Бугун НАТО ташкилоти собиқ социалистик блокнинг етти давлатини ўз сафларига расман таклиф этди. Бу ҳодиса 2004 йилда рўй беради ва НАТОнинг 53 йиллик тарихида энг катта кенгайиш бўлади.\n09 декабр 2019, Тошкент вақти: 23:48\nНАТО бош котиби Жорж Робертсон ташкилотнинг бугун Прагада очилган саммитида Латвия, Эстония, Литва, Словакия, Словения, Болгария ва Руминияларни НАТОга қўшилишга таклиф этди. Ташкилотнинг 19 аъзоси янги сафдошларни олқишладилар.\nНАТОга таклиф этилган мамлакатлар раҳбарлари бу ҳодисага муносабат билдирмоқдалар. Латвия бош вазири Ейнар Репсес Латвиянинг таклиф этилгани унинг “доимий ва барқарор мустақиллик”ка эришганини намойиш қилганини айтди.\nЛитва мудофаа вазири Линас Линкевичус “ушбу таклиф янги ҳамкорлар учун синов бўлади”, деди.\nСловакия бош вазири Микулас Дзуринда бугун қабул қилинган қарорни “демократия сари яна бир қадам”, деган бўлса, Болгария ташқи ишлар вазири Соломон Пасси уни “тарихнинг янги даврини бошлаётган ҳодиса”, деб атади.\nСловения ташқи ишлар вазири Димитрий Рупел бугунги таклиф Словения Ғарбнинг бири қисми эканлигини намойиш қилди, деб айтди.\nГрузия президенти Эдуард Шеварднадзе ўзининг Озод Европа -Озодлик радиоси қароргоҳига ташрифи давомида Грузия НАТОга қўшилиш ниятида экани, буни у эртага расмий чиқиши чоғида маълум қилажагини айтди.\nСаммит давомида ташкилотнинг кенгайиши масаласидан ташқари Ироқнинг қуролсизланиши ҳам муҳокама қилинди. НАТОга аъзо давлатлар БМТ резолюциясини қўллаб-қувватлашга келишдилар, бироқ муштарак ҳарбий ҳаракатлар таклифи билан чиқмадилар. АҚШ ҳукумати НАТОдан Ироқ хусусида ёрдам сўраш режаси йўқлигини баён этган бўлса-да, бироқ ташкилот аъзоларидан Ироқни қуролсизлантиришга қаратилган уринишларида таянч кутган эди.\nАйни вақтда НАТО аъзолари 2006 йилга қадар тезкор кучлар тузиш ва уларни жаҳоннинг зарурат туғилган қисмига турли мақсадларда юбориш режасини ҳам тасдиқладилар. Қабул қилинган баёнотга кўра, тезкор кучлар пиёда, денгиз ва ҳаво қўшинларидан таркиб топган бўлиб, юқори технологиялардан фойдаланадиган ва вазифаларни тез бажарадиган бўлиши кўзда тутилган. Кучларни тузиш 2004 йил октябрда бошланиб, 2006 йил октябрга қадар якунланиши керак.\nЧехия расмийларининг маълум қилишларича, НАТО саммити бўлиб ўтаётган кунларда Чехия ҳаво ҳудудларини назорат қилишда ёрдам бераётган АҚШ учқичлари кеча кечқурун Қозоғистон мудофаа вазири самолётини қўнишга мажбур қилганлар ва қозоғистонлик расмий саммитнинг очилишига кеч қолган.\nЧехия мудофаа вазирлиги вакили Милан Репка Мухтор Олтинбоев учиб кетаётган самолётнинг Прагада қўнишга рухсати бўлмагани сабабли у Пардубице аэропортида қўнишга мажбур қилинганини айтди. Ҳужжатлар текширилиб, расмийлаштирилганидан сўнг самолётга Прагага учишга рухсат этилган.\nШу кунларда АҚШнинг қарийб 15 ҳарбий учқичи Чехия осмонини назорат қилиш ва эҳтимолий террор ҳуружларининг олдини олишда Чехия ҳарбийларига кўмаклашмоқда.\nҚозоғистон НАТОга аъзо бўлмаса-да, ташкилот билан Евроатлантика ҳамкорлик кенгаши орқали алоқаларни ривожлантириб келяпти.


Эркин Аъзам. Таъзия (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиЭркин Аъзам (1950)Эркин Аъзам. Таъзия (ҳикоя)\nЭркин Аъзам. Таъзия (ҳикоя)\nУшбу ҳикоянинг дастлабки номи «Дўппи» эди. Шундай шеъри борлигини эслабми, уни Муҳаммад Юсуфга бағишламоқчи бўлдим. Асарнинг сарлавҳаси ўзгаргач эса, шоир номи билан ёнма-ён туриши хунукроқ туюлиб, фикримдан қайтдим. Ажабо…\nБугун ҳикояни суюкли инимнинг унутилмас хотирасига бағишламоқдаман.\nЎзбекнинг хонадонидан дўппи топилмаса-я!\n— Мана, — дея энам ниҳоят кафтларига уриб қоқа-қоқа, кизакларини торта-торта, қирралари уринган нимдошроқ бир дўппини кўтариб чиқдилар ичкаридан. — Уй эмас бу, карвонсарой. Дўппининг бозоридан ўтиб бўлмасди-я! Отанг Тошканддан бир тўққизини ортиб келган эдилар, қани энди? Тунов куни уканг бир тўда жўраси билан келиб, анови ҳамсоянинг таъзиясига кирамиз, деб битта-битта кийиб кетди. Би-иронтаси қайтиб келгани йўқ. Ўзинг-чи, келар экансан, мана шундай тўй бор, таъзия бор, чамадоннинг тагига ташлаб келай демайсан. Дўппи жониворнинг ҳамку писанди қолмади, яхши-ёмон кунда кийилмаса, бошига иладиганни бозордан топинг! — Энам жаврашдан тўхтаб, машинанинг калитини бармоқларида бетоқат айлантириб турган отамга юзландилар: — Бошингиздагини улингизга беринг, сиз мана буни киясиз.\n— Ия, шундай бўлдими? — дедилар отам ясама итоат билан оҳорли дўппини менга узатиб. — Алининг жандаси Валига, янгисини акам кияр эканлар-да, майли, майли.\n— Ўзингизнинг эскингиз. Шунгаям жон денг.\n— Жо-о-он! Бўлдими?\n— Ноз қилишларини, ҳў шў-ўр! Шуям йўқ эди, бобом бозордан опкелди, дебдилар.\n— Арабларнинг ўзи бош кийимга унча аҳамият бермас экан — на тўйда, на азада, — дедим шўх мунозарани бўлиб.\n— Шу учун айтадилар-да, мулланинг айтганинигина кил, деб. Буни энди кимга тушунтирардинг? Бош-яланг борсанг, кофир дейди — худди дўппи кийган заҳоти одам мусулмон бўлиб қоладигандай! Ота-бобомиздан қолган урф-да, улим. Бир вақтлар шуни кийиш ҳам жасорат эди. Нега шапка киймайсан, нимага шаъма бу, мақсадингни биламиз, деб шўри қуриганларни кўп кўрганмиз.\nЙўқ, гап бош кийимда эмас, аксинча — дўппи кийиб мусулмонлик даъво қилиб, итоаткор бўлиб, окибати мана шундай кунга қолганимиздан баҳс очмоқни ўйладим-у, фикримдан қайтдим. Ўрни эмас, мавриди ҳам эмас. Ранжийдилар. Ахир, қарийб қирқ йиллик коммунист, йўлдан қайтиб, беш яшар неваралари билан бирга ўтириб, араб ёзувию араб тилини мустақил ўрганаётган одам, ниманингдир тагига етган бўлиши керак-ку!\nОтам «жигули»нинг эшигини очиб, маслаҳат солдилар:\n— Таъзияли жой тўртта. Хўш, қайсисидан бошлаймиз? Энг узоғидан, а? Сафаровдан, устозингдан.\n— Қанақа устоз?\n— Салим Сафар-чи, мухбир? Қайдам, «Бизнинг шогирд қалай юрибди?» деб сени кўп суриштирарди.\n— Салим Қарор денг!\n— А, ўшанинг фамилияси Сафаров эди-да. Шўрода котиблигида мажлис қарорларини қойилмақом қилиб ёзгани учун Салим Қарор бўлиб кетган. Лақабдай гап, мухбир бўлганига тахаллус деймиз.\n— Ие, ўлдими? Нима, касалмиди?\n— Қаригандан кейин нима қилади — ўлади-да. Тағин ким билсин, ҳар хил гап юради. Ўғлининг жабрига кетди, деганлар ҳам бўлди. Ёлғиз ўғил, эркароқ ўсган. Бўлмаса, шундай одамнинг фарзанди, нобоп чиқди. Хотинини уриб ғилай қилиб қўйди. Бир йилми, икки йил қамоқдаям ётиб келди. Уккағар бобо аралашмади, кўргани ҳам бормади. Эр-хотиннинг орасида нималар бўлмайди, фалокат-да буям, ярашиб кетар, ўртада жужуқлари бор, неки қилган бўлса — ўзининг шўрига, қўйинглар шуни, деб бир оғиз арз қилиб борганида-ку, ҳар қалай, эл-юрт ичида обрўси бор, бу ёғи маҳаллийчилик, ҳаммаям одам — чиқариб келарди ўғлини. Йўқ. Бир сўзли-да, принтсипиал. Ана, ўғил чиқиб ҳам келди, хотини билан ярашди. Биппа-бинойи. Ғилай бўлсаям — кўз очиб кўргани, боз устига ўзгинасининг қилмиши. Орада, садқаи сар бўлиб, бобо ўлиб кетди. Айтишларича, қайнона-келиннинг ғиди-бидиси ҳам кўпайган. У томон: «Ўл сен ғилай, улгинамни қаматиб кенг яйлов қилиб ўтирибсан», деган, бу томон: «Ўзи-д\nан бўлди-да, кўзим шаҳло эди», деган, у томон баттар ғазаблаган: «Улимнинг жойида бўлганимда, сен мочахарни уриб бу кўзгинангниям чиқарардим!» Шу-да, эски савдо.\n— Қиёмат одам эди, — дедим Салим Қарорни эслаб.\n— Қиёмат ҳам гапми! — дедилар отам хаёлчан, машинани ортга тисарилтираётиб. — «Ўн еттинчи йил-нинг еттинчи ноябрида — худди инқилоб куни туғилганман, Октябрга тенгдошман, асли отим ҳам ё Октябр, ё Инқилоб бўлиши керак эди», деб юрарди. — Кейин, нашъа қилгандек, гапда давом этдилар отам: — Тавба, сендан ўн ёшларча кичик бўлатуриб, қайси йилу қайси ойда туғилганимни мен аниқ билмайман-у, сен энангдан сўрабсанми?!\n— Эътиқод-да, ота, догматик эътиқод.\n— Ҳа, сен айтган эътиқоднинг кучини шу одамда кўрдим. Босма ҳарфга чиппа-чин ишонарди. Бир варақ қоғозга босма қилиб «Уканг ҳукуматнинг сиёсатига қарши», деб ёзиб берсанг, жонажон инисига хода кўтариб чопишдан ҳам тоймас эди. Шунданмикан, бу ўрамда минмаган мансаби қолмади. Райқўму ижроқўмда ишлади, аввал колхозга, кейин Шўрога раис бўлди, ҳосилотлик қилди, милисадаям юрди-ёв. Э, қолмади. Охири мана шу — мухбирлик. Лекин, қуллуқхонадаги гапни айтиш керак: шунча амалларда юриб, на давлатнинг, на мардумнинг бирон хасига хиёнат қилган. Бўлмаса, қандай оғир йиллар эди у! Урушдан кейинги қаҳатчилик замонида ўз амакиси «Бола-чақам очдан ўлди», деб йиғлаб борганида омборхонанинг эшигини тамбалаб, «Буғдой йўқ, давлатники бу!» деб қуруқ қайтарган, дейдилар. Ана шундай берилган одам эди. Замонасозликни билмаган сира. Талай йиллар ўғлини хатна қилдирмай юрди. Ростми-ёлғонми, энасини жанозасиз кўмдирган, деган гап ҳам бор. Аниқ айтолмайман — мен Тошкандда, ўкишда эд\nим. Ишонч-эътиқоднинг маҳкамлигини қара! Ўзи, бор-йўғи чаласаводлик курсини битирган. Лекин «Капитал» дейсанми, замонанинг сиёсати дейсанми, кўзини юмиб айтиб ташларди. Даммаси мустақил мутолааю иштиёқнинг зўридан! «Ўн тўрт ёшимдан марксистман», дер эди, уккағар. Ўлди.\n— Марксистлар ҳам ўлар экан, — деб қўйдим шунчаки, гапнинг маромига қараб.\n— Ҳаммаям ўлади. Лекин, сенларнинг тилинг билан айтганда — «уларнинг порлоқ хотираси дилларда абадий қолади», шундайми?\nБеозор киноя аралаш бу гапга индамай қўяқолдим.\nТуман марказидан ўтиб бормоқда эдик. Кўча гавжум. Қовун-тарвуз қўлтиқлаган, халта-хулта ортмоқлаганлар қайтяпти. Якшанба, бозор-ўчар.\nКўзим шуларда-ю, хаёл паришон. Хотиралар қатидан бир қиёфа чиқиб келади. Сарупо мошранг либосда. Бошда сталинча шапка, серчўнтак сталинча камзул, бақалоқ галифе шим, дағал матодан этик. Кишин-ёзин. Бир ёнда каттакон блокнот, кўқрак чўнтакда қатор ранг-баранг авторучқа, этикнинг қўнжида бир даста газет-журнал.\nБу одамни бошқа қиёфада кўрмаганман. Устозим…\nКўп йиллик гап бу. Бирор йигирма йиллар бўлди-ёв.\nЁзги практикамни туман рўзномасига олдим. Рўзнома муҳаррири, узоқроқ қариндошимиз Жума ака йўлланмамни кўздан кечиргач, «Шеърингни Тошкентда ёзасан, ука, касбинг журналист, ҳаётга яқин бўлишинг керак, қора ишни ҳам ўрган», дея мени партия турмуши бўлимига бириктириб қўйди. Бўлим мудири Салим Қарорни чақириб тайинлади: «Оқсоқол, мана шу болани қулоқ-бошини тортиб, кузгача ҳаводан газет ясайдиган қилиб берасиз».\nСалим Қарор деганларини мен илгари катта-кичик мажлис-машваратларда учратган, кўзимга жуда улуғвор кўриниб, савлатидан ҳуркиб юрар эдим. Жўнгина бир одам экан. Мўмин, мулойим. Кимнинг ўғли эканимни эшитгач эса очилиб кетди: «Отангиз билан бирга ишлаганмиз, жиян. Колхоз вақтида. Отангиз қўлимда табелчи эди». Кейин ҳам, ўша даврга оидроқ бирор нимадан гап кетганда, «Отангиздан сўранг» деб қўяди-ган бўлди.\nШеър ёзишимни билиб, армон билан уҳ тортди: «Биз ҳам ёшликда ёзар эдик. Биз ғазал машқ қилар эдик. Қофиясини тўғри келтиролмай, бу ёққа ўтиб кетдик-да. Отангиздан сўранг».\nҚопдек бу одамнинг бир вактлар шеър, айниқса, ғазал битганига сира ишонолмасдим. Одатдаги мақтанчоқликка йўйдим. Қайси мухбирни сўраманг, ёшлигида албатта шоирликни орзу қилган, аммо турмуш шароити тўғри келмай, қолиб кетган. (Гўё шоирларга биров алоҳида шароит яратиб берадигандек!)\nЎлгудек ишчан экан Салим Қарор. Столдан бош кўтармайди. Эрталаб олдида бир тўп газета, чойнакда чой, кўзойнагини бурнига қўндириб, иштиёқ билан мутолаа қилади, қизил қаламда белгилар қўяди. Кейин мук тушиб, меҳнаткашларнинг хатларидан турли-туман мақола ясайди. Тушликни айтмаса, ташқари чиқиш йўқ, дам олиш йўқ, чақ-чақ йўқ. Тўнканинг ўзи.\nЭринмаган бу кимсанинг қорасига тикилиб ўтиравериб сиқилиблар кетаман, хунобим ошади. Шеъримни ёзай десам — илҳом йўқ. Илҳом парилари Тошкентда қолган: Кейин, қора меҳнат учунгина яралган бу зотни ғафлатда қолдириб, чекиш баҳона, қўшни хонага бош суқаман. Қишлоқ хўжалиги бўлими билан маданият бўлими шу хонада. Дунёнинг завқу лаззати ҳам шу ерда. Чорси хонанинг чор бурчини эгаллаган улфати чор аллақачон икки юз қатордан материални тайёрлаб «ҳукуматдан қарзини узган», энди ҳангома билан машғул.\nТўрда ўтирган шўх-шалайим Назир ака қорамни кўриб:\n— Ке, ке, Сталин бобомнинг невараси, — дейди дарров юзига ташвишли тус бериб. — Нима бўлди сенга? Ранг кўр, ҳол сўр. Уккағар Сталиннинг зулмидан бари. Қалай, ўтирибдими ўзи? Уни дев ҳам урмайди, қирғиндан қолган-да. Бери кел-э, укам-э, тоза тамом бўпсан-а. Сени ўзим даволаб қўймасам… — У ёнидаги темир сандиқдан шиша олади. — Мана шундан жиндаккина отиб юборсанг, одам бўласан-қоласан. Нима, дейсанми? Талмовсирама. Дори бу, дори — қултамитсин. Қулт-қулт ютасан — тамо-ом, олам гулистон! Қарабсанки, гуллар очилган, булбуллар сайраган, илҳом булоғи жўшиб турибди! Ё, бобонгдан қўрқасанми? Тўғрисини айт, бўлмаса ўзим уриб юбораман. Таги саёзроқ ўзи. Ҳа-а, маладес, ур! Е ҳаёт, ё мамот! Чаккидан яла, чаккидан. А, шоир дегани мана бундай бўпти-да. Анови Сталин сенга ҳам ўргатяптими, «Шеърни қўй, гўнгни ёз, хашакни ёз», деб? Ёзма! Мени десанг, ёзма шуни, ука! Шу уккағарнинг гапига кириб, бизлар гўнгу хашак бўлиб қолдик, етар. Бўлмаса, мана, Пўлатдан сўра, би\nр дафтар шеърим бор мениям! Ҳаммаси гулу булбул, ишқу муҳаббатга бағишланган. Лекин энди, кўриб турибсан — гўнг, хашак… Ўзи ёзсин, ўлмайди. Жони қаттиқ унинг. Сталин бобонг бир ўзи бир кунда саккизта газет чиқаради. Юқоридан буйруқ келса — бас!\nНазир ака лоф қилаётгани йўқ, ўзим гувоҳман. Тоғдаги чорвачилик хўжалигида амалга оширилаётган партиявий-сиёсий тадбирларни рўзномада ёритиш зарур бўлиб қолди. Ўша куни райқўмда қанақадир мажлис чиқиб, Салим Қарор тоққа боролмади. Эртаси келиб, хўжалик раҳбари билан телефон орқали беш минутгина сўзлашдию машинкахонага кириб, икки соатда икки саҳифа нарса тайёрлаб чиқди. Оғзаки, айтиб туриб! Қойил қолмай илож йўқ. «Бешарчадан беш сабоқ». Қизиқсиниб ўқиб қарадим. Худди бориб ўз кўзи билан кўргандек жонли, батафсил. Далилу мулоҳазалар жой-жойида, хулосалар асосли, шиддатвор. Бирорта ҳам нуқсони йўқ. Гап шунда-да: бирорта ҳам! Бари барчага маълум, тўппа-тўғри, сип-силлиқ гаплар. Лекин — ҳар кимнинг ҳам қўлидан келавермайди. Устозим шу ҳунарнинг пири экан, билсам.\nИш бошлаганимнинг иккинчи ҳафтасимиди, у менга топшириқ берди. Шойи тўқиш фабрикасидаги очиқ партия мажлисидан ихчамгана репортаж ёзиб келишим даркор. Бордим, қатнашдим, ёздим. Бу даққиюнусларга бир кўрсатиб қўяй деб, бор истеъдодимни ишга солиб ёздим. Мудиримнинг таҳриридан кейин ўқиб кўриб эса дод деб юборай дедим. Соч юлиб ўтириб топган ўхшатишу сифатлашларим, мажозий ибораларим… қани?! «Фалон куни фалон жойда фалон мавзуга бағишланган фалондай мажлис бўлди. Йиғилишда фалончи-фалончилар сўзга чиқиб, фалон-писмадон дедилар. Мажлис аҳли фалондай қарор қабул қилди. Бу — жонажон партия-ҳукуматимизнинг тарихий қарорларига тўлиқ ҳамоҳангдир». Қолган гап шу. Худди бир даста гулни силкиб-силкиб баргини тўкиб ташлагандек. Айниқса, илова қилиб қўйган сўнгги жумласини ўқиб жоним чиққудек бўламан: шугина мажлис аҳлики «ҳамоҳанг қарор» қабул қилган экан, юқорида ўтирган партия-ҳукуматнинг нима кераги бор?! Ҳамонки, қарор «ҳамоҳанг» бўлмога олдиндан маълум экан, ш\nунча одамни овора қилиб мажлис чақиришдан мурод нима?!\nМуҳаррирга арз қилиб кирган эдим, Жума ака: «Ничево, партиявий услуб шунақа бўлади, ўрган», дея юзимга сув сепиб чиқариб юборди. Қўлимдан келгани шу бўлдики, кечқурун яширинча босмахонага тушиб, номимни олдириб ташладим. Ахир, буни кўрган биров-ярим: «Ёзганинг-ку Салим Қарорникидан фарқи йўқ экан, Тошкентда пашша қўриб нима қиласан?», демайдими?!\nАста-секин юксак шеърияту бадиий воситалар хаёлимдан кўтарилиб, бор муҳитга мослаша бошладим. нсоф билан айтиш керак: яхшими, ёмонми, устозимдан ул-булни ҳам ўргандим.\nАна шундай сабоқардан бирини эсласам, ҳамон ўзимни кулгидан тиёлмайман. Салим Қарор қаёққадир кетганида бир мақола тайёрлаб, босмага топширдим. Эртаси уни рўзномада ўқиб, ваҳимага тушиб қолмайдими устози!\n— Сиёсий хато, сиёсий хато! — дерди у бошини чангаллаб. — Капамиз куйди, жиянжон! Энди нима қилдик? Келиб-келиб Жума Турдиевич бетобликларида… «Партия қарорлари» дебсиз. Қайси партия: сотсиал-демократлар партиясими, эсерлар партиясими ё кадетлар?! «Жонажон Коммунистик партиямиз» деб ёзишимиз керак, билдингиз! Буни райқўм ўқиса-а, икковимиз ҳам, Жума Турдиевич ҳам!.;\nТушлик чоғи бу нохушликни Назир акага билдирган эдим, у кулиб юборди:\n— Чепуха! Бор-э, энағар, демайсанми! Бу деворий газетангни ким ўқирди? Ўқиса ҳам — чепуха!\nХайрият, райқўм бизни чақирмади. Ё, у ердагилар ҳам Жума Турдиевичга ўхшаб ўша кунлар бетобмикан…\nСалим Қарор билан корректура ўқишганимиз бундан ҳам қизиқ. Корректор қизимизнинг тўйи бўлиб, бир оқшом рўзномага навбатчилик қилган мудиримга кўмаклашгани қолдим. Мен қўлёзмани кузатиб бораман, у киши босмахонадан келган нусхасини овоз чиқариб ўқийди. Солиштирамиз. Устоз ҳижжалаб-ҳиж-жалаб ўқияпти-ю, мен кулиб юбормаслик учун сонимни чимчилаб ўтирибман.\n— «Жо-на-жон Ком-му-нис-тик… бош ҳарф билан, иккита «м»… пар-ти-ямиз-нинг та-ри-хий…ий… қа-рор-ла-ри-дан руҳ-ла-ниб, вергул… а-за-мат пар-ран-да-бо-қар-лар юк-сак зафар қучдилар… «Қучдилар»ми? Ҳа-а, ана шундай. Сергак бўлинг-а, жиянжон…\nСалим Қарор йиғин-пиғинга кетганида мен дераза олдида узоқ-узоқ туриб, кўчадан ўтаётган қиз-жувонларни томоша қиламан. Туриб-туриб хўрлигам келади, ўзимни ўзим сўкаман. Бу нима юриш, ахир? Диққинафас хонада, ундан-да диққинафас бир одам билан, диққинафас бир муҳитда, ҳеч кимга кераксиз, сийқаси чиқиб кетган гапларни чайнаб, талантимни хор қилиб, «далага нури чиқарилди», «кўприк қурилди», «бригада планини бажарди» деб ўтиргунча, практикага Тошкентнинг ўзида қолиб, хушҳаво чаманлар аро Мадинамни қўлтиқлаб, унга шеъру ғазал ўқиб юрмайманми! Аҳмоқ, нодон! Ҳаётни ўрганармиш, ҳаётга яқин бўлмоқчи эмиш! Мана ҳаёт!.. Жўралар қачон келаркин-а, деразанинг тагида машинасини бип-биплатиб? Бугун чўмилгани шаршарага бормоқчи эдик… Кетаман-ку, куз келсин, кетаман! Гўнгу хашагинг ўзингга сийлов, қарор-парорларинг билан қўшмозор бўлгур Салим Қарор!\n…Туман марказидан ўтиб олмазорга қайрилаётганимизда отам гапириб қолдилар:\n— «Шогирдимиз бизни боплаб бир қўлга туширганда» деб юрарди раҳматли. Нималигини айтмасди.\nУша воқеани ғира-шира хотирлаб, сўрайман:\n— Ота, энасини жанозасиз кўмдирган у, дедингиз боя. Шу одам намоз-памоз ўкирмиди ўзи?\n— Ўқиган бўлса ўқигандир, биров кўрган эмас. Дафн-маъракаларга қатнашарди-ю, жаноза пайти четга чиқиб турарди. Нима бўлган эди ўшанда?\n— Э, эсда йўқ…\nЭсда бор. Салим Қарор кечки навбатчиликка қолганида қарашиб юрган кунларим эди. Босмахона охирга саҳифани тайёрлаб бергунича бирпас ҳовлини айланай деб чиқиб, қайтиб келсам — эшик берк. Қаттиқроқ силтаб итарган эдим, занжири омонат эканми, шарақлаб очилиб кетди. Қарасам… биров ерга мук тушиб ётибди. Устозим, Салим Қарор! Шарпани сезиб, у апил-тапил ердан ниманидир йигиштириб олиб, столи тагига уриб юборди. Жойнамозми? Кейин белини ушлаганча инкиллаб ўрнидан турди-да, ҳадаҳа стол устида ётган алланимани кафти билан босди ва сатҳ бўйлаб суриб бориб, билинтирмайгина чўнтагига солиб қўйди. Қизил нарса, ҳужжатга ўхшайди…\n— Келинг-келинг, жиянжон, саҳифа ҳали тайёр бўлмабди, — деди Салим Қарор гуноҳкорона оҳангда ва нолиш билан илова қилди: — Қурғур бел оғрийди. Шунга бирпас ёнбошлаб олай деб…\nГапни олиб қочишини! Намоз ўқир экансан, очиқ ўқийвермайсанми, менга нима? Бундан чиқди, кундузлари мени нарига хонага чиқариб юбориб… Узоқ-узоқ қолиб кетсам ҳам индамаслиганинг сабаби бу ёқда экан-да, ҳаҳ, муғамбир! Лекин, анови нимарса эди? Нега тура солиб шунга ёпишди?..\nЎша оқшом Салим Қарорни таниб бўлмай қолди. Алланечук жонсарак, ялтоқи, одатдагидан сергап. Узи чой дамлаб, менга манзират қилган. Саҳифаларга тўлиқ имзо чекиб бўлинди ҳамки, уйга кетишга шошилмайди. Зарофатдан йироқ кўринган тўнкамижоз кимса, мендан шеър тинглаб чарчамайди. Ўтган-кетган ҳангомалардан сўз очади. «Отангиздан сўранг-да». Кетаётганимизда, бобом тенги одам, устозим, бир қадам уйимизга кажавали мотоциклида элтиб қўймоқни таклиф қилди… Таажжуб!\nСалим Қарор эртаси ишга келмади. «Бетобман», дебди сим қоқиб. Икки кундан кейин отпуска сўраб ўғли орқали ариза юборди.\nБебош қолганимни кўриб, муҳаррир мени интиқ бўлиб юрганим — маданият бўлимига ўтказди. Шўхшан улфатлар даврасида юриб, куз келиб қолганини сезмабман. Севимли Тошкентимга жўнадим.\nСалим Қарорни бошқа кўрмадим. Кейинги йили келганимда редакцияга кириб суриштирсам, «Шу уккағарни сен бир бало .килиб кетдинг-ов, шоир, — деди кулиб Назир ака. — Ўша бўйи қайтиб ишга чиқмади. Кўз қурғур хат ишига ярамай қолди, деб бошқа соҳага ўтиб кетди. Боғдорчилик бригадасига қоровул деб зшитаман. Кўча-кўйда кўринмайдиям». Бу жумбоқдан бошим қотди.\nУнутилмас устозим ҳақида билганим мана шулар. Кейин-кейин у хотирамдан ҳам кўтарилиб кетай деган экан, бугун келиб…\nБоғкўчалар бўйлаб бир оз айлангач, деворлари нураган, хароброқ ҳовлига етиб машинадан тушдик. Ота-бола сипо тортиб, қийшайиб қолган қадимий дарвоза орқали «келинг-келинг»сиз, тўппа-тўғри ҳовлига кириб бордик. Этакдаги эгри ўсган олма тагида одам кўриниб, ўша ёққа юрдик.\nЗаранг ерга тўшалган шолчада икки-уч киши «манқа» гурунг қилиб ўтирибди. Бориб биз ҳам чўккаладик. Тўрда, юзлари қат-қат ажин, қабариқ кўзойнак таққан кўҳна бир мўйсафид чилчўп оёқларини бетакаллуфона чалчайтирганча ёстиққа ёнбошлаб мудраб ётибди. Берироқда ундан тетикроқ яна бир қария, тўхтаб-тўхтаб шеригига гап беради. Пойгакда дўппи-белбоғли кайвонисифат бир йигит. Гап-сўзларидан — марҳумнинг жияни. Ўғли негадир кўринмайди.\nБош ирғаб салом-алик. Дуои фотиҳа. Кейин бафуржа ҳол сўрашувга ўтилди.\nФурсатдан фойдаланиб мен ҳовли-тузга кўз югуртирдим. Дўппидеккина, тор. Маҳаллий шароитга сира тўғри келмайди, бамисоли шаҳарҳовли. Вақти-замонида бирмунча ободроқ бўлган уй-жой ҳам энди хароб, файзи кетган. Ҳаммаёқ патарот, олмаларни қурт кемириб ётибди, кузаки меваларини ғубор босган, каҳрабо тусда.\nКайвони жиян мендан қачон келганиму неча кунга келганимни сўради.\n— Уканинг шу одатлари маъқул-да, — деди сўнг отамга юзланиб. — Келасолиб дарров эл-улуснинг мавлид-маъракасини кўзлайдилар. Узим кўрганман-да бир-иккида. Соғ бўлсинлар. Раҳмат. Савоб. — Кейин, бир зум тин олгач, марҳумнинг эгаси сифатида, бу ерда ўтирганлар неча бор эшитган, яна эшитажак, ўзи ҳам неча бор такрорлаган, тағин такрорлаяжак ўлим тафсилотини, таомил бўйича, энди бизга сўзлай бошлади: — Билмадим, биппа-бинойи юрган эдилар. Ўша куни денг, бир-икки жойга таъзияга ҳам борибдилар, қайтишда бозор-ўчар қилиб кептилар рўзғорга. Балодай. Ҳеч кимнинг хаёлига келмаган. Сўнгра денг, бу энди пешин намозидан кейинги гап — Самиевнинг олдига жўнабдилар, директорнинг. Шундан шу ёққа. Пиёда. Оёқларида бодлари бор эди, кекса одам. Самиев бир вақтлар қўлларида тракторчилик қилган экан, шуни орқа қилганлар чоғи-да. Мана, ўзларинг кўриб турибсизлар: ҳовли каталакдай, боз устига, яримчаси йўлга тушмоқчи. Гап ўзимизники-ю, қайнона-келиннинг ҳам собиқаси келишмай\nроқ қолган. Шунга, улларига бир парча ер сўрамоқчи бўлганлар-да, янгамизнинг айтишича. Самиев нима депти денг: «НКВДда ишлаганингизда отамни қаматгансиз, сизга ер йўқ». Нокаснинг гапини қаранг! Шунча замон ўтиб, эски аламинг энди, совхозга директор бўлганингда эсингга тушдими, номард! Қаматган бўлса, отанг бирон айб қилгандирки, қаматган-да. Қолаверса, амакимиз милисада озроқ ишлаганларидан хабарим бор эди-ю, — эски шапкаларини ҳўв йиллари, болалик-да, биз кийиб юргич эдик, — лекин НКВД-пнквдсини эшитганимиз йўқ.\nМудраб ётган кўҳна чол дафъатан жонланиб, луқма солди:\n— Э, ў вақтлар ўнинг бари бир эди.\n— Бирмиди, бир эмасмиди, отасини тус амаким қаматганини ким исботлайди, бобо, қани?! — деди тарафгир жиян чолга «ҳужум» қилиб. — Самиевингиз у вақтлар энасининг қорнидаям бўлмагандир. Ҳай, майли, нимаям дердик энди! — Сўнг бизга ўгирилиб, узр сўрагандек, гапини айбдорона оҳангда давом эттирди:— Амакимизни биласизлар: сал ҳалигидай, қизилроқ эдилар. Боз устига денг, кейинги вақтда бу ердаги ғурбатлардан сиқилиброқ юрган эканларми, оташин бўлиб, анови гапларини айтибдилар: «Ўн тўрт ёшимдан марксистман». «Бор, ўша Марксингга бор, Марксинг ер берсин!» дебди-я энағар Самиев. Бўлган гап шу. Қайтиб кептилар, янгамизга пича ҳасрат қилган бўлиб, анови супага ёнбошлабдилару жонлари чиқибди…\nХудди шуни кутиб тургандек, алҳол қизиқ иш бўдди. Ғир-ғир эсаётган беозор шабада тўзонга ўхшаб бир гуврандию гириллаб учиб келган қандайдир дўппи тепамиздаги олма шохига илиниб қолди. Шамол тағин бир ғайрат кўрсатган эди, шоҳдан узилиб, пастак девор оша қўшни ҳовли томон парвоз қидди.\nИрғиб туриб девор сари таЯпинган жиянни бери-роқда ўтирган қария тўхтатди:\n— Ҳаҳ, қўйинг энди, Мардонбой, ҳализамон болаларингиз кўтариб чиқади. — Кейин мийиғида кулимсираган бўлиб деди: — Раҳматлининг бошида дўппи кўрганимиз йўқ эди ўзи.\nЖиян қайтиб жойига чўккаларкан, хижолатомуз ил-жайди:\n— Янгигина эди. Ҳали кийилмаган. Амаким шапка киярдилар. Расмига деб осиб қўйган эдик-да.\nШундагина айвондаги дорга ташлаб қўйилган ки-йим-кечакка диққат қилдим. Марҳумнинг усти-боши. Ўша, кўзга таниш мошранг либослар. Ўша каттакон блокнот, ўша ранг-баранг авторучкалар.\nЧеккарокда, устун қозиғида шумшайибгина бир дона оқ яктак осилиб турибди. Чамаси, дўппи шунинг тепасида бўлган. Омонатроқ илинган эканми қозиққа…\nҲарчанд уринмайин, раҳматлини бу яктак, бу дўппида тасаввур қилолмадим. Ў кўпроқ анови либосларга лойиқ эди. Галифе бобо…\nКейин — хайр-хўш. Худо раҳмат қилсин. Жойлари жаннатда бўлсин. Қолган умрлари бизларга — тирикларга насиб этсин…\nКайвони жиян кузатувида ота-бола ҳовлидан чиқдик.\n— Энди Боғболога, — дедилар отам машинани марказга етмай юқорига буриб. — Халиловникига. Яқинда укаси мототсикддан учиб ўлди. Аломат йигит эди, қўли гул. Халиловнинг уйини биларсан, ҳў-ў теракзорнинг орқасида. Асом зўрга ҳамсоя-да.\n— Қайси Асомни айтяпсиз? — деб сўрадим пари-шонҳол. — Асом деган синфдошим бўларди…\n— Кўнглингга олмагин-у, улим, Асом зўрники унутган бўлсанг, анча бегоналашиб қолибсан.\nКўнглимга олмадим. Тўғри-да, балки ўша мен айтган Асомдир. У ҳам болалигида ўлгудек зўму зўравон эди.\nЙўдда гап айланиб, тағин Салим Қарорга кўчди.\n— Боя шу одамни эътиқодли эди, деб таърифладик, ота. Менимча, у бор-йўга оддийгина қўрқоқ бўлган, холос.\n— Гапингда жон бор, улим, — дедилар отам. — Сталин замонида юрак олдириб қўйгани рост. Уни Термиз турмасида бир ҳафта кигизга ўраб жабрлаганлар. «Кигиз жазоси» деган шундай бир қийноқ усули бўлар экан. Ўз оғзидан эшитганман. Колхоз даврида бир кеча хирмонжойда ётиб қолиб, мастлик билан йиғлаб ҳасрат қилган эди. Биласанми, уни нимада айблаганлар? «Сталин»га «бетайин»ни қофия қилгани учун. Салим Қарор шоир эди-да, ў-ў, қандай шоир! Ғазал ёзарди, кейин шуни ўзи қўшиққа солиб айтарди. Эшитганмиз-да. Биз унда бола эдик.\nСалим Қарорнинг «Биз ҳам ёшликда ёзар эдик. Кейин, қофиясини тўғри келтиролмай…» деган армонли сўзларини хотирладим. Гап бу ёқда экан-да.\n— Эҳтимол, ўшанда, кигизга солиб кийнаганлари-да, чидаёлмай айғоқчиликни зиммасига олгандир? Ҳалиги бобо бир нимага шаъма қилгандай бўлди-ку?\n— Бўлса бордир, улим. Неки сир-асрори бўлса, ўзи билан олиб кетди энди. Нариги дунёси обод бўлсин, деймиз-да, бошқа нимаям дердик? Расми, ўлганнинг орқасидан бундай гаплар гапирилмайди. Икковимиз ҳам гуноҳга ботиб бўлдик. Ўзи қизиқ-да: шуларни нақл қилмасанг, яхши-ёмонни қандай фарқлайсан? Тириклардан гапирай десанг — иғво, ғийбат саналса… Э-э, улим, замонаси не-не валломатларни майиб қилмади! Мана шу Асом зўрни олайлик…\nХаёлим чувалашиб кетди.\nБоғболонинг донғи кетган сарв тераклари бўй кўрсатиб қолган эди.\nОтамнинг нақллари қулоғимга узуқ-юлуқ чалинади:\n—…НКВДнинг одамлари эшикда пойлаб турибди. Қаёқдандир буни сезади. Жон ваҳми мансабнинг мазасига қўшилиб, ғаладондан думалоқ муҳрни оладию кўзини чирт юмиб ютиб юборади. Кейин шартта орқа деразадан ташлаб қочади. Шу кетганича ўн беш йиллар деганда қайтиб келди. Қандай де? Капитан либосида. Кўкракларида турли-туман нишон… Укасини, ўз укасини қаматиб юбориб, ўрнига ўтирди. Унинг хотинига уйланди. Кўп хушрўй жувон эди, Зайнаб дегич. Раислик қилди. Ҳў-ўв яқин йилларга довур. Ука қайтиб келди.. Абгор… Ўн йилча оёқ-қўлидан ажралиб, шол бўлиб ётди. Қилма — топарсан, деганлари шу-да.\n— Кимни гапиряпсиз, ота?\n— Асом зўрни-да, Асом зўрни. Сулаймонга язна-почча бўлади. Сулаймон эсингдами, уйимизга келиб турарди-ку? Чўлоқ, юрганда бир оёғи ғирчиллайдиган? Сенга ёғоч от ясаб берган эди болалигингда…\nАсом зўр, Асом зўр… Ҳа-а, эсладим, эсладим… Келинг, буниси янаги галга қолсин.\n← Аввалги Аввалги Жўра Фозил. Сой бўйида (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Эркин Аъзам. Бизнинг тоға (ҳикоя)


Каримов Путинга нима демоқчи? « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nКаримов Путинга нима демоқчи?\n09 May 2014 - 18:40\nКаримовнинг 9-май кунида оммавий ахборот воситалари вакиллари билан бўлган суҳбатдан парча:\nОдам яшаганда фақатгина қорнини тўйдириш учун яшамайди. Керак бўлса, янги-янги уфқларга отланиш керак, белини маҳкам боғлаб, мана ман борман, деб майдонга чиқишга тайёр бўлиб туриш керак. Мана шунақа, айтайлик, болаларни, мана шундай фарзандларимни ман, ўзимни фарзандларим, деб кўп гапиришдан ҳеч қачон чарчамайман. Нима деганда… бундай авлодни тарбиялаш, 22 йил, мана 23 йил бўлади, насиб этса, шундай халқни тарбиялаш, бу бир кунлик иш эмас, барака топгур. Бунақа халқни тарбиялаш – авлодни тарбиялаш, дегандай. Мана энди, мана бундай авлоднинг биринчи сонини, бизлар, айтайлик, тарбияладик, ҳозир тарбиялаб чиқараяпмиз. Фараз қилинглар, мана шу пайтда 22-23га кирганлар айни шу пайтда туғилган, эски замонни билмайди. Ҳаммаси, айтайлик, компютер бўладими, бу инглиз тили бўладими, бу чет эл мамлакатларидаги ўзининг тенгдошлари билан беллашув бўладими.. А спортни айтмайсизларми?! Шуни кўрганда одам беихтиёр ғурурланиб кетади. Саниям меҳнатинг бор бунақа ишларда. Мана шундай хислатларга, мана шундай фазилатларга, хусусиятларга эга бўлган ва интилаётган болаларни тўхтатиб бўладими?! Бир кимдир ўйласин ва кимдир шундан хулоса чиқариб, афсона гапларни йиғиштириб, бу халқни ҳурмат қилиш керак. Бу халқ билан доимо дўстона алоқа боғлаш керак. Бу халқ билан дўст бўлсанг, ҳеч қачон кам бўлмайсан. Йўқотмайсан, фақат топасан, деган ақли расо бўлса агар (кулади), ман ўйлайманки, шундай хаёлда бўлган гаплар билан, керак бўлса, фикр билан яшайдиган бўлса агар, кам бўлмайди, демоқчиман.\n(Энди жаноб Каримов чиқиши ҳақиқий шарҳи)\nРоссияда ишлаётганлар, фақат қорнингизни тўйдириш учун Ўзбекистон мустақиллигига хиёнат қилманг. Келажак ҳақида ўйланг. Керак бўлса, ажнабийлар бостириб кирмоқчи бўлсалар, “майдонга чиқишга” шай туринглар. Ана шундай фуқароларни мен севаман. Улар мен учун ўз фарзандим каби. 22-23 йил ичида мустақиллик ғоясини ҳимоя қилишга тайёр бўлган бир авлодни етиштирдим. Улар Совет тузумини умуман билишмайди. Шундай авлодларни етиштирдимки, улар хорижий тилларни яхши билишади, замонавий технологиялардан бохабар. Айниқса спортда катта ютуқларга эришишмоқда улар. Шундай ёшлари бўлган мамлакатни босиб олиш имконсиз! Путин яхшилаб ўйласин ва шундан хулоса чиқарсин. “Чўпчакларни йиғиштириб,” ўзбек халқини пас кўрмай, ҳурмат қилсин. Ўзбекистон билан доимо дўстона алоқа боғласин! Путин мени ўзига душман деб билмаса, ҳеч қачон кам бўлмайди. Путин! “Йўқотмайсан, фақат топасан! Агар руҳий касал бўлмасанг (кулади; соғ эмассан чунки). Агар дўст бўлмоқчи бўлса, яхши, бўлмаса, бундан Путиннинг ўзи зарар кўради Ўзбекистон эмас, демоқчиман!\nfacebook.com саҳифасидан олинди


"Танимабман, бой бўласиз!" ёхуд ғалати иримлар | Megadunyo.UZ\nАвтор: admin 0 Комментариев иримлар\nХалқимизда кўплаб иримлар мавжуд, уларнинг айримларига қаттиқ риоя қилишса, баъзиларига эътибор беришмайди. Ўзи иримлар ҳақиқатга қанчалик яқин?\nИримларни ким ўйлаб топган? Сиз билан бизга ўхшаган одамларми ёки қандайдир манбаларда ёзиб қолдирилганми? Буниси энди маълум эмас. Аммо, кўп йиллик тажрибаларга қараганда иримларнинг замирида ҳам маълум бир ҳақиқат, маъно-мазмун ётаркан. Демак, иримларга ишонса бўларкан-да! Бу эса ҳар кимнинг ўзига ҳавола…\nКўплаб юртдошларимиз — кекса онахону отахонлардан, кайвонилардан сўраб-суриштириб бизда қуйидаги иримлар «машҳур»лигини аниқладик.\nКелин-куёвларга «кўз» тегмаслиги учун либосларининг назарга тушмас жойларига кўзмунчоқли тўғноғич қадаб қўйишар экан.\nАгар тўй куни ёмғир ёғса, ёш оиланинг келажакда бахтли ва бой-бадавлат, фаровон ҳаёт кечиришидан далолат берармиш.\nБизда келин-куёвнинг олдини кесиб ўтмайдилар, бу яхшиликка эмас…\nБаъзиларнинг айтишича, агар тўй куни келиннинг оёқ кийими пошнаси тушиб қолса, келгусидаги турмуши ҳам «оқсоқ» бўларкан.\nКўзгуга қараётган келин-куёвнинг олдини биров тўсиб қолишига йўл қўймаслик керак, акс ҳолда кейинчалик ҳам орага кимдир суқилиши мумкин.\nТўй куни келинни олиб кетишга келган куёв бўсағада қоқилиб кетса, бу — танлагани борасида иккиланиш аломати экан.\nКелин ва куёвнинг никоҳ узугига бўйи етган қиз қўлини теккизган бўлса, тез орада ўша қизнинг ҳам тўйи бўлади.\nКелинлар, эҳтиёт бўлинг. Тўй куни либосингиз бирор нарсага илиниб қолиб йиртилса, қайнонангиз сержаҳл бўлармиш.\nТўй куни келин-куёв расмга, алоҳида-алоҳида тушмасликлари керак эмиш, акс ҳолда…\nТўй куни қор ёғса, келин-куёв келгусида бой-бадавлат яшашади.\nАгар ёш болакай тушида қиқирлаб кулса, демак, у яхши фаришталар билан ўйнаяпти. Зинҳор уйғотиб юборманг.\nКимда-ким тушида ҳўнграб йиғласа, ўнгида кулади дейишади.\nАгар жуда қўрқинчли туш кўрсангиз, эрталаб деразага қараб туриб: «Тун қаерга кетса, сен ҳам ўша ёққа кет!» дейиш керак. Қўрқинчли тушни ҳеч кимга айтмаган маъқул.\nТушда вафот этган кишини кўриш об-ҳавонинг бузилишидан дарак беради. Дарҳол ис чиқариб юбориш, дуо ўқиш лозим.\nБу ирим аломатларига ишониш, ишонмаслик ўзингизга ҳавола…\nТурли халқларда турлича иримлар\nАгар оёқдаги қадоқлардан қутилишни истасангиз, бир бўлак гўштни ерга кўминг, у чириб, йўқ бўлиб кетгач, қадоқлар ҳам ўз-ўзидан йўқ бўлиб кетади. (Англия)\nАгар бирор киши овқатланаётганида тилини тишлаб олса, демак, у кимнидир алдаган ёки ёлғон гапирган. (Франция)\nРоссияликларнинг иримига кўра, иш бароридан келиши учун йўлга сешанба ёки шанба куни чиққан маъқул.\nЙўлда олдингиздан мушук, қуён ёки бошқа бирор жонивор кесиб ўтсаям омад қочади дейишади.\nАгар йўлда олдингиздан бирорта тиланчи чиқиб қолса, омадим келди деяверинг.\nЭсон-омон уйга қайтиш мақсадида йўлга чиқишдан олдин руслар бироз муддатга ўтиришади.\nЙўлда топилган нарсаларни олмаслик керак.\nЙигитлар, остонада Ўтирманг!\nАгар, бировнинг уйидан чиқаётиб, қоқилиб кетсангиз, орадан бир йил ўтгач, яна ўша уйда меҳмон бўласиз.\nМушук қашланаверса- меҳмон келади.\nАгар икки киши бир пайтда бир сўзни айтиб юборишса — уйига кимдир келади.\nАгар уйнинг томига каптарлар, қарғалар тўпланса, ўша уйда тўй бўлади.\nУйланмаган йигит остонада ўтирса — юборган совчиси қуруқ қайтади.\nЭшик ёки дарвоза остонасида кўришиб, хайрлашманг-жанжаллашиб қолишингиз мумкин.\nАгар кимнингдир танасининг ўзи кўролмайдиган жойида холи бўлса — (масалан, елкасида, белида) жуда бахтли бўлади.\nАгар сизни ким биландир адаштириб юборсалар ёки танимасалар – тез орада катта даромадга эга бўласиз.\nҚошиқ ёки вилкани тушириб юборсангиз – аёл киши, пичоқ тушиб кетса, эркак киши келади.\nАгар дастурхонда тишлаган ёки синдирган нонингизни қолдирсангиз, ризқингизни қолдирган бўласиз.\nМеҳмонга боришдан олдин уйда бироз сукут сақлаб ўтириш лозим — шунда сизни яхши кутиб олишади.\nКийим чап томондан кийилса, кўнгилсизлик рўй бериши мумкин.\nАгар қиз бола тикаётиб, бармоғига игна тиқиб олса, у бировни севиб қолган.\nКалитни дастурхон устига қўйманг, акс ҳолда оилада жанжал бўлармиш…\nЭрталаб бировга пул бериб бўлмайди — қайтиши қийин.\nАгар ҳиқичоқ тутиб қолса, сизни кимдир эслаяпти ёки сизга ниманидир илинаяпти.\nАгарда қулоқ қичишса — янги хабар ёки ёмғирдан дарак.\nТовонлар қичишса – узоқ йўл юрасиз.\nҚошлар қичишса — учрашув ёки кўз ёши тўкиши мумкин.\nДунё қизиқ, иримлар ғалати…\nКарпат тоғлари атрофида яшовчи айрим элатларда антиқа ирим бор. Агар уйдан жанжал аримай қолса, мушукдан қолган сутни яширинча қўшни уй остонасига тўкиш керак эмиш! Шунда оилада тинчлик бўларкан.\nУралда яшовчи халқларда кўрган ёмон тушни унутиш учун, уйғонгандан кейин бошнинг тепа қисмини бирпас ушлаб ётиш керак деган ирим бор.\nСибирда яшовчилар бирор одамни танимай қолиш ўша кишини бойиб кетишидан далолат дейишади. Бу гап ўзимиздаям бор. «Танимабман, бой бўласиз», деб айтганингизни эсланг.\nХитойликлар бир-бирига ойна, рўмолча ва пичоқ совға қилмайдилар.\nКавказда яшовчи халқлар қуёш ботгандан сўнг туз, нон ва пулни қарзга олмайдилар. Хайр-барака қочармиш.\nГолландияда «кўчада тушиб ётган ҳамённи олма, ичидагидан икки ҳисса йўқотасан» деган гап бор.\nЭскимослар табиб ёки шамандан олинган малҳам учун раҳмат айтмаслик керак, акс ҳолда шифобахш кучи қирқилади дейишади.\nДунёдаги барча халқлар кийимни ўнг енгидан кийишади. Негалигини ҳеч ким билмайди…\nМашҳур юлдузлар ҳам худди сизу биз каби бирор нимага эътиқод қўйишади, нимадандир ирим қилишади.\nГолливуддаги энг иримчи одам кимлигини биласизми?\n1. Мартин Скорсезе. Режиссёр ёвуз руҳлардан ва кўз тегишидан жуда ҳам қўрқади. 11 рақамини эса фалокат олиб келувчи рақам, деб билади. Шу боисдан агар автомобиль қўйиш жойида шу рақамли бўш жой қолган бўлса, ҳамма ишни йиғиштириб қўйиб, режасини бузиб, ортга қайтиб кетиши ҳеч гап эмас.\n2. Уэсли Снайпс устрицаларни умуман оғзига олмайди. Чунки устрицаларга гуноҳкор бандаларнинг руҳи кўчиб ўтишига қаттиқ ишонади.\n3. Лучано Паворотти. Буюк тенор ҳеч қачон саҳнага чўнтагига учи қайрилган мих ва туфлиси ичига танга солмасдан чиқмаган .\n4. Вуди Аллен. Таниқли режиссёр негадир кийимларни атайлаб тескари кияди. Мабодо бирорта либосини тескари кийиб қўйса ҳам ечиб, ўнглаб ўтирмайди. Унинг айтишича, бундай қилиш бир талай омадсизликларга сабаб бўлиши мумкин экан.\n5. Комедик роллар қироли Робин Уилямс негадир тузга бефарқ эмас. У уйида, ҳатто ресторанда ўтирганда ҳам, бир сиқим тузни олиб, чап елкасидан ошириб сепиб юборади. Кўплар «юлдуз»нинг бу антиқа одатига кўникиб қолишган ва бунга ортиқча эътибор қаратишмайди.\n6. «Чарли фаришталари»дан бири Люси Ли ҳеч қачон пушти либос киймайди. Бу рангни кўришга ҳам умуман тоқати йўқ. Қизиғи шундаки, энг қимматбаҳо гул ҳисобланган орхидея гулдастасини совға қилсангиз, ҳеч қачон қўлингизни қайтармайди. Ажаб!\n7. Сальма Хайек. Актриса бизнинг иримлардан хабардор кўринади. У остонадан ҳатлаб ўтаётган чоғида доимо ўнг оёқ билан қадам ташлайди. Актрисанинг айтишича, остонадан чап оёқ билан ҳатлаб ўтган куни негадир иши юришмас экан.


Ўқитувчилар пахта теримига “ҳар ҳолда” тайёр туриши ҳақида огоҳлантирилди – mulkdor.com\nAugust 27 2017, 05:08 ЖамиятИнсон ҳуқуқлариКоррупцияМаъорифТиббиётЎзбекистон\nЎзбекистон Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги ва вилоят ҳокимларининг бу йил ўқитувчи ва шифокорлар пахта теримига чиқарилмайди, деган баёнотидан сўнг ҳам жойларда ўқитувчиларни “ҳар эҳтимолга қарши” теримга чиқиш ёки ўрнига одам топишга тайёр туриши ҳақида маҳаллий раҳбарларнинг огоҳлантираётгани ҳақидаги хабарлар Озодликка бот-бот келмоқда. Баъзи ҳудудларда ўқитувчиларнинг “ўз ихтиёрлари” билан теримга чиқиш “ташаббуси” тайёрланаётгани айтилади.\nАнгрен шаҳридаги мактаблардан бирида ишлайдиган ўқитувчининг Озодликка ёзишича, шаҳар ҳокими ўқитувчию шифокорлар ҳам теримга тайёр бўлиб туриши ҳақида тезкор хабарнома жўнатган:\n“Шаҳар ҳокими Х.Абдулазизов жўнтаган хабарномада “пахта ҳосилини нест-нобуд қилмай териб олиш учун” яна ўша шўрлик ўқитувчию шифокорларга отряд негизида тайёргарлик ишлари олиб бориш учун муддат белгилаб берди. Телевизорда ҳокимларнинг ўқитувчиларни пахтага бу йил чиқармаймиз деганини эшитиб, хурсанд бўлган эдик, наҳот бу кўзбўямачилик бўлса?”, деб ёзади ўқитувчи.\nУнинг айтишича, ўқитувчилар теримга тайёр туриши ёки ўз ўрнига одам топиб чиқариши керак:\n“Биз буни ҳар йили “исқирт ҳашар” деймиз. Чунки, бу ҳашар коррупциянинг оқ шаклда кўриниши. Биз ҳар йили водийдан келадиган одамларга пул бериб, ўрнимизга тергизардик ва ўзимиз ишга чиқардик. Бу йил эса уларнинг нархи ошибди, ҳар бир мардикорнинг нархи 100 АҚШ доллари ёки 800 минг сўм бўлибди. Одам тополмасак бу пулни раҳбарларга беришимиз керак, у одам топадими, чўнтагига урадими униси бизга қоронғи”, дейди ўқитувчи.\nАнгрендаги бошқа бир мактаб ўқитувчиси ҳам Озодлик билан суҳбатда, “ҳар эҳтимолга қарши” теримга тайёр бўлиб туриш ҳақида огоҳлантирилганликларини айтади:\n“Туман ҳокимларининг ўзлари ҳам бу ҳақда аниқ топшириқ олгани йўқ. Лекин мактаб директорларига оғзаки айтган. Мана бизнинг директор ҳам, чиқ деганда икки оёғимиз бир этикка тиқилиб қолмасин, ўрниларингга жўнатишга одам тайёрлаб қўйинглар, буларга ишониб бўлмайди, деяпти. Лекин ҳамма жойда тайёргарлик авжида. Ёнимиздаги завод ва корхоналарда ака-укаларимиз ишлайди, уларнинг ҳаммасига теримга тайёр бўлиб туринглар деб, буйруқ берилган”, деди ўқитувчи.\nСамарқанд ҳокими 100 фоиз талабаларни пахтага чиқариш ҳақида топшириқ берди\nСамарқанд вилояти ҳокими Туроб Жўраев ўтказган видеоселекторда қатнашган маҳаллий ташкилот раҳбарларидан бирининг айтишича, ҳоким вилоят олийгоҳларидаги талабаларни пахтага чиқариш ҳақида буйруқ берган:\n“Мен ўзим шу мажлисда қатнашдим. Йиғилишда ҳоким пахта масаласида бу йил Кабминдан чиққан янги тартиб билан таништирди. Тартибга кўра ўқитувчи, дўхтир ва талабалар чиқарилмаслиги керак, лекин ҳоким ректорларга 100 фоиз ҳамма студентни чиқарасан деб, топшириқ берди. Дўхтир ва ўқитувчилар ҳақида ҳеч нарса демади. Лекин мен билан йиғилишда қатнашган туман халқ таълими бўлими ходими эса юқоридан “биз ўқитувчилар ўз ташаббусимиз билан чиқамиз” деган тушунтириш хати ёзишга тайёр турибди, деди. Самарқанд туманидаги мактабда ишлайдиган холаваччамнинг айтишича, аллақачон улар учун пахта терадиган полялар тайёр турибди. 10 кунлик бўлиб чиқаркан. Ҳоким ҳаммага “Ўзинг бириктирилган жойга бориб шароитингни тўғирла, ўша ерда этик кийиб юрасан, бир – икки ой вагон қилиб ётасан”, деди, дейди раҳбарлардан бири.\nШифокорлардан ҳам тилхат олиняпти\nНаманган шаҳридаги поликлиникалардан бирида ишлайдиган врачнинг айтишича, шифокору ҳамширалар “ўз ихтиёри” билан пахта теримига чиқиши ҳақида тилхат ёзиб беришга мажбурланяпти:\n“Биздан мажбурий тилхат ёздириб олишди. Пахтага ўз хоҳишимиз билан, ватанпарварлик учун чиқяпман, деб ёзиб бердик. Ёзмаганлар ишда кейин қолиш*қолмаслиги кўриб чиқиларкан. Ҳатто ётоққа ким бориши ҳақидаги рўйхатларни ҳам топшириб бўлдик”, деб ёзади наманганлик врач.\nКим бор бошка терадиган,текинга?Домлалар ва духтирлар,бюджетчилар бормаса урнига одам топасанг,пулини берасанг 100$! Блин,маразм тугамади де!Мунча хурлик,качонгача эзилиб,хурланиб,зурланиб тирикчилик қиламиз? Бу ёғи хаёт булмай қолди ю,биродарлар!Шуролар бошлади ,Муртад яна 27 йил зурлади бизни,яна қанча йил давом этаркан? Минг ланъат баринга..\nБу Туроп тентакни хоким килиб тайинлашни узи хато иш булган бошидан, энди узини курсатади.


«Билайн»га террорчилар қўлида эканлиги ҳақида SMS ёзган йигит қўлга олинди | Ўзбекистон ва жахон янгиликлари\nЎзбекистон Бугун 22:00 1\nҚашқадарё вилояти Чироқчи туманида яшовчи Т.Й. таниши орқали телефонига Paynet’дан пул ташлаттиради, деб ёзади «Қашқадарё» газетаси.\nҚарангки, SMS келмайди. Натижада у «Билайн» уяли алоқа компанияси оператор рақамига «Шу номерни текшириб беринг», «Телефон қилинг, саволим бор», «Жавоб беринг», «Пул тушмаяпти, нимага уланган бўлса ўчириб беринглар» деган мазмунда хабарлар ёзади.\nОператор ҳам ухлаб қолган шекилли. Бирор марта бўлсин жавоб қайтармайди. Бундан жаҳли чиққан Т.Й. алоқа компанияси эътиборини тортишнинг бошқа йўлини топади. Шунда у операторга «Ёрдам. Террористлар қўлидаман» деб SMS жўнатади. Билмайдики, бу билан бошқа идора эътиборини ҳам тортганини. Йигит бояқиш ёлғон хабар йўллагани учун қўлга олинди. «Хушёр» оператор эса …


19:31 20.08.2020 (Янгиланган 20:08 20.08.2020)\nШифокорлар билан маслаҳат қилган ҳолда шундай хулосага келинган: пандемия билан боғлиқ вазият бу йил жойларда катта йиғин ва сайиллар ўтказишни чеклаш талабини қўймоқда.\nТОШКЕНТ, 20 авг - Sputnik. Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев бугун тадбиркорликни ривожлантириш масалалари бўйича ўтказган йиғилиши давомида, Мустақиллик байрамини пандемия шароитида нишонлаш юзасидан кўрсатмалар берди, деб хабар қилади президент матбуот-хизмати.\nТаъкидланишича, ушбу масалада шифокорлар билан маслаҳат қилган ҳолда шундай хулосага келиндики, пандемия билан боғлиқ вазият бу йил жойларда катта йиғин ва сайиллар ўтказишни чеклаш талабини қўймоқда. Шунинг учун ушбу улуғ санани кўпроқ оила даврасида нишонлашни ташкил этиш масалалари муҳокама қилинди.\nКорхона ва ташкилотларда ҳам байрам тадбирлари режалаштирилган тақдирда уларни санитария нормаларига қатъий риоя этган ҳолда ўтказиш мақсадга мувофиқлиги кўрсатиб ўтилди. Оммавий ахборот воситалари ва интернет тармоғида байрам кунлари қизиқарли, янги форматдаги кўрсатувлар, эшиттириш ва чиқишлар намойиш этиш борасида тавсиялар берилди.\nМустақиллик байрамида ҳафтасига 5 кун ишлайдиганлар ҳам 6 кун ишлайдиганлар ҳам – 30-31 август ҳамда 1 сентябрь кунлари (3 кун) дам олади.\nЭслатиб ўтамиз, Соғлиқни сақлаш вазирлиги маълумотларига кўра, 20 август 17:00 ҳолатига кўра, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 37 547 нафарни ташкил этмоқда. Инфекцияни юқтирган беморларнинг 33 мингдан ортиғи соғайган. Қурбонлар сони 252 нафарни ташкил қилмоқда.


06 Äåêàáðü 2019 10:07 588\nПремьер-лига мусобақалари Токио-2020 Олимпия ўйинлари учун қимматли рейтинг очколарини тақдим этади. Баҳринисо Бобоева шу тариқа олимпиада йўлидаги муҳим балларга эга бўлди.\n"Навбаҳор"ни чемпион қилиш орзусидаги Бабаян, аввал Хитой клубида ишлашни лозим топди\n30 Íîÿáðü 2019 17:32 522\nАгар Бабаян чинликлар билан 4 йиллик шартнома имзолайдиган бўлса, бу муддат ичида Андрей Канчельскисни ҳам “Навбаҳор” билан тузган битими якунига етади. Ўшанда у орзусини амалга ошириш имкониятига эга бўлади.\n27 Íîÿáðü 2019 18:42 275\nЭрматов халқаро фаолиятини 2003 йили бошлаган. У учта Жаҳон Чемпионатида 11та ўйинни бошқарган ва бу борада рекордчи саналади, шунингдек, 5 бор Осиёнинг энг яхши ҳаками деб тан олинган. Равшан Эрматов 2015 йилда Globe Soccer Awards – "Йилнинг энг яхши ҳаками" номинациясига ҳам эга чиққан.\nРоналду "Ювентус" таркибидан "чиқариб ташланди"\n23 Íîÿáðü 2019 19:59 378\nРоналду майдонни тарк этаркан бош мураббий Маурицио Саррининг қўлини сиқишни рад этган. "Ювентус"ни бу ҳолатга чора кўрмагани футболчилар ўртасида норозилик уйғотганди.\nҲабиб Нурмагомедов: Буюк ватандошингиз Имом ал Бухорий билан дунё фахрланади\n22 Íîÿáðü 2019 01:19 661\nИмом ал-Бухорий ҳадислар тўплашда ва уни саралашда амалга оширишган ишларига назар солинг. Ҳар бир ҳадисни охирги манбасигача текширишга бел боғлаган. Ҳозир кўриб турибсизки буюк алломанинг меҳнати қанчалик улуғвор.\nАнглия терма жамоаси сардори ЕЧ-2020 саралаш босқичининг тўпурари бўлди\n20 Íîÿáðü 2019 11:37 415\nАнглия терма жамоаси сардори Гарри Кейн ЕЧ-2020 саралаш босқичининг энг яхши тўпурари бўлди. Инглиз ҳужумчиси рақиблар дарвозасини 12 марта ишғол этди.\nТерма жамоада эрта дебют қилган дарвозабонлар – top-5\n14 Íîÿáðü 2019 16:03 467\nДарвозабон - ярим жамоа. Дарҳақиқат, сўнгги нуқта ишончли қўлларда бўлса, бу мураббий учун ҳам, майдондаги футболчилар учун ҳам муҳим аҳамият эга.\nЭлдор Шомуродовга Ла Лига пешқадамларидан бири харидор\n04 Íîÿáðü 2019 13:00 691\n«Севилья» Ла Лигада 12 ўйиндан сўнг пешқадамлар “Реал”, “Барселона” ва “Реал Сосьедад”дан атиги 1 очко ортда қолган ҳолда, “Атлетико” билан тенг 21 очко билан жамғариб, 4-5-ўринларда бормоқда.\nШота Арвеладзе Туркиянинг "Гўзтепа" клуби бош мураббийлигига ўтиши мумкин\n03 Íîÿáðü 2019 17:39 801\nДекабрь ойида “Пахтакор” жамоаси билан шартномаси якунланадиган Арвеладзенинг ўзида ҳам Туркия футболига қайтиш истаги борлиги бу таклифни қабул қилишида асосий омил бўлиши кутилмоқда дейди клуб манбаси.\nНаманганлик армрестлингчилар жаҳон чемпионатида 3 та олтин медални қўлга киритишди\n03 Íîÿáðü 2019 17:02 799\nЎсмирлар ўртасида 65 кг вазнда иштирок этган косонсойлик Саидмуҳаммадхон Аҳмадхонов ҳам ўнг қўл беллашувларида муваффақиятли иштирок этиб жаҳон чемпионати олтин медали соҳибига айланди. Финал учрашувида рақиб грузиялик Гулади Букианинг қўли баланд келди, бироқ финал баҳсидан кейин бу спортчининг допингдан фойдалангани аниқланиб, ғолиблик асл кучли бўлган Саидмуҳаммадхонга берилди.\n"Навбаҳор"да аламли дуранг: Муртозаев 90+3'да "Насаф"ни мағлубиятдан қутқарди\n31 Îêòÿáðü 2019 20:10 584\n80-дақиқада Александр Касьяннинг зарбасидан кейин, “Насаф” дарвозабони Неъматов тўпни қайтаришга эришди. Қайтган тўпни Азиз Ибрагимов кучли зарба билан дарвозага аниқ йўллаб, ҳисобни очди - 1:0.\nНаманганлик Муҳаммадқодир Тоштемиров оғир атлетика бўйича Осиё чемпиони бўлди\n30 Îêòÿáðü 2019 19:26 846\n19-27 октябрь кунлари Шимолий Корея пойтахти Пхеньян шаҳрида бўлиб ўтган оғир атлетика бўйича ўсмирлар ва ёшлар ўртасида Осиё чемпионатида Ўзбекистон терма жамоаси сафида иштирок этган Наманган вилоятининг Янгиқўрғон тумани вакили Муҳаммадқодир Тоштемиров фахрли биринчи ўринни қўлга киритди.\n12 Îêòÿáðü 2019 14:46 982\nҚўл жанги бўйича қизлар, ўсмирлар ва катталар ўртасидаги Ўзбекистон кубоги мусобақасида Наманган вилояти вакиллари 7 та олтин, 2 та кумуш ва 8 бронза медалларини қўлга киритишди.\n10 Àâãóñò 2019 18:53 1248\n25 Èþíü 2019 14:59 1390\n11 Ìàé 2019 15:14 2329\n11 ßíâàðü 2019 15:24 1546\n24 Äåêàáðü 2018 19:10 2093\n11 Äåêàáðü 2018 16:19 2119\n29 Íîÿáðü 2018 19:39 2948


2030 йилда 3x3 хоккей Қишки Олимпия ўйинлари дастурига киритилиши мумкин / Olamsport.com\n19 ноя 14:54\n2030 йилда 3x3 хоккей Қишки Олимпия ўйинлари дастурига киритилиши мумкин\nТеглар : ХоккейҚишки Олимпиада\nIIHF президенти Люк Тардиф ХОҚ 3х3 хоккейни бўлажак Олимпиада дастурига киритиш таклифини кўриб чиқаётганини айтди.\nУнинг сўзларига кўра, 3х3 хоккей 2026 йилги Олимпиадада пайдо бўлиши даргумон. IIHF энди 2030 йилда дебют қилишни мақсад қилган.\n«Хоккейда медаллар кўпроқ бўлади. Бу ёмон эмас. Биз ҳақиқатан ҳам бу тўғри иш эканлигига ишонамиз. Янги форматнинг пайдо бўлишини муҳим воқеа деб биламан.\nЁшлар ҳозирда каналларни тезлик билан алмаштирмоқда. Улар 2,5 соат давом этадиган ўйиндан 1 соатлик иккита ўйинни афзал кўришади. Телевизорда бир вақтнинг ўзида тўртта ўйин кўришади. Шунинг учун биз янги форматни жорий этишга ҳаракат қилишимиз керак», - деди Тардиф.\nХалқаро хоккей федерацияси Лозаннада бўлиб ўтган 2020 йилги ўсмирлар Олимпиадасида аллақачон халқаро жамоалар иштирокида хоккей бўйича 3х3 тест турнирини ўтказди. 2024 йилда 3х3 хоккей расман мусобақалар дастурида дебют қилади.\nХоккей. Россия терма жамоасининг Олимпия ўйинлари учун кенгайтирилган таркиби маълум 0\nХитойда илк омикрон қайд этилди. Бу ерда уч ҳафтадан сўнг Олимпиада бошланади 0\nАмирсойда бир кун ФОТОРЕПОРТАЖ 0


Ўзбекистонлик уйланган йигит иккинчи марта тўй қилаётганда қонуний хотини тўйга бостириб келиб, тўйни бузди. Бу ҳақда “Репост” хабар қилди.\nМанба мухбири тўйида ўз оиласи ва хотини шарманда қилган йигит қиссаси ҳақида ёзди. Мухбир жабрланган қизнинг опаси билан суҳбатлашди.\nМаълум бўлишича, исми сир сақланган ўзбекистонлик йигит иккинчи марта уйланишга қарор қилган. У севган қизига ота-онаси Россияда ишлашини, улар жуда ҳам банд бўлганликлари сабабли йигит қиз билан кўриштира олмаслигини такрорлайвериб қизни ишонтирган. Шунингдек, йигит пулга бошқа одамни ёллаб гўёки ота-онаси Россиядан қўнғироқ қилаётгандек кўрсатиб қизнинг отаси билан суҳбатлаштирган. Қиз эса йигитга қаттиқ ишониб қолган ва ота-онасини йигитга беришга рози қилган. Бу орада йигит қизга тўй Тошкентда эмас, балки бошқа шаҳарда бўлишини айтган. У ушбу ҳолатни тўй ҳаражатлари арзон бўлиши билан оқлаган. Шу тариқа улар тўй қилишга келишиб олишган ва тўй кунини белгилашган.\nМухбир билан суҳбатлашган қизнинг айтиишича тўй куни ҳаммаси рисоладагидек бошланган. Лекин кечга бориб ҳаммаси бузилган. Тўйнинг ўртасида йигитнинг ота-онаси, хотини ва куёвнинг қариндошлари кириб келган.\n“Бундай шармандаликни ҳеч ким кутмаганди. Бизнинг шубҳаларимиз тўғри чиқди. Отам жаҳл билан куёвга ташланди. Тартибсизлик бошланди. Ярим соатдан кейин ҳаммани тинчлантиришга эришдик. Маълум бўлдики, опамнинг йигити уйланган экан ва ҳаммамизни алдабди. Йигит опам у билан бўлмайди деб қўрққан ва бу ҳақда айтмаган. Хотини билан эса ажрашмоқчи бўлган экан”, – дейди қизнинг опаси.\nҚизнинг айтишича опаси у йигитга турмушга чиқмаган ва у ҳозирда ўзининг руҳий ҳолатини яхшиламоқда.\nФото: Бухорода Насриддин Афанди ҳайкалининг бошига чиқиб олган йигит узр сўради\nВидео: Тошкент метросида ёш йигит ҳамманинг кўз ўнгида соқолини олди\nМана операторларни қандай уйғотиш керак: қашқадарёлик йигит антиқа SMS учун қўлга олинди (ФОТО)\nШаханщох 27 ноябр 2019 07:57\nИндийские киноларию макола\nFedya 27 ноябр 2019 14:26\nQuruq gapu. Osmondan olingan. Na ism na hudud na voxt yozilgan\nЕrgаш 1 декабр 2019 18:56\nЎз Муносабатингизни билдиринг бuмаган гап.


NYT: Трамп 10 йилдан бери умуман солиқ тўламаган | Qalampir.uz\nNYT: Трамп 10 йилдан бери умуман солиқ тўламаган\nОлам\t28 Сентябрь 2020 10:26 6754\nАҚШ Президенти Дональд Трамп сўнгги 15 йилнинг 10 йилида умуман солиқ тўламагани маълум бўлди. Миллиардернинг солиқ декларациясини қўлга киритиб, уни таҳлил қилиб чиққан “The New York Times” нашри журналистлари шуни аниқлаган.\nТрамп 2016 ва 2017 йилда атиги 750 доллар федерал солиқ тўлаган. Ваҳоланки, у ва унинг компанияси Панамада 15 598 доллар, Ҳиндистонда 145 400 доллар ва Филиппинда 156 824 доллар солиқ тўлаган.\nУ бундай узоқ вақт давомида солиқ тўламай келишига, ҳисоботларда ишлаб топган пулларидан кўра кўпроқ йўқотганини айтиб келгани сабаб бўлган.\nСолиқ ҳисоботларида топганидан кўра кўпроқ зарар кўрсатиб келган. Масалан, уни кўп ҳолатларда у уйидан бу уйига ташиган самолёти харажатларини тадбиркорлик харажатлари сифатида кўрсатган, парикмахер, яъни соч турмаклаши харажатлари 70 минг доллардан зиёд бўлиб, уни ҳам бизнес харажати сифатида кўрсатган.\nНашр Трамп бошлаган сайдов кампанияси ҳам моддий томондан танг аҳволда эканини таъкидлаган. Бундан ташқари, Трамп қаршисида Солиқ хизмати билан 10 йиллик аудиторлик жанги ҳам бор. Гап шундаки, миллиардер катта зарар кўрганини айтиб, 72,9 миллион доллар солиқни қайтариб олган. Агар унинг зарар кўргани уйдирма бўлиб чиқса, Трамп 100 млн доллар тўлаши керак бўлади.\nҚиёслаш учун: AҚШда мактаб ўқитувчиси йилига ўртача 7200 доллар, ўт-ўчирувчилар 5200 доллар ва ҳамширалар 10000 доллар федерал даромад солиғи тўлайдилар. Ёки, 2017 йилда, мамлакат бўйича ўртача солиқ тўловчи 12 000 доллар даромад солиғини тўлаган.\n27 Февраль 09:21 32835\n25 Февраль 13:34 25707\n26 Февраль 16:24 22184\n25 Февраль 18:44 19066\n25 Февраль 16:43 18519


Россия ватандошлигини қабул қилаётган ўзбекистонликлар сони кўпайди\nЎзбекистон Россия ватандошлигини қабул қилаётган аҳоли сони бўйича учинчи ўринни эгалламоқда.\nЎтган йилда Россия ватандошлигини қабул қилган ўзбекистонликлар сони 659 кишига кўпайди. 2016 йилда 23 216 ўзбекистонлик Россия паспортларига эга бўлган. 2015 йилда бу кўрсаткич 22 557 кишини ташкил қилган эди.\nРасмий статистиканинг билдиришича, Россия ватандошлигини энг кўп қабул қилаётганлар украиналиклар бўлаётир. Ўтган йили 100 696 украин Россия паспортини олган. Бу эса 2015 йилга нисбатан 49 фоизга кўпдир.\nРоссия ватандошлигини энг кўп қабул қилаётганлар рўйхатида қозоқлар 2-ўринни эгаллаган. 2016 йилда 37 837 қозоқ Россия ватандошлигини олган.


Муаммо ясаш керак эмас (Матбуот: ё ҳаёт, ё мамот!) — 21asr.uz\nМуаммо ясаш керак эмас (Матбуот: ё ҳаёт, ё мамот!)\nЎзбекистон Матбуот ва ахборот агентлигидан олинган маълумот бўйича бугунги кунда республикамизда 1 156 та оммавий ахборот воситаси фаолият кўрсатмоқда, уларнинг 665 таси газета, 365 таси журнал. Шундан 327 та газета, 153 та журнал “давлат”, 348 та газета, 207 та журнал эса “нодавлат” мақомига эга. Улар кескин рақобат майдонида яшаб қолиш учун шиддатли кураш кетаётган бир паллада ўз ижодий, иқтисодий фаолиятини қай тарзда ўзгартирмоқда? Замонга мослаша оляптиларми? Бундан бу ёғига “Олма пиш, оғзимга туш” деган билан иш битмайди.\nУстоз журналист Жаббор Раззоқ ибораси билан айтганда, бош муҳаррир, энг аввало, зиёли, теран фикрловчи сиёсатдон ва энг муҳими, ташкилотчи, керак бўлса иқтисодчи бўлиши шарт. Журналист эса... ҳам ўткир қалами, ҳам холис сўзи билан ҳаётнинг равишини кўра олиши лозим. У ҳакам ё оқловчи, қораловчилик ролига кириб олмасдан, сиёсий-ижтимоий жараёнлар, воқеликлар ҳақида жамоатчилик фикрини шакллантиришга хизмат қилиши керак. Бизда эса баъзан тескариси бўлади. Ҳақми-ноҳақми, шоша-пиша ҳукмбардорлик қилиш, вазиятни холисона баҳоламасдан туриб хулоса чиқариш, айниқса, инсон шаъни, қадр-қимматини ерга уриш билан боғлиқ ҳолатлар ҳам рўй бермоқдаки, оқибатда судма-суд юришлар, ниҳоят, ютқазиб қўйишлар учраб турибди.\nСафар ОСТОНОВ, Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган журналист:\n– Телевидение пайдо бўлган пайтда радио тамом бўлди, дейишган экан. Бир асрдан ошяпти ҳамки, радио телевидение билан баб-баравар яшаб келмоқда. Энди газеталар ҳақидаям шундай мазмунда баҳс-мунозара бўляпти. Интернет ёки ижтимоий тармоқлар биздан анча олдин Япония, Жанубий Корея, Америка, Англия ёки Европада оммалашган. Лекин етакчи газета-журналлар тўхтаб қолмади-ку, аксинча, янада ривожланиб, янги нашрлар пайдо бўлмоқда.\nТўғри, ҳозирги бозор иқтисодиёти шароитида дунёда, мамлакатимизда ҳам оммавий ахборот воситалари ўртасида ахборот майдонида жой эгаллаш учун кураш тобора кучайиб бораётган бир шароитда матбуот ҳам янгича йўналишларни, янгича услубларни ахтариши керак. Бугун ахборот танлаш ва уни қай усулда узатиш учун ҳам малака, тажриба зарур. Истаймизми-йўқми, бугунги глобаллашув замонида кунини кўролмаётган, ўз ўқувчисини тополмаётган айрим нашрлар ёпилиб кетиши мумкин. Олайлик, баъзи бир тармоқ ёки хусусий газеталар чиқмай қолиши табиий. Бундан муаммо ясаш керак эмас.\nСавол туғилади: муассислар-чи, ўз вазифасини қай даражада бажара оляпти? Кўнгилдагидек эмаслиги аён ҳақиқат. Лекин томошабинлик қилиб, мурувват кутиб ўтириш вақти ўтди. Яқинда масъул идоралар вакилларининг айтишича, айрим туман газеталари таҳририятлари иқтисодий аҳволи ниҳоятда ночор аҳволда экан. Туман ҳокимликлари ўзлари муассис бўлган нашрлар тақдири ҳақида умуман ўйлашмаяпти. Минг дона нусха атрофида чоп этилаётган туман газеталари оз эмас. Ҳатто бир дона компьютер олишга ҳам қурби етмаётган таҳририятлар борлигини қандай баҳолаш мумкин?..\nУстознинг куйинганича бор. Ҳозир замон ўзгарди, талаб бошқача. Адиб-шоир билан журналист-мухбирнинг ўртасида еру осмонча фарқ бор, ахир. Энди кабинетда дўппини қўйиб, хаёл суриб, интернет титкилаб ўтирадиган, ҳаётда эмас, хаёлида қаҳрамон яратадиган журналист ҳеч бир таҳририятда ўз ўрнини тополмайди. Бор ҳақиқат, яхшию ёмонимиз, орзую армонларимиз одамлар орасида, эл-улус ичида эканини англашимиз лозим. Президент таъбири билан айтганда, журналистлар ҳар қандай шароитда ҳам адолат тамойилига, ўзининг ҳаётий ва ижодий принципларига содиқ қолиши керак.\nХорижий автомашина учун 90 кун\nЧигитдан БИТУМ олиш мумкинми?


БМТ лойиҳаси: Ерни деградация ва саҳролашувдан қайндай асраб қолиш мумкин? - Номадлар,Турклар,Қозоқ одатлари ва анъаналари,Қозоғистон табиати,Хориждаги қозоқлар,Қозоғистон спортчилари,Қозоғистон тарихи | Kazakh TV\nЗаминни деградация ва саҳролашувдан қандай сақлаб қолиш мумкин? Бу масала Алмати шаҳрида Марказий Осиё олим, сиёсатчи ва аграр соҳа мутахассислари томонидан муҳокама қилинди. Форум БМТ Тараққиёт дастури томонидан ташкил этилган. Унинг маълумотларига кўра, минтақа мамлакатларининг ҳар бирида яроқсиз далалар майдони 40 фоиздан 100 фоизгача борадиган ҳудудлар бор. Гумус емирилиши туфайли йилига 12 ярим миллиард доллар зарар кўриляпти. Форум иштирокчилари уч кун давомида бундай ерларни қутқариш учун амалга ошириладиган ишлар режасини ишлаб чиқиш ва Марказий Осиё мамлакатларига тақдим этиш ниятида.\nЕРЛАН НИСАНБАЕВ, ҚОЗОҒИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ЭКОЛОГИЯ, ГЕОЛОГИЯ ВА ТАБИИЙ ЗАХИРАЛАР ВАЗИРИ ЎРИНБОСАРИ:\n- Қозоғистон бугунги кунда бундай ҳолатларга қарши халқаро ташкилотлар билан ҳамжиҳатликда фаол кураш олиб боряпти. Таъкидлаш жоизки, 15 йил давомида биз 52 миллион доллар қийматга эга 30 дан ортиқ лойиҳани амалга оширдик. Жуда катта натижа берган шундай лойиҳалардан бири сифатида мен қуриб қолган Орол денгизи ўрнига саксовул экилганини кўрсата оламан. Биз бугунги кунда 3-4 метр баландликка етган 56 минг гектар саксовул ўрмонларини яратдик.\nБМТБМТ лойиҳасидастурдеградацияЕрни деградация


Ўзбекистонда ёши 80 дан ошганлар аҳолининг 0,8 фоизини ташкил қилади\nUzbekistan - people are celebrating independence day in Tashkent, 01 September 2016\nЎзбекистоннинг салкам 32 миллион кишилик аҳолисининг 225 минг нафари 80 ёшдан, 44 минг нафари 90 ёшдан, 8700 нафари эса 100 ёшдан ошган.\nБу маълумот ЎзЛиДеп партиясининг расмий сайтида келтирилди.\n“Мустақиллик йилларида халқимизнинг ўртача умр кўриши 1990 йилдаги 67 ёшдан 73,5 ёшга, аёллар ўртасида эса 75,8 ёшга етди. Бугунги кунда республикамизда 60 ёшдан ошган қарийб 2,9 миллион киши истиқомат қилади. Улар орасида 2 мингдан ортиқ Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси, 60 мингдан ортиқ фронт ортида меҳнат қилган инсонлар бор”, дейилади ЎзЛиДеп партиясининг расмий сайтида ёритилган мақолада.\nЎзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитасига кўра, 2016 йилнинг 1 июлига келиб Ўзбекистон аҳолиси сони йил бошига нисбатан 0¸7 фозига ўсган ва 31 миллион 807 мингга етган.


14:09 14.02.2020 (Янгиланган 14:13 14.02.2020)\nGoldman Sachs банкининг собиқ бош директори Россияга АҚШ иқтисоди ва ҳарбий кучларини қисқа вақт ичида йўқ қилиш стратегиясини айтди.\nТаниқли банкир, АҚШдаги энг нуфузли банкнинг собиқ раҳбари ва "Time журнали версияси бўйича дунёдаги энг нуфузли одамлар рўйхати"га кирган шахс, Ллойд Бланкфейн АҚШ иқтисоди ва армияси жуда унча узоқ бўлмаган келажакда йўқ қилиниши мумкинлигини айтди.\nБизнинг ва Америка Худоси: сингдирилган қадриятлар масаласи ҳақида\nGoldman Sachs банкининг собиқ бош директорининг баёноти Америка ахборот майдонининг асосий янгиликларидан бирига айланди ва Америка оммавий ахборот воситалари ва сиёсий ҳамжамиятнинг маълум бир ҳиссий муносабати жаноб Бланкфейн Россияни яқинлашиб келаётган ҳалокатнинг потенциал ҳаммуаллифи ва фойдаланувчиси сифатида белгилаб қўйгани билан боғлиқ.\n"Агар демократлар (АҚШ Демократик партияси. - таҳр.) Сандерс номзодини илгари сурадиган бўлсалар (президентлик сайловларида), руслар яхшироқ ишлаши учун кимга ишлашларини қайта кўриб чиқишга мажбур бўлишади, АҚШга афзаллироқ бўларди (ифода этувчи феъл қасддан камситувчи зарар этказадиган маънони англатади - таҳр.).\nСандерс Трамп сингари жамиятда қарама-қаршиликларни вужудга келтирмоқда ва у бизнинг иқтисодиётимизни бузади ва қуролли кучларимизга эътибор қилмаяпти. Агар мен рус бўлганимда, бу сафар Сандерсни афзал кўрардим».\nУшбу воқеадаги энг қизиқ нарса, биринчидан, Бланкфейннинг ўзи ҳам демократ, иккинчидан, агар у социалистик президент сайланган тақдирда, Америка иқтисодиётига тузатиб бўлмайдиган зарар етказиши мумкин бўлган сиёсий хавфларни баҳолашда ҳақ эканлиги. Гарчи Россия, шубҳасиз, Америка президентлик сайлови натижаларига алоқаси йўқ ва бўлмайди ҳам.\nАмериканинг энг нафратланадиган банкирларидан бирининг социалистик сенаторга қарши оммавий нутқи Сандерснинг ўзи учун жиддий имидж ғалабаси бўлиши мумкин, бу унга президент сайловларида Демократик партиянинг вакили сифатида чиқиш ҳуқуқи учун курашда электорат томонидан қўллаб-қувватланишига ёрдам беради.\nУ учун шунчаки у кўп миллиардли давлат кредитларини олгани маълум бўлган банк - Кальмар-вампир лақабли ва ушбу банкдан келиб чиққанлар президентнинг сиёсий қарашларидан қатъий назар АҚШ молия вазирлари лавозимларини, шунингдек, Европанинг кўплаб марказий банкларида юқори лавозимларини эгаллашлари билан машҳур Goldman Sachsнинг собиқ раҳбарига ёқмагани учун овоз беришлари мумкин.\nМашҳур ва обрўли банкирни нима қўрқитди?\nАмерикалик матбуотнинг энг машҳур The New York Times версияси, содир бўлган воқеаларнинг энг машҳур изоҳларига мос келади.\n"Берни Сандерс энг бадавлат америкаликлар учун бойлик солиғини таклиф қилди, оз солиқларни тўлаб туриб жуда катта даромад кўраётган йирик бизнесни танқид қилди ва у ҳеч қандай миллиардер бўлмаслиги керак деб ҳисоблашини айтди. Унинг сешанба кунги Нью-Гемпширда дастлабки овоз беришда ғалаба қозонгани, Уолл Стритнинг бир неча ой давомида энг ёмон сценарий деб ҳисоблаган нарсани рўёбга чиқарди: президент Сандерснинг иннаугурацияси. Жаноб Сандерс таниқли социалист, у хусусий соғлиқни сақлаш тизимини яксон қилиш кредитлар ва бошқа банк амалиётларини жиловлаш режалаштирмоқда, унга кўпчилик трейдерлар, инвесторлар ва банкирлар томонидан, шу муҳитда нафратланиладиган сенатор Элизабет Уоррендан ҳам номақулроқ номзод сифатида қаралади."\nБу ерда нимани таъкидлаш керак. Вермонт штатилик сенатор бўлган Берни Сандерсда ҳақиқатан ҳам ҳалол бўлган тақдирда Демократик партиянинг праймеризида ғалаба қозониш учун яхши имкониятга эга бўлар эди. Биз Айова (демократик партия номзодининг дастлабги сайловлари ўтказиладиган биринчи штат) штатидаги электрон овоз бериш тизими сайлов жараёнларининг издан чиқишига олиб келгани ҳақида ёзган эдик, кейин кутилмаганда сайлов участкалари учун илова, номзодлардан бири томонидан молиялаштирилган компания томонидан ишлаб чиқилганлиги маълум бўлди, ва кейин бу номзод социалист-сенатор томонидан кўпроқ овоз олганига қарамай, кутилмаганда сайловнинг ғолиби бўлди.\nАмерика ОАВлари: "Путин Венесуэлада бизни қандай ҳийла билан енгди"\nШунга ўхшаш ҳолат 2016 йилда, партия раҳбарияти Ҳиллари Клинтон номзод бўлиши кераклиги тўғрисида қарор қабул қилганида - ва айнан уни, барча мавжуд тартиблар ва партия вакиллариннинг овоз бериш қоидаларини бузган ҳолда Демократик партиядан номзод сифатида "тайинлашди". Сайловчилар ишончига бу хиёнат натижасида, Сандерс тарафдорларининг ҳар ўнтадан бири охир-оқибат Трамп учун овоз бериб, унинг ҳайратланарли ғалабасида маълум бир рол ўйнади.\nЭнди вазият яна такрорланиши мумкин, аммо праймериз жараёни кўпроқ номзодсиз сайловларга ўхшайди, чунки номзодни энди электоратнинг эмас, балки партиянинг номенклатураси қарорлари даражасида белгиланмоқда. Номенклатура икки номзоддан бирини танлайди: Саут-Бенд шаҳрининг собиқ мэри, собиқ разведка ходими ва машҳур McKinsey консалтинг компаниясининг собиқ ходими Пит Буттиджич, ва Блумберг ахборот агентлигининг эгаси ва Нью-Йоркнинг собиқ мэри Майкл Блумберг.\nБуттиджич томонида - ёшлик, жозибали кўриниш ва у жинсий озчиликларнинг очиқ вакили эканлиги, у сайловчилар билан учрашувлар чоғида саҳнада "эрини" ўпишдан уятмайди. Блумберг томонида - сиёсий тажриба ва унинг мультимиллиардер бўлганлиги, сайлов кампаниясига улкан шахсий маблағларини сарфлашга тайёр эканлиги. Сандерс, агар Демократик Партия тарафдорларини кейинги сайлов циклида ижтимоий адолатни амалга оширишнинг энг радикал шаклларини қўллаб-қувватлайдиган номзодларни қўллаб-қувватлашдан қайтариш мақсадида, социалистни Трампга "намунали мағлубиятини" истеблишмент ташкил этишга қарор қилса, ғалаба қозониш имкониятига эга.\nЛлойд Бланкфейн социалистнинг АҚШ президенти этиб сайланишининг оқибатларини тўғри баҳолаган, аммо банкирнинг ўзи, эҳтимол, "Сандерс президентлиги" мобайнидаги қулашнинг сабабларини ошкора аниқ изоҳлай олмайди.\nБуни унинг ўрнига қилайлик. Ижтимоий адолат, банк тизимини демонтаж қилиш, Америка армияси ва дунёда ҳарбий иштирокни кескин қисқартириш - буларнинг барчаси яхши, агар вазиятга инсонпарварлик идеаллари нуқтаи назаридан қарасак, агар АҚШ манфаатларининг нуқтаи назаридан қарасак - бу фалокат.\nАгар ҳаддан ташқари обрўли банк сектори бўлмаса ва айниқса дунё бўйлаб юзлаб ҳарбий базалар бўлмаса, шунингдек, дунё океанларида зарба берувчи авиаташувчи гуруҳлар бўлмаса, у ҳолда ташқи дунёни талаш (ёки, масалан, дунёнинг катта қисмини нефтьни долларга сотишга мажбур қилиш) муваффақиятсиз бўлади. Ушбу сценарийда АҚШ, шу жумладан оддий Америка фуқаролари, ўнлаб йиллар давомида биринчи марта ўзларининг меҳнатлари билан яшашни ўрганишлари ва ўзлари ишлаб топган пулларини сарфлашга мажбур бўладилар.\nАмерика "уруш маъбуди" ўз кучига ишонгани туфайли заифлашди\nБундан ташқари, америкаликлар дунёга ўзларининг облигацияларини, молиявий хизматларини ёки "ҳимоясини" эмас, балки ўзларининг меҳнати билан яратилган товарларни ва хизматларни, масалан, хитойлик ҳамкасблари билан таққослаганда рақобатбардош бўлиши керак бўлган товарлар ва хизматларни сотишга ҳаракат қилишлари керак бўлади. Бундай ҳаёт ҳатто Сандерс сайловчиларини ҳам рози қилиши даргумон, Пентагон генераллари ёки Уолл-стритдаги катта савдогарлари ҳақида гапирмаса ҳам бўлади. Ушбу мулоҳазалар асосида, социалист-популист етакчиликни кўрсатаётган сўровлар маълумотлари аҳамиятсиз, деб тахмин қилиш мумкин: атиги унга ҳокимиятга яқинлашишга рухсат берилмайди – уни ёки ўз партиясининг раҳбарияти тўхтатади ёки кузги сайловларда шахсан Дональд Трампнинг ўзи тўхтатади.\nБироқ, сайловларнинг сиёсий сценарийси тафсилотларидан қатъи назар, америкалик экспертлар ва банкирлар, Россия ўзига доир бонусларига - америкаликларнинг ўз демократиясига бўлган ишончини пасайганига шикоят қилишади. Бу, айниқса Сандерснинг кўплаб ёш тарафдорларига тааллуқлидир - уларнинг умидсизланиши АҚШда жамоат барқарорлигини йиллар давомида ва ҳатто ўнлаб йиллар давомида бузилишига кафолат беради.\n16:03 22.11.2020 (Янгиланган 16:06 22.11.2020)\nИккинчи Жаҳон Уруши ҳақидаги ёлғон хабарлар қачон пайдо бўлган, уларга қарши қандай курашиш керак - "Нюрнберг дарслари" форуми.\nТОШКЕНТ, 21 ноя — Sputnik, Данара Курманова. Ушбу кунларлда Москвада ХАА “Россия Сегодня” томонидан ташкил қилинган “Нюрберг дарслари” номли илмий-амалий форум бўлиб ўтмоқда. Унинг асосий мавзуси – нима сабабдан замонавий жамиятда Иккинчи жаҳон уруши тўғрисида бунча кўп ёлғонлар пайдо бўлмоқда ва уларга қарши қандай курашиш керак?\nУшбу мавзудаги фейк хабарлар асосан ижтимоий тармоқларда пайдо бўлмоқда, уларни назорат қилиш эса мушкул иш. Медиа соҳаси экспертлари эса бунга қарши курашиш мумкин деб ҳисоблайди. Бунинг учун Уруш ҳақида тарқатилаётган 3та асосий ёлғонларни билиб олиш керак.\nБиринчи ёлғон: Иккинчи Жаҳон урушида АҚШ асосий рол ўйнаган\n“Тарихни қалбакилаштириш, Урушда Америка ғалаба қозонди дейишга уринишлар олдин ҳам бўларди, лекин у вақтлар безбетлик даржаси камроқ эди, - деб ҳисоблайди немис ёзувчиси Antispiegel сайти бошлиғи Томас Рёпер. – Олдинлари ҳеч бўлмаса СССР ва АҚШ иттифоқдош бўлган, лекин энг катта зарар айнан Шарқий фронтда бўлган, дейишарди. Ҳозир бўлса совет аскарларини кўпинча оккупант дейишади, америкаликлар эса Германияга шоколад билан келган эмиш."\nРёпер хулосасига кўра, тарихни қайта кўчиришга кўпроқ европа ОАВлари ёрдам беришмоқда, жумладан Германия ОАВлари ҳам. Яқинда Германиянинг Der Spiegel журнали ижтимоий тармоқда Освенцим концлагерини америкаликлар озод қилган деб ёзиб чиқарди. Шундан сўнг ёғилган норозиликлардан сўнг нашр ўз хатосини тан олди ва "Аушвиц" концлагерини Қизил Армия озод қилган деб чиқди.\nМутахассислар тарихнинг ҳар қандай ўзгартиришни кескин танқид қилиш керак деб айтишмоқда. Der Spiegel пости биринчи навбатда немис тилига гапирадиган фойдаланувчилар норозилигига сабаб бўлган. Улар нафақат тарихий фактни, балким ўша мудҳиш лагерда қурбон бўлга 1,4 миллион кишилар хотирасини ҳимоя қилиш истагида бўлган.\nИккинчи ёлғон: янги авлодга ўша Уруш тарихи қизиқ эмас\nИжтимоий тармоқларда яна бир ёлғон тез-тез учраб туради, гўёки ҳозирги ёшларга Иккинчи жаҳон уруши тарихи қизиқ эмас. Лекин Russia Today журналисти Мария Бутина хулосасига кўра – аслида бундай эмас. “Ўлмас полк” тадбирини эсга олсак, олдинги йилларда унда 39 давлат иштирок этган бўлса, ҳозир уларнинг сони 115тага етган.\nКим тарихни бузиб кўрсатишга ҳаракат қилмоқда?\n“Шунинг учун ватандошларимизни қўллаб-қувватлаш керак, улар – тарихий хотира ҳимоячиларидир, улар тинчлик ва ҳамкорлик ғоясини тарғиб этувчилар ва Россия фуқароларининг хориждаги ҳимоячиларидир”, - дейди Бутина.\nУруш ҳақида ҳақиқатни сақлаб қолиш истагида бўлган кишилар сони яқин хорижий мамлакатларда ҳам ўсиб бормоқда, деб ҳисоблашади форум спикерлари. Россиялик Сергей Мирошниченконинг волонтёрлик иши бунга далил бўлиши мумкин. У ишдан бўш вақтларида Нюрнберг стенограммаларини ва Уруш билан боғлиқ бошқа ҳужжатларни таржима қилади. Яқинда интернетда янги портал пайдо бўлди - Nuremberg Media. У ерда Нюрнберг трибунали ҳақида батафсил маълумот топиш мумкин. Лойиҳа асосчилари - "Россия сегодня" медиагуруҳи ва Sputnik агентлиги.\n- Уруш ҳақида ҳикоя қилганда рад этиб бўлмас фактларни келтириш керак, - деб ҳисоблашади “Нюрнберг дарслари” форуми иштирокчилари. Коммунизм ва нацизм бир нарса, деб оғиз кўпиртираётганларган биргина фактни келтириш мумкин – Гитлер ҳукумати СССР халқларини оммавий стерелизация қилишни режалаштирган.\nУшбу лойиҳа немис врачи Адольф Покорный томонидан таклиф қилинган. Ўзининг 1941 йилда киритган таклифида у душманни нафақат енгиш, балким йўқ қилиниши керак деб ҳисоблаган. Бунинг учун у дастлаб 3 миллион асирга олиганларни стерилизация қилиш керак деб ҳисоблаган. Шу билан бирга у асирларни тирик сақлаб қолиб умрининг охирига қадар ишчи кучи сифатида фойдаланиш керак деб ҳисоблаган. Тажриба муваффақиятли кечган тақдирда ва Гитлер ғалаба қозонганда, СССРнинг қолган аҳолиси билан ҳам шу тарзда иш тутиш режалаштирилган бўлган.\nУчинчи ёлғон – Фейклар интернет туфайли пайдо бўлди\nАслида ёлғон хабарлар ҳар доим мавжуд бўлган, дейди журналист ва "Рақамли тарих" YouTube-канали автори Егор Яковлев. Интернет ихтиро қилинганидан сўнг Ахборот майдонида ёлғон хабарлар тез ва кенг тарқала бошлади, лекин уларнинг даражаси кескин камайган. Олдинги асрларда ёлғонлар яратишда “ижодий ёндашув” даражаси анча юқори бўлган.\nПутин тарихни кўчиришга рози бўлаётганларни коллаборационистлар деб атади\nМасалан 1817 йилда чех шоири Вацлав Ганка Крале Двур шаҳарчасдаги черков ичидан қадимий қўлёзма топиб олганини ва унда 1242 йилда чехлар монгол-татарларини тор-мор қилгани ҳақида ёзилганини хабар қилган. Ўшанда кўплаб чехлар унга ишонишган эди. Шоирнинг ёлғони фақат 70 йил ўтиб очилган.\nЁки 1939 йилда франциянинг "Гавас" ахборот агентлиги Иосиф Сталин Польшани эгаллаб олмоқчи бўлгани ҳақида ёлғон хабар тарқатган. Ушбу мақсадда совет раҳбари Политбюрода Германияни қўллаб-қувватловчи нутқ сўзлаган. "Гавас"нинг ёлғон хабар тарқатгани урушдан кейин маълум бўлган. Буни Британия ва Германия олимлари исботлашган.\n10:26 21.11.2020 (Янгиланган 10:28 21.11.2020)\nРоссия қўшинларининг Тоғли Қорабоғда бўлиб туриши можаро ҳарбий йўл билан ҳал этилиши эҳтимолини деярли нолга туширади, Озарбайжон ва Арманистон раҳбариятига музокаралар столига, маҳаллий аҳолига эса ўз уйларига қайтишларига имкон беради.\nБу Россия ташқи сиёсати самарадорлиги, РФ Қуролли Кучларининг бекаму-кўст ташкиллаштирилгани ва жанговар тайёргарлиги юқори даражадалиги намойишидир.\nМожаро зонасидаги тинчликпарвар кучлар ўз ҳаракатлари билан рақибларнинг қуролли қарама-қаршилигини йўққа чиқаради. Россия ҲКК ҳарбий-транспорт самолётлари 15-мотоўқчилар бригадаси бўлинмалари ва техникасини бу ҳудудга ташишда давом этмоқда. Мотоўқчилар Жанубий Кавказда барқарорликнинг ишончли кафили сифатида ном қозонмоқда.\nОперация бошланганидан сўнг Степанакерт ва Тоғли Қорабоғнинг бошқа аҳоли пунктларига Арманистон Республикаси ҳудудидан тўрт мингдан ортиқ қочқинлар қайтиб келишди. Биргина 19 ноябрда тинчликпарвар кучлар қўриқловида 27 та автобусда 1200 дан ортиқ одам келди.\nТоғли Қорабоғдаги энг мураккаб гуманитар масалаларга ечим топиш учун идоралараро муносабат билдириш маркази таркибида Россия Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг жамланган отряди ва бешта ихтисослашган тузилмалари - инсонпарварлик юзасидан миналардан тозалаш, тиббиёт, транспорт ва савдо-маиший таъминот, урушаётган томонларни яраштириш тузилмалари фаолият юритмоқда.\n"Шимол" ва "Жануб" хавфсизлик зоналаридаги кузатув постлари, патруллаш ва полиция вазифаларини оддий кўз билан кўриш мумкин. Россия тинчликпарвар кучлари Лочин йўлаги бўйлаб фуқаролик автотранспортлар ҳаракати хавфсизлигини таъминламоқда, улар қурол-яроғ олиб ўтилишининг олдини олиш учун автомобилларда текширув ўтказадилар. Россия операциясининг Қорабоғдаги кўплаб вазифалари, тузилмалари, механизмлари ва алгоритмлари у қадар аниқ эмас. Қорабоғ ҳодисаси тарихда аналоги йўқ ва 15-мотоўқчи бригадаси ҳарбий хизматчилари олдига қатъий талаблар қўймоқда.\nРоссия ФСБ Арманистон томонидан Озарбайжоннинг ғарбий ҳудудлари ва Нахичеван Автоном Республикаси ўртасида транспорт ҳаракатини таъминлашини (фуқаролар, транспорт воситалари ва юкларнинг икки йўналишда ҳам ҳеч бир тўсиқларсиз ҳаракатланишини) назорат қилиб боради. Россия ҳукумати тинчликпарвар кучларнинг фаолияти билан боғлиқ харажатларни молиялаштиришни ўз зиммасига олади. Бундай операция нархи йилига юзлаб миллион долларни ташкил этади (шахсий таркиб таъминоти, техника эксплуатацияси, ёқилғи сарфи), аммо Жанубий Кавказ хавфсизлигини пул билан ўлчаб бўлмайди.\nТоғли Қорабоғ: ёнаётган уйлар, Россия тинчликпарвар кучлари ва ҳарбий техника\nОперация аҳамияти - жуда катта, рейтинги - энг юқори. Россиянинг Қорабоғдаги миссияси (БМТ ўлчовлари бўйича) энг кўп сонли бўлмасин, майли, аммо Жанубий Кавказда ва Каспий олди минтақасида барқарорликни сақлаб туриш учун у жуда муҳим.\nЯқин чет эл мамлакатлари\nРоссия тинчликпарвар кучлари собиқ иттифоқ ҳудуди - Абхазия, Жанубий Осетия, Тожикистон, Молдова хавфсизликни мустаҳкамлаш учун кўп ишларни амалга оширдилар. Шунга қарамай, Тоғли Қорабоғда яқиндагина юз берган фожиали ҳодисалар МДҲ давлатлари ўртасида қуролли можаролар потенциали сақланиб қолганлигидан далолат беради. Тинчликнинг ўта мўртлиги борасида мисоллар келтириш учун узоққа бориш шарт эмас.\nБугун Молдованинг янги сайланган президенти Майя Санду Россия ҳарбий хизматчиларини Приднестровье ҳудудидан олиб чиқилиши зарурати ҳақида дастурий (ёки дежур) баёнот қилди.\nТегишли битим асосида, 1992 йилда тинчликпарвар контингент киритилгандан сўнг, - ҳарбий ҳаракатлар тўхтаган ва 28 йил давомида қайта тикланмаган Шарқий Европанинг ягона минтақаси эканлигини у, эҳтимол, .унутган бўлиши мумкин.\nПриднестровье Молодва Республикасида Россия қўшинлари оператив гуруҳи бор. Унинг асосий вазифаларидан бири - Колбасна аҳоли пункти яқинида жойлашган ўта йирик миқдорда (20 минг тоннадан зиёд) ва ҳаддан зиёд хавфли бўлган эски қурол захиралари арсеналини қўриқлашдир (1990-йй бошида бу ерга Германия, Венгрия, Польшадан совет қўшинлари ўқ-дорилар запаси олиб кирилган. Арсенални жойида йўқ қилиш имконсиз, олиб чиқиш ҳам муаммо - 2500та вагон талаб этилади, аммо ўқ-дорилар захирасининг 57%и аллақачон транспортабел эмас. Агар россияликлар чиқиб кетса, Моловадаги ҳолат ҳақиқий маънода портлаш хавфига яқин даражага келиб қолади. Умид қиламизки, прагматизм устун келади.\nТинчликпарвар кучларнинг Марказий Осиё йўналишида самарадорлиги борасида мисол келтирмоқчиман. Эслатиб ўтмоқчиман, Россия, Қозоғистон, Ўзбекистон ва Қирғизистон 1993 йилда, минтақавий барқарорлик асосига айланган, Коллектив тинчликпарвар кучларни (КТК) тузиш тўғрисида қарорни имзолашган эди. Ўшанда КТК таркибига Россия Қуролли Кучларининг 201-сонли мотоўқчилар дивизияси ва Қозоғистон, Қирғизистон, Ўзбекистон бўлинмалари кирган эди. Ўша йили тинчликпарвар кучларнинг коллектив саъй-ҳаракатлари билан Тожикистондаги қуролли можарони бартараф этишга муваффақ бўлинди. Республикада Россия ФСБ чегара хизматининг тезкор гуруҳи қолди ва 2005 йилда 201-мотоўқчилар дивизияси асосида Тожикистондаги Россия 201-ҳарбий базаси, аслида тинчликпарвар базаси ташкил этилган эди.\nБузилмас биродарлик: Беларусда ОДКБ ҳарбий машқлари қандай ўтмоқда\nРоссия Федерацияси БМТ Хавфсизлик Кенгашининг доимий аъзоси сифатида, халқаро ҳамжамиятнинг бошқа аъзолари билан биргаликда бутун коинотдаги тинчлик учун жавобгарликни ўз зиммасига олади. Собиқ иттифоқ ҳудудида ва МДҲдан ташқари мамлакатларда - алоҳида (автоном) миссиялар, БМТ кучлари ва КХШТ контингенти таркибида миллатлараро ва ички низоларнинг олдини олади ва бартараф этади.\nРоссиялик тинчликпарварлар аҳамият тажрибага эга ва Бирлашган Миллатлар Ташкилотидаги ҳарбий кузатувчилар сони бўйича РФ биринчи ўнликка кириши ҳам бежиздан эмас.\nБундай миссиялар шартли равишда икки турга бўлинади - тинчликни сақлаш ва тинчликка мажбурлаш. Можаро зонасидаги вазият, тинчликпарвар кучларнинг устувор вазифалари ва ҳаракатларига қараб, операция мақоми ўзгартирилиши мумкин. Шу тарзда, 2008 йил августда Грузия-Осетия можароси зонасида тинчликни сақлаш операцияси Грузияни тинчликка мажбур қилиш операциясига айланди (Грузия томони ҳарбий ҳаракатлар бошлагани ва Россия тинчликпарвар кучлари постига қилинган ҳужумдан кейин).\nРоссия ҳарбий хизматчилари 1992 йилдан мураккаб халқаро тажрибага эга бўлишни бошладилар - БМТнинг Югославиядаги тинчликпарварлик операцияларида (1992 - 2003), бунда руслар контингенти 1600 кишини ташкил этган. Шу сингари вазифалар кейинчалик Ангола, Либерия, Мозамбик, Кот-д’Ивуар, Руанда, Бурунди, Эфиопия, Судан, Чад Республикаси ва Марказий Африка Республикаси (CАР) да ҳал этилган.\nОДКБ давлатлари биологик хавфсизлик бўйича ҳамкорликни кўриб чиқадилар\nҲар бир миссия можаронинг қақшаткичлиги, хавфсизлик зонасидаги ҳарбий қарама-қаршилик хатари, жалб қилинган қўшинлар ва кучлар сони, логистика ва ротациянинг ўзига хос хусусиятлари, маҳаллий аҳоли менталитети ва табиий-иқлим шароитлари билан белгиланадиган характерли хусусиятларга эга. Ҳарбий хизматчилар номаълум давлатда "беқарор тинчлик" ҳолатига қисқа муддатда мослашишлари ва ўз миссияларининг бутун даврида доимий жанговар ҳозир ҳолатда туришлари керак.\nРотациянинг одатий цикли - ҳар олти ой, ва бунда ҳарбий тинчликпарвар кучларнинг руҳи ва жисмоний чидамлилиги ўта қаттиққўл синовдан ўтказилади. Кузатувчилар миссияси деярли қуролсиз кечади, тинчликпарвар кучлар иштирокидаги операциялар асосан енгил қурол-аслаҳага эга бўлади.\nРоссиялик тинчликпарвар кучлар жорий йилда БМТнинг тўққизта миссиясида хизмат қилишмоқда: Ғарбий Сахарада (MINURSO), МАРда (MINUSCA), Конго Демократик Республикасида (MONUSCO), Кипрда (UNFICYP), Суданда (UNISFA), Косовода (UNMIK), Жанубий Суданда (UNMISS), Яқин Шарқда (UNTSO), Колумбияда (UNVMC). БМТ ва Африка иттифоқи томонидан Суданда олиб борилаётган тинчликпарвар операцияси энг йирик (ҳарбий хизматчилар сони 20 мингдан зиёд) саналади. Экзотик географияга қарамай, бу ҳаёт учун доим хавф соладиган машаққатли ишдир. Ер сайёрасида ҳар йили 100га яқин тинчликпарвар ҳалок бўлади, фожиаларнинг аксарияти - мақсадли ҳужумлар давомида юз беради.


Россия БМТ судида мағлуб бўлди: Украинадаги уруш тўхтатилиши керак\nБМТ суди Россияга Украинадаги урушни тўхтатишни буюрди\n16 Mart 21:21 Ўзбекистон янгиликлари\nБМТ суди ЗЕЛЕНСКИЙ КОНВЕНЦИЯ ПУТИН РОССИЯ РОССИЯ ФЕДЕРАЦИЯСИ СУД УКРАИНА\nБМТ суди “Украина Россияга қарши” ишини Генотсид жиноятининг олдини олиш ва жазолаш тўғрисидаги конвентсияга мувофиқ кўриб чиқди.\nРоссия Украинага қарши ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиб қўйиши керак, деди 16-март, чоршанба куни Халқаро суд раиси Жан Доногю.\n«Шу сабабларга кўра суд қуйидаги вақтинчалик чораларни кўрсатмоқда. 13 та қарши 2 овоз билан Россия Федерацияси 2022 йил 24 февралда Украина ҳудудида бошланган ҳарбий ҳаракатларни зудлик билан тўхтатиши керак», – Доногҳу суд қарорини ўқиб чиқди. иши «Украина Россияга қарши» Генотсид жиноятининг олдини олиш ва жазолаш тўғрисидаги конвентсияга мувофиқ генотсид айблови билан.\nСуд, шунингдек, Россия Федерацияси ўзи раҳбарлик қилиши ёки қўллаб-қувватлаши мумкин бўлган ҳар қандай ҳарбий ёки тартибсиз ҳарбий тузилмалар, шунингдек, унинг назорати ёки раҳбарлиги остида бўлиши мумкин бўлган ҳар қандай ташкилот ва шахслар ҳарбий операцияларни қўллаб-қувватлаш учун ҳеч қандай чоралар кўрмаслигини таъминлаши керак деган қарорга келди.\nБундан ташқари, суд қарорига кўра, ҳар икки томон судда низони оғирлаштирадиган ёки кенгайтирадиган ёки ҳал қилишни қийинлаштирадиган ҳар қандай хатти-ҳаракатлардан воз кечишлари керак.\nСуд қарорини Украина президенти Владимир Зеленский изоҳлади.\n«Украина Халқаро судда Россияга қарши ишда тўлиқ ғалаба қозонди. Суд Россия Федерациясига Украинага босқинни зудлик билан тўхтатишни буюрди. Бу қарор халқаро ҳуқуқ доирасида Россия учун мажбурийдир. Қарорга эътибор бермаслик Россия Федерациясини бошқаради. янада кўпроқ изолятсияга айланди», деди у твиттерда.\nЭслатиб ўтамиз, 27-феврал куни Украина Халқаро судга Россия Федерацияси устидан даъво аризаси билан мурожаат қилган эди. Кейинчалик маълум бўлишича, Россия Федерацияси жиноятлари тўғрисидаги маълумотлар бирданига 39 давлат томонидан судга тақдим этилган.\nАнтарктиканинг 25 давлати делегациялари Россия Федерацияси вакилини менсимади


Kutubxona - Nodar Dumbadze. «Hellados» (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Nodar Dumbadze. «Hellados» (hikoya) / Kiril\nМуаллиф Нодар Думбадзе\nАсар номи «Ҳелладос» (ҳикоя)\n- Нодар Думбадзе\nЯнгули — сухумилик грек Христа Александридининг ўғли. Чўпдай озғин, елкалари туртиб чиққан, қиррабурун, кўзлари чаросдек қоп-қора, қўллари узунлигидан тиззасига тушиб турадиган ўн тўрт ёшли бу бола ён-атрофдаги тенгқурлари учун нақд азроилнинг ўзи эди.\nЯнгули отаси билан Венетсиан кўчасида, Чалбаш дарёсининг бўйида яшарди. Онасини эслолмайди — чақалоқлигидаёқ етим қолган. Ота-боланинг бор-йўқ давлати бир парча томорқа, биттагина сигир ва эшакдан иборат. Ошкўк, сут-қатиқ сотиб кун кўришади.\nЯнгули ҳеч қаерда ўқимасди. Отасининг юмушларига қарашар, аҳён-аҳён эшакда қўшниларга сут-қатиқ тарқатар эди...\nЎн тўрт ёшли бу золим Венетсиан кўчасида истиқомат қилувчи барча устидан, жумладан, холаваччам Кока устидан ҳам танҳо ҳукмронлик қиларди.\n... Бизнинг танишувимиз ўттиз саккизинчи йилнинг кузларида бошланган...\n... Темирйўл кесиб ўтиладиган жойда, одатдагидек, Янгуҳнинг тўдаси уймаланарди. Беихтиёр бошим ўша томон оғди — ҳозир уйга боришдан нима фойда! Болаларга яқин қолганда қадамимни секинлатдим-да, атайин энгашиб, ботинкамнинг ипларини титкилай бошладим.\n— Ҳе-эй, скрипка!\nЯнгули ўзидан ҳам баттар таажжубланган ўртоқларига бир қараб қўйди-да, аста мен томонга юра бошлади.\n— Ким бўпсан мени чақирадиган? — дедим яна беписандлик билан, аммо ҳар эҳтимолга қарши, скрипка солинган ғилофни ерга қўйдим.\nЯнгули ўйинни ҳам унутиб, бизни қуршаб олган болаларга бир-бир қараб чиқди.\n— Олдин зўрлигини бир кўрайлик-чи! — Янгули шундай деб, юзимни бир сийпалаб қўйди.\n— Қўлингни торт! — бақирдим унга.\n— Ўзинг ағдар!\n— Торт паншахангни!— деб бақирдим скрипка устига энгашиб. Лекин Янгули ўзғирлик қилди — ғилофни очиб, асбобни менга узатди.\n— Петя, Фема, Курлик, Панчо, Тена! Умрларингизда скрипка овозини эшитганмисизлар? — деди у болаларга мурожаат қилиб. Улар бараварига чулдирашди.\n«Зи-и-нг... қарс...» этган товушдан сўнг асбоб иккига бўлинди. Унинг қорни, худди шартта чопиб ташланган қўлдай, нозик симларга осилганча лапанглаб турарди.\nБолалар хахолаб ерга думалашди.\nЮрагим гўё тўхтаб қолгандай бўлди, миямга қон урилди, қулоқларим битиб қолди. Мен ҳеч нарсани эшитмас, сезмас эдим, фақат қорнини чангаллаб кулаётган болаларни, пачоқ бўлган скрипкани ва Янгулининг туртиб чиққан озғин иягини илғардим, холос. Бирдан бот кучим билан ана шу ияк остига мушт солдим.\n— Ҳа-а, ер ютсин сени, Петя касофат!.. Илойим, бўйгинанг гўрда чирисин!.. Сен ҳам бир, кўкатфуруш отанг ҳам бир! Сенлар скрипкани қадрига етасанларми? Паганиними, Страдиварими, арракашми — сенларга барибир!.. Энг аввал сенинг гўштингни қиймалаш керак эди, Янгули Александриди! Ҳайф сенга мусиқа! Эшакнинг ҳанграшини эшитиб катта бўлган бола мусиқани тушунармиди! Ҳаммасига уйимдаги янги безори айбдор! Мана шуни оёғидан осиш керак! О, опажоним Анико! Ўзимнинг ташвишим етмаётувмидики, яна манови ғурбатни бошимга бало қилиб ташлаб кетдинг-а! Нима гуноҳ қилдим, эй Парвардигор!\nЎша куни мусиқа оламидаги саргузаштларимга нуқта қўйилди. Ҳаётимда янги давр — яшаш учун кураш даври бошланди...\nЭртаси куни Янгули билан Петя бизни мактаб дарвозаси олдида қарши олишди...\nЯнгули қора сатин кўйлагини ечди. Кенг, таранг кўкрагини кўриб, сесканиб кетдим. Бу ҳам майли, чап тўшининг устига кўкиш рангда нақшланган лотин ҳарфларидаги ёзув мени негадир буткул довдиратиб қўйди: «Ҳелладос».\n— Бошладик! — дедим мен ҳам. Олишув икки-уч минутгина давом этди.\nМуштлашганда калла қилиш нималигини ўзим ҳам биламан, бироқ Янгулига яқинлашиб бўлмаётган эди: унинг чайир, терлаган гавдаси ҳар гал сирғалиб қўлимдан чиқиб кетаверарди.\nЯна бир қарсиллаган товуш эшитилди-ю бурнимдан тизиллаб қон отилди. Қонни артгунимча Янгули тағин бир марта туширди; натижаси шу бўлдики, кеча худди Янгули ағдарилгандай гуп этиб ерга қуладим, фақат битта фарқи бор: ҳозир мен турадиган ҳолдаман, аммо Янгули кеча ўрнидан туролмаган эди.\nНима бўлганда ҳам бугунги олишувнинг якуни маълум: мен ютқаздим. Янгули бироз кутиб турди, муштлашишни давом эттириш ниятим йўқлигига ишонч ҳосил қилгач, шошмасдан кўйлагини кия бошлади. Нигоҳим яна кўксидаги ғалати сўзга тушди: «Ҳелладос»...\nЭртасига мактабга бормадим — юзимдаги шиш ва мўматалоқларни даволадим. Учинчи куни темир йўл кесиб ўтиладиган жойда Янгулидан бошқа деярли бутун маҳалланинг болалари тўпланиб турганини кўрдик. Улар бизни ҳуштак ва таҳқирлар билан кутиб олишди.\n— Болалар! Мен, Янгули Александриди, сизлар сайлаган сардор, сизларга, Венетсиан кўчасининг ҳур фарзандларига мурожаат қиламан! Рўпарангизда тбилисилик рангпар лақма билан унинг жияни — ватан ва қабила хоини, мишиқи Кока турибди. Мана бу рангпар келгинди бизнинг меҳмондўстлигимиз ва мурувватимиздан баҳраманд бўлиш ўрнига — Худо сийлаган еримизни, денгизимизни, жамики дарёларимиз, олтин ва кумушларимиз, ўтлоқларимизни ўзиники қилиб олмоқчи...\n... Бугунги олишувимизга фақат эшак шоҳид бўлди. Муштлашиш узоқ давом этди. Ҳар қанча уринмайин, Янгули ўзғирлик қилди — биринчи зарбани у берди. Мен йиқилмадим, фақат чайқалдим, холос. Иккинчи марта ҳамла қилганида чаққонлик билан гавдамни орқага ташладим, қўли бурним ёнидан шувиллаб ўтиб кетди. Аммо у шу қадар шиддат билан қулоч отган эдики, мувозанатини йўқотиб, мункайганча бир қадам олдинга ташлади. Шунда... Ҳў ўша биринчи бор муштлашганимизда бўлганидай, озғин ияги ўнгимга келиб қолди. Мен ҳам ўша ияк остига қаттиқ мушт солдим. Янгули йиқилди, бир муддат қимир этмади.\nБиз бир-биримизга узоқ тикилиб қолдик. Пишиллаб нафас олаётганимизни ҳар иккаламиз ҳам эшитиб турардик. Мен Янгулининг яна ҳамла қилишини кутардим, аммо, таажуубки, муштлашишга менда на хоҳиш, на кайфият қолган эди. Бироқ энди ҳеч қачон Янгули менга зўравонлик қилолмаслигини ҳам билиб турардим.\n— Хоҳласанг, иккинчи бўла қол.\n— Бўла қол, ютқазасан! — деб турткилади Кока.\nЯнгули, шени деда ватире! — грузинчалаб шундай дедим-у жавобини жон ҳовучлаб кутиб турардим.\nСездимки, Янгули ҳам онамга тил теккизди, аммо бу сўзлар шу қадар хушоҳанг, шу қадар ёқимли эшитилдики, гўё у гўзал бир қўшиқни бошлагандай бўлди назаримда.\nМен яна такрорладим:\nБу ҳол ярим йилча давом этди. Сўнг эҳтиросларимиз аста-секин сўнди. Иккаламизнинг ҳам ҳақорат репертуаримизда битта-ю битта жумла қолди, ҳар учрашганимизда мен: «Шени деда ватире, Янгули!» дердим, у бўлса: «Имана су ине простикаса инека, Жамол!» дерди.\n... Ўша куни Янгули сут опкелди. Ҳовлида унга кўзим тушди-ю... таниёлмай қолдим. Башараси мўматалоқ бўлиб кетган эди.\n— Афтингни бир қарагин...\n— Сабаби бор-да...\n— Уч кундан кейин Сухумига Гретсиядан пароход келади. Бу ерлик греклар Элладага қайтишяпти. Отам ҳам...\n— Кетмоқчи эмасман... Отамнинг гапига қараганда, бизнинг ватанимиз, она тупроғимиз ўша ерда... Бизни аждодлар руҳи чақираётганмиш, бу нидога қулоқ солиш шарт эмиш...\n— Нега бирга кетмоқчимассан? — деб сўрадим астойдил таажжубланиб. Янгулидан анча вақтгача садо чиқмади.\n— Қандоқ тушунтирсамикин... — дея гап бошлади у ниҳоят. — Онам йўқ, ҳатто эслолмайман ҳам. Отам уззукун томорқада ёки тирикчилик ташвишида... Мен кўчада, Венетсиан кўчасида катта бўлдим... Менинг ватаним, менинг Элладам бу — Сухуми, кўча, Чалбаш; бу — Кока, Петя, Курлика, Фема, Қора денгиз, кўприк... — У бир ютиниб олиб, давом этди: — Бу — Мида... қолаверса, сен...\nМиданинг исмини менинг олдимда Янгули биринчи марта тилга олаётган эди. Аммо мен Мида — бир абхаз кишига турмушга чиққан грек аёлининг қизи эканини, Сухумида ундан гўзал қиз йўқлигини, Янгули уни яхши кўришини билардим.\n— Бу нима бўлмаса? — Мен Янгулининг кўкрагини очиб, баланд овозда ўқидим: — Ҳелладос.\n— Бу — нақш, Жамол. Ватан — ичкарироқда, нақд юракнинг ўзи-да! — Янгули қўлини кўксига қўйди.\nЎпкам тўлиб, томоғимга аччиқ бир нарса қадалди, унга яна бир нималар демоқчи эдим-у, аммо Янгули эшагини нўхтасидан етаклаб, ҳовлидан чиқиб кетди...\nСухумиликлар ўзлари билан эт-тирноқ бўлиб кетган қадрдонлари — греклар билан хайрлашишарди. Греклар аллақачон нуқрадай оппоқ «Посейдон» кемасига чиқиб олишган, ўша ердан туриб қўл силкишар, грекча, русча, грузинча, арманча лафзда бир нималар деб қичқиришар эди.\n— Янгули, Янгули! — дея қичқиришга тушдим қўл силкитиб. Янгули кузатувчиларга узоқ, жуда узоқ разм солди ва бирдан мени кўриб қолди. Иккала қўлини баланд кўтариб, нидо берди:\n— Жамол, эго агапо имана су! Жамол, ойингни яхши кўраман! У грекча нимадир деб бақирди-ю, аммо менга қўшиқ айтгандай туюлди. Тағин шу нарсани сездимки, назаримда, кемадан қочиб кетмасин дебми отаси уни билагидан маҳкам ушлаб турарди. Яна унинг қўшиғини эшитишга, яна унга мўлтираб туришга бардошим етмади. Кемага терс ўгирилдим-да, йиғлаганча уйга жўнадим.\nУни мен танидим. Чап тўшининг устидаги «Ҳелладос» деган сеҳрли ёзувни кўргандан кейин танидим.\nНафасимни ичимга ютганча соҳилдан, сўнг темирйўл бўйлаб, кейин Венетсиан кўчасидан тўхтовсиз югуриб, телбаларча уйга отилиб кирдим.\n— Нина хола... Янгули қайтиб келди...\nСўнг холамнинг олдида чўккалаб, оёқларини қучоқлаганча ҳўнграб йиғлаб юбордим...\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Nodar_Dumbadze._«Hellados»_(hikoya)_/_Kiril&oldid=4218" dan olindi


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - ЧОПОН МУБОРАК!\nБир қариндошим тўй қилди – энди институтни битирган қизини узатди. Куёв ҳам олий маълумотли. Икки ёш бир-бирларига маъқул бўлишган экан, қариндошим кўп чўзмай, совчиларга розилик бериб юборибди.\nТўй камтарона, ортиқча харажатсиз, сиполик билан ўтаётганини кўриб, кейинчалик тўйбошининг заковатига тасанно айтишни ният қилиб қўйдим.\nҚудалар катта автобусда келишди. Аммо енгил автоуловларда келганларнинг саноғига етиш қийин эди. Ҳаммаёқни енгил машина босиб кетиб, одамлар пиёдалар йўлкасидан ҳам ўтолмай қолишди. Қуда тушмагур, жарчи ёллаб, тўйга чорлаганми, дейман.\nКелганларга чой, ош тортилди. Меҳмоннавозлик, илтифот жойида бўлди. Фотиҳадан сўнг, одат бўйича, ҳамма тўйхона олдидаги майдончага тўпланди. Бир киши баланд овоз билан одамларни ўртага таклиф қила бошлади. Иккинчиси эса уларнинг елкасига чопон ёпарди.\n“Карим бува, марҳамат қилинг!” “Йўлдош тоға, қайдасиз, бу ёққа чиқинг!” “Қобил ака, куёвнинг катта амакилари, хуш кўрдик!”\nШу зайлда ўн тўрт кишига чопон кийдирилди! (Уларнинг ичида куёвнинг ҳали мўйлаби чиқмаган укаси, икки куёв, қуда ишлайдиган ишхона раҳбари, маҳалла оқсоқоли, хуллас, обрў олиши керак бўлган яна кўпчилик бор эди.) Маросим охирида қуданинг ўзига эса импорт плаш ҳадя қилинди. (Кечқурун, жўралари билан келган куёвга зар чопон, жиғали салла кийдирилди!)\nДиққат қилиб қарасангиз, бир-икки одамгина шу чопонни ўзи кийиши мумкин. Чунки одатда, кўпчилик ҳозир пальто, плаш, куртка кияди. Қолганлари бу чопонларни бола-чақалари тўй қилганда, қуда томондан келадиган азиз меҳмонларга кийдириш учун сандиқларга боссалар керак. Уларнинг чанг босиб, ранги кетиб, кейинги авлод тўйигача ётиши увол эмасми? Жамиятимизда ҳурмат қозонган кишиларнинг таваллуд тантаналаридаги чопон кийдиришларни кўриб, ҳайратга тушасиз. Беқасам, банорас чакмон, қимматбаҳо зарчопонларнинг саноғи йўқ. Таваллуди нишонланган акамиз шуларнинг қай бирини кийиб, ишхонасига борар экан? Шунинг учун ҳам чопонфурушларнинг бозори юришиб кетган бўлса, ажаб эмас...\nЎтмишимиз ҳақида сақланиб қолган кинохроника кадрларни кўриб, аждодларимиз устидаги либослардан ҳайратга тушаман. Ҳамма чопонда. Аксарияти, жулдур, ямоқ босиб кетган. Ҳа, ҳаёт оғир бўлган. Иккита чопонли одамлар кам бўлган. Чопон кийиш катта воқеа ҳисобланган. Уруш даврини бошидан кечирган кекса авлод бунақа қийинчиликни яхши эслашади.\nБугун тўйларда, юбилейларда, тантаналарда азиз одамларга шунча чопон кийдириш шартми? Шарт бўлса, албатта чопон кийдириш керакми? Шу одамларнинг ўзига зарур бўлган, кўнгли тусаган, хотирада қоладиган нарсалар тақдим этиш яхши эмасмикан? Кўп жойларда фақат қуданинг ўзига чопон кийдириш расм бўлган. Бу жуда тўғри, ҳамма жойда жорий қилса бўладиган тартиб. Маҳалла раҳбарлари, фаоллари бундай янгиликларни ўрганиб, ўзларида жорий этишда фаоллик кўрсатишлари зарур деб ўйлайман.\nШу ўринда ачинарли мисол келтирмоқчиман. Бундан чамаси ўттиз йиллар аввал тошкентлик бир мансабдор Москвадан келган юқори мартабали амалдорни меҳмон қилган ва қимматбаҳо дўппи-чопон кийдирган. Вақт ўтиб, юртдошимиз Москвага навбатдаги сафари чоғида ҳалиги мансабдорнинг уйига (албатта, совға-саломлар билан) борган. Не кўз билан кўрсинки, мезбонга ўзи кийдирган қимматбаҳо чопон йўлакнинг бир бурчагида полга тўшаб қўйилган, устида катта ит беш-олтита кучукчалар билан ётибди! Мезбон эса хурсандчилигини бундай изҳор этибди: “Сен совға қилган чопон ўз ўрнини топди. Итимнинг тагига нима солсам экан деб бошим қотган эди. Шу совғанг менга жуда асқотди. Юмшоқ, тоза, асл матодан тикилган экан. Қара, итим ҳам жуда хурсанд. Сенга миннатдорчилик билдиряпти!”\nАмалдор юртдошимизнинг ўша ондаги ҳолати менга номаълум. Аммо ҳозиргача алам қилади: ўзга халқнинг миллий урф-одатларига ҳурматсизлик шунчалик бўладими? Чопон, дўппи, атлас, маҳси, рўмол, палак, бошқа либосларимизнинг бари бизнинг миллий қадриятимиз, халқимиз меҳнатининг маҳсули, амалий санъат намунаси. Уларни ўзимиз қадрламасак, биров қадрига етмайди. Диққат қилсак, тўй ва бошқа маросимларимизда ислоҳга муҳтож одатлар ҳали бор. Юртимизда қарор топган фаровонлик, тўкинлик, тўқликнинг қадрига етайлик, азизлар!\n286 марта ўқилган.


Эркаклар саломатлиги учун жуда фойдали маҳсулот - Zamin.uz\n21:14 / 17.06.2021\nРоссиялик шифокор ва телебошловчи Елена Малишева ханталнинг эркаклар соғлиғи учун фойдали хусусиятлари ҳақида гапирди. У саломатликка бағишланган эфир пайтида зираворларнинг ғайриоддий хусусиятларини маълум қилди.\nМалишеванинг сўзларига кўра, тестостерон даражаси юқори бўлган эркаклар хантални яхши кўришади. Бундан ташқари, ўсимлик таркибида изотиоцианатлар деб номланувчи фойдали моддалар бисёр — бу органик бирикмалар ўсимта ҳужайраларининг ўсишига йўл қўймайди.\n«Таркибида ушбу моддалар бўлган хантал азот оксидини қон томирларимизнинг ички қатламига чиқаришга ёрдам беради. Бу эса уларнинг кенгайишига, вазодилитацияга олиб келади», — деб қўшиб қўйди россиялик невролог Дмитрий Шубин.\nШиширилган қўғирчоқ одам мисолида шифокорлар қон томирлар ҳолати эркак жинсий қувватига қандай таъсир қилишини намойиш этишди. Тақдимотчилар қон томирлар кенгайганда қўғирчоқ шишиб, ерга перпендикуляр туришини, аммо қон томирлар торайганда, у бўшашиб, ерга қулашини кўрсатиб беришди.\n«Томирларни торайтириш самараси — умуман олганда, жуда муҳим, чунки у қон босимини пасайтиради ва эркакларга ижобий таъсир кўрсатади. Яъни улар нафақат жинсий жиҳатдан бақувват бўлади, балки умри ҳам узаяди», — деди Малишева.\nШифокорлар шиша идишдаги хантални сотиб олишни маслаҳат беришди. Уни ёруғликдан узоқроқ жойда (масалан, музлатгичда) сақлаш керак ва қопқоғини маҳкам ёпиб қўйиш зарур. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Жамият » Эркаклар саломатлиги учун жуда фойдали маҳсулот\nBugun, 15:23, Sport\nBugun, 14:47, Sport\nKecha, 19:55, Sport