Maʻrifiy maqolalar ( 115140 marta o'qilgan) Chop etish\n1 ... 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 B\nMirzoMuhammad 13 Fevral 2019, 11:52:48\nАроқ ичган одам\nАйтилдики, кабира гуноҳлар қуйидагилардир: Аллоҳга ширк кeлтириш, ноҳақ одам ўлдириш, ароқ ичиш, зино, ливота (баччабозлик), пок эркак ва аёлларни зинокор дeб сўкиш, мусулмон ота-онага бир сўз ёки иш билан осий бўлиш, Аллоҳ йўлидаги бир ёки икки кишидан қочиш, етимнинг молини ейиш, ёлғон гувоҳлик бeриш, судхўрлик, рамазон куни ҳeч бир узрсиз қасддан овқат емоқ, қариндош-уруғчиликни узмоқ, ёлғон қасам, инсонларнинг молини зулм билан емоқ, тошу тарозидан урмоқ, Набийни (соллаллоҳу алайҳи васаллам) сўкиш, Набийга (соллаллоҳу алайҳи васаллам) қасддан ёлғон тўқиш, узрсиз гувоҳни бeркитиш, порахўрлик, ўзини ўлдирмоқ ва аъзоларидан бирини кeсмоқ, эр-хотин орасида чақимчилик қилиш, золим подшоҳ ҳузурида чақимчилик қилиш, сeҳр, закот бeрмаслик, амри маъруф ва наҳий мункар қилмаслик ёки қилдирмаслик, яхши одамлар орасига адоват солиш, ҳайвонни ўт билан куйдириш, хотин киши эри чақирганида унга ижобат қилмаслиги – буларнинг барчаси гуноҳи кабиралардир.\nУммул мўминин Ҳазрати Ойишадан (разияллоҳу анҳо) ривоят қилинади: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) айтдилар:\n"Кимки ароқ ичса қизингизни бeрмангиз, агар касал бўлса, бориб кўрмангиз, ўлса, унга жаноза ўқимангиз. Мeни ҳақ билан пайғамбар қилиб юборган Зотга қасам ичиб айтаманки, ароқ ичган одам Тавротда ҳам, Инжилда ҳам, Забурда ҳам, Қуръонда ҳам лаънатлангандир! Кимда ким ароқ ичган одамга бир луқма бeрса, Аллоҳ унинг жасадига илону чаёнларни йўллаб қўяди. Кимки ароқхўрнинг ҳожатини чиқарса, Исломни қулатишга ёрдам бeрган бўлади. Кимки унга қарз бeрса, мўмин кишини ўлдиргани ёрдам бeрган бўлибди. Кимки ароқ ичувчи билан бирга ўтирса, Аллоҳ уни қиёмат кунида ҳужжати йўқ бир кўр қилиб тирилтиради". Дурратун носиҳийн. Хубарий. зиёуз.cом кутубхонаси)\nМаълумки, ичкиликбозлик инсоннинг қалбини қорайтирадиган, уни ақлдан бегона қиладиган ёмон иллат. Бу иллат ўз вақтида даволанмаса унинг асорати оғир оқибатларга олиб бориши аниқ. Шунинг учун динимизда ичкиликбозликдан қаттиқ қайтарилган. Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай деган:\nيَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ (سورة المائدة الأية90-91).\nяъни: “Эй, имон келтирганлар! Албатта, май (маст қилувчи ичимликлар), қимор, бут-санамлар ва (фол очадиган) чўплар шайтоннинг ишидан иборат ифлосликдирки, ундан четланингиз! Шояд (шунда) нажот топсангиз. Шайтон май билан қимор (ёрдами)да ўрталарингизга адоват ва нафрат солишни ва сизларни Аллоҳнинг зикри ҳамда намоздан қайтаришни хоҳлайди. Бас, энди, сизлар (май ичишдан) тийилувчимисиз?” (Моида сураси, 90-91- оятлар).\nМазкур оятда май – маст қилувчи ичимлик қимор ўйнашга, бут-санамларга ибодат қилишга, ҳар хил воситалар ёрдамида фолбинлик қилишга тенглаштирилмоқда. Айни вақтда буларда шайтоннинг қўли бўлиб, у одамларнинг орасини бузишга, ўртасида уруш-жанжаллар чиқаришга ҳаракат қилиши айтилмоқда. Мўмин-мусулмон киши бундай ишлардан ўзини сақламоғи лозим. (Жума тезислари)\nРасулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам шундай огоҳлантирдилар:\n"مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ أَتَى عَطْشَانَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَلَا فَكُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ خَمْرٍ حَرَامٌ وَإِيَّاكُمْ وَالْغُبَيْرَاءَ"\nяъни: “Кимки май ичса, Қиёмат кунида жуда чанқаган ҳолида келади. Огоҳ бўлингларки, ҳар бир маст қилувчи нарса майдир. Сизлар “ғубайро”дан сақланинглар!” (Имом Аҳмад ривояти).\n“Ғубайро” ўсимлик тури бўлиб, унга турли хил шарбатлар қўшиб, май тайёрланган.\nБу ерда май ичувчиларга Қиёмат кунида ўзига хос жазо тури берилиши айтилмоқда. Бу дунёда Аллоҳ таоло ҳаром қилган ичимликдан сақланмаганлар охиратда оғизлари қақраган - аянчли ҳолатда бўладилар. Бу улар тортадиган азоб ва қийноқларнинг биринчи босиқчидир. Улар бир томчи сувга зор бўлиб турганларида жаҳаннам аҳлининг йирингидан иборат суюқлик уларга берилади. Қиёмат кунида шу куйга тушишни хоҳламаганлар ўзларини ҳаром ичимликлардан тийсинлар ва Аллоҳга тавба қилсинлар!\nКимсанбой Акбаров. Асака т. "Ҳолмадодхоҳ" масжиди ходими\nMirzoMuhammad 13 Fevral 2019, 14:14:24\nЖамиятдаги инсонларга ҳар қандай зарар етказиш гуноҳ ва жиноятдир. Жиноятнинг аввали оз-оздан бошланади. Ривоят қилишларича бир ўғри катта ўғирлик билан қўлга тушиб, ўғирлик мобайнида одам ўлдирганлиги учун ўлимга ҳукм қилинган. Шунда ўғри отасининг тилини тишлаб узиб олишига рухсат сўрабди. Бунинг сабабини сўраганларида ўғри шундай деган экан:\n- Мен болалигимда бир дона тухум ўғирлаб келган эдим. Дадам буни енгил санаб индамаган. Ўшанда дадам мени қаттиқ жазолаганда бугун шу ҳолатга етиб келмас эдим!\nЯxшиликнинг ҳaм ёмoнликнинг ҳaм бoши oилaдa oтa-oнa вa фaрзaндлaр ўртacидaн бoшлaнaди. Aгaр oтa-oнa фaрзaндигa ниcбaтaн юриш-туришидa, ҳaр ҳил бузғунчи ғoялaр, экcтримиcтик кучлaр aлдoвлaригa aлдaнмacлиги йўлидa лoқaйдлик ва бeпaрвoлик қилмacaлaр, aлбaттa aнa шу oтa-oнa юртимизни янaдa гуллaб яшнaши, oилaлaримиз янaдa oбoд, турмушимиз ocудa бўлиши йўлидa ўз ҳиccaлaрини қўшгaн бўлaрди.\nАна ундан кейинги асосий масъулият маҳалла-кўй зиммасида бўлади. Маҳалла-кўйда, жамоат жойларида оммавий насиҳатлар олиб бориш, улуғ ёшлик отахонлар ва онахонлар ёш йигит ва қизларга якка тартибда одоб беришлари, беодоблик содир бўлаётган жойнинг ўзида бепарво ўтиб кетмасдан, ўз ўрнида тўғри йўлга солиш, керак бўлса беодоб фарзандларнинг ота-оналарини огоҳлантириб қўйишлар шулар жумласидан.\nБуларнинг барчасини шариатимизда амри маъруф ва наҳйи мункар дейилади. “Амри маъруф” араб тилида “ал-амру бил маъруфи” (шариатда яхши деб танилган ишларга буюриш) бўлиб, бизларга форсий тил услубидаги изофа билан “амри маъруф” кўринишида кириб келган ва халқ ичида шойиста бўлган. “Найҳйи мункар” араб тилида “ан-наҳю ъанил мункари” (шариатда инкор қилинган ишлардан қайтариш маъносида) бўлиб, у ҳам форсча изофа билан “наҳйи мункар” бўлиб истеъмол қилинади.\nСоддароқ қилиб айтганимизда мазкур икки вазифа жамият аъзоларини яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтариб туришликдир. Усиз уммат ҳалок бўлгай. Амри маъруф ва наҳйи мункар имкони бор ҳар қандай мусулмонга фарз. Ҳузайфа разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам бизларни огоҳлантирадилар:\nعَـن حـُذيـفـَـة رضي الله عـنه عـَن النبي صلى الله عـليه و سلم قال: "و الـَّـذِي نـَـفــْسِي بـِيـَدِه لـَتــَأمُـرُنَّ بـِالــْمَـعْـرُفِ وَ لــَتـَنـْهَـون عـَن الــْمُـنـْـكــَر، أوْ لــَيُـشِـكــَنَّ الله أنْ يَبْـعَـثَ عَـلــَيْـكــُمْ عـِقــَابـــًا مِـنـْهُ ثــُـمَّ تـَدْعـوُنـَهُ فـَلا يُـسْـتـَجَـابُ لــَكــُمْ" (رواه الــتِرمـِزي)\n“Нафсим қўлида бўлган зотга қасамки, албатта яхши ишга буюрасиз ва, албатта мункар ишдан қайтариб турасизлар. Ёки бўлмаса тўсатдан Аллоҳ устингизга уқубат(жазо)ни юборадики, сўнгра дуо қилсаларингиз ҳам ижобат бўлмай қолади” (Термизий ривояти)\nЖиноятчиликнинг асосий сабабларидан бири ҳам айнан лоқайдликдир. Жиноят содир қилаётган кимса, бировнинг чўнтагига тушадими, ароқ ичадими, беҳаёларча ўғил-қиз бир-бирини ўпиб қучоқлайдими, нима қилишидан қатъий назар биз яшаб турган жамият аъзосидир. Бугун бировнинг чўнтагини кесган бўлса, эртага менинг уйимни тунаши турган гап. Бугун беҳаёлик қилган бировнинг қизи эртага менинг қизимни етаклаши табиий.\nҲа, лоқайдлик бўлар экан жиноятчиликка қарши ҳар қандай кураш усулининг самараси пасайиб кетиши турган гап. Шунинг учун ҳаммамиз ва ҳар биримиз юрт осойишталиги ва эл хотиржамлиги олдида мутлоқ жавобгармиз.\nМуҳаммадсоли Иминов. Марҳамат туманидаги “Полвонтош” жоме масжиди имом хатиби\nMirzoMuhammad 13 Fevral 2019, 14:28:14\nҲАРОМНИНГ ЮКИ ОҒИР\nҲаромнинг юки оғир шариатимиз кўрсатмаларида ҳар қандай зулм ҳаром саналади. Кишининг молига, обрўсига ва шаънига тажовуз қилиш мутлақо мумкин эмас. кимки шундай қилса, қаттиқ зарар топади.\nАбу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади - Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам сўрадилар:\n- Муфлис нималигини биласизларми?\n— Эй Аллоҳнинг Расули, бизнингча, муфлис на дирҳам ва на матоси бўлмаган кимсадир.\n— Умматимнинг муфлиси шундай бир кимсаки, у қиёмат кунида рўза, намоз ва закот билан келади. Аммо унга зулм қилган, бунинг молини еган, бошқасини урган, яна бирини сўккан. Бас, у ўтиради, ундан унга, бунга яхшиликлари қасос қилиб олиб берилади. Агар унинг зиммасидаги хатолар адо қилинмасдан туриб яхшиликлари тугаб қолса, уларнинг гуноҳлари олиниб, бунинг зиммасига юкланади, кейин эса жаҳаннамга отилади.\n“Муфлис” – араб тилида луғавий маънода “фулус” (чақа) сўзидан олинган бўлиб, сариқ чақага ҳам зор бўлиб, муҳтожликда қолган инсон маъносини билдиради. Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам бу сўзни зарбул масал қилиб умматга улкан сабоқ берганлар.\nБировнинг ҳақи учун жавобгарлик шунчалар оғир. Шунинг учун жуда ҳам эҳтиёт бўлмоқ керак.\nПайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва салам бир муборак ҳадисда ушбу воқеани ҳикоя қилиб берганлар:\nБир одам уй сотиб олиб, унда яшай бошлади. Бир куни уйда ўра қазиётган эди, олдидан бир катта кўза чиқиб қолди. Ичини очиб қараса, олтин билан лиқ тўла экан. Нима қилишини билмай ҳайрон бўлди-да, кўп бош қотирганидан сўнг шундай қарор қилди: “Бу уйни менга сотган киши ерга шунча тилла кўмилганидан бехабар бўлган. Мен ундан тиллаларни эмас, уйни сотиб олганман. Бу бойликни унга олиб бориб топширишим керак”.\nДарҳол идишни олиб, уйни сотган кишининг олдига борди. Бўлган воқеани айтиб:\n- Эй дўстим, бу идиш сизники, мен сиздан фақат уйни сотиб олганман, – деди. Уйни сотган киши ҳам:\n- Мен уйдаги барча нарсани сотганман. Демак, бу олтинлар ҳам сенинг ҳаққинг, – деб хазинани олишдан бош тортди.\nУ иккаласи шундай тортишиб, талашиб турганларида олдиларидан бир киши ўтиб қолди. Унга воқеани тушунтириб, ўртадаги муаммони қандай ечишни ундан сўрадилар. Учинчи киши: Сизларнинг фарзандларингиз борми? – деб сўради. Бири:\n- Менинг ўғлим бор, – деди.\nМенинг қизим бор, – деб жавоб берди.\nУчинчи киши ўғил билан қизни уйлантириб, шу олтиндан у иккаласига харж қилишни таклиф қилди. У иккаласи бу ҳукмга рози бўлдилар.\nРасулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам аср намозини ўқиганларидан сўнг Мадинадаги мусулмонлар дафн қилинадиган Бақиъ қабристонига етганларида: “Туф сенга! Туф сенга!” дедилар.\nАбу Нофеъ Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам билан бирга эди. Бу сўз менгамикин, деган хаёлга борди. Ҳар ҳолда бир оз хижолат бўлиб секинроқ юриб, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламдан бир неча қадам орқароқда юра бошлади. Сарвари коинот саллаллоҳу алайҳи ва саллам:\n- Сенга нима бўлди? Юр тезроқ! – дедилар.\n- Мендан бирор нарса содир бўлдими, эй Аллоҳнинг расули? – деди.\n- Нега ундай деяпсан? – деб сўрадилар Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам.\n- Менга “туф!” дедингиз-ку?\n- Йўқ. Лекин бу фалончининг қабри. Уни фалон қабилага чопар қилиб юборган эдим, у хиёнат қилди. Ўзига жун матодан кийим олди. Энди ўшанинг баробарида олов сипқормоқда, – дедилар Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам.\nМухторжон Шарофуддинов. Марҳамат туманидаги Имом ал-Бухорий жомеъ масжиди имом хатиби\nokahon.8800 20 Fevral 2019, 09:23:36\nХасад - катта гунохларнинг эшигидир.\nХасад - дунёдаги энг ёмон иллатлардан биридир. Инсоният тарихига назар солинса ер юзидаги аввалги содир этилган жиноят хам хасад сабабли содир бўлган. Яьни Одам (а.с) нинг Қобил исмли фарзанди ўз укаси Ҳобилни ҳасадининг сабабидан ўлдирди.\nПайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в) ўз ҳадиси шарифларида ҳасадчини худди зарарли оловга ўхшатганлар. Ҳадиси шарифларда “Кимўзарга уриниб, ўзаро ҳасад қилманглар”; “Ҳасаддан четланинглар, чунки олов ўтин ёки ўт-хашакларни еганидек, ҳасад ҳам ҳасанотлар (яхши амаллар)ни еб битиради”; “Мўмин банданинг ичида имон билан ҳасад жам бўлмайди”; “Ҳасад эгаси мендан (менинг умматим) эмас”, дейилади.\nЁнғин чиққан ерда олов хамма нарсани еб битирганидек, ҳасад ҳам, аввало, ҳасадчининг ичини куйдиради. Кейин аста аланга олиб, йўлда нима яхшилик бўлса, ҳаммасини куйдириб битиради. Шунинг учун ҳам ҳасадчи шахсга эътибор билан назар солсангиз, унда ҳеч бир яхшилик аломатларини топмайсиз.\nМашхур шоирлардан хисобланган Асмаий бир юз йигирма ёшга тўлган кишидан узоқ умр кўриш сирини сўрадилар. Қария: "Бунинг беркитадиган сирли ери йўқ. Мен умрим давомида ҳасад деган балони ёшлигимдан парҳез қила бошладим ва албатта бунинг фойдасини кўрдим", деди.\nҲасани Басрий атдилар: “Эй одам фарзанди! Нима учун ўз биродарингизга ҳасад қиласиз. Агар уни ҳурматлаш учун Аллоҳ ўз фазлидан берган бўлса, нима учун Аллоҳ ҳурмат қилган кишига ҳасад қиласиз? Энди бундан бошқа нарсада бўлса унинг боражак жойи дўзах бўлганидан ҳасад қилмоғингиз ҳам яхши эмас”.\nМуҳаммад ибн Сирин: “Дунё нарсаси учун ҳеч кимга ҳасад қилмадим. Агар у Жаннат аҳлидан бўлса, қандай қилиб жаннатда юрувчига ҳасад қилай? Ва у дўзах аҳлидан бўлса, қандай қилиб дўзахда юрган кишига ҳасад қилай?” дедилар.\nЗомра ибн Саълаба розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Модомики ҳасад қилмаса, одамлар яхшиликда бардавом бўладилар”, дедилар” (Имом Табароний ривояти).\nДархақиқат хасад сабабидан жуда гунохлар ва жиноятлар содир бўлади. Бунинг бошланши кўп холатларда ғийбат билан бошланиб ўзганинг муваффақиятини кўролмаслик, ичи қоралик, бахиллик, чақимчилик, адоватлашиш ва бошқа жуда кўп салбий иллатларда намоён бўлади.\nБиргина хасаднинг ўзи бирнеча гунохлар сари олиб бориши бун нечоғлик оғир бўлган қалбий хасталик еканини кўрсатади.\nБу иллат бегоналар ўртасда эмас балки қондош ака укалар ўртасида хам бўлганлигини ишончли манбаалардан билишимиз мумкин. Қурьони каримнинг Юсуф сурасини ўқиган инсон бун яққол тушуниб олади. Хасад Юсуф (а.с) нинг акаларини қамраб олади ва уларни хақиқатдан кўзини кўр ва қулоғини кар қилиб, уларни раҳм-шафқатдан хиссидан тўсиб қўйди. “Ўшанда (акалари) айтдилар: “Юсуф ва унинг укаси (Бинямин) отамизга биздан кўра суюклироқдир. Ваҳоланки, биз бир тўп (кўпчилик)миз. Ҳақиқатан, отамиз аниқ гумроҳлик узрадир. (Кимдир деди): “Юсуфни ўлдирингиз ёки уни бирор ерга чиқариб ташлангиз, шунда отангизнинг ўзи сизларга қолар (фақат сизларга меҳр қўяр). Ундан кейин (яна) солиҳ (киши)лар қавми бўлурсиз”. (Юсуф сураси 8-9-оятлар).\nПайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в) ўз ҳадиси шарифларида шундай марҳамат қилганлар. “Ўзаро бир - бирингизга ҳасад қилманглар, бир бирингизга ғазаб қилманглар, ўзаро алоқаларни узиб юборманглар. Эй Аллоҳнинг бандалари ўзаро дўст биродар бўлинглар”.\nУламолар “Ҳасадгўй ҳеч қачон баxтли бўлмайди” – дейишади. Ҳасад доимо соҳибига баxтсизлик киулфат келтириб бу дунёда уятга, маломатга қолдирган. Шунинг учун ҳар биримиз ҳасаддан эxтиёт бўлишлигимиз лозим. Аллоҳ таоло барчаларимизни ҳасад, ҳасадгўйлик вз ҳасадгўй инсонларни ёмонликларидан сақласин.\n“Муҳаммад Соли ҳожи” жоме масжиди ноиби Жамолиддинқори Парпиев.\nMirzoMuhammad 20 Fevral 2019, 14:10:37\nБахил ўзини бахиллик қилмаяпман, ўз молимни ҳимоя қилиб тежамкорлик қиляпман деб ўйлайди ва закотини бермай фақат йиғиб асрайди, аммо оятда айтилаётгандек у ўзи учун ёмонликнинг айни ўзидир. Бу дунёда барака топмагани бир жазо бўлиб умрини зое қиладиган бўлса, қиёматда ўша закоти берилмаган, бахиллик қилган моллари бўйнига ўралиб дўзахга бошлаб кетади.\nУшбу оятни тафсир қилиб келган ҳадисда бахилнинг ҳолати яна ҳам очиқ айтиб ўтилган.\n“Расуллуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳ кимга мол берса-ю, закотини бермаса, қиёмат куни мол унга икки холли улкан илон бўлиб кўринади ва бўйнига ўралади. Сўнгра икки чаккасидан тишлаб туриб: “Мен молингман, мен сен тўплаган хазинангман”, дейди”, дедилар. Кейин “Аллоҳ Ўз фазлидан берган нарсага бахиллик қиладиганлар буни ўзларига яхшилик деб ҳисобламасинлар”, оятини охиригача ўқидилар” (Бухорий ривоят қилган).\nҲадисда бахилнинг ҳолати аниқ баён этиб берилмоқдаки, бундан ортиқ шарҳга зарурат йўқ, унинг зарари эгасини хорликка судраб кетади. Бахилликнинг зарари шундаки у жамиятда камбағалларнинг кўпайиб муҳтожлик ва табақаланиш кенг ёйилишига сабаб бўлади. Ислом дини эса инсонлар орасида муҳтожлик ва молига қараб табақаланишдан сақлашга чақиради. Мол тўплаш бандасига қанчалик ёқмасин, агар Аллоҳ унинг тақдирига мол бериб бой бўлишни ёзмаган бўлса бойлик унга етмайди. Энди Аллоҳ унга Ўз фазлидан мол ва бойлик берса-ю, у банда Аллоҳнинг фазлини инкор этиб ўзим топганимни нега бераман деса, бу дунёдан-ку шу ҳолатда яшаб ўтар, аммо Аллоҳ уни қиёматда моли билан азобланувчилардан қилиб қўяди. Аммо закоти берилмаган моллар шу дунёдаёқ ўз эгасига кулфатлар олиб келаверади. Мол эгаси ё саломатлиги ёки фарзандлари, ёки уй-жойи, ёхуд касби-коридан балоланаверади. Шундай экан, бахиллик фақат ва фақат инсоннинг ўзига зарардир. (http://muslim.uz)\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) айтадилар:\n"Сахийлик жаннатдаги бир дарахтдир, унинг шохлари дунёга тушиб туради. Ким унинг бирорта шохини тутса, у шох уни жаннатга йўллайди. Бахиллик ҳам дўзахдаги бир дарахтдир. Унинг шохлари дунёга тушиб туради. Кимки унинг шохидан тутса, у шох уни дўзахга элтади. Сахий Ҳаққа ҳам, халққа ҳам яқиндир. Бахил Ҳақдан ҳам, халқдан ҳам узоқдир".\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) айтдилар: "Бахил одам жаннатга кирмайди".\nБахиллик инсонни ҳалокатга етказгувчи амаллардан саналади. Кимки бахил бўлса одамлар орасида ҳурмати пасаяди, охиратда катта мукофот ва даражалардан маҳрум бўлади. Энг ачинарлиси – бахиллик билан топган мол-дунёси ўзига асқотмайди. (Дуратун носиҳин. Зиё.Уз кутубхонаси)\nНасафийнинг тафсирида баён қилинишича Зурвон қишлоғида яшаган бир солиҳ инсоннинг ҳосилдор боғи бор эди. Мева ҳосили етилганда оиласи учун бир йилга еткулик миқдорда олиб қолиб, қолган қисмини камбағалларга садақа қилиб юборар эди.\nВақти соати етиб вафот этганидан сўнг ўғиллари ўзларича маслаҳат қилишиб: “Агар биз ҳам отамиз қиланидек қилсак қийинчиликда қоламиз. Ҳолбуки, бизлар бола – чақалик оилалармиз”, ‒ деб саҳарга яқин мискин ва камбағалларга билдирмасдан махфий ҳолатда ҳосилни йиғиштириб олишликка қасам ичдилар. Аллоҳ Таоло уларнинг ниятларига яраша жазо қилиб уларнинг оталаридан қолган боғларига бало юборди. Бундан бехабар ўғиллар саҳарлаб бир-бирларини чақириб йўлга тушишди. Тағин мискинлар билиб қолмасинлар дея шошилиб, пинҳона бордилар. Етиб келиб қарасалар мевалари куйиб кетган боғнинг рўпарасида турибдилар.\nАввалига “Бу ‒ бошқа боққа ўхшайди, бизлар адашиб қолибмиз шекилли”, ‒ дейишди. Сўнгра айнан ўзларининг боғлари эканини таниб, ҳақиқатан ҳам бахиллик ила нотўғри иш қилиб бор меваларидан ҳам айрилиб қолганларига иқрор бўлдилар.\nМуҳаммадшариф Рустамов. Марҳамат туманидаги “Иброҳим Халилулло” жоме масжиди имом хатиби\nMirzoMuhammad 20 Fevral 2019, 14:59:13\nМунофиқлик энг оғир иллатлардан бири ва қалб касаллигидир. “Бақара” сурасидаги ушбу оятнинг тафсирларига кўра уларнинг қалбидаги касаллигини Аллоҳ зиёда қилади.:\nوَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ آمَنَّا بِاللّهِ وَبِالْيَوْمِ الآخِرِ وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ * يُخَادِعُونَ اللّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلاَّ أَنفُسَهُم وَمَا يَشْعُرُونَ * فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ فَزَادَهُمُ اللّهُ مَرَضاً وَلَهُم عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ\nМунофиқликнинг белгилари бор. уларнинг сифатлар оятларда баён қилинган. Шунингдек Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам улар ҳақида уммуатни огоҳлантиргалар. Хусусан, бир ҳадисда унинг учта белгиси айтилган бўлса, қуйидаги ҳадисда тўлиқ мунофиқ бўлгувчиларнинг тўрт хислати очиб берилган:\nحدثنا قبيصة بن عقبة قال: حدثنا سفيان، عن الأعمش، عن عبد الله بن مرة، عن مسروق، عن عبد الله بن عمرو: أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: أربع من كن فيه كان منافقا خالصا، ومن كانت فيه خصلة منهن كانت فيه خصلة من النفاق حتى يدعها: إذا اؤتمن خان، وإذا حدث كذب، وإذا عاهد غدر، وإذا خاصم فجر\nҲадиси шарифдан кўрамизки, ҳозирги пайтдаги энг кўп тарқалган иллатларнинг бири – аҳдни бузиш ҳам мунофиқликнинг хислатларидан экан. Бир ривоят келтиришни рода қилдик, шоядки, бизларга аҳдга вафо қилишга ибрат бўлса.\nМурдос Хорижий исмли инсон ҳибсга олиниб Убайдуллоҳ ибн Зиёднинг қамоқхонасига киритилди. Унинг одоб ва тақвосининг ҳурматидан қамоқхона қўриқчиси шафқат аилиб шундай деди:\n- Мен сенга яхшилик қилмоқчиман. Мабодо ҳар хафтада бир бора уйингга бориб келишингга рухсат берсам, яна қамоқхонага қайтиб келасанми?\n- Ҳа, албатта, – деди у.\nУлар келишиб ҳар хафтада Мурдос бир марта уйига бориб келадиган бўлди. Шу давр орасида хаворижлардан баъзилари ўлимга маҳкум бўлишди. Миршаб ибн Зиёд билан маслаҳатлашган эди, Ибн Зиёд қамоқдаги хаворижларнинг ҳаммасини ўлдиришга буюрди. Айни шу дамда Мурдос уйда эди. Уларнинг ўлимга маҳкум бўлганини эшитган оила аъзолари унга:\n- Агар қамоқхонага борсанг сени ўлдиришади, – деб қамоқхонага бормай уйда қолишини таклиф қилишди.\n- Мен Аллоҳга хиёнатчи ҳолатимдан рўбарў келишни хоҳламайман! Зиёднинг ўғли золим киши, мен бормасам қўриқчини ўлдириб қўяди, – деб қамоқхонага қайтиб бориб, қўриқчига:\n- Сенга бирор озор етмасин деб қайтиб келдим. Ҳўжайининг бизнинг шерикларимизни нима қилишга азм қилган бўлса, мени ҳам ўша жойга олиб туш! – деди. Унга жавобан қўриқчи илтифот қилиб:\n- Хоҳлаган жойингга кетавер! Аллоҳ сенга нажот берди, – де жавоб берди.\nМуҳаммадсоли Иминов. Марҳамат “Полвонтош” жоме масжиди имом хатиби\nMirzoMuhammad 25 Fevral 2019, 16:55:59\nДинимиз таълимотларида умуман аёл зоти улуғланади. Абдураҳмон ибн Авф разияллоҳу анҳу Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилди:\nАёл хотин сифатида ҳам қадрлидир. Шунингдек ўзига яраша вазифалар олдида масъул ҳамдирлар. Имом Термизий Умму Салама разияллоҳу анҳодан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар:\nХотиннинг асосий вазифаларидан бири эрининг табиий эҳтиёжи эканлиги ҳақида ҳам кўплаб ҳадислар ривоят қилинган. Жумладан жаноб пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар:\n“Қачонки эркак киши хотинини ҳожати учун чорлаб қолса, у (хотин) агарчи тандирнинг рўпарасида турган бўлса ҳам етиб келсин!” (Толқ ибн Али разияллоҳу анҳудан имом Термизий ривояти)\n“Эркак киши қачон хотинини тўшагига чорласаю, у келишга майл қилмаса тонг отгунга қадар фаришталар уни лаънатлагайлар” (Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан Бухорий ва Муслим ривояти)\n“Нафсим тасарруфида бўлган зотга қасамки, бир кишики, хотинини тўшагига чорласаю, у (хотин) унга қаршилик қилса токи (эр) ундан рози бўлгунга қадар осмондаги Зот у(хотин)га ғазаб қилган ҳолатда бўлгай!” (Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан Муслим ривояти)\nЭрнинг хотиндаги шахсий ҳақлари шунчалик муҳимлигидан Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай деганлар:\n“Хотин кишига эри ҳозир бўлса унинг изнисиз рўза тутишлик ҳалол бўлмайди”. (Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан Бухорий ва Муслим ривояти)\nАлбатта бу ўринда гап нафл рўза ҳақида кетяпти. Фарз рўзаси учун эрининг розилигининг эътибори йўқ.\nАбдушукур Мирзақобулов. Асака т. "Сиддиқ ҳожи" жоме масжиди имом хатиби ноиби\nMirzoMuhammad 26 Fevral 2019, 13:18:47\nИлм динимизнинг асосий таълмоти, бирламчи кўрсатмасидир. Илм ўз соҳибининг мартабасини кўтаради. Ҳар қандай амал илм билан бўлсагина ибодат даражасига кўтарилади. Илм ҳақида Абдулла Авлоний шундай ёзади:\n“Илм деб ўқимак, ёзмакни яxши билмак, ҳар бир керакли нарсаларни ўрганмакни айтилур. Илм дунёнинг иззати, оxиратнинг шарофатидур. Илм инсон учун ғоят олий ва муқаддас бир фазилатдур.\nЗероки, илм бизга ўз аҳволимизни, ҳаракотимизни ойина каби кўрсатур. Зеҳнимизни, фикримизни қилич каби ўткур қилур. Савобни гуноҳдан, ҳалолни ҳаромдан, тозани мурдордан аюруб берур, тўғри йўлга раҳнамолик қилуб, дунё ва оxиратда мас’уд бўлишимизга сабаб бўлур. Илмсиз инсон мевасиз дараxт\nкабидур. Чунки илмсиз кишилар ота-онасига, қариндош-уруғига, ёр-дўстига, дин ва миллатига фойда еткурмак бир тарафда турсун ўз устига лозим бўлган ибодат ва тоатни ҳам лойиқича қила олмас.\nИлмнинг фойдаси у қадар кўпдурки, таъриф қилғон бирла адо қилмак мумкин эмасдур. Бизларни жаҳолат қоронғулиғидан қутқарур, маданият, инсоният, маърифат дунёсига чиқарур, ёмон феъллардан, бузуғ ишлардан қайтарур, яxши xулқ ва адаб соҳиби қилур, Аллоҳ таолога муҳаббат ва эътиқодимизни ортдурур, жаноби Ҳақнинг азамат ва қудратини билдирур.\nАлҳосил, бутун ҳаётимиз, саломатимиз, саодатимиз, сарватимиз, маишатимиз, ҳимматимиз, ғайратимиз, дунё ва оxиратимиз илма боғлидур.\n«Илмга амал қилгучилардан бўлингиз, нақл ва ривоят қилгучилардан бўлмангиз», – демишлар”. (Туркий Гулистон ёxуд аxлоқ.зиёуз.сом кутубхонаси)\nحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْمُؤْمِنِ بْنِ يَحْيَى حدثنا أَبُو عَلِيٍّ الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُثْمَانَ الْفَسَوِيُّ بِبَغْدَادَ ، قال حدثنا أَبُو يُوسُفَ يَعْقُوبُ بْنُ سُفْيَانَ الْفَسَوِيُّ قَالَ : حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، نا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ حُمَيْدٍ ، عَنِ الْحَسَنِ ، أَنَّ أَبَا الدَّرْدَاءِ ، قَالَ : كُنْ عَالِمًا أَوْ مُتَعَلِّمًا ، أَوْ مُحِبًّا أَوْ مُتَّبِعًا ، وَلَا تَكُنِ الْخَامِسَ فَتَهْلِكَ قَالَ : قُلْتُ لِلْحَسَنِ : وَمَا الْخَامِسُ ؟ قَالَ : الْمُبْتَدِعُ\nПайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қиладилар:\n“Олим бўл, ёки ўрганувчи бўл, ёки яхши кўргувчи бўл ёки эргашгувчи бўл, бешинчиси бўлма!”\nЯна шундай деганлар:\n"Ким жамоат билан намоз ўқиб, илм ҳалқасига қўшилса, Аллоҳ каломини тингласа, сўнгра унга амал қилса, Аллоҳ унга олти нарса ато этади: ҳалол ризқ, қабр азобидан нажот, амал дафтарини ўнг томонидан олиш, сирот кўпригидан чақмоқдай ўтиш, маҳшар куни пайғамбарлар билан бирга бўлиш ва Аллоҳ таоло унинг учун жаннатда қизил ёқутдан бўлган қирқ эшикли бино қурдиради" ("Зубда").\nИбн Аббос разияллоҳу анҳу айтди:\n"Уламоларнинг даражаси мўминларнинг даражасидан етти юз даража баланддир. Ҳар даражанинг ўртасида бeш юз йиллик масофа бор".\nАйтилишича, Илм амалдан бeш жиҳатдан афзалдир.\n1. Илм амалсиз ҳам бўлиши мумкин. Амал эса, илмсиз бўлмайди.\n2. Илм амалсиз ҳам фойда бeриши мумкин. Лeкин амал илмсиз фойда бeрмайди.\n3. Амал лозим нарса, илм эса, чироқдай нурли нарса.\n4. Илм пайғамбарларнинг мақомидир. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) бу ҳақда бундай дeганлар: "Умматимнинг олимлари Бани Исроил пайғамбарлари кабидирлар".\n5. Илм – Аллоҳнинг сифати, амал эса, бандаларнинг. Аллоҳнинг сифати, албатта, бандаларнинг сифатидан устундир" ("Тафсирут тайсир"). (Манба: Дурратун носиҳийн. зиёуз.cом кутубхонаси)\nАнас разияллоҳу анҳу ривоят қилади: «Мен сизларга бир ҳадис айтиб берай. Мендан кейин буни сизга ҳеч ким айтиб бермайди. Расулуллоҳ қуйидагилар қиёмат аломатларидир, деганлар»,— дедилар:\n- илмнинг сусаймоғи;\n- жаҳолатнинг кучаймоғи;\n- зинонинг авж олмоғи;\n- хотинларнинг кўпаймоғи;\n- эркакларнинг озаймоғи. Ҳатто 50 нафар хотинга 1 нафар эркакнинг бошчилик қилмоғи». (Ал-жомеъ ас-саҳиҳ. Имом Бухорий. ziyouz.com kutubxonasi)\nСардор Худоёров. Асака т. “Бобожон қори” масжиди имом хатиби\nMirzoMuhammad 26 Fevral 2019, 14:57:05\nИслом тарихида адолати билан машҳур бўлган икки қози бор. уларнинг бири – Шурайҳ, иккинчиси – Шурайк. Қози Шурайҳ Умар разияллоҳу анҳу халифалиги даврида қози бўлиб, то Ҳажжож давригача 60 йил қозилик қилган.\nҚози Шурайк ҳижрий 153 йилда халиф Мансур даврида қозилик қилган бўлиб, асли бухоролик бўлган. Ҳижрий 95 – 177 йилларда яшаб ўтган. Фақиҳ, қози, муҳаддис олим бўлган.\n1 ... 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 T


«Тошкент-2025: трансформация» лойиҳаси тақдим этилди – Газета.uz\n30 май, шанба COVID-19 Ob-havo Zira Вакансиялар\n«Тошкент-2025: трансформация» лойиҳаси тақдим этилди\nПойтахт ҳокимияти ва унинг қошидаги Жамоатчилик кенгаши шаҳарда ҳаёт даражасини оширишга қаратилган «Тошкент-2025: трансформация» лойиҳасини тақдим этди.\n11 ноябр 2018, 20:42 Жамият\nПайшанба куни Тошкент ҳокимиятида шаҳар ҳокимияти ҳузуридаги Жамоатчилик кенгаши ташаббускор гуруҳи томонидан тақдим этилиб, ҳокимият томонидан қўллаб-қувватланган «Тошкент-2025: трансформация» лойиҳаси тақдимоти бўлиб ўтди.\nЛойиҳа олтита асосий йўналиш: маъмурий реформа, иқтисодий стратегик ривожланиш, шаҳарни режалаштириш, уй-коммунал хўжалиги, ижтимоий соҳа, инклюзив ривожланиш ва экологияни ўз ичига олади. Келгусида улар янада такомиллаштирилади.\nЛойиҳа ташаббускорлари Тошкент 2025 йилгача инвестиция ва туризм учун жозибадор, тарихий ва маданий ёдгорликларни сақлаб қолган, шаҳарликлар ва атроф-муҳит ҳақида ғамхўр шаҳарга айланишига ишонч билдирмоқда.\n«Мазкур лойиҳа энг аввало шаҳарликлар учун ишга туширилмоқда, — деди Тошкент ҳокими в. б. Жаҳонгир Ортиқхўжаев. — Бу пойтахтни ривожлантиришнинг узоқ муддатли стратегиясини яратишдаги биринчи фаза». Ривожлантириш бўйича аниқ режалар ҳамда уларни амалга оширишни баҳолашнинг шаффоф индикаторларисиз яхши натижаларга эришиб бўлмайди, дея таъкидлади у.\nЖаҳонгир Ортиқхўжаев. Фото: Spot.uz.\nЛойиҳа стратегиясини тайёрлаш учун маҳаллий ва халқаро экспертлардан иборат жамоа шакллантирилади. Лойиҳа ҳомийлик маблағлари ва халқаро молия институтлари грантлари ҳисобига Урбанистика маркази томонидан амалга оширилади.\nОлти йўналиш бўйича жамоатчилик фикри ўрганилади, аҳоли билан мулоқот ўрнатилади ҳамда лойиҳани амалга оширишга шаҳар хизматлари ва фуқаролар жалб этилади, дея хабар берди лойиҳа координатори Валентина Прокофьева. У учрашув иштирокчиларини лойиҳани амалга ошириш муддатлари билан таништирди: ноябрда жамоа ва шериклар гуруҳи шакллантирилиб, мақсадлар аниқлаштирилади; декабрь-2019 йил сентябрида — маълумотлар тўпланади, йўл харитаси шакллантирилади, йўналишлар бўйича стратегиялар ишлаб чиқилади; 2019 йил октябригача — шаҳарни 2025 йилгача ривожлантиришнинг ягона стратегияси ишлаб чиқилади ва уни жорий этиш бўйича консультациялар ўтказилади.\nИқтисодий тадқиқотлар маркази директори Юлий Юсупов биринчи йўналиш — маъмурий ислоҳотлар аҳамияти ҳақида шундай деди: «Маҳаллий ҳокимият органлари шунчаки марказий ҳокимият органлари қарорларини узатувчи механизм ҳисобланади. Улар мустақил сиёсат юрита олмайди, бунинг учун ҳеч қандай имконият, рағбат, ресурс ва ваколатларга эга эмас».\nУ Тошкент маъмурий ислоҳотлар локомотиви бўлиши, маҳаллий ҳокимият органлари ўз ҳудудларини ривожлантириш учун етарлича имкониятларга эга бўлишига умид билдирди.\nҲокимият ҳузуридаги Жамоатчилик кенгаши аъзоси Азиза Умаров лойиҳа стратегияси шаҳарни ривожлантиришда биринчи интеграциялашган ҳужжат бўлиши, унда ривожланишнинг барча асосий соҳалари: транспорт ва турар жойлар қурилиши, ижтимоий объектларни ривожлантириш, ногиронлиги бўлган шахслар учун қулай муҳит ва бошқалар ўзаро боғланган.\nЛойиҳа ташаббускорлари томонидан 20 та очиқ муҳокамалар ва семинарлар ташкил этилиши, уларда Жамоатчилик кенгаши экспертлари ва хоҳловчилар уни амалга оширишни муҳокама қилишлари кутилмоқда.\n«Газета.uz» 1 435\n30.05 Ўзбекистонда карантин 15 июнга қадар узайтирилди


Тимур Кападзе: «Финалга ҳар тарафлама — руҳий ва жисмоний тайёргарлик кўряпмиз»\nЎзбекистон U-23 терма жамоаси бош мураббийи Тимур Кападзе финал олдидан ташкил этилган матбуот анжуманида иштирок этишди.\n— Финалга чиққанимизда жуда хурсандмиз. Эртага охирги учрашув. Бунга яхши тайёргарлик кўрдик. Ҳар бир босқич ўзига яраша мураккаб бўлди. Биз финалга тайёрмиз. Охирги ўйинда ҳам ғалаба қозонишга ҳаракат қиламиз.\nТашқи омилларнинг финалга таъсири\n— Ташқи омиллар кўп. Ҳозир буни ўйлайдиган вақт эмас. Иссиқ ҳаво бўлса ҳам, майдон ҳолати қандай бўлса ҳам биз ҳар тарафлама руҳий ва жисмоний тайёргарлик кўряпмиз. Бу майдонда иккала жамоа ўйнайди. ИншаАллоҳ, эртага ўзимизга керакли ғалабани қўлга киритишга ҳаракат қиламиз.\nСаудия Арабистони ҳақида\n— Рақиб кучли жамоа. Уларни ўрганиб ҳам чиқдик. Охирги ўйинларга миллий терма жамоасидан ҳам ўйинчилар чақирган. Ёш масаласида ҳам биздан бироз каттароқ. Умуман олганда, биз саралашда ўйнаган жамоадан фарқ қилади. Бироқ бу бизга тўсқинлик қилмайди. Биз ҳар бир рақибни ҳурмат қиламиз. Уларда ҳам заиф томонлар бор. Биз улардан фойдаланиб, ғалаба қозонишга ҳаракат қиламиз.\nАраб жамоаларига қарши ўйинлар\n— Биз ҳар бир учрашувдан керакли тажриба йиғиб, хулосалар олдик. Араб жамоаларига қарши ўйнадик. Саудия билан аввал кўп маротаба ўйнаганмиз. Тўплаган тажрибаларимиз бизга ёрдам беради, деб ўйлайман.\n— Ўзгариш ҳақида бир нима дея олмайман. Ким яхши формада бўлса, ўша бошланғич таркибда ўйнайди. Уларнинг ҳар бири мен учун асосий таркиб футболчиси. Бизнинг мақсадимиз аниқ, ким тайёр бўлса, шу ўйнайди. Шунингдек, заҳирадан тушадиган футболчилар ҳам мен учун муҳим ҳисобланади.\nҲар бир мусобақа биз учун катта тажриба беради. Терма жамоа ҳар куни ҳам йиғилавермайди. Мусобақа давомида нафақат футболчилар, балки ишчи ходимлар ҳам тажриба орттирмоқдалар. Бу каби турнирларга мезбонлик қилиш ҳар томонлама биз учун фойдали бўлмоқда.\nКиритилди: 14:02 18.06.2022. Ўқилди: 2006 марта. Фикрлар сони: 6 та.\nFutbol qachon yozinglar bilganlar\nErtaga 18:00 da\nArablar zaybal qmasa böldi atmaska quvrib qanjular


БИP ҚЎШИҚ ЖОЗИБАСИ - AmuNews.uz - энг сўнгги янгиликлар\nБир қўшиқ таралаяпти.\nНе-не қалбларни сеҳрлаб, кўнгилларни сел қилиб, юракларга ҳузур-ҳаловат, роҳат-фароғат бахш этиб, эзгуликларга чорлаб, руҳият иқлимларига аъло кайфият ато этиб, мумтоз шеъриятимизнинг беадад хазинасига мансуб бебаҳо дурдона билан ошно қилиб янграяпти бу қўшиқ!\nЗулфунг очилиб орази дилжў била ўйнар,\nХиндубачае шўхдурур сув била ўйнар.\nҚўшиқ давом этгани сари овоз кучайтиргич ёрдамида ижро этиладиган “замонавий” аталмиш қўшиқларнинг қулоқни батанг этувчи товушига ўрганган айрим тингловчиларда ҳам бу жонли ижро қизиқиш уйғота борди.\nҲофиз эса вужудининг ҳар бир ҳужайраси билан куйлаётгандай, қўшиқ сўзларига маст бўлиб, ғазал руҳиятининг уммонига шўнғиб борар эди. Пардадан пардага, байтдан байтга ўтган сайин қўшиқнинг сеҳрли жозибаси тингловчиларнинг диққатини бутунлай жалб қилар эди. Бунда шоирнинг ушбу сатрлари ўз тасдиғини топгандай эди:\nҲофиз авж пардада куйлагани чоғ,\nГўёки тахтида ўтирган подшоҳ.\nУ сенга жонини беришга тайёр,\n“Оҳ” чеккан чоғида торта олсанг “оҳ”.\nМумтоз шеъриятимизни севган, буюк аждодларимизга мансуб шоирларимизнинг ғазаллари жон-дилига сингиб кетган мухлислар бу ижрочи қиёфасида ўзлари етолмаган мақсадга – ғазални куй жўрлигида маромига етказиб, ўзига ҳам, тингловчига ҳам манзур қила оладиган даражада ижро қила олишга – эришган инсонни топганларидан хурсанд эдилар.\nБу қўшиқ ижрочиси, туманимиздаги иқтидорли хонандалардан бири – Тўлибой Йўлдошев ҳам бу даврада қўшиқнинг қадрига етувчи мухлислар топганидан бениҳоя шод эди ва бу туйғу янада жўшиб куйлашга ундарди. Қўшиққа қўшиқ улана борди.\nСўз ва мусиқа уйғунлигини, сўзни тўғри англаш, бу сўз замирига яширинган маъноларни ҳис қилиш, мусиқани тушуниш, лозим бўлса, улар дунёсида яшашни қисмат билган ҳофиз гўё уқтираётгандай:\n“Ҳаётга бир марта келасан, шу вақтгача неларни англадинг, нелардан баҳраманд бўлдинг, қарабсанки, ҳали кўп нарсага эришмабсан, демак, комиллик истасанг, мана сенга имконият – буюк аждодларимизнинг меросини ўрган, англашга интил ва шулар орқали ўзингдан баландроқ кўтарил, ҳаётнинг маъносини англа, гўзаллигини топишга ҳаракат қил ва буни ёш авлодга ҳам ўргат!”.\nМухлисларимизни ром этган, ижоди умуммаънавият хазинаси, миллий маънавиятимизнинг қомуси бўлган Навоий қаламига мансуб ушбу ғазал сеҳрини англамоқ мақсадида уни таҳлил қилишга уриниб кўрамиз:\n“Бадоеъ ул-васат” девонининг 166-ғазали шу матлаъ билан бошланади:\nНавоийнинг ўрта ёш лирикасига мансуб бу ғазал шоирнинг шу даврдаги камолотини, ўрта ёш гўзалликларига мафтунлигини ва эҳтирослари акс этганлигини ифодалаб турибди.\nАсарнинг мазмуни бир қараганда маъшуқа жамолини таърифлашдай кўринади. Аммо ундаги таъриф анъанавий тавсифий ғазаллардан кескин ажралиб туради. Маъшуқадаги ҳар бир хусусият таърифи маълум бир қиёсий тасвир асосига қурилган, чунки мумтоз ғазалнависликнинг асосий шартларидан бири ғазалнинг ҳар бир байтида бир шеърий санъат намунаси ҳамда бир янгилик бўлиши керак. Зулфнинг эшилиб, силкина-силкина юз теграсида ўйноқлаши шунчаки қуруқ тасвирланмай, унга ҳаётий тамсил (ўхшатиш) топилган.\nТамсил усулида сув билан ўйнаб турган ҳиндубачани зулфга ўхшатади. Бу қиёсга ҳиндубача ва зулфнинг икки ўхшаш белгиси – қоралиги ва шўхлиги асос бўлади. Шунингдек, бу ўхшатишдан маъшуқа юзининг сувдай тиниқ, мусаффо ва ҳаётбахшлиги аниқ англашилади. Шоир ғазалнинг мазмунига мос, шўх ва ўйноқи оҳанг танлаган.\nҒазалнинг мумтоз қўшиққа айланиши ва халққа манзур бўлишида ҳам мана шу ҳолат муҳим аҳамиятга эга. Ғазал радифига “ўйнамоқ” феъли танлангани ҳам бежиз эмас. Бунинг сабаби, ғазал мазмуни ва бадиий тасвир мослигига эришишга интилишдан иборатдир.\nЗулфнинг болаларга хос ўйинқароқлиги тасвири кейинги байтларда ҳам ўша маромда сақланган:\nУл шўх кўнгил лавҳин этиб тийра нафасдин,\nЎйнай-ўйнай боғлади уй-қумни фусундин,\nТо ғамзаси ул наргиси жо-ду била ўйнар.\nҲаётий лавҳалар билан қиёслаб тасвирлаш, тамсил усули бу ғазалда услубий воситага айланган. Шуни ҳам таъкидлаб ўтиш керакки, Навоий поклик, беғуборлик, ўйинқароқлик, чаққонлик каби болаларга хос хусусиятлардан кўпгина ғазалларида фойдаланган.\nҚалағай сафҳада руқъангни кўруб оқти ёшим –\nТифлдекким, югурур кўрса мулавван кўпалак\nбайтида “руқъа” – хат, мактуб, “тифл” – ёш бола, “мулавван” – ранг-баранг, “кўпалак” – капалак. Ошиқ ёрининг мактубини ўқир экан, унинг кўзларидан томаётган соғинч ёшлари мактуб битилган оппоқ қоғозга томиб, унинг четларига, ҳошиясига томон сирғалиб кетади, бамисоли ёш бола қанотлари гулранг капалакни қувлаб кетаётгандай.\n“Қалағай сафҳа”ни ҳам қадимда атрофи гулдор ҳошияли рўмолнинг “қалағай рўмол” деб аталишини луғатлар орқали билиб олганимиздан кейин атрофи рангли гулдор ҳошияли, лирик қаҳрамоннинг мактуби битилган оқ қоғоз эканлигини тушуниб оламиз.\n“Тифл”, “ҳиндубача”, “муғбача” тимсоллари Навоий ғазалларида кўп учрайди.\nНавбатдаги байтда маъшуқанинг кўзи тасвирланади:\nТонг йўқки, кўзинг бўлса кўнгил бирла мулойиб,\nБайтнинг мазмунини шундай ифодалаш, мумкин: “Сенинг кўзинг менинг кўнглим билан ўйнашгани таажжубланарли эмас, чунки Мажнуннинг оҳу билан ўйнаши табиий”. Бундан яна шуни англаса бўладики, шоир маъшуқанинг кўзи оҳуники сингари гўзал, ўйноқи эканлигини, шунингдек, лирик қаҳрамон кўнглининг мажнунҳоллигини ҳам сўз орасида тасвирлаб ўтган.\nМаъшуқа юзидаги хол ҳам ҳаётий асосларда акс этган ҳолда тасвирланади:\nБир лўлийи бозигар эрур чанбар ичинда,\nХолингки, ўшал ҳалқайи гесу била ўйнар.\nБу байтда таърифланаётган холнинг жозибадорлиги ёрнинг тебраниб турган сочлари орасидан ўйнагандай бўлиб кўринаётгани чамбарак ичида ўйин кўрсатаётган лўливаш гўзалга таққосланган.\nМустақиллиги билан ажралиб турувчи, мақтаъ (охирги байт)дан олдинги байтда шоир зоҳидга танқидий муносабатини тамсилий усулда қистириб ўтади:\nЗоҳид ила нафс этса тамасхур, не ажабким,\nИт сайд қилур вақтида тулку била ўйнар.\nБу байтда итнинг ов чоғида тулки билан ўйини лавҳаси зоҳиднинг нафсга муносабатини очиб беришига хизмат қилган. Байт заминига нафснинг тулкидек ҳийлагарлиги ҳам сингдирилган. Нафснинг кучи, уни енгиш осон бўлмаслиги, бошқа мумтоз шоирлар, хусусан Паҳлавон Маҳмуднинг ушбу рубоийсида ҳам ўз аксини топган.\nЎз нафсингга бўлсанг амир – шунда мардсан,\nЎзгаларга бўлма ҳақир – шунда мардсан.\nЙиқилганни тепиб ўтмоқ мардлик эмас,\nАфтодага бўлсанг дастгир – шунда мардсан.\nҒазал ихлосмандларини жуда қизиқтириб келган тилсимлардан бири еттинчи, тугалланма байтнинг мазмунидир.\nМуғ дайрида маст ўлса, Навоийни кўрингким,\nБир олма киби гунбази мину била ўйнар.\nБир қарашда байтнинг мазмуни жуда соддадек туюлади. Гўёки “Майхонада маст бўлган чоғида Навоийни кўрингки, у олам гумбазини қўлида бир олма каби ўйнатиш қудратига эга бўлади”.\nАммо ғазал мақтаъсининг фалсафий тус олиши Навоий ғазалиёти учун умумий хусусият эканлигига кўп бора амин бўлган ғазалхоннинг бу шарҳдан кўнгли тўлмайди.\nМумтоз шеърият тадқиқотчилари бўлган олимларимизнинг фикрича, бу байт ичида сўфиёна мазмун яширинган. Бу фикрларга кўра байтдаги “муғ” – маънавий майхона, унда маст бўлиш – Ҳаққа эришиш тимсолидир. Бунда маънан шу даражага эришган лирик қаҳрамоннинг олам гумбазини бир олма каби ўйнаши (борлиқни маънавий жиҳатдан тугал англаб етиши)ни аниқроқ тасаввур этиш мумкин.\nҒазал ёзишдаги мақсадига эришмоқ учун Навоий кўп марта зулф тасвирига мурожаат қилган. Фикримизнинг исботи сифатида турли ғазаллардаги ушбу байтларни келтиришимиз мумкин:\nИкки зулфунг телба кўнглумға қаронғу кечалар,\nЗаъфдан беҳудлуғум уйқу анча бу кечалар.\nИкки зулфунг тўлғонур ҳар дам сабо таҳрикидин,\nИкки ҳинду нағма бирла зоҳир этгандек усул.\nҒазалдаги ҳар бир сўз, ибора, ташбеҳ тасвирланаётган манзара ёки тимсолга қанчалар муносиблиги ўқувчида завқ уйғотувчи, ҳайратга солувчи хусусиятга эга. Бунга қўшимча равишда эса ғазал сўзига мос мусиқани моҳирона чалувчи созандалик, ғазал сўзларини соҳир овозда куйловчи хонандалик иқтидорига эга ҳофиз Тўлибой Йўлдошев ҳам ўз ижролари билан янада юксак парвозларга элтувчи қанот бағишлаб келмоқда. Зеро, ҳар бир ғазал ёки шеърнинг мухлис қалбини забт этишида унинг мусиқа билан уйғунлашуви ва моҳирона куйланишининг аҳамияти бениҳоя каттадир.\nАмударё туманининг А.Темур номли овули ҳудудида туғилиб, вояга етган Тўлибой ўрта мактабни тугаллагач, 1986 йилда Нукус шаҳридаги Ж.Шомуродов номли билим юртига ўқишга кирди. Ўзидаги ихлос ва иқтидорига кўра, назарга тушиб, устозлар олқишига сазовор бўлди. Шунинг натижасида 1988 йилда Москвада ўтказилган Иттифоқ ёшлари фестивалига қатнашган Ўзбекистон делегацияси аъзолари қаторида Қорақалпоғистон вакиллари, жумладан, О.Худойшукуровлар билан биргаликда қатнашди ва ўз истеъдодини қўшиқлар куйлаш орқали намойиш қилди.\nТ.Йўлдошев 1992 йилдан буён туманимиздаги 4-мактабда мусиқа фани ўқитувчиси сифатида фаолият юритиб, шогирдларини санъат олами билан таништириб, устозлик қилиб келмоқда.\nЎзига талабчан бўлганлиги сабабли ўз билим ва малакасини ошириш мақсадида 2017 йилда Ажиниёз номидаги Нукус Давлат педагогика институтига ўқишга кириб, ўқиш ва иш жараёнини бирга олиб бормоқда.\nИзланишлар туфайли Тўлибойнинг репертуари тобора бойиб бормоқда.\nА.Навоий, Бобур, Огаҳий ғазаллари билан айтиладиган мумтоз, дурдона асарлар, замонавий шоирлар шеърлари асосида яратилган ўзбек, қорақалпоқ, қозоқ, туркман, тожик тилларидаги қўшиқлар билан бирга афғонча тароналар ҳам унинг ижросида дилтортар наволар сифатида кишини мафтун этади. Тўлибойнинг машҳур ҳофиз ва бастакор Абдулазиз Имомов ижодига ҳам ихлоси ниҳоятда баланд. Шу сабабдан ҳофиз қўшиқларини ўрганаётган пайтда устоз яшаган, ижод қилган муҳит билан танишиш мақсадида 2014 йилда Термиз шаҳрига бориб А.Имомовнинг хонадонида меҳмон бўлиб, унинг оила аъзолари билан танишиб, устозга бўлган ҳурмат-эҳтиромини билдириб, ижод мактабидан сабоқ олиб қайтди.\nТ.Йўлдошевнинг ўз маҳорати ва билимини ошириш, репертуарини бойитиш борасидаги саъй-ҳаракатларини кўриб, келгусида улуғ санъаткорлар сафидан жой олишига, муносиб издош бўлишига ишонч пайдо бўлади.\nАтоқли ҳофиз Шерали Жўраевнинг фаолияти ҳақида гапирар экан, адабиётшунос, профессор Нурбой Жабборов: “Сиз ўз ижодингиз билан Навоийни халққа шунчалик яқин қилдингизки, бу хизматингиз шоир ўз қўли билан тўн кийдиришига арзийди”, деган эди.\nТўлибой Йўлдошев ҳам шоир ғазаллари билан куйланадиган қўшиқларни айтиб, Навоий асарларига эътибор ва эҳтиромни кучайтираётган экан, албатта, катта мукофотларга сазовор бўлишга арзийди.\nБугунги кунда янгиланаётган Ўзбекистонимиз бутун дунё афкор оммаси назарида юқори мавқега кўтарилаётган пайтда олдимизда юртимиз келажаги бўлган ёшларнинг тарбиясига эътибор, уларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш, маънавиятини юксалтириш вазифаси турар экан, буни адо этишда асосий манбалардан бири аждодларимизнинг маърифий, фалсафий ва бадиий мероси бўлмоғи лозим.\nЮртбошимизнинг Парламентга Мурожаатида кўрсатилган вазифаларни адо этишда ҳам асосий фаолиятнинг дебочаси юртимизни бутун дунёга танитган алломаларимиз қолдирган бебаҳо меросни ўрганишдан иборат бўлиши керак. Шунда ҳамма ишларда муваффақиятларга эришувимизда буюк ватандошларимиз руҳи бизга мададкор бўлади.\nМашҳур шоиримиз Э.Воҳидов: “Киши фарзандларининг камолга етишида қанча кўп жон куйдирса, отаси олдидаги қарзидан қутула боради”, деган эди. Демак, биз фарзандларимиз олдидаги бурчимизни қанчалик чуқур ҳис қилсак, ҳаракатларимиз йўналиши шунчалик аниқ бўлиб бораверади.\nКЎЗГУ ХИPА ТОPТМАСИН!\nЭл дилида қолган эл севган ҳофиз\nАСЛ МИЛЛИЙ БАЙPАМ ТАДОPИГИ


Рамазон тарихи ва одоблари (7): Рўзанинг одоб ва аҳкомлари\nBy Исмоил Муҳаммад Яъқуб on 05/04/2021 МАҚОЛАЛАР Рамазон тарихи ва одоблари\nҲар бир улуғ амалнинг ҳаққини тўла адо этиш ва ажру савобига эришиш учун риоя қилиниши керак бўлган одоб ва аҳкомлари бўлгани каби рўзанинг ҳам ўзига хос одоб ва аҳкомлари бор. Юқорида унинг айрим одоблари, жумладан, рўзада барча аъзолар иштирок этиши лозимлиги, мусулмон киши Аллоҳ қайтарган нарсаларнинг ҳаммасидан ва ҳатто баъзи ҳалол ва жоиз ишлардан ҳам тийилиши кераклиги ҳақида айтиб ўтилди.\nРўзага доир ҳукмларни китоблардан, фиқҳ дарсликларидан топиш мумкин, савол-жавоб ва фатволар орқали ҳам билиб олса бўлади. Бироқ бу ерда баъзи умумий ҳукмлар борки, рўзадорларга эслатиб қўйиш фойдадан холи бўлмайди. Улар егулик-ичкиликларига, гап-сўз ва иш-ҳаракатларига доир ҳукмлардир.\nАллоҳнинг тоат-ибодатига ёрдам бўлиши учун Рамазонда ҳалол ризқ топишга ҳаракат қилиш ушбу ҳукмлар жумласидан. Бу ўз навбатида инсонни ҳалол касбга одатланишига ва йил бўйи шубҳали нарсалардан тийилишига ёрдам беради, олди-сотди ишларида ўлчов-тарозида уриб қолмайдиган, алдамайдиган ва хиёнат қилмайдиган қилиб тарбиялайди. Аслида ҳалол таом доимо вожиб бўлса-да, Рамазонда унинг вожиблиги таъкидлироқдир. Чунки рўзадор одам учун ҳалолдан тийилиб, ҳаромдан ризқланиши асло жоиз эмас.\nРамазондаги саҳарлик ушбу умматга хос бўлган хусусиятлардан. Ўтган умматларнинг рўзаларида саҳарлик таомига ижозат бўлмаган. Шунинг учун Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Бизнинг рўзамиз билан аҳли китоблар рўзаси ўртасидаги фарқ саҳарлик тановул қилишдир», деганлар (Имом Муслим ривояти).\nБиздан аввалги умматлар рўзасида, шунингдек, Исломнинг илк даврида рўзадорга ухлаб қолган пайтидан, ё хуфтон намозини ўқиганидан сўнг ейиш-ичиш ва жинсий алоқа ҳаром қилинган эди. Уйқу ёки намоздан қай бири юз бериши билан мазкур ишларнинг ҳаромлиги ҳосил бўлар, хуфтон намозидан то эртаси кун ботгунга қадар рўза ҳолатида бўлинар, ифтор муддати бор-йўғи шом билан хуфтон оралиғида эди. Агар кун ботгач, хуфтондан илгари ухлаб қолган бўлса емоқ-ичмоқдан маҳрум қоларди.\nБир куни бир киши даласидан уйига шомдан сўнг етиб келди. Аёли унга таом ҳозирлагунича кўзига уйқу ғолиб келиб, ухлаб қолди ва шу сабаб кечани оч ўтказишга мажбур бўлди. Эртасига шу ҳолида рўзасини давом эттириб, кун яримлаганда ҳолсизликдан ҳушидан кетиб қолди.\nБошқа бир киши уйига кечроқ келганида аёли у келгунича ухлаб қолганини айтди, бироқ у аёлининг гапини бир баҳона деб гумон қилиб, у билан қўшилди. Сўнг ўзига хиёнат қилганини англаб, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳузурларига бориб, бўлган воқеани айтиб берди. Бу Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламга оғир ботди. Шундан сўнг Аллоҳ таоло қуйидаги оятларни нозил қилди:\n«Аллоҳ сизлар ўзларингга хиёнат қилаётганларингни билиб, тавбаларингизни қабул қилди ва сизларни афв этди. Энди улар билан (рўза кечаларида ҳам бемалол) қовушингиз ва Аллоҳ сизлар учун ёзган нарса (фарзанд)ни талаб қилингиз! Ва то тонгда субҳ содиқ пайдо бўлгунча еб-ичаверинглар. Сўнгра кечгача рўзани бенуқсон қилиб тутинглар!» (Бақара, 187).\nШу оят билан илгариги тақиқ бекор бўлди, еб-ичиш ва аёллар ҳалол қилинди. Аслида, тун бўйи еб-ичиш мумкин бўлса-да, бироқ хоссатан саҳарлик таоми тановул қилиш рўзанинг ажралмас қисми қилиб белгиланди. Бу Аллоҳ таоло тарафидан бизларга марҳамат қилиб берилган рухсат бўлгани боис саҳарликни имкон қадар охирги вақтигача кечиктириш афзал ҳисобланади. Саҳарлик хусусида Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам тарафларидан бир қанча ҳадислар ривоят қилинган:\n«Саҳарлик қилингиз, зеро саҳарликда барака бордир» (Муттафақун алайҳ).\n«Албатта, саҳарлик Аллоҳнинг сизларга ато этган баракотидир, уни тарк қилмангиз!» (Насоий ривояти).\n«Саҳарлик қилиш билан кундузнинг рўзасига, қайлула (кундузги уйқу) билан тунги намозга мадад олингиз» (Ибн Можа, Ҳоким, Ибн Хузайма ривоятлари).\nСаҳарликни эрта тамомлашдан қайтариб, шундай деганлар: «Умматим модомики ифторни тезлатиб, саҳарликни кечиктирар экан, яхшилик устида давом этаверади» (Имом Аҳмад ривояти).\n«Саҳарлик тановул қилиш баракадир, гарчи бир қултум сув ичиш билан бўлса-да уни тарк қилмангиз! Зеро, Аллоҳ азза ва жалла ва малоикалари саҳарлик қилувчиларга салавот-салом йўллаб турадилар» (Имом Аҳмад ривояти).\nСалафларнинг саҳарликлари билан азон ўртасида эллик оят қироат қилиш миқдорида вақт бўларди. Бироқ саҳарликни бомдодга бир неча лаҳза қолгунча ҳам давом эттириш мумкин.\nИфторни эса тезлатиб, кун ботиши биланоёқ оғизни очиш лозим. Муттафақун алайҳ бўлган ҳадисда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Одамлар модомики ифторликни тезлатар эканлар, яхшилик устида давом этаверадилар», деганлар.\nАниқроқ ишонч ҳосил қилиш мақсадида ифторни кечиктириш дуруст эмас. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам юлдузлар кўриниб қолгунча кечиктиришдан огоҳлантирганлар. Саҳл ибн Саъддан ривоят қилинган ҳадисда: «Умматим модомики юлдузлар кўрингунча ифторини кутиб турмас экан, менинг суннатимда давом этаверади», деганлар (Ибн Ҳиббон ривояти).\nАнас разияллоҳу анҳу: «Мен Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламни бир оз сув билан бўлса-да оғиз очмагунларича шом ўқиганларини кўрмадим», дедилар (Ибн Ҳиббон ривояти).\nНима билан оғиз очиш ҳақида тўхталадиган бўлсак, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганлар: «Биронтангиз оғиз очса, хурмо билан очсин, чунки у баракадир. Агар хурмо топмаса, сув билан очсин, чунки у покловчидир» (Имом Термизий ривояти).\nРасулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам уч дона хурмо билан оғиз очганлари ёки ўт тегмаган нарса билан оғиз очганлари ҳақида ҳам ривоятлар келган.\n“اَللّهُمَّ إِنِّي لَكَ صُمْتُ وَعَلَى رِزْقِكَ أَفْطَرْتُ”.\n«Аллоҳумма инний лака сумту ва ала ризқика афторту» (Эй Раббим, албатта мен Сен учун рўза тутдим ва Сенинг берган ризқинг билан ифтор қилдим) дуоси мазкур дуолардандир.\nОғиз очишга шошилиш банда ўзининг нақадар ожиз ва заиф эканини ифода этишидир. Аллоҳнинг ноз-неъматларидан тийилиб тураркан, изн келганидан кейин ҳам яна ўзини тийиб туравериши бандага ярашмайдиган иш. Аксинча, ифтор вақтини интиқиб кутиши, Аллоҳнинг ўзига берган неъматини тановул қилишга хурсандлик билан шошилмоғи лозим. Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳу ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Рўзадор учун икки хурсандчилик бор: оғиз очган вақтида бир хурсанд бўлади, Раббига йўлиққан пайтида рўзаси сабабли иккинчи бор хурсанд бўлади» (Имом Бухорий ривояти).\nРўзадор киши бошқа бир рўзадорни ифтор қилдириши мустаҳаб амаллардан. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Ким бир рўзадорни ифтор қилдирса, унга ўша рўзадорнинг ажрича ажр бўлади. Бироқ бу рўзадорнинг ажридан ҳам ҳеч нарсани камайтирмайди», деганлар (Имом Термизий ривояти).\nСаҳарлик билан ифтор оралиғида рўзадор рўзани бузиш эҳтимоли бўлган: таҳоратда бурунга қаттиқ сув тортиш, қон олдириш каби ишлардан тийилиши лозим бўлади.\nШунингдек, ўз нафсини бошқара олишига ишонмаган одам аёлини қучиш, эркалатиш каби ишлардан тийилиши керак. Ойша разияллоҳу анҳо айтганлар: «Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам рўзадор ҳолларида аёлларидан бўса олардилар, қай бирингиз Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламдан кўра шаҳватини жиловлай олувчироқ?!».\nРўзадор одам кўп Қуръон ўқиши лозим. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳар йили Рамазонда бир бор Қуръонни тўлиқ Жаброил алайҳиссалом назарларидан ўтказиб олардилар, охирги йили икки марта ўтказиб олганлар.\nШунингдек, кўп садақотлар қилиш лозим. Ибн Аббос разияллоҳу анҳумодан шундай ҳадис ривоят қилинган: «Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам одамларнинг энг сахийси эдилар. Рамазонда Жаброил алайҳиссалом билан учрашганларида яна ҳам сахий бўлиб кeтардилар» (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривоятлари).\nВа саллаллоҳу ва саллама ва борака ала саййидина ва набиййина Муҳаммадин ва ала алиҳи ва соҳбиҳи ажмаъийн.\nAvvalgi maqolaОилавий муносабатлар (22): Эр-хотин ўртасида рухсат бўлган ёлғон ҳақида\nKeyingi maqola Оилавий муносабатлар | 22 | Эр-хотин ўзаро ўртача муомалада бўлиши | Камолиддин Иноятуллоҳ


Ўзбек муҳожирларининг қотили ушланди\nНовосибирск вилоятида олти нафар ўзбекистонликни ўлдирган шахслар қўлга олинди.\nНовосибирск вилоят Ички ишлар бош бошқармасидан Сибиркрай.ру ахборот агентлигига маълум қилишларича, куни кеча Новосибирск шаҳрининг Малыгина кўчасидаги ахлатхонадан бўйнига пичоқ тортилган жасад топилган.\nОрган ходимлари мазкур жиноятга алоқадорликда гумон қилинган икки шахсни қўлга олган. 1987 ва 1975 йилда туғилгани айтилаётган бу шахслар муқаддам судланган бўлиб тергов пайтида улар бир ой олдин ишлаш учун Новосибирск вилоятига келган олти нафар Ўзбекистон фуқаросини ўлдирганларини тан олган.\nАхборот агентлиги хабарига кўра, 27 июл куни терговчилар ахлатхонадаги қотиллар кўрсатган жойдан тўрт одамнинг ярим ириган жасадларини топган. Ҳозирда яна икки ўзбекистонликнинг жасадлари қидирилмоқда. Тергов жараёни ҳам давом этмоқда.


Жанубий Корея бош мураббийи: Ўзбекистонга қарши ўйин олдидан бизда кичик жароҳатлар бор, футболчилар чарчаган\n22 январь, 2018, 15:06 2326\nБугун мазкур беллашув олдидан матбуот анжумани бўлиб ўтди. Унда Жанубий Корея терма жамоаси устози Ким Бонг Гил қуйидаги фикрларни билдириб ўтди.\n- Ярим финалга қадар етиб келганимиз учун шогирдларимдан миннатдорман. Ўзбекистон бир маромда тўп тепа оладиган, ҳужум ва ҳимояда жуда яхши ўйнайдиган жамоа эканлигини кўрдим.\nБизда кичик жароҳатлар бор, футболчилар чарчаган. Аммо қўлимиздан келганича ҳаракат қилиб, ўз услубимизни намойиш қиламиз. Рақибга қараганда бир кун кам дам олдик, бу эса яхши бўлмаслиги мумкин. Лекин ютқазиб қўйсак бу баҳона бўлмайди. Камчиликларимиз бор ва ўйиндан ўйинга уларни бартараф этишга интиляпмиз.\nБизда фақат кичик жароҳатлар бор. Шунинг учун бошланғич рўйхатни текшириб чиқамиз ва бўлажак беллашувга тайёрланамиз.\nТерма жамоамиз ҳамма учрашувларни мана шу стадионда ўтказди. Бу эса уларда кўникма ҳосил қилган, балки бу ҳам устунлик бериши мумкин. Бироқ биз ҳам бошқалар билан бир хил шароитдамиз. Чунки барча жамоалар Хитойда ўйнаяпти, - дейди Ким Бонг Гил.


Превью. "Машъал" - "Бухоро"\nКиритилган сана: 09.05.2015.\nМуборакнинг "Машъал" клуби ўз майдонида "Бухоро"ни қабул қилади.\n«Машъал» (Муборак) – «Бухоро» (Бухоро)\n9 май 2015. Муборак. Баҳром Вафоев номидаги стадион. 18:00\nҲакамлар: Ш. Қосимов (Тошкент), Н. Рўзимов (Тошкент), С. Шоюсупов (Тошкент), Б. Юльчараев (Гулистон)\nБу икки клуб олий лигада 26 бор куч синашишган. Натижалар “Машъал”нинг устунлигини кўрсатмоқда. Муборакликлар 12 та ўйинда ғалаба қозонишган, 8 баҳс дуранг билан якунланган. 6 та ўйинда “Бухоро” зафар қучган. Тўп киритиш борасида ҳам “Машъал” олдинда – 39:25. Ўзаро ўйинларда “Бухоро” 26 очкога эга бўлган, “Машъал” ҳисобида эса 44 очко мавжуд.\n“Бухоро”нинг “Машъал” устидан қозонган энг йирик ғалабаси – 4:0. “Машъал”нинг ҳам “Динамо” устидан ўзаро ўйинлардаги энг йирик муваффақияти 4:0ни ташкил қилади.\n2014 йил дастлабки даврада Бухорода ташкил этилган баҳсда жами 7та гол урилганди. “Машъал” сафида Зоҳир Қўзибоев ва Мўйдин Мамазулумов иккитадан гол уришган. Бухороликлар сафида Андрей Акопянц ва Сухроб Неъматов тўп киритишган. “Машъал” вакили Саламат Қутибоев ўз дарвозасини ишғол қилиб қўйганди – 3:4. Муборакдаги учрашувда эса томонлар гол ура олишмаганди – 0:0.\n17.10.2014 «Машъал» - «Бухоро» 0:0\n27.10.2012 «Машъал» - «Бухоро» 1:1\n20.08.2011 «Машъал» - «Бухоро» 2:0\n12.09.2009 «Машъал» - «Бухоро» 2:0\n13.11.2008 «Машъал» - «Бухоро» 2:0\nЎзаро ўйинлар ҳақида факт: Муборакдаги ўйинларда мезбонлар 9 марта ғолиб бўлишган. Учта баҳсда дуранг қайд этилган. “Бухоро” ушбу рақиб майдонидан фақат бир марта (2002 йил) сафардан ғалаба билан қайтган.


Ташкилот ЭРИсидан фойдалана оладиганлардан кимдир тасодифан ёки атайин лозим даражада расмийлаштирилмаган ҳужжатга имзо чекиши қандай оқибатларга олиб келади? Ёки ундан фойдаланган ҳолда бошқа юридик аҳамиятга эга ҳаракатларни амалга оширса-чи? Булар бизнес учун салбий оқибатларни юзага келтириши мумкин. ЭРИ бўйича масъулиятни чеклаб, корхона хавфсизлигини таъминласа бўладими?\nЭРИ ўзи нима ва қандай ишлайди?\nЭлектрон рақамли имзо давлат хизматларини олишга имкон беради ва электрон ҳужжатларни қалбакилаштиришдан ҳимоя қилади. Ҳар бир ЭРИда очиқ ва ёпиқ калит, шунингдек сертификат бўлади. Техник жиҳатларга батафсил тўхталмаймиз: ходим ўз номига расмийлаштирилган ЭРИ билан ишлай олиши учун Давлат хизматлар маркази (ДХМ) флешкада – битта файлда беради, пароль эса смс–хабар кўринишида жўнатилади, ЭРИ билан ишлаш учун модуль ёки браузерни бу ерда юклаб олиш мумкин.\nЭлектрон имзо 2 йилга берилади. Бундан кейин уни икки марта янги муддатга узайтиришингиз ёки янгисини олишингиз мумкин. Буни e-imzo.uz сайти орқали ёки ДХМга мурожаат этган ҳолда амалга ошириш мумкин. Масалани масофадан туриб ҳал этмоқчи бўлсангиз, ЭРИ амал қилиш муддати тугашига камида бир ҳафта қолганда ҳаракатни бошлашингиз лозим.\nЮридик шахснинг ЭРИси номига расмийлаштирилган ходим уни қўллашнинг ҳуқуқий оқибатлари учун шахсан жавобгар бўлади.\n1-вариант: юридик шахсда ЭРИ битта, лекин ундан бир нечта ходимлар фойдаланади\nКўпгина ташкилотларда шундай йўл тутилади. Раҳбар ўз номига битта юридик шахс ЭРИсини олади, ваколатли ходимлар эса турли мақсадларда турли компьютерларда ундан фойдаланадилар.\nЭнг содда схема\nЭРИдан ноқонуний фойдаланиш хавфининг юқорилиги;\nЭРИдан ноқонуний фойдаланган айбдорни аниқлаш ва унинг айбини исботлаш мушкул бўлади\nРаҳбар хавфсизликни ошириш мақсадида рақамли имзодан фойдаланувчилар ва ундан фойдаланиш мумкин бўлган компьютерлар сонини камайтириши лозим.\nФойдаланишни тартибга солинг, жавобгарликни чекланг, локал ҳужжатлар билан жавобгарликни ходимлар зиммасига юкланг.\nБуйруқ намунасини қаранг.\n2-вариант: юридик шахсда бир нечта ЭРИ мавжуд\nТушунтиришлар олиш учун ДСҚ ҳузуридаги «Янги технологиялар» ИИМ – ЭРИ тизимининг бош муассисига мурожаат қилдик. Директор Ҳаёт НАСРУЛЛАЕВнинг айтишича, юридик шахс чекланмаган миқдорда ЭРИга эга бўлиши мумкин.\nҲар бир кейинги ЭРИни олишга ҳеч қандай тушунтириш талаб этилмайди. Асосийси – юридик шахснинг ЭРИсини рўйхатдан ўтказиш калитига аризада ЭРИ эгаси – номига ЭРИ бериладиган юридик шахснинг вакили кўрсатилиши лозим. Аризага қуйидагилар илова қилинади:\nЮридик шахс вакилининг шахсини тасдиқловчи ҳужжат (ЭРИ эгасининг паспорти) нусхаси;\nЭРИ эгаси – юридик шахснинг вакилига чиқарилган буйруқ ёки берилган ишончноманинг тасдиқланган нусхаси.\nАмалиётда иккита моделдан фойдаланиш мумкин:\nА) Юридик шахснинг барча ЭРИси ташкилот раҳбарининг номига олинган. Мазкур ҳолатда раҳбарнинг ЭРИдан фойдаланиш тўғрисидаги буйруғида муайян ходимга бириктирилган ЭРИ сертификатининг рақами кўрсатилади. Буйруқ намунасини қаранг.\nБ) Юридик шахснинг ҳар бир ЭРИси муайян ходим номига олинган. Буйруқ намунасини қаранг.\nАйрим ахборот тизимларида, масалан, «Ягона миллий меҳнат тизими» (ЯММТ) дастурий-аппарат комплексида фақат раҳбар номига берилган юридик шахснинг ЭРИсидан фойдаланиш мумкин.\nҲар бир ЭРИ муайян ходимга бириктирилган. ЭРИдан ноқонуний фойдаланганлик учун жавобгарни аниқлаш осон бўлади\nЖавобгар ходимлар билан низолар юзага келганда унда юридик шахснинг ЭРИсини маълум вақт фойдаланиш учун техник имконият бўлади. Компанияга зарар етказилиши мумкин\nҲар қандай ҳолатда ҳам ташкилот раҳбарида ходимларнинг ЭРИдан эркин фойдаланиш ваколатини белгилаш ёки чеклаш учун техник дастак мавжуд эмас. Ҳаёт НАСРУЛЛАЕВнинг таъкидлашича, бу масалани фақат операторлар – ахборот тизимларининг фаолият юритишини таъминлайдиган ташкилотлар ҳал эта олади.\nБу борада айрим ютуқларга эришилди. Масалан, ЭҲФ операторлари томонидан ҳар бир ходимнинг ўрни ва ваколатини белгилаш орқали уларнинг ЭҲФдан эркин фойдаланиш имкониятини чеклашни тақдим этилмоқда. Мазкур ҳолатда ходимга юридик шахс – иш берувчининг ЭРИси керак бўлмайди. Бунда фақат жисмоний шахснинг шахсий ЭРИси ёки пароли талаб этилади. Бироқ ҳозирча бундай имкониятлар ЭҲФ операторлари томонидан бутун тизим учун эмас, балки ташкилотингиз илтимосига кўра берилмоқда.\nЮридик шахсларни ЭРИдан ноқонуний фойдаланилишидан ишончли ҳимоялаш учун қонунчиликни ва ахборот тизимларига эркин кириш технологияларини такомиллаштириш лозим. Бу ишда қуйидагилар қоидаларни асос қилиб олиш мақсадга мувофиқ бўлади:\nЮридик шахсда фақат битта ЭРИ бўлиши мумкин ва у раҳбар номига берилиши лозим.\nЮридик шахснинг ЭРИси қўлланиладиган барча ахборот тизимларида (ЭҲФ, ЯММТ ва бошқалар) раҳбарда унинг номидан иш юритадиган муайян ходимларни тайинлаш ва уларнинг тизимдаги ваколатларини белгилашнинг техник имконияти бўлиши лозим.\nХодимларга ахборот тизимида ўз мажбуриятларини бажаришлари учун юридик шахснинг ЭРИси зарур бўлмайди, жисмоний шахснинг шахсий ЭРИси ёки пароли бўлишининг ўзи етарли. Идентификациялашнинг бошқа воситаларини (бармоқ изини, кўзнинг тўр пардасини сканерлаш ва бошқалар) ҳам қўллаш мумкин.\nПрезидентнинг ягона ЭРИ тизимини, шунингдек электрон хизматлардан фойдаланишда шахсини тасдиқлашнинг хавфсиз ва оддий усулларини ишлаб чиқиш тўғрисидаги топшириғини бажаришда Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги томонидан ушбу асосий жиҳат ҳисобга олинишига умид қиламиз.\nРаҳбар айни пайтда қандай йўл тутиши керак?\nАввало, ҳар қандай ҳолатда ҳам:\nЮридик шахснинг ЭРИси ва пароли ёзилган флешкадан фойдалана оладиган ходимлар сонини камайтиринг, локал ҳужжатларда жавобгарликни белгиланг.\nЭРИ паролини тез-тез ўзгартирманг! Ходим ишдан бўшатилганда ёки унинг ваколатлари ўзгарганда паролни ўзгартиришгиз шарт. Солиқ тўловчининг шахсий кабинетидаги махсус тугмача ёрдамида ЭРИ паролини ўзгартириш мумкин.\nЭРИдан фойдаланиладиган компьютерлар сонини ва унга эркин киришни чекланг. Ушбу компьютерларнинг паролини даврий ўзгартириб туринг, лицензияланган вирусга қарши курашувчи дастурни ўрнатинг.


Маск компанияси Starship ракетасидан Ойга ва Ернинг исталган нуқтасига суборбитал парвозларда фойдаланишни режалаштирмоқда. SpaceX сайтидаги маълумотга кўра, ракета 100 тоннадан ортиқ юк ва 100га яқин кишини ташиши мумкин.\nФото: AP Photo, Refugio Ruiz\nSpaceX асосчиси Илон Маск компания томонидан ишлаб чиқилаётган Starship ракетаси 2024 йилда Марсга парвоз қилиши мумкинлигини маълум қилди. У бу ҳақда Mars Society Convention 2020 видеоанжуманида айтди.\n«Ўйлашимча, Марсга парвоз учун иккинчи старт ойнасидан фойдаланиш учун яхши имконият бор», — деди .\nМарсга парвоз учун старт ойнаси (бошқа сайёрага оз ёнилғи сарфлаб парвоз қилиш учун қулай имконият) ҳар 26 ойда пайдо бўлади. 2020 Марсга АҚШ, Хитой ва БАА миссияларини жўнатганди, навбатдаги ойна 2022 йилда очилади.\nSpaceX Starship — ҳозирда компаниянинг Жанубий Техасдаги корхонасида ишлаб чиқилаётган кўп марта фойдаланиладиган ракета ва космик кема. Маск компанияси ушбу ракетадан Ойга ва Ернинг исталган нуқтасига суборбитал парвозларда фойдаланишни режалаштирмоқда. SpaceX сайтидаги маълумотга кўра, ракета 100 тоннадан ортиқ юк ва 100га яқин кишини ташиши мумкин.\nSpaceX кемаси май ойида Халқаро космик станцияга астронавтларни олиб чиққанди.\n19:09 / 20.02.2021\nНАСА Марсда олинган рангли фотосуратларни намойиш этди\n09:19 / 15.02.2021\nБААнинг фазовий зонди Марсдан илк суратни жўнатди


Термизда фуқаро ўз боғидан Х асрга оид олтин танга ва сопол буюмлар топиб олди\nТермиз тумани Дўстлик маҳалласида яшовчи фуқаро Улкан Эралиев боғни суғориш чоғида ердан олтин динор парчасини топиб олди. Бу ҳақда Туризм ва маъданий мерос агентлиги Матбуот хизмати хабар берди.\nШундан сўнг, у Термиз археология музейига мурожаат қилди.\nЖойга етиб борган мутахассислар ва нумизматлари қазиш ишлари олиб бориб, Қорахонийлар ва Салжуқийлар даврига оид қимматбаҳо топилмани дастлабки экспертизадан ўтказишди.\nҚайд этилишича, олтин динорнинг олд томонида музей нумизмати докторанти Мансур Нормўминов “Аллоҳ” ва “Муҳаммад” сўзларини, шунингдек, араб алифбосининг айрим ҳарфларини ўқишга муваффақ бўлди.\nТанганинг орқа томонидаги матн деярли ўчиб кетган. Шикастланган, лекин яхши сақланиб қолган танга – олтин динорнинг оғирлиги 1,92 граммни ташкил қилган.\nМаълум қилинишича, мусулмон мамлакатларида тилла тангалар “динор”, кумуш тангалар “дирҳам” деб аталар эди.\nҚимматбаҳо топилмани белгиланган тартибда Термиз археология музейига топширган Улкан Эралиевга амалдаги қоидаларда белгиланган ҳақ тўлаб берилди.\n"Термиз ўзининг стратегик жойлашуви туфайли империялар ўртасида тез-тез тортишувлар ва урушлар объектига айланган.\nХ асрнинг 2- ярмида шаҳар Қорахонийлар ва Ғазнавийлар ўртасидаги қонли тўқнашувлар жойига айланди. Бу ҳукмдорлар бир-бирлари билан бўлган урушда аллақачон қаттиқ ҳолдан тойганидан фойдаланган салжуқий шаҳзодалар Тўғрулбек ва Чағрилбек Термиз ва унинг атрофини эгаллаб оладилар.\nБу йил Термиз археология музейи очилганига 20 йил тўлади. 20 йил давомида бу музейда бирорта ҳам тилла танга бўлмаган", - дейилади хабарда.\nКиритилди: 04:00 11.05.2022. Ўқилди: 2099 марта. Фикрлар сони: 3 та.


(тахминан 1803/ 06-1842, Қўқон)\nМинглар сулоласидан бўлган Қўқон хони. Умархон ва Нодиранинг ўғли. Отаси Умархон вафотидан кейин 17 ёшида тахтга ўтирган. Ҳукмронлик даврида хонлик ҳудудини кенгайтиришга уринган. Жанубий Олай тоғ этагида тожиклар бўйсундирилган. Қоратегин бутунлай, Дарвоз, Шуғнон, Рошан, Воҳонфақат номигагина забт этилган. 1829-йилда Қашқарга юриш қилган. Унинг бу ҳаракатидан фойдаланган Қашқар мусулмонлари хитойларга қарши бош кўтарган. Мағлуб бўлган уйғурлардан 70 минги Муҳаммад Алихон билан бирга қайтиб, Қўқон хонлигидаги шаҳарларга (жумладан, Тошкентга) жойлаштирилган. Муҳаммад Алихон Қашқарга қилган қайта-қайта ҳужуми натижасида Шарқий Туркистон шаҳарларидан бож йиғиш ҳуқуқини олган. Муҳаммад Алихон ҳукмронлиги даврида суғориш ишлари йўлга қўйилган. Тошкент яқинида Хонариқ қазилган. Тошкент ҳокими Лашкар қушбеги Муҳаммад Алихоннинг яқин маслаҳатчиси бўлиб қолган. Россия билан савдо ва дипломатик алоқалар яхши йўлга қўйилган. 1828-йилда Қўқондан Санкт-Петербургга элчилар боради ва улар яхши кутиб олинади. 1830-йилда Қўқонга Россия элчиси хорунжий Потанин келади.\nМуҳаммад Алихоннинг ҳукмронлик даврида Қўқон-Бухоро муносабатлари кескин ёмонлашади. Улар орасида бўлиб ўтган урушлар натижасида Бухоро амири Насруллахон Қўқон қўшинини тор-мор қилади. Муҳаммад Алихон ўзини ноилож амирнинг ноиби деб эътироф қилади. Орадан икки йил ўтгач, 1841-йилнинг октябрида Қўқонда хон зулмига қарши халқ қўзғолони кўтарилади.\nМуҳаммад Алихон ичкиликбозлик ва ахлоқсизликка берилади. Бухоро–Қўқон ўртасидаги муносабатлар ёмонлашуви ва тез-тез такрорланиб турадиган ҳарбий тўқнашувлар шунга олиб келдики, Муҳаммад Алихон 1841-йил ноябрда укаси Султон маҳмуд фойдасига тахтдан воз кечади, шундай бўлса ҳам 1842-йилда апрелда Бухоро амири Насруллахон Қўқонни забт этди ва Муҳаммад Алихонни, укаси Султон Маҳмудхонни, онаси Нодирабегимни қатл эттиради.\nМуҳаммад Алихон ғазаллар ёзган, унинг буйриғига биноан, хаттотлар Алишер Навоий асарларини миниатюралар билан безатиб кўчирган, кўплаб тарихий асарлар форс ва араб тилларидан ўзбек тилига таржима қилинган. Муҳаммад Алихон даврида мактаб ва мадрасалар қурилган (мас. Мадалихон мадрасаси), Қўқоннинг эски ўрдаси таъмирланган.


Янги сайловлар, янги парламент, янги Ўзбекистон! | "Адолат" СДП\nЯнги сайловлар, янги парламент, янги Ўзбекистон!\nХалқнинг ишончи, гарданимизга юкланган буюк масъулият ҳисси биз депутатларни мана шу ҳафтада ўз хизмат вазифамизга киришишимизда алоҳида кўтаринкилик бағишлади.\nОлий Мажлис Қонунчилик палатасининг биринчи йиғилишида давлатимиз Президентининг сўзлаган нутқи депутатлар учун асл маънодаги фаолият дастури бўлди. Президент депутатларга юзланар экан, бугунги кунда аҳолининг турмуш даражасини кўтариш, давлат имиджини яхшилаш учун пухта ва мустаҳкам қонунлар кераклигини таъкидлади. Депутатлар томонидан ёзилган ва қабул қилинган қонунлар ўзининг самарасини бериши, халқ корига яраши кераклигини уқтирди.\nБугунги кунда юртимизга инвестиция хусусида жуда кучли қонун зарурлиги тўғрисидаги масала кўтарилди. Негаки, юртимизга хориждан сармоя жалб этиш, чет эллик инвесторларнинг юртимизга бўлган қизиқишини оширишда айнан қонуний нормалар зарур. Ўзбекистон билан боғлиқ ишонч ва орзу-умиднинг қонуний кафолатланганини тушунган инвестор юртимизга ҳеч қандай ҳадиксирамай келади ва биз билан ҳамкорлик қилади.\nПухта ва мукаммал қонун яратилишини кутиб турган яна кўплаб соҳалар бор. Бунинг учун депутатлардан кўп ўқиш, тажриба орттириш, ўрганиш ва тафаккур доирасини кенгайтириш талаб этилиши Президент томонидан қайта-қайта таъкидланди. Муайян соҳа вазири билан мулоқотга киришганда, аввалига ушбу соҳани пухта ўрганиб, сўнгра вазирга савол бериш, мавжуд муаммонинг ечимини топишда катта аҳамиятга эга экани айтилди.\nПрезидент депутатларни фаолликка чақирар экан, машҳур давлат арбоби Теодор Рузвельтнинг: “Ҳеч қандай иш қилмайдиган одамгина хато қилмайди”, - деган фикрини келтириб ўтди. Албатта, бугунги кунда парламентга келган депутатларнинг ҳар бири ўз касбу ҳунарида улкан поғоналарга эришган юқори салоҳиятли мутахассислардир. Уларнинг ҳар бири ўз соҳасига тегишли бўлган муаммоларни яхши тушунади. Керак бўлса, ушбу муаммоларни ечишнинг ечимларини ҳам англайди. Шундай экан, депутатлардан ҳар бири парламентга келиб иш бошлар экан, қалбига тугиб қўйган ва уддасидан чиқишга аҳд қилган долзарб масалалари бор. Мана шу масалаларни ечишда тажрибали депутатлардан маслаҳатлар олиш, ўқиб ўрганиш жуда муҳимдир.\nПрезидент Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг депутатларига юзланар экан, “Депутатнинг қалби уйғоқ бўлса, парламент ҳам, ҳукумат ҳам, жамият ҳам уйғоқ бўлади!” – деган жўшқин фикрни айтди. Зеро, шахсий намуна кўрсатиш орқали кучли фаолият олиб бориш бугунги кунимиз учун жуда муҳимдир.\nБугунги кунда қонун ҳужжатлари жуда кўп эканлиги боис уларни пухта ўрганиш халқимиз ва мутасаддилар учун маълум қийинчиликларни туғдиради. Буни бартараф этиш мақсадида ҳар бир соҳа учун ягона кодекс яратиш ташаббуси Президент томонидан илгари сурилди. Бинобарин, ушбу кодексда барча меъёрлар мавжуд бўлсинки, ундан бошқа ҳужжатни варақлашга эҳтиёж бўлмасин. Ҳақиқатан ҳам, юртимизда бундай тажриба қўлланилган. Сайлов Кодекси ҳам шулар жумласидандир.\nШу билан бирга, ҳар бир яратилган қонуннинг кейинги тақдирини ўрганиш, унинг ҳақиқатан ҳам самара келтираётгани хусусида танқидий-таҳлилий иш олиб бориш зарур экани таъкидланди. Зеро, Парламент назорати ҳар бир соҳага йўналтирилган бўлиши ва ўзининг таъсирчанлигини янада орттириб бориши ўта муҳим аҳамиятга эга экани уқтирилди.\nПрезидент Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва Сенатининг қўшма йиғилишида Парламент олдида турган долзарб масалаларни ўзгача ракурсда ёритди.\nИқтисодиётни барқарорлаштириш масаласини кўтарар экан, Президент ҳар бир оиладаги жон бошига тўғри келадиган даромад улушини ошириш, оилада дастурхоннинг тўла-тўкис бўлиши ушбу масаланинг асосий кўрсаткичи бўлиши кераклигини айтди. Зеро, ҳар бир ислоҳот фақатгина халқ фаровонлиги ва жамият тараққиёти учун хизмат қилиши кераклиги таъкидланди.\nПрезидент депутатларни аҳиллик ва якдилликка чақирди. Иш чоғида муросасиз баҳс-мунозара ва тортишувлар орқали ишлаб, ишдан ташқари вақтда бир-биримизга нисбатан ҳурмат-эҳтиром билдиришимиз кераклиги, иш жараёнида бирдам бўлиб ишлашимиз кераклигини айтди. Йигирма йиллик қўрқув ичида яшаганимиз, бугун эса том маънода янги ҳаёт бошлаётганимизда қўрқув ҳиссини ҳиёнат билан тенглаштирди давлатимиз раҳбари. Бугунги кунда ҳар қандай ҳадикни йиғиштириб, дадил қадамлар билан ҳаракат қилиш жуда муҳимдир. Зеро, халқимиз биздан улкан натижаларни кутмоқда. Халқни рози қилиш, ҳар бир соҳада фаровонликка эришиш, биздан кейинги авлодларга обод юртимизни мерос қилиб қолдириш ҳар биримиз учун олий мақсад бўлиб қолиши керак!


Диареядан сақланинг! » Навоий вилоят соғлиқни сақлаш бошқармаси расмий веб-сайти\nНавоий вилоят соғлиқни сақлаш бошқармаси » Янгиликлар » Диареядан сақланинг!\n19 июль 2016, кўрилган: 737\nЁз фасли бошланиши билан аҳоли орасида диарея (ўткир юқумли ичак) касаллиги кўп учрайди.\nДиарея — юқумли ошқозон-ичак касаллиги бўлиб, микроблар таъсирида қўзғалади. Тез-тез ич кетиши, қорин оғриши ва кўнгил айниши диареянинг клиник белгиларидир. Ушбу касаллик, асосан, кўкрак ёшдаги сунъий озиқлантириб парваришланаётган болаларда учрайди.\nКасаллик ифлосланган қўл ва ўйинчоқлар, тоза бўлмаган идишлар ҳамда сўрғичлар орқали юқади. Шунингдек, сифатсиз ва узоқ вақт туриб қолган овқатлар, қайнатилмаган сув, ювилмаган мева-сабзавотлар, пашшалар ҳам касаллик тарқатувчиси ҳисобланади.\nДиареяга чалинган бемор кўп суюқлик йўқотиши натижасида организмдан кўплаб озиқ моддалар ҳам чиқиб кетади ва тана аъзолари фаолияти бузилиши бола ҳаётини хавф остига қўяди. Шу боис болада ич кетиш ҳолати бошланиши билан унга кўп миқдорда суюқлик ичириш лозим. Бунда регидрон эритмаси, қайнатилган сув, гуруч ёки анор қайнатмаси, кефир (қатиқ) яхши фойда қилади.\nАйрим ёш оналар регидрон эритмасини тайёлаш усулини билмаслиги мумкин. Бунинг учун 1 литр қайнатилган сувга 1 ўрам регидрон кукуни солиниб, қошиқда аралаштирилади. Эритмани 2 ёшгача бўлган болага 3-5 дақиқада бир чой қошиқдан 50-100 мл.гача, 2 ёшдан катталарга ҳар 3-5 дақиқада 50 мл.дан кун бўйи 1 литргача бериш керак.\nБола касалликка чалинмаслиги учун она сути билан парвариш қилган, шиша ва сўрғичлардан фойдаланмаган маъқул. Чунки шишанинг тоза ювилмаслиги оқибатида микробларнинг кўпайиши учун қулай шароит туғилади.


Туркияда ўзбекистонлик аёлларни жинсий қулликда сақлаган гуруҳ қўлга олинди\n28 май 2022, Тошкент вақти: 22:58\nТуркиянинг Кўня шаҳрида 2,5 ойлик кузатувдан сўнг ўлим таҳдиди билан 12 нафар аёлни жинсий қулликда сақлаб келган гуруҳ қўлга олинган. Hürriyet нашри хабарига кўра, фаҳш ишларга мажбурланган аёлларнинг бири Туркия, қолган 11 нафари эса ўзбекистон ватандоши.\nҚайд этилишича, амалиёт чоғида ёшлари 29-41 орасида бўлган туркиялик тўрт эркак ва 24 яшар Шаҳноза И. исмли ўзбекистонлик аёл гумонланувчи сифатида тутиб кетилган.\nКузатувдаги манзилларда ўтказилган тинтувлар чоғида 2 та тўппонча ва бир миқдор наркотик моддаси топилган.\nЖинсий қулликда тутилган аёллар полиция идорасида берган кўрсатмаларида фоҳишаликдан бош тортган тақдирларида, ўлдирилиш билан қўрқитилганларини билдирганлар.\nАйтилишича, Шаҳноза И. ўзига юртдош бўлган аёлларни иш топиб бериш ваъдаси билан Туркияга олиб келиб, қарздор қилиб қўйганидан кейин уларнинг паспортларини тортиб олган.\nХорижлик аёллар, маълумотларга кўра, Кўня вилоят миграция идорасига (İl Göç İdaresi) топширилган. Гумонланувчилар эса “фаҳшга ташвиқ”, “воситачилик”, “жинсий тажовуз”, “таҳдид” ва “гиёҳванд модда истеъмоли” моддаларида айбланиб, ҳибсга олинганлар.


2. Ухлолмаяпсизми? Унда диққат билан ўқинг!\nМутахассислар фикрига кўра, пайпоқ билан ётиш афзалроқ, қизғиш нур эса инсонни тинч ётишига, оромига ижобий таъсир кўрсатади.\n3. "ҚАШҚИРЛАР МАКОНИ" нега тўхтади?\n4. Россия МДҲ мамлакатлари билан визасиз тартибни қайта кўриб чиқадими?\n5. Сингапур "Соҳибжамол ва маҳлуқ" картинасини зўравонлик элементлари мавжуд фильмлар қаторига қўшди\n6. Тадбиркорлар учун яна бир қулайлик! Энди сиз корпоратив пластик картангиздан истаганингизча фойдалана оласиз\n7. Алиментдан қочиб юрган Учқўрғонлик оталарнинг ақли энди қамоқда киради


“Локомотив” футболчилари бугундан яна машғулотларга қайтишди (Фото)\n3 январь, 2017, 19:41\nМамлакатимизнинг амалдаги чемпиони ва кубоги соҳиби – Тошкентнинг “Локомотив” футбол клуби янги мавсум тараддудини 21 декабрдан бошлагани ва илк мавсумолди йиғини бир ҳафта давом этганидан хабарингиз бор.\nБугундан “Темирйўлчилар” жамоаси яна машғулотларга қайтди. Йиғиннинг илк кунида мураббийлар штаби футболчиларга ортиқча юклама беришни лозим топмади ва шу боисдан енгил чигалёзди машқлари ёпиқ иншоотда ўтказилди.\nТаъкидлаш жоизки, йиғинда жамоамиз кўригида бўлиб турган икки ивуарлик футболчилар ҳам қатнашишмоқда.\nМашғулотлар 7 январга қадар Тошкентда давом эттирилади. Сўнг “Темирйўлчилар” жамоаси илк хориж йиғинини ўтказиш учун БААнинг Дубай шаҳрига йўл олади.


Ота улуғ, отадан меҳмон улуғ | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек халқ оғзаки ижодиЎзбек халқ эртаклариОта улуғ, отадан меҳмон улуғ\nБир бор экан, бир йўқ экан, Бойсун томонда Мурод бобо деган анча ёшга бориб қолган бир киши яшар экан. Мурод бобонинг учта ўғли бўлиб, куч-қувватда ҳеч ким уларга баробар келолмас экан. Улар ақл-фаросатда ҳам ҳаммага ибратли бўлиб ўсишган экан. Уларнинг каттаси — қўйчибон, ўртанчаси — деҳқон, кенжаси овчи экан.\nКунлардан бир куни шаҳарлик бир киши Мурод бобоникига меҳмон бўлиб келибди.\nКечга бориб ҳаво айниб, қор ёға бошлабди. Эрталаб туришса, азбаройи қор кўп ёққанидан томнинг тўсинлари қирсиллаб, оғирликни кўтаролмай қолибди.\n— Енгил пар қор ёғмай, муз аралаш қор ёғибди. Ҳали-замон ҳаво очилиб қуёш чиқса, қор эриб сувга айланади. Тўсинлар кўтаролмай синиб кетиб, том босиб қолиши мумкин. Тезроқ томга чиқиб қорни кураб ташлаш керак, — дебди Мурод бобо ўғилларига.\nЎғиллари чурқ этишмабди. Мурод бобо гапини яна қайтарибди. Ердан садо чиқса чиқибдики, ўғилларидан садо чиқмабди. Жуссасидан куч ёғиб турган, тоғни урса талқон қиладиган ўғилларни арзимаган ишни бажаришдан бош тортишларини кўриб, меҳмон ҳайрон бўлибди.\n— Отанинг амрини бажармоқ ҳам қарз, ҳам фарз. Отанинг гапини қайтариш ўта гуноҳ, ундай фарзанд дўзахда куймоққа маҳкум, — дебди меҳмон Мурод бобонинг фарзандларига қараб.\n— Йўқ, отамизнинг айтганларини бажара олмаймиз. Бўлмайди, — дебди Мурод бобонинг тўнғич ўғли. Қолганлари ҳам уни маъқуллаб, бошларини силкитишибди.\nМеҳмон «Булар тарбиясиз беодоб болалар экан» деб кўнглидан ўтказибди. Мурод бобо меҳмонни ташлаб ташқарига чиқай деса, уни ранжитиб қўйишдан чўчибди, уйда ўтираверай деса, том босиб қолишидан қўрқибди.\n— Арслонларим, мен рози. Учовингдан бировинг томга чиқиб қорни кураб тушгин, — дебди яна Мурод бобо ўғилларига қараб.\nКатта ўғил кенжасига «Сен томга чиқ» деса, кенжа ўғил ўртанча акасига нуқул «Сиз томга чиқинг» дермиш.\nЎғилларидан биронтаси томга чиқмаслигини билиб турган Мурод бобо «Бўлмаса, ҳовлини қордан тозаланглар», дебди.\nОталарининг гапи тугар-тугамас уч ўғил бирдан куракка ёпишиб, эшикка отилишибди. Бир нафас ўтар-ўтмас ҳовлини қордан тозалашибди.\n— Меҳмон, ҳовлига чиқиб бир айланиб келмайсизми? — дебди Мурод бобо.\nУч ўғилнинг қилмишларидан ҳайрон бўлиб, боши қотиб ўтирган меҳмон «Хўп бўлади» деб жавоб берибди. Улар уйдан чиқишлари биланоқ уч ўғил «Мен чиқаман», «Йўқ, мен чиқаман» деб тортишиб қолишибди.\nЖуссаси кичикроқ кенжа ўғил лип этиб томга чиқибди-да, бир чой қайнаши ўтмасдан томдаги қорни кураб тушибди. Мурод бобо кенжа ўғлига раҳмат айтибди. Кейин учала ўғлини ҳам алқаб, юмушларига жўнатибди. «Ўғиллари гапига кирмади-ю, яна уларни дуо қилади-я», — деб баттар ҳайрон бўлибди меҳмон. Дастурхон устида Мурод бобо меҳмоннинг фикрини уқиб:\n— Меҳмон ҳайрон бўлманг. Одатимиз шунақа, — дебди.\nҲеч нарса тушунмаган меҳмоннинг баттар хуноби ошибди.\nКеч кирибди. Мурод бобонинг ўғиллари бирин-кетин уйга қайтишибди. Катта ўғил келиб аввал меҳмонга салом берибди, кейин отаси билан кўришиб, олиб келган бир даста нонни унинг олдига қўйибди. Ўртанча ўғил ҳам аввал меҳмон билан кўришиб, сўнгра отаси билан сўрашибди-да, қўлидаги гўшт-ёғни отасининг ёнига қўйибди. Кейин кенжа ўғил келибди. Меҳмон билан кўришиб, отаси билан ўпишиб, отган ови — олҳорни уларнинг олдига қўйибди.\nДастурхон устида меҳмон Мурод бободан:\n— Боя ўғилларингизнинг томдаги қорни курашдан бош тортишларининг боиси не? — деб сўрабди.\n— Бунинг сабабини ўзларидан сўранг, — дебди Мурод бобо. Шунда меҳмон:\n— Эрталаб, аввалига отангизнинг айтганларини қилмадинглар, яъни томга чиқиб корни курамай, биз ташқарига чиққач, укангиз кураб тушди. Нега ота гапидан бош товладинглар? Шунинг боиси не? — деб сўрабди.\n— Йўқ, меҳмон, ундай деманг, — деб жавоб қайтарибди катта ўғил, — отамизнинг ҳар бир сўзи биз учун муқаддас бўлганидек, у кишининг ўзи ҳам биз учун энг улуғ зот. Том устига чиқмаганимизнинг боиси шу эдики, уй ичида отамиз ўтирган эдилар. Қишлоғимизда азал-азалдан шундай одат бор: ота уйда экан, бола том устига чиқмайди.\nМеҳмон Мурод бободан сўрабди:\n— Шундай яхши одатларингиз бор экан, нега энди сиз ташқарига чиқиб тура қолмадингиз?\n— Сабаби, сиз ёнимда эдингиз. Меҳмонни ёлғиз қолдириш одобдан эмас. Бекорга халқимиз «Ота улуғ — отадан меҳмон улуғ» деб айтмайди, — дебди Мурод бобо.\nБундай меҳмондўстликка ва одобга қойил қолган меҳмон Мурод бобо билан унинг ўғилларига қуллуқ қилиб хайрлашибди.\n← Аввалги Аввалги Одил подшо\nКейинги → Кейинги: Ҳар кимнинг боласи ўзига ширин


“Бизни алдаб қишлоққа кўчиришди” — Тошкентдан Қибрайга кўчирилган фуқаролар шикояти\n17:38 / 11.09.2021\nТошкент шаҳридан Дўрмон қишлоғига кўчирилган юздан ортиқ хонадон аҳли бир йилдан бери электр, газ, сув ва бошқа тармоқлар улаб берилмагани туфайли қийин шароитда яшашга мажбур бўлмоқда.\n2020 йилда ҳукумат қарори билан Тошкент шаҳри Мирзо Улуғбек тумани Ўқитувчилар кўчасида жойлашган турар жой бинолари давлат эҳтиёжлари учун олиниши сабабли у ерда яшовчи аҳоли Тошкент вилояти Қибрай тумани Дўрмон қишлоғига кўчирилган.\nБироқ ҳудудга газ, электр энергияси, сув каби яшаш учун энг зарур тармоқлар улаб берилмаган. Орадан 1 йил ўтибдики, шаҳардан қишлоққа кўчган 100 дан ортиқ хонадон аҳли бирламчи шароитларсиз яшамоқда.\nФуқаролар тегишли ташкилотларга мурожаат қилгани, аммо натижа бўлмаганини айтишади. Бундан бир ой илгари эса аҳоли ҳолат юзасидан Олий Мажлис Сенатига шикоят қилади. Воқеага бефарқ бўлмаган сенаторлар жараённи ўрганиб, фуқаролар эътирози асосли эканини эътироф этишади.\n9 сентябр куни Қибрай туман ҳокимлигида мазкур ҳудуддаги муаммолар ечими бўйича аҳоли ва тегишли ташкилотлар мутасаддилари иштирокида мулоқот ўтказилди.\n“Оилам билан 5 йилдан бери квартирада яшайман. Ойига 500 доллар тўлаймиз. Дўрмондаги уйимиз тайёр, қуриб бўлинган. Лекин сув, газ бўлмаса, қандай кўчиб борамиз?! Шаҳардаги еримизни олиш учун бизни алдаб, буёққа кўчиришди”, – дейди фуқаро Шуҳрат Ушуров.\nМурожаатчиларга кўра, ўтган вақт мобайнида баъзилар ижарада яшаб келади, айримлар уй қурган бўлса-да, шароит йўқлигидан у ерда ҳаёт кечиролмаяпти. Афсус билан таъкидланганидек, ҳатто ҳудудга нималар қурилиши, уйлар ва кўчалар қандай жойлашиши бўйича бош режа ҳам мавжуд эмас. Шу сабабли ҳам тартибсиз қурилган уйлар бузилиши мумкинлигидан хавотирлар ҳам йўқ эмас.\nЭнергетика вазири ўринбосари Шерзод Хўжаев ҳудуднинг қурилиш режаси бўлмаса, электр ҳам, газ ва сув ҳам улаб бўлмаслигини айтди.\n“Электр ва газ таъминоти масаласини ечиш учун ҳукумат қарори қабул қилинган. Маблағ ҳам бор. Энг катта муаммо техник жиҳат билан боғлиқ. Бугунги кунга қадар массивнинг бош режаси йўқ. Қаердан кўча ўтади, қаерга ижтимоий соҳа объектлари қурилади, қуввати қанақа бўлади, деган тушунчага эга эмасмиз. Шунинг учун электр ва газ муаммоларини ҳал қилиш учун Тошкент вилояти ҳокимлиги тасдиқлаган бош режа керак. Ваъда бераман, бош режа тасдиқланса, узоғи 10 кун ичида лойиҳа ҳужжатларимизни ишлаб чиқамиз”, – деди вазирлик расмийси.\nУй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазири ўринбосари Назиржон Назиров ҳам бош режасиз иш қилиб бўлмаслигини айтди.\n“Сув ва канализация муаммоларини ҳал қилиш учун ҳам бош режа керак. Тахминий ҳисоб-китобларимизга кўра, шу массивни сув ва канализация тармоғи билан таъминлаш учун 3,6 млрд сўм талаб этилади. У ерда умуман сув йўқлиги учун 7 километрга яқин қувур тортиб келиш зарур”, – деди у.\nОлий Мажлис Сенати қўмита раиси Қутбиддин Бурҳоновнинг айтишича, Тошкент вилояти ҳокимлигига мазкур ҳудуд бош режасини ишлаб чиқиши учун 10 кун муҳлат берилди.\n“Мулоқотда қатнашган вазир ўринбосарлари бу ишлар ҳудуднинг бош режаси йўқлиги учун бажарилмаётганини айтишди. Тошкент вилояти ҳокимлигининг қурилиш ишлари бўйича котибияти мудирига бош режани 10 кун ичида тасдиқлатиш топшириғи берилди.\nИшлар якунига етганидан кейин масала батафсил ўрганилади ва Сенат томонидан ялпи мажлисда муҳокама қилинади. Айбдор шахсларга қонуний чоралар кўрилади”, – таъкидлади сенатор.\nМутасаддилар ҳудуд бош режаси тасдиқланиши билан барча тармоқларни улаш ва аҳолига зарур шароитларни яратиш ишлари бошлаб юборилишини ваъда қилишди.\n08:49 / 23.11.2021\nТошкент шаҳар бош режаси тақдимоти яна ортга сурилди: Бу «буза-буз» ва «шаҳарни тақсимлаш» учун яна бир имконият эмасми?\n10:00 / 12.11.2021\nПойтахт биқинидаги маҳаллада “свет” йўқ. Қибрайнинг Алишерободидаги аҳоли қишда аҳвол ёмонлашишидан хавотирда


Москвада Ғалаба парадлари турли йилларда қандай ўтган? - Zamin.uz\nҒалаба Парадлари мунтазам равишда яқин йиллардан бошлаб ўтказила бошлаган. Иккинчи Жаҳон уруши тугагандан сўнг, бундай тадбирлар кўпинча социалистик байрамлар - Меҳнат куни (1 май) ва Октябр инқилоби байрами (7 ноябр) билан биргаликда ўтказилган. Эҳтимол, СССРдаги улкан ташкилий юк ва ўта юқори харажатлилиги туфайли Қизил майдонда Ғалаба куни шарафига ҳарбий парадлар атиги тўрт марта - 1945, 1965, 1985 ва 1990 йилларда ўтказилган.\n1945 йил 9-майда Москвада ҳарбий парад ва алвонранг чиннигуллар бўлмаган, шаҳар аҳолиси шунчаки хурсанд эди, улар йиғлар ва ҳатто беш-бегоналар бир-бирлари билан кўчаларда қучоқлашарди. Совет қўшинларининг Берлиндаги паради 1945 йил 4 майда Бранденбург дарвозаси олдида бўлиб ўтган ва уни Берлин ҳарбий коменданти генерал Николай Берзарин қабул қилган. Москвадаги биринчи Ғалаба паради 1945 йил 24 июнда маршал Константин Рокоссовский қўмондонлигида бўлиб ўтган ва парадни маршал Георгий Жуков олиб борган.\n12 та бирлаштирилган полк қатнашган - 10 та фронтдан ва Ҳарбий-денгиз кучлари ва Мудофаа Халқ Комиссариятидан. Жами жангларда ўз хизмати билан ажралиб турган 12 мингдан ортиқ ҳарбий хизматчилар чиқишган - Совет Иттифоқи Қаҳрамонлари ва "Шуҳрат" ордени тўла кавалерлари. Парад якунида Кремл деворлари тагига тор-мор этилган немис-фашист қўшинларининг 200та байроғи улоқтирилган. Эслатиб ўтиш жоизки, худди шу йили 16 сентябр куни Хитойнинг Харбинида совет қўшинларининг Япония устидан қозонилган Ғалабага бағишланган паради ўтказилган.\n2020 йилда хавфли эпидемиологик вазият туфайли анъанавий тарзда 9 май куни ўтказиладиган парад санасидан воз кечишга тўғри келди. Шу куни параднинг фақат ҳаво қисми бўлиб ўтди - 75 та самолёт ва вертолётлар Қизил майдон бўйлаб учиб ўтди. Асосий қисм 24-июн куни бўлиб ўтди - ўша пайтда 1945 йилда Қизил майдонда афсонавий Ғалаба Паради бўлиб ўтди. Ғалаба бундан ўз жилосини йўқотмайди.\nУлуғ Ватан урушида Совет иттифоқи эришган Ғалаба шарафига ҳарбий парад қачон ўтказилмасин, бизнинг умумий тарихимизни "силжитиб" ёки қайта ёзишнинг имкони йўқ: 1945 йил 8 май куни марказий Европа вақти билан 22:43да (Москва вақти билан 9 май куни 0:43 да) Берлин яқинида генерал-фельдмаршал Вильгельм Кейтель, Люфтваффе вакиллари генерал-полковник Штумпф ва Кригсмарин адмирал фон Фридебург Германиянинг тўлиқ капитуляцияси ҳақидаги актни имзолаганлар.\nЯнгиликлар » Дунё » Москвада Ғалаба парадлари турли йилларда қандай ўтган?


Бош сахифа > Касаба уюшмалари акциялари > Ўзбекистон Республикаси Мустақиллигининг 26 йиллиги олдидан Фидойинг бўлгаймиз сени, Ўзбекистон!\nАгар тиббий хулосага кўра мазкур ишни бажариш ходимнинг соғлиғига тўғри келмаса, меҳнат шартномаси ходимнинг соғлиғи ҳолатига кўра бажараётган ишига нолойиқ бўлиб қолиши муносабати билан бекор қилинганда ходимга икки ҳафталик иш ҳақи миқдорида компенсация тўланади.\nЎзбекистон Республикаси Мустақиллигининг 26 йиллиги олдидан Фидойинг бўлгаймиз сени, Ўзбекистон!\n26.08.2017. Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси томонидан мамлакатимиз Мустақиллигининг 26 йиллигини муносиб кутиб олиш мақсадида диёримизнинг ҳар бир ҳудудида “Фидойинг бўлгаймиз сени, Ўзбекистон!” деган эзгу ғояни ўзида мужассам этган ташкилий-амалий, маданий-маънавий ҳамда тарғибот-ташвиқот ишлари амалга оширилди. Жумладан, байрам арафасида “Ватан фидойи фарзандларини унутмайди!” шиори остида ташкил этилган тадбирлар доирасида Республикамиз мустақиллигини ҳимоя қилиш йўлида жонини фидо қилган 84 нафар ҳарбий хизматчи оиласи моддий ва маънавий қўллаб-қуватланди. Кам таъминланган, кўп болали, чекка ҳудудларда яшовчи оилаларнинг 100 нафарга яқин ишловчи аёллари касаба уюшмалари тизимидаги санаторийларга, фарзанд кўрмаган ёш оилалар “Умид гулшани” санаторийсига бепул йўлланмалар билан таъминланди.\nШунингдек, меҳнат жамоаларида “Фидойинг бўлгаймиз сени, Ўзбекистон!” мавзусидаги маданий-маърифий тадбирлар ташкил этилиб, уларда меҳнаткашлар, айниқса, ёшларга мустақиллик йилларида эришган энг катта бойлигимиз – халқимизнинг тинч ва осуда ҳаёти, жамиятимиздаги ўзаро ҳурмат, меҳр-оқибат ва бағрикенглик эканлиги, бугунги кунда мамлакатимизда Давлатимиз раҳбари ташаббуслари билан инсон манфаатлари йўлида олиб борилаётган ислоҳотлар ва уларнинг аҳамияти ҳаётий мисоллар орқали етказилди.\nБайрам муносабати билан кам таъминланган оилалар, ёлғиз кексалар, ногиронлар, уруш ва меҳнат фахрийлари ҳолидан хабар олиниб, моддий ва маънавий қўллаб-қувватланди. Шунингдек, ҳудудлардаги “Мурувват” ва “Саховат” уйлари, Меҳрибонлик уйларида маданий-маърифий тадбирлар ташкил этилиб, у ерда яшовчиларга хомийлик ёрдамлари кўрсатилди. Уруш ва меҳнат фахрийлари, ёлғиз ва эҳтиёжманд оилалардаги кексалар учун Бухоро, Самарқанд, Хива ва Тошкент шаҳарларига саёҳатлар ташкил этилди.\nХудди шу каби тадбирлар бугун Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги туманлар, маҳалла гузарлари, меҳнат жамоаларида давом этмоқда. Мазкур тадбирлар доирасида қатор ижтимоий акциялар ҳам ўтказилмоқда. Хусусан, “Касаба уюшмалари – хотин-қизларга” акцияси доирасида республикамизнинг чекка ҳудудларида яшовчи эҳтиёжманд оилаларнинг 2 минг нафар аёллари электр маиший техника жиҳозлари билан таъминланди.. “Касаба уюшмалари – ёшларга” акцияси доирасида эса ижтимоий ҳимояталаб оилалардан бўлган 294 нафар иқтидорли талабага касаба уюшма стипендиялари топширилди.\nАлоҳида таъкидлаш зарурки, Касаба уюшмалари томонидан Энг улуғ, энг азиз байрамимиз арафасида жойларда, меҳнат жамоаларида ташкил этилаётган байрам тадбирларида аҳолига, турли соҳа ходимлари, айниқса ёшларга мамлакатимизда олиб борилаётган кенг кўламли ислоҳотларнинг аҳамияти ва натижалари, бунёдкорлик ишларининг мазмун-моҳияти етказилмоқда.\nАна шундай тадбирлардан бири пойтахтимиздаги Ўзбек миллий академик драма театрида ташкил этилди. Мазкур тадбирда Тошкент шаҳридаги корхона ва ташкилотларида фаол меҳнат қилаётган турли соҳалар ходимлари, хизмат бурчини ўташ чоғида ҳалок бўлган ҳарбий хизматчиларнинг оила аъзолари, талаба ёшлар ҳамда оммавий ахборот воситалари вакиллари иштирок этдилар.\nТадбир ташкилотчилари томонидан Мустақилликнинг қадрига етиш, истиқлол берган имкониятларга шукроналик туйғусини янада ошириш ҳар биримизнинг дилимиздаги мақсад эканлиги, Мустақиллик йилларида Ўзбекистонда амалга оширилган туб ўзгаришлар, турли соҳалардаги ютуқ ва муваффақиятларимизнинг жаҳон ҳамжияти томонидан ҳам эътироф этилаётгани барчамиз учун ғурур ва ифтихор бахш этиши алоҳида таъкидланди. Бугунги кунда Президентимиз ташаббуслари билан мамлакатимизда изчиллик билан амалга оширилаётган ислоҳотларнинг барчаси халқимиз турмуш даражасини ошириш, инсон манфаатларини таъминлашга қаратилганлиги алоҳида таъкидланди.\nШундан сўнг пойтахт туманларида истиқомат қилаётган хотин-қизларнинг уй юмушларини янада енгиллатишга кўмаклашиш мақсадида 155 нафар эҳтиёжманд оилалар аёлларига электр-маиший техника жиҳозлари топширилди. Пойтахтимиздаги корхона, ташкилот ва муассасаларда самарали меҳнат қилиб келаётган турли соҳа ходимлари ҳам муносиб тақдирланди. Кам таъминланган ёш оилалар вакилларидан 9 нафарига касаба уюшмалари тизимидаги “Умид гулшани” санаторийсига бепул йўлланмалар тақдим этилди.\nМазкур тадбир доирасида касаба уюшмаларининг “Ватан фидойи фарзандларини унутмайди” лойиҳаси ҳам амалга оширилди. Унда хизмат вазифасини бажариш вақтида ҳалок бўлган 18 нафар ҳарбий хизматчилар ва ички ишлар идоралари ходимлари оилалари моддий ва манзилли қўллаб-қувватланди. Олий ўқув юртларининг ижтимоий ҳимояталаб оилалардан бўлган иқтидорли талабаларидан 109 нафарига касаба уюшмалари стипендияси тантанали равишда топширилди.\nТадбир иштирокчилари бундай доруломон кунлар аввало, мамлакатимиздаги барқарор тинчлик-осойишталик, ҳамжиҳатлик ва тотувлик, муҳтарам Президентимизнинг инсон манфаатларини олий қадрият даражасига кўтарган одилона сиёсатлари натижаси эканлигини эътироф этдилар.\nХудди шу каби тадбирлар Тошкент вилоятининг Қибрай туманидаги “Дўрмон” маданият саройида ҳам ташкил этилдиди. Тадбирда мамлакатимизда бугунги кунда амалга оширилаётган ислоҳотлар, бунёдкорлик ишлари халқимиз турмуши ободлигини янада ошириш, шаҳару қишлоқларимизни янада ривожлантириш, кўркамлаштириш каби эзгу мақсадларга хизмат қилаётгани таъкидланди. Шунингдек, давлатимиз томонидан ёшлар ва хотин-қизларга кўрсатилаётган юксак эътибор, уларнинг ижтимоий-иқтисодий ҳимоясини кучайтириш борасида олиб борилаётган ишлар эътироф этилди. Мазкур хайрли ишларга муносиб ҳисса қўшиш мақсадида касаба уюшмалари томонидан ёш мутахассислар, турли соҳаларда фаолият кўрсатаётган хотин-қизлар ва ёшлар, жисмоний имконияти чекланган инсонлар, ижтимоий ҳимояталаб оилаларнинг ижтимоий ҳимоясини кучайтириш, ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, сиҳатгоҳларда имтиёзли соғломлаштириш, мақсадида тизимли ишлар амалга оширилаётгани эътиборлидир.\nТадбирда Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси томонидан Тошкент вилоятида истиқомат қилаётган эҳтиёжманд оилаларнинг 175 нафар аёлларига замонавий электр-маиший техника жиҳозлари топширилди. “Касаба уюшмалари – ҳарбийларга” акцияси доирасида Ватан олдидаги хизмат бурчини адо этиш чоғида ҳалок бўлган 17 нафар ҳарбий хизматчилар оилаларига ҳурмат, эҳтиром кўрсатилиб, моддий қўллаб-қувватланди ва уларнинг фарзандлари ўқув анжомлари билан таъминланди. “Касаба уюшмалари – ёшларга” акцияси доирасида Тошкент давлат аграр университетида таҳсил олаётган 21 нафар иқтидорли талабага касаба уюшмалари стипендияси топширилди. Шуни ҳам алоҳида таъкидлаш зарурки, Мустақиллик байрами арафасида Тошкент вилоятида туманларида истиқомат қилаётган 100 нафарга яқин меҳнат фахрийларининг Хива ва Самарқанд шаҳарларига саёҳатлари ташкил этилди. “Ҳеч ким меҳр ва эътибордан четда қолмасин” шиори остида қилоятдаги Меҳрибонлик уйлари тарбияланувчилари, кам таъминланган оилалар, ёлғиз кексалар, ногиронлар, уруш ва меҳнат фахрийлари касаба уюшма ташкилотлари томонидан моддий қўллаб-қувватланди. Шунингдек, чека туманларда яшовчи ёш оилалар ҳамда иқтисодиётнинг турли тармоқларида фаолият кўрсатаётган меҳнаткашларга касаба уюшмалари тизимидаги сиҳатгоҳларга йўлланмалар берилди.\nШундан сўнг тадбир иштирокчилари учун таниқли санъаткорлар ва ёш истеъдодлар иштирокидаги концерт дастури намойиш этилди. Озод ва обод юртимизни тараннум этувчи куй ва қўшиқлар барчага кўтаринки кайфият бахш этди. Барча иштирокчилар бугунги доруломон кунларга шукроналик келтириб, мамлакатимизда давлатимиз томонидан ҳар бир соҳада яратилаётган кенг имкониятлар учун миннатдорликларини билдирдилар.


Ҳомиладорлик тести ҳомиладорликни аниқлаш учун энг қулай воситадир. Ҳомиладорлик тестидан фойдаланишдан олдин унга илова қилинган йўриқнома билан танишиб чиқиш зарур.\nҲайз циклининг қайси кунида ҳомиладорлик тестини ўтказиш мумкин?\nАгар ҳайз цикли мунтазам равишда бир хил бўлса, у ҳолда тестни ҳайз кечиккан кунида ўтказса бўлади. Яъни, ҳайз 22 март куни бошланиши керак бўлиб келмаса, шу кун ёки ундан 1-2 кун кейин тестни ўтказиш мумкин. Бу даврда тест натижаси салбий(ҳомиладорлик мавжуд эмас) бўлиб чиқса, бироз кутиш зарур. Ҳайз келавермаса, бир неча кундан сўнг тестни қайта ўтказса бўлади. Ҳайз цикли мунтазам бўлмаган ҳолларда тестни охирги ҳайз келган кунидан бошлаб 35-40 кун ўтгач амалга оширган маъқул. Жавоб аниқроқ чиқади.\nТест ҳомиладорликни тез аниқлай олмаслигини сабаби, айнан шу ойда овулясия кечроқ содир бўлган бўлиши мумкин ёки ҳайз кутилиши мумкин бўлган кун санаси адаштирилган бўлиши мумкин.\nКуннинг қайси даврида тест ўтказган маъқул?\nҲомиладорликни кўрсатувчи ҲЧГ гормони миқдори эрталаб кўпайган бўлади. Шунинг учун тезроқ ва аниқроқ натижа учун тестни эрталаб, уйғонгандан сўнг илк сийдикдан фойдаланган ҳолда амалга ошириш маъқулроқ.\nҲомиладорлик тест аниқлаган жавоб неча дақиқада намоён бўлади?\nОдатда жавоб 5 дақиқадан 10 дақиқа оралиғида намоён бўлиши керак. Бу оралиқда ҳеч қандай жавоб кўринмаса, тест нотоғри қилинган ёки бузуқ ҳисобланади.\nҲомиладорлик тестини бузиб қўйиш осонми?\nҲомиладорлик тести таёқчаларини эҳтиёткорлик билан ушлаш лозим. Сийдикни таёқчада кўрсатилган жойгача теккизиш керак. Сийдик тегадиган жойни қўл билан ушлаш мумкин эмас. Тест таёқчасидаги сийдик тегадиган жой қуруқ бўлиши муҳим.\nТест таёқчасига сийдикни қандай текказиш зарур?\nБаъзи тест таёқчаларини тоза идишдаги сийдикка ботириш, баъзиларини сийдик оқими остида ушлаб туриш талаб этилади. Бу ҳақда тестга илова қилинган фойдаланиш йўриқномасидан билиб олса бўлади. Айнан йўриқномада кўрсатилган усулни қўллаш шарт.\nСийдикнинг фарқи йўқми?\nСийдикни ўрта қисмини тестга қўллаш яхшироқ. Яъни сийдикнинг оз миқдори чиқарилади, кейин ўрта қисми тест учун қўлланилади.\nАгар ҳомиладорлик тести натижаси салбий чиқса?\nТест натижаси салбий чиқиши икки ҳолатдан далолат беради.\nТест жуда эрта ўтказилган, яъни организмда ҳомиладорликни кўрсатувчи гормон ҳали керакли даражагача кўтарилишга улгрумаган. Бу ҳолатда бир неча кундан сўнг тестни қайта ўтказиш мумкин.\nҲомиладорлик юз бермаган. Бу ҳолатда тез кунда ҳайз келади.