Юз терисидаги тешикчаларни уй шароитида торайтириш усуллари - 21 Июня 2017 - BEPUL MP3 KO'CHIRISH, VIDEO KLIP, FOTO SURATLAR, YANGI\nГлавная » 2017 » Июнь » 21 » Юз терисидаги тешикчаларни уй шароитида торайтириш усуллари\nЮз терисидаги тешикчаларни уй шароитида торайтириш усуллари\nЮз терисидаги тешикчалар орқали тери нафас олади. Демак, улар керак! Аммо улар кенгайган бўлса, чора кўриш шарт. Қуйида биз теридаги тешикчаларни уй шароитида торайтириш усулларини келтирамиз.\nНима зарари бор?\nАввало, бу тешикчаларни нима учун торайтириш кераклиги ҳақида икки оғиз сўз. Визажист, у қанчалар маҳоратли бўлмасин, юздаги доғлар, сепкиллар, ажинлар, қора нуқталар ва бошқа муаммоларни визуал жиҳатдан бартараф этиши мумкин, аммо кенгайган тешикчаларни ҳеч нима қила олмайди. Улар юзга суртилган пардоз воситаларини ўзига «ютади» ва тери худди ғалвирдек тешик-тешик бўлиб кўринади. Албатта, муаммо фақат макияж жараёнидагина юзага келмайди. Тешиклари кенгайиб кетган юз териси хира ва чарчаган кўринади.\nТешикчалар нега кенгаяди?\nКўпчилик тешикчалар ҳуснбузарлар туфайли кенгаяди, деб ўйлайди. Аслида, бу ягона сабаб эмас, агар терини мунтазам тозалаб турмасангиз, юзга суртилган упа-элик ва етарли миқдорда сув ичмаслик оқибатида, теридаги тешиклар кенгая бошлайди ва унинг ичига ёғ ҳамда кир тўпланади. Бундан ташқари, ирсий омил ҳам мавжуд, агар ота ёки онангизнинг юзида шундай муаммо бўлган бўлса, у сизга ҳам хавф солиши мумкин. Барвақтроқ эҳтиётингизни кўраверинг.\nУларни нима қилса бўлади?\nТеридаги тешикларни торайтиришга ҳеч қачон кеч эмас ва вақтида чоралар қўллаб борсангиз, муаммони авж олган даражасида ҳам бартараф этишингиз мумкин. Унутманг, асосий талаб – терини яхшилаб тозалаш: кир ва ёғ тиқилиб қолган тешикчаларни торайтириб бўлмайди. Фақат ҳуснбузарлар ва яллиғланишдан халос бўлгандан кейингина терининг бу муаммоси билан шуғуллансангиз бўлади. Бунинг учун:\nюзни мунтазам енгил пилинг қилишни унутманг – чўмила туриб махсус мочалка билан юз терисини ишқалаш, махсус пилинг воситаларидан фойдаланинг;\nжуда иссиқ сувда чўмилманг ва терини иссиғ буғда намлантирманг;\nкун якунида юзингизни макияждан яхшилаб тозаланг;\nҳеч қачон ҳуснбузарларни сиқманг;\nҳар қандай тозаловчи муолажалардан сўнг терини таранглаштирувчи лосьондан фойдаланинг (бундай тониклар таркибида қўрғошин оксиди бўлади ва у тешикчаларни бироз торайтиради);\nҳафтада икки марта юзингизга муз бўлакчаларини ишқаланг – муз терини таранглаштириб, тешикчаларни торайтиради.\nШунингдек, қуйидаги воситаларни ҳам тавсия этамиз:\nОқ лойдан ниқоблар қилинг: уни сув билан аралаштириб, бўтқа ҳолатига келгач юзга суртиш керак. Қуриб қолмаслиги учун вақти-вақти билан уни намлантириб, яъни устидан сув пуркаб туриш лозим. Узоғи 15–20 дақиқа ушлаб турсангиз етади.\nТабиий мева кислоталаридан фойдаланинг: юзингизга қулупнай, узум ҳамда лимон шарбати қўшиб кўпиртирилган тухум оқини суртинг. Улар терини жуда яхши торайтиради.\nКундалик ишлатадиган кремларингизга турли эфир мойлари қўшинг.\nСули ёрмасини буғда юмшатиб, унга эзилган помидор қуйқаси ёки лимон шарбати қўшинг ва юзингизни шу аралашма билан ишқаланг. Ҳар қандай қимматбаҳо пилингдан ҳам яхши таъсир кўрсатади.\nКремларга ишонса бўладими?\nКўпгина косметологик маркалар тешикчаларни торайтириш учун воситаларни таклиф этадилар. Одатда бу маълум вақт давомида қўлланилиши керак бўлган воситалар бўлиб, фақат ташқи жиҳатдан фойда бериши мумкин. Чунки улар таркибидаги силикон тери юзасини юпқа қатлам билан қоплаб олади ва тешикчалар ёпилиб, тери силлиқлашгандек туюлади. Аслида, эса бу вақтинчалик ҳолат. Терини кремдан тозалаганингиздан кейин ҳаммаси аввалги ҳолатга қайтади. Муаммони ичдан бартараф этаман десангиз биргина воситага умид боғламай, қатор чоралар мажмуасини қўллашингиз керак.\nКатегория: Pazandachilik / Кулинария | Ko'rganlar:: 241 | Добавил: www.BePuL.NeT | Рейтинг: 0.0/0


Бу жараёнда давлатимиз раҳбарининг “2009 — 2014 йилларда ишлаб чиқаришни модернизация қилиш, техникавий ва технологик қайта жиҳозлаш бўйича энг муҳим лойиҳаларни амалга ошириш чора-тадбирлари Дастури тўғрисида”ги қарори дастуриламал бўлмоқда.\nЯқинда корхонада ишлаб чиқариш жараёнига татбиқ этилаётган янги лойиҳалар ва улар истиқболларига бағишланган амалий семинар бўлиб ўтди. Унда “Ўзкимёсаноат” давлат-акциядорлик компанияси тизимидаги корхоналар бош муҳандислари, олим ва мутахассислар, ишлаб чиқариш илғорлари, лойиҳаларни амалиётга татбиқ этиш бўйича экспертлар қатнашди.\nАйтиш жоизки, кейинги йилларда “Максам-Чирчиқ”да катта ҳажмдаги модернизация ва реконструкция ишлари бажарилди. Аммиак ҳамда карбамид ишлаб чиқариш цехларида технологик жараёнларни автоматик бошқариш тизими жорий этилди. Сув инжекторлари, буғлаткичлар, сепараторлар, тозалаш иншооти ускуналари замонавийларига алмаштирилди. Паст зичликдаги аммоний нитрат ишлаб чиқариш цехининг қурилиб, ишга туширилиши жамоанинг яна бир катта ютуғи бўлди.\nАйни пайтда корхона маҳсулотлари тури қирқдан ошди. Энг муҳими, улар ички эҳтиёжларни қондириш баробарида, дунёнинг 30 дан ортиқ давлатларига экспорт қилинмоқда.\nТадбир доирасида иштирокчилар корхонада муқобил энергия манбаларидан фойдаланиш борасида ҳаётга татбиқ этилаётган инновацион лойиҳалар билан ҳам бевосита танишиш имконига эга бўлдилар. Хусусан, жамиятнинг Қибрай туманидаги ёрдамчи хўжалигида ишга туширилган биогаз қурилмаси, Чирчиқ шаҳридаги тиббий-реабилитация марказида қуёш батареяларидан фойдаланиш лойиҳаси кўпчиликда қизиқиш уйғотди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Саноат корхоналари учун ёш мутахассислар\tҚишда ҳам фаолиятини тўхтатмайди »


15:02:56 10 July 2020\nМаълумки, мамлакатимизда эпидемик вазият келиб чиқиб босқичма-босқич карантин қоидалари юмшатиб борилмоқда. Хусусан, Тошкент вилояти туман ва шаҳарларида ҳам.\nЖумладан, бугун – 30 май ҳолатига кўра, Тошкент вилоятининг 7 та туман шаҳарлари (Бекобод шаҳри, Зангиота, Қибрай, Паркент, ЮқориЧирчиқ, Янгийўл ва Тошкент туманлари) «қизил» ҳудудга киритилган бўлса, 9 таси (Ангрен, Чирчиқ, Нурафшон ва Янгийўл шаҳарлари, Оққўрғон, Бекобод, Қуйи-Чирчиқ, Ўрта-Чирчиқ ва Чиноз туманлари) «сариқ» тоифага, қолган 6 таси (Олмалиқ ва Оҳангарон шаҳри, Оҳангарон, Бўстонлиқ, Бўка, Пискент туманлари) «яшил» ҳудудлар тоифасига киритилган.\nБироқ, берилаётган мазкур имкониятларни масъулиятсизларча қабул қилаётган фуқаролар ҳам кўплаб учрамоқда. Ҳатто, «Қизил» тоифага киритилган ҳудудларда ҳам. Шунга кўра, ҳозирги кунда Тошкент вилояти ИИББ томонидан инфекция тарқалишининг олдини олиш, фуқаролар хавфсизлиги ва энг асосийси уларнинг саломатлигини асраш мақсадида «Ўта хавфли» тоифага киритилган ҳудудлар қатъий назоратга олиниб, кучайтирилган карантин тадбирлари олиб борилмоқда. Бунинг учун вилоят ИИББнинг 1 минг 500 нафар ходимлари жалб қилинган.\nУлар томонидан биргина 29 май куни ўтказилаётган рейдлар давомида фуқаролар томонидан карантин қоидаларини бузиш билан боғлиқ 1 400 та ҳолат қайд этилиб, тегишлича қонуний чора кўрилди.\nБундан ташқари, 15 та ҳолатда карантин тадбирларида хизмат олиб бораётган ички ишлар органлари ходимларининг қонуний талабларини бажармаслик кузатилган бўлса, 1 минг 655 нафар фуқаро расмий огоҳлантирилган.\nАйтиш керакки, аниқланган мазкур ҳолатлар бўйича 600 га яқини Ангрен, Олмалиқ шаҳарлари ва Ўрта-Чирчиқ туманларига тўғри келади.\nЭътиборлиси, карантин қоидаларини бузиш ҳолатлари тадбирлар бошидан бугунги кунга қадар 36 минг ортиқ бўлса, ходимларнинг қонуний талабларини бажармаслик билан боғлиқ 1 минг 800 дан ортиқ ҳолат аниқланган. Ушбу аниқланган ҳолатларнинг барчасига қонуний чоралар кўрилган. Вилоят бўйича 104 мингдан ортиқ фуқаролар расмий огоҳлантирилган.\nҚоидабузарликларнинг 3 минг 500 таси Ангрен шаҳрига тўғри келса, 7 минг 500 ортиқ ҳолатлар Янгийўл ва Қибрай туманлари ҳамда Олмалиқ шаҳарларига тўғри келади.


Почеттино фаолиятини қаерда давом эттирмоқчи эканлигини айтди\nЛондоннинг «Тоттенҳэм» клуби собиқ бош мураббийи Маурисио Почеттино кейинги фаолиятини қаерда давом эттирмоқчи эканлигини маълум қилди.\n«Англияни яхши кўраман. Яшаш учун Лондонда қолмоқчиман. Шунга қарамай, бошқа давлат клубларининг таклифи учун очиқман. Мураббийлик фаолиятимни давом эттиришга тайёрман. Мураббийлар штабимиз «Эспаньол», «Саутҳемптон» ва «Тоттенҳэм»даги фаолияти давомида кўп нарсаларга ўрганди. Бизга ишонч билдирадиганларга кўп нарса бера олишимиз мумкин.\nАПЛнинг топ-6лигига кирмайдиган клубни бошқариш? Биласизми, Англияда олтилик доим ўзгариб туради. Жадвалга қаранг, «Тоттенҳэм» ёки «Арсенал»ни у ердан топа олмайсиз. Ҳамма жамоани ҳурмат қиламан. Клублар пул тикиб, катта ҳажмдаги ишларни олиб боришмоқда. Мен таклифни кўриб чиққан бўлардим», - дейди Почеттино Sky Sports’га берган интервьюсида.\nМаълумот учун, «Ньюкасл» клуби Почеттино номзодига қизиқиш билдириб, тез орада аргентиналик мутахассис билан музокара бошламоқчи эканлиги ҳақида хабар берилганди.


442 Ўқиш режими + -\n«Никоҳ» сўзи луғатда «қўшилиш», «жамланиш», «яқинлашиш» маъноларини англатади.\nШариатда эса никоҳ бир боғланиш бўлиб, у туфайли ҳузурланишни қасд этиш, яъни эр кишининг никоҳида шаръан монеълик бўлмаган аёл кишидан ҳузур олишини ҳалол қилишдир.\nБу таъриф баъзи Ҳанафий уламолар томонидан айтилган бўлиб, бошқа таърифлар ҳам кўп, ҳаммаси бир-бирини тўлдириб келади.\nТаърифдаги «аёл» сўзидан аёл кишидан бошқа билан никоҳ боғлаш мумкин эмаслиги, яъни фақат бир эркак ва бир аёл орасида никоҳ боғланиши бўлиши мумкинлиги келиб чиқади.\n«Никоҳида шаръан монеълик бўлмаган» деганидан, шариат никоҳини ҳаром қилган аёлни никоҳлаб бўлмаслиги чиқади. Бутпараст аёл, маҳрам – яқин қариндош аёллар шу жумлага киради.\n«Бас, ўзингиз хуш кўрган аёллардан икки, уч, тўртини никоҳлаб олинг. Агар адолат қила олмасликдан қўрқсангиз, биттани», деган (Нисо, 3).\nШарҳ: Аллоҳ таоло ушбу ояти каримада мўмин-мусулмон бандаларга пок йўл билан никоҳда бўлишни амр этмоқда. Шу билан бирга, икки, уч ёки тўртта хотин олиш учун уларнинг орасида адолатли бўлишни шарт қилиб қўймоқда. Ким адолатли бўла олмасликдан қўрқса, биттага уйланиши кераклиги уқтирилмоқда. Бу никоҳга бўлган кучли тарғибдир.\n«Ва ўзингиздан оиласизларни, қул ва чўриларингиздан солиҳларини никоҳлаб қўйинг, агар фақир бўлсалар, Аллоҳ Ўз фазлидан уларни бой қилур. Аллоҳ кенг ва ўта билимдон Зотдир», деган (Нур, 32).\nШарҳ: Ушбу ояти каримадаги хитоб ота-она, хожа ва мусулмон ишбошиларга қаратилган бўлиб, уларга ўз қарамоғидаги ўғил-қизлари, қулу чўрилари ва ёрдамга муҳтож ёру биродарларини никоҳлаб қўйишга бош-қош бўлиш амр этилмоқда. Мусулмон киши фақат ўзи никоҳда бўлиши билан кифояланиб қолмай, бошқа мусулмон биродарлари ҳам никоҳли бўлишлари учун ҳисса қўшиши лозимлиги шундан олинган. Шу боис мусулмонлар оиласиз юрган эркак ва аёлларга никоҳли бўлишни тарғиб қиладилар.\nШу боис улар ўғил-қизларини, яқин кишиларини уйлаб-жойлаб қўйиш учун бутун имкониятларини ишга соладилар.\nВа ниҳоят, шу боис мусулмонлар никоҳ ишида қийналиб қолган дин қардошларига ҳамиша ёрдамларини аямайдилар.\nОяти каримада қул ва чўриларни ҳам никоҳлаб қўйиш ҳақида сўз кетаётгани алоҳида эътиборга сазовор. Қул ва чўрилар одам ўрнида кўрилмай турган бир даврларда Қуръони Карим уларни уйли-жойли қилиб қўйиш ҳақида мусулмонларга фармон бериши Ислом дини ҳар томонлама қул ва чўриларнинг ёнини олишга ҳаракат қилганини кўрсатади.\nНикоҳ масаласи ўта нозик масала бўлиб, бу ояти каримада фақир-фуқаро бўлиш, камбағаллик никоҳдан қочишга сабаб бўлмаслигига ҳам алоҳида ишора келмоқда. Бинобарин, бундан баъзи кишилар «қўли калталик»ни баҳона қилиб, никоҳни ортга суришлари мусулмончилик одобларига тўғри келмаслиги тушунилади.\nДарҳақиқат, ўйлаб кўрсак, кўпчилик авваллари бепарво юрган бўлса ҳам, оила қургач жиддий ҳаракатга тушиб, иқтисодий аҳволларини яхшилаб олганларини кўрамиз.\n«Ва батаҳқиқ, сендан олдин ҳам Расуллар юборганмиз ва уларга жуфти ҳалоллар ва зурриётлар берганмиз», деган (Раъд, 38).\nШарҳ: Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга хитоб қилинаётган ушбу оятда Аллоҳ таоло оилали бўлиш, уйланиш ва зурриётли бўлиш барча Пайғамбар алайҳимуссаломларнинг суннатлари эканлиги баён этилмоқда.\nМаълумки, Пайғамбар алайҳимуссаломлар Аллоҳ таолонинг энг суюкли, танлаб олган, бошқаларга ўрнак қилиб кўрсатган бандаларидир. Улар инсоният тарихи давомида илоҳий қонун-қоидалар асосида яшашни кишиларга ўргатиб келган шахслардир. Ана ўшандай олиймақом зотларнинг ҳаммалари оилали ва зурриётли бўлишлари бежиз эмас. Бу барча инсонлар оилали бўлиб, зурриёт қолдиришга уринишлари керак эканлигини кўрсатади. Бу оятда ҳам никоҳга қаттиқ тарғиб борлигини кўриб турибмиз.\nШарҳ: Ушбу ҳадисдаги «никоҳга қодир бўлса», деб таржима қилинган ибора арабчада «боъа» дейилиб, моддий, маънавий ва жисмоний жиҳатдан никоҳга қодирлик маъносини англатади.\nОддий ҳолатларда эса бу икки хавфнинг олдини никоҳ олади. Никоҳдаги киши ўз шаҳватини ҳалол йўл билан қондиргани учун кўзи номаҳрамларга қарашдан тийилган, фаржи ҳаромга юришдан сақланган бўлади.\nБу ҳадиси шариф мўмин-мусулмонларни ёшлик чоғларидан никоҳга қодир бўлишлари биланоқ оила қуришга чорламоқда. Ҳаётимизда бу ҳадисга нечоғли амал қилишга ҳаракат этаётганимизни унутмаслигимиз керак.\n«Уч кишилик гуруҳ Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг завжалари уйларига Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ибодатлари ҳақида сўраб келди. Бас, уларга (бу ҳақда) хабар берилганида худди у(ибодат)ни оз санагандай бўлдилар. Шунда улар:\n«Шундоқ, шундоқ, деганлар сизларми?! Аммо Аллоҳга қасамки, мен Аллоҳдан энг қўрқувчироғингизман ва Унга энг тақводорингизман. Лекин рўза ҳам тутаман, оғзим очиқ ҳам бўлади. Намоз ҳам ўқийман, ухлайман ҳам. Аёлларга уйланаман ҳам. Бас, ким менинг суннатимдан юз ўгирса, мендан эмас», дедилар».\nШарҳ: Ҳадиси шарифда уйланиш, оилали бўлиш ибодат, тақводорлик ва Аллоҳдан қўрқиш маъноларига зид эмаслиги баён этилмоқда. Уйланиш Аллоҳдан энг қўрқувчи банда Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларидир.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ким менинг суннатимдан юз ўгирса, мендан эмас, деганлари имкони бўла туриб никоҳда бўлмаслик, оила қурмаслик мусулмон учун мутлақо тўғри келмаслигини аён этади. Уйланмай, оила қурмай юриш мусулмонларга хос иш эмас.\nБаъзи бир динларда никоҳли бўлмаслик тақводорлик ҳисобланиши ҳам одамларнинг ўзидан чиққан залолат экан, илоҳий таълимотларга зидлиги шундан билинади.\nЧунки Аллоҳ таоло инсон зотини яратган чоғида, эркак бўлсин, аёл бўлсин – жинсий рағбат билан яратган. Бу рағбат инсон учун, унинг бахт-саодати учун, инсоният учун керакли нарса. Бўлмаса, Аллоҳ таоло инсонни бундай қилиб яратмас эди.\nЎша жинсий майлни пок йўл билан қондириш зарур. Бу эса шаръий никоҳ орқали амалга оширилади. Аксинча, турли ноқулайликлар, зарарлар келиб чиқади.\nУйланмай, оила қурмай, жинсий майлни қондирмай юриш инсон табиатига зид ва зарарлидир. Ўзини жинсий алоқадан олиб қочган кишилар ўз соғликларига зарар етказибгина қолмай, инсон наслининг қирқилишига, дунёнинг хароб бўлишига сабаб бўладилар.\nШунинг учун Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларига амал қилиб, никоҳда бўлишга, оила қуришга ҳаракат қилиш керак. Акс ҳолда у Зотнинг йўлларидан бошқа йўлда юрилган ҳисобланади.\n«Тўрт нарса Расулларнинг суннатларидан: ҳаё, хушбўй сепмоқлик, сивок ва никоҳ», дедилар».\nАҳмад ва Термизий яхши санад билан ривоят қилган.\nШарҳ: Аллоҳ таолонинг расуллари У Зот яратган бандаларнинг энг сарасидирлар. Улар турли замонларда турли халқлар ичидан танлаб олинган етук инсонлар ҳисобланади. Пайғамбарлар Аллоҳнинг инояти ила илоҳий кўрсатмаларни бандаларга етказиб, уларни ҳаётга татбиқ қилишни кўрсатиб берган зотлардир. Уларни турли хато ва гуноҳлардан Аллоҳ таолонинг Ўзи сақлаб турган ва у зотларнинг ҳаётлари умматларига ўрнак бўлган.\nУшбу ҳадиси шарифда Одам алайҳиссаломдан тортиб, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламгача барча Пайғамбар алайҳиссаломларнинг суннатлари бўлган тўрт нарса ҳақида сўз кетмоқда:\nҲаё – инсонни бошқа жонзотлардан ажратиб турадиган улуғ сифатлардан бири. Ҳаё инсонга зийнат ҳисобланиб, у пайғамбарларнинг ҳаммаларига хос муштарак сифат бўлган.\nШунинг учун ҳар бир мўмин ҳаёли бўлишга ҳаракат қилмоғи лозим. Бу ўта муҳим сифат ҳақида, Аллоҳ хоҳласа, ахлоқ китобида алоҳида сўз юритамиз.\n2. Хушбўй сепмоқлик.\nХушбўйлик кишига завқ беради, очиқ табиатлик, қувонч келтиради. Хушбўйлик инсон табиатига ижобий таъсир этадиган нарсадир.\nИсломда ҳар бир нарсанинг хушбўй бўлишига катта эътибор берилади. Сассиқ, қўланса ҳидни йўқотишга ҳаракат қилинади. Чунки бу барча Пайғамбар алайҳимуссаломларнинг суннатларидир, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларидир.\nСивок ҳақида таҳорат китобида керагича сўз юритганмиз. Ҳозир сивок, яъни оғизни, тишни тозалаб юриш барча Пайғамбар алайҳимуссаломларнинг суннатлари эканлигини билмоғимиз керак.\nАллоҳ таолонинг барча Пайғамбар алайҳимуссаломларини бирлаштириб турувчи суннатлардан яна бири никоҳдир. Бу иш энг муҳим суннатлардан ҳисобланади. Аксинча, Аллоҳ таоло уни ҳамма Пайғамбарларига раво кўрмас эди. Бу эса ўз навбатида, никоҳга алоҳида аҳамият берилиши лозимлигини билдиради.\nТермизий, Насаий ва Ҳоким ривоятларида:\n«Уч кишига ёрдам бермоқлик Аллоҳ учун ҳақдир: адо этишни ирода қилган мукотабга, иффатни ирода қилган никоҳга уринганга ва Аллоҳнинг йўлидаги мужоҳидга», дейилган.\nШарҳ: Инсонлар ўз ҳаётлари давомида ҳамиша бир-бирларининг ёрдамларига эҳтиёжлари тушиб туради. Қолаверса, кўпчилик турли масалаларда ёрдам сўрайди. Лекин ёрдам берувчи кўпроқ қай ҳолларда ёрдам бериши матлуб ва қайси кишиларга ёрдам берса, кўпроқ савоб олади?\nУшбу ҳадисда шундай саволга жавоб берилмоқда:\n«Адо этишни ирода қилган мукотабга».\nМукотаб хожаси билан маълум бир вақтда маълум миқдор пулни бериб озод бўлишга аҳднома тузган қул эканини қул озод қилиш бобида ўрганган эдик. Бу иш қанчалар улуғ ва савобли эканини таъкидлаб ўтирмасак ҳам бўлади.\nБировга сидқидил ёрдам бермоқчи бўлган одам, аввало, ана шундоқ – озод бўлишни чин қалбдан хоҳлаётган, унинг учун жони-дили билан уринаётган қулга ёрдам қилиши жоиз ва яхши эканлигини Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзларининг ушбу ҳадиси шарифларида алоҳида таъкидлаб ўтганлар.\n«Иффатни ирода қилган никоҳга уринганга».\nЎз иффатимни сақлайин, жинсий майлимни пок йўл – никоҳ йўли билан қондирайин, деб уринаётган кишига ёрдам бериш ҳам худди қулликдан озод бўлишга ҳаракат қилаётган одамга ёки кейин баёни келадиган, жиҳодга чиқишга ҳаракат қилаётган одамга ёрдам беришдек керакли ва савобли ишдир.\nНикоҳли бўлиб иффатини сақлашга ҳаракат этаётган, аммо эриша олмаётган кишига ёрдам қўлини чўзиш ҳар бир мўмин-мусулмоннинг муқаддас бурчидир. Кимдир сўзи билан, кимдир хизмати билан, кимдир молу дунёси билан ёрдам бермоғи керак. Бу иш жуда ҳам улуғ савобга молик бўлиб, мусулмонлар қадимдан бу борада бошқа халқлардан ажралиб турганлар. Улар оила қуришга уринмаганларни оила қуришга ундашган, оила қуриш ниятидагиларга қўлларидан келган ёрдамларини аяшмаган.\nБу ишларни худди ушбу ҳадисга амал қилиб адо этишган. Ҳозирги мусулмонлар ҳам бу борада ўз ихлос ва ғайратларини кўрсатмоқлари керак.\nБаъзи юртларда бу мусулмонларнинг шахсий ҳаракати тариқасида амалга оширилаётган бўлса, бошқаларида оила қурувчиларга ёрдам жамиятлари тузилган. Нима қилиб бўлса ҳам бу ишни хайрли санаб, жонлантирган афзал. Ана ўшанда ажру савобга эга бўлинади.\n«Менга дунёда аёллар, хушбўй нарсалар маҳбуб қилинди. Кўзимнинг қорачиғи намозда қилинди», дедилар».\nНасаий, Аҳмад ва Ҳоким ривоят қилишган.\nШарҳ: Бошқа бир ривоятда «дунёингиздан» дейилган.\n«Маҳбуб қилинди» дейилгани Аллоҳ маҳбуб қилди, дейилганидир. Аллоҳ таоло беҳудага Ўзининг охирги ва энг маҳбуб Пайғамбари, шариати қиёматгача боқий қоладиган Пайғамбари Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга ушбу уч нарсани маҳбуб қилмаган:\nЭркак зотининг ҳаётини аёлсиз тасаввур қилиш мумкинми?\nЭркакнинг сокинлик манбаи аёл эмасми?\nАллоҳ таоло Қуръони Каримда эркакларга хитоб қилиб:\n«Ва Унинг оят–белгиларидан сизлар учун ўзингиздан жуфти ҳалоллар яратиб, сизларни улар ила сокинлик топадиган қилиб қўйганидир» деган.\nУламоларимиз аёлларимизни уйларнинг чироқлари, ободлиги, унсу улфати, болаларни ўстирувчилар каби кўплаб олижаноб сифатлар ила васф қиладилар.\nИсломий оила ва жамиятда аёлларнинг қадр-қиймати юқорилиги ҳам шундан.\n2. Хушбўй нарсалар.\nБу нарсалар ҳақида сал юқорироқда ҳам гапириб ўтдик. Хушбўй нарсалар хушвақтлик демакдир. Хушбўй нарсалар кишининг баҳри-дилини очади, кўнглини хуш қилади ва руҳни, жисмни тетиклаштиради. Ҳатто фаришталарни ҳам хурсанд қилади. Ёмон ҳидлардан фаришталар ҳам қочади.\nНамоз ҳақида кўп гапирилди. Ҳар қанча гапирилса ҳам, оз. Намоз Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кўз қорачиғлари бўлганининг ўзи кифоя. Бу ибодат Исломнинг устунидир. У – мўмин-мусулмон банданинг қалб қувончи, Роббисига юзлануви, Унга муножотидир.\n«Усмон ибн Мазъун бутунлай таркидунё қилмоқчи бўлган эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уни наҳйи қилдилар. Агар унга бу ишда рухсат берганларида, биз, албатта, ўзимизни бичиб ташлар эдик».\nШарҳ: Усмон ибн Мазъун розияллоҳу анҳу Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг эмикдош биродарлари бўлганлигини аввал ҳам бир неча бор айтиб ўтганмиз.\nУшбу фаслнинг аввалида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг завжаи мутоҳҳароларидан у зотнинг ибодатлари ҳақида сўраб, уни оз санаб, кейин таркидунёчиликнинг уч хил турини танлашган уч кишидан бири ҳам Усмон ибн Мазъун розияллоҳу анҳу эдилар.\nУшбу ҳадисдаги «бутунлай таркидунё қилиш» маъноси уйланишни ҳам тарк қилиш маъносини ўз ичига олган. Шунинг учун ҳам ровий Саъд ибн Абу Ваққос розияллоҳу анҳу:\nИсломда бу иш жоиз бўлмагани учун Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Усмон ибн Мазъун розияллоҳу анҳуга рухсат бермаганлар. Уйланмай юриш мусулмон киши учун яхши эмас, бу ишни роҳиблик, дейилади.\nМасиҳий динида ибодатга берилганлар уйланишдан воз кечишлари керак. Ундоқ ишни қилувчиларни роҳиблар, қилаётган ишларини роҳиблик, дейилади. Исломда эса роҳиблик йўқ. Исломда уйланиш ҳам ибодат ҳисобланади.\n«Эй Аллоҳнинг Расули, мен ёш одамман. Ўзимга зинодан қўрқаман. Аёлларга уйланишга нарсам йўқ», дедим.\nУ Зот менга индамадилар. Сўнг мен яна ўша гапни айтдим. У Зот менга индамадилар. Сўнг мен яна ўша гапни айтдим. У Зот менга индамадилар. Сўнг мен яна ўша гапни айтдим. Бас, у Зот:\n«Эй Абу Ҳурайра, қалам сен дучор бўладиган нарсани (битиб, битиги) қуриб бўлган. Ўша учун хоҳласанг, ўзингни бичиб ол ёки қўй», дедилар».\nШарҳ: Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу оғир ҳолга тушиб, сабр қила олмай қолган эдилар. Ёш одам, шаҳват кучидан зино қилиб қўйиш хавфи бор. Уйланай деса, моддий имкониятлари йўқ.\nШунда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига бориб, ҳолларидан шикоят қилиб, ўзларини бичиб олишга ижозат сўрадилар. Ана шунда гуноҳга ботиш эҳтимоли пасаяди, деб гумон қилдилар.\nБиринчи бор сўраганларида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам индамадилар. Бу у Зотнинг саволдан норози эканликлари аломати эди. Лекин Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу саволни такрор-такрор беравердилар.\nВа ниҳоят, савол тўртинчи бор такрорланганида Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам у кишига таҳдид қилиб, нима бўладиган бўлса, тақдирингда белгилаб қўйилган! Ҳадеб бу гапни айлантираверасанми?! «Қилсанг, қилавер!» қабилида гап қилдилар. Бу сабрсизликка қарши гап эди.\nШунинг учун уйланишга вақтинчалик илож топа олмай турган кишилар дарров таркидунёчилик йўлини танламай ва ўзини бичиб олиш йўлини ахтармай, сабр қилиб туришлари керак. Уйланиш учун қулай йўлларни ахтариш лозим.\n«Сулаймон ибн Довуд алайҳиссалом бу кеча юзта хотинни айланиб чиқаман, ҳар бир хотин Аллоҳнинг йўлида жиҳод қиладиган биттадан ўғил туғади, деди. Шунда фаришта унга, иншаа ллоҳ, дегин, деди. У айтмади, эсидан чиқиб қолди. Бас, у(аёл)ларни айланиб чиқди. Уларнинг бирортаси ҳам туғмади. Фақат биргина аёл ярим инсон туғди.\n«Агар иншааллоҳ, деганида қасамхўр бўлмас эди ва ҳожатига эришишига умидлироқ бўлар эди», дедилар».\nШарҳ: Ушбу ривоятни бу ерда келтиришдан мақсад ўтган Пайғамбар алайҳимуссаломлар ичида Сулаймон алайҳиссаломга ўхшаб юзта хотин олганлари ҳам борлигини билдиришдир.\nСулаймон алайҳиссаломнинг шариатларида хоҳлаганича аёлга уйланиш жоиз бўлиб, Сулаймон алайҳиссаломнинг ўзларининг юзта хотинлари бор экан. У кишида зурриётни, Аллоҳнинг йўлида хизмат қиладиган фарзандларни кўпайтириш нияти бор экан. Зотан, никоҳдан кўзда тутилган мақсадлардан бири ҳам шу.\nБир куни Сулаймон алайҳиссалом бу тунда юзта хотиним билан бир-бир ётиб чиқсам, биттадан ўғил туғсалар, Аллоҳнинг йўлида хизмат қиладиган юзта ўғил туғилади, дебдилар. Фаришта бу гапни Аллоҳ хоҳласа, деб айтгин, дебди. Аммо Сулаймон алайҳиссаломнинг ёдларидан чиқиб қолиб, айтмабдилар. Ўша кечаси хотинларини айланиб чиқибдилар. Лекин иншааллоҳ, демаганлари учун улардан бирортаси ҳам бола туғмабди. Фақат биргина аёл чала бола туғибди. Чунки Аллоҳ хоҳласа, дея У Зотга таваккал қилиш табаррукдир, шунинг учун ҳам бир ишни қилмоқчи бўлган инсон иншааллоҳ, демоғи керак.\nМана, Исломда никоҳга тарғиб қилувчи баъзи далилларни ўрганиб чиқдик. Албатта, булардан ўзга далиллар ҳам кўп.\nХулоса шуки, Исломда кишилар никоҳда бўлган ҳолда ҳаёт кечиришлари афзал саналиши ва кўрилиши лозим. Аллоҳнинг амри – шу. Бу дунёда инсонлар оила қуриб, никоҳда бўлиб яшасинлар. Жинсий майлларини пок йўл билан қондирсинлар. Мусулмонлар мана шу илоҳий кўрсатмага ҳамиша қатъий амал қилганлар.\nБаъзи бир гуруҳларда эса, хусусан, масиҳий динида уйланмай, никоҳда бўлмай юриш афзал ҳисобланади. Шунинг учун ҳам масиҳийлик авжига чиққан даврларда масиҳий ўлкаларда аҳоли сони қисқариб кетган. Ҳамма динини маҳкам тутишга ҳаракат қилиши оқибатида оила қуриш, бола-чақа қилишдан бош торта бошлаган. Лекин инсон табиатига зид бу иш узоққа бормаслиги аниқ.\nДарҳақиқат, шундоқ ҳам бўлди. Кишилар масиҳий динига қарши бош кўтардилар. Дин фақат канисада бўлиши керак, бошқа нарсаларга аралашмасин, деган даъво билан чиқдилар. Бу талабларига эришдилар ҳам. Оқибатда ҳаётнинг ҳамма соҳаларида янгича йўналиш пайдо бўлди. Жумладан, эркак-аёлларнинг орасидаги муносабатларда ҳам.\nКанисадан ўч олиш учун ҳаракат қилаётган кишилар ҳар бир нарсани қасддан тескарисини қилишга уринишар эди. Жинсий ҳаётда каниса томонидан кўплаб тазйиқларга учраганлари учун жинсий ҳурриятга даъват бошланди. Ҳамма зинони фахр, деб биладиган даражага етди. Оила қуриш, никоҳда бўлиш қолоқлик, эскилик сарқитига берилиш, деб баҳоланадиган бўлди.\nКишилар бошига кўплаб мусибатлар ёғилди. Турли касалликлар тарқалди. Оила низоми бузилди. Бунинг оқибатида ижтимоий алоқалар заифлашди, турли муаммолар келиб чиқа бошлади. Хуллас, инсоният катта зарар кўрди.\nАна ўша нарсаларни кўриб, биз мусулмонлар бахтли кишилар эканлигимизни тушуниб етмоғимиз керак. Бошқа халқлар оилавий ҳаётини қандоқ қуришни билмай сарсон бўлсалар, бизнинг динимиз бизларни энг саодатли оила тузуми билан таъминлаб қўйгандир. Биз фақат бор, тайёр нарсани ўрганиб амал қилсак бўлди.\nИслом никоҳ робитасини инсоний алоқалар ичидаги энг муқаддас робитага айлантиргандир. Чунки бу робита Аллоҳнинг амри ила, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатлари ила, мўмин-мусулмонларнинг гувоҳлиги ила қуриладиган бир муқаддас алоқадир.\nАллоҳ таоло инсон ҳаёти маълум низом асосида, иффат ва поклик асосида, муҳаббат ва севги асосида, ўзаро ишонч ва ҳурмат асосида бўлиши учун аввало, никоҳга амр этган. Қолаверса, У Зот инсон ҳаётини турли тартибсизлик ва келишмовчиликлардан, ҳаром-харишдан, ифлосликлардан ва уларнинг оқибатидан келиб чиқадиган бало-офатлардан сақлаш учун шундай қилган.\nАллоҳ таоло никоҳни Ўзининг барча Пайғамбарларининг суннати қилиб қўйган, азиз-авлиёларнинг одати қилиб қўйган.\nАллоҳ таоло никоҳни инсон наслининг кўпайиши учун энг яхши восита этиб, уни муқаддас робитага айлантирган.\nЭркак ва аёл ўртасидаги муқаддас робита бўлмиш никоҳ алоқаси туфайли кишилар қуда-анда бўладилар, ораларидаги ижтимоий алоқалари ривожланади, дўстлик, меҳрибонлик ришталари мустаҳкамланади.\nНикоҳ маданият, аслзодалик, тараққиёт ва илғорлик белгисидир. Никоҳ туфайли инсон ўз иффатини сақлайди ва зино каби ҳаром ишдан ўзини сақлайди. Шунингдек, никоҳ ёрдамида инсон ўз насли насабининг поклигини ҳам сақлаб қолади. Никоҳ бўлмаса, ким кимдан дунёга келганини билиб бўлмайдиган ҳолатга келиб қолинар эди.\nНикоҳ туфайли оила, деб номланган муҳташам ошён қурилади. Унда эру хотин, улардан пайдо бўлган ўғил-қизлар, набира-чеваралар бир-бирлари билан муқаддас робита орқали боғланиб яшайдилар. Улар орасидаги қариндошлик алоқалари алоҳида маъно ва мустаҳкамлик касб этади. Шундоқ йўл билан оила номли кичик бир жамият пайдо бўлади. Улар бир-бирлари билан қўшилиши оқибатида эса катта жамият юзага келади.\nБу борада катта жамиятларни бино деб тасаввур қилсак, оила унинг ғишти ҳисобланади. Ғиштлар бўлмаса бино бўлмаганидек, оилалар бўлмаса жамиятлар бўлмаслиги турган гап. Ана ўша ғиштлар чиройли бўлса, иморат ҳам чиройли чиқади, ғиштлар пишиқ бўлса, иморат ҳам пишиқ бўлади.\nИмом Шофеъийдан бошқа ҳамма уламоларимиз никоҳни ибодат, деганлар. Улар Аллоҳ ва Пайғамбар алайҳиссалом амр қилган иш ибодат бўлади, никоҳ айни шундоқ ишлардандир, дейишган.\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳадиси шарифларидан бирида:\n«Ва ҳар бирингизнинг жинсий ҳожатида ҳам ажр бор», дейилган. Шунда кишилар: «Шаҳватини қондирса ҳам, ажр бўладими?» дейишганида Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ўша шаҳватини ҳаромдан қондирганида гуноҳ бўлармиди, ҳалол йўл билан қондиргач, савоб бўлади, деган маънода сўз айтганлар.\nЗино хавфи бор вақтидаги никоҳ хатто ҳаждан олдинги ўринга қўйилади.\nИмом Табароний ва Ҳоким Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам:\n«Кимни Аллоҳ солиҳа аёл билан ризқлантирган бўлса, батаҳқиқ, унинг динининг ярмига ёрдам берибди. Энди иккинчи ярмида Аллоҳга тақво қилсин», деганлар.\nҲатто зоҳирий мазҳабдагилар ўз одатларича тушунишиб, мўътадил пайтда никоҳ фарз бўлади, дейишган.\nЛекин ҳамма далилларни яхшилаб ўрганиб чиққан жумҳури уламолар никоҳнинг шаръий ҳукми ҳақида қуйидагиларни айтганлар:\nЎша оятлардан баъзиларини юқорида ўрганиб ўтдик.\nАгар бир инсон никоҳли бўлмай зинога боришига ишониб етса ва никоҳга кетадиган сарф харажатга эга бўлгач, никоҳдаги шеригига зулм қилмасдан ҳаққини адо этишига ишонса, ундоқ одамга никоҳ фарз-вожиб бўлади.\nБировга зулм қилиш, зарар етказиш ҳаром. Ўша зулм ва зарардан иборат ҳаром иш никоҳ туфайли бўлиши аниқ бўлгани учун унга олиб борадиган йўл – никоҳ ҳам ҳаром бўлади.\nАгар бир инсон никоҳланса, ўзининг никоҳдаги шериги – жуфти ҳалолига нисбатан зулм ва зарар келишидан қўрқса, аммо тўлиқ ишонмаса, ундоқ одам учун никоҳ макруҳдир.\nУшбу зикр қилинган нарсалардан кейин никоҳ – оила қуриш динимиз тарғиб қилган ибодат эканлигини билиб олдик.\nЭрдир, аёлдир – ҳар бир мусулмон оила қуришдек масъулиятли ишга ўзини уриши бор. Ана ўша ишга киришишдан олдин у – оила – нима, у нима учун қурилади, қайси асосда қурилади – яхши билиб олмоғи керак.\n1. Оила Аллоҳ таолонинг розилигини топиш, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ахлоқлари, исломий одоблар билан ўзини зийнатли қилиш учун қурилади. Бу одоб ва ахлоқлар оиладан ташқарида бўлиши мумкин эмас.\nМисол учун, меҳрибонлик, ҳалимлик, адолат ва ўзаро ёрдамни олиб кўрайлик. Аслида оила олиймақом ахлоқ намуналарининг намоён бўлиши, мустаҳкамланиши учун асосий макон эмасми? Агар оила бўлмаса, бу нарсаларга кўнгилдагидек эришиб бўладими? Бошқа одоб ва ахлоқларни ҳам шунга таққослаш мумкин. Аллоҳнинг оятига амал қилиб, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатига эргашиб оила қурмоқдаман, деб ният қилган одам ҳақиқий ибодатни адо этган бўлади.\n2. Оилавий ҳаёт, эр-хотинлик алоқасидан шарафли мақсадлар кўзда тутилиши керак. Оилага эру хотинга улуғ ва шарафли масъулиятларни юклайдиган шерик, бир ҳайъат деб қараш керак.\nЭру хотин ўша масъулиятларни адо этиш учун ҳимматларини олий қилиб, осонлик ва қийинчилик, кенглик ва торлик вақтларида ҳам ўзаро ҳамкорлик қилишлари керак. Ўз оилаларини мустаҳкам қилиб, олийжаноб фарзандлар етиштириб, ватан учун фойдалар келтиришга ҳаракат қилишлари керак. Бу эса, ўз навбатида, келишган ҳолда ҳар ким ўзига хос ва ўзига юклатилган вазифаларни виждонан адо этишини тақозо қилади.\nНикоҳ алоқаси маънавий, руҳий ва отифий алоқадир. Бу алоқа доимий ва бардавом алоқадир. Шунинг учун ҳам бу алоқа муҳаббат, раҳим-шафқат асосида бўлиши керак. Ана ўша маъноларни ўзига сингдириб олган ҳолда оила қуришга ҳаракат бошлаш керак.\nИш бўлажак ҳаёт йўлдошини танлашдан бошланади. Бу ҳақда келгуси фаслда сўз юритилади. Аммо ҳозир ушбу фаслимизнинг охирида никоҳ масаласида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўзларига хос ҳукмни баён қилувчи уч дона ҳадисни ва уларнинг шарҳини ўрганиб чиқамиз. Бу жуда муҳим масаладир.\nЧунки Ислом душманлари ҳар доим айни шу масалада Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг шахсларига ва бу олиймақом шахс тимсолларида Ислом динига таъна тошларини отиб келишади. Шунинг учун ҳам бу масалани яхшилаб ўрганмоғимиз лозим.\n02:44 / 20.10.2017 3215\nИнсон туғилибдики, бу дунё қийинчиликмашаққатларини енгиб ўтишга ҳаракат қилади. Мурғак гўдак ҳам она қорнидаги ҳаётидан бу дунё ҳаётига мослашгунича етти кун давоми...\n01:08 / 11.07.2017 1989\nАссалjму алайкум ва рfҳматуллоҳи ва барокатуҳ Рамазонга етказиб, бизга марҳамат кўрсатган Аллоҳ таолога ҳамду санолар бўлсин Расулуллоҳ давоми...\n22:08 / 10.02.2017 2351\n12:36 / 27.05.2018 2175


Болаларнинг ўсишига ёрдам бериш 47 — Dilkashradio.com\nБолаларнинг ўсишига ёрдам бериш 47\nАссалому алайкум азиз радиотингловчилар. Кўриб турибмизки, замонимиз кундан кунга ўзгариб турибди. Янги қонунлар, қоидалар, йўналишлар пайдо бўляпти. Фарзандларимиз ҳам замонга қараб мослашиб боряптилар. Бу мослашишнинг эса ижобий ҳамда салбий томонлари мавжуд. Масалан, хозирги кунда тўрт-беш ёшда бўлган болалар ҳам компьютерни айрим катта одамлардан яхши биладилар. Умуман олганда техника билан дўст бўлиб юрадилар. Лекин шу билан бирга уларнинг хулқ-атвори ҳам ўзгармоқда.\nЭрталаб мактабга ўғлимни олиб борганимда мактаб атрофида юқори синф ўқувчиларни эрталабдан сигарет чакиб туришларини гувоҳи бўламан. Олдинлари ҳам йигирма йил бурун уқувчилар сигарет чакишарди, лекин сирли равишда. Хозир эса хатто ўқитувчиларни олдида, энг ачинарлиси эса уларнинг кўпчилиги қиз болалар. Бироқ замон ўзгарса ҳам, Худованд бизга қолдирган амрлари ҳеч қачон ўзгармайди. Ўша ўғил ва қиз болаларнинг ота-оналарнинг кўз-қулоқлари қаерда? Муқаддас китобда ёзилганидек, нима эксанг, шуни ўрасан деган мақол барча ота-оналарнинг ёдида бўлиши лозим деб ўйлайман.\nЭски аҳднинг биринчи шоҳликлар китобида Элёс пайғамбар ҳақида ёзилгани бор. У маъбадда руҳоний бўлиб Худога хизмат қиларди. Унинг иккита ўғли бор эди. Ўйлайманки, Худованд ҳам Элёс ҳам улар яхши руҳоний бўлишларини хоҳлардилар. Аммо бундай бўлмади, аксинча Элёснинг ўғиллари умуман яхши иш қилмасдилар: ноқонуний даромад олардилар, бошқа аёллар билан ётардилар, Худонинг ғазабини келтирардилар. Элёс эса бу ҳақида эшитарди. Эшитди деган сўз матнда икки марта такрорланади. Албатта, эшитганидан кейин Элёс ўғилларига гапирган, бироқ улар отасига қулоқ солмадилар. Элёс уларга таъсир қилмоқчи бўлди, лекин афсус буни қилолмади, чунки улар ўз отасига қулоқ солишга болаликдан ўргатилмаган эдилар. Элёснинг хатоси нимада эди?\nАгар биринчи шохликлар китобининг биринчи бобини диққат билан ўқиб чиқсак, Элёс пайғамбарнинг ўз ўғилларининг ҳаётидаги ролини кўришимиз мумкин. Нима учун Элёс пайғамбар ўғилларининг ёмон ишлари ҳақида бошқалардан фақат эшитган, нима учун у буни билмаган? Демак, Элёс ўғилларининг ҳаётида эштирок этмаган. Бу жуда ачинарли ҳол.\nШунинг учун азиз ота-оналар, фарзандларимизга бефарқ қарамайлик, уларнинг ҳаётида актив эштирок этайлик. Агар биз хозирдан болаларимиз қилган майда ёмон ишларига бефарқ қарасак, улар катта жиноятга аёланиши мумкин. Бир танишим ўз болалиги ҳақида гапираётганида, жуда қизиқ нарсани айтиб ўтганди. Унинг ота-онаси колхоз боғига бориб олмаларни ўғирлашга мажбурлар эдилар. Баъзи ота-оналар эса, болалари бир нарсага алдов йўли билан эга бўлса жуда хурсанд бўладилар. Лекин Худога шукурки, ўша танишим ўғрига айланмади, чунки у Худога ишониб, Уни ўз юрагига қабул қилганди. Хозир эса у ўз фарзандларига тўғри тарбия беришга ҳаракат қиляпти ва келажакда, албатта, яхши ширин хосил ўради. Шу билан бугунги эшиттиришимизга якун ясаб, сизлар билан хайрлашамиз. Худонинг инояти сизларга ёр бўлсин, қадрли муҳлисларимиз.\nБолаларнинг ўсишига ёрдам 36\nБолаларнинг ўсишига ёрдам 226\nБола уйқусида нега йиғлайди?


11:47 / 05.04.2017\n«Жамият» газетаси журналисти Норбобо Шакаров муаллифлигида «Журналистларни нега ёқтиришмайди?» номли мақола эълон қилинди. Ушбу мақола газетанинг 31 март кунги 13-сонида чоп этилган.\nАфсуски, журналистлар фаолиятида бунга ўхшаш ҳолатлар тез-тез учрайди. Турли даражадаги раҳбарлар ва амалдорлар журналистлар билан учрашувдан ўзини олиб қочадиган, гоҳ ошкора, гоҳ пинҳона йўллар билан тайсаллайдиган бўлиб қолгани кузатилмоқда. Бунга истаганча мисол келтириш мумкин.\n13:20 / 23.05.2018


Жисмнинг кимёвий тузилиши | LiveJournaL.Uz !\nДомой » ЯНГИЛИКЛАР » ФАН-ТАЪЛИМ » Кимёвий структура назарияси\nҚобилжон Атаханов 21.02.2019\tФАН-ТАЪЛИМ Комментировать 34 Просмотров\nХIХ-аср бошларида ғарблик кимёгарлар орасида Деви-Берцелиуснинг электрокимёвий назарияси етакчилик қиларди. Хусусан, Берцелиуснинг назариясига кўра, ҳар қандай кимёвий бирикма икки қисмдан иборат бўлади ва бу қисмлардан бири албатта зарядланган, электрмусбат бўлса, иккинчиси – электрманфий бўлади деб ишонилган.\nШунга мувофиқ, Берцелиус ўзига маълум барча элементларни қаторларга тақсимлаб чиққан ва унга кўра, кислород электрманфий-лиги энг юқори, калий эса электрмусбатлиги энг баланд элемент деб ҳисобланган. Олим ўзининг фикрича энг юқори электрманфийликка эга элементларни металлоидлар деб атаган ва нисбатан электрмусбатлиги баланд бўлган элементларни эса металлар деб атаган.\nБироқ, ХIХ-асрнинг 30-йилларига келиб, фаранг кимёгари Жан-Батист Дюма ушбу, Деви-Берцелиус назариясига кучли зарба берди. У органик бирикмалар учун «турлар назарияси» деб номланган мутлақо бошқа бир таснифлашни таклиф қилган эди. Унга мувофиқ, мураккаб жисмнинг кимёвий тузилишини уни ташкил қилувчи элементларнинг табиати белгилайди деган ғоя унчалик тўғри эмас деб таъкидланади ва бирикманинг кимёвий хоссаларини ундаги атомларнинг жойлашиш тартиби ҳамда, нечоғлик бир хиллиги белгилайди деган фикр илгари сурилади. Лекин Дюманинг бу қарашлари ҳам тез орада бир қатор зиддиятларга бориб тақалиб қолади.\nБутлеров Парижда Франциянинг энг кўзга кўринган олимларидан бири Адольф Вюрц лабораториясида ишлаб, ундан иш ўрганади. У ўзининг кейинги йигирма йиллик илмий фаолияти мобайнида кашф этган ўнлаб янги моддалар ва реакциялардан иборат катта-кичик илмий ютуқларининг пойдевори айнан Вюртс лабораториясида орттирилган тажриба маҳсули деб билган. Чунки, Вюртс асосан экспериментал тадқиқотларда кўпроқ эътибор қаратиб, синов-тажриба ишларини катта аниқликда ва изчиллик билан бажариш эвазига муваффақиятга эришган амалиётчи олим эди. Шогирдларидан ҳам шуни талаб қиларди. Бутлеровнинг этанол, этилен, динзобутилен, уротропин, триоксиметилен, этиленли углеводородларнинг полимерланиши сингари кўп сонли намунавий синтез тажрибалари айнан Адольф Вюрцдан ўрганган усуллар воситасида амалга оширилган.\nШундай тажриба-синтез жараёнларида Бутлеров углеводородлар билан кўп иш олиб борганидан, у тобора мазкур бирикмалар кимёвий моддаларнинг алоҳида бир мустақил туркуми эканлигини фаҳмлаб борди. Углеводородларнинг таркиби ва хоссаларини таҳлил қилиш асносида эса, олим бу ерда муайян бир аниқ қонуният мавжудлигини аниқлади. Айнан шу жиҳатларни ўрганиш орқали, у ўзининг машҳур – кимёвий тузилиш назариясини барпо этди.\nПариж кимё жамияти мажлиси\n1758-йилнинг 17-феврал куни Бутлеров Париж кимё жамияти мажлисида нутқ сўзлади. Ўша нутқда олим ўзининг кимёвий тузилиш назарияси борасидаги илк ғояларини эълон қилган эди. Унинг нутқи йиғилганлар орасида кучли қизиқиш ва баҳсларга сабаб бўлди. «Атомларнинг ўзаро бирикиш хусусиятлари турлича. Бу борада айниқса углерод қизиқ бўлиб, Август Кекуленинг фикрича, у тўрт валентли бўлади» - деб сўз бошлаганди ўшанда Бутлеров. «Агар, валентликни биз худди атомларни бошқа атомларни ушлаб қоладиган қўллари сифатида тасаввур этсак, унда, бирикмаларнинг хоссаларини белгилашда айнан шу боғланиш усуллари ҳам ўз аксини топишини сезмаслик мумкин эмас» - деб сўзида давом этган олим.\nБу каби ғоялар кимёгарлар олдига биринчи марта ташланаётган эди. Бутлеров маърузаси сўнгида: «Бизнинг ишларимиз моддаларнинг кимёвий тузилишига оид янги назария барпо қилиш учун асос бўладиган вақт етиб келгандир балки, бу назарияда аниқ математик қонуниятлар бўлади ва уларга кўра, органик бирикмаларнинг хоссаларини аввалдан пайқаш имкони туғилади» - деб хулоса қилган.\nГерманиянинг Шпеер шаҳри\nОрадан 3 йил ўтиб, Германиянинг Шпеер шаҳрида бўлиб ўтган немис табиий фанлар олимларининг 36-конгресида, кимёвий тузилишга оид ўзининг тугал назариясини умумий муҳокамага тавсия этади. Қизиғи шундаки, назариянинг ўзи илм-фан учун қанчалик муҳим ва жиддий бўлмасин, ўша йиғинда бу ҳақида Бутлеров қилган маъруза ва назария тўлиқ баён қилинган рисоланинг ўзи жуда камтарона тарзда - «Кимёвий тузилиш ҳақида алланималар» деб номланган эди.\nМаърузада олим модданинг кимёвий таркибини аниқлашда энг аввало, уни ташкил қилувчи атомларнинг бир-бири билан қандай боғланишига эътибор қаратиш кераклигини таъкидлайди. У боғланиш кучининг қандай тақсимланиши кимёвий тузилишда катта аҳамиятга эга бўлишини айтиб, модда молекулаларининг тузилиши ҳақида, энг аввало кимёвий текшириш орқали ушбу модданинг таркиби аниқлаш мумкинлигини айтади. Бунинг учун эса, энг аввало органик бирикмаларни синтез қилиб кўриш орқали, уларнинг таркибини аниқлаш ва тузилиши ҳақида фикр билдириш керак дейди у. Бунда эса, у нисбатан паст ҳароратларда ва оддий шароитларда олиб борса бўладиган, энг асосийси эса, жараённи бевосита кузатиб туриш имкони мавжуд бўладиган синтез реакцияларидан фойдаланиш керак деган ғояни илгари суради.\nБироқ, ўша маърузанинг энг муҳим жойи – муайян модданинг кимёвий таркибини кимёвий формулалар орқали ифодалаш имконияти юзага келиши билан боғлиқдир. Ушбу муҳим масала юзасидан Бутлеровнинг қарашлари ўзидан аввалги тан олинган олимлар, хусусан, ўша Жерар, Кекуле ва Колбе сингариларнинг фикрларидан кескин фарқ қилган. Модда таркибини бирор ихчам ва оддий формула билан аниқ белгилаш мумкинлигини истисно қилган бу олимлардан фарқли ўлароқ, Бутлеров ҳар қандай бирикмани фақат битта кимёвий формула билан ифодаласа бўлади деган фикрда қатъий бўлган.\nҲар ҳолда, ўша кичкинагина немис шаҳарчасида, бутун илм-фан учун ўта муҳим бўлган ғоя – кимёвий формулалардан фойдаланиш фикри ўртага ташланган эди. Бу эса, кимёвий тузилиш назариясининг энг марказий асоси, таъбир жоиз бўлса, мағзи бўлган десак янглишмаймиз. Албатта, Бутлеровнинг ўша мажлисда илгари сурган фикрларининг ҳаммаси ҳам мукаммал деб бўлмасди. Ғоянинг кўп жиҳатлари ҳали изчил ўрганилиши, ҳамда, экспериментал тасдиқлашлардан ўтиши лозим эди.\nБироқ, асосий факт шуки, Бутлеров, мураккаб тузилишга эга кимёвий моддаларнинг тузилиши ва таркибини ҳам оддий ва ихчам формулалар шаклида ёзиш мумкинлигини, бу эса, моддаларнинг хоссаларини белгилашда, ҳамда, уларнинг реакцияга мойиллигини аниқлашда жуда катта қулайликлар туғдиришини кўрсатиб берганди.\nБутил спиртининг формуласи\n1863-йилда Бутлеровнинг ўзи бутил спиртининг учинчи турини синтез қилиб олишга эришди. У рух диметилга хлорланган атсетил билан таъсир кўрсатиш орқали триметилкарбон – яъни, бутил спиртининг учинчи шаклини олган. Шундан кейин эса, Европанинг турли бурчакларидан бутил спиртининг бирламчи ва иккиламчи турлари ҳам муваффақиятли синтез қилингани ҳақидаги хабарлар кела бошлади. Бу эса, Бутлеровнинг ғоялари тўғри эканига далил эди. Чунки, бутил спиртининг тўрт хил турли изомерлари, моддалар кимёвий таркибига кўра бир хил, лекин, хоссалари турлича бўлиши мумкинлигини, демак, моддаларнинг кимёвий жиҳатдан тузилиши ўзаро аниқ фарқланишини, яъни, ичкарида атомларнинг бир-бирига нисбатан жойлашиши ҳам турлича бўлишини исботлар эди.\nБу эса Бутлеровнинг фандаги триумфи эди. 1863 ва 1864-йилларда немис ва француз тилларида чоп этилган «Изомерияни изоҳлашнинг турли усуллари ҳақида» номли мақоласида, у айнан шу хулосани бериб, «демакки, бир хил кимёвий таркибга эга моддалар турли кимёвий хоссалар намоён этаётган экан, аниқки, уларнинг структура тузилишида кескин фарқлар мавжуд!» - деб сўзига якун ясайди. Бутлеровнинг ғоялари узил-кесил исботланиши учун эса, у томонидан аввалдан назарий тахмин қилинган изомерлар – изобутан ва изобутиленнинг синтез қилиниши бўлган.\n1862-1865 йилларда Бутлеров тескари изомеризация, яъни, таутометрия қоидалари ҳақида қатор илмий ишлар қилди. Унга кўра, таутометрия жараёнининг механизми муайян бир тузилишга эга молекулаларнинг парчаланиши ва уларнинг қолдиқларининг бирлашиб, бутунлай бошқа турдаги тузилишга эга молекулаларга айланишидан иборат деб қаралган. Албатта, ўз ғояларининг ҳақ бўлиб чиққанлиги Бутлеровга катта шон-шуҳрат келтирди; лекин, шу билан бирга, унинг олдига янада муҳимроқ вазифаларни ҳам қўйди.\nЭнди, ушбу, ўзи барпо этган структура назариясини барча кимё дарсликларига татбиқ этиш ва органик кимё бўйича эса, тамомила янги дарслик ёзиш керак эди. Бутлеров янги дарслик яратиш борасида деярли икки йил узлуксиз ишлади. Унинг меҳнатлари натижаси ўлароқ, 1864-1866 йилларда уч жилдлик «Органик кимёни тўлиқ ўрганишга киришиш» номли ўқув қўлланмаси чоп этилди. Ушбу китобнинг дунёга келиши эса, кимё фанини бутунлай янги нуқтаи назарда ўрганишга киришилишига сабаб бўлди.\n1867-йилдаёқ, ушбу китобни немис, француз ва инглиз тилларига таржима қилишга киришилган. Зеро у, айтиш мумкинки, кимёда структура тузилиши ва формулаларни қўллаш амалиётини бошлаб берган ва бу орқали, ўша пайт учун ушбу фанда улкан илғор силжиш ясаб берган ўта муҳим асар эди. Айнан ушбу тадқиқотлар ва китоб орқали, замонавий структура кимёсига асос солинган десак ҳечам янглишмаган бўламиз. Ушбу тадқиқот ҳақида немис олими Виктор Маер фикр билдириб, уни «органик кимё соҳасидаги йўлчи юлдуз» деб атаган.\nкимёвий кимёгар модда назария органик элемент\t2019-02-21\nтегикимёвий кимёгар модда назария органик элемент\nНазад Adolat ustun bo‘lgan yurtda fayzu baraka bo‘ladi\nДалее Кислород - нафас элементи


Ўзбекистон Кубоги–2017 финали 4 декабрь куни “Бунёдкор” стадионида бўлиб ўтади\n13.10.2017 18:53 | Ўзбекистон кубоги\nЎзбекистон Кубогининг финал ўйини 4 декабрь, душанба куни Тошкентдаги «Бунёдкор» стадионида бўлиб ўтади. “Локомотив” ва “Бунёдкор” майдонга тушадиган учрашув соат 15:00да бошланади.\nЎзбекистон Футбол Федерацияси Профессионал Футбол Лигаси билан ҳамкорликда кубок финалини байрамона тарзда ўтказиш мақсадида ўйиндан олдин мусиқий шоу-дастур ўтказишни режалаштиряпти.\n«Локомотив» ва «Бунёдкор» жамоалари ўртасидаги финални Бирлашган Араб Амирликлари вакиллари бўлган ҳакамлар гуруҳи бошқаради. Мазкур ўйинда Муҳаммад Абдулла Ҳасан бош ҳакам вазифасини бажаради. Унга қанотларда Муҳаммад Ҳасан Абдулла ал-Маҳри ҳамда Муҳаммад Аҳмад Юсуф Абдулла ал-Ҳаммади ёрдам беради. Тўртинчи рефери вазифаси Аммар Али Абдулла ал-Жунайбийга юклатилди.\nШу ўринда қайд этиш керакки, БААлик ҳакамларнинг Кубок финалини бошқариши Ўзбекистон Футбол Федерацияси ва БАА Футбол Уюшмаси ўртасидаги ҳамкорлик меморандуми доирасида амалга оширилмоқда.\nФинал беллашуви мезбонини аниқлаш учун ташланган қуръада «Бунёдкор» номинал мезбон мақомига эга бўлди. Маълумот учун, финал ўйинида «Бунёдкор» футболчилари қизғиш-оқ рангли футболкаларда майдонга тушади. Ўзбекистон Кубогининг амалдаги соҳиби – «Локомотив» аъзолари эса оқ-яшил формада ўйнайди.


Асқар Маҳкам. Шавкат Раҳмоннинг сўнгги нафаси… | ДУНЁ ЎЗБЕКЛАРИ | Mobile Version\nНафаси сиқилиб, бутун вужуди бўғриққан, юз томирларигача таранглашиб, тобора қорайиб бораётган дарё тошларидек захали, ўйдим-чуқур юзи энди бурунгидек қоятошни эслатмас; мусаввир юртдоши чизган полотнодан боқиб турган бургут нигоҳлардан асар ҳам қолмаган; аёвсиз дард билан олишмоқдан тинкаси батамом қуриган; кетмончиникига ўхшаш бақувват қўлларига ботган игналарнинг сон-саноқсиз излари ўрнида кўкиш-қора доғ билакларига ёйилиб, ток зангига ўхшаёзган; сочларига туйқусдан ёғилган оқ қировлар энди қирқ тўққиз ёшни қоралаган забардаст шоирни етмиш яшар мункиллаган мўйсафидга айлантирган эди.\nБиз касалхонага кириб борганимизда аллақачон дўстлар ўша ерда жам эдилар. Манзура опа бутун жисмига турли хил тиббий воситалар боғлаб ташланган умр йўлдошининг бошида нима қиларини билмай жонҳалак айланар, қизлар бир бурчакда мунғайиб туришар, дўхтурлар, дўст-ёрлар, қариндош-уруғлар… Орадан ҳеч қанча вақт ўтмай дўхтурлар беморнинг аҳволи бироз ўнгланганлигини айтишди ва келганларга рухсат беришди. Соат кеч ўнлар эди. Биз қайтдик.\nЙўл-йўлакай Набижон Боқий аллақандай ноёб дори ҳақида гапира бошлади. Энди қулоқларимга на дори, на дармон кирмас, назаримда шоир энг сўнгги нафасларини олаётгандек туюларди.\nҚази келтирган қардош, ҳимматинга кўп балли, Уни қандоқ егаймиз устоз Саид Аҳмадсиз!\nТурсунбой Адашбоев: Арраланган гилослар ёхуд устознинг кўз ёшлари\nҲамроқул Асқар: Шукур Содиқнинг “Ҳурлик салтанати” китобига чизгилар


ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ СУДИ«ФИРИБГАРЛИК АВЖ ОЛМОКДА». Ҳозирги замон суд ишларига бир назар from\n«Фирибгар шахси шундай бўладики, у ҳар қандай инсонни ўзига ишонтира олади. Моддий маблағни эгаллаш йўлидаги бирламчи хусусиятлардан бири – ўзига ишонтира олиш бўлиб, бунинг учун кўпинча уларда соҳа бўйича етарли билим, охирги маълумотлар мавжуд бўлади. Бу шахс ишонтириш учун сиз бунинг ортидан катта маблағга ёки бирор фойдага эга бўлишингизни айтади. Хоҳлаймизми йўқми ҳар қандай одам осон пул топиш ёки бирор нарсага осон эришиш йўлларига қизиқади. Улар шу нозик нуқтани яхши билишгани сабабли қандай ҳаракат қилиш кераклигини билади. Қўлингиздаги пулни олиб бир ой савдода айлантириб, 50 миллион сўм пулингизни 80 миллион сўм қилиб бераман деб ваъдалар беришади. Энг авж олаётган фирибгарлик турларидан бири автомашина олиб бериш ниқоби остида бир неча содда одамларни алдаб юрганларни кўрдик. Тажрибамизда Тошкент шаҳрида имтиёзли тарзда қурилаётган кўпқаватли Сергели тумандаги уйлардан олиб бериш шарти билан шартнома тузиб ўнлаб фуқароларнинг маблағларини олиб алдаб юрган фирибгарлар бўлди. Ўқишга олиб кириб қўяман деган фирибгарлар ҳам жуда кўп. Жабрланувчилар орасида олий маълумотли, жамият ва давлат ҳаётида муайян мавқега эга бўлган инсонларни ҳам кўп учратиш мумкин. Бу нимани англатади? Бу фирибгарлар ўзларига ўлжа сифатида фақатгина содда одамлар орасидан эмас, ҳар қандай жамият ҳаётидаги фуқароларни танлаб, уларни ўзига ишонтира оладиган шахслар бўлади. Суд жараёни вақтида керак бўлса, судни ҳам чув туширишга ҳаракат қилишади. Фирибгарнинг сўзларини эшитиб ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган ходимлари, судьялар ҳам бу фирибгар эмас экан, пулни объектив сабабларга кўра йўқотиб қўйган деган хулосага бориб қолиш ҳоллари ҳам бўлиши мумкин. Билингки, агар ижтимоий муносабатни осонлик билан, енгил, ёқимли бўлган йўллар билан ҳал эта олишини айтса, албатта қонун четлаб ўтилмоқда ва ушбу ҳолат сиздаги моддий қимматликларни эгаллашга бўлган уриниш сифатида баҳолашингиз керак», дейди тажрибали ҳуқуқ вакили.\nХозирда сайтда – 598:\nмехмонлар – 562


ОГОҲ БЎЛГАН АБГОР БЎЛМАС — Zamaxshariy.uz\nГлобаллашув–кишилик жамиятидаги махаллий аҳамиятга молик маданий, ахборот, иқтисодий, геосиёсий маконларнинг бир тизимга бирлашуви жараёни экан, ундан икки хил мақсадда – эзгулик ва ёвузлик йўлида фойдаланиш мумкин. Эзгу ғоя ва таълимотлар билан ёвуз ва зарарли ғоялар ўртасида азалдан кураш мавжуд бўлиб келган. Айниқса, бугунги кунда ёшларимиз нафақат ўқув даргоҳларида, балки радио-телевидение, матбуот, интернет каби воситалар орқали ҳам ранг-баранг ахборот ва маълумотларни олмоқда. Ёшлар турли воситалар орқали қабул қилаётган ахборотлар юқорида айтилганидек, эзгуликка хизмат қилиши билан бир қаторда, жамиятни таназзулга олиб келиши ҳам мумкин. Бу каби ҳолатларни огоҳликни қўлдан берган кўплаб жамият ва халқлар мисолида кўришимиз мумкин.\nАллоҳ таоло энг сўнги пайғамбари бўлмиш Муҳаммад алайҳиссаломга нозил қилган Ислом динининг асосий манбаи бўлмиш Қуръони карим ва суннатларда ҳам биз мўъмин-мусулмонларни дунё ва охиратимиз учун зарарли бўлган нарсалардан огоҳлантирган. Қуръони каримда Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васалламга:\n«Эй, инсонлар! Мен сизлар учун аниқ огоҳлантирувчидирман, холос, – деб айтинг», (Ҳаж сураси, 49-оят) – дейилган оятда у Зотни «Назийр», яъни «қўрқитувчи», «огоҳлантирувчи» номи билан аталишлари ҳам бежиз эмас, албатта. Зеро, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам инсоният жаҳолат ботқоғига ғарқ бўлиб, инсонийлик қиёфасини йўқотиб бораётган бир даврда пайғамбар бўлиб келдилар ва одамларни олдиларида турган хатардан, яъни дунёдаги турли бало ва офат ҳамда охиратдаги оташи дўззахдан огоҳлантирдилар.\nДарҳақиқат, инсон огоҳ бўлсагина ўзининг келажагига теран назар билан боқади, келиши мумкин бўлган хавфу хатарни келмасидан олдин бартараф қилиш ҳаракатида бўлади. Аксинча, ғофил ва бепарво бўлган кимса эса атрофида нималар бўлаётганига ҳам эътибор қаратмай, охир оқибат турли хил бало ва офатларга дучор бўлади. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло онгини ишлатмайдиган, ўзининг ким эканлигини англаб етмаган, бугуннинг ҳузур-ҳаловати билан яшаб, эртаси хақида қайғурмайдиган кимсаларни: «…Уларда қалблар бор, (лекин) улар билан «англамайдилар». Уларда кўзлар бор, (лекин) улар билан «кўрмайдилар». Уларда қулоқлар бор, (лекин) улар билан «эшитмайдилар». Ана ўшалар ҳайвонлар кабидирлар. Балки, улар (янада) адашганроқдирлар. Айнан ўшалар ғофиллардир»,– деган (Аъроф сураси, 179-оят).\nДинимизда огоҳлик мадҳ қилинади ва лоқайдлик қораланади. Пайғамбаримиз алайҳиссалом Жаъфар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда: “(Ухлашдан олдин) эшикни қулфланглар, мешнинг оғзини боғланглар, идишнинг устини ёпинглар ёки ўраб қўйинглар ва чироқни ўчиринглар.” Бу ҳадиси шарифда кундалик ҳаётимизда туғиладиган хавфлардан, яъни, ўғри хавфидан, соғлиққа зарарли нарсалардан, ёнғин хавфидан огоҳ бўлишга тарғиб бор. Демак, динимизда инсонга майда кўринган нарсаларданки огоҳ бўлишга буюрилган экан, тинчлигимизга, ижтимоий ҳаётимизга, эътиқодимизга, бирдамлигимизга қаратилган таҳдидлардан огоҳ бўлиш зарурати ниҳоятда зарурлиги аён бўлади.\nXалқаро экспертларнинг маълумотларига кўра, ер юзида йилига кўплаб террорчилик ҳаракатлари содир этилади. Бундай ҳаракатлар оқибатида 70 мингдан ортиқ одам ҳаётдан бевақт кўз юмади. Ачинарлиси, улардан 80 фоизини вояга етмаган ёшлар ташкил этади. Биргина шу рақамнинг ўзиёқ диний экстремизмнинг, терроризмнинг оқибати, жамият тараққиётига таҳдидини намоён қилиб турибди.\nОгоҳ бўлишимиз лозим бўлган таҳдидлар, диний экстремизм ва терроризм, миссионерлик ва “оммавий маданият”, гиёҳвандлик ва одам савдоси, назоратсиз қолдирилган ёшлар тарафидан содир қилинадиган жиноятлар ва бошқа хатарлар киради.\nКейинги бир ярим йил давомида юртимизда амалга оширилган ислоҳотларда ҳалқимизнинг бир асрлик орзулари амалга ошди десак муболаға бўлмайди. Шундай бўлса ҳам, ижтимоий тармоқлар орқали тарқатилаётган бўҳтонлар огоҳлигимизни янада ошириш лозимлигини яққол кўрсатиб турибди. Халқимизда “Огоҳ бўлган абгор бўлмас” дея бежиз айтилмаган.\nАзизлар, огоҳ бўлайлик, неъматларнинг шукрини адо қилайлик берилган имкониятлардан оқилона фойдаланиб, абгор бўлишдан сақланайлик. Огоҳликни бой бериб қўйиб, абгор бўлганлар қисмати бизга ибрат бўлсин.\nPrevious Post:ЗИНО ВА УНИНГ ЖАВОБГАРЛИГИ\nNext Post:УЛАМОЛАР ОРТИДАН ЁМОН ГУМОН ҚИЛИШ ГУНОХИ АЪЗИМДИР


Фарғонада биттагина: 'бунақаси ҳали бутун минтақада йўқ' - BBC News O'zbek\nФарғонада биттагина: 'бунақаси ҳали бутун минтақада йўқ'\nБутун Марказий Осиё бўйлаб деҳқон бозорлари бир-биридан фарқ қилмайди: Ёзда чанг, қишда эса, қору лой - ҳамиша одамлар билан қайнаб тошган.\nСаҳарми ёки аср, фарқи йўқ, одамлар мева-чева бўладими, сабзавот ва ё Хитойнинг анчайин арзон кийим-кечакларими, кулолчилик буюмлари - харид қилиш учун бозорларга оқиб келаверишади.\nРасталарга мунчоқдек терилган мева-чевалар ва сабзавотларнинг ранги ўша-ўша, қулоқларингизни харидор илинжидаги сотувчиларнинг бақир-чақирлари, димоғингизни эса, турли-туман зираворларнинг хушбўй ҳидлари тўлдиради.\nРиштон марказий деҳқон бозори ҳам Ўзбекистондаги қолган юзлаб бозорлардан фарқ қилмайди: Сотувчилар ўз молларини ўтказиш, харидлари пиёз бўладими ва ёки сабзи, фарқи йўқ, харидорлар эса, савдолашиш билан ҳалак.\nБироқ ёшгина маҳаллий бир тадбиркор сабаб, ҳозир бу бозор қолган барчасидан фарқ қилади.\nТурли-туман моллар билан тўлиб-тошган расталар ўртасида янги ва уларга умуман ўхшамаган мутлақ ғайриодатийси кўзингизга чалинади.\nБу жавонсифат раста эса, китобга тўла. Ўзбек ва рус тилларидаги янгию эски китоблар...Улардан аксарияти ўтган асрнинг турли даврларида битилган.\nУнинг соҳиби риштонлик маҳаллий тадбиркор - 34 ёшли Дилшоджон Болтабоев бўлади.\n"Бу - дўкон эмас", - дейди Риштондан Би-би-си Ўзбек Хизмати билан суҳбатида Дилшоджон - "Бу - кутубхона".\nДилшоджоннинг ўзи шу бозорда қиш кунларида печка, труба, ёз кунларида эса, банка сотади.\nУ бу иш билан ўспиринлик йилларидан бошлаб шуғулланиб келади.\nАммо, Дилшоджоннинг айтишича, ҳамма учун очиқ бўлган бир кутубхона очишни болаликдан орзу қилган.\n"Мен тадбиркорлик орқасидан 2 миллион сўм йиғдим (қарийб $220) ва бу пулга кутубхона учун маҳаллий усталарга махсус бир китоб жавони ясаттирдим", - дейди Дилшоджон.\n"Кейин "Facebook" орқали барчадан бу кутубхона учун ўзларида бўлган эски ва ёки янги китобларини хайрия қилишларини сўрадим".\nСуҳбатдошимизнинг сўзларидан аён бўлишича, "Facebook" фойдаланувчилари ҳам узоқ куттириб ўтиришмаган, даъватига "лаббай", дея жавоб беришган.\nБутун Ўзбекистон бўйлаб одамлар почта ёки такси ҳайдовчилари орқали Риштонга, Дилшоджонга китоб юборишни бошлашган.\nҲатто, пойтахт Тошкентдан ўз китобларини жўнатиб, қатор таниқли ўзбек шоирлари ва ёзувчилари ҳам унинг ўзига хос бир кутубхона очиш ғоясини қўллаб чиқишган.\nБор-йўғи икки ойнинг нари-берисида Дилшоджоннинг кутубхонасига юборилган китобларнинг сони бир неча юзга етиб қолган.\n"Ҳозир кутубхонамдаги китобларнинг сони 600 дан ортади. Улардан айримлари жаҳоннинг манаман, деган ёзувчилари қаламига мансуб. Бошқалари Совет даври адабиётининг намуналари бўлса, яна бирлари ҳозир ижод қилаётган ўзбек ижодкорлариники".\n"Бу - машҳур инглиз ёзувчиси Герберт Уэллснинг "Доктор Моро ороли" романи. Мана буниси Кобо Абэнинг "Қумдаги аёл"и. Бу эса, Федор Достоевскийнинг "Телба"си. Яна Конфуцийнинг китоблари ҳам бор", - дейди Дилшоджон ғурур билан.\nУларнинг барчаси ўтган асрда ўзбек тилига таржима қилиниб, пойтахт Тошкентнинг ўзида чоп этилган.\nАммо ҳозир бу китобларни Ўзбекистоннинг, ҳатто, энг йирик шаҳарларидаги китоб дўконлари ёки интернетда ҳам ахтариб топиш мушкул.\nСуҳбатдошимизга кўра, унга келаётган китоблар орасида Ислом дини, мусулмончиликнинг ахлоқ-одобига оидлари ҳам анчагинани ташкил қилади.\n"Энг кўп ўқилаётган китоб, биринчи ўринда, шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф(ҳозирда марҳум)нинг китоблари бўлаяпти. Агар, талаб, истак, дейдиган бўлсак, ўша китобларни олиб кетиб, ўқишаяпти. Айниқса, "Тафсири Ҳилол"ни", - дейди Дилшоджон.\nЖюль Верндан тортиб, Жонатан Свифтгача...\nУнинг бозордаги кутубхонасидан жой олган китоблар орасида ҳамиша болаларнинг севимлиси бўлиб келганларининг сони ҳам салмоқли.\nЖюль Верннинг "Сирли орол"и, Рей Бредберининг "Марс хроникалари", Даниель Дефонинг "Робинзон Крузо"си, Жонатан Свифтнинг "Гулливернинг саёҳатлари". Бу рўйхатни эса, яна узоқ давом этдиришингиз мумкин.\nДилшоджон ўз кутубхонасидаги китобларни аввалига бозордагиларнинг ўзларига таклиф этиб кўради. Ва бу иш беради.\n"Мен шу бозорда савдо қиламан. Аммо китоб - жону дилим. Ҳатто, ҳозир, сизга гапириб туриб ҳам, икки кўзим китобда. Бахтнинг сири нимада эканига оид бир китобни ўқияпман", - дейди бозордаги сотувчилардан бири Би-би-си Ўзбек Хизмати билан телефон суҳбатида.\n"Дилшоджон бу кутубхонани очмаганида, бошқа бирига атайдан боришга, балки, умуман вақтим бўлмасди", - дея қўшимча қилади у.\nСаноқли ҳафталар ичида бозордаги очиқ кутубхоначага оид хабар бутун Риштон бўйлаб тарқалиб кетди.\n"Ҳатто, ундан китоб олиб ўқиш учун одамлар қўшни вилоятлардан ҳам келишмоқда".\nНега бу каби ғайриодатий ташаббусга қўл ургани сабаби тафсилотларига тўхталаркан, "Чунки ўзимга ўқиш насиб қилмагани учун ҳам. Қийналиб катта бўлдик. Озгина бўлса ҳам, нима дейди, алам ўтди-да", - дейди Дилшоджон Би-би-си Ўзбек Хизмати билан суҳбатида.\n"Ўқиёлмаганимга афсусларим бор. Одамлар, ёшлар менга ўхшаб афсусланишмасин, деган мақсадда шу кутубхонани ташкил қилдик, китобларни чиқардик. Ёшлигимизда бунақа ўқийдиган китоблар йўқ эди-да".\n"Ўқишсин, илмли бўлишсин! Шу қишлоғимиздан яхши, ўқимишли инсонлар чиқишса, хурсанд бўламан".\nДилшоджон зиёли хонадонда ўсиб, улғайган: Отаси мактабда ўқитувчи, онаси эса, боғчада тарбиячилик қилишган.\nАммо ўқувчилик йиллари оғир бир палла - Шўролар Иттифоқи парчаланиб, Ўзбекистон янги мустақилликни қўлга киритган 90-йиллар бошларига тўғри келган.\nҚолган аксарият одамларники каби, уларнинг ҳаётлари ҳам кутилмаганда кескин ўзгаришларга юз тутган: озиқ-овқат тақчиллашган, кийим-кечаклар қимматлашган, ўқитувчиларнинг маоши ҳам бирига етса, бошқасига етмайдиган бир даражада бўлиб қолган. Оилалар камбағалликка юз тутган.\nРўзғорнинг юкини тортишда ўз ота-оналарига ёрдам бериш учун болаларининг ҳам ишлашларига тўғри келган.\nДилшоджон ҳам ўрта мактабни тугатар-тугатмас ҳунар ўрганиш, бир ишнинг бошини тутишга қарор қилади, бозорга чиқиб кетади, печка сотиш билан шуғуллана бошлайди.\nГаз, ёқилғи ва электр энергияси тортилиб қолган минтақаларда эса, бу - анчайин даромадли бизнес ҳисобланади.\nБу каби қўлбола темир печкалар қишда уйингизни иситса, йил бўйи сиз учун ажойиб бир ўчоқ вазифасини бажара олади.\nТезак бўладими ва ёки ўтин, ёқилғи ҳам танлаб ўтирмайди, одамлар учун жуда қулай.\nКитоб ва унинг мутоаласи эса, тирикчилик илинжида бўлган аксариятнинг хаёлидан кўтарилади.\nДилшоджоннинг айтишича, ҳамиша иқтисодчи бўлишни орзу қилган.\nАйнан оилавий шароити сабаб, унинг бу истаги амалга ошмай қолади.\n"Аммо бир кун келиб ўз кутубхонамни очиш хаёлидан ҳеч қачон воз кечмаганман", - дейди у ўша кунларни хотирларкан.\n"Одамларда китобга бўлган меҳр-оқибатни қайта уйғотишга ҳаракат қилаяпман-да, энди. Одам қанча кўп китоб ўқиса, онги, тафаккури шунча ривожланади. Ёмон йўлларга кириб кетмайди, ёмон тарбияли инсонлар бўлмайди".\n"Бизнинг Ўзбекистондан ҳам "Apple"нинг хўжайинидек бизнесменлар, катта-катта фирма раҳбарлари чиқсин, дунё юзини кўрсин".\n"Бу ташаббусни юксалтириш керак. Иложи борича бошқа қишлоқлар, туманларда ҳам уни ёйиш керак", - дейди у.\nРиштон - Фарғона водийси марказида жойлашган, аҳолиси 300 минг кишига яқин чоғроққина бир туман бўлади.\nАммо бу туман қадим-қадимдан ўзининг кулолчилик мактаби билан машҳур.\nРиштон кулолларининг "ижод маҳсуллари", асрларки, минтақа қолиб, дунёга донг таратиб келган.\nУлар ўрта асрларга хос яшилу феруза ранглари, кўзларни жимирлатиб юбориш даражасидаги нозик ва нафис безаклари билан ажралиб турган.\nАйтилишича, ҳатто, 20-асрнинг бошларигача Риштондаги аксарият кулолчилик билан шуғулланган.\nАммо биргина бу эмас.\nРиштон Бурҳониддин ал-Марғиноний каби бутун Ислом оламини тан олдирган буюк фиқҳшунос олимлар таваллуд топган ер ҳам бўлади.\nМаҳаллий одамлар эса, азал-азалдан икки тилда: ҳам ўзбек туркчаси ва ҳам форс тожикчасида сўзлашиб келишган.\nСўнгги юз йилликларда маҳаллий истеъмолга рус тили ҳам кириб келган.\nШу боис, риштонликлар ҳар уч тилда бемалол китоб ўқишга имконли бўлишган.\nРиштоннинг ҳозир Марказий Осиёда тутган мавқеи, минтақадаги шукуҳи ўтмишлардагидек бўлмаслиги мумкин.\nДилшоджоннинг айтишича эса, китоблари ижобий ўзгаришлар ясаши, тараққиёт йўлига хизмат қилишига ишончи комил.\nУнинг бу мақсадига етишишида эса, Риштон деҳқон бозорида очган кутубхонасининг ўрни беқиёс бўлиши тайин.\nЎзбекистон бозорларида кексаю ёш, эркагу аёл, бола-бақра, барчани бирдек учратасиз.\nКимдир ёнма-ён ўтириб, ўз молини сотган, бошқаси эса, бир-бирига гап бериб, уни харид қилган...\nШу боис, китобсеварларнинг эътиборини тортиш, янгидан-янги "ўқувчилар"ни кашф этишда бозордек зўр жой бўлмаслиги ҳам бор гап.\nДилшоджоннинг айтишича, ғайриодатий кутубхонасига, ҳатто, болаларнинг ҳам қизиқишлари кучли.\nБозордаги биз суҳбатлашган ўзбекистонликлар ҳам унинг бу фикрига қўшилишади.\n"Ўзимизнинг болаларимиз, фарзандларимиз, маҳалла, туман аҳли келиб, шу ердан китоб олиб, фойдаланаяпти. Ҳозир, мисол, кутубхона, деб, ахтариб юрмайсиз", - дейди ўзининг шеъриятга ҳаваси баланд эканини айтган бозор ходимларидан бири - "Бозорга харажат қилгани келиб ҳам, шу китобни олиб кетаяпти-да. Кимдир бадиий китобга қизиқади, кимдир бошқа адабиётларга қизиқади. Бу ерда 10-15 хил, ҳатто, эллик хилгача китоблар бор".\n"Одамлар китобларни бераяпти, халқ ўқисин, деб. Ташаббуси яхши. Битта тадбиркорлик эмас, мисол, ўша китобни ҳам халқ учун олиб келиб қўяяпти бу бола. Ёнидан пул сарфлаяпти, бошқа қилаяпти. Лекин китобларни текинга бераяпти, олиб кетиб, ўқиб, яна қайтариб топширишаяпти. Ўзим ҳам ўқияпман. Эркин Воҳидов, Муҳаммад Юсуфнинг китобларини ўқидим".\nШўролар Иттифоқи даврида Ўзбекистон ҳам дунёдаги энг китобсевар давлатлардан бири бўлган.\nҲатто, энг кичик қишлоқлар ва мактабларгача ўз кутубхонасига эга бўлган.\nСобиқ Шўро давлатларини сиёсий ўзгаришлар ва ночорлик ўз забтига оларкан, 90-йиллар бошларида кутубхоналар ҳам бир-кетин ёпила бошланади.\nОдамлар кутубхоналарга бориш, китоб мутоала этишнинг ўрнига, қандай қилиб ўз тирикчиликларини ўтказишнинг ғамига тушиб қолишади.\nҲукуматлар кичикроқ кутубхоналарни тутиб туришга қийналиб қолишган.\nКоммунистик идеологияни тарғиб этгани боис, Шўро даврида чоп этилган аксарият китоблардан воз кечилган.\nНоми жаҳонга машҳур ёзувчиларнинг асарларини қайта чоп этиш учун эса, нашриётхоналарнинг қўллари калталик қилиб қолган.\nШаҳарларда китобсеварларнинг янги авлоди пайдо бўларкан, фақат сўнгги йилларга келиб, мамлакат шаҳарларида бу ишга қайта қўл урила бошланган.\nАммо қишлоқ ҳудудларида вазият деярли ўша-ўша: одамлар ҳануз янги кийим олишга анчайин оғринишади эмасми, ҳамма ҳам янги китобга пул харжлайвермайди.\nАммо, Риштон бозоридаги тожирлар айтмоқчи, ўзбеклар ҳеч қачон китоб ўқишга бўлган ҳавасини йўқотмаган ва йўқотмайди.\n"Шу кутубхоначасини очганидан бери олдидан одамлар кетмайди. Мен бу кутубхонага келаётган китобларни кўриб ҳайрон қолаяпман. Мана, ўзимиз ҳам бекор қолдикми, югуриб бориб, ўқияпмиз ўша китобларни", - дейди бозорда ширинлик сотувчи аёллардан бири. - "Ёшлар, кексалар, ҳаммаси қизиқиб, китобларни олиб кетиб, ўқишаяпти. Ўша керак экан-да. Бизнинг халққа ўша керак экан".\nДилшоджонга эса, Ўзбекистоннинг турли бурчакларидан китоблар келишда давом этмоқда.\nЖавони китобларга тўлиб-тошиб бораркан, Дилшоджон сиғмаганларини унинг атрофига тартиб билан териб чиқади.\n"Энди яна жавон қилайлик, десак, озгина қийин бўлиб турибди. Чунки шароитимиз ҳам жуда унчалик эмас. Кенгайтириш режам бор, албатта. Аммо мен ҳозир яна бир нарса ҳақида ўйлаб турибман", дейди у.\nДилшоджоннинг айтишича, ҳозир машина олиш учун пул жамғармоқда.\n"Шу қишлоқ жойларида, барибир бўлади-ку, ташқарига чиқолмайдиган, бироз ногирон, аммо билимга чанқоқ йигит-қизларимиз бор. Шуларга ҳеч бўлмаса бир ойда бир марта уйма-уй юриб, икки-учтадан китоб ташлаб келиш режам ҳам йўқ эмас".\nЎртача ойлик маоши 200 доллардан сал ортувчи Ўзбекистонда машина олиш учун анчагина йиғиниш лозим бўлади.\nУстига устак, рўзғор харажатлари...\nШу боис ҳам, кўчмасини йўлга қўйиш Дилшоджон учун очиқ кутубхона очишдан кўра қийинроқ бўлиши мумкин.\nАммо Дилшоджон аҳдида қатъий ва пул йиғишда давом этмоқда. Ва имкон бўлиши билан бу режасини ҳам амалга ошириш истагида.\n"Лотин ёзувидаги адабиёт кўпайтирилсин!"\n'Барча яхши хислатлар китобдандир...'\nЎзбек китобхони нима ўқимоқда?


Сўх тумани аҳолисига янги уй-жой қуришлари учун ипотека кредитлари ажратилади — Review.uz\nПрезидент қарори билан Сўх тумани аҳолиси учун Фарғона вилоятининг Ёзёвон, Қўштепа, Бағдод, Риштон ва Бувайда туманлари ҳудудида деҳқончилик қилиш учун экин ер майдони ва ипотека кредитлари асосида квартиралар ажратилади.\n“2020-2021 йилларда Фарғона вилоятининг Сўх туманини комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида” Президент қарори қабул қилинди.\nҚарорга мувофиқ, Фарғона вилоятининг Сўх туманида тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш ва иқтисодиёт тармоқларининг узлуксиз ишлашини таъминлаш, аҳолини ижтимоий ҳимоялаш мақсадида:\n2020 йилда жисмоний шахслар ер солиғи ва мол-мулк солиғини тўлашдан озод этилади;\n2020 йил 1 августдан 2021 йил 31 июлга қадар:\nякка тадбиркорлар учун жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи амалдаги қатъий белгиланган солиқ ставкасининг 50 фоизи миқдорида белгиланади;\nалкоголь маҳсулотлари билан чакана савдо қилиш ҳуқуқини берадиган рухсат гувоҳномасини олиш учун йиғим тўлашдан озод қилинади.\nТадбиркорларнинг бизнес лойиҳаларини молиявий қўллаб-қувватлаш мақсадида кредит фоиз ставкасининг 10 фоизли пунктидан юқори бўлган қисми, бироқ Марказий банк асосий ставкасининг 1,75 бараваридан ошмаган миқдори компенсация қилинади.\nҚарорга кўра, Сўх тумани аҳолисига янги уй-жой қуришлари учун ипотека кредитлари ажратилади.\nСўх туманида жойлашган тиббиёт муассасалари шифокорларининг лавозим маошларига соҳадаги иш стажининг биринчи 3 йили учун тариф ставкасига нисбатан 40 % ва ҳар бир кейинги 2 йил учун тариф ставкасига нисбатан 15 % миқдорда, устаманинг энг кўп миқдори 100 % ўрнатилади.\nШунингдек, Сўх туманида самолёт ва вертолётлар учун учиш-қўниш майдончалари ташкил этилади.\nСўх тумани аҳолиси учун Фарғона вилоятининг Ёзёвон, Қўштепа, Бағдод, Риштон ва Бувайда туманлари ҳудудида деҳқончилик қилиш учун экин ер майдони ва ипотека кредитлари асосида квартиралар ажратилади.


Мирзиёев Андижон борасида нега сукут сақламоқда? « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n16 May 2017 - 12:24\nРасмийлар бу йил Андижон қурбонларини хотирлаш маросимига қаршилик кўрсатишмаган.\nЎзбекистонлик бир гуруҳ инсон ҳуқуқлари фаоллари 2005 йил 13 майидаги Андижон воқеаларининг навбатдаги санасини Тошкентдаги “Жасорат” ёдгорлиги пойига гул қўйиш билан хотирлашган.\nЎтган йиллардагидан фарқли ўлароқ, Ўзбекистон расмийлари бу сафар кичик сондаги ҳуқуқ фаолларининг Андижон қурбонларини хотирлаш маросимига қаршилик кўрсатишмаган.\nҲуқуқ ҳимоячиси Елена Урлаева ҳамда яна бир неча фаоллар Андижонда намойишчиларни ўққа тутган шахсларни жазога тортишни талаб қилганлар.\nАйни сана арафасида Тошкентга ташриф буюрган Бирлашган Миллатларнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Зайд Раад ал-Ҳусайн 2005 йил майидаги Андижон воқеалари қурбонларини унутмаслик ва бу воқеаларга холис баҳо беришга чақирган.\nАввалроқ Президент Мирзиёев билан учрашган БМТ мулозимининг Андижон масаласини муҳокама қилгани ҳақида маълумот йўқ.\nАндижон воқеаларининг навбатдаги санаси Мирзиёевнинг Хитойга ташрифи пайтига тўғри келган.\nМирзиёев на Бош вазир лавозимини эгаллаб турган 2005 йил ва на Президент бўлганидан буён Андижон воқеалари ҳақида ҳеч қандай баёнот бермаган.\nХўш, унинг сукунати нимани англатади? Ўзбекистон ҳукумати юзлаб инсонларнинг ўлимига сабаб бўлган фожиали воқеалар борасидаги мавқеини қайта кўриб чиқиши мумкинми? Андижон қирғини юзасидан мустақил текширув ўтказиш эҳтимоли қанчалик?\nАндижон қурбонлари учун адолат тикланадими?\nБиз бу саволларни Олма-Отадан британиялик таҳлилчи Жоанна Лиллис билан муҳокама қилдик.\nЖоанна Лиллис: Ўтган ҳафта Бирлашган Миллатлар Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссарининг Ўзбекистонга тарихий ташрифига гувоҳ бўлдик. Бу айни даражадаги БМТ мулозимининг мамлакатга илк ташрифидир. Бу шубҳасиз, Президент Мирзиёевнинг инсон ҳуқуқлари борасида мулоқотга тайёрлигини кўрсатади. Биласиз, бу каби мулоқот марҳум президент Ислом Каримов даврида имконсиз эди. Назаримда, Мирзиёев Ўзбекистоннинг дунёда инсон ҳақларини энг кўп поймол этувчи давлат сифатидаги имиджини ўзгартиришни истайди. Шунинг учун ҳам БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комисарини Ўзбекистонга таклиф қилди, деб ўйлайман. Мирзиёевнинг шахсан ўзи Андижон воқеаларининг навбатдаги санаси муносабати билан ҳеч қандай шарҳ бермаганига ажабланмаган бўлардим. Ўзбек ҳукумати Андижон масаласининг қанчалик оғриқли эканини яхши билади. Дунё бўйлаб инсон ҳуқуқлари жамоатчилиги бу йил ҳам қурбонларни хотирлади ва воқеалар юзасидан мустақил текширув ўтказишга чақиришда давом этмоқда. Аммо Мирзиёев бу каби текширувга рози бўлади, деб ўйламайман.\nБи-би-си: БМТ Олий комиссари Зайд Раад ал-Ҳусайн Тошкентдалигида Андижон воқеалари юзасидан мустақил текширув ўтказишга чақирмади. Нега?\nЖоанна Лиллис: Эҳтимол, БМТ Олий комиссари ўз мезбонини ноқулай аҳволга солишни истамагандир. Бу бир “реал-политик” масаласи ҳам бўлиши мумкин. Бирлашган Миллатлар Олий комиссари Ўзбекистон билан инсон ҳуқуқлари борасида мулоқот ўрнатмоқчи. Каримов даврида бу каби мулоқот ўрнатишнинг имкони бўлмаган. Эҳтимол, бу каби чақириқ ҳозирга босқичда ана шу мулоқотни бошлашни қийинлаштиради, деб ўйлагандир. Аммо албатта, ҳуқуқ фаоллари Зайд Раад ал-Ҳусайн баралла гапириши ва Андижон юзасидан мустақил тергов ўтказиш талабини такрорлаши керак эди, дейишмоқда.\nБи-би-си: Андижон юзасидан мустақил текширувнинг ҳозирги ўзбек элитаси учун қандай эҳтимолий оқибатлари бўлиши мумкин?\nЖоанна Лиллис: Аёнки, Андижон воқеалари даврида ҳокимиятда бўлган одамларнинг кўпчилиги ҳануз қудратда. Андижондаги намойишни бостириш чоғида асосий рол ўйнаган хавфсизлик кучлари – СНБнинг раҳбари ўзгаргани йўқ. Шунинг учун ҳам мустақил текширувга рухсат берилиши эҳтимоли жуда кам. Президент Мирзиёев учун бу каби қадам жуда катта таваккал ва хавф ташкил этиши мумкин. Ўзбекистондаги бошқарув тузилмаси жуда мураккаб ва шунинг учун ҳам ичкарида кечаётган ҳокимият учун курашлар ҳақида узил-кесил бир фикр айтиш қийин. Аммо шунга қарамай, Каримовнинг ўлими ҳукуматдаги қаттиққўл ва ислоҳот тарафдори бўлган кучлар орасида курашни юзага чиқаргани ҳозирда аён. Тахминимча, Мирзиёевнинг Андижон юзасидан мустақил текширувга рухсат бериши ҳукуматдаги қаттиққўллик тарафдорларини ғазабга келтиради ва ҳокимият учун курашнинг очиқ тус олишига сабаб бўлиши мумкин. Мирзиёев Президент этиб сайланганига ҳали кўп бўлгани йўқ ва ҳокимиятда қолиш учун мувозанатни ушлаб туришга мажбур. Андижон масаласи унинг учун жуда ҳам қалтис бўлиши мумкин.\nБи-би-си: Мирзиёевнинг ўзи Андижон воқеалари юз берган пайт давлатдаги иккинчи одам эди. Сиз Андижон воқеаларида унинг шахсий масъулияти бор, деб ҳисоблайсизми?\nЖоанна Лиллис: Менимча, ҳа. Шубҳасиз, инсон ҳуқуқлари ташкилотлари Андижондаги намойишлар қонли бостирилган пайт бу каби лавозимда бўлган ҳар қандай шахс жавобгар деб айтишлари тайин. Мирзиёев Бош вазир эди ва Андижонга ўхшаган муҳим бир масалада унинг иштирокисиз қарор олинганига ишониш қийин. Гарчи хавфсизлик хизмати раҳбари Каримовга кўпроқ таъсир кўрсатиш имконига эга бўлган эса-да. Менимча, Андижондаги воқеалар учун ўша пайт ҳукуматда бўлган барча шахслар жавобгар.\n2005 йил 13 майида Андижонда ҳукумат кучларининг намойишчиларга қарата ўт очиши натижасида расман 187 инсон ҳалок бўлган.\nБи-би-си: Сизнингча, Ўзбекистондаги ҳокимият давомийлиги ва Мирзиёевнинг Каримовни улуғлаётганининг ўзиёқ Андижон масаласини қайта кўриб чиқиш эҳтимолини истисно қилмайдими?\nЖоанна Лиллис: Шубҳасиз, бу жуда муҳим омил. Мирзиёев биринчи кунданоқ Каримов шахсини улуғлаш орқали ўз ҳокимиятини мустаҳкамлаш ва халқни жипслаштириш мақсадида фойдаланаётганини кўрамиз. Гарчи у амалда ҳар доим ҳам Каримов меросига садоқатини кўрсатмаётган бўлса ҳам. Шу маънода Мирзиёев бошқаруви Ўзбекистондаги ҳокимиятнинг давомийлиги тамойилиги қурилгани тўғри. Ислом Каримов олган муҳим қарорларни савол остига олиш Мирзиёевнинг ўзининг ҳокимиятини таҳлика остида қолдириши мумкин. Бу Мирзиёев учун бир маънода ўз-ўзини савол остига олиш, дегани.


“Олтинни кўп ушлаб туришимиз керак эмас, уни пул келтирадиган нарсаларга тикиш лозим” — Молия вазири ўринбосари - Халқ сўзи\n“Олтинни кўп ушлаб туришимиз керак эмас, уни пул келтирадиган нарсаларга тикиш лозим” — Молия вазири ўринбосари\n10:05 31 Август 2019 Иқтисодиёт\nАхборот ва оммавий коммуникациялар агентлигида Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Марказий банк мутасаддилари иштирокида “Давлат қарзини самарали бошқариш” мавзусида матбуот анжумани бўлиб ўтди.\nУнда Ўзбекистоннинг ташқи қарзи ялпи ички маҳсулотнинг 23,5 фоизига тенг бўлгани маълум қилинди. Молия вазирлиги бошқарма бошлиғи Жасур Қаршибоев йил бошида 9,9 миллиард бўлган давлат ташқи қарзи 6 ойда қарийб 13,1 миллиард долларга ўсганини таъкидлади. Айтилишича, қарзларнинг айримлари узоқ ва ўрта муддатларга олинган, қолаверса, имтиёзли даврда фоиз ставкаси тўланиб, қарз суммаси тўланмайди.\nМулоқот давомида журналистлар халқаро резервлардаги капитал ва уни бошқариш самарадорлиги ҳақида савол берди.\n“Марказий банк республика номидан халқаро резервларни бошқаради, — деди Молия вазири ўринбосари Одилбек Исоқов. — Ўзбекистоннинг халқаро резервлардаги пули ҳозирда 22 млрд долларни ташкил этади. Бу қийматнинг ярми олтин, ярми валюта кўринишида. Фақат банкларга депозит қўявермасдан босқичма-босқич молиявий бозорларга чиқишни ҳам йўлга қўйиш керак. Чунки шу орқали депозитлардан кўра кўпроқ фойда олиб келиш имкониятлари мавжуд. Олтинни ҳам аслида кўп ушлаб туришимиз керак эмас. Олтин ўзи кўп, у бизга ҳеч қанақа пул келтирмайди. Олтинни пул келтирадиган, фоиз ҳисобида фойда келтирадиган нарсаларга тикиш керак”.\nҚайд этилишича, 30 июн ҳолатига кўра, давлат ички қарзи 5,4 миллиард доллар эквивалентини ташкил этган. Шундан 97 фоиз қарз ҳукумат томонидан кафолатланган. Қолган 3 фоиз қарз эса ҳукумат томонидан жалб этилган.\n“Тикланиш ва тараққиёт жамғармаси маблағлари тижорат банклари орқали катта давлат ташкилотларига йўналтирилган, — деди Одилбек Исоқов. — Шу вазиятда давлат қарз “риск”ларига кафолат берган. Гарчи ҳукумат пули давлат ташкилотига кетса-да, биз буни қарз, деб тан олдик. Ҳар қандай “риск”да маблағларни давлат тўлаб бериши керак“.\nМутасаддилар ўтган йилдан буён давлат ички капитал бозорда облигацияларни сотувга чиқарганини айтиб ўтди. Жорий йилда облигациялар орқали 1-3 йил муддатга 850 миллиард сўмлик қарз олинган.\nТилни менсимаслик учун жарима оширилиши кутилмоқда\nКафе ва ресторанларга қўйилган карантин чекловларидан бири бекор қилинди\nАйтди ва қайтди: Антикоррупция агентлиги “Coca-cola Uzbekiston"нинг сотувини тўхтатишни сўради, бир кун ўтиб эътирози йўқлигини билдирмоқда


Кофи Аннан БМТда кескин ислоҳотлар ўтказиш таклифи билан чиқди.\nБМТ Бош котиби Кофи Аннан ўзи бошқараётган ташкилотда кескин ислоҳотлар ўтказиш таклифи билан чиқди. Бу таклиф Кофи Аннаннинг БМТ Бош Ассамблеясида қиладиган ҳисоботда ўз аксини топган. Ҳужжатда, уруш, терроризм, камбағалликка қарши кураш ва инсон ҳуқуқлари каби ҳозирги кун муаммоларини муваффақиятли ҳал этиш учун БМТ ва дунё ташкилотлари тубдан қайта ташкил этилиши кераклиги билдирилган.\nКофи Аннан ўз ҳисоботида Иккинчи жаҳон урушидан кейин тузилган Хавфсизлик кенгашини “нодемократик ва эскирган”, деб очиқдан-очиқ танқид қилди. Маълумки, Хавфсизлик кенгаши бешта доимий ва 10та муваққат аъзодан ташкил топган. БМТга аъзо барча давлатлар Хавфсизлик кенгаши аъзолари сони кўпайиши кераклигини қарийб 10 йилдан бери айтиб, муҳокама қилиб келаётганига қарамай, ҳозиргача бирон ўзгариш рўй бермади. Кофи Аннан Ироқ уруши туфайли БМТ Хавфсизлик кенгаши аъзолари ўртасида чуқур бўлиниш юзага келганини алоҳида таъкидлади. БМТ раҳбари, Хавфсизлик кенгаши дунё давлатлари ва халқаро жамоатчилик ишончини қайта қозонмагунича, ҳар бир давлат ўзига нисбатан пайдо бўлаётган хавфни ўз билгича муҳокама этиши ва уни ҳал этишнинг энг яхши йўлини ўзи белгилаши ҳақида огоҳлантирди.\nМатбуот конференциясида Кофи Аннан, нафақат Хавфсизлик кенгаши аъзолари урушдан кейинги Ироқни қайта тиклаш масаласида бўлиниб қолганини, балки хавфсизлик, ривожланиш, камбағалликка қарши кураш, инсон ҳуқуқлари ва бошқа масалалар юзасидан Бош Ассамблея аъзолари орасида ҳам бўлиниш борлигини алоҳида таъкидлади: “Юз берган воқеалар халқаро системани ларзага солди. ... БМТ ҳал этиши лозим бўлган айрим масалалар хусусида аъзо давлатлар ўртасида кескин бўлиниш пайдо бўлган”, - деди БМТ Бош котиби.\nКофи Аннан 11 сентябр воқеаларидан кейин АҚШ ташқи сиёсатида юзага келган бир томонламалик - муаммонинг бир қисми эканини билвосита танқид қилиб: “Менимча, барча давлатлар глобал воқеликни, бошқалар кўз-қарашлари ва манфаатини кўпроқ инобатга олишлари лозим. Улар асосий эътиборни ўзлари айтганни маъқуллашга эмас, балки умумий тил топиш ва умумий стратегия ишлаб чиқишга қаратишлари лозим”, - деди Кофи Аннан.\nКелиб чиқиши ганалик бўлган БМТ Бош котиби Кофи Аннан айрим давлатларнинг фақат терроризмга қарши курашга берилиб, дунёнинг катта қисмида мавжуд бўлган бошқа муҳим муаммолар, хусусан, камбағалликка қарши кураш, минтақавий урушларга барҳам бериш ва инсон ҳуқуқлари поймол қилиниши муаммоларини ҳал этиш ишлари эътибордан четда қолиб кетаётганлигини таъкидлади. Кофи Аннан Либерия ва Конгода содир этилган қатлиомларга БМТ муносабатини танқид қилиб, Ғарб давлатларини бундан уч йил олдин тинчликни сақловчи кучларга хисса қўшиш ҳақида берган ваъдаларини бажаришга чақирди.\nБМТ Бош котиби Кофи Аннан 191 мамлакат раҳбарига мактуб йўллаб, Бош Ассамблеясининг яқинда бўладиган йиғилишида иштирок этиш ва БМТнинг муҳим масалаларини ҳал этиш бўйича муҳокамаларда қатнашишни улардан илтимос қилди. АҚШ президенти Жорж Буш, Франция президенти Жак Ширак ва Россия президенти Владимир Путин БМТ Бош котиби таклифини қабул қилдилар.


12:37, 24.01.2022 // 15081\nЧилонзордаги омборхоналарнинг бирида ёнғин чиқди (видео)\nТошкент шаҳрининг Чилонзор туманида жойлашган омборхоналарнинг бирида ёнғин чиқди, деб хабар беради ФВВ матбуот хизмати.\nМаълум қилинишича, 24 январь куни соат 09:58 да туманнинг Бунёд кўчасида жойлашган омборхонада ёнғин бўлаётгани тўғрисида туман ФВ бўлимига хабар келиб тушган. Шунга кўра, 10 та ёнғин-қутқарув экипажи воқеа жойига соат 10:04 да етиб бориб, ёнғин соат 10:57 да қуршаб олинган ва ҳозирда ёнғинни бартараф этиш ишлари амалга оширилмоқда.\nДастлабки маълумотларга кўра, омборхонанинг тахминан 250 квадрат метр майдонидаги томи, шифти ва ички қисмида сақланаётган маҳсулотлари ёниб, зарарланган. Ҳодиса оқибатида жабрланган ва ҳалок бўлганлар йўқ. ФВВ ҳодиса юзасидан қўшимча маълумот тақдим этилишини маълум қилди.\nАввалроқ Фарғонадаги савдо дўконида ёнғин содир бўлгани, Андижондаги маҳаллаларнинг бирида жойлашган трансформаторда ёнғин чиққани, Тошкентдаги кафелардан бирида ёнғин юзага келгани тўғрисида хабар берилганди.\nТошкендаги Жомий бозори яқинидаги омборхонада ёнғин чиқди\nУргут кийим-кечак бозоридаги 6 та дўконда ёнғин содир бўлди\n12:40, 30.06.2022 // 102328\n13:32 Кеча // 70845\n21:15 Кеча // 49650\n21:29 Кеча // 42997


Ўзбекистонда туз бўрони келтирган зарарни бартараф этиш бўйича синовлар ўтказилмоқда (видео)\nИнновацион ривожланиш вазирлиги махсус гуруҳи Хоразм вилоятига сафарбар этилди. Бир гуруҳ эксперт ва олимлар ўтган ҳафта вилоятда юз берган қум ва туз бўрони зарарини йўқотиш учун синов бошлаган.\nВилоятнинг Хонқа туманида маҳаллий фермерлар билан учрашган экспертлар «Биосолвент» ва «ДАГ-1» номли препаратларни таклиф қилган. Вазирлик матбуот хизмати хабар қилишича, бир гуруҳ эксперт ва олимлар ўтган ҳафта Хоразм вилоятида юз берган қум ва туз бўрони зарарини йўқотиш учун синов бошлаган.\n"Таъкидлаш лозимки, мазкур препаратлар ўзбек олимлари томонидан яратилган. Полимер композицияли «Биосолвент» кам миқдорда сувдан фойдаланган ҳолда тупроқни зарарли ионлар ва заҳарли ва эриши қийин бўлган тузлардан тозалаш хусусиятига эга. Ўсимликларга пуркаладиган ДАГ-1 препарати эса биологик фаол модда бўлиб, ўсимликларнинг иммун механизмларини рағбатлантириш ва бошқариш орқали патогенларга чидамлилигини оширади" , деб хабар қилди вазирлик.\nМаълум қилинишича, фермерларга ўз препалартлари афзаллигини баён қилган экспертлар махсус аралашмани сув пурковчи трактор билан 2 гектар ердаги экинларга сочиб, кўрсатиб берган. Сўнгра, қум-туз бўрондан зарар кўрган тупроқ ва ўсимликлардан тадиқоқот учун намуналар олиб, янги препарат ишлаб чиқиш ваъда қилишган.\nЭслатиб ўтамиз, Қорақалпоғистон республикаси ва Хоразм вилоятида 27 май куни ёққан туз ёмғирининг одамлар саломатлигига ва қишлоқ хўжалик экинларига ёмон таъсири сезила бошлаганидан шикоятлар келди.\nЭслатиб ўтамиз, 26-27 май кунлари Орол денгизидан келган туз бўрони Ўзбекистоннинг ғарбий қисми ва Туркманистоннинг шимолий ҳудудларини қоплаган. Ўзбекистонда Хоразм, Бухоро ва Навоий вилоятлари тузли бўрондан зарар кўрди.


«СОЧГА ОҚ ТУШГАНДА КЕЛГАНИНГ АЛАМ» | Суғдиёна биринчи аёллар электрон журнали\n«СОЧГА ОҚ ТУШГАНДА КЕЛГАНИНГ АЛАМ»\nҚалбга зардоб бўлиб тўлганинг алам,\nГоҳи очилмасдан сўлганинг алам.\nМуҳаббат, муҳаббат, ҳаммасидан ҳам\nСочга оқ тушганда келганинг алам.\nМуҳаммад Юсуфнинг шу шеърини ўқиганда йиғлагим келаверади. Худди менинг ҳолатим баён қилингандек. Эндигина ўттиз иккига кирган, ҳали навниҳол жувонман. Сочимга оқ оралашига анча бор, аммо кечиккан ишқ балоси мени тамом қиляпти.\nМактабни, лицейни, олий ўқув юртини тамомлагунимча эрга тегиш ҳақидаги гапларни умуман эшитгим келмасди. Бундай қарасам, ёшим йигирма бешга яқинлашяпти, аммо мен кутган шаҳзодадан дарак йўқ. Уйдагилар ўтириб қоляпсан, деб безор қилиб юборишди. Охири ортимдан анчадан бери эргашиб юрган йигитнинг оила қуриш таклифига рози бўлдим. Уни севаман дея олмасдим, аммо яхшигина оиланинг фарзанди, тайинли иши бор, топиш-тутиши ҳам жойида… Хуллас, тўй бўлди.\nЭрим мени жуда яхши кўрар, қўйгани жой тополмасди. Қайнонам ҳам ўғлини бахтли қилаётганим учун меҳр қўйиб, оғзидан бол томиб мақтарди. Тўйимизнинг бир йиллигига эрим автомашина совға қилганда дугоналаримнинг ҳавасу ҳасаддан ёрилай деганларини кўриб, бошим осмонга етганини ҳануз эслайман. Бир сўз билан айтганда, фаровон ва тинч турмуш кечира бошладик. Фақат… Ҳомиладор бўла олмаётганимдан жуда сиқилардим. Аввалига эрим ҳали ёшмиз-ку, қўявер, вақти-соати билан бўлар, деди. Уч йилдан кейин у ҳам хавотирлана бошлади. Бирга шифокорга бордик, ҳамма текширувлардан ўтдик. Тайинли бир сабаб топилмади. Эр-хотин шифокорнинг айтганларини баравар амалга оширдик, аммо натижа бўлмади. Мана, етти йилдирки қаратмаган шифокору табибимиз қолмади. Оналик бахтидан бебаҳраман. Бундан эзилган, дунё кўзимга тор кўринган пайтлар қайнонам юпатардилар:\n— Жон қизим, яккаю ёлғиз ўғлимга сиздек келин келганидан Яратганга минг шукрлар қиламан. Туғмаяпсан, деб юзингизга солмайман. Фарзанд билан давлатнинг эрта-кечи йўқ. Худо хоҳласа, қўша-қўша болалик бўласизлар. Биздан кўнглингизни хира қилмай, хотиржам яшайверинг.\nАйрим дугоналарим тўйдан бир йил ўтиб туғиб бермаса, қайнонаси ва эри бошига ит кунини солганини эшитгандим. Шунинг учун қайнонамга меҳрим товланиб кетди. Бироқ…\nҲаётим рангсиз, туссиз, мақсадсиз эди. Эримни ҳурмат қилардим, лекин уни севмаслигимни тобора теранроқ англаб борардим. Ишлай десам, нима етишмаяпти сенга деб рухсат беришмади. Қизил дипломим чанг босиб ётганини кўриб: «Эҳ аҳмоқ, ўқийман деб умрни ўтказиш зарурмиди? Ёшроқ турмушга чиққанимда балки оналик бахти насиб этармиди?!» — деб ўзимни ўзим койирдим. Шундай кунларнинг бирида…\nТасодифан телефонда бир йигит билан танишиб қолдим. Гаплашиб юрадиган қизи билан исмимиз бир хил, телефон рақамларимиз ҳам бир-бирига яқин бўлгани учун узоқроқ суҳбатлашиб қолдик. Эртасига у яна қўнғироқ қилди. Уйда зерикиб ўтирганим учун гаплашавердим. Кейин бу ҳол ҳар куни такрорланадиган бўлди. У мендан етти ёш кичик эди. Аввалига опа-укадек гаплашиб юраверамиз, дедик. У менга қизлар билан муносабатидан сўзлар, мен ҳаётий тажрибамдан келиб чиқиб ўзимча маслаҳатлар берардим. Бора-бора Сардорнинг қўнғироғини кутадиган, қилмаса, бир нарсамни йўқотиб қўйгандек асабийлашаверадиган бўлиб қолдим. Бу нотўғри эди. Аммо унга нисбатан юрагимда илиқ туйғу уйғонганини тан олмай иложим ҳам йўқ эди. Охири, учрашишга қарор қилдим. Кўришсак, бир-биримиз ҳақимиздаги тасаввурлар чил-парчин бўлса-ю, ҳаммаси тугаса деб ўйладим. Бир куни бозорга кетаётганимда унга қўнғироқ қилдим. Кўчада кутиб турадиган, йўл-йўлакай машинамда уни ҳам олиб кетадиган бўлдим. Учрашдик…\nБу хато эди. Йўқ-йўқ, учрашувимиз, бир-биримизни севиб қолганимиз эмас, ундан аввалроқ туғилганиму, бир-биримизни кеч учратганимиз хато эди. Ўша куни суҳбатимиз ҳар доимгидан ҳам жўшқинроқ кечди. Биз икки танда яшаётган бир юрак эдик гўё. Бир-биримизни сўзсиз тушунар, англар, ҳис қилардик. Шундан кейин ҳаммаси алғов-далғов бўлиб кетди. Гаплашмасак, бир кун ҳам туролмасдик. Телефондами, интернетдами ёки бирор баҳона билан учрашибми, хуллас, икки оғиз бўлса ҳам сўзлашишимиз заруратга айланди.\nУ Россияга ишлагани кетадиган бўлди. Бу хабардан дарди дунёим қоронғи бўлганини таърифлаб ўтиришга ҳожат йўқ. Кетишидан олдин учрашувга чақирди. Чиқдим. У ёлғиз эмасди, бир нуроний отахон билан чиққанди, бобоси экан. Унга оилалик эканимни айтмадик, албатта. Отахон бизни дуо қилди, сиздек келиним бўлишини орзу қиламан, деди. Йиғидан зўрға ўзимни тутдим.\nОрамиздаги масофа узоқлашган бўлса-да, юракларимиз янада яқинлашди. У мени ўзига тегишли деб ҳис қилар, хавотир олар, рашк қилар ва тергарди. Етти йил турмушимиз давомида бирон марта эримдан фалон жойга бориб-келсам майлими деб сўрамагандим. Сардорга эса ҳар бир қадамим ҳақида ҳисоб бераман. Кетаётганимни қўнғироқ қилиб айтаман, фалон соатда уйда бўлишинг керак, дейди, қайтганимдан сўнг яна телефон қиламан. Очиғи, бу менга ёқади. Эрим эса менга юз фоиз ишонганидан кўнглимда нималар кечаётганини билмайди ҳам. Бироқ охирги пайтлар у ҳам ўзгариб қолгансан, деяпти. Албатта, ўзгарганман. Умримда биринчи марта севиб қолдим, ахир.\nЙигирма уч ёш йигит нимани ҳам биларди, шунчаки ҳавас-да бу деяётгандирсиз. Бу гапни менга кўпчилик айтди. Сардор эса оилам билан ажрашишимни, хорижга бирга олиб кетишни таклиф қилди. Буни онамга айтганимда, тўғри йўлга қайтишимни, эсимни йиғиб олишимни роса илтимос қилди. Онамнинг айтганлари тўғрилигини биламан. Ҳеч ўзимни тута олмаяпман. Назаримда, бефарзандлигим ҳам бежизга эмас. Аллоҳ эрим билан узилмас ришта орқали боғланиб қолишимга йўл қўймагандек эди.\nСардорга истиҳолаларимни айтдим. Орамиздаги ёш фарқини, мен оила кўрган жувонлигимни, эл-юрт гап-сўзларини, ота-онасининг орзу-ҳаваслари борлигини… «Ундай бўлса, мен ота-онамнинг орзу-ҳаваси учун бир қизга уйланаман, сени эса иккинчи хотин қилиб оламан, ажраш», — деди. Мен бунга рози бўлолмайман. Севганимни бошқа аёл билан бўлишиб яшаш учун гулдек оиламни барбод этиб, ота-онам қарғишини оламанми? Орада қурбон бўлаётган бир бечора қизнинг бахти-чи? Лекин юрагимдан бу телба ишқни юлиб ташлай олмаяпман. Аро йўлда қолганман. Нима қилай? Маслаҳат беринг!\nАмалиётчи руҳшунос Шаҳноза Ҳалилова:\n— Бу ерда иккита муаммо бор. Уларнинг ҳар қайсиси бир-биридан алоҳида, мустақил тарзда ечилиши керак. Аввало, қаҳрамонимизнинг оиласидаги муаммолар. Мен оиланинг сақланиб қолиши тарафдориман. Бироқ ҳаётда ажралишлар кузатилади, бу эса баъзи-баъзида никоҳни сақлаб қолиш имкони йўқлигини кўрсатади. Қаҳрамонимиз, биринчи навбатда, эри билан муаммоларини ҳал қилсин. Бордию оилани сақлаб қолишга имкон қолмаган бўлса, дарров бошқа инсон билан умр ришталарини боғлашга шошмаслик керак. Бироз танаффус қилиб, совиб, хатоларни англаб, янги ҳаётга руҳан тайёрланиб, кейин оила қуриш мақсадга мувофиқ.\nЎзидан анча кичик йигитга кўнгил қўйгани эса — иккинчи муаммо. Тўғри, ёш катталашган сари сифатга талаб ошади. Энди бир вақтлар муҳаббатсиз турмушга чиққан эрининг камчиликлари яққолроқ кўринаётган, унинг фонида ёш йигит ёқимлироқ туюлаётган бўлиши мумкин. Аммо қаҳрамонимиз реал инсонга эмас, ўз тасаввуридаги идеалга ошиқ бўлган, Сардорда шу идеални кўраяпти. 23 ёш эркак киши учун тажриба борасида катта муддат эмас. У ўзини тажрибали, етук аёлнинг эри ўрнида кўришни, унга эгалик қилишни, хуллас, катта эркак ролини ўйнашни истаяпти. Ёш фарқи катта бўлган никоҳларда оғир юк ҳамиша ёши катта одамга тушади, қаҳрамонимиз ёш йигитга турмушга чиқишни ўйлаётганда буни ҳам унутмаслиги керак. Иккинчи хотин бўлиш таклифини умуман эътиборга олмасликни маслаҳат берардим. Хуллас, бу йигитни деб оилангизни бузманг. Аввало уни сақлаб қолишга ҳаракат қилинг. Борди-ю бунинг иложи топилмаса, сиз бошқани севиб қолганингиз учун эмас, оилангиз ўз ички имкониятларини еб-битиргани ва никоҳингиз амалда барбод бўлгани сабаблигина ажрашишни қайсидир маънода оқлаш мумкин.\nШаҳина оққа кўчирдиTwitter НравитсяSocButtons v1.5


ТОПГАНИНГ ТЎЙДАН ОРТМАЯПТИ-Ю , ЎЗБЕГИМ! - blog.xabar.uz\nТОПГАНИНГ ТЎЙДАН ОРТМАЯПТИ-Ю , ЎЗБЕГИМ!\nТўйлар – ўзбекнинг қон-томирига сингиб кетган, миллатнинг энг юксак орзу-умидларини ўзида мужассам этган тантана ҳисобланади.Нима яшашдан мақсадимиз фақат тўй билан боғлиқми?\nТўйлар – ўзбекнинг қон-томирига сингиб кетган, миллатнинг энг юксак орзу-умидларини ўзида мужассам этган тантана ҳисобланади. Фарзанд кўрган инсон борки, унинг бахт-камолини, тўйини кўрай деб ният қилади. Қизи бор хонадон у туғилганидан бошлаб сандиғига сарпо ташласа, ўғил кўрганлар бир жонлиқни тўйга атаб боқишади.\nАфсуски, кейинги йилларда тўйлар билан боғлиқ орзу-ҳавасларнинг бўйи осмон қадар чўзилиб, асл моҳиятини йўқотмоқда. Одамлар ёшларнинг бахти учун эмас, ким ўзарга тўй қилишаётгандек туйиляпти. Худди “Маҳаллада дув-дув гап” фильмидаги Ойпошша сингари “Душманларим аламидан куйиб ўлсин дейман-да...” қабилида иш тутишаётганга ўхшайди.\nАфсуски, замонавий тўйлар, улардаги исрофгарчилик ва ортиқча дабдабалар ҳақида қанча кўп гапирилмасин, ёзилмасин, тавсиялар ишлаб чиқилмасин амалда ҳеч қандай натижа бермаётган эди. Муҳтарам Президентимиз зиёли қатлам вакилларини ўйлантираётган муаммога ечим топиш мақсадида, маърузаларида тўйлар масаласига жиддий эътибор бердилар. Тўйга ташриф буюрувчи меҳмонлар, хонандалардан тортиб, дастурхонга тортиладиган ноз-неъматларгача белгилаб берилиши ва назорат қилиниши таъкидлаб, дабдабали тўйлар нафақат иқтисодимизга, балки, жамиятимизда коррупциянинг илдиз отишига замин яратиши ҳақида айтиб ўтилди. Кўнгил тубидан отилиб чиққан самимий гаплар нечоғлик аччиқ бўлмасин, ҳақлигини инкор этолмаймиз.\n- Юртбошимизнинг жон куйдириб минбарда айтган гаплари ҳақида кўп ўйладим. Ҳақиқатан ҳам болам деб яшайдиган, топганини ўзи емай тўй-тантанасига асраб яшайдиган ўзбекнинг юзига кўзгу қаратгандек бўлдилар, - дейди таҳририятга қўнғироқ қилган Муқаддам Саъдуллаева исмли онахон. – Ёшим 56 да, уч ўғил, бир қизнинг онасиман. Ёлғиз бошим билан тўрт фарзанднинг тўйини қилиб, унинг заҳматини тортган аёлман. Тўй қилиш осонмас, айниқса рўзғорбоши аёл бўлса, унга икки ҳисса қийин экан. Тўйдан аввал қудаларим билан маслаҳатлашиб, маросимларни қисқартириш ҳақида таклиф киритиб кўргандим. Унашмади, одамлар гап-сўз қилишмасмикан, деб истиҳола қилишди. Улар келин салом, чаллари каби маросимларни қисқартиришмагач, мен ҳам қарз ҳавола қилиб бўлса-да, 450 кишилик тўйхонада тўй бердим. Бир кунлик тўй ўтди-кетди, ундан кейин бир йилга яқин тўйнинг қарзини тўлаш учун рўзғордан қисишимга тўғри келди. Тўй ёшларнинг бахтини кафолатламайди, шундай экан ортиқча дабдаба ва маросимлардан воз кечганимиз билан ҳеч нарса йўқотмаймиз. Аксинча, исрофгарчилик учун сарфланаётган пулларни фарзандларимизнинг таълим олиши, ҳунар ўрганиши учун сарфлаганимиз маъқул, - деди куюнчаклик билан мухлисамиз.\nКети узилмаётган қўнғироқлардан яна бирида тўйлар мавзусида гап кетди.\n- Мен Сурхондарё вилоятининг Денов туманида яшайман. Яқинда пойтахтлик бўлиб кетган қариндошларимизнинг нон ушатар маросимига бориб, оғзим ланг очилиб қолди. Катта ҳаражат ва ҳаракат натижаси ўлароқ кичик маросим ҳам тўйга айланди. Тоғорадаги ош-овқатнинг кети узилмайди. Бутун қўзичоқдан тортиб, бедана, жўжа ва балиқ кабобларгача бор. Ширинликларнинг хилла-ҳиллиги ва уч қаватли патнисдаги меваларнинг ранг-баранглигини гапирмаса ҳам бўлади. Сарпа суруғ – келин ва куёвдан ортиқ, уларнинг она-онаси, бувиси, амма-ҳоласига ҳам тортиқ этилди. Кичик қутичаларга солинган патир, ҳолва ва магизнинг бежиримлигини бузмаслик учун уни очгингиз ҳам келмайди. Хуллас, тўймисан тўй. Майли ҳаммани тўйга етказсин, топгани тўйга буюрсин, дедим. Эртаси куни сафаримиз қариб, йўлга отландик. Мезбон бироз хижолат чекиб, “Қўшним сизларни автовокзалга олиб боради”, деди. Ҳамроҳимга кечаги нон ушатар маросими ҳақида оғзимни тўлдириб гапираётгандим, “Эҳ ака, бундай тўйнинг кимга кераги бор? Шўрлик қўшнимиз бўлажак қудаларнинг олдида тилимиз қисиқ бўлмасин, деб машинасини сотибди. Ҳали тўйни ўтказгунча, бор-будидан айрилмаса бўлди”, деди. Унинг гапидан хиппа бўғилдим, эсли-ҳушли одамларнинг қилаётган иши шундай бўлса деган ҳаёлда автовокзалга ҳам бориб қолибман, - дейди деновлик нафақадаги шифокор Аҳрор Қўчқоров.\n- Шахсан мен дабдабали тўй ўтказаётган фуқороларнинг қўшимча солиқ тўлашлари ҳақидаги таклифни қўллаб-қувватлайман, - дейди Самарқанд шаҳридан қўнғироқ қилган мухлисларимиздан бири. Бундай инсонлар сабаб, бошқаларда ҳам тўйни шундай қилишим керак, деган тушунча пайдо бўлаяпти. Охирги икки-уч йилда тўйлар билан боғлиқ янгича урф-одатлар шунчалик урчиб кетдики, тўй қилаётган одамнинг боши каловлаб кетиши аниқ. “Love story”, “Гул отиш”, “Келин-куёв вальси”, “Келин-куёв дуэти” каби янгиликлар кўпайиб кетди. Улар ўз-ўзидан ташкил этилмайди. Яқинда ҳамкасбларимдан бири тўй қилди. Ресторандаги катта мониторда келин-куёвнинг тўйдан олдин тушган суратлари намойиш этилди. Миллий ва замонавий суратлар барчанинг эътиборини тортди. Уни кўриб бир кулгинг, бир йиғлагинг келади. Хотин-у, эркак билан тўлган жамоа ҳали чимилдиқ кўрмаган келиннинг юзи-кўзини томоша қилишяпти, куёвтўра эса жуфтининг белини қучиб тушган суратларини ошна-оғайнилари билан баҳам кўраяпти.\nТўй давомидаги яна бир “маросим” эътиборимни тортди. Адашмасам, гул отиш маросими мексика сериалларида намойиш этиларди. Замоннинг зайлини қарангки, устамон халқимиз бу одатни ҳам ўзлаштириб олибди. Даврабоши “Оила қуришни истаган қизлар борми?” деганди келиннинг дугоналари шоша-пиша ўрниларидан туриб, майдон марказида саф тортишди. Келинбола улоқтирган гулдастани талашиб-тортишиб қўлга киритишди. Бунинг маъноси шуъки, гулдастани ким қўлга киритса, яқин орада турмушга чиқар экан. Гулдастани қўлга киритган қиз қувончдан ўзини қўярга жой тополмасди. Замонасига ярашада, илгари қизлар турмушга чиқасанг дейишса юзи қизариб, уятдан уни кафтлари билан тўсарди, ҳозиргилар эса, - деди самарқандлик ўқитувчи Ашур Бойқўзиев.\nХуллас, таҳририятимизга шу мавзудаги қўнғироқларнинг ва йўлланаётган мактубларнинг кети узилмаяпти. Муштарийларнинг фикрлари тинглаб, ўйга чўмасан киши. Нима ўзбекнинг тўйдан бошқа ташвиши, орзу-умиди йўқми? Нима учун бир кунлик тўй учун 10 йиллик меҳнат маҳсулини совуриши, кези келганда соғлиги учун аяган пулни кераксиз маросимларни ўтказишга сарфлаши керак?\nХориж сериалларини томоша қилиб, қаҳрамонларнинг тўкин ҳаётига ҳавас қиламиз. Улар йилда 2-3 бор хориж сафарларига чиқади, табиат қўйнида дам олади. Чунки уларда ортиқча урф-одат, маросимлар йўқ. Улар топганини кераксиз орзуларга сарфламайди. Борида соғлигини асраб, ҳаётдан баҳра олиб яшайди. Биз-чи, қачон ўғил-қиз ва набираларнинг тўйидан ортиб, ўзимиз учун яшашга вақт аратамиз?!\nШу ўринда Ўзбекистон халқ шоири Эркин Воҳидовнинг қуйидаги шеъри ёдимга тушди.\nНЕГА ЯПОН ЮЗ ЙИЛ ЯШАР?\nБу сўзимни японга айтсам\n—Япон бундоқ яшолмас ҳеч ҳам,\n—Харакири қилар ўзини.\nMuallif mendan ranjimasinlaru, bu mavzu to'g'risi juda bir jonga tegdi. Endi boshqa mavzu haqida yozaylik, iltimos! Chunki yozgan bilan hech narsa o'zgarmayapti, boshqa chorasini qo'llash kerak, yaxshisi soliq solish haqida fikr bildiring yoki shunga o'xshash, faqat yana bir marotaba iltimos qilaman, to'ylar unday-bunday deb shunchaki yozmaylik. Muallifga omad tilayman.\n1.5 Давронбек Тожиалиев 27/04/2018