Мунтахаб ат-таворих (3)\nБобо парвоначининг акаси Худоёрбий валинаъмининг амирлик ўрнига ўтириши\nХудоёрбий валинаъмининг вафоти хабари Бухорода Шоҳмуродбий валинаъми қулоғига етишгач, тўхтовсиз равишда Ўратепа томон йўлга тушди. Неча масофаларни босиб ўтиб, Зомин мавзесига етишди. Бу ернинг ҳокими саййидлик паноҳи азиз акам Маҳмудхон эди. Шоҳмуродбий валинаъми Зомин қалъасини паргор чизиғи каби айлана қилиб, ўртага олган кўйи қамал ва уруш ишларига киришди. Саййидлик паноҳи ҳам ўқу тўфанг отиб, қалъа мудофаасини тўла-тўкис амалга ошириб турди. Аммо, уч кундан сўнг ўртага сулҳ сўзи солина бошлади. Ниҳоят саййидлик паноҳи шартга кўра қалъани бўшатиб, Ўратепа томонга кетди. Шоҳмурод валинаъми қалъани қўлга киритгач, у ердан қўзғалиб, Ўратепа яқинига бориб қўш ташлади. Шоҳмуродбий валинаъмининг келганидан хабар топган Бобо девонбеги дарҳол ўз номусини улоқтириб, Хўқандга Норбўтабий валинаъми ҳузурига доно чопарлар жўнатиб, ўз ниятини билдирди. Норбўтабий валинаъми унинг сўзини қабул қулоғи билан тинглаб, Фарғона лашкари билан Ўратепа томон йўналди. Анча йўлларни босиб ўтгач, Хўжандга келиб тушди. Ҳар учала соҳиби давлат ўртасида саййидлар ва уламову умаро ва талай катта кишилар анча борди-келди қилишди. Аммо, буларнинг ҳеч бири тугунни еча олмадилар. Ниҳоят фақирнинг бобоси жаноб саййидлик ва нажиблик паноҳи эшон Ҳаким тўра Шоҳмуродбий валинаъми ўрдусига ташриф буюрди ва оталарча насиҳат қилди. Ул қадрни англовчи мир жаноб эшоннинг сўзларини жону дили билан қабул қилди. Шу тариқа бобом ҳазратлари ҳар учала амирлик паноҳларини яраштирди ва уларнинг ҳар бири ўз қароргоҳига қайтиб кетдилар. Шоҳмуродбий валинаъми Бухорога етгач, бир неча кун хотиржамик билан дам олиб, ҳордиқ чиқарди.\nШоҳмуродбий валинаъмининг Хўжанд вилояти томон йўналгани зикри\nШоҳмуродбий бошига яна Хўжандни босиб олиш ҳою-ҳаваси тушиб, катта қўшин билан вилоят келинчаги томон йўналди. Чунончи айтмишлар, Назм:\nҲофиз ту тарки суҳбати хубон намекуни,\nДони кужост жойи ту - Хоразм ё Хўжанд.\nҲофиз, гўзаллар суҳбатин этмасанг тарк агар,\nБиласанми, жойинг қаер - Хоразм ё Хўжанд).\nБир неча масофани босиб ўтгач, ул шаҳарни узукнинг қошидек ўртага олди. Худоёрбийнинг тўнғич ўғли Бекмуродбий ўқу тўфанг отишга машғул бўлди. Уч кундан сўнг Шоҳмуродбий Хўқанд томондан ваҳимага тушиб, қайтиб кетди. Аммо, Хўжанднинг хосу оми ва қишлоқларини талон-тарож қилиб, аҳолисини Самарқандга кўчириб кетди. Тун ярмидан оққанда эса Шоҳмуродбий у ердан ҳам кўчиб, Жиззахга келди. Унинг олдида машъаллар ёқиб боришарди. Иттифоқо, таланиб ва асир олиниб кетилаётган кишилардан биттаси ушбу байтни баланд товуш билан ўқиди, байт:\nДуди машъал пеш-пеш, оҳи мазлумон зи пас,\nГар ба ин наҳж аст мулкдориҳо ҳавас.\nМашъал дуди олдинда, кетидан мазлумлар оҳи,\nШу йўл билан экан-да, юрт олмоқ ҳою ҳаваси).\nШоҳмурод бий буни эшитгач «ҳа, тўғри айтибди», деди ва ушбу мисрани ўқиди. Мисраъ:\nСўфи шудани ўзбак ишкамаи роҳ мемонад (Ўзбакнинг сўфи бўлгани йўлнинг қавариғига ўхшайди); Шоҳмуродбий Хўжанддан кўчириб келтирган одамларини Самарқандда жойлаштирди ва уларни Самарқандни обод қилиш ишларига буюрди. Ўзи эса Бухоро томонга қайтди. Бу сўфи сифат амирнинг кароматли ва одатдан ташқари ишларидан бири шу бўлдики, ўша Хўжанд сафаридан қайтишда касалга чалингач, кўрган одамига қараб «бизнинг ишимизни валийлар султони Муслиҳиддин Хўжандий бир ёқлик қилди. Тағин худо билади-ю, бу касалдан тузалмасам керак», деган экан. Иттифоқан, бир неча кундан сўнг борлиқ этагини бу нопойдор хокдондан йиғиштириб, юзини охират томон қаратди ва ўша бир минг икки юз ўн иккинчи йили ҳақнинг чақирув хитобига «лаббайка» дея жавоб берди.\nБайт: Дунё ки дар ў бўйи вафо нест падид,\nБояд к-зи ҳар чи ҳаст пайванд бурид.\nИн сурати маргро дар ойинаи адл,\nАз руйи хирад ҳамеша мебояд дид.\nВафо деган нарсанинг ўзи йўқ бу дунёда,\nҚандай богланган бўлсанг ҳам уни узмоқ керак.\nЎлимнинг бу юзин ақл ойнасида,\nХирад юзидан ҳамиша кўрса бўлади).\nШоҳмурод бийнинг уч нафар баркамол ўғли бор эди: Амир Ҳайдар подшоҳ, Дин Носирхон ва Муҳаммад Ҳусайинхон. Амир Ҳайдар подшоҳнинг онаси Абулфайзхон аштархонийнинг қизи эди. Қарши ҳукумати шу амирга қарашли эди. Дин Носирхон Марви Шоҳжаҳонда ҳукмронлик қиларди. Муҳаммад Ҳусайинбек Самарқандда амирлик мансабида ўтирганди. Шоҳмуродбийнинг умри муддати олтмиш беш ёш бўлди. Амирлиги ўн етти йил давом этди. Ўрнига амир Ҳайдар подшоҳ салтанат тахтига ўтирди ва тахт поясини осмон томи устига қўйди. Давлат тожини то Сурайё юлдузига теккудек қилиб бошига қўндирди. Ва Бухоро мамлакатини адолат зевари билан безади. Ва укаси Дин Носирхон акасидан ҳадикспраб, Марвни бўшатганча, Эронга қочиб кетди. Фатҳалишоҳ қожор унинг қадамини муборак санаб, иззат-икром кўрсатди. Муқаддас Машҳад шаҳрида муносиб жой тайёрлаб, шунга туширтирди ва Дин Носирхон ўша ерда фароғат топди. Муҳаммад Ҳусайинхон ҳам Самарқандда ўтирганча иши юришмаслигини сезди ва ноилож йўналиш жиловини Шаҳрисабз томон бурди. Ниёзали валинаъми бу хабарни эшитиб, муносиб равишда кутиб олди ва яхши бир уйга тушириб, кўп иззат-икром кўрсатди. Бир неча вақтдан сўнг ўзининг ожизасини унинг никоҳи қайдига киритди. Муҳаммад Ҳусайинхон ул вилоятда турғун бўлиб қолди.\nАмир Ҳайдар подшоҳнинг Ҳисор вилоятига йўналгани зикри\nМир Ҳайдар подшоҳ кўнглини укалари ҳадики ва қўрқинчи ташвишидан тинчитгач, Ҳисори Шодмон томонга йўналди. Йўлларни босиб ўтиб, манзилга етиб, ул вилоятни бутунича эгаллади. Бу ернинг ҳеч бир соҳиби давлатга бўйин эгмайдиган ҳокими Аллаберди Тоз неча бир хорлик билан мағрур бошини подшоҳ кундасига қўйиб, мир унинг танини бошидан енгиллатди. Айримлар айтишича, мир Аллабердини ҳали подшоҳлик номини олмасдан бурун ўлдирган экан. Алқисса, ул вилоят мамлакатларини Саййид оталиқ юзга топшириб, Бухорога қайтди.\nМир Ҳайдар подшоҳиииг Шаҳрисабз вилоятига лашкар тортгани\nАнчадан сўнг мир Ҳайдар Шаҳрисабз томон лашкар тортди. Бир неча масофани босиб ўтиб, ул вилоятга етди. Ниёзали девонбеги унинг келганидан воқиф бўлиб, уруш ва уруш ишига ҳозирлик кўрди. Эртаси куни улар орасида шундай қаттиқ жанг бўлдики, қадимгиларнинг қиссаси тарих саҳифаларидан ўчишига сал қолди. Мир Ҳайдар подшоҳ қараса, иши юришадиган эмас. Ноилож ярашиб, Бухорога қайтди. Ўша пайтда Ўратепада Бобо девонбеги ҳукмронлик қиларди. Худоёрбий валинаъмининг тўнғич ўғли Бекмуродбек Бобо девонбегишшт куёви бўлиб, тажрибасизликдан бир нечта хушомадгўй ва ҳаромийлар сўзига кириб, ўзининг бузруквор амакисини аёвсиз қиличнинг дамидан ўтказди ва унга шаҳидлик шарбатини ичирди. Бу ўта ярамас иш ниҳоят унинг ёқасидан олиб, олти ойдан сўнг ўзи қазиган чуқурга ўзи қулади. Мазкур воқеа тафсили шуким, Бобо девонбегишшт шаҳидлигидан кейин, Бекмуродбий амирлик мансаби ўриндиғига ўтириб, Ўратепани барча тобе ерлари билан бирга қўли остига олди. Бу хабар эса бутун Туркистон бўйлаб тарқалиб, амир Ҳайдар подшоҳ ҳам воқеа тафсилотини эшитгач, йўналиш жиловини ул шаҳар томон бурди.\nАмир Ҳайдарнинг Ўратепа томонга лашкар тортгани\nШундан сўнг ҳеч тўхтовсиз лашкар билан Ўратепа сари юриб, анча масофани босиб ўтгач, Ем мавзесида қўш ташлади. Бу хабар Бекмуродбий қулоғига етиб, хизматкорликни ўзига касб қилиб олган кўйи элчи юбориш орқали «агар жаноб амир меҳрибонлик кўргузиб, гуноҳимдан ўтсалар, кўнглим тинчиб, шу заҳоти даргоҳлари бўсағасини ўпиш учун бораман», дея арзга етказди. Мир Ҳайдар подшоҳ Бекмуродбекнинг бу сўзларини эшитиб, жуда хурсанд бўлди ва унинг элчисига олий сарупо инъом қилиб, ул бечоранинг кўнглини тўлдирди ва ўзининг элчисини ҳам келган элчига қўшиб юборди. Бекмуродбий қон тутиб, Мир Ҳайдарнинг буғдой деб, арпа сотувчи сўзларига алданган кўйи унинг ўрдусига келди. Мир Ҳайдар подшоҳ ўша куни унга марҳаматлар кўргузиб, яхши бир жойга туширди. Эртаси куни Бобо девонбегишшт ўғлига «отангнинг қони учун ундан қасос ол», деб буюрди ва Бекмуродбий бузруквор амакисига ичирган шарбатдан ўзи ҳам татиб, бировга қилган ёмонлиги ўзига қайтиб, оламдан ўтди. Бундай ишлар ҳақида демишлар, байт:\nБади макун ки дар ин кшшпзори зуд завол,\nБа даспг овари ҳамон бидарави ки худ кори.\n(Мазмуни: Ёмонлик қилма ки бу ўткинчи далада,\nНимани эксанг шуни ўриб оласан).\nМир Ҳайдар подшоҳ Бекмуродбий ишидан тинчигач, у ердан қўзғалиб, Ўратепа қалъасига кириб қўш ташлади. Ўратепани барча тобе ерлари билан бирга ўзининг қувват қўлига киритиб, ул мамлакат ҳукуматини мулло Эрназарбий манқит зиммасига юклади. Бухоронинг Ҳаким қўшбегишшт акаси Муҳаммад Қобилбий иноқ, Бекмурод парвоначи каби улуғ амирзодаларига ўхшаш тожику ўзбакдан иборат тўрт минг жасур кишини ўша мамлакатга тайин қилиб, ўзи Бухорога қайтди.\nЭлтузархоннинг Бухоройи шариф томонга лашкар тортгани ва унинг дарё наҳанги оғзига кетгани зикри\nЎша пайтда Хоразм мамлакатида Элтузархон давлат ноғорасини чалиб ўтирган эди. Мовароуннаҳр подшоҳларини писанд этмай, ўз югурдакларидан бири ўрнида кўрарди. Ниҳоят, давлат ғурури уни ўз ҳолига қўймай, Бухорони фатҳ этиш умидида катта лашкар билан Омуя дарёсидан кечиб ўтди. У бу ғурур орқасида муҳрига ушбу исмни назм билан ўйиб ёздирган эди, муҳр-га ўйилган исм будир:\nХасмдин айламогон андеша,\nЭлтузархон шижоат пеша\nЭлтузархон хабари мир Ҳайдар подшоҳ қулоғига етишгач, тўхтовсиз равишда Бухоронинг барча амирларига душман қаршисига чиқиш борасида фармон берди. Амирлар бир неча масофани босиб ўтгач, ўзларини манзилу мақасадга етказдилар ва қўшиннинг довул ва сурнай-карнайлари овози замину замонни ларзага келтирди. Маснавий:\nҒиревидани кўси дарида мағз,\nБа пойи тамаккун бароварда лағз.\nДу дарёйи хунин бароварда жўш,\nМедарид магзи сарон з-он хурўш.\n(Мазмуни: Ногора товуши мияни тешди, Сабот оёғига ларза тушди. Икки қонли денгиз кўпириб, Бошдаги мияни ёрди сурони).\nИкки томон урушга кирдилар ва ўлдир-ўлдир бозори қизигандан-қизиди. Анча уруш ва жангдан сўнг зафар насими бухоролик амирлар байроғи томон киришди ва Урганж лашкари қочиш сари юзландилар. Қочоқларнинг жуда кўпи дарёга гарқ бўлишди. Ҳали ҳам ўз фикрида турган Элтузархон қараса, иш қўлдан чиққан ва олов билан ўйнашиб бўлмайди. Ноилож бўйнини эгиб, кемага чиқди ва қочиб кета бошлади. Байт:\nОҳ аз он толеи баргашта ки ҳар рўз маро,\nРў ба жойе бинамояд ки бало бештар аст.\n(Мазмуни: Қайтган толедан оҳким, у ҳар кун бизни,\nБало кўпроқ жойга бошлаб боради).\nБечора дарёда сафар қилмоқчи бўлди-ю, аммо шу кўйи охират сафарига чиққанини билмади. Чунки, қочоқ аскарлар душман чангалидан қутулиш ниятида хон чиққан қайиқ атрофини ўраб олиб, улар ҳам чиқмоқчи бўлишди. Ахир хони билан бирга дарёдаги балиқларга ем бўлажакларини қайдан ҳам билишибди. Элтузархон ўзи омон қолиши мақсадида ҳеч кимни кемага яқинлаштирмаслик учун қанча уринмасин, барибир ажал ёқасидан ушлаб олиб, бирор фурсат қўйиб юборишга йўл бермади, яъни хоннинг ҳаракатлари беҳуда кетиб, одамлари қайиққа қаттиқ ёпишиб олишди ва улар оғирини кўтара олмаган кема ҳаммасини олган кўйи дарё тубига чўкди. Шу зайл хону аскарлар барчаси фано дарёсига ғарқ бўлдилар. Урганж аҳолиси бу воқеани кўриб, таслимга рози бўлдилар. Бухоролик амирларни кутиб олиб, Урганжнинг фатҳ этилганини билдирдилар. Ўша куни Урганжнинг Бешқалъасида мир Ҳайдар подшоҳ номига хутба ўқилди. Бухоро амирлари Урганж қалъаси ичига кирмоқчи бўлиб турганларида эгри юрувчи фалак эски одатини қилиб, имкон оламида бошқа бир тақдир ўйинини қизитиб юборди. Шоир айтмиш, мисраъ: Наздики лаб оранду чашидан натавонанд (Оғзига яқин келтиришади-ю, ичиша олмайди); Бу воқеанинг юзага келиш сабаби шуки, ўша вақтда олий мартабали амир Олимхон Фарғона лашкари билан Ўратепа сари йўналди ва ул вилоятни бир ҳамладаёқ эгаллаб, бу вилоятда ҳимоя учун қолдирилган барча бухоролик амирзодаларни тўрт минг кишиси билан асир олди. Бу хабар бутун Мовароуннаҳр бўйлаб ёйилди. Буни эшитган амир Ҳайдар подшоҳ қаттиқ ташвишда қолиб, узоқ ўйга толди. Ноилож, кетма-кет енгилюрар чопарларни фармон билан амирлар олдига жўнатиб, «Урганжни ўз ҳолига ташлаб, дарҳол олий даргоҳ остонаси сари қайтинглар, чунки бу томонда ялписига бало-қазо офати қўзғалажак кўринади», дея буйруқ берди. Амирлар Урганж шаҳрини фатҳ қилмоқчи бўлиб турган айни чоғда бу каби буйруқ нишонини ўқиб, нонни сувга ботирган бир вақтда тарвузлари қўлтигидан тушди ва ноилож Хоразм мамлакатини қўйиб, тезлик билан Бухоро томон йўналдилар. Урганж халқи эса Бухоро амирлари кетганидан хабар топгач, Элтузархоннинг укаси Муҳаммадраҳи мхонни салтанат тахтига чиқардилар. Муҳамадраҳимхон ўта шижоатли ва ботир киши бўлиб, бутун Хоразм мамлакатини ўз тасарруфи доирасига киритди ва фармонфармолик ишлари билан машғул бўлди. Ўша пайтда Муҳаммадраҳимхон Хоразмда, жаноб амир Умархон Хўқандда ва амир Ҳайдарподшоҳ Бухорода ҳукмронлик қилишарди. Шу сабабли бир шоир ўша мазмунни ушбу туркий байтда жойлаштирган экан. Байт:\nМуҳаммадраҳим олдида топса жой,\nУмар тобе ўлмазми, Ҳайдар муте.\nАлқисса, мир Ҳайдар подшоҳ Ўратепанинг фатҳ этилганини эшитиб, ўз амирларини Хоразмдан чақириб олиш пайидан бўлди.\nМир Ҳайдар подшоҳнинг Ўратепа томонга лашкар тортиб боргани зикри\nМир Ҳайдар подшоҳ бир оз муддатдан сўнг катта қўшин билан сана 1221 /1806-07 йили Ўратепа томон юзланди. Анча йўлларни ортда қолдириб, ул диёрга етди ва Истравшан қалъасини паргор чизиғи каби айлана қилиб ўраб олиб, қамал ишига киришди ва урушга кириш учун барча лашкарига фотиҳа берди. Ўша вақтда Ўратепа вилоятини амир Олимхон томонидан қўйилган мулло Раҳматуллоҳ ва Қадам иноқ бошқарар эдилар. Ул икки сардор қалъа сари югурганларга қарата узлуксиз отиш йўсини билан ўқ ва милтиқ ёмғирини ёғдиришди. Натижада ўликлардан тепаликлар ҳосил бўлди. Чунончи, Қадам иноқнинг ўз оғзидан эштишимча, битта мерган ўточар милтиқ билан бир ўзи юз нафар душман аскарини санаб туриб ер тишлатган экан. Энди шундан қиёс қилаверасиз. Мир Ҳайдар подшоҳ қараса, қалъани фатҳ этиш ақлдан йироқ ва хаёлдан узоқ гап. Шунингдек, айни топда Хўқанд томондан амир Олимхоннинг ёрдам учун отлангани хабари ҳам келиб қолди. Ноилож, Ўратепани олиш фикридан қайтиб, ул диёрни ўз ҳолига қўйган кўйи Бухорога қайтиб кетди. Анча йўл босиб, Бухорога кириб борди ва чарчоқларини ёзиб, дам олишга киришди. Унинг кетидан Хўқанд амирларининг энг эътиборлиси ҳисобланган Ражаб девонбеги амир Олимхондан ҳадикка тушиб, қочганча амир Ҳайдар подшоҳ хизматига келди. Амир Ҳайдар унинг келганини улуғ бир файзу баракот сирасидан деб билди ва Ражаб девонбегиви ўзига яқин надимлар қаторига киритди. Ўша Ўратепадан қайтиш пайтида Каттақўрғонда саййидлик паноҳи азиз акам Маҳмудхон рухсат олиб, Сангзор қалъасига бориб кирди. Уч кундан сўнг амир Олимхоннинг Жиззахдан қайтгани ва Ўратепани ҳам холи қолдирганча, ўзи Хўқандга кетгани ҳақида хабар келди. Маҳмудхон бу хабарни эшитган заҳоти ҳеч тўхтовсиз ва тез равишда ёнига атиги икки-уч кишисини олиб, Ўратепа томонга қараб кетди. Маҳмудхон менинг ўзимга «биз ўшанда Ўратепани икки оқ танга билан қўлга киритган эдик» деганини эшитганман. Маҳмудхон бу тўғрида шундай ҳикоя қилганди: - Шу кетишда бориб тўғри шаҳарга кирдик, аммо, бизни йўқлаб келгувчи бирор одам бўлмади. Икки кун сой бўйида тунашимизга тўғри келди. Икки кундан сўнг ёнимизда қолган ўша бор-йўғи икки тангага анчагина мол гўшти сотиб олиб, шўрва пиширдик ва шаҳар оқсоқолларидан беш-олтитасини меҳмонга чақирдик. Уларга яхши-яхши сўзлар айтиб, кўнглиларини тўқ қилдик. Улар биз учун ёрдамга ошиқиб, халқ билан бирга ҳукумат гумашталарига ҳужум қилдилар. Бизни эса уринишга қўйишмади. Ҳа, ўшанда бисотимда мазкур икки тангадан бўлак ҳеч вақо йўқ эди.» Маҳмудхон Ўратепани барча тобе ерлари билан қўлга киритгач, мамлакат ободончилиги учун киришди.\nВа ўша пайтларда Кобулдан Шоҳ замон ташриф буюрди. Ақл эгалари кўнглидан яширин қолмасинким, бу соҳиби давлатларнинг ҳар бири ҳақида батафсил баён этишга киришсам, сўз узоққа чўзилади. Шунинг учун бошида ўзбак давлати баёнини айтдик ва охирида Бухоро ва Хўқанд давлати ҳақида бўлак-бўлак сўз юритамиз. Бинобарин, бу ерда Афғония аҳволи баёнида бир неча сатр ёзиш фурсати келди. Гарчи маънолар мағзини чақувчи нуктасанжлар кўнглига малол келса ҳам бу мавзуни айтиб ўтмасак бўлмайди. Гапнинг қисқаси шуки, соҳибқирон Нодиршоҳ ўлими воқеаси рўй бергач, шоҳ ёнидаги барча амирлари тарқаб, ўз ўлкалари сари кетдилар. Шу орада садозай жамоасидан бўлмиш ва Нодиршоҳнинг удайчиси мансабида турган Аҳмадхон ибн Садад афғон ўз жамоасини олиб, Кобул томонга юзланди. Унинг ёнида Кобул шаҳзодаларидан бири ҳам бор эди. Иттифоқо, йўлда жаҳон кезган ва дунё кўрган бир қаландар йўлиқди. Ул сочлари патила-патила қаландар қўлида бир дона буғдой бошоғини ушлаб олган эди. Аҳмадхон қаландардан ёнидаги шоҳзода учун дуо қилишни сўради. Ул сайёҳ қўлидаги бошоқни шоҳзода бошига тақишини билдирди. Ул бедавлат шоҳзода эса бундай ўзини олиб қочиб «бу оёқ яланг, боши очиқ девона дуоси билан мушкилимиз ечилмасов», деди. Байт:\nЛибоси кўҳна қадри дардмандон кам намесозад,\nАгар жавҳаршиноси тегро урён тамошо кун.\nЭски тўн дардли ошиқлар қадрин пасайтирмас, бил,\nАгар гавҳаршинос бўлсанг, қилични ялангоч томоша қил).\nУл ҳақ йўлидаги мажнун шоҳзоданинг бу сўзларидан жаҳли чиқди ва ўрнидан сапчиб туриб, қўлидаги буғдой бошоғини Аҳмадшоҳнинг бошидаги салласига санчиб қўйди ва Аҳмадшоҳ ҳаққига дуо қилди. Мисраъ: Маълум шуд ки рўзии кас кас намехўрад (Аён бўлдиким, биров бировнинг ризқини ея олмайди); Аҳмадшоҳ эса ўрнидан ирғиб туриб, ул қаландарнинг қўлини ўиди ва таъзиму ҳурматини жойига қўйди. Кейинчалик Аҳмадшоҳ «бутун рубъи маскунга фармон берувчи бўлишимни ўшандаёқ англаган эдим», дея ҳикоя қилган экан. Камина ҳам бу каби воқеани муборак Жидда шаҳрида бир жаҳонгашта сайёҳ ва Яман подшоҳзодаси ўртасида кечганини бу шоҳзоданинг маҳрами биродарим Юсуф афанди гувоҳлигида мушоҳада қилган эдим. Ҳозирда бир нечта ҳожилардан эшитишимча, ул шоҳ зода Яман мамлакатлари барчаси устидан ҳукм юргизишга эришибди ва бугунги кунда ҳам ҳаёт экан. Байт:\nКас намедонад дар ин баҳри амиқ,\nСангреза қадр дорад ё ақиқ.\n(Мазмуни: Киши билмайди бу чуқур денгиз тубида, Майда шагал борми ёки аъқиқ тоши).\nАҳмадшоҳ Кобул шаҳрига етишгач, оз вақт ичида Кобул мамлакатини эгаллади ва Ҳиндистоннинг етти донги мулки томон юриш қилиб, у ер мамлакатининг анчасини ўз қўлига киритди ва ул иқлим фармонфармоси бўлди. Анчадан сўнг вафот этиб, ўрнига ўғли Темуршоҳ жаҳон бошқариш тахтига минди. Темуршоҳ жудо доно, шоир ва илмда моҳир подшоҳ эди. Яна талай афғон ўлкаларини қўл остида сақлади. Вафот этганида ундан кўп фарзандлар ёдгор қолди. Унинг замонида баракзай жамоаси мансабларга эришдилар. Чунончи, Фатҳихон баракзай вазирлик ўриндиғиға ўтирди. Укаларининг ҳар бири бирор туманда ҳоким бўлдилар. Чунончи, сардор Азимхон жаннатга менгзар Кашмирда ҳукм сурди. Темуршоҳнинг давлати бир неча йил ўз ўрнида барқарор бўлиб, ниҳоят бу давлат қуёши ботиш сари юз тутиб, Темуршоҳ бу ўткинчи дунё билан хайрлашди ва ўрнига фарзанди шоҳзода Замоншоҳни салтанат тахтига ўтқаздилар. Унинг муҳрига эса қуйидаги битикни ўйиб ёзган эдилар, Замоншоҳ муҳридаги сажь:\nЧу тахти шаҳи шуд зи Темур тиҳи,\nЗамон дар замон ёфт шаҳаншаҳи.\n(Мазмуни: Шоҳлик тахти Темурдан бўлди холи, Замонда Замон топди шаҳаншоҳлик).\nЗамоншоҳ ул вилоятда фармон берувчи бўлгач, ўша пайтларда қариндоши Маҳмудшоҳ Ҳиротдан Кобул сари юриш қилиб, Замоншоҳ устидан ғалаба қозонди ва уни ушлаб, ёруғ жаҳонни кўрувчи кўзига мил тортиб, кўр қилди. Демишлар, байт:\nБа чашми мунираш кашиданд мил,\nФишонданд аз наргисаш оби Нил.\n(Мазмуни: Нурли кўзига тортдилар мил,\nҚилиб кўз ёшин юзида гўё Нил).\nҒолиб чиққан Маҳмудшоҳ салтанат тахтига ўтирди. Аммо, амирлар уни хоҳламай, бир неча кундан сўнг барчаси иттифоқ бўлиб, Шоҳ Шужоъ ал-мулкни тахтга ўтқаздилар. Шоҳ Маҳмуд эса қочиб, яна Ҳиротга кетди. Бироқ, анча вақт ўтгач, неча бир ҳийла ва найранг билан Фатҳихон вазирни қожорга қарши уруш баҳонасида Кобулга чақирди ва неча бир хорликда ул вазирлик паноҳини қатлга етказдилар. Бу хабар унинг укаларига етиб, ўз подшоҳзодаларига қарши бош кўтардилар. Анча урушлар рўй бериб, Шоҳ Шужоъ ал-мулк икки марта тахтдан туширилиб, икки марта қайта тахтга чиқди. Ниҳоят, қочиш сари юз тутиб, Лоҳур томонга кетди. Лоҳур подшоси Ранжид уни ушлатиб, қамоққа ташлади. Бу ҳибсга олишининг сабаби шунда эдики, ер юзидаги подшоҳлар ўртасида жуда қимматга эга бўлган иккита тош бор - биттаси «Дарёи нур», иккинчиси «Кўҳи нур». «Дарёйи нур» Эрон подшоҳлари қўлида бўлиб, мен уни доруссалтана Теҳронда Фатҳалишоҳ билагида кўрганман. «Кўҳи нур» эса афғон подшоҳлари қўлида бўлиб, уни Шужоъ ал-мулк ўзи билан бирга Ранжид ҳузурига олиб борган эди. Бинобарин, қамоққа олиб, қийноқлар билан қўлидан тортиб олди. Шужоъ ал-мулк у ердан қочиб, Шоҳжаҳонободга фарангилар ҳузурига борди. Кобул вилояти эса анча жанжал ва олишувлардан ҳамда сардор Муҳаммад Азимхон вафотидан сўнг Дўст Муҳаммадхон ғози қўлига ўтди. Дўст Муҳаммадхон соҳиби тадбир, шижоатли ва доно бир амир эди. Камина жуда кўп ўлкаларни кўрдим ва эл-юрт орасида эҳтиромга эга бўлган анчагина подшоҳларнинг суҳбатида бўлдим. Аммо, оғам амир Дўст Муҳаммадхон каби кишини кўрмадим ва эшитмадим. Амир Дўст Муҳаммад даврида Шужоъ ал-мулк уч марта фарангий ёрдамига суяниб, лашкар йиғиб келди ва улар ўртасида қаттиқ урушлар рўй берди. Ҳар гал енгилиб, ҳар сафар Ҳиндистонга қочиб кетди. Давлат шу билан садозайлар хонадонидан баракзайлар қўлига ўтди. Дўст Муҳаммадхон билан Шужоъ ал-мулк ўртасида кечган тўртинчи галги уруш воқеасини эса, Худо хоҳласа, кейинроқ баён қиламиз. Алқисса, Замоншоҳнинг ёруғ жаҳонни кўрувчи кўзига мил тортилгач, бир неча кундан сўнг оиласи билан кўч-кўронини кўтариб, Мовароуннаҳр мамлакатлари сари йўлга тушди. Анча йўлларни орқада қолдиргач, Бухоро яқинига келди. Бу хабар амир Ҳайдар подшоҳ қулоғига етиб, кутиб олиш учун хос на эшиларини юборди. Улардан бири Ражаб девонбеги бўлиб, у шундай ҳикоя қилганди: «Мир Ҳайдар подшоҳ бир неча нарсани мулоҳаза қилган кўйи бир кечаси меҳмонни ўз ҳузурига чорлади ва кўрунишхонанинг олдигача келиб, истиқболига пешвоз чиқди. Афғон шоҳи ва ўзбак подшоҳи бир-бирини бағрига босиб кўришдилар. Амир меҳмоннинг қадамига ҳасанотлар айтиб, унга иззат-икромлар кўрсатди. Суҳбат охирида кетишга рухсат берди ва яшаб туриши учун яхши бир уй тайин қилди. Иўл чарчоқларини ёзиб, дам олди. Ул ғурбатда қолган шоҳнинг ҳаё пардаси ортида ўтирган бир қизи бор эди. Мир Ҳайдар подшоҳ ул мастура қиз дарагини эшитиб, Шоҳ Замон олдига совчилик расми билан одам юборди. Шоҳ бу гапдан ғазабланди ва «биз ул зотнинг ҳам тенги эмасмиз ва ҳам аларнинг вилоятига мусофир сифатида келиб қолдик. Бу ишдан бизни маъзур тутсалар» деди. Шохнинг бу жавобидан сўнг амир Ҳайдар подшоҳ вужудини ғазаб туйғуси чулғаб олди ва шоҳ ҳарамининг ул исмат пардаси ортидаги қизини зўрлик билан ўз никоҳига киритди. Ул юртсиз овора шоҳ эса неча бир ҳасрат ва алам доғи билан байтуллоҳ сари равона бўлди.» Ўша вақтларда 1225/1810 йили амир Олимхоннинг вафот этиб, ўрнига Умархон салтанат тахтига ўтиргани хабари келди. Анчадан сўнг саййидлик паноҳи Маҳмудхон амир Ҳайдар подшоҳдан арзимаган нарса учун аразлаб, ундан айрилганча амир Умархонга келиб қўшилди. Бу хабарни амир Ҳайдар подшоҳ эшитиб, ул вилоят сари юзланди.


Маҳмуд аз-Замаҳшарий. «Нозик иборалар»дан | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ҲикматномаАфоризмларМаҳмуд аз-Замаҳшарий. «Нозик иборалар»дан\nЧоп этилган 03.01.2016 17.05.2021 МуаллифZiyouz.uz\nЁки илмли бўл, ёки илмга таяниб иш тутадиган бўл, лоақал илмни тинглаб эшитадиган бўл, бироқ тўртинчиси бўлма, чунки касодга учраб ҳалок бўласан (жувонмарг бўласан).\nПасткаш кимсанинг ўз насл-насабини мақтаб, у билан фахрланиши, чанқоқ кишининг сув шуъласи (сароби) ни кўриб алдангани кабидир.\nТўғри ва ҳақ йўлдан юрган кишининг юриши арслон юришидан кўра ҳам маҳобатлироқ (ҳайбатлироқ)дир.\nТуну кунни ўтказаман-у, лекин бугунги куним кечаги кунимдан яхшироқ бўлмаётир, чунки замона кундан-кунга ҳалокатга томон бормоқда, шундай экан, кечаги кун бугунгидан авлороқ, бугунги кун эса эртагидан яхшироқдир.\nАгар бирор қайғу-алам юз бергани ёки таъзияли жойни эшитсанг, дарҳол у ерга бор, агар зиёфату меҳмондорчиликка чақирилсанг, унда ўзинг ўйлаб иш тут (ўзинг биласан).\nОдамларнинг энг хотири кучлиси уларнинг ичидаги энг унутувчисидир, кўнгилларнинг энг юмшоғи салобатлигию шафқатлисидир.\nМол-мулкни беҳуда исроф қилиш куфрона «неъматдир», ўйламасдан бойлигини сарфлаш тўлиқ таназзулга олиб келади.\nПодшоҳнинг энг яқин кишиси яқинларнинг ичидаги энг улуғидир, хавф-хатар пайтларида уларга (хавф-хатарга) яқинроғидир.\nХудо кўрсатмасин, агар сени оғир қайғу-ҳасратларнинг кучли еллари ўраб олса, унда дод-фарёду фиғонларинг фойда бермас.\nАгар сенга нисбатан ўз биродаринг бирор хиёнат қилса, унга яқинлашишдан ўзингни тий, унинг макру ҳийласидан ўзингни муҳофаза этишга ҳаракат қил.\nҲар қандай ишни бошлашдан аввал Аллоҳнинг ризолигини ўйла, акс ҳолда қилган ишларингнинг ҳаммаси беҳуда бўлиб, зое кетади.\nАҳмоқ киши ҳикмат лаззатини билмайди, бамисоли тумов киши гулнинг ҳидини сезмаганидек.\nБирор мамлакат (ҳокимият) ишларининг орқага кетишига сабаб — тузукларию тартиботларининг сусайишидандир.\nҲалол-покиза киши доимо хотиржаму тинчликдадир, бировга хиёнату ёмонлик қиладиган киши эса ҳалокатга гирифтордир.\nЎз биродаринг сўзини сукут сақлаб тинглаб, унинг ҳурматини ўрнига қўй, гарчи уни эшитишга рағбатинг ва майлинг йўқ бўлса ҳам.\nОдамлар ичидаги энг ярамаси хасисидир, уларнинг ичидаги энг ялқови — пасткашидир.\nКўпчилик одамлар ҳақиқатдан йироқдир, уларнинг талаб ва даъволари ёлғону бўҳтон (ботил)дир, яъни айтган сўзларию ишлари ўзларига мувофиқдир.\nОдамларнинг энг азиз ва ҳурматлилари қайғу-ҳасрату ташвишли дамларда билинур, гўёки бу ташвишлар улар (ҳурматли кишилар) учун туғишган опа-сингилдек яқиндир.\nСавдогарнинг шуҳрати ва обрў-эътибори киссасида, олимнинг шуҳратию обрў-эътибори ёзган китобларида (асарларида).\nЎзини сахий, мард ва ҳиммати баланд кўрсатиб, аслида хору зор, ҳақир ва қадри тубан бўлган одамлардан қўрқ, токи бир кун ўзларининг хасисликлари бирла онгсизликдан мард одамни тузоқларига туширгайлар.\nТилингдан чиққан садақа (яъни панду насиҳатинг ва мавъизаю ҳасананг) баъзан қўлингдан (мол-дунёнгдан) чиққан садақангдан кўра хайрлироқдир.\nАрслон нафақат чуқур қазиш билан овланиб қолмай, кўпинча у ҳийла билан ҳам овланади (қўлга туширилади).\nСени кечаю кундуз зиёрат қилувчиларнинг кўпчилиги сени ҳаддан ортиқ кўкларга кўтариб мақтаб, охир-оқибат адоватга дучор қилувчилардир.\nКўп сўзлар борки, улар сени жангу жадалга солиб, ҳалокатга гирифтор қилади ёки улардан қайтарса ҳам елка чуқурингни гул каби қизарган ҳолга келтиргандан кейин қайтаради (яъни кўп машаққатлардан кейин).\nЕру заминнинг кўркамлиги олимлар билан бўлса, осмону фалакнинг зийнати эса юлдузлар биландир.\nМуҳаммад пайғамбар алайҳиссаломнинг тутган йўллари менинг йўлимдир, бахту саодатим ҳам, нажотим ҳам шу йўлдир.\nҚуёш нурларини беркитиб бўлмаганидек, ҳақиқатнинг чироғини ҳам сўндириб бўлмас.\nЁзилган китоб нусхасининг тўғрилиги кўз қорачиғининг боққанига боғлиқдир, ривоятнинг инобатлиси (ишончлиси) эса сероб сувдан ҳам ортиқроқ қондирар.\nЗиммангда фарз бўлган нарсани қарз ва бурч ўрнига қўй. Бу ҳол қалбингу дилингга роҳат бахш этиб, шону шарафинг ва обрўйингни сақлаш учун энг тўғри йўлдир.\nЎзи сазовор бўлмаган ҳамду саною мақтовларни талаб қилиш уятсиз, телба одамларнинг одатларидандир.\nСени касоду инқирозга учрашдан огоҳ қилувчи кишига лутф билан муомалада бўл, қўрқма, зарари йўқ, зиёни йўқ, деб юпатувчилардан узоқроқда бўл.\nСенинг қилаётган ишларингдан душманинг огоҳ бўлиб, улардан кўз юмиши сенга илон чаққандан кўра ҳам зарарли ва машаққатли бўлади.\nАқл-идрок ва шариатга амал қилиб иш тутган банда асл ва иккинчи даражали мақсаду матлабларини жам қилиши муқаррардир.\nЎтган замонларда илму фазилат соҳиблари подшоҳларидан ўз оғирликларига баробар олтин ҳадя олардилар, аста-секин замонлар ўтиши билан уларнинг қийматлари камайиб, итлару олмахонлар (қармоқлар) улардан афзал бўлиб, қолди, яъни нодонлар олимлардан ортиқ кўрнладиган бўлиб қолди.\nҲар бир вазир қайчи мисолидир (агар қайчининг бир таянч томони бўлмаса иккинчи томони ҳеч нарсага қодир бўлмайди), чунончи Мусо пайғамбар вазири Хорун билан мукаммал бўлган.\nОлижаноб ва ҳимматли одамнинг «гўштини» ҳасад аҳли «ейди», гўё қурт-қумурсқалар арслон боласини егани мисоли.\nВиждон азобию таънадан тўғри бўлмаган одамни (кимсани) таълим-тарбия ва қийнаш ҳам тўғрилаши амримаҳол.\nМансаб илинжида бўлган (қарам) кимсаларнинг томирлари-кесилгандир, улар оладиган фармонлари эса бир-бирига зарба берувчилардир.\nХасталик ва муҳтожлик — булар иккаласи шундай бир балоки, ҳатто хутбон (энг тахир, аччиқ ичимликлардан ҳисобланади) ичимлигидан кўра ҳам аччиқроқдир.\nКимники қўлидан хайр-баракали ва пурҳикмат ишлар келмаса, унинг насабининг шарифлиги-ю, улуғлиги фойда келтирмас.\nКимки бахт-иқболли, солиҳ кишиларнинг этагига ёпишса, у албатта муроду мақсадига эришиб, хайру барака топар.\nЎз ваъдасида турмаган, турли-туман важ-карсонлар кўрсатувчи кимса ҳеч қачон мард ва ҳнмматли инсон бўлолмайди.\nҚўрқувга мубтало бўлган киши (қуён мисоли) фақат қочишдан нажот излайди.\nИлму маърифатли одам такаббурлик қилувчи доимо нодон кимсаларнинг бурнини тўзон-тупроққа тўлдирур.\nОдамлар турли-туман бўладилар, афсуски уларнинг аксарияти нопокдирлар.\nСен етмиш ёшга кирган бўлсанг-да, ҳамон арслон мисоли йиртқич ҳайвонсан, чунки, мол-дунё ҳирсида мудом қўлингни (ҳар томонга) чўзасан.\nЎткир қиличнинг бошга тушадиган зарбаси баъзи нодонларнинг ҳукми остида муте (итоатда) бўлиб юришдан афзалдир.\nҚиличга қин(ғилоф) ва йиртқич қушда ўткир тирноқ бўлиши шак-шубҳасиздир (бу ҳикмат эр кишида керакли анжомлару қатъий азму қарор бўлиши керак деган маънони англатади).\nУбайдулла Уватов таржималари\nРукнларАфоризмларТегларМаҳмуд аз-Замаҳшарий, Таржимон: Убайдулла Уватов\n← Аввалги Аввалги Абдулла Қаҳҳор. Шижоат ҳақида (1963)\nКейинги → Кейинги: Озод Шарафиддинов (1929-2005)


Кўнгилни кенг қилинг - Huquq.uz\nКўнгилни кенг қилинг\n13:32 - 12.01.2021\n— Салгина сурилинг, бунча бесўнақайсиз?\n— Қаерга сурилай? Ўзингиз мана бу зилдек тўрвангизни оёғимдан олинг.\nДам олиш куни бўлгани учун автобус бозордан қайтаётган одамлар билан тўла. Кўпчилик асабий. “Бесўнақай” йигит ва “тўрвали” аёл ҳатто тортишиб қолишди. Тиқилинчда кимдир жаврайди, яна кимдир ёшларнинг безбетлигидан ёзғиради.\n— Ҳой қиз, уялмайсанми? Кекса одамга жой бер! Ё касалмисан?\n— Нега касал бўларканман, кўрмай қолибман.\nАнчадан бери тепасида турган кампирни қиз энди «кўрди», оғриниб жойини бўшатди. Мен ўғлим билан бозордан қайтяпман. Шундоғам эшиги аранг ёпилаётган автобус камига бекатларда бехато тўхтаб, яна одам олар, ичкаридагилар ҳар сафар норози ғудраниб қўйишарди. Ўғлим эса, тез-тез эшик очилиб тоза ҳаво олаётганидан хурсанд. Мен одамлар оша ойнадан ташқарини кузатиб кетяпман. Бу орада кенг далалардан сўнг мевазор боғ бошланди. У ерда одамлар куймаланишар, йўл чеккасига ёғоч қути ва челакларга солинган олмалар сотиш учун чиқариб қўйилган. Ял-ял товланиб, қуёш акс этиб турган нақш олмалар кўзни қувнатади.\n— Оббо, яшиги ҳам борми? Таксида кета қолса бўлади-ку. Шунча юки билан…\nЁнимдаги спорт кийимли, қулоқчин таққан йигитчанинг бетоқатлиги эътиборимни тортди. У дам-бадам уф тортарди. Қарасам, бир аёл автобусга икки-уч ёғоч қути олма юклаётган экан. Аёл чопон кийган нуроний киши билан тезда хўшлашиб, автобусга чаққонгина чиқиб олди.\nСалондаги кайфият унга бутунлай бегона: кўзлари кулиб турар, униққан рўмоли остидан оқара бошлаган сочлари тўзғирди.\n— Вой болажон, олма егинг келяптими?\nЯшикдаги чарақлаб турган қизил олмалардан ўғлим кўзларини узолмай қолган кўринади. Уни туртиб қўйдим, аёл узатган нақш олмаларни рад этиб, раҳмат айтдим.\n— Синглим, мевалар деҳқончилик. Отамнинг боғидан. Боланинг сазасини ўлдирманг. Ол, болам, ош бўлсин.\nЎғлим менга қарай-қарай олмага қўл чўзди. Ейишга ийманди, шекилли, сумкага солди. Қутилардаги йирик-йирик, бирорта ҳам нуқсони йўқ қизил олмалар барчанинг эътиборини тортган, орқароқдагилар ҳам бўйинларини чўзиб олмаларга тикилишарди.\n— Опа, деҳқончилик бўлса, бизга ҳам узатинг бобойнинг олмаларидан, — деди ярим ҳазил оҳангда боягина шу аёлнинг автобусга чиқишидан бетоқатланган спорт кийимидаги йигитча.\n— Олаверинг, олинг, — дея аёл кулимсираганча унга ҳам икки дона узатди.\n— Буни бешюлдуз олма, дейишади шекилли. Жуда сершира бўлади-да ўзиям, — деганча «бесўнақай» йигит қутилар ёнига чўкди. Қарсиллатганча олмадан тишлади.\n— Ука, бизга ҳам узатиб юборинг, жуда иштаҳани очдингиз-да, — деди шу йигитни бесўнақайликда айблаган «тўрвали» аёл.\nБир келинчакнинг кўнгли беҳузур бўлаётганини айтиб ўрта яшар аёл (қайнонаси бўлса керак) тўртта олма сўради. Ёнимдаги хотин эса тишлаб турган олмасидан ташқари, яна иккитани нимчасининг чўнтагига жойлади. Невараларини ўйлади, шекилли. Шу пайт олдинроқда турганлар ҳам қўл чўза бошлашди. Чиптачи билан ҳайдовчи ҳам бенасиб қолмади. Ҳаш-паш дегунча, ёғоч қутининг таги кўринди. Аёл эса, ҳамон кулимсираганча меваларидан улашарди…\nУ уч бекатдан сўнг тушиб қолди. Разм солсам, салонда одамлар камаймаган, аммо негадир энди тиқилинч эмас, ҳатто айримлар бир-бири билан ҳазиллашиб, кулишиб кетишмоқда. Нимчали аёл эса спорт кийимидаги йигитча билан қариндош чиқиб қолди.\nНазаримда, аёл олма тарқатмади — сабоқ берди. Тиқилинч автобусга яшиги билан ҳам бемалол жойлашган аёл, кўнгилни кенг қилиш, бир-бировдан дунёни қизғанмаслик, асл инсоний туйғуларни унутмаслик, муҳими, инсонни қадрлаш ҳақида эслатиб, танбеҳ бериб кетгандек эди…


Перу терма жамоаси жаҳон чемпионатидаги иштирокидан маҳрум этилиши мумкин\n09:30 / 23.11.2017\nПеру терма жамоаси 2018 йилги жаҳон чемпионатида иштирок этиш ҳуқуқидан маҳрум этилиши мумкин. Маҳаллий Libero нашрининг ёзишича, перулик сиёсатчи Палома Носеда мамлакат футбол федерацияси тўлиқ давлат назоратига ўтиши кўзда тутилувчи қонун қабул қилинишини таклиф қилган.\nМаълумки, футбол федерацияларининг ҳукуматлар томонидан назорат қилиниши ФИФА томондан тақиқланган. Шу сабабли агар таклиф қилинаётган қонун қабул қилинса, ФИФА Перу футбол федерациясини ўз таркибидан чиқаришга қарор қилиши мумкин ва бунинг оқибатида Перу жаҳон чемпионатидаги иштирокидан маҳрум бўлади. Унинг ўрнини жаҳон чемпионатига чиқа олмаган бошқа бир терма жамоа эгаллаши мумкин.\nМаълум қилинишича, ФИФАда ушбу ҳолатдан ташвиш билдирилган ва Перу ҳукуматига таклиф қилинган қонун бўйича батафсил маълумот тақдим қилиниши илтимоси билан мурожаат қилинган.\nПеру плей-офф босқичида Янги Зеландияни мағлуб этиб, жаҳон чемпионатига йўлланмани қўлга киритганди.\nПеру жаҳон чемпионати\nЕвропа Иттифоқи давлатлари Скрипаль иши сабабли ЖЧ-2018’ни бойкот қилмайдилар – Меркель\nТрамп апрелда Перу ва Колумбияга сафар уюштиради – ОАВ\nПеруда автобус жарликка қулади, ўнлаб қурбонлар бор\nЖаҳон чемпионатида енгил атлетика тарихида мисли кўрилмаган ҳолат юз берди\nНью-Йоркка чиптасиз учиб кетмоқчи бўлган икки шахс ҳалок бўлди


Наманганда қорадори сотувчилари қўлга олинди\n12:55 / 19.07.2015\nНаманган вилоятида бир гуруҳ қорадори сотувчилари қўлга олинди. Бу ҳақда вилоят прокуратураси бўлим АМИБ катта терговчиси Сарваржон Тўхтабоев маълумот берди.\n24 ёшли Абдусалом Насриддинов узоқ вақтдан буён гиёҳванд моддалар савдоси билан шуғулланиб келгани аниқланди. У маҳаллий ресторанлардан бирида бир кишига 150 минг сўм эвазига 5.1 гр наркотик сотаётганида қўлга олинди.\nШунингдек, Чортоқ туманида узоқ йиллардан буён мана шундай иш билан шуғулланиб келган 28 ёшли Жаҳонгир Ҳамидов ва 41 ёшли Иброҳим Турғуновлар қўлга олинди.\nДастлаб уларнинг шериги Адҳам Турсунов Илҳом исмли йигитга 40 минг сўмга 0.28 гр гашиш сотаётганида қўлга тушди. Унинг ёнидан яна 1.3 гр шундай модда топилди. Турсунов ўз шериклари ҳақида ҳуқуқ-тартибот органларига кўрсатма берди. Шу тариқа гиёҳванд моддалар савдоси билан шуғулланиб келган гуруҳ тугатилди.


Кечки дайжест: 14 октябрнинг энг муҳим хабарлари\n20:27 / 14.10.2016\nЯкунланиб бораётган 14 октябрь Ўзбекистон ва жаҳонда юз берган турли воқеа-ҳодисаларнинг энг саралари Kun.uz дайжестида.\nБугун Андижон шаҳрида замонавий кўринишдаги “Ўзбегим” савдо марказининг очилиш маросими бўлиб ўтди. Тадбирга жамоатчилик ва аҳоли вакиллари ташриф буюрдилар.\nБуюк Британия фуқаролари орасида Ирландия паспортини олиш учун келиб тушган аризалар сони Brexit қароридан кейин уч ой ичида икки баробарга кўпайди. >>> Батафсил.\nПутин Суриядаги ҳаво кучларини қайта жойлаштиришга рухсат берди\nРоссия президенти Владимир Путин Россия Қуролли кучлари авиация гуруҳини бошқа жойга кўчириш бўйича Сурия ҳукумати билан имзоланган келишувни ратификация қилиш тўғрисидагиқонунни имзолади.\n13 октябрь, пайшанба куни Таиланд қироли Пхумипон Адульядет ҳаётдан кўз юмди, у 1946 йилдан буён мамлакатни бошқариб келган.\nАнталияга денгиздан туриб ракета зарбаси берилди\nТуркиянинг Анталия ва Кемер шаҳарлари ўртасидаги трассага ракета зарбаси берилди. Снаряд балиқ маҳсулотлари билан савдо қилувчи дўконга келиб тушган. >>> Батафсил.\nХитойнинг Далянь (Ляонин провинцияси) шаҳрида истиқомат қилувчи аёл кўпчиликнинг эътиборини жалб қилиш мақсадида жонли эфирда ўз автомобилига ўт қўйди.\nШвециянинг Uniti стартапи уч ғилдиракли Ingenious EV электрокарини ишлаб чиқиши учун 800 минг доллар тўплашга муваффақ бўлди.\nGoogle қидирув хизмати бир неча ойдан бери мобиль қурилмалар орқали қидирилаётган сўровлар бўйича алоҳида саҳифаларни тақдим этиш устида ишламоқда.\nАПЛда сентябрь ойининг энг яхшилари тақдирланди\nАнглия премьер-лигасида одатга кўра ўтган ойнинг энг яхшилари тақдирланди. «Ливерпуль» жамоасининг 2 вакили, бош мураббий Юрген Клопп энг яхши мураббий сифатида, жамоа сардори Жордан Ҳендерсон эса энг чиройли гол муаллифи сифатида мукофотланди, шунингдек, Адам Лаллана ойнинг энг яхши футболчисига номзодлар қаторидан жой олди.\nФИФА голни нишонлашдаги қўрқинчли ҳаракат юзасидан текширув ўтказади\nФИФА ЖЧ-2018 саралаши доирасида Кот-д’Ивуар - Мали (3:1) учрашувида мезбонлар ҳимоячиси Серж Орьенинг ҳаракатларини текширади.


ЎзА - Илғор пахтакор фермерга “Тracker” автомобили совға қилинди\n13.10.2019 Чоп этиш версияси\nИлғор пахтакор фермерга “Тracker” автомобили совға қилинди\nПахта етиштириш бўйича жорий мавсумдаги контрактация шартномаларини ортиғи билан бажарган Элликқалъа туманидаги “Рўзимбой бобо” фермер хўжалиги раҳбари Телман Султановга “Boʻston Cluster” масъулияти чекланган жамияти томонидан “Tracker” автомобили совға қилинди.\nФермер хўжалиги белгиланган 212 тонна ўрнига 280 тонна пахта етиштирди. Ҳосилдорлик ўртача 40 центнерга етказилди. Далалардаги қолган ҳосилни ҳисоб-китоб қилиб яна қўшимча 50 тонна пахта етиштириш режалаштирилмоқда.\nШу муносабат билан ташкил этилган тадбирда туман ҳокими С.Авезов, ҳудуддаги фермер хўжалиги раҳбарлари ва теримчилар иштирок этди.\nПахтани йиғиб-териб олишда меҳнат қилаётган ҳашарчи ва ишчилар туман ҳокимлиги томонидан ҳам қимматбаҳо эсдалик совғалар билан тақдирланди. Ҳашарчиларга дастурхон ёзилиб, бир пиёла чой устида суҳбат қурилди.\n– Жорий йилда пахтачиликка ихтисослашган 223 та фермер хўжалиги “Boʻston Cluster” масъулияти чекланган жамияти билан шартнома тузиб, бугунги кунга 60 дан зиёд фермер хўжалиги шартномавий режасини бажарди, – дейди Элликқалъа тумани ҳокими ўринбосари Д.Кабулов. – Улардан “Қирққизобод” овул фуқаролар йиғини ҳудудидаги “Элим толаси”, “Рўзимбой бобо”, “Гулдурсин” овул фуқаролар йиғини ҳудудидаги “Гулдурсин парвози” фермер хўжаликлари юқори натижаларга эришиб, бошқаларга ўрнак бўлмоқда.\nТуман пахтакорлари давлатга 24 минг 290 тонна пахта топшириш шартномавий режасини яқин кунларда бажаришни мўлжаллашмоқда.


Ўрис босқинчиларини қийратган пскентлик Бадавлат (2-мақола) | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n1794 22:00 11.01.2020\nГенерал Черняев Чимкентни эгаллаб, Тошкентга ҳужум бошлашни кўзлаб турган вақти эди. Айни вақтда Алимқули мингбоши Тошкент ҳокими Нормуҳаммадни олиб, ўрнига Мирза Аҳмадни ҳоким этиб тайинлаган. Черняев Тошкентни оз муддат қамал қилиб, орқага чекинади. Бу ҳарбий ҳийлани тушунмаган Тошкент ҳокими Мирза Аҳмад «руслар қочяпти», деб ўйлаб, уларнинг орқасидан қувлаб борган. Черняевнинг қўшини эса, бундан фойдаланиб, Мирза Аҳмад қўшинини қириб ташлайди. Бундан жаҳли чиққан Алимқули Муҳаммад Ёқуббекни чақириб, «Сиз Тошкентга, Мирза Аҳмад беақл қошига бориб, хабардор бўлинг, минбаъд мундоғ мажнунлик ва аҳмоқлик қилмасин. Мабодо, Русия аскари Тошкентга келса, шикаст ва хазина топиб, тўпи қўрғондан ташқарига чиқмасин. Қўрғонни сақласа кифоя, деб, кўп таъкид этиб жўнатди» (Муҳаммад Юнус Тойиб. Ўша асар. – Б. 218).\nБир неча кундан сўнг, Черняев яна Тошкентни босиб олишни кўзлаб, йўлга чиқди. Унинг йўлга чиқишининг аниқ санаси 1864 йилнинг 27 сентябрида бўлиб, 8 рота, 100 нафар казак, 12 замбарак, 1500 аскар ва 400 қозоқ милицияси билан Тошкентга жўнаган (Зиёев Ҳ. Туркистонда Россия тажовузи ва ҳукмронлигига қарши кураш.-Т., 1998. – Б.143). 1864 йилнинг 1 октябрида Черняев Тошкент шаҳрининг шарқий томонидаги Дарвишак қопқа деган жойга етиб келади. Рус ҳарбийлари бу ерда Анҳор сувидан ўтиб, Чинобод ва Ҳожа Аҳрор вақф ерлари, яъни Оққўрғон орқали шаҳарга яқинлашиб, Қўқон йўлида жойлашадилар. Душман келаётганидан бохабар шаҳар аҳолиси девор устида жангга тайёр турган эди. 1864 йилнинг 2 октябрида икки томондан тўплардан ўқ узилди. Полковник Обух 2 рота ва 4 тўпи билан шаҳар деворни тешишга муяссар бўлди. Аммо шаҳар аҳолиси тинмай жанг олиб борди. Натижада, рус аскарлари чекинишга мажбур бўлди. Генерал Черняев шаҳар атрофидаги зовур бўйида шармандаларча мағлуб бўлди. 4 октябрь куни у ўз қўшинига Чимкентга қайтишга буйруқ берди.\nШарқий Туркистондан ташвишли хабар…\nХон Султон Сайидхон Тошкент ўрдасига келиб ўрнашди. Унинг олдига Муҳаммад Ёқуббек ҳам келиб, саломга кирди. Амир лашкар Алимқулга бу пайтда Шарқий Туркистоннинг Қашқар шаҳридан хат-хабар келган бўлиб, уни бу масала кўп ўйлантириб қўйган. Саркарда Қашқар ва унинг атрофи, у ерда бўлаётган воқеаларга кўпдан эътибор бериб юрган эди. Чунки, Шарқий Туркистондаги манчжурлар ҳокимиятига қарши кураш жараёни кескинлашаётган вақтлар эди. Муҳаммад Аъламнинг «Тарихи Хўтон» асарида «Абдураҳмон Хўтонни олгач, ўз укаси Иброҳимни Андижон ва Қўқонга юборган. У билан бирга 4 мусулмон, 20 та отлиқ киши, 7 та отга юкланган совға-салом ва 70 ёмбу ҳам юборган. Иброҳим олиб келган мактубда «Биз шаҳарни олдик ва ислом озод этилди. Биз сизни ҳукмдоримиз деб биламиз. Агарда душман бизга ҳужум қилиб қолгудек бўлса, сиздан мадад тилурмиз», деб битилган эди»,деб ёзган (Муҳаммад Аълам. Тарихи Хўтон // Франция Миллий кутубхонаси. № М 3348-8. – 20б варақ). У ўз шиғовули ва Шарқий Туркистонга элчи бўлиб бориб юрган Муҳаммад Тойибдан, Шарқий Туркистон ҳақида кўп нарсалар сўрайди.\nБу ҳақда Муҳаммад Юнус Тойиб шундай дейди: «Жаноби Амирлашкар Қашқар ва уни тавобати таърифини ва фуқаролари фармонбардор ва жаннати бетакаллуфлигини кўп эшитган сабабли, қилинадиган неча каррот ул вилоят авзои ва атворини сўраб, уни қўлга киргизмоқ ва тасарруф қилмоқ тавқи кўнгулларига тушган ва истило топган эди». Бу фикр билан Алимқули уч кунгача ҳеч кимни қабулига киргизмади. Фақат шиғовулгина хабар олиб турган, холос. Учинчи куни у Муҳаммад Ёқуббекни сўради.\nМуҳаммад Ёқуббек етиб келгач, юқоридаги хат юзасидан узоқ фикрлашади. Шундан сўнг, уч кун ўтгач, Ўрданинг барча амалдорлари, ҳарбийлар ва бекларини йиғиб, катта мажлис ўтказади. Қашқардан хат келганини, бу хатда шарқий туркистонлик хожалардан бўлмиш Жаҳонгирхўжа ўғли Бузрукхўжани ва унга қўшиб бир қанча аскар сўраб, мурожаат қилганини айтади. Ушбу мурожаатга қандай жавоб бериш кераклиги ҳақида ўртага маслаҳат солади. Бу ҳақда яна Муҳаммад шиғовул шундай ёзади: «Бу машваратдан охирлари бу маъно қарор топдики, Жаҳонгирхон тўра ўғли Бузрукхон тўрани ҳозир қилиб дедиларки: «Сизни Қашқарга тўра ва хон қилдим, аммо юртдорлик ва олмоқу бермоқ ва урмоқ, ўлдирмоқ ва азлу касб ва мунга ўхшаш ишлар тамоман Ёқуббек Бадавлат ихтиёрида бўладур.\nАнга сиз ҳаргиз даҳлу тааруз қилмай, хонлик ва тўралик отига қаноат айлаб, айшу ишратга машғул бўлиб, Бадавлат ишоратидан ҳаргиз чиқмайсиз», деб ўртага Қуръони каримни қўйиб, қасам ичдириб, аҳду паймон қилдирди»(Муҳаммад Юнус Тойиб Тошкандий. Тарихи Алимқули амирлашкар. – Тошкент: 2011.) Шундан сўнг Муҳаммад Ёқуббек ўзига минмоқ учун Муҳаммад Тойибдан бир от сўраган ва Бузрукхўжани олиб, Қашқарга жўнаган.\nШундай қилиб, Муҳаммад Ёқуббекнинг Қўқон хонлигидаги ҳаёти, сиёсий, ҳарбий ва давлат арбоби сифатидаги фаолияти мазкур воқеадан сўнг тугади. Бу воқеа 1864 йилнинг декабрь ойида юз берган бўлиб, бу пайтда у 44 ёшда эди. Тақдир тақозоси билан, Муҳаммад Ёқуббек у ердан ўз Ватанига қайтмади. Аммо Қўқон давлатчилиги анъаналарини Шарқий Туркистонда ўзи ташкил этган Еттишаҳар давлатида давом эттирган.\nШерали ҚЎЛДОШЕВ, тарих фанлари номзоди.\nТуркистон Россия Қўқон Тарих Тошкент Махсус\n1144 18:20 02.03.2020\nЧингиз афандига мактублар (47-қисм)\n293 20:00 06.02.2020\n1342 10:05 15.01.2020\n481 20:00 14.01.2020\n1602 17:00 11.01.2020


«Акром Хўжаев ва Жавоҳир Эсонқуловни ‘дубинка’ билан уришган. Жамоа сардори Асрор Ғофуров уларни ушлаб турган». «Сурхон» собиқ футболчиси Жавоҳир Эсонқуловнинг рафиқаси видеомурожаат йўллади - Daryo\n01:24, 19.09.2021 48743\n«Сурхон» собиқ футболчиси Жавоҳир Эсонқулов клубнинг 4 нафар аъзоси томонидан калтаклангани ва «Сурхон» футболчини клуб раҳбарини ҳақорат қилганликда айблаётгани ҳақида хабар берилганди. Жавоҳир Эсонқуловнинг рафиқаси футболчига қилинган хатти-ҳаракатлар ва воқеа борасида видеомурожаат билан чиқди.\nФото: Instagram/ Жавоҳир Эсонқулов\nХайрли кеч, дўстлар, сизлардан қўллаб-қувватлашингизни сўрайман ва адолат қарор топишини истайман. Чунки баъзи инсонлар қўлида ҳукмронлик бор деб ўйлайди, президент аппаратида танишлари борлиги ва уларга ҳеч нима бўлмаслигини иддао қилмоқда. Кеча «Сурхон» клуби вице-президенти Азамат Абдураҳмонов турмуш ўртоғимни (Жавоҳир Эсонқулов) пулларни тўлаб берамиз, деб алдов йўли билан чақирди. Аввал Акром Хўжаевни, кейин Жавоҳир Эсонқуловни тўқмоқ (‘дубинка’) билан ура бошлашган. Жамоа сардори Асрор Ғофуров уларни ушлаб турган. Алдашимга сабаб йўқ, мен шунчаки шокдаман. Шунча йилдан буён футбол ичидаман, лекин одамларга бундай ҳайвонларча муносабатни биринчи марта кўришим. Футболчига бунақа муносабат, унинг кўзларига уришган, стеллар билан, тўқмоқ билан.\nКелинг, адолат учун дўстона курашайлик. Бундай мураббийлар қандай қилиб жамоани шуғуллантириши мумкин, ўзи умуман бундайларга қандай иш бериш мумкин?\nҲиссиётларим учун узр сўрайман. Жуда ҳайратдаман. Тушуна олмаяпман, бундай инсонлар қандай қилиб футболчилар билан ишлайди? Улар эркакман дейишади, кунда беш маҳал намоз ўқишини таъкидлайди, лекин ёлғон гапиради. Агар улар тўғриликча сўраганда, турмуш ўртоғим индамай ёзиб берарди. У ўз ҳаққини сўраб борганида рад жавобини олган. У ярим йил ишлади ва ўз пулларини сўраганди. Турмуш ўртоғим 31 август куни деворга ‘Азамат …’ деб ёзган.\nШундан сўнг улар аввал Акром Хўжаевни, кейин Жавоҳирни алоҳида-алоҳида алдаб чақириб, дўппослаган. Улар барча видеотасвирларни ўчириб ташлаган. Улар ҳамма нарсани олдиндан тайёрлаб қўйган. Спирт, отвёртка ва арқон олдиндан тайёрлаб қўйилган бўлган. Йигитларга таҳдид қилишган ва улар босим остида деворга ёзганини тан олишга мажбур бўлган.\nКеча ёлғон гапирган, беш вақт намоз ўқишини айтган Асрор Ғофуров бугун қўнғироқ қилиб, ‘Жавоҳир, дўстона ҳал қилайлик, менинг оилам бор, болаларим бор’, деди. Кеча ураётганда шуни ўйламаганмиди? Акромнинг ҳам, Жавоҳирнинг ҳам оиласи борлигини билмаганмиди? Қандай қилиб у ўзини эркак деб ҳисоблаши мумкин?\nЖавоҳир Эсонқуловнинг рафиқаси\nФото: Instagram / @rumir32\n«Сурхон» жамоаси сардори Асрор Ғофуров эса «Championat.asia» сайтига воқеа бошқача бўлганини гапириб берди.\nБўлган воқеани озми-кўпми кўпчилик билади. Сайтингиз орқали ўқидим. Вазият бундай бўлди. Мукофот пуллари берилаётгани муносабати билан клуб офисига бордим. Шу паллада эшикдан кираверишда ҳақоратли ёзув кўрдим. Ким қилди деб сўрадим. Видеоёзувни кўрсатишди. Тасвирларда Акром Хўжаев билан Жавоҳир Эсонқулов бор эди. Телефон орқали Акромни чақиртирдим. У буни қилмаганини айтди. Жавоҳир қилдими десам, билмайман деди. Нима учун қилишганини сўрадим. Жаҳл устида бу ишга қўл уришганини таъкидлади.\n‘Сизлар жамоадан ҳайдадиларинг, биз клубсиз қолдик’, каби гаплар бўлди. Биздан жаҳли чиққан экан. Жавоҳир Эсонқулов 15—20 дақиқада етиб келди. Унга видеоёзувни кўрсатдим. Жавоҳир ‘мен қилдим’, деди. Ўша пайт жанжал келиб чиқди. Эслайман, кўзига қўлим қаттиқроқ тегиб кетди. Бир-биримизга ёпишмоқчи бўлганимизда ажратишди. Акром ажратаётган паллада унга ҳам қўлим тегиб кетди. Қараган пайтим боши озроқ шишганди. Анча пайт гаплашиб ўтирдик.\nУлар айтганидек, ‘бизни ушлаб турди, тўрт киши урди’, деган нарса бўлгани йўқ. Агар шундай ҳолат юз берганида, тан жароҳат қаттиқ етказилган бўларди. Якунда келишиб олдик. Ўзлари ҳам қоғозга ёзиб беришди. ‘Ёшлик қилдик, кечиринғ, дейишди. Ташқарига чиқиб илиқ хайрлашдик. Эркакча қўл ташланди. Кечқурун 22:30 ларда маҳалла нозири қўнғироқ қилиб чақирди. Бўлган воқеа шу. Жавоҳир Эсонқулов пашшадан фил ясамаслиги керак эди. У айтаётганидек, ‘бир киши ушлаб, бир киши урди’, деган гаплар нотўғри. Кўзи шишиб кетди. Ўзим ҳам афсусланиб қолдим. Тўқмоқ (‘бита’) билан урди, деган гаплар миш-миш. Ушбу ҳолат футболимиз учун яхши эмас. Юзига тегган гард. Бутун халқимиз гувоҳ бўлди. Бу кичкина нарса эди, дея оламан. Жамоа сардори сифатида тўғри тушунтирдим. Озми-кўпми шу ердан нон-туз еди. Клубга молиявий томондан эътирозим йўқ деб ёзиб берган.\nЎзим Сурхондарё фарзанди бўлганим учун оғриқли бўлди. ЎФАдан ҳам, ПФЛдан ҳам узр сўрайман. Мақтанадиган нарса эмас. Тарқалиб кетиши хаёлимга ҳам келмаганди. Агар футболдаги шунга ўхшаш нарсалар оммага олиб чиқилиб тарқатилса, футболнинг футболлиги қолмайди. Футболда, майдонда қизишиб кетиш натижасида бўлиб туради. Лекин охири қўл бериб келишиб кетилади. Акромдан кутмагандим. Бу ўзбек футболи, фаолиятимиз учун ёқимли ҳолат ҳисобланмайди. Ҳаётимда илк бор бундай ҳодиса бўляпти.\nАсрор Ғофуров, «Сурхон» жамоаси сардори\nЎзбекистон футболчилар уюшмаси раҳбари Камолиддин Мурзоев ҳам вазиятга муносабат билдирди. Мурзоевнинг сўзларига кўра масала юзасидан ички ишлар ходимлари ва прокуратурага мурожаат қилинган.\n«Сурхон» жамоаси барча айбни Асрор Ғофуровга юклаб қўяётгани ачинарли ҳол», — дейди Мурзоев.\nМаълумот учун, Жавоҳир Эсонқулов фаолиятини «Металлург»да бошлаган. Бундан ташқари, у «Бунёдкор», «Қўқон-1912», «Насаф» каби жамоалар шарафини ҳам ҳимоя қилган. 2021 йилда эса «Сурхон»га ўтган. Жамоа сафида 5 та ўйинда иштирок этган. 2021 йилнинг 21 июль куни футболчи жамоа билан шартномасини бекор қилган. Ҳозирда Эсонқулов эркин агент ҳисобланади.\n23:38, 19.10.2021 60371\n14:10, 23.09.2021 65351\n15:51, 10.10.2021 52950\n«Ньюкасл» қудратли хўжайинга эга бўлди. Пул борасида «ПСЖ»ни ҳам, «Ман Сити»ни ҳам «кўмиб» юборадиган лойиҳа ҳақида нималар маълум?\n12:26 Бугун 42\n12:10 Бугун 1432\n11:54 Бугун 1297\nGoogle янги смартфонлари тақдимотини ўтказди (видео)\n11:39 Бугун 1531\nЎзбекистонда ишлаб чиқарилган ZF-UZ-VAC2001 вакцинасининг 2,7 миллиондан ортиқ дозаси эмлаш учун топширилди\n22:19, 19.10.2021 55984\n19:33, 20.10.2021 53491\n18:32, 19.10.2021 52626


Беморлар — Latifa.uz\nБеморлар ҳақида латифалар\nҲомиладор аёл акушер кўригидан ўтиб бўлгач, суҳбатлашибди:\n— Мана, тўққиз ойдан сўнг она бўласиз!\n— Нимага тўққиз ой? Намунча узоқ? Икки ойдан сўнг иложи йўқми?\n— Буни асло иложи йўқ! Табиат қонуни шунақа. Она фарзандини тўққиз ойда дунёга келтиради, икки ойда эмас...\n— Табиатни тинч қўйинг! Тажрибасиз эканингиз кўриниб турибди. Биз танлов ўтказиб, икки ойда ишни битирадиган пудратчи топамиз. Хайр! Фейсбукда "Потребитель"га сиз ҳақингизда салбий фикрлар ёзиб қолдираман.\n#Аёллар #Шифокорлар #Интернет #Беморлар\nБир одамни ит тишлаб олди. У докторга борди.\n— Сизни қутурган ит тишлабди, - деди доктор.\nШунда ҳалиги одам қоғозга шошиб бир нималарни ёза бошлади.\n— Нима, васиятнома ёзяпсизми? - сўради доктор. Ҳавотирланманг, тузалиб кетасиз.\n— Мен тузалгунимча тишлашим керак бўлган одамларнинг рўйхатини тузяпман.\n#Ҳайвонот #Касалхонада #Шифокорлар #Беморлар\nКасалхонада ётган икки эркак суҳбатлашаётиб:\n— Сиз касалхонага қандай тушиб қолдингиз?\n— Томдан йиқилиб тушдим.\n— Минг лаънат! Сен экансан-да мени бошимга тушган!!!\n— Алло, бу тез ёрдамми?\n— Ҳа, бу тез ёрдам.\n— Хотиним напитка деб ўйлаб баклашкадаги бензинни ичиб юборибди, ҳозир ичи қизиб ҳовлида югуриб юрибди.\n— Хавотир олманг 10 кмдан кейин бензин тугаса ўзи тўхтайди.\n#Эр-хотин #Эркаклар #Шифокорлар #Телефон #Беморлар #Оила\nБир йигит дорихонага кириб:\n— Бу ер банкми? Менга кредит беринг! – дебди.\n— Йўқ, - дебди аптека ходими.\n— Нега унда боядан бери фақат пул санайсиз? – деган экан йигит.\nБадавлат бир одам касал бўлиб қолибди. Яқин қариндоши врачга:\n— Айтингчи доктор, умид қилсам бўладими?\n— Умид қилманг, бу бор-йўғи оддий шамоллаш...\nИккита хирург учрашиб қолиб, бири иккинчисига дебди:\n— Нега сиз беморларни чала даволаб рухсат беряпсиз?\n— Ие, эшитмадингизми? Ишим энди ярим ставка-ку!\nБир бемор стоматологга келса, ичкаридан биттаси хурсанд чиқиб кетаётганмуш.\n— Нега бунча хурсандсиз? - деса, ҳалиги одам тишини ушлаб:\n— Худога шукур, врач йўқ экан, - дермуш.


Трампнинг бойлиги қанча ва у қаердан даромад қилади?\nKun.uz light 18:10 / 27.11.2018 52179\nУ бир вақтлар 10 млрд доллар бойлиги борлигини эълон қилганди. Шунингдек, АҚШ президенти учун мўлжалланган йиллик 400 минг доллардан хайрия фойдасига воз кечиб, рамзий 1 доллар учун ишлайди. У тарихга АҚШнинг энг бой президенти сифатида кирган.\nБу таърифларнинг эгасини яхши биласиз – АҚШнинг амалдаги президенти, миллиардер Дональд Трамп.\nЖуда кўпчилик Трампнинг муваффақият сирига қизиқади. Унинг ўзи муваффақият калити сифатида яхши оилада туғилиш ва вояга етишни кўрсатади. Лекин Дональд Трампнинг оламшумул шуҳрат қозониши, «дунёдаги биринчи рақамли амал» дея таърифланувчи АҚШ президентлигини эгаллашига сабаб ўзини муносиб даражада ва ортиғи билан кўрсата олганида. Дунёда минглаб миллиардерлар, маблағи Трампникидан ўнлаб баробар кўп бойваччалар бор.\nЛекин Трамп битта!\nПрезидентлик ўз йўлига, бойлик ўз йўлига эканлигининг яққол исботини Трамп бу амалда ўтказган илк йилидаёқ яхшигина англаб етди. Чунки бир йил ичида унинг пуллари 400 млн долларга камайди, Forbes рейтингида 10 ўрин пастлаб кетди, «бор йўғи» 3,1 млрд бойлиги қолди. Бунинг асосий сабаби шунда эдики, бир вақтлар барча ҳамкорлар унга бироз калондимоғлар бўлсада, узоқни кўра билувчи бизнесмен сифатида ёндашган бўлишса, энди унинг ёнига «АҚШ президенти» деган атама ҳам қўшилди. Сиёсат эса тусланишга мойил соҳа – бугун президент учун жонини беришга тайёр бўлганлар эртага уни ерга уриб ташлашдан ҳам тоймайдилар. Шундай экан, Трамп номи билан боғлиқ ҳар қандай лойиҳа катта таваккалчиликка айланиб қолади.\nМисол учун, АҚШнинг турли бурчакларида Трампга тегишли гольф клублар фаолият юритади. Трамп ғолибликни қўлга киритган штатларда ҳаммаси кўнгилдагидек – даромадлар барқарор ва қисман ўсган. Аммо Трамп мағлуб бўлган штатларда тескариси – даромадлар 4-5 фоизга пасайган.\nНью-Йорк марказидаги 5-авенюда жойлашган Trump Tower осмонўпар биноси ва Трампга тегишли бошқа иншоотлар баҳоси сўнгги йилларда анча пасайди. Биргина Trump Tower биносининг ўзи 41 млн долларга арзонлашган. Иккинчи бинодаги ижарачилар ҳам шартномани узайтиришга шошилмаяпти. Уларнинг энг машҳури ва катта даромад келтираётгани Nike компаниясининг 6000 кв.м.ли дўкони эди. Аммо Nike интернет савдоси ўсиб бораётгани ортидан анъанавий дўконларни қисқартириш режасига кўра ижара шартномасини узайтирмасликка қарор қилган.\nБундай омиллар таъсир қилиб, президентга тегишли The Trump Organization компанияси баҳоси бир йил ичида 50 млн долларга арзонлашиб кетди. Вазият шу даражага бориб етдики, бу компанияга тегишли қатор бинолар, меҳмонхоналар пештоқидаги бир вақтлар мижозларни жалб қилишга хизмат қилган Трамп номи ҳам суратлари олиб ташлана бошланди.\nШунга қарамай, президентга ҳамон яхшигина даромад келтираётган лойиҳалар талайгина. Трамп берган ҳисоботларга кўра улар: кўчмас мулк ижараси (1,337 млрд доллар), гольф клублар ва меҳмонхоналар ижараси (йилига 615 млн доллар), ўз номидан фойдаланиш, китоблардаги муаллифлик ҳуқуқлари (10 млн), узумзорлар (6 млн), қимматли қоғозлар (61 млн), самолётлар (58 млн), «Коинот гўзали» танлови (49 млн) кабилардир.\nГарчи бир вақтлар берган баёнотида 10 млрд долларга эга эканлиги ҳақиқатдан анча йироқлиги исботланган бўлсада, Дональд Трамп ўша камайиб қолган 3,1 млрд доллар билан ҳам АҚШ тарихидаги энг бой президент бўлиб қолаверади.


Alibaba асосчиси энг бой одам мақомидан маҳрум бўлди\n08:21 / 27.10.2015\nAlibaba Group онлайн компанияси асосчиси миллиардер Жек Ма Forbes журнали талқини бўйича Хитойнинг энг бой одами мавқейидан маҳрум бўлди. Унинг ўрнига кучмас мулк инвестицияси билан шуғулланувчи Ван Цзянлинь кўтарилиб олди.\nЖек Манинг 2015 йилги молиявий ҳолати 21,8 млрд долларни ташкил этди. Бу 2014 йилги кўрсаткичга қараганда 2,3 млрд га кўп. Цзянлинь эса ўтган йили 13,2 млрд доллар маблағга эга эди, унинг бу йилги кўрсаткичи 30 млрд долларни ташкил этмоқда.\nУчликни эса Tencent асосичиси Ма Хуатенг якунлаб беради: унинг молиявий ҳолати 17,6 млрд долларни ташкил этади.


Ўлмас мерос | "Адолат" СДП\nБашарият тарихининг ижтимоий-сиёсий, илмий-маданий соҳаларида салмоқли ўрин тутган сиймолардан бири буюк ватандошимиз Заҳириддин Муҳаммад Бобур ҳисобланади.\nУ улуғ шоир ва адиб, қомусий илм соҳиби, айни пайтда моҳир лашкарбоши ва йирик давлат арбоби сифатида ҳам шуҳрат қозонди. У амалий ва бадиий баркамол асарлари билан жаҳон маданияти тараққиётига катта ҳисса қўшди.\nКейинги йилларда Заҳириддин Муҳаммад Бобур мероси билан мамлакатимизда кенг жамоатчиликни, халқимизни яқиндан таништириш мақсадида ҳамда буюк аждодимизнинг улуғвор хизматларини кенг тарғиб қилиш, унинг хотирасини абадийлаштириш, асарларини нашр этиш борасида кўламли ишлар олиб борилди. 1992 йилдан бери Андижон шаҳридаги Боғишамол даҳасида ташкил этилган Бобур боғи фаолият юритиб келмоқда. Бу ерда шоир ҳайкали қад ростлаган. “Бобур ва жаҳон маданияти”, “Андижон шаҳарсозлик маданияти тарихи” музейлари фаолият юритмоқда. Ушбу масканда ҳар йили Бобур таваллуди муносабати билан илмий-амалий конференциялар, ҳар беш йилда халқаро анжуманлар ўтказилиб келинмоқда. Бундай анжуманлар республикамизнинг кўплаб шаҳарларида, таълим муассасаларида ҳам ташкил этилмоқда. Тошкентдаги “Ижод боғи”да ҳам Бобур ҳайкалининг қад ростлагани кўнгилдаги иш бўлди.\nАйни пайтда Бобур меросини ўрганиш масалалари халқаро миқёсда ҳам амалга оширилмоқда. Бобур халқаро жамоат фонди томонидан Бобур ҳаёти ва ижодини ўрганиш бўйича кўпгина хорижий давлатларга самарали экспедициялар уюштирилди. Жумладан, Бобурнинг Машҳад музейида сақланаётган ва Бобур ихтиро қилган хат билан ёзилган Қуръони карим қўлёзма нусхасининг Ватанимизга келтирилиши маданий ҳаётимизда катта воқеа бўлди. Бобур асарлари тўплами қўлёзмасининг Теҳрон Милий кутубхонасида сақланаётган ва ватанимизга келтирилган нусхаси ҳам Бобур меросини чуқурроқ ўрганишга хизмат қилади. Сўнгги тадқиқотлар натижасида бобурийлар яратган бой мероснинг бир қисми АҚШ Огайо штатидаги Санъат музейининг хазинасида сақланиб келаётгани маълум бўлди.\nХалқимиз узоқ асрлардан буён қадрлаб келаётган мумтоз шоир ва аллома Бобурнинг ижоди айни замонда Марказий Осиё халқлари билан қўшни Афғонистон ва Ҳиндистон халқлари ўртасида қадимий тарихга эга бўлган муносабатларнинг узвий халқаси бўлиб келди ва шундай бўлиб қолмоқда. Унинг ижодий меросини бугунги кунда дунёдаги кўплаб тадқиқотчилар қаторида афғон ва ҳинд, покистонлик ва бангладешлик олимлар ҳам қунт билан ўрганмоқдалар. Буюк ватандошимиз ҳақида мазкур мамлакатларда кўплаб илмий асарлар, қисса ва романлар, бадиий фильмлар яратилгани, музейлар барпо этилгани, диққатга сазовор.\nАйниқса, Бобур қўлёзмаларини излаш борасида амалга оширилган ишлар эътиборга лойиқ. Бобурнинг шу кунгача ўзбек ва форс тилларидаги шеърларидан таркиб топган Париж Миллий кутубхонаси, Истанбул университети кутубхонаси, Тўпқопи сарой реванд кутубхонаси, Ҳиндистондаги Рампур навоби кутубхонасида сақланиб келаётган қўлёзма девонлари нусхалари асосида Бобур шеърларининг мукаммал матни яратилди. Маданий меросимизни излаш, тўплаш ва тадқиқ қилиш борасидаги тинимсиз изланишлар натижасида Бобур девонининг янги қўлёзма нусхалари топилиб, илмий истифодага киритилди.\nУлуғ адибнинг “Бобурнома” асари кўп асрлардан бери шарқ ва ғарб тарихчилари ҳамда фаннинг бошқа соҳалари вакилларининг диққат-эътиборини ўзига тортиб келмоқда. Шу жиҳатдан Бобуршуносликда эришилган ютуқлар ва келгусидаги вазифаларни белгилаб олиш нуқтаи назаридан ҳамда “Бобурнома” асари билан боғлиқ ҳолатда халқаро миқёсда илмий-амалий аҳамиятга эга анжуман ўтказиш ҳам муҳим масалалардан бири ҳисобланади.\nБобур ижодида “Мубаййин” асари ҳам алоҳида ўрин тутади. “Мубаййин” ислом дини асосларини баён этувчи йирик асар. Унда диний масалалар чуқур билимдонлик ва юксак бадиий маҳорат билан ёритилган. Ватанимиз ва хорижда кенг тарқалган бу асар қўлёзмалари ҳали етарлича ўрганилмаган. Бу асарни ҳар жиҳатдан ўрганиш, айниқса, ёш авлодни ислом дини моҳиятини англаш, диний экстремизм хавфидан сақлаб, баркамол инсон қилиб тарбиялашда катта аҳамият касб этиши шубҳасиз.\nДунё қўлёзмалар фондида Бобур ва бобурийларга оид бир неча мингдан зиёд асарлар жамланган. Ҳозирги кунгача тўпланган бу ноёб асарлар қадимий адабий жараёнларни ёритишда муҳим манба бўлиб хизмат қилиб келмоқда. Ана шу меросни бобуршунос олимлар тадқиқ қилиши, илмий муомалага киритиши, қўлёзма ва тошбосма китобларнинг каталогини тузиши ва топилган ҳужжатларни дастлабки ишловдан ўтказиши, илмий тавсифини яратиши, шоирнинг алоҳида асарларини нашрга тайёрлаши ҳам муҳим вазифалар ҳисобланади.\nБобур халқаро жамоат фонди раҳбари


Хосият Бекмирзаева: Муҳаммад Солиҳнинг “Пайғамбарлар тарихи” китобини ўқиб… « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nХосият Бекмирзаева: Муҳаммад Солиҳнинг “Пайғамбарлар тарихи” китобини ўқиб…\n14 November 2013 - 18:09\nМУҲОКАМА УЧУН МАВЗУ |\nДиний асарлар неча асрлардан бери авлодлар тарбиясида бевосита иштирок этиб келган. Диний маънавий асарларнинг дунёга келиши ва бундай асарларнинг ёш авлод истеъмоли долзарб мавзу. Бугун яшаш тарзимизда бир маънавий ўпқон мавжуд эмасми? Ҳозирги пайтда замонавий ёшлар, зиёлийлар, умуман замондошларимизнинг кўпчилиги интернетдан, телевидение радиодан ва яна бир қанча оммавий ахборот воситаларидан маънавий озуқа олаяптилар.\nБунинг ёмон тарафи йўқдек гўё.\nЛекин китобни бир четга олиб қўйиб ҳам зиёли инсон бўлиш мумкинмикан? Билмадим, китобдан узоқлашиб инсон инсон холида қола оладими?\nАйниқса шарқ халқлари, мусулмон мўмин инсон, кам гапириб кўп ўқиши, уқиши кераклиги минглаб йиллар давомида онги шуурига сингдирилган халқдир. Генетикада авлоддан авлодга ҳамма нарса қисман ёки қайсидир қисм бутунлай ўтиб келиши исботланган, биз Имом Бухорий каби олимлар авлодларимиз. Биз китоб ўқимай ёки номига 3, 4та китоб варақлаб умримизни ўтказиб туриб яна маънавий саёзлашимиз сабаларини ахтарамиз. Ахир муқаддас китобимиз: исломнинг асоси, бир харфи ҳам ўзгармай келаётган Қуръон ҳам китоб холатидаку! Китоб холида етиб келаяптику!\nКитоб ўқишга яна бир шунчаки даъват эмас бу. Муҳаммад Солиҳнинг “Пайғамбарлар тарихи” китобини ўқиб чиқиб, ўқувчи сифатида бир қанча саволлар таъсирида қолдим. Китоб ёзилган вақтдан 3 йил муддат ўтибди, китобнинг етарлича оммалашмагани мени ҳайрон қолдирди. Бу китоб нима учун оммалашиб кетмаган? 8 қатор шеърни қўлма қўл ўқиймиз, 10 бет ёзиб таҳлил қиламиз, шархлаймиз. Қуръон ва Хадисдан сўнг биз мусулмонлар пайғамбарлар тарихини ёки ислом тарихини ўрганишимиз шарт эмасми? Муфассал манба Қуръон албатта. Лекин туркий тилда манбанинг камлигини хисобга олган холда айтиш мумкинки узуқ юлуқ ўрганган, ўқиган асарларимиз, эшитганларимиз қаёқдаю, муфассал асар қаёқда.\n“Пайғамбарлар тарихи” китоби тайёрлаган муаллифининг тилидан келтираман: “Қиссасул анбиё”ни ҳисобга олмаганда, бугунгача ўзбек тилида(нафақат ўзбек тилида, қозоқ, қирғиз, туркман тилларида ҳам) пайғамбарлар ҳақда ҳеч бир жиддий тадқиқот эълон қилингани йўқ.” Носируддин Рабғузийнинг “Қисаси Рабғузий” асари, асар “Қиссасул анбиё” деб ҳам юритилади, 13 14 аср туркий насрнинг бетакрор намунасидир. “Қисаси Рабғузий” пайғамбарлар ва азиз авлиёлар ҳақидаги қиссалардан иборат бўлиб, улар етмиш икки бобга жойлаштирилган. Қиссалар ҳикоя, ривоят, нақллар билан тўлдирилган, жуда катта ахлоқий тарбиявий ахамият ҳам касб этган. “Қисаси Рабғузий” Қуръони каримга асосланган бўлса ҳам халқ оғзаки ижодига яқинлиги учун саҳиҳ сифатида қаралмаган. “Қиссаси Рабғузий”нинг тили ҳозирги ўзбек тилимизда тушунилиши анча қийиндир.\nАсосий манба деганимиз шайх Аловуддин Мансур таржимаси Қуръони карим ҳам анчагина мураккаб, мақсад йўлида ортиқча чўзиб изоҳлар берилиб тушунтирилган жойлари бор, балки ўқувчининг фойдасига шундай таржима қилингандир.\nАлихон Тўра Соғунийнинг Муҳаммад (С.А.В.) тарихига оид “Тарихи Муҳаммадия” асари ҳам пайғамбаримиз ҳаётини ўрганишда яхши манба.\nДиний маънавий ўпқоннинг ўринини тўлдириш мумкин бўлган асарлар ҳақида гапирар эканмиз алохида эътироф этиб ўтиш керакки: Муҳаммад Солиҳ тўплаб тайёрлаб таржима қилган “Пайғамбарлар тарихи” китоби 4 жилддан иборат бўлиб, жудда содда ҳозирги халқона ўзбек туркчасида ёзилган. Ортиқча сўз ва иборалардан холи. Бир нафас билан бош кўтармай жилддан жилдга ўтиб ўқиладиган асар. Бизнинг тасаввуримиздаги диний китобларнинг мураккаблигини тумандай тарқатиб юборади. Китобдан ислом тарихини ўрганишда диний таълим беришга ихтисослашган таълим муассасаларида ёшларга дарслик сифатида ҳам фойдаланиш мумкин. “Китоб шу учта тамойилга асосланди:\n1. Китобда ҳақларида билги берилган пайғамбарлар –\nҚуръони Каримда исми зикр этилган\n2. Китобдаги билгилар Қуръони Карим оятлари,\nПайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳадислари,\nАсҳоб ва Тобииннинг гувоҳликлари ва Ислом динининг\nоламшумул сиймоларининг асарлари билан собитдир.\n3. Бу китобда фақат тарихий фактлар гапиради, биздан ҳеч бир илова йўқ.”\nКитоб диний олимларнинг асарларидаги хужжатлар асосида тузилиб, Туркияда нашр этилган адабиётларининг мухтасар шаклдаги таржимаси дейиш мумкин. Асарда Олим Мустафо Осим Кўксолнинг “Ҳазрати Муҳаммад алайҳиссалом ва Исломият” ва “Пайғамбарлар тарихи” мажмуаларидан фойдаланилган. Китоб Одам алайҳиссалом қиссаси билан бошланади, биринчи ва иккинчи жилдлар Қуръонда зикр этилган пайғамбарлар қиссалари билан тўлдирилган. Учинчи ва тўртинчи жилдлар эса пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломнинг туғилишидан бошлаб ҳаёти ва фаолиятидан ҳикоя қилади. Пайғамбаримиз алайҳиссалом ахлоқи, сифатлари, одатлари китоб якунида баён этилган. Китобнинг ҳар бир қисмида ўша воқеанинг Қуръондаги баёни бериб кетилган. Қисмларнинг охирида манбалар кўрсатилган, рўйхат анчагина каттаки диний маърифий манбалар библиографиясини тузиш мумкин, бу албатта ўқувчининг фойдасигадир. Қуръони каримдан фойдаланилган суралар рўйҳати хам берилган.\nБалки диний уламолар асарни манба сифатида қарамагандирлар, китобни аввал ўқиб ўрганиш мақсадга мувофиқ бўларди. “Пайғамбарлар тарихи” китоби адабиёт ихлосмандлари, зиёлилар, диний уламолар, адабиётшунослар ва умуман миллатимизга мансуб замондошимиз учун ислом тарихини, пайғамбаримиз ҳаётини ўрганиш йўлида ўқиб чиқиши лозим бўлган асардир.


BBC: Ҳиндистон Эверест чўққисининг баландлигини ўлчайди\n16:01 / 25.01.2017\nҲиндистон ҳукумати Эверест (Жомолунгма) тоғининг энг баланд чўққисини ўлчашга қарор қилди. Тахминларга кўра, 2015 йили Непалда содир бўлган даҳшатли зилзила сабаб чўққи пасайган бўлиши мумкин, деб хабар қилмоқда Британиянинг BBC телекомпанияси.\nРеспублика ҳукумат комиссияси раҳбари Сварна Суббараонинг сўзларига кўра, шу мақсадда экспедиция ташкил этилади ва у икки ойдан сўнг, чўққи сари йўл олади. Суббараонинг айтишича, чўққи баландлигини ўлчашга бир ойга яқин, якуний ҳисоб-китоблар учун яна 2 ҳафтача вақт кетади.\nБундан аввал, сунъий йўлдошлар воситасида олинган маълумотлар, Эверест баландлиги Непал зилзиласидан сўнг, бир неча сантиметрга пасайганини кўрсатган. 2015 йил апрель ойида Непалда 7,8 баллик ер силкиниши рўй берган эди. Ўшанда ҳалок бўлганлар ва жабрланганлар сони 8 минг кишидан ортиқни ташкил этганди.\nҲозирда, Хитой ва Непал чегарасида жойлашган Жомолунгма баландлиги денгиз сатҳидан 8848 метр баландликни ташкил этади.


Ўзбекистон кубогининг финаличилари номи маълум — Sof.uz\nЖАҲОН 97,441,022 70,008,864 2,086,509\nЎзбекистон кубогининг финаличилари номи маълум\n17.12 09:46 244 Спорт\nЎзбекистон кубогининг иккинчи ярим финал учрашувида Олмалиқнинг АГМК жамоаси ўз майдонида бу сафар Қаршининг «Насаф» клубини қабул қилди.\nУчрашув дастлабки бўлимида мезбонлар ўз устунликларини намойиш этишди. Бир нечта ташкиллаштирилган хавфли вазиятлардан сўнг аждарларнинг собиқ футболчиси Баҳром Абдураҳимов гол уриб ҳисобни мезбонлар томонига ўзгартиради.\nАГМК / Насаф 1:0\nЎтказиб юборилган голдан сўнг қаршиликлар ўйин суратини бироз ўзлари томонга ўзгартиришга муваффақ бўлди. Аммо биринчи бўлимда жамоалар томонидан бошқа ҳисоб очилмади. Шу тариқа АГМК танаффусга минимал ҳисобда чиқиб кетди.\nИккинчи бўлимда Рўзиқул Бердиевдан етарлича кўрсатмаларни олиб чиққан қаршиликлар тўпни назорат қилиш борасида етакчилик қилишди.Иккинчи бўлим тўлиқ «Насаф» жамоасининг устунлигида давом этди, аммо мезбонлар дарвозасини ишғол этиш аждарларга насиб этмади. Шу тариқа Қаршининг «Насаф» жамоаси Ўзбекистон кубоги баҳсларида ўз юришини ярим финалда тўхтатмоқда. АГМК клуби эса кетма-кетма учинчи марта Ўзбекистон кубоги финалига чиқмоқда.\nГол: Баҳром Абдураҳимов\nЭслатиб ўтамиз биринчи ярим финал учрашувида «Пахтакор» жамоаси «Қўқон-1912» клубини меҳмонда 1:3 ҳисобида таслим этди.\nЎзбекистон кубогининг финал баҳси эса 20-декабр санасида Наманган шаҳрида ўтказилади.\n20.01 19:28 7014\n19.01 17:39 3971\n19.01 14:27 2546\n18.01 21:13 1929\n19.01 11:07 1920\n19:41 5 Жамият\nБугун, 18:29 168 Колумнистлар\nБугун, 18:13 183 Жамият\nБугун, 17:52 108 Жаҳон\nБугун, 17:47 385 Жамият


Анорқул ХОТАМОВ: ” Дрездан қирғоқларидаги даҳшатли жанглар сира ёдимдан чиқмайди” - Ishonch.uz\nБош саҳифа Ўзбекистон Анорқул ХОТАМОВ: ” Дрездан қирғоқларидаги даҳшатли жанглар сира ёдимдан чиқмайди”\nАнорқул ХОТАМОВ: ” Дрездан қирғоқларидаги даҳшатли жанглар сира ёдимдан чиқмайди”\n…Атрофни қоп-қора тутун қоплади. Бир зумда ҳамма ёққа қип-қизил қон сачраб, ерга сингиб кетмоқда. Туйқус осмонда қирувчи самолёт пайдо бўлди. Кўп аскарнинг насибаси шу ерда узилди. Ўқ ёмғиридан аранг қочиб қутилганлар ҳам оғир ярадор эди. Милтиғига тираниб, жонини чангаллаб ўтирган Анорқул рўпарасида пайдо бўлган шарпани ҳатто илғамади ҳам. Ҳаммаси тамом, “Ой бориб, омон қайтгин”, дея кузатиб қолган муштипар онасини бошқа кўрмайди…\nАфсус, Иккинчи жаҳон урушининг бу ёвуз манзараси ҳали-ҳамон қалбларни титратмоқда. Орамизда бу урушдан жабр кўрмаган ёки унинг зиёни етмаган хонадон кам. Қанчадан-қанча йигитларимиз гўшанга кўрмай, урушнинг қурбонига айланган…\nПискентлик Анорқул Хотамов бугунги тинчлик ва осойишта кунлар қадрини бошқача ҳис этади. Чунки у ўша даҳшатларни ўз кўзи билан кўрган – Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси. Отахон уруш хотираларини қуйидагича эслайди.\n– Фронтга жўнатишганида 20 ёшда эдим, – дейди А.Хотамов. – 1942 йилнинг боши эди. Роппа-роса йигирма уч деганда Ворошиловград шаҳрига етиб келдик. Кейин Украинанинг Донецк шаҳрига, ундан Беларусияга ўтказишди. Беш ой ҳарбий тайёргарликдан сўнг, 2-Беларусия фронтининг 33-танк бригадаси шакллантирилиб, шу тузилма таркибида жангга кирдик.\nУрушдаги талафотлар ва йўқотишлар ҳали-ҳануз кино тасмасидек кўз олдимдан ўтади. Айниқса, Дрезден, Рейн дарёси қирғоқларидаги даҳшатли жанг сира ёдимдан чиқмайди. Рейн дарёсининг қуйи оқимида ҳарбий авиациямиз бу шаҳарни икки юз олтмиш икки маротаба ҳаводан бомбардимон қилгани кечагидек ёдимда. 1945 йил 16 апрелда Берлинни ишғол қилиш учун ҳужум бошладик. Жанглар йигирма уч кун давом этди. 2 май куни ярим тунда Берлин горнизони аскарлари қаршилик кўрсатишни тўхтатишди. Улар овоз кучайтиргич орқали: “Ўт очишни тўхтатинг! Потсдам кўпригига вакилларимизни юборамиз”, дея оқ байроқ кўтаришди. Шу тариқа шаҳарни эгалладик…\nМаълумот ўрнида қайд этиш жоиз, Пискент туманидан 4 минг 530 нафар навқирон ўғлон жангга отланган. Шундан 2 минг 816 нафари онаюртимизга қайтиб келган, холос. Аёвсиз жанггоҳларда 1 минг 714 нафари қаҳрамонларча ҳалок бўлган.\nАнорқул ота мусибатларни мардонавор енгиб ўтди. Ҳаётда ўз олдига қўйган эзгу мақсадлардан бир зум бўлса-да оғишмади. Курашди. Охир-оқибат, меҳнати юзага чиқди. Элда, маҳалла-кўйда ҳурмат қозонди.\n– Бугун дориламон кунларда яшаяпмиз, – дея сўзида давом этади отахон. – Давлатимизнинг биз фахрийларга қаратаётган эътиборидан жуда мамнунман. Юртбошимизнинг ташаббуси билан ҳар бир уруш қатнашчисига 12 миллион сўмдан бериляпти. Йўқловлар, совға-саломлардан, ғамхўрликлардан бошимиз осмонда.\nБу кунлар ўз-ўзидан бўлган эмас, бунинг қадрига етиш керак. Уруш пайтларида бундай кунларни орзу қилиш у ёқда турсин, ҳатто, тасаввур ҳам қила олмасдик. Аслида ҳеч нарса ўз-ўзидан бунёд бўлмайди. Ҳамма нарсага инсон фақат ва фақат меҳнат билан эришади. Мен айтаётган гаплар баландпарвоз эмас. Бу кунларга етиш йўлида не-не йигитлар жон олиб, жон беришди. Бунинг қадрига етишимиз керак.\nОтахон оғир тин олди. Бирдан гапдан тўхтаб, ўйга толди…\n…Анорқул шу хаёлда таслим бўлди. Бир пайт рўпарасида тўхтаган шарпа исмини айтиб уни чақирди. Овоз келган тарафга базўр ўгрилди. Қаради-ю қотиб қолди. Дастлаб кўзларига ишонмади. Яхшилаб қаради. Ҳа, адашмабди… Бу аскар маҳалладоши эди…\nАввалги саҳифаҚайта тикланган тарихий адолат\nКейинги мақолаШаҳидлар хотирасига атаб боғ яратилди


ЮРАКЛАРГА ЖО БЎЛГАН МЕҲР — Марғилон ҳақиқати\nЎзбекистон Республикаси Биринчи Президенти Ислом Каримов таваллудининг 80 йиллигига\nДунёда шундай кишилар бўладики, улар томонидан амалга оширилган ишлар, эл-юрт тараққиёти йўлидаги улкан тарихий хизматлари йиллар ўтгани сайин сайқалланиб қадри ортиб бораверади. Ана шундай улуғ шахслардан бири шубҳасиз, Мамлакатимизнинг Биринчи Президенти, мустақил Ўзбекистон давлатининг тамал тошини қўйган буюк давлат арбоби Ислом Абдуғаниевич Каримовдир.\nУ кишининг дилбар Фарғонага, водийнинг такрорланмас тарихи, ўзига хос маданияти, сахий, саховатпеша кишиларига ўзгача меҳр-муҳаббати мужассам эди. Ҳар сафар бу гўшага ташриф буюрганларида “Мен бу заминга мутлақо бефарқ эмасман, тақдирим ҳам, ҳаётим ҳам чамбарчас боғлиқ” дея такрорлашдан сира чарчашмасди. Балки бундай фахр, ифтихор туйғуси у киши турмуш ўртоқлари, завжаи муборакларини айнан Фарғона дилбарлари орасидан танлаганликлари боисидандир.\nБундай дил иқрорларига у кишининг вилоятга ҳар галги сафар чоғларида Республика “Халқ сўзи” газетасининг вилоятдаги ўз мухбири, сўнгра вилоятнинг бош нашри “Фарғона ҳақиқати” газетасининг бош муҳаррири сифатида ҳамроҳлик қилганимда гувоҳ бўлганман.\nБундан ташқари 2012 йил 14 декабрда халқ депутатлари вилоят Кенгашининг навбатдан ташқари сессиясига у киши билан ёнма-ён ўтириб раислик қилганимда ҳамда 2016 йил Президент сайлови арафасида 11-Фарғона округ сайлов комиссиясининг раиси сифатида Президентликка номзод И.А.Каримов билан сайловчиларнинг учрашувини бошқарганимда муносабатлари нақадар самимийлигига, чин дилдан хапқириб халқ олдига чиққанлигига ишонч хосил қилганман.\nДарҳақиқат, Ислом Абдуғаниевич Республиканинг биринчи раҳбари сифатида вилоятларга илк сафарини ўта таҳликали, ўт ичида қолган Фарғонадан бошлаганлигини кўпчилик яхши эслайди. Асли узоқ йиллар\nтўпланиб қолган можаролар сабаб, лекин месхети турклари билан қулупнай жанжалига боғланиб кетган Фарғона воқеалари авжига чиққан кунлари, Ўзкомпартия Марказий Комитетитининг биринчи котиби этиб сайланганлигининг эртасига эҳтирослар жунбушга келган, олов ичида инграётган Фарғонага келади.\nАэропортдан тўппа-тўғри месхети турклари зич истиқомат қиладиган Чекшўра қишлоғига йўл олади. Бири кабинетига, иккинчиси обкомнинг ертўласига яшириниб олган вилоят раҳбарлари у кишига ҳамрохлик қилишга ҳам улгурмайди. Можародан азият чекканлар билан ҳам, тўполонни бошқариб турганлар билан ҳам босиқлик, вазминлик, шарқона дипломатия усулини қўллаб суҳбатлашади. Марғилон, Риштон, Қўқон шаҳарларида бўлиб аҳолини, тарафкашларни тинчитиш йўлларини топади. Биринчи раҳбар билан юзма-юз суҳбатлашган аҳолида муаммоларни ҳал бўлишига ишонч пайдо бўлади. Секин-аста олов сув сепилгандай сўна бошлади.\nПрезидент ҳар гал Фарғонага ташриф буюрганида албатта мамлакат миқёсидаги чигал муаммоларни, деҳқонларни, оддий одамларни ўйлантираётган ҳал қилиниши долзарб бўлган масалаларни ўрнида ҳал қилиб беришар эди. 1991 йилнинг кеч кузи. Мамлакат эндигина атак-чечак бўлаётган кезлар. Ислом Абуғаниевич Фарғона аэропортиданоқ у кишини кутиб олгани чиққан барча раҳбарларга, кузатувчиларга жавоб бериб юборади. Ҳокимият томонидан белгиланган ташриф йўналишига амал қилмай, яқиндаги хўжаликка бориш истагини билдиришди. Меҳмонлар кутилмаган маршрут бўйича Фарғона туманидаги Бобур номли жамоа хўжалигига йўл олишди. Хўжалик раиси Аловиддин Сатторов Саткак қишлоғи яқинидаги далаларда кузги-қишки ишларни бажарилишини назорат қилиб юрган экан. Президент раис билан қоқ шудгорнинг ўртасида суҳбат қурди. Мавзу пахтанинг харид нархи ҳақида борганида Аловиддин ака дадиллик билан “агар пахтанинг харид нархи оширилмаса, аксарий хўжаликлар банкрот бўлишини” далиллар билан исботлаб берди. Юртбоши ёнидаги ихчамгина дафтарчага раиснинг таклифларини эринмай ёзиб олди. Сўнг «катта раҳмат» айтиб хайрлашди.\nОрадан бир ҳафта ўтар-ўтмай Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг пахтанинг давлат харид нархларини икки баробар ошириш, банкрот хўжаликларни қўллаб-қувватлаш тўғрисидаги қарори эълон қилинди. Бу тарихий қарор туфайли мамлакатдаги минглаб жамоа хўжаликлари иқтисодиёти жар ёқасидан тортиб олинди. Килкиллаб қолган хўжалик иқтисодий ҳаётига қайтадан жон бағишланди.\nМаълумки, Биринчи Президентимизнинг мустақилликнинг дастлабки йилларидаги фаолияти осуда, бир текис кечмаган. Ўша пайтлардаги Олий Кенгашнинг ноябрь ойида бўлиб ўтган сессияси кўпчиликнинг ёдида бўлса керак. Ҳокимият илинжида бўлган бир гуруҳ маълун кимсалар, “бирликчилар” сессия минбаридан туриб у кишига нисбатан бўхтон ва туҳмат тошларини отишди.\nУларнинг қилмишларини бутун Ўзбекистон аҳолиси қаҳр, ғазаб билан кутиб олди. Фарғонада таниқли публицист, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист Абдужаббор Хусанов раҳбарлигида “Президент шаънини ҳимоя қилиш гуруҳи” тузилди. Гуруҳнинг ташкилот ва корхоналардаги учрашувлари, тадбирлари ҳақида “Халқ сўзи” газетасида мақола ҳам берилди.\nКуз кунларидаги ўша ташриф сўнггида вилоят ҳокимлигида йиғилиш бўлиб ўтди. Машваратда мен гуруҳ фаолияти ҳақида гапириб бердим. Ислом Абдуғаниевич мийиғларида ним табассум билан “хабарим бор” дея фикр билдиришди. Йиғилиш тугагач мени ҳокимнинг хонасида қабул қилишди. Гуруҳ фаолияти ҳақида атрофлича суриштиришди. Мен гуруҳ аъзолари иш режалари ҳақидаги маълумотларни олган эдим. У киши 27 кишидан иборат гуруҳнинг ҳар бир аъзосини бирма бир ким эканлигини, қаерда ишлашини эринмай суриштиришди. Пировардида ҳар бир аъзога ўзларининг миннатдорчиликларини етказиб қўйишни илтимос қилишди. Шу билан бирга “бирор киши қолиб кетса суриштираман” дея ўзбекона лутф ҳам қилдилар.\nЎтган асрнинг охирларида рўй берган табиий офат, сув тошқини – Шоҳимардон воқеаси нафақат водий, Ўзбекистон балки бутун Марказий Осиёни жунбушга келтирди. Тахликали воқеанинг эртасига тонг саҳарда Ислом Абдуғаниевич Фарғонага ташриф буюрди. Вилоятда фаолият кўрсатаётган бир гуруҳ журналистлар ҳамроҳлигида водийнинг Швецарияси деб тан олинган, лекин айни кунларда табиий офат исканжасида қолган Шоҳимардонга йўл олдик. Водил қишлоғидан ўтишимиз биланоқ кутилмаган офат қолдирган аёвсиз асоратлар кўзга ташлана бошлади. Азалдан тинч оқадиган Шоҳимардон сой қафасдан чиққан йўлбарсни эслатарди. Умбалоқ ошаётган қора бўтанали тўлқинлар дарё ўзанидан чиқиб кетадигандай ҳайқирарди. Маълумки, Шоҳимардонга қўшни Қирғизистоннинг ҳудудидан 22 километр йўл босиб борилади. Қизилжар қишлоғига борганимизда Шоҳимардонсойни ёқалаб кетган 3 километрлик йўлни тошқин бутунлай ювиб кетган экан. Машиналар эски тоғ йўли бағридан секин-аста юқорилаб борди. Баъзи жойларда пиёда юришга тўғри келди. Юртбоши ҳамма қатори тоғ сўқмоқларини оралаб Шоҳимардонга етиб борди.\nҚишлоқ марказини умуман таниб бўлмас эди. Кучли сел тош-\nқини тоғлардаги қулоч-қулоч, одам бўйи келадиган тошларни юмалатиб келган, асрий дарахтлар қулаб ҳаммаёқни вайрон қилиб юборган эди. Ислом Абдуғаниевич бирма-бир селдан азият чеккан хонадонларда бўлиб кўнгил сўради, уларни давлат ҳеч қачон ёлғиз қўймаслигини, ҳар томонлама ёрдам беришини қайта-қайта тушунтирди. Шундан сўнг марказдаги омон қолган ягона бино қишлоқ врачлик пункти ҳовлисида қишлоқ фаоллари, тошқинни бартараф этишга ёрдамга келган кўнгиллилар, ҳарбий қисмлар вакиллари билан йиғилиш ўтказилди. Бу ерда ҳам асосий масала аҳолини ҳимоя қилиш, етказилган зарарни қоплаш, тез кунларда табиий офат оқибатларини бартараф этиш тадбирлари ҳақида сўз борди. Йиғилиш пировардида Юртбоши “дарёнинг эски ўзани қаердан оққан деб сўраб қолишди”. Дабдурустдан берилган савол кўпчиликни ўйлантириб қўйди. Ҳақиқатдан ҳам бу масала ҳақида бирор бир киши ўйлаб кўрмаган экан. Шунда қишлоқнинг кўпни кўрган оқсоқолларидан бирини айтиб келишди. У киши дарё авваллари қишлоқ чеккасидаги тоғ ёнбағридан ўтганлигини, кейинчалик Оқсув ва Кўксув дарёларини марказнинг юқори қисмида бирлаштирилиб қишлоқнинг ўртасидан дарё олиб ўтилганлигини айтиб берди. Шунинг натижасида дарё суви ўз ўзанидан оқмай марказдаги ҳамда қуйида жойлашган хонадонларни сел ювиб кетганлиги кўпчиликка аён бўлди.\nШундан сўнг Ислом Абдуғаниевич шашт билан ўрниларидан туриб “Қани отахон бизни ўша эски ўзанга бошланг” деб тоғ бағрига қараб селдан кўпчиб ётган лойларга ҳам эътибор бермай тўпиғидан сув кечиб ота кўрсатган жойга қараб йўл олишди. Ҳақиқатдан ҳам тоғ ён бағрида Шоҳимардон сойнинг эски ўзани яққол кўзга ташланиб турарди. «Мен ирригатор эмасман, лекин ота-боболаримиз дарё эски ўзанидан янада албатта оқади деб айтишади. Дарёни энди мана шу эски ўзанига бурасизлар. Шунда сув хонадонларга ёйилмай бемалол ўз ўзанидан оқади” деб топшириқ беришди.\nАна шундай қилиб Шоҳимардонсой Юртбошининг оқил таклифи билан яна эски ўзанига бурилди. Икки дарё қўшилган жойда эса қишлоқнинг истироҳат боғи, суъний кўл, болалар майдончалари пайдо бўлди. Бу эса қишлоқнинг қиёфасини бутунлай ўзгартириб юборди.\nИслом Абдуғаниевич ўзининг бутун фаолияти давомида юртимизда ўтган улуғ алломалар, дин пешволари, мутафаккирлар, шоирлар, адибларнинг номларини тиклаш, уларнинг қолдирган меросларини авлодларга етказиш борасида ҳам асрларга татигулик ишларни амалга оширдилар. Биргина Аҳмад Фарғоний, Бурҳониддин Марғилонийларни ўз халқи бағрига қайтишини олсак, шу ишлари учун ҳам Президентимиз тарихдан абадий жой олади.\nМаълумки, ўтган асрнинг охири ва XXI асрнинг бошларида юртимиз тарихидаги бу улуғ алломаларнинг юбилейлари ўтказилди. Президент юбилейлар олдидан тадбирларга қандай тайёргарлик кўрилаётганлигини ўз кўзлари билан кўриб, қимматли маслаҳатларини беришар эди. Аҳмад Фарғоний юбилейидан олдин у киши Қува туманида амалга оширилаётган тайёргарлик ишлари билан яқиндан танишишди. Алломага Қува тепалигида қўйилаётган ёдгорликни кўриб, бироз ўйланиб қолишди. Фарғона шаҳрида Аҳмад Фарғонийга юлдузлар жадвалини ушлаб турган ҳолдаги ҳайкал қўйиш режалаштирилган эди. Қувада эса рамзий қабр барпо қилиш кўзда тутилган. Шунда у киши бу ерга асосан ёшлар, меҳмонлар, айниқса янги ҳаётга қадам қўяётган келин-куёвлар ташриф буюради. Нима улар тепаликка чиқиб, рамзий қабрга сажда қилишадими, деб мутасаддиларга савол беришди. Ҳақиқатдан ҳам бу ҳақда ҳеч ким ўйлаб кўрмаган экан. У киши бу ерга ҳам улуғ бобомизнинг мўйсафид даврини эслатувчи, ҳасса таяниб узоқ-узоқларга юртининг бахтли келажагига қараб турган сиймо ҳайкалини\nқўйишни тавсия қилишди. Кимдир қабрнинг атрофига саккизта колонна қўйилади, ҳайкални уни ичига қўйиш қандай бўлар экан деб қолди. Шунда Юртбоши макетдаги колонналарни олди қисмида турган иккитасини олиб ташлади. Миноранинг олди очилди. “Мана олтита колонна қолса ҳайкални ён томонидан безаб туради”. Боз устига ёдгорликнинг салобати ҳам ортади дея кулимсираб таклиф беришди.\nҲозирги кунда Қува туманидаги Аҳмад Фарғоний мажмуасида Биринчи Президентимиз томонидан тавсия қилинган ҳайкал салобат солиб турибди. Унинг пойидан ёшлар, меҳмонлар, айниқса янги ҳаётга қадам қўяётган келин-куёвларнинг оёғи узилмайди.\nМаълумки, Бурҳониддин Марғилоний таваллудининг 910 йиллигини ҳамда Марғилоннинг 2000 йиллигини ўтказиш ташаббуси ҳам Ислом Абдуғаниевичдан чиққан эди. Айтишларича дастлаб мажмуани шаҳарнинг марказий масканларидан бири – Гўриаввал маҳалласида барпо этиш режалаштирилган экан. Кейинчалик бу лойиҳага ҳам Биринчи Президентимиз ғоят қимматли таклифлар беришган. У киши мажмуани шаҳарнинг марказида эмас, балки кириш қисмида барпо этиш муҳимлигини чунки одамлар шаҳарга қадам қўйиш билан Бурҳониддин Марғилонийнинг кимлигини, у кишининг халқимиз фани, маданияти, олдидаги хизматларини яққол хис қилиб туришлари кераклигини айтишади. Ана шундай жойлардан бири сифатида вокзал олди майдони ва шаҳарнинг жанубий дарвозаси ҳисобланган йўлни тавсия қилишади. Чунки вокзалдан шаҳарга тушиб келган ҳамда Фарғона ва Қўқон шаҳарларидан ташриф буюраётган кишилар даставвал Бурҳониддин Марғилоний мажмуасини, унинг “Ал-Ҳидоя” китобини зиёрат этиб, сўнгра шаҳарга қадам қўйишларини кўзда тутган экан.\nМана ҳунармандлар ва тадбиркорлар шаҳрига қадам қўяётган юзлаб меҳмонлар, сайёҳлар албатта Бурҳониддин Марғилоний мажмуасини, унинг ҳадис илмининг гултожи бўлган “Ал-Ҳидоя” китобини зиёрат қилиб сўнг-ра шаҳарга кириб келишади.\nЎйлаб кўринг, мустақиллик йилларида юртимиздаги пойтахт, марказ мақомига эга бўлмаган қайси шаҳарда иккита йирик тадбирлар бўлиб ўтди. Бу ҳам албатта Юртбошини Марғилон шаҳрига, марғилонликларга буюк муҳаббатининг ифодаси эди.\nШу ўринда Биринчи Президентимиз томонидан асос солинган Фарғона шаҳрини бош режа асосида қайта қуриш тўғрисидаги тарихий қарорни эсламай ўтиш адолатсизлик бўлар эди деб ўйлаймиз. Чунки, 2011 йилнинг 15 ноябрь куни қабул қилинган бу тарихий ҳужжат водий маркази қиёфасини тубдан ўзгартириб юборди. Бундан атиги ўн йил аввал Фарғонага ташриф буюрган киши уни бутунлай таний олмаслиги мумкин. Чунки шаҳар ўзининг бир юз ўттиз йиллик тарихида иккинчи ҳаётини бошлади десак муболаға бўлмайди. Энг муҳими бундан беш-олти йил аввал учта, тўртта заводларнинг қора тутини бурқсиб ётган 26 гектар майдонда дунёдаги ривожланган мамлакатлар аҳолиси ҳам ҳавас қиладиган боғ пайдо бўлди. Бу ерда жаҳондаги ўнлаб мамлакатлардан келтирилган эллик хил турдаги минглаб манзарали ноёб дарахтлар барқ уриб ривожланяпти. Энг қувончлиси анашу Боғи эрам марказида Биринчи Президент томонидан тамал тоши қўйилган Ислом Каримов номидаги маданият ва санъат мажмуаси қад ростлаб турибди.\nБиз сизларга юртимиз Биринчи Президентининг Фарғона билан боғлиқ воқеалардан бир шингилини ҳикоя қилдик холос. Бетакрор водий, унинг асрий шаҳарлари билан Ислом Абдуғаниевич номини узвий боғлаб турувчи яна ўнлаб, юзлаб лойиҳаларни, тадбирларни, воқеаларни санаб ўтиш мумкин. Бу тарихий ишларнинг барчаси улуғ йўлбошчини халқимиз қалбидан жой олишига, юракларга бетакрор меҳрни, ифтихорни жо бўлишига асос бўлган бўлса ажаб эмас.


«Физика ва биз» номли кеча ўтказилди - Qoraqalpog’iston Respublikasi xalq ta’limi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish hududiy markazi\nНукус шаҳар ХТБ га қарашли 22-сонли ихтисослаштирилган умумтаълим мактабида 2021-йил 20-январь куни Табиий фанлар ойлигига бағишлаб «Физика ва биз» номли кеча ўтказилди.\nКечада Қорақалпоғистон Республикаси XБXKT вa ЎҚА ҳудудий марказининг аниқ ва табиий фанлар методикаси кафедраси катта ўқитувчиси Б. Арзимбетова сўзга чиқиб, ўқитувчи ва ўқувчиларни фан ойлигининг очилиши билан табриклади ва иш фаолияти, ўқишларида омад тилади.\nШу мактабнинг физика фани ўқитувчиси Давлетниязов Азамат сўзга чиқиб, кеча режаси билан таништирди.\n«Физика ва биз» номли кечарежаси:\n2.Қоракалпоқча миллий оёқ рақси (8Б-синф)\n4.Қозоқча ўлан (8Е-синф)\n6.Дутор куйи (8А-синф)\n7.Пантамимо ( физик катталиклар)\n8.Қозоқча миллий оёқ рақси (8Г-синф)\n9.Якуний қўшиқ. “Муаллим”\nЎқувчилар турт гуруҳга бўлинган.\nШу гуруҳлар юқорида кўрсатилган шартлар бўйича ўзларининг физика фанидан ўрганган билимлари бўйича куч синашдилар.\nБиринчи шарт бўйича иштирокчилар гуруҳ номи сифатида танлаган физик олимлар ҳақида маълумот беришди. Ҳар бир гуруҳга физик катталиклар ёзилган конвет берилади. Катталиклардан формулалар яратиш.\n3-шарт: Физик жумбоқ: Гуруҳларга савол ёзилган қоғозлар берилади. Гуруҳ аъзолари жавобларини айтиши керак.\n4-шарт: Пантамимо: Бу шартда гуруҳдан бир иштирокчи чиқиб физик катталикларни имо-ишоралар орқали кўрсатади. Бошқа гуруҳ аъолари унинг қандай физик катталик эканлигини топишлари керак.\nКеча якунида физика фани ўқитувчиси Давлетниязов Азамат гуруғларнинг тўплаган баллари билан таништирди.\n1-ўрин Кулон гуруҳи-33 балл\n2-ўрин Вольт гуруҳи-29 балл\n3-ўрин Ампер гуруҳи-28 балл\n4-ўрин Ом гуруҳи-25 балл\nКечада фаол қатнишган ўқувчиларги мактаб маъмуриятининг фахрий ёрликлари ва эсталик совғалари топширилди.


Хотирани кучайтириш - Динда саволим бор\nХозирги вақтда: 26 май 2019, 18:22\nПост Hadisa.1 » 13 Июн 2018, 01:27\nАссалому алайкум. Менинг хотирамдан камчилик бор. Мен бир нарсани жуда тез зеҳнимга жойлайман, осон ёдлайман. Аммо эслаб қолишим чатоқ, маълум вақтдан кейин эсимдан чиқади ва ўрни келганда қўллай олмайман. Бу нимадан? Бунинг чораси қандай? Жавоб учун олдиндан раҳмат.\nЖавоб: Xotirani kuchaytirish\nПост Руҳшунос » 23 Июл 2018, 08:13\nВа алайкум ассалом! Медицина томонидан қаралса, зеҳн сусайишининг сабаблари жуда кўп. Гармонлар тизимининг бузилиши, баъзи моддалар, хусусан, темир, магний, калий, кальций ва бошқаларнинг етишмаслиги, кам ухлаб ёки аксинча кўп ухлашдан, вақтида уйқуга ётилмаслигидан (яъни, кечаси инсон соғломлиги учун жавоб берувчи гармон туғилиши таъминлана олинмаслигидан, бу гармон, ўз навбатида, кечаси соат 23 пайдо бўлиши ва инсон ҳали уйқуга кетмаган бўлса, табиий, у гармон иш фаолиятини бошламайди), овқатланиши нотўғри эканлигидан, мана шу ва яна бошқа сабаблар туфайли зеҳн сусаяди. Яна бир сабаби, сиз ёдлаб олишга катта урғу бериб, ёдланганидан кейин эса бўшашиб кетиб, миянгиз уни кераксиз информация деб ҳисоблаб, тезда ўчириб ташлаши бўлиши ҳам мумкин. Бундай ҳолатларда, ёд олган нарсаларни қайта-қайта такрорлаб турилиши билан зеҳнингизни ўткирлигини таъминлай олишингиз мумкин. Валлоҳу аълам!\nМавзу - Хотирани кучайтириш


ЎзА - Учқудуқлик Нурбек Эргашов бир йўла Американинг 20 олийгоҳига ўқишга қабул қилинди\nУчқудуқлик Нурбек Эргашов бир йўла Американинг 20 олийгоҳига ўқишга қабул қилинди\nНавоий вилояти Учқудуқ туманида истиқомат қилувчи ёш йигит – Нурбек Эргашов бир вақтнинг ўзида Америка университетларнинг 20 тасига ўқишга қабул қилинди. Улар орасида Ўзбекистондаги Webster университети ҳам бор.\n4-синфдан инглиз тилини ўрганишга қизиққан Нурбек даставвал дунёдаги энг яхши дастурчи бўлишни, айни шу боисдан Тошкентдаги Инҳа университетида ўқишни орзу қиларди. Аммо кейинчалик унинг фикри ўзгарди.\nҚариндоши Англияга ўқишга кетганидан сўнг унинг ҳам бирдан-бир орзуси чет элда ўқиш бўлди. Хорижий олийгоҳларга ўқишга киришнинг эса ўзига яраша талаблари бор. Навоий шаҳридаги 1-сонли лицейда ўқиш давомида у ҳар кунлик дарс соатларини янада кўпайтириб, яхшироқ билим олишга интилди.\nАна шу изланишлари натижасида чет элда ўқиш учун асосий имтиҳон ўрнини босувчи сертификатлар – IELTSда 7,5, SATда 1340 (SATдан 1200 балл тўплаганлар учун аслида Америка олийгоҳларига кириш учун асосий мезон ҳисобланади) балл йиғишга эришди.\n– Имтиҳонсиз, бироқ мактаб, лицейдаги баҳолар ва ўқитувчи тавсияномаси ҳам керак бўлади, – дейди Нурбек Эргашов. – Кўпроқ SATни америкаликларнинг ўзи топширади. IELTS ни инглиз тили она тили бўлмаган мамлакат фуқаролари топширади. SATда математика ва инглиз тили қисмлари бор. Америка олийгоҳларига ҳужжат топшириш сентябрдан мартгача бўлади.\nМен ҳам 2020 йил март ойида онлайн тарзда ҳужжат топширдим ва эришган ютуқларим - IELTSдаги 7,5, SATдаги 1340 йиққан балларим фойда берди. Бу сертификатлар билан мен Америка университетларнинг 20 тасига қабул қилиндим. Улар орасида Ўзбекистондаги Webster университети ҳам бор. Аммо менинг ниятим чет элда ўқиш.\nЎқув курси ташкил этишни мақсад қилган Нурбек бугунги пандемия шароити сабаб Америкадаги ўқишини кейинги йил давом эттирмоқчи. Ҳозир эса учқудуқлик ёшларга ўз билими ва тажрибасини ўргатган ҳолда ўзи каби билимдон ёшлар сафини кенгайтирмоқчи.\nАбдували Бўриев. ЎзА


Туркманистонда президентлик сайловлари бўлиб ўтмоқда - BBC News O'zbek\nТуркманистонда президентлик сайловлари бўлиб ўтмоқда\n12 Феврал 2012\nImage caption Кузатувчилар овоз бериш жараёнлари Президент Бердимуҳамедовга яна бир муддатни кафолатлашига шубҳа қилишмайди\nТуркманистонликлар жорий Президент Гурбангули Бердимуҳамедовнинг яна бир муддатга сайланиши кутилаётган президентлик сайловларида овоз беришмоқда.\nСайловларда жаноб Бердимуҳамедовдан ташқари яна етти номзод қатнашмоқда.\nОвоз бериш жараёнлари арафасида уларнинг барчаси жорий президентни мақташган.\nОврўпода Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилоти Туркманистонга ўз кузатувчиларини юбормаган.\nТашкилот мамлакатда демократик ислоҳотларнинг ўтказилмаганини танқид қилган.\nТуркманистон дунёнинг энг репрессив давлатларидан бири саналади.\nЖаноб Бердимуҳамедов 2007 йилдан буён мамлакатни бошқариб келади ва мутлақ ҳокимиятга эга.\nБи-би-сининг минтақадаги мухбири Райҳон Демитриега кўра, Туркманистоннинг ҳамма ерида-учоқлар салонидан тортиб, меҳмонхона ва ресторанларгача Президентнинг суратларини кўриш мумкин.\nБердимуҳамедов бошқарувнинг бошқа биронта ҳам кўриниши билан таниш эмас. Шунинг учун ҳам у ҳозирда ўз шахсига сиғинишни яратаяпти\nТожигул Бегметова, Туркманистон Хелсинки Жамғармаси\nТуркманистон Марказий Сайлов Комиссиясига кўра, маҳаллий вақт билан эрталаб соат 10 га қадар сайловчиларнинг қарийб чорак фоизи овоз бериб бўлган.\nТуркман матбуоти овоз бериш худудларида байрам кайфияти ҳукмрон экани ҳақида лавҳалар намойиш этмоқда.\nОвоз бериш марказларида сайловчиларга совға-саломлар улашилаётгани хабар қилинади.\n"Лойиқ номзодлар учун овоз бераётганлар орасида оқ соқолли нуроний отахонлар билан бирга биринчи марта сайловларда қатнашаётган ёшлар ҳам бор. Уларга совғалар улашилаётгани сайлов кунидаги байрам кайфиятига янада кўтаринки руҳ бағишлаган",- дейилади Туркманистоннинг расмий телеканали намойиш этган лавҳада.\nДавлат телевидениеси бошловчиси "сайловлар демократик жараёнларни ортга қайтариб бўлмаслигининг яққол далили" эканини айтган.\n'Жиддий ва масъулиятли танлов'\nПойтахт Ашхободдаги 11-сонли сайлов марказида овоз берган жорий Президент Гурбангули Бердимуҳамедов "рақиб" номзодларга омад тилаган.\nОвоз бериш марказига отаси Маликгули Бердимуҳамедов ва ўғли ҳамда набираси ҳамроҳлигида келган жаноб Бердимуҳамедов сайловчиларни фаол бўлиш ҳамда "жиддий ва масъулиятли танлов" қилишга чақирган.\nТуркман сайловлари олдидан президент шахсига сиғиниш яна кучайган


ҚИМОР ЎЙНАШ — XUTBA.UZ\n07 06 2021 - 11:49 / - Китоб, Мақола\n«Ей мўминлар, хамр (маст қиладиган ичимлик ичиш), қимор (ўйнаш), бутлар (яъни, уларга сиғиниш) ва чўплар (яъни, чўплар билан фолбинлик қилиш) шайтон амалидан бўлган ҳаром ишдир. Бас, нажот топишингиз учун уларнинг ҳар биридан узоқ бўлингиз!» (Моида сураси, 90).\nЯъни, бу ишларнинг барчаси, гарчи шайтон уларни чиройли қилиб кўрсатса-да, нопок, ҳаром ишлардир. Улуғ савобларга эришишингиз учун бу ифлосликлардан узоқ бўлинглар.\n«Ароқ, қимор сабабли шайтон ўрталарингизга буғзу адоват солишни ҳамда сизларни Аллоҳни зикр қилишдан ва намоз ўқишдан тўсишни истайди, холос! Энди тўхтарсизлар!» (Моида сураси, 91).\nОят охиридаги жумла буйруқ маъносидаги сўроқ бўлиб «тўхтанглар», деган маънони ифодалайди. Шунинг учун Умар розияллоҳу анҳу: «Эй Парвардигор, тўхтадик», деган эдилар .\nАбу Ҳайён айтадилар: «Аллоҳ таоло хамр ва қимордаги икки фасодни зикр қилди: бири – дунёвий, иккинчиси – диний».\nДунёвий фасоди: хамр кўнгилсизлик ва гина-кудрат келтириб чиқаради ҳамда ёр- биродарлар орасига раҳна солади. Қимор ўйнайдиган кимса эса бориб-бориб ҳеч вақоси қолмайди ва охири хотини ва болаларини ҳам қиморга тикиб юборади.\nДиний фасоди: Хамр ичган одам сархуш бўлиб, эс-ҳушини йўқотади ва Аллоҳни зикр қилишдан чалғийди. Қимор ўйнайдиган кимса эса, ютса ҳам, ютқазса ҳам Аллоҳни зикр қилишдан чалғийди.\nҚимор одамларнинг ҳақларини ботил-ноҳақ ё‘л билан ейиш ҳисобланиб, Аллоҳ ундан қайтаргандир:\n«Мол-дунёларингизни ораларингизда ноҳақ – ҳаром аёллар билан емангиз (Яъни, бир-бирингизнинг ҳаққингизни еманг!)» (Бақара сураси, 188).\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам: «Айрим кишилар Аллоҳнинг молига ноҳақ тажовуз қиладилар. Қиёмат кунида уларга дўзах бўлур», деганлар (Бухорий ривояти).\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кимки бир биродарига: «Кел, қимор ўйнаймиз» деса, дарҳол садақа қилсин», дедилар (Бухорий ривояти).\nАгар «қимор ўйнаймиз» деган сўзнинг ўзи учун каффорат тўлаш ёки садақа қилиш вожиб бўлса, қимор ўйнашнинг ҳукми қандай бўлар экан?!\nУламолар, гарчи ўртага ҳеч нарса тикмасалар-да, нарда ўйнаш ҳаромлигига иттифоқ қилганлар. Зеро, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кимда-ким нарда ўйнаса, у гўёки қўлини чўчқанинг гўшти ва қонига ботиргандек бўлибди», деганлар (Муслим, Абу Довуд, Ибн Можа ривояти).\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кимки нарда ўйнаса, батаҳқиқ, у Аллоҳ ва расулига осийлик қилибди», дедилар (Молик, Ҳоким ва бошқалар ривояти).\nКоронавирус инфекцияси бўйича фатво