Иқтисодиётни «миқдорий юмшатиш» «QE1» (quantitave easing) дастури жаҳон иқтисодий инқирози авжига чиққан даврда (2008 йил ноябрь) АҚШ Федерал заҳира тизими томонидан амалга оширила бошланди ва 2009 йилгача (бу йилни ҳам қўшиб ҳисоблаганда) давом этди.\n«QE1» йирик корпорациялар, банклар ва хусусий корхоналарнинг қадрсизланаётган қарзларини сотиб олиш орқали уларни қутқариб қолишни ўз олдига мақсад қилиб олган эди. Дастур амал қилиш даврида ФЗТ (Федерал заҳира тизими) 1,7 трлн. долларлик ипотека ва бошқа облигацияларни сотиб олди.\n«QE2» АҚШ ФЗТ томонидан 2010 йилнинг 2 ноябрида эълон қилинди ва 8 ой давомида ойига 75 млрд. доллардан, жами 600 млрд. доллар қийматга тенг ғазна облигацияларини сотиб олишни кўзда тутган эди. Бундан ташқари ФЗТ дастлабки «QE1» миқдорий юмшатиш дастурига кўра 300 млрд. доллар атрофида маблағни реинвестиция қилиши лозим эди. Пировард натижада «QE2»нинг умумий ҳажми 900 млрд. долларни ташкил этиши лозим бўлган. Ушбу дастур 2011 йилнинг июнида якунланди.\n2012 йилнинг 13 сентябрида АҚШ ФЗТ ҳисоби бўйича учинчи «QE3» «миқдорий юмшатиш» дастурини ишга туширди. Яна пул босувчи дастгоҳ ишга тушди, «чоп қилинган» долларлар облигациялар сотиб олишга йўналтирилди. Ҳар ойда 45 млрд. доллар миқдорида ғазна облигациялари, 40 млрд. доллар миқдорида ипотека облигациялари сотиб олиш режалаштирилган эди. Дастлаб дастурнинг «бир нечта чорак»дан иборат бўлиши кўзда тутилган бўлса-да, аниқ муддатлар белгиланмаган эди. ФЗТ томонидан «QE3»ни бошлашдан асосий мақсад АҚШ иқтисодиётининг умумий ҳолати ҳисобланиши бир неча бор таъкидланди. 2014 йилнинг 29 октябрида АҚШ ФЗТнинг Очиқ бозорлар бўйича қўмитаси «QE3» миқдорий юмшатиш дастури якунлангани тўғрисида қарор қабул қилди.\n« Миқдорий юмшатиш» – иқтисодчилар, молиячилар, журналистлар ва сиёсий арбобларнинг луғатидаги янги атамадир. Бу атама ўтган асрнинг охирларида пайдо бўлиб, макроиқтисодиёт бўйича тор доирада ихтисослашган асарларда учраб турар эди, лекин у амалиётчиларга мутлақо нотаниш эди. 2007-2008 йилларга келибгина Америкада бошланган молиявий инқироз даврида АҚШ ФЗТ, Конгресси, Оқ уй – ҳаммалари худди келишиб олгандек ушбу ғаройиб иборадан фойдалана бошладилар. Америкаликлар воқеа-ҳодисанинг ҳақиқий маъносини мавҳумлаштириш учун янги сўз кашф этишга устаси фаранг ҳисобланадилар. Оддий қилиб айтганда, «миқдорий юмшатиш» пул чоп этувчи дастгоҳни тўла қувват билан ишга солиш, чек-чегарасиз доллар эмиссия қилишдир.\nАмерикалик мутахассисларнинг озчилигигина пул ҳокимияти эгалари томонидан пул босувчи дастгоҳдан назоратсиз фойдаланиш ўз ваколатини қўпол тарзда бузиш деб, ҳаттоки жиноят деб ҳисоблайдилар. Буни иқтисодчилар шундай изоҳлайдилар: муомала каналларини ортиқча пул массаси билан ҳаддан зиёд тўлдириб юборилиши баҳоларнинг инфляцион ўсишига, макроиқтисодий барқарорликнинг бузилишига олиб келади, унумли меҳнатга рағбатни йўқ қилади, жамиятнинг ижтимоий-мулкий қутбланишини кучайтиради. Буларнинг барчаси иқтисодиёт бўйича битилган барча ғарб дарсликларида ёзиб қўйилган ва талабалар томонидан карра жадвали каби ёд олинган.\nҚачонлардир аксарият давлатларда пул босувчи дастгоҳ давлат томонидан бошқарилган ва ушбу маъсулиятли вазифани бажариш казначейлик (молия вазирлиги)ка топширилган. Баъзан (уруш йилларида) давлат ҳақиқатда муомалага пул чиқаришни кўпайтирган. Хусусий банкирлар узоқ вақт мобайнида босувчи дастгоҳ устидан назорат ўрнатишга уриниб келганлар. Уларнинг чуқур «тадқиқотлари»да пул босиб чиқаришдаги суистеъмолликларнинг олдини олишнинг ягона чораси сифатида дастгоҳнинг давлатдан хусусий банкирларга ўтказиш лозимлиги таъкидлаб келинган. Бунда турли даврларда давлат ҳокимиятининг пул муомаласи соҳасидаги кирдикорлари баён этилган «эртак»лар ҳикоя қилинган. Натижада банкирлар ўзлари ҳоҳлаган нарсага эришдилар. Бундан қарийб 100 йил аввал (2013 йилнинг декабрида) АҚШда конгресс томонидан ушбу дастгоҳни «АҚШ Федерал заҳира тизими» деб номланувчи ёрлиқ остида бирлашган йирик хусусий банкирларга тантанали равишда ўтказилди. Олтин стандарти даврида ФЗТ ўзини анчагина яхши тутди, чунки, пул массасининг миқдори хусусий банкларнинг олтин заҳиралари билан лимитлаб қўйилган эди.\nЎтган асрнинг 70-йилларида Бреттон-Вудс тизими буткул инқирозга учрагач, ФЗТ пул босувчи дастгоҳининг «тўхтатувчи мослама»си бутунлай олиб ташланди. Энди банкирлар нафс васвасасидан ўзларини тўхтата олмас эдилар: улар пул босувчи дастгоҳ ишини тезлаштириб юбордилар. Охирги қирқ йил мобайнида «кўк» пул массаси тўхтовсиз ошиб борди ҳамда жаҳондаги товар ва молия бозорларини «чўктира» бошлади. Умид қиламизки, «миқдорий юмшатиш» ибораси нима учун керак эканлиги энди тушунарли бўлди: ФЗТ банкирлари ўз суистеъмолларини нима учун «авратпўш» билан беркитишга ҳаракат қиладилар ва бир пайтлар мамлакатдаги пул ҳокимиятини қўлга киритиш учун ўзлари ишлатган далиллар унутилиши учун қўлларидан келган ишни қилмоқдалар.\nҚарийб 200 йил мобайнида иқтисодий адабиётда шаклланган пул босувчи дастгоҳ ҳукмронлиги ҳақидаги қоидаларни бугунги кунда ҳамма унутган. Қоидалардан бири пул ҳокимияти эгалари иқтисодиётни биринчи навбатда фоиз ставкаси (арзон ёки қиммат пуллар) ёрдамида бошқариши лозимлигини таъкидлайди. Лекин монетар миқдор миллардлаб эмас, балки триллионлаб миллий пул бирликларида ўлчанадиган бўлиб қолганда (доллар, евро, рубль ва ҳоказо) пуллар шу қадар кўпаядики, кредитлар бўйича фоиз ставкаси йиллик фоиз ставкасининг 1 фоизидан паст бўлиб қолади. Охирги инқироз даврида АҚШда ФЗТ кредитлари бўйича ҳисоб ставкаси фоизи 0 дан 0,25% гачани ташкил этди. Қачонлардир мақтовларга «кўмилган» Японияда Марказий банк фоиз ставкаси мана қарийб 10 йиллардан бери 0 дан кўтарилмайди. Пул «тиқилиб» ётибди, лекин бу пуллар ишлаб чиқаришни ривожлантиришга ва оддий одамларнинг эҳтиёжини қондиришга хизмат қилмайди. Фоиз ставкаси воситаси буткул издан чиққан. Аввалги дарсликларда ёзилганидек, пул бозори узоқ яшашга маҳкум этилган. Буларнинг ҳаммаси қўҳна капитализм ҳамда иккинчи Жаҳон урушидан кейин шаклланган давлат-монополистик капитализми билан ҳеч қандай умумийликка эга эмас. Пулларни ишлаб чиқариш ва тақсимлашнинг маъмурий-буйруқбозлик тизими шакллантирилмоқда. Буни «миқдорий юмшатиш» дейилади.\nФЗТ «миқдорий юмшатиш» дастури\n2012 йилнинг 13 сентябри куни бошланган «миқдорий юмшатиш» (МЮ) дастури ФЗТнинг набатдаги, учинчи дастури ҳисобланади. МЮ дастурининг ғоявий раҳнамоси ФЗТ раиси Б. Бернанке ҳисобланади, у бу вазифани машҳур А. Гринспендан қабул қилиб олган эди. Бошиданоқ Бернанкега «мистер вертолёт» лақаби ёрлиқ бўлиб қолди. Бир пайтлар у «ФЗТ бор экан, АҚШда пуллар етишмовчилиги бўлмайди, лозим бўлса Федерал заҳира тизими долларларни вертолётдан ташлайди», деган эди. Тўғри, иш вертолётгача бориб етмади. Лекин Бернанке 2008 йилнинг охирига келиб, миллиард ва триллионлаб доллар «ташлай» бошлади, бу пайтга келиб ФЗТ ўзининг биринчи дастури МЮ1ни тантанали равишда эълон қилган эди. Дастурнинг мақсади мамлакатда 2007 йилдан бери «қутуриб» келаётган молиявий инқирозни жиловлаш эди ва инқироз 2008 йилнинг кузида энг юқори чўққисига чиқди (Lehman Brothers банки банкрот бўлганда).\nЁнғинни ўчириш учун аввалда давлат бюджет маблағларидан фойдаланилди. Бу ерда гап Молия вазирлигининг TARP ва бошқа шу каби дастурлари ҳақида бормоқда. Умумий ҳисобда бюджетдан 1,2 трлн. доллар маблағ сарфланди, лекин бу ҳам камлик қилди. Энди ФЗТни жалб қилишга тўғри келди.\nМЮ-1 2010 йилнинг мартига қадар амалга оширилди. Ундан кўзланган мақсадга эришилди, Федерал заҳира банки (улар жами 12 та: энг йириги Нью-Йоркдаги ФЗТ бўлинмаси ҳисобланади) Fannie Mae ва Freddie Mac давлат агентликларидан тижорат ва инвестицион банкларнинг ипотека қоғозларини сотиб олди. Банклар балансидаги «умидсиз» (ёмон) активларни ФЗТ пул босувчи дастгоҳида тайёрланган қонуний пулларга алмаштириш орқали тозалаш амалга оширилди. 2010 йилнинг баҳорига келиб, «кун ёриша» бошлади ва МЮ-1 дастури ёпилди. ФЗТ берган маълумотларга кўра, МЮ-1 доирасида тахминан 1,7 трлн. доллар эмиссия қилинди. Мамлакатнинг пул муомаласига маъсул бўлган ташкилотлари (Молия вазирлиги ва ФЗТ) ниҳоят мамлакат иқтисодиётини «ишга тушириб» юборганликларини эътироф эта бошладилар, шу сабабли эндиликда пул қуйилмаларини амалга ошириш лозим бўлмай қолди. Бундан ташқари ҳаддан зиёд кўламли бўлган пул миқдори 2010 йилнинг ёзига келиб авваллари берилган кредитларни сўндирилиши сабабли бирмунча қисқарди ҳам.\nЛекин МЮ-1нинг даволаш самарадорлиги жуда қисқа вақтда ўз таъсирини йўқотди. 2010 йилнинг кеч кузида ФЗТ МЮ-2 дастурини ишга туширишга мажбур бўлди. У 2011 йилнинг ўрталарига қадар давом этди ва АҚШ Молия вазирлигининг қарз мажбуриятларини (облигациялар) сотиб олишни ўзида ифодалаган эди. Умумий ҳисобда МЮ-2 доирасида 600 млрд. доллар пул муомалага чиқарилди. Худди МЮ-1 билан бўлгани каби иккинчи дастурнинг даволаш самарадорлиги ҳам ўта қисқа бўлди. 2011 йилнинг 26 августида ФЗТ раиси Б. Бернанке Жексон Хоулдаги анъанавий учрашувда чиқиш қилди, барча қатнашаётганлар МЮнинг навбатдаги раунди эълон қилинишини кутар эдилар. Лекин пул муомаласига маъсул идоралар хатарга йўл қўйишга ва кейинги пул эскалациясини тўхтатишга қарор қилишди ҳамда МЮ-3 дастуридан воз кечишди. Бернанке ҳам алоҳида изоҳлар бериб ўтирмади.\nЛекин ФЗТ эгалари «ғозларнинг ғаши»га тегмасликни афзал кўрдилар. Чунки АҚШ конгресси ФЗТга нисбатан ўзини ўта тажовузкор тутар эди. Худди шу пайтда ФЗТдаги суистеъмоллар билан боғлиқ можаролар бирин-кетин юзага чиқа бошлади (масалан, балансдан ташқари амалиётлар, ФЗТнинг миллиардлаб долларларни кимга бергани ҳақидаги маълумотларни беришдан бош тортиши ва ҳоказо). Иш шу қадар чуқурлашиб кетдики, айрим «халқ вакиллари» ФЗТни буткул тугатишни, унинг ваколатларини қисқартиришни, миллийлаштиришни, ички аудит ўтказишни талаб қила бошладилар. «Уолл-стритни забт эт» ҳаракати айнан ўшанда пайдо бўлган эди. МЮ-3дастури демократик партия вакилининг АҚШ Президенти сайловларида ёрқин «иқтисодий» фон билан қатнашишини таъминлаш учун 2012 йилнинг кузига қадар кечиктиришга қарор қилингани ҳам тахмин қилинади. Қисқаси, бир йил муддат МЮсиз, бошқа молиявий ва иқтисодий барқарорлаштириш воситалар билан «кун ўтказиб» туришга қарор қилинди.\nНиҳоят, 2012 йилнинг августида Бернанке яна Жексон Хоулда чиқиш қилади. Бу сафар иштирокчилар енгил нафас олишди: ФЗТ раиси МЮ дастурининг учинчи раунди бошланганини тантанали эълон қилди. ФЗТ «донишлар кенгаши» – Очиқ бозорларда амалиётлар бўйича қўмита аъзоларининг расмий қарорига кўра – МЮ-3 дастури бошлангани эълон қилинди. Унинг муддатлари чегараланмаган. Лекин мақсад аниқ – Америка иқтисодиётида бандликни таъминлаш. Бу ФЗТ тўғрисидаги қонунда ёзиб қўйилган ташкилотнинг энг стратегик мақсадларидан бири бўлиб, мамлакат пул муомаласига маъсул ҳокимият эгалари ФЗТ ташкил бўлган 100 йилдан бери бу ҳақда деярли сўз юритишмаган. Энди бу ҳақда гапира бошлашди. Чунки мамлакатда ишсизлик даражаси 2008 йилдаёқ 8%лик танг нуқтага бориб етган эди: бу кўрсаткич ўшандан бери пастламади. Ҳатто Федерал ҳукуматнинг МЮ-1 ҳамда МЮ-2 дастурлари ва турли ижтимоий-иқтисодий дастурлари бўлса ҳам. МЮ-3 доирасида АҚШ иқтисодиёти «териси остига» ойига 40 млрд. доллар пуллар киритиш ва шу орқали ишсизликни сезиларли камайтириш мўлжалланди. Яъни дастур муддатсиз эди. Иқтисодиётни яна ўша бозордаги ипотека қоғозларини сотиб олиш ила пул билан тўлдириш тахмин қилинди, бу ўша МЮ-1 доирасида сотиб олинган ипотека қоғозлари эди.\nМЮ-3 дан қандай натижалар кутилмоқда?\nГапни АҚШда МЮ-3ни амалга оширишнинг узоқ муддат самарали эканлигига ҳеч кимни ишонтириб бўлмаслиги тўғрисидаги сўздан бошласак. Ҳали МЮ-1 дастурини амалга ошириш даврида «миқдорий юмшатиш»нинг салбий ва ижобий жиҳатлари ҳақида «фалсафий фикрлар» бор эди. Айрим тентакнамолар бундай «юмшатиш» АҚШ иқтисодиёти учун мўъжиза бўлиб қолишига ишонар эдилар. Лекин мўъжиза рўй бермади. Тентаклар ҳам қолмади. МЮ-3 доирасидаги пул «инъекция»лари – АҚШ иқтисодиёти жон талвасасини енгиллатадиган навбатдаги «наркотик» порцияси эди. Қисқа муддатли самарага эришиш мумкин. Мутахассислар 3 ойдан 6 ойгача бўлган муддатни айтмоқдалар. Ҳолбуки, бу ҳукмрон бўлган демократик партия учун президент сайлови арафасидаги мақбул иқтисодий фонни ташкил этиш билан боғлиқ сиёсий вазифани ечиш имконини беради.\nСиёсий ўйинларга жалб этилган иқтисодий экспертларнинг айримлари айнан қисқа муддатли самарадорликнинг ижобий томонларини ёритишга эътибор қаратадилар. Аҳолининг тўлов қобилияти ошгани тўғрисида тинимсиз бонг урилади, бу эса ўз навбатида иқтисодиётнинг реал сектори ва хизмат кўрсатиш соҳасининг жонланишига олиб келиши лозим. АҚШ валютасининг курси пасайиши тўғрисида сўз юртиладики, бу мамлакат экспортёрлари мавқеини ошишига олиб келади ва тўлов ҳамда савдо балансига ижобий таъсир кўрсатади. Ва ниҳоят, бу бугунги кунда мамлакат ЯММга тенг бўлган ўта йирик АҚШ ташқи қарзларининг қадрсизланишига олиб келади. Бундан эса кўриб турганингиздек, бутун миллат ютаётгани аниқ кўриниб туриши даъво қилинади.\nМана шу тарздаги илмий тафаккурда бир нечта ҳийлалар кўзга ташланади:\nБиринчидан, юқорида қайд этганимиздек, рўй бериши мумкин бўлган макроиқтисодий самара жуда ҳам қисқа муддатли бўлади.\nИккинчидан, муаллифлар 2013 йилдан бошлаб мамлакатда миқёсли фискаль сиёсат ислоҳоти ўтказилиши ҳақида мавҳум сўз айтадиларки, бу бандлик муаммосини ҳал қилишга ёрдам бермайди. Бюджет харажатлари кескин қисқартирилади. Бир пайтнинг ўзида солиқлар даражаси оширилади (шу билан бир қаторда инқироз даврида амалга киритилган имтиёзли солиқ имтиёзлари амал қилиш даври тугайди).\nУчинчидан, «АҚШ ютади», «халқ ютади» каби фикрлар ҳақиқатдан анча йироқ. АҚШда, ҳар доимгидек, ютадиганлар ҳам, ютқазадиганлар ҳам бўлади. Бу ҳақда сал кейинроқ сўз юритилади.\nТўртинчидан, АҚШнинг рақобатчилари мамлакатда бўлаётган воқеаларни диққат билан кузатиб турибдилар ва АҚШ иқтисодиётини жонланиши уларнинг ҳисобига бўлмаслиги учун жавоб чоралари кўришни бошлаб юбордилар.\nОхирги пунктга қисқача изоҳ берсак. МЮ-3 расман эълон қилинишидан бир неча кун аввал Атлантика океани ортида жойлашган Европа Марказий банки (ЕМБ) аъзо-мамлакатлар қарз мажбуриятларини ёппасига сотиб олиш тўғрисида қарор қабул қилди. Сотиб олиш қоидаларида бир қатор чекловлар бор (ЕМБ ҳар қандай қоғозни сотиб олавермайди). Лекин бу билан ЕИ ўзининг «миқдорий юмшатиш» дастурини бошлагани тўғрисида сўз юритиш мумкин. Таҳлилчиларнинг ЕМБ ҳам ФЗТ сингари ўзининг пул босувчи дастгоҳини турли қийинчиликларни енгиш чораси сифатида кўраётгани тўғрисидаги фикрлари жўяли кўринади. 2012 йилнинг сентябрида Англия ва Япония Марказий банклари ўзларининг «миқдорий юмшатиш»лари тўғрисида эълон қилдилар. МЮ-3 бошланганидан 10 кун ўтгач Япония ўзининг молиявий интервенциясини (молиявий активларни сотиб олиш) 10 трлн. иенга (130 млрд. доллар) қадар ошириш тўғрисида эълон қилди ва бу билан дастурни 80 трлн. иенга етказиб қўйди. Агар европаликлар «миқдорий юмшатиш» дастурларини ички муаммоларни ечиш учун йўналтиришларини таъкидласалар, у ҳолда японлар ўз мақсадларини яширмаяптилар: улар «миқдорий юмшатиш»ларининг бош мақсади – иеннинг АҚШ долларига нисбатан курси ошишига йўл қўймасликдир (иен курсининг паст бўлиши ички ишлаб чиқарувчининг рақобатбардош экспортга йўналтирилган маҳсулот ишлаб чиқаришини рағбатлантиради – Б. Ж).\nАҚШ экспертлари орасида МЮ-3 га ишончсизлик билан қарайдиганлар анчагина. Улар бири машҳур конгрессмен Рон Полдир. Мана унинг МЮ-3 ҳақидаги фикрлари: «Бу долларни заифлаштираётганимизни англатади. Биз қарзларни инфляция ҳисобига тугатмоқчимиз. ФЗТнинг охирги ҳаракатлари истеъмол баҳолари индексининг оддий ошишидан кўра жиддийроқдир. Бу ерда ҳамма гап янглиш инвестицияларда ва кишилар мос бўлмаган вақтда нотўғри қарорларни қабул қилмоқдалар. Бернанке бу ерда фақат бир нарсани – иқтисодий ўсишни уддалай олмади ва бу уни жуда ташвишлантирмоқда. У ишсизлик даражаси билан ҳам ҳеч нарса қила олмади. Менимча, мамлакат ФЗТнинг «Биз назоратни ушлай олмадик. Энди ягона чорамиз – ҳаводан янги пуллар ясаш» деган сўзларидан ваҳимага тушиб қолиши керак эди, бу аввал ҳам иш бермаган ва бундан кейин ҳам иш бермайди». Пол нафақат ФЗТга қарши ёрқин фикрларни айта олади, балки, ушбу муассасани буткул ноконституцион муассаса сифатида тугатилишини талаб қилади («Ron Paul: «Country Should Panic Over Fed’s Decision»» // Inforwars. com, Sept14, 2012).\nСиёсатдан анча олис бўлган Egan Jones кредит-рейтинг агентлигининг фикрларини келтириб ўтсак: «МЮ-3 акция ва ресурсларга баҳони шиширади, лекин бизнинг фикримизча АҚШ иқтисодиётига ва кредитлаш сифатига салбий таъсир қилади. Қўшимча валютани эмиссия қилиш ва фоиз ставкасини ипотека облигацияларини сотиб олиш орқали пасайтириш АҚШнинг реал ЯММ ошишига ёрдам бермайди (шу ерда яқинда олтин, озиқ-овқат, энергия ва бошқа ресурсларнинг баҳоси ошганини эслашимиз кифоя). Ресурслар қийматининг ошиши корхоналар рентабеллигига таъсир кўрсатади ҳамда истеъмолчилар харажатларини оширади, бу уларнинг харид қобилияти пасайишига олиб келади. Бизнинг фикримизча, МЮ-3 АҚШнинг кредитлаш сифатига ҳалокатли таъсир кўрсатмоқда» (Michael Aneiro. Egan-Jones Welcomes QE3 By Cutting U. S. Credit Rating // Barron`s, September 14, 2012).\nҲайрон қоладиган жиҳати шуки, скептиклар сафига Бернанкенинг ўзини ҳам киритиш мумкин. ФЗТнинг раиси – ўта мослашувчан, эҳтиёткор ва ФЗТнинг оддий одамлар кўзига кўринмайдиган ҳиссадорларига қаттиқ қарам кишидир. Лекин у ҳам у даражада аҳмоқ эмас ва АҚШ молиявий тарихида ўзидан салбий хотиралар қолишини истамайди. Мана Бернанкенинг МЮ-3 ҳақидаги фикрларидан бири: «Мен аниқлик киритишни истардим. Аслида ушбу муаммони ечишга жиддий ва катта ҳисса қўшишимиз мумкин деб ҳисобласам-да, уни буткул ечиш мумкин деб ўйламайман. Бизда ишсизлик муаммосини ечишга қодир бўлган кучли воситалар етарли эмас» (Michael Snyder. 10 Shocking Quotes About What QE3 Is Going To Do To America // Activist Post, September 15, 2012).\nАгар ФЗТ бандлик муаммосини еча олмас экан, унинг кимга кераги бор?\n«Миқдорий юмшатиш» кимга керак?\nШубҳа йўқки, Бернанке АҚШ пул-кредит ва иқтисодий тизими таркибини ҳамда МЮ дастури орқали мамлакатдаги бандлик муаммосини ечиш буткул маънисизлигини яхши билади. Ахир ФЗТ янги пулларни бутун иқтисодиёт бўйлаб бир текисда тарқатмаяпти-ку. Пуллар улкан ипотека қоғозлари портфелини тўплаб олган йирик АҚШ банкларига бориб тушяпти. Улар қувонч билан ушбу макулатурани ФЗТнинг қонуний пулларига алмаштириб олмоқдалар. Агар банклар хизматида бўлган олчоқ иқтисодчилар фикрига ишонадиган бўлсак, бу пуллар иқтисодиётга келиб тушади, жамиятнинг тўлов қобилиятини кўтаради, инвестицияларга айланади, янги иш ўринлари яратади. Лекин бу умуман ундай эмас. Банклар жамиятга фойдали янги соф ҳаётни бошламайдилар. ФЗТдан олинган пулларни банклар энг аввало юқори фойда ишлаш имконини берадиган жойларга, яъни чайқовчилик шуғулланиш мумкин бўлган молиявий ва товар бозорларига йўналтирадилар. Иқтисодиётнинг реал секторига фақат урвоққина етиб боради. Янги иш ўринлари оз бўлади, бу эса АҚШ меҳнат бозоридаги янги ишчи қўлларни «ютиб» юбориш учун камлик қилади. МЮ-2га кўра, янгидан 700 мингта иш ўрни яратилган (лекин ишсизлик даражаси ўша миқдорда қолган – ахир бозорда янги иш қўллари пайдо бўлган). Лекин хазина қоғозларини сотиб олиш орқали амалга оширилган ўша дастур давлатнинг ижтимоий ва иқтисодий дастурларини бюджет орқали молиялаштиришни оширишга қандайдир ҳисса қўшган эди. МЮ-3 эса тоза монетаризмга қайтишдир.\nМЮ-3 – соф кўринишда бойликларни бойлар фойдасига, айниқса банк дунёсига тааллуқли кишилар орасида қайта тақсимлашдир. Оддий америкалик истеъмол товарлари ва хизматларга бўлган баҳо ошиши туфайли инфлияция кучи сабаб фақат йўқотишларга дучор бўлади.\nИқтисодчи Энтони Рандаццо айтади: «Миқдорий юмшатиш – бу ФЗТнинг ажойиб атамаси бўлиб, у федерал қарз ёки ипотека кредитларига инвестициялар киритган аввалдан маълум молиявий муассасаларнинг қимматли қоғозларини сотиб олишни англатади ва ҳақиқатда қайта тақсимлашнинг регрессив дастуридир. У молиявий секторда банд бўлганларнинг фаровонлиги даражасини оширишга хизмат қилади, лекин иқтисодиётнинг қолган қисмига кам наф беради. Бу уруғ-аймоқ капитализм тизими доирасидаги даромадлар нотенглигининг асосий драйверларидан бири ҳисобланади. Ва у иқтисодиётга қилинган янглиш инвестициялар туфайли иқтисодий ўсишнинг келажагига путур етказади» (Anthony Randazzo. How Quantitative Easing Helps the Rich and Soaks the Rest of Us… // Reason. com, September 13, 2012).\nМашҳур америкалик олигарх Дональд Трамп МЮ-3 ҳақида уялмасдан қуйидагича баёнот берди: «Бу фақат менга ўхшаганлар учунгина манфаатлидир» (Robert Frank. Does Quantitative Easing Mainly Help the Rich? // CNBC, 14 Sep 2012).\nФЗТ пулларни кимга ва қай миқдорда тарқатаётганлиги америкалик сиёсатчиларни доим қизиқтириб келган. Лекин бу масала етти сандиқ ичидаги сирлигича қолмоқда. Охирги инқироз даврида Майкл Блумберг ФЗТга «охирги инстанциядаги кредитор»дан маблағ олган банклар тўғрисида маълумот беришни сўраб мурожаат қилди. ФЗТ буни рад қилди. Блумберг АҚШнинг ахборот эркинлиги тўғрисидаги қонунига кўра буни суд орқали амалга оширмоқчи бўлди. Лекин бу ҳам ёрдам бермади. Федерал заҳира тизими ушбу қонун фақат давлат ташкилотларига тааллуқли эканлигини, ФЗ эса давлат ташкилоти эмаслигини баён қилди. Бу билан ФЗТ нафақат Блумбергга, балки бир йўла АҚШ конгрессига ҳамда бутун Америка халқига мамлакатда ким хўжайин эканини кўрсатиб қўйди. МЮ-3 дастурининг ҳақиқий бенефициарларини билиш бизга насиб қилмас керак. Аниқки, буларнинг аксарияти Уолл-Стритдаги бир нечта «чўкмас» банклар бўлиб чиқади. Биз глобал миқёсдаги банк коррупцияси учинчи раундини гувоҳи бўламиз.\nИнтернетдаги материаллар асосида Ботирхўжа Жўраев тайёрлади


Россиянинг машҳур лойиҳаларида ҳамюртларимиз ғолиб! » PopCorn.uz - Шоу Бизнес олами хақиқати\nРоссиянинг машҳур лойиҳаларида ҳамюртларимиз ғолиб!\nСана: 18.04.2015 1402 қайноқ\nРоссияда анча машҳурликка эга бўлган "Голос. Дети" ва "Главная сцена" лойиҳалари тобора оммалашиб, иштирокчилар қамрови ҳам ошиб бормоқда. Жумладан, мазкур лойиҳаларда ҳамюртларимизнинг иштироки бизни қувонтиради.\nРоссиянинг "Первый канал"и лойиҳаларидан бири ҳисобланган "Голос. Дети" шоусининг иккинчи тури ўз ниҳоясига етди. Мазкур лойиҳада иштирок этган ҳамюртимиз Сабина Мустаева финал босқичида муносиб иштирок этди. Аслида финалга 3 нафар иштирокчи йўл олганди. Булар: Пелагея гуруҳидан Саида Муҳаммедзянова, Максим Фадеев жамоасидан Сабина Мустаева ва Дима Билан гуруҳидан Евдокия Малевская. Финалда инглиз тилида "Crazy" номли таронани ижро қилган Сабина 45% овоз тўплаб, биринчи ўринни қўлга киритди. Унга 500 минг рубллик сертификат ва қўшиқ ёзиш учун "Юниверсал мьюзик" студияси билан шартнома тақдим этилди.\nРоссиядаги яна бир лойиҳа "Главная сцена"да ўзбекистонлик Сардор Милано ҳам муносиб иштирок этди. Суперфиналга қадар етиб борган Сардор бу босқичнинг биринчи қисмида "Барселона" қўшиғини куйлаган бўлса, иккинчи қисмида устози Константин Меладзенинг "Grazie" композициясини ижро қилиб, 37% томошабинлар овозига эга бўлди.\nИкки нафар ёш ижодкорларимизнинг ғалабаси биз учун фахр бағишлайди. Ҳар иккала ҳамюртимизни ҳам бундай ютуқлар билан муборакбод этамиз ва келгуси фаолиятларига омад тилаб қоламиз!\nnigish 20 4 2015 13:14\nmolodci rebyata vapshe gordost' uzbekistana\nLobar 20 4 2015 13:14\nSabina umnichka qoyil ovozi shunaqa daxshatkiiii\n55555 20 4 2015 13:15\nbir kunda iikkalasi yutdi qoyil lekin talantiga


Вазирликлар билан боғлиқ бўлмаган муаммолар ечимида катта маблағ шарт эмас - zarnews.uz\nВазирликлар билан боғлиқ бўлмаган муаммолар ечимида катта маблағ шарт эмас\nБу ҳақда ҳокимлар, сектор раҳбарлари ўйлаб кўришлари керак. Чунки бугун ҳар бир шаҳар ва туман ҳокимига ўз ҳудудини ривожлантириш учун барча имкониятлар берилган.\nМавжуд муаммоларни ҳал этиш мутасаддиларнинг қанчалик креатив фикрлаши, истиқболли режаларига боғлиқ бўлмоқда.\nБу “Зарафшон” газетасида чоп этилган “Мактабда ўқувчилар ҳарбийликка қандай тайёрланяпти?” мақоласида яна бир бор ўз исботини топди. Негаки, мақолада ўқувчиларнинг жисмоний чиниқиши, улар билан ўтилаётган машғулотлар учун моддий-техник база етарли эмаслиги мутахассис ва амалиётчи ўқитувчиларнинг фикрлари билан очиб берилган.\nКуюнчак ўқитувчилардан бири ижтимоий тармоқда шундай ёзяпти: “Ассалому алайкум, устоз! Мен мактабимизда тир ва камондан отиш тўгаракларини ташкил қилмоқчи бўлиб, туман халқ таълими бўлимига, туман ҳокимлиги спорт бўлимига учрашдим, аммо натижа йўқ. Қандай маслаҳат берасиз?”.\nТабиий савол туғилади: хўш, бу каби муаммолар қандай ҳал этилади? Албатта, маҳаллий бюджет маблағлари асосида. Яъни, мактабларда чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик масаласи вазирлик ёки ҳукуматнинг қарорини кутадиган иш эмас.\nАслида, ҳукумат томонидан бу борадаги ишлар амалга ошириб бўлинган. Хусусан, мақолада келтирилганидек, 11-синф ўқувчилари олган билимларини мустаҳкамлаши учун уч кунлик ўқув йиғини машғулотларида иштирок этишлари керак. Ташкилий масаладаги муаммо сабаб бу вазифа – Вазирлар Маҳкамаси қарорида белгиланган топшириқ амалда бажарилмаяпти.\nТўғри, ўқитувчилар малакасини ошириш, уларнинг унвонлари масаласи тегишли вазирликлар томонидан ҳал қилинади. Аммо гимнастика майдони, оддий турник, тўсиқлар ва бошқа инвентарларни ташкил қилиши учун республикадан топшириқ бўлишини кутиш шарт эмас, назаримда.\nБу ишга катта маблағ талаб этилмаслиги кундай равшан. Шу маънода, шаҳар ва туманлардаги секторлар раҳбарлари ўз ҳудудида ҳеч бўлмаса иккитадан мактабда чақирувга қадар тайёргарлик фанидаги амалий машғулотлар учун зарур шароитларни яратиб берса, фақат фойдали бўлади.\nАхир коронавирус балоси сабаб жисмоний машғулотлар билан шуғулланиш инсон саломатлиги, жамият хавфсизлиги учун қанчалик муҳим аҳамиятга эга эканлигига гувоҳ бўлдик-ку. Шу боис, спортни ривожлантириш, жойларда у билан шуғулланиш учун давлат даражасида эътибор қаратилмадими?!\nҲурматли ҳокимлар ва сектор раҳбарлари!\nМайли мактабга жанговар қуроллар олиб берманг. Аммо мактабда жисмоний тарбия ва ҳаракатли ўйинлар билан шуғулланишлари учун ёшларга имконият ва шароит яратиб беринг.\nхалқ депутатлари Самарқанд вилояти Кенгаши Ижтимоий-маданий соҳани ривожлантириш, оила, хотин-қизлар ва ёшлар масалалари бўйича доимий комиссияси раиси.


Энди Payme акцияларининг 51 фоизи Грузиянинг TBC Bank банкига қарашли\nEndi Payme aksiyalarining 51 foizi Gruziyaning TBC Bank bankiga qarashli\nТашкент, Узбекистан (UzDaily.uz) – Грузиянинг TBC Bank банки Ўзбекистонда Payme бренди остида фаолият кўрсатувчи «Inspired» МЧЖнинг акцияларининг 51 фоизини сотиб олди. Шартнома қиймати 5,5 млн долларни ташкил этади, дея хабар қилди банк матбуот хизмати.\nХабарда қайд этилишича, Payme Ўзбекистонда 1,3 млн мижозга эга етакчи тўлов хизмати ҳисобланади. Ўтган йилнинг ўзида хизмат мижозлар сонини тахминан 70 фоизга ошириб, ялпи тушуми ва соф даромадини мос равишда 41,9 ва 24,5 фоизга кўтара олди.\n2018 йил сўнгида Payme ялпи активлари 700 минг доллар, йил давомида солиққа солинишдан аввал умумий тушуми ва фойдаси 1,6 млн ва 0,8 млн долларни ташкил этди.\nPayme компаниясига 2011 йилда асос солинган ва уч нафар таъсисчи томонидан бошқариб келинаётган эди.\n51 фоизлик назорат пакети (5,5 млн доллар) билан ҳисоблаганда Payme 10,8 млн долларга баҳоланмоқда. Тўлов апрель охирига қадар TBC Bank банкининг ўз маблағлари ҳисобидан тўланади. TBC Bank қолган 49 фоизлик акцияларни сотиб олиш имкониятлари тўғрисида ҳам келишувга эришди.


Акциядорлик жамияти матбуот хизмати хабарига кўра, Ўзбекистон ва Тожикистон темир йўл тармоқлари ўртасида транзит юкларни ташиш, вагонларга техник хизмат кўрсатиш, уни таъмирлаш борасида қатор тадбирлар амалга оширилмоқда.\nУшбу йўналишдаги саъй-ҳаракатларни изчил ривожлантириш, янги имкониятларни ишга солиш, ишончли ҳамкорликни мустаҳкамлаш масалалари муҳокамаларнинг асосий мазмунини ташкил этди.\nШунингдек, учрашувда локомотив ва вагонларни замон талаблари даражасида қайта таъмирлаш, юк ва йўловчи ташиш соҳасида ўзаро келишган ҳолда иш олиб бориш, транзит юкларни олиб ўтишда қўшимча имтиёзлар яратиш масалаларига ҳам эътибор қаратилди. Ҳар икки давлатда ҳам юк ва йўловчи ташишни кўпайтириш борасида янги имкониятлар яратилади. Ўзаро суҳбат чоғида амалга оширилиши зарур бўлган энг муҳим вазифалар белгилаб олинди.\nТашриф доирасида Тожикистон делегацияси аъзолари “Ўзбекистон темир йўллари” акциядорлик жамиятига қарашли қатор саноат қорхоналари ва ташкилотларида бўлиб, ўзаро ҳамкорликни ривожлантириш юзасидан фикр алмашишди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Самарқандда 12,2 километрлик трамвай йўли қуриб битказилди\t“Ўзбекэнерго” АЖ қошида янги марказ очилди. У нима билан шуғулланади? »


Нақлиёт воситаси ҳалол йўл билан қўлга киритилган бўлиши керак. Бошқача қилиб айтганда, улов ўз пулига сотиб олинган, эгаси рози бўлиб берган ёки уни ҳайдовчилик ишига олган шахс ёки муассаса рухсат берган бўлиши лозим.\n«Роббингиз Унинг фазлидан талаб қилишингиз учун денгизда кемани юргизиб қўйган Зотдир. Албатта, У сизга ўта раҳмлидир» (66-оят).\nОлтиндан қиммат, ғамимизни кетказадиган ва Аллоҳнинг изни билан биздан сиқилишни узоқ қиладиган бебаҳо насиҳатларга қулоқ солайлик:


Қозоғистон сигирлар Ўзбекистонга ўтиб кетишининг олдини...\n17.10.2019 08:42 0 1893\nҚозоғистон мамлакат ҳудудидан сигирларни олиб чиқишни тақиқлади. Мамлакат қишлоқ хўжалиги вазири ва молия вазирининг қўшма қарори ҳақида «Spot»га асосланиб экология телеграм-каналида хабар қилинди.\nТақиққа сабаб, қозоғистонлик фермерлар чорва молларини Ўзбекистонда сотиш даромадлироқ бўлгани учун оммавий равишда олиб чиқишни бошлашган. Бу эса Қозоғистоннинг ўзида гўшт етишмаслигига ҳамда нархларнинг ошишига олиб келган.\nТақиқ олти ойга жорий этилади ҳамда йирик шохли қорамол, хусусан, бир ёшгача бўлган урғочи бузоқлар, бир ёшдан ошган сигирлар, қўй, эчки ва эчки болаларига тегишли.\nБунга қадар Қозоғистон урғочи молларни мамлакат ҳудудидан олиб чиқишга тақиқ қўйган эди.\nЎшанда республикада 78 та чорвачилик хўжалиги мавжудлиги, улар орқали моллар хорижий мамлакатларга, хусусан, Ўзбекистонга экспорт қилиниши маълум бўлган эди.


Навоийда одамийлик фалсафаси\nАдабиётда шундай мавзу ва масалалар борки, улар за-мон ва макон ҳақидаги қоидаларга итоат этмайдилар. Миллий айирмалардан ҳам, диний айирмалардан ҳам юқорида турадилар. Улар барча халқлар, барча мамлакатлар учун муштаракдир. Шундай масалалардан бири инсон ва инсонийлик масаласидир. Бу неча-неча асрларни адабиёт воситасида ўзаро маҳкам боғлаб-бириктириб турадиган кўзга кўринмас бир робитадир. Бу мавзу дунё қадар кўҳна, инсон қадар ҳамиша барҳаёт мавзудир. Адабиёт бино бўлибдики, бу мавзу унга йўлдошдир. Фарқ шундаки, у замони билан мумтоз ва беназир мавқе олди. Замони билан оддий, жўн, шунчаки бир гапга айланиб қолди. Лекин ҳеч қачон адабиётнинг кун тартибидан тушган эмас.\nАлишер Навоий фавқулодда шахсият, доҳий санъаткор. Тарих ҳар замонда бир инъом этадиган санъаткор. Унинг ижоди ҳудудсиз бир уммон. Унга тушган ғаввос қуруқ чиқмайди. Ҳар ким ўз ақлига кўра, ўз ғайратига кўра, қунт-чидамига кўра, албатта, нимадир топиб чиқади. Аввало, унда ҳар бир саволга жавоб бор. Инсоннинг кундалик ҳаётидан инсониятнинг долзарб муаммоларигача. Унинг «Ҳайратул аброр»ида шундай сатрларни ўқиймиз:\nУлуғ шоир эътиқодича, дунёнинг бино бўлмоғидан муддао аслида инсон эди. Бинобарин, ундан улуғ мавжудот йўқ. У — хилқатнинг тожи, борлиқнинг меҳвари.\nБорчадин инсонни тариф айладинг,—\nдеб ёзади шоир.\nБу сатрлар бундан 500 йил олдин ёзилган. Инсон ва унинг қадр-қиммати масаласи 500 йил олдин ҳам адабиётимизнинг жон томирларидан бўлиб келган эди. У кўҳна Шарқ адабий тафаккурида, хусусан, форсий шеъриятда мумтоз мавқени тутган «одамият» масаласи билан ғоят ҳамоҳанг эди.\nЗамондошимиз, шоир Эркин Воҳидов қаламида бу фикр шундай акс садо топади:\nСобиту сайёрада инсон ўзинг, инсон ўзинг,\nМулку олам ичра бир хоқон ўзинг, султон ўзинг.\nИнсон деганда, биринчи навбатда, биз унинг ҳаётини, бу ҳаётнинг реал мазмунини кўзда тутамиз. Адабиёт инсоний умрнинг фонийлигини инкор қилмади. Аксинча, ҳақиқатга тик қаради. Унинг кишига бир марта бериладиган улуғ неъмат эканини таъкидлади. Ғанимат умрдан баҳраманд бўлиш, уни яхшилик-эзгулик йўлида сарф этиш, шу орқали умрни абадийлаштириш ҳақида фикр юритди:\nХуштурур боғи коинот гули Барчадин яхшироқ ҳаёт гули, — деб ёзади улуғ Навоий. Ёки унинг ҳикматга айланиб кетган мана бу фард — муаммосини олиб кўрайлик:\nБу гулшан ичраки йўқтур бақо гулига сабот\nАжаб саодат эрур чиқса яхшилик била от.\nБу гулшандаки сўлмайдиган гул йўқ экан, ҳамма бирин-кетин ажал шарбатини ичар экан, яхшилик билан чиқарилган от туфайлигина абадий яшаб қолиш мумкин, холос. Бошқача айтганда, ўлмасликнинг йўли битта — яхши ном - мана шоир умрининг мазмуни, ижодининг бош шиори. Бу умрнинг мазмунига тегишли гап. Унинг бош шиори комил инсон.\nИнсон ҳақида гап кетганда яна бир нарсани қайд этмоқ керак. Сарв қаддининг мавзунлиги билан, гул рухсорининг гулгунлиги билан қадрли. Инсон ҳам номига, ўз қад-рига, ўз мавқеига муносиб бўлиши керак. Бу масала ҳам инсон ҳақидаги фикр-қарашларнинг муҳим бир қисми сифатида ҳамиша адабиётнинг марказида келди. Бугина эмас. Шоирларимиз инсоннинг маънавий-ахлоқий камо-лотига ҳам алоҳида эътибор қилдилар. Масалан, Навоийча инсоннинг дунёга келиб камолотга етмай ўтиши ҳам-омга кириб, тоза бўлмай чиқишдек гапдир:\nКамол эт касбким, олам уйидин,\nСенга фарз ўлмағай ғамнок чиқмоқ.\nЖаҳондин нотамом ўтмак — биайниҳ,\nБиз бугун инсонни ҳар томонлама камол топтириш ҳақида гапирар эканмиз, унинг Навоий орзуларига ҳамоҳанг эканлигини мамнуният билан таъкидлаймиз.\nИнсоннинг шаъни-шукуҳи, мавқе-мартабаси X—XV асрларда Шарқ адабиётида шаклланган одамият — одамийлик фалсафасининг фақатгина бир томонидир. Унинг энг муҳим бўлган иккинчи томони ҳам бор. У инсоннинг ташвиш ва қувончлари билан яшамоқ, унинг бахтидан қувонмоқ, ғамидан ёнмоқдир. XX аср боши ўзбек адабиётининг кўзга кўринган вакилларидан бири Сидқий Хондайлиқий шундай ёзган эди:\nҲама одам ўғли бир аъзо эрур,\nКи хилқатда бир дурри танҳо эрур.\nБир узвингни ранжитса гар рўзгор,\nБўлак узвларда қолурми қарор?!\nДарҳақиқат, инсоният барча узвлари ўзаро бир жону бир тан билан боғланган яхлит бир аъзодир. Унинг муқобили, тимсоли йўқ. У — дурри танҳо. Унинг узвларининг бирига шикаст етса, бошқаларининг беқарор бўлиши муҳаққақдир. Инсонларнинг инсон ва инсонликни ҳимоя қилиши шундан.\nОдами эрсанг, демагил одами,\nОники йўқ халқ ғамидин ғами, —\nдеб ёзди. Ўзининг ҳаёти учун ҳам, ижоди учун ҳам бу даъватни шиор сифатида қабул қилди. Бу шиор биргина ўзбек ёхуд Шарқ адабиётига хос эмас. У умумжаҳон адабиётининг таянч нуқталаридан биридир. «Одамлар, инсонпарвар бўлинг! Бу — Сизнинг бурчингиз!» — қўшимча қилгандек бўлади Руссо. Давримизнинг бугунги шиорларидан бири эса «Ҳамма нарса инсон учун, инсоннинг бахт-саодати учун!» деб номланган.\nЧинакам инсон учун кишиликни улуғлаш, унинг бахтли бўлиши лозимлигини эътироф этиш ҳали оз. Бу бахт учун курашмоқ ҳам зарур. Навоий бу йўлда ҳам буюк жасорат кўрсатди. Инсонпарварликни ҳар қандай муқаддас нарса-дан муқаддасроқ билди. Уни ислом оламининг энг муқаддас, мўьтабар даргоҳи Каъбани обод қилиш билан тенг тутди. Шоир ёзади:\nОнча борки, каъба вайрон бўлса, обод айлагай.\nБир кўнгли синиқ кишининг кўнглини кўтариш, шод этиш шу қадар улуғ ишки, бу вайрон бўлган Каъбани обод қилган даражададир. Одамнинг кўнгли Каъбага қиёсланяпти. Кўнгил синиқлиги Каъба вайронлигига ўхшатиляпти. Меҳр-мурувватнинг бундай тимсоли, ўйлайманки, ҳар қандай кишини ларзага солади.\nУ элнинг нафини ҳамиша ўзлигидан устун қўйди. Уни ҳамиша энг юксак мезон деб билди. Ахир:\nЮз жафо қилса манга, бир қатла фарёд айламон,\nЭлга қилса бир жафо, юз қатла фарёд айларам, —\nдемоқ учун киши эл дардини қанчалар теран билмоғи керак! Йўқ, билишгина эмас, у билан бир тандек, бир вужуддек яшамоғи лозим.\nМана шу сўнгсиз дард ва иштиёқ - замона ноҳақликларидан изтиробланиш, ҳақиқат ва адолатни орзулаш шоирни келажакка етаклади. У зулм ҳам, зўравонлик ҳам бўлмайдиган олам ҳақида фикр юритди:\nОламе хоҳам, ки набвад мардуми олам дар у,\nК-аз жафои мардуми олам набошад ғам дар у, -\nдеб ёзди. Яъни: бир олам истайманки, унда давримизнинг одамлари бўлмасин, одамлар жафосидан ғам бўлмасин.\nБошқа бир шеърида эса қуйидаги сатрларга дуч келамиз:\nГар будур олам, кишига мумкин эрмас анда ком,\nҲақ магарким ком учун боштин яратқой оламе.\nИнсоният бино бўлибдики, ўз келажагини, истиқболини ўйлайди. У дунёни иккига — эзгулик ва ёвузликка ажратди. Эзгулик ва ёруғлик тимсолида Ҳурмузни яратиб, ёвузлик ва зулматга - Аҳриманга қарши курашга солди. Тўкинлик, фаровонлик ҳақида хаёл суриб «очил дастурхон»ларни ўйлаб чиқарди. Шоҳ ҳам, гадо ҳам бўлмайдиган замонларни, адолат ва озодлик пойдор бўладиган давронларни орзу қилди. Улуғ Навоий башорат қилган «оламни боштин яратмақ» ҳақидаги фикр инсоният излаган ҳақиқатга эш эди. Ундан 350 йил кейин ўтган ва ўз шеърларида Навоийни ҳамиша устоз тутган Огаҳий ёзади:\nАгар жамъ ўлса учқун бир маконға,\nБўлур ҳар дамда оташгоҳ пайдо.\nВа гар ҳар соридин йиғнолса қатра,\nБўлур тадриж ила ҳосил ҳувайдо.\nХалқнинг ғоят қудратли куч эканлигини ифода этувчи бу қитъа 1842 йилги Ойдўст қўзғолони муносабати билан ёзилган. Лекин ундаги руҳ ва мазмун Навоийга гоят яқин. Буни пайқаш қийин эмас. Энди бошқа бир шеърни кўрайлик:\nХалқ денгиздир, халқ тўлқиндир, халқ кучдир,\nХалқ исёндир, халқ офатдир, халқ ўчдир...\nХалқ қўзғолса, куч йўқдирким тўхтатсун!\nҚувват йўқким халқ истагин йўқ этсун...\nБу шеърнинг муаллифи 20-йилларнинг машҳур шоири Чўлпон. Бир нарсага эътибор қилайлик. Бу уч шоирни -XV асрдаги Алишер Навоийни, XIX асрдаги Огаҳийни ва XX асрдаги Чўлпонни бир-бирига маҳкам боғлаган робита нима? Инсонпарварлик эмасми, элпарварлик эмасми?!\nБой ўтмиш адабий меросимизнинг бугун ҳам барҳаёт келаётганлиги ҳақида гап кетганда Навоий ҳаёти ва ижоди билан боғлиқ яна бир масалани тилга олишни истардим. Улуғ шоир ўзининг бутун умрини халқи ва мамлакати осойишталигини таъминлашга, эл ва юрт бошига қирғин ва талонлар келтирувчи ўзаро нифоқ ва жанжалларни олдини олишга қаратган эди, тинчликни улуғлаганди. Бу маслак ва ғоя унинг ўлмас асарларида ҳам давом этди. «Хамса»даги воқеалар, образлар бунга далил.\nДарҳақиқат, Навоий барча замонлар шоири. Ҳар бир авлод ундан ўзига керакли гап топа олади. У замонларни бир-бирига улаган шоир. Унинг инсон ҳақидаги, умр ҳақидаги, ҳаёт ҳақидаги, ишқ ҳақидаги фикрлари ҳеч қачон эскирмайдиган фикрлардир.


«Ўзбекистон ҳаво йўллари» Full-flight-симуляторини харид қилди\n17:26 / 18.09.2015\n«Ўзбекистон ҳаво йўллари» миллий авиакомпанияси А320 самолётининг янги тўлиқ пилотажли тренажер – Full-flight-симуляторини харид қилди. Бу ҳақда авиакомпания матбуот хизмати хабар тарқатди.\nМанбанинг ёзишича, мазкур ускуна канадалик ишлаб чиқарувчилар томонидан тайёрланган бўлиб, мазкур қурилма ёрдамида учувчи реал парвоз давомида содир бўлиши мумкин бўлган турли кутилмаган ҳолатларда кўриладиган чоралар бўйича тайёргарлик олиб боришади. Сотиб олинган мазкур машғулот симулятори барча замонавий компьютер технологиялари билан жиҳозланган бўлиб, айнан А320 авиауловининг кабинасини эслатади. Унинг оғирлиги тахминан 10 тоннани ташкил қилади.\nҲозирда канадалик мутахассислар мазкур симуляторни ўрнатиш-монтаж ишларини якунлашмоқда.\n30 сентябрдан эса бошқа бир гуруҳ мутахассислар қурилмани дастурий томондан таъминлайдилар. Шундан сўнг қурилма кўздан кечирилади ва барча талабларга жавоб берган тақдирда Ўзбекистон авиация давлат назорати томонидан мазкур қурилмадан фойдаланиш учун рухсатнома берилади. Full-flight-симуляторини ноябрь ойининг сўнггига қадар тўлиқ ишга тушириш режалаштирилган.


Саховатли Фотима | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nАср намозидан кейин йўлдан ўтиб кетаётган Фотима, катта дўкон қаршисида иккита товуқ қўйиб олиб, ўтган-кетганга музтар тикилиб турган аёлга кўзи тушди. Аёлнинг ёнига борди ва ундан:\n— Сизда жўжа борми?- дея сўради.\n— Шу икки товуқдан бошқаси йўқ,- деди аёл.\n— Бироз кечикдим, шекилли? Афсуски, мен фақат жўжа гўшти хуш кўраман-да,- деди Фотима.\nУнга жавобан аёл маҳзун оҳангда:\n— Тонг-саҳарда келганингда ҳам бу товуқлардан бошқаси йўқ эди менда,- деди.- Эрталабдан бери шу ерда ўтириб, товуқларимни сотилишини кутаман. Омон бўлсин, дўкон эгаси шу ерда ўтиришимга рухсат берди. Мен бу товуқларни болаларимга едириш учун бир неча ойдан бери уйимда боқардим. Лекин кеча болаларим мактабдан қайтиб, мактаб мудири янги уст-бош ва портфелсиз мактабга киритмаслигини айтиб йиғлашди. Улардан “Товуқ гўшти ейсизларми ёки кийим билан портфел оласизларми?” дея сўрадим. Кийим ва портфелни танлашди. Эрталаб ваҳли бу товуқларни кўчага олиб чиқдим. Буларни сота олсам, топган пулимга болаларимга зарур нарсаларни олмоқчиман…\n— Товуқлар учун қанча сўрайсиз?- деди.\n— Бир юз эллик лира,- деди аёл.\nФотима унга 250 лира тутқазди ва:\n— Бу товуқларни сўйиб, патини тозалайсизми? Бироздан кейин ишларимни ҳал қилиб қайтаман,- деди. Сўнгра Фотима ўқув қуроллари дўконига борди ва иккита портфел, ўқув қуроллари, дафтар-китоблар сотиб олдива товуқларни патини тозалаётган аёлнинг ёнига қайтди. Аёлга кулимсираб:\n— Бу товуқлар болаларингизга мендан ҳадя бўлсин. Офият билан тановвул қилсинлар. Ош бўлсин. Мана бу портфел ва ўқув қуроллари ҳам болаларингизга менинг совғам бўлсин. Буларни қўлланиб, яхши ўқисинлар, илмли инсонлар бўлиб етишсинлар,- деди Фотима.\nАёл уни бағрига босиб йиғлаб юборди. Шу орада дўкон эгаси ёнларига келди. Бошдан оёқ бўлиб ўтган воқеаларни кузатиб турганди. Эркак Фотимага қараб:\n— Мен бу хонимга пул бериб, товуқлари билан уйига қайтишини айтдим, лекин қабул қилмадилар. Кейин сиз келдингиз, мулоқотингиз чўзилганди, Аллоҳга сизнинг қалбингиз юмшаб, шу товуқларни сотиб олишингизни сўраб дуо қилдим. Дуоим қабул бўлди. Роббим бу яхшилигингизни қабул қилсин, синглим. Аллоҳ барча бандаларининг қалбини сизнинг қалбингиз каби мулойим ва кенг қилсин!- деди.\n"Саховат"лар "ҳақорат"га айланмасин!\nАлбатта, садақа қилувчи эркаклар ва садақа қилувчи аёллар ҳамда Аллоҳга "қарзи ҳасана" берганлар учун (садақалари) бир неча ҳисса зиёдаси билан қайтарилур ва улар учун яна шарафли мукофот бордир. Аллоҳга ва Унинг пайғамбарларига имон келтирган зотлар - айнан ўшалар Парвардигорлари ҳузурида сиддиқлар ва шаҳидларнинг ўзидирлар. Улар учун (охиратда) мукофотлари ва (йўлларини ёритувчи) нурларим бўлур. Кофир бўлган ва оятларимизни инкор этган кимсалар - улар дўзах эгаларидир. Билингларки, бу дунё ҳаёти фақат ўйин, беҳудалик, зийнат, ўзаро фахрланиш ва мол-дунё ҳамда фарзандларни кўпайтиришдан иборатдир. (У) бамисоли бир ёмғирки, унинг (сабабидан униб чиққан) гиёҳ кофирларни таажжубга солур. Сўнгра у қуригач, уни сарқайган ҳолда кўрурсиз. Сўнгра у ўтин бўлиб қолур. Охиратда эса (қай бирларингиз учун) қаттиқ азоб (қай бирларингиз учун) Аллоҳ томонидан мағфират ва ризолик бордир. Дунё ҳаёти фақат алдов матосидир.\nҲикоя ижтимоий тармоқдан олинди.\nнамоз Махсус Мақолалар Саховат\nНамоз ўргатадиган гиламчани кашф қилган одам\n1202 11:50 15.10.2020\nНамоз ўқиётган фаластинликлар Исроил кучларининг ҳужумига учради\n1208 09:05 10.10.2020\n1921 11:35 21.09.2020\n1419 13:56 16.09.2020\nМасжиди набавийга яна жойнамозлар тўшалди\n534 10:38 21.08.2020\n1230 14:20 07.08.2020


Тошкентда боғча болаларининг оммавий заҳарланиши юзасидан қанча одам сўроқ қилингани айтилди — Sof.uz\nТошкентда боғча болаларининг оммавий заҳарланиши юзасидан қанча одам сўроқ қилингани айтилди\n5.09 09:21 168 Тиббиёт\nТошкент вилояти ИИББ Оққўрғонда боғча болаларининг оммавий заҳарланиши ҳолати юзасидан баёнот берди.\nЖорий йилнинг 10 август куни, соат 14:00 ларда Оққўрғон тумани ИИБ навбатчилик қисмига тумандаги 5-сонли мактабгача таълим муассисининг тарбияланувчилари "ботулизм" касаллиги ташхиси билан шифохонага мурожаат қилганлиги юзасидан хабар келиб тушган.\nШундан сўнг, Оққўрғон тумани прокуратураси томонидан 11 август куни мазкур ҳолат юзасидан жиноят иши қўзғатилган. Жиноят иши кейинчалик Тошкент вилояти ИИББ ҳузуридаги Тергов бошқармаси иш юритувига олиниб, махсус тузилган тергов гуруҳи терговчиларига топширилган.\nҲолатга ҳар томонлама, тўлиқ ойдинлик киритиш мақсадида Ўз-стандарт агентлиги ва вилоят санитария эпидемиология осойишталиги маркази ходимлари мутахассис сифатида ишга жалб этилиб, улар иштирокида мазкур МТМда мавжуд бўлган барча турдаги озиқ-овқатлар (пишлоқ, тухум, томат, сут ва сут маҳсулотлари, концерваланган мевали мураббо ва бошқалар)дан намуналар олинган.\nТергов давомида, судга оид тиббий, судга оид кимёвий ва бошқа бир қатор экспертизалар тайинланган. Шу билан бирга "Х.Сулаймонова номидаги Республика суд экспертиза маркази"га судга оид комплекс экспертизалар тайинланган.\nЭкспертизалар лаборатория шароитида ўрганилиши ва чуқур тадқиқот талаб этиши сабабли ҳозирда экспертлар томонидан ўрганиш ишлари давом эттирилмоқда.\nИИББ ҳузуридаги Тергов бошқармаси томонидан бугунги кунга қадар, заҳарланиш ташхиси қўйилган болалар ва уларнинг ота-оналари, таълим муассасасининг барча ходимлари, жами 100 дан ортиқ шахслар жиноят иши юзасидан батафсил сўроқ қилинди.\nУшбу жиноят ишининг тергови Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори томонидан алоҳида назоратга олинган.\nТерговга жалб қилинганларнинг дахлсизлик ҳуқуқларини таъминлаш ва тергов иши давомида ҳақиқатни аниқлашга тўсқинлик қилиш ҳолатларини олдини олиш мақсадида бошқа маълумотлар ошкор қилинмайди.\nТайинланган экспертизаларнинг якуний хулосалари ва жиноят иши юзасидан тўпланган ҳужжатларга асосан қонуний қарор қабул қилинади ва оммавий ахборот воситалари орқали қўшимча маълумот берилади.\n25.09 17:03 584\nҲозиргина 13 Ўзбекистон\nБугун, 18:35 44 Иқтисод\nБугун, 18:32 40 Ўзбекистон\nБугун, 18:31 122 Спорт\nБугун, 13:48 164 Жаҳон


20:36 17.09.2017 (Янгиланган 21:34 18.09.2017) Ҳавола олиш\nТор ва саёз сунъий сув ҳавзаси дельфинлар учун шафқатсиз қамоқхона. У ерда дельфинлар денгиздагидан кўра 6 баравар кам яшайди, лекин одамларнинг бундан хабари йўқ.\nТОШКЕНТ, 17 сен – Sputnik. “Тошкентда дельфинарий очилиши ҳақидаги хабарни эшитиб даҳшатга тушдик”, деб ёзади “Меҳр ва Оқибат” ҳайвонларни ҳимоя қилиш нодавлат жамияти аъзолари Фейсбукда.\n“Дельфинларни ҳақиқатдан ҳам яхши кўрсангиз Тошкентда дельфинарий очманг, ушбу хабарни барчага тарқатинг”, — дейилган ҳайвонларни ҳимоя қилиш жамияти хабарида.\nОдамлар дельфинарий деганда, кўм кўк сувда сузиб юрган бахтли дельфинлар ва улар билан сузаётган болаларни ва шунга ўхшаш ижобий нарсаларни кўз олдиларига келтиришади. Аслида эса ҳар қандай бассейн, дельфинарий дельфинлар учун ҳақиқий қамоқхона ва қийновдир.\nМана оддий фактлар, хулоса ўзингиздан:\nТабиий шароитда, денгизда\nДельфинлар 3-10 нафар бўлиб, оилавий ёки 80-100 нафарли тўдаларда яшайди. Ҳар бир дельфин кунига ўртача 150 км масофа сузиб ўтади. Ҳар бир дельфин ўртача 80 кв. километр ҳудудда эркин яшайди. Табиий шароитда дельфинлар ўртача 30 йил умр кўради.\nОдатда дельфинарийларда табиий денгиз суви эмас, сунъий шўрланган сувдан фойдаланилади. Дельфинлар бор йўғи 80-300 квадрат метр ҳудудда яшашга мажбур. Тор ва саёз (ўртача 1.8 м) сунъий бассейнда дельфинларнинг табиий эхолокатори ишламайди, сувга солинган турли химикатлар туфайли дельфинлар кўзини очишга қийналади ва тез тез боши билан бассейн деворига урилади. БМТ статистик маълумотига кўра, дельфинарийларида дельфинлар ўртача 5,3 йил умр кўрар экан.\nУндан ташқари, дельфинларга турли номер ва трюклар ўргатиш мақсадида уларни оч сақлашади ва ўргана олмаган дельфинларни жазолашади.\nАлбатта майдони бир неча гектар бўлган, денгиз қирғоғида жойлашган дельфинарийлар ҳам бор, лекин аксарият дельфинарийлар унақа эмас. Кўп одамлар сунъий сув ҳавзаларида дельфинлар қандай оғир шароитларда яшаётганини тасаввур ҳам қила олмайди.\nДельфинарий – бу яхши бизнес. Одамлар ўз фарзандини дельфинлар иштирокидаги томошага, ёки дельфинлдар билан сузишга олиб боргиси келади ва бунинг учун пулни аямайди.


Фолбинлик катта гуноҳ - Баҳоуддин Нақшбанд ёдгорлик мажмуаси маркази\nФолбинлик катта гуноҳ\nМуборак динимизда фолбинларга ишонишдан қайтарилган ва бу ёмон иллат ширкка тенглаштирилган. Айрим жоҳил ва илмсиз, тилига эътиборсиз кишилар "фолга ишонма, фолсиз ҳам юрма" каби хато гапларни тарқатишади. Ақидаси бӯш, диндан хабари йӯқ бундай кишиларнинг сафсаталари динга ҳам, инсонлар ва жамиятга ҳам зарарлидир.\nИмони заиф, ақидаси суст одамлар бошларига бирор мусибат етса, фолбинларга зир югуришади. Фолбинлар эса фақат тилда яхши сӯзларни қалаштириб, содда одамлар ишончига кириб, оғир гуноҳга, гуноҳи кабирага қӯл уришаётганини билишмайди. Ӯзининг китоби Қурони каримда Аллоҳ таоло: "Эй мӯминлар, ароқ, қимор, бутлар ва чӯплар (яъни, чӯплар билан фолбинлик қилиш) шайтон амалларидан бӯлган ҳаром (этилган, ёмон) ишдир", дея огоҳлантиради (Моида сураси, 90 оят). Демак, фол ва фолбинлик қаттиқ қораланган катта гуноҳдир. Бу ишларни қилган инсонларнинг гуноҳлари кечирилмайди.\nЖоҳилият даврида фол очтириш одатий ҳолга айланган эди. Ӯша даврларда баъзи бир инсонлар ёнларида олиб юрадиган учта бир ҳил: бирида "қилгин", бирида "қилмагин" маъносини белгилари бор, учинчисига ҳеч нарса ёзилмаган чӯплари билан фол кӯриб кетаверишган. Афсуслар бӯлсинки, бундай чиркин иллатларнинг асоратларини ҳозир ҳам баъзи кимсаларда кӯриб қоламиз.\nОйша онамиздан (Аллоҳ рози бӯлсин) ривоят қилинади: "Одамлар Расулуллоҳдан (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фолчилар ҳақида сӯрашди. У зот: "Фолчилар ҳақ эмаслар", дедилар. Шунда сӯровчилар: "Ё Расулуллоҳ ,аҳён-аҳёнда уларнинг гаплари тӯғри чиқади-ку?" дейишди. Пайғамбаримиз (алайҳиссалом): "Жин бир ҳақ гапни эшитиб, фолчиларга етказади. Улар эса юздан ортиқ ёлғонни аралаштириб айтишади", дедилар" (Бухорий ва Муслим ривояти).\nЯна бир ҳадисда: "Ким фолчидан бирор нарса ҳақида сӯраса, унинг қирқ кечалик намози қабул қилинмайди", дейилган (Имом Муслим, Имом Аҳмад ривояти).\nҒайбни билиш Аллоҳ таолога хос илмдир. Бандаларни бу ишга уринишлари яхшиликдан эмас. Фол очиш ҳам, очтириш ҳам ширкка тенглаштирилган. Имом Аҳмад (Аллоҳ раҳмат қилсин) Абу Ҳурайрадан (Аллоҳ рози бӯлсин) ривоят қилган ҳадисда: "Ким башоратчи ёки фолчига борса ва гапларига ишонса, Муҳаммадга (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) туширилган нарса (Қуръон)ни инкор этибди", дейилади. Демак, фолчи айтганини тасдиқлаган одамнинг диндан чиқиш эҳтимоли бор. Ҳазрати Али (Аллоҳ рози бӯлсин ): "Фолчи сеҳргардир, сеҳргарлик эса куфр ишдир", деганлар.\nҚуръони каримда: "(У Зот) ғайбни билгувчидир. Бас, Ӯз ғайбидан бирон кимсани огоҳ қилмас, фақат Ӯзи рози бӯлган пайғамбарларнигина (Ӯзининг ғайбидаги сир-асрорнинг айримларидан огоҳ этар)", дейилган (Жин, 26-27). Оятда пайғамбарлар ҳам ғайбдан хабардор қилинмагани, фақат баъзи сирларнигина билдирилгани таъкидланади. Умар ибн Хаттоб (Аллоҳ рози бӯлсин) ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам): "Қуруқлик ва денгизда йӯл топадиган миқдорда юлдузлар илмини ӯрганинг, қолганидан ӯзингизни тийинг", деганлар. Қуръони карим ой ва қуёшнинг айланиши ҳисоб-китобни эканидан хабар беради. Шу боис қуруқлик ва денгизда йӯл топиш, намоз, рӯза, ҳаж каби ибодатлар вақтини белгилашда ва деҳқончилик ишларида осмон ёритқичларининг жойлашуви, ҳаракатига қараб аниқлик киритилади.


«Футболдаги энг зур авлодни бошкарганман» – испан футболи гегемонлиги, «Реал» ва Перес хакида Висенте дель Боске билан сухбат – КУН УЗ\nГлавная / Спорт / «Футболдаги энг зур авлодни бошкарганман» – испан футболи гегемонлиги, «Реал» ва Перес хакида Висенте дель Боске билан сухбат\n28.07.2020\tСпорт Comments Off on «Футболдаги энг зур авлодни бошкарганман» – испан футболи гегемонлиги, «Реал» ва Перес хакида Висенте дель Боске билан сухбат 16 Показы\nKun.uz янги лойиха бошлади. Унда мухлисларга испан футболига оид кизикарли курсатувларни такдим этиб борамиз. Лойиханинг илк сонида Испания миллий жамоси билан жахон ва Европа чемпионлигини кулга киритган, «Реал»ни ЕЧЛ чемпионлигига олиб борган, дунё футболининг афсонавий мураббийи Висенте дель Боске билан сухбатлашдик. Мураббий вакт ажратиб бизнинг саволларимизга жавоб берди.\n«Реал» бу мавсумда кандай чемпион булди?\nУмрининг 30 йилини «Реал» клубига багишлаган дель Боске билан сухбатимизни табиийки «Реал» хакидаги савол билан бошладик. Мураббий собик жамоаси жорий мавсумда кандай килиб чемпионликни кулга киритгани хакида гапирди: «Ла Лигани пандемиядан олдинги ва кейинги даврга булиш мумкин. «Реал» рестартдан кейин 10та уйинда галаба козониб, хакли тарзда чемпион булди», деб кискагина жавоб берди мураббий шогирди Зидан мураббийлигидаги жамоа чемпионлигига.\nВисенте дель Боске фаолияти давомида миллий жамоадаги ишидан купрок мамнун булганми ёки клубдаги фаолиятиданми? Бу хакда мураббий шундай деди: «Футболчилик фаолиятимни якунлагач, бутун умримни «Реал»да болалар мураббийи булиб утказсам керак, деб уйлардим. Очиги, бошида узимни профессионал мураббий сифатида тасаввур килолмасдим. Кутилмаганда «Реал» бош мураббийи истеъфога чикарилди ва мен вактинча мураббий булдим. Болалар футболида 7 йил давомида яхши мутахассис булиб етишдим деб уйлайман. Профессинал мураббийликда хам 4 йил «Реал»да, 1 йил «Бешиктош»да, 8 йил миллий жамоада ёмон ишламадим. Мендан сиз яхши футболчи булганмисиз ёки яхши мураббий деб сурашса, шубхасиз, яхши футболчи деб жавоб бераман», деди мураббий.\nДель Боске миллий жамоа ва клуб мураббийи булишнинг фаркини тушунтирди: «Миллий жамоада футболчилар жуда киска вакт давомида бизнинг ихтиёримизда булишади. Киска вактда уларни клубдаги каби тайёрлашимиз керак булади. Биринчидан, миллий жамоада футболчилар билан шахсий муносабатни йулга куйиш керак, иккинчидан ахил жамоани шакллантириш хам мухим. Миллий жамоага кайси клубдан купрок футболчи келгани хам ахамиятли. Чунки тайёргарлик жараёнида кайси клубдан футболчи куп булса, шундан келиб чикиб режа ишлаб чикилиши мумкин.\nКупчилик миллий жамоага уша вактда энг яхши спорт формасида булган футболчилар чакирилиши керак деб уйлайди, лекин бу фикрга кушила олмайман. Чунки миллий жамоада давомийлик булиши керак. Хар йигинга хар хил футболчилар келаверса, якдил жамоа йигиш кийин булади», дейди Висенте дель Боске.\nАПЛда санокли инглиз мураббийлар ишлаётган бир вактда Ла Лигада 15-17 нафар махаллий мураббий ишламокда. Испан мураббийлар бугун дунёнинг куплаб кучли чемпионатларида муваффакиятли ишламокда. Дель Боске испан мураббийларининг устунликлари хакида гапирди: «Испания футбол федерациясида мураббийлар тайёрлаш жуда тугри йулга куйилган. Бугун Испаниянинг юкори дивизионидан бошлаб куйи лигаларигача испан мураббийларининг дастхатини куриш мумкин ва бу жуда яхши. Олдинлари испан мураббийлар хорижда ишлашасди, лекин охирги йилларда Хосеп Гвардиола, Кики Санчес Флорес, Хулен Лопетеги, Рафаэль Бенитес каби мураббийлар хорижда хам яхши натижалар кайд этишди».\nДель Боске Осиё хамда Европа футболи уртасидаги фаркни киска ва аник килиб тушунтириб берди: «Хозир футбол ривожланмокда ва уни минтакаларга ажратиш керак эмас деб уйлайман. Осиёлик футболчилар жисмоний ва техник жихатдан европалик футболчилардан колишмаслиги мумкин, лекин улар уйинни тушуниш ва тактика борасида европалик футболчилардан бироз оркада. Аммо бу фарк футболдаги глобаллашув фонида камайиб бормокда».\nИспания кандай килиб дунё футболи гегемонига айланди?\n2008 йилдан бошлаб Испания футболи дунёда гегемонга айланди. Дель Боске бу кандай содир булганини тушунтирди: «Бунга куп омилларни сабаб килиб келтириш мумкин. Хусусан, олдинрок гаплашганимиз мураббийлар тайёрлашни. Испан мураббийларининг хорижда ишлаши бизга ёрдам берди. Узи мураббийликда хеч кандай чегара булмаслиги керак. Масалан, менинг мураббий булишимга югославиялик мураббийлар сабабчи булишган. Испания футболининг ривожланишида ташкилий масалалар, шифокорлар, физиотерапевтлар ва бошка омилларни хам сабаб килиб курсатиш мумкин. Буларнинг барчаси йигилиб Испанияда ажойиб футбол маданиятини шаклланди. Натижада 2008 йил Луис Арагунес бошчилигида юксак техникали футболчилардан иборат миллий жамоа тузилди».\nДель Боске «Реал» ва «Барселона» футболчиларини кандай килиб битта ахил жамоада бирлаштира олганини тушунтирди: «Биласизми, бу икки жамоанинг ракобатидан испан футболи факат ютди. Улар миллий жамоага келганда миллий жамоа манфаати учун ракибликни унутиши кераклигини, миллий жамоанинг галабаси хамма учун фойдали булишини тушунтиришга уриндик ва куп холларда буни уддаладик».\nВисенте дель Боскенинг айтишича, миллий жамоага бир жамоадан купрок футболчининг чакирилиши жуда яхши. Чунки улар иштирокида жамоавий уйинни шакллантириш осон кечади: «Бу жуда яхши, чунки улар миллий жамоага тайёр холда келади. «Барселона», «Реал», «Атлетико», «Валенсия» каби клубларда футболчиларнинг техникаси ва даражаси бир-бирига якин булади. Гранд жамоалар хужум килаётганда кичик буш зоналарга хужум килишга, химояланаётганда эса катта худудни химоялашга одатланган буладилар. Уйин вактидаги 4-4-2 каби схемаларни расмлардагина куришимиз мумкин, майдонда эса улар узгариб боради.\nГранд жамоалар каттик химояланадиган жамоаларга карши уйнашга одатланган булишади, максад – кандай килиб булса хам химояни ёриб утиш. Шу сабаб катта жамоалар футболчиларининг даражаси бир-бирига якин булади. Бир клуб футболчиларининг миллий жамоа асоси булиши бизнинг уйин куришимиз учун кулай эди. Футболда тактик билимлар жуда мухим усиз уйин тузиб булмайди. Уз навбатида ахил жамоа тузиш энг мураккаб жараён. Мен ажойиб ва энг зур футболчилар авлодини бошкариш бахтига муяссар булганим учун бу борада муаммога дуч келмаганман», дейди мураббий.\nХужумчисиз голлар ёгдириш санъати\nИспания 2012 йил Европа чемпионатида деярли соф хужумчисиз уйнаб, чемпион булганини эсласангиз керак. Мураббий фаолиятидаги тактик узгаришлар хакида гапириб берди: «Фаолиятим давомида куплаб тактик услубларни куллаганман. Масалан, «Реал» билан «МЮ»га карши уйнаганимизда. Ушанда уларда чап канотда Гиггз, унг канотда адашмасам, Бекхэм уйнаган. Улар уз канотидан куп хужум килишарди. Ушанда уч нафар марказий химоячи билан уйнаб, галаба козонганмиз. 2000 йил «Валенсия»га карши ЕЧЛ финалида хам тактик узгаришлар сабаб галабага эришганмиз. Баъзан мен хам 4-4-2 тактикасидан фойдаланганман.\nСоф хужумчисиз хам уйнаганман. Испанияда Вилья ва Торрессиз уйнаган уйинларимиз энг яхшилари булган. Масалан, 2012 йилги Европа чемпионати. Ушанда бизда хужумчи ролида Иньеста, Давид Силва ва Фабрегас пайдо буларди. Уларда аник позициянинг узи йук эди. Биз хужумчисиз уйнаганда купрок имкониятларга эга булардик. Ушанда соф хужумчисиз галаба козонмаганимизда кандай танкид килишларини тасаввур килаверинг».\nИспания 2010 йилги жахон чемпионатида голиб булгани ёдингизда. Ушанда «Кизил фурия» мусобакани Швейцарияга карши маглубият билан бошлаганди. Мураббий уша биринчи уйиндан кейин нималар булганини тушунтирди: «Биз саралашнинг барча 10 уйинида галаба козондик ва дунё бизнинг услубимизни тан олди. Биринчи уйиндан кейин куп уйладим, каерда хато килаётганимни тахлил килдим. Йигитлар билан уйиндан кейин вазиятларни тахлил килдик ва 9та голли вазиятдан фойдалана олмаганимизни санадик. Футболчиларга барчаси кутилмаган натижа булганини тушунтирдим ва уларга ишончимни курсатиш учун иккинчи уйинда факат битта узгариш килдим. Агар ушанда 6та узгариш килганимда футболчиларда ишончсизлик уйгонгандек булиши мумкин эди. Мен факат Давид Силва урнига Фернандо Торресни туширдим. Бундан ташкари Иньеста жарохат сабаб иккинчи уйинни утказиб юборганди».\nФутболдаги катта эволюциялардан бирида шахсан катнашган маэстро дель Боске футболни келажакда кутаётган эволюциялар хакида гапирди: «Хозир футболда дарвозабонларнинг оёк билан уйнаши ривожланиб бормокда. Хужумни айнан дарвозабон бошлашига куп эътибор берилмокда. Шунингдек, канот химоячилариннг урни ошиб бормокда. Бундан ташкари ракиб жарима майдончасига кириб бориш учун камрок тупга тегинишга эътибор беришмокда. Уйлашимча, мана шу уч йуналишда эволюция давом этади».\nУзбекистон миллий жамоаси хали жахон чемпионатига чикмаган. Бу мусобакада икки марта катнашиб, бир марта чемпион булган дель Боске мундиалга чикиш учун нима килиш кераклиги хакида фикр билдирди: «Бу учун аввало яхши мураббийлар тарбияланиши керак. Уз навбатида улар кучли футболчиларни тарбиялайди. Шунингдек, кучли футбол мамлакатларининг тажрибасини урганиб, кур-курона кучирмаган холда улардан намуна олиш оркали уз услубини ишлаб чикиш керак. Футболни ривожлантиришнинг ягона «сехрли формуласи» мавжуд эмас. Бу учун ишни болалар футболидан бошлаш керак», дейди дель Боске.\nДель Боске билан сухбатлашиб, ундан Флорентино Перес хакида сурамаслик мумкинми? Йук, албатта. Дель Боске уз вактида у билан бирга ишлаган Перес хакида гапирди: «Перес «Реал»нинг хар кандай рахбарлари каби клубни ривожлантиришга харакат килмокда. У бу борада катта муваффакият козонган. Мен 30 йилдан узокрок «Реал»да ишладим, шу боис бу жамоа хакида ёмон фикр билдира олмайман».\n«Барселона» афсонаси, аргентиналик хужумчи Лионель Месси карийб бутун футболчилик фаолияти утказган клубидан кетишга карор килди. …


"Шарқ тароналари" халқаро фестивални ўтказиш санаси эълон қилинди\n17:02 09 Июл 2020\n10:20 27.02.2019 Ҳавола олиш\nЎзбекистон президенти "Шарқ тароналари" халқаро мусиқа фестивалини ўтказишга тайёргарлик кўриш чора-тадбирлари тўғрисида қарорни имзолади\nТОШКЕНТ, 27 фев - Sputnik. Самарқанд шаҳрида "Шарқ тароналари" халқаро мусиқа фестивали ўн иккинчи марта 2019 йилнинг 26-30 август кунлари ўтказилади, деб таъкидланган Ўзбекистон президенти томонидан имзоланган ҳужжат матнида.\nФестивалга маҳаллий ва хорижий давлатлардан мусиқашунос олимлар, таниқли санъаткорлар, етук мутахассислар ва фахрий меҳмонлар таклиф этилади.\n2019 йил 1 июнга қадар Ўзбекистон Бадиий академияси, Республика “Тасвирий ойина” ижодий уюшмаси билан биргаликда Фестивалнинг логотипи ва совриндорлар учун бериладиган ҳайкалчаси лойиҳасини ишлаб чиқиб, Ташкилий қўмитага тасдиқлаш учун киритиши белгиланган.\nСамарқанд вилояти ҳокимлиги 2019 йил 20 июлга қадар Самарқанд шаҳрида ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш ишлари амалга оширилиши, Фестиваль ўтказиладиган саҳна ва майдонлар талаб даражасида тайёрланишини таъминлаши лозим.\nЎзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги Фестивалга ташриф буюрувчи меҳмонлар учун Маданият вазирлигининг виза талабномаларига биноан Ўзбекистон Республикасига кириш визаларининг белгиланган тартибда консуллик ва бошқа йиғимларни ундирмасдан расмийлаштирилишини таъминлайди.


БРИКС давлатлари Жанубий Африкага “омикрон” штаммига қарши курашда ёрдам бериш ниятида\n6 Dekabr 09:01 Жаҳон\nБРИКС ЁРДАМ ЖАНУБИЙ АФРИКА КОРОНАВИРУС Омикрон\nБразилия Россия, Ҳиндистон ва Хитой (БРИКС) билан Жанубий Африка Республикасига (Жанубий Африка) “омикрон” коронавирус штаммига қарши курашда барча масалаларда ёрдам бериш ниятида.\nБу ҳақда душанба куни БРИКС халқаро форуми директори Пурнима Ананд маълум қилди.\n«БРИКС давлатлари Жанубий Африкани янги штамм билан боғлиқ барча масалаларда, хоҳ у тадқиқот, хоҳ тиббий буюмлар етказиб бериш бўйича қўллаб-қувватлашга тайёр. Кеч бўлмасдан олдин омикрони тўхтатиш муҳим. Хитой, Россия, Ҳиндистон ва Бразилия – ҳаммаси. Жанубий Африкага фаол ёрдам беришга тайёр, ҳозир бу масалани амалий ҳал этиш бўйича мунозаралар давом этмоқда”, деди Ананд\nҲиндистон аллақачон Жанубий Африка Республикаси учун Covishield тиббий асбоб-ускуналари ва вактсинасини тайёрлаб қўйган, деди у, агар бундай ёрдам керак бўлса. Омикрон-коронавируснинг янги штаммининг авж олиши кузатилаётган Жанубий Африкада аҳолининг атиги 24 фоизи COVID-19 га қарши тўлиқ эмланган. Бундан ташқари, Европада ўртача эмлаш даражаси 54% ни ташкил қилади.\nШу билан бирга, ноябр ойининг охирида Жанубий Африка Республикаси аҳолиси янги штаммнинг тарқалишидан қўрқиб, оммавий эмлашни бошладилар: кунига 160 мингдан ортиқ одам эмланади.\nЎтган ҳафта охирида, Кремл матбуот хизмати хабарига кўра, Россия президенти Владимир Путин Жанубий Африка президенти Сирил Рамафоса билан телефон орқали мулоқот қилган. Икки давлат раҳбарлари COVID-19 га қарши курашда кучларни бирлаштиришга келишиб олдилар.


Президентимиз лойиҳаларнинг иқтисодий самарадорлигига эътибор қаратди | Правда Востока Online\nДата публикации: 16 02 2018\nШавкат Мирзиёев қоракўлчиликни ривожлантириш масаласига алоҳида эътибор қаратди. Бухоро қоракўлчиликнинг асл ватани экани, маҳаллий аҳоли илгаридан бундай маҳсулотларни бутун дунёга сотиб, катта даромад топганини қайд этди. Бу соҳада йўқолиб бораётган наслчилик ва тажрибани қайта тиклаш, чўпон ва тикувчи ҳунармандларни қўллаб-қувватлаш зарурлигини таъкидлади. Қоракўлчилик бўйича институт ва жамғарма, Бухорода завод ташкил этиш юзасидани топшириқлар берди.\nЯна бир диққатга сазовор лойиҳа – тут баргидан фойдали чой ишлаб чиқаришга доир. Мутахассисларнинг фикрича, тут баргида кофеин ва танин моддаси одатдаги чойдан 200 баробар кам. Витамин ва минераллар эса, аксинча, кўпроқ.\nПрезидентимиз бу лойиҳани маъқуллаб, бундай чой аҳоли саломатлиги учун фойдалилиги, импорт ўрнини босиши билан алоҳида аҳамиятга эга эканини таъкидлади.\nБухорода ўрмон хўжалиги йўналишида ҳам катта имкониятлар мавжуд. Юртимизда ўсадиган шифобахш неъматлар кўплаб соҳаларда кенг қўлланилади. Хусусан, цистанхе ва исириқ ўсимлигига хорижий фармацевтика корхоналарида талаб юқори. Биргина цистанхенинг доривор хусусияти женшень ўсимлигига қараганда беш баробар юқорилигига эътибор қаратилди.\nШавкат Мирзиёев бундай табиий имкониятларни тўла ишга солиш орқали янги иш ўринлари яратиш, экспортни кўпайтириш бўйича топшириқлар берди.


Черногория инвестициялар учун фуқароликни таклиф қилмоқда - Zamin.uz\n20:14 / 28.07.2018\nЧерногория инвестициялар учун фуқароликни таклиф қилмоқда\nЧерногория ҳукумати инвестициялар орқали республика фуқаролигини олиш дастурини эълон қилди. Бу ҳақда фуқаролик масалалари билан шуғулланувчи Henley & Partners компанияси хабар берган. Ташкилот сармоялар орқали фуқаролик дастурларини жорий этиш бўйича баъзи мамлакатлар ҳукуматларининг маслаҳатчисидир. Давлат дастурига оид маълумотлар Черногория ҳукуматининг расмий сайтида ҳам эълон қилинди.\nЧет элликлар жорий йилнинг октябрь ойидан бошлаб республика паспортига эга бўлишлари мумкин. Эҳтимолий инвесторларга ҳомийлик учун бир неча вариантлар таклиф этилади. Улар орасида - мамлакатнинг ривожланган ҳудудларида ҳукумат томонидан тасдиқланган лойиҳаларга 450 минг евро миқдорида сармоя ёки кам ривожланган ҳудудларда лойиҳалар учун 250 минг евро миқдорида инвестиция киритиш.\nДастурнинг дастлабки уч йилида фақат 2 минг нафар хорижий фуқаро инвестор сифатида паспорт олиш имкониятига эга бўлади. Дастурга ариза топширилганидан сўнг бир ой ичида дастур қатнашчилари Черногорияда доимий яшовчи мақомини, олти ойдан кейин эса - мамлакат фуқаролигига эга бўлишади. “Замин” янгиликларини “Twitter”да кузатиб боринг\nЕвропадаги коронавирусдан холи ягона мамлакат чегараларини ёпди\n17-03-2020, 12:28, Дунё\nТрамп АҚШда туғилган хорижлик чақалоқларга фуқароликни бериш ҳолатини бекор қилмоқчи\n30-10-2018, 19:30, Дунё\n20-09-2018, 06:30, Дунё\n21-07-2018, 15:30, Дунё\n19-09-2017, 10:06, Дунё


Одамлар, сизларни танқид қилсам майлими? — Sof.uz\nЖАҲОН 6,338,806 2,885,885 376,176\nБаҳодирхон Элибоев 19.09 10:46 905 Колумнистлар\nШерзод Шерматов: "Ўзи умуман, телевидение орқали кимнидир рухсатисиз танқид қилинаётганда, иқтисодий ривожланган давлатлардагидек имкони борича уни таниб бўлмайдиган қилиб, юзини кўрсатмасдан амалга ошириш тўғри бўлади, айниқса ёш болаларга бу жуда салбий таъсир қилади."\nБу гапни хазм қилишда Эркюль Пуаронинг мия ҳужайралари дош беролмаган бўларди. Эндиги интервьюларда шундай мазмундаги саволни эшитиб қолсангиз ажабланманг:\n- Жаноб Бош вазир, сизни танқид қилсам майлими? Лекин кимлигингизни айтмаймиз. :)\n- Жаноб Ички Ишлар вазири, рухсатингиз билан сизнинг ИВС ва СИЗОларингизни танқид қилсак, бунга нима дейсиз? Лекин қайси ИВСлигини айтмаймиз...\n- Ахб... вазирлиги нега телевидениядаги сериалларга қарамаяпти? "Айниқса ёш болаларга бу жуда салбий таъсир қилади."\nМайли вазирларни тинч қўйиб турайлик...\n- Битта партия бор, кўчадаги ахлатни йиғиштириш ўрнига ахлат қилмасликни тарғиб қилиб юради. Лекин қайси партиялигини айтмаймиз, ха-ха-ха!\n- Менга қайсидир партия популизм орқали овоз йиғишга уринаётгандек туюляпти, сизгачи?\nХўп, партияларниям гапирмаймиз. Умуман, кимни гапириш керак? Нонни исроф қилманг, сувни асрайлик, катталарни ҳурмат қилиш керак, қизларни хафа қилмайлик, ўзимизнинг тилда гаплашайлик.... шуми журналистика? Шуми қолипларимиз? Ким мана шу мавзуларда баландроқ гапирса, унга ҳадя берамиз, шундайми?\nЖурналистика хавф остида қолмоқда... Умуман рухсат сўраб қилинадиган танқид қандай бўлади? Келишиб олишадими? Айрим журналистларимиз интервьюни шундай чиқаришади, баъзан. "Мен мана бу саволни бераман, сиз мана бундай жавоб берасиз. Орада бироз танқид қилиб кетамиз, лекин ҳавотирга ўрин йўқ! Очкога ишлаб оламиз! Ўзига хос ПиАр! Нима дейсиз?.. Бўлмайди? Ҳа майли, шунчаки суҳбатлашиб қўёврамиз"...\nДавра қуриб қимор ўйналаётганда, икки киши бир-бирининг қартасига қараб олиши, ўзаро келишиб олиши ёки бир-бирига имо-ишора қилиши мумкин. Шунда буни сезганлар нима дейишади, биласизларми? "кўз қисиб ўтирасанми, қучоғига ўтирволақол!" Одатда, жанжал мана шундан кейин бошланади.\nАйрим журналистларга айтар сўзим, мақола ёзаётганингизда, қаерда ўтирганингизга эътибор беринг. Амалдорнинг "қучоғида" ўтириб мақола ёзиб бўлмайди.\nБаъзи амалдорларга эса "танқиддан хафа бўлиш эмас дарс олиш керак" дейман. Бошқа такрорламаслик учун. "Йўқ, бизга ёқмайди" денглар, мақтаб ёзоврамиз. Соққасини келишсак бўлди. Футболист трансфер бўлганда, журналист бўлмасинми?\nМишаа, танқид отмен! Мақтаймиз!\nКеча, 23:36 98 Ўзбекистон\nКеча, 23:34 129 Ўзбекистон\nКеча, 23:24 71 Ўзбекистон\nКеча, 22:12 268 Ўзбекистон\nКеча, 21:42 95 Ўзбекистон


17 мартгача «Тошкент – Сочи – Тошкент» йўналиши бўйлаб парвозлар бекор қилинди « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n17 мартгача «Тошкент – Сочи – Тошкент» йўналиши бўйлаб парвозлар бекор қилинди\n13 February 2014 - 10:20\n“Кun.uz”нинг хабарига кўра, Тошкентдан Сочига 13 февралга ўтар кечаси учиши керак бўлган самолёт парвози бекор қилинган. Ўзбекистонлик қишки спорт мухлислари Олимпиадага бора олмаган.\nХабар беришларича, 13 февраль соат 3:20да Тошкентдан Сочига учиши керак бўлган рейс бекор қилингани ҳақида парвоз учун чипта сотиб олганларга 12 февраль куни шахсан қўнғироқ қилиниб, рейс бекор қилингани ҳақида хабар берилган. Айни вақтда, рейснинг бекор қилиниши сабаблари айтилмаган.\n«Аэрофлот» вакиллари йўловчиларга қўнғироқ қилиб, агар Тошкентдан Сочига учмоқчи бўлганлардан кимда-ким Олимпиададаги мусобақалар учун чипта сотиб олган бўлса, авиакомпаниянинг Тошкентдаги идорасига келиши ва у ерда ёрдам кўрсатилиши айтилган, бироқ амалда ҳеч қандай ёрдам кўрсатилмаган, авиачипта учун тўланган пулларни эса шаҳар авиакассаларида қайтариб олиш мумкинлиги маълум қилинган.\nСочига учмоқчи бўлганлардан бирининг сўзларига кўра, у 13 февраль куни бўладиган хоккей учрашувига чипта сотиб олган, Сочидаги меҳмонхонадан жой ҳам банд қилиб, пулларни ўтказиб ҳам қўйган. Йўловчининг: «Ким энди пулларимни қайтариб беради?», – деган саволига, «Аэрофлот»нинг Тошкентдаги ваколатхонасида: «Битта сизни деб энди самолёт ташкил қилишимиз керакми?», – деб жавоб беришган.\nТошкентдан Сочига учувчи авиарейслар 17 мартгача бекор қилинган. «Рейслар шу қадар узоқ муддатга бекор қилинганига қарамай, Россия авиакомпаниясининг бирор бир ходими ушбу вазият юзасидан изоҳ беришга ўзида куч топа билмади», – дейилади Кun.uz хабарида.\nҚайд этишларича, Россия хоккей терма жамоаси иштирокидаги Олимпиада баҳсларига кириш чипталари нархи 300 долларгача кўтарилган, ҳозирги вақтга келиб расмий сотувда чипталар қолмаган. Сочи ва Адлердаги меҳмонхоналарда эса бир кеча қолиш нархи 100 доллар атрофида бўлиб турибди.


06 июл 2022, Тошкент вақти: 22:13\n2021 йилнинг 24 октябридаги сайловда расман иккинчи ва амалдаги Конституция бўйича охирги муддатга сайланган президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси ортидан Ўзбекистонда бошланган навбатдаги Конституциявий ислоҳот 26 майдан бошлаб номаълум муддатга умумҳалқ муҳокамасига қўйилди.\nБу муҳокама қанча вақт давом этишини Конституциявий комиссия ҳам билмаслигини 28 май куни Тошкентда ўтказилган брифингда Комиссия матбуот котиби Одил Тожиев тан олди.\n“Конституциявий комиссия ўз фаолиятини қонун лойиҳаси ишлаб чиқилгунигача давом эттиради. Бу бир ой ҳам ёки ундан озгина ошиши ҳам мумкин. Бу энди фуқаролардан келиб тушаётган таклифлар ҳамда комиссия иши самарадорлигига боғлиқ”, -деб айтган Тожиев.\nХалқаро тажрибадан келиб чиқилса, Конституцияни ўзгартириш, унга қўшимчалар ва ўзгартиришлар киритиш юзасидан, одатда умумхалқ референдуми ўтказилади. Референдумдан олдин Конституциявий комиссия ташкил этилади, у бир неча ой давомида асосий қонунга киритиладиган ўзгартишларни ишлаб чиқади ва шундан сўнгина умумҳалқ муҳокамасига қўяди.\nАвторитар тизимлар маконига айлангани халқаро ҳамжамият томонидан эътироф этиладиган Марказий Осиё минтақасида “Конституциявий ислоҳотлар ўтказиш” анъанага айланган.\n“Бу менинг Конституциям”: 793 фойдаланувчидан 302 таклиф\nЎзбекистон Конституциясига ўзгартишлар киритиш бўйича фуқаролардан таклифларни йиғиш учун 26 май куни “Бу менинг Конституциям” портали ишга туширилди.\nРасман бу порталга аъзо бўлганлар сони 30 май, Тошкент вақти билан соат 17:21 ҳолатига кўра, 793 фойдаланувчини ташкил этади.\nМазкур фойдаланувчилардан Конституциявий ислоҳот борасида шу кунгача 302 таклиф келиб тушган.\nРасман билдирилишича, фойдаланувчилардан келиб тушган таклифлар “ишчи гуруҳ томонидан кўриб чиқилади ва тасдиқдан ўтгани муҳокама учун эълон қилинади”.\n“Бу менинг Конституциям” фойдаланувчилари нималарни таклиф этмоқда?\nПорталга келиб тушган таклифлар орасида шахсий муаммоларини ҳал этиб беришни илтимос қилганлар ҳам оз эмас. Бу каби илтимослар фонида Конституцияга жиддий ўзгартишлар киритиш таклифлари ҳам мавжуд.\nЖумладан, Mansurbek Azizov ники остида таклиф қолдирган шахс Ўзбекистон Конституциясида қўшфуқароликка рухсат қайд этилиши аҳамиятга молик эканини билдирган:\n“ Қўшфуқароликка расман рухсат берилиши керак! Бошқа давлат фуқаролигини олган ўзбекистонлик у ерда кўп афзалликларга эга бўлади ва табиийки, аввалгидан икки баробар кўпроқ маблағ ишлаб топади. Ўзбекистонга нақд валюта кириши ҳам ортади”.\nMansurbek Azizov яна бир таклифида “ Ҳокимлар халқ томонидан сайланиши керак! Шундагина бирор бир ўзгариш бўлиши мумкин! Чунки Президент томонидан тайинланадиган амалдор фақат президентга ёқиш ҳаракатида бўлади, халқ фикри ва муаммолари унинг учун бир тийин”, -деб ёзади.\nDavron Madjitov номи билан таклиф киритган шахс эса Конституцияда “Фуқаролик қасамёди” жорий этилишини талаб этмоқда:\n“Ҳар бир шахс Ўзбекистон фуқаролигини қабул қилишда ҳалқ, жамият, давлат манфаатлари устувор бўлиши тўғрисида Қасамёд қабул қилсин. (Сабаблари: Ҳозирда айрим соҳа вакилларигина (харбийлар, тиббиёт ходимлари) қасамёд қабул қилишади)”.\nSherzod Ergashev номи остида таклиф киритган шахс Конституциянинг “Иқтисодий ва ижтимоий ҳуқуқлар” борасидаги IX - бобига қуйидагича ўзгартириш киритишни таклиф этмоқда: (Муаллиф стилистикаси ва орфографияси таҳрир қилинмади – таҳририрят)\n“Хозирги кундаги амалдаги фақат ишловчи аёлларга хомиладорлик ва туғиш нафақаси хисоблаш ва тўлаш амалиётини бекор қилиниб буни барча аёлларга (ишловчи ва ишламаётган аёлларга) бир хил кўринишда тўлов амалиётига ўтилиши лозим деб хисоблайман. Бунда мехнатга хақ тўлашнинг энг кам миқдорини асос қилиб олган холда туғруқ давридаги хамма аёлларга тўланишини таъминлаш керак. Маълум бир чегара қўйилиши лозим бўлса 2 нафар фарзанди учун тўланишини хисобга олиниши мақсадга мувофиқ бўлади”.\nКонституцияга ўзгартириш киритиш борасида ўз фикрини билдирганлардан яна бири - Oybek Tuyboyov эса давлат бошқарувининг шаффофлигини таъминлаш асосий мақсад бўлиши лозимлигини таъкидлайди:\n“O'zbekiston Respublikasida 1-Qonun chiqaruvchi, 2-Ijro etuvchi, 3-Sud hokimiyatlariga 4-chi Hokimiyatni, ya'ni Axborot hokimiyatining vakolatlarini 1,2,3-chi Hokimiyatlarning vakolatlariga tenglashtirish.\n- Axborot kanallari va Mustaqil Medialarni davlatdan Mustaqil va Markazlashmagan, erkin bo'lishini, ularning faoliyatiga to'sqinliklar, tashqaridan bosimlarni qonun bilan ta'qib qilish zarur;\n- TV, Kino, san'at, musiqa, teatr, madaniyat va boshqa turdagi ommaviy vositalar o'zlarini o'zlari moliyalashtirisin;\n- 1-2-3-4 barcha Hokimiyatlarnining mavqei va vakolatlari amalda qonunlar va vakolatlari biln tenglashtirilsin;\n- Axborot hokimiyati faoliyati shaffofligini nazorat qilish, faoliyatini cheklash faqat Xalq tomonidan va ommaviy xulosalarga asosan amalga oshirilishi ta'minlansin”.\n“Ўзбекистон Конституциясини Россияникига ўхшатишмоқчи: "ноллаштириш" тажрибаси давом этмоқда”\nАйни пайтда АҚШда яшаётган мухолифатчи Жаҳонгир Муҳаммад мустақил Ўзбекистоннинг илк Конституцияси қабул қилинган “афсонавий Олий Мажлис”нинг собиқ депутатидир. У Озодлик радиоси мухбири саволларига жавоб берар экан, қуйидагиларни айтди:\n“Амалдаги Конституция 1992 йилда Олий мажлисда қабул қилинганда унга қарши овоз бергандим. Чунки сиёсий йўл демократик дейилгани ҳолда унда учта куч орасидаги мувозанатни сақлайдиган бандлар олиб ташланганди.\nМасалан, Президентни назорат қиладиган, унга керакли пайтда ишончсизлик билдирадиган, импичмент қиладиган бандлар йўқ эди. Бу эса мамлакатда диктатура яратилиши учун асос бўлди ва бу ҳужжат ишламасдан унинг ўрнига "телефон қонунияти" пайдо бўлди.\nҚабул қилинган қонунларда Конституцияни бузиш ҳоллари яққол кўзга ташланиб турсада, Конституциявий суд ҳам ишламади. Чунки у ҳам мутлоқ ҳокимият эгасига бўйсундирилди. Парламент эса, унинг айтадиганларни қоғозга тушириб берадиган спичрайтерга айланди.\nБугун энди Асосий қонун ислоҳот қилинадиган бўлса, биринчи галда учта куч мустақиллиги таъминланиши шарт. Акс тақдирда мамлакатни демократик дейишга асос йўқ ва ислоҳотлар дейишнинг ҳам маъниси қолмайди.\nШахсий нуқтаи назарим шундан иборатки, бу иш амалдаги раҳбарнинг яна ҳокимиятда қолиши учунгина қилинмоқда. Акс тақидирда янги партияларни рўйхатга олишга изн бериларди ва бу ҳужжатни тайёрлаш жараёнида оддий халқ вакиллари ҳам қатнашган бўларди.\nМенимча, Ўзбекистонни Россиянинг Конституцияси ва "ноллаштириш" тажрибаси кутмоқда.\nМаълумки, Россияда янги конституция қабул қилиниши билан Президентнинг олдинги муддатлари ҳисобдан чиқарилди, яъни нолга тенглаштирилди. Буни бошқача тарзда диктатор Каримов ҳам қўллаганди.\nУ асосий Қонунга ўзгартиришлар киритиш билан ўз ваколатларини узайтирганди. Президент Мирзиёевнинг ҳам иккинчи муддатидан кейин яна ўз вазифасида қолиши учун замин зарур. Гап Ўзбекистон халқида эмас, мамлакатда шундай ҳам бу ҳужжат ишламади, ишламайди. Масала дунёнинг кўзини шамғалат қилишда. Яъни, кўринглар, биз ислоҳот қилаяпмиз, қилдик ва халқмиз шуни истамоқда деган баҳона яратилмоқда”.\nОзодлик радиоси мухбири Олий Мажлисдаги Либерал-демократик партияси билан ҳамкорликда 17 май куни Конституцияни янгилаш бўйича қарор қабул қилган “Миллий тикланиш” демократик партияси раҳбари Алишер Қодировдан муқобил муносабат олиш мақсадида 27 май куни сўров жўнатди. Бироқ Алишер Қодиров мухбирнинг Фейсбук орқали унинг шахсий мессенжерига юборилган сўровга шу кунгача жавоб қайтармади.\nИжтимоий тармоқлар: Конституциянинг ўзгартирилиши “чалғитувчи ислоҳот”\nЎзбекистон Конституциясининг ислоҳ қилиниши ижтимоий тармоқларнинг ўзбек сегментида ҳам кенг муҳокамаларга, қизғин бахсларга сабаб бўлмоқда.\nМасалан, блогер Миркомил Зокиров Фейсбук саҳифасида “... конституцияда президентни "Император" даражасига олиб чиқиб қўйувчи "ислоҳотлар" қилиб юборишмаса бўлди. Хозирча президентлик муддати мавзуси кўтарилмади. Лекин бир нарсани сезяпман бу "конституциявий ислоҳотлар"ни бошлашни асл сабаби ҳам шу президентлик муддатини ўзгартириш бўлса керак. Қолган барча "ислоҳотлар" чалғитувчи деб ўйлайман”, -деб фикр билдирди.\nЎзини халқаро журналист сифатида тақдим этувчи Бердиёр Жумаев эса “ Ўзбекистон конституцияси ҳокимият учун ниқоб, халқ учун фойдасиз китоб”, сарлавҳаси остида пост ёзган.\nЖурналист ва инсон ҳуқуқлари фаоли Рўзибой Азимий Конституциянинг 90-моддасига ўзгартиришларсиз сақланиб қолиниши тарафдори:·\n“Конституциямизнинг 90-моддасига ҳеч қандай ӯзгартиш ва қӯшимча киритиш шарт эмас. Буни ҳар биримиз билишимиз ва талаб қилишимиз, тиш-тирноғимиз билан қарши чиқишимиз шарт ва зарур.\nӮзбекистон Республикаси Президенти лавозимига ўттиз беш ёшдан кичик бўлмаган, давлат тилини яхши биладиган, бевосита сайловгача камида 10 йил Ўзбекистон ҳудудида муқим яшаётган Ўзбекистон Республикаси фуқароси сайланиши мумкин. Айни бир шахс сурункасига икки муддатдан ортиқ Ўзбекистон Республикасининг Президенти бўлиши мумкин эмас.\nЎзбекистон Конституциясини “тарихий жарён ва ислоҳотлар”га мослаштириш тарихи\nКонституцияга навбатдаги ўзгартириш киритиш ташаббусини президент Мирзиёев ўтган йилнинг 7 декабрь куни кўтарган эди.\nШавкат Мирзиёев илк маротаба иқтидорга келганидан сўнг конституцияга ўзгартиш ва қўшимчалар киритилишини рағбатлантирганди.\nЎтган йилнинг 7 декабрь куни Конституция куни муносабати билан "Ўзбекистон халқига табриги"да президент Мирзиёев мамлакат асосий қонунига ҳозирга қадар 7 марта ўзгартиришлар киритилганини айтди ва уларни "демократик ислоҳотлар" зарурати билан тушунтирди


Тан олинмаган, машҳур Владимир Высоцкий | Fayzbog.uz\nИсёнкор руҳимиз қўлга ўрганмайдиган бўрига ўхшайди. Бўрининг зўри эса Владимир Высоцкий эди. Высоцкий тирик бўлганида бугун 80 ёшга кирган бўларди.\nВладимир Высоцкий 1938 йил 25 январ куни Москвада туғилди. Болалиги коммунал уйда ўтган Высоцкий хотирлайди: «38 хонадон ва битта ҳожатхона». Высоцкийнинг отаси ҳарбий алоқачи Семён Владимирович (1915-1996), Онаси Нина Максимовна (1912-2003) немис тили таржимони бўлган. 1947 йилда улар ажрашгач, хизматга юборилган отаси ва ўгай онаси Евгения билан Германияда икки йил яшади, ўша ерда пианино чалишни ўрганди.\n1955 йилда мактабни тугатган Высоцкий Москва инженерлик қурилиш институтига кирди ва бир семестр ўқиди.\n1956-1960 йилларда Высоцкий МХАТнинг актёрлик мактаби талабаси бўлди. 1959 йил «Жиноят ва жазо» ўқув театрида биринчи ролини ижро этди. Ўша йили кинода ҳам тушди («Тенгдошлар»да эпизодик роль).\n1- курсда Высоцкий Иза Жукова билан танишиб, 1960 йилда унга уйланади. 1965 йилда «713-қўнишга рухсат сўрайди» фильми суратга олинаётганда Высоцкий Людмила Абрамова билан танишиб қолади ва унга уйланади.\nВысоцкий 1- шеърини 1953 йилда яқинда ўлган Сталин хотирасига ёзган.\nДастлабки қўшиқлари эса 1960 йилда пайдо бўлган. Биринчиси «Татуировка». Айнан Высоцкий қўшиқлари билан санъатда «Блатной қўшиқлар», яъни «Ўғриларнинг қўшиқлари» жанри пайдо бўлган. Шундан кейин театр ва кинода роллар ижро этса-да, шеър ёзиб, қўшиқ қилиб битта гитарада куйлаш, «Монолог-концерт»лар бериш унинг ҳаётдаги асосий ишига айланди.\n1964 йилда Владимир Высоцкий Юрий Любимовнинг комедия театрига ишга олинди ва умрининг охиригача шу театрда ишлади. Ўша йили биринчи марта Высоцкий кинофильм учун қўшиқлар ёзди.\n1967 йил Высоцкий келиб чиқиши руслардан бўлган француз актрисаси Марина Влади билан танишди ва 1970 йилда Марина Высоцкийнинг учинчи хотинига айланди.\n1968 йилда Высоцкийнинг 1- пластинкаси сотувга чиқади.\n1969 йилда биринчи марта ўлим хавфи Высоцкийнинг ҳаётига чанг солади. Врачлар 18 соат томоғида қон томири ёрилиб кетган Высоцкийнинг ҳаётини сақлаб қолиш учун курашадилар.\n1971 йилда Таганкада «Гамлет» спектакли намойиши бўлади ва Высоцкий ўзига машҳурлик келтирган Гамлет ролини ижро этади.\n1972 йилда Эстония телевидениесида, «Таганкадан келган йигитча» кўрсатувида Высоцкий биринчи марта совет телеэкранида пайдо бўлади.\n1975 йилда Высоцкий тириклик чоғида биринчи ва охирги марта унинг шеъри босилади. Йил адабий-бадиий тўпламига унинг «Йўлдаги кундаликдан» шеъри киритилган эди.\n1978 йилда Высоцкийга «Олий тоифали эстрада қўшиқчиси» мақоми берилади.\nВысоцкий СССР ва чет элларда 1000 дан ортиқ концертлар берди. Ҳатто АҚШда ҳам.\nВысоцкий ноҳақликлар ичра яшаб, ижод қилди. Уни ишга олишмас, роль беришмас, энг ёмони, қўшиқларини чиқаришмас, чет элга чиққани рухсат беришмас, кўп танқид қилишар, хуллас, эркин ижод қилгани қўйишмас эди. Бир қанча фильмларда у ролга тасдиқланар, аммо «тепа»дан уни олиб ташлашарди. Булар санъткорга салбий таъсир этмай қолмасди. Тушкунлик чоғларда Высоцкий ичкиликка берилди. Бунинг оқибатида эса баъзан буйраги, баъзан юраги «ушлаб қоладиган» Высоцкийни ҳаётга қайтариш учун врачлар наркотикларни қўллашарди. Шундай қилиб, Высоцкийнинг ҳаётида етмишинчи йилларнинг охирига келиб ароқнинг ўрнини морфий эгаллади ва унинг дозалари ҳам ортиб борди.\nМарина Влади Высоцкийни даволатиш учу кўп уринди, афсуски, самараси бўлмади. Высоцкий 1979 йилнинг 25-июлида Самарқандда, саҳнада «ўлиб қолди». Тўғридан-тўғри юрагига қилинган укол шарофати билан «тирилди».\n1980 йил Москвада Олимпиада бўлди. Шу сабабли наркотикларни топиш қийинлашди. 1980 йил 16 апрелда Высоцкий концертларини сўнгги марта тасвирга олишган. Бу концерт Ленинградда бўлган ва унда Высоцкий ўзининг машҳур «Асов отлар», «Гумбазлар», «Бўрилар ови» каби қўшиқларини ижро этган ва ўз ижоди ҳақида ҳикоя қилган. 1980 йил 2 июнда Калининграддаги сўнгги концертларидан бирида саҳнада аҳволи ёмонлашган. 3- июлда Москва вилоятидаги концертда аҳволи яхши бўлмаган, аммо бир ярим соат ўрнига икки соат концерт берган. 14-июлда сўнгги қўшиқларидан бири «Менинг қайғум, менинг соғинчим»ни куйлаган. 18 июлда ўзининг севимли роли Гамлетни сўнгги бор ўйнган.\nСамарқанддаги “ўлими”дан роппа-роса бир йил ўтиб, 25 июль куни ўзининг Москвадаги уйида, уйқусида бу дунёни тарк этган. Ёнида, ўша, Самарқандда юрагига укол қилган дўсти, шахсий врачи Анатолий Федотов бўлган. Ўша куни Высоцкий дарддан қаттиқ азоб чеккан. Охирги сўзини онасига телефонда айтган: «Онажон, бугун мен ўламан!»\nЁзги Олимпиада ўйинлари бўлаётган эди. Владимир Высоцкийдек машҳур санъаткорнинг вафоти тўғрисида тузук-қуруқ хабар ҳам берилмади. «Вечерняя Москва» унинг ўлганини ва қачон дафн қилинишини ёзди, «Советская культура» кичик некролог берди. Бўлди. На матбуот, на радио, на телевидение Высоцкий ҳақида «миқ» этмади.\nВысоцкий ишлаган театр кассаси устига битта эълон ёзиб қўйилди: «Актёр Владимир Высоцкий вафот этди».\nАммо Таганкадаги театр майдони бир неча кун давомида одамлар билан лиқ тўлди. Дафн маросими куни яқин-атрофдаги бинолар томларигача одамга тўлиб кетди. Ўша кунлари учун сотилган бирорта билет қайтариб топширилмаган, одамлар уни табаррук нарса сифатида ўзларида олиб қолишган.\n28-июль куни Владимир Высоцкий Ваганковский қабристонига дафн этилди. Высоцкийни бутун Москва кўмди. Олимпида бўлаётган стадионлар ҳувиллаб қолди. «Қиролларнинг, шаҳзодаларнинг дафн маросимини кўрганман, аммо бунақасини кўрмаганман», деб айтган эди Марина Влади қабристонга бораётиб.\nҲукумат эса Высоцкий вафотидан телбаларча қутурди. Уни «ими-жими»да кўмиб юбориш учун қўлидан келган ҳамма ишни қилди. Москва ўша кунлари ёпиқ шаҳар эди. Высоцкий билан видолашиш истагидаги одамлар оқими эса, … Кремлдан бошланган эди. Кремль олдидан тобутни олиб ўтишни ўзларига шармандалик деб билган ҳукумат аъзолари усталик билан тобутни туннел орқали жўнатиб юборишади. Театрга илинган Высоцкий портретларини уриб синдиришади. Минглаб одамлар ушлаб турган гулларни кўриб, нафратланган ҳукумат вакиллари кўчаларга сув сепадиган машиналарни олиб келишиб, одамларни сув билан ҳайдамоқчи бўлишади.\n− Фашистлар! Фашистлар!\nВысоцкий 1000 дан ортиқ шеърлар, 600 га яқин қўшиқлар, болалар учун поэма ҳам ёзди. Кўпгина қўшиқлари фильмлар учун ёзилди. Аммо кўплари «тепадагилар»нинг антипатияси туфайли фильмларга кирмай қолди.\nВысоцкий куйга солмаган мавзуни қидириб топиш мушкул. «Блатной» қўшиқлардан тортиб, лирик қўшиқларгача, сиёсий қўшиқлардан тортиб, ҳажвий қўшиқларгача куйлаган санъаткор ҳатто эртак-қўшиқлар ҳам куйлаган. Унинг асосий қўшиқлари «Қўшиқ-монолог»лар эди. Аммо у бир актёр ижросига мўлжалланган «Телевизор олдидаги диалог» каби «Қўшиқ-спектакллар» ҳам ёзган.\nВысоцкий кундалик ташвишлар ҳақида, уруш мавзусида, ишчилар, халқлар тақдири ҳақида ёниб куйлади. Бу унга мисли кўрилмаган машҳурлик олиб келди. Ундаги самимий ва оташин «Мен» одамларда буюк бир ишончни уйғотди. Одамлар Высоцкий айтаётган ҳар бир қўшиқни унинг ўз ҳаётида содир бўлган воқеа деб ишонишди. Шунинг учун одамлар Высоцкийнинг ўғри бўлганига ҳам, изқувар, альпинист, ғоввос, учувчи бўлгани-ю, космонавт, ҳатто уруш қатнашчиси бўлганига ҳам ишонишди. Шунинг учун барча касб эгалари уни «ўзимизники», деди.\nВысоцкий «Уйқусиз ҳаёт» ҳикоясини, «Шунақа бўлиб қолди» деган асарини ёзганди. «Марказ қаерда» сценарийсини, «Қизлар ҳақида роман»ни ёзган эди. Роман тугатилмаган. Э.Володарский билан «Вена таътиллари» киноқиссасини ёзган. «Қора шам» асарининг иккинчи қисми муаллифдош Л.Мочинский томонидан ёзилган.\nВысоцкий 30 дан ортиқ фильмда суратга тушди. Кўпроқ фильмларда унинг қўшиқлари янгради. У жуда кўп фильмларда қолган бўларди, афсуски тасдиқланган ролларини ҳам ўйнай олмади, «тепа» йўл бермади.\nВысоцкий биргина мультфилмда овоз берган – «Зумрад шаҳар сеҳргари».\nМашҳур «Сеними, шошмай тур!» мультфилмидаги Бўри ҳам Высоцкийнинг «бўриёна» овози билан тарихда қолган бўларди, афсус, яна «тепа»…\n− Высоцкийдан бошқа актёр йўқми, шундай катта СССРда?! − деб ўшқирарди «тепа» режессёрларга.\nВысоцкийнинг биринчи режессёрлик иши бўлиши керак бўлган «Яшил фургон»нинг сценарийси ҳам унинг ҳаммуаллифлигида ёзилган. 1975 йилда ишланган «Бурж белгилари» реклама фильми муаллифи ҳам Высоцкий эди. Барча буржлар ҳақидаги қўшиқларни Высоцкий ёзган ва ижро қилган эди. Айнан шунинг учун ҳам ғаши келган «тепа» бу фильмни ҳам бошида қабул қилмаган.\nХотинлари ва болалари\nИза Высоцкаяга 1960 йилда, Людмила Абрамовага 1965 йилда, Марина Владига 1970 йилда уйланди. У билан то умрининг охиригача бирга яшади ва севимли инсони бўлиб қолди.\n1962 йилда туғилган ўғли Аркадий актёр ва киносценарист. 1964 йилда туғилган ўғли Никита ҳам театр ва кино актёри, режиссёр.\nВысоцкий ҳаётлигида 7 тагина кичик пластинка чиққан ва уларга санъаткорнинг 4 тадан ортиқ қўшиғи сиғмаган.\n1978 йилда «Мелодия» фирмаси экспорт учун Высоцкийнинг биринчи катта пластинкасини чиқарган. 4 та катта пластинкада Высоцкий иштирокидаги спектакллар ёзиб чиқарилган.\nВафотидан кейин «Владимир Высоцкий концертларида» туркумига кирувчи 21 та катта пластинкадан ташкил топган улкан хазина ёзиб чиқарилди ва миллионлаб нусхада сотилиб кетди. (Бир нусхасини Москвада уч соат навбатда туриб сотиб олиш ушбу сатрлар муаллифига ҳам насиб қилган…)\nВладимир Высоцкий машинани тез ҳайдашни севар, кўпинча соатига 200 км. тезликда ҳайдар эди. Шунинг учун кўп авария қилар эди ҳам.\nВысоцкийнинг биринчи машинаси 1967 йилда сотиб олган кулранг «Волга ГАЗ-21» эди, узоққа бормади, Высоцкий унинг пачоғини чиқарди. 1971 йилда СССРда биринчилардан бўлиб, ВАЗ-2101 сотиб олди ва бир неча мартагина ҳайдалган машинанинг абжағини чиқарди.\nМарина Влади Высоцкийга Париждан «Рено» олиб келди. Высоцкий эса уни ўша куниёқ олиб бориб, автобусга солди. Тузатишиб, шу машинада Москвадан Парижгача сайр қилишган Высоцкий ва Марина Влади уни Парижда сотиб юборишди.\n1974 йил Высоцкий Германияга концерт бергани борди ва у ердан 2 та BMW машиналарини олиб келди, кулранг ва жигарранг. Жигарранги ўғирлаб сотилган экан. Интерпол ушлаб, Германияга қайтарди.\n1976 йилда Высоцкийда биринчи «Мерседес» пайдо бўлди. Бу СССРда биринчи бўлиб қайд қилинган «Мерседес» эди. Иккинчиси … Брежневда эди.\nМарина Влади эри учун Франциядан 10 та машина олиб келди. Аммо ўша вақтнинг қоидасига кўра, йил охирида у машиналар СССРдан чиқариб кетилиши шарт эди. Шунинг учун ҳам Высоцкий бу машиналарнинг ҳеч бирини бир йилдан ортиқ ҳайдамаган.\n1979 йил охирида эса Высоцкий Германиядан 2 кишилик «Мерседес» спорт машинасини олиб келди. Аммо Москвагача етиб келмади, машина шўрлик. Олимпиада учун қурилаётган Москва-Брест магистралида 200 км/соат тезликда келаётган машина йўлдан чиқиб кетиб, ариққа бориб тушди. Бу машинанани Высоцкийниг вафотидан кейин тузатишди. Аммо шу кўйи машинани устахонадан ҳеч ким олиб кетгани йўқ.\nВладимир Высоцкийнинг юздан ортиқ китоблари миллиондан ортиқ нусхада чоп этилди. Номлари ҳам жарангдор. Высоцкийнинг энг машҳур қўшиқлари китобларга ном бўлди. Высоцкийнинг сайланмалари, тўла асарлар тўпламлари чоп этилди. Насрий асарлари алоҳида, назмий асарлари алоҳида, эртаклари, киноқиссалари алоҳида китоб бўлиб чиқди.\nВысоцкий буларнинг бирортасини кўрмади…\nВладимир Высоцкий яшаган ва ижод этган йилларда таъқиқлар анча кўп эди. Высоцкий ана шу таъқиқланган мавзуларга «тегиниб» қўяр эди. Ҳақиқатпарвар ва қалбан ҳур бўлган Высоцкийни шунинг учун ҳам халқ севар эди. Чунки Высоцкий халқ дардини саҳнадан баралла айта олар эди. У халқ артисти эди. Аммо айнан шунинг учун ҳам ўша таъқиқларни ўрнатган «зот»ларга ёқмас эди.\n2010 йилда ўтказилган «ХХ асрнинг энг машҳур рус кишиси ким?» деган сўровномада Гагариндан кейин Владимир Высоцкий номи зикр қилинган. (Толстой, Солженицынлардан олдин.)\nВысоцкийни том маънода ўлимидан кейин тан олишди. 1981 йилда асарлар тўплами «Асаб» чоп этилди. Катта пластинкалари чиқарилди. 1987 йилда эса унга СССР давлат мукофоти беришди. «Тепадагилар». Капитан Жеглов учун.\nЖаҳондаги шаҳарларнинг 30 дан ортиқ кўчаси Владимир Высоцкий номи билан аталади.\n20 дан ортиқ чўққи ва қоялар, довонлар, дарёларнинг бошланиши, дара ва музликлар Высоцкий номи билан аталади. Ҳатто «Оловли Ер» архипелагидаги ясси тоғ Высоцкий номи билан номланган. Бир астероид «Владвысоцкий» деб номланган. Бугунги кунда Высоцкий номида театрлар, кемалар, самолётлар, кафелар, ҳатто гладиолус тури ҳам мавжуд. Высоцкий номли бир неча турнирлар ўтказилади. Екатеринбург шаҳридаги 54 қаватли осмонўпар бино ҳам Высоцкий номи билан аталади. Высоцкийнинг бугун 6 та музейи ишлаб турибди. Энг машҳури «Таганкадаги Высоцкий уйи». Высоцкийга 20 дан ортиқ ҳайкаллар қўйилган. Шунча эсдалик лавҳалари ҳам бор. Чет элларда 4 та ҳайкал қўйилган. Высоцкий шарафига 2 та ёдгорлик медали, 2 та жетон, 4 танга ишлаб чиқарилган. 2 таси чет элда. 1999 йилда Высоцкий почта маркасида акс эттирилган. 2010 йилда «Кук ҳақида қўшиқ» айтган Высоцкий ҳурматига Кук очган Ниуэ давлатида 2 $ лик танга ишлаб чиқарилди. Унда Высоцкий сурати ва мана бундай матн бор: «Ҳамонки, яшашга улгурмади, куйлашга улгурсин!»\nБугунги кунда Россия адабиётшунослиги, санъатшунослигада «Высоцкийшунослик» тушунчаси мавжуд. Унинг ижоди, фаолияти фан сифатида ўрганилади. Высоцкий ҳақида ёзилаётган китобларни санаш қийин. Бугун у ҳақда, хотинлари, болалари, илмий изланиш олиб бораётган олимлар, дўстлари, … душманлари ёзишмоқда.\n1987 йилда Эльдар Рязанов «Владимир Высоцкий билан тўрт учрашув» фильмини суратга олди. Шундан кейин 10 дан ортиқ фильмлар олинди Высоцкий ҳақида.\n2006 йилда Высоцкийнинг «Қора шам» романи асосида «Омадли» фильми суратга олинди.


Сувайш каналининг тўсилиб қолиши оқибатида етган зарар 1 млрд долларга баҳоланди - Daryo\n11:23, 01.04.2021 14552\nСувайш каналининг тўсилиб қолиши оқибатида етган зарар 1 млрд долларга баҳоланди\nEver Given контейнер ташувчи кемаси кўндаланг тиқилиб қолиб, Сувайш каналининг тўсиб қўйилиши оқибатида канал маъмуриятига етказилган зарар тахминан 1 миллиард долларни ташкил этди. Бу ҳақда маъмурият раҳбари Усама Рабига таяниб, «Коммерсантъ» хабар берди.\nМаъмурият раҳбарининг сўзларига кўра, ҳодиса юзасидан текширувлар камида бир ҳафта давом этади. Текширув тугамагунга қадар Ever Given канални тарк этмайди.\n«Зарарни ҳисоблашда ҳали давом этамиз. Ҳодисанинг биринчи кунидан бошлаб сарфланган барча маблағни, тун-у кун ишлаган шатакчи ва сув ости кемалари учун сарфланган харажатларни ҳисобга оламиз, бу жуда катта суммани ташкил этади», — деди Раби Sada al-Balad телеканалига берган баёнотида.\nУнинг таъкидлашича, зарарнинг дастлабки миқдори «1 миллиард доллар ёки шунга яқин». «Бу ҳақли равишда давлатга тегишли маблағ», — деб қўшимча қилди канал маъмурияти раҳбари.\nAllianz нашри Сувайш каналининг тўсилиб қолишидан жаҳон савдосига етказилган зарарни ҳафтасига 6—10 миллиард доллар, деб баҳолаган. The Loadstar маълумотларига кўра, навбатда туриб қолган кемаларнинг эксплуатация харажатлари контейнер ташувчилар учун кунига тахминан 3,25 миллион доллар ва танкерлар учун тахминан 500 минг долларни ташкил этган.\nАввалроқ кемалар қатнови бўйича Lloyd’s List компанияси ҳисоб-китобларига кўра, Сувайш каналида саёзликка тиқилиб қолган Ever Given контейнер ташувчи кемаси томонидан кемалар йўлининг тўсиб қўйилиши жаҳон савдосига соатига 400 миллион долларга тушаётган эди. Мисрнинг Ever Given билан боғлиқ вазиятдан кўраётган талафоти кунига 14 миллион долларга баҳоланган.\nЭслатиб ўтамиз, 23 март куни Ever Given кемаси кучли шамол ва қум бўрони туфайли йўналишини ўзгартириб, бурун ва қуйруқ қисмлари билан иккала қирғоққа тиралиб қолиб, Сувайш каналининг бир магистралли жанубий қисмини тўсиб қўйган эди. Бунинг натижасида 450 дан ортиқ кемадан иборат тирбандлик юзага келган эди. Шунингдек, ҳодиса ортидан нефть нархи кескин ўсган.\nСувайш каналига тиқилиб қолган юк кемаси биринчи марта жойидан бироз силжитилди\nСувайш канали орқали кемалар қатнови уч кундан кейин тўлиқ тикланади\nСувайш каналини тўсиб қўйган Ever Given кемаси саёзликдан чиқарилди\n14:14, 14.11.2021 56599\n23:45, 05.12.2021 29576\n23:11, 05.12.2021 33184\n22:45, 05.12.2021 15818\n22:12, 05.12.2021 7241\n12:13, 04.12.2021 99841\n11:54, 04.12.2021 83178\n08:13, 04.12.2021 63141\n16:42, 04.12.2021 59362


“Мен уни синдиришим керак”: Ҳабиб vs Порье - UFC видеоси - 06.09.2019, Sputnik Ўзбекистон\n“Мен уни синдиришим керак”: Ҳабиб vs Порье - UFC видеоси\nUFC “чемпион чемпионга қарши” жанги – россиялик Ҳабиб нурмагомедов ва америкалик Дастин Пуарье ўртасида бўлажак жанг олдидан видео ролик тақдим этди. 06.09.2019, Sputnik Ўзбекистон\n12:05 06.09.2019 (янгиланди: 12:07 06.09.2019)\nUFC “чемпион чемпионга қарши” жанги – россиялик Ҳабиб нурмагомедов ва америкалик Дастин Пуарье ўртасида бўлажак жанг олдидан видео ролик тақдим этди.\n7 сентябрь куни Абу-Дабида Нурмагомедов америкалик Дастин Пуарье билан жанг қилади. Бу жанг UFC 242 мусобақасида ўтказилади. Бу дисквалификациядан сўнг Нурмагомедов учун биринчи жанг бўлади.\nРоссиялик жангчи 27 та жангда 27 марта ғалаба қозонган.