Қандай қилиб гул дўконини очиш мумкин? | АгроОлам.Uz\nБош саҳифа Янгиликлар Қандай қилиб гул дўконини очиш мумкин?\nАгарда сизда чиройли ва муваффақиятли тадбиркорликни бошлаб, ушбу тадбиркорлик орқали инсонларга ижобий ҳиссиётлар бериш, чиройли ва ёқимли ҳидли маҳсулотларни сотиш фикри тугъилган бўлса бунинг учун гул дўкони очиш айнан сиз учундир.\nГул дўконига кирган ҳар қандай инсон аввало бу дўконнинг ташқи ва ички кўринишига, сотувчининг муомаласига ва ширин сўзларига эътибор беради. Чунки гул харид қилмоқчи бўлган одам ҳиссиёти кучли одамлар сирасига киради. Сиз дўконингизга кирган харидорни яхши ва ширин гаплар билан сиздан нимадир харид қилишга ундашингиз лозим. Агарда сиз биринчи марта келаётган харидорнинг кўнглига йўл топа олсангиз бу харидор сизнинг доимий мижозингиз бўлиши аниқ.\nУшбу бизнес яхшигина даромад олиб келадиган бизнеслар сирасига кириб, бунинг учун жуда катта миқдорда сармоя ҳам сарфланмайди. Бизнесни бошлаш учун камида 8-10 млн сўм атрофида сармоя етарли ҳисобланади. Бу албатта савдо нуқтасининг қандай турдалигидан келиб чиқади.\nГул сотиш бизнесининг тўрт хил турдаги кўриниши мавжуд:\n1.Кичик павилонлар, асосан пийодаларнинг серқатнов жойларида дўконсиз раста кўринишида гул сотиш.\n2.Унча катта бўлмаган гул дўконлари, асосан савдо марказлари ёнида ва одамлар гавжум жойларда жойлашган бўлади.\n3.Махсус гул дўконлари, булар асосан савдо марказларида ва шаҳарнинг марказида жойлашган бўлади.\n4.Гул сотишга мўлжалланган интернет дўконлар (ушбу турдаги дўконларни мавжуд бўлган гул дўконлар билан биргаликда қилиш мақсадга мувофиқ).\nКичик павилонлар. Одамлар серқатнов бўлган жойларда, бекат ва бозорлар ёнида бундай турдаги савдо нуқтасини ташкил қилиш яхши натижа беради. Танланган жой бизнесингизнинг муваффақият калити ҳисобланади. Агарда гул сотиш учун яхши жой танласангиз кунига 80 -100 минг сўм соф фойдага эга бўлишингиз мумкин. Бунда савдо нуқтангиздаги гуллар ассортименти ҳам муҳим рол ўйнайди. Ушбу тур учун камида 15-20 хилдаги гулларни мижозларга таклиф қилиш мақсадга мувофиқ. Яна қўшимчасига гулларни ўраб бериш яъни буклет қилиш орқали даромадга эга бўласиз.\nУнча катта бўлмаган гул дўконлари. Бу турдаги савдо дўконлари кичик павилонларга нисбаттан товар ассортиментлари кўплиги билан фарқланади. Ушбу гул дўконларида кесилган гуллардан ташқари тайёр буклетлар, тувакли гуллар ва ҳар хил турдаги совгъа учун маҳсулотлар ҳам сотилади. Ушбу турдаги гул дўконларидан келадиган даромад кўп миқдорда гул сотишдан эмас балки кам сотиб қўшимча хизматларни кўрсатиш орқали келади. Масалан, ҳар шаклдаги ва ноодатий кўринишдаги гул буклетлар тайёрлаб бериш орқалидир. Ушбу гул дўкони учун кичик павилонга нисбаттан каттароқ инвестиция киритиш талаб этилади, яъни 20 млн сўм атрофида.\nМахсус гул дўконлари. Энг чиройли ва завқли бизнеслардан бири бу флористик бизнесдир. Флористик бизнес билан шугъулланиш учуун сиздан махсус гул дўконларини ташкил этиш талаб этилади. Бу дўконлар учун барча нарса гулларга мўлжалланган бўлиши лозим. Ҳаттоки гул дўконининг дизйни ва гулларнинг композициясини махсус дизайнерлар билан маслаҳатлашиб қилган маъқул. Ушбу турдаги бизнесни бошлаш учун камида 70-80 млн сўм маблагъ талаб этилади.\nГул сотишга мўлжалланган интернет дўконлар. Бундай турдаги дўконлар учун катта миқдорда харажат қилиш талаб этилмайди, фақатгина веб сайт яратиш ва реклама учун харажат қилинади. Бунинг учун бошланишига 5-6 млн сўм маблагъ етарли ҳисобланади. Интернет дўконлари гул сотишда гулларни етказиб бериш вазифасини ҳам ўз бўйнига олади.\nГул дўконлари учун қандай биноларни танлаш лозим? Жуда қулай ва мақул жойни топиш унча осон иш эмас албатта. Сиз ўйлаганингиздек жойни топганингизда эса ижара нархи анча қиммат бўлиб чиқади. Одамлар серқатнов ва шаҳар марказларидаги жойлар эса жуда қиммат баҳоланади. Лекин юқорида айтганимиздек сиз танлаган жой бизнесингизнинг муваффақият калити ҳисобланади. Агарда махсус гул дўконини ташкил қилмоқчи бўлсангиз энг аввал ушбу дўконни дизйнерлар билан маслаҳатлашиб бизнесингизга мос қилиб таъмирлашингиз ва жиҳозлашингиз керак бўлади.\nМутахасислар. Гул бизнеси учун кадрлар масаласи бошқа бизнесларга нисбаттан жуда нозик масала ҳисобланади. Гул дўконлари учун дизайнерлик қобиляти юқори бўлган флористларни ишга олган маъқул ҳисобланади. Чунки улар тайёрлаб берган буклетлар мижозларга ёқса бу мижозлар сизнинг доимий харидорингизга айланади. Шунингдек мутахасис мижозларга яхшигина консультация ўта олиши керак. Шунинг учун малакага эга бўлган флористларни қидириб кўринг. Лекин бундай флористлар кам маош эвазига ишламаслигини ҳам йодда тутинг. Яхши флорист учун 1,5-2 млн сўм атрофида ойлик маош ажратишни режалаштирганингиз маъқул.\nГулларнинг ассортименти қандай бўлиши лозим? Кесилган гуллар қисқа муддатли товар ҳисобланиб, узогъи 20 кунгача сақлаш мумкин агарда керакли ҳароратда сақланса албатта. Ушбу муддатда сиз гулларни сотиб улгуришингиз керак бўлади. Товарлар ассортименти ва сонини тўгъри тақсимлаш сиз учун катта фойда ҳисобланади. Энг кўп сотиладиган ва талаб этиладига гул бу атиргулдир. Барча турдаги гул букетлари учун асосан кесилган табиий гуллар ва ҳар хил турдаги ўсимлик баргларидан фойдаланилади. Гулларга бўлган талаб фаслларга ва байрам кунларига қараб ўзгаради. Масалан, 8-март ва 14-феврал энг кўп гул сотиладиган кунлар ҳисобланади.\nХулоса. Гул сотиш орқали яхшигина даромадли бизнесга эга бўлиш мумкин. Лекин бунинг учун бизнесга махсус фантазия ва оригинал ечим билан киришиш лозим.\nГул дўконларининг яхши томонлари:\nБизнес катта ҳажмдаги маблагъни талаб қилмайди.\nКаттагина маржа (устига қўйиладиган нарх)\nГул дўконларининг ёмон томонлари:\nМуддати тез тугайдиган товарлар\nЯроқсиз маҳсулотларнинг мавжуд бўлиши\nБизнес мавсумий бўлиб, байрам ва ёз кунлари кўп сотилади қишда эса …


Volkswagen АҚШда дизель машиналарини экологик меъёрларга тўғри келмагани сабабли сотишни тўхтатди\n21:42 / 21.09.2015\nГерманиянинг Volkswagen концерни дизель машиналарини АҚШда қатъий экологик меъёрларга тўғри келмагани сабабли сотишни тўхтатди, деб хабар бермоқда матбуот хизматига иқтибос келтирган ҳолда ТАСС ахборот агентлиги.\n“Биз ҳақиқатан ҳам савдоларни тўхтатдик. Гап 4 цилиндрли дизель двигателларда ишловчи Volkswagen и Audi’нинг барча машиналари ҳақида кетмоқда”, деб айтди концерн вакили ва АҚШ ҳукуматидан жавоб олмагунча ҳеч қандай ҳаракатларни амалга оширишни режалаштирмаётганини қўшимча қилди.\nБундан ташқари, АҚШ ҳукумати Volkswagen ва Audi’га 2009-2015 йилларда мамлакатда сотилган 482 мингта енгил автомобилини ортга қайтариб олиш мажбуриятини қўйди.\nАҚШ назорат муассасаларини машиналарда ишланган газларни назорат қилиш тизими тегишли текширув пайтидагина тўлиқ қувват билан ишлагани қониқтирмади. Автомобилдан фойдаланганда газлардаги зарарли моддалар миқдори кўпайганда эса бу тизим ўчади.


20:09, 16.02.2020 // 69263\nҲафталик дайжест: Сариосиёдаги «жангари»лар, маҳалла вазирлиги, қоровул бўлмайдиган ректорлар, XXI асрдаги «пахта иши»\n«Дарё» сайтида ҳафтанинг энг муҳим ва муҳокамали хабарлари шарҳини бошлаймиз. Айтиш лозимки, ҳафталик хабарларимизда позитив руҳ озроқдир.\nСурхондарёнинг Сариосиё туманида милиция ходимлари ва маҳаллий фуқаролар ўртасидаги тўқнашув бу ҳафта жамоатчиликнинг диққатида бўлди. Фақат табиати эмас, одамлари ҳам қайноқ бўлган туманда ноқонуний уй-жой қуриб олганларни кўчириш ишлари бошланган эди. Даставвал уйини бузувчилардан ҳимоялаш учун болта кўтариб олган аёлнинг видеоси тармоқларда айлана бошлади. Аёл иккита боласи билан кўчада қолмаслик учун уйбузарларни болталаш ва бензин сепиш ёқиб юборишга ҳам тайёрлигини билдирган. Аёлнинг бунчалик ғазабланишига сабаб ҳокимлик келишув битими қилиб янги уй қуриб бермаганидир.\nБу ҳолатга аниқлик киритиш мақсадида туман ҳокимлиги вакили, туман прокурори, ички ишлар бўлими бошлиғи, вилоят кадастр корхонаси туман филиали масъул ходимларидан иборат ишчи гуруҳ манзилга чиқиб, тушунтириш ишларини олиб борганлиги айтилди. Аммо айни ўша Сариосиё туманида фуқаролар таёқ, болта, белкурак ва тошлар воситасида уй бузувчиларга қарши исён қилган. Ўртада катта жанжал чиққан. ИИБ ходимлари ва фуқаролар жароҳат олган.\nФуқаролар белгиланмаган жойга ноқонуний уй қуриб олиши оқлаб бўлмайдиган ҳолат. Бу ҳолат оммалашса келгусида кенг кўламли муаммоларни келтириб чиқариши, хусусан озиқ-овқат тақчиллиги билан рўпара келишимиз мумкин. Бироқ уларнинг бемалол уй қуришига рухсат берган мутасаддиларни текшириш, ноқонуний ҳолатлар аниқланганда эса кескин тўқнашувларсиз мақсадга эришиш энг тўғри йўлдир.\nБаъзида шундай даҳшатли хабарлар тарқаладики, уни содир қилганлар инсонмикан, деб ўйлаб қоласан. Одамзотни ўлимдан асраб қолган итлар, отлар, ёввойи ҳайвонлар ҳақида ўқиганмиз. Бироқ мурғак чақалоқни сувга ирғитиб юборган одамдан кўра ўша ҳайвонда одамийлик кучлироқ, десак хато қилмасак керак. 10 февраль куни Тошкентнинг Бунёдкор кўчаси бўйлаб оқиб ўтадиган каналда белига тош боғланган чақалоқ жасади топилган. Жойга Чилонзор тумани ИИО ФМБ ва прокуратура раҳбарлари етиб келган. Иш Тошкент шаҳар ИИБ назоратига олинган. Ҳозирча бошқа нарса маълум эмас.\nChannel of Kama канали ушбу воқеага бағишлаб блогпост ёзди.\nКенг халқ оммасига унча таниш бўлмаган «Илҳом» театрининг бўшатиб қўйилиши машмашаси бу ҳафтада ҳокимлик ва вазир эътиборида бўлди. «Илҳом» театри жойлашган бинонинг эгаси Ofelos Plaza компанияси шаҳар марказидаги иншоотнинг ёқимсиз кўриниши пойтахт манзарасини бузиб турганини асос сифатида келтирган. Театр биноси Ofelos Plaza компаниясига қарашлидир, бироқ жамоа шу пайтгача бинодан беғараз асосда фойдаланиб келган. Театр жамоаси қаттиқ қаршилик кўрсатиб, «Бугун ‘Илҳом’ бутун дунёга машҳур бўлган замонавий санъат марказидир», деган ва жамоатчиликдан ёрдам сўраган.\nШундан сўнг «Илҳом»га қўллов кучайиб кетди. Саида Мирзиёева «Биз театримизни ҳеч кимга хафа қилдириб қўймаймиз», деб баёнот берган бўлса, маданият вазири Озодбек Назарбеков театр жойида қолишини айтди. Шундай қилиб, Маданият вазирлигининг матбуот хизмати «Илҳом» муаммосига нуқта қўйди.\nЙўл-патрул хизмати ходимларининг формаси энди арча ёки бодрингдек яшил рангда эмас, кўк бўлиши мумкин. Тошкентда ЙПХ ходимлари янги форманинг иккинчи вариантини синовдан ўтказишни бошлади. 12 февралдан ЙПХ ходимларига синов тариқасида янги хизмат либослари тарқатилди. Ушбу форма баҳор-куз мавсумларига ҳамда қишнинг ҳаво ҳарорати плюс бўлган кунларига мўлжалланган. Энди милиция ходимларининг формаси кўклигича қолади, деб ўйлаши асоссиз, зотан бу либоснинг навбатдаги версиясини амалиётда синаб кўриш жараёнидир.\nЎзбекистонда яна бир вазирлик ташкил этилиши айтилди. Шавкат Мирзиёев ўтказган селекторда маҳаллаларда тўпланиб қолган муаммо ва камчиликларга самарали ечим топиш, тинчлик-осойишталикни асраб-авайлаш йўлида барча саъй-ҳаракатларни бирлаштириш шартлигини таъкидланди ҳамда ушбу улкан соҳага масъул алоҳида давлат идораси – Маҳалла ва оила масалалари вазирлигини ташкил этиш таклифи билдирилди. Янги вазирлик маҳалладан тортиб республика даражасигача 40 мингдан ортиқ ходимни бирлаштиради.\nШундай қилиб, Ўзбекистонда вазирликлар сони 24 тага етди. Учта вазирлик янгиланди, 11 та вазирлик янгитдан ташкил қилинди, 10 та вазирлик эскитдан бор.\nШунга яқин яна бир хабар. Ёшларнинг қонун ижодкорлиги жараёнидаги иштирокини янада кенгайтириш мақсадида Ёшлар парламенти ташкил этилади.\nЎзбекистонда гендер тенглигини таъминлаш комиссияси аъзоси Саида Мирзиёева Дубай амирлиги шайхи Манал бинт Муҳаммад бин Рашид ал-Мактум таклифига биноан, 2020 йилги Бутунжаҳон аёллар форумида қатнашди. Форум 16—17 февраль кунлари Дубайда бўлиб ўтади. Унга таклиф этилганлар орасида АҚШнинг биринчи хоними Иванка Трамп, Буюк Британия собиқ бош вазири Тереза Мей каби дунёнинг нуфузли аёллари ҳам бор. Саида Мирзиёева Ўзбекистонда гендер тенглигини таъминлаш борасида олиб борилаётган ислоҳотлар ҳақида маъруза қилди.\n14 февраль куни Ўзбекистон бўйлаб 10 та ОТМда ректор ўзгарди. Тошкент давлат педагогика университети, Тошкент кимё-технология институти, Тошкент давлат стоматология институти, Жиззах давлат педагогика институти, Навоий давлат педагогика институти, Наманган давлат университети, Наманган муҳандислик-қурилиш институти, Самарқанд давлат тиббиёт институти, Қарши муҳандислик иқтисодиёт институти ва Қўқон давлат педагогика институти ректорлари лавозимидан озод этилди.\nРекторларни ёппасига ишдан бўшатиш камдан-кам юз берган. Бунинг сабаби нимада? 31 январь куни президент «Яқинда кўп ректорлар ишдан олинади. Менинг столимда турган маълумотларга кўра, бу ректорлар билими, савияси ва ватанпарварлик даражаси билан ректор бўлиш у ёқда турсин, ҳатто қоровул бўлишга арзимайди», деганди.\nХХ асрнинг 80-йилларида Ўзбекистоннинг ижтимоий-иқтисодий ва сиёсий ҳаётида рўй берган воқеалар «пахта иши» сифатида тарихга кирган бўлиб, Гдлян ва Иванов бошчилигида марказдан ташланган «десант»чилар халқимиз бошига солган кулфатларни бугун таассуф билан эслаймиз. Бироқ Ўзбекистонда ҳамма тоза ишлайди, деб баёнот беришдан тийилиш лозим, чунки «пахта иши» ҳануз давом этаётганига бу ҳафта гувоҳ бўлдик.\n2019 йилда республика бўйлаб қарийб 143 минг тонна пахта қўшиб ёзилган. Шундан 120,6 минг тоннаси пахта ишлаб чиқаришлари ва кластерлари ҳиссасига тўғри келади. Сурхондарё вилоятида эса «расман етиштирилган» деб кўрсатилган пахта ҳосилининг 26,5 фоизи ҳаводан олиб ёзилган.\nВилоятлар кесимида таҳлил қилинганда Сурхондарёда 71,9 минг тонна (26,5 фоиз), Фарғонада 37 минг тонна (15,5), Тошкентда 22,9 минг тонна (10,4); Жиззахда 7,7 минг тонна (3,7), Наманганда 2,6 минг тонна (1,3), Андижонда 0,821 минг тонна (0,3) пахта хом ашёси ҳақиқатда қабул қилинганга нисбатан кўп кўрсатилган.\n14:09 Кеча // 247973\n21:51, 01.04.2020 // 174311\n16:58 Кеча // 154143\n11:50 Кеча // 151365\n15:41 Кеча // 124082


Тошкент шаҳрида АКТ чуқурлаштириб ўқитиладиган ихтисослаштирилган мактаб очилади | NORMA.UZ\nПрезидентнинг 14.09.2017 йилдаги ПҚ-3274-сон қарори билан Муҳаммад ал-Хоразмий номидаги ахборот-коммуникация технологиялари йўналишига оид фанларни чуқурлаштириб ўқитишга ихтисослаштирилган мактабни ташкил этиш назарда тутилмоқда. Ҳужжат давлат раҳбари сайтида жойлаштирилган.\nИхтисослаштирилган мактаб Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги қошида очилади. У Тошкент давлат иқтисодиёт университети қошидаги аниқ фанларга ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаби негизида ташкил этилади.\nЯнги ўқув юртига Мирзо Улуғбек информатика касб-ҳунар коллежининг бино ва иншоотлари (Тошкент шаҳар, Мирзо Улуғбек тумани, Тепамасжид кўчаси, 4-уй манзилида жойлашган) бепул берилади. Бунда коллежнинг 2-3-босқич ўқувчилари ўқишни битиргунларига қадар кўрсатилган манзилда қоладилар.\nИхтисослаштирилган мактабга ўқувчилар ХТВ ҳамда Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги томонидан белгиланадиган квота асосида 5-синфдан бошлаб ёзма ва оғзаки синов натижаларига кўра танлов асосида қабул қилинади. Ихтисослаштирилган мактабдаги таълим жараёнига ТАТУ ва Тошкент шаҳридаги Инҳа университети профессор-ўқитувчилари жалб этилади.\nШунингдек, ҳужжат билан “Муҳаммад ал-Хоразмий издошлари” номли мукофотни таъсис этиш топширилди. У республиканинг мактаб ёшидаги иқтидорли ўқувчиларига математика, физика ва информатика фанларини интеграциялашган ҳолда қамраб олган кўрик-танлов натижаларига кўра берилади.


Миср газетаси Ўзбекистондаги сўнгги воқеаларга бағишланган мақолалар (...)\nМиср газетаси Ўзбекистондаги сўнгги воқеаларга бағишланган мақолалар нашр этди\nМисрнинг “Ал-Хабар ал-ёум” газетаси Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев бошчилигида олиб борилаётган ислоҳотлар, ижтимоий-иқтисодий соҳаларда юз бераётган сўнгги воқеаларга бағишланган қатор хабарлар чоп этди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.\nУларнинг бирида мамлакат ҳудудларида тадбиркорликни ривожлантириш бўйича Президент Шавкат Мирзиёев томонидан ўтказилган видеоселектор йиғилишига эътибор қаратилган.\nМақолада Ўзбекистон раҳбарининг туман ва шаҳарларда тадбиркорликни ҳар томонлама ривожлантиришга қаратилган саъй-ҳакаратлари юқори баҳоланган.\nКичик бизнес ва маҳаллий ресурс солиқларининг ҳудудлар ихтиёрида қолаётгани ҳамда Президент минтақаларни бирдек ривожлантириш мақсадида Давлат солиқ қўмитасига маҳаллий бюджетларни қўллаб-қувватлаш бўйича тегишли кўрсатмалар бергани қайд этилган.\nЖорий йилнинг 8 ойида 60 мингдан зиёд янги кичик бизнес субъектлари фаолият бошлагани ва кўплаб янги иш ўринлари яратилгани таъкидланган.\nЯна бир мақолада Ўзбекистон Марказий банкининг мамлакатимиз 34,6 млрд. доллар қийматидаги олтин-валюта захирасига эгалиги тўғрисидаги хабарига эътибор қаратилган.\n“Ал-Хабар ал-ёум” газетаси, шунингдек, Марғилон шаҳридаги Пур Сиддиқ мажмуасида таъмирлаш ва тиклаш ишлари олиб борилгани тўғрисида ҳам хабар чоп этди.


Янги йилнинг биринчи ҳафтасида TV Markaz телеканали ўтказган “Ошга марҳамат-2” лойиҳасида Ўзбекистоннинг барча вилоятларидан келган 32 нафар ошпаз иштирок этди.\nУч босқичда ўтган мусобақада Самарқанд шаҳрининг Боғимайдон маҳалласида истиқомат қиладиган 36 ёшли ошпаз Абдуманнон Нусратов биринчи ўринни элаллади. У паловхонтўра пишириш бўйича Ўзбекистон чемпиони унвонига сазовор бўлди.\n“Ош пишириш мен учун фақат касб эмас, бундан мазза қиламан, шунинг учун ҳам конкурсдаги катта ошпазлар олдида сира ҳаяжонланмадим”, дейди Озодлик билан суҳбатда Абдуманнон Нусратов:\n- Биринчи босқичда самарқандча чойхона ош қилдим. Иккинчи босқичда, самарқандча тўй оши қилдим. Учинчи босқичда эса кенжа гуручдан тошкентча чойхона оши пиширдим. Ўнта жюри аъзосига ҳам мен пиширган ош маъқул келди,- дейди ошпаз.\nАбдуманноннинг айтишича, у ош пишириш санъатини Самарқанд шаҳрида машҳур ошпаз бўлган бобоси Аҳмаджон ошпаздан ўрганган:\n- 12-13 ёшимдан бобом ёнида юриб, ош пиширишни ўргана бошладим. Мактабда ҳам яхши ўқиганим йўқ. Асосий вақтим шогирдликда ўтган,- дейди Абдуманнон.\nОшпазнинг айтишича, у бир вақтнинг ўзида шогирди билан 8 та дошқозонда ош пишира олади:\n- Масалан, ҳар бир қозонга 60 килодан гуруч кетади. Тўйларда 8-9тагача қозон қўйиб ош қилган кунларим ҳам бўлган. Албатта шогирдим ёрдам берган. Биласизми ош пиширишнинг гашти борда, айниқса ошхўрлар мақтаб қўйса борми, ошпазга бундан ортиқ сийлов йўқ,- дейди Абдуманнон.\nЎзбекистон вилоятларида ош турли хил усулларда пиширилади. Ошпаз Абдуманнон фикрича, ҳар бир вилоятда пишириладиган ош турлари ўша ернинг иқлимига мос тарзда пайдо бўлган:\n- Ҳар бир вилоятнинг ўзига хос иқлими бор. Масалан водийликлар ошда думба ёғини ва қалампирни кўп ишлатишади, самарқандликлар эса думба ёғини кўтармайди ва зиғир ёғи кўпроқ ишлатилади. Тошкентда яна ўзига хос, ошга кўп масаллиқ ва зираворлар солади. Бухорода эса “оши софий” дейди. Улар ҳамма нарсани пишириб олиб, охирид ёғ солишади. Шундай ҳар бир вилоятнинг ўзига хос удуми бор. лекин мен учун энг зўр ош бу самарқандча палов,- деди Абдуманнон Нусратов.\nОшпаз суҳбат сўнгида ош пишириш бўйича халқаро мусобақалар ўтказиладиган бўлса, унда қатнашиш истаги борлигини билдирди.\nЎзбекистон ошпазлар уюшмаси раиси Акбар Умаров ўтган йили рекорд ҳажмдаги гуручдан умумий оғирлиги 5 тонна бўлган палов пишириб, "Гиннес"нинг рекордлар китобига кириш режаси борлигини билдирган эди.\nГиннес" халқаро қўмитасидан жавоб кутаётган Акбар Умаров, 5 тонналик ошни дамлаш учун айланаси 7 метр, чуқурлиги 80 см бўлган қозон зангламайдиган пўлатдан ясалгани ҳақида Озодликка айтган эди.\nОшпаз Абдуманнон Нусратов билан суҳбат


Иванишвили Саакашвилини президент саройидан кўчирмоқчи\n03 декабр 2020, Тошкент вақти: 20:11\nноябр 02, 2012\nТбилисидаги президент саройи.\nГрузия Бош вазири Бидзина Иванишвили Михаил Саакашвилини президентлик саройидан чиқармоқчи.\nБугун журналистлар билан учрашган янги Бош вазир президент саройи ҳукуматга жуда қимматга тушаëтгани ва ҳозирги шароитда президентнинг камтарроқ бинога кўчиб ўтиши лозимлигини билдирди.\nБош вазирга кўра¸ биргина электр энергиясининг ўзи давлат бюджетига йилига ярим миллион доллардан кўпроққа тушаëтган бу саройни ушлаб тургандан кўра¸ унга сарфланаëтган пулларни мамлакатдаги қочқинлар ва камбағалларга сарфлаш ўринли бўлади.\nБош вазир президент Саакашвили ва унинг маъмуриятига Тбилисидаги Давлат канцелярияси биносига кўчиб ўтишни таклиф қилди.


ИЖТИМОИЙ ТАРМОҚ ... ҚАРМОҚМИ? » "Жиззах ҳақиқати" ва "Джизакская правда" газеталари таҳририяти сайти\n"Жиззах ҳақиқати" ва "Джизакская правда" газеталари таҳририяти сайти » Сиёсат » ИЖТИМОИЙ ТАРМОҚ ... ҚАРМОҚМИ?\n21 июль 2017 17:51 Просмотров: 87 Комментариев: 0 Напечатать\nЁш журналист сифатида глобал тармоққа энди кирган пайтларим. Бир ижтимоий тармоқда дўстларим кўпайди. Турли гуруҳларга таклиф қилишади. Дам олиш кунларидан бирида эринмай уларни кўриб чиқа бошладим. Кулиб турган бир қозоқ йигитининг сурати қўйилган гуруҳ эътиборимни тортди. Яхшилаб ўқиб кўриб, очиғи қўрқувга тушдим. Бу суиқасдликни тарғиб қилувчилар гуруҳи бўлиб, унда мана шу суратдаги йигит 20 ёшли Нуржаннинг "мард"лик билан ўз жонига қасд қилгани, бошқалар ҳам шу ишни қила олиши мумкинлиги даъват этилганди. Буни қўя туринг, у ерда ҳатто қандай қилиб суиқасдни амалга оширишнинг турлари ёзилганди! Бу гуруҳга 2 мингдан зиёд ёшлар, айниқса, 30 га тўлмаган турли миллат ёшларининг аъзо бўлганини кўрдим. Қўрқувим ҳам шу важдан эди. Дарҳол у гуруҳдан чиқиб кетдим. Буларнинг ёшларимиз учун қанчалик хавф туғдиришини сиз бир тасаввур қилиб кўринг! Ҳали мустақил ҳаётнинг аччиқ-чучукларини тотиб кўрмаган, яхши ва ёмонни ажрата олмайдиган қизиқувчан ёки дунёқараши етарлича шаклланиб улгурмаган ёшларимизнинг ижтимоий тармоқларда бундай гуруҳларга кириб қолишлари уларнинг дунёқарашига қанчалар салбий таъсир ўтказади!\n....Футболга қизиқишим ортидан бир футбол гуруҳига аъзо бўлгандим. Мен "Реал Мадрид" мухлисиман. Бу гуруҳ иккига бўлиниб олган эди: "бар-са"чилар ва «реал»чилар. Ўзи Ўзбекистон чемпионати муҳокама қилинсада, ҳар куни жанжал бўлар ва икки гуруҳ бир-бирини ҳақорат қилишгача етарди. Ишқибозлик ҳам эви биланда, ахир!..\nКомпьютер ва телефон ўйинларини кимдир вақт ўтказиш учун ўйнаса, яна кимдир ғолиб бўлиш, очко тўплаш учун ўйнайди. Бир танишим яна бир воқеани сўзлаб берди: "Ўйинга қизиқиб қолдим ва уни телефонда ўйнай бошладим. Унда турли шартларни бажариш керак эди, шулардан бирини бажараётиб, йўлимда бир китоб пайдо бўлди, кўрсаткич менга мана шу китобни босиб ўтишни кўрсатди. Нақшли аллақандай китоб. Энди буни амалга оширмоқчи бўлиб турсам, бу китоб Қуръоннинг нусхасига ўхшашини сезиб қолдим! Вужудимда совуқ титроқ турди, ўйин муаллифларидан шу қадар нафратландимки! Дарров буни бошқа танишларимга ҳам айтдим".\nГлобал тармоқда бундай ўзлигимизга путур етказувчи, миллийлигимиз ва қадриятларимизга зид ғоялар талайгина. Яна бир фикр. Бу тармоқнинг ёқимсиз ҳолатларидан бири шуки, кимдир илгари сурган нотўғри ғоялар унга ўхшаб фикрловчилар томонидан "урҳо ур" тарзида илгари сурилишидир, бу эса кўпчиликда нотўғри фикр уйғотиши мумкин. Оддий туюлган ғоя қарабсизки, оммавий тус олиб кетган бўлади.\nҲар биримиз ҳушёр бўлишимиз, айниқса, ёшлар юртимиз фаровонлиги, тинчлигига рахна солувчи нохуш ҳолатлардан ҳар қандай вазиятда ўзини тута олиши, адашмаслиги керак.


Уруғчи, унинг етилиши ва тузилиши\nУруғкуртак, унинг етилиши ва тузилиши.\nМегоспорогенез ва урғочи гаметофитнинг ривожланиши.\nМуртак халтасининг ҳосил бўлиши ва унинг тузилиши.\n55- расм. Оналик гаметофитнинг (муртак халтачасининг) ривожланиши схемаси\nУруғчи, унинг етилиши ва тузилиши.\nГулдаги уруғчилар йиғиндисига генеций (Gynoeceum юнонча-аёл) дейилади. Генеций (Gynoeceum) битта ёки бир неча мева барг (карпелла)дан ҳосил бўлади. Битта мева баргдан ҳосил бўлган уруғчига - оддий уруғчи дейилади, иккита ва ундан кўп мева барглардан ҳосил бўлган уруғчига мураккаб уруғчи дейилади, оддий уруғчи кўпинча бир уячали, мураккаб уруғчи эса, кўп уячали бўлади, баъзан уячалар орасидаги тўсиқлар эриши натижасида бир уячали ҳам бўлиши мумкин. Битта мева баргдан ҳосил бўлган уруғчига монокарп генеций дейилса, иккита ва ундан кўп оддий бирлашмаган уруғчилардан тузилган генеций, апокарп генеций дейилади.\nЭволюция жараёнида уруғчини ҳосил килувчи мева барглари ҳар хил усуллар билан бирлашиб кетиши ҳам мумкин. Ана шундай бирлашган мева барглардан ҳосил бўлган уруғчини ценокарп уруғчи дейилади. Бундай генеций битта мураккаб уруғчидан тузилган бўлади. Мева баргларининг бирлашиш хилларига кўра бир нечта ценокарп уруғчилар бўлади: а) Синкарп бунда генецийни ҳосил қилган мева барглари бир-бирлари билан ён деворлари орқали бирлашган бўлади. б) Паракарп генеций бунда генеций мева барг қирраларининг бирлашишидан ҳосил бўлади ва в) Лизокарп генеций, қайсиким бунда мева барглар ён деворлари билан бирлашсаларда, бироқ кейинчалик бу деворлар эриб кетиб битта сохта уячани ҳосил қилади. Уруғчи қуйидаги уч қисмдан ташкил топган: чангни кабул килувчи уруғчи тумшуқчаси, остки кенгайган, уруғ куртак сақлайдиган қисми тугунча ва тумшуқча билан тугунчани бирлаштириб турувчи устунчадан иборат. Бази бир ўсимликларда (масалан кукнорда) устунча бўлмаслиги ҳам мумкин.\nТумшуқчанинг шакли ва ўлчами турли хил ўсимликларда турлича бўлади. Кўпинча унинг юзаси нотекис кўнгирасимон шилимшиқ модда билан қопланган бўлиб, чанг ушлаб қолиш учун мослашган. Бундан ташқари тумшуқча юзасида юпқа оқсил қавати (пелликула) бўлиб, бу қават чанг доначасининг экзина қаватидаги оқсиллар билан ўзаро муносабатда бўлиб чангнинг ўсиш ёки ўсмаслигини таъминлаб туради.\nУруғчи устунчаси сийрак ғовак паренхиматик тўқимадан тузилган. Тугунча уруғчининг энг муҳим қисми ҳисобланиб, унда уруғкуртак ҳосил бўлади: Тугунчанинг шакли ҳам турли хил ўсимликларда турлича бўлади тугунча бир уячали ёки бир нечта уячали бўлади. Бир уячали тугунча оддий генеций ва мураккаб генецийда ҳам бўлиши мумкин. Гулнинг бошқа азоларига нисбатан жойланишига кўра тугунча устки, остки ва ўрта тугунчаларга бўлинади. Гул азолари тугунча остида жойлашган бўлса. бундай тугунча устки тугунча дейилади, устки тугунчали гуллар Ранодошлар, итузумдошлар, карамдошлар, гулхайридошлар, буғдойдошлар ва шу каби кўпчилик ёпиқуруғли ўсимликларда бўлади.\nЎрта тугунчада гул азолари тахминан тугунчанинг ярмисигача ёпишиб ўсган бўлади. Тугунчаси остки бўлган гулларда гул азолари тугунчанинг устида жойлашади ва тугунча гул остида қолади. Бундай гулларда тугунча ён томондан каралганда кўриниб туради. Устки тугунча бу эволюцион нуқтаи назардан қаралганда анча илгари дастлабки пайдо бўлган ҳисобланади ва остки тугунча устки тугунчадан келиб чиққан.\nУруғкуртакнинг тугунчага бирикиб турган жойини плацента дейилади. Плацента бу унча катта бўлмаган бўртма ёки ўсимта бўлиб тугунча тўқималаридан ҳосил бўлади.\nУруғкуртак тугунчанинг плацентасида жойлашади. Уруғкуртак бу гулли ўсимликларнинг ҳаммасида ҳосил бўлиб унда:\nа) мегаспоранинг ҳосил бўлиши - мегоспорагенез;\nб) урғочи гаметафитнинг ривожланиши - мегогаметогенез;\nв) уруғланиш жараёнлари бўлади. Тухум ҳужайра оталангандан сўнг уруғкуртак уруғга айланади. Уруғкуртак ёш ривожланаётган мевабарг қирраларида бўртма шаклида пайдо бўлади. Кейинчалик бу бўртма унинг ҳужайраларининг митоз бўлиниши натижасида ўсиб уруғкуртак нуцеллусига айланади. Бўртманинг остки қисми кейинчалик ўсиб, ривожланиб фуникулюс ёки уруғкуртак оёқчасини ҳосил қилади. Нуцеллус ён томонида яшил буртмалар ҳосил бўлиб бу буртма ҳужайраларини бўлиниб ривожланишидан интегументлар ҳосил бўлади. Шундай қилиб етилган уруғкуртак шаклланади. Уруғкуртак қўйидаги қисмлардан ташкил топган: Уруғкуртак марказида нуцеллус ёки уруғкуртак ядроси, у ташқи томондан бир ёки икки қават интегумент билан қопланган бўлиб, у нуцеллус остидан юқорига қараб ўсади. Кўпчилик гулли ўсимликларда интегумент икки қават бўлади шу сабабли уруғкуртак бир қаватли ва икки қаватли бўлиши мумкин.\nУруғкуртак ичида интегументлар бирлашмасдан очиқ қолиб каналча ҳосил қилади, бу каналчани уруғкирар ёки микропиле дейилади. Ана шу микропиле орқали чанг найчалари уруғкуртак ва унинг ичида етилган муртак халтасига киради. Бу канал қисқа ёки узун тор ёки кенг бўлади. Баъзан интегументлар бирлашиб ягона бир қаватини ҳосил қилиши ҳам мумкин.\nУруғкуртакнинг остки плацента ва фуникулюсга ёндашиб турган қисмини халаза дейилади. Халазага карама-қарши томонини уруғкуртакнинг микропиле қисми дейилади.\n54-расм. Уруғкуртакларнинг типлари:\nА -ортотроп уруғкуртак; Б-анатроп уруғкуртак; В -гемитроп уруғкуртак.\nТугунча ичидаги уруғкуртак сони, ўлчами ва шакли гулли ўсимликларда турлича бўлади. Уруғкуртакнинг ривожланиши билан унинг остки ва устки қисмларида жойлашган бир қисм тўқима ҳужайраларининг пўсти қалинлашиб ёғочланади ва пукаклашади. Бу шаклланишнинг биринчи ҳолатини гипостоза ва иккинчисини эпистоза дейилади.\nУруғкуртакнинг қуйидаги хиллари мавжуд:\n1) Тўғри ёки атроп уруғкуртак (ортотроп ҳам дейилади) бу хилдаги уруғкуртакда уруғкуртак микропиласи уруғкуртак плацентига қарама-қарши томонда яъни унинг юқорисида жойлашган. Атроп уруғкуртаклар отқулоқдошлар (Polygonaceae), Cistaceae ва Piperaceae оилалари вакилларида учрайди.\n2) Анатроп уруғкуртак. Бундай уруғкуртакларда уруғкуртак микропиласи плацента ёнида унга параллел ҳолда жойлашади. Бу хил уруғкуртак кўпчилик бир паллали ва икки паллали ўсимликларда учрайди.\n3) Кампилатроп уруғкуртак - букилган уруғкуртаклар бунда уруғкуртак микропиласи уруғкуртакнинг бир ёнида жойлашади. Яъни бунда интегумент уруғкуртакнинг бир томонида интевсив ривожланса иккинчи томонидаги интегумент секин ривожланиб, микропиле уруғкуртакнинг бир ёнида ўртасида жойлашиб қолади. Бундай уруғкуртаклар бурчоқдошлар оиласининг вакилларида бўлади.\n4) Ампилатроп уруғкуртак бундай уруғкуртакнинғ букилиши кучли бўлиб, муртак халтасини ҳам ўз ичига олади ва уруғкуртак тақасимон шаклии эгаллайди. Бундай уруғкуртаклар Alismaceae, Butamaсеaе оилалари ва Centrospermae қабилалари вакилларида кузатилади.\n5) Гемитроп уруғкуртак нуцеллус ва интегументлар плацентага нисбатан тўғри бурчак ҳосил қилиб жойлашса, бундай уруғкуртакни гемитроп уруғкуртак дейилади. Масалан айиқтовонда (Ranunculus) (54-расм).\nНуцеллуснинг юқориси микропилле ва остки қисми халаза деб аталади. Халаза ҳам нуцеллуснинг бошқа қисмлари сингари паренхима ҳужайраларидан ташкил топган, бироқ унинг ҳужайраларининг пўсти пўкаклашади еки ёғочланади. Халаза ҳужайраларида кўпинча захира моддалар тўпланади (крахмал). Нуцеллуснинг ривожланиши даражасига кўра крассинуцеллят ва Тенуинуцелят уруғкуртакларга бўлиш мумкин. Биринчисида нуцеллус кучли ривожланган бўлади, иккинчисида эса нуцеллус яхши ривожланмаган бўлиб у бир ёки икки қават ҳужайралардан тузилган бўлади. Тенуинуцелят уруғкуртаклар нуцеллуснинг редукцияланиши натижасида крассинуцеллят уруғкуртаклардан келиб чиққан. Кўпчилик тубан тараққий эгган гулли ўсимликларда крассинуцелят уруғкуртак ривожланган бўлиб, юқори поғонада турган гулли ўсимликлар учун эса (бирлашган гултожбарглиларда) тенуинуцелят уруғкуртак характерлидир.\nНуцеллуснинг халаза қисмида ўтказувчи бойламлар ёнида жойлашган бир гуруҳ ҳужайралар дифференциацияланиб, ҳужайра пўсти қалинлашади, пўкаклашади ёки ёғочланади. Ана шу гуруҳ ҳужайраларни гипостаза дейилади ва у ўсадиган муртак халтасининг босимини ушлаб туриш учун хизмат қилади. Нуцеллуснинг микропиле қисмида ҳам баъзан бир гуруҳ нуцеллус ҳужайралар пўстининг калинлашиши, ёғочланиши натижасида нуцелляр қопқоқча ҳосил бўлади. Буни эпистаза дейилади. Худди шундай жараённи бурчоқдошлар, анаградошлар оилалари вакилларида кузатиш мумкин. Нуцеллус эпидермисининг остки қисмида урғочи археспорий шаклланади.\nОдатда эпидермис остида жойлашган нуцеллус ҳужайраларидан биттаси катталашади, унинг цитоплазмаси қуюқлашади ва ядроси кўзга ташланадиган бўлади ва шу белгилари билан бу ҳужайра унинг атрофида жойлашган бошқа нуцеллус ҳужайраларидан фарқ қилади. Ана шу ҳужайра дастлабки археспория ҳужайраси ҳисобланади.\nАрхеспора ҳужайраси бўлиниб бирламчи париетал ва бирламчи спороген ҳужайраларни ҳосил қилиши мумкин. Ёки у бўлинмасдан тўғридан-тўғри она ҳужайра метоспорага айланади.\nБирламчи париетал ҳужайра бўлинмасдан қолиши ёки бўлиниб ундан мегоспорангийнинг қобиғ ҳужайралари ҳосил бўлади. Бирламчи спороген ҳужайралари эса бўлиниб, археспора ҳосил қилади. Ҳосил бўлган археспора ҳужайра бир, икки ёки кўп марта бўлиниб, дифференцияцияланиб она ҳужайра мегаспорани ҳосил қилади. Ҳосил бўлган мегаспора яна 2 марта мейоз усули билан бўлиниб тетрада мегоспора ҳосил қилади. Бу жараённи мегоспорагенез дейилади, натижада ҳар қайсиси гаплоид хромосомга эга бўлган 4 та мегоспора ҳосил бўлади.\nҲосил бўлган тўртта мегоспорадан биттаси яъни халаза томонда жойлашгани ривожланиб муртак халтасини ҳосил қилади, қолган учтаси ўлади ва емирилади. Бироқ бази бир жумладан Elytronthe, Langsdorttia ва Balanaphora ва шу каби бошқа ўсимликларда муртак халтаси нуцеллуснинг микропиле томонида жойлашган мегоспорадан ҳам ҳосил бўлади Худди шундай жараён Бурчоқдошлар оиласида ҳам учрайди. Баъзан битта уруғкуртакда бир нечта муртак халтаси ҳосил бўлса ҳам уларнинг ҳаммаси ҳам етилавермайди. Уруғкуртакда икки ёки кўпроқ муртак халтасининг ҳосил бўлиши соҳта полиэмбриония ходисасига олиб келиши мумкин.\nСаккиз ядроли муртак халтасини биринчи бўлиб 1879 йил Страсбургер Роlygonum divariatum да кузатган. Бунда теграда мегоспорадан фақат биттаси ривожланиб муртак халтасини ҳосил қиладида, қолган 3 таси нобуд бўлади. Муртак халтасининг бу хил ривожланишида бешта бўлиниш бўлиб ўтади. 1 чи ва 2 чи мейоз бўлиниш ва 3 та митоз бўлиниш. Бу бўлинишда энг чўзиқ онтогенез кузатилади. Мейоз иккинчи бўлинишдан кейин халаза томонда жойлашган мегоспора кенгайиб унинг цитоплазмасида вокуол пайдо бўлади. Оқсил ва нуклеин кислоталарнинг синтези мегоспоранинг юқори қисмида интенсив ўтади. Ундан кейин биринчи, иккинчи ва учинчи бўлиниш кузатилади. Ядролар бўлинганда улар албатта қутб томон ажралишади ва муртак халтаси марказида вокуол пайдо бўлади. Бу бўлинишлар қутбларда бирин-кетин бўлади ва қутбларда аввал 2 тадан кейин эса 4 тадан ядро ҳосил бўлади. Ядролар бўлиниши билан муртак халтаси узунига ўса бошлайди ва унинг ўртасида марказий вокул пайдо бўлади.\nУчинчи бўлинишдан сўнг муртак халтасининг қарама-қарши томонларида ҳужайралар шаклланади. Бу жараён қуйидагича ўтади: муртак халтасининг микропиляр қисмида тухум аппарати шаклланади ва унда учта ҳужайра бўлади. Марказидаги битта ҳужайра икки ён томонда жойлашган ҳужайрадан каттароқ бўлиб, уни тухум ҳужайра дейилади. Тухум ҳужайра атрофида жойлашган қолган 2 та ҳужайрани синергидлар дейилади. Муртак халтасининг халаза томонида жойлашган 3 та ҳужайрани антиподлар дейилади. Бундан ташқари микропиле томонда битта юқори қутб ядроси ва пастки халаза томонда битта жануб қутб ядроси бўлади. Бу қутб ядролар муртак халтасининг марказига келиб қўшилиб муртак халтасининг иккиламчи ядросини ҳосил қилади. Иккиламчи ядро диплоидли бўлади. Шундай келиб шаклланган етилган муртак халтасида 8 та ядро (ҳужайра) бўлади. Муртак халтасининг ана шундай ҳосил бўлиш усули муртак халтасининг нормал ривожланиши дейилади ва у деярлик барча ёпиқ уруғли ўсимликларда учрайди (55-расм).\n55- расм. Оналик гаметофитнинг (муртак халтачасининг) ривожланиши\n1- мегаспора; 2, 3- мегаспоранинг биринчи марта бўлиниши; 4- мегаспоранинг иккинчи марта бўлиниши; 5- мегаспоранинг учинчи марта бўлиниши; 8 та ядроли стадияси; 6-вояга етган; 8-та ҳужайрали оналик гаметофити (муртак) халтачаси.\nСинергидлар тузилиши ва ўлчами жиҳатидан бир-бирига ўхшайди, улар ноксимон ёки чўзилган шаклда бўлади. Синергид ядролари ҳужайранинг юқори цитоплазма жойлашган қисмида, пастки томонида эса вакуол ривожланади. Синергидлар жуда тез ўсишади ва дифференциацияланади, кўп вақтларда синергидлар интенсив ўсиб муртак халтасидан ташқари чиқиб микропиле орқали чанг найчаси томон боради.\nЭмбриологларнинг ёзишича синергидлар кўпинча чанг найчаларини жалб қилиб уларни муртак халтаси ва тухум аппарати томон йўналтиради ва ўзларида сақлай олган цитаза, пектаза ферментлари ёрдамида чанг найчасининг қобиғини эритади, натижада чанг найчаси очилади. (Поддубная Арнольди, 1959, 1964). Тухум ҳужайра синергидлардан каттарок, бўлиб, чўзиқ ёки ноксимон шаклда бўлади. Унинг ядроси катта бўлиб остки қисмида вокуоласи эса юқори қисмида жойлашади. Тухум ҳужайра цитоплазмаси кескин қутбланган. У ўта мураккаб тузилишга эга бўлиб, организм учун хос бўлган расмий белгиларнинг кўпчилиги шунда мужассамланган. Ўзининг ирсиятига кўра тухум ҳужайра ҳатто бир турга мансуб индивидларда ҳам бир-биридан фарқ қилади. Тухум ҳужайра цитоплазмасида митохондриялар, пластидлар (лейкопластлар), крахмаллар ва липидлар кўп бўлади. Нуклеин кислоталардан унинг таркибида кўп миқдорда РНК ва оқсиллар бўлади. РНК тухум ҳужайранинг пастки қисмида юқори қисмига қараганда кўп тўпланади.\nЮқориги қутб ядроси физиологик ҳусусияти жиҳатидан тухум ҳужайрага ўхшайди, бироқ у муртак халтаси тўла етишиши олдидан пастки қутб ядроси билан қўшилиб 2 чи ядрони ҳосил қилади. Нуцеллуснинг халаза томонида 3 та антипод ҳужайралари бўлиб, улар анча ўзгарувчандир. Архидеядошларда ва шу каби бази ўсимликларда антиподлар ҳосил бўлмаслиги ҳам мумкин. Аксинча кўпчилик гулли ўсимликларнинг муртак халтасида кўп миқдорда антиподлар шаклланиши кузатилган. Масалан буғдой, маккажухори ва шу каби буғдойдошларнинг муртак халтасида 29-30 тагача антиподлар ҳосил бўлиши кузатилган ёки бамбукларда бу кўрсатгич 150-300 гача боради.\nЕтилган муртак халтасида баъзан антиподлар кучли кенгайиб кўп ядроли бўлиши мумкин (кунгабоқарда), баъзан бу ядролар бирлашиб полиплоид ядроларни ҳосил қилади. Бази бир маренодошлар оиласи вакилларида (Putaria, gallium қумри ўт) антиподларнинг баъзан (остки) қисми кучли кенгайиб гаусторияга айланади. Шу вақтда (Аrtemisia) антиподлар сони 3-6 бўлиб, ҳар ҳужайра 2 ва ундан ҳам кўп ядроли бўлади.\nБази бир айиқтовондошлар оиласига кирувчи ўсимликларда антиподлар кучли ўсиб турли безларга айланиши мумкин. Кўпинча антиподлар гаусторияларга айланиб, қабул килинган озиқа моддаларни уруғкуртакнинг халазасидан олиб муртак халтасига етказиб беради. Муртак халтасининг марказида поляр ёки иккиламчи ядро жойлашган бўлиб, ундан кейин эндосперм ривожланади. Шу сабабли уни эндоспермнинг она ҳужайраси ҳам деб аталади. У 2 та: биттаси микропиле ва иккинчиси халаза томонларда жойлашган ядроларнинг қўшилишидан ҳосил бўлади ва у диплоид хромосомага эга.\nЧангдондан чиққан чанг доначаларининг уруғчи тумшуқчасига тушишига чангланиш дейилади. Гулли ўсимлмклар оламида ўзидан чангланиш ва четдан чангланиш мавжуд. Битта гул чангдонидан чиққан чанг айнан шу гул уруғчисининг тумшуқчасига келиб тушишига ўзидан чангланиш дейилади. Демак ўзидан чангланиш икки жинсли гулларда рўй беради.\nЭволюцион нуқтаи назардан қаралганда ўзидан чангланиш салбий ходиса ҳисобланиб, бунда организм ирсий сифатларининг ўзгариши чекланган бўлади. Ўзидан чангланишнинг ҳам бир неча турлари мавжуд.\n1) Автогамия. Бир гул чангдонидан чиққан чанг доначасининг шу гулдаги уруғчи тумшуғчасига тушишини автогамия дейялади. (Авто - ўзидан, гамео - никохланаман деган маънони билдиради).\n2) Гейтеногамия - қўшни чангланиш яъни бир ўсимлик индивидларида жойлашган иккита гул ўртасида бўладиган чангланиш. Бунда битта гулдаги чангдондан чиққан чанг шу ўсимлик индивидиумидаги бошқа гулдаги уруғчи тумшуқчасига тушиб чанглатади.\n3) Клейтогамия. Битта гулда гул очилмасдан олдин бўлиб ўтадиган чангланиш. Бундай чангланишни ер ёнғоғи (Arachis) арпа (Hordeum), нўхат (Сicer) ва шу каби ўсимликларда бўлади.\nЧетдан чангланишни ксеногамия деб аталади ва бунда бир ўсимлик индивидиумида жойлашган гулдаги чангдондан чиққан чанг доначалари, бошқа ўсимлик индивидиумида жойлашган гулдаги уруғчи тумшуқчасига тушади.\nЧетдан чангланиш ўсимликлар эволюциясида ижобий роль ўйнайди, Четдан чангланишнинг қуйидаги усуллари учрайди:\n1. Ҳашаротлар ёрдамида чангланиш, уни энтомофилия ҳам дейилади. Бу хил ўсимликларни энтомофил ўсимликлар деб аталиб, уларнинг гули яхши ривожланган, агар гули кичик бўлса улар тўпгулларга бирлашган бўлади. Гултож барглари якқол кўзга ташланади, ранглари оқ, пушти, сариқ. кўк, қизил бўлади. Шунингдек гулларида ҳашаротларни жалб қилувчи нектар ажратувчи безлари мавжуд.\nАна шундай ўсимликларга ўрик, гилос, шафтоли, анжир, олма, беҳи, нок ва шу каби ўсимликлар киради.\n2. Шамол ёрдамида чангланиш. Бундай ўсимликлар анимофил ўсимликлар, чангланиш жараёни эса анемофилия деб аталади. Бу хил ўсимликларнинг гуллари кўримсиз, майда ва кўпинча кучала тўп гулга бирлашган, гул қўрғони яхши ривожланмаган ва редукциялашган.\nНектар безлари бўлмайди. Чанглари ҳам кичикроқ, силлик ва кўп миқдорда ҳосил бўлади. Масалан, маккажўхори эркак тўпгулида яьни рўвагида 50 млн тагача чанг ҳосил бўлиши мумкин. Шамол билан чангланадиган ўсимликларга буғдой, жавдар, маккажўхорий, оқ жўхори, ёнғоқ, терак, чинор, лавлаги, ток ва шу каби ўсимликлар киради.\n3. Сув ёрдамида чангланиш, бундай чангланиш гидрофилия, ўсимликлар эса гидрофил ўсимликлар дейилади. Буларга Валлеснерия, Элодия, Ряска каби ўсимликлар мисол бўла олади.\n4. Қўшлар ёрдамида чангланиш. Тропик иқлим шароитида ўсадиган бази бир ўсимликлар қўшлар ёрдамида чангланади бундай чангланиш орнитофилия дейилади. Бу гуруҳга кирадиган ўсимликларни Австралия, Жанубий Африка ва Жанубий Америкада ҳам учратиш мумкин. Орнитофил ўсимликларга эвкалефт, канна, акация, алоэ ва бази бир кактус ўсимликлари киради. Номлари келтирилган ўсимликларни чанглатишда калибр тўтилар, нектарчи ва асал сўрувчи қўшлар иштирок этади.\nАмерика ва Тропик Осиё иқлим шароитида ўсадиган бази бир ўсимликлар (баобаб, бананнинг бази турлари, Жанубий Америка жун дарахти ва Осиё Дурмани) эса кўршапалак ёрдамида чангланади.\n1. Дихогамия - уруғчи билан чангчининг ҳар хил вақтда етилиши натижасида ўзидан чангланиш бўлмайди. Гулда чангдон олдинроқ етилса протандрия дейилади. Бу ходисани Зирадошлар (Apiaceae) Қоқидошлар (Asteraceae), Чиннигулдошлар (Caryophliaceae) оилаларининг вакилларида кўриш мумкин.\nУруғчи чангчидан эртароқ етилса, протогения дейилади. Бу ҳодиса карамдошлар (Brassicaceae) ва зиркдошлар (Berberidaceae) оилаларининг вакилларида учрайди.\n2. Гетеростилия. Уруғчи ва чангчининг хар хил узунликда бўлиши ўзидан чангланишнинг олдини олади.\nБу ходиса примула (марваридгул) (Primula) ва гречиха (хантал) (Fagapyrum) ўсимликларида кузатилади\n3. Номувофиқлик. Уруғчи ўз тумшуқчасига тушган чангни қабул килмайди ва чангнинг ўсишига тўсқинлик қилади. Бу ҳодиса номувофиқлик ҳодисаси дейилади. Чанг уруғчи тумшуқчасига тушгандан сўнг у ўса бошлайди. Чанг ўсиши об-ҳаво шароити ҳамда ўсимликларнинг гуллаш даврига боғлиқ бўлиб, ўсиш вақтида шишади, кейин экзин тешикчалари (паралари) орқали ўсимта сифатида чанг найчалари чиқади баъзан битта чангдан бир нечта чанг найчалари ҳосил бўлиши мумкин (масалан қовоқдошлар, гулхайридошлар оилаларида), бироқ улардан фақат биттаси ўсиб ривожланади бошқалари эса қуриб қолади.\nКузатишлар шуни кўрсатадики, (Бритиков, 1954, 1957, Кахидзе, 1954 ва бошқалари) уруғчининг узунаси бўйича турли қисмида жойлашган, заҳира ва физиологик актив моддалар (аминокислоталар, крахмаллар, кандлар, витаъминлар ва ферментлар) миқдори ҳар хил бўлади. Ўша Бритиков (1957)нинг айтиши бўйича уруғчида физиологик қутблилик мавжуд, чунончи водород ионларининг концентрацияси яъни рh уруғчининг ҳар хил қисмида ҳар хил. Унинг юқори қисми, остки қисмига қараганда кислоталироқ бўлади. Бу эса чангнинг ўсишини осонлаштиради, чунки чанг найчасининг цитоплазмаси ишқорли реакцияга эга бўлиб, у уруғчининг пастки томонига яъни водород ионлари кучсиз бўлган томонга қараб ўса бошлайди. Шундай қилиб ўруғчининг чангни ўтказувчи қисми уруғчи тумшуқчасидан пастга муртак халтаси жойлашган тугунча томон борган сари унинг физиологик ҳолати ўзгариб боради ва чанг найчасининг ўсишини таъминлаб туради. Ана шунинг қандай ўсишини кузатайлик. Чанг найчаси ўсиб бўлгандан сўнг у тугунча тумшуқчасидаги уруғчилар ва тукчалари орасидан тумшуқча тўкимасига ва ундан сўнг уруғчи устунчасига киради, чанг найчаси ўсиш даврида ўзидан ажратган ферментлар ёрдамида тумшуқча ва устунча ўртасидаги тўсиқларни эритади. (пектаза ва цитоза ферментлари). Ферментларнинг аксарияти чанг найчасининг учида жойлашган бўлади (Поддубная - Арнольди, 1961).\nЧанг найчаси ўсиш даврида унинг пўсти протопектин ва полисахаридлардан ташкил топган моддалар ёрдамида қаттиқ, коллоз пўкак ҳосил қилади. Бу ҳолат чанг найчасига мустахкамлик бериб, унинг уруғчи тўқималари орасида ўсаётганда уруғчи тўқималари қаршилигини осонликча енгади. Уруғчи тумшуқчаси тўқимасига чанг найчаси кириши билан унга чангдаги спермий еки генератив ҳужайра ва вегетатив ҳужайра ўтади. Кузатишлар шуни кўрсатадики, кўпинча вегетатив ҳужайра аста секин чанг найчаси ўсиши билан юқолади. Кўпчилик ўсимликларда эса вегетатив ҳужайра чанг найчаси ҳосил бўлишга сарф бўлади.\nГенератив ҳужайра чанг найчасига ўтгандан сўнг бу ҳужайра бўлиниб, 2 та спермий ҳосил бўлади (спермиогенез) спермийларнинг ҳосил бўлишида митоз бўлиниш бўлиб ўтади. (Финна, Транковский, Кострюкова, Бенецкая, Чернояров, Руденко, Кўпер ва бошқалар). Чанг ва чанг найчасининг ўсиши биз юқорида айтганимиздек кўпинча ташқи мухит омилларига катта боғлиқдир.\nПастки ҳароратда (+5°с паст бўлса) уларнинг ўсиши сўсаяди юқори ҳароратда эса активлашади. Поп (1943) маълумотларга кўра +50 С ҳароратда чанг найчаси арпада муртак халтасига 2 соат 20 минутда ўсиб борса, +230С ҳароратда эса, бунинг учун 20 мин керак, ҳолос.\nУмуман чанг найчасининг ўсиши учун оптимал ҳарорат + 20 дан +300Сни ташкил этади.\nБундан ташқари уруғчида чанг найчасининг ривожланиши чангланиш усуларига ҳам боғлиқдир. Четдан чангланганда ўзидан чангланганга караганда чанг найчасанинг ўсиши анча тез бўлади. (Ясуд 1930). Масалан Е.И. Устинова маълумотларига кўра (1965) кунгабоқар ўсимлигида четдан чангланганда чангланишдан уруғланишгача бўлган давр 20-30 минутни ташкил қилган бўлса бу кўрсатгич ўзидан чангланганда 2-3 соатга тенг бўлди.\nУзоқ шаклларни (турлараро, туркумлараро) чатиштирганда ҳам чанг найчасининг ўсиши анча суст бўлади. Худди шундай ҳолатни гетеростилли ўсимликларда ҳам кузатиш мумкин. Усган чанг найчасининг муртак халтасига киришининг уч хил усули мавжуд: Порогамия, халазагамия ва мезогамия.\nГулли ўсимликларда бу усуллар орасида энг кўп учрайдигани порогамия хисобланади. Бу уруғланишнинг энг кисқа йўли бўлиб, ўсаётган чанг найчаси микропиле орқали муртак халтасига киради.\nБази бир ўсимликларда чанг найчаси муртак халтасига уруғкуртакнинг халаза қисми орқали ўтади ва у халазагамия дейилади. Бу ҳодиса 1891 йилда Трейб томонидан биринчи бўлиб аниқланган. Кейинчалик дарахтсимон ўсимликларда (оқкайин, ольха, лешина, ёнғоқда) халазагамияъни С.Г. Навашин ва В.В. Финлар исботлаб берганлар.\nЧанг найчасининг муртак халтасига уруғкуртак оёқчаси (плацентаси), интегументлари ёки нуцеллус орқали киришига мезогамия дейилади. Бу жараёини биринчи бўлиб 1898 йилда С.Г. Навашин ва 1912 йилда Фин кашф қилган. Муртак халтасига кирган чанг найчаси синергидлар орқали тухум ҳужайраси ёнига борганда ёрилади, бунга синергид ҳужайралари кўмаклашади. Бундан ташқари синергидлар чанг найчасининг ёрилишини ҳам назорат қилади, деган тушунчалар бор.


Де Брюйне “Сити” таклифини қабул қилмади\n4 январь, 2021, 19:47\nТеглар:Кевин Де Брюйне | Манчестер Сити\nКелишув ўхшамай қолди\n“Манчестер Сити” раҳбарияти жамоа плеймейкери Кевин Де Брюйне билан янги шартнома бўйича музокара ўтказмоқда.\nМаълумотларга қараганда, бельгиялик ярим ҳимоячи клубнинг дастлабки таклифини қабул қилмаган. Кевин битимнинг молиявий томонларини бошқатдан кўриб чиқиш лозимлигини билдирган. Энди “Сити” мутасаддилари футболчини қониқтирадиган маош кўрсатилган янги келишув устида иш олиб боради.\nДе Брюйненинг амалдаги шартномаси 2023 йилнинг ёзигача давом этади. Бу жамоа таркибида 2015 йилдан бери тўп сураётган футболчи аввал “Генк”, “Челси”, “Вердер” ва “Вольфсбург” шарафини ҳимоя қилган. Айни пайтда Кевинни олиш орзусида бўлган грандлар сафи анча кенг.\n"Сити" нега Де Брюйнега кам маош таклиф қилгани маълум бўлди


07 май 2021, Тошкент вақти: 13:08\nМелис Жуманиёзов ўзига бириктирилган пахта майдонидан кам ҳосил олгани учун ҳокимлик босимига учрагани айтилмоқда.\nТўрткўл 2-сонли қишлоқ хўжалик коллежи директори Мелис Жуманиёзов миясига қон қуйилишидан оламдан ўтди. Озодлик манбалари Жуманиёзов ўзига бириктирилган фермер хўжалиги пахта режасини бажармагани учун ҳокимлик ва орган ходимлари босими натижасида ўлганини иддао қилмоқда. Расмийлар Жуманиёзов фермер бўлмаганини айтиб, иддаоларни рад қилмоқда.\n51 яшар Мелис Жуманиёзов 30 октябрь куни Тўрткўлнинг Ёнбошқалъа массиви ҳудудидаги пахта даласида миясига қон қуйилиши оқибатида ҳушидан кетган. Ўн кун шифохонада ётган Жуманиёзовнинг аҳволи ўнгланмаган ва 9 ноябрь куни у оламдан ўтган.\nТўрткўллик манбанинг Озодликка айтишича, Мелис Жуманиёзов ўзига бириктирилган 80 гектарлик фермер хўжалиги жорий йилги пахта режасини бажармагани учун маҳаллий ҳокимликнинг босим ва тазйиқига учрагани унинг ўлимига сабаб бўлган:\n“Унга ўтган йили фермерлар ташлаб кетган ерни мажбурлаб беришган. Бу йил 80 гектардан 54 тонна топшириши лозим эди. У 37 тоннага сводка берган, аслида унинг хўжалигидан бундан ҳам кам пахта чиққан. Ҳокимият мажлисларида уни роса эзишди. Босим ва тазйиқлардан безган Мелис кейинги пайтда мажлисларга келмай қочиб юрди. Кейин унга бир милиция ходимини бириктириб қўйишди. Милиция доим ёнида юрган. Ўша куни Нукусдан текширувчилар келган. Ҳоким Мелисни сўккан. Милиция эса "қамайман", деган. Тазйиқлардан қўрққан Мелиснинг давлениеси чиқиб далада йиқилган”, дейди воқеа тафсилотларидан хабардор манба.\nТўрткўл марказий шифохонасидан олинган маълумотга кўра, Мелис Жуманиёзов геморрагик инсультдан вафот этган:\n“Жуманиёзов мияда қон айланишининг ўткир бузилиши оқибатида касалхонага ётқизилди. Унга геморрагик инсульт ташҳиси қўйилди. У касалхонада 10 кун даволанди. Лекин даволаш бирор натижа бермади”, деди исмини очиқламаётганимиз шифохона ходимларидан бири.\nТўрткўл туман ҳокимлиги масъули Жуманиёзовнинг ўлимини пахта сиёсати билан боғламасликни сўради:\n“У ўз ажали билан ўлди. Буни ҳеч қандай пахта сиёсатига алоқаси йўқ. Унинг фермер хўжалиги ҳам йўқ эди”, деди ўзини таништирмаган ҳокимлик масъули.\nМаҳрум Жуманиёзов билан боғлиқ вазиятдан яхши хабардор тўрткўллик манбага кўра, 80 гектарлик пахта ери Мелис Жуманиёзов номида бўлмагани билан асосий масъулият унинг зиммасида бўлган:\n“Тўрткўлда кўплаб фермерлар ерларини ташлаб кетишди. Шундан кейин ҳокимлик барча ташкилотлар раҳбарларига мажбурлаб ер берди. Мелис Жуманиёзов коллеж директори бўлгани учун ўтган йили 80 гектар ерни олишга мажбурланди. Ер коллеж ходимларидан бирининг номида эди. Лекин ҳокимият мажлисларида Жуманиёзовга босим қилинарди”, дейди тўрткўллик манба.\nЖумладан, жорий йил 18-19 октябрь кунлари Қашқадарё вилоятининг Яккабоғ тумани ҳокими оз пахта топширган фермер ва теримга кам ўқитувчи чиқарган мактаб директорларини калтаклаган.\n7 октябрь куни Чироқчи тумани ҳокими Равшан Комилов Пўстин қишлоғида истиқомат қиладиган 60 ёшли Мойли буванинг юбилей, келин тушириш ва невараларининг суннат тўйини бузган, ҳаммани уриб-сўкиб пахтага ҳайдаган эди.\nМелис Жуманиёзовнинг ўлими билан Озодликка маълум бўлган пахта қурбонлари сони 20 нафарга етди.


Истиқболли бошқарув кадрларини танлаб олиш бўйича «Тараққиёт» республика танлови\nЖорий йилнинг 30 май куни “Истиқболли бошқарув кадрларини танлов асосида танлаб олишнинг замонавий тизимини яратиш чора-тадбирлари тўғрисида” ПҚ-3755-сонли Президент Қарори қабул қилинди. Ҳужжатда давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, бошқа давлат органлари ва ташкилотлари тизимида кадрларнинг касбий малакасини узлуксиз ошириб боришга кўмаклашиш кўзда тутилган. Мазкур Қарорга кўра Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат бошқаруви академияси Инновацион ривожланиш вазирлиги ва “Буюк келажак” халқаро нодавлат нотижорат ташкилотининг ҳар уч йилда перспектив бошқарув кадрларини саралаш бўйича “Тараққиёт” танловини ўтказиш тўғрисидаги таклифи маъқулланди.\nТанлов натижалари бўйича давлат ва xўжалик бошқаруви органларининг, маҳаллий ижро этувчи ҳокимиятларнинг ва бошқа ташкилотларнинг юқори малакали кадрлари аниқланиб, рағбатлантирилади. Танловда таянч олий маълумотга ва тегишли соҳада раҳбарлик лавозимида камида уч йил иш тажрибасига эга, 30 ёшдан 45 ёшгача бўлган (45 ёш ҳам қўшилган ҳолда) Ўзбекистон Республикаси фуқаролари иштирок этиши мумкин.\nТанлов ғолибларига энг кам иш ҳақининг 50 баравари миқдорида, финал босқичининг қолган иштирокчиларига эса — энг кам иш ҳақининг 25 баравари миқдорида бир марталик пул мукофоти тўланади. Бунда финал босқичининг қолган иштирокчилари тегишли соҳанинг бошқарув кадрлари захирасига киритилади.\nДавлат ташкилотларида меҳнат қилаётган иштирокчиларнинг танловда иштирок этиш даврида уларнинг эгаллаб турган лавозими ва ўртача ойлик иш ҳақи сақлаб қолинади.\nТанлов ғолиблари ривожланган хорижий мамлакатларнинг соҳага оид ташкилотларида танловнинг тегишли номинациялари юзасидан стажировка ўташни ўз ичига оладиган «Бошқарув кадрларини тайёрлаш бўйича Президент дастури»га мувофиқ уч ойлик курсларда ўқийди. Сўнг тегишли йўналишлар бўйича давлат ташкилотларида раҳбарлик лавозимларига тайинланади.\nТанлов тўрт босқичда ўтказилади:\nташкилий босқич (1-босқич);\nонлайн танлов (2-босқич);\n1-босқичдан ўтиш (3-босқич);


Андижон вилоятида 2019 йил ва 2020 йилнинг ўтган даврида қурилиш соҳасида 8 млрд сўм талон-торож қилинган, қурилишга оид турли масалаларни ҳал қилиш учун қарийб 53 минг доллар пора олинган, йўл қўйилган қонун бузилиши ҳолатлари юзасидан ўтган икки йил мобайнида 48 нафар шахс жиноий жавобгарликка тортилган.\nАндижон вилоят прокуратураси 2019 йилда ва 2020 йилнинг тўққиз ойи давомида ҳуқуқ-тартибот идоралари томонидан ҳудудда қурилиш соҳасида йўл қўйилган қонунбузарликлар ҳақида маълумот тақдим этди.\n«Бугунги кунда соҳада тартиб-интизомни янада кучайтириш, давлат харидларида шаффофлик ва адолатни таъминлаш талаб этилсада, афсуски, қурилиш соҳаси энг коррупциялашган соҳа бўлиб қолмоқда. Бу соҳада йўл қўйилган қонун бузилиши ҳолатлари юзасидан 2019 йил ва 2020 йилнинг ўтган даврида 48 нафар шахс жиноий жавобгарликка тортилди», дейилади ахборотда.\nПрокуратура қурилиш учун ер ажратиш, танлов ва тендер ўтказиш, шаҳарсозлик ҳужжатларини расмийлаштириш, муҳандислик-коммуникация тармоқларига уланиш жараёнлари айрим кимсалар учун бойлик орттириш манбаи бўлиб қолганини билдиради.\nЎтган икки йил давомида ушбу соҳанинг 11 нафар масъул ходимлари жиноий жавобгарликка тортилган.\nШунингдек, лойиҳа институтларининг 1 нафар, қурилиш бошқармасининг 1 нафар, «Ягона буюртмачи хизмати» инжиниринг компаниясининг 9 нафар, «Қишлоқ қурилиш инвест» компаниясининг 8 нафар, собиқ кадастр қўмитасининг 18 нафар масъул ходимлари қурилишга оид қинғир ишлари учун суд олдида жавоб берди.\nВазият шу даражага етиб борганки, коррупция аралашмаган бирорта қурилиш босқичи ёки йўналиши қолмаган.\nВилоятда ўтган икки йилда фақат тергов ўтказилган жиноят ишлари бўйича қурилиш соҳасида 8 млрд сўм талон-торож қилингани, қурилишга оид турли масалаларни ҳал қилиш учун қарийб 53 минг доллар пора олингани аниқланди.\nСўнгги йилларда бюджетдан молиялаштириладиган қурилиш ишлари учун белгиланган тартиб-таомилларга риоя қилмаслик, пудратчиларни таниш-билишчилик ёки пора эвазига танлаб олиш каби коррупциявий амалиёт авж олган.\nМарҳамат туман қишлоқ хўжалиги бўлими бош мутахассиси А.А. фуқаро Ш.У.дан туман захирасида бўлган 0,1 гектар ер майдонини дастлаб ижара асосида фойдаланиш, сўнг унга эгалик ҳуқуқини берувчи қарор чиқарилишини ҳокимият орқали ҳал қилиб бериш эвазига 600 АҚШ доллари олганида ушланган. Лойиҳа-смета ҳужжатларини тайёрлаш жараёнлари ҳам коррупция ва суиистеъмолчиликлардан холи эмас.\nҚурилишга ер ажратиш, рухсат бериш ва бошқа турдаги давлат хизматларини кўрсатиш эвазига Асака тумани қурилиш бўлими ходими 500 доллар олгани учун жиноий жавобгарликка тортилди», дейилади Kun.uz’га тақдим этилган маълумотда.


"Ой бориб, омон кел, ўғлим!"\nМамлакатимиз Президентининг 2018 йил 13 январда қабул қилинган "Ўзбекистон Республикаси фуқароларини муддатли ҳарбий хизматга навбатдаги чақируви ҳамда белгиланган хизмат муддатларини ўтаб бўлган ҳарбий хизматчиларни Қуролли -Кучлар резервига бўшатиш тўғрисида"ги қарори ижроси доирасида вилоят мудофаа бошқармаси йиғин пунктида ёшларни миллий армиямиз сафига тантанали кузатиш маросими бўлиб ўтди.\nУнда ҳарбийлар, давлат органлари мутасаддилари, ота-оналар, "Маҳалла" жамоат фонди, "Нуроний" жамғармаси вилоят бўлимлари, бошқа жамоат ташкилотлари вакиллари иштирок этди.\nМаросимда вилоят ҳокими Ўктам Барноев, ҳарбий хизматга чақирилувчи Асилбек Қўшшаевнинг онаси Феруза Расулова, аскар йигит Ислом Усмонов сўзга чиқди.\nТаъкидландики, Ўзбекистон Республикаси Президенти, ¬Қуролли Кучлар Олий Бош қўмондони Шавкат Мирзиёев раҳнамолигида соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар туфайли миллий армиямиз юртимиз сар¬ҳадлари дахлсизлиги, халқимиз тинч-осойишталигини таъминлашга қодир, юксак салоҳиятга эга бўлмоқда. Қуролли Кучлар сафида хизмат қилиш шарафли ишга айланди. Армия ёшлар учун чинакам ҳарбий-ватанпарварлик мактабидир.\nМаросимда муддатли ҳарбий хизматга жўнаб кетаётган йигитларга вилоят ҳокимлиги томонидан эсдалик совғалари топширилди.\nМайдонда саф тортиб турган аскарлар чеҳрасига разм соламиз. Уларда Ватан ҳимоячиси бўлиш насиб этганидан мамнунлик ва фахр туйғуси акс этиб турибди.\n— Мен гарчи Бухоро маданият коллежини тугатиб, вилоят мусиқали драма театрида ишлаб келган бўлсам-да, ҳарбийлик орзуси хаёлимни банд этиб турарди, — дейди йигитлардан бири Рафиқ Икромов. — Бугун жуда бахтлиман. Аммо орзуимга етиш осон бўлгани йўқ. ¬Тарих, она тили ва математика фанларидан ўтказилган тест ¬синовлари ҳамда жисмоний тайёргар¬¬¬лик бўйича яхши натижаларга эри¬ш¬¬ганим боис кўп¬лар орасида сараланганлар қаторидан ўрин олдим. Хизматни ўтагач, албатта, ҳарбийликни давом эттираман.\nЙигитларни муддатли ҳарбий хизматга кузатгани уларнинг ота-оналари, оила аъзолари, яқинлари келишган. Юзларида ҳаяжон, қалбларида бир олам қувонч. Ахир, бугун уларнинг фарзанди ҳаётида унутилмас кун.\n— Ҳарбий кийими эгнига ярашиб турганлар орасида ¬менинг неварам, Мирфайзим ҳам бор, — дейди унинг бобоси 77 ёшли Мансур ота ¬Қурбонов. — Унга ва тенгдошларига қараб бундан салкам олт¬миш йил илгари армия сафига кетаётган пайтим эсимга тушиб кетди. Биласизми, ўшанда эгнимизга қишлик кийимларни кийиб олганча, уч кун поезд келишини кутиб, Бухоро шаҳридаги корхоналарнинг бетон ётқизилган совуқ катта залида тунаганмиз. Қаерга хизматга кетаётганимизни сўраганимизда боргандан ке¬йин биласиз, дейишарди. Шўро тузуми эди-да. Ўз Ватанингга, армиянгга нима етсин! Бугунги аскар йигитларга қайси вилоятда, қанақа ҳарбий қисмда хизмат қилиши маълум.\nХайрлашув ниҳоясига етди.\nМуддатли ҳарбий хизматга отланиш ҳам байрам. Шунга мос тузилган дастурхонга ош тортилди.\n...Командирнинг жарангдор овози янгради: Аскар, сафлан! Олға қадам бос!\nҚадамларки, дадил қадамлар. Қатъиятли, она-Ватан хизматига бел боғлаган ўктам фарзандлар одимлари!\n"Йўлинг оқ бўлсин, ишончимизни оқлаб, ой бориб, омон қайтгин, ўғлим" — бу оналар тилаги эди.


ЎзА - Фарғона шаҳрида 2011-2015 йилларда 1,5 триллион сўмлик бунёдкорлик ишлари амалга оширилди\nФарғона шаҳрида 2011-2015 йилларда 1,5 триллион сўмлик бунёдкорлик ишлари амалга оширилди\n12.08.2016 15:22 Чоп этиш версияси\nҚисқа фурсатда бажарилган улуғвор ишлар туфайли шаҳар мутлақо янги, кўркам қиёфа касб этди.\nСамолёт иллюминаторидан Ўзбекистон манзарасини кузатганмисиз? Бепоён далалари, ям-яшил қир-адирлари, боғ-роғлари, сой ва дарёлари жозибаси ҳар қандай кишини мафтун этади. Шоир айтганидек, “Ўхшаши йўқ бу гўзал бўстон...”. Ҳар бир ҳудуди ўзига хос. Энг муҳими, бу юртда инсон азиз. Президентимиз раҳнамолигида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар замирида аввало инсон учун, унинг манфаатлари учун деган олижаноб ғоя мужассам.\nВатанимиз мустақиллигининг 25 йиллигини кенг нишонлашга қизғин ҳозирлик кўраётган халқимиз ана шу оқилона сиёсат самараларини ўтган давр мобайнида ўз ҳаёти, турмуш тарзида рўй берган улкан ўзгариш ва янгиланишлар мисолида яққол кўриб, ҳис қилиб турибди. Шаҳару қишлоқларимиз тобора замонавий қиёфа касб этиб, кўркам турар жойлар, муҳташам таълим ва тиббиёт муассасалари, спорт мажмуалари, маданий-маиший бинолар, дам олиш масканлари қад ростламоқда. Боғ-роғлар, хиёбонлар барпо этилиб, йўллар жаҳон андозалари даражасига келтирилмоқда. Тинч-осуда юртда фаровон яшашимиз учун нимаики зарур бўлса, барчаси яратиб берилаётир.\nФарғона вилояти туман ва шаҳарларида ҳам Президентимиз ташаббуси билан кенг кўламли бунёдкорлик ишлари амалга оширилиб, ҳудуд мутлақо янги, кўркам қиёфа касб этди.\nВилоят марказида амалга оширилган улкан бунёдкорлик ишлари фарғоналикларга бахт манзилларини кўрсатиб тургандек. Қисқа фурсатда шундай улуғвор ишлар амалга оширилишини ҳеч ким хаёлига ҳам келтирмаган эди. Гўзал орзулар бугун ўз ижобатини топмоқда. Давлатимиз раҳбарининг 2011 йил 15 ноябрдаги “2012-2015 йилларда Фарғона шаҳрининг бош режасини амалга ошириш, ижтимоий ва транспорт-коммунал инфратузилмаси объектларини қуриш ва реконструкция қилиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори бунда муҳим аҳамият касб этди.\n– Вилоят марказида аниқ ҳисоб-китоб, пухта ва мукаммал лойиҳалар, замонавий шаҳарсозлик меъморчилиги анъаналари асосида бунёдкорлик ишлари бошланганида баъзи оғзига кучи етмаганлар ҳам учради, – дейди Фарғона шаҳрида яшовчи меҳнат фахрийси Ҳасанжон Пўлатов. – “Ҳаммаёқни бузиб ташлашди, шаҳар чанг-тўзон ичида қолди...”, “Ўҳ-ҳў, бундай улкан ишларни амалга ошириш учун қанча маблағ, куч-қувват керак!..” қабилида “қўштирноқ” ичида гап-сўзлар ҳам бўлди. Бугун ўша гап қилганлар мум тишлаб қолди.\nМана бу рақамларга бир эътибор беринг: Фарғона шаҳрида 2011-2015 йилларда 1,5 триллион сўмлик қурилиш-ободонлаштириш ишлари амалга оширилди. Бу жараёнда автомобиль йўллари тизимини тубдан яхшилаш бўйича олиб борилган ишлар айниқса диққатга сазовордир.\nКатта ҳалқа йўлининг Аэропорт кўчасида қайта қуриш ишлари якунланди. Янги барпо этилган ва узунлиги 14,2 километрлик кичик ҳалқа йўли тўлиқ реконструкция қилинди. Шаҳарнинг Аэропорт, Ал-Фарғоний, Қувасой, Алишер Навоий, Мустақиллик кўчаларида реконструкция ишлари якунланиб, фойдаланишга топширилди. Сайилгоҳ, Эътиқод, Қашқар, Форобий кўчалари, Мустақиллик кўчасининг Фарғона – Водил йўналишидаги автомобиль йўлларида реконструкция ва тўлиқ таъмирлаш ишлари ниҳоясига етказилди.\nШаҳарда янги кўприклар қуриш, мавжудларини реконструкция қилиш ва таъмирлаш бўйича белгиланган дастур доирасида Марғилонсой каналини кесиб ўтувчи 12 ва бошқа йўллардаги 5 кўприкда 2,5 миллиард сўмлик қурилиш-монтаж ишлари бажарилди. Марғилонсой ўзанини реконструкция қилиш, икки қирғоғида ҳимоя воситалари ўрнатиш, пиёдалар йўлакчалари, ёритиш тизими барпо этиш ишлари амалга оширилди.\n– Бу мақсадлар учун 20 миллиард сўмдан зиёд маблағ сарфлангани мамлакатимиз иқтисодий салоҳияти ва куч-қудрати нечоғли улкан эканидан далолат беради, – дейди тажрибали йўлсоз, Ўзбекистон Қаҳрамони Улуғбек Умаров. – Дунё қурилиш саноатида энг қийин ва мураккаб тармоқ бўлган кўприклар барпо этишнинг барча муҳандислик-технологик жараёнларини фақат ўзимизнинг мутахассислар бошқарди. Кўприксозликда асосан маҳаллий ишлаб чиқарувчиларнинг қурилиш маҳсулотларидан фойдаланилди.\nФарғона азалдан маданият, маърифат, адабиёт ва санъат юксак ривожланган ҳудудлардан биридир. Ҳаётбахш ўзгаришлар туфайли Фарғона шаҳрининг янги маъмурий-маданий марказлари шакллантирилди. Қувасой кўчасида минг ўринли муҳташам вилоят Театр-концерт саройи фойдаланишга топширилди.\n– Вилоятимизда ўтадиган турли байрам тадбирлари, концерт дастурлари, адабиёт ва санъат намояндалари билан учрашувларга мезбонлик қилаётган ушбу кошона бунёд этилишида қатнашганимиздан жамоамиз ҳамиша фахрланади, – дейди “Олтиариқ файз бинокор” хусусий корхонаси раҳбари Бахтиёр Валломов. – Бу санъат кошонаси ҳали минглаб истеъдодли ўғил-қизларни ўз бағрида улғайтиради, юксак парвозига майдон бўлади.\nБугун ушбу масканга келган ҳамюртларимиз нафақат маданий дам олади, балки 40 гектар майдондаги 11 мингдан ортиқ табиат олами манзараларидан завқ олади, мириқиб ҳордиқ чиқаради. Ҳудуд манзарасига узукка қўйилган кўздек мос тушган каштан, дуб, акация, сосна, софора, айва, қарағай, лола дарахти каби манзарали дарахтлар баравж ривожланмоқда.\nЯнгидан қуриб битказилган 500 ўринли лазер-шоули амфитеатр, Алишер Навоий, Оқариқ, Қувасой, Ўзбекистон овози кўчалари кесишган жойдаги 4 ёриткичли мусиқали фавворалар юртдошларимизнинг мазмунли ҳордиқ чиқаришига хизмат қилмоқда.\nАл-Фарғоний номидаги маданият ва истироҳат боғи тўлиқ реконструкция қилинди ва бу ерда болалар учун қўғирчоқ театри биноси янгидан қурилди. Сайилгоҳ ва Мустақиллик кўчалари орасидаги Болалар боғини реконструкция қилиш, замонавий аттракционлар ўрнатиш, музқаймоқ ва яхна ичимликлар шохобчаси, совғалар дўконини қуриш ишлари якунланди. Қувасой кўчасидаги собиқ Тўқимачилар боғи ўрнида болалар учун аттракционлар мажмуаси барпо этилди. Қиргули мавзесида болалар хиёбони ташкил этилди, Фарғона нефтни қайта ишлаш заводи қошида янги спорт мажмуаси қуриб битказилди.\n“Фарғона” халқаро аэропортида ҳам кенг кўламли қурилиш- ободонлаштириш ишлари бажарилди, “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати вилоят кенгаши маъмурий биноси мукаммал таъмирланди. Шаҳар марказидаги “777”, “Зиёрат”, “Дўстлик”, “Шарқ” меҳмонхоналари реконструкция қилинди. Қувасой, Марғиноний, Форобий, Аэропорт, Маърифат кўчаларидаги эски бинолар, собиқ “Фуран кимё бирикмалари” ва “Фарғонагазаппарат” заводлари ўрнида 70 дан зиёд кўп қаватли замонавий уй-жойлар қурилиб, фойдаланишга топширилди.\nЖаҳон андозалари даражасида қад ростлаган 20 минг ўринли “Истиқлол” стадиони фарғоналик футбол мухлисларига чинакам туҳфа бўлди. Стадион ҳудудига 3,5 мингдан зиёд ноёб манзарали дарахтлар экилди, хизмат кўрсатиш мажмуалари ташкил этилди.\nШаҳарнинг муҳандислик-коммуникация инфратузилмаси ҳам замонавий тараққиёт мезонлари асосида ривожланиши таъминланди. Хусусан, электр тармоқлари тизими, моддий-техник таъминот базаси, электр тармоқлари қурилмалари ва бино иншоотлари тўлиқ таъмирланди.\nШаҳарда ичимлик суви таъминотини яхшилаш мақсадида Осиё тараққиёт банкининг имтиёзли кредити ҳисобидан 55 километр сув тармоғи реконструкция қилиниши туфайли 140 мингдан зиёд аҳолининг ичимлик суви таъминоти яхшиланди. Мавжуд ичимлик суви ва оқова сув тармоқлари реконструкция қилинди ва мукаммал таъмирланди. 27 километр ичимлик суви тармоқлари янгидан ётқизилди. 8 километрлик газ қувурлари алмаштирилди.\nКўп қаватли уйларда яшовчи аҳолининг иссиқлик энергияси билан таъминланганлик даражасини яхшилаш учун “Иссиқлик манбаи” корхонасига қарашли “РК-3” қозонхонаси реконструкция қилинди. Экологик зарарли бўлган ва аҳоли саломатлигига салбий таъсир кўрсатувчи саноат корхоналари шаҳардан ташқарига кўчирилгани ҳам юртдошларимизни мамнун этди.\nКенг кўламли бунёдкорлик ишлари доирасида шаҳарнинг кўкаламзорлаштирилган майдонлари 100 гектардан ошди. Шаҳарнинг марказий қисмида 30 мингдан ортиқ каштан, дуб, қрим қарағайи, япон софораси каби манзарали дарахтлар ва бутазорлар парваришланмоқда. Мустақиллик ва Ал-Фарғоний кўчаларида ландшафт архитектураси асосида Каштанзор кўчаси яратилди. Барча кўчалар, яшил майдонларда ҳудуднинг ўзига хос иқлим мўътадиллигини таъминловчи ноёб манзарали дарахтлар экилиб, гулзорлар барпо қилингани вилоят марказига янада чирой бағишлади.\nГўзал Фарғона ҳар куни янги манзаралар ичра янгиланиб бормоқда. Илгари тор йўлакларда чинор барги хазонларини кўришга кўникиб кетган кўзлар бугун яратувчиликнинг ёруғ изларидан яйрамоқда. Вилоят маркази қиёфасини тубдан ўзгартириб юборган ойдин кўчалар, муҳташам бинолар фарғоналикларнинг ғурури ва қадриятларини ўзида мужассам этгандай кўринади.\nФарғонанинг замонавий қиёфасида улуғворлик билан бирга гўзаллик, кўркамлик, муҳташамлик ўзаро уйғунлашиб кетган. Кенг ва равон кўчалар, бир-биридан мафтункор боғу хиёбонларда шаҳар аҳли ва меҳмонлари тўйиб-тўйиб нафас олади. Мухтасар айтганда, томчида қуёш акс этганидек, мустақиллик йилларида амалга оширилаётган ислоҳотларнинг ҳаётбахш самаралари ҳар қадамда яққол сезилиб турибди.


Ҳаж ва умрага доир айрим мулоҳаза ва эслатмалар\nBy Шайх Саидаҳмад Нуриддин on 11/06/2015 ФИҚҲ ҲАЖ ВА УМРА\nҲаж ва умрага доир айрим мулоҳаза ва эслатмалар:\nАгар Арафотда ёки ундан олдинроқ ёш бола балоғатга етса, ақлдан озган киши ҳушига келса ёки қул озод қилинса, у ҳолда уларнинг қилган ҳажлари фарз ҳажнинг ўрнига ўтади. Бироқ, бу узрлар Арафотдан кейин кетса, қилинган ҳаж фарз ҳажнинг ўрнини босмайди.\nЁш бола ҳажга борса қаровчиси унга эҳром либосини кийдиради. Борди-ю, бола оқ-қорани ажратадиган ёшга етган бўлса, қаровчиси унга эҳромга киришни ният қилишга буюради. Агар бола оқ-қорани ажратадиган ёшга етмаган бўлса, у ҳолда қаровчиси унинг номидан ният қилади. Агар ёш бола юришга қодир бўлса ўзи юради, акс ҳолда қаровчиси ёки бошқа биронтаси уни кўтариб олиб ҳаж қилдиради. Шунингдек, қаровчиси болани барча ҳаж ибодатларида бирга олиб юради ва уни эҳромда қилиш ман қилинган ишлардан қайтаради.\nЭҳром кийган ёш бола ҳажни охирига қадар тўла-тўкис бажариши лозимми ёки йўқми? Бу масалада уламолар ўртасида ихтилоф мавжуд. Шайх Ибн Усаймийн роҳимаҳуллоҳ унга ҳажни охиригача бажариш вожиб эмас, деган фикрга мойил бўлган. Бу Ҳанафий мазҳабининг фикридир. Чунки ёш бола мукаллаф бўлмай, яъни шариат аҳкомларини бажармаса гуноҳкор бўладиган ёшда бўлмай, ундан фарз амалларни бажариш талаб қилинмайди.\nШунингдек, ёш бола эҳромда ман қилинган ишлардан бирини қасддан қилса унга жарима вожиб бўладими ёки йўқлиги хусусида ҳам уламолар ихтилоф қилганлар. Бу борадаги тўғри фикрга биноан бундай ҳолатда ёш болага ўзининг мол-мулкидан ҳам, қаровчисининг мол-мулкидан ҳам ҳеч нарса вожиб бўлмайди. Чунки ёш боланинг қасддан қилган иши билан хатодан қилган иши орасида фарқ йўқ.\nҲажга боришга имкони йўқ одам қийналиб бўлсада ҳажга борса, қилган ҳажжи дуруст ва фарз ҳажнинг ўрнига ўтади.\n“Зод” деганда ҳажга бормоқчи бўлган киши бўйнидаги вожиб амаллар, шаръий нафақалар ва қарамоғидаги кишиларнинг зарурий эҳтиёжларини ўтагандан кейин ҳаж сафарига кифоя қилгулик маблағ назарда тутилади. “Роҳила” эса ҳажга бориш учун қўлланиладиган улов – транспорт воситасидир. Ушбу транспорт воситаси ҳажга борувчи қўлланиши учун муносиб бўлиши керак. Борди-ю, мавжуд улов – транспорт воситаси унга муносиб бўлмаса, у ҳолда ҳаж унга вожиб бўлмайди.\nИнсон зиммасидаги вожиб амаллардан мақсад қарз, каффоратлар ва назр сингари вожиб амаллардир.\nШаръий нафақалар деганда ўзи ва бола-чақасига ҳаддан ошмаган тарзда сарфлайдиган харажатлар каби шариат мубоҳ қилган нафақалар назарда тутилади. Айрим уламоларнинг айтишича, ҳажга борувчи кимса то ҳаждан қайтгунига қадар оиласига кифоя қиладиган маблағ қолдириши керак.\nЗарурий эҳтиёжлар дегани китоб, қалам, касб-ҳунар учун керакли асбоб-ускуналар ва бошқа шу сингари инсон кундалик ҳаётида муҳтож бўладиган нарсалардир.\nАгар инсон ҳаж ёки умра фарз бўла туриб, яъни ҳажга бориш шарт-шароити бўлган қодир бўлишига қарамай ҳажга бормасдан вафот этса, осийларча вафот этган ҳисобланади. Ундан қолган мол-мулкдан мерос ва васиятлар берилишидан олдин ҳаж ва умра харажатига етарлик маблағ чиқарилиши вожибдир. Чунки бу қарз. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: “Аллоҳнинг қарзи адо қилинишга (бошқа қарзлардан) ҳақлироқдир”.\nШайх Ибн Усаймийн роҳимаҳуллоҳ шундай дейди: “Васият қилса қилмаса (ҳаж ва умрага етарлик маблағ) у қолдириб кетган мол-мулкдан ажратилади”.\nИбн Қудома роҳимаҳуллоҳ айтади: “Агар уйланишга муҳтож бўлса, уйланмаса зинога қўл уришдан қўрқса, у ҳолда аввало уйланади. Чунки (бу ҳолатда) уйланиш унга вожиб, уйланмай иложи йўқ. Демак, уйланиш худди кундалик эҳтиёжлар сингаридир. Агар уйланмаса зинога қўл уришдан қўрқмаса дастлаб ҳажга боради. Негаки, бу ҳолатда уйланиш унга вожиб эмас. Шу боис, никоҳ фарз бўлган ҳаждан олдинга қўйилмайди”.\nДоимий Фатво Қўмитасининг фатвосида шундай дейилади: “Инсон биров унга садақа сифатида берган маблағ билан ҳаж қилса унинг ҳажи дурустдир. Агар бу маблағ ҳаром йўл билан топилган бўлса ҳажи дуруст, бироқ бу ишдан тавба қилиши лозимдир”.\nБироқ бу ҳаж Аллоҳнинг наздида мақбул ёки мақбул эмаслигига келсак, маълумки, Аллоҳ таоло покиза нарсанигина қабул қиладиган Покиза зотдир.\nДавлат баъзи фуқароларига давлат ҳисобидан ҳаж зиёратига бориш имконини берса ёки бирон бир мусобақаларда айрим совриндорларга ҳажга бориш мукофоти берилса уларнинг қилган ҳажи дуруст ва фарз ҳаж ўрнига ўтади.\nКиши ҳажга бориш учун қарз олса, гарчи бу мақсадда қарз олиши шарт бўлмасада адо этган ҳажи дурустдир.\nҚарздор кишининг ҳажга бориши жоизми?\nДоимий Фатво Қўмитасининг фатвосида шундай дейилади: “Қарздор ҳаж харажатларидан ташқари қарзини тўлашга қодир бўлса, ҳажга бориши қарзни тўлашга тўсқинлик қилмаса ёки қарз берган киши қарздорнинг ҳолатидан хабардор бўла туриб унинг ҳажга боришига рози бўлса қарздорнинг ҳажи жоиз, акс ҳолда, қарздорнинг ҳажга бориши жоиз эмас. Бироқ, шунга қарамай ҳажга борса ҳажи дурустдир”.\n Эҳромда қилиш ман қилинган ишлар келажакда зикр қилинади.\n Бухорий (1852, 6699, 7315) ривояти.\n “Ал-шарҳул мумтеъ” (7\_ 48).\n “Ал-Муғний” (3\_ 222).\n (3198) сонли фатво. Аффонийнинг “Ал-риёзун назироҳ”(2\_ 37) асарига қаранг.\n Қаранг: Доимий Фатво Қўмитасининг 6593, 6277 сонли фатволари.\n (9405) сонли фатво. Аффонийнинг “Ал-риёзун назироҳ” (2\_ 49) асарига қаранг.\nAvvalgi maqolaОдам ва унинг хотинига (алайҳимассалом) тақиқланган дарахт (8)\nKeyingi maqola Одам ва унинг хотини (алайҳимассалом) яшаган жаннат ҳақиқати (9)


Ҳамиджон Актамов: Абрамов ва Нестеров ўртасида совуқчилик бор - Zamin.uz\n00:30 / 10.10.2020\nҲамиджон Актамов: Абрамов ва Нестеров ўртасида совуқчилик бор\nЎзбекистон миллий терма жамоасининг Эронга бой берган ўйини ҳақида мулоҳазалар билдирилишда давом этмоқда. “Қизилқум” клубининг бош мураббийи Ҳамиджон Актамов эса sports.uz мухбири билан суҳбатда терма жамоамизнинг ўйини борасида ўзининг очиқ ва дангал фикрларини айтди.\n- Ҳамиджон ака, миллий терма жамоамизнинг Эронга қарши учрашувида дарвозабонимизга нисбатан танқидий фикрлар кўп айтилмоқда. Унинг ўрнига жамоангиз шарафини ҳимоя қилаётган Игнатий Нестеровнинг қайтарилишини хоҳламоқдалар...\n- Мен ҳам қўшиламан. Лекин футболда бундай хатолар бўлиб туради. Суюнов жиддий хатолар қиладиган футболчи эмас, аслида. Лекин футболнинг ичида ҳамма нарса бўлади. Яна бир томони борки, “Пахтакор” кучли рақибларга қарши кам ўйнаган. Натижада дарвозабонлар у қадар жиддий ҳужумларга дуч келмаган. “Пахтакор”нинг ҳимоя чизиғи ҳам кучли. Ўйлайманки, шу ҳолат Суюновни бироз бўшаштириб қўйди. Менимча, “Пахтакор” ўйнаяпти, деб ўйлаган (кулади). Лекин у ҳам ажойиб посбон. Суюнов ёмон, Нестеров яхши, дея олмайман. Орада анча танаффус бўлгани учун Элдор бунақанги катта ўйинларга энди чиқяпти. Шунинг учун уни тўлиқ тайёр эмас, деб ўйлайман.\n- Нестеровни терма жамоага чақирилмаётгани сизни ажаблантирмаяптими? Ўзи у термада ўйнашга тайёрми?\n- Нестеров жаҳон термасида ўйнашга тайёр! Ўзи билан ҳам гаплашганман. Нима учун чақирмаётганлигини ўзидан сўраб беришим ҳам мумкин. Гапнинг очиғи, Абрамов билан Нестеровнинг ўртасида совуқчилик бор.\n- Умуман олиб қараганда, терма жамоамизнинг Эронга қарши ўйини сизда қандай таассурот қолдирди?\n- Ўйинимизда ҳеч нима кўринмади. Ўзимизни Суперлига клубларимизга қарши ўйинга тайёрлангандек бўлишдими, қандай таркиб қўйди, ҳаммаси мураббийнинг фикри, натижа учун у жавобгар. Лекин ўйиндан хафа бўлдик. Тўғри, Элдор Шомуродов гол урди, лекин кутилмаганда бўлди. Мен фақат кўрганларимни айтяпман.\n- Демак, терма жамоамизда муаммоларимиз кўп, тўғрими?\n- Ҳа. Керакли, меҳнат қиладиган бошқа футболчилар ҳам чақирилмаяпти. Кўзи ёнадиган ўйинчилар четда қолиб кетяпти. Шундан ранжидим.\n- Масалан, кимларни назарда тутяпсиз?\n- Буни айта олмайман. Бироқ термага жалб этилганларнинг ярми ўзи учун ўйнаяпти. Бирортасида кўзи ёниш, ватанпарварлик руҳини сезмадим. Биргина Элдор Шомуродов нимадир қилиш учун ҳаракат қилиб кўрди. Бошқасида эса, фидойиликни кўрмадим. Ватан шаъни учун ўйин бўлаётганида бошқача ҳаракат қилиш лозим. Бу ўртоқлик бўладими ёки расмийми, муҳими терма жамоа ўйнаяпти. Ахир ўртоқлик беллашуви бўлгани билан буни рейтингга таъсири бор-ку. Балки яна бошқа легионерларимиз келмагани ҳам таъсир қилдими, билмадим.\n- Одил Аҳмедовнинг йўқлиги билинди, демоқчимисиз?\n- Одил Аҳмедовнинг йўқлиги ёки борлиги ҳақида гапирганим йўқ. Фақат кечаги ўйинда футболчиларимизда кўзи ёниш, азарт ва шижоатни кўрмадим.\n- Фикрингизча, терма жамоамизнинг асосий муаммоси нимада?\n- Асосий муаммо руҳиятда. Руҳшуносларимиз йигитларни ўйинга тайёрлай олмаяпти.\n- Мураббий руҳшунос дегани-да?!\n- Йўқ, ҳар бир жамоанинг ўз руҳшуноси бор. Мураббий эса ўзининг кўрсатмасини беради. Ишлаш керак, футболчилар билан гаплашиш лозим. Ҳамма нарса биринчи синфдан бошланади. Бугун ўртоқлик ўйинида шундай ўйнасак, эртага расмий учрашувда қандай ўйнаймиз? Ҳар бир беллашувда азарт бўлиши керак. Ҳаттоки, машғулотларда шу нарса сезилиши даркор. Футболчиларга кўпроқ мотивация бериш керак.\nҲамиджон Актамов "Насаф"дан учралган мағлубиятга қандай изоҳ берди?\n1-03-2020, 21:33, Спорт\nҲамиджон Актамов: "Смит Медина ҳали янада ёрқинроқ ўйин кўрсатади"\n30-03-2019, 11:49, Спорт\nҲамиджон Актамов: “Насаф”ни ҳеч ҳам мағлуб этмаган эдик"\n10-11-2018, 21:10, Спорт\nҲамиджон Актамов: “Антифутбол намойиш этиб ғолиб чиқишни, шахсан мен истамасдим”\n30-07-2018, 06:45, Спорт\nҲамиджон Актамов: "Пахтакор"га қарши ўйинда қийналмадик\n12-04-2018, 21:53, Спорт\nБугун, 11:35, Жамият


03:31 30 Ноябр 2020\n19:50 10.03.2020 (Янгиланган 01:24 11.03.2020) Ҳавола олиш\nРоссия президенти Владимир Путин Давлат думасида Конституцияга тузатишлар киритиш масаласи кўриб чиқилишига бағишланган йиғилишда нутқ сўзлади.\nТОШКЕНТ, 10 мар – Sputnik. Россия президенти Владимир Путин Давлат Думасининг Конституцияга тузатишлар киритиш масалаларига бағишланган йиғилишида иштирок этди, деб хабар қилмоқда РИА Новости.\nУ олий раҳбарият ва парламентга тегишли бўлган барча янги ташаббуслар бўйича изоҳ берди.\nХусусан, давлат раҳбарининг айтишича, у парламент қуйи палатасига муддатидан олдин сайловлар ўтказилишига зарурат йўқлигини қайд этган. Сал аввал ЛДПР етакчиси Владимир Жириновский Олий қонунга тузатишлар қабул қилинганидан сўнг, муддатидан олдин парламент сайловларини ўтказиш таклифини киритган эди. Уни "Единая Россия" партияси депутати Александр Карелин қўллаб-қувватлаганди. КПРФ эса биринчи навбатда рубль ва нефт нархи пасайиши масаласини, сўнгра янги коронавирус тарқалиши билан боғлиқ масалаларни ҳал этиш зарурлигига эътибор қаратганди.\n"Албатта, охир-оқибат бу сизнинг қарорингиз. Аммо парламентда ушбу масалада якдиллик йўқ экан, менга раис (Вячеслав Володин - таҳ) айтиши бўйича якдиллик йўқ экан, у ҳолда парламентда муддатидан олдин сайловлар ўтказилишида зарурат кўрмаяпман", - деди президент.\nУ шунингдек, Конституциядан президентлик муддатлари сонини чеклашни бекор қилиш таклифини олиб ташлашни мақсадга мувофиқ эмас, деб атади. Ушбу ташаббус сешанба куни "Единая Россия" депутати Валентина Терешкова томонидан билдирилган эди.\n"Мамлакат ҳали ҳам кўп муаммоларга дуч келаётган бир пайтда, лекин сиёсий, иқтисодий, ижтимоий соҳаларда ички барқарорлик, етукликка эришилса ва давлат, албатта, ташқи томондан мустаҳкам ва ҳимояланган бўлса, албатта, бундай ҳолда биринчи планга ҳокимият алмашинуви имконияти чиқади. Бу мамлакатнинг ривожланиш динамикаси учун керак", - деди президент.\nУ "келажакда" жамият ҳокимият мунтазам алмашиб туриши кафолатларига эга бўлиши кераклигини қайд этди. "Биз сизлар билан келажак авлод ҳақида ўйлашимиз керак", дея қўшимча қилди давлат раҳбари.\nШу билан бирга, Терешкованинг амалдаги президент ваколати муддатини узайтириш тўғрисидаги яна бир таклифига тўхталар экан, Путин муқобил бўлмаган сайловлар керак эмаслиги, жараён очиқ ва рақобатбардош бўлиши кераклигини таъкидлади.\nПрезидент Терешкованинг таклифи "аслида ҳар қандай шахс, ҳар бир фуқаро, шу жумладан амалдаги президент учун чекловларнинг олиб ташланишини англатишини, агар фуқаролар бундай ўзгаришларни қўллаб-қувватлаб, 22 апрелда бўладиган референдумда "ҳа" дея овоз берсалар, келгусида очиқ ва рақобатбардош сайловларда қатнашиш имконига эга бўлишларини" таъкидлади.\n"Аслида, бу вариантни амалга ошириш мумкин эди, аммо битта шарт билан: агар Конституциявий суд бундай ўзгартириш Асосий Қонун тамойилларига зид эмаслиги ҳақида расман хулоса берса", - деди президент.\nКейинчалик Давлат Думаси Терешкованинг таклифларини маъқуллади. Фракциялардан фақат коммунистлар қарши овоз беришди.\nЯнвар ойи охирида Путин Давлат думасига Конституцияга тузатишлар киритиш тўғрисида қонун лойиҳасини тақдим этганди. Ўзгартиришлар конституциявий тузумнинг асосларини, инсон ва фуқаронинг ҳуқуқ ва эркинликларини мустаҳкамлайдиган қоидаларни ишлаб чиқишга қаратилган. Президент МСКга овоз беришга тайёргарлик кўришни ташкил қилиш юзасидан топшириқлар берди. Давлат Думаси 22 апрел умумхалқ референдумини ўтказиш ҳақидаги таклифни қўллаб-қувватлади, бу кун дам олиш куни бўлади.


Халқ банки «Кобейдж» картасини ишга туширди (видео)\nХалқ банки «Кобейдж» картасини ишга туширди...\nХалқ банки ўз мижозларига юқори хавфсизлик тизимига эга замонавий ва қулай «Кобейдж» карталарини ишга туширди.\nУшбу картага ойлик иш ҳақи ҳамда исталганча миллий валютадаги маблағларни кирим қилиш мумкин. Энди хорижий валютадаги бошқа карталарни очиш зарурати ҳам йўқ. Чунки ушбу картадан хорижий давлатда тўловни амалга ошириш ва банкоматлардан нақд валюта маблағини ечиш мумкин. Бунда картадаги маблағингиз автоматик тарзда чет эл валютасига конвертация қилинади.\nШунингдек, мазкур карта орқали интернет дўконларидан харидларни амалга ошириш, меҳмонхона, авиачипта ва бошқа хизматларни брон қилиш имконияти ҳам мавжуд.\nҚисқаси, дунёнинг 170 дан ортиқ давлатларида ушбу карта ёрдамида турли харидларни амалга ошириш ёки банкоматлардан нақд валюта маблағларини ечиб олиш энди муаммо эмас.\n«Кобейдж» картага эга бўлиш учун Халқ банкининг барча филиалларига мурожаат қилишингиз мумкин.\nКаналга уланинг: https://t.me/xalqbankinfo\nХалқ банки хорижий валюта Кобейдж


Солиҳ фарзанд ўстирмоқчимисиз, ўзингизни тарбияланг | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nСолиҳ фарзанд ўстирмоқчимисиз, ўзингизни тарбияланг\n09:00 02.03.2019 957\nБир кишининг беш ёшли фарзанди устидан шикоят қилиб келишди:\n– Ўғлингиз бозордаги мешкобчининг мешига бигиз тиқиб тешиб қуйди. Олдин ҳам бошқа бир мешкобчининг мешини тешиб, зарар етказган экан.\nЭр-хотин ўйланиб қолишди: «Икковимиз ҳам ўзганинг ҳақидан қўрқадиган, бировга ёмонлик қилмайдиган, ҳалол яшаб юрган яхши одамлар бўлсак, фарзандимиз нега бунақа ноқобил чиқиб қолди? Унинг тарбиясида қандай хато қилган эканмиз?». Эр хотинни, у эса эрини маломат қилди. Иккови ҳам бола тарбиясининг бузилишига сабаб бўлган бирор арзигулик нарсани эслай олмади. Эртасига хотинининг хотирига бир воқеа келди-ю, надоматдан «оҳ» тортиб юборди. У бўлган ҳодисани бундай ҳикоя қилиб берди:\n– Ўғлимизга ҳомиладорлик пайтимда қариндошлардан бири зиёфатга чорлади. Едик-ичдик, суҳбатлашдик.\nДастурхонга қуйилган анордан роса егим келиб, оғзимнинг суви қочди. Аммо буни айтгани мезбонлардан уялдим. Улар юмуш билан ташқарига чиққанларида, тўғноғичим нинасини анорга санчиб, чиққан бир-икки томчи сувини ялаб олдим. Энди ўйлаб қарасам, ўша тўғноғич нинаси ўғлимиз қўлида бигизга айланган экан...


Хусусийлаштириш, монополиядан чиқариш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасида (бундан кейин – Қўмита) бизга маълум қилишларича, уларга келиб тушадиган мурожаатлар орасида бундай кўринишдаги аризалар оз эмас экан. Пломбаларнинг йўқолиши ёки шикастланиши сабаблари турлича бўлиши мумкин. Масалан, абонент ўзи сезмаган ҳолда буни эҳтиётсизлиги оқибатида қилган бўлиши мумкин. Вақт ўтиб, назоратчи келиб: «Пломбангиз йўқолган. Қонунга мувофиқ жавоб берасиз» дейди. Коммунал маҳсулотларни истеъмол қилиш амалиётида инсофсиз абонентларнинг ўзлари кўрсатувларини камайтириш учун ҳисоблаш асбобларини очишлари, бунда пломбани шикастлашлари ёки суғуриб олишлари мумкин бўлган далиллар етарлидир. Ушбу ҳолатда коммунал хизматларни етказиб берувчи корхоналарнинг виждонсиз назоратчилари айбдор бўлишлари ҳам мумкин. Бундай мурожаатларнинг анча қисми электр ҳисоблагичлар уй йўлакларидаги зинапоя катакларига ўрнатилиши билан боғлиқ. Электр шчитлар қулфлаб қўйилмайди, бегоналар қўли етадиган жойларда пломбани олиб қўйиш ёки шикастлаш муаммо эмас.\nИСТЕЪМОЛ МЕЪЁРИ ПАСАЙМАГАНМИ – ДЕМАК, ҚОИДАБУЗАРЛИК ҚИЛИНМАГАН\n– Ҳисоблагичлар истеъмолчиларнинг мулкидир, улар ҳисоблагичларнинг сақланиши ва бутлиги учун жавобгардирлар, – дейди Қўмитанинг реклама фаолиятини назорат қилиш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бошқармаси бошлиғи ўринбосари Дилшод АЗИМОВ. – Қонун ҳужжатларида уларнинг айби билан пломбанинг олиниши ёки йўқлиги учун қатъий жавобгарлик белгиланган. Бироқ абонент бу ишга дахлдор бўлмаган ҳоллардаги механизм аниқ тарзда ҳуқуқий асосланмаган. Қўмитага келиб тушадиган мурожаатларни кўриш давомида биз комплекс ёндашув ва ечимни талаб этадиган муаммоларга тўқнаш келдик.\nКўпинча кишилар ҳисоблагични электрон ҳисоблагичга алмаштириш хоҳишини билдирганларида муаммо юзага чиқади. Эски ҳисоблаш асбобини олиб ташлаш учун келган корхона вакили, унда пломба йўқлигини кўради. Пломбанинг йўқлиги унинг учун қоидабузарлик ҳисобланади. Бироқ уни истеъмолчининг ўзи олиб ташлаган бўлганда, ҳисоблагични олиб ташлаш тўғрисида ариза билан у ерга бормаган бўларди. Чунки бунинг учун жиддий жавобгарликка тортилишини билади.\nБиз назоратчи 80-йиллар сурғуч пломбаси бўлган индукцион ҳисоблагични кўздан кечириб, пломбада гўё пломбалаш йили йўқлигини рўкач қилиб, абонентни унинг ишига аралашишда айблаган ҳол баён этилган мурожаатни кўриб чиқдик. Абонентга шу заҳоти бунинг учун салмоқли жаримани асоссиз равишда ёзишган. Фуқаро ҳисоблагичнинг фотосуратини бизга олиб келди, биз уни ҳудудий электр тармоқлари корхонаси (ҲЭТК) мансабдор шахслари ҳозирлигида катталаштирдик: ҳаммаси жойида экан, пломбалаш йили кўриниб турибди. Улардан: «Қоидабузарлик қилинганлигида қандай айбладингиз?» деб сўраганимизда, бунга жавобан ҳеч қандай далил келтира олмадилар.\nЁки бошқа бир ҳолни олайлик. Электр энергиясини ҳисобга олиш ва назорат қилиш автоматлаштирилган тизимига (ЭЭҲНАТ) уланган электр ҳисоблагични кўздан кечириш чоғида назоратчи пломбанинг йўқлигини аниқлаб, далолатнома тузган. Истеъмолчини кўрсатувларни камайтириш учун пломбани олиб ташлаганликда айблашган. ҲЭТК абонентга 2 йил учун асоссиз равишда қайта ҳисоб-китоб қилиб, қарийб 1,5 млн сўмлик тўлов ҳисоблади. Фуқаро пломбани олиб ташламаганлиги, ҳисоблагичнинг ишига аралашмаганлигини айтиб эътироз билдирди. Агар у қасддан ана шу ишни қилганда эди, ЭЭҲНАТ шу заҳоти аралашиш ҳолатини ва ҳисоблаш асбоби кўрсатувларининг камайишини қайд этиши керак эди. Бу ҳолат аниқланмаган, буни мурожаатни кўриб чиқишда қатнашган «Ўзстандарт» агентлиги ва «Ўзэнергоназорат» ДИ вакиллари тасдиқладилар. Улар ҳақли равишда бундай ҳолларда вазиятни ўрганиш, ҳисоблагични текшириш лозимлигини таъкидладилар, аслини олганда, қонун ҳужжатларида айни шу нарса назарда тутилган. Агар истеъмол ҳажмлари камаймаган бўлса, демак қоидабузарлик ҳам бўлмаган. Биз етказиб берувчининг талабини асоссиз деб топдик, унга ноқонуний талабларни бекор қилиши тўғрисида кўрсатма юбордик.\nЭлектр энергиясидан фойдаланиш қоидаларининг (ВМнинг 22.08.2009 йилдаги 245-сон Қарорига 1-илова, бундан кейин – Қоидалар) 120-бандида белгиланишича, маиший истеъмолчида ҳисобга олишни назорат қилиш асбобини ишга тушириш чизмаси ўзгарганда, у шикастланганда (истеъмолчининг айби билан) ёки пломбалар бузилганда, ҳисобга олишни назорат қилиш асбобларидан ташқари бошқа электр қабул қилгичлар уланганда ва амалда истеъмол қилинган электр энергияси кўрсаткичларини камайтириш мақсадида бошқа қоида бузишларга йўл қўйилганда ҲЭТК вакили қоида бузилиши ҳақида далолатнома тузади. Далолатнома асосида ҳисобга олинмаган электр энергиясининг қиймати қайтадан ҳисоб-китоб қилинади.\nДемак, бундай ҳолларда истеъмолчининг айбини, электр энергияси истеъмоли кўрсаткичларининг камайганлиги далилини тасдиқлаш лозим. ҲЭТК ҳам, бошқа коммунал маҳсулотларни етказиб берувчилар сингари, сабабларга алоҳида эътибор бермайдилар: пломба йўқ ёки шикастланган бўлса, истеъмолчини айбдор қиладилар. Бироқ ёндашув табақалашган бўлиши, буни қонун ҳужжатларида янада аниқроқ акс эттириш керак.\nУшбу ва шу сингари мурожаатларни кўриб чиқиш чоғида яна бир жиддий муаммо юзага келади. Қоидаларнинг 120-бандида айтилишича, айланиб чиқишда кўз билан кўриб аниқланадиган юқорида кўрсатилган қоида бузишларга йўл қўйилган тақдирда охирги марта айланиб чиқилган кундан бошлаб, бироқ даъво муддатидан ортиқ бўлмаган муддатдаги давр учун ҳисобга олинмаган электр энергияси миқдори қиймати қайта ҳисоб-китоб қилинади.\nБироқ айланиб чиқиш таомили қанчалик тез-тез ўтказилиши керак? Бирорта ҳам етказиб берувчи ушбу саволга жавоб бермади, бизнинг талабимизга кўра уларни ўтказиш даврийлиги тўғрисида мансаб йўриқномаларини тақдим этмади. Шу сабабли кўпинча қайта ҳисоб–китоб «даъво муддатидан кўп бўлмаган» давр, яъни 3 йил учун амалга оширилади, бу эса етказиб берувчи учун жуда фойдали. Бироқ бу Қоидаларни эркин талқин қилиш саналади, шунингдек қонунчиликда қайта ҳисоб-китоб қилиш учун қайси давр инобатга олиниши хусусида аниқ жавоб берилмаганлиги оқибатидир. Агар бундай қоида бўлмаса ёки етказиб берувчи уни айтишни хоҳламаса, нега бунинг учун коммунал маҳсулотларнинг ҳисобга олинмаган истеъмоли учун (ҳали буни исботлаш керак) 3 йиллик салмоқли сумма зиммасига юкланаётган абонент пул тўлаши керак?\nУшбу меъёрнинг йўқлиги боис биз айланиб чиқиш чоракда бир маротаба ўтказилишини талаб қиляпмиз. Ушбу таклифни биз истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатлари талабларига риоя этилиши бобида экспертиза қилинган ҳужжатлар лойиҳаларига киритдик. Улар орасида – тайёрланаётган «Газ таъминоти тўғрисида», «Иссиқлик таъминоти тўғрисида»ги қонунлар; иссиқлик энергиясидан фойдаланиш; сувдан фойдаланиш; қаттиқ маиший чиқиндиларни олиб чиқиш хизматларини кўрсатиш қоидалари; маиший истеъмолчилар учун электр таъминоти намунавий шартномаси лойиҳалари бўлиб, уларни ҳозир бошқа идоралар кўриб чиқмоқда.\nҲозирча айланиб чиқиш даврийлиги тасдиқланмаган экан, етказиб берувчи охирги 3 ой учун қайта ҳисоб-китобни, агар биз истеъмолчи пломбанинг йўқлиги ёки шикастланишига дахлдор эмаслигини исботлай олмасак, ҳисоблагичнинг охирги назорат кўриги пайтидан бошлаб амалга оширишини талаб қиляпмиз.\nАйланиб чиқиш далили, уни ўтказиш санаси ҳужжат билан қайд этилиши жуда муҳим. Чунки қайта ҳисоб-китоб миқдори ана шунга боғлиқ бўлади. Назоратчи уйга бир йил ва ундан кўп вақт келмаслиги ёки, аксинча, бир ойда бир неча маротаба келиши мумкин. Назорат кўриги вақтида у ҳисоблагичнинг соз ҳолатдалиги хусусида ҳам худди қоидабузарлик аниқланган чоғдагидек далолатнома тузиши ва далолатноманинг 1 нусхасини истеъмолчига бериши керак. Баъзан назоратчилар абонентга айланиб чиқиш журналига имзо чекишни таклиф қиладилар, бироқ низо туғилганда бу етарли далил бўлмайди.\nУЙ-ЖОЙГА ОИД КРИМИНАЛ СЮЖЕТ\nПломбаларни абонентлар қасддан ёки эҳтиётсизлик оқибатида олиб ташлаши далиллари истисно эмас, уларга виждонсиз назоратчилар ҳам дахлдор бўлиши мумкин. Ушбу масала ҳам истеъмолчиларнинг Қўмитага мурожаатларида ўз ифодасини топган.\nМасалан, назоратчи ҳисоблагичнинг кўрсатувларини олиш ва унинг ишини кўриш учун истеъмолчининг уйига келиши мумкин. Тўлов квитанциясини кўрсатишни сўрайди. Сиз уни ҳисоблаш асбоби ёнида ёлғиз қолдириб бир дақиқага нари кетасиз. Қайтганингизда у пломба йўқлиги ёки улардан бири етишмаслигини айтади. Воқеа қай йўсинда давом этиши маълум...\nИстеъмолчини пулга «тушириш» мақсадида унга босим ўтказила бошлаши мумкин. Эсанкираб қолган абонент етказиб берувчилар билан ҳазиллашиб бўлмаслигини тушунади, бироқ у пломба қаерга йўқолганлиги тўғрисида тасаввурга эга эмас. Пломбага тегмаганман деб қасам ичади, ҳисоблагичда ушбу пломбалар умуман қанча бўлганлигини эслай олмайди ҳам. Назоратчига бу важлар таъсир қилмайди. У пломбанинг йўқолганлиги тўғрисида далолатнома тузмоқчи бўлади, унинг йўқлиги учун қонун ҳужжатларида назарда тутилган қатъий санкциялар билан қўрқитади... бироқ бунинг учун истеъмолчи айбдор бўлиши керак, бироқ назоратчи бу ҳақда оғиз очмайди. Бунда истеъмолчининг айби йўқлигини қандай исботлаш керак?\nБундан кейинги воқеалар қай тарзда ривожланиши маълум. Ҳеч бўлмаганда, оғиздан оғизга нақл сифатида ўтадиган ушбу воқеалар бир-бирига жуда ўхшайди. Назоратчи истеъмолчи пломба йўқлиги учун тўлаши керак бўлган қайта ҳисоб-китобнинг тахминий суммасини айтади. Бундан ташқари, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 101-моддасига мувофиқ у жарима тўлаши керак. Истеъмолчига буларнинг ҳаммаси кучли таъсир кўрсатади ва у назоратчига «келишиш»ни таклиф қилади. Ноҳалол текширувчи айни шу гапни эшитиш ниятида ушбу ҳолатни «саҳналаштирган» бўлади. У абонентга ёрдам бермоқчилигини писанда қилиб, «келишув» нархини тилга олади. Одатда нарх ҳам оз бўлмайди, бироқ, табиийки, уни расмий қайта ҳисоб-китоб суммаси ва жарима санкциялари билан солиштириб бўлмайди ва истеъмолчи битимга рози бўлади.\nСоддагина «қоидабузар» назоратчи билан «келишиб» масалани ҳал қилдим деб ҳисоблаши мумкин. Бироқ, уддабуроннинг тузоғига илиниб, ўзига ўзи чоҳ қазийди. Пулни олган «халоскори» ваъдасини бажармай, пломбани тиклашга шошилмаслиги ҳам мумкин. У ишонувчан фуқарони шерикларига топшириши эҳтимол, улар ҳам уни «соғиш»ни бошлайдилар. Сюжет бошқача йўналишда ривожланиши ҳам мумкин. Истеъмолчи билан «келишган» назоратчини ишдан бўшатадилар ёки бошқа участкага ўтказадилар. Янгиси келиб, ҳаммаси бошқатдан бошланади.\nБундай «шартномавий» муносабатларга киришган истеъмолчилар коммунал маҳсулотлар истеъмолини ҳисобга олиш асбобларидаги пломбаларни тиклашнинг қонун ҳужжатлари билан белгиланган механизми мавжудлигини унутмасликлари лозим. Ушбу меъёрларни назарга илмаслик эртами-кечми фош бўлиши мумкин, ана шунда ўз қилмишлари учун жавоб беришга тўғри келади.\nБундай ҳоллар Жиноят кодексининг таъсир доирасига тушадиган, бошқаларнинг мол-мулкига қасддан зарар етказиш ва тамагирликдан бошқа нарса эмас. Бироқ нима учун баъзи бир назоратчилар ушбу ҳаракатлар учун қонун ҳужжатларида назарда тутилган жавобгарликка тортилмайдилар? Гап шундаки, бунда истеъмолчининг ҳам айби бор. Пломбанинг йўқолишида айбдорми ёки йўқми, муаммога иложи борича тезроқ чек қўйишга, бу ҳақда коммунал хизматлар етказиб берувчиси, туман ИИБ, прокуратура, Қўмитага маълум қилиш ўрнига масалани назоратчи билан ҳал қилишга уринади. Бошқача айтганда, ўз ҳуқуқларининг бузилишига йўл қўяди.\nКўп фуқаролар пломба йўқолганда айбсизликларини исботлаш уларга қимматга тушади – гўё монополиячи ҳар доим ҳақ бўлиб чиқади деб ҳисоблашади. Аслини олганда истеъмолчилар ўзларига эҳтимолий қоидабузарлар сифатида қарайдиган коммунал хизматларни етказиб берувчиларнинг ноқонуний ҳаракатларидан кўпинча ҳимояланмаган бўладилар. Кишилар бундай ҳолларда нима қилишни билмайдилар ҳам. Натижада уларнинг ҳуқуқий саводсизлиги туфайли пул ишламоқчи бўлган тамагир назоратчи билан «келишиб», унинг жиловида юрадилар ва бирор-бир ерга шикоят билан мурожаат қила олмайдилар. Тамагир эса жазо олмай қолади. Етказиб берувчилар: «Бизда бундай аризалар йўқ» дея ҳайратланишади. Шу сабабли қоидабузарларни жавобгарликка тортиш ғоятда мушкул. Далилсиз ҳеч нимани исботлаб бўлмайди. Шундай бўлса-да, Қўмитанинг реклама фаолиятини назорат қилиш ва истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бошқармасида бундай мурожаатларнинг борлигини тасдиқладилар.\nҚЎНҒИРОҚ ЧАЛИНАЯПТИ – ЭШИКНИ ОЧИНГ\nНазоратчиларнинг ваколатларини ошириб юбориши ва жазосиз қолиши истеъмолчилар ва хизматларни етказиб берувчилар ўртасида кўплаб муаммо ва зиддиятларни туғдиради. Бу эса кишилар текширувчиларнинг ҳисобга олиш асбобларига яқинлашишини чеклаб, уларни квартираларига киритмасликлари сабабларидан биридир. Бу ҳам жиддий муаммо. Шу муносабат билан Вазирлар Маҳкамасининг 1.11.2013 йилдаги 295-сон Қарори билан Қоидаларнинг 49-банди хатбоши билан тўлдирилди, унда айтилишича, ҲЭТК вакилининг электр энергиясини ҳисобга олиш асбобларига қўйилмаслиги белгиланган намунадаги далолатнома билан расмийлаштирилади, у ҲЭТК вакиллари, истеъмолчи ёки ўзга жалб этилган шахслар томонидан имзоланади. Ўзга жалб этилган шахслар бўлмаганда ва истеъмолчи имзолашни рад этганда далолатномага истеъмолчи у билан танишганлиги тўғрисида белги қўйилади ва электр тармоқларидан узиб қўйилади.\nБу мажбурий, бироқ анча қаттиқ чора. Бироқ холисона айтганда бу – муаммонинг оқибати. Зеро оммавий тус олган текширувчиларни уйга қўймаслик йўли билан истеъмолчилар ўзларини уларнинг суиистеъмолликларидан ҳимоя қилишга уринмоқдалар. Агар ҳисобга олиш асбобларига қўймаганлик учун электр тармоғидан узиб қўйишни абонентларга таъсир ўтказиш дастаги сифатида баҳоласак, бу чора инсофли текширувчилар қўлида бўлиши керак.\nҲисобга олиш асбобларида пломбаларни олиб ташлаш ёки шикастлаш чоғида юзага келадиган муаммоларни қандай қилиб камайтириш ёки уларга йўл қўймаслик мумкин?\n1. Агар ҳисоблагичда пломба бўлмаса ёки шикастланган бўлса, уни қонун ҳужжатлари билан белгиланган тартибда тиклаш лозим, унинг механизми у ёки бу коммунал маҳсулот тақдим этиш қоидалари ҳамда истеъмолчи билан хизмат етказиб берувчи ўртасидаги шартнома билан тартибга солинади.\n2. Агар сиз пломбанинг йўқолиши ёки шикастланишига дахлдор бўлмасангиз, айбингиз йўқлигини исботлашингиз керак. Етказиб берувчидан коммунал маҳсулот истеъмоли ҳажми тўғрисида ахборот беришни талаб қилинг, текширув ўтказинг, у ҳисоблагичингизнинг техник ҳолатини, унда меъёрдан четга чиқишларнинг бор-йўқлигини кўрсатади.\n3. Агар сизда текширувчининг айби билан пломба олиб ташланганлиги тўғрисида тахмин қилиш учун асос бўлса, юқоридагидек йўл тутинг. Пломба олиб ташланганлиги тўғрисида коммунал хизматларни етказиб берувчи корхона раҳбари, туман ИИБ, Қўмита номига ариза ёзинг.\n4. Назоратчидан унинг шахси ва ваколатларини тасдиқлайдиган ҳужжатларни талаб қилинг.\n5. Уни ҳисобга олиш асбобингиз ёнида ёлғиз қолдирманг. Ҳисоблагич қўшниларингиз ҳозирлигида кўрикдан ўтказилгани маъқул.\n6. Етказиб берувчи истеъмолчини участка назоратчиси кимлиги, шунингдек айланиб чиқиш қандай даврийлик билан ўтказилиши тўғрисида хабардор қилиши керак.\n7. Агар абонентда назоратчи хусусида шубҳа пайдо бўлса, унинг шахси ва ваколатларини тасдиқлатиш учун хизматларни етказувчи корхона билан телефон орқали боғланиши керак.\n8. Айланиб чиқиш якунлари бўйича назоратчи далолатномада ҳисоблагичнинг ҳолати, унинг созлиги, пломбаларнинг сонини ҳужжат билан тасдиқлаши керак. Назоратчи ва истеъмолчи имзолайдиган ҳужжатнинг бир нусхаси абонентда қолиши керак.\n9. Йўлаклардаги электр шчитларга ўрнатилган электр ҳисоблагичлар бегона кишиларнинг аралашишидан пухта ҳимояланиши керак.\n10. Етказиб берувчилар истеъмолчиларни ишонч телефонлари тўғрисида хабардор қилишлари керак, улар орқали абонентлар назоратчиларнинг суиистеъмолликлар қилиши далиллари тўғрисида хабар беришлари мумкин.\n11. Суиистеъмол қилишнинг ҳар бир ҳолати етказиб берувчилар томонидан кўрилиши ва ошкор этилиши керак.\nПрочитано: 3155 раз(а)