Акмал Саййид. Қавмдошлар (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиАкмал Саййид (1962)Акмал Саййид. Қавмдошлар (ҳикоя)\nБугун ҳам одатдагидай бошланди…\nАввалига қушларнинг чағир-чуғури бутун касалхонани бошга кўтарган бўлса, ҳаял ўтмай, улкан хум ичига тушиб қолганингдай жимлик ҳукмрон бўлади. Тепада лак-лак қушларнинг тинмай чарх уриб айланаётгани-ю улардан пастроқда етишиб олиш илинжида бошқаларининг баландлаётганини кўриб, беихтиёр ҳаяжонга тушасан. Албатта, пастдагиларнинг ортда қолмасликлари учун бўлса керак, тепадагилари уларга гўё таҳдид ҳам солаётганини кўрасан баъзан. Дарахт қўналғаларида қолган қушлар эса дам ўтмай, учиш тараддудига тушади. Уларнинг бу ҳолати чўл тўзонининг гирдоб ҳосил қилишига ўхшайди. Гўё улкан сим чамбарак ҳавода пайдо бўлади-да, охирги тортилмай қолган сим учларини ҳам қўшиб олиб кетади. Ёки уларнинг барчаси бир ип, бир ришта бўйлаб боғланиб қолгану ипнинг учини шундоқ тортсангиз охирги тутами олдингизга йиғилиб келадигандай туюлади.\nМен ётган палатанинг дераза орти ҳар гал эртаю кеч шундай “қуш бозор”га айланади. Бозор бўлганда ҳам чинакам “бозор”. Буни бир мавсум, деса ҳам бўлади. Уч қаватли корпус билан бўйлашай-бўйлашай деб қолган мирзатеракларда қуёш ботиши билан тўда-тўда қарғалар пайдо бўлади. Уларнинг учиб келиши бир майдон ваҳима билан бошланади-да, то дарахтларга ўрнашгунлари қадар бир муддат тинмайди. Назар солсангиз, дунёнинг бор ваҳимаси-ю, асъасаси шу ерда дейсиз. Шунақа ғала-ғовур, чағур-чуғурга айланадики, асти қўяверасиз. Бу ҳолат ҳар қандай хаёлпарастман, деганнинг ҳам хаёлини тўзғитиб, диққатини ўзига тортмасдан қолмайди. Агар айтиш жоиз, десангиз, осмон ўпар мирзатераклар, чинорлар-да бу ғала-ғовурдан безордек туюлади менга.\nДарахт учларига жойлашиб олмиш қанотлилар, бир қараганда, ажабтовур манзара касб этади. Касалхона ҳовлисидаги терак, қайрағоч, чинор ва бошқа дов-дарахт шохлари ёппасига қоп-қора бўёқлар билан чаплангандай, худди нўноқ мусаввирнинг илк асарлари кўргазмасига ўхшаб кетади. Аммо бу кўргазма ўзининг “жонлилиги”, табиийлиги ва яна нимаси биландир кишига завқ бағишлайди. Тирик кўргазма! Лекин ҳали дарахт шохларида омонатгина осилиб турган ва ёмғирлардан, кузак шамолларидан омон қолган яккам-дуккам муваққат барглар бу бўёқларга негадир, мос келмасди. Мен-ку рассом эмасман, мабодо рассом бўлганимда ҳам мана шу ажабтовур манзарани, барибир, мўйқалам ёрдамида тасвирлаган бўлардим. Билмадим, нима учун? Балки бундай манзарани ҳеч қаердан излаб ҳам, буюртма қилиб ҳам тополмасман…\nҚарғаларнинг сўфи азон урмай, “гурр” этиб осмону фалакка ғойиб бўлиши-ю, оқшом чоғи қайтиб келиши, бутун бошли полкнинг эрталаб, тонг азондан қўшиқ айтиб казармадан чиқиб кетишию ва кеч арафаси тағин баралла куйлашган кўйи кириб келишига жуда-жуда ўхшайди. Яна ўхшашликни қарангки, тонг ғира-ширасида бирорта ҳам аскар казармада қолмай, тўлиқ машғулотларга чиқиб кетганидай, бу ерда қарғаларнинг ҳам бирортаси дарахт шохларида, яъни қўноқларида қолмасдан учиб кетиши – ҳайратомуз ўхшашлик! Аммо бир ўхшамайдиган томони борки, у ҳам бўлса, қарғалар қўналғаларида бирорта ҳам навбатчи қолдирмайди, қолдирса ҳам узоқ туриб қолмайди, одатдагидек, яна биродарларининг ортидан ғойиб бўлади. Табиийки, боя эслатиб ўтганимиз, битта яримта-ялқов, танбал ва ишёқмасларини ҳисобга олмаса, албатта. Яна бир гап, уларнинг “гурр” этиб кўтарилиши аскарларникидек бир саф бўлиб эмас, балки пала-партиш ва тўс-тўполон.\nБугун ҳам худди шундай кечди. Тонг ғира-ширасида касалхона ҳовлисини чорак соатча бошларига кўтаришди-ю, сўнг турли томонларга бош олиб кетдилар. Ҳовли саҳни ва дов-дарахт шохлари одатдагича, сув қуйгандек жим-жит бўлди-қолди. Ташқарида кузак шамоллари сарғайган барглар шитирлатиб кезинар, яп-яланғоч мирзатераклар, чинорлар сўппайиб туришарди.\nТашқаридан кўз узолмайман. Кузак шамоллари уйган ва уват кунжакларига тиқиб ташланган ўша сарғайган баргларга тикиламану, узоқ хаёлларга ботаман. Бир воқеа ёдимга тушди…\nЎша куни каллайи саҳарлаб қушлар қўноқларини тарк этар маҳал, яна улар бутун касалхонани бошларига кўтардилар-да, кейин одатдагидек, аллақаёқларга ғойиб бўлишди. Ҳаммаёқ бирдан тинчиди-қолди. Аммо бироздан сўнг, пастда ўн-ўн бештача қарғаларнинг фавқулодда тўс-тўполони бошланди. Улар ўз биродарларидан бирини ўртага олиб, роса чўқилаётган эдилар. Аввал кўзларимга ишонмадим. Наҳотки, ўз қавмдошини ўзлари ўлдираётган бўлсалар? Унинг гуноҳи нима? Ёки, бу зўрликнинг ожизлик устидан тантанасими? Йўқ, эшитганим бор. Айтишларича, бундай тўдани санитар қушлар, ҳам дейишади. Санитар қушлар ораларида касал бўлиб қолган ўз қавмларини ўзлари ўлдиради. Сабабки, бутун қавм ўртасида касаллик тарқаб кетмасин. Бу ақида қанчалик тўғри бўлмасин, барибир, у бир қавм аъзоси-ку, у ўз биродари-ку, у ожиздир, нотавондир, у ҳам яшашни истайди, деган ола-қуроқ ўйлар бошимда ғуж айланаверади, айланаверади.\nБечора ўртага олаётган қушлардан анча кичик кўринса ҳам, ўз жонини сақламоқ учун жонҳолатда қарши турар, гоҳ тўдадан чиқиб қочишга уринар, гоҳ майиб бўлиб қолган иккала қанотини зўрға ерга судраб учишга чоғланар, аммо шафқатсиз тўда уни ҳеч қаёққа қўйиб юбормас, аксинча, ўртага олиб, баттар патларини юлқиб-юлқиб тортишар, абгор қилар эдилар. У бўлса, атрофдаги хазонлар остига ўзини яширишга уринар, оломон тўда эса уюм-уюм хазонларни атрофга телбавор сочар ва ўша уюмлар остидан уни топиб олар, қолаверса, дарахт шохларида диққат билан, муттассил кузатиб турган қолган қарғалар вақт ўтказмай, бечоранинг устига мўру малахдай ёпирилиб, яна чўқилашни давом эттирар, у эса бошқа қочадиган жой тополмай, охир мажолсиз ва иложсиз ўзини уларга мутлоқ топшириб қўйишга мажбур бўларди. Қарангки, бироздан сўнг, қарғалар ҳар томонга тарқалишди. Кўпчилиги яна дарахтлар тепасида қўним топдилар. Жабрдийда эса, хазонларга қоришиб, қимир этмай ётарди. Аммо сал ўтмай, унга қайта жон киргандай, бир-икки силкинди-да, бедана юриш қилиб, иккала қанотини ҳам судраб, дуч келган томонга қоча бошлади. Тепадан бу ҳолатни кузатиб турган ўша қарғалар яна бало-қазодай ёпирилдилар. Бу дафъа узоқ жанг бўлди. У курашдан ҳам, қаршилик кўрсатишдан ҳам ва яшашдан ҳам бутунлай чарчаган, умид узган эди. Қутурган тўда ичида фақат унинг қонталаш ва лойга қоришган танасигина аҳён-аҳён кўриниб қолар, абгор танани яна тўданинг бирор аъзоси зарб билан тортиб кетар, аксар ҳолларда эса иложсиз тана қутурган тўданинг оёқлари остига тушиб қоларди.\nМен унинг олдига қандай етиб келдим, буни билмайман. Учинчи қаватдан то пастки зиналарга тушиб, улар олдига етиб келгунимга қадар бечоранинг жони узилиб бўлган эди. Қўлимга дуч келган нарсани олиб, жон аччиғида тўдани ҳайдаган, уни халос этган бўлдиму, лекин, барибир, кечиккан эдим. Унинг афт-ангорини кўриб ҳам, таниб ҳам бўлмасди. Боши, танасининг юлинмаган жойи қолмаган. Атрофда эса бечоранинг патлари тўзиб қолган, ер гўё отлар кўпкари чопгандай, қушларнинг темиртак панжалари остида роса шудгорланган. Мана шу шудгор ичида эса унинг жажжигина жасади тупроққа қоришиб ётарди. Кўзлари ўйилган, оёқлари синган, қанотлари ёзиқ бир ҳолатда…\nҲаётда ҳали яшаши учун жон ҳолатда интилаётган, ҳамон ўзини у ёқдан бу ёққа уриб, азоблар қуршовида қолган танасини қутқазмоқ азмида бўлган қарға бугун ўз қавмдошлари орасида йўқ. Балки унинг чўқилган кўзлари дастлаб, атрофга сўнгги марта нажот истаб қараркан, фавқулодда менга кўзи тушган бўлса ҳам ажабмас. “Мени бу ёвузлар қўлидан қутқаз», дея охирги марта илтижоси, умиди балки мен бўлгандирман?\nМен эса, уни тақдир ҳукмидан қутқазолмадим! Нима, ўшанда қўрққан эдимми? Нимадан? Кимдан? Йўқ, ундаймас, улгуролмадим, холос. Дастлаб, нима бўлаётганига ақлим етмай турди… кейин эса…кеч…\nЭшик аста очилиб, енгил қадам товушлари хаёлимни бўлди.\n– Ассалому алайкум, яхшимисиз? – деди навбатчи ҳамшира. Сўнг қўшиб қўйди: – Мана бу кечки дориларингиз, ичишингиз мумкин.\nМен дераза олдидан қайтганимда у аллақачон кетиб бўлган эди.\nҚирралари емирилиб, эшик зулфи, ошиқ-мошиқларидан хиёл ажраб, бир ёнга оғиб қолган ва анча ранги унниқиб бўлган тумбочка устидаги кафтдеккина қоғоз парчасида икки дона дори ётарди: бири перецитам, иккинчиси эса ценнаризин. Ҳапдорилардан бирини, гарчи кўнглим тусамай, ичдим-да, қайтиб симлари деярли полга тегай-тегай, деб қолган каравотга чўкдим.\nАйтганча, ҳозир қушлар қаерларда экан? Ажабо, улар ҳам одам боласидай эрталаб уйидан чиқиб кетадилар-да, яна кечқурун кун ботиш арафасида таниш қўноғига қайтиб келадилар. Боз устига, ўз йўлларидан адашмай келишади. Ахир бошқа қўноққа бориб қолишлари ҳам мумкин-ку? Уларнинг шовқин-сурони-ю, чуғур-чуғурларида ҳам қандайдир маъно мужассам.\nҚизиқ, ана пастда беш-олтитача қарға бир қарғани илк бор учирма қилмоқ учун куймаланишмоқда чоғи. У қанотларини кенг ёзмоқ бўлади-да, уч-тўрт газ юқорига нари учиб кўради. Ёнидагилари у қўнган жойгача югургилаб боришади-да, гўё бир нималар деётгандай “қағ-қағ”, “қағ-қағ” дея бир-бирларига ёпирилиб, уни “гурра” ўртага олишади. Бу гал у анча жойгача учиб борди. Қавмдошлар эса уни изма-из таъқиб этмоқдан ўзларини тиймасдилар. Шу алфозда қушлар галаси кўздан ғойиб бўлишди. Энг қизиғи бумас, энг қизиғи, қушча ўз қавмлари томонидан нобуд қилинган ўша қушга жуда-жуда ўхшаб кетарди. Кўрсангиз, уни сиз ҳам иккиланмай, ўша қушча ўлмай қолган экан-да, дейишингиз тайин эди. Ранги ҳам, туси ҳам, қанотлари ҳам бир хил… Аммо жуссаси ўша қушга қараганда кичикроқ, холос! Чиндан ҳам у қайтиб келган бўлса-я? Негадир унинг ўлмай қолишини жуда-жуда истайман. Унинг ўлмаслиги учун қўлимдан нима келса, шуни қилардим!\nЎйлаб қоласан киши, наҳотки, инсоний хислатларга хос бўлган бундайин аъмол қушларга ҳам хос бўлса? Инсон боласи ҳали англаб етмаган ўзга бир хилқат ҳам бор эканки, мен тушунмаган нарсани қушлар тушунса? Қушларчалик ақлим етмаса? Эртадан кечгача вағир-вуғур қилишиб қўноқларидан чиқиб кетишлари, яна кечқурун вағир-вуғур билан қайтиб келишларининг маъноси нима? Тўғри, олам – мукаммал. Биз тушунган нарсани улар билмайдилар, улар тушунган нарсани биз билмаймиз. Ҳали биз билмаган ёки тўла англаб етмаган қанча-қанча сиру синоатлар бор эканки, уларнинг пою-поёнига етиб бўлса? Қушларнинг бир-бирларига нечоғлик биродар, бир қавм ёки биродаркушлиги орасидаги фарқ қанчалик яқин бўлмасин, биз одамлар орасидаги яхшилик ва ёмонлик, ҳавас ва ҳасад, меҳр-оқибат ва биродаркушлик орасидаги фарқ ҳам унчалик катта эмас. Нега шундай?\nОқшом сукунати яна бутун касалхона бўйлаб аста-секин ёйила бошлади. Энг баланд жойларда, қуёшни илк бора қарши оладиган азим теракларнинг учларида осилиб қолган сўнгги қизиллик ҳам тамом йўқолди. Сокин оқшом ҳаловатидан баҳра олишни истаган айрим беморлар бирин-кетин йўлаклар узра узун-қисқа бўлиб кўрина бошладилар. Улар бепарво қушлар қўноқлари остидан ўтиб йўлакка чиқадилар. Нари борса, қушларга бир қараб қўядилар, холос! Зотан, бу сукунат узоққа чўзилмади. Ҳар галгидай, осмону фалакдан қушлар галаси пайдо бўлади-да, яна бутун касалхона бўйлаб чағур-чуғур қўнади. Яна мен ётган касалхона корпусига бўйлашай-бўйлашай деб қолган дарахтлар, кўз олдимда нўноқ мусаввирнинг қоп-қора бўёқлар билан чапланган илк асари каби ажиб манзара касб эта бошлайди.\nДилим оқшом рутубати каби яна хуфтон тортади.\nМен дераза олдидан нари кетман…\nЎз қавмлари орасида омонлик ва атрофдан нажот истаб, қутурган тўдага қаршилик кўрсатаётган ҳамда сўнгги дамларда жон таслим қилаётган ўша қушча кўз олдимдан ҳеч нари кетмайди. У ҳаётга келиб нима кўрди? Наҳотки уни ўлдириш шунчалик керак бўлса? Ўзи, нега у қушлар қавми орасига сиғмади?\nЕчими топилмас жумбоқлар асирига айланиб оҳиста ўрнимга чўзиламан…\n← Аввалги Аввалги Болтабой Бекматов (1958)\nКейинги → Кейинги: Ҳилола Исматова (1974)


Шимолий Корея ядровий қурол синови ўтказди\nШимолий Корея бугун ер ости ядровий қурол синовининг муваффақиятли амалга оширганини эълон қилди.\nШимолий Корея ахборот агентликларининг билдиришича, мамлакатнинг мудофаа имкониятларини ошириш мақсадида ушбу ядровий қурол синови амалга оширилган.\nЯдровий қурол синови ўтказилганини расман тасдиқлаган Россия Мудофаа вазирлиги портлаш кучи 10-20 килотонна оралиғида бўлганини маълум қилди.\nҚўшни Жанубий Кореяда эса мамлакат президенти Ли Мён Бак вазиятни муҳокама қилиш мақсадида фавқулодда мажлис ўтказди.\nАҚШ президенти Барак Обама Шимолий Корея ҳаракатлари жаҳон барқарорлигига тахдид эканини таъкидлаб, халқаро ҳамжамиятни Пхеньянга қарши кескин чоралар қўллашга чақирди.\nЯпония ва Россия эса БМТга мурожаат қилиб шошилинч тарзда Хавфсизлик кенгаши йиғини ўтказишга ундади.


Сомерсет МОЭМ (1874–1965) Ҳикоялар – Jahon adabiyoti\nМашҳур инглиз адиби Уильям Сомерсет Моэм ўзбек китобхонларига ўзининг “Ой ва чақа”,“Театр” романлари, “Ёмғир” номли ҳикоялар тўплами ва бошқа асарлари билан яхши таниш. У қисқа насрий жанрлар, хусусан, ҳикоялар ёзиш борасида ниҳоятда моҳир бўлган. Ҳукмингизга адибнинг энг сара ҳикояларидан бир туркуми илк бора тақдим этилмоқда.\nУнинг нақадар эътиборли ва нуфузли шахс эканлиги ҳаммадан ҳам кўра ўзига яхши аён эди. Бинобарин, у кимсан – Англияга қарашли қудратли фирманинг бутун Хитойдаги энг йирик шохобчасида биринчи раҳбар эди. Қолаверса, бу каби обрў ва мансаб пиллапояларига фақат ва фақат ўз иқтидори, қобилияти орқали эришди. Мана, ҳозир, шу топда у бундан ўттиз йиллар муқаддам илк бор Хитойга кетган пайтлари, ҳали она сути оғзидан кетмаган ўсмир – клерк бўлган чоғларини мийиғида кулимсираб эсга олди.\nУнинг хотирасида ўзи туғилиб ўсган, қизил ғиштдан қурилган кичкинагина, ота-онасининг камтарона уйи қад ростлади. Уларнинг уйи шаҳарнинг Барнс деб аталгувчи мавзесида, худди ўзлариники каби ғиштин иморатларнинг узун қаторида турарди. Гарчи бу мавзедагилар шаҳарнинг асилзодалари яшайдиган ҳудудлари билан беллашишга ҳарчанд чиранишмасин, барибир, бундаги иморатлар марказдагилардек маҳобатли ва кўркам салобат касб эта олмас, алланечук файзсиз ва зерикарли бўлиб туюлаверарди.\nУ ўша болаликдаги уйларини ҳозирги дабдабали мармар кошонаси билан хаёлан таққослади: ҳозирги уйи бир нечта марта кенг ва ёруғ айвонга, яна ўн чоғли каттагина хоналарга эга бўлиб, хоналарининг баъзиларида фирма идоралари фаолият юритса, бошқалари унга шахсий қароргоҳ бўлиб хизмат қиларди. Хаёлан бўлса-да, қилинган бу муқояса унда такаббурона бир истеҳзони уйғотди.\nҲа, ўшандан буён қанча сувлар оқиб ўтмади, дейсиз… У ўзининг коллеждаги ўқишидан қайтгач (дарвоқе, бу авлиё Павел номидаги коллеж эди), отаси, онаси ҳамда икки синглиси билан бақамти дастурхон теграсида ўтириб қилинадиган тўйимли кечки овқатдан кейинги чойхўрликларини хотирлади. Ўшанда уларнинг чой дастурхонида, албатта, бир бўлак молнинг биқин гўштидан тайёрланадиган яхна овқат бўларди, ундан ташқари – нон, сариёғ… албатта, сариёғдан қисинишмасди… уни хоҳлаганча тановул қилиш мумкин эди; чойга сутни ҳам аяб ўтиришмасди. Энди-чи, у мутлақо бошқача тушликларга ўрганган. Тушлик олдидан у ҳамиша кийимларини алмаштиради. Ёлғиз ўзи тамадди қиладими, ёки меҳмонлари билан биргами, бундан қатъи назар, доим унинг дастурхони атрофида учта хизматкор парвона. Уларнинг ичидаги “Биринчи рақамли” хизматкор ўз хўжайинининг барча соҳадаги диди ва таъбини мукаммал ўрганган, шу боисдан у хўжалик юритиш борасидаги майда-чуйда ишларга ортиқча бош суқиб ўтирмасди. У жуда мириқиб, иштаҳа билан овқатланишни хуш кўрарди, унинг дастурхонига тушликка ҳамиша аччиқ газаклар, шўрва, балиқ, сабзавотлар, қовурдоқ, кетидан ширинлик тортишарди. Бас, шундай бўлгач, у агар ўзи истаб қолса, хоҳлаган пайтда, ҳатто тушликни дастурхонга келтириш пайтида ҳам бирортасини бемалол меҳмонга таклиф қилиши мумкин эди. У турли тансиқ таомлардан лаззатланишни, чин маънода роҳатланишни хуш кўрарди. У ўзича “нега энди мен ўзим ёлғиз овқатланганимда, меҳмондорчилик вақтидагидек еб-ичмаслигим керак экан?” – деган фикрда эди.\nҲа, чиндан ҳам у мансабу мартаба борасида ажойиб ютуқларга эришди. Шу важдан ҳам ўз ватанига қайтишни у қадар хоҳламасди. Англияда бўлмаганига ҳам ўн йиллардан ошиб кетди; меҳнат таътилларини одатда ўзининг Хитой соҳилларида орттирган эски дўстларини, ҳамкасбларини учратиб қолиш эҳтимоли мутлақо бўлмаган Япониядами ёки Ванкувердами ўтказарди. Айни пайтда ота-онаси нима билан машғул эканликлари ҳам унга қоронғи.\nСингиллари ҳам аллақачон ўз доирасидаги кишиларга турмушга чиқиб кетишган, уларнинг эрлари ҳам, фарзандлари ҳам турли идораларда оддий хизматчи-клерк даражасида фаолият юритишарди. Унинг бу одамлар билан ҳеч бир умумий жиҳатлари йўқлигидан, улар билан мулоқот қилишни ўзи учун мутлақо зерикарли иш деб биларди. У яқинлари билан қариндошлик муносабатларини, фақат Рождество байрами арафасида уларга бир-икки кийимлик чиройлик ипак матоми, ёки бўлмасам, нозик қилиб қўлда тўқилган аломат тарздаги кашталарними ҳадя этиш, ёхуд бир катта қутидаги чойни юбориш орқали сақлаб турарди. Уни албатта, мутлақо хасис деб ҳам бўлмасди, илло, у онаси тириклигида мунтазам равишда волидасига моддий кўмак бериб келди.\nБироқ, нафақага чиқиш вақти етиб, энди шунча қилган хизматларининг роҳатини кўриш муддати етганида ҳам, Англияга қайтиши ҳақидаги фикр унинг хаёлига келмаганди. Зеро, жуда кўп танишлари шундай йўл тутганида, барисининг ишлари чаппасига кетиб, охири вой бўлганидан у хабардор эди. У ўзига Шанхайдан, турли от пойгалари бот-бот ўтказилиб тургувчи ипподромга яқинроқ жойдан ихчамроқ бир уйни сотиб олишни режалаштириб қўйганди. Ана шундай қилган тақдирда, ўзи севган бридж, гольф каби эрмаклари, қолаверса, зотдор тулпорлари-ю, понилари унинг қолган умрини роҳат-фароғатда ўтказиши учун асқотиши тайин, деб ўйларди.\nАфсуски, унинг ҳали-бери ҳордиққа чиқиш имконияти йўқ. Чунки, орадан беш-олти йил ўтгач, унинг раҳбари Хиггинс ўз ватанига жўнаб кетади, шунда у ўз-ўзидан Шанхайдаги шохобчанинг биринчи раҳбарига айланиши керак. Ҳозирча у ўзининг эгаллаб турган мавқеидан рози – бу ерда истаганча пул топиши, жамғариши, ҳаётдан тўйгунича баҳра олиши мумкин, эртага – Шанхайга кўчиб ўтгундек бўлса, бундай имкониятлар қаёқда дейсиз…\nУнинг ҳозирги пайтдаги яшаш жойининг яна бир устувор жиҳати бўлиб, у бу ерда округдаги энг биринчи шахс – яъни тайпан ҳисобланарди. Тайпаннинг гапи эса – бу ерликлар учун қонун мақомида. Ҳатто давлат консули ҳам у билан ҳисоблашиб муомала қилар, дўстона муносабатларини бузиб қўйишдан чўчиб, унинг раъйига қараб иш тутарди. Бир гал нимадир сабаб билан унинг фикри консулнинг айтган гапларига мос келмай қолди, шунда ҳам у эмас, айнан консул ўз фикридан қайтиб, унинг олдида тилёғламалик билан думини ликиллатишга мажбур бўлганди-ку. У ҳозир ҳам ўша воқеани эсларкан, беихтиёр ғазабнок бир алпозда пастки жағини олдинга чиқариб, тишларини ғижирлатиб қўйди.\nАммо, тайпан шу лаҳзанинг ўзидаёқ беихтиёр кулиб қўйди – сабаби бугун унинг кайфияти аъло, димоғи ҳар доимгидан ҳам чоғ эди. Зеро, у ҳозиргина Гонконг-Шанхай банки томонидан уюштирилган ажойиб тушлик зиёфатидан чиқиб келганди. У ердагилар тайпанни жуда катта иззат-икром билан сийлашди. Таомларнинг ҳаммаси шоҳона бўлиб, ичимликларнинг ҳам сархилларини қалаштириб ташлашди. У дастлаб бир-икки қадаҳ коктейлдан бошлаб, кейин ажойиб винодан сипқорди, охирида – икки стакан қора портер пивосидан ва узоқ сақланган ўткир брендидан баҳраманд бўлди; у шу топда ўзини жуда яхши ҳис қилар, кайфияти аълодан аълороқ эди.\nКўчага чиқар экан, у шу пайтгача деярли ҳеч қачон қилмайдиган бир ишни, яъни уйига пиёда қайтишни ихтиёр этди. Унинг ортидан эргашиб юрган иккита хизматкор-ҳаммол ҳар эҳтимолга қарши унинг кўчма ўриндиғи деймизми, ёки тахтиравонини десакмикин, қўлтиқлаб боришар, агар хўжайинлари уларнинг хизматини истаб қолса, ўриндиқ билан қўшиб, унинг ўзини ҳам кўтаришга шай эдилар; бироқ, тайпан пиёда қилаётган сайридан ҳузурланиб, масрур одимлаб борарди. Аслини олганда, у ўзини жисмоний ишлар билан кўпам зўриқтиравермасди. Айни пайтда анчагина семириб, вазни ҳам тобора ошиб бораётганидан отда юролмас, лекин, баъзан: нега энди минишим бироз осонроқ бўлган пони отларидан фойдаланмаяпман? – дея ўйлаб қоларди.\nОтхонадан келаётган гўнг ва чириган хашакнинг аралашган ўзига хос ачимсиқ ҳидини туяр экан, у беихтиёр баҳорги пойгаларни эслади. Унинг бир жуфт ёшгина чопағон тойлари бўлиб, у келажакда ана шу отларининг пойгаларда ғолиб чиқишидан умидвор эди. Қолаверса, идорасида ишлайдиган клерклардан бири туппа-тузук чавандоз чиқиб қолди. (Дарвоқе, уни Шанхайга, чол Хаггинснинг ихтиёрига оғдириб кетишмаса бўлгани, бундан албатта, кўз-қулоқ бўлиб туриш лозим, негаки, у қари туллак ёш чавандоз учун унча-мунча пулнинг юзига қараб ўтирмайди.)\nҲа, чавандозига бир-иккита мусобақада иштирок этиш имконияти яратиб берилса, яхши бўларди. Тайпан ўзининг отхонаси шаҳардаги энг зўри эканлигини ўйлаб, ич-ичидан ғурурланиб қўйди. Кейин худди зотдор каптарлар каби кўкрагини ғоз ғўдайтириб керишди. Қандай ажойиб кун-а! Шундай мунаввар ва фаровон ҳаётда яшаш қанчалар яхши!\nИнглизлар қабристони ёнига келганда у тўхтаб, нафасини ростлади. Қабристонннинг батартиб ва ораста ҳолатда сақланиши ҳам бу ердаги инглизлар жамоасининг ўзига хос тинч-хотиржамлиги, фаровонлигидан нишона эди. Ҳар гал қабристонга келганида, тайпанни ажабтовур бир ғурур ҳисси чулғаб оларди. Ҳа, инглиз бўлиш нақадар яхши! – дея ўйларди у. Қабристон тушган ҳудуд бир пайтлар арзимаган пул эвазига сотиб олинган бўлиб; энди, шаҳарнинг кўрку чиройи, ободлиги тобора ошиб бораётган айни кунларда бу ерларнинг нархи ҳам ўн чандон ошиб кетди.\nШу сабабли кимлардир қабристондаги марҳумларниг хоки-турбатини бошқа жойга кўчириб, бу ерларни янги қурилишлар учун сотишни таклиф қилишди, аммо жамоатчилик бу фикрга қарши чиқди. Тайпанга айни пайтда марҳум инглизларнинг жасади ҳам шаҳардаги энг қимматли ердан қўним топганини ўйлаш ёқимли эди. Буларнинг бариси унинг учун гўё бу дунёда пулдан ҳам муҳимроқ нарсалар борлигини исботловчи далилдек туюларди. Пул нима ўзи… у бугун бор, эртага йўқ бўлиши мумкин… Агар, дунёдаги ҳар нарсанинг асл моҳиятини англаб етсанг (дарвоқе, бу гап унинг энг севимли ибораси эди), пул – бу ҳамма нарсадан муҳим, дегани эмаслигини тушуниб қоларкансан киши.\nУ уйига қабристон орқали, тўғридан-тўғри кесиб чиқишга қарор қилди. Йўл-йўлакай саф тортган қабрларни бир-бир кўздан кечириб борди. Ҳар бир қабрнинг ҳолати намунали тарзда, улар орасидаги йўлаклар ўт-ўланлардан тозаланган эди. Бундаги ҳамма нарса ораста ва файзли эди. Тайпан қабртошлар ёнидан ўтар экан, улардаги битикларни ўқиб кўрарди. Мана бирданига учта қабр – унда “Мэри Бакстер” номли йирик елканли кема дарғаси ва унинг икки нафар ёрдамчиси дафн этилган; уларнинг учаласи ҳам 1908 йилда юз берган кучли тўфон оқибатида ҳалок бўлганди.\nБу фожиани у жуда яхши эслайди. Улардан сал нарида учта миссионернинг хотинлари ҳамда болалари билан кўмилган қабрлари. Улар боксчилар исёни чоғида ўлдирилгандилар. Ҳа, бу жудаям шармандали иш бўлганди! Йўқ, у бу фикрларни, азбаройи бегуноҳ қурбон бўлган миссионерларнинг оилаларига ачинганидан айтмаётганди, шунчаки, у лаънати хитойликларга инглизлардан шу тариқа ўч олишларига йўл қўйиб берилганини сира ҳазм қила олмасди!\nШундан кейин тайпан бир исм ёзилган хочнинг ёнига яқинлашди. Илло хочга битилган исм эгаси унга таниш эди. Ҳа, бу Эдуард Маллок деганлари чиндан-да, жуда азамат йигит эди. Бироқ, ичкиликка муккасидан кетиб, бор-йўғи йигирма беш ёшидаёқ ўлиб кетди, шўрлик. Тайпан бу каби қисмат жуда кўпчиликнинг бошига тушганини яхши биларди. Маллокнинг исми ёзилган хочнинг ёнгинасида у яна уч-тўртта хочга эътиборини қаратди; уларда ҳам кимларнингдир номи, туғилган ва вафот этган саналари ёзиб қўйилганди. Уларнинг ҳаммаси ҳам йигирма беш, йигирма етти ёшлар атрофидаги бўз йигитлар эди…\nБу йигитларнинг деярли ҳаммасининг ҳам тақдири бир хил кечган: улар Хитойга келиб, ўз ватанларида етти ухлаб тушига ҳам кирмаган пулларни топишган; ҳаммаси ҳам жуда одамшаванда, кайф-сафони хуш кўрадиган улфатижон йигитлар бўлганидан, ким улфатчиликни таклиф қилса, ўша билан тап тортмай ичиб кетаверишган. Бирортасининг таклифини рад этиш учун уларда на ирода кучи ва на қатъият етишмаган. Мана, оқибатда, уларнинг ҳаммаси, гул ёшида хазон бўлиб, гўристонда ётишибди. Аслида Хитойдек нозик мамлакат аҳли билан ош-қатиқ бўлиш, улар билан улфатчилик қилиб, ичкиликбозликда беллашмоқ учун нафақат мустаҳкам соғлиқ, балки аввало, одамнинг елкасида шунчаки калла эмас, боши ҳам бўлиши керак-да.\nБу ўй-хаёлларнинг бариси жуда аламли ва алланечук ёқимсиз эди; лекин тайпан, мана шу ерда ётган неча-неча йигитлар билан бирга ичкиликбозлик қилиб, алалоқибатда улар каби ичкиликнинг домига буткул тушиб кетмаганидан, балки бундай қисматни ўзи кучи, ақли билан енгиб чиққанлигидан, бир сўз билан айтганда, уларнинг ёнида бевақт қабрга тушмаганидан ғурурланиб, кулимсираб қўйди. Улар эса, ана, бари дорулбақода, шоввозлар. Дарвоқе, улардан бирининг бевақт вафоти тайпанга жуда қўл келганди ҳам. Ўша йигит тайпан билан битта идорада ишлар, ёши тайпандан каттароқ бўлиши билан бирга, ақл бобида ҳам ундан хийла устунроқ эди. Агар у ёшлигида ўлиб кетмаганида, Худо билади ҳозир ким тайпанлик мақомида бўларди. Ҳа, ҳақиқатан ҳам Худонинг ишини бандаси ҳеч қачон олдиндан била олмайди!\nИе, ана, назокатли, кичкина Тёрнер хоним ҳам шу ерда эканлар-ку, Вайолет Тёрнер. О, нақадар ажойиб, офатижон қиз эди у. Тайпан бир вақтлар унга ошиқи беқарор бўлиб, қанча изтироблар чекмаганди-я. Ҳа, ҳамон эсида, севгилисининг вафоти туфайли ўшанда ғам-ғуссага тушиб, сал қолса, эс-ҳушидан айрилаёзганди. У қабртошдан хонимнинг таваллуд санасини ўқиди. Ҳа, агар ҳаёт бўлганида, анча ёшга кирган бўларкан…\nТайпан нарига дунёга риҳлат қилган мана шу одамларнинг ҳар бири тўғрисида ўйлар экан, кўнглида алланечук бир қониқиш ҳиссини туярди. Илло, унинг наздида: ўзи уларнинг ҳамасини ортда қолдиргандек, яшаш илмида улардан устунроқ эканлигини исботлагандек бўларди. “Уларнинг бариси марҳум, ёруғ дунёни тарк этишган, мен-чи, мен тирикман! Яшаб юрибман давримни суриб! Ҳа, Худо ҳаққи, чиндан ҳам мен уларнинг ҳаммасини доғда қолдирдим”, – дея ўйларди у. Тайпан бу ердаги барча қабрларга бир-бир кўз ташлар экан, унинг лабларида яна истеҳзоли табассум пайдо бўлди. Кейин у ҳатто, алланарсадан хурсанд бўлгандек, қўлларини бир-бирига завқ билан ишқаб ҳам қўйди.\n– Мени ҳеч ким, ҳеч қачон аҳмоқ дея олмаган, – бироз овозини чиқариб минғирлади у.\nСабабини англамаса-да, лекин у бундаги марҳумларнинг барисига нисбатан ўзида такаббурона бир нописандликни туярди.\nТайпан йўлак бўйлаб тобора ичкарилаб борар экан, дафъатан бир четда гўр кавлаётган икки нафар жулдурвоқи кулига рўпара келди. У бундан ҳанг-манг бўлиб қолди, чунки, унинг билишича, жамоасидаги инглизлардан яқин кунлар орасида ҳеч ким вафот этмаганди.\n– Бунда нима қилиб юрибсизлар? Нимага бу ерда гўр кавлаяпсизлар? – баланд овозда сўради у.\nМардикорлар унга ҳатто қайрилиб ҳам қарамадилар; улар кавлаш ишларини тўхтатмасдан, чуқур хандақда туриб, юқорига оғир тупроқ уюмларини отишда давом этардилар. Тайпан гарчи узоқ йиллардан буён Хитойда яшаса-да, бу ерликларнинг тилини билмасди. Ўша пайтларда бу лаънати тилни ўрганишнинг ҳожати ҳам йўқдек эди. Тайпан мардикорлардан яна инглиз тилида, улар кимга гўр кавлаётганликларини сўради. Гўрковлар тайпаннинг сўзларидан ҳеч нима тушунмай, ўз тилларида нималардир деб жавоб қайтаришди. Шундан сўнг тайпан: “каллаварам, аҳмоқлар”,– дея сўкиниб, улардан узоқлашди. У миссис Брумнинг ёш боласи оғир касал эканини эшитганди. Балки ўша болакай нобуд бўлгандир? Аммо… у ҳолда, ўзини бундан албатта хабардор қилишарди-ку; бундан ташқари кавланаётган қабр ҳам ёш бола учун эмас, катта одамга, тағин йирик гавдали эркак киши учунлиги шундоққина кўриниб турибди. Ушбу фикрдан тайпаннинг бадани жимирлаб кетди.У энди уйига қабристон оралаб юрмоқчи бўлганидан афсуслана бошлади. Тезроқ бу ердан катта кўчага чиқиш истагида у ўзининг кўчма тахтиравонини ортмоқлаб олган икки хизматкорини ёнига чақирди. Энди тайпаннинг аъло кайфиятидан асар ҳам қолмаган, юзи эса тобора хунук тарзда тундлашиб борарди. У идорасига қайтиши биланоқ, “иккинчи рақамли” малайини ёнига чақирди.\n– Қани, Питерс, менга айт-чи, бугун шаҳримизда ким оламдан ўтди?\nАммо Питерс ҳам ҳеч нарсадан бехабар эди. Тайпан бундан янада ҳайратга тушди. У хитой миллатига мансуб клеркларидан бирини чақирди-да, қабристонга бориб, ўша лаънати мардикор кулилардан нима гаплигини, улар кимга қабр ковлаётганликларини аниқлаб келишни буюрди. Ўзи бўлса кун давомида йиғилиб қолган хат-ҳужжатларга имзо чекишга киришди. Хитой клерк тез орада қабристондан қайтиб келиб, у ердаги жулдурвоқи кулилар аллақачон кетиб бўлишгани ва нима гап эканини била олмаганлигини маълум қилди. Тайпаннинг бу гапдан баттар ғазаби қўзғади: илло, у ҳеч қачон бирон-бир ишнинг ўзидан бекитиқча амалга оширилишига чидай олмасди. Аммо, у ўзича, ҳойнаҳой, “биринчи рақамли” малайим ҳамма нарсани билса керак, негаки, у ҳар доим ҳамма нарсадан воқиф бўлади, дея ўйлади. Тайпан “биринчи рақамли”ни чақиртирди, лекин аксига олиб: у ҳам шаҳарда кимдир ўлгани ҳақида ҳеч гапдан хабари йўқлигини, ким ўлганини билмаслигини айтди.\n– Биламан, галварс, ҳеч ким ўлмаган, – ўшқирди тайпан. – Аммо қазилаётган гўр ким учун, ахир?!\nКейин у малайини чақириб, секин қабристонга боришни ва у ерда назоратчилик қиладиган хитойликдан, нима сабабдан ҳеч ким ўлмаган бўлса-да, янги қабр кавлашга буйруқ берганини билиб келишини тайинлади.\n– Аввал менга сув қўшилган виски келтириб бер, кейин жўнайверасан, – деди у, эшик олдига етган малайни ортига қайтишга мажбур қилиб.\nТайпан шу топда ўша қабрнинг кўриниши нима сабабдан ўзини бунчалик безовта, беҳаловат қилиб қўйганлигини сира тушуна олмаётганди. У ўз хаёлидан бу каби фикрларни имкон қадар тезроқ чиқариб ташлашга тиришарди. Виски ичганидан сўнг унинг аҳволи бироз яхшиланди. Айни пайтга келиб, у идорасидаги бугунги барча қоғозларини саранжомлаб, ёзув-чизув ишларини ҳам ниҳоясига етказди. Кейин ётоқхонасига ўтиб, аллақандай китобни қўлига олганча, лоқайдлик билан варақлашга тушди.\nҲа, яхшиси, у яна бир неча дақиқадан сўнг клубга чиқади, тушликкача қартабоз улфатлари даврасида бир-икки қур бридж ўйнайди. Аммо нафсиламбрини айтганда, уни ҳозир қабристонга юборган малайи нима гап топиб келиши ҳамма нарсадан кўра кўпроқ қизиқтираётганди. Малайнинг жавобидан кейин зора, кўнглидаги номаълум хавотири ариса. Шу важдан у малайнинг қайтишини илҳақ кута бошлади.Чиндан ҳам тез орада малай қайтиб келди, у ўзи билан ўша – қабристон назоратчиси бўлиб ишлайдиган хитойликни ҳам бошлаб келганди.\n– Хўш, нимага қабристонда янги қабр ковладинглар? – дангалига кўчди тайпан дағдағали оҳангда. – Ахир ҳеч ким ўлгани йўқ-ку?!\n– Ми-ин ка-абр кавла-аа-гани йуқма-аа-ан, – жавоб берди назоратчи хитой инлизча сўзларни ҳижжалаб.\n– Жин урсин, бу тағин нимаси бўлди? Ахир, бугун айни чошгоҳ вақтида у ерда иккита исқирт, жулдурвоқи кули қабр қазиётганди-ку!\nИкки хитойлик, бир-бирига ҳайрон бўлиб қараб қўйди. Кейин малай тилга кириб, улар назоратчи билан бутун қабристонни бошдан-оёқ айланиб чиқишгани ва бирорта янги қабрга кўзлари тушмаганини баён қилди.\nТайпан шу топда тилининг учида турган бир талай сўкиш сўзларини ва: “Бу қандай бемаънилик! Ахир мен ўша қабрни ўз кўзим билан кўрдим-ку!” – деган ҳайқириғини ҳам бир амаллаб бўғзида тутиб қолди. Уларни нимагадир сиртига чиқармади. Шу гапларни ичига ютди-ю, беихтиёр ўзи ҳам охиригача англаб етмаётган ғазаб ҳиссидан ранги рўйи қип-қизариб кетди. Хитойликлар эса ҳамон унга ҳиссиз бақрайиб туришарди. Тайпаннинг бир лаҳзага нафаси буғилиб, кўз олди қоронғилашди.\n– Ҳа, майли, даф бўлларинг, – ўдағайлади у.\nБироқ улар хонадан чиқиши биланоқ, яна малайини чақирди, тепса-тебранмас хизматкор имиллаб кириб келар экан, тайпан унга яна виски келтиришни тайинлади. Кейин у терлаб кетган юзларини рўмолчаси билан артди-да, қўллари қалтираганча, малай келтирган виски тўла стаканни лабларига олиб борди. Майли, бу ярамаслар истаган гапларини валақлайверсин, лекин ўз кўзи билан ўша лаънати қабрни кўргани аниқ, ахир. Қолаверса, унинг қулоқлари остида ҳалигача, ўша лаънати гўрковлар қабрдан ташқарига отаётган тупроқ уюмларининг гурсиллаган товуши жаранглаб турарди! Бу нима бўлди экан, тағин? У кутилмаганда кўксидаги юраги гурсуллаб ура бошлаганини ҳис қилди. Тайпаннинг бутунлай авзойи бузилиб, мазаси қочди; лекин шундай бўлса ҳам у зўр бериб, ўзини қўлга олишга тиришарди. Ҳаммаси арзимас нарсалар. Ортиқча хавотирга ҳам, бош оғритишга ҳам ҳожат йўқ. Агар, чиндан ҳам у ерда қабр бўлмаса, демак, булар шунчаки унинг кўзига кўринган холос. Ҳозир энг оқилона иш – бу клубга чиқиб бироз чалғиш, дам олиш, агар у ерда докторни учратса, ундан бирйўла ўзини кўриб қўйишини ҳам сўрашди.\nКлубда эса ҳамон ўша-ўша манзара: унга таниш одамлар, худди аввалгидек чақчақлашиб, доимий эрмаклари билан машғул эдилар. Тайпан шу топда нима учун “улар бугун бошқачароқ бўлиши керак”, – деб ўйлаганини ўзи ҳам англаёлмай, ҳайрону лол эди. Лекин, нима бўлганда ҳам, атрофдагиларнинг худди аввалгидай эканликлари унинг кўнглини хотиржам қилди. Бу ердаги кишиларнинг бариси, аллақачон бири-бирига ҳам, ўзаро мулоқотларига ҳам кўникиб, ўрганиб кетишган эди; уларнинг бундаги турмуш тарзи гўё олдиндан белгилаб қўйилган аниқ ва равон йўлдан бораётгандек бир текис кетмоқда; бундаги ҳар бир кишининг ўзига хос феъл-атвори, хатти-ҳаракатлари ҳам бўлиб, уларни ҳам улфатлари беш қўлдай билишарди. Масалан, кимдир қарта ўйнаётганда доим қайсидир куйни минғирлаб ўтирса, яна бири пивони коктейль ичиладиган найчада симиришни хуш кўрарди. Улфатларининг бу каби хурмача қилиқлари шу пайтга қадар унинг асабига тегиб, ғашини келтирган бўлса-да, бугун нимагадир улар тайпан учун ўзига хос халоскорлик омилларига айлангандек эди. “Ҳаммаси аввалгидек, ҳеч нима ўзгармаган, қандай яхши-я!” – ўйларди у. Айни пайтда у худди шундай мададга, айнан шундай халоскорона ҳиссиётга ниҳоятда муҳтож эди. Чунки унинг кўз ўнгидан ҳалигача ўша ўзи гувоҳи бўлган қабрнинг ғариб кўриниши сираям нари кетмаётганди. Қартани ҳам бу гал жуда ёмон ўйнади, шу боис шериги у йўл қўяётган қўпол хатолари учун тинмай танбеҳ берар, бундан тайпаннинг бадтар жаҳли чиқарди. Унинг наздида нафақат шериги, балки бунда йиғилган ҳамма одамлар ўзига аллақандай шубҳа, мавҳум бир ишончсизлик билан қараётгандек туйиларди. Қизиқ, улар бугун тайпанда қанақа нотабиий жиҳатни, ғайриодатийликни пайқашди экан?\nУ бирдан энди бу ёғига клубда қола олмаслигини ҳис қилди.Чиқиш йўлагида, қўлида “Таймс” газетасини тутиб турган докторга рўпара келди, бироқ, унинг ёнига боришга журъат қила олмади.\nШу пайт унда қабристонга шахсан ўзи бориб, ўша лаънати қабр бор, ёки йўқлигини текшириш истаги пайдо бўлди. У ўзининг портшези, яъни, кўчма тахтиравонига ўтириб, икки ҳаммолини чақирди-да, уни қабристонга олиб боришларини буюрди. У ўзича, “галлюцинациялар ҳеч қачон икки маротаба такорорланмайди”, – дея ўйларди. Бундан ташқари, у ўзи билан бирга қабристон назоратчисини ҳам эргаштириб олади. Агар чиндан ҳам у ерда қабр бўлмаса, борганлар шунчаки уни кўришмайди: агар тайпан айтганидек,у ерда янги қабр кавланган бўлиб чиқса, у ҳолда мунофиқ назоратчининг шундай таъзирини берсинки, у буни бир умрга эслаб юрсин…\nАксига назоратчи ҳам ўз жойида йўқ экан, қаёққадир зарур юмуш билан кетган эмиш; бу ҳам етмагандек, қабристон дарвозалари калитини ҳам олиб кетибди. Қабристонга кира олмаслигига ишонч ҳосил қилгач, тайпаннинг танаси бўшашиб, кутилмаганда у ўзини жуда беҳол ҳис қилди. Кейин эса тағин тахтиравонга ўтириб, ҳаммолларига уйига элтиб қўйишларини буюрди. Аслида у тушликдан аввал, доимий одатига мувофиқ, ҳеч қурса ярим соатча ётиб дам олиши керак эди… Аммо бугун ўша тартиби бузилди. Бор гап шу. Ўлгудай чарчаганидан ҳолсизланиб боряпти, холос. Айтишларича, ўта чарчаган, зўриққан кишиларда галлюцинация юз бериб, уларнинг кўзига ҳар балолар кўринадиган бўлиб қолармиш.\nХизматкори тушлик олдидан кийим алмаштиришига кўмаклашиш мақсадида ётоқхонасига кириб келганида, тайпан ўзини мажбурлагандек, зўрға ўрнидан қўзғалди. Унинг хаёлидан бир лаҳза бўлса-да нимагадир: “бугун кийимимни алмаштирмасам-чи”, – деган ўй кечди, лекин тайпан ҳар галгидек, ўзидаги бу эринчоқликни, қатъият билан енга олди: овқат олдидан рисоладагидек кийиниш – бу унинг доимий одати эди, тайпан бу ишни ҳар куни, қарийб йигирма йилдан буён изчил бажариб келарди. Шунча йиллик таомилни, устувор қоидани бузиш асло ярамайди.\nТушликка у бир шиша шампань виноси келтиришни буюрди, винодан сўнг у бироз тетиклашди. Кейин хизматкорга энг кучли брендидан олиб келишни айтди. У икки қадаҳ бренди ичиб, яна авалги, доимгидек ҳолатига қайтганини туйди. Жин урсин, қуриб кетсин ўша бари галлюцинациялари-ю, вос-вослари! Тайпан бильярдхонасига ўтиб, жуда қийин бўлган бир-иккита зарбаларни машқ қилиб кўрди. Кўзининг чамалаш қобилияти уни алдамади: демак, ҳаммаси жойида. Шундан сўнг тайпан ётоқхонасига кириб, юмшоқ ўринга чўзилди-ю, қаттиқ уйқуга кетди.\nАммо кутилмаганда уйғониб кетди. Унинг тушига яна ўша, жулдурвоқи гўрковлар эринчоқлик билан кавлаётган очиқ лаҳад кирганди. У ҳали ҳам ўша гўрковларни кўрганига ишончи комил эди. Буни шунчаки вос-вос, ёки галлюцинация деб ўйлашнинг ўзи ғирт бемаънилик, ахир у буларнинг ҳаммасини ўз кўзи билан кўрди-ку! Тайпан шу пайт ташқаридаги тунги қоровуллар қўлида тутган шақилдоқнинг шақир-шуқурини эшитди. Бу товуш ўзининг ёқимсиз жаранги билан тунги сукунатни бузиб юборганидан, алланечук ваҳима босиб, тайпаннинг танасида чумоли ўрмалагандек бўлди ва вужудини даҳшат қоплади.\nКўнглидаги ададсиз қўрқув, ваҳима уни хаёлан хитой шаҳарчаларига хос бўлган тор-танқис, илонизи жинкўчаларга бошлаб кетди. Бу ердаги ички деворлари турли-туман даҳшатли қиёфалардаги жин-ажиналарнинг тасвирига тўлиб ётган ибодатхоналарнинг қиялама томларида ҳам алланечук ваҳшат, қўрқинч яшириндек эди. У ердан тараладиган ҳид ҳам жуда бадбўй, кўнгилни айнитадиган даражада ёқимсиз эди. Қолаверса, бундаги одамлар, одамлар-чи… Сон-саноқсиз, кўк кўйлакли, жулдурвоқи кулилар, сасиб, бижғиб кетган рўдапо латталарга бурканган гадойлар, узун қора ридо кийиб юрадиган тужжорлар ва амалдорлар, олдингда лаганбардорлик билан айёрона тиржайишиб, ортингдан эса билганини қиладиган мунофиқ каслар-чи… Ҳа, уларнинг ҳаммаси, шу топда тайпанга бирваракай ҳамла қилишаётгандек, унинг руҳиятига таъсир этиб, қалбини парчалаб ташлаётгандек бўларди. У шу топда ўзи учун бир нарсани тўла англаб етдики, аслида унинг Хитой аталмиш бу мамлакатни кўргани кўзи йўқ экан. Нимага ҳам келди ўзи бу юртга? Энди уни тамоман ваҳима босди. Бу ердан эси борида жуфтакни ростлаб қолиши керак! Энди бунда бир йил тугул, ҳатто бир ой ҳам ортиқча қололмайди. Шанхай эмиш… Шанхайи ҳам унга керакмас, ҳаммаси… ҳаммаси ордона қолаверсин!\n– Эй, худойим! – ҳайқирди у. – Ишқилиб, омон-эсон Англияга қайтиб бора олсам, бас!\nНиҳоят, энди у бутун қалби, вужуди билан ўз ватанига талпина бошлади.\nАгар,чиндан ҳам ажали етиб ўладиган бўлса, майли, ажал чангали уни Англияда тутақолсин. Ахир, у ўзининг жасадини, мана шу сариқтанли, қийиқкўзлилар, доим айёрона тиржайган одамчалар орасига кўмилиши ҳақидаги ўйга қандай кўниксин, бунга қандай чидасин?! Йўқ, у ўз хоки туробининг жонажон ватанига қўйилишини истайди, зинҳор бугун кўргани– очиқ лаҳадга эмас! Агар шундай ҳол юз берса, унинг руҳи ўлимидан кейин ҳам ҳаловат топмайди. Бунга зинҳор йўл қўйиб бўлмайди! Атрофидаги одамларнинг гап-сўзлари нима бўпти… улар билганини гапиравермайдиларми… бунинг нима аҳамияти бор… улар билганича ўйлашсин, билганича ғийбат қилаверишсин… кимнинг нима иши бор?! Муҳими… муҳими, кеч бўлмасидан бу ердан туёқни шиқиллатиб қолиш, жуфтакни ростлаш…\nТайпан тўшакдан туриб, фирма раҳбарига ўзининг жуда оғир касалга чалингани аён бўлганлиги ҳақида хат ёзди. Ва шу сабабли унга истеъфо беришларини сўради. “Мен, фирма билан тузилган шартномаларнинг бекор қилиниши учун зарур бўладиган кундан бир кун ҳам ортиқ ишлай олмайман. Зудлик билан ватанимга қайтишим лозим” – деган сўзлар билан тугатди у ўз мактубини.\nЭртаси куни тайпаннинг ушбу мактубини, ғижимланган ҳолда унинг қўлларидан олишди. У ёзув столи ва оромкурси оралиғида юзтубан йиқилиб ўлиб ётарди. Жасади эса аллақачон совиб, қотиб ҳам улгурганди.\n* Манба: С.Моэм. Вилла на холме. Эшенден, или Британский агент. Рассказы – М.: Издательство “Республика”, 1992.\n Тайпан – қишлоқ ҳокими.\n Клерк – баъзи мамлакатларда майда ёзув-чизув ишларини олиб борувчи кичик идора ходими.\n Кули – мардикор, айрим Осиё мамлакатларидаги камбағал ёлланма ишчиларни шундай аташади.


Абдулла Арипов Туркманистонда Дмитрий Медведев билан учрашув ўтказди\nФото: ЎзА/Аъло Абдуллаев\nБиринчи Каспий иқтисодий форуми доирасида Ўзбекистон бош вазири Абдулла Арипов россиялик ҳамкасби Дмитрий Медведев билан учрашди.\n«Мен 10 июль куни Москва ва Москва областига сафаримиз ташкиллаштирилгани, жуда мазмунли дастур учун миннатдорчилик билдирмоқчиман. Биз ахборот технологиялари, маркировкалаш, солиқ соҳаларида ҳамкорликнинг янги йўналишларини белгилаб олдик. Мамлакатларимиз ўртасидаги савдо-иқтисодий ҳамкорлик жадал ривожланмоқда. Биздаги маълумотларга кўра, етти ой ичида унинг ҳажми ўтган йилги кўрсаткичдан 15 фоизга кўп. Йил охирига келиб у 6 миллиард доллардан ошади, деб умид қиламиз», - деди Арипов.\nАриповнинг таъкидлашича, яқинда Россия Федерацияси ҳукумати ташаббуси билан қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари импорти учун ҚҚСнинг янги кўрсаткичи қабул қилинди. Бош вазир ўзбекистонлик қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқарувчилар бундан фойдаланиши ҳамда Россия бозорига энг сифатли ва фойдали маҳсулотларни етказиб беришига умид билдирди.\n«Абдулла Ниғматович, сизни яна бир бор самимий қутлайман. Бу йил биз сиз билан тез-тез учрашяпмиз. Бу Россия ва Ўзбекистон ўртасидаги ҳамкорликни барқарор ривожлантириш гаровидир. Сиз яқинда Москвада бўлдингиз. Бугунги тадбир нафақат форумга тегишли мавзуларни, балки икки томонлама ҳамкорликни, президентлар ва ҳукуматлар даражасида қабул қилинган бир қатор қарорларни амалга оширишни муҳокама этиш имкониятини беради», – деди Медведев.\nБундан олдин, Абдулла Арипов Туркманистонга ташриф буюргани хабар берилганди.\nБош вазир Наманганга борди\nАбдулла Арипов Хитойга ташриф буюради


Қозоғистон Бош прокуратураси биринчи марта 2 январь куни бошланган тартибсизликлар оқибатида қанча одам ўлганини очиқлади. Бош прокуратура ҳузуридаги Жиноят прокуратураси бошқармаси бошлиғи Серик Шалабаев бу ҳақда маълумот берди.\nМаълум бўлишича, январь ойи бошида Қозоғистоннинг бир қанча вилоятларида содир бўлган оммавий тартибсизликлар чоғида 225 киши ҳалок бўлган. «Фавқулодда ҳолат даврида 225 нафар ҳалок бўлганлар ўликхоналарга етказилди. Улардан баъзилари терактларда қатнашган, биноларга ҳужум қилган қуролли бандит ва ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимларидир. Ҳалок бўлганлар орасида 19 нафар полиция ва ҳарбий хизматчилар бор. Афсуски, тинч фуқаролар ҳам террорчилик ҳаракатлари қурбони бўлган», — дейди Бош прокуратура вакили.\nБрифингда иштирок этган Соғлиқни сақлаш вазирлиги вакили Асель Артакшинованинг сўзларига кўра, 225 ўлимдан 175 нафари тиббиёт ташкилотларида қайд этилган. Ҳаммаси бўлиб, Қозоғистонда жами 4578 нафар воқеа қурбони бўлган, улардан 4353 нафари жароҳатланган, жумладан, 3393 нафари ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимидир. Тиббий ёрдам олиш учун 2680 нафарга яқин фуқаро мурожаат қилган.\n«Ҳозирги кунга қадар 598 нафар бемор шифохонадан чиқди, 265 нафари даволанишни давом эттирмоқда, 67 нафар бемор реанимацияда, 500 дан ортиқ мураккаб операция бажарилди», — дейди Артакшинова.\nУнинг сўзларига кўра, жабрланганлар шифокорларнинг давлат, рус тилларида берган саволларига тушунмай, жавоб бермай, тиббий ёрдам кўрсатилгач, рухсатсиз тиббий ташкилотлардан чиқиб кетган, ҳаттоки реанимация бўлимини номаълум қуролли шахслар ҳамроҳлигида тарк этган.\nТартибсизликлар вақтида тиббиёт муассасаларига 20 та ҳужум уюштирилган, жумладан, Олмаотадаги 5 та касалхона ва 14 та дорихона, 45 та тез ёрдам машинасига зарар етган. «Олмаотадаги учта клиника уч кун давомида қамалда эди, ходимлар сменасиз, кечаю кундуз ишлади, беморларга озиқ-овқат етказиб берилмади, шифокорлар беморларга овқат тайёрлашга мажбур бўлди», дейилади хабарда.


'Туркманистондаги меҳнатга яроқли аҳолининг ярми ишсиз' - BBC O'zbek\nImage caption Аҳолининг неча фоизи ишсиз экани ҳақидаги статистик маълумот Туркманистонда ҳам ошкор этилмайди.\n"Инсон ҳуқуқлари бўйича Туркман ташаббуси" деб номланган ташкилот БМТ учун тайёрлаган ҳисоботда аҳолининг 50 фоизга яқини, қишлоқ жойларида эса бундан ҳам кўп сондаги одамлар ишсиз экани айтилади.\nТуркман фаолларига кўра, Туркманистонда ишсизлик ҳақидаги расмий статистик маълумот эълон қилинмайди, бироқ ишсизлик мамлакатдаги ўткир муаммога айланган.\nШу сабаб аксар туркманлар Туркия ёки Россияга иш излаб кетмоқдалар, дейилади ҳисоботда.\n"Инсон ҳуқуқлари бўйича Туркман ташаббуси" гуруҳи раҳбари Фарид Тухбатуллиннинг Би-би-сига айтишича, ҳисобот мамлакат ичкарисида ўтказилган мониториниг натижаларига асосланган.\n"Биргина Тошҳовуздаги 200 оиланинг аҳоли ўрганилганда, бу оилаларнинг ишга яроқли аъзоларининг ярми ишсиз экани аниқланди", дейди Фарид Тухбатуллин.\n"Биз индивидуал тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиш патентига эга бўлган майда тужжорларни рўйхатга олмагандик. Чунки уларда ҳар ҳолда қандайдир иш бор деб ўйлаган эдик. Бозорда савдо-сотиқ билан шуғулланадиганларни ҳам иш билан таъминланган деб уларни ҳисобга олмаганмиз", дейди Фарид Тухбатуллин.\nТуркман фаолларига кўра, мамлакатда Туркманистоннинг ташқи дунё кўзи ўнгидаги имиджини яхши қилиб кўрсатиш мақсадида кўп сондаги ҳашаматли бинолар барпо этилган, бироқ бу биноларнинг мамлакат иқтисоди ва одамларга нақадар нафи тегаётгани расмийларни ўйлантирмайди.\nТуркманистоннинг асосий валюта даромади манбаи газ ҳисобланади.\nГаз конларини топиш, бу конларни ўзлаштириш ва газ қазиб чиқаришда Туркманистон аҳолисининг қанчаси банд эканлиги ҳақидаги маълумотлар ҳам ошкор этилмайди.\nФаоллар Шўролар даврида мамлакат иқтисодиёти асосан қишлоқ хўжалигига ихтисослашгани, бироқ мустақиллик йилларида Туркманистон деҳқончилиги аҳволи аянчли аҳволга келиб қолганини айтишади.\nТуркман мухолифати аъзоларига кўра, ишсизлик юқорилигига марҳум президент Сапармурод Ниёзовнинг маориф тизимидаги ислоҳотлари ҳам сабаб бўлган.\nЎша йилларда мактабларда Туркманбоши ёзган "Руҳнома" асосий фан сифатида кўрилган, олий ўқув юртларида таҳсил олиш йиллари 2 йил этиб белгиланган.\nУшбу вазият иқтисодиётнинг малакали кадрларга бўлган эҳтиёжини қондиришга салбий таъсир кўрсатмай қолмаган.\nПрезидент Гурбангули Бердимуҳамедов марҳум Ниёзов таълим тизимига киритган ўзгартиришларни тузатган, бироқ мамлакатдаги мутахассислар малакаси пастлиги пастлигича қолаяпти, дейишади Туркман фаоллари.\nОхирги йилларда ҳукумат аҳолини иш билан таъминлаш мақсадидаги қарорларни қабул қилган, бунинг учун замонавий ишлаб чиқариш корхоналарини барпо этиш режаланаётганини айтган Туркманистон Президенти Гурбангули Бердимуҳамедов.\nАк Велсапар: 'Марказий Осиёдаги тузумларнинг умри тугаб бормоқда'\nТуркманистон маҳкамаси “Озодлик”нинг қамоқдаги мухбирини озод этди\nТуркман президенти нега тўсатдан вилоятларга сафар қилмоқда?


Гулчеҳра Аҳмедова: “Ҳунар ўрганмоқчимисиз? “ПРОФТЕХ-5”га келинг!”\nЧиройли ва бежирим либосда юришни ким ҳам хоҳламайди? Бироқ бундай уст-бошни кўнглингиздагидай қилиб, ўз қўлингиз билан тиксангиз, ошиғингиз олчи. Зеро, кийиниш маданияти кун сайин ривож топмоқда. Мода ортидан қувиб, замонавий бўлиб юришнинг эса ўзига яраша машаққатлари бор.\nШимкент шаҳридаги “Профтех-5” дизайн-студияси устози Гулчеҳра Аҳмедова билан уюштирилган мусоҳаба ҳунар эгаллашни мақсад қилиб қўйган қиз ва келинчаклар учун фойдадан холи бўлмас, деб ўйлаймиз.\n– Гулчеҳрахон, аввало “Профтех-5” дизайн-студия” ўқув маркази билан таништириб ўтсангиз.\n– Мазкур марказ фаолият кўрсатаётганига 10 йилдан ошди. Мақсадимиз – ёшларни касб ва ҳунарга ўргатиш. Бизга келганлар тикувчи, модельер-бичиқчи, парда дизайнери, қандолатчи, маникюр устаси, визажчи ихтисосларини эгаллашади. Ўзим, асосан, аёлларга қозоқ миллий кийим-кечакларини тикишни ўргатаман. Бу қиз-келинчакларга жуда керакли касб, қўшимча даромад манбаи. Шогирдларимнинг ёши ҳам турлича. Аксарияти, мактабни тугатган заҳоти келади. Ўқувчи қизлар эса мактаб маъмурияти билан тузилган шартнома асосида қабулланади. Улар кийим тикиш сирларини ўрганиб, мода оламидаги янгиликлардан воқиф бўлишади.\n– Шогирдларингиз турли танловларда иштирок этишар экан. Натижалар қандай?\n– Ҳа, вилоят, шаҳар миқёсида ўтадиган турли танловларда мунтазам қатнашиб келамиз. Масалан, вилоят таълим департаменти томонидан ўтказилган “Бизнинг авангард” танловида бир неча бор совринли ўринларни эгалладик. Жорий йилги беллашувга ҳам пухта тайёргарлик кўряпмиз. Янги моделлар яратиш устида изланяпмиз. Либосларнинг тикилиш технологияси, бежиримлиги иштирокчилар, хусусан, ҳакамларда яхши таассурот қолдиради, деб умид қиламиз. Ҳозирги кунда ноанъанавий кўйлаклар тайёрлашга ҳаракат қилаяпмиз. Албатта, уларнинг шакли, кўриниши янгича, матоси шойи, шифон, атлас, адрасдан иборат. Уларда бежирим услуб ва миллий ранг-баранглик акс этади.\n– Тикувчилик касбининг машаққати нимада?\n– Ҳар бир касбнинг машаққати бўлади. Муҳими, шу ишга қизиқиш лозим. Қолаверса, сабр-тоқат, чидам ва бардош керак. Ўқиш муддати 3 ойдан 10 ойгача, тўлов ҳақи бир ойга 15 минг тенге. Ўқишни хоҳловчилар 8-701-558-62-89, 8-776-130-90-90, 8-701-707-54-11 телефонлари орқали мурожаат қилишлари мумкин.\nЗ. МЎМИНЖОНОВ суҳбатлашди, 2017-08-08, 10:32 206


18 октябр 2021, Тошкент вақти: 16:13\n"Дунëдаги эркинлик 2010 " ҳисоботига илова қилинган жадвал.\nFreedom House - Озодлик уйи ҳисоботи муаллифларидан бири¸ ташкилот дастурлари раҳбари бўлган Кристофер Уолкер Ўзбекистон нафақат Марказий Осиё¸ балки дунё миқёсида ҳам эркин бўлмаган ва энг авторитар тузимга эга мамлакат бўлиб қолаётганини айтади.\n- Ўзбекистон авторитар давлатлигича қолмоқда. Унда полиция давлатининг барча унсурларини кўриш мумкин ва шунинг учун ҳам Ўзбекистон бизнинг рейтингимизда ҳали ҳам энг пастки ўринда қолмоқда, деди Кристофер Уолкер.\nFreedom House ҳисоботига кўра, шу кунгача Марказий Осиёда қисман эркин ҳисобланган ягона давлат - Қирғизистон эди. Аммо 2010 йил ҳисоботида Қирғизистон сиёсий эркинликлар бўйича 6, фуқаролик ҳуқуқлари бўйича 5 балл олиб, эркин бўлмаган давлатлар қаторига киритилган.\n- Қирғизистон сиёсий ҳуқуқлар ва фуқаролик эркинликлари борасида ҳафсаламизни қаттиқ пир қилди ва сўнгги икки йил ичида пастга шўнғиди. Жорий йилда ҳокимиятнинг бир қўлга жамланиши ва ошкора бошқарув йўлига қўйилган бошқа тўсиқлар бу мамлакатни қисман эркин мамлакатлар қаторидан эркин бўлмаган давлатлар рўйхатига киритишимизга асос бўлди¸ дейди Кристофер Уолкер.\n- Раҳбарларимиз Хитой раҳбарияти сиëсати ва Россия сиëсати ўртасида ўралашиб қолганлиги оқибатида давлат тузумининг кўпроқ Россия вариантини эгаллаб¸ кўпроқ мана шунга тақлид қилиши оқибатида мафкуранинг бир томонлама йўналишларининг оқибатлари таъсирида жамиятимизда анчагина демократик ҳаракатлар сусайиб кетди. Матбуот эркинлиги деярли йўққа чиқиб қолди. Мухолифатга қарши кескин курашлар бўлди. Матбуот ўз-ўзидан ҳокимиятпарастлик таъсирига тушиб қолди. Қолаверса¸ сиëсий раҳбарларнинг таъқиб остига олиниши мухолифат орасидаги парокандаликни юзага келтирди¸ дейди Ғанижон Холматов.\n- Ҳали умид бор. Кўпчилик қайд этаёганидай, Қирғизистон эркинлик таъмини тотган ва қирғиз халқи ўз эркинлиги учун курашнинг яхшигина тажрибасига эга. Бироқ бугунги кунда халқнинг бу курашда бир оз толиққани кўринади. Аммо 2010 йил бу мамлакат учун сиёсий жиҳатдан оғир бўлишини, ҳукуматнинг айрим қадамлари, жумладан Конституцияга ўзгартишлар киритилиши кутилаётгани мухолифат ва халқни яна қайтадан майдонга олиб чиқиши мумкин, дейди Брюс Панниер.\n- Энг ёмон вазият Ўзбекистондадир. Чунки бу ерда эркин матбуот, муқобил сиёсий партиялар мутлақо мавжуд эмас. Халқ очиқ норозилик билдиришга қўрқади. Ошкораликнинг, эркинликнинг, дунёвий мухолифатнинг мавжуд эмаслиги эса радикал ҳаракатларнинг фаоллашувига сабаб бўлади, дейди Брюс Панниер.


Хайрли иш: чикаголик ўзбеклар африкаликларга қай тарзда ёрдам беришмоқда - 08.02.2019, Sputnik Ўзбекистон\nХайрли иш: чикаголик ўзбеклар африкаликларга қай тарзда ёрдам беришмоқда\nЧикагодаги ўзбек-америка ассоциацияси фаоллари ёрдамида Африка давлатларида ичимлик суви бўлган 3та қудуқни ўрнатишга муваффақ бўлинди 08.02.2019, Sputnik Ўзбекистон\n© Facebook / Uzbek American Association of ChicagoУзбекистанцы из Чикаго подарили колодец жителям Камеруна\nЧикагодаги ўзбек-америка ассоциацияси фаоллари ёрдамида Африка давлатларида ичимлик суви бўлган 3та қудуқни ўрнатишга муваффақ бўлинди\nТОШКЕНТ, 8 фев - Sputnik. Чикагодаги ўзбек-америка ассоциацияси фаоллари Камерун аҳолисини ичимлик суви билан таъминлашга ёрдам бердилар.\nЧикагода яшовчи, ўзгалар муаммосига бефарқ бўлмаган ўзбеклар "Булоқ-3" номли хайрия лойиҳасини молиялаштириш учун маблағ тўплаш бўйича марафонни ишга туширдилар. Лойиҳа орқали африка минтақасида сув чиқариш иншоотини ўрнатиш белгиланган эди.\nУзбекистанцы из Чикаго подарили колодец жителям Камеруна\n2018 йилнинг август ойига келиб, хайриячилар 4500 АҚШ доллари миқдорида маблағ тўплашга муваффақ бўлганлар. Бурғиланган қудуқ Камерундаги Бардап аҳоли пунктига ўрнатилган.\n"Ушбу лойиҳани қўллаб-қувватлаган барча дўстларимизга миннатдорлик билдираман. Ушбу уюшма аъзоси бўлганимдан фахрланаман", - деб ёзган ўз саҳифасида ассоциация иштирокчиси Фаррух Шамсутдинов.\nБу ассоциация кўмагида африка мамлакатларида ўрнатилган учинчи қудуқдир. Хусусан, ўтган йил май ойида чуқурлиги 4,5 минг метр бўлган артезиан қудуғи африкадаги Чад республикасининг Васси қишлоғида пайдо бўлган. У ерда 1700 киши истиқомат қилади.\nБМТ маълумотларига кўра, бутун дунёда 750 миллион киши тоза ичимлик сувига муҳтож, уларнинг 37%и Африкада яшайди.


ҚАРЗНИ УЗМАЙ ВАФОТ ЭТГАН ОДАМ - Mehrob.uz\nШАЪБОН ОЙИ РӮЗАСИ\nМақолалар access_time27-апрел 2017, 18:07\nАзизлар, Шаъбон ойи рўзаси ҳақида қандай маълумотга эгасиз? 1) Оиша розияллоҳу…\nБиласизми access_time8-август 2017, 13:49\n"Фотиха" сураси -> АЛЛОҲнинг қаҳридан сақлайди ... "Ясин"…\nЎзбекистонда Қурбон Ҳайити 1-сентябрь куни нишонланади\nМақолалар access_time24-август 2017, 16:35\n2017 йил 24 августдаги Ўзбекистон Республикаси Президентининг ПҚ-3241-сон…\nҚАРЗНИ УЗМАЙ ВАФОТ ЭТГАН ОДАМ\naccess_time11-ноябрь 2018, 23:34 visibility2122\nҲар бир қарздор тезроқ қарзини узиш пайида бўлиши керак. Қарзини узмай туриб вафот этиб қолиш жуда ҳам оғир вазиятни юзага келтиради. Ўлган бандадан Аллоҳ таоло Ўз ҳақини кечиб юбориши мумкин, аммо қарз банданинг ҳақидир. Бу ҳақни қарз эгасининг ўзи кечмагунича, Аллоҳ таоло кечмайди.\nШунинг учун ҳам қай бир мусулмон вафот этса, аввало унинг қарзи суриштирилади ва ўша қарзни узиш чоралари кўрилади.\nВафот этган кишидан қолган тарикага, яьни "тарк қилинган нарса"га бир неча ҳақлар боғлиқ бўлади ва улар қуйидаги тартиб ила адо этилади.\n1. Бир мусулмон одам вафот этганидан сўнг унинг тариқаси ҳисоб қилиниб, биринчи галда уни кафанлаб, кўмиш учун кетадиган харажатлар ажратилади.\nБунда уни кафанлашга, ювишга, гўрини қазишга, олиб бориб, кўмишга кетадиган харажатлар ўртача ҳисоб билан чиқарилади. Бу харажатлар учун кетадиган молда меросхўрларнинг ҳаққи бўлмайди.\n2. Ундан кейин одамлардан қарзи бўлса, ўша қарз учун бериладиган маблағ ажратилади.\nБу ҳақ ҳам меросхўрларнинг ҳаққидан устун ҳақ ҳисобланади.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Имом Аҳмад ривоят қилган ҳадисда:\n"Мўминнинг руҳи то адо этилмагунча, қарзига боғлиқ бўлиб туради", деганлар.\nБошқа ҳадисларда айтилишича, маййит ҳатто шаҳид бўлса ҳам, қарзи туфайли ўз даражасига эриша олмай туради. Фақат яқинлари унинг қарзини адо этганларидан кейингина шаҳидларга ваьда қилинган мартабаларга эришади. Шунинг учун ҳам қарз меросхўрлар ҳаққидан устун қўйилади.\nФараз қилайлик, қарзи бор, аммо уни узишга ортида бирор нарсаси йўқ одамнинг ҳоли нима бўлади? Бундай ҳолда вафот этган одам Аллоҳ таолонинг ҳузурида энг катта гуноҳ бўлмиш ширкдан кейинги ўринда турадиган гуноҳни қилиб ўлган бўлади.\n«Қарз ва унга боғлиқ масалалар» китобидан.\nҚарздор қарзини бермаса, қандай йўл тутилади?\nҚАРЗНИ ҚАЙТАРИШ ВАҚТИ\nДушанба куни нима учун нафл рўза тутилади?


Қозоғистонда болаларни турли мақсадларда эксплуатация қилиш кўпаймоқда\n18 май 2021, Тошкент вақти: 20:25\nсентябр 28, 2007\nҚозоғистонлик инсон ҳуқуқлари ҳимоячиларининг мамлакатда болаларни эксплуатация қилиш муаммосини бартараф этиш ва унга жамоатчилик эътиборини қаратишга уринишлари самарасиз бўляпти.\nҚозоғистондаги “Инқироз маркази” нодавлат ташкилоти раҳбари Наталья Усачёва сўнгги вақтларда нафақат ёш болаларни эксплуатация қилиш, балки улар билан савдо қилиш ҳолатлари ҳам кўпайиб бораётганидан ташвиш билдирди.\n“Ҳозир Қозоғистонда гўдакдан тортиб қариягача қулликка тушиши эҳтимоли жуда катта. Аммо одам савдогарларни ўз эътиборини ёш болаларга ҳам қаратаётгани даҳшатлидир. Болалар тиламчилик, гиёҳвандлик моддалари савдосига жалб этилмоқда. Улардан жинсий мақсадларда, порнобизнесда фойдаланилаётир”, - дейди Н.Усачёва.\nҚозоғистонда болалардан автобусда чипта тарқатиш, сотувчилик каби ишларда фойдаланиш ҳам кенг тарқалган. Мамлакатнинг ўзидаги ва қўшни давлатлардан келтирилаётган болаларни эксплуатация қилиш, қулликка сотиб юбориш ҳолатлари хатарли тус олмоқда. Болага мумай даромад манбаи сифатида қараётган одам савдогарлари эса ўзини анча эркин ҳис этаётир. Бу иллатларга қарши курашиш мақсадида қабул қилинаётган қонунлар эса қоғоздагина қолиб кетяпти.


Марказий Осиё: Дунёвий Исломнинг келажаги борми? - BBC News O'zbek\nОсиё ва Тинч уммони мамлакатлари масалаларини ёритувчи The Diplomat интернет журналида чоп этилган мақола Ўзбекистондаги "дунёвий Ислом тажрибасига" назар ташлайди.\nМақола муаллифи АҚШ Ҳаво кучлари сафида хизмат қилаётган ва ҳозирда Халқаро масалалар тадқиқоти билан шуғулланаётган Эрик Крозеннинг ёзишича, ғарбдаги таҳлилчилар Ўзбекистонга у қадар ҳам кўп эътибор қаратмайдилар.\nЛекин охирги вақтда исломий ақидапарастликка қарши кураш муаммоси туфайли минтақадаги Ислом тарихига назар ташлаш жоиздир.\nМуаллифга кўра, айниқса Ўзбекистон дунёвий Ислом қандай бўлиши кераклиги йўлида намуна сифатида, шунингдек эътиқодни тазйиқ остига олиш экстремизм, зўравонлик ва беқарорликни келтириб чиқариши мумкинлига далолат сифатида хизмат қилиши мумкиндир.\nЭрик Крозеннинг ёзишича, Ўзбекистондаги дунёвий Ислом бир асрдан кўра кўпроқ тарихга эгадир.\nМинтақадаги энг муҳим ҳаракатлардан бири 20 аср бошларидаги жадидчилик эди.\nМарказий Осиёни "захира манбаи" сифатида кўрган Россия қарашларига қарши чиққан жадидлар Исломни ислоҳ қилиш ва технологиялар, кашфиётлар, таълим-тарбия ҳамда аёллар ҳуқуқларини жорий этиш йўлида курашганлар.\n"Жадидлар учун Ислом диний эмас кўпроқ миллий аҳамият касб этган. Ислом миллатга айланиб, мусулмонлар сиёсий жамоа аҳамиятини касб этганлар. Улар нисбатан прогрессив ва дунёвий мусулмон миллатчилигини намоён этганки, бу ғояни кўплар ҳозирда тасаввур ҳам қила олмайдилар", - дея хулоса қилган Эрик Крозен.\nМуаллифга кўра, Россия Марказий Осиёни ташқи давлатлардан ихоталар экан, Ўзбекистондаги мусулмон жамоаси "сиёсий Ислом" таҳдидидан ҳам ихоталанганди.\nЛекин Совет Иттифоқининг Яқин Шарқ мамлакатлари билан алоқалари ва кейинчалик Марказий Осиёлик баъзи ёшларнинг хорижда диний илм олишга рухсат берилганлиги Исломнинг ўзгача шаклларига гувоҳ бўлишларига олиб келди.\nХорижда диний билим олиб келганлар "норасмий уламолар" сифатида кўрила бошланди.\nМаҳаллий Ислом билан хориждан келган Ислом ўртасидаги тафовутлар диннинг минтақадаги келажаги қандай бўлиши кераклиги атрофидаги баҳсларга ҳам туртки берди.\nБу баҳснинг оқибати яқинда қайта сайланган президент Ислом Каримов сиёсий мероси билан ҳам боғлиқ.\nШўролар тизими маҳсули бўлган жаноб Каримовнинг мамлкатдаги ҳар қандай мухолиф фикрга қарши тоқатсизлиги унинг режимини қулатиш илинжида бўлган исломий экстремизмни қўлловчилар сони ошишини таъминламоқда.\nКаримов режимини қулатиб, ўрнига диний тузумни ўрнатмоқчи бўлганлар мавжуд бўлса ҳам ўзбекларнинг аксари бу каби тузумни ўз мамлакатларининг келажаги сифатида кўрмайдилар.\nЎзбеклар Ироқдаги тарихий осори атиқаларни вайрон этаётган ақидапарастларга тамоман зид бўлган таълим-тарбия, санъат ва маданият тарафдоридирлар.\nЛекин ижтимоий адолатсизликлар, тазйиқлар, сиёсий ғирромлик ва диний озчиликлар ҳуқуқларининг чекланиши ўзбек жамиятидаги баъзи гуруҳларининг радикаллашишига тўғридан-тўғри сабаб бўлмоқда.\nШунинг учун минтақадаги Исломий фикр келажаги хориждан келган мутаасиб талқинлар хавфи остида қолиши мумкиндир.\nЙилларча ўзбеклар бу каби талқинларга қарши бўлиб келганлар. Лекин ўз ватанларида давом этаётган тоқатсизлик ва тазйиқлар ўнгида улар шундай қилишни давом этадиларми?\nЎзбекларнинг келгуси авлодлари учун асосий вазифа Шўролар авторитар занжирларини узиб, жадидлар томонидан илгари сурилган зиёлилик, кашфиёт ва бағрикенглик усулларини сингдириш муҳимдир, - деб ёзади муаллиф.


Россия ҳарбийси томонидан ўлдирилган Шоира Жобирова.\nДушанбелик 22 ёшли Шоира Жобирова Россиянинг Тожикистондаги 201-ҳарбий базасида хизмат ўтаётган зобит Иван Шербаков томонидан ўлдирилгани айтилмоқда.\nОзодлик радиоси тожик хизматининг билдиришича, Шоира Жобированинг танасида калтакланиш аломатлари топилган ва унинг жағи синдирилган.\nШоира шу йилнинг 5 ноябрида уйидан чиқиб кетганича, бедарак кетган. Кейинроқ унинг жасади 201-рус ҳарбий базаси яқинидаги чиқинди контейниридан топилган эди. Тожикистон ҳуқуқ-тартибот тузилмаларининг билдиришича, 22 ёшли қизнинг ўлдирилишида гумонланиб, рус ҳарбий базасининг катта лейтенанти Иван Шербаков қамоққа олинган.\n10 ноябрь куни Тожикистон Ташқи ишлар вазирлигига Россиянинг Душанбедаги элчиси Игорь Лякин-Фролов чақиртирилган. Тожикистон ташқи ишлар вазири Сирожиддин Аслов Россия элчисига Шоира Жобированинг рус ҳарбийси томонидан ўлдирилганига норозилик билдириб, нота топширган.\n“Тожикистон Россиядан бўлиб ўтган воқега объектив баҳо беришни ва Тожикистондаги Россия ҳарбий базаси хизматчилари томонидан бундан кейин бундай воқелар содир этилишининг олдини олишни талаб қилади”, дейилади Тожикистон Ташқи ишлар вазирлиги норозилик нотасида.\nШоира Жобированинг яқинлари рус зобити аввал қизни зўрлаб, кейин ўлдирганини иддао қилмоқда. Ҳуқуқ-тартибот тузилмаларидан олинган маълумотларга қараганда эса, Иван Шербаков Шоирани 201-ҳарбий база ётоқхонасига таклиф қилган ва ётоқхонада қизни ҳозирча терговга номаълум сабабларга кўра ўлдирган.\nИван Шербаков қизни ўлдираётганда ғирт маст аҳволда бўлганини ва ҳеч нарсани эслай олмаслигини айтган.\nСўнгги хабарларда айтилишича, Шоиранинг ўлдирилиши юзасидан жиноят ишини айни пайтда 201-ҳарбий базанинг тергов бўлими олиб бормоқда. Бу воқеа юзасидан Россия Жиноят Кодекси моддалари асосида жиноят иши очилган.\nРоссия ҳарбийлари бундан аввал ҳам Тожикистонда маҳаллий фуқароларни ўлдирганликда айбланиб қўлга олинган эди. Маслан, 2009 йил сентябрида россиялик аскарлар Вячеслав Чернов ва Дмитрий Кучма асосий ишига қўшимча равишда такси ҳайдаш билан шуғулланган тожикистонлик милиция капитани Амур Муродовни ўлдирганликда айбланган.\n2014 йилнигнг август ойида 201-ҳарбий база бўлим командири, 24 ёшли Ильдар Сахапов ва мазкур ҳарбий қисмнинг взвод командири ўринбосари 24 ёшли Фёдор Басимов Душанбе яқинидаги кўлдан ўлик ҳолда топилган таксичи Раҳимжон Тешабоевни ваҳшийларча ўлдирганликда айбланиб қўлга олинган эди.\nШу йилнинг 21 августида эса 201-ҳарбий базанинг Қўрғонтепа шаҳридаги бўлинмасида хизмат қилувчи Дмитрий Толстой маҳаллий фуқаро Тоҳир Султоновга 30 марта пичоқ урган.


Самвел Бабаян: “Гейнрих – терма жамоа учун доим борини беришга тайёр” - Offside.uz – Offside'да бўлинг, офсайдда қолманг!\nСамвел Бабаян: “Гейнрих – терма жамоа учун доим борини беришга тайёр”\nЎзбекистон – Сурия учрашувидан кейин бўлиб ўтган матбуот анжуманининг иккинчи қисмида Ўзбекистон миллий терма жамоаси бош мураббийи Самвел Бабаян журналистларнинг саволларига жавоб берди.\n“Энг аввало, бизни қўллаб-қувватлаб тургани учун мухлисларга миннатдорчилик билдирмоқчиман. Йигитлар ғалаба қозониб, байрамни давом эттириш учун қўлдан келган барча ишни қилишди.\nУшбу босқични ғалаба билан бошлаб олдик. Ҳайдаров ва Аҳмедовларга алоҳида миннатдорчилик билдираман. Улар кичик жароҳатлари бўлсада, матонат кўрсатиб, бор имкониятларини ишга солиб, жамоага ёрдам берди.\nСурия жуда яхши жамоа. Бу ҳақида олдин ҳам айтиб ўтгандим. Балки, маҳорат борасида улар бироз тажрибасиздирлар. Бироқ, курашиш борасида улар жуда яхши таассурот қолдирди.\nБиз деярли ярим йиллик танаффусдан сўнг расмий ўйин ўтказдик ва муҳими ғалаба қозондик.\nАфсуски, баъзи футболчиларимиз ҳали тўлиқ формага киришиб кета олмадилар. Умид қиламанки, улар кейинги ўйинга тайёр ҳолга келадилар.\nГейнрих ҳали қариб қолгани йўқ. У захирадан тушиб, ўйинни ўзгартириб юбора оладиган футболчи. Унинг паспортдаги ёшини менга аҳамияти йўқ. Муҳими, у терма жамоа учун борини беришга тайёр.\nҲозирдан бошлаб Қатарга қарши тайёргарлик кўришни бошлаймиз. Эртага тикланиш машқларини бажарамиз. Қатарга 4 сентябрь куни жўнаб кетамиз. Ўша ўйинда бизга Кримец ҳам ёрдам бериши мумкин бўлади. Кейинги ўйин жуда муҳим ҳисобланади.\nБиз охиригача кураша оламиз", - дейди Ўзбекистон миллий терма жамоамиз бош мураббийи Самвел Бабаян.\n01/09, 23:37 0


Чимкентда икки қаватли уй қулаб тушди (Фото) » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nЧимкентда икки қаватли уй қулаб тушди (Фото)\nЧимкентда газ портлаши оқибатида икки қаватли уй қулаб тушди. Бу ҳақда Tengrinews.kz'га асосланиб Кун.уз хабар бермоқда.\nФавқулодда воқеа 8 январда тонгги соат 4 да юз берган. Махсус хизматларга икки оилага мўлжалланган 2 қаватли уйнинг қулаб тушгани ҳақида сигнал келиб тушган. Уйда квартирантлар яшаган. Уй қулагандан ярим соат ўтиб вайроналар остидан 2015 йилда туғилган бола чиқариб олинган. Сўнгра боланинг ота-онаси ҳам чиқариб олинган, бироқ аёл ҳалок бўлган. Кейинроқ яна икки киши тирик топилган. Натижада уч киши шифохонага юборилган, бир киши шифохонага боришдан бош тортган.\nВоқеа Чимкентнинг 18-микротуманида юз берган. Дастлабки маълумотларга кўра, воқеага газ-ҳаво аралашмасининг портлаши сабаб бўлган. Айни вақтда фавқулодда вазиятлар департаменти мутахассислари фалокатнинг аниқ сабабларини аниқлаштиришмоқда. Таъкидланишича, бу тумандан газ қувури ўтган, бироқ вайроналар остидан камин ва иситиш электр қурилмаси аниқланган. Фавқулодда вазиятлар департаменти ходимлари маълумотларига кўра, портлашдан кейинги ёнғин чиқмаган. Қулаш майдони 64 квадрат метрни ташкил қилган. Уй буткул вайрон бўлган.\nЎнлаб одамлар уйда яшовчиларни қутқаришда иштирок этишган. Уй электр ва газ тармоғидан узиб қўйилган.\nТеглар: тортган Махсус маълумотларига асосланиб қулаб камин\nМосквадаги ЙТҲ натижасида машина дарёга қулади\n17:28 / 20-05-2017\nАтлантада ёнаётган кўприк қулаб тушди\n08:04 / 31-03-2017\nБрюсселда газ портлаши оқибатида 7 киши жароҳат олди\n09:44 / 19-03-2017


Чемпионлар лигаси қайтмоқда. Янги мавсумда эски рақиблар | Fayzbog.uz\n12.09.2017 / Маъмурият /\nБугун, 12 сентябрь куни Европада Чемпионлар Лигаси гуруҳ босқичига старт берилади. Тўртта гуруҳда 1-тур ўйинлари бўлиб ўтади. Tribuna.Uz А, В, С ва D гуруҳларидаги жуфтликларга эътибор қаратади ва эътиборга молик статистик кўрсаткичларга тўхталиб ўтади.\nБЕНФИКА – ЦСКА (12 сентябрь, 23:45, Матч ТВ)\n— «Бенфика» ва ЦСКА клублари шу вақтгача Чемпионлар Лигасида тўқнаш келишмаган. Уларнинг ўзаро ўйинлари 2004/05 йилги УЕФА кубогига тўғри келади. Ўшанда 1/16 финалда россияликлар ўз майдонларида 2:0 ҳисобида зафар қучган, Лиссабонда 1:1 ҳисоби қайд этилганди. Якунда «армиячилар» ушбу турнир ғолиби бўлганди.\n— ЦСКА 11-марта (қаторасига 5-марта) Чемпионлар Лигаси гуруҳ босқичида иштирок этмоқда, бу Россия жамоалари ичида иккинчи кўрсаткичдир. «Спартак» 12-марта қатнашмоқда.\n— ЦСКА ЧЛнинг охирги 10 учрашувида ғалаба қозона олгани йўқ — 4 дуранг, 6 мағлубият.\n— Руслар жамоаси бош мураббийи Виктор Гончаренко учун бу тўртинчи қатнашув. Мураббий аввалги йилларда БАТЭ клуби билан мусобақада 3 ўйин ўтказган.\nМАНЧЕСТЕР ЮНАЙТЕД – БАЗЕЛЬ (23:45, Матч! Наш Спорт)\n— «Базель» шу пайтгача 2 марта «Олд Траффорд»га меҳмон бўлган ва ютқазмаган. 2003 йилнинг мартида 1:1, 2011 йилнинг сентябрида 3:3 ҳисоби қайд этилган.\n— «Манчестер Юнайтед» аввалги 20 уринишнинг 16тасида гуруҳ босқичини муваффақиятли босиб ўтган. Аммо сўнгги 4 мартасининг ярмида гуруҳда қолиб кетган.\n— «Базель» мусобақадаги сўнгги 10 учрашувнинг бирортасида ҳам ғалаба қозона олмаяпти, шунингдек, бу ўйинларда швейцарияликлар жамоаси биттадан ортиқ гол ура олмаган.\n— Жозе Моуриньо Чемпионлар лигасида бешинчи клубини майдонга бошлаб келади. Мураббий илгари «Порту», «Челси», «Интер» ва «Реал» клублари билан турнирда қатнашган. Фақат Карло Анчелотти (7), Рафаел Бенитес (6) ва Клаудио Раньери (6) бу борада яхшироқ кўрсаткичга эга.\n— Пол Погба 32 марта ЕЧЛ ўйинида иштирок этиб, атиги 2 гол муаллифи бўлган.\nБАВАРИЯ – АНДЕРЛЕХТ (23:45)\n— «Бавария» охирги 21 турнирнинг 20тасида гуруҳ босқичида иштирок этган. Охирги саккиз мавсумнинг 6тасида жамоа ярим финалгача етиб бора олган.\n— «Бавария» ўз майдонидаги сўнгги 25 ўйиндан 20тасида ғалаба қозонган. 5 марта мағлубиятга учраган.\n— Бу «Андерлехт»нинг ЕЧЛ даги 11-иштирокидир. Бельгия клуби ҳеч қачон гуруҳ босқичидан ўта олмаган.\n— Роберт Левандовски ЕЧЛ даги ўз дебютидан (2007) буёғига 61 ўйинда майдонга тушиб, 40 гол урган. Бу даврда ўйнаган футболчилар ичида фақат Месси ва Роналдуда кўпроқ.\n— «Андерлехт» ЕЧЛ даги сўнгги 37 ўйиннинг атиги 3тасида ғалаба қозонган ва фақат 3 учрашувда ўз дарвозаси дахлсизлигини сақлай олган.\nСЕЛТИК — ПСЖ (23:45, Матч! Футбол 1)\n— «ПСЖ» сўнгги 5 мавсумда чорак финалдан нарига ўта олмаяпти. Умуман парижликлар жамоасининг энг яхши натижаси 1994/95 йилги мавсумга тўғри келади. Ўшанда жамоа ярим финалда «Милан»дан мағлуб бўлганди.\n— Неймар сўнгги икки мавсумда 12 марта голли узатмани амалга оширган ва у бу борада етакчидир. Шунингдек, айнан «Селтик»ка қарши ўтказган 4 учрашувида 10 голда иштирок этган — 4 гол ва 6 ассист.\n— Дани Алвеш ушбу мусобақадаги ўз дебютидан сўнг (2007/08), ҳимоячилар ичида энг кўп гол урган — 10. Ва энг кўп голли узатмани амалга оширган — 25. У Роберто Карлосдан кейин 100 дан ортиқ ўйинда майдонга тушган иккинчи бразилиялик ҳимоячидир.\n— «Селтик» бош мураббийи Брендан Рожерс 12 маротаба ўз жамоасини гуруҳ босқичида бошлаб тушиб, атиги бир марта «Лудогорец» устидан ғалаба қозонган. Ўша пайтда у «Ливерпуль» клубини бошқарганди.\n— «Селтик» ЕЧЛ даги сўнгги 14 ўйиндан буён атиги бир маротаба ғалаба қозонган — 2013 йилда «Аякс» устидан.\nЧЕЛСИ – ҚОРАБОҒ (23:45)\n— Озарлар Чемпионлар Лигасида дебют қилмоқда. «Қорабоғ» аввал ҳам инглиз жамоаси билан тўқнаш келган. 2015/16 йилги мавсумда Европа Лигасида жамоа Лондоннинг бошқа бир клуби «Тоттенҳэм» билан бир гуруҳда ўйнаб, икки ўйинни бой берган: 1:3 сафарда ва 0:1 Бокуда.\n— Эден Азар ЕЧЛ даги сўнгги 12 ўйинда атиги 1та гол урган холос, у ҳам бўлса, пенальтидан.\n— Бу Антонио Контенинг учинчи ЕЧЛ мавсумидир. Мураббийнинг энг яхши кўрсаткичи 2012/13 йилги мавсумда «Ювентус» билан бўлганди. Туринликлар жамоаси ўшанда чорак финалгача етиб боришган.\n— «Челси» ЕЧЛ гуруҳ ўйинларидаги охирги 13 ўйиндан атиги биттасида мағлуб бўлган. Шунингдек, «Челси» «Стэмфорд Бриж»да ўтган гуруҳ ўйинларининг сўнгги 24тасида майдонни голсиз тарк этмаган.\nРОМА – АТЛЕТИКО М (23:45, Матч! Арена)\n— «Рома» ЕЧЛ даги сўнгги 13 ўйинда атиги бир маротаба ғалаба қозонган (2015 йилнинг ноябрида «Байер» устидан 3:2 ҳисобида).\n— «Рома» турнирдаги сўнгги 22 ўйинида атиги бир маротаба, БАТЭга қарши ўйинда (0:0) ўз дарвозасини дахлсиз сақлай олган холос. Бу ўйинларда римликлар 51 марта ўз дарвозаларидан тўп олиб чиқишган.\n— Диего Симеоне жамоаси ҳар ўйинда ўртача 0.67 гол ўтказган — 48 ўйинда 32 гол. Бу кўрсаткич ЕЧЛ да 20дан ортиқ ўйин ўтказган мураббийлар учун энг яхши натижадир.\n— Сўнгги тўрт мавсумда фақат Мадриднинг «Реал» (51) клуби «Атлетико»дан (48) кўра кўпроқ ўйин ўтказган.\n— Антуан Гризманн сўнгги икки мавсумда ЕЧЛ да жамоаси голларининг ярмида иштирок этган — 13 гол, 3 ассист.\nБАРСЕЛОНА – ЮВЕНТУС (23:45, Матч! Футбол 2)\n— «Барселона» сўнгги 16 гуруҳ ўйинининг 13тасида ғалаба қозонган ва гуруҳлардаги охирги 44 ўйиннинг 43тасида рақиб дарвозаси ишғол қилинган.\n— «Ювентус» 18-марта ЕЧЛ гуруҳ босқичида иштирок этмоқда. Бу Италия клублари ичида энг яхши кўрсаткичдир. «Милан» клуби 17 маротаба иштирок этган.\n— Лео Месси мусобақада 94 гол урган, бу Криштиану Роналду (105) дан кейинги кўрсаткичдир. Ўтган мусобақада ҳужумчи урган 11 голнинг 10таси гуруҳ босқичига тўғри келади.\n— Эрнесто Валверде ЕЧЛ да ўзининг тўртинчи клубини бошлаб тушмоқда. Бунгача у «Олимпиакос», «Валенсия» ва «Атлетик» жамоалари билан бирга ушбу мусобақада қатнашган.\n— Массимилиано Аллегри мураббий сифатида шу пайтгача етти марта ЕЧЛ мусобақаларида қатнашиб, ҳаммасида гуруҳ босқичидан муваффақиятли ўтган. «Ювентус»даги сўнгги уч мавсумининг иккитасида финалгача боришни уддалаган.\nОЛИМПИАКОС – СПОРТИНГ (23:45)\n— «Олимпиакос» 18-марта ЕЧЛ гуруҳ босқичида қатнашмоқда. Бу бошқа бир грек клуби «Панатинаикос»дан икки баробар кўпдир. Жамоанинг энг яхши натижаси 1998/99 йилга тўғри келади — чорак финал.\n— «Спортинг» ЕЧЛ даги сўнгги 4 ўйинни бой берган, аммо жамоа ҳеч қачон турнирда қаторасига 5 ўйинни ютқазмаган.\n— «Спортинг» Сейду Думбия учун ЕЧЛ даги учинчи жамоадир. Ҳужумчи шу пайтгача ЦСКА ва «Базель» жамоаларида тўп сурганди. У мусобақада 14 гол урган, бу Фил суяги қирғоқлари вакили Дидье Дрогба (44) дан кейинги кўрсаткич.\n— «Спортинг» бош мураббийи Жорже Жезус ЕЧЛ да 40 ўйинда мураббий сифатида қатнашган. Бу португалиялик мураббийлар ичида Жозе Моуриньо (133) дан кейинги кўрсаткич. Унинг энг яхши натижаси 2011/12 мавсумига тўғри келади. Ўшанда у «Спортинг» билан бирга чорак финалгача етиб борганди.\nСпорт Изоҳ қолдиринг\nБугун 650 мингдан зиёд бола биринчи синфга қадам қўйди


Тожикистонда трансосиё газ магистрали қурилиши бошланди - Anhor\nAnhor Все посты Тожикистонда трансосиё газ магистрали қурилиши бошланди\nТожикистонда трансосиё газ магистрали қурилиши бошланди\n13 сентябрь куни Тожикистоннинг Рудакий туманида (Ўзбекистоннинг Сурхондарё вилояти билан чегарадош) “Марказий Осиё-Хитой” давлатлараро газ қувурининг Тожикистон участкасида қурилиш ишларининг бошланиш маросими ўтказилди, дея хабар беради 12news.uz.\nТожикистон президенти Имомали Раҳмоннинг сўзларига кўра, ушбу газ қувури “Марказий Осиё-Хитой” газ қувурлари тизимида тўртинчи ва энг қисқа тармоқни ташкил этади.\n«Бошқа учта тармоқдан фарқли ўлароқ, у бир минг километрга қисқа. Газ қувури Туркманистондан Хитойга Ўзбекистон, Тожикистон ва Қирғизистон ҳудуди орқали ўтади, қувурнинг Тожикистондан ўтадиган қисми энг узун бўлиб, у 400 километрдан ошади. Тожикистон ҳудудидаги газ қувурининг қурилиши уч йил давомида амалга оширилади ва у умумий узунлиги 76 км дан иборат қирқ еттита туннел қурилишини кўзда тутади. 24 та ҳолатда қувур сув остидан ўтади. Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, лойиҳанинг мамлакат ҳудудидаги умумий қиймати $3,2 млрд ни ташкил этади», – дея иқтибос келтиради Тожикистон раҳбарининг сўзларидан «Ховар» миллий ахборот агентлиги.\nШунингдек Тожикистон президенти Хитой миллий газ корпорацияси қисқа муддат ичида Тожикистон жанубида газ қазиб чиқариш ишларини бошлашига ҳам умид билдирди.\nБундан олдин 2013 йил сентябрда ШҲТга аъзо давлатлар раҳбарларининг саммити давомида Тожикистон ва Хитой ўртасида Туркманистондан Тожикистон ҳудуди орқали Хитойга газ қувурини тортиш тўғрисидаги ҳукуматлараро битим имзоланган эди.\n2014 йил март ойида эса “Тожиктрансгаз” ОАЖ ва Хитой Миллий нефть-газ корпорациясининг (CNPC) шўъба компанияси Туркманистон-Ўзбекистон-Тожикистон-Қирғизистон-Хитой газ қувури қурилиши лойиҳаси доирасида газ қувурининг тўртинчи тармоғини (D тармоғи) бошқариб турадиган қўшма компанияни ташкил этиш тўғрисида битим имзолади. Тожикистон лойиҳада транзитчи мамлакат сифатида чиқмоқда. Ушбу газ қувури орқали йилига тахминан 25-30 млрд кубометр газ ўтади.\nДавлат маблағларини ўзлаштирган Қўшкўпир тумани ҳокими қўлга олинди


Тошкентда модель агентлиги кўринишида фоҳишахона фаолият кўрсатган - Anhor\nAnhor Все посты Тошкентда модель агентлиги кўринишида фоҳишахона фаолият кўрсатган\nТошкентда модель агентлиги кўринишида фоҳишахона фаолият кўрсатган\nТошкентда бир неча йил давомида фоҳишалар хизматини таклиф қилиб келган «Kolleman Models» модель агентлиги фош этилди. “Даракчи” газетасининг маълумотига кўра, Фаррух Ғафуров бошчилигидаги агентлик қизлари фақат “бақувват” мижозларга хизмат кўрсатган, деб ёзади “12news” нашри.\nТошкент шаҳар ИИБнинг ходими “мижоз” сифатида чиққанида, Ғафуров ундан тўртта қиз учун 1600 АҚШ доллари сўраган. Ғафуров қўлга олинганидан кейин унинг сумкасидан 500 дан ортиқ енгилтабиат қизнинг сурати ҳамда буюртмачилар рўйхати топилган. Фоҳишалар орасида 13-14 ёшли қизлар ҳамда коллеж талабалари борлиги аниқланган.\nШунингдек мазкур агентлик фоҳишаларни моделлар кўринишида Жанубий Кореяга жўнатиш билан ҳам шуғуллангани маълум бўлди, дея қайд этади нашр.\nУЗБЕКИСТОН-РОССИЯ: ОНЛАЙН МАЬРУЗА\nФарғонада аҳолига суюлтирилган газ белгиланганидан қиммат нархда сотилгани маълум бўлди


"Ичингдаги ичингдадир". тўғрисида. Жалолиддин Румий. - Nurzamon.uz\n"Ичингдаги ичингдадир". тўғрисида. Жалолиддин Румий.\n"Ичиндаги ичиндадир" асари, насрий асар бўлиб, унда Жалолиддин Румийнинг илоҳиёт, тасаввуф, ҳаёт ва болрлиқ ҳақидаги қайдлари, дўстлари ва суҳбатдошлари даврасида айтган фикрлари, баҳс-мунозарларда пайдо бўлган мулоҳаза-муқоясалари тўпламидан ташкил топган.\nЖалолиддин Румийнинг илмий ва адабий мероси жуда катта. Ғазал, маснавий ва рубоийларни ўз ичига оладиган “Девони кабир” да уч минглдан ортиқ шеър бор. Фалсафий-сўфиёна мушоҳадалар, руҳият деалектикасини кашф этиб, инсон ақлини лол қолдирадиган тиранлик билан ёзилган “Маснавийи маънавий “ ҳам бир неча инг байтдан иборат. Бундан ташқари “Мактубот” ва “Фиҳи мо фиҳи” номли асарлари ҳам бор.\n"Ичиндаги ичиндадир" асари, насрий асар бўлиб, унда Жалолиддин Румийнинг илоҳиёт, тасаввуф, ҳаёт ва болрлиқ ҳақидаги қайдлари, дўстлари ва суҳбатдошлари даврасида айтган фикрлари, баҳс-мунозарларда пайдо бўлган мулоҳаза-муқоясалари тўпламидан ташкил топган. Бу китобни “Муиниддин Парвона” китоби ҳам дейишади. Сабаби: унда Амир Парвона номи кўп марта тилга олиб ўтилганидир. Чунки Муиниддин Парвона Мавлоно Жалолиддин Румийнинг мухлисларидан бўлиб , Мавлоно билан қилган сўҳбатларинит ёзиб жамлаган.\n"Ичингдаги ичингдадир”- содда форс тилида ёзилган асар, улуғ муаллиф “ Маснавий маънавий”-даги ҳадис ва оятлар, ҳикоят ва тамсилларга ўралган, ўта мураккаб бир фалсафий муҳокамалар асосига қурилган фикрларини бу ерда равшан ва содда қилиб тушунтириб берган.\nЭнг муҳими шундаки, Румий мураккаб сўфиёна мулоҳазаларни оддий турмуш тафсилотлари билан тушунтириб беради, интиҳосиз қудратга эга инсон ақлининг, руҳиятининг мўъжизаларини ҳайратомуз бир тарзда намойиш этади. Румий минг йиллар давомида тўпланиб келган Шарқ фаосафаси ва ҳикмати, исломий ҳақиқатларини омухта этолган, тасаввуф ва фалсафани қўшиб, инсон руҳи деалектикасини очган улуғ мутафаккирдир. Унинг қарашларида бирор бир мутаассиблик, кўр-кўрона ақидапарастлик намунасини кўрмаймиз.\nУ тирик ва ҳушёр кўз билан дунёга назар солади, инсонни қандай бўлса, шундай олиб ўрганади, инесон қалби тўридаги энг нозик, энг инжа, энг яшириш сирларни ошкор этади, руҳимиз иқлимларидаги ўзимиз сезмаган қонуниятлар, заруратларни кўрсатиб беради. Шу боис “Ичингдаги ичиндадир” асарини ботиний илмлар баённомаси, ўзликни ва илоҳни таниш китоби деб айта оламиз.\n“Ичингдаги ичиндадир” руҳ диалектикаси, инсон майллари, тушунча тасаввурлари, эҳтиёж ва талаблари, изтироб ва қийноқлари, зиддият ва мувофиқликлар, кураш ва ғалаба, йўқлик ва борлик, рўй ва ҳақиқат, жисм ва жон ва ҳоказолар устида билдирилган фикрлар шунчалик чуқур ва шу қадар ёрқинки, бу фикрларни бундан етти юз илгари айтилганига ишонқиримай қоласиз, гўё улар буган айтилгандай. Бу асар инсонни фикрлашга, фикрлаш орқали ўзлигини, ўзлиги орқали ҳақни-Яратганни тушунишга ундайди.\nЭрон ИР. Кашон кутубхонаси.\n«ФИҲИ МАФИҲИ» («ИЧИНДАГИ ИЧИНДАДИР»)асаридан\n… Бизнинг кўнглимиз доим маънан сизнинг ҳимматингиз ёнида бўлиши билан баробар суратан ҳам шарафланмоқ истадик. Чунки бу суратнинг ҳам улуғ бир эътибори бордир. Эътибор не демак? У ҳатто ўзлик ва маъно билан тенг. Миясиз калланинг иши ҳеч нарсага ярамагани каби қобиқ1сиз мева ҳам етилмайди. Чунончи, бир данакни қобиқсиз ҳолда ерга эксанг, кўкармас. Қобиғи билан экканинг вақтда унади ва улкан бир дарахтга айланади. Шу нуқтаи назардан вужуднинг ҳам буюк бир асли, хизмати бордир. Бундай бўлиши табиийдир. Худди шу асл маънодир. Аммо бу ўзи ҳам маъноли, маънони ҳам билган, англаган кишилар учун шундоқдир.\n»Икки ракат намоз дунё ва ундаги нарсалардан хайрлидир". Бу сўз ҳамма учун эмас. Бу шундай кишилар учунки, уларга дунё моли қўлида бўлса ҳам икки ракат намозни қилмаслик ўша молни қўлидан чиқаргандан оғирроқ туюлади.\nБир дарвишга подшоҳ: «Эй зоҳид!» — деди. У эса: «Зоҳид сенсан» деб жавоб қайтарди. Шоҳ: Мен қандай зоҳид бўлайин. Бутун дунё, охират ва жамики мол-мулклар меникидир. Оламни мен олдим. Сен эса фақатгина бир луқма ва бир ҳирқа билан қаноат этдинг", — деди. Дарвеш: «Юзингни қай тарафга бурсанг, Аллоҳ у ердадир». У ҳамма жойда мавжуд. Чеҳрадир, доимийдир, ўлмасдир. Ошиқлар ушбу чеҳрага ўзларини фидо қилиб, эвазига ҳеч нарса истамаслар. Бошқалар эса ҳайвон сингаридирлар.\n… Сурат (юз) ишқ нуридир. Чунки ишқсиз у ҳам қийматдан маҳрум. Нур — аслсиз номавжуд нарса. Шунга кўра, Тангрига сурат дейилмаганидек, нур ҳам дейилмайди. Чунки сурат нурдир. Бири: «Ишқ суратсиз бўлмаганига, рўёбга чиқмаганига кўра, суратнинг нури бўлиши керак» — деди. Биз: «Ишқ суратсиз нечун тасаввур этилмасин?» — деймиз. Ҳатто суратни ишқ майдонга келтиради ва ундан юз минглаб сурат ҳосил бўлади. Булар айни замонда рўёбга чиққан, шаклу шамойил олган суратлардир. Рассомсиз расм бўлмаганидек, аслсиз эса расм бўлмас. Гўё бармоқнинг ҳаракати билан узукнинг ҳаракати янглиғ.\nЮрагида уй қуриш ишқи бўлмаса, меъмор унинг тархини чизмайди. Буғдой бир йил олтин баҳосида, бошқа йил тупроқ қийматида сотилиши мумкин. Ҳар икки йилда ҳам унинг сурати ўша — буғдойдир. Бироқ унинг қадри унга бўлган ишқ (эҳтиёж — тарж.) туфайли майдонга келмоқда. Худди шундай, сенинг санъатинг ҳам фақат сен учун азиздир. Унга рағбат кўрсатиб, уни севиб ўрганувчи (ишқ) топилмагунча, у яна шу ҳолда қолаверади.\n«Ишқ» — нимагадир муҳтожлик. У ҳолда, эҳтиёж — асл, муҳтож эса –«нур» дейишади. Биз деймизки: Сен эҳтиёжинг бўлгани учун шундай деяпсан. Демак, эҳтиёжинг олдин майдонга келади, сўз эса ундан туғилади. У ҳолда, сўз бўлмаса ҳам эҳтиёж мавжуд. Шунга кўра, ишқ ва эҳтиёж унинг (сўзнинг — тарж.) нури бўлолмайди. У: «Эҳтиёждан мақсад сўз эмасмиди? У ҳолда, мақсад қандай қилиб нур бўла олади?» — деди. Биз «мақсад ҳар доим нурдир. Чунки дарахтнинг илдизидан мақсад унинг нури, яъни гавдасидир, шохлари ва ҳоказоларидир» — дедик Бир дедики: «Бизни ҳиммат билан эсла! Асл бўлган нарса ҳимматдир. У сўзсиз ҳам мавжуд, чунки ҳиммат — нур». Мавлоно буюрадики: ҳиммат жисмлар оламидан аввал — руҳлар оламида ҳам бор эди. Демак, бизни жисмлар оламига қуруқ келтирмадилар. Бунга имкон, йўқ. Шундай экан, сўзнинг ҳам муайян ўрни бўлиши керак. Ахир данакнинг фақат мағзини ажратиб эксанг, кўкармайди. Ҳолбуки, қобиғи билан ерга ташласанг, ўсиб чиқади. Шу нуқтаи назардан қаралганда, суратнинг ҳам аҳамияти борлиги аён бўлмоқда.\n"Қалб ҳузурисиз қилинган намоз намоз бўлмайди" (Ҳадисдан) — дея буюрилганидек, намоз ҳам ичдадир. Бироқ сен уни шаклларга ўрайсан. Кўринишда руку (эгилмоқ) ва сажда билан намозга сурат бериш лозим. Буларни бажариб, ундан ўз насибангни олурсан, муродингга етурсан.\n«Улар намозларида доим барқарор бўлгувчи зотлардир» деган оятдаги намоз руҳлар намозидир. Суратан, шаклан қилинган намоз муваққатдир, доимий эмас. Чунки руҳ денгиз оламидир. Сўнгсиздир. Шунга кўра, ҳамишалик намоз руҳнингдир. Руҳ ҳам руку ва саждалардан холи эмас. Бироқ буларни очиқ шакллар билан кўрсат0моқ керак. Чунки маънони сурат билан боғлиқлиги бор. Иккаласи бирлашмагунча фойда ҳам бўлмайди. Сурат маъно нуридир. Сурат — фуқаро, кўнгил подшоҳ деганингда, бу исмлар изофадир. «Бу унинг нуридир», дединг. Нури бўлмаса, у қандай қилиб асл бўлиши мумкин? Модомики, «Аёл» дер экансан, иложсиз «Эркак» ҳам дейишинг керак ёки «Оллоҳ» дегандан кейин "Қул«ни ҳам эсдан чиқармаслик зарур.


Ҳоким аҳолини ердан самарали фойдаланишга чақирди\nСамарқанд вилоят ҳокими Эркинжон Турдимовнинг навбатдаги сайёр қабули Пастдарғом туманида бўлиб ўтди.\nҚабулга турли масалаларда нафақат мазкур пастдарғомлик, балки қўшни шаҳар ва туманлардан ҳам фуқаролар ташриф буюрди. Кимдир оилавий муаммосини, кимдир маҳалладошларини қийнаб келаётган масалаларни ўртага ташлаб, унга шу ернинг ўзида ечим топишда амалий ёрдам сўради.\nФуқаро Омоной Хидирова сайёр қабулда вилоят ҳокимидан Пастдарғом туманининг Зангибойи маҳалласига болалар боғчаси қуриб беришни сўраб мурожаат қилди. Онахоннинг айтишича, 5 минг нафар аҳоли истиқомат қилиб келаётган маҳаллада ҳалигача мактабгача таълим муассасасининг йўқлиги ишлайдиган аёллар учун қатор қийинчиликларни туғдирмоқда. Ушбу мурожаат мутасаддилар билан жойида ўрганилди ва келгуси йили мазкур маҳалла ҳудудидан болалар боғчаси қуриш масаласи дастурга киритиладиган бўлди.\nНорча бобо Абдураҳимов Гумбаз маҳалласидан ўтувчи Искандари-Жағалбойли-Жума автомобиль йўлининг таъмир талаблигидан шикоят қилиб, вилоят ҳокимига мурожаат қилди. Бу масалага ҳам шу ернинг ўзида ечим топилиб, муаммо жорий йилнинг ўзида бартараф этиладиган бўлди. Мазкур масаланинг ҳал этилиши бўйича Пастдарғом туман йўллардан фойдаланиш корхонаси директор ўринбосари Аброр Рўзиев изоҳ бериб, 4 К 540 Искандари-Жағалбойли-Жума автомобиль йўлининг 5 километри 2012 йилда таъмирланганлигини таъкидлади. Ҳозирда қолган 9 километри ҳам дастурга киритилиб, маблағ ажратилган. Бу йўлда август ойда таъмирлаш ишлари бошланади ва сентябрда тўлиқ асфальт қилинади.\nМазкур сайёр қабулда Давлат хизматлари агентлиги Самарқанд вилоят бошқармаси ҳамда Пастдарғом туман давлат хизматлари маркази томонидан мурожаатчи жисмоний ва юридик шахсларга шу ернинг ўзида мобиль давлат хизматлари кўрсатиш йўлга қўйилди. Бу ҳам ўз ўрнида фуқароларнинг узоғини яқин, оғирини енгил қилишга хизмат қиляпти.\nСайёр қабул давомида юзлаб фуқароларнинг мурожаатлари ўрганилиб, уларни ҳал этиш билан боғлиқ вазифалар назоратга олинди. Жараёнда вилоят ҳокими Э.Турдимов муаммоларни ҳал этиш баробарида аҳолини фаол бўлишга, ерлардан унумли фойдаланиб, тадбиркорлик билан шуғулланишга чақирди.


ЎзА - Қонликўлда «Ёшлар маркази» фойдаланишга топширилди\nҚонликўлда «Ёшлар маркази» фойдаланишга топширилди\n“Жонажон Ўзбекистоним, мангу бўл омон!“\nҚорақалпоғистон Республикасининг Қонликўл тумани марказида «Ёшлар маркази» фойдаланишга топширилди.\nУмумий қиймати 1 миллиард 400 миллион сўм бўлган мазкур бинони «Нукус қурилиш монтаж» масъулияти чекланган жамияти қурувчилари белгиланган муддатда сифатли қуриб фойдаланишга топширишди.\nОчилиш маросимида таъкидланганидек, давлатимиз раҳбари ташаббуси билан мамлакатимизда ёшларнинг таълим-тарбия олиши, бўш вақтларини мароқли ўтказишлари учун барча шарт-шароитлар яратилмоқда. Янгидан барпо қилинган муассасада Ахборот-ресурс маркази, инглиз, рус, математика ҳамда «Ахборот коммуникация технологиялари» тўгараклари фаолият олиб боради.\nБугунги кунда Қонликўл туманидаги 50300 нафар аҳолининг 25848 нафарини ўттиз ёшгача бўлган ёшлар ташкил қилади. Бу, аҳолининг қарийб 50 фоизи ёшлардан иборат эканлигини билдиради.\n- «Ёшлар маркази»нинг фойдаланишга топширилиши бизга янада шижоат бағишлайди,-дейди тумандаги фаол ёшлардан бири Сарбиноз Сапарбоева.-Айниқса, «Рус тили» тўгарагининг очилиши мен учун айни муддао бўлди. Тўгаракда рус ва бошқа хорижий тилларни чуқур ўрганиб, келажакда Ватаним равнақига ўз ҳиссамни қўшиш ниятидаман.\n- Туманимизда чет тилларини ўрганишга қизиқувчи ёшлар кўп,-дейди «Дўстлик» маҳалла фуқаролар йиғинида яшовчи Базаргул Бабажанова. –Хусусан, қизим Альфия Амангелдиева «инглиз тили» тўгарагига аъзо бўлди. Яратилаётган бундай имкониятлар фарзандларимизнинг келажакда ҳар томонлама етук, халқимизга муносиб фарзанд бўлиб вояга етишишида муҳим омил бўлади.\nАйтиш жоизки, марказнинг бунёд этилгани қонликўллик ёшлар учун мустақиллигимизнинг 28 йиллиги ҳамда янги ўқув йилига ажойиб туҳфа бўлди.\nДовуд АБИБУЛЛАЕВ, Мақсад ҲАБИБУЛЛАЕВ(сурат), ЎзА


ЎзА - Қорақалпоғистонда умумхалқ ҳашари бошланди\nҚорақалпоғистонда умумхалқ ҳашари бошланди\n19.08.2017 08:20 Чоп этиш версияси\nҚорақалпоғистон Республикасида бошланган хайрия ҳашарида ҳам халқимизга хос ҳамжиҳатлик фазилати яна бир бор намоён бўлди.\nЭрта тонгдан ҳашарчилар ҳудудларни ободонлаштириш, ўз қишлоғи, маҳалласи, кўчаси ва хиёбону зиёратгоҳларни тартибга келтиришни бошлади. Ушбу тадбирни миллий қадриятларимизга хос ташкил этиш ва юқори савияда ўтказишга давлат ва жамоат ташкилотлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари бош-қош бўлмоқда.\nНукус шаҳрининг “Кўна қалъа” маҳалла фуқаролар йиғини аҳли ҳам хайрия ҳашарида фаол иштирок этаётир. Кимдир ариқ-зовурларни тозалаётган бўлса, бошқаси дарахтларга шакл бермоқда, ёшлар, аёллар атрофни супуриб, сув сепмоқда.\n–Халқимиз тўйга тўёна ҳозирлаш, байрамларни тинч-осойишта, саранжом-саришта ўтказишга алоҳида эътибор қаратади, – дейди ушбу маҳалла фуқаролар йиғини раиси Гулинор Ўтемуратова. – Бугун эрта тонгдан Ватанимиз мустақиллигининг 26 йиллиги олдидан ўтказилаётган ҳашарда ҳудудимиздаги 28 кўчада ободонлаштириш ишлари бошланди. Ҳашарда маҳалламиз фахрийлари 2,5 мингдан зиёд ёшларга бош бўлмоқда. Турли хайрия табирлари ўтказилаётир.\nУмумхалқ ҳашари Қорақалпоғистон Республикасининг барча туман ва шаҳарларида ўтказилаётган тадбирнинг дастлабки кунида 603 мингдан зиёд юртдошимиз иштирок этмоқда. Уларнинг 392 мингдан зиёди ёшлардир. Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Қорақалпоғистон Республикаси кенгаши ҳузуридаги “Биз соғлом турмуш тарзи тарафдоримиз!” кўнгилли ёшлар гуруҳи томонидан ёлғиз кексалар, ўзгалар кўмагига муҳтож оилалар ҳолидан хабар олиниб, уй-жойларини тозалаш, тартибга келтиришга кўмаклашилмоқда.\n“Маҳалла” хайрия жамоат фонди Қорақалпоғистон Республикаси бўлимидан олинган маълумотларга кўра, умумхалқ ҳашарининг биринчи кунида 711 гектар ер ободонлаштирилиб, 837 тонна чиқинди чиқариб ташланади. 404 километр ариқ-зовур тозаланиб, 59 зиёратгоҳ ва қабристон обод қилинади.


30 октябр 2020, Тошкент вақти: 16:02\nЧопиқчиларнинг бир кунлик меҳнат ҳақи 30-50 минг сўм (4-7 АҚШ доллари) эканлиги айтилади\n“Агробанк”нинг Жиззах вилояти Арнасой тумани филиали пилла режасини бажармаган¸ шунингдек¸ ўтган йилги кредитини қоплай олмаган фермерларга иш ҳақи учун белгиланган кредит беришни тўхтатди. Озодликка мурожаат қилган фермерлар¸ бу ишнинг ҳоким буйруғи билан қилинаëтганини айтди; ҳоким ва банк раҳбари эса¸ бу хабарни инкор қилишга уринди.\nОзодлик суҳбатлашган арнасойлик фермерлардан бири¸ Арнасой туманида қарийб 460 та фермер хўжалиги борлиги ва ҳозирда уларнинг қарийб ярми жорий ҳосил учун ажратилган иш ҳақини “Агробанк”дан ола олмаëтганини билдирди.\n“Ҳар йили пахтага, ғаллага, пиллага 0,3 фоизлик имтиёзли кредит ажратилади. Бу ғўзанинг чопиғи, ягана, чеканка, пахта терими, соляркага, минераль ўғитларга сарфланади. Биз қоида бўйича шунинг 60 фоизини пахта терилгунча олишимиз керак. Яъни ҳар ўн беш кунда иш ҳақига, культивацияга, чопиқ-яганага пул нақд шаклда берилиши шарт. Бош вазир Абдулла Арипов келиб кетганда бир марта олиб қолдик, тамом, ўшандан буён бир сўм ҳам бергани йўқ”, дейди шахси очиқланмаслигини истаган арнасойлик фермер.\nБу фермер¸ Арнасой туман ҳокими очиқ мажлисда “Агробанк” раҳбарига пилла режасини бажармаган фермерларга пул бермаслик ҳақида буйруқ берганига шахсан ўзи гувоҳ эканини айтади.\n“Бу йил пилламизга қандайдир касал келдими, қуртлар катта-катта бўлганда, барг емай қўйди. Ҳа, энди уйқуга кетди¸ деб ўйладик. Йўқ, 3-4 кундан кейин сасиб кетди. Ҳаммаси ўлиб қолди. Мутахассисларни чақирдик, акт қилдик. Тумандаги фермерларнинг қарийб ярмида шундай ҳолат юз берди. Энди эса, ҳоким ернинг тагидан бўлса ҳам пиллани топиб бажарасан, бажармаса пул берма деб “Агробанк”ка мажлисда айтди. Шунга пул бермаяпти. Фермерлар Самарқанд вилоятига бориб ортиқча пилла излаб юрибди. Бу ёқда эса асосий ишимиз қолиб кетаяпти”, дейди фермер.\nИсми сир қолишини сўраган бошқа бир арнасойлик фермер ўтган йилги кредитдан қарзи қолганларга ҳам "Агробанк" пул беришни тўхтатганини қўшимча қилади.\n“Ўтган йили пахта ҳосили яхши бўлмагани учун берилган кредитдан бир оз қарз бўлиб қолган фермерларга ҳам банк пул бермаяпти. Буни қаранг энди, ҳозир чопиқ авжида. Одамлар бир эгат пахтани 3 минг сўмдан камига чопмайди, ягана ҳам 3 минг сўм. Ҳозир одамлардан процентга қарз олиб қилаяпмиз. Банкда давлат ажратган пул турибдию, лекин бермаяпти. Заводларда ўтган йилги пахта ҳосилидан пулларимиз турибди, уни ҳам ололмаяпмиз. Қўшниларимиз, Дўстлик, Мирзачўл туманларида ҳамма фермерлар пулларини олаяпти, негадир биргина Арнасойда шундай бўлаяпти”, дейди бу фермер.\n“Агробанк”нинг Арнасой тумани бўлими бошқарувчиси Зокир Қодирқулов Озодлик билан суҳбатда фермерларнинг иддаоларини инкор қилишга уринди¸ айни пайтда¸ ҳокимнинг пилла режасини бажармаган фермерга кредит бермаслик буйруғини билвосита тасдиқлади.\n“Йўқ, бунақа ҳолат йўқ, олмагани бўлса, марҳамат келсин, истаганча олаверсин. Ҳокимиятдаги йиғилишда фермерларга ҳоким айтган эди, пиллани бажариб қўй, иш ҳақингнинг ҳаммасини оласан, деб. Биз бажарса-бажармаса пахтасига қараб бераяпмиз, ҳеч қанақа эътироз йўқ”, деди Зокир Қодирқулов.\nАрнасой тумани ҳокими Эргаш Солиев Озодлик мухбирига пилла планини бажармаганлар эмас¸ ўтган йилги қарзини қопламаганларга кредит бериш тўхтатилганини билдирди:\n- Бу пилла планига боғлиқ эмас, кимки кредитни қоплаган бўлса¸ иш ҳақини олади¸ қопламаган бўлса¸ пул йўқ, деди ҳоким.\nЖиззахлик фермерлар жорий йилнинг январь ойида Ўзбекистон Қишлоқ ва сув хўжалиги вазири Зойир Мирзаев селектор йиғилишида фермерларнинг қарзлари вақтинча музлатиб турилиши ва қарзлар янги ҳосилдан ундириб олиниши ҳақида гапирганини айтган эдилар.\nЛекин, кейинчалик бу борада бирорта расмий ҳужжат эълон қилинмади.\nЎзбекистон акциядорлик тижорат "Агробанк"ининг исми сир қолишини сўраган мулозимининг Озодликка айтишича, айни пайтда кредит бўлими раҳбарлари ва мутахассислари тўланмай қолган кредитларни ундириш учун вилоятларга хизмат сафарига юборилган.\nЧопиққа чиқмаган ходимларга ишдан бўшатиш билан таҳдид қилинмоқда


Дайджест: Меркелнинг оғир кунлари. Мугабе ўрнига “Тимсоҳ”. ИД Папага таҳдид солмоқда. Болливуд актрисаси хавф остида\nМеркелнинг оғир кунлари\nАнгела МеркельГермания канцлери лавозимидан кетиш ниятида эмас, дея хабар берди немисларнинг ZDF телеканали. Телеканал журналистининг каолиция тузиш борасидаги саъй-ҳаракатларнинг барбод бўлгани сабаб истеъфога чиқиш эҳтимоли ҳақидаги саволига жавоб берган Меркель хоним мамлакатни бундан кейин ҳам бошқаришга тайёрлиги ҳақида баёнот берди. «Менинг сайловолди дастуримдаги ваъдаларимдан воз кечиш ниятим йўқ», деди канцлер хоним.\nМузокаралардан Эркин демократлар партиясининг чиқиши оқибатида каолиция хукумати борасидаги музокораларнинг барбод бўлиши Германия сиёсати учун сюрприз бўлди. Германияда қайта парламент сайловлари ўтиши эҳтимоли ҳақида гапира бошлашди, дея ёзди Washington Post. Нашрнинг таъкидлашича, атиги бир неча ой муқаддам Ангела Меркель Европадаги энг кучли раҳбар сифатида кўрилар ва айримлар унинг олимпдан президент Трампни тушириб, Ғарбий ярим шарнинг етакчисига айланганини тасдиқлашабошлаган эди. Бироқ эндиликда у Германиянинг ўзида ҳам энг нуфузли сиёсатчи сифатида кўрилмаяпти, дея ёзди газета.\nМугабе ўрнига “Тимсоҳ”\n«Мугабе кетганидан сўнг Зимбабве эртанги тонги қандай бўлади?», деган саволни ўртага ташлади The New York Times. Нашр мамлакатни 37 йил бошқарган 93- ёшли диктатор ўрнига ҳокимиятга унинг собиқ ўринбосари, айни дамда рақиби бўлмиш Эммерсон Мнангагва келиши мумкинлигини шаъма қилиб ўтди. Хавфсизлик хизматининг собиқ раҳбари, “Тимсоҳ” лақабли сиёсатчининг “Мугабега нисбатан хокимиятни камроқ қаттиқўллик билан бошқаришига умид билдирилмоқда”. The Guardianнинг ёзишича, Зимбабве ҳукмрон партияси “парламент депутатларига иқтисодий ўсишнинг пасайиши ва қонунларни ҳурмат қилмаслиги туфайли “беқарорлик манбаи” сифатида Мугабени хокимиятдан четлаштириш борасидаги резолюция лойиҳасини тақдим қилган”. Шу каби келажакдан Мнангагвуни“огоҳлантиришган”.\nИД Папага хавф солмоқда\nБир қатор мамлакатларда фаолияти тақиқланган “Ислом Давлати”(ИД) жангарилари тарғибот плакатини эълон қилишди, унда Рим папаси Францискнинг қатли акс этган. Newsweek бу плакатни Telegram иловасида учратган - унда юзини оқ дастрўмол билан беркитиган террорчи Рим папасининг танасидан жудо қилинган бошини ушлаб турибди. Плакатнинг юқори қисмида насронийлардан “улар томонидан тўкилган ҳар томчи қон учун” ва “хар бир бузилган уйлари учун” қасд олиниши борасида таҳдид билдирилган.\n“Бу каби таҳдидларнинг Рождество байрами арафасида пайдо бўлиши ҳайратланарли эмас. ИД гуруҳи ва унинг тарафдорлари бу каби таҳдидларнинг тарқатилиши ОАВ томонидан ўзларига эътибор қаратилишини” яхши билишади, дейди Newsweek билан мулоқотда SITE Intelligence Group директори Рита Кац.\nБолливуд актрисасини бадбашара қилишмоқчи\nҲиндистонда радикаллардан бири "Падмавати" (Padmavati) фильми учун, кимки ҳинд киноюлдузи Дипика Падуконе ва болливуд режиссёри Санжай Лил Бхансалининг абжағини чиқарса ёки ўлдирса, унга 100 млн рупий (130.000 евро) беришни ваъда қилди. Италиянинг La Repubblica нашри ҳинд ОАВга таянган ҳолда, таҳдидлар ва норозиликлар туфайли, Viacom18 Motion Pictures кинокомпанияси фильм экранларга чиқарилишини номаълум муддатга кечиктиришга мажбур бўлганини хабар қилмоқда. Фильм премьераси 1 декабрга мўлжалланган эди.\n"Падмавати" фильми XVI асрдаги эпик достонга асосланган бўлиб, бу достонда Деҳли султони Оловуддин Хилжий қандай қилиб ражпутларнинг Меҳвар князлигини қамал қилгани ва агар гўзал қиролича Падмавати унинг хотини бўлишга рози бўлса, ҳеч кимга тегмаслигини айтгани ҳикоя қилинади. Лекин Болливуд юлдузи Дипика Падуконе ролини ижро этаётган қиролича уятдан кўра ўз жонига қасд қилишни афзал кўрган. Ҳинд радикаллари ражпутлар қироличаси ёмон қиёфада тасвирланганини таъкидлашмоқда, деб ёзади La Repubblica.


Самарқанд вилояти Самарқанд туманида спиртли ичимлик таъсирида маст бўлган ота фарзандини кўрсатишни хоҳламаган собиқ қайнонасини ўлдирган. Бу ҳақда вилоят прокуратураси хабар бермоқда.\nМаълум қилинишича, 2021 йил 19 апрель куни Паст Дарғом туманида яшовчи А.Б. маст ҳолатда собиқ турмуш ўртоғи Ш.Р.нинг Самарқанд тумани, «Қайнама» маҳалла фуқаролар йиғинидаги уйига фарзандини кўришга борганда, қайнонаси А.Г. унинг фарзанди билан учрашишига қаршилик қилган.\nШундан сўнг улар ўртасида ўзаро жанжал юзага келган. Жанжал давомида А.Б. ўзи билан олиб келган ўроқ билан марҳуманинг кўкрак ва бел соҳаларига қасддан уриб, ҳаёти учун хавфли бўлган тан жароҳати етказган. Оқибатда А.Г. ҳодиса жойида вафот этган.\nҚайд этилишича, воқеа жойига вилоят прокурори Р.Машарипов, унинг биринчи ўринбосари Х.Қобулов, Самарқанд туман прокурори Ж.Санаев, туман ИИБ бошлиғи А.Тошев ҳамда бошқа тезкор-тергов гуруҳи аъзолари етиб боришган.\nСамарқанд туман прокурори томонидан фуқаро А.Б.га нисбатан Жиноят кодексининг 97-моддаси 1-қисми билан жиноят иши қўзғатилиб, у ҳимоя ҳуқуқи таъминланган ҳолда Жиноят-процессуал кодекснинг 221-моддаси тартибида ушланган.\nТаъкидланишича, ҳозирда жиноят иши бўйича Самарқанд туман прокуратураси томонидан дастлабки тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда. Жиноят иши тергови вилоят прокуратураси томонидан назоратга олинди.\nСамарқандда ота алимент учун 51 миллион сўм тўлаб берди