дош бера олган жасоратли аёл, деб биламан. Президентимиз Шавкат Мирзиёев томонидан Ҳанифа Мустафоевага “Фидокорона хизматлари учун” ордени берилгани бежиз эмас, албатта. Абдулла ака хотиржам ижод қилиши учун доим ғамхўрлик қилган, муҳит яратиб берган, кўп синовларга дош берган айнан янгамиз бўлади.\nАбдулла ака гурунгларнинг бирида: “Ўзбек шеърияти гўзал, яхши шеърлар ҳам кўп, бироқ таржима масаласи чатоқ. Шоир руҳиятини тушунадиган мутаржим керак. Ўз овозимизни, ички ҳиссиётларимизни, фалсафий мушоҳадаларимизни дунёга етказиб бера олмаяпмиз”, деганди.\nБундан чамаси тўрт йилча муқаддам таниқли журналист Абдурасул Жумақул билан суҳбатлашиб қолдик. Гап орасида Абдурасул “Шарқ юлдузи” ва “Звезда Востока” журналларининг бош муҳаррири, таниқли шоир Сирожиддин Рауф билан аллома шоиримиз Абдулла Ориповнинг устоз-шогирдликдан ҳам яқинроқ муносабат боғлаб туришини айтиб, мана бу гапларни ҳикоя қилиб берган эди:\n“Бир куни Сирожиддин билан чой ичиб ўтирган эдик, қўққисдан телефони жиринглаб қолди. Абдулла Орипов Америкадан телефон қилаётган экан. Узоқ гаплашишди. Сирожиддин улуғ шоиримизга ёнида мен ўтирганимни айтган эди, “Телефонни Абдурасулга бер, у билан ҳам салом-алик қилай”, деган овозларини эшитдим. Шу баҳонада устоз билан салом-алик қилиб ҳол-аҳвол сўрашдим. Ўша пайтда бу шундай буюк ва мўътабар сиймо билан охирги суҳбатим эканини қаёқдан билибман дейсиз! Орадан бир ҳафта ўтиб, Абдулла аканинг вафоти ҳақида машъум хабар тарқалди. Халқимиз улуғ шоир фарзандидан ажралди”.\nАбдулла Орипов даҳо шоир, чинакам жамоат арбоби, бамисли дониш инсон эди. Унинг бир-биридан ажойиб шеърларини ўқимаган, ёд олмаган, дилтортар қўшиқларини эшитмаган инсон бўлмаса керак. Камина ҳам устознинг жуда кўп шеърларини ҳануз ёддан айтиб, хиргойи қилиб юраман. Таниш-билишларим никоҳ тўйларига таклиф қилиб, менга сўз беришса, асосан “Бунчалик камолот, айтчи, кимда бор”, “Истак” шеърларини ўқишдан чарчамайман.\n“Ади-бади ҳақида ривоят”идаги эр-хотин машмашаси ҳамда “Ривоят” шеърида адашиб қолган чол охир-оқибат уйига келиб кампиридан қўноқ сўрагани ҳақидаги ҳангомани оиламиз билан мириқиб ўқирдик. Устознинг шеърлари фалсафийми, ҳазил-мутойибами ёки бошқа мавзулардаги битиклари бўладими бари ўзгача бир завқ-шавқ билан ўқилади. Ҳаммасининг мағзи тўқ.\nҲар йили 21 март куни Абдулла акани таваллуд айёми билан табриклаш учун Дўрмонга йўл олардик. Энди эса йўлимиз иккита: аввал Дўрмонга, устоз хонадонига борамиз... Сўнгра... сўнгра... Чиғатой қабристонига йўл оламиз. 21 март – Абдулла Орипов таваллуд топган кун, Наврўзи айём куни...\nУлуғ устозимиздан бой ва ҳикматга тўла китоблар, қуйма шеърий сатрлар, ҳаёт, адабиёт, замон ва келажак ҳақидаги пурмаъно ўгитлар билан бирга, мана шундай ширин ва ибратли хотиралар ҳам мерос бўлиб қолди. Бу бебаҳо меросни асраб-авайлаш, ёшларимизга ўргатиш, тарғиб қилиш барчамизнинг бурчимиздир.\nФавқулодда вазиятлар вазирлиги “Муҳофаза+” журнали –“Вазият” газетаси бирлашган таҳририяти Бош муҳаррири.


«Туҳмат ва бўҳтонларга эътибор бермайман. 4 йилдан буён мен ҳақимда ёлғон тарқатишмоқда». Усмон Дембеле баёнот билан чиқди\nПайшанба, 20 Январ\n«Барселона» футболчиси Усмон Дембеле Каталония клуби билан шартномани узайтириш борасидаги гап-сўзларга жавоб қайтарди.\n«Мана 4 йилдирки мен ҳақимда нималар гапирилаётганни ўқиб бораман, аммо ҳеч қачон ўзимни ҳаттоки, оқлашга ҳам уринмаганман. Одамлар тўрт йилдирки мен ҳақимда ёлғон тарқатишади, мақсад битта – менга зарар етказиш. Аммо мен ҳеч бир танқид ва ёмон сўзларга жавоб қайтармаганман.\nБу хато бўлдими? Шубҳасиз. Бугундан бошлаб менга туҳмат қилмасликлари учун ҳам ўзим ҳақимдаги барча гап-сўзларга очиқ жавоб бермоқчиман. 24 ёшдаман, барча қатори менда ҳам хато ва камчиликлар бор. Қийин даврлар бўлди, жароҳатлар, коронавирусни бошдан кечирдим.\nҲаттоки машғулот ҳам ўтказмаганимда мураббий мени майдонга туширмоқчи эканлигини айтганида, доим рози бўлганман. Ҳар доим шундай бўлган, чунки бу футболга бўлган иштиёқимдир. Жаҳондаги энг яхши иш билан машғул бўлиш бобида менга нечоғлик омад кулиб боққанини жуда яхши англайман.\nБу борада мурожаат қилаётганимдан мақсадим аниқ – спорт лойиҳалардаги иштироким ҳақидаги хабарларни рад этаман. Мен ҳақида ёлғон тарқатаётганларни, мен ўзимга ишонгандек ишонадиган агентим номидан турли бўҳтонлар тарқатаётганларни қоралайман.\n«Барселона» билан амалдаги шартномам бор ва унга кўра мен тўлиқ клуб ва мураббий ихтиёридаман. Мухлислар, жамоадошларим учун ҳам ҳар доим майдонда боримни берганман ва шундай бўлиб қолади. Мен бировларни алдайдиганлардан эмасман ва менга нисбатан шантажларга ҳам берилмайман.\nХабарингиз бор, ҳозирда музокаралар давом этмоқда ва бу борада агентларим ишламоқда. Менинг вазифам – футбол ўйнаб, бундан мухлислар ва жамоадошларим билан бирга баҳра олиш. Энг асосийси, бор эътиборни ғалабаларга қаратиш керак. Ўзингиз ва яқинларингизни эҳтиёт қилинг», - дея ёзади Дембеле инстаграмдаги саҳифасида.\nАввалроқ, «Барселона» ижрочи-директори Матеу Алемани «Барса»га содиқ футболчилар керак, Усмонга жамоадан имкон қадар тезроқ кетиши лозимлигини айтдик», деганди. Жамоа бош мураббийи Хави эса Дембеле клубда қолиш учун ҳаракат қилмаётганини айтиб, уни «Атлетик»га қарши Испания кубоги доирасидаги учрашув қайдномасига киритмаган эди.\nФранциялик футболчи Ла Лига жорий мавсумида 6 ўйинда майдонга тушиб, 2та голли узатмага муаллифлик қилган.\nЭслатиб ўтамиз, Дембеле 2017 йилги мавсумда Каталония клубига «Боруссия»дан 105 миллион евро эвазига ўтганди.


ЎзА - Болажонлар вақти чоғ ўтмоқда\n06.07.2018 19:36 Чоп этиш версияси\nВилоят ҳокимлиги, вилоят касаба уюшмалари ташкилотлари бирлашмаси, прокуратураси, халқ таълими, адлия, ички ишлар, жисмоний тарбия ва спорт, маданият бошқармалари, Ўзбекистон ёшлар иттифоқи вилоят кенгаши ва бошқа ташкилотлар ҳамкорлигида оромгоҳларда ўқувчиларнинг мазмунли дам олиши, янги ўқув йилига пухта тайёргарлик кўриши учун барча шароит яратилган.\n"Китобхон болажон", "Асфальтдаги суратларда ҳаёт акси", "Ватанимни куйлайман", "Қувноқлар ва зукколар” каби танловлар, футбол, волейбол, енгил атлетика, сузиш, шахмат-шашка, стол тенниси бўйича спорт мусобақаларида ўқувчилар зўр иштиёқ билан иштирок этмоқда. “Инглиз тили”, “Рус тили”, “Ёш рассомлар”, “Ашула ва рақс”, “Саломатлик ва экология” тўгаракларига, турли спорт секцияларига малакали ўқитувчи ва мураббийлар жалб этилган.\nВилоят касаба уюшмалари ташкилотлари бирлашмаси тасарруфидаги “Сирдарё” болалар соғломлаштириш оромгоҳида биринчи босқичда 334 нафар ўқувчи ҳордиқ чиқарган бўлса, иккинчи босқичда 340 бола ёзги таътилни мароқли ўтказмоқда.\nМавсум бошлангунга қадар жорий таъмирдан чиқарилган оромгоҳда 400 ўринга мўлжалланган ошхона, маънавият хонаси, кутубхона, дам олиш хоналари замонавий жиҳозланган. Спорт майдончалари ва бассейн уларнинг жисмонан чиниқиши ва кўнгилдагидек дам олишига хизмат қилмоқда.\n– Ўғлим Усмонбекни оромгоҳга бу йил биринчи марта юбордик, шунинг учун ундан хабар олгани келдик, – дейди Оқолтин туманидан Муҳайё Раҳимова. – Тўғриси, оромгоҳда яратилган шароит ва қулайликлардан кўнглим тўлди. Гулистон шаҳар прокуратураси ва вилоят адлия бошқармаси ҳамкорлигида ўтказилган "Китобхон болажон" танловини ҳамда югуриш марафонини томоша қилдим. Барча болаларга ранг-баранг китоблар, музқаймоқ, ширинлик ва яхна ичимликлар совға қилинди. Буларни кўриб, ўзимнинг болалигим ёдимга тушди. У пайтлар бундай шароитлар қаёқда, дейсиз. Ўша даврларда оромгоҳга боришдан юрак безилларди. Қорнимиз тўймай, уйга озиб-тўзиб қайтардик. Бугун эса бари бошқача.\nОромгоҳ ошхонасига фақат гўшт, шакар, турли ширинликлар, ўсимлик ёғи ва ун маҳсулотлари сотиб олинар экан. Қолган барча маҳсулот оромгоҳнинг ўзидан чиқади. Сут, қатиқ, сариёғ дейсизми ёки полиз ва сабзавот маҳсулотлари, ҳатто турли ҳўл меваларгача оромгоҳнинг ўзида етиштирилади. Нон ва турли пишириқлар ҳам кичик нон цехида тайёрланади.\nОромгоҳ директори Мурод Аллаёровнинг айтишича, учинчи босқич учун 356 та йўлланма тарқатилган.\nФурқат Тошматов олган суратлар (ЎзА)


Путин: Россия бизнеси Европада тўсиқларга дуч келмоқда\n21 октябр 2021, Тошкент вақти: 09:59\nРоссия Бош вазири Владимир Путин Европа Россия фирмалари учун тўсиқлар яратаётганини баён қилди.\nГерманияга сафар қилаётган Путин Берлинда ўтказилган иқтисодий форумда чиқиш қилар экан, Россия фирмалари Европага сармоя ётқизишга иштиёқ кўрсатаётгани, бироқ кўпинча қаршиликка дуч келишини таъкидлади.\n- Россия капиталининг Европа бизнесига киришига йўл қўйилмаяпти, ҳолбуки бу ҳам иқтисодий, ҳам ижтимоий нуқтаи назардан Европанинг манфаатидадир. Мен сизга Европа концернлари акцияларини сотиб олиш истагида бўлган Россия тадбиркорлари сиёсий ва иқтисодий сабабларга кўра қаршиликка учрашига доир кўплаб мисолларни келтиришим мумкин.\nГермания Мудофаа вазири Карл-Теодор цу Гуттенберг айни анжуманда қилган чиқишида Путиннинг Россия-Европа ягона иқтисодий маконини яратишга оид “таклифи қизиқарли” экани, лекин “бу масала ҳар томонлама ўрганлиши лозимлигини” таъкидлади.\nИқтисодий форумда Германиянинг Volkswagen, Deutsche Bank ва Siemens каби йирик корпорация вакиллари иштирок этди.\nПутин бугун Германия Канцлери Ангела Меркел билан учрашади. Музокаралар чоғида Германияга қарашли E.ON Ruhrgas ширкатининг Газпром ширкатидаги 4,5 миллиард АҚШ долларига тенг улушига оид масала ҳам муҳокама қилинади.


Бўлим: ОСИЁ » Саралаш турнирлари » ЖЧ саралаш\nГуруҳдошимиз ва асосий рақибимиз ҳисобланган Саудия Арабистони сафарда Яманга қарши дуранг - 2:2 ўйнабди. Бу, кўп жиҳатдан, терма жамоамиз фойдасига бўлди. Тўғри, максимум ҳисоблаганда биз уч очко йўқотгандик. Шу шароитимизда араблар икки очко йўқотишди.\nСингапур-Яман ўйинини кўргандим. Яманликлар савия борасида кучли эмас, ўртамиёна. Сингапур дарвозасига ҳимоядаги хатолар сабаб тўп уришганди (иккинчи тўп урилгандаги хатони бизнинг биринчи лигадаги ҳимоячилар ҳам қилмайди). Айтмоқчи бўлганим, гуруҳдаги вазият - уй ва сафар ўйинларидан келиб чиқиб - анча тенглашди. Октябрдаги ўйинлар кўп нарсага ойдинлик киритади.\nСавия борасида, кимгадир эриш туюлиши мумкин, барибир терма жамоамиз гуруҳдаги барча рақиблардан устун. Фақат бир нарса - мураббий тактик схемалар билан футболчиларимизнинг майдондаги ишини енгиллаштириб бера олса бўлди. Шу кунгача бўлган ўйинларда биз мураббийнинг имзосини эмас, футболчиларимизнинг "классини" кўрдик, холос. Аслида, Абрамов ёки Қосимовнинг, 2007-йилдаги Инилеевнинг жамоалари ҳам янгича усулда ўйнай олишини кўрсатган эди. Купер қилолмаган ишни Рўзиқул Бердиев ёки Миржалол Қосимов бемалол уддалай олиши мумкин эди. Бу ёғи энди эҳтимоллар назарияси.\nОктябрни кутамиз. Яхшиликка бўлсин.\nКиритилган сана: 11.09.2019 21:42.\nЎқилди: 7968 марта.\nБилдирилган фикрлар: 14 та.


ЕИ делегацияси Тошкент учун оғриқли масалаларни кўтарди\nЎтган ҳафта охирида Тошкентга келган Европа Иттифоқи делегацияси тузилманинг Марказий Осиёга оид янги стратегиясида белгиланган масалаларни муҳокама этгани маълум қилиняпти.\nПортугалиянинг Москвадаги ва бир вақтнинг ўзида Тошкентдаги элчиси ва айни пайтда ЕИнинг амалдаги раиси бўлмиш Португалиянинг Марказий Осиё масалалари бўйича мувофиқлаштирувчиси Мануэл Марсело Монтейро Курто бошчилигидаги делегациянинг Тошкентга ташрифи 13-14 сентябрь кунлари бўлиб ўтди.\nЕИнинг Марказий Осиё бўйича махсус вакили Пьер Морел ташриф доирасида Ўзбекистоннинг бир қанча расмийлари билан учрашувлар ўтказилганини билдирди.\n“Ташриф дастуримиз ўта қизғин бўлди. Биз Ўзбекистон ташқи ишлар вазири, унинг биринчи ўринбосари, адлия вазири, ички ишлар вазири, хавфсизлик кенгаши котиби ва бош вазир билан учрашдик. Хуллас, бу ташриф ўта мазмунли бўлди, десак бўлади. Унда ЕИ ва Ўзбекистон муносабатларининг барча жиҳатлари муҳокама қилинди”, - деди Пьер Морел.\nБироқ у “муносабатлардаги барча жиҳатлар” айнан қайси масалалардан иборат бўлгани ва қилинган хулосалар ҳақида изоҳ беришни лозим топмади.\nПортугалиянинг ЕИдаги раислиги матбуот вакили Клара Борья эса Тошкентга борган делегация Ўзбекистон ҳукумати билан ЕИнинг Марказий Осиё бўйича янги старетгиясини муҳокама қилганини айтди.\n“Тошкентга қилинган бу ташриф ЕИнинг Марказий Осиё бўйича янги стратегияси билан боғлиқ бўлди. Хабарингиз бор, ЕИга Германия раислик қилган даврда қабул қилинган стратегияни жорий этиш Португалия раислигига қолди. Мазкур стратегияни жорий этиш мақсадида ЕИ учлиги, яъни жорий раис давлат, ташқи сиёсат ва хавфсизлик масалалари бўйича комиссарлик ҳамда ташқи алоқалар комиссарлиги вакилларидан иборат делегация Марказий Осиёнинг бошқа давлатларига ҳам боради”, - деди Борья хоним.\nГерманиянинг ЕИга раислиги даврида қабул қилинган стратегияда Марказий Осиё давлатлари, хусусан, Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари муаммосига етарли эътибор берилмагани инсон ҳуқуқлари ташкилотлари томонидан кескин танқид қилинган.\nАндижон воқеаларидан кейин ЕИ Ўзбекистонга нисбатан санкциялар жорий қилган эди. Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари вазияти яхши томонга ўзгармаётгани боис, жазо чоралари ҳамон кучда қоляпти.\nКлара Борья ЕИ янги стратегиясининг жорий қилинишида, айниқса, Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари вазиятига эътибор қаратилишини таъкидлади.\n“Ўзбекистонга нисбатан жорий этилган санкциялар май ойида яна кучда қолдирилди ва октябрда, яъни Португалия раислиги даврида қайта кўриб чиқилади ва албатта, Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари вазияти таҳлилидан келиб чиқиб қарор қилинади. Португалия учун инсон ҳуқуқлари масаласи жуда муҳим ва Ўзбекистондек давлат билан муносабатларимизнинг муҳим жиҳати ҳамдир”, - деди Португалия расмийси.\nЕИ делегациясининг Тошкентга ташрифини Ўзбекистон матбуоти деярли ёритгани йўқ. Фақатгина Ўзбекистон Ички ишлар вазирлигига тегишли “Постда” газетаси элчи Мануэл Марсело Монтейро Курто ички ишлар вазири Баҳодир Матлубов билан учрашуви ҳақида хабар берди, холос.\nЎзбекистонлик мустақил кузатувчи ва собиқ дипломат Тошпўлат Йўлдошев ҳукуматдаги ишончли манбаларга таяниб, маҳаллий матбуот бу ташриф ҳақида оғиз очмаганига музокараларда Тошкент учун оғриқли масалалар кўтарилгани сабаб бўлганини билдирди.\n“Айнан шунинг учун ҳам ЕИ вакиллари бош вазир, ташқи ишлар вазири ва ҳукуматнинг бошқа мулозимлари билан учрашганига қарамай, расмий матбуот бу ҳақда лом-мим деяётгани йўқ”, - деди Тошпўлат Йўлдошев.


Инсоният юлдузлари (Абодила)\n2 йил аввал 1599 siyrat.uz\nИнсоният юлдузлари туркум мақолаларимизнинг учинчи қисмида “ал-Абодила ал-Арбаъа” номи билан юритиладиган тўртта машҳур Абдуллоҳ исмли фақиҳ, муҳаддис саҳобалар ҳақида қисқача тўхталиб ўтишни лозим деб билдик.\nМаълумки, саҳобалар ичида 300 га яқин Абдуллоҳ исмли саҳобалар бўлган. Уларнинг ичида муфаққиҳ уламоларимиз эътироф этган тўрт нафар Абдуллоҳ исмли саҳоба алоҳида тилга олинади. Улар:\n1. Абдуллоҳ ибн Зубайр розияллоҳу анҳу\n2. Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳу\n3. Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу\n4. Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу\nМуҳаддис уламоларимиз эса ўз китобларида “Абодила”ларнинг охиргиси сифатида Абдуллоҳ ибн Масъуднинг ўрнига Абдуллоҳ ибн Амр ибн Осс розияллоҳу анҳуни зикр қиладилар.\nБу зотларнинг “Абодила” деб танилишларига асос бўлган ва уларни ажратиб турадиган жиҳатларидан бири уларнинг бошқа саҳобалардан кўпроқ яшаганларидир. Бу саҳобаларнинг ҳаммалари Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида ёш йигит бўлганлар. Ушбу саҳобалар жуда илмли, маърифатли бўлганлари учун, мусулмонлар оммасининг уларга ҳожатлари тушиб, олдиларига бориб, кўп фатволарни сўраганлар. Мана шу билан улар шуҳрат топганлар. Агар улар бир фиқҳий масала юзасидан бир ҳил ҳукм қилган бўлсалар, “Бу – абодиланинг қавли”, деб айтилар эди. Келинг, энди ушбу саҳобаларнинг сифатлари билан яқиндан танишайлик:\nАбдуллоҳ ибн Зубайр розияллоҳу анҳу. Бу киши Мадинада ҳижрат қилинганидан кейин мусулмонлар орасида туғилган илк ўғил бола ҳисобланадилар. Абдуллоҳ ибн Зубайр розияллоҳу анҳу туғилишларидан олдин яхудийлар – “Муҳожирларни сеҳрладик, энди улар фарзанд кўришолмайди” деб фитна қўзғатмоқчи бўлиб юришганди. Абдуллоҳ ибн Зубайр розиялллоҳу анҳу туғилганларидан кейин яхудийларни ёлғани фош бўлди. Бу хабарни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эшитиб хурсанд бўлдилар ва чақалоқнинг хаққига дуо қилдилар.\nАбдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу. Бу зот ҳижратнинг ўнинчи йили туғилганлар. Илмлари ниҳоятда ўткир, серқирра ва кўп бўлгани сабабли “Илм денгизи” номини олганлар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бу кишининг ҳаққига “Эй Аллоҳим, уни динда фақиҳ қилиб қўйгин ва таъвилни ато қилгин” деб дуо қилардилар. Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу фақиҳ бўлишлари баробарида етук муҳаддис ҳам бўлганлар.\nАбдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳу. Бу саҳобий ёшликларидан илмга ўч эдилар ва кўп нарсани билардилар. У киши ўзларининг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қилган барча каттаю кичик ишларига ўта дақиқлик ила эргашишлари билан шуҳрат қозонган саҳобийдирлар. У киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан нимани кўрган ёки эшитган бўлсалар, ўша ишни худди эшитганларидек ёки кўрганларидек адо этишга қаттиқ тиришар эдилар.\nАбдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ҳеч ҳам ажрамай ҳизматларини қилиб юрган саҳобий. Аллоҳ таоло Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳуга мислсиз илм ато қилди. У киши Ислом умматининг фақиҳи бўлдилар. Шунингдек, у киши Ислом уммати қориларининг пешвоси эдилар. Аллоҳ таоло Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳуга Исломнинг дастлабки йилларидаёқ Қуъони Каримни биринчи бўлиб мушрикларга баралла ўқиган инсон мартабасини берган бўлса, кейинчалик Ўз каломини энг яхши тиловат қиладиган ва маъноларини яхши биладиган шахслардан қилди.\nАбдуллоҳ ибн Амр ибн Осс розияллоҳу анҳу. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мажлисларига қатнашишни ҳеч ҳам канда қилмаган саҳобалардан. У киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳар бир сўзларини ёзиб, ёдлаб юрардилар. Абдуллоҳ ибн Амр ибн Осс розияллоҳу анҳу саҳобалар орасида ўзларининг илмий салоҳиятлари, тақволари, ибодатлари ва саҳоватлари билан танилганлар.\n“Кўкалдош” ўрта махсус ислом билим юрти 3-курс талабаси Тошматов Каримуллоҳ\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг кулган ва табассум қилган ҳолатлари