Жаҳолат қурбонлари (Ўн иккинчи қисм) | euroasia.me | Яндекс Дзен\nЖаҳолат қурбонлари (Ўн иккинчи қисм)\nИчикдим. Ичимдан йиғига ўхшаш бир нима бўғзимга келиб тиқилди. Кўзим ёшга тўлиб, мен кўриб турган одам сиймоси хиралашди.\nХаёлимда устозимнинг ғазабкор нигоҳи автомат ўқталиб турганларга қаратилгандай эди. Аммо ундай бўлиб чиқмади.\n— Бунга, — деди у мени қўли билан кўрсатиб, — бу ерда ҳеч кимнинг кучи етмайди. Албатта, яккама-якка олишсанглар. Шунинг учун ҳам маккорлик қилиб ҳаммангни яксон қилмоқчи.\nУнинг гапларидан титраб кетдим. “Наҳотки менинг азиз устозим менга қарши бўлса? Наҳотки у ҳам манавиларнинг ноғорасига ўйнаса... Устознинг қўлида ўлим топиш... Шарафли, албатта. Лекин қандайдир бошқачароқ шароитда ўлдирганида, айтайлик, у мени билмасдан ўлдириб қўйганида бунчалик қийналмаган бўлармидим...”\nҚайғули ўйларга ғарқ бўлганча чўккалаб қолганимни сезмабман.\n— Тур ўрнингдан! — бақирди Батинков. — Ёш болага ўхшаб нега йиғлаяпсан!\nУнинг овози илгаригидай шиддатли эди. У бизни тайёрлаётган кезлари шунақа ўткир овозда бақирарди. У ўзининг шогирдларини бечорасифат ҳолатда кўришни асло ёқтирмасди.\nУстоз тарбияси ёдимдан кўтарилмаган экан. Ғайриихтиёрий равишда ўрнимдан сакраб турдим.\n— Айлана кичикроқ бўлсин, — деди Батинков мени қуршаб турганларга. — Мен қандай қилиб буни қулатишни кўрсатиб қўяман. Токи иккинчи марта бунақанги одамларга дуч келганларингда ҳозиргидай аҳмоқчилик қилиб юрманглар.\nДавра торайди. Жанг майдонида Батинков билан мен, яъни устозу шогирд турибмиз. У мени ер билан битта қилиб ташлаши мумкин, аммо унга қўл кўтаришга менинг ҳаддим сиғмайди.\nБатинков қўлларини икки томонга ёйди ва бир томонда иккита бармоғини, иккинчи томонда учта бармоғини кўтарди. Бу билан... ахир... ахир, бу шартли ишора... бу билан у: “Ортимдаги бештаси менга, қолганини эплайсанми?” демоқда эди. Менинг бирдан юзим ёришиб кетди. Ҳамма шубҳа-гумонларим бир зумда тумандай тарқалди. Худди у каби “қанот”ларимни ёйиб, иккита қўлимда иккитадан бармоғимни кўрсатдим.\nМендаги жавобни кўриши билан Батинков ишга киришиб кетди. Ортидан мен бошладим. Бизни ўраб турганлар бундай воқеани мутлақо кутишмаган, автоматларини ҳам елкаларига осиб олишганча бўладиган томошани интиқлик билан кутишмоқда эдилар, шу боисдан дастлабки зарба еганлари мутлақо ҳеч нарсани англаб етмасдан ерга қуладилар. Менинг улушимга тушган тўртинчи йигитгина қуролини қўлига олишга улгурди. Аммо ундан ошиғига абжирлигу тезлик, заковат етишмади. Батинков эса мендан-да илдамроқ ишини адо қилиб қўйди. “Овчи”ларнинг биронтаси ҳам ўрнидан тура оладиган аҳволда эмасди.\nБатинков қучоғини очиб, менга яқинлашаркан, йиғлаб юборганча мени маҳкам бағрига босди. Мен ҳам ўзимни тутиб туролмадим. Кўзларимдан шашқатор ёш оқар, бироқ овозим чиқмас эди.\n— Нималар қилиб юрибсан? — деди у йиғидан ўзгарган, хирилдоқ овозда.\n— Билмайман, — дедим мен.\n— Ким сени бу ёққа жўнатди?\n— Александр Петровичми?\nМен бошимни қимирлатдим. Сўнг:\n— Машани олиб кетишим керак, — дедим.\n— Нега очиқ ҳужумга ўтдинг, жосуслигингни унутдингми?\n— Бошқа иложим йўқ эди.\n— Бор эди. Тополмадинг.\n— Нобуд бўлишинг мумкин эди-ку.\nЯна жавоб қайтармадим. У қучоғидан мени бўшатди. Юзимни кафтларининг орасига олди.\n— Омон қолганингдан бошим осмонда эди. Озгина бўлсаям виждоним хотиржам, ҳеч қурса биттаси одамларга ўхшаб яшаяпти, деб ўйлардим.\n— Яшолмаяпман, устоз. Қўлимдан келмаяпти. Тинчгина яшашимга халақит беришяпти.\n— Мен аблаҳман, биласанми? Сенларнинг ҳаётларингни барбод қилганлардан биттаси мен бўламан!\n— Сиз ҳам буйруқни бажаргансиз.\n— Ҳамма нарсага чап бериш, доғда қолдириш мумкин. Лекин мен буни қилолмадим, қўлимдан келмади. Ҳозир ўзим ҳам сенинг аҳволингдаман.\n— Бундан буён биргамиз!\n— Ишонаман... Майли, ҳали сен билан гаплашадиган гаплар кўп. Ҳозир ўша Машангни ол-да, жўна, — деди Батинков.\n— Сиз бу ерда қолмоқчимисиз?\nСаволни беришим билан Батинков бирдан ортига ўгирилди-да:\n— Ёт! — дея бирдан ўзини ерга отди.\nХудди шу маҳал автоматнинг тариллаган овози эшитилди. Мен икки думалаб, боягина Батинков тепиб ағдариб ташлаган ҳарбий кийимлининг ёнига бордим. У бутунлай ўзидан кетиб қолмаган, башарасини ушлаганча инқиллаб ётарди. Уй томондан автоматнинг яна тариллаган овози эшитилди. Визиллаб учиб келган ўқлардан иккитаси ўша оғриқдан азобланаётган йигитнинг боши-ю елкасига тегиб, у бир марта “имм!” деганча гавдасини озгина кўтариб, сўнг бўшашганча қайтиб жойига ётди. Ундан сачраган қон менинг юз-кўзимни қонга белади.\nКейинги ўқлар мени тешиб ўтмаслиги учун ерга қапишдим. Бир қўлимни эса жасаднинг қуролини олиш учун чўздим. Аммо уни ишлатишнинг зарурати бўлмади. Уй томонга секин қарасам, бир йигитнинг гавдаси деразадан пастга осилиб ётарди. Бирдан Батинковни кўзим билан қидирдим. У ўрнидан туриб, бошини эгганча ўтирарди. Ўша лаҳзада унинг хаёлидан нималар ўтаётгани, қандай азоблар чангалига кириб қолгани ёлғиз худога аён эди. Мен ҳам чуқур нафас олиб ўрнимдан турдим. Чўнтагимдан дастрўмол чиқариб, юзимдаги қонни артдим. Кейин устозимнинг ёнига бордим.\n— Ичкарига кирсанг пақирда сув бор, юзингни ювиб ол, — деди у паст овозда.\n— Маша қаерда? — дея сўрадим ундан.\n— Ертўлада, эшигида қулф бор, ўзинг очиб оларсан, — дея жавоб қилди Батинков.\nБошимни пақирга тиқдим. Шу аҳволда бир оз тургач, калламни кўтардим-да, пақирдаги сувга термилиб қотиб қолдим. Бир челак қон кўз олдимда турарди. Хаёлимдан боягина бошидан ўқ еб нобуд бўлган йигитнинг аҳволи ўтди. Манзара нақадар даҳшатли эди. Одамнинг эти жунжикиб кетарди. Қанчадан-қанча қонига беланганларни кўриб дийдам қотган менингки этим жунжикдими, бошқа одамнинг юраги ёрилиб кетиши ҳеч гап эмас.\nСекин орқага тисарилдим-да, кўйлагимни ечиб ташладим. Тўғрироғи, мен турган ҳаммаёғи ёғоч девордан иборат хонанинг бурчагига улоқтирдим. Неча-неча марталаб энди бировга озор етказмайман, дея онт ичганларим ёдимга тушиб, ўзимдан-ўзим нафратланиб кетдим. Ўйлаб қарасам, беқарорлик одати ҳам менга яқинлашиб қолгандай эди. Илгари нимадан воз кечмоқчи бўлсам, қўлимни силтардим, қоларди-кетарди. Ҳозир эса ўзим сезмаган, хоҳламаган ҳолда онтимга хиёнат қилиб қўйяпман.\nМашани қутқариш ҳам хаёлимдан кўтарилиб, хонада талай муддат ўтириб қолибман. Хаёлга шунчалик берилиб кетибманки, Батинковнинг кириб келганини мутлақо сезмабман. Фақат у:\n— Нима қилиб ўтирибсан? — деганидан кейингина чўчиб кетиб ўзимга келдим.\n— Кечирасиз, — дедим бошқа гап тополмай.\n— Мен сенга айтишни унутибман. Охирги ўлган йигит радист эди. У аллақачон ўзининг шефларига бўлиб ўтган воқеа ҳақида хабар бериб улгурган, шунинг учун шошилиш керак. Йўқса, яна қон тўкилади... Ташқаридагиларнинг ҳаммасини бир жойга тўплаб қўйдим. Ўзларига келиб олишлари учун камида ярим соат вақт керак.\n— Сиз мен билан кетасизми?\n— Қизиқсан-а! Энди бошқа иложим қанча? Ҳамма нарса тескарига айланиб кетди. Бу ерда қиладиган ишим қолмади... Бўпти, кўп эзилмайлик, юр, Александр Петровичнинг қизини олиб чиқамиз. Бечора келганидан бери зах ерда ётибди.\nЕртўла эшигига катта қулф осилган экан. Калит кимдалигини Батинков ҳам билмаскан. Шу боисдан қулфни бузишимизга тўғри келди. Чироқни ёқиб ичкарига кирганимизда Маша аввал нурдан кўзи қамашиб, юзини бекитди. У ўтирган жой ҳақиқатан ҳам зах эди. Бунинг устига шунақанги бадбўй ҳид таралар эдики, одамнинг кўнглини айнитиб юборарди.\nОёқ таги тупроқ, деворлар бетон ва биронта ҳам туйнук йўқки, ташқаридан ёруғлик тушиб турса. Буларам камдай, Машанинг қўллари боғлиқ. У овқат ейиши мумкин, бошқа ҳеч нима қилолмайди. Шундай гўзал қизни бу кўйга солиш учун эркак киши бениҳоя тошбағир бўлиши керак, албатта.\nМаша бизни кўрмади, қўлларини юзидан олмай:\n— Дадам айтганларингни қилиб беради, илтимос, менга тегманглар! — дея йиғлашга тушди.\n— Сенга бошқа ҳеч ким тегинмайди, — деди Батинков, — халоскоринг келди.\nБутун вужуди дағ-дағ титраётган Маша бир муддат қалтирашдан тўхтади. Сўнг қўрқа-писа қўлларини туширди-да, ҳайратланганча менга тикилди. Кейин ютиниб қўйгач, ўрнидан турасола мен томон югурмоқчи бўлди-ю, аммо эпини қилолмади. Қўлларидаги кишанлар тортиб қолди. Шунда қизнинг бўйнидаги занжирга ҳам кўзим тушди, улар қўлларидагилар билан бирга Машани ортга тортган эди. Қиз шўрлик пихиллаганча орқасига қулади. Батинков билан бирга югуриб унинг тепасига бордик.\n— Итдан тарқаганлар! — дея сўкиндим мен.\nУстозим менга қараб қўйди. Унинг олдида илк маротаба сўкинганимдан ажабланди, шекилли.\n— Ҳозир, — деди Батинков, — ҳозир озод қиламиз, қизим.\nУнинг гапидан кейин Маша қўлларини ерга уриб, ўкириб йиғлашга тушди...\nУни темир-терсаклар “чангал”идан озод қилишнинг ўзи бўлмади. Ҳатто занжирларни синдиришимизга тўғри келди. Қўлимиздаги қурол ёрдамида, албатта. Шунда ҳам қизнинг бўйни-ю қўлларида бир қаричдан занжир осилиб қолди. Уларни бутунлай олиб ташлаш учун эса темир арра зарур бўларди. Чунки калит кимнинг чўнтагида экан, дея биттама-битта “овчи”ларнинг чўнтакларини қараб чиққунимизча анча-мунча вақт ўтиб қўярди.\nМаша тутқундан озод бўлган заҳоти бирдан менинг бўйнимга осилди. Қиз кўзларидан дув-дув ёш тўкар, зор-зор йиғларди. Негадир у ўзининг шундай аҳволга тушишида қисман мени ҳам айбдор санарди: “Агар сен кетиб қолмаганингда, мени биронтаси ҳам ўғирлаб кетолмасди”, дерди нуқул.\nМашага ҳеч нарсани тушунтириб ўтирмадим. Чунки мавриди эмасди.\nТашқарига чиққанимизда тонг энди-энди оқариб келаётган эди. Шамол тўхтаган, дарахтлар силкинавериб чарчаганлариданми, қимир этмасдан, дам олмоқда эдилар. Тунда ваҳимаси юртни бузадиган булутлардан асар ҳам қолмаганди. Хуллас, кеча қанчалик тўс-тўполон билан ўтган бўлса, ҳозир шунчалик осудалик ҳукм сурмоқдайди.\n“Шунқор”ларнинг ҳаммасини Батинков деворга суяб ўтқазиб қўйган экан. Менимча, уларни ҳам устозим маълум вақтга “дам” олдириб қўйган бўлса керак ўзининг услубида. Кеча менинг қўл телефонимга эга чиққан “овчи” ҳам кўзини юмганча шериклари қатори ухлаётган экан, чўнтагини кавлаб ўзимга тегишли матоҳни олиб қўйдим.\nБатинков бизни бошқа йўлдан бошлади.\n— Бу сен келган йўлга нисбатан анча-мунча хавфсиз. Юриш қийинроғ-у, лекин манави дарахтлар орасидан тезроқ ялангликка чиқиб оламиз, — дея изоҳ берди у савол назари билан қарашимга жавобан.\nМаша юролмади. Гандираклаб кетаверди. Шу боисдан аввал мен уни опичлаб олдим. Ярим йўлга қадар юрганимиздан кейин устозим қизни ўзига ортмоқлаб олди.\n— Енгил экан, кўтариб кетавераман, — дедим.\n— Мен ҳам ҳали сен ўйлаганчалик қариб қолганим йўқ, — кулди устозим.\nНазаримда, ялангликкача масофани тез босиб ўтдик. Соатга қарасам, анчагина вақт ўтибди. Менимча, Батинков иккаламизнинг тинимсиз гаплашиб кетганлигимиз нафақат муддатнинг тез ўтиб кетишини, балки йўл машаққатларини ҳам билдирди. Устозим кета-кетгунча мени анча койиди. Бунга сабаб эса менинг Машани қутқаришда оқилона йўл тутмаганим. Ўзимни оқламоқчи бўлгандим, Батинков мени силтаб ташлади.\n— Сен профессионалсан. Шундай экан, бирорта ҳам хато қилмаслигинг керак эди, — деди у. — Бошқа пайт бўлганида сени бошқача жазолардим. Бахтинг бор экан.\nЖазонинг қанақа бўлишини яхши билардим. Ўлдирмайди-ю, лекин ўлдирса енгилроқ жазо бўларди.\nЯлангликка чиққанимиздан кейин унчалик ҳам узоқ бўлмаган жойда қишлоқ кўринди.\n— Шу ерга борамиз, — деди Батинков. — “Ясная луна” қишлоғи, харитада кўрганман. Кўпи билан ўнтача уй бор. Менимча, ҳаммаси қариялар бўлса керак. Бунақа жойларда ёшларнинг яшаши амримаҳол.\n— Номи ғалати эканми? — дедим мен.\n— Ғалатимас-ку, менимча, бу ердан ой яхшироқ кўринса керак-да.\nБиз секин-аста қишлоқ томон йўлга тушдик. Йўл-йўлакай мен Александр Петровичга қўнғироқ қилдим. Лекин ҳеч ким кўтармади. “Нима бўлдийкин? Қизини шундай жойдан қутқариб олиб бораяпмиз, телефонга қадалиб ўтирмайдими?” дея ўйладим. Аммо хаёлимдагини мен билан бирга кетаётганларга айтмадим.\nҚишлоққа яқинлашиб қолганимизда чеккадаги уйдан бир кампир югуриб чиқди. Шундай думалоқ хотиннинг бунчалик тез югуриши ақлга сиғмайди. Уйининг орқа томонига етганидан кейин эса чўк тушиб бақирганча ёрдам сўрай бошлади.\n— Чол қурмағур ичволиб хотинини урган шекилли, — деди Батинков кулиб.\n— Эримни қутқаринглар, яхши одамлар! — дерди кампир томоғини йиртгудай бўлиб.\nБуни аниқ эшитган устозим таққа тўхтаб, менга қаради-да:\n— Қизни устингдан тушир. Югур! — деди-ю, мени ажаблантирган кўйи мендан олдин ўзи чопиб кетди.\nКампир, ўпкаси тўлиб зор-зор йиғлаётганлиги боис нима бўлаётганлигини аниқ тушунтириб беролмади. Лекин қўли билан зўр бериб уйи томонни кўрсатарди.\nШоша-пиша уй ҳовлисига ўтиб, не кўз билан кўрайликки, қари бир чол “Москвич” машинасининг остида хириллаб нафас олганча ётарди. Машинанинг олдинги ғилдиракларидан бири йўқ. Чол тирсагини ерга тираб машинани бир амаллаб кўтариб турар эди.\n— Аҳмоқ! — деди уни кўриши билан Батинков ва машинанинг олд қисмидан кўтара бошлади, унинг ёнига мен ҳам қўшилдим.\nМашина хийла кўтарилди.\n— Уф-ф! — дея иккала қўлини ёнига ташлаган чол чўзилиб ётиб олди.\n— Чиқ, чиқмайсанми, сассиқ чол! — дея бақирди устозим.\nШу маҳал кампир пилдираб келиб қолди-ю, чолини бир амаллаб суғуриб олди-да, бирдан уни дўппослай кетди. Чол у ёқдан-бу ёққа думалар, юзини яширар, аммо кампирининг калтагидан қутулолмас эди. Яхшиям биз аралашиб чолни унинг чангалидан олиб қолдик. Йўқса, кампирнинг ўзи чолнинг суробини тўғрилаб қўйиши мумкин эди.\n— Мияси айниган чол, одам шунақанги аҳволдаям мошинанинг тагига кирадими?! — дея тинмай жаврарди кампир.\n— Домкрат қулаб кетди, — дея тўнғиллади чол.\n— Аслида ўлганингда бирдан сендан қутулиб қўяқолардим. Бекор ёрдамга чақирибман буларни! — деб қўлини мушт қилганча шанғиллашни давом эттирарди кампир.\n— Тўхтанглар, тўхтанглар! — дея қўлини осмонга кўтарди Батинков. — Ўзларингни босинглар.\n— Ана кўрдингми? — деди чол. — Ёшларга қулоқ тутиш керак.\n— Ҳамма гапирсаям сен овозингни чиқарма! — бақирди унга кампири.\n— Бизни меҳмон қилмайсизларми? Ҳар қалай, меҳмонмиз, — деди Батинков кампирга қараб илжаяркан.\nУстозимнинг гапи кампирни бирдан юмшатиб юборди.\n— Бўлмасам-чи, қани, уйга киринглар, — деди кампир овози мулойимлашиб.\n— Тирик қолганлигимни ювамиз, — деди чол ҳам илжайган кўйи.\n— Бунинг ақли-ҳуши ароқда. Алкаш, пиёниста!\nКампир бисотидаги бор “ширин” сўзлар билан қарияни сийлай-сийлай уй томонга юрди.\n— Жодугарнинг қариндоши бу, — деди чол кампири сал нари кетгач паст овозда. — Ўттиз йилдан бери яшаб келаман шу билан. Қаҳрамонлик бериш керак менга. Икки марта... Юринглар, уйга кирамиз, кампир сизларни ҳозир сийлайди, баҳонада мен ҳам томоқни ҳўллаб оламан.\n— Ҳеч қаерингиз оғримаяптими? — дея сўради ундан Батинков.\n— Бе, балоям ургани йўқ! Лекин қойилман. Бутун бошли мошинани кўтариб турдим-а! Шунчалик кучим борлигини билмаган эканман. Аммо анави жодугарга кучим етмайди-да. Ҳар куни уради, — деди қария йиғламсираб.\n— Мен Машани олиб келайин, — дедим устозимга қараб.\n— Дарвоқе, — деди Батинков бошини қашлаб чолга қараркан, — сизда мабодо темирни кесадиган арра топилмайдими?\n— Топилганда қандоқ, — дея илжайди чол ва “Москвич”ининг юкхонасини очиб, бир оз кавлаштирганидан сўнг узунлиги икки қаричча келадиган темир матоҳни кўтариб келди.\nМаша мен ташлаб кетган жойда қимирламасдан ўтирарди.\n— Энди сени бутунлай озод қиламиз, — дедим унга.\nҚиз аввал жилмайди. Сўнг жилмайиши йиғига айланди.\n— Ҳаммаси ортда қолиб кетди-ку, нега яна йиғлайсан? — деб унинг юзига оқиб тушган кўз ёшларини бармоқларим билан артиб қўйдим.\nМаша темир-терсакдан бутунлай холи бўлганидан кейин чуқур нафас олди. Мен унинг қўлидан етакладим. Аммо у бунга қаноат ҳосил қилмади. Қўлимга осилиб олди. Буни миннатдорлик белгиси деб қабул қилдим.\nБиз чол билан кампирнинг уйига кириб борганимизда аллақачон икки эркагу бир кампир тузалган стол атрофига ўтириб олишибди. Кампирнинг шунча нарсани қандай тайёрлаб улгурганига ақлим бовар қилмасди. Яна илжайиб туришидан эркакларга қўшилиб озгина отиб олганга ҳам ўхшар эди.\n— Қиз бола ҳам бор экан-ку, — деди чол ғайрат билан кафтларини бир-бирига ишқаркан. — Энди ўтиришимиз роса қизийдиганга ўхшайди. Бундай давраларда аёллар кўп бўлса яхши-да.\n— Ичингга озгина кирса дарров алжирашни бошлайсан, сассиқ чол, — дея бирдан унинг оғзига урди кампири.\nШу билан чол ўчди-қолди.\n— Кечирасизлар, — деди Маша бир оз ноқулай тортиб, — мен ювиниб олсам...\n— Бемалол, — деб бирдан ўрнидан турди кампир, — ўзим ёрдам бериб юбораман. Бир томондан тўғри ҳам қиласан. Эркаклар билан ўтирган аёл қачон барака топган! Булар алжирашдан бошқасига ярашмайди.\n— Ана энди зерикадиган бўлдик, — деди Батинков чолга кесатиб.\n— Менга қара, отинг нимайди... ҳа, эсимга келди, Володя, бу аёллардан эркак зоти умуман рўшнолик кўрмаган. Ёшлигимда чирқиратардим. Қариганимдан кейин кучим етмай қолди. Қишлоғимизда шу кампирларнинг дастидан мен билан Иван қолдик, қолганлари қочиб, ўлиб қутулди. Бу кампирларнинг бўлса ҳаммаси тирик, Азроил ҳам уларнинг жонини олишдан қўрқади. Шунақанги махлуқ-да булар. Аёллар билан ўтириш қизиқ деган гапни кампиримдан қўрққанимдан айтдим... Ундан кўра ароқдан қуй. Манави йигитчагаям, — дея гапининг сўнгида менга бир қараб қўйди чол.\n— Бу менинг шогирдим, укам бўлади, — дея мени кўрсатди Батинков. — Исми Собир.\n— Мен бўлса, — дея менга мурожаат қилди чол, — мана шу акангнинг акаси бўламан, исмим Захар.\nУнинг гапидан кейин даврада енгил кулги кўтарилди.\nОчиғи, роса очқаган эдим. Чолнинг айтиши бўйича, ўзи тайёрлаган ароқдан бир стаканини ютдим-да, иштаҳа билан овқатланишга тушиб кетдим.\nЗахар амаки эса тинмай сайраб турди. Кампирнинг айтганича бор экан. Ичган бўлса бор-йўғи икки стакан ароқ ичган, шунга оғзидан боди кириб, шоди чиқа бошлади. Ва албатта сўкинишгина гапларига озгина «маза» бериб турар эди. Стаканлар яна уч мартадан бўшаганидан кейин у бутунлай учиб қолиб, бошини столга қўйганча хуррак ота бошлади.\n— Шуларам, — дея чўнтагидан сигарета олиб лабига қистирди Батинков (мен унинг аввал тамаки чекканини мутлақо кўрмагандим, шунга ажабландим), — яшаяпти. Бизга нисбатан эркинроқ. Кампирини ҳисобга олмаганида оромини биров бузмайди. Буларга ароқдан бошқа ҳеч нарсанинг кераги йўқ.\nШу пайт Маша билан бирга кампир кириб келди. Маша очилиб кетган эди. Озғинлик ҳам унга қандайдир ярашганди.\n— Қизим билан бўй-бастлари бир хил экан, қизимнинг кўйлагини кийгиздим-у, ўзимнинг Викториямни кўргандай бўлдим.\nКампирнинг қолган гаплари дийдиёга айланиб кетди: Викториянинг келмаганига уч йилдан ошиб кетган, Виктория аввал Петербургга кетиб, кейин Москвага кўчиб ўтган, уч йил ичида тўртта эр алмаштирган. Виктория буларга набира туғиб бермаган ва ҳоказо. Кампир ора-сира эрининг стаканига ароқ қуйиб ичар, газагига ҳеч нарса емас, қуйилиб келган кўз ёшларини енгига артар, лекин бирор марта бўлсин чолига эътибор бермасди.\nХуллас, кампирнинг дийдиёларини эшитиб бўлгунимизча бир неча кундан бери тузук-қуруқ овқат емаган Машанинг ҳам қорни тўйди. Батинков менга имо қилди: Александр Петровичга қўнғироқ қилишим керак.\nТашқарига чиқдим. Тоза ҳаводан симириб-симириб нафас олганимдан кейин телефон тугмачаларини босдим. Яна жимжитлик. У ёқдан ҳеч ким гўшакни кўтармайди.\n“Бирон нима бўлганлиги аниқ. Машани олиб кетганимизни унинг душманлари эшитишган бўлишса, Александр Петровични бир ёқли қилиб қўйишган. Шошилиш керак. Бу ердан эртароқ жўнамасак бўлмайди. Ҳар қалай, Александр Петрович яхши одам, нобуд бўлса, қизи кун кўролмайди”, деган ўйда қайтиб уйга кирдим.\nУстозим менга савол назари билан қаради. Мен бош чайқаб, телефонни ҳеч ким кўтармаганлигини билдирдим.\n— Меҳмондорчилик учун катта раҳмат, — деди Батинков кампирга қараб. — Жуда яхши ўтирдик, қорнимиз ҳам очиб қолганди, баҳонада тўйғазиб олдик.\n— Нима, сизлар кетмоқчимисизлар? — деди кампир ҳайратланиб. — Биз бу ерларда фақат қариялар зерикиб кетгандик... Бир-икки кун тоза ҳаводан симириб, дам олиб кетардинглар.\n— Ишларимиз жудаям кўп. Мавриди бўлса бошқа сафар келармиз, — дея устозим ўрнидан турди.\n— Ишлайверасизлар, ишлайверасизлар, кейин қандай қариб қолганларингни билмай, бизга ўхшаб қоласизлар. Ҳа, сизларга маслаҳатим, қариганда қишлоқда яшанглар. Яхши бўлади, — деди кампир.\n— Бўпти, — деди унга жилмайиб Батинков, — айтганингизни қиламиз. Захар амаки уйғонганларидан кейин бизнинг ташаккуримизни айтиб қўйинг.\n— Уйғонгандан кейин ҳамма нарса эсидан чиқиб кетади. Ҳатто сизлар қутқариб қолганларинг ҳам хаёлига келмайди, анави Иваннинг олдига бориб, ётиб қолгунча барматуха ичишдан бўшамайди.\nТашқарига чиқиб, энди йўлга тушмоқчи бўлганимизда кампир бизни тўхтатди. Сўнг ўзи югуриб бориб оғилхонасига кирди-да, олачипор тулпор етаклаб чиқди.\n— Ҳов сен, — деди сўнгра мени чақириб, — бу ёққа кел.\n— Нима қилмоқчи бу кампиршо? — дедим мен ҳайрон бўлиб.\n— От-арава қўшиб беради, — деб бирдан фол очди Батинков.\nБуни қарангки, унинг фоли тўғри чиқди. Кампир отни ҳовлисида турган аравага қўшди-да:\n— Катта йўлга чиққанларингдан кейин бу ёққа буриб юборсангизлар, ўзи уйни топиб келаверади. Пиёда кетсанглар кечгачаям етолмайсизлар, — деди.\nУ айтганича бор экан. Бир соатлар аравада юрсак-да, катта йўлдан дарак бўлмади. Батинков менга дам берди.\n— Мен озгина бўлсаям ухлаб олганман. Аравани ўзим бошқариб кетавераман. Қолаверса, бундай лаззатни сенга бериб қўядиган аҳмоқ ҳам йўқ. Уйғоқ ҳолда дам олишни биламан деб мени ишонтиришга уринма. Мен ўзимни ўйлаяпман, — деди у.\nБиз томонлардагидан бутунлай фарқ қиладиган тўрт ғилдиракли, устига пичан ташланган араванинг устида чўзилдим. Буни кўрган Маша:\n— Оёқларимга бошингни қўй, — деди жилмайиб.\n— Шунақаси менга қулайроқ, — дея рад этдим.\n— Шундай гўзал санам сенга илтифот кўрсатади-ю, сен йўқ дейсанми? — дея орқасига бир қараб қўйди Батинков.\n— Бошим баланд бўлса уйқум келмайди, — деб баҳона қилдим.\nАслида гап бунда эмасди. Агар ҳозир Машанинг оёғига бошимни қўядиган бўлсам, унинг кўнглида бошқача туйғу пайдо бўлиши муқаррар эди. Бу орқали у менга тағин боғланиб қолиши мумкин. Қиздаги ҳис-туйғуларни уйғотганим учун эса мен қийналиб юришимга тўғри келади.\nШу пайтгача кўп қизлар билан анча-мунча бемаза ишлар бўлди, ҳатто Маша билан ҳам, лекин энди менинг Барном бор. У менга гавҳар мисолики, заррача хиёнат қилишни хаёлимгаям келтиролмайман...\nАлбатта, буларнинг бари баландпарвоз ўйлардек эди. Лекин бориям аслида шу-да.\nУхлаб қолибман. Бир маҳал кимдир юзимни силагандай бўлди. Уйғондим. Лекин кўзларимни очмадим. Кўзларимни очсам Маша қўлини тортиб олиши мумкин эди. Ёки бўлмасам баттар эркалашга тушиб кетарди. Қўлини тортиб олса, хижолатпазлик бўлиши эҳтимол эди, олмаса юқоридаги гап: кўнглида умид пайдо бўлади. Шундагина бировнинг дилини оғритишдан сақланиш қанчалик оғирлигини ҳис этдим...\nОхири топдим йўлини: уйқусираган киши бўлиб, ёнимга ўгирилиб олдим-да, шу баҳонада “уйғониб”, ўрнимдан туриб кетдим. Керишиб олдим. Сўнг бир осмонга, бир атрофга боқиб: “Бунча гўзал бу олам, бир қара”, дея машҳур қўшиқни минғирлай бошладим.\n— Ҳа, шоввоз, — деди овозимни эшитган Батинков, — дарров уйғонибсан-ку.\n— Ҳавонинг тозалигидан дарров уйқуга тўйибман. Келинг, “рул”ни менга беринг, бу ёғига мен ҳайдаб кетай, сиз дам олинг, — дедим шўх овозда.\n— Ҳожати йўқ, — деди Батинков. — Манзил яқин. Бу ёғига ўзимиз ҳам эплаб қўя қоламиз.\n— Орқага қайтсак-чи, — дея шу пайт кутилмаганда гапга аралашди Маша. — Ҳавоси тоза экан. Ҳам бехавотир. Кампирнинг бирорта хонасини ижарага олиб яшайверардик.\n— Яхши, — деди устозим унинг гапига жавобан кулиб, — сизларга яхши. Икковларингам ёшсизлар, дарров топишиб оласизлар. Мен анави кампирни Захар амакидан тортиб оламанми?\nҲаммамиз кулиб юбордик. Бундан Батинковнинг баттар завқи келди.\n— Кейин Захар амаки уруш эълон қилади. Қариянинг кучини кўрдингларми, бутун бошли машинани кўтарди-я. Ундаги куч менда нима қилсин! Кучсизлигимни билиб қолса кампир ҳам мендан айниб кетади. Шунинг учун, ўртоқлар, фақат ўзини ўйлаш бўлмасин, — деди у.\n— Хавотир олманг, битта-яримтаси адашиб келиб қолар, — деди Маша кулиб. — Шартта оёқ-қўлини боғлаб, сизга топширамиз.\n— Ё Худо, ётарканман-да қачон биронта қиз ўз оёғи билан адашиб келиб қоларкан деб. Мениям кўзимнинг қонга тўлиши бор...\n— Хавотир олманг, устоз, — дедим мен гапга аралашиб. — Кампирнинг қизи уч йилдан бери келмаскан. Ажабмаски, сизнинг кутаётганингизни тушида кўриб...\n— Илтимос, камситиш бўлмасин, — дея гапимни бўлди Батинков. — Индамасам қария деб чеккага чиқариб қўясанлар. Айт, шаҳарга тушиб бирортасини ушлаб олиб келиб бераман, онаси ўпмаганидан де. Ҳозирнинг ўзида отни орқага бурайин. Топган гапларинг бирорта қиз ўзининг оёғи билан адашиб келиб қолса-ю, ундан кейин... Унгача қариб-чуриб, Иван ёки Захар бўп қолсам-чи!\n— Қиз келгунча қишлоқдаги бирорта беванинг ҳожатини чиқариб турасиз-да, — дедим мен шўхлигим қистаб.\n— Сен болани аслида гапга ўқитган эканман-да, яхшики бахтингга Маша бор. Бўлмаса тарбия дарсини ҳозироқ бошлаб юборардим, — дея ёлғондан пўписа қилди Батинков.\nУ яна бир нарсаларни гапирмоқчи эди. Аммо отнинг қалқиб кетгани фикрини чалғитиб юборди, чамамда. Ўрнига бошқа гапни айтди:\n— Кеп қолибмиз, анави асфальт йўлни кўраяпсизларми?\nБиздан икки юз метрча нарида қоп-қора йўл кўриниб турарди. У ерга етиб олгунимизча бошқа сўзлашмадик.\nКампир айтганидай, оти жуда ақлли экан. Биз аравадан тушиб, ортга буриб қўйган эдик, бошини қуйи солганча секин-секин қадам ташлаб келган йўлига кетаверди.\nОтнинг кетишини бир оз томоша қилиб турганимиздан кейин йўл бўйида учаламиз бирорта машина келиб қолишидан умид қилиб ўтирдик. Ҳар тугул “орзу”имиз тез ушалди. Узоқдан олдинги ойнаси қуёшда ярақлаган улов биз томонга яқинлаша бошлади. Мен ўрнимдан турдим-да, машинадан кўзимни узмай тикилиб туравердим. У анча яқинимизга келиб қолганидан кейин УАЗК “тез ёрдам” машинаси эканлигини англадик. Қўл кўтарганимиздан сўнг у ёнгинамизда тўхтади.\n— Йўл бўлсин? — деди ҳайдовчи деразадан бошини чиқариб.\n— Шаҳаргача олиб бориб қўймайсанми, оғайни? — деди Батинков.\n— Шуям муаммоми, ўтиринглар, — дея илжайди ҳайдовчи.\nМенга унинг башараси ёқмади. Ўсиб кетган сариқтоб соқоли, ўйнаб турган кўзлари ва бурнининг устидаги тиртиқ шубҳа уйғотди. Шундай бўлса-да, башаранг ёқмади деб тайёр уловнинг баҳридан ўтиб юборолмайман-ку.\nОлдинма-кетин машинага чиқдик. Машина ичида эса ҳайдовчининг биздан бошқа йўловчилари ҳам бор экан. Тўртта ўттиз ёшлар атрофидаги эркак. Сигаретани бурқситиб тутатиб, пиво ичиб ўтиришибди. Улар биз чиққанимиздан кейин бир-бирига қараб иржайишди. “Бундан бу ёғига ҳам “ҳазил-ҳузул” қилиб кетамиз шекилли”, дея ўйладим. Ўйим исботини икки дақиқа ҳам ўтмасдан топди.\n— Йўлкирага пулларинг бўлса керак? — деди улардан бири пивосини ҳўплаб, лаб-лунжини кафти билан артар экан.\n— Бунинг сизларга нима алоқаси бор? — дедим мен.\nБатинков мен томонга синовчан қараб қўйди.\n— Чунки йўлкирани биз йиғамиз-да, — деди ҳалиги одам.\n— Бизнинг ҳам қуруқ раҳмат айтиб тушиб кетиш ниятимиз йўқ, — дедим мен жилмайиб.\n— Бизнинг машинанинг бир метр юриши уч юз рубль туради. Ҳар юз метр юрганида ҳисоб-китоб қилиб борамиз. Ҳозир беш юз метрдан кўп юрди. Қани, соққани чўзинглар бу ёққа! — таҳдид қилди бояги одамнинг ёнида ўтиргани сигаретасини оёғининг остига ташлаб эзғилар экан.\n— Зўр-у, — деди Батинков унга диққат билан тикилганча. — Сервис ҳам шунга яраша бўлса керак.\n— Бўлмасам-чи, қария. Манави қизчаларингни яланғоч қиламиз-да, рақс туширамиз. Кейин тўрталамиз ҳам куч-қувватга тўлиб тошганмиз, шундай жононни кўрганимиздан кейин эркакчилик қилмасдан кетишимиз инсофнинг биронта ҳам қиррасига тўғри келмайди... Қани, аввал сен икковинг йўлкирани тўлаб қўйларинг-чи. Пулларинг сервис кўрсатишга етадими-йўқми ҳали, — деди биринчи гапиргани.\n— Балки етиб қолар, — дедим мен.\n— Етмаса ташвиш тортишнинг ҳожати йўқ. Донорлик қиласанлар. Икковлашиб бир литр топширсанглар етарли... Кўрдингларми, биз одамларни ҳеч қачон йўлда қолдирмаймиз. Сенлардан олдин ҳам шундай мурувватни кўрсатиб келаяпмиз, — деди яна ўша одам.\n— Ҳақиқатан ҳам хизмат кўрсатиш сизларда даҳшат экан. Менимча, дунёда ягона бўлса керак, — деди Батинков киноя аралаш.\n— Қария, менимча, эзмалик қилиб юбординг. Биз бир километрдан ҳам кўп йўл босиб қўйдик, сочингнинг учигача қарзга ботдинг. Шунинг учун машинани тўхтатиб, ишингни битирамиз-да, орқангга биттадан тепиб, жўнатиб юборамиз, — деди шу пайтгача гапга аралашмасдан бир сигарета чекиб, бир пиво ичиб келаётган тўртинчи эркак.\n— Собир, — деди ортиқча валақлашишга сабри чидамаган Батинков, — икки дақиқа.\n— Кўп, — дедим мен тишимни тишимга босиб, — бир.\n— Вақт кетди, — деди устоз.\nШу ондаёқ ишга киришдим. Машина “эга”лари бунақа бўлишини мутлақо кутишмаган шекилли, довдираб қолишди. Биринчисининг бурни синди. Иккинчи-учинчиси ағанаб тушган заҳоти зўравонларнинг тўртинчиси машинанинг чеккароғига ўтиб, чўк тушиб йиғлаб юборди. Бунисини эса биз кутмаган эдик. Ҳайдовчи бўлса машинани тўхтатди-ю, сакраб тушиб ура қочди.\nБатинков уларнинг қилиқларини кўриб қорнини ушлаганча қотиб-қотиб кула бошлади...


05:00 / 06.01.2017 2119 pdf Ўқиш режими + -\nАммо ҳамма мусулмонлар ҳам ҳимоя остида эмас эдилар. Айниқса заифҳол мусулмонлар ўта ҳимоясиз эдилар. Исломнинг ривожланиб бораётганидан жазавага тушган мушриклар ўшандоқ ҳимоясиз, заифҳол мусулмонларни диндан қайтариш мақсадида турли азобларга дучор қила бошладилар.\nМакка кофирлари оз сонли мусулмонларни мисли кўрилмаган қийноқларга, азоб-уқубатларга солдилар. Кофирларнинг бу ишлардан кўзлаган бирдан-бир мақсадлари мўминларни иймондан қайтариб яна кофир қилиш эди.\nМушриклар Ҳазрати Билол розияллоҳу анҳуни турли йўллар билан азобладилар. Улар у кишини шиддатли иссиқ пайтида чалқанча ётқизиб, кўксиларига кун иссиғида қизиб турган оғир харсанг тошлар қўйиб, ё диндан қайтишни, ёки шу ҳолатда ўлиб кетишни таклиф этдилар. Ҳазрати Билол эса: «Аҳад, Аҳад» деган сўзларни такрорладилар, холос.\nМушриклар саҳобалардан Аммор ибн Ясир розияллоҳу анҳу ва у кишининг оталари Ясир розияллоҳу анҳу ҳамда оналари Сумаййа розияллоҳу анҳоларни ҳам тутиб келиб, диндан қайтариш учун қаттиқ азобладилар. Улар азобларга чидам билан сабр қилиб, иймонларидан қайтишга кўнмадилар. Сумаййа розияллоҳу анҳонинг икки оёқларини қозиққа боғлаб, аврат жойларига найза санчдилар. Сўнгра Амморнинг отаси Ясир розияллоҳу анҳуни ҳам ўлдирдилар.\nБу икки улуғ инсон–эру хотин Ислом йўлида, иймон учун биринчи шаҳидлар бўлиш шарафига эришдилар. Амморнинг кўз ўнгида ҳам онасини, ҳам отасини ўлдирган мушриклар уни ҳам ўлдиришга қасд қилганларида унинг оғзидан кофирларни рози этадиган гап чиқди. Шунда мушриклар уни ўлдирмадилар. Одамлар Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келиб:\n«Эй, Аллоҳнинг Расули, Аммор муртад бўлди», дедилар. Бунга жавобан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:\n«Қалбингни қандоқ сезмоқдасан?» дедилар.\nМусъаб ибн Умайр Макканинг энг гўзал ва энг эрка йигити эди. Ота-онаси уни яхши кўрар ва у билан фахрланар эдилар. Унинг онаси жуда ҳам бой аёл эди. У ўз ўғли Мусъабга энг яхши кийимларни сотиб олиб берар эди. Мусъаб юрган жойдан атр ҳиди келиб турар эди. Қисқасини айтадиган бўлсак, Маккада Мусъаб ибн Умайрга ўхшаш эрка ва нозу неъматга кўмилган эркатой йигит йўқ эди.\nАна ўша йигит Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ал-Арқам ибн Аби ал-Арқамнинг уйида Исломга даъват қилаётганлари ҳақида эшитиб қолди. Пойлаб туриб, ҳеч кимга кўринмай ўша ерга кириб борди ва Исломга кирди. Аммо қавмидан, хусусан, онасидан қўрқиб иймонини беркитди.\nКунлардан бир кун Мусъабнинг намоз ўқиётганини Усмон ибн Толҳа кўриб қолди. У дарҳол хабарни Мусъабнинг қавмига ва онасига етказди. Мусъабнинг онаси забардаст хотин бўлиб ундан эркаклар ҳам ҳайиқар эдилар. Ўша забардаст аёл ўзининг эркатой ўғли мусулмон бўлганига чидай олмади. Уни қамаб қўйди ва ҳамма нарсадан маҳрум қилди. Қамоқ қийноқлари ва маҳрумлик азобларини бошидан ўтказган Мусъабни кўрган одам йиғлаб юборар эди. Лекин у ҳамма қийноқларга бардош берди ва Исломнинг мўъжизаларидан бирига айланди.\nУсмон ибн Мазъун, Усмон ибн Аффон, Хаббоб ибн ал-Арт каби бошқа мусулмонларга нисбатан ҳам мушриклар турли азоб чораларини қўлладилар. Мусулмонлар эса бу азобларни мардонаворлик ила енгар эдилар.\nОддий мусулмонларга анвои азоблар бериб ўз мақсадларига эриша олмаган кофирлар уларнинг сардори Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга озор беришга ўтдилар.\nДастлаб улар ўзларининг эсипастларини Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламни ёлғончи, сеҳргар, шоир, коҳин ва мажнун деб озор беришга киш-кишладилар.\nБир куни мушрикларнинг бошлиқлари каъбаи муаззаманинг ёнида гаплашиб ўтирар эдилар. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам келиб Байтуллоҳни тавоф қила бошладилар. Кофирлар эса У зотни масхара қилиб устиларидан кула бошладилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам тўхтаб қаттиқроқ гап айтган эдилар, улар бемазагарчиликларини йиғиштирдилар.\nЭртасига яна ўша ерда ўтирган эдилар, Муҳаммад мустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам келиб қолидлар. Шунда кофирлар бирдан ёпирилиб туриб у зотни ўраб олдилар. Улардан бири Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ёқаларидан тутиб судрай бошлади. Шунда Абу Бакр розияллоҳу анҳу ўртага тушдилар ва йиғлаб туриб:\n«Аллоҳ Роббим, дегани учун бир одамни ўлдириб юборасизларми?» деб ажратиб олдилар.\nАммо кофирлар Абу Бакрнинг ўзининг бошини ёрдилар ва соқолидан ушлаб тортдилар.\nБу дегани Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламдан бошқа мусулмонларга кофирлар тегмай қўйди, дегани эмасди. Бошқа мусулмонларга нисбатан ҳам улар ашаддийлашиб борар эдилар.\nБир куни Абу Бакр одамларни Аллоҳ таолонинг динига даъват қилаётган эди. Мушриклар бирдан унинг устига ёпирилдилар. Улар Абу Бакр розияллоҳу анҳуни оёқлари остига олиб тепкилай кетдилар. Аёвсиз калтаклардилар. Утба ибн Робийъа бўлса икки кавуши билан у кишининг юзига тушира бошлади. Оқибатда Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг юзини таниб бўлмайдиган ҳолга келди.\nҚариндошлари келиб у кишини кўтариб кетишаётганда ўлганига шубҳалари йўқ эди. Аммо кун кечқурганда Абу Бакр розияллоҳу анҳу хушларига келдилар. У киши хушларига келишлари билан:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга нима бўлди?» деб сўрадилар. Қариндошлар бу гап учун Абу Бакрни маломат қилдилар ва сўкдилар. Шуда мусулмон аёллардан Умму Жамил у кишига яқинроқ келди. Абу Бакр ундан Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳақларида сўради. У бўлса:\n«Мана, онанг, сенинг гапларингни эшитиб турибди», деди.\n«Саломатлар. Тинчлар», деди Умму Жамил секингина, Абу Бакрнинг ўзи эшитадиган қилиб. У орадаги сирни кофир қариндошлар билиб қолмаслиги учун тиришар эди.\n«Аллоҳ учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларга бормагунимча таом ҳам емайман, шароб ҳам ичмайман», деди.\nИкки аёл қулай пайт пойлаб турдилар. Одамлар тарқалиб, атрофга сукунат ҳоким бўлганда икки томонидан суяшиб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига олиб боришди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Абу Бакрнинг ҳолини кўриб кўп ачиндилар ва унинг ҳаққига ҳам, онасининг ҳаққига ҳам дуо қилдилар. Онасини динга даъват қилган эдилар, у аёл иймонга келди.\nБунга ўхшаш ҳолатлар борган сари кофирларнинг ҳайратини ошириб борар эди. Улар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга қарши ташвиқот ишлари олиб бориш ҳақида маслаҳатлар қилишар эдилар.\n05:00 / 06.01.2017 3167\n05:00 / 06.01.2017 2715\n5068 05:00 / 11.03.2017\n2137 14:40 / 10.03.2019\n1059 19:04 / 22.10.2019\n1576 16:55 / 09.10.2019


Самарқанд автомобиль заводининг ишлаб чиқариш линиясидан 30 мингинчи машина чиқиб келди – фотоHaqida.net\nHome Dunyo Самарқанд автомобиль заводининг ишлаб чиқариш линиясидан 30 мингинчи машина чиқиб келди – фото\nСамарқанд автомобиль заводининг ишлаб чиқариш линиясидан 30 мингинчи машина чиқиб келди – фото\nСамарқанд автомобиль заводи — «SamAuto» МЧЖда юбилей, ўттиз мингинчи автомобилнинг тантанали чиқиш маросими бўлиб ўтди. У SAZ HC45 русумли, двигатели сиқилган табиий газда ишловчи автобус бўлди.\nКонвейердан автобуснинг тантанали чиқиб келиш маросими «SamAuto» заводида заводнинг техник ҳамкорлари ISUZU Motors, Itochu Corparation «Ўзавтосаноат» АЖ вакиллари оммавий ахборот воситалари ходимлар иштирокида бўлиб ўтди.\nKUN.UZ мухбирининг воқеа жойидан хабар қилишича, юбилей моделнинг фарқли жиҳати — бу модель ўзбек конструкторлари ва инженерларининг ишланмаси эканлигидадир. Автобус конструкцияси сиқилган табиий газда ишловчи автомобилларга нисбатан жорий этилган стандартларга тўлиқ жавоб беради.\nЗавод сиқилган табиий газда ишловчи автомобилларни серияли ишлаб чиқаришга 2014 йили киришган. 2014 йилдан 2017 йилга қадар заводда газда ишловчи двигателга эга 2 мингдан зиёд машина ишлаб чиқарилган.\nСамарқанд автомобил заводи («SamAuto» МЧЖ) — автобуслар, юк ва махсус автомашиналар ишлаб чиқарадиган заводдир. Ўзининг тижорат фаолиятини завод 1999 йилда бошлаган. 2006 йилда «СамКочАвто» ҚК «Самарқанд автомобиль заводи» («SamAuto» МЧЖ) га айлантирилган ва завод Япониянинг ISUZU Motors Ltd. компанияси билан ҳамкорликни йўлга қўйган. 2007 йилнинг январидан заводда ISUZU шассиси базасида тижорат автомобиллари ишлаб чиқарилмоқда.\nАмерикалик одам савдоси учун 472 йилга қамалди


Шарм ал-Шайхда энг яхши меҳмонхонани қандай танлаш мумкин?\nАгар сиз Мисрга дам олиш учун биринчи марта кетаётган бўлсангиз, меҳмонхона танлашда адашмаслик керак, чунки асосий вақтингизни ўша ерда ўтказасиз. Тўғри танлов қилиш ҳақидаги фойдали маслаҳатлари билан Tatil.uz нинг сайёҳлик бўйича менежери Шерзод Алиев ўртоқлашади. У Мисрга борган ва сифатли ҳордиқ чиқаришнинг ҳадигини олган. Бугун у машҳур Шарм ал-Шайх курортида қаерда тўхташ мумкинлиги ҳақида сўз юритади.\nЭътибор қаратишингиз зарур бўлган биринчи жиҳат – бу меҳмонхона бренди. Яхшиси бутун дунёга машҳур қайсидир бир тармоқ вариантини кўриб чиқиш керак. Бунда хизмат кўрсатиш, таомлар аъло даражада бўлиши, ходимларнинг эса саводли ва эътиборлилиги кафолатланади. Мисол учун, Шарм ал-Шайхдаги Rixos Seagate ни тавсия қилишим мумкин.\nУ пляждан олти дақиқалик масофада жойлашган бўлиб, пальмалар билан ўралган. Хусусий пляж, «Ультра all inclusive» тизими бўйича хизмат кўрсатиш, 8 та чўмилиш бассейни, 6 та ресторан ва 9 та бар – буларнинг барчаси меҳмонларни ўзига жалб қилади ва илиқ хотиралар қолдиради.\nИккинчи муҳим жиҳатга айниқса чўмилишни яхши кўрувчилар эътибор қаратишларини истардим. Бу ерда шахсий пляжнинг борлиги ва унинг озодалиги ютуқлардан биридир. Мисрдаги кўплаб меҳмонхоналар қирғоқ бўйида жойлашган, бироқ маржонларнинг кўплиги сабабли денгизга тушиш понтон (вақтинча кўприк) орқали амалга оширилишини қайтаришдан чарчамайман! Аммо понтон узунлигини аниқлаштириш лозим, чунки баъзи меҳмонхоналарда у бир километргача бўлиши мумкин! Бу айниқса дам олишга фарзандларингиз билан йўл олганингизда муҳим! Сизга Наама Бей кўрфазини маслаҳат бераман. Бу ердаги энг яхши вариантлардан бири – хусусий пляжли Movenpick Naama Bay. Унинг понтонининг узунлиги – 30 метр.\nАйтганча, меҳмонхона таомномаси жуда бой бўлиб, бу ерда миср, шарқ, ҳинд ва бошқа халқлар таомлари, деликатес ва денгиз маҳсулотлари таомлари тайёрланади.\nАтрофда снокерлинг ва дайвинг учун барча шароитлар яратилган.\nМисрга йўл олувчиларни асосан сув ости вақтичоғликлари қизиқтиради. Шу сабабли снокерлинг ёки дайвинг билан шуғулланмоқчи бўлсангиз, ўзингиз танлаётган меҳмонхона атрофида бу ишни амалга ошириш қанчалик қулай бўлишини аниқлаштириб олинг.\nМисол учун, Шаркс Бей кўрфази бунинг учун энг мукаммал жой ҳисобланади. Бу ерда энг чиройли маржон қоялари жойлашган, об-ҳаво қишда шамолли эмас, шу боис сув ости саргузаштлари фақат хурсандчилик олиб келади!\nАйтганча, шу ернинг ўзида жаҳон брендлари – Four Seasons Resort Sharm El Sheikh, Royal Savoy Hotel and Villas, Sunrise Arabian Beach Resort, Sultan Gardens Resort жойлашган.\nЭътибор бериш лозим бўлган тўртинчи жиҳат – бу меҳмонхона ташқарисидаги инфратузилма. Ҳа, кўпчилик сайёҳлар Мисрга денгиз ёки бассейнда чўмилиш учун боришади. Лекин Шарм ал-Шайхда сайёҳлар бориши мумкин бўлган диққатга сазовор жойлар кўп. Бунга, мисол учун, Ал Мустафо масжиди, эски бозорлар, ўзгача колоритга эга қаҳвахона ва ресторанларни келтириш мумкин.\nАгар мақсадингиз шундай жойларни томоша қилиш бўлса, бунинг учун энг яхши локация ва қулай трансферлари бор жойларни изланг!\nБешинчи тамойил дам олишингиз мақсади билан боғлиқ. Агар сиз оилангиз билан дам олишга бораётган бўлсангиз, меҳмонхона қулайлигига эътибор қаратиш лозим, борди-ю болаларингиз ҳали кичик ёшда бўлишса, ўйин майдончалари, мини-клублар, болалар бассейни, аквапарк (меҳмонхона ҳудудининг ўзида)нинг мавжудлиги биринчи даражали бўлади. Мисол учун, Reef Oasis Blue Bay дагидек.\nАгар сиз кўнгилочар томошалар учун меҳмонхона танлаётган бўлсангиз, бар, ресторанларнинг ёнидаги меҳмонхоналарни кўриб чиқиш керак. Мисол учун, Шаркс Бей кўрфази районида Шарм ал-Шайхдаги энг яхши дискотекалар жойлашган – Black House ва Le Pasha, шунингдек, машҳур Hard Rock Café.\nШарм ал-Шайхга боришни истасангиз, офисимизга марҳамат! Биз сизга Миср ва унинг курортлари ҳақида кўплаб қизиқарли ва фойдали маълумотларни етказамиз!


Ислом тафаккури ва маданиятида меҳнатнинг ӯрни\nSunday, 26 June 2016 13:23\nИш ва меҳнат жамиятнинг иқтисодий ва ижтимоий жиҳатдан ривожланиш асосий омилларидан ҳисобланади. Аслида кӯшиш-ҳаракат ва ишлаш халқнинг қудратга эришиши воситасидир. Ҳар қанча бир миллат иш ва меҳнат қилиш соҳасида ҳаракат қилса, унинг ривожланиши имконияти кӯпроқ бӯлади. Ҳазрат Али(а) буюрганлар: "Ҳаракат қилган киши муваффақиятга эришади, бекорчи мутафаккирлар эмас". Ул ҳазратнинг фиктрича олимлари илмларини амалда табиқ этган қилган жамият ривожланади.\nАйтиб ӯтганимиздек ҳаётнинг асосини иш ва меҳнат ташкил этади.\nШунинг учун ҳам жамиятнинг ҳама аъзолари иқтисод ривожланишида ҳиссадор бӯлишлари лозим. Жамиятда иш ва меҳнат қилиш муҳимлигига қараб, у жамиятнинг ривожланишига баҳо бериш мумкин. Одамларнинг кундалик ҳаётида озиқ-овқатга, кийимга, уй-жой ва шуларга ӯхшаш истакларга ҳожат бӯлиб, уларни қондириш кишини ишлашга ундайди.\nИслом дини таълимотлариа ҳам одамларни илаш ва меҳнат қилишга даъват этилган. Шунингдек киши фақат ӯз шахсий манфаатларини ӯйлаб, жамият зарарига ишлаши ёки жамият аҳли манфаатини инобатга олмай амал қилиши мумкин эмас. Исломий таълимотларда меҳнатнинг асосий омиллари инсонлар бӯлиб, уларнинг ҳар бири ӯзиа хос хусусиятлар ва қобилиятларга эга. Одамлар жамиятнинг аъзоси бӯлиб, ӯз мақсадларига эриши учун бир-бирлари билан зич алоқада бӯлишлари лозим. Одамлар бошқалар меҳнати ҳосили бӯлган мҳсулотни истеъмол қилишлари сабабли ӯзлари ҳам жамиятга манаати тегиши учун ҳиссадор бӯлишлари лозим бӯлади.\nОдамларни иш билан таъминлаган ҳолда ижтимоий адолат барқарор бӯлади. Жамиятдаги номуносиб иқтисодий шароит ва бекорчилик ижтимоий адолатга путур етказада. Навашандлик ва жиняткорлик каби падидалар қашшоқлик ва бекорчилик чамбарчас боғлиқ.\nШуни ҳам такидлаш жоизким жамиятнинг ривожланмаган сабабларидан бири. бу бекорчилик ва ишнинг кайфиятсизлиги деб тарифланади.\nИслом дини одамларни иш ва меҳнатга жал этиб, жамиятдаги жорий чекловларни кӯтармоқчи бӯлади. Бугунги кунда иш ва меҳнатм асаласи кӯплаб давлатларда соҳа мутахассисларини ӯзига жалб қилиб келмоқда.\nШунинг учун ҳам агар жамият аъзолари солим ва фойдали ишлар билан машғул бӯлишса жамият иқтисоди ҳам ривожланади.\nИшлаш ва фаолият этиш инсонларнинг моли кӯпайиши гарови деб билинади. Одамлар ишлаб турган ҳолда ӯз моддий имкониятларидан фойдаланишса мақсадга мувофиқ бӯлади.\nАгар киши ҳеч бир иш билан шуғулланмай ӯз ихтиёрида бӯлган захираларни ишлатаверса унинг бор мол-мулки барбод кетади. Файат ишлаб, мол-мулкини ишга солган ҳолда киши иқтисодий шароитини барққрор эта олади.\nАзиз тингловчилар! Сиз "Ислом тафаккури ва маданиятида меҳнатнинг ӯрни" туркум эшиттириши навбатдаги сонини Эрон Ислом Жумҳурияти ӯзбек тилидаги радиосидан тинглаяпсиз. Дастуримиз якунигақадар биз билан бирга бӯласиз деган умиддамиз.\nИш ва меҳнат қилиш ислом дини таълимотларида махсус ӯрин олиб, инсон учун кӯплаб моддий ва маънавий манфаатлари бор. Қуръони карим оятлари ва диний таълимотларга кӯра инсон ақл билан ишлаб, ӯзининг моддий ва маънавий эҳтиёжларини қондириш учун меҳнат қилиши лозим.\nМеҳнат фаолияти деганда инсоннинг бирор меҳнат тури билан банд бўлиши тушунилади. Меҳнат қилиш инсон ҳаёти учун зарурий ва ҳаётан муҳим масала бӯлиб, одам боласи зотан иш ва меҳнатга интилади.\nЧунки агар инсон ҳеч ҳаракат қилмай, унинг ризқ-рӯзиси муҳайё бӯлса, унда ҳаётнинг тотувлиги орадан кӯтарилиб, аста-секин яшаш ҳам у учун бир зерикарли ҳолатдек туюлади.\nБекорчилик ва ҳавсаласизлик дунёдаги ҳеч бир заррада ҳам кӯзатилмайди. Бутун борлиқ муайян бир тартиб-низом орқали мушаххас бир мақсад томон ҳаракат қилмоқдалар.\nБулардан хулоса чиқариш мумкинким меҳнат ва ҳаракат инсон ҳаётининг муҳим бир қисми бӯлиши лозим. Инсон ҳаёти ривожланишига асос бӯладиган нарса, бу унинг кӯшиш-ҳаракати ва меҳнатидир.\nMore in this category: « Ислом тафаккури ва маданиятида меҳнатнинг ӯрни\tИслом тафаккури ва маданиятида меҳнатнинг ӯрни »


2 Мар 2020 2337\nБеларус-Ўзбек аграр форуми доирасида Белоруссиялик экспорт корхоналари ўзбекистонлик ҳамкорлари билан 30 дан зиёд келишув ва битимлар имзоладилар.\nБош вазир ўринбосари Владимир Дворник раҳбарлигидаги Беларусь ҳукумати делегацияси Ўзбекистонга ташриф буюрди. Делегация раҳбари Ўзбекистон Республикаси Бош вазири Абдулла Арипов билан учрашди. Учрашув давомида бир қатор вазирликлар ва идоралар раҳбарлари билан музокаралар олиб борилди. Шунингдек Владимир Дворник «Тошкент қишлоқ хўжалиги техникаси» акциядорлик жамияти, «Craffers» МЧЖ қўшма корхонаси ва Тошкентнинг қайта ишловчи корхоналарига ташриф буюрди. Ундан ташқари у Беларус-Ўзбек аграр форумида иштирок этди.\nФорум якуни бўйича Беларусь саноат вазирлиги ва « Uzbek Leasing International A.O.» МЧЖ қўшма корхонаси Ўзбекистон компаниясининг Беларусда ишлаб чиқарилган товарларнинг молиявий ижараси (лизинг) хизматини кўрсатиши ҳақида битим имзолади. Беларусь Қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат вазирлиги ва Ўзбекистон Республикаси Қишолоқ хўжалиги вазирлиги ўртасида ўзаро англашув ва ҳамкорлик тўғрисида меморандум имзоланди.\nТадбир қатнашчиларининг умумий сони 700 нафардан ошди. Ўзбекистон томонини барча вилоятлар, шунингдек ва Аграсаноат мажмуаси тизимидаги тармоқ идора ва ташкилотлари делегациялари ташкил этди. Беларусь томонининг ишчи делегациясини 150 атрофидаги қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат махсулотлари экспортчи-корхоналари, фан, таълим муассасалари вакиллари ташкил этдилар, деб хабар беради Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси матбуот хизмати.\nЎзбекистон Беларуснинг Марказий Осиё ҳудудидаги истиқболли савдо-иқтисодий ҳамкори ҳисобланади. 2019 йил якуни бўйича Беларусь ва Ўзбекистоннинг икки томонлама товар айланмаси ҳажми 239 миллион доллардан ошиб кетди, яъни 1,5 баравар ўсди. Бу икки мамлакат иқтисодий муносабати тарихида энг катта кўрсаткичдир. Икки томонлама ўзаро савдонинг энг муҳим позициясини қишлоқ хўжалик ва озиқ овқат махсулотлари ташкил этади. 2019 йилда Беларусдан Ўзбекистонга 35 миллион долларлик қишлоқ хўжалиги махсулотлари соф ва унинг қайта ишланган шаклида етказилган. Ўзбекистоннинг Беларусга етказган озиқ-овқатлар махсулот ҳажми 15 миллион доллардан ошди.\nЎзаро қишлоқ хўжалиги махсулотлари алмашинувидан ташқари Агросаноат мажмуаси тизимига Беларусь томонининг юртимизда сут-товар мажмуаси қурилишидаги иштироки, сутни қайта ишлашни ташкиллаштириш, ветеринария препаратларини ишлаб чиқарувчи қўшма корхонаси шакллантириш, уруғчилик соҳасида ҳамкорлик, шунингдек Беларусь аграр соҳасидаги таълим муассасаларида ўзбекистонлик мутахассисларни ўқитиш ва қайта тайёрлаш киради.\n1 Мая 2020 3480\n3 Мая 2020 3176\n2 Мая 2020 2869\n4 Мая 2020 2791\n6 Мая 2020 2610\n4 Мая 2020 2532\n12 Мая 2020 2460\n1 Мая 2020 2453\n5 Мая 2020 1956\n6 Мая 2020 1797\n14 Мая 2020 1485\n30 Апр 2020 1376\n16 Мая 2020 1315\n1 Мая 2020 1257


Беларусь Берлин ва Варшаванинг Навальний ҳақидаги суҳбатини эълон қилди | Qalampir.uz\nЖамият\t05 Сентябрь 11:05 7160\nБеларусь давлат ОАВ расмий Берлин ва Варшаванинг заҳарланган россиялик мхолиф сиёсатчи Алексей Навальний бўйича мулоқотининг қўлга киритилган қисмини эълон қилди.\nБеларусь Президенти Александр Лукашенко Россия Федерацияси Бош вазири Михаил Мишустин билан учрашганида Германиянинг Навальний заҳарлангани ҳақидаги иддаолари ёлғон эканини, Минскда бунинг далили борлигини айтганди. У Германия ва Польша ўртасидаги телефон мулоқоти ёзиб олинганини ва уни РФ Федерал хавфсизлик хизматига беришини маълум қилганди.\nБеларусь эълон қилган суҳбатда қуйидагилар айтилган:\nВаршава: Алло! Хайрли кун, Ник. Ишларинг қалай?\nБерлин: Ҳаммаси режадагидек… Навальний бўйича материаллар тайёр. Канцлер администрациясига юборилади. Унинг баёнотини кутамиз.\nВаршава: Заҳарланиш аниқ тасдиқланадими?\nБерлин: Эшит, Майкл. Мазкур ҳолатда бу у қадар муҳим эмас… Уруш кетяпти… Уруш вақтида эса ҳар қандай усул яхши.\nВаршава: Қўшиламан. Путиннинг Беларусь ишларига бурун суқишга бўлган қизиқишини сўндириш керак… Энг самарали йўл — уни Россия муаммоларига кўмиб ташлаш, муаммолар эса кам эмас! Бунинг устига яқин кунларда сайловлар, Россия минтақаларидаги овоз бериш куни.\nБерлин: Шу билан шуғулланяпмиз. Беларусда ўзи ишлар қалай?\nВаршава: Тўғрисини айтганда, яхши эмас. Президент Лукашенко “қаттиқ ёнғоқ” бўлиб чиқди. Улар профессионал ва ташкилотчи. Россия уларни қўллаб-қувватлаётгани тушунарли. Амалдорлар ва ҳарбийлар президентга содиқ. Қолганини телефон орқали эмас, кўришганда гаплашамиз.\nБерлин: Ҳа-ҳа, тушунаман, унда кўришгунча хайр.\nГермания эса иттифоқчилари билан Россияга қарши санкциялар жорий қилиш бўйича муҳокамаларни бошлаб юборди.\nРоссия-Беларусь Алексей Навальний\n24 Сентябрь 11:27 145187\n24 Сентябрь 15:09 42470\n25 Сентябрь 18:04 31920\n23 Сентябрь 11:54 25507\n23 Сентябрь 13:09 24204


Рустам Ашурматов: «Гвангжу»да яхши ўйнаб, миллий жамоадан таклиф олмоқчиман»\nЖанубий Кореянинг “Гвангжу” клуби ҳимоячиси Рустам Ашурматов Кей-2 Лигада 12та ўйинда майдонга тушиб, 1 марта рақиб дарвозасини ишғол этишга муваффақ бўлди. “Гвангжу” ҳозирда 17-турдан сўнг 39 очко жамғарган ҳолда мусобақа жадвалида якка пешқадам бўлиб турибди.\nЎзбекистонлик футболчи ЎФА сайтига Жанубий Кореяда ишлари қандай кетаётгани хусусида гапириб берди:\n“Гвангжу” сафига келиб қўшилганимга 6 ой бўлиб қолди ва жамоага ҳамда чемпионатга анча мослашиб улгурдим. Тўғриси, бошида бироз қийинчилик ҳам бўлди. Зеро илк марта легионер сифатида фаолият олиб боряпман. Лекин жамоадошларим, мураббийлар ҳар тарафдан кўмак бериб туришди ва энди барчаси жойида.\nКей-2 Лига баҳслари ҳам анча шиддатли ва жамоаларнинг барчаси юқори дивизионга чиқиш учун жиддий кураш олиб боришади. Чемпионат савияси яхши эканини таъкидлай оламан. Ҳар бир клубда 3-4 нафардан яхши савиядаги легионерлар фаолият олиб боради.\nКлубимиз олдига Кей-1 Лигага йўл олиш вазифаси қўйилган. Ушбу вазифани уддалашга ва юқори лигага йўлланма олишга бор куч-ғайратимизни ишга солган ҳолда ҳаракат қиламиз. Айни пайтда жамоамиз мусобақа жадвалида 1-ўринда бормоқда. Биз мавсум сўнгига қадар бу ўринни сақлаб қолишга ва олдимизга қўйилган вазифани уддалашга уринамиз.\nМен ҳам имкон қадар яхшироқ ўйнашга ва жамоамиз муваффақиятларига хисса қўшишга интиляпман. Энг асосийси – ўйиним мухлислар ва мураббийларимизга маъқул келиши лозим. Легионер футболчидан ҳамиша маҳаллий футболчилардан кўра кўпроқ нарса кутишади. Шу сабабдан легионерлар бор маҳоратини ишга солиб ўйнаши талаб этилади.\nАйни дамдаги асосий мақсадим клуб сафида яхши ўйин кўрсатиш ва бу орқали миллий жамоамиздан чақирув олиш. Қолаверса, мавсум якунида Жанубий Корея Кей-1 Лигасига йўл олишни кўзлаганмиз», - деди футболчи.


Саудия Арабистони коронавируснинг янги штамми туфайли чегараларни ёпди - Daryo\n00:14, 22.12.2020 20733\nСаудия Арабистони коронавируснинг янги штамми туфайли чегараларни ёпди\nСаудия Арабистони бир қатор мамлакатларда янги коронавирус штамми аниқлангандан сўнг чегараларни ёпди ва халқаро парвозларни тўхтатди, дея хабар қилмоқда «РБК».\nЯнги чекловлар ушбу вируснинг хусусияти ҳақидаги маълумотлар аниқ бўлгунга қадар, ҳозирча бир ҳафта мобайнида амал қилади. Вазиятга қараб бу муддат узайтирилиши мумкин.\nҚайд этилишича, Саудия Арабистони ҳукумати қуйидаги чекловларни жорий қилди:\nхалқаро парвозлар тўхтатилади, қиролликка хориждан аллақачон етиб келган рейслар мамлакатни тарк этиши мумкин;\nқуруқлик ва денгиз чегаралари вақтинча ёпилади;\nЕвропа мамлакатларидан ёки коронавируснинг янги штамми аниқланган ҳар қандай давлатдан қайтиб келган фуқаролар икки ҳафта давомида ўзини изоляциялаши ва ҳар беш кунда бир марта COVID-19 тестини топшириши керак;\nсўнгги уч ой ичида Европадан ёки янги коронавирус тури пайдо бўлган мамлакатдан қайтиб келганлар учун тест топшириш ҳам мажбурийдир.\nМаълумот учун, Саудия Арабистонидан ташқари яна 20 дан ортиқ мамлакат янги штамм туфайли авиақатновларни чеклади\nЭслатиб ўтамиз, Буюк Британияда коронавируснинг янги тури аниқлангани, шу туфайли мамлакатнинг айрим ҳудудларида касаллик тарқалиш суръати тезлашгани ҳақида 14 декабрь куни маҳаллий Соғлиқни сақлаш вазирлиги раҳбари Мэтт Хенкок маълум қилди. Буюк Британия бош вазири Борис Жонсоннинг сўзларига кўра, ушбу турдаги коронавирус аввалгиларидан 70 фоизга юқумлироқ лекин ундан хавфлироқ эмас.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти 20 декабрь куни Британияникига ўхшаш коронавирус Нидерландия, Дания ва Австралияда ҳам аниқланганини эълон қилди. Ҳозирда ташкилот бу штамми ўрганмоқда.\nАввалроқ Жанубий Африка Республикаси (ЖАР)да ҳам ўхшаш мутациядаги вирус топилгани ҳақида хабар берилган эди. Вируснинг янги варианти ҳозирги вакциналар ҳосил қиладиган иммунитетдан кучлироқ бўлиши мумкин, деган тахминлар учун ҳозирча бирор бир асос йўқ. Буюк Британия 8 декабрь куни Ғарб мамлакатлари орасида биринчилардан бўлиб коронавирусга қарши Pfizer ва BioNTech компаниялари томонидан ишлаб чиқилган дори воситаси билан оммавий вакцинация қилишни бошлаган эди.\nЕвропанинг бир қатор мамлакатлари — Нидерландия, Бельгия, Австрия ва Италия кабилар Буюк Британия билан авиақатновларни тўхтатишини эълон қилиб улгурди. Ирландия, Франция ва Германия, шунингдек, Исроил ҳам шундай қарор қабул қилиш масаласини кўриб чиқмоқда. Bild нашри маълумотларига кўра, Германия канцлери Ангела Меркель Европа Иттифоқидаги ҳамкасблари билан Буюк Британиядан Евроиттифоққа парвозларни 20 декабрь оқшомидан то 2021 йил 6 январигача мувофиқлаштирилган ҳолда тақиқлаш бўйича келишишни режалаштирмоқда. Бундан ташқари, Европа Иттифоқи ва ЖАР ўртасидаги авиақатновлар чекланиши, Буюк Британия билан темир йўл ва паром алоқаси ҳам тўхтатилиши мумкин, дея ёзмоқда Meduza.\n12:55, 08.01.2022 59919\n16:09, 04.01.2022 51912\n20:44, 05.01.2022 60374\n19:24 Бугун 360\n18:54 Бугун 7197\n18:47 Бугун 3888\n18:43 Бугун 4505\n12:09, 25.01.2022 106226\n00:52 Бугун 80723\n00:19 Бугун 71106\n02:41 Бугун 68414


95 ёшли отахон билан суҳбат, мактабга ташриф, кексалар билан кўчат ўтқазиш, ёш бола билан танишув — президент пойтахт маҳаллаларини айланди – Газета.uz\n95 ёшли отахон билан суҳбат, мактабга ташриф, кексалар билан кўчат ўтқазиш, ёш бола билан танишув — президент пойтахт маҳаллаларини айланди\nЎзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев Шайхонтоҳур тумани Сарҳумдон ва Гулобод маҳаллаларини айланди. Бунда давлат раҳбари кўп қаватли уйда яшайдиган фуқаролар билан суҳбатда бўлди, мактабга ташриф буюриб ўқувчи ва мактаб ходимлари билан гаплашди, кексалар билан бирга кўчат ўтқазди, айланишга чиққан болакай билан танишди (видео).\n23 ноябр 2021, 18:41 Жамият\nПрезидент Шавкат Мирзиёев Шайхонтоҳур тумани Сарҳумдон ва Гулобод маҳаллалари бўйлаб юриб, бу ердаги шароитлар билан танишди. Давлат раҳбари кўп қаватли уйларда яшовчи фуқаролар билан суҳбатда бўлди, дея хабар берди президент матбуот котиби.\nФуқаролардан бири президентга: «Невараларингиз, ўзингиз яхшими? 95 ёшга кирган дадам сўраяптилар сизни. Ҳозир бир дақиқа», дея уйидан отасини чақирди. Отахон Шавкат Мирзиёевдан ҳол-аҳвол сўраб, дуо қилди. Президент отахонга «сизнинг ёшингиздан бизга берсин», деди.\nОтахон давлат раҳбарига ўзи яшайдиган уй олдига «кичкина чойхона кераклигини» айтди. Президент «ўзим сизга чиройли чойхона қилиб бераман», деб жавоб берди.\nДавлат раҳбари бошқа кўп қаватли уйда яшовчи фуқаро билан ҳам суҳбатда бўлди. «Айланиб, янада обод қилишни ўйлаб юрибмиз», — деди у.\nШундан сўнг президент 42-мактабга ташриф буюрди. Давлат раҳбарини мактаб ходимлари кутиб олди. Шавкат Мирзиёев мактабнинг спорт залига ҳам кирди.\n«Тасодифан кириб қолдим. Албатта, спорт залларингизни ҳам ремонт қилиб берамиз, шароитни ҳам яхшилаймиз, лекин сизлар менга ваъда беришларингиз керак, жисмоний тарбия билан кўпроқ шуғулланасизлар. Нимага десангиз, келажакда соғлом зурриёт деганимиз ҳамма ўқишларингда фақат ва фақат спорт билан дўст бўлсанглар жуда кўп ниятларинг амалга ошади. Соғ-саломат бўлинглар», — деди президент.\nБундан ташқари президент мактаб ошхонасига кириб, меню билан танишган.\n«Булар энди имкони етганча масаллиқ олиб келиб, тайёрлашади. Тошкентда шундай бўлса, Қорақалпоғистонда қандай? Мактаб ошхоналарининг ичига ҳали кирмадик. Сифати, муддати қандай, нархи, буларни тизимга солиш бўйича иш олиб бормадик. 10 январга қадар мактаблар ошхоналарига сифатли, тўйимли, баланслаштирилган таомнома бўлиши учун catering хизматини аутсорсинг асосида ташкил қилиш бўйича пухта лойиҳа қилинглар», — дея давлат раҳбарининг сўзларини келтирмоқда «Микрофон кўтарган аёл» Telegram-канали.\nШунингдек, давлат раҳбари мактаб ходимлари билан ҳам суҳбатда бўлди. «Ҳаммаларинг эшитдиларинг, таълим, таълим, муаллим, муаллим. Таълим билан муаллимга шароит яратишимиз керак. Таълим билан муаллимни обрўсини кўтарсак, таълимни сифатини кўтарсак ҳозирги қилган ишларимиз катта кутиш… Ҳозир одамлар кутяпти, нима бўларкан энди, деб. Ўзим кўзим билан кўрмоқчи бўлдим. Ўзимга кўп хулоса қилиб кетяпман», — деди Шавкат Мирзиёев.\nХушнудбек Худойбердиевнинг ёзишича, президент бош вазирга қарата: "Тағин камчиликлар учун дарров директорга ёпишманглар, унинг айби йўқ. Аслида биз уларга тизим қилиб беришимиз керак", деган.\nKun.uz`нинг хабар беришича, шундан сўнг давлат раҳбари Сархумдон маҳалласидаги нуронийлар билан суҳбатлашган. Маҳалладаги ёши кекса инсонлар билан биргаликда кўчат эккан.\nДарахт экилгандан кейин президент кўчада ўйнаб юрган ёш болакай билан ҳам суҳбатлашди. Шавкат Мирзиёевнинг "қани отингиз нима?", деб берган саволига болакай "Шохюз", дея жавоб берди. "Шохрух?", деб сўради президент, болакай: "йўқ, Шохюз", деб жавоб берди. Давлат раҳбарининг ёнидаги масъул шахс "Шохрухми?", дея болакайдан қайта сўради, болакай эса "Шохюхмас, Шохюз", деб жавоб берди ва даврада кулгу кўтарилди.\nБолакай онаси билан кўчага чиққанини айтди ва давлат раҳбари ундан онаси қаердалигини сўради. Президент болакайнинг онасига унинг ўғли билан бўлган суҳбатни айтиб берди. "Раҳмат сизга шунча шароит яратиб берганингиз учун", — деди болакайнинг онаси президентга.\nШавкат Мирзиёев суҳбатдан сўнг экилган дарахтлар учун дуо қилишларини сўради ва дуога қўл очилди.\n«Тошкент ҳокими мени 450 млрд сўмга туширди». Президент пойтахтдаги жарликлардан қутилиш ҳақида 24 ноябр 2021, 16:21


Душанба куни Теҳронга Халқаро атом энергетикаси агентлиги мутахассислари келишади.\nМутахассислар Эрон ҳукуматини мамлакатдаги ядровий муассасаларни текшириш имконини берувчи ҳужжатга имзо қўйишга кўндиришмоқчи.\nАйни пайтда АҚШ Эронни ядровий қурол ишлаб чиқаришда айбламоқда. Эрон ўз навбатида, ядровий дастурлари тинч мақсадлар учун мўлжалланганини таъкидламоқда.\nЭрон бир неча бор, айтиб ўтганимиз ҳужжатга, фақатгина ядровий маҳсулотлар экспорти учун жорий этилган эмбарго бекор килинганидан сўнг имзо чекишини айтган эди.


18 сентябр 2020, Тошкент вақти: 18:17\nРоссияда Михаил Ходорковскийга нисбатан Нефтеюганск мэри Владимир Петуховнинг ўлдирилиши юзасидан сиртдан айблов эълон қилинди.\nРоссия тергов қўмитаси расмий вакили Владимир Маркин ЮКОС нефть ширкатининг собиқ раҳбари Михаил Ходорковский ушбу қотиллик буюритмачиси бўлиши мумкинлигини таъкидлади.\n- Тергов маълумотларига кўра, айнан Ходорковский ЮКОС нефть ширкати бошқаруви раиси сифатида қўли остидаги ширкат ходимлари, жумладан Невзлин ва Пичугинларга Петухов ва Рибинларни ўлдиришни тайинлаган, - деди Маркин.\nВладимир Петухов 1998 йил 26 июнда Ходорковскийнинг туғилган кунида ўлдирилган эди.\n2005 йилда ушбу қотиллик иши бўйича ЮКОС нефть компанияси хавфсизлик хизматининг собиқ ходими Алексей Пичугинга нисбатан айблов эълон қилиниб, у умрбод қамоқ жазосига маҳкум қилинганди.\nШунингдек, Ходорковский қотиллик куни Петуховга ҳамрохлик қилган Вячеслав Кокошкинга нисбатан суиқасдда ҳам айбланоқда.\nҲозирда Лондонда яшаётган Михаил Ходорковский мазкур жиноят иши юзасидан айбдор сифатида сўроқ қилиниши учун Россия Тергов қўмитасига чақиртирилгани, лекин бормаслигини айтган.\nХодорковский бу айбловни уйдирма деб атаган.\n- Янги йил арафасида менга айбловлар қўйилиши бу эски анъана. Бу иш бўйича етарлисидан ҳам ортиқ маълумот бор. Қотиллик ўша йилнинг ўзида очилган. Қотиллик ижрочилари қўлга олинган, лекин тушунарсиз сабабларга кўра қўйиб юборилди ва кейин ўлдирилди, - деди Ходорковский.\nМихаил Ходорковский Россия суди томонидан иқтисодий жиноятларда айбланиб, ўн йил қамоқда ўтириб чиқди.\nУ ўзига қўйилган айбловлар сиёсий бўлгани ва ноҳақ қамалганини айтган.\nРоссия президенти Владимир Путин 2013 йилда, Сочида Қишки олимпия ўйинлари очилиши арафасида Ходорковскийни авф этган эди.\nОзодликка чиққач Ходорковский аввал Германия, кейин Швейцариядан бошпана топди. Ҳозир у Лондонда яшамоқда.\nЮКОС собиқ раҳбари Россиядаги сиёсий вазият ва Путин сиёсатини танқид қилиб келмоқда.


МАГАТЭ ДЕЛЕГАЦИЯСИДАН ИНТЕРВЬЮ\n09 - февраль 2018 / 19:19 236\nАтом энергияси бўйича халқаро агентлик (МАГАТЭ) миссияси атомдан тинчлик мақсадларида фойдаланаётган мамлакатларни қўллаб-қувватлашга йўналтирилган. Энди Ўзбекистон ҳам уларнинг қаторига қўшилмоқда.\nЎзбекистондаги янги ядро-энергетик дастурни қўллаб-қувватлашдан МАГАТЭ нинг мақсади нима?\n– Атом энергияси бўйича халқаро агентлигига аъзо давлатларни қўллаб-қувватлашдан асосий мақсадимиз атом энергетикасини ривожлантириш дастурини хавфсиз ва ишончли бўлишига кўмаклашишдир.\n- АЭС қурилиши учун майдон танлашда МАГАТЭ учун нималар асосий мезон ҳисобланади? Ўзбекистоннинг иқлим шароитлари туфайли нималарга эътибор қаратиш зарур?\n– Айни чоғда мамлакатингиз ҳудудида АЭС қуриш учун мақбул келадиган майдонни танлаш масаласи турибди. Бунда асосан хавфсизлик ва унинг атроф-муҳитга таъсирини инобатга олиш зарур. Шу боис атроф-муҳитга ва экологик жиҳатларни ҳисобга олиш асосий мезонлардан. Лойиҳанинг хавфсиз бўлишини таъминлаш ҳам яна бир муҳим талаб. Бироқ Ўзбекистон иқлимига келсак, шуни айтишни истар эдимки, реакторни жойлаштириш учун у ноёб ҳисобланмайди. Масалан, Канадани олайлик, ушбу мамлакатнинг об-ҳавоси ҳам жуда ўзгарувчан. Шунга қарамасдан, бу давлат ҳудудида 20 реакторига эса АЭСлар мавжуд. Ишончим комилки, реактор конструкциясини Ўзбекистонда прогноз қилинаётган иқлим шароитларига мос равишда танлашимиз мумкин.\n- АЭС қурилиши бўйича лойиҳани ишлаб чиқишда Ўзбекистон учун нима муҳим ҳисобланади?\n– Ўзбекистон учун бу ўринда кўп мамлакатларнинг энг ижобий тажрибасини қамраб олган халқаро талабларга амал қилиш муҳимдир. Тўғри, давлатингиз бу борада халқаро талабларга амал қилишни режалаштирмоқда, бу эса лойиҳангиз ишончлилиги ва хавфсизлигини таъминлайди.\n– АЭС қурилишида ташқи муҳит таъсирларига ҳам эътибор бериш керак. Зеро, айнан улар Япониядаги Фукусима АЭС даги авариянинг асосий сабаби деб тан олинган. Шу боис реакторнинг дизайн параметрларини тўғри аниқлаш ҳам фавқулодда ҳолатларнинг олдини олишдаги муҳим талаблар. Шуларга асосан МАГАТЭнинг хавфсизлик стандартлари жаҳоннинг энг илғор тажрибаларига таянган ҳолда ишлаб чиқилган. Бу эса лойиҳани амалга оширишда хавфсиз ва мустаҳкам асосдир.\nСеминар давомида биз иштирокчилар билан АЭС учун майдон танлашда характеристикаларни аниқлаш бўйича билимларимизни улашдик. Мазкур семинарда халқаро амалиёт ва тажрибага асосланган хавфсизликнинг юқори даражасини ифодаловчи МАГАТЭ хавфсизлиги талаблари бўйича умумий маълумотлар берилди.


Нега Украина вазияти Россиянинг бошқа қўшниларини асабийлаштирмоқда?\nMap of former Soviet countries with percentage of Russian-language population. Credit: Alyson Hurt/NPR\nАҚШдаги NPR - Миллий жамоатчилик радиоси Қримнинг Россия томонидан босиб олиниши ва аннексия қилиниши ортидан постсовет ҳудудлари мустақиллигига туғилаëтган таҳдидларга Америка жамоатчилиги эътиборини жалб қилди.\nЖорий ҳафта Кремлнинг Қримни аннексия қилганини эълон қилган Владимир Путин¸ минтақанинг рус тилида сўзлашувчи каттагина аҳолиси зарур ва муқаррар ҳаракатга қўл урганини таъкидлади.\nҚрим ярим оролидаги Россия ҳарбийлари этник руслар ўз тақдирини ўзи белгилаш ҳаққидан фойдаланишга қарор қилган бир пайтда минтақадаги тинчликни сақлаганини иддао қилди.\nЭтник руслар Қрим аҳолисининг ярмидан кўпини ташкил қилган ҳолда¸ бугун Украина аҳолисининг 17 фоизини ташкил этади.\nСобиқ СССР¸ хусусан¸ Россияга туташ ҳудудларда этник русларнинг каттагина фоизни ташкил этиши кенг кузатиладиган ҳодиса ва бу Москванинг ўзи ҳукмронлик қилган ҳудудлардаги туб аҳоли орасига русларни ëйиш сиëсатининг маҳсули.\nКремлнинг этник руслар ҳаққини ҳимоя қилиш иддаоси билан Қрим услубидаги ишғоллари янгилик эмас ва бу йўналишдаги сўнгги ҳаракатлардан бири 2008 йили Абхазия ва Жанубий Осетияни Грузиядан бўлиб олишидир.\nҚримдаги воқеалардан сўнг собиқ СССРнинг бугунги мустақил республикалари қанчалик хавотирга тушиши керак?\nБолтиқ давлатлари жануб-шарқида жойлашган Украина¸ Беларус ва Молдованинг учаласида ҳам каттагина рус аҳолиси яшайди.\nАҳолисининг 8 фоизини этник руслар ташкил қилувчи Беларус раҳбарияти Москванинг яқинларидан саналади ва Путиннинг постсовет ҳудудида Европа Иттифоқи нусхасидаги ўзига хос қудратли алъянс тузиш амбициясига қурилган Евроосиë иттифоқига қўшилишга ҳозирланмоқда.\nАйни пайтда аҳолисининг атиги 6 фоизини этник руслар ташкил қилувчи Молдовада мамлакатдан ажраб чиқишга уриниб келаëтган Днестрбўйи мухтор минтақаси бор ва Кишинëвнинг ўз айирмачи бўлаги билан муносабати Киевнинг Қрим муаммосига айни уйқаш.\nКремль орбитасидан сиëсий-иқтисодий жиҳатдан чиқиб кетганига қарамай¸ Латвиянинг 2 миллион аҳолисидан 27 фоизи¸ Эстониядаги 1¸3 миллион аҳолининг қарийб 25 фоизини этник руслар ташкил этади.\nБугунга келиб НАТО ва ЕИнинг фаол аъзосига айланиб улгурганига қарамай Болтиқбўйи давлатлари Россиянинг Украинадаги этник русларни ҳимоя қилиш иддаоси билан оқлаëтган ҳаракатларидан жиддий ташвишда.\n"Болтиқбўйи давлатлари НАТОга қўшилгани ва келаси йили Литва ҳам евроҳудудга қўшилишига қарамай¸ бу кичик давлатлар Россия ëнилғиси ва савдо алоқаларига жиддийгина қарам”¸ деб ëзади Ройтарс агентлиги.\nАҳолисининг учдан бир қисмини этник руслар ташкил этувчи Қозоғистон Кремлнинг яқин иттифоқчиси¸ стратегик шериги ва ҳарбий машқлардаги кунда-шундаси. Ягона бозор яратиш амбициясини илгари сураëтган Россия ва Қозоғистон орасиаги савдо алоқалари ҳам анча тиғиз. Бу муносабатларни¸ Ғарб кузатувчилари АҚШ ва унинг анъанавий иттифоқчиси Буюк Британия яқинлигига қиëслашади.\nАммо Россиянинг Қримни босиб олиши қозоқларни ташвишга солмай қўймади. Кузатувчилар¸ айнан “Украина сценарийси”нинг Қозоғистонда ҳам қўлланилиш эҳтимоли бу хавотир асосини ташкил этади.\nҚозоғистоннинг шимолий Қостанай минтақасида яшовчиларнинг ярмидан кўпини этник руслар ташкил қилса¸ шарққа қараб кетган минтақаларда қозоқни топиш қийинроқ.\nДушанба куни Қозоғистон президенти Назарбоев “Россиянинг Қримга нисбатан ëндашувини тушунишини билдирди ва бундай ўта эҳтиëткор баëнот кўпчиликни ҳайратга қолди.\nАҳолисининг 12 фоизини руслар ташкил этувчи Қирғизистон тепасида россияпараст президент Алмазбек Атамбаев ўтирибди. Ҳозирча ҳам Россия¸ ҳам АҚШ ҳарбий базасига ўз тупроғидан жой бериб келаëтган Бишкек ҳозирча Шарқ ва Ғарб ўртасидаги мувозанатни сақлашга муваффақ бўлиб келди. Аммо бу мувозанатнинг яқин орада бузилишини кутиш мумкин. Зотан¸ 2011 йилда президентликка сайланиши ортидан Атамбаев 2014 йил июлида АҚШ базасини ëпиш қарорини эълон қилди ва парламент бу қарорни ратификация ҳам қилиб улгурди. Кўпчилик бу қарорнинг Москва босими остида қабул қилинганига ишонади.\nАксар қирғизистонликлар АҚШ базасининг ëпилиш қарорини қўллади¸ лекин Кремлнинг этник русларни ҳимоя қилиш иддаоси билан қилган босқини улардан анчагинасининг америкаликлар кетишига оид муносабатини ўзгартирмай қолмади.\nКавказда яшовчи этник руслар нисбатан кичик фоизни ташкил этишига қарамай¸ айнан шу минтақа Россиянинг ошиғич эътибор ва аралашувидан энг кўп азият чекаëтган ҳудуддир.\nРоссиянинг Грузия¸ Озарбайжон ва Арманистон ҳудудидаги турли халқларни бир-бирига қарши гиж-гижлаш асосида ҳарбий низоларга элтган аралашуви бугун учала давлатда ҳам ташвишлар янгиланишига сабаб бўлмай қолмади.\n(Бу NPR да чоп этилган мақоланинг қисқартирилган таржимасидир.)


"Қиёматга қолмаган қасос" китоби, Сойим Исҳоқ\nДетективлар, Романлар, ҳикоялар, Тарих\nЎзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, таниқли адиб Сойим Исҳоқ қаламига мансуб «Қиёматга қолмаган қасос» романининг бош қаҳрамони Шунқорбек зеҳни, ақли ва тиришқоқлиги, билимдонлиги билан тенгдошлари орасида ажралиб туради. Таҳсилдан сўнг сарой мулозимига айланиб, катта мансаб эгаси бўлади. Худди шу пайтдан Абдуборининг дилида сабоқдош дўстига нисбатан адоват, ҳасад ўти аланга олади. Мудҳиш жиноят юз беради.\nУшбу асар завқ-шавқ, катта қизиқиш билан ўқилади. Китобхон кўнглида ёвузликка, хиёнатга нисбатан ўтли нафрат, эзгуликка, адолатга нисбатан нурли муҳаббат, эҳтиром пайдо қилади.\nБуюк Амир Темур салтанати ва унинг тақдири\nМарҳум учун ёпилган нон\nЎқинг, фақат йиғламанг. 2-китоб\nТоғ чиндан ҳам ўша ерда бўлганми\nВан Со Пак\nТалваса ёхуд "Алвидо, болалик"нинг янги талқини\nКиёматга колмаган касос


Тошкентда диний арбоб тармоқдаги мухолифини калтаклади « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nТошкентда диний арбоб тармоқдаги мухолифини калтаклади\n27 December 2018 - 21:07\nТошкентнинг Нукус кўчасида, Миробод бозори яқинидаги майдонда 21 декабрь куни пойтахтлик хонанда Дилнур Комилов қаттиқ калтакланди. Қонга ботган, оғир аҳволда у ўзига «тез ёрдам» чақиришга мажбур бўлди ва ҳозирда 1-сонли Республика касалхонасида қолмоқда.\nШифокорларнинг сўзларига кўра, 39-яшар беморнинг ахволи анча яхшиланган, бироқ у ҳамон шифохонада қолмоқда. Чунки унинг мияси қаттиқ чайқалган, бурни синдирилган, кўзининг ости йиртилган, баданининг бир қанча жойлари жароҳатланган.\nМаълум бўлишича, унга ҳужумни Ислом цивилизацияси маркази ходими 41 яшар Аброр Мухтор Алий (паспортига кўра – Аброр Мухторалиевич Абдуллаев) амалга оширган. Таъкидлаш керак, бу муштлашув эмас, балки ерда ётган одамни йиртқичларча калтаклаш бўлган.\nВоқеани Тошкент шаҳар Миробод тумани ИИБ бўлими суриштирмоқда. Жабрланувчининг аризаси шунингдек «102» шаҳар хизматига ҳам келиб тушган. AsiaTerra таҳририяти Дилнур Комилов билан боғланишга муваффақ бўлди ва у воқеа юзасидан қуйидагиларни билдирди.\n«21 декабрь куни менга номаълум рақамдан қўнғироқ қилган шахс, ўзининг Аброр Мухтор Али эканини айтди ва «кўчага чиқишим»ни сўради. Биз 11.20 – 11.30 лардан Миробод бозорининг орқа кириш жойида учрашишга келишдик. Мен уни сиртдан билганим учун, у менга чиндан ҳужум қилади деб ўйламадим ва белгиланган жойга бордим. У ерга етиб боришга улгурмай, қўққисдан қаттиқ зарба келиб тушди, – кимдир кучи борича аввалига қорнимга тепди, кейин эса юзимга зарба берди.\nКўзим туманлашди, мен йиқилдим, бирнимдан қон кела бошлади. Кўзимни очганимда устимда ўша – Ислом цивилизацияси маркази ходими Аброр Мухтор Алий турганини кўрдим (у баланд бўйли ва шунга мувофиқ бақувват ҳам эди). Менинг аҳволимга қарамай, у мени, ерда ётган одамни оёғи билан тепа бошлади, гарчи мен аллақачон нафас ололмай қолган эдим. У мени ураркан, кечирим сўрашимни, «бошқа баҳслашмаслик ва ёзмаслигим»ни талаб қиларди, мен дам ҳушимдан кетиб, янги зарбалардан тағин ўзимга келардим.\nКейин унинг ёнида яна бир соқоллик одамнинг турганини кўрдим, – афтидан у бунгача машинада, шеригининг ҳаракатини четдан кузатиб ўтирган эди. Тўхтамаётган зарбалардан мен бер неча бор ҳушимдан кетдим, бироқ ҳар сафар Аброр Мухтор Алий мени ёқамдан ушлаб, силтаб ўзимга келтирар, «Сен ифлос, ҳароми, буни ҳохлаган жойингда исботлайман!» дея кетма кет зарбалар берарди.\n«эркакча гаплашиш»га чақириқ\nКалтаклаш бир соатча, балки сал камроқ давом этди. Вақти вақти билан одамлар келиб, ажратмоқчи бўлишди, бироқ ҳар сафар ҳужумчи уларни четга суриб, ўз ҳақорати учун тегишини олаяпти, дер эди. Фақат бутун юзим қонга беланганидан кейингина, жимгина кузатаётган унинг ўртоғи, «Кел уни бошқа жойга олиб бориб, ўша ерда «разборка»ни давом эттирамиз», дея Аброр Мухторни мендан четга тортишга урина бошлади.\nБир вақт мен, Аброрнинг кимгадир қўнғироқ қилиб: «Мен бу ерда битта …ни калтаклаб қўйдим, ишни бости-бости қилиш керак» деганини эшитдим. Менимча гап унинг милициядаги таниши билан бўлаётган эди. Кейин унинг шериги сув келтириб ердаги қон изларини ювди. Кейин мени икковлашиб, машинага ўтқазиб, бошқа жойга олиб кетмоқчи бўлишди. Мен қўлимдан келганча қаршилик қилдим ва улар бу уринишни бас қилишди. «Бу сенга дарс бўлсин. Тушунмасанг – келаси сафар ёмон бўлади!» дея пўписа қилиб, афтидан жума намозига кетишди. Гарчи бозор яқинида яшасамда, уйга ўз оёғим билан етиб бора олмаслигимга кўзим етиб, «тез ёрдам» чақирдим ва мени олиб кетишди».\nДиний арбоб билан жанжал\n«Абдуллаев билан бизнинг жанжалимиз ижтимоий тармоқда бахслашувдан бошланди, бу бир йилдан ортиқ давом этди. Менинг ўзим ҳонанда ва мусиқачиман, бироқ кейинги йилларда менда диний илмга қизиқиш уйғонганди. (гарчи ўзим масжидга бормасам ҳам, унинг моҳиятини англамоқчи эдим), шу боис Ютубда ва Фейсбукда мен ўзини диний илмнинг билимдони дея танитаётган Аброр Мухтор Алий исмли интернет-фойдаланувчиси билан танишдим. У онлайн-дарслар олиб борар, диний мавзуларда маслаҳатлар берар, саволларга жавоблар берарди.\nКомилов ва Абдуллаев диалоги\nАввалига мен унга ҳурмат билан муносабатда бўлдим. Бироқ аста секин диний ниқоб остида оддий ёлғончи турганини сеза бошладим. Мен унинг диний ақидаларни хато талқин қилаётгани, уларнинг моҳиятини бузаётгани ҳақида баҳслаша бошладим. Вақти вақти билан унинг у қайсидир гуноҳлар учун «шафқатсиз жазолаш»га чақириқлари ва фикрлари билан келишмаслигимни билдира бошладим. Бунга жавобан у Фейсбукда ва Ютубда менинг ўзимни, онамни ва касбимни ҳақоратлаб, «нохалол йўл билан нон топадиган хароми», «отарчи», «бахмал иштонлик» ва ҳоказа гапларни ёза бошлади.\nАйни пайтда у мена қарши ўзининг тарафдорларини гиж-гижлай бошлади – унинг аккаунтида йигирма мингтача одам бор эди. У фикрига қўшилмаганларга ҳақоратли ёрлиқ ёпиштириш, «дин душмани» дея аташни хуш кўрарди. Охирги бахсларимиздан бирида у «ҳаромдан тарқаган, онаси бузуқ» деган гапларидан кейин мен чидаб тура олмадим ва шу руҳда жавоб қайтардим. Шу билан ҳаммаси бошланди».\nШифохона ходимлари, одатдагидек, зудлик билан калтакланиш аломатлари билан бемор келтирилгани ҳақида милицияга хабар беришди. Сўнгроқ Дилнурнинг воқеага адолатли баҳо беришни сўраб (Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёевга, Бош прокуратурага, Республика Ислом цивилизацияси марказига, Диний мусулмонлар идорасига) аризалар ёзишига тўғри келди. Тўғри, уларнинг ҳаммаси ҳам ҳали жўнатилмаган.\nУнинг сўзларига кўра, у юз берган воқеани жамоатчиликка олиб чиқишни истамаяпти, бироқ бунга уни ижтимоий тармоқда хануз давом этаётган, Аброр Мухтор Алийни қўллаб қувватловчиларнинг таҳдидлари мажбур қилмоқда. Ўзининг оғир аҳволда бўлишига қарамай, Дилнур бугун кўпроқ, нефрологик клиникада даволанаётган касал онасининг аҳволидан ташвишда. «Касал онамга қараш вазифаси менинг зиммамда эди. Энди эса ўзим шундай қаровга муҳтожман. Уни тинчлантириш учун шифохонадан туриб, зудлик билан хизмат сафарига (янги банкетида иштирок этиш)га тўғри келганини айтдим» дейди у.\nКелтакланган шахс ҳукумат идораларига ёзган хатларига хамон жавоб олмаганини айтмоқда. «Куппа кундузи, пойтахтнинг қоқ марказида, ўзини диндорларнинг каттаси дея билувчи, Ислом цивилизацияси маркази аъзоси бўлган шахс, бошқа бировни шафқатсиз, хушидан кетгунча калтаклаши, бу ҳам етмай, «Келаси сафар яна ҳам ёмонроқ бўлади!» дея таҳдид солиши мумкин»?\nАгар бу одам ўз диний машғулотларида ҳар қандай бошқа шахсга, уларнинг «ноқулай» саволлар бергани ёки савол берувчининг ўзи ёқмагани учунгина агрессив ҳужум қилишга мойил бўлса – бундай атвор ва туҳмат ислом дини мантиғига тўғри келадими? Диний арбобга, қайсидир шахснинг қайсидир сабабга кўра унга ёқмагани учун самосуд қилиш ҳуқуқи берилмаганку? Дунёвий давлатда «ҳарроми» деган ҳақоратли сўз билан кимнидир ҳақорат қилиб, шафқатсиз калтаклаш мумкинми? Нимага ўзларини тута олмайдиган, диний савод асосларига эга бўлмаган шахсларнинг, ёшларни тарбиялаш учун ижтимоий тармоқда онлайн дарслар олиб боришига, минбардан туриб лекциялар ўқишига руҳсат берилади?».\nҚизиғи шундаки, ижтимоий тармоқда ушбу диний «авторитет» рахбарлиги остида, ҳеч бир ниқобсиз тарзда кўп минг кишилик аудитория учун виртуал (ташвиқот) дарслари олиб борилади, унда диний асосдаги зўровонликларга чақириқлар янграйди. Бундай даъватлар ва ўзгача ғояни йўқ қилиш чақириқлари айниқса диндан бошқа бирор қатъий мафкура бўлмаган жамиятда айниқса хатарлидир.\nКалтакланган аёлнинг адвокати ёзган ариза\nБиздаги мавжуд аудиодаги чиқишида Аброр Мухтор шундай дейди: «Бизнинг шариатимизга кўра, биз жим турмаслигимиз ва ҳаммасига рози бўлмаслигимиз керак. Биз «Чап юзинга уришса, ўнг юзингни тут» деган Исо тарафдорлари эмасмиз. Биз жойида жавоб беришимиз, керак бўлса жазолашимиз керак. Бунинг учун шариат бизга аниқ жазо турларини кўрсатган. Туҳматчи таёқ билан уриб жазоланади, зинокор калтакланади, айримларини тошбўрон қилиш керак, ўғрини қўлини кесиш керак, ва бошқа гуноҳлар учун ҳам жамиятда жазолар белгиланган. У одамлар кимки, отасининг маълуми бўлмаса, ота тарбиясини кўрмаган бўлса, ўз устозларининг тарбиясини олмаган бўлса. Табиийки улар жамиятдаги «харомийлар»дир. Биз буни унутмаслигимиз керак».\nМулла Аброр Мухторни танийдиганлар уни ҳаддан ташқари бадфеъл ва эътирозларга, танқидчиларига мутлақо тоқатсиз эканини таърифлашади. У кўпинча салга ўзидан кетиб, «муштлашув»га ўтишга мойиллигини айтишади. Шу йилнинг февралида «Eltuz» мустақил сайти, у ўзининг ёш, учинчи хотини – 21-яшар Саодатхон Аъзамхўжаевани хомиладор қилиб, сўнгги ойи етганида кўчага ҳайдагани ҳақида ёзган эди. Ўша пайтда Аброр Мухтор Алий Тошкентдаги «Минор» масжиди имом хатиби, марҳум Анвар Қари Турсуновнинг ўринбосари бўлиб ишларди. Ушбу воқеадан сўнг у ишдан олинган эди.\nАгар собиқ имомнинг ўринбосари шахсий саҳифасига кириб ўқийдиган бўлсак, у ҳолда «нусха кўчиргандек» унинг тарафдорлари ўтирганини кўриш мумкин. Ҳатто ҳозир, Дилнур билан бўлган воқеадан кейин ҳам, радикал кайфиятдаги бу нусхалар, жабрланганга ҳамдардлик ўрнига, унинг шаънига ифлос гапларни ёзишда давом этишмоқда. Бу изоҳлар афтидан «устоз»ларининг изнисиз ёзилаётгани йўқ: «Тўғри қилибди, динга қарши ёзолмаслигинг учун [сени] ўлдириш, тилингни ва қўлингни кесиш керак эди!». Гарчи жабрланган шахс динга қарши эмас, улар даъват қилаётган зўровонликка қарши ёзган эди.\n«Устимда туриб, бор кучи билан мени тепаркан: «Мен – маданиятли одамман. Кечирим сўра!» деб бақирарди» – дея эслайди калтакланган мусиқачи.\nУнинг кузатишича, сўнгги икки йил давомида (диний тарғиботга нисбатан қатор чекловлар бекор қилинганидан сўнг) мамлакатда шариат қонунларини жорий қилиш талаблари борган сари қаттиқроқ янграй бошлаган. Бу талабларга қўшилувчилар яна ҳам кўпроқ, бироқ улар ҳозирча аралашмай, кутиб туришибди. Расмий диний идорани назоратда ушлашни ҳукумат ҳозирча эплаяпти. Бироқ «назоратсиз» диний арбоблар кўлами қўрқинчли даражада кенгаймоқда ва улар ўз талабларини қўйиш учун қулай фурсатни кутишмоқда.\nЯраштириш учун жўнатилган «чопарлар»\nДилнур шифохона палатасида қоларкан, уни кўришга нафақат дўстлари ва қариндошлари, балки мутлақо нотаниш одамлар ҳам келган.«21 декабр куни кечқурун, ҳуқуқ тарибот идораси ходимлари менинг аризамни қабул қилди, 23 куни эса менга яшаш жойимдага участка нозири қўнғироқ қилди, (яқин кунларда суд тиббий экспертиза натижалари чиқиши керак эди). Тезгина аллақандай «ўртакашлар» ҳам фаоллашиб қолишди. Турли одамлар, ҳатто диний идорадан ҳам келишди. Кимдир ёрдам таклиф қилди, кимдир ҳатто «ярашиш» учун пул ҳам таклиф қилди. «Жанжалга диний тус бериш керак эмас», дея маслахат беришди. Бу чиндан ҳам тегишли мотивга эга диний самосуд эмасми? Энг ёқимсиз томони – тағин жазосиз қолдириш кўзланмоқда: «Барибир ютқазасан, имом Аброрнинг «орган»ларда «кришаси» бор» дейишди. Бироқ мен рад этдим.\nМилициядан менга маълум бўлишича, имомни Миробод ТИИВга чақиришган, бу ерда у бутун айбни менга тўнкаб, ўзини оқлашга уринган: «Менинг онамни сўкди» деган. Ҳақорат қилишни ўзи бошлаганини, табиийки бўйнига олмаган. Ҳатто у аризасини мендан олдин ёзишга улгурган. Ҳатто диний йўналишдаги экстремистик элементлар билан кураш олиб бораётганини қўшимча қилишни ҳам унутмаган», – дейди Дилнур Комилов.\nДилнур Комилов саҳнада\nУнинг сўзларига кўра, кейинги пайтларда бир неча бор унга қарши таҳдидлар бўлганига қарамай, уларни жиддий қабул қилмай келаёитган эди. Аброр Мухтор Алий ва унинг тарафдорлари барча атеистларни «кофир» дея эълон қилиб, уларнинг барчасини ўлдириш кераклигини айтиб келишган. Тармоқдаги ёзишмаларидан бирида ҳатто унинг, ўз рўйхатидан аниқ исмлар келтириб, ўз тарафдорларини «кофирларни тошбўрон қилиш»га очиқ чақиргани ёзувлари сақланган. Мухтор Алий айниқса саҳна майдонларида фаолият кўрсатувчи ходимларга тоқатсиз бўлиб, «санитар тозалаш» жоиз одамлар сирасига, унинг мантиғига кўра, қўшиқчилар ва мусиқачилар киради.\nДилнур Комилов ҳамкасблари билан\nТаъкид жоиз, бу йўсинда у, таассуфки, ёлғиз эмас – AsiaTerra ўз ўқувчиларини Тошкентдаги «Мирза Юсуф» масжиди имоми Рахматулло Сайфуддиновнинг юмористларни «халқ ва миллат осойишталигини бузувчи қора кучлар» дея атагани ҳақида хабардор қилган эди.\nAsiaTerraдан олиниб Eltuz томонидан таржима қилинди


Мардлик ва жасорат кўрсатган инсонлар хотираси ҳамиша барҳаёт | O'zLiDeP\n“Бу ёруғ дунёда улуғ бир ҳақиқат борки, у ҳеч қачон ўзгармайди, ҳеч қачон эскирмайди. Яъни Ватан ва халқ озодлиги, келгуси авлодларнинг бахту-саодати йўлидаги мардлик ва жасорат кўрсатган инсонлар хотираси ҳамиша барҳаёт яшайди. Шу боис биз учун уруш ва меҳнат фахрийларининг иззат-ҳурматини жойига қўйиш, ўтганларни хотирасини абадийлаштириш доимо муқаддас вазифа бўлиб қолади. ”\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёевнинг 9 май - Хотира ва қадрлаш кунига бағишланган тантанали тадбирда айтилган бу сўзлар жонажон Ватанимизнинг ҳар томонлама равнақ топиши, бугунги тинч ҳамда осойишта кунлар учун жонини фидо қилган аждодларимиз муқаддас хотирасини ёд айлаб, эзгу ишларини давом эттириш ҳар биримизнинг бурчимиз эканини яна бир бор тасдиқлади.\nДарҳақиқат, эл фаровонлиги, юрт тинчлиги йўлида заҳмат чеккан инсоннинг қадри ҳамиша баланд бўлган. Эзгулик учун қилинган меҳнат доим рағбат ва эътибор топган. Давлатимиз раҳбарининг юқоридаги қарори ҳамда “Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиларини рағбатлантириш тўғрисида”ги Фармони ана шу тушунчанинг, ғоянинг амалдаги ифодасидир, десак, айни ҳақиқатни айтган бўламиз.\nБарчамизга аёнки, Иккинчи жаҳон уруши миллионлаб одамларнинг ёстиғини қуритди. Ўша пайтларда Ўзбекистондан ҳам 2 миллионга яқин юртдошимиз жангларда иштирок этди. Ортда қолган аёллар ва болалар туну кун меҳнат қилиб, топган-тутганларини фронтга жўнатдилар. Уларнинг матонати, сабр-бардоши, кўрсатган қаҳрамонликлари ёш авлод учун катта ибрат мактабидир.\nБинобарин, бугун ёшларни она-Ватанга муҳаббат руҳида тарбиялашда биз билан ёнма-ён яшаётган фахрийларни қадрлаш, эъзозлаш, ҳурматини жойига қўйиш, уларнинг жасорати ва кечинмаларини навқирон авлодга етказиш муҳим аҳамият касб этади. Айни жиҳатлар Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги ЎзЛиДеП фракцияси аъзолари, қолаверса партиямизнинг жонкуяр фаолларининг ҳам эътиборидан четда қолаётгани йўқ десак муболаға бўлмайди. Парламент аъзолари карантин қоидаларига қатъий риоя қилган ҳолда уруш ҳамда меҳнат фахрийлари хонадонларида бўлиб, уларнинг ҳолидан хабар олмоқда. Дилдан кечаётган суҳбатларда уруш ва меҳнат фахрийларининг матонати, ота-боболаримизнинг енгилмас иродаси ҳақидаги хотиралар ёдга олинаяпти, бугунги дориламон кунларга шукроналар айтилаётир.\nМана шундай самимий учрашувларда нуронийларнинг “Биз урушни кўрдик. Сизлар асло кўрманглар, болаларим!” деган сўзлари қулоққа шу қадар сингиб кетадики, бунинг мазмун-моҳиятини теран англаб етиш ҳар биримиз учун жуда муҳим. Шу боис ёшларга бугунги тинч-осойишта кунларни кўз қорачиғидек асраб-авайлаш лозимлиги уқтирилмоқда.\nУмуман, Хотира ва Қадрлаш куни муносабати билан Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари, фронт орти меҳнат фахрийлари ҳамда мустақиллик йилларида хизмат бурчини бажариш чоғида ҳалок бўлган ҳарбий хизматчилар ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимларининг хотираси ёдга олиниб, чуқур ҳурмат кўрсатилаётгани бу борадаги ишлар халқимизга хос азалий қадриятлардан эканини яна бир карра намоён этмоқда. Мазкур саъй-ҳаракатлар айни чоғда юртдошларимизни Ватанимиз тараққиёти йўлида меҳнат қилишга, унинг янада гуллаб-яшнашига ҳисса қўшган ҳолда, тинчлигимизни муҳофаза этишга руҳлантиради.\nНиятимиз, ер юзида ҳеч қачон уруш бўлмасин, юртимиз тинч, халқимиз турмуши фаровон бўлсин.\nҲар жабҳада тараққий этиб, Учинчи Ренессансга қадам қуяётган Янги Ўзбекистонда эркин ва фаровон яшайлик!\nҲудуддаги муаммолар депутатлар эътибори ва назоратидан четда қолмайди\nI гуруҳ ногирони Назокат Тиллаевага меҳр улашилди


Ўшда жангарилар тайёрланаётгани тўғрисида миш-миш тарқалди\nҚирғизистон жанубидаги Новқат ва Чўнголой туманларида Ўш шаҳар мэри Мелис Мирзақматов жангарилар гуруҳини тайёрлаётгани ҳақидаги маълумотлар тасдиқланмади. Бу ҳақда Қирғизистон Ички ишлар вазирлиги маълум қилди.\nБундан бир неча кун аввал қирғиз матбуотида Новқат ва Чўнголой туманларида Ўш шаҳар мэри Мелис Мирзақматов ҳамда собиқ президент Қурмонбек Бакиев қуролланган жангарилар гуруҳини тайёргарликдан ўтказаётгани ҳақида маълумотлар пайдо бўлган эди. Хабарларда 500 жангари президент Бакиевни ҳокимиятга қайтариш мақсадида тайёрланаётгани айтилган.\nҚирғизистон Ички ишлар вазирлигининг жанубий ҳудудлар бўйича матбуот котиби Жениш Аширбаев бу маълумот ўрганилгани ва тасдиқланмаганини билдирди:\n-Бу куч тузилмалари ва ҳокимиятнинг обрўсини тўкиш мақсадида ўйлаб чиқарилган миш-миш бўлган деб ҳисоблаймиз. “Новқат ва Чўнголой туманларида жангарилар базаси мавжуд, уларни муайян шахслар молиялаштиради”, деган маълумотлар ўз тасдиғни топмади. Бу маълумот қандай асосларга таяниб тарқатилганини ўрганишда давом этаяпмиз, –деди Жениш Аширбаев.\nЎш шаҳар мэрияси расмийлари эса ҳуқуқ-тартибот тузилмаларидан бу каби маълумотларни тарқатган шахслар ва нашрларга нисбатан жиноят ишлари очилишини талаб қилмоқда.\n-Биз тегишли ташкилотлар бизнинг баёнотимизни эътиборга олишини, бу каби баёнотларни тарқатганларга нисбатан жазо чораларини қўллашларини талаб қиламиз,-деди Ўш шаҳар мэрияси расмийси Камил Сидиқов.\nҚирғизистон Ички ишлар вазирлиги расмийлари мазкур маълумотларни рад этганига қарамай, айрим ўшликлар орасида ваҳима кайфияти пайдо бўлган. Ўшлик журналист Салтанат Файзуллаеванинг айтишича, миш-мишларга ишонган ўшликларнинг бир қисми ўз оилаларини Ўзбекистон чегарасига яқин ҳудудларга кўчира бошлаган.\n-Агар “Террорчилар Афғонистонда тайёрланаяпти”, десалар ишонса бўлар эди. Лекин Новқат билан Қизилқияда террорчилар тайёрланаяпти деган гапга ишониш қийнроқ. Лекин шунга қарамай аҳоли орасида қўрқаётганлар бор. Улар ўз оилаларини Қирғизистон-Ўзбекистон чегарасидаги “Дўстлик” пункти яқинига олиб бориб қўйишаяпти деган маълумот бор, -деди Салтанатхон Файзуллаева.\nЎшлик мустақил кузатувчи Қодир Қуват 2010 йилги Ўш воқеаларидан сўнг бу каби миш-мишлар Ўшда деярли ҳар куни пайдо бўлаётганини айтади. Унинг фикрича, бу каби миш-мишлар шаҳардаги вазиятни издан чиқара олмайди, лекин аҳоли орасида ҳавотир кайфиятини кучайтирган.\n-Бахтга қарши айрим миш-мишлар ҳақиқатга ҳам айланиб қолди. Шунинг учун ўшликлар орасида миш-мишларга ишониш жуда кучли, -дейди Қодир Қуват.\nЖорий йилнинг 16 апрелида Бош қароргоҳи Белгиянинг Брюссел шаҳрида жойлашган Алишер Навоий институти Ўш шаҳар мэри Мелис Мирзақматов 300 нафар жангарини Попон сув омбори яқинидаги полигонда тайёргарликдан ўтказаётгани ҳақида норасмий маълумотлар мавжудлиги ҳақида баёнот тарқатган эди. Ўш шаҳар мэрияси Алишер Навоий институтининг бу баёнотини фитна сифатида баҳолаган.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Сўраган эдингиз... (2012/7-ж)\nСўраган эдингиз... (2012/7-ж)\nСавол: Муҳтарам муфтий ҳазратлари! Рўзада бериладиган фитр садақаси ҳақида маълумот берсангиз.\nЖавоб: Фитр садақасининг бериш шарти қурбонлик қилишнинг шарти билан бир хил. Яъни, ҳожати аслия (бирламчи эҳтиёжи)-дан ташқари кумуш нисоби миқдоридаги ҳар қандай кўринишдаги молга эга бўлган мусулмон фитр садақаси бериши вожибдир (“Мухтор шарҳи Ихтиёр”). Бу мол ўсиб (кўпайиб) туриши ва бир йил мобайнида камаймаслиги шарт эмас.\nФитр садақаси ушбу тўрт нарсадан берилади: буғдой, арпа, хурмо (араб хурмоси), майиз (“Хизонатул муфтий”, “Шарҳи Таҳовий”).\nФитр садақаси буғдойдан ярим соъ, арпа ва хурмодан бир соъ миқдорда берилади. Буғдой ва арпанинг уни ҳам худди буғдой ва арпа кабидир. Майиздан эса, Абу Ҳанифа ва икки Имомнинг тўхтамларига кўра, бир соъ миқдорида садақа берилади.\nБуғдойдан кўра унни садақа қилиши афзал, унни бергандан эса, пулини берган яна ҳам яхшироқдир. Чунки пул камбағалнинг ҳар турли эҳтиёжини қондиради. Фуқаҳоларнинг фатволарига кўра, айтиб ўтилган нарсаларнинг ўзи эмас, балки уларнинг қийматини бериш авлодир.\nБу айтилган миқдор ҳар бир жон боши учундир, оилада нечта одам бўлса, шунга қараб ҳисобланади (“Фатавои Ҳиндия”).\nСавол: Динимизда “ҳожати аслия”, “нисоб миқдори” дейилганида айнан нималар назарда тутилади?\nЖавоб: “Ҳожати аслия”, кишининг бирламчи эҳтиёжини қондирадиган нарсалардир. Буларга ичида яшаётган уйи, бир сидрадан ёзги ва қишки кийимлари, зарурий уй жиҳозлари, олтин ва кумушдан ясалмаган идиш-товоқлар, битта улов, иш қуроли, оила аъзоларининг озиқ-овқати киради (“Айний шарҳи Ҳидоя”).\n“Нисоб миқдори” деганимизда, ана шулардан ортиқча молларнинг маълум миқдорга етиши тушунилади. Мисол учун:\nолтин: 20 мисқол (80.18 гр.);\nкумуш: 200 дирҳам (561 гр.);\nпул: олтин ёки кумуш нисоби баҳосига тенг бўлганида.\nТижорат моллари: олтин ёки кумуш нисоби баҳосига тенг келганида.\nҚўй ва эчки: қирқтага етганида.\nМол: сигирлар сони ўттизтага етгач.\nТуя: бештага етганида (“Фатавойи Ҳиндия”).\nСавол: Шариат бўйича, бойларнинг ҳам турлари бўларкан. Шу ҳақда билмоқчи эдим.\nЖавоб: Фуқаҳоларимиз далиллар асосида бойларни уч тоифага бўлганлар:\n1. Моллари нисобга етиб, бир йил мобайнида ўсиб турган, закот, фитр садақаси ва қурбонлик қилишлари вожиб бўлган бойлар. Уларга бошқаларнинг вожиб садақасини олиш ҳаром бўлади.\n2. Моли кумуш нисобига етган, аммо бунга ҳали бир йил тўлмаган ёки ўсиб турмайдиган молга эга шахслар. Улар фитр садақаси беришлари ва қурбонлик қилишлари вожиб. Шу билан бирга, улар ҳам вожиб садақаларни олишлари мумкин эмас.\n3. Моли кумуш нисобига етмаган, ўзини ва оиласини таъминлашга қодир кишилар. Булар ҳар қандай садақани олишлари мумкин.\nСавол: Биз томонларда ўликни ювгач, иягини ва оёқларининг бош бармоғини боғлашади, шу тўғрими?\nЖавоб: Нотўғри. Тўғриси эса бундай: киши ўлгач, кўриниши хунук бўлмаслиги учун, энли мато билан жағининг остидан бошининг устига қаратиб боғланади, кўзлари ёпилади. Қўлларини узатиб, бармоқлари ёзилади. Оёқларини тўғри узатилади. Бу ишни марҳум оиласидан энг раҳмдил киши ўта мулойимлик билан бажаради (“Жавҳаратун наййира”). Ювилганидан сўнг бунга эҳтиёж йўқлиги боис боғланмайди.\nСавол: Қабристонларда ўсган дарахтлар мевасини еса бўладими?\nЖавоб: Бу борада уламоларимиз бундай дейишган: “Агар у дарахтларни ушбу жой қабристонга айлантирилишидан олдин кимдир эккан бўлса, меваси ўша одамга тегишли бўлади ва унинг рухсатисиз меваларни еб бўлмайди. Қабристонга айлантирилган ерга экилган дарахтлар меваси сотиб, пули ушбу ҳудудни ободонлаштириш учун ишлатилади. Бу меваларни ейиш камбағалларга жоиз, бойларга эса макруҳ ҳисобланади”.\nСавол: Эркаклар узук, умуман, тақинчоқ тақишлари мумкинми?\nЖавоб: Тилладан ясалган узуклар эркакларга ҳаром қилинган (“Ҳидоя”). Бу хусусда Расулуллоҳ : “Ипак ва олтин умматимнинг эркакларига ҳаром, аёлларига ҳалол қилинган”, деганлар (Имом Термизий ривояти).\nКумуш узукни эркаклар ҳам, аёллар ҳам тақиши мумкин. Фақат эркаклар тақадиган узук аёлларникига ўхшаш бўлмаслиги керак. Темир, мис, қўрғошин ва бронзадан тайёрланган узук тақиш эркакларга ҳам, аёлларга ҳам макруҳдир (“Ихтиёр”).\nУзукнинг юзига Аллоҳ, пайғамбар ёки ўз исми ёзилган бўлса, ҳожатхонага кирганида уни беркитиши лозим бўлади. Агар бундай узукни чап қўлига таққан бўлса, мустаҳаб қилиш олдидан ечиб қўйиши керак.\nБундан бошқа тақинчоқлар аёлларга хос бўлгани боис, уларни тақиш аёлларга тақлид қилиш, уларга ўзини ўхшатиш ҳисобланади. Ўзини аёлларга ўхшатган эркакларни ва ўзини эркакларга ўхшатган аёлларни Пайғамбаримиз лаънатлаганлар.


11:17 / 30.10.2018 2811 pdf Ўқиш режими + -\n“Биз омонатни осмонларга, ерга ва тоғу тошларга кўндаланг қилган эдик улар буни кўгаришдан бош тортдилар ва ундан қўрқдилар. Инсон эса уни ўз зиммасига олди. Чунки у (ўзига) зулм қилгувчи ва нодондир”. (Аҳзоб сураси, 72-оят.)\nБу оятдаги «омонат»дан мурод – Аллоҳдан қўрқиш кераклиги ва «савоб олиш» ёки «жазога қолиш» каби нарсалардир.\n– Оятдаги «Омонат» калимаси барча диний вазифаларга оиддир (Аксар олимларимизнинг фикри ҳам шу).\nБаъзи олимлар дерки:\n– Омонатнинг Осмонга ва Ерга топширилиши бу – бир тамсил. Унинг шарҳи шундайдир:\n– Осмон ва Ер шу қадар катта бўлишига қарамай, агар Омонат, яъни Илоҳий амрлар уларга юкланса эди, оғирлик қилган бўларди.\nОмонат сўзи Иймон сўзидан ясалгандир. Аллоҳнинг амрларидан ташкил топган омонатни кимда-ким яхши муҳофаза қилса, Аллоҳ ҳам унинг иймонини яхши муҳофаза қилади. Шунинг учун ҳам Расулуллоҳ шундай марҳамат қиладилар:\n– Омонатни яхши сақламаганнинг Иймони йўқдир. Аҳдида турмаганнинг дини йўқдир.\nПайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:\n“Мўмин хиёнатсиз ва ёлғонсиз гўзал феъл-атворга эга бўлади, ишларида хиёнат ва ёлғондан бўлмаслиги керак, деган илоҳий низомга итоат этади. Умматим омонатни ғанимат билмайди, (яъни ўлжа деб қабул қилмайди) садақани мажбурлаб олмайди – шундай қилгандагина хайрли йўлда юрган бўлади. Сизга омонатга берилган омонатни қайтариб беринг. Хиёнат қилганга хиёнат қилманг”.\nАбу Ҳурайрадан шундай ҳадис келтирилади:\nПайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қиладилар:\n“Мунофиқнийг уч аломати бордир: 1. Сўзлаганда ёлғон қўшади. 2. Ваъдасида турмайди. 3. Омонатга хиёнат қилади”.\nОмонатга хиёнат деганда сирни фош қилиш, ўзига топширилган нарсани ё инкор этиш, ё эҳтиёт қилмаслик ёхуд рухсатсиз фойдаланиш йўли билан хиёнат қилиш тушунилади. Омонатни эҳтиёт қилиш Муқаррабийн малакларининг (поклиги ва ибодати билан авлиё даражасига юксалган буюк дўстлар фаришталарнинг) ва Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламнинг сифати – Тақво эгаларининг мижозидир.\n“Албатта, Аллоҳ сизларни омонатларни ўз эгаларига топширишга ва одамлар орасида ҳукм қилганингизда адолат билан ҳукм қилишга буюради. Албатта, Аллоҳ сизларга энг яхши панд-насиҳатлар қилур. Албатта, Аллоҳ эшитгувчи, кўргувчи бўлган зотдир” (Нисо сураси, 58-оят).\n– Бу оят бир неча шаръий асосларни ўз ичига олган. Идорачилар ва барча амалдорлар бу оятга қулоқ солишни талаб қиладилар. Бу тўғри, аммо бу ҳол уларга мазлумларни қўллаш ва уларнинг ҳақларини ҳимоя қилиш мажбуриятини юклайди; бу, улар учун бир омонатдир. Яна, мусулмон аҳолининг, айниқса, етимларнинг мол-мулкини тажовузлардан асраш ҳам идорачиларга вожибдир. Олимларга эса авом табақага дин асосларини ўргатиш вожибдир. Авом табақага диний асосларни ўргатиш улар учун бир омонатдир. Бу омонатни кўз қорачиғидай асраш олимлар зиммасидаги мажбуриятдир. Болаларини гўзал ахлоқли қилиб тарбиялаш ва улғайтириш оталар зиммасидаги мажбуриятдир, чунки авлод ота-онага берилган бир омонатдир. Бу омонатни сақлаб қолиш унга гўзал тарбия бериш деганидир. Шунинг учун ҳам Расулуллоҳ саллолоҳу алайҳи васаллам буюрадилар:\n“Ҳаммангиз чўпонсиз, ҳаммангиз сурув учун жавобгарсиз!”\nЗахарур-риёз («Боғдаги захиралар»)да шундай ёзилгандир:\n– Қиёмат куни бировни Аллоҳ ҳузурига келтирадилар.\n– “Фалончининг омонатини қайтариб бердингми?\n– Йўқ, ё Рабб!\nБу жавобдан сўнг Аллоҳ бир фариштага: «Буни жаҳаннамга олиб боринг ва жаҳаннамнинг бир чуқурида олган омонатини айнан кўрсатинг», – деб амр этади. У, жаҳаннамда юқоридан пастга қараб етмиш йилда тушади. Сўнг бир чуқурга боради ва олган омонати билан юқорига чиқади. Энг устки табақага келганда оёғи тойиб кетади, яна чуқурга қайтиб тушади. Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламнинг шафоати натижасида Аллоҳнинг лутфига сазовор бўлади, яъни омонат эгаси омонатга хиёнат қилгандан рози бўлгунга қадар ўша юқорига чиқиш ва пастга тушишлар шу тариқа давом этаверади”.\nПайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобаларидан бўлган Саламадан бир ривоят бор.\n– Бир кун Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламнинг ёнида ўтирган эдик. Намоз ўқиладиган пайтда бир одамни жанозага олиб келишди. Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васаллам сўрадилар:\n– Қарзи борми?\nШунда унинг жаноза намозини ўқидилар. Сўнгра яна бир одамни жанозага олиб келишди. Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васаллам сўрадилар:\n– Бирор нарсаси қолганми?\n– Уч дирҳам пули бор! Шунда жаноза намозини ўқидилар. Кейин учинчи бир маййитни жанозага олиб келишди. Аллоҳ Расули саллоллоҳу алайҳи васаллам яна сўрадилар:\nРасулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васаллам сўрадилар:\n– Бирон нарсаси қолганми?\nРасули акрам буюрдилар:\n– У ҳолда дўстингизнинг жанозасини сизлар ўқинглар!\nҚатода ривоят қилади:\n– Эй Аллоҳнинг Расули! Мен сабр қилиб, қочмасдан, душман қаршисида, Аллоҳ йўлида ўлдирилсам, Аллоҳ менинг гуноҳларимни афв этадими? Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:\nСўнгра, у одам бурилиб кетаётганда орқасидан шундай деб қолдилар:\n– Аллоҳ шаҳиднинг ҳамма гуноҳини афв этади, фақат қарзини афв этмайди.\n10:35 / 30.10.2018 1007\n12:01 / 30.10.2018 4260\n2405 00:02 / 15.03.2017\n954 14:15 / 08 август


“Ҳақиқат ва Тараққиёт” партияси фаоллари яна ҳужумга учради (тўплам)\n- “Ҳақиқат ва Тараққиёт” партияси фаоллари яна ҳужумга учради. 31 март куни партияни рўйхатдан ўтказиш учун имзо йиғаётган фаолларга бир аёл ва бир эркак ҳужум қилган. Улар партия вакилларидан бу ерда йиғилмаслик ва ҳудудни тарк этишни талаб қилганлар. Ижарага олинган бино олдига йиғилган фаоллардан баъзилари шахси номаълум ҳужумчилар томонидан калтакланди. (видео)\n- Тадбиркор устахонаси рейдерлик йўли билан тортиб олинганидан арз қилмоқда. Ўзбекистонлик дизайнер 2019 йилнинг 26 июлида электрон аукционда ўз бизнесини юритиш учун Тошкентдаги бинони қулга киритади. Бироқ, бу бинони эгаллаб олган шахслар суд карори борлигига қарамасдан уни чойхонага айлантиришди. (видео)\n- “Сен учун пул таклиф қилишган” - Жаҳонгир Отажонов Туркияда таҳдидга учради. Президент сайловларида номзодини қўйишини айтган собиқ хонанда Жаҳонгир Отажонов Туркияда номаълум шахслар томонидан таҳдид қилинди. 27 март куни Отажоновнинг Истанбулдаги офисига ташриф буюрган уч шахс ўзларига уни дўппослаш учун "пул таклиф қилингани"ни айтишган. (видео)\n- “Янгиланаётган Ўзбекистон” ЛГБТ вакиллари учун янги хатарлар туғдирмоқда...ми? 28 март куни Тошкент шаҳри марказидаги Амир Темур хиёбонида япон анимеси ва корейс поп мусиқаси мухлисларининг навбатдаги тадбирини ўтказмоқчи бўлган блогер шу куни кечқурун бир гуруҳ номаълум шахслар томонидан калтаклаб кетилди. (видео)\n- Навоий ва Самарқандда сел: Пахтачида сел янги кўприкни ювиб кетди. Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида 28 март куни ёққан кучли жала оқибатида сел юрди. Селдан Самарқанд вилояти туманлари кўпроқ зарар кўргани расмийлар ва ижтимоий тармоқ фойдаланувчилари томонидан айтилмоқда. Навоий вилоятида эса ҳокимият расман "жабрланганлар ва ҳалок бўлганлар йўқ"лигини билдирди. (видео)\n- Юздан зиёд эркак Тошкентнинг қоқ марказида аниме ва Кейпоп ихлосмандларига ҳужум қилди. Тошкентдаги Амир Темур ҳиёбонида (Сквер) юздан зиёд эркак ҳиёбонга йиғилган бир гуруҳ аниме (япон анимацияси) ҳамда Кейпоп (Корея поп мусиқаси) ихлосмандларига ҳужум қилди. “Аллоҳу Акбар” ҳайқириқлари билан мактаб болларига ташланганлар уларни гей активизмда айблади. (видео)\n- Тадбиркорлар административ ва юридик найранглар туфайли ўз бизнесидан айрилмоқда. 15 йилдан бери Тошкентда фаолият юритаётган дўкон эгалари ўз бизнесидан айрилмоқда. Суд қарори билан уларнинг дўконлари Маҳалла Ҳайрия жамғармаси тасарруфига ўтказилди. (видео)\n- Қурилишга ёлланган ўзбек муҳожирлари уларга берилган ойликлардан норози. Озодликка мурожаат қилган ўзбек усталари уларга Ўзбекистонда ваъда қилинган 60-90 минг рубл ўрнига 8 мингдан 25 минг рублгача ойлик иш ҳақи олганини сўзлаб беришди. (видео)