UzNews - “Биз янги солиқ яратиш эмас, солиқларни камайтириш тўғрисида ўйлаймиз” — Шавкат Мирзиёев\n16 окт 2021, 11:19\n“Биз янги солиқ яратиш эмас, солиқларни камайтириш тўғрисида ўйлаймиз” — Шавкат Мирзиёев\nПрезидент Тошкент вилояти сайловчилари билан учрашувда мигрантларни солиққа тортиш мавзусига муносабат билдирди.\nАввалроқ, президентликка номзод Алишер Қодиров чет элда ишлаб юрган ўзбекистонликлар янада ватанпарварроқ бўлиб, даромад солиғи тўлашларини таклиф қилгани кенг танқидларга сабаб бўлганди.\n“Нима сабабдан бизда хорижда ишлаб юрганлар топган даромади учун солиқ тўламаслиги керак? Мигрантлар жўнатаётган пул фақат уларнинг оиласи учун, лекин мамлакатнинг тараққиёти йўлида ишлатилмаяпти. Келинглар, Ўзбекистоннинг тараққиёти учун мигрантлар ҳам солиқ тўласин”, - таклиф билдирганди Алишер Қодиров.\nБугун, 16 октябрь куни президентликка номзод Шавкат Мирзиёев Тошкент вилояти сайловчилари билан учрашувда мигрантларнинг солиққа тортилишига муносабат билдирди.\n“Вилоятдан чет элга кетиб, меҳнат қилаётган фуқароларимиз имкон қидириб кетишган. Имкон қидирган одам фидойи одам бўлади. Ижтимоий тармоқларда четда юрадиганларни даромад солиғини тортиш ҳақида гап чиқди. Бу мутлақо асоссиз гаплар. Мен, Худо насиб қилиб, раҳбар бўлиб ишласам, бундай бўлмайди. Улар ўзига ва оиласига имкон яратяпти, ўзини иш билан таъминлаяпти, оиласини боқяпти. Уларни мен ўз фарзандларим деб биламан. Ўтган вақтда биз ҳам уларни қўллаб-қувватлаш учун чоралар кўряпмиз.\nАҳолимизга мурожаат қилиб айтмоқчиман: кўнглингиз тўқ бўлсин, Ўзбекистонда сизга имкон яратиш, (хорижда) тўлаётган cолиқларингизни камайтиришга ҳаракат қиламиз. Миграция масаласи бўйича Россия ҳукуматига кўп мурожаат қиляпмиз.\nДавлат, миллат, президент уларга оталик қилиши вазифадир. Уларнинг оғирини енгил қилишга ҳаракат қиламиз. Ўйлайманки, бу адолат намунаси бўлади.\n“Мусофир бўлмаган мусулмон бўлмайди” дейишади. Мен фидойи фарзандларимизга мурожаат қилмоқчиман – кўнгилларинг тўқ бўлсин! Биз янги солиқ яратиш эмас, имкон қадар солиқларни камайтириш тўғрисида ўйлаймиз. Мен кеча МДҲ давлатлари йиғилишида ҳам мигрантлар масаласини кўтардим, уларнинг хавфсизлиги, соғлиги бўйича таклифларимни айтдим. Энди улар биздан ишчилар жўнатишимизни сўрашяпти. Мен улардан юртдошларимизни ўқитишларини ва муносиб иш беришларини сўраяпман”, – деди Шавкат Мирзиёев.


26 ноябр 2020, Тошкент вақти: 20:53\nСамарқанднинг Иштихон туманида яшови 67 ёшли Ҳайрулло ота бир ҳафтадан буён пенсиясини ололмай сарсон бўлаётганини айтади:\n-Пенсия йўқ, Иштихон тумани бўйича 29та почта бор. Қайсинисига борманг "пул йўқ, тоза терим", дейди. Биринчи навбатда теримчиларга, пахтакорларга деяпти, пенсиянерларга пул йўқ дейди. Октябрь ё бўлмаса ноябрда бўлиб қолиши мумкин экан.\nНафақа пулининг ўз вақтида берилмаслиги Ҳайрулло ота каби кам таъминланган қатлам вакилларини анча ночор аҳволга қўйиши тайин.\n-Ўзи қоида бўйича уйга олиб келиб бериши керак. Иккинчи гуруҳ ногирониман. Уйга иззат-икром билан олиб келиб бериши керак. Лекин йўқ. Ахир биз шу пенсия ҳисобидан кун кўрамиз. Аптекага бориб дори олишимиз керак. Ўзи берадиган пенсияси овқатга ва дорига зўрға етади. Шуни ҳам кечиктиришяпти. Бизни жуда хафа қилишяпти, - дейди Ҳайрулло ота.\nСирдарёлик нафақахўрлар эса ҳар йили пахта мавсумида нафақаларининг кечикишига одатланиб қолганликларини айтишади.\n- Июль ойидаги пенсиямни ўтган ой олгандик ўзи. Энди пахта бошланди икки ойга пенсияга умид қилмасак ҳам бўлади. Бу ҳар йили бўлади. Пахта бошланиши билан теримчиларга бериш керак, дейди. Ноябрь ойига бориб беради. Шунда ҳам ҳаммасини қўшиб бермайди. Ҳозир бир кунимиз ўтса ҳудога шукур деймиз, нима қиламиз, - дейди Сирдарё вилоятининг Бахмал туманида яшовчи ногирон Одилжон ака.\nМоддий жиҳатдан қийин аҳволда қолган нафақахўрлар турли йўллар билан тирикчилик қилишга уринмоқда.\n- Мен ўзи уйда дам олиб ўтиришим керак. Лекин пенсия йўқ, пенсияга қараб ўтирсам оч қоламан. Пенсия вақтида берилмайди, берилса ҳам етмайди, пахта мавсумида умуман бўлмайди. Эшигимизни олдига чиқиб, сақич, писта, сигарет сотаман. Ҳаётимиз шу билан, бир куним ўтяпти, - дейди 69 ёшли хоразмлик Султон ота.\nЎзбекистоннинг бир қанча почта бўлимларига телефон қилиб кўрдик. Жумладан, Самарқанд вилояти. Нарпай тумани почта ходими ҳозир нақд пул биринчи навбатда пахта теримчиларига берилаётганини айтди.\n- Биринчи навбатда теримчиларга бериляпти. Ҳар бир теримчига терган ҳар килограм пахта учун 217 сўмдан берилмоқда. Биринчи навбатда пахтакорларга. Тепадан шундай талаб қўйилган. Лекин нафақалар ҳам бериляпти. Озгина кечикаётган бўлиши мумкин, лекин иложи борича беришга ҳаракат қиляпмиз. Ўтган ойни пенсиясини деярли бердик, - деди Нарпай тумани почта идораси ходими.\nЎтган ойдан Ўзбекистонда иш ҳақи ва нафақалар миқдори 12 фоизга оширилди. Ногиронларга бериладиган энг кам нафақа миқдори ойига 210 525 сўм, меҳнатга лаёқатсиз фуқароларга бериладиган энг кам нафақа эса ойига 129180 сўм қилиб белгиланди. Бу 50 АҚШ долларидан ҳам камдир.


Юрт тараққиёти йўлида бирлашиш имконияти — Ishonch Gazetasi\nЮрт тараққиёти йўлида бирлашиш имконияти\nЭртага Ўзбекистон Республикасининг «Касаба уюшмалари\nтўғрисида»ги қонуни кучга киради\nМамлакатимизда шу вақтгача амалда бўлган «Касаба уюшмалари, уларнинг ҳуқуқлари ва фаолиятининг кафолатлари тўғрисида»ги қонунни янгилашга қандай зарурат бор эди? Янги қонунда бу эҳтиёж нечоғли амалга ошди?\nАввало, шуни айтиш керакки, бугунги Ўзбекистон кечаги, нари борса, тўрт йил илгариги Ўзбекистондан кескин фарқ қилади. Суд-ҳуқуқ, ижтимоий секторлар, банк-молия соҳаси, фан-таълим, қўйингки, барча жабҳада бирдек ўзгаришлар амалга оширила бошланди. Қисқа қилиб айтганда, бугун давлат тузилмаси ичдан қайта қурилмоқда. Буни нафақат ўзимиз, балки жаҳон ҳамжамияти ҳам кўриб, билиб ва кузатиб турибди. Ва айнан шу янгиланиш тўлқинлари «ҳуқуқий картотекамиз»ни янгилашни ҳам тақозо этди. Зотан, мавжуд қонунчилигимиз кўзланган марраларни забт этишга дош беролмаслиги аён бўлиб қолди. Бунга жамиятдаги шаффофлашув, Президентимизнинг одамлар узоқ келажакда эмас, бугун бахтли яшашлари шарт, деган адолатпарвар тезислари ҳам туртки бўлган бўлиши мумкин. Моҳиятан олиб қараганда, «Касаба уюшмалари тўғрисида»ги қонуннинг қабул қилинишини ҳам шу маънода тушуниш керак.\nАслида, аввалги қонун 1992 йилда қабул қилинган бўлиб, унга 2001 ва 2016 йилларда қўшимча ҳамда ўзгартишлар киритилган эди. Бироқ, шундай бўлса-да, унинг бир нуқсони кўзга ташланиб турарди. Яъни, унда аниқ, тўғридан-тўғри амал қилувчи ҳуқуқий нормалар жуда кам эди.\nБундан ташқари, 1992 йилдан бери ўтган вақт мобайнида «Ўзбекистон Республикасида жамоат бирлашмалари тўғрисида»ги, «Нодавлат нотижорат ташкилотлар тўғрисида»ги, «Ижтимоий шериклик тўғрисида»ги, «Жамоатчилик назорати тўғрисида»ги каби қатор қонунлар қабул қилиндики, натижада қонунчиликдаги бу ўзгаришлар мазкур қонун иммунитетини пасайтирди. Халқона тилда айтганда, излар бир-бирига аралашиб кетди. Албатта, қонунчиликдаги бундай тафталогик қусурлар одамлар, жамият ҳаётида изсиз кетган эмас. Бироқ, бу алоҳида мавзу бўлгани учун, биз ҳозир фақат ўз мавзуимиз ҳақида гапирсак, мақсадга яқинроқ бўлади. Хуллас, замон ўзгариб мазкур қонунни янгилаш, уни янгидан қабул қилиш учун бир қанча талаб ва эҳтиёжлар пайдо бўлдики, улар қуйидаги мақсадларда ўз аксини топган эди:\nХалқаро меҳнат ташкилотининг Конвенцияларига мос равишда касаба уюшмаларининг ҳуқуқ ва ваколатларини кенгайтириш;\nКасаба уюшмасига бирлашиш имкониятларини кенгайтириш;\nКасаба уюшмалари органларини давлат рўйхатидан ўтказишни соддалаштириш;\nХодимларнинг меҳнат ҳуқуқини ҳимоя қилишда асосий институтлардан бири бўлган касаба уюшмалари инспекцияларини қайта тиклаш;\nМеҳнат соҳасида ижтимоий шериклик ҳамда жамоатчилик назоратини амалга оширишни тартибга солувчи нормаларни қонуний мустаҳкамлаш;\nАмалдаги қонунда мавжуд бўлган декларатив тусдаги нормаларни бартараф этиш.\nАйтиш мумкинки, санаб ўтилган ушбу омиллар моҳиятан қонунни халқаро стандартларга тенглаштириши керак эди. Чунки ушбу жиҳатлар хорижий илғор тажрибалар ва Халқаро меҳнат ташкилотининг талабларидан келиб чиқиб татбиқ этилганди. Бироқ мазкур қонуннинг қабул қилиниш жараёнидаги яна бир муҳим жиҳат шундаки, қонун фақат халқаро ва умуминсоний нормалардан ташқари, миллий менталитетимизни ҳам ўзида акс эттирди. Яъни, лойиҳа кенг миқёсда халқ муҳокамасига қўйилди.\nҚонун лойиҳаси муҳокамасига кенг жамоатчилик жалб қилинди, жараёнда кўплаб таклифлар ўртага ташланди. Бу уч йўналишни ўз ичига олди. Биринчи йўналиш – интернет тармоғи орқали ўтган йилнинг июль-август ойларида ўтказилиб, лойиҳа матни Қонунчилик палатасининг «parlament.gov.uz» веб-сайтига жойлаштирилди. Натижада, юртдошларимизнинг 300 тага яқин таклифи электрон тарзда қабул қилинди. Иккинчи йўналиш – Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси муассислигидаги «Ishonch» ва «Ishonch-Доверие» газеталарида қонун лойиҳаси матни чоп этилиб, касаба уюшмалари фаоллари иштирокида республикамизнинг барча ҳудудларида 30 дан ортиқ жамоатчилик муҳокамалари ўтказилди. Уларда 500 дан зиёд таклиф билдирилди. Биргина «Ishonch» газетасида юртдошларимизнинг 100 дан ортиқ таклифлари эълон қилинди. Учинчи йўналиш – соҳа экспертлари, мутахассислар, олимлар ва илмий тадқиқотчилар иштирокида 10 га яқин тадбирлар ташкил қилинди. Лойиҳа иккинчи ўқишга тайёрлаш жараёнида ишчи гуруҳ йиғилишлари, парламент қуйи палатасидаги қўмиталар ҳамда сиёсий партиялар фракциялари йиғилишларида кенг муҳокама этилди. Шуни алоҳида таъкидлаш ўринлики, бугун жамият анча уйғонган, одамлар бефарқ эмас. Буни мазкур лойиҳа сабаб жойларда ўтказилган муҳокамаларда Олий Мажлис ҳамда маҳаллий Кенгашлар депутатларининг «қайноқ» фаолияти ҳам кўрсатиб турди. Қонун қабул қилишдаги яна бир муҳим жиҳат шу бўлдики, бунга тўхталмасликнинг иложи йўқ, бу қонуннинг тили билан боғлиқ масала. Бугунгача қабул қилинган кўплаб қонунларимиз «тили»ни тушуниб олиш жуда мураккаб эди. Чунки кўпчилик ҳолларда у бошқа тилдан шундоқ ўгирилиб, қонунчилигимизга мослаштирилар, энг қизиғи, қабул қилаётганларнинг ўзлари ҳам ўша қонун матнини аниқ-тиниқ шарҳлаб беролмасди…\nШу боис, мазкур қонун лойиҳасини ишлашда масаланинг ана шу жиҳатига алоҳида эътибор қаратилди. Зотан, қонун халққа хизмат қилиши, ундан фойдаланадиган одамлар эса уни тушунишлари керак. Қонуннинг тили норматив-ҳуқуқий атамалар комиссияси томонидан ўзбек адабий тили қоидалари ва белгиланган талаблар асосида қайта-қайта кўриб чиқилди.\nАна шундай кенг кўламда ўтказилган муҳокамалар чоғида билдирилган таклиф-мулоҳазалар синчиклаб ўрганилиб, қонун лойиҳасига 150 тадан ортиқ ўзгартириш ва тузатишлар киритилди. Матндаги 30 дан зиёд ўзини оқламайдиган нормалар чиқариб ташланди.\nШуни алоҳида таъкидлаш керакки, муҳокамалар жараёнида нафақат мутахассислар, касаба уюшма фаоллари, балки оддий аъзолар ҳам фаол иштирок этишди.\nҚонун кучга киргач…\nБугунги кунда касаба уюшмалари ўз сафига қарийб беш миллион нафар аъзони бирлаштирган. Бу – жуда катта куч, бу – катта армия. Унинг қонуний ваколат ва имкониятларидан фуқароларимиз қай даражада хабардор? Очиғини айтиш керак, ҳали-ҳануз жамиятда касаба уюшмасига дам олиш масканларига йўлланма тарқатадиган, байрам тадбирларини ўтказадиган ташкилот сифатида қараш мавжуд. Ҳолбуки, касаба уюшмаларининг ишчи-ходимлар ҳақ-ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, жамоа шартномасида назарда тутилган бандларнинг ижро этилишини таъминлаш, иш жойларида меҳнат муҳофазаси талабларига риоя этилишини назорат қилишдаги ўрни ва аҳамияти жуда катта. Афсуски, бугунгача бизда ушбу сектор фақат кўргазма учун бор эди, холос. Давлат унинг ҳуқуқларини норасмий равишда чеклаган, овозини ўчириб қўйган эди. Чунки, кўпчилик ҳолларда ушбу тизимнинг ишчи-ходимлар манфаати юзасидан «қозилик» қилиши меҳнат сафарбарлигини сўндиради, одамларнинг ўз ҳақ-ҳуқуқига бўлган қарашларини ўзгартириб юборади, деб қараларди. Негаки, тизим эски тотал бошқарувга жуда яқин эди. Шунинг учун касаба уюшмаси одамлар орасида фақат санаторийга йўлланма, нари борса, таътилга чиқаётганда арзимас чойчақа улашадиган бир хайрия ташкилоти мақомида шаклланиб қолган ва бу мутлақо табиий эди. Аслида, касаба уюшмаси, касабақўм иш берувчидан қонунчиликка амал қилишни талаб қилса, корхона ва ташкилотлардаги муҳит ҳар тарафлама соғломлашган бўлар эди. Бизда эса бунинг акси бўлиб келди. Ва бу қараш жамиятда чуқур илдиз отди. Бугун кўпчилик иш берувчилар жамоат ташкилотига аъзоликдан қочади. Нега? Негаки, уларга сўрайдиган, талаб қиладиган бош оғриғи керак эмас. Бунинг оқибатида эса оддий ишчи-хизматчининг ҳуқуқлари поймол этилаверди…\nАслини олганда, касаба уюшмасига аъзолик ихтиёрий. Бунинг ҳам ижобий, ҳам салбий томонлари бор. Салбий томони шундаки, қонунчиликдаги бу эркинлик, яъни, ихтиёрийлик кўпчилик иш берувчиларга қулай «имконият» яратади. Улар ўз ишчилари олдидаги баъзи масъулиятдан шу йўл билан қочмоқчи бўлишади. Аъзолик эса улар зиммасига қонунга асосан қуйидаги вазифаларни юклайди. Масалан, иш берувчининг касаба уюшмасига алоқасизлиги қуйидаги «имконият»ларга йўл бериши мумкин:\n– ёш йигит-қизларни синов муддати билан ишга олиб, сўнг уларни синовдан ўтмадинг, деб қуруқ қайтариш ;\n– ишчи-ходимларга муносиб меҳнат шароити яратмасдан, меҳнат муҳофазаси талабларига риоя этмасдан ходимларни ишлатиш;\n– белгиланган иш вақтидан (кунига саккиз соат) кўпроқ вақт ишлатиш, ёш келинларга туғуруқ таътили берилмайди, ҳомиладор бўлганлар ишдан бўшайди, деб шарт қўйиш, хаста бўлганларга касаллик варақаси билан эмас, ўз ҳисобингдан таътилга чиқасан, деб ноқонуний талаб қўйиш;\n– турли баҳоналар билан маошни, товон пулини ўз вақтида тўламай юриш ва ҳоказолар…\nМантиқ шундаки, агар корхона ва ташкилотларда касаба уюшма қўмитаси ташкил этилса, юқоридаги каби саволларга ўрин қолмайди, иш берувчиларнинг ноқонуний талаб ва ҳаракатларига чек қўйилади. Ва, албатта, ходимларнинг меҳнат муҳофазаси ҳамда ижтимоий ҳимояси кучаяди.\nТасаввур қилинг: биргина пойтахтимизда қанчадан-қанча овқатланиш шохобчалари, ишлаб чиқариш цехлари, қурилиш ташкилотлари бор. Аммо ҳеч ким ўша жойларда ишлаётган аёлларни, йигит-қизларни тўлиқ меҳнат қонунчилиги асосида ишлаяпти, деб айта олмайди! Чунки жуда кўп жойларда иш берувчилар меҳнат шартномасига, меҳнат дафтарчасини юритишга амал қилмайди. Улар имкон қадар рўйхатда йўқ ишчилар сонини ошириш, уларга энг кам ойлик иш ҳақидан ҳам камроқ ҳақ тўлаш пайида бўлишади. Бу – аччиқ гап, бироқ ҳақиқат.\nСир эмас, қурилиш ташкилотлари, умумий овқатланиш шохобчаларида ишлаётганлар учун кўп ҳолларда зарур шарт-шароит яратилмаган, меҳнат муҳофазасига амал қилинмайди. Афсуски, уларнинг аксариятида на касаба уюшмалари тузилган, на расман ойлик тўланади. Махсус кийим-бошлар билан таъминлаш ҳаминқадар даражада. Кўпчилик юртдошларимизнинг ҳуқуқий саводхонлиги жуда паст. Уларнинг кўпчилиги нафақат ўзи ишлаётган жойда касаба уюшмаси бор-йўқлиги, балки ҳуқуқларини ҳимоялайдиган шундай ташкилот борлигиниям билишмайди. Бу, албатта, жиддий ўйлаб кўриладиган масала…\nБироқ, шунга қарамай, жамият тўлиқ ҳуқуқий соҳада ортда, деб бўлмайди. Буни Касаба уюшмалари Федерациясига ва унинг ҳудудий бирлашмаларига ҳар ойда юзлаб ариза ҳамда мурожаатлар келиб тушаётганидан ҳам билса бўлади. Уларнинг аксарияти ишдан ноҳақ бўшатилиш (айниқса, ҳомиладор аёлларнинг бўшатилиши), маош ва товон пулини ўз вақтида ололмаслик тўғрисида. Ушбу мурожаатларни ўрганиш, ариза эгаларига ҳуқуқий ҳамда амалий ёрдам бериш жараёнида шу нарса маълум бўляптики, иш берувчи ё меҳнат қонунчилигини билмайди ёки билса-да, унга амал қилмайди. Бундай маҳалда, албатта, ишчининг ҳуқуқлари қонуний тикланиши ва талаби қондирилишига эришилаётир. Аммо, афсуски, ўз ҳақ-ҳуқуқини билмасдан юрганлар сафи кам эмас.\nШу ўринда яна бир мулоҳаза: соғлиқ учун хавфли, ўта хавфли, зарарли бўлган ва оғир меҳнат шароитида ишлаётганлар ҳам бор. Аслида, уларга белгиланган тартибда қўшимча имтиёз берилиб, ҳақ тўланиши керак. Лекин, афсуски, зарарли шароитда сут-қатиқ, махсус кийим-бош, гигиена воситалари ва, албатта, қўшимча имтиёзларни олмай ишлаб юрганлар ҳам бор. Агарда ўша корхонада касаба уюшма қўмитаси мавжуд бўлиб, касабақўм янги қонун асосида фаолият юритса ва иш берувчидан муаммолар ечимини талаб қилса, масала деярли ҳал этилар эди…\nКонституциянинг 38-моддасида «Ёлланиб ишлаётган барча фуқаролар дам олиш ҳуқуқига эгадирлар. Иш вақти ва ҳақ тўланадиган меҳнат таътилининг муддати қонун билан белгиланади», дейилган. Бу ўша, юқорида айтилган, ҳеч бир ҳужжатсиз, «яширин» меҳнат бригадаларигаям тегишли, аслида. Таъкидлаш жоизки, янги қонун Конституциямиз меъёрларига мос равишда ишлаб чиқилди. Эндиликда ходимларнинг ижтимоий-иқтисодий ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилишда, амалга ошириладиган давлат дастурлари, қонунлар, меъёрий ҳужжатларни ишлаб чиқишда иштирок этиш, уларнинг халқимиз манфаатига хизмат қиладиган тарзда ишлаб чиқилишида қатнашишда кенг имкониятлар яратилди.\nМасалан, аввалги қонуннинг 7-моддасида «Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси меҳнатга ва бошқа ижтимоий-иқтисодий масалаларга доир норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқишда иштирок этиш ҳуқуқига эга» дейилган бўлса-да, бундай ваколат қуйи бўғинларда йўқ эди. Бундан ташқари, амалдаги қонунда ҳужжатларни қабул қилишдан аввал Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси хабардор қилинади, дейилган эди. Аслида, бу норма ҳеч қандай ҳуқуқий оқибат келтириб чиқармасди, у декларатив характерда эди.\nЯнги қонуннинг 28-моддасига кўра, бундан буён ходимларнинг ижтимоий-иқтисодий ҳуқуқ ва манфаатларига дахлдор бўлган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар лойиҳалари мажбурий тартибда тегишли касаба уюшмаси ёки касаба уюшмалари бирлашмаси билан келишиб олиниши шарт. Аҳамият беринг, бундан буён … ҳужжатлар мажбурий тартибда келишиб олиниши шарт!\nКасаба уюшмалари ҳақида сўз борганда, энг аввало, кўз ўнгимизда тизим пойдевори ҳисобланмиш бошланғич ташкилотлар гавдаланади. Бироқ эски қонунда уларни ташкил қилиш чекланган эди. Янги қонунга кўра, уларнинг фаолияти, ҳақ-ҳуқуқи ва мажбуриятлари аниқ-тиниқ белгилаб берилди.\nМаълумки, ҳар қандай қонунни янгилаш эҳтиёжи маълум бир зарурат туфайли юзага келади. Биз ҳам янги қонунни яратишда бир қанча мақсадларни кўзлагандик. Хусусан, касаба уюшмаларига бирлашиш ҳуқуқи ва имкониятини кенгайтириш шу истакларимиздан бири эди. Тўғри, бу имконият эски қонундаям «ходимлар касаба уюшмасига бирлашиш ҳуқуқига эга» дея номигагина акс этган эди. Аммо унинг ишлаш механизми чўлтоқроқ эди. Янги қонунда эса бу нормалар конституциявий ҳуқуқ даражасида кенгайтирилиб, бу янги қонуннинг халқаро ҳуқуқ тамойилларига тўлиқ мос келиши билан янада аҳамиятлидир. Хусусан, Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларациясида ҳар ким касаба уюшмасига бирлашиши мумкин, дейилган. Ана шундан келиб чиққан ҳолда, эндиликда нафақат фуқароларимиз, балки фуқаролиги бўлмаган шахслар, хорижий фуқаролар ҳам касаба уюшмаларига бирлашиши мумкин бўлади. Бундан ташқари, аввалги қонунда касаба уюшмаси корхонада тузилади, дейилган бўлса, ҳозирда уни хоҳлаган жойда, меҳнат турининг хоҳлаган шакли мавжуд бўлган жойда тузиш мумкин. Яширишнинг ҳожати йўқ, бизда норасмий банд аҳоли – расмий иш жойига эга бўлмаган, халқ тилида айтганда, ёлланма ишчи (мардикор)лар синфи мавжуд. Эндиликда аҳолининг бундай қатламига ҳам касаба уюшмасига бирлашиш ҳуқуқи берилди. Бу ўринда ташаббускорлар чиқиб, туман, шаҳар ва вилоят миқёсида касаба уюшмасига бирлашиши мумкин.\nАввалги қонуннинг 2-моддасида «Ходимлар барча корхоналар, муассасалар ва ташкилотларда, якка тартибдаги тадбиркорлик ва ўзга меҳнат фаолиятини амалга ошираётган бошқа иш жойларида камида уч нафар ходимнинг ташаббуси билан касаба уюшмаларини тузишга ҳақли», деб белгилаб қўйилганди.\nБу бир корхона ёки ўқув муассасасида ишлаётган, таълим олаётган шахслар бирлашиб, касаба уюшмаси тузиши мумкинлигини англатган ҳолда, бир неча корхоналарда, аниқроғи, бир неча иш берувчиларда ишлаётган шахсларга ўзаро бирлашиб, касаба уюшмаси тузиш ҳуқуқини бермас эди.\nЯнги қонуннинг 19-моддасида «Касаба уюшмалари бир ёки бир нечта ташкилот ходимларининг ташаббусига кўра ташкил этилади», деб белгилаб қўйилди.\nБу билан Халқаро меҳнат ташкилотининг «Бирлашиш эркинлиги ва бирлашиш ҳуқуқини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги 87-конвенциясининг нормаси имплементация қилиниб, нафақат битта ташкилотда ишлаётганлар, балки бир неча ташкилотда ишлаётган ходимларга ҳам ўзаро бирлашиб, касаба уюшмасини тузиш имкони берилди.\nБугунги кунда иш берувчиларнинг турлари ўзгарди. Хусусий тадбиркорлар кўпайди. Ҳатто 18 яшар фуқаро ҳам иш берувчи мақомида бўлиши мумкин. Шундай экан, янги қонунга асосан 15 ёшга тўлган фуқаро, ҳаттоки, уй хизматчилари ҳам касаба уюшмасига бирлашиши мумкин. Ва бу қонундаги яна бир энг муҳим янгиликлардан биридир.\nМуносабатни ўзгартирадиган тамойил\n«Жамоатчилик назорати тўғрисида»ги Қонунда Қонун ҳужжатларида касаба уюшмалари томонидан жамоатчилик назоратини амалга оширишнинг ўзига хос хусусиятлари белгиланиши мумкин деб қайд этилган бўлса-да, бироқ бу қонун ёки меъёрий-ҳуқуқий ҳужжат билан тартибга солинмаган эди. Эндиликда қонунда касаба уюшмалари томонидан жамоатчилик назоратини ташкил қилишнинг ўзига хос хусусиятлари, кафолатлари, қўшимча имтиёзлари, умуман айтганда, унинг ҳуқуқий мақоми аниқ белгилаб берилди.\nЭски қонунда ижтимоий шерикликни тартибга солиш, уни энг қуйи бўғинларда ҳам янги босқичларга кўтариш масаласида қийинчиликлар мавжуд эди. Яъни, бу жараённи қуйи поғонагача етказишда анча мураккабликлар бошдан кечириларди. Янги қонун ижтимоий шериклик тамойиллари, унинг механизмлари, хусусиятлари ва ҳуқуқий мақоми аниқ белгилаб қўйилгани билан ҳам аҳамиятлидир.\nЯнги қонунда яна бир муҳим жиҳат ўз аксини топган. Бу – бошланғич касаба уюшмаларининг бахтсиз ҳодисаларни махсус текшириш комиссияларидаги иштироки билан боғлиқ бўлиб, илгари бу ваколат ҳудудлар ва тармоқлар бўйича кенгайтирилмаган эди. Эндиликда меҳнат жамоалари ўз вакиллик органларини шакллантириб, аъзоларини мазкур комиссия таркибига киритиш имконига эга бўлди.\nШуни алоҳида қайд этиш лозимки, касаба уюшмалари бирлашмаларининг меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқишдаги ваколатларининг кучайтирилиши ҳам муҳим янгиликдир. Чунки илгари фақат касаба уюшмалари Федерациясигина шундай ваколатга эга эди. Эндиликда барча касаба уюшмалари бирлашмалари меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқишда иштирок этиши мумкин.\nҚонундаги яна бир муҳим янгилик шуки, илгари касаба уюшмалари тизимида мавжуд бўлган, аммо турли сабаблар билан йўқотилган касаба уюшмалари инспекцияси эндиликда тикланяпти. Буни бугунги давр, ўзгаришлар тақозо этмоқда. Очиғи, илгари меҳнат муҳофазаси бўйича иш берувчи номига тақдимномалар киритилар, таклиф ва мулоҳазалар билдирилар, лекин уларга муносабат ва эътиборни тўлиқ ижобий деб бўлмасди. Энди бу каби беписандликка, нотўғри муносабатларга қонун йўли билан чек қўйиладиган бўлди.\nИнспекциялар ишчи-ходимларнинг меҳнат ҳуқуқини ҳимоя қилишда энг асосий омиллардан бири ҳисобланади. Қонунда касаба уюшмалари инспекциясининг ваколатлари, ҳақ-ҳуқуқлари ва имкониятлари аниқ белгилаб қўйилди. Эътиборлиси, инспекторлар ҳар қандай ишхонада (у ерда касаба уюшма қўмитаси ташкил этилганми ёки йўқ, бундан қатъи назар) ходимларнинг меҳнат ҳуқуқларига қай тарзда риоя қилинаётганини ўрганиш ҳуқуқига эга.\nШу ўринда илгари муаммо бўлган яна бир жиҳатни тилга олиб ўтиш зарур. Олдинлари касаба уюшма ташкилотлари вакиллари давлат идораларининг очиқ мажлисларида, йиғинларида тўғридан-тўғри иштирок этиш ҳуқуқига эга эмас эди. Дейлик, масалан, бирорта ходимнинг манфаати кўзланиб, даъво аризаси кўрилаётган суд мажлисида қатнашиш учун рухсатнома, ишончнома олиниши керак эди. Энди янги қонун бўйича бундай тўсиқларга ўрин қолмади.\nХалқаро меҳнат ташкилотининг талабларидан келиб чиқиб яратилган қонунда касаба уюшмаларини тузиш ва рўйхатдан ўтказиш таомиллари ҳам соддалаштирилди. Хусусан, унга кўра, фақат юридик шахс мақомига эга бўлган касаба уюшмаси давлат рўйхатидан ўтади. Агар бирорта ташкилотда ходимлар бирлашиб, бошланғич касаба уюшма ташкилотини тузса-ю, лекин юридик шахс сифатида рўйхатдан ўтиш ниятида бўлмаса, бунга ҳам имконият бор. Бундай ҳолларда касаба уюшмасининг ўзи рўйхатга олади.\nХалқаро меҳнат ташкилотининг 98-сонли Конвенциясида касаба уюшмаларининг мустақиллигини таъминлаш мақсадида иш берувчилар касаба уюшмаси таъсисчиси ва сайлаб қўйиладиган органи аъзоси бўла олмаслиги қатъий белгилаб қўйилган. Янги қонунда ҳам ушбу жиҳатлар эътиборга олинган. Яъни, қонун касаба уюшмаларининг мустақиллигини таъминлашга хизмат қилади.\nШуни қайд этиш жоизки, илгари касаба уюшмаси органига иш берувчилар ҳам, раҳбарлар ҳам киритилиб, улар уюшмани хоҳлаганича бошқаришга уринарди. Эски қонунда бунга имкон бор эди. Бу эса ўз-ўзидан касаба уюшма фаолиятига иш берувчининг манфаатидан келиб чиқиб, таъсир ўтказиш имкониятини берар эди. Бундан буён иш берувчилар, уларнинг вакиллари касаба уюшмасининг раҳбар органига сайланиши ҳамда касаба уюшмасини ташкил этишда ташаббускор бўлиши мумкин эмас. Мана шу янги норманинг киритилиши касаба уюшмаларининг янада мустақил бўлишини таъминлаб, иш берувчининг мажбуриятини ҳам кучайтирди.\nҲаётий тажрибадан келиб чиққан ҳолда, айтиш мумкинки, баъзи ҳолларда ишга кираётган ходимга иш берувчи касаба уюшмасига аъзо бўлмаслик ёки аъзоликдан чиқиш шартини қўяр эди. Бу ходимнинг қонуний ҳақ-ҳуқуқларини чеклаш билан баробар эди. Янги қонунга кўра, энди бундай ҳолларга буткул барҳам берилади.\nУмуман олганда, 9 та боб, 56 та моддадан ташкил топган янги қонун эскисига нисбатан бир қатор янги, аниқ, тўғридан-тўғри амал қиладиган нормаларни ўз ичига олгани билан ажралиб туради. Қолаверса, аввалги қонунда касаба уюшмалари фаолиятида қўлланиладиган асосий атамаларнинг мавжуд эмаслиги муайян тушунмовчиликларга, баъзан эса турли мунозараларга сабаб бўларди. Янги қонуннинг 3-моддасида эса бундай ҳолатларга барҳам берувчи норма ўз аксини топди.\nТаъкидлаш жоизки, янги қонун қатор янгиликларни ўзида акс эттиргани билан аҳамиятлидир. Хусусан, касаба уюшмаларини ташкил этиш, қайта ташкил қилиш ва уларнинг фаолиятини тугатиш, давлат рўйхатидан ўтказиш тартиби, устав ва рамзларга қўйилган талаблар меъёрий ҳужжатлар билан тартибга солиб келинган бўлса, эндиликда мазкур тартиб-тамойиллар қонун ҳужжати асосида амалга оширилади.\nБундан ташқари, янги қонун билан касаба уюшмаларининг ходимларни ижтимоий ҳимоя қилиш, бандликка кўмаклашиш, меҳнат низоларини кўриб чиқиш, жамоатчилик назоратини амалга ошириш, ходимлар манфаатларини ҳимоя қилиш, уларнинг ижтимоий-иқтисодий ҳуқуқларини таъминлаш масалаларини ҳал этишда қатнашиш, меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқишда иштирок этиш бўйича ҳуқуқлари кенгайтирилди.\nХулоса ўрнида айтиш мумкинки, Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси, ҳудудий бирлашмалар ва тармоқ ташкилотлари томонидан янги қонунни ҳаётга татбиқ этиш юзасидан кенг қамровли ишлар амалга оширилмоқда. Жойларда қонун моҳиятини тушунтириш, тарғибот қилиш бўйича тизимли ишлар бажарилмоқда. Албатта, бу борадаги саъй-ҳаракатлар тез орада ўз самарасини беради.\n«Касаба уюшмалари тўғрисида»ги қонун фаолиятимизни ҳуқуқий жиҳатдан янги босқичга олиб чиқишда, унинг ваколатлари ва имкониятларини кенгайтиришда ҳамда ходимлар манфаатларини тўлақонли ҳимоялашда ҳуқуқий асос бўлиб хизмат қилади.\nБизнинг зиммамиздаги энг муҳим ва масъулиятли вазифалардан бири – қонуннинг тўлиқ ишлашини таъминлаш ва унинг ижросини талаб қилишдан иборат бўлиб қолади.\nФедерацияси раиси, сенатор.\nЖавоб излаётган саволлар\nҚадим ганжинага ичкаридан назар\nЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ПРЕЗИДЕНТИ ШАВКАТ МИРЗИЁЕВНИНГ «ШАРҚ ТАРОНАЛАРИ» ЎН ИККИНЧИ…


Ўзбекистон Республикасининг 2021 йилнинг 9 ойи учун Тўлов баланси, халқаро инвестицион позицияси ва ташқи қарзи бўйича нашрига қисқача маълумот - Ўзбекистон Республикаси Марказий банки\nЎзбекистон Республикасининг 2021 йилнинг 9 ойи учун Тўлов баланси, халқаро инвестицион позицияси ва ташқи қарзи бўйича нашрига қисқача маълумот\nЯнгиланган сана: 27 Дек 2021, 11:41\n2021 йилнинг 9 ойи давомида Ўзбекистон Республикаси тўлов баланси кўрсаткичларининг шаклланишига коронакризис шароитида ички ва ташқи бозорлардаги тикланиш, ташқи савдо айланмасининг ва пул ўтказмалари хажмларининг ўсиши, глобал бизнес фаолиятининг мувозанатлашуви каби омиллар ўз таъсирини кўрсатди.\nЮқоридаги омиллар таъсирида 2021 йилнинг 9 ойи учун жорий операциялар ҳисоби дефицити 5,1 млрд. доллар (2020 йилнинг 9 ойида 279,2 млн. доллар) миқдорида шаклланди. Бунда, савдо балансининг (товарлар ва хизматлар) манфий сальдоси (9,7 млрд. доллар) бирламчи ва иккиламчи даромадларнинг ижобий сальдоси (4,6 млрд. доллар) ҳисобига қисман қопланди.\nЖорий йилнинг 9 ойида молиявий ҳисобнинг манфий сальдоси 6,0 млрд. долларни ташкил этди. Бунда, молиявий ҳисоб дефицитининг ўсишига асосий сабаб кредитлар ва қарзлар бўйича норезидентлар олдидаги мажбуриятлар 2,7 млрд. долларга, тўғридан-тўғри инвестициялар 1,7 млрд. долларга ҳамда портфель инвестицияларида қимматли қоғозлар чиқарилиши эвазига 1,3 млрд. долларга ўсиши асосий сабаб бўлди.\nҲисобот даврида мамлакатнинг чет эл валютасидаги активлари 68,3 млрд. долларни, ташқи мажбуриятларининг ҳажми эса 51,4 млрд. долларни ташкил этди. Шу муносабат билан, Ўзбекистон Республикасининг соф инвестицион позицияси йил бошига нисбатан 17 фоизга ёки 3,4 млрд. долларга қисқариб, жорий йилнинг 1 октябрь ҳолатига 16,9 млрд. долларни ташкил этди.\nЎзбекистон Республикасининг умумий ташқи қарзи жорий йилнинг бошига нисбатан 11 фоизга ёки 3,7 млрд. долларга ошиб, 2021 йил 1 октябрь ҳолатига 37,6 млрд. долларни (жорий йилнинг 1 январь ҳолатига 33,8 млрд. доллар) ташкил қилди. Хусусан, йил бошига нисбатан давлат ташқи қарзи 7 фоизга ёки 1,5 млрд. долларга ўсиб 22,9 млрд. долларни, давлат томонидан кафолатланмаган ташқи қарз эса 18 фоизга ёки 2,2 млрд. долларга ўсиб 14,7 млрд. долларни ташкил этди.


Ўзбекистон кикбокс бўйича жаҳон чемпионатига мезбонлик қилиши мумкин / Olamsport.com\n19 июн 08:01\nЎзбекистон кикбокс бўйича жаҳон чемпионатига мезбонлик қилиши мумкин\nТеглар : КикбоксЖаҳон чемпионати\nСўнгги пайтларда мамлакатимиз бир қатор спорт турлари бўйича катталар ўртасидаги жаҳон чемпионатига мезбонлик қилмоқда.\nЯқин йилларда мазкур турнирлар орасига кикбокс ҳам қўшилиши мумкин. Бу масалани МОҚ раиси Рустам Шоабдураҳмонов Жаҳон кикбокс ташкилоти вице-президенти Салим Кайичи билан учрашувда муҳокама қилди.\nУчрашувда, шунингдек, Ўзбекистон кикбокс федерацияси раиси Ойбек Карметов ҳам иштирок этди. Суҳбат давомида мамлакатимизда ушбу спорт турини янада ривожлантириш, федерациялар ўртасидаги ҳамкорлик алоқаларини янада ривожлантириш каби масалалар атрофлича муҳокама қилинди.\nМОҚ раҳбари туркиялик меҳмонга Президентимиз бошчилигида спортни ривожлантиришга қаратилаётган эътибор, соғлом турмуш тарзи тарғиботи хусусида гапириб берди. Ўз навбатида, Салим Кайичи айни пайтда пойтахтимизда ўтаётган кикбокс бўйича халқаро мусобақанинг юқори савияда ўтаётгани, бундай ташкилотчилик билан Ўзбекистоннинг катталар ўртасидаги жаҳон чемпионатини қабул қилиши мумкинлигини айтиб ўтди. Рустам Шоабдураҳмонов ушбу фикрни қўллаб-қувватлади ва МОҚ бу борада ҳамкорликда ишлашга тайёр эканини билдирди.\nУчрашув якунида томонлар ҳар икки мамлакат раҳбарларининг олиб бораётган дўстона алоқаларини спорт соҳасида давом эттиришдан миннатдор эканлигини таъкидлаб, эсдалик учун совға алмашишди.


КЎЧАЛАРНИНГ ЭГАСИ БОР...МИ?\nРукн 30 October 2017 14:41 232\nҚишлоққа борсам, ота уйимизнинг рўпарасида яшаётган йигит ҳовли деворини бузиб, йўлдан бир метр қўшиб олиб, бетон қўйган экан. Кўчамиз шундоғам тор, машиналар ўтишга қийналар, каттароқ машинада юк олиб келишнинг сира иложи йўқ эди. Унинг очкўзлиги ўлганнинг устидан тепгандай бўлибди.\n– Гапирмадингларми, индамай ўтираверсанглар, бу кетишда кўчаларинг йўлакча бўлиб қолади-ку, – дедим жиянимга.\n– Айтган билан фойдаси йўқ, барибир билганидан қолмади. Кўчанинг ярими уники экан, хоҳлаганча қўшиб олишга ҳаққи бор эмиш...\nЧидолмасдан қўшнини чақирдим.\n– Бу нима қилганинг оғайни, шунча ер сенга камми? Кўчамиз кенг ва равон бўлса, одамлар бизни дуо қилади. Элни ҳам ўйлаш керак-ку!\n– Ҳовлим бироз қийшиқ эди, шуни тўғрилаб олаяпман, – деди у пинагини ҳам бузмасдан. – Бекор ётган жой бўлса...\n– Қийшиқ бўлса, кўчага бир метр ер ташла, тўғри бўлади. Шунча жойни эгаллаб, янтоқ ўриб олаяпсан. Боридан самарали фойдалансанг, ҳалигача миллионер бўлиб кетардинг, – дедим аччиқланиб.\n– Кўчанинг эгаси йўқ, хоҳласам, ярмини қўшиб оламан, бутунлай ёпиб ташлашга ҳам ҳаққим бор. Чунки бу ер менинг кўчам, истаганимни қиламан. Борган жойингизга боринг, қўлингиздан ҳеч нарса келмайди...\nУнга гап уқтириб бўлмаслигини билардим. Шунинг учун маҳалла раисининг ҳузурига бориб, воқеани тушунтирдим.\n– Гапирган билан фойдаси йўқ, – деди раис. – Биласиз-ку, уям, отасиям гапга кўнмайдиганлар хилидан. Шуларга тенг бўлмай деб мен ҳам индамадим.\n– Индамасангиз, одамлар нималар қилмайди. Ўша йигитнинг отаси пишиб турибди, бандалик қилса, кўчамизда тобутни айлантириб бўлмайди. Шу томонларини ўйламаяпти-да.\n– Гапга кўнмаса, нима қилай!\n– Сиз маҳалла оқсоқолисиз. Ҳеч бир фуқаро сиздан ўтиб, ноқонуний иш қилмаслиги керак. Яна бир марта бориб айтинг, деворни жойидан тортсин, агар олмаса, тегишли жойларга айтиб, барибир қурган деворини буздиртираман. Қилган меҳнатига ҳам, пулига ҳам куяди. Ҳалиям кечмас...\nШаҳарга қайтиб келганимдан бир неча кун ўтиб, жияним қўнғироқ қилди: қўшни йигит “ёзувчи”лардан безор бўлдим, деб тўнғиллабди-да, деворини эски жойидан тортибди. Энг алам қиладигани, маҳалладошлар кўриб турса-да, унга бир оғиз танбеҳ беришни исташмаган. Шунчалар лоқайдмизми?\nҚаерга борсам, кўчаларнинг равонлиги, иморатларнинг бир текис қурилганига разм соламан. Намунали лойиҳалар асосида бунёд этилаётган ҳовлиларда истиқомат қилаётган одамларга ҳавасим келади. Кўчаларига гуллар экиб, чиройли қилиб қўйишибди. Замонавий уйларда яшаш уларнинг феъл-атворларига ҳам ўзгариш киритгандай. Бир-бирлари билан аҳил, ширинсўз, меҳмондўст бўлиб қолишган.\nАммо айрим шаҳар ва қишлоқ кўчаларини айлансангиз, ғалати ҳолатга дуч келасиз. Иморатини бузиб, қайта қурган одам кўчадан ҳечқурса бир қарич, ярим метр, баъзилар бир метргача ерни қўшиб олишни одат қилишган. Қинғир-қийшиқ кўчаларни мутасаддилар кўрмайдими, ерга тўймасларни инсофга чақирмайдими, тегишли жазо қўлламайдими? Хўш, уларни ким тартибга олади? Маҳалла раисининг айтганини назар-писанд қилмаса, маҳалладошларнинг пинаги бузилмаса.\n– Туманимиздаги Сарой қишлоғига сув келадиган ариқни бир фуқаро кўмиб ташлаб, ўрнини томорқасига қўшиб олгани, натижада кўпчилик оилалар томорқа суғориш учун оқар сув олиб ўтолмаётгани ҳақида сайловчиларим менга бир неча бор ёзма ва оғзаки мурожаат этишди, – дейди Халқ депутатлари Қарши туман Кенгаши депутати Дилшод Турсунов. – Муаммони синчиклаб ўрганиб, мақбул ечим топиш мақсадида туман архитектура бўлимига сўров юбордим. Аммо тайинли жавоб ололмадим. Иккинчи сўровим эса жавобсиз қолди. Сайловчилар “ариғимизни очиб беринг” деб ҳоли-жонимга қўйишмаяпти. Нима қилишга ҳайронман. Бир томондан томорқа хўжалигини ривожлантирамиз деб ҳаракат қилаяпмиз. Аммо сувсиз томорқага экин экиб, ҳосил етиштириб бўлмайди-да...\nТасаввур қилинг, катта шаҳардаги бир ҳардамхаёл киши уйиними, девориними таъмирламоқчи бўлади-да, кўчасига бир машина тупроқ келтириб тўкади. Шу-шу, тупроқ йўлни чангитиб ётаверади. Қишда лойга айланади. Ўша ердан қийналиб, сўкиб, қарғаб ўтасиз. Лекин уй эгасининг пинаги бузилмайди. Тупроғингни ол десангиз, кўча меники дейди.\nСентябрнинг илк кунлари. Ота-онаси олиб берган янги либосларга қараб шодланиб, Президент совға қилган чиройли сумкасини елкасига осиб, мактабга кетаётган жажжи ўғил-қизларга ҳавасим келди. Қандай ажойиб замонда яшашяпти келажагимиз эгалари. Уларнинг ортидан кўзларим қувониб бораяпман. Кейинги кўчага бурилганимизда бир оиланинг соҳибаси кўчани тўлдириб, таппи қуйиб қўйган экан. Таппи деганлари шунчалар кўпки, одамлар аранг ўтиши учун ёлғизоёқ йўл қолдирилган. Ўқувчи қизчалардан бири нохосдан қоқилиб, таппиларнинг устига ўтириб қолди. Унинг ўксиб йиғлаганини кўриб, юрагим эзилиб кетди. Эшикдан чиққан бефаросат аёл кечирим сўраш ўрнига, қизчани койиб, пачоқ бўлган таппиларини текислай бошлади. Унга гапиргандан фойда йўқ...\nАйтинг-чи, туман давлат санитария назорати ходимлари бир марта бўлса ҳам шу кўчадан ўтганмикан? Кўчаларнинг тозалиги учун ким масъул, ўзи? Ахир заҳарли каналар чаққанидан сўнг ҳатто ҳаётдан кўз юмаётган одамлар мана шундай эътиборсизликнинг қурбони бўлишмаяптими? Қишлоқларни қўяверинг, кейинги пайтларда Китоб, Шаҳрисабз, Яккабоғ ва бошқа туман марказларини кўрсангиз, айрим чеккароқ кўчалар таппи қуядиган майдонга айлантирилган.\nОдатда кўчалар тугаган жойда автомашиналарнинг қайрилишига осон бўлиши учун каттагина майдон ташлаб кетилади. Аммо кўчанинг четидан иморат солган фуқаро аввал панжара тортиб, ўша ерда ўсган ўтларни ўриб юради. Кейинчалик эса безбетларча ҳовлисига қўшиб олади. Ана шундан ҳатто автоҳалокатлар келиб чиқаяпти. Одамлар жабр тортаяпти. Айбдорлар эса жазосиз қолмоқда. Мен шу пайтга қадар бирорта мутасаддининг маҳалла ва қишлоқларни айланиб, мана бу кўчанинг эни шунча метр бўлиши керак, деганини кўрмадим ҳам, эшитмадим ҳам. Кўчаларнинг ҳужжати йўқлиги боис эгасиздек таассурот қолдиради.\nБир неча йил аввал содир бўлган даҳшатли воқеа ҳамон кўз ўнгимда турибди. Бир дўстимизнинг отаси вафот этди. Ёмғирли кун эди. Жанозага зўрға етиб бордик. Кўчалар лойпарчин бўлиб ётибди. Жаноза ўқилгач, тобут кўтарилди. Бундай пайтда оломон жуда тез юради, секинлаштиришнинг сира иложи йўқ. Одат шунақа. Биз тобутнинг ортидан бораётган эдик. Кўча тугаган жойда кескин қайрилиш бор экан. Йўл ниҳоятда тор, ўнг томонда эса каттакон зовур. Тобуткашлар ана шу ерга келганда ер лой бўлгани боис оёқлари тойиб қалқиб кетиб, зовур томон йиқила бошладилар. Шу пайт бир кекса кишининг ҳайқириши ҳаммани сергак торттирди: “Халойиқ, тобутни ушла, тобуткашларга ёрдам қил!” Ҳамма ҳушёр тортди. Олдинда кетаётганлар ҳам, орқадан қолганлар ҳам кўмакка шошилди. Оломоннинг эл бўлганини кўрдим ўшанда мен. Ҳамманинг тилида бир сўз: Ё, Оллоҳ! Ҳартугул, бақувват ва чапдаст йигитларимиз кўнгилсизликка йўл қўйишмади. Парвардигор уларга куч берди, тобутни-да, тобуткашларни-да суяб қолишди. Бир зум ҳамма тўхтаб, сукутга чўмди. Кейин яна қабристон томон йўл олдик.\nМаълум бўлишича, маҳалланинг четида яшаётган киши йўл учун ташлаб кетилган каттагина майдонни ҳовлисига қўшиб олиб, иморат солган экан. Мана, кўчага эътиборсизликнинг, ерга тўймасликнинг аянчли оқибати. Кейинчалик оғайнимдан суриштирдим. Бояги одамнинг пинаги ҳам бузилмабди. Устига устак, девордан бир метр ўлчаб, панжара тортиб қўйганмиш. Энди айтинг-чи, ўша маҳалланинг раиси, оқсоқоллари борми? Агар бўлса, кўчани уйига қўшиб олаётган мардумни кўрмаганмикан? Қўшнилар-чи?\n– Ўттиз йиллар илгари қишлоғимиз ҳудудидан 28 та хонадонга давлат уйлари қуриб берилган, – дейди китоблик Дилбар Камолова. – Шу уйларда яшаётган тўрт фуқаро ажратилган ер майдонига қаноат қилмасдан, одамлар ўтиб-қайтадиган йўлга ҳар хил иморатлар қуриб, ҳовлиларига қўшиб олишган. Қўлларида ҳужжат ҳам бор, аммо ноқонуний. Қишлоқ аҳолиси уйига келиш-кетишда 1,5-\n2 километр масофани айланиб ўтишга мажбур. Айниқса, болалар қаттиқ азият чекмоқда. Худо кўрсатмасин, агар қишлоғимизда ёнғин содир бўлса, ўт ўчириш машинаси шунча масофани айланиб келаман дегунча, ҳамма нарса куйиб кулга айланади-ку. Биз йўлимизни очиб беришларини сўраб, жуда кўп идораларга мурожаат этдик. Туманимиз ҳокими ўринбосари ва туман “Ермулккадастр” ДК бошлиқлари имзо қўйган хатларда бу ерда йўл борлиги билдирилган. Аммо масалани ижобий ҳал қилиш ҳақида лом-мим дейилмаган. Фақатгина бир фуқаронинг уйи орқа томонидан маҳаллий ариқ ўтгани ва бу ариқнинг муҳофаза ҳудудини очиб қўйиш тўғрисида огоҳлантирилгани айтилган, холос. Ёзавериб, ҳеч қандай натижага эриша олмадик. Наҳотки, кўчаларни ўзбошимчалик билан қўшиб олаётганларни қонуний жазога тортишнинг имкони бўлмаса?\nБундай мисолларни юзлаб келтириш мумкин.\nИстиқлол йилларида мамлакатимиз шаҳару қишлоқлари қиёфаси тубдан ўзгарди. Бунёд этилаётган замонавий иншоотлар, таълим муассасалари, кўплар ҳавас қилаётган гўзал кошоналар, янги уйлар юртимиз кўркига кўрк қўшмоқда. Аммо кўчаларнинг равонлиги, тозалиги, иморатларнинг бир текис қурилиши эътибордан четда қолди. Бу билан шуғулланаётган масъул идоралар эса зиммасидаги вазифани уддалай олмаяпти. Ахир, кўчалар мамлакатнинг юзи эмасми? Назаримизда, уларни тартибга солиш, кўчабузарларни жарима ёки жазога тортиш борасида қонунчилигимизга ўзгартиришлар киритиш керак деб ўйлаймиз. Кўча давлатники, элники эканини тушунтириш, уни озода сақламаган ёки ҳовлисига қўшиб олганларни тегишли жазога тортиш керак. Уларнинг ноқонуний қурган иморатлари бузиб ташланиб, отнинг калласидай жарима солинса, бундай ишларга иккинчи бор қўл урмасмиди...


Бред Питт рафиқаси олдига қатъий шарт қўйди\nАнжелина Жоли ўз вазнини орттириш ҳаракатида. Оиласининг сақланиб қолиши мана шу нарсага боғлиқ. Бу ҳақда ОАВга актриса ҳақида сўнгги пайтдаги олинган маълумотлар ва суратлар манбаа сифатида ҳизмат қилди.\nОхирги йилларда матбуотда фаол муҳокама қилинаётган мавзулардан бири - Анжелинанинг тез суръатда вазн йўқотаётганлиги ва унинг турмуш ўртоғи Бред Питтнинг бундан ҳавотирда эканлиги бўлиб қолди. Вазият шу даражага етиб бордики, уларнинг оиласи бузилиш арафасига келиб қолди.\nАктёр хаттоки рафиқаси олдига аввалги ҳолатига қайтиш борасида қатъий шарт қўйди. Акс ҳолда у Анжелина билан турмуш йўллари айро бўлишини айтган: "Энжининг соғлиги борасидаги муаммолар уларнинг уйида тинимсиз жанжал келтириб чиқармоқда. Бу охир бориб ажралиш билан тугайдиган жанжалларга айланиб бўлган. Анжелина амал қилаётган очлик усули уни касалхонага олиб бориши аниқ. Оқибатда Бред унга қатъий шарт қўйди: ёки аввалги ҳолига қайтиш ёки ажрим", - деб маълумот беради ишончли вакил.\nШунингдек, олинган маълумотларда Анжелинанинг бундай очлик усули билан қандай қизиқиб қолгани айтилган. Ишончли вакил сўзларига қараганда, енгил атлетчи Луи Замперини (бир пайтлар япон концлагери асири бўлган) ҳақида ҳикоя қилувчи "Енгилмас" фильмидаги роли ишончли чиқиши учун бошқа актёрлар билан биргаликда очликка чидаган.\n08:49 Актёр Брэд Питт рафиқаси Анжелина Жоли билан ажрашаётганига изоҳ берди


Ўзбекистон шаҳарларида чиқиндилар муаммоси: масалага замонавий ечим таклиф этилмоқда\nРустам Ибрагимов ишлаб чиққан Ecocity чиқинди қутилари ўз-ўзини молиялаштира олади. Уларни ўрнатиш орқали давлат бюджетидан ажратиладиган сарф-харажатларни тежаш ва чиқинди қутиларини кўпайтириш мумкин.\nЁн-атрофга, тўғри келган жойга чиқиндиларнинг ташлаб кетилиши аксар ҳолларда чиқинди қутилари етишмаслиги ёки аҳолининг чиқинди ташлаш маданияти юқори эмаслигини билан изоҳланади.\nБу муаммони ҳал қилиш учун Инновацион ривожланиш вазирлиги қошидаги Илғор технологиялар марказининг Тижоратлаштириш ва технологиялар трансфери бўлими етакчи мутахассиси Рустам Ибрагимов Ecocity чиқинди қутиларини ишлаб чиқди.\nЛойиҳанинг илк намунаси ҳозир Инновацион ривожланиш вазирлигига ўрнатилган ва синовдан ўтказилмоқда.\n«Инновацион чиқинди қутилари ўз-ўзини молиялаштирувчи ва қувватловчи тарзда ишлаб чиқилган. Бу чиқиндилар учун давлат томонидан ажратиладиган маблағни тежашга ёрдам беради», – дейди лойиҳа муаллифи.\nРустам Ибрагимовнинг тушунтиришича, битта қутининг алоҳида 3та тортмачалари бўлиб, улар калит билан очилади. Калит эса универсал қилиб ясалади ва кейинчалик ўрнатиладиган ҳар бир қутини у билан очса бўлади.\nЧиқинди қутидаги қулайликлар\nЧиқинди қутиларининг ҳар бирига LED экранлар ўрнатилган, лекин улар ортиқча сарф-харажат талаб қилмайди. Сабаби қутиларнинг юқори қисмига қуёш батареялари ўрнатилади.\nЭкранларда чиқиндини тўғри келган ерга ташлаш тўғри эмаслиги ҳақида ижтимоий роликлар ва турли рекламалар жойлаштирилади.\nРекламалар учун тадбиркорлар тўлаган пулни эса чиқиндиларни олиб кетадиган ҳудудий ободонлаштириш бошқармалари ходимларига иш ҳақи сифатида бериш, кейинги қутиларни ўрнатишга сарфлаш мумкин.\nҲозирга қадар қор ва ёмғирда экраннинг чидамлилиги синовдан ўтказилиб кўрилган, энди қуёш ҳароратига бардош бера олиши кузатилмоқда.\nБундан ташқари, ҳозирги ягона инновацион чиқинди қутига кузатув камераси ўрнатилган, кейинчалик ўрнатиладиганларини ҳам кузатув камералари билан жиҳозлаш режалаштирилган. Бу камералар ИИВ билан интеграция қилинади ва ўша ҳудуд хавфсизлигини таъминлашга ёрдам беради.\nҚутиларга бепул Wi-Fi қурилмалари ўрнатилиши ҳам режалаштирилган.\n10та қути яна ўнтани молиялаштириши керак\n«Лойиҳани оммалаштира олсак, давлат бюджетидан чиқиндилар учун сарфланадиган пуллар тежалади ва атроф-муҳит тозалиги яхшиланади.\nҲозир инновацион чиқинди лойиҳаси Инновацион ривожланиш вазирлигига стартап лойиҳаси сифатида тақдим этилган. Агар вазирлик маблағ ажратса, кейинги ойда худди шундай қутилардан 100тасини Тошкент шаҳри бўйлаб ўрнатишни режалаштирганмиз. Лойиҳа ўзини оқласа, занжир тарзида ҳар 10та қутининг маблағига бир вилоятда яна шундай қутиларни ўрнатиб борамиз», – дейди Рустам Ибрагимов.\nОптимист: Мақсадим – «мардикор» сўзини муомаладан чиқариш


Имомали Раҳмон: яшил иқтисодиётнинг яратилиши жаҳон тараққиётининг биринчи шартидир\n13:49 / 10.07.2015\nЯшил иқтисодиётнинг яратилиши жаҳон тараққиётининг биринчи шартидир. Бу ҳақда Тожикистон президенти Имомали Раҳмон БРИКС ва ШҲТ давлатлари раҳбарларининг “Мамлакатларимиз халқларининг фаровонлигини ошириш” мавзуидаги норасмий учрашувидаги чиқишида айтиб ўтди.\nТожикистон етакчиси халқларнинг керакли даражадаги турмуш фаровонлигини таъминлашга тўсқинлик қилаётган бир қатор глобал муаммоларга эътибор қаратди. Унинг фикрича, бу йўлдаги асосий тўсиқлар озиқ-овқат, энергетика, молиявий ва иқтисодий инқирозлар, шунингдек, сайёра иқлимининг исиб кетишидир.\n“Айнан шу туфайли муқобил энергия манбаларига асосланган яшил иқтисодиётга ўтиш ушбу муаммоларни ҳал қилиб, жаҳон тараққиётини белгилаб беради”, – хулоса қилди Раҳмон.


ЭЪТИРОФ – Jahon adabiyoti\nМуҳтарам жаноб бош муҳаррир!\nМатбуот ва оммавий ахборот воситалари доимий тарзда ўзгариб турган бугунги тезкор, шиддатли бир даврда адабий журналингиз талабчан ва айни чоғда нафақат олмон адабиёти, Гёте, Ҳайне ёки Ҳессе, балки Бреҳт ва Гюнтер Грасс ҳамда XX асрнинг бошқа кўплаб адиблари учун ҳам замонавий дунёвий адабиёт минбари бўлиб хизмат қилиб келмоқда. Ўзбек китобхонларига, ўзбекистонлик муштарийларга кенг кўламли, серқирра дунё адабиётини оғишмай, сабот билан мунтазам равишда тақдим этиб келаётган экан, журнал таҳририяти ва нашриётининг бу борадаги ижтимоий-сиёсий жасорати, бадиий ижодкорлиги юксак эътирофга сазовордир. Муваффақиятларга бой, қизғин кечган йигирма йил давомида “Жаҳон адабиёти” журнали кўплаб миллий адабиётлар эшигини очиб берди. Яъни, адабиёт бугунги кунда ўзининг тенг ҳуқуқли шакл-шамойилида фақат Жаҳон Адабиёти деб тушунилишга муносиб эканини амалда исботлади. Бу – тамаддунимизнинг умумий қадриятлари ва бадиий ижод учун ҳам ҳеч бир чекловларсиз, бирдек дахлдор тушунчадир. “Жаҳон адабиёти” журнали ҳам тарихий, ҳам замонавий олмон адабиётига қизиқадиган жуда кўплаб ўзбекистонлик ўқувчилар қалбини забт эта олди. Иккала мамлакат ўртасидаги бундай маданиятлараро алмашув, шубҳасиз, жуда катта хизмат, тақдирланишга лойиқ ишки, буни охиригача баҳолаб бўлмайди. Бас, шундай экан, айнан шу маънода Ғарбдан Шарққа ўз самимий ташаккурларимизни изҳор этамиз!\nМен “Жаҳон адабиёти” журналига бундан кейин ҳам яна жуда кўплаб муваффақиятли 20 йилликларни чин дилдан тилаб қоламан! Адабий асарларга бўлган қатъий ишонч уни ҳеч қачон тарк этмасин. Келгусида ҳали яна кўпгина тарихий асарлар ёзилади ва ёзувчи ҳамда адабиётшуносларнинг навқирон авлоди оламшумул диққат-эътиборга сазовор бўлишга арзигулик. Ўзига хос, янгича ифодавий шакл ва услубларни пухта эгаллаганликларини исботлайди. Ва мен “Жаҳон адабиёти” журнали ҳам бу синовдан мардонавор ўта олишига ишонаман. Сизларга ҳамиша омад ёр бўлсин дўстларингиз давраси тобора кенгаяверсин!\nФелдафинг, Германия, 2017 йил, июнь\nЎтган даврда журнал таҳририяти атрофида моҳир ва фаол таржимонлар жамоаси шаклланди. Уларнинг орасида айниқса бевосита хорижий тиллардан таржима қиладиган истеъдодли ёшларнинг сони ортиб бораётгани одамни қувонтиради.\nБугунги кунда Ўзбекистоннинг асосий адабий нашрларидан бирига айланган “Жаҳон адабиёти” журналининг ижодий жамоаси ўз вақтида Озод Шарафиддинов асос солган анъана ва принципларни изчил давом эттириб келаётгани ҳам эътиборлидир. Хусусан, журналнинг ҳар бир сонини тайёрлашда дунёни тобора кўпроқ билишга интилаётган халқимиз талабларини ҳисобга олиш, мавзулар қамрови ва ранг-баранглиги, муаллифлар жуғрофиясини шакллантириш, теран мазмун ва юксак бадииятни биринчи ўринга қўйиш борасида бу жамоанинг аниқ мезонларга амал қилиб келаётганини барчамиз яхши биламиз.\n“Жаҳон адабиёти” журнали нафақат таржима майдони, балки таржима санъатини тарғиб этиш, шунинг натижасида уни ривожлантириш, таҳлилни чуқурлаштириш, таржима-ю таҳрир қирраларини очишда катта мактаб вазифасини ўтайди. Таржимачилигимизнинг нодир намуналари, устоз таржимонларимизнинг маҳоратини кўрсатиб берадиган мазмунли мақолалар уюштириш, маҳорат сирларига бағишланган ижодий баҳслар ташкил қилиш, уларни мунтазам бериб бориш, бу қутлуғ ишга атоқли ва ёш таржимашунос олимларимизни жалб этиш, албатта, доимий вазифаларимиздан бўлиб қолиши керак. Бу ёш таржимонларимизга мактаб вазифасини ўтайди.\nЎзбекистон фан арбоби,\n“Жаҳон адабиёти”нинг илк сонида журнал таҳририяти ўз дастур – манифестини баён этар экан, жумладан, “Журналдан турли адабий-фалсафий мактаблар, йўналишлар, оқимларга мансуб ёзувчи, файласуф, санъат намояндаларининг сара асарлари жой олади. Бу асарлар бизнинг миллий адабиётимиз учун янги тасвир ҳамда услуб имкониятларини очади, ёш ёзувчиларимиз учун ўзига хос дорилфунун вазифасини ўтайди”, деб эълон қилган эди. Дарҳақиқат, журнал мазкур йиллар мобайнида фақат ёш ёзувчиларимиз учун эмас, республикамиз таълим тизими, хусусан, олий ўқув юртларида жаҳон адабиёти, айниқса, жаҳон адабиёти равнақидаги янги жараёнлар билан танишиш, уни ўрганиш, ўқитиш ишларида ҳам янги бир даврни бошлаб берди, бу борада ҳам ўзига хос дорилфунун вазифасини ўтади.\n1997 йили Ўзбекистонда “Жаҳон адабиёти” журналининг нашр этилиши биз, адабиёт ўқувчилари ва бутун маданий жамоатчилик учун хира тортган кўзларнинг бирдан ярқ этиб очилиб кетиши билан баробар воқеа бўлганди. Унга атоқли танқидчи Озод Шарафиддиновнинг муҳаррир қилиб тайинланганлиги эса дунё адабиётини ўқиб олам маданиятидан бохабар бўлишдек орзу-аъмолларимизга қанот бағишлаган, ёруғ умидлар ила лиммо-лим тўлдирганди… Журнал танқиднинг ранг-баранг усулларидан унумли фойдаланиб, жаҳондаги миллий адабиётлар, маданиятлар, санъатлар, оқимлар, йўналишлар, усуллар манзараларини ёритмоқда. Дунё халқлари тафаккури хазиналари ичидан жавоҳирларни олиб чиқиб ўз ўқувчиларига қўшқўллаб худди ҳовучдаги дурлардай тақдим этаётир.\nМана, йигирма йилки, “Жаҳон адабиёти” журнали бизни дунё алломалари ва адибларининг энг сара асарлари билан таништириб келмоқда. Ўтган йиллар даврида журнал ўз ўқувчиларига инсоният тафаккури дурдоналарини туҳфа этар экан, бирор-бир соҳа ёки йўналишни атайлаб мутлақлаштирмагани каби, бошқасини камситмагани ва унга эътиборсизлик қилмагани, балки ҳақиқат ва холислик мезонларига амал қилиб келаётганини алоҳида таъкидлаш жоиз.\nХудди шундай, журнал фаолиятида дунё ҳудудларига мансуб, турли сиёсий тизимлар шароитида ва хилма-хил мамлакатларда яшаган адибларга муносабатда ҳам ушбу тамойиллар устуворлиги сезилиб туради. Ҳаммага баробарлик, оқни оқ, қорани қора дейиш, ҳаётни ва адабиётни бўямасдан кўрсатиш учун куч ва журъат мавжудлиги журнал таҳририяти ишининг асосий мезонларидан биридир.\nДунёдаги ҳар бир воқеа-ҳодиса, токи мавжуд экан, у ўз хусусиятларидан вужудга келган тараққиёт жараёнига мос равишда ҳаракат қилади. Бу жараён эса ҳеч қачон бир томонлама бўлолмайди. У муайян шарт-шароитда гоҳ равнаққа, гоҳ таназзулга қараб кетади. Яъни ривожланиш жараёни доимо спирал шаклида рўй беради. Ҳамма гап спиралнинг пировард натижада равнаққа қараб бориш ёки бормаслигида. Севимли “Жаҳон адабиёти” журнали ҳам бу ҳаётий қоидадан мустасно эмас. Ўзбек китобхони шу вақтгача ўзига номаълум бўлган ўзга маънавий дунёлар борлигини ҳарфлар воситасида кўра олди ва бу ҳодиса уни аввалги ҳолатидан бир бош баланд савияга кўтарди. Айни пайтда ушбу нашр туфайли адабиётимизда ва, умуман, мамлакатимизда бадиий таржимадек ва таржимашуносликдек муҳим соҳаларнинг равнақи учун мисли кўрилмаган даражада кенг йўл очилди – журнал таржимон-ёзувчилар, таржимон-шоирлар, таржимашунослар ва файласуфлар кўпдан кутган минбар эди.\nБиз, афсуски, жуда кўп ҳолларда бадиий адабиётнинг бу миқёсийлигини англаб етавермаймиз. Ваҳоланки, айнан ана шу “англаб етиш” зиёлиликнинг маънавий асосини ташкил этади. Шундан келиб чиқиб, айтадиган бўлсак, “Жаҳон адабиёти” журнали ўз ўқувчисига адабиётнигина эмас, балки адабиётнинг эстетик эврилишлари орқали вужудга келадиган бошқа санъат турлари ҳақида ҳам керакли маълумот бериб, уни ҳар бир маънавий ҳодисага фалсафий-эстетик даражадан туриб баҳо бера оладиган замонавий зиёли инсонга айлантириш борасида улкан хизмат қилмоқда.\nЖалолиддин Румий дафн этилган шаҳар – Қўниёда яшовчи бир киши қадимий китобларни йиғар, савдогарлар унга Онадўлидан қоп-қоп китоб келтирар экан. “Ҳар гал қопларни очаётганимда, ажабо, энди қандай китоб чиқаркан, “Қутадғу билиг” каби нодир қўлёзмами ёки “Девони луғатит-турк” сингари қўҳна бир асарми, худди шу хаёлда чимилдиққа кираётган куёвдек ҳаяжонланар эдим”, дер экан у зот. Биз ҳам ҳар гал “Жаҳон адабиёти” журналини қўлга олганимизда, яна қандай янги асар таржима қилинди экан, адабий бисотимиз яна қандай дурдона билан бойиди экан, дея ўша қўниёлик китоб муҳибидан кам ҳаяжонланмаймиз. Конфуцийнинг “Билим олишга интилганларга эргаш, билмаслигини англамаганларнинг кўзини оч, билмаслигини билгувчиларга ўргат, билмаслигини била туриб, билим олишни ихтиёр қилмаганлардан қоч”, деган ўгити бор. Бу ҳикматни қалбига чуқур нақшлаб олган “Жаҳон адабиёти” аҳли, 20 йилдирки, дунё сўз санъатининг сара-сара асарларини ўзбек тилида чоп этиб, бизга олам ва одамнинг янги-янги қирраларини англатиб келаётир.\nИкки ўн йилликда 250 та йирик бадиий ва мемуар асарнинг она тилимизда эълон қилиниши ҳазилакам иш эмас! Бебаҳо адабий бойлик, беқиёс маънавий хазина эгаси бўлганимиз шу-да!\nЖаҳонга бўйлашаётган мажалланинг бош вазифаси муттасил ижодий изланиш ва таржима маҳоратини ошириш орқали журналхонларнинг бадиий эстетик дидини ўстиришдан иборат. Устоз Озод Шарафиддиновнинг йўлини давом эттиришга бел боғлаган таҳририят бугун зиммасидаги вазифа нечоғли шарафли, айни чоғда залворли эканини яхши англайди, назаримизда.\nXXI аср инсониятга бағоят чигал жумбоқларни “туҳфа” этмоқда. Йилдан-йилга мураккаблашиб, ўзидан, моҳиятидан узоқлашиб бораётган дунёни қутқариш – инсоннинг ўзини асраш, курраи заминда тирикликни сақлаб қолиш муаммоси олдида ҳеч гап бўлмай қолди. Бундай шароитда эса сўз, адабиёт, тафаккур ва идрок халоскор кучга, нажотбахш воситага айланади. Навқирон йигит ёшидаги мажаллада ана шундай оғир юкни елкага олмоққа иштиёқ ҳам, шижоат ҳам бор.\nМаълумки, жаҳон адабиётшунослигида адабий-фалсафий пафос, санъатнинг бошқа турлари билан уйғунлашиш, бадиий асарга гўзаллик ҳодисаси, семиотик белгилар сифатида ёндашиш ҳолатлари етакчилик қилади. Журналда соф адабиётшунослик манбалари билан бир қаторда, адабиётшунослик ва санъатшунослик, адабиётшунослик ва фалсафа, адабиётшунослик ва психология фанлари кесимида уйғунлашган-синтезлашган мақолалар босилди. Ҳатто математика билан бадиият гўзаллигини қиёсан ўрганган мақолалар ҳам ёзилди. Зеро, бундай фанлараро интеграция ўзбек адабиётшунослгиги учун янгилик бўлиши табиийдир. Шунга мос равишда олимлар ўз назарий-методологик концепциялари ва турли адабий-илмий манифестларини ишлаб чиқишди. Биз буларнинг барчасини асосан “Жаҳон адабиёти” журналидан ўқиб билиб олмоқдамиз.\nСевимли журналимиз “Жаҳон адабиёти” бу йил ўзининг навқирон 20 ёшини нишонлаётир. Ўтган йигирма йиллик фаолияти давомида журнал жаҳон адабиётининг энг сара асарларини ўзбек китобхонига, ўзбек адабиётининг мумтоз намуналарини жаҳонга танитиш борасида чин маънода баракали фаолият олиб борди. Халқимизни дунё халқлари адабиётидаги, адабиётшунослигидаги ижодий методлар, адабиёт оламига кириб келаётган янги йўналишлар билан таништирди. Буюк мутафаккир аждодларимизнинг жаҳонга ибрат қилишга арзийдиган ижодий кашфиётлари, бадиий-эстетик идеаллари, асарларидаги умрбоқий ғояларнинг оҳорли талқинларига доир теран тадқиқотларни чоп этиш орқали ёш авлоднинг бадиий дидини, адабий идрокини ўстириш ишига муносиб ҳисса қўшиб келмоқда. Умид қиламизки, бу хайрли ишлар изчил давом этади. “Жаҳон адабиёти” журнали истиқболда ҳам ўзбек ва дунё халқлари адабий алоқаларини янги босқичга кўтаришда ижодий тафаккур карвонбошиси бўлиб қолаверади.\nҲаво майин, елар саболар дилкаш,\nТаратиб анвойи гул нафасини…\nТургенов Толстой ёнида борар –\nНурга тўлдирганча шляпасини.\nХаккулар парвози баланд қушлардай\nУйғотиб сайрайди Такубокуни.\nЧақириб олади Акутагава\nУмр дарахтига қўнган каккуни…\nАёл мактубларин кўнглига жойлаб –\nЦвейг йўлга тушар бўлгани меҳмон.\nМашъум милтиғини улоқтирганча\nЭрнест юрагида мавжланар уммон.\nПўрим фойтунларда Мопассан, Генри,\nВикторни чорлашади: “Тез,\nТезроқ бўлгин, ахир, китобингни ол,\nБизни кутаяпти Навоий-30!”\n…Дала ҳовлисида настарин гулнинг –\nТушини шеърига солиб Эмили.\nАста одимлайди илк бор жилмайиб,\nШодликдан жаранглаб кетганча дили.\nФаррухзот қалбида чайқалади ишқ,\nДейди: “Жунун томон бошлайман сани”.\nСафарга тадорик кўраркан Суҳроб,\nШошиб ҳайқиради: “Ковушим қани?”\nВа яна уммун ортидан,\nДаҳо ижодкорлар келар изма-из.\nУқтириб боради бири-бирига:\n“Қандай гўзал маскан Навоий-30”.\nТандирдан узилган нон ҳиди янглиғ,\nДунё тўлиб борар китоб тотига.\nУлардан сўраймиз: “Йўл бўлсин қайга?”\nЖавоб тайёр: “Жаҳон адабиёти”га”!\nНавоий кўчаси – табаррук маскан,\nБормикан ундан нур ичмаган кўнгил,\n“Жаҳон адабиёти” кучга тўлган пайт,\nЙигирма яшарлик навқирон бир дил.\nТуйғулари ёруғ, тафаккури кенг –\nШуҳрат ака бунда саркор, албатта.\nИжоднинг зиёфати ҳам\nЖуда катта бўлсин, жуда ҳам катта.\nУлуғлар назми-ю насридан тотиб,\nПойгакда турибман қалб тўла ҳайрат.\n“Жаҳон адабиёти”, минг йил яша деб,\nСизга ҳурмат билан Ҳалима Аҳмад.


11:00 / 06 апрель 193 pdf Ўқиш режими + -\n2021 йилда Абу-Даби муниципалитетлар ва транспорт департаменти муборак Рамазон ойи учун анъанавий бўлган байрам чодирларини ўрнатишга рухсат бермайди.\nУшбу ҳаракат БАА Миллий Фавқулодда вазиятлар бошқармаси агентлиги (NCEMA) томонидан ишлаб чиқарилган Covid-19 хавфсизлик баённомаларига мос келади.\nОлдинроқ шунга ўхшаш қарорларни Дубай, Ажман ва Шаржа маъмурлари қабул қилган эди. Бу йилги муборак Рамазон ойи рўзаси анъанавий чодирсиз ўтади. Ҳокимиятнинг фикрига кўра, чодирларни қуришга рухсат бериш оммавий йиғилишларни ташкил этишга олиб келади ва бу вақт давомида ижтимоий масофа қоидалари бузилиши мумкин.\nШуниси эътиборга лойиқки, муқаддас ой кунлари масжидлар ёнига чодирлар қурилади, ишчилар ва камбағаллар рўза тутиш учун келишлари мумкин. Бироқ, бу йил расмийлар одамлар хавфсизлиги ва соғлиғини таъминлашга алоҳида аҳамият беришади.\nФақат расмий хайрия ташкилотларига бепул овқат тарқатишга рухсат берилади. Қоидаларга риоя қилиш инспекторлар томонидан назорат қилинади.\nМуборак Рамазон ойида рўза тутиш мусулмонлар учун фарздир.\nҲасан II масжиди\n08:00 / 06 апрель 619\n13:30 / 06 апрель 792\nМисрнинг FAJR араб тили маркази ва GRAND TA'LIM ўртасида ҳамкорлик меморандуми имзоланди\n2020 йилнинг 13 декабрь кунида Миср Араб республикасининг FAJR араб тили маркази ва Ўзбекистоннинг Тошкент шаҳрида жойлашган GRAND TALIM нодавлат таълим муассасаси давоми...\n333 18:46 / 14 январь\n1823 05:32 / 22.09.2018\n1189 17:54 / 05.10.2019


АЁЛЛАР ФАОЛ БЎЛМАСА... | Ўзбекистон Халқ демократик партияси\nАЁЛЛАР ФАОЛ БЎЛМАСА...\n2019-09-03 18:09:11 1914\nЎзбекистон ХДП Тошкент шаҳар кенгаши ташаббуси билан Ўзбекистон тарихи давлат музейида юртимизнинг фаол аёллари, ҳуқуқий ва ижтимоий асослар мавзусида ўтказилган давра суҳбатида фаол хотин-қизлар, ҳамкор ташкилотлар вакиллари иштирок этди.\nДастлаб Тошкент шаҳар партия кенгаши раиси Нигора Эшметова йиғилганларни Мустақиллигимизнинг 28 йиллик байрами билан табриклаб, истиқлол даврида аёлларимиз учун яратилган кенг имкониятлар, жумладан, уларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини кўзлаб қабул қилинаётган қонунлар, имзоланаётган фармон ва қарорлар хусусида атрофлича маълумот берди.\n— Бугун, муболаға эмас, юртимизнинг барча ҳудудлари, шаҳар-қишлоқлари, маҳалла-кўйларида жадаллик билан олиб борилаётган улкан бунёдкорлик ишларига барчамиз гувоҳмиз, — деди у ўз сўзида. — Бундай эзгуликка дахлдор ишлар, айтиш мумкинки, ватандошларимизнинг қалбида ҳам амалга ошмоқда. Демак, бу каби савобли амалларнинг барчаси мустақиллик туфайли рўёбга чиқмоқда.\n— Ҳар қандай ютуқ ёки натижага катта меҳнат эвазига эришилади, — деди Тошкент вилояти ихтисослаштирилган стоматика шифохонаси бош шифокори Гулнора Мирсаидова. — Бу, табиийки, ҳаёт қонуни. Масалан, ўзимдан қиёс, илк меҳнат фаолиятимни Тошкент вилояти стоматика шифохонасида оддий шифокорликдан бошлагандим. Амалиёт билан илмни уйғунликда олиб борганлигим боис номзодлик диссертациямни ҳимоя қилдим. Бугунги кунда жамиятдаги фаолликнинг илдизи менинг назаримда оилада ҳам мустаҳкам бўлиши керак. Шу маънода менинг ҳам ан шу миттигина «ватан»да ўз ўрним, қадр-қиммматим бор деб ўйлайман. Вояга етаётган фарзандларимизни она юртимизга садоқатли инсонлар сифатида тарбиялашга ҳаракат қиляпмиз. Қолаверса, сиёсий партиянинг аъзоси бўлибгина қолмай, жамиятдаги хотин-қизларнинг фаоллигини ошириш борасида ҳам янгиликлар қилишга уриняпман. Ҳар бир ташаббусим ўз самарасини бераётганидан руҳланяпман. Чунки бир аёлга жуда катта нарса керак эмас ҳаётда, асосийси, тинчлик, хотиржамлик бўлса, шунинг ўзи катта давлат-да!\n— Ўн тўққиз йилдан буён илм масканида ишлаб келяпман, — дейди пойтахтимизнинг Шайхонтоҳур туманидаги 20-мактаб директори, фаол аёллар қаноти раиси Шаҳноза Қосимова. — Айни пайтда мактабимизда 60 нафарга яқин хотин-қиз, ўн нафардан ортиқ эркак ўқитувчи фаолият олиб боради. Албатта, катта жамоани бошқариш, ишни тўғри ташкил этиш осон эмас. Бунинг учун билим, атрофдагиларнинг қўллаб-қўвватлаши зарур. Бахтим эса аёлларни қадрлайдиган юртда яшаётганим ва меҳнат қилаётганимда, деб ўйлайман.\nҚизғин савол-жавоб, мунозара руҳида кечган давра суҳбатида Ўзбекистон тарихи давлат музейи директори Жаннат Исмоилова, Тошкент шаҳар «Оила» илмий-амалий маркази раҳбари Фарида Абдураҳимова, халқ депутатлари Юнусобод туман кенгаши депутати, юридик фанлари доктори Гулчеҳра Тўлаганова сўзга чиқиб, иштирокчиларни қизиқтирган саволларга батафсил жавоб беришди.


Кўҳна заминимизда бир пайтлар гуллаб яшнаган, бугунги кунда тарих пардаси ортига чекиниб, фақат кўҳна манбалару турфа афсоналар орқали номи бизгача етиб келган яна қанчадан-қанча шаҳарлар, қадимий тамаддун ўчоқларининг излари сақланиб қолган. Улардан бири қадимий Дабусиядир.\nҚадимий ва ҳамиша навқирон Самарқанд шаҳридан вилоятнинг энг олис ҳудуди – Пахтачи туманига кириб бораркансиз, бугунги кун нафаси яққол сезилиб турган бу замонавий гўшадан бир неча чақирим нарида бир неча минг йиллик тарихга эга бўлган қадимий қалъа мавжуд бўлганига ишонгингиз келмайди.\nБир пайтлар Ғарбу Шарқни боғлаган Буюк ипак йўлининг бир қисми бўлган қадимий кўчадан кетиб бораркансиз, Зарафшон дарёсининг чап соҳилида, катта-кичик тепаликлар бағрида, тупроқ остида қолиб кетган Дабусия қалъаси ўрнига етиб келганингизни ҳам сезмай қоласиз. Ҳар йили баҳор бу тепаликлар – сон-саноқсиз қабрлар узра ўзининг зангори гиламини тўшайди. Ер бағрини ёриб чиққан миллионлаб майсалар, алвон қизғалдоқлар худди номаълум алифбода, турфа рангларда битилган битиклар сингари бизни мозийнинг сирли манзилларига чорлайди...\nТарихий манбаларнинг гувоҳлик беришича, бир пайтлар ана шу кенгликларда Дабусия қалъаси қад ростлаган. Уни турли манбаларда Дабусқалъа, Дабусий, Дабус, Даҳбус сингари номлар билан аташган. Зарафшон дарёсининг телбавор мавжлари қалъанинг шимолий деворларини ювиб, кейин ўнг тарафга бурилиб кетади.\nРивоятларга кўра, ана шу деворларда пайғамбаримизнинг амакиваччалари, Ҳазрати Али (р.а.)нинг бармоқ излари сақланиб қолган экан. Табиийки, бугунги кунда қалъа ҳам, унинг девори ҳам, у едаги табаррук излар ҳам йўқ. Бўлганда ҳам, уни ҳазрати Алига нисбат бериш ўринсиз бўлар. Чунки, ул зот бизнинг диёримизга қадам босмаганлар.\nСамарқанд ва Бухоро оралиғидаги бу қадимий қалъа ҳақида ўтмишдаги тарихнавис олимлар қимматли маълумотларни ёзиб қолдирганлар. Жумладан, Х асрда яшаб ижод қилган географ олим Абдулфараж Басрийнинг ёзишича, Дабусия шаҳрига Искандар Мақдуний асос солган эмиш. Тарихчи Наршахий эса, унинг ёши ҳатто Бухородан ҳам қадимийроқ эканини таъкидлайди.\n“Дабус" сўзи араб тилидан таржима қилинганда темир гурзи, тўқмоқ, деган маъноларни билдиради. Қалъа ўз даврида темирдан мустаҳкам қилиб қурилгани боис, ана шундай аталган бўлиши мумкин. Тўққизинчи асрда яшаган араб тарихчиси Ал-Яъқубий ҳам бу қалъани “душман тиғи ўтмайдиган, мустаҳкам ва машҳур шаҳар” дея таъкидлаган эди”.\nЯна бир машҳур тарихчи Абу Жаъфар ат-Табарий Дабусия ҳақида тўхталиб, бу ерни 10 минг нафар сарбоз қўриқлаганини ёзади. Шунингдек, Ал-Муқаддасий, Ёқут Ҳамавий, Ибн Ҳавқал, Ибн Хурдобеҳ, Ас-Самъоний, Абу Райҳон Беруний, Абул-Фидон сингари ўрта аср алломалари Дабусия билан боғлиқ маълумотларни ўз асарларида келтириб ўтадилар.\nМазкур тарихий манбаларда Дабусияда жуда катта бозорлар, масжид ва мадрасалар фаолият кўрсатгани, олтин, кумуш ва мис тангалар зарб этиладиган зарбхоналар бўлгани ўз аксини топган. Бир замонлар Дабусияда тўқилган “вадорий” деб номланган матоларнинг Ғарбу шарқда бозори чаққон бўлган. Шунингдек, Дабусияда жундан тўқилган матолар ва теридан ясалган маҳсулотлар ҳам кўп миқдорда ишлаб чиқарилган ва савдогарлар томонидан дунёнинг турли бурчакларига олиб кетилган. Буларнинг бари Дабусия ўз даврида ҳам сиёсий, ҳам иқтисодий, ҳам ҳарбий жиҳатдан катта мавқега эга бўлганидан далолат беради.\nДабусия аҳли азалдан мард, жасур, эркпарвар бўлгани ҳақида тарихий манбалар ҳам, халқ орасидаги афсонаю ривоятлар ҳам далолат беради. Араб лашкарбошиси Қутайба ибн Муслим ўз қўшини билан Бухорони қамал қилганида унинг ҳукмдори ёрдам сўраб, Дабусияга элчи жўнатади. Дабусияликлар зудлик билан Бухоро шаҳрига йўл олади ва бухоролик мудофаачилар билан бирлашиб, душманни Амударёнинг нариги қирғоғига улоқтириб ташлайди.\nОрадан кўп ўтмай, Қутайба қўшин тўплаб, Афросиёб шаҳрига ҳужум уюштиради. Лекин Бухоро ва Дабусия лашкарлари яна бирлашиб душманни мағлуб этади.\nШунда Қутайба аввал Дабусияни бўйсундирмаса, Бухорони ҳам, Самарқандни ҳам ололмаслигини англаб етади. Шунинг учун ҳам кейинги мағлубиятдан сўнг куч тўплаб, Дабусия қалъасига ҳужум қилади. Бир неча кун давом этган қақшатқич тўқнашувлардан сўнг Қутайба қалъа деворларининг мустаҳкамлиги, ҳимоячиларининг моҳир чавандоз, ўткир мерганликларига тан беради. Камон ўқлари ва қилич тиғларига кучли таъсир этувчи заҳар суртилганлиги боис, ундан жароҳат олган ёғийлар дарҳол ҳалок бўларди. Шунда Қутайба қалъани қамал ҳолатида сақлашга қарор қилади. Қалъага кириб-чиқувчи яширин йўллар, чашмалардан сопол қувурлар орқали сув оқиб келиши, махсус омборларда озиқ-овқатлар сақланишини душман билмаган. Бу ерда беш йилгача етадиган қуритилган гўшт, мевалар, дон улкан сопол кўзаларда сақланган.\nАраблар қўлига асир тушиб қолган дабусияликлар сир олиш учун жуда қаттиқ қийноққа солинган. Асирлар хоинликдан кўра мардларча ўлимни афзал билиб, ўз тилларини тишлаб узиб ташлаганлар.\nНиҳоятда танг аҳволда қолган Қутайба қалъа атрофидаги қишлоқлар аҳолисини қатл қилишга фармон беради. Шундан кейин қалъа мудофаачилари сони кескин камайиб боради. Улар ўзларини ўлимга маҳкум этсалар-да, таслим бўлишмайди. Шундан кейингина босқинчилар ҳимоясиз қолган қалъага бостириб кирганлар.\nҚалъа ҳудудида олиб борилган илмий изланишлар жараёнида топилган иш қуроллари, рўзғор буюмлари, ҳунармандчилик ускуналари, овчилик ва чорвачилик қуроллари сифати, пишиқлиги, ихчамлиги ва ташқи кўриниши билан анча тараққий этганлигидан далолат беради. Ҳатто, қалъанинг бутун ҳудудига сопол қувурлар ётқизилиб, канализация тизими яратилган, тоза ичимлик суви таъминоти йўлга қўйилган.\nТарихий манбаларни варақлар эканмиз, бир пайтлар бу кўҳна кент не-не фотиҳу жаҳонгирларни кўрганига амин бўламиз. Соҳибқирон Амир Темур, Мирзо Улуғбек, Заҳириддин Муҳаммад Бобур сингари буюк аждодларимиз бу масканга қадам ранжида қилишган. Эҳтимолки, Самарқандда умрининг энг навқирон дамларини кечирган Ҳазрат Навоий ҳам бир муддат Дабусияда тўхтаб ўтган, балки мана шу кенгликларда туриб, ўзининг малоҳат ва назокатга бой байтларини битгандир?\nДабусияда туғилган алломалар ичида энг машҳури фақиҳ, қози Абу Зайд Убайдулло ибн Умар ад-Дабусийдир. Ул зот Бухоронинг етти машҳур қозисидан бири, ҳанафий мазҳабининг йирик вакили ва пешвоси бўлганлар. Абу Зайд ад-Дабусий 978 йили Дабусияда таваллуд топган ва шу ерда улғайиб машҳур алломалардан таълим олиб, фиқҳ илмининг билимдони бўлиб етишган.\nДабусий нисбаси билан танилган яна ўнлаб алломалар номи ва асарлари бизгача етиб келган. Бу эса, Дабусия қадимий маданият ва маърифат бешикларидан бири бўлганини яна бир карра тасдиқлайди.\nДабусия асрлар давомида барқарор, мустаҳкам қалъа сифатида мавжуд бўлган. Темурийлар, Шайбонийлар, Аштархонийлар сингари сулолалар даврида ҳам Дабусия ўз стратегик аҳамиятини йўқотмай келган. Ўн тўққизинчи асрнинг биринчи ярмида, Бухоро ҳукмдори Амир Ҳайдар давридан бошлаб, қалъа Зиёвуддин номини олган. Дастлаб, Дабусия ва Зиёвуддин атамалари тенг қўлланган бўлса, кейинчалик, Дабусия атамаси истеъмолдан чиқиб кетган. Ўша пайтларда Зиёвуддин ҳам қалъа номи, ҳам Бухоро амирлигидаги вилоят номи сифатида қўлланган. Бугунги Пахтачи тумани маркази – Зиёвуддин шаҳри эса, тарихий Дабусиядан 7-8 чақирим масофада жойлашган.\nДабусия нима сабабдан ҳувиллаб қолгани, одамлар бу ҳудудни ташлаб кетгани ҳақида ҳам аниқ маълумотлар йўқ. Бу ҳолни кўпчилик қалъадан бир неча чақирим масофда, бугунги Пахтачи тумани марказида янги Зиёвуддин шаҳрининг юзага келиши, аҳлининг кўпчилиги шу ерга кўчиб келиши билан изоҳлашади.\nҲа, бугун бу тарихий ҳудудда ана шу девор парчаларию, ягона обида Баҳра ота мақбарасидан бўлак иншоотни учратмайсиз. Мазкур иншоот ўрта асрларда қад ростлаган бўлиб, унда бир пайтлар шу ҳудудда яшаб ўтган улуғ алломалардан бирининг хоки ётибди.\nКўҳна Дабусия кенгликлар узра яна бир оқшом чўкмоқда. Бу масканни тарк этарканмиз, дилимиздан ўтаётган хазин, тушуниксиз туйғулар ўз-ўзидан қуйма сатрларга айланади.\nБунда ҳар бир қадам – асрларга тенг,\nҲар зарра мангулик, эрк нишонаси.\nҚадим Дабусия – кўҳна тарихнинг\nЯнги дунёдаги элчихонаси...\n544 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Берунийнинг доривор ўсимликлар ҳақидаги асарини биласизми?\tКийиниш маданияти миллат кўрки »


ЎзА - Шароф Рашидовнинг сирли вафоти\n29.11.2018 15:59 Чоп этиш версияси\nШароф Рашидовнинг сирли вафоти\nШароф Рашидовнинг ўлими ХХ аср сирларидан бири бўлса керак, деб ўйлайман. Вақт ўтиб боряпти. Шароф акани билган одамлар сони тобора камайиб боряпти. Бу одамнинг ўлими тафсилотлари билан воқиф одамлар ҳам саноқли қолган.\nШароф аканинг руҳи, элимиз, юртимиз олдидаги буюк хизматларининг ҳаққи-ҳурмати биз-замондошларнинг келажак олдидаги бурчимиз, – бу сирни кейинга қолдирмай, охирига етишимиз керак!\n1982 йил шўролар давлатининг раҳбари Л. Брежнев 76 ёшда вафот этди. Унинг атрофидаги мункиллаб қолган сафдошлари ҳам бирин-кетин ўтдилар. Ҳокимиятни қўлга олган давлат хавфсизлик қўмитасининг собиқ раиси Андропов бошқарув аппаратини тезлик билан тозалаб, атрофига ўзига садоқатли собиқ чекистлар (Алиев, Шеварднадзе)ни тўплай бошлайди. Узоқ йиллар мамлакат бошқарувида иштирок этиб келган Кириленко, Романов, Кунаев, Шербицкий ва бошқалар лавозимдан четлаштирилди.\nНАВБАТ ШАРОФ РАШИДОВГА КЕЛИБ ҚОЛГАН ЭДИ\nЎзбекистон жиддий тараққий этган республика бўлиб, ялпи маҳсулот ишлаб чиқариш ва четга мол чиқаришдан тушадиган даромад бўйича шўролар тизимида 2-ўринда (Россиядан кейин) эди. Ўзбекистон пахта етиштиришда дунёда 2-ўринга чиқиб олган эди.\nАйни вақтда республикамиз аҳоли бошига ўртача даромад ва бошқа муҳим кўрсаткичлар бўйича иттифоқдош республикалар ичида 11-14 ўринларни эгалларди.\nҚаранг, шунақа ҳам контраст бўладими? Болтиқбўйи республикаларининг умум иттифоққа қўшадиган ҳиссаси арзимас бўлса ҳам, уларда аҳолининг ҳаёт даражаси Европа мамлакатлари даражасида эди. Буни энг юқори мансабдаги барча давлат раҳбарлари яхши биларди. Тошкентда метро қурилиши Шароф аканинг шахсан ҳаракати туфайли амалга оширилганини ким билмайди?\nМосквадаги амалдорлар республика маблағи ҳисобига қурилган Санъат саройини “Ўзбекистонда бунақа бино эллик йилдан кейин қурилиши керак эди”, деган эдилар. Ваҳоланки, бундай ҳашаматли иншоотлар марказ ажратган маблағ ҳисобига бунёд этиларди.\nМоскванинг Марказий Осиё республикаларида аҳоли турмуш даражасини оширишга қаратилган бирорта ҳукумат қарори ёки тадбири бўлганини ҳеч ким эслай олмайди. Аммо бу ерларда (ҳамма ердаги каби) юз берадиган салбий ҳолатлар (данғиллама тўйлар, порахўрлик ёки жиноятчилик) “Правда”, “Советская культура”, “Труд” газеталари саҳифаларининг зарбдор мақоласи бўларди.\nРеспубликамизга қарши хуруж биринчи навбатда Шароф Рашидовга қарши қаратилган эди. Чунки бу одамнинг мамлакатда ва хориждаги мавқеи жуда баланд эди.\nШароф акага қарши ҳужум учун сабаб қидирилар эди.\nЎзимиздан чиққан бир гуруҳ тезотар “ватанпарварлар” пахта терими қизғин кетаётган вақтда “қўшиб ёзиш”, “пахтани момиқ ҳолига келтириб, давлатга топшириш” каби ғоялар билан марказий газеталарда (“Правда”) мақолалар эълон қилдилар.\nШароф ака мақолани ўқиб, анча хафа бўлган эдилар.\nЎша вақтда Шароф ака: “Аввал пахтани териб олиш керакку! Эртага ёғингарчилик бошланса, унда нима қилиш мумкин? Аввал ҳамма кучни ҳосилни тўла йиғиб олишга қаратиш керак. Пахтани қайта ишлаш ишлари келгуси йил май-июнь ойигача давом эттириш мумкин. Баъзи одамлар бироз шошилиб қолган кўринадилар. Вақти-соати билан давлатга момиқ топширадиган вақт келади. Ҳозир ҳосилни йиғиб олишимиз керак!” деган эдилар.\nБу гап 30 октябрь куни, Хоразмдан Қорақалпоғистонга борар йўл устида, журналистлар билан суҳбат вақтида бўлган эди.\nТақдирни қарангки, Шароф ака шу ибораларни айтганларидан 5-6 соат кейин вафот этганлар.\nШАРОФ АКАНИНГ ВАФОТИ БИЛАН БОҒЛИҚ БИР НЕЧА ҲОЛАТНИ ЁДГА ОЛАЙЛИК\n29 октябрь куни СССР ҳукумати бошлиғининг биринчи ўринбосари Г.Алиев бошчилигидаги делегация Вьетнамга кетаётиб, Тошкентда тўхтади.\nУ вақтда Хоразмда пахта теримини ташкил этиш билан машғул бўлган Шароф Рашидов Тошкентга етиб келиб, делегацияни кутиб олдилар. Делегация бир кеча дам олиб, 30 октябрь куни тонгда Вьетнамга учиб кетди.\n30 октябрь куни эрта тонгда Шароф ака аэропортда Г.Алиевни кузатиб, иш ўрнида Марказқўмда финляндиялик делегация билан суҳбат қилдилар.\nСуҳбат тугагач, Шароф ака ҳовлига чиқдилар якшанба куни эди. Марказқўмда ҳеч ким йўқ, фин делегацияси билан банд кишиларгина бор эди. Куз ҳавоси кишини ўзига мафтун қиларди. Бир неча кун пахта даласидан жилмаган Шароф ака ҳовлини бироз айландилар, кайфиятлари кўтаринки эди, деб эслашади.\nСўнг, тўпланганларга: “Ҳозир Хоразмга учаман. Бугун 12:00да Урганчда вилоят пахта режасини биринчи бўлиб бажарганига бағишланган митинг бўлади. Хоразмликлар катта қўшимча мажбурият олишмоқчи. Митингдан сўнг, Қорақалпоғистонга ўтаман. У ерда терим суръати бироз паст. Бир неча кун у ерда бўлишга тўғри келади – деганлари ҳамон хотирамда. Ҳамма билан хайрлашиб, машинага ўтириб, аэропортга жўнаб кетдилар.\nБу буюк инсоннинг сўнги сўзлари эканини ҳеч ким хаёлига ҳам келтира олмаган эди.\nБУ ИНСОННИНГ ЎЛИМИ КИМГА КЕРАК ЭДИ?\nШароф ака Урганчда бўлган митингда иштирок этиб, хоразмлик пахтакорларни катта меҳнат ғалабаси билан қутлаганлар. Кейин Ўзбекистон бўйлаб сафар қилаётган Куба элчиси билан суҳбат қилганлар. Куннинг иккинчи ярмида Нукус томон жўнаб кетганлар.\nАйтишларича, у ерда кечга яқин Шароф аканинг бевақт мазаси бўлмаган. Тошкентдан, Москвадан чақирилган шифокорлар у кишини асраб қололмаганлар.\n1 ноябрь куни эрта тонгда Шароф Рашидовнинг бевақт вафот этгани ҳақида дастлабки хабар пайдо бўлди. Шароф аканинг дафн маросими республикамиз, миллатимиз учун энг оғир йўқотиш сифатида умумхалқ мотамига айланди.\nЭнди “Шароф аканинг ўлими кимга керак эди?“ деган саволнинг бир қисмига жавоб топгандек бўляпмиз. Москва, иттифоқ ҳукумати Шароф аканинг обрўйи, мавқеидан ҳайиққани аниқ. У одам тирик бўлганларида “қайта қуриш” тиғи Ўзбекистонга қаратилмаган бўлар эди. Шароф ака республикамизни, халқимизни марказнинг десантчиларидан ҳимоя қила олар эди.\nЎша даврдаги вазиятни таҳлил этсак, “қўшиб ёзиш”, “порахўрлик” ва бошқа иллатлар Москванинг ўзида кенг авж олган эди. Матбуотда эълон қилинган “Кубан иши”, “Сочи иши”, “Балиқ ва икра иши” каби номи оламни тутган муттаҳамгарчиликлар “Пахта иши”да ўн чандон каттароқ, хавфлироқ, ташвишлироқ бўлган эди.\nСССР Олий Совети Президиумининг котиби Георгадзенинг дала ҳовлисида мусодара қилинган бойликлар (8 килограмм бриллиант, 100 та ёмби олтин қуюлмаси, 2 миллион доллар, 400 миллион рубль маблағ) Третьков музейи ва Эрмитаждан йўқолган нодир санъат намуналар... ва ҳоказолар. Буларнинг жами – СССР йиллик давлат бюджетининг маълум фоизини ташкил этаркан.\nБу – Шўролар раҳбариятининг юқори доирасига кирмайдиган ўртамиёна ходимнинг Москвада ишлаган вақтида ўмарган бойлиги.\nУндан юқори лавозимларда ишлаганлар нима қилгани ёлғиз Аллоҳга аён. Шу сабабли бўлса керак, Россия “Компартиянинг олтинлари қаерда?” деган тортишув ҳамон тийилмаган.\nШАРОФ РАШИДОВ ВАФОТИ БИЛАН БОҒЛИҚ БИР НЕЧА САВОЛЛАР\nЭрталаб, яхши кайфиятда бўлган одам, кундузи Хоразмда юзлаб одамлар билан мулоқотда бўлиб, кечқурун Нукусда тўсатдан вафот этиши шубҳали.\nКейин, нега айнан Нукусда вафот этдилар? Юқори малакали шифокорларни якшанба куни ярим кечада Москва ва Тошкентдан топиб, Нукусга етказиб келишининг ўзи бўладими?\nШароф акадан сал аввал Беларусь раҳбари, уруш ва меҳнат қаҳрамони, беларусь халқининг суюкли фарзанди Машеров ҳам Минскдан узоқда (Брест ўлкасида) тўсатдан автоҳалокат оқибатида ҳалок бўлди. Бу ҳам тасодифми?\nСОФ НОМИ ОҚЛАНДИ\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёевнинг эл фарзанди Шароф Рашидов таваллудининг 100 йиллигини нишонлаш ҳақидаги фармонини буюк инсон руҳи олдида катта диёнат, адолат ғалабаси, буюк жасорат деб номлаш тўғри бўлар эди.\nШароф Рашидовнинг руҳи мустақиллигимизни ҳимоя қилиш, истиқболимизнинг янада равшан бўлишида шод бўлсин, деб дуода бўламиз.


Почеттино: «Мбаппе ўйнай олмаган тақдирда ҳам «ПСЖ» Манчестерда ғалаба қозониш учун етарли кучга эга»\n«Пари Сен-Жермен» бош мураббийи Маурисио Почеттино Чемпионлар лигаси яримфинал жавоб баҳси доирасидаги «Манчестер Сити»га қарши ўйин олдидан Килиан Мбаппенинг ҳолати ҳақида гапирди.\n«Бугун Мбаппенинг ҳолатини яна бир марта баҳолашимизга тўғри келади. У якка тартибда шуғулланаяпти. Ўйинда майдонга тушиш ёки тушмаслиги Килианнинг учрашувга яқин ўзини қандай ҳис қилаётганига боғлиқ бўлади. Қўл остимда катта таркиб бор, барча ўйинчилар вазифани бажара олишади. Мбаппе ўйнай олмаган тақдирда ҳам «ПСЖ» Манчестерда ғалаба қозониш учун етарлича кучга эга», - дея парижликлар устози Почеттинонинг фикрларини келтирмоқда УЕФА расмий сайти.\nМаълумот учун, «Манчестер Сити» — «Пари Сен-Жермен» ўйини бугун, 4 май соат 23:59да бошланади. Дастлабки ўйинда Англия клуби Франциядан ғалаба (2:1) билан қайтганди.


ЎзА - Андижонда туризм янада ривожланади\n06.03.2019 18:50:35 Чоп этиш версияси\nАндижонда туризм янада ривожланади\nЎзбекистон – сайёҳлик соҳасида улкан имкониятларга эга мамлакат. Туризм соҳаси янги иш ўринлари яратиш, аҳоли турмуш фаровонлигини юксалтиришда муҳим ўрин тутади. Шу боис, кейинги йилларида мамлакатимизда бу соҳа ривожига алоҳида эътибор қаратилмоқда.\nТуризм, айниқса, ички сайёҳлик хизматини ривожлантириш борасида Андижон вилоятида ҳам эътиборга молик ишлар олиб борилмоқда.\n– Президентимизнинг 2019 йил 5 январдаги “Ўзбекистон Республикасида туризмни жадал ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги фармони ҳамда “Туризм тармоғини жадал ривожлантиришга оид чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори соҳа ривожида муҳим ҳужжат бўлди, – дейди Туризмни ривожлантириш давлат қўмитасининг Андижон вилояти ҳудудий бошқармаси бошлиғи Бахтимурод Каримов. – Бу ҳужжатлар туризм ва сайёҳлик инфратузилмасини ривожлантириш, миллий туристик хизматларни ички ва халқаро сайёҳлик бозорига таклиф этиш, сайёҳлик объектларини таъмирлаш каби масалаларни ҳал этишга хизмат қилмоқда.\nАйни пайтда вилоятда 18 та туроператор фаолият кўрсатмоқда. Улар юртдошларимизнинг тарихий шаҳарларимиз ва қатор хорижий давлатларга саёҳатини ташкил этиш бўйича зарур ишларни олиб бормоқда.\n“Ўзбекистон бўйлаб саёҳат қил” шиори остида 2018 йилда вилоятдан қарийб 1 миллион нафарга яқин киши Самарқанд, Бухоро, Хива, Шаҳрисабз, Нукус, Тошкент, Қўқон ва бошқа шаҳарларга саёҳат қилган.\nАндижон кундан-кунга чирой очмоқда, замонавий бино-иншоотлар, савдо-маиший хизмат объектлари барпо этилмоқда. Ҳудуддаги йўллар халқаро талаблар асосида қайта қурилмоқда. Бундан ташқари, вилоятда бир вақтнинг ўзида 1 минг нафарга яқин сайёҳни қабул қилиш имконига эга 16 меҳмонхона мавжуд. Уларнинг аксариятида сайёҳлар ва хорижий меҳмонларга замонавий хизмат кўрсатиш имконияти яратилган. Шунингдек, сайёҳлик объектлари ҳақида буклетлар, китоблар тайёрланган, туристик фирмалар ва меҳмонхоналар сайти яратилиб, уларга дам олиш масканлари, зиёратгоҳ ва меҳмонхоналар ҳақида рус ва инглиз тилларида маълумотлар жойлаштирилган. Меҳмонхоналарда “Wi-Fi“ зоналари ташкил этилган.\nВилоятда 117 туристик объект мавжуд. Уларнинг аксарияти халқимиз тарихини ўзида мужассам этган музейлар, тарихий обидалар, шунингдек, хушманзара ва баҳаво дам олиш масканлари, муқаддас зиёратгоҳлардир. Улардан танлаб олинган 9 объект бўйича туристик йўналишлар ишлаб чиқилган.\n2018 йилда вилоятга 171 мингдан зиёд сайёҳ ташриф буюрган бўлса, уларнинг 18 минг 600 нафари МДҲ, Осиё, Европа давлатлари ва бошқа қатор мамлакатлардан келган сайёҳлардир. Бу, албатта, Андижон учун паст кўрсаткич ҳисобланади. Аслида вилоятнинг туристик имконияти ва салоҳияти анча юқори.\nАна шундан келиб чиқиб, юртдошларимизни ва хорижий сайёҳларни Андижонга янада кўпроқ жалб этиш мақсадида Андижон шаҳри марказидаги “Ўзбегим” савдо ва кўнгилочар мажмуасида замонавий ахборот марказлари (инфокиоск) ташкил этилди. Андижон темир йўл вокзали, вилоятдаги меҳмонхоналарда сайёҳларга қулайлик яратиш учун маълумот марказлари, совға ва сувенирлар дўконлари ишга туширилди, хизматлар кўрсатиш сифати тубдан яхшиланди.\nАндижон шаҳридаги Боғи Бобур дам олиш маскани, Хонободдаги Хонтоғ, Фозилмонота, Хўжаобод туманидаги Имомота, Булоқбоши туманидаги Ширмонбулоқ, Балиқчи туманидаги Уч булоқ, Андижон туманидаги Меҳмонвалий, Жалақудуқ туманидаги Сарвонтепа, Марҳамат туманидаги Мингтепа каби тарихий ёдгорлик ва зиёратгоҳлар, айниқса, саёҳатчилар билан гавжум бўладиган масканлардир.\nАммо барча туристик объектларда ҳам сайёҳлар ва дам олувчилар кўнгилли ҳордиқ чиқаришлари учун зарур шароит яратилган, деб бўлмайди. Лекин хизмат кўрсатиш даражасини ошириш, зиёратгоҳ ва дам олиш масканларини ободонлаштириш борасида қатор ижобий ишлар қилинаётгани, айниқса, Хонобод шаҳридаги “Андижон” сув омбори ҳудудида экотуризм объекти сифатида сайёҳларни қабул қилиш учун зарур ишлар олиб борилаётганини эътироф этиш лозим.\nУмуман, вилоятда ички туризмни янада ривожлантириш, янги туристик йўналишлар ташкил этиш, сайёҳлик объектларида сервис хизматларини янада яхшилашга қаратилган зарур ишлар олиб борилмоқда. Ўтган йили Хўжаобод туманидаги “Қора-амур” фермер хўжалигида агротуризм, Марҳамат туманидаги Мингтепа археологик мажмуаси ва туман марказида жойлашган “Очиқ осмон остида музей” кабилар туризм маршрутига қўшилди.\nБундан ташқари, Улуғнор туманидаги балиқчилик хўжалиги ҳудудида “Балиқ ови”, Жалақудуқ туманида “Термал сув”, Шаҳрихон туманидаги шифобахш қумларда “Соғломлаштириш туризми” йўналишларини очиш режалаштирилган. Умуман, жорий йилда вилоятда яна 9 меҳмонхона ва “Меҳмон уйлар” қурилиб, фойдаланишга топширилиши кўзда тутилган.\nСоҳада самарали фаолият олиб борувчи мутахассислар тайёрлаш масаласига ҳам алоҳида эътибор қаратилмоқда. Жумладан, Андижон шаҳар Туризм ва хизмат кўрсатиш касб-ҳунар коллежида туризм, меҳмонхона хизматини ташкил этиш йўналишларида малакали мутахассислар тайёрланмоқда.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - ЭР РАҲБАР ВА МАСЪУЛДИР\nЭР РАҲБАР ВА МАСЪУЛДИР\nДинимизда оила бошлиғи, раҳбари ва жавобгари эркакдир. Никоҳ ақди билан аёл эрнинг амрига, таъминотига ва ҳимоясига кирган бўлади. Оила раҳбарлиги Аллоҳ таоло томонидан эркакларга юкланган вазифадир. Бу хусусда Қуръони каримда бундай дейилган: «Аллоҳ баъзиларини баъзиларидан устун қилгани ва молларидан сарфлаганлари учун эркаклар аёлларга раҳбардирлар. Солиҳа аёллар итоаткор ва Аллоҳнинг ҳифзи-ҳимояси бўйича ғойиб (эр)ларнинг муҳофазасини қилувчилардир» (Нисо, 34).\nҲар бир диёнатли эркак оиласини таъминлашга бурчлидир. Жуфти ҳалолини едириб-ичириш, кийдириш ва бемор бўлса даволатиш ҳам вазифасидир. Бу шарафли ва масъулиятли вазифаларни адо этиш эрнинг бурчи эканини ота-оналар ўғил фарзандларига ёшлигидан тушунтириб, мисоллар билан уқтириб боришлари зарур.\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) оила муносабатларида эркак киши ўзини қандай тутиши кераклигини биз умматларига ўрнак бўлиб, кўрсатиб бердилар. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) аёлларига нисбатан меҳрибон, кечиримли, сабрли ва илтифотли эдилар. Жуфту ҳалолларининг таъминотларини қилиш билан бирга, уларнинг бозор-ўчарларини ўзлари қилиб берар эдилар.\nЖобир (розияллоҳу анҳу) айтади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): «Банданинг тарозига биринчи қўйиладиган нарсаси, аҳли аёлига қилган нафақасидир», деганлар» (Имом Табароний ривояти).\nКаъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бир йигит Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) олдиларидан ўтди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг асҳоблари у йигитнинг сабру тоқати, ғайрату шижоатини кўриб: “Ё Расулуллоҳ, қанийди, шу йигит Аллоҳнинг йўлида бўлса!” дедилар. Шунда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Агар у ёш болаларининг таъминоти учун ҳаракат қилаётган бўлса, Аллоҳнинг йўлидадир. Агар у ёши улуғ ота-онасининг хизматини адо этиш мақсадида юрган бўлса, Аллоҳнинг йўлидадир. Агар у бошқалардан беҳожат бўлиш мақсадида юрган бўлса, Аллоҳнинг йўлидадир. Агар у аҳли-оиласининг таъминоти учун чиққан экан, Аллоҳнинг йўлидадир. Агар у йигит фахру ифтихор қилиш учун молу дунё кўпайтириш мақсади билан чиққан бўлса, шайтон йўлидадир”, дедилар» (Имом Табароний).\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бу сўзлари билан ота-онасини, оила аъзоларини ва ўзини ўзгаларга муҳтож этмаслик учун ҳаракат қилган саҳобийни мақтадилар. Фахру ифтихор ва бойлик орттириш ҳаракатида бўлган кишини эса шайтон йўлидалигини маълум қилдилар. Афсуски, ҳозирги кунимизда баъзи йигитлар шайтон йўлини тутиб, йигитлик шаънига доғ тушириб, орияту номусни бир четга суриб қўймоқдалар. Улар оила қуришда унинг масъулияти ва таъминоти эмас, балки нафсу истакларини қондиришни кўзлаб, текинхўр, боқиманда бўлиб, яқинларини машаққатга қўймоқдалар. Пайғамбаримиз Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бу каби текинхўр, масъулиятсиз, виждонсиз, ҳамиятсиз, ориятсиз, эркаклик шаънига бефарқ кимсалар ҳақида бундай деганлар: “Ким бир аёлга шарафи учун уйланса, унинг фақат хорлиги зиёда бўлади. Ким бир аёлга моли учун уйланса, унинг фақирлиги зиёда бўлади. Ким бир аёлга ҳусни жамоли учун уйланса, унинг пастлиги зиёда бўлади. Ким бир аёлга кўзини тийиш ёки номусини сақлаш ва ё қариндошлик риштасини боғлаш учун уйланса, унинг учун ўша аёлда хайру барака, у аёл учун ҳам бу эрда хайру барака бўлади” (Имом Табароний ривояти).\nПайғамбаримиз Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) оила қурувчи ёшларни бахтли саодатли бўлишлари учун, аввало, йигит кишини моддий ва шаҳвоний ҳис-туйғуларга берилишдан қайтармоқдалар. Ниятни яхши қилиб, оила масъулиятини ҳис этиб, умр йўлдошни танлашда динимиз кўрсатмаларига амал қилиш зарурлигини билдирмоқдалар.\nАллоҳ таоло барча йигитларни эркаклик шаънини улуғлагувчи, ғайратли, имонли, комил ва масъулиятни ҳис этувчилардан қилсин. Ҳамда юртимиздаги ҳар бир оиланинг бахтли-саодатли ҳаёт кечириб, қўша қариб юришларини насиб этсин. Омин.\nТошкентдаги “Хўтан” жоме


Бугун, 21 март куни AstraZeneca'нинг Индонезиядаги вакили Ризмон Абудайри шу масалада баёнот берди. Бу ҳақда Reuters хабар бермоқда.\n«Бу вектор вирусли вакцинани ишлаб чиқариш жараёнининг ҳеч бир босқичида чўчқа ё бошқа ҳайвонлардан олинадиган бирор унсурдан фойдаланилмайди, бу каби унсурларнинг ишлаб чиқариш жараёнларига алоқаси йўқ », – дейилади расмий чиқишда.\nИндонезия Озиқ-овқат ва дори-дармон агентлиги ҳали масала юзасидан изоҳ берганича йўқ.\nСўнгги маълумотларга кўра, Индонезияда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 1,4 миллиондан ошган, 40 мингга яқин қурбон берилган.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистонга халқаро ҳамжамият томонидан 2,6 миллион доза CoviShield вакцинаси бепул тақдим этилиши кутиляпти. Бу – AstraZeneca вакцинасининг Ҳиндистонда ишлаб чиқарилган муқобили. 17 март куни ушбу вакцинанинг 660 минг дозадан иборат биринчи партияси олиб келинди.


Бунёдкор жамият сари 6 қадам\nБунёдкор жамиятни яқинлаштириш учун бугуннинг ўзида ҳар бир инсон қилиши мумкин бўлган 6 қадам\nИжтимоий тармоқлардан фойдаланиш\nИнтернет — тараққиётни ҳаракатга келтириш ва трендларни белгилаш билан бир қаторда, миллионлаб ҳамфикр одамлар билан танишиш ва мулоқот қилиш платформаси. Интернет кўплаб одамларга жуда қисқа вақт ичида хабар етказиш бўйича энг тез ва энг самарали восита. Ҳар бир ижтимоий тармоқ ўзининг ижобий ва салбий томонларига, аудиториясига ва ўз қизиқишларига эга бўлган ёш бўйича устувор категорияга эга. Ўзинга яқин бўлган нарсани танла ва шу йўналишда ҳаракат қил. Агар расмларни яхши кўрсанг, Instagram танла. Қисқа видеоларни суратга олишни ёки томоша қилишни ёқтирсанг — TikTok танла. Узун видеолар учун — YouTube. Ўқишни ёқтирсанг ёки фикр билдиришни билсанг — Twitter ёки Telegram. Бошқа машҳур ижтимоий тармоқлар ҳам бор, уларда сен ўз постларингизни жойлаштиришинг ва муҳим маълумотлар билан бўлишишинг мумкин. Булар орасида: Facebook, ВКонтакте, Одноклассник. Бутун дунё бўйлаб сен билан бир хил қизиқишларга ва ҳаётий қарашларга эга бўлган руҳан яқин одамлар жуда кўп. Ўзингни кўрсатишдан қўрқма, керак деб билган нарсаларингни дадил овоза қил — ва улар сени ўзлари топишади. Бунёдкор жамият қуришда эса ҳамфикрлар — бу бутун инсоният. Фақат улар бу ҳақида ҳали билишмайди — шундай экан уларни хабардор қил.\nТанишларинг орасида Бунёдкор жамият ҳақида эшитмаган одамлар борми? Агар бор бўлса, демак улар ҳам бу ҳақида билишлари учун вақт келди. Агар «қабул қилишадими ёки қилишмайдими» деган қўрқув сени тўхтатаётган бўлса, танловни уларнинг ўзларига ҳавола қил. Ижтимоий тармоқларда ҳам ҳудди шундай. Айтганча, танишлар рўйхати каби ажойиб усул ҳақида мен биринчи бор «Бунёдкор жамият барчани бирлаштиради» кўрсатувида эшитган эдим — сенга ҳам бу кўрсатувни тавсия этаман.\nНотанишлар билан гаплашиш қўрқувини енгиш\nОхир оқибат, сизлар ҳали биргаликда Бунёдкор жамиятни барпо этишингиз керак, шундай экан биргаликда қилиниши керак бўлган самарали ишдан аввал танишиб олиш мутлақо мантиқий амал.\nОнгнинг қолипли ибораларини эшитишни бас қилиш\nИжобий ёндашиб, Бунёдкор жамият ҳақида маълумот тарқатишни бошлаган одамларнинг кўпчилиги, ўзларида шунга ўхшаш ҳаёлларни кузата бошлайди: «эплай олмайман», «қила олмайман», «ким ҳам мени эшитар эди», «қандай қилишни билмайман», «хато қилишдан қўрқаман» ва ҳоказо. Шунга ўхшаш тўхтатувчи сўзлар нафақат бизни ҳаракатсизлантиради, балки вазиятга кенгроқ қарашга, ижодий ва ноодатий фикрлашга, қизиқарли ечимларни топиб ҳаракат қилишимизга ҳам имкон бермайди.\nЖамоа фикридан қўрқишдан халос бўлиш\n«Бошқалар нима дейди?», «мен ҳақимда нима деб ўйлашади?» деган ҳаёл билан, одамларнинг гапини, ғазабини, мазахини эшитишмаслик учун ҳаракат қилишдан қўрқасанми? Сенга бир сирни очаман — истеъмолчилик тўлқинига мосланган ҳар бир одамнинг онги, энг аввало, ўзи ҳақида ўйлайди. Агар бошқа одамлар ҳақида фикрлар пайдо бўлса ҳам, улар узоқ давом этмайди, чунки одам яна ўзи ҳақида ўйлай бошлайди. Аммо, етук, руҳан камол топишни бошлаган Шахс, ўз устида ишлайдиган одам, аслида масалага жуда ҳам холисона ёндашади. Онгнинг фикрлари бундай одамнинг эътиборини чалғита олмайди. Бу ерда қандай шошилинч хулосалар, манипуляциялар, камситишлар, баҳо беришлар ёки таққослашлар бўлиши мумкин? Тўғри, ҳеч қандай. Бу ҳаётда кимни учратишингни сен танламайсан ва бу билан яшаш сенга эмас. Сен билан фақат қилинган танлов оқибати қолади.\nАхборот бўшлиқларини тўлдириш\nКўпинча биз хатоларга йўл қўямиз ёки билим етишмаслиги сабабли бирор-бир нарсаларда шубҳаланамиз. Мисол учун, сен Бунёдкор жамият қуриш ғоясидан илҳомландинг. Лекин сен бундай жамиятнинг асосий моҳиятини тўлиқ тушуниб етмадинг, яхшироқ дунёни барпо этиш бўйича бошқа тарихий уринишлар билан бу ғоянинг сифатий фарқини тўлиқ англамадинг. Сен Бунёдкор жамият қуриш босқичларини ёки нима учун Бунёдкор жамиятда халқ ўз-ўзини бошқаришини ва нима учун бу жуда муҳим эканлигини билмадинг. Табиийки, бундай ҳолатда, етарли ахборотга эга бўлмай туриб, бошқа одамлар билан суҳбат чоғида, Бунёдкор жамиятнинг моҳияти ва аҳамиятини холисона етказиб бериб бўлмайди. Балки етказиб бўлар! Лекин, тан олиш керак, етарли маълумотлар базасига, фактларга, тасдиқларга эга бўлганда, сени эшитишлари учун имконият анча ортади.


«UMS» абонент тўлови 1 050 000...\n06.06.2018 14:11 0 131\n«UMS» компанияси ўз мижозлари учун «Премиал йиллик» ва «Идеал йиллик» деб номланган иккита янги тариф режасини тақдим қилди.\nЭътиборлиси, бу тарифларда абонентлар бир йиллик муддатга тўлов қилишади ва ҳар ой тегишли ҳажмда дақиқалар, SMS-хабарлар ва мегабайтлар лимитини олиб туришади.\n«Премиал йиллик» тарифида йиллик абонент тўлови 630 000 сўмга тенг бўлиб, унда абонентга ҳар ойда Ўзбекистон бўйича чиқувчи қўнғироқлар учун 1000 дақиқа, 1000 SMS-хабар ҳамда 3000 мегабайт ҳажмида лимит тақдим этилади.\n«Идеал йиллик» тариф режасининг йиллик абонент тўлови эса 1 050 000 сўмни ташкил этади. Унда ҳар ойда Ўзбекистон бўйича мулоқотлар учун чиқувчи 2000 дақиқа ва 2000 SMS-хабар, 4000 мегабайт ҳажмида интернет-трафик берилади.\nUMS Премиал йиллик Идеал йиллик


Илон заҳрига қарши универсал антидот ишлаб чиқилди\nАмерикалик олимлар 28 турдаги илонларнинг заҳрига қарши таъсир этувчи дори ўйлаб топишди. Ишлаб чиқилган мазкур методнинг афзал тарафи шундан иборатки, у универсал бўлиш билан бир қаторда махсус шароитларда сақланишни талаб қилмайди.\nАгар сизни заҳарли илон чақиб олса, албатта, унга қарши таъсир этувчи антидот мавжуд. Бироқ, барча дорилар илоннинг турига қараб заҳарга қарши кураша олади. Бундан ташқари, улар ўз кучини йўқотмаслиги учун улар истеъмол қилингунга қадар, музлаткичда сақланиши лозим. Мэтт Льюин ва унинг Калифорния фанлар академиясидаги ҳамкасблари яратаётган дори энди бу вазиятни янада енгиллаштириши мумкинлиги айтилган. Тадқиқотчилар шифокор ёрдамисиз илонларни 28 турдаги кенг тарқалган заҳрига қарши кураша оладиган универсал антидотни тақдим этишни режалаштиришганини маълум қилишди.\nИлон чаққан вазиятда ишлатилувчи воситанинг яратилиш жараёнида дори инсон организмига тушгач, турли таъсир ўтказиши, жумладан, тери яллиғланиши, фалажлик, қон ивиши каби касалликларни ҳам келтириб чиқариш эҳтимоли борлиги қийинчилик туғдирди. Антидот самарали бўлиши учун бу жараёнларнинг барчасига ижобий таъсир кўрсатиши лозим эди.\nМэтт Льюин жамоаси илон заҳри таркибига кирувчи ва яллиғланиш жараёнида инсон танасида пайдо бўлувчи sPLA2 ферментига бор эътиборини қаратди. Олимлар sPLA2 ферментини олдини олувчи кимёвий бирикмаларни жамлаганидан сўнг кемирувчиларда тажриба ўтказишди ва уларнинг аниқлашига кўра, яллиғланишга қарши Вареспладиб (varespladib) моддаси sPLA2 ферментини камайтириш хусусиятига эга эканлигини аниқлашди.\nОлимлар фикрига кўра, Вареспладиб 28 турдаги илон заҳри, жумладан, қора Мамба, Рассел қора илони, ҳинд кобраси, капча кобралари ва бошқа заҳарли илонларга қарши ўз таъсирини ўтказа олади. Мазкур дорини кемирувчиларга қўллаш натижасида, барча жониворлардаги sPLA2 ферментининг кучайиши тўхтатилиб, улар ўлимдан сақланиб қолинди.\nАмерикалик олимлар яқин кунларда янги антидотни одамларда ҳам синовдан ўтказишларини маълум қилишди ва бу дори минглаб инсонларни ўлимдан сақлаб қолишига ишонишмоқда.


Равшан Эрматов Сурия – Фаластин учрашувини бошқаради\nТошкент +11 °C\n5 Янв 2019 2237\nХабарингиз бор бугун Бирлашган Араб Амирликларида футбол бўйича Осиё Кубоги бошланади. Бугун, 5 январь куни очилиш учрашувида БАА терма жамоаси Баҳрайн билан куч синашади. Ушбу учрашувни иорданиялик ҳакам Адҳам Муҳаммад бошқариб боради.\n6 январь куни Осиё Кубоги 1-туридан ўрин олган Сурия – Фаластин учрашувига эса ҳамюртимиз Равшан Эрматов ҳакамлик қилади. Унга қанотларда Абдуҳамидулло Расулов ва Жаҳонгир Саидов ёрда беришади. Дарвоза ортида эса Ильгиз Танташев ва Валентин Коваленко ишлайди. Тўртинчи ҳакам – Сергей Гришченко (Қирғизстон).\nБу ҳақда Ўзбекистон футбол ассоциацияси матбуот хизмати хабар қилади.


Иқтисод, 21 июл 2018\n21 июл 2018, Тошкент вақти: 09:10\nшанба 21 июл 2018\nРоссиянинг Калининград шаҳридан Озодликка мурожаат қилган ўзбекистонлик Сайфулло Бектошев Ўзбекистон Меҳнат вазирлиги томонидан ишга ёлланиб келтирилгани, аммо бир неча ой давомида ишга расман жойлаша олмаётганини сўзлаб берди.\nСанкт-Петербургнинг Виборг туманида кетаётган қурилишлардан бирида 26 июн куни меҳнат муҳожирлари орасида оммавий муштлашув бўлиб ўтди. Маҳаллий журналистлар икки киши оғир жароҳатлар билан маҳаллий шифохонага олиб кетилганини хабар қилди. Қурилиш ширкати жароҳатланганлар борлигини инкор этмоқда.\nМоскванинг энг йирик саналган “Фуд Сити” мева-сабзавот улгуржи савдо бозори ва “Мандарин” савдо мажмуасида ФСБ, ОМОН ва полиция махсус рейдлари бўлиб ўтди. Полициячилар томонидан қаттиқ калтаклаган меҳнат муҳожирлари полиция бўлимларида фсбчилар сўроғига тутилгани айтилмоқда.\nИкки нафар собиқ бош вазири қамоққа олинган Қирғизистон ҳукумати халқдан пул йиғмоқчи\nҚирғизистон ҳукумати “мамлакатга ёрдам бермоқчи бўлган фуқаролар”дан пул йиғиш учун банкда ҳисоб рақами очилишини эълон қилди.\nРоссиядан Ўзбекистонга пул жўнатмалари ҳажми ошмоқда\nҚирғизистон собиқ бош вазири ортидан собиқ мэр, депутат ва 99 божхоначи қамоққа олинди (ВИДЕО)\nҚирғизистонда Россия банки трансмиллий жиноий гуруҳларнинг пулини ювганликда айбланмоқда\nҚирғизистон Молия полициясининг билдиришича, “Россия инвеcтиция банки”га нисбатан очилган жиноят иши доирасида Бишкекда банк бошқаруви раисининг биринчи ўринбосари ҳибсга олинди.\nРоссияга меҳнат қилгани кетаётган муҳожирлар суғурта полисларини ва рус тили бўйича сертификатларни бевосита Ўзбекистонда олиш ҳуқуқига эга бўлдилар.\nТошкентдаги “Малика” ярмаркаси эгаларидан бири – Россиянинг “Lessor Plyus” ширкати савдо мажмуаси Тошкентнинг cобиқ прокурори Мирағлам Мирзаев одамлари томонидан рейдерлик йўли билан тортиб олинганини иддао қилмоқда. Рус тадбиркорлари номидан гапирган петербурглик бизнесмен Николай Баранов Ўзбекистон президентига видеомурожаат қилиб, вазиятни ўрганиш ва ҳуқуқ муҳофазаси соҳасида тартиб ўрнатишни сўради.\nАҚШ санкциялари ортидан рус рубли қулашни давом эттирди\nАҚШ томонидан россиялик тадбиркорлар ва компанияларга жорий қилинган янги санкциялар ортидан рус рубли кескин қулашни давом эттирмоқда. “Қора душанба” ортидан келган “қора сешанба” давомида Россия жамғарма биржаси котировкаси пасайиши натижасида 50 яқин энг бадавлат россиялик олигархлар бойлиги 12 миллиард долларга камайгани қайд этилди.