19 апрел 2021, Тошкент вақти: 22:57\n7 август куни кечга яқин Қирғизистон хавфсизлик кучлари собиқ президент Алмазбек Атамбаевни унинг Қўйтош қишлоғидаги (Чуй вилояти) уйида қўлга олиш амалиётини ўтказди. Бир неча соатга чўзилган амалиёт хавфсизлик кучлари билан Атамбаевнинг тарафдорлари ўртасидаги тўқнашувга айланиб кетди ва амалиётдан кўзланган мақсадга эришилмади. 8 август куни Қирғизистон парламенти - Жўғўрқу Кенешнинг меҳнат таътилидаги депутатлари фавқулодда мажлисга йиғилди.\nҚуйида 7 август куни бошланиб, 8 августда давом этаётган жараённинг энг муҳим нуқталарига, шунингдек, юзага келган сиёсий бўҳроннинг сабабларига тўхталамиз.\nХавфсизлик кучлари Атамбаевнинг уйига кирди\nБишкек вақти билан 19.15 да (8 август) хавфсизлик кучлари Атамбаевнинг Қўйтошдаги уйига киргани хабар қилинди.\nУ билан бир муддат давом этган музокаралардан сўнг Атамбаев билан бирга Кундуз Жолдубаева ҳамда Фарид Ниязовлар қўлга олинди.\nУлар Қўйтош - Бишкек йўли Атамбаевнинг тарафдорлари томонидан тўсиб қўйилгани учун бир неча машинада Бишкекка айланма йўллар билан олиб кетилаётгани хабар қилинди.\nЛекин бу хабарнинг расмий тасдиғи йўқ.\nОломон Қўйтош йўлини тўсиб турган милиция ходимлари сафини ёриб ўтди\nШаҳардан чиқаверишдаги Кўкжар қишлоғи яқинида бошига дубулға кийиб, қўлида қалқон ушлаган милиция ходимлари сафини оломон ёриб ўтди. Милиция ходимлари бу ерда Бишкекдан Қўйтош қишлоғига олиб борувчи йўлни тўсиб турган эди.\nАзаттиқ мухбирига кўра, 200-300 киши тош отган, милиция ходимлари воқеа жойини ташлаб қочган.\nБишкекда баъзи савдогарлар дўконларини талон-торож эҳтимолидан ҳимоялашни бошлади\nАзаттиқ радиоси эълон қилган видеода баъзи савдогарлар дўконларини талон-торож эҳтимолидан ҳимоялаш чораларини кўриш мумкин. Хабар қилинишича, олдинроқ ЦУМ, ГУМ, "Беренголд", "Алтин" савдо марказлари соат 4 гачагина ишлашини эълон қилган эди.\nАтамбаевнинг қишлоғига олиб борувчи автойўл тўсилди\nБишкекдан Қўйтош қишлоғига олиб борувчи автомобиль йўли вақтинча ёпилди. Шаҳардан чиқаверишдаги Кўкжар қишлоғи яқинида бошига дубулға кийиб, қўлида қалқон ушлаган милиция ходимлари турганини кўриш мумкин.\nЙўлдан ўтолмай турган ўткинчилар норозилик билдираётгани хабар қилинди.\nБишкек билан Қўйтош қишлоғи ораси 21 километр.\nСобиқ президент Алмазбек Атамбаевни қўлга олиш амалиёти давомида жабрланганлар сони 80 нафарга етди\nБу ҳақда Қирғизистон соғлиқни сақлаш вазирлиги матбуот котиби Жилдиз Айгерчинова билдирди. Олдинроқ бир ҳарбий ўқ еб ҳалок бўлгани хабар қилинган эди.\nАтамбаевнинг ҳовлисидан тарафдорлари сиқиб чиқарилди\nМилиция собиқ президент Алмазбек Атамбаевнинг Қўйтошдаги уйини тўлиқ қуршовга олиб, унинг тарафдорларини уйдан ташқарига сиқиб чиқарди. Бу ҳақда хабар қилган Азаттиқ мухбирига кўра, уй ҳовлисида деярли ҳеч ким қолмаган. Ҳовли атрофида ҳам одамлар тўплангани кўзга ташланмаяпти. Милиция ходимлари ҳовлида назорат ўрнатмоқда, врачлар юрибди. Атамбаевнинг уйи томондан баъзиларнинг қийқириғи эшитилган.\nБу воқеадан бироз олдин Қўйтош қишлоғида\n8 август куни мобил Интернет ишида узилишлар\nбўлаётгани хабар қилинган эди. Соат 16 дан кейин телефон алоқасида ҳам узилишлар бўлаётгани айтилди.\nСобиқ президент Алмазбек Атамбаевнинг Қўйтошдаги уйида вазият ўзгарди\nБу ҳақда Азаттиқ радиоси мухбири Бишкек вақти билан 8 август, соат 16 дан ўтганда хабар қилди.\nМухбирнинг айтишича, кўздан ёш оқизувчи ва шунга ўхшаш махсус воситалар қўлланилмоқда. Атамбаевнинг ҳовли жойида турган унинг тарафдорлари қаршилик кўрсатмоқда.\nАлмазбек Атамбаев уйи жойлашган Қўйтош қишлоғида вазият оғирлашди\n7 август куни кечга яқин Қирғизистон хавфсизлик кучлари собиқ президент Алмазбек Атамбаевни унинг Қўйтош қишлоғидаги (Чуй вилояти) уйида қўлга олиш амалиётини ўтказди.\nОлдинроқ собиқ президент тарафдорлари қўлларига таёқ ва тош олиб тайёрланиб тургани, Бишкекдан Қўйтошга қараб хавфсизлик кучларининг кўп сонли ходимлари кетаётгани хабар қилинган эди.\nАтамбаев тарафдорлари ушлаб турган 6 ҳарбий қўйиб юборилди\nАлмазбек Атамбаевнинг Қўйтошдаги уйида 7 август оқшомидан буён ушлаб турилган 6 ҳарбий хизматчи қўйиб юборилди.\nАтамбаев асос солган Қирғизистон социал-демократик партияси лидери ўринбосари Фарид Ниязовга кўра, 6 ҳарбийни Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси (МХДҚ) вакиллари олиб кетган.\nХавфсизлик кучлари Атамбаевнинг Қўйтошдаги уйи дарвозаси олдида турибди. 2019, 7 август\nПрезидент Жээнбеков: Атамбаев терговга оғир жиноят содир этгани гумон қилинаётган шахс сифатида чақирилади\nБу ҳақда президент Сўўрўнбай Жээнбеков мамлакат парламентининг 8 август кунги фавқулодда мажлисида чиқиш қилаётиб баёнот берди:\n- Кечаги кунгача Атамбаев терговга гувоҳ сифатида чақирилиб келган бўлса, эндиликда оғир жиноят содир этганликда гумон қилинувчи сифатида чақиртирилади.\nДавлат раҳбари мамлакатда қонунчилик, тинчлик ва хавфсизликни сақлаш учун барча чоралар кўрилажагини билдирди.\nМХДҚ раиси: Атамбаев тарафдорлари қуролли қаршилик кўрсатди\nСобиқ президент Алмазбек Атамбаевни қўлга олиш амалиёти Жиноят кодекси доирасида амалга оширилди. Бу ҳақда Қирғизистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси (МХДҚ) раиси\nОрозбек Опумбаев Жогорку Кенешнинг фавқулодда мажлисида баёнот берди.\n- Махсус хизмат ходимлари амалиётни ноҳарбий қурол билан ўтказди. Атамбаевнинг тарафдорлари қуролли қаршилик кўрсатди. Бу қонунга зиддир. Атамбаев томонидан снайпер орқали ўқ отилди. Бу қуролдан бизнинг 6 ходимимиз яраланди. Гаровга олинган ходимларимиз таҳқирланди.\n"Опумбаев ўт очишга рухсат бермагани учун ўкинаётгани айтди. Маълумотларга қараганда, махсус амалиёт давомида 40 қурол, 15 тўппонча ва қарийб 2000 та ўқ-дори тортиб олинган" деб хабар қилди Азаттиқ радиоси.\nОлдинроқ Алмазбек Атамбаев қурол фақат бир ўзида бўлгани тўғрисида баёнот берган эди.\nАтамбаев: Ўқотар қурол фақат менда бор\nСобиқ президент Алмазбек Атамбаев Қўйтошдаги уйида йиғилган тарафдорлари қўлида ўқотар қурол бўлмагани, бундай қурол фақат унинг ўзида бўлгани тўғрисида баёнот бераркан, бундай деди:\n- Кеча булар (хавфсизлик кучлари – таҳр.) “сўроққа олиб кетиш учун келдик” дегани йўқ, бандитларга ўхшаб келиб, халқни ота бошлади. Мен “агар уйимга бостириб келса, қаршилик кўрсатаман, керак бўлса отаман” деб бир-икки ойдан бери айтиб келаяпман. Менга мукофот сифатида берилган қуролим, тўппончам, милтиғим бор. Бу ерда қурол менда бор холос. Учинчи қаватда туриб бир ўзим қаршилик қилаяпман. Оддий халқ қўлида, балки, тош бўлгандир. Бироқ уларда ҳатто чўзма ҳам бўлган эмас.\n1 киши ҳалок бўлди, 52 киши яраланди\nҚирғизистоннинг собиқ президенти Алмазбек Атамбаевни қўлга олиш амалиёти пайтида бир одам ҳалок бўлди, 52 одам яраланди. Яраланганларнинг деярли барчаси касалхонага ётқизилди.\nАтамбаевни қўлга олиш амалиёти: бир одам ҳалок бўлди, 52 одам яраланди\nРасман билдирилишича, ҳалок бўлган одам ва яраланганлардан камида 22 нафари кучишлатар тузилмалар ходимидир. Жумладан, оғир тан жароҳати олган Чуй вилоят милицияси бошлиғи Самат Курманкулов кома ҳолатида қолмоқда.\nАтамбаев тарафдорлари кучишлатар тузилмаларнинг олти нафар ходимини қўлга олиб, гаровда ушлаб турибди.\nАтамбаевни қўлга олиш амалиёти қачон бошланди?\nСобиқ президентнинг уйи жойлашган Қўйтош қишлоғидаги амалиёт 8 августга ўтар кечаси бошланди. Бироқ Атамбаевни қўлга олишга муваффақ бўлинмади.\nАтамбаевни нега қўлга олмоқчилар?\nИчки ишлар вазирлиги муваффақиятсиз якунланган амалиётдан сўнг Алмазбек Атамбаев жиноят олами авторитети Азиз Батукаевнинг 2013 йили қамоқдан ноқонуний бўшатилишига бевосита буйруқ берганликда айбланаётганини билдирди.\nИчки ишлар вазири Курсан Асанов Атамбаев тарафдорлари билан музокаралар ўтказди. Вазир ўринбосари Атамбаевнинг уйини қамал қилган кучишлатар тузилмалари ходимлари Қўйтош қишлоғидан олиб чиқиб кетилаётганини айтди. Унга кўра, Атамбаев тарафдорлари гаровга олинган ҳуқуқ-тартибот ходимларини бўшатишга ваъда берганлар.\nҚамалдаги Атамбаевнинг баёноти\nАлмазбек Атамбаев “Апрель” телеканали орқали қилган чиқишида амалиёт пайтида ўз тарафдорларига резина ўқларгина эмас, ҳақиқий ўқлар ҳам отилганини иддао қилди. Атамбаев амалдаги ҳокимиятни вазиятни кескинлаштирмасликка чақирди.\nПрезидент Жээнбеков маҳнат таътилидан Бишкекка қайтди\nМазкур воқеалар ортидан қисқа муддатли таътилга чиққан президент Сўўрўнбай Жээнбеков иш ўрнига қайтгани расман хабар қилинди.\nҚирғизистон президенти Сўўрўнбай Жээнбеков 8 августда Хавфсизлик кенгашининг шошилинч йиғилишини ўтказди. Жээнбеков йиғилишда “Алмазбек Атамбаев Қирғиз Республикаси Конституцияси ва қонунлари талабларини қўпол тарзда бузган ҳолда, тергов жараёни қонуний равишда олиб борилишига қарши қуролли қаршилик кўрсатди”, деб баёнот берди.\nПарламент Атамбаевга нисбатан 6 айбловни илгари сурган\nСобиқ президентнинг Қўйтош қишлоғидаги уйида тарафдорлари Атамбаевни қўллаш штабини тузганлар.\nАтамбаев 3 марта сўроққа чақирилган\nҚирғизистон Ички ишлар вазирлиги собиқ президент Алмазбек Атамбаевни уч марта сўроққа чақирган, аммо учала сафар ҳам у терговга боришдан бош тортган.


Салавкийлар давлатида ички сиёсий бошқарув » Tarix » Referat » Referat | Haqida\nAsosiy / ReferatTarix Салавкийлар давлатида ички сиёсий бошқарув\nСалавкийлар давлатида ички сиёсий бошқарув\n1.\tСалавкийлар давлатида ички сиёсий бошқарув\n2.\tЮнон-Бақтрия подшолиги давлат тузилиши\n3.\tКатта Хан сулоласи тарихида\nСалавкийлар давлатида ички сиёсий бошқарув масалалари ҳам анча мураккаб эди. Катта ҳудудларни қамраб олган бу давлатда ижтимоий-иқтисодий ривожланиш даражаси ва жамият сиёсий ташкилоти турлича бўлган кўплаб вилоятлар мавжуд бўлиб, бу ҳолат ушбу кучларни ягона давлатга бирлаштириб туришни анча қийинлаштирар эди. Бу давлатнинг ўзига хос хусусиятларидан бири у фақат ҳарбий юришлар натижасида, куч ишлатиш йўли билан пайдо бўлган эди. Шунинг учун ҳам давлатнинг асосий вазифаларидан бири қарам этилган халқларни зўравонлик билан ушлаб туриш ёки бирлаштириб туриш эди. Шарқ халқлари маҳаллий зодагонларидан бир қисми ёки айримлари бошқарув тизимига жалб этилган бўлса-да, асосий бошқарувчилар македонлар ва юнонлардан иборат бўлган.\nСалавкийлар сулоласида давлат бошлиғи подшо бўлиб, унинг ҳокимияти мутлақ эди. Подшо бир вақтнинг ўзида фуқаролар маъмурияти олий бошлиғи, қўшинларнинг бош қўмондони, олий судья ва ҳатто, бош қонун чиқарувчи вазифаларини бажарган. Манбаларнинг маълумот беришича, сулола асосчиси Салавка I, «Подшо томонидан буюрилган барча нарсалар доимо адолатлидир», деган тамойилга қатъий амал қилган. Салавкийлар сулоласи подшолари қўйидаги иккита ҳуқуқий асосга эга эдилар: 1. Босиб олиш ҳуқуқи. 2. Ҳокимиятни отадан болага мерос қолдириш ҳуқуқи. Кўп ҳолларда салавкийлар подшолари илоҳийлаштирилган. Масалан, тангашунослик маълумотлари Сотер-Қутқарувчи, Дикайос-Адолатпарвар, Эвергет-Эзгулик каби подшолар бўлганлигини тасдиқлайди.\nДавлатнинг ниҳоятда катта ҳудудларни қамраб олганлиги айрим ҳолларда маъмурий назоратнинг сусайиб кетишига олиб келган. Манбаларнинг гувоҳлик беришича, бир нечта маҳаллий сиёсий уюшмалар (алоҳида қабилалар, юнон полислари, ибодатхона жамоалари, маҳаллий сулолалар) ички ишларда мустақил сиёсат олиб боришга ҳаракат қилганлар.\nМанбаларнинг маълумот беришича, Салавка I Птоломейлар билан ҳокимият талашиб Шарқий ҳудудлар ва Кичик Осиё учун кураш олиб бориш жараёнидаёқ ўз ҳокимиятида бошқарув тартибини жорий эта бошлаган эди. У Александр анъаналарига содиқ қолганлигини кўрсатиш мақсадида сатрапияларни йирик вилоят уюшмалари сифатида сақлаб қолди. Тангашунослик маълумотларига қараганда, Салавка I давлати Аҳамонийлар ва Александр давлатига нисбатан анча кичик бўлиб, ҳокимият 27-28 та сатрапияга бўлинган.\nҲар қайси сатрапияни подшо томонидан тайинланиб қўйилган сатрап ёки стратег мансабидаги шахс бошқарган. Форс сатрапларидан фарқ қилган ҳолда улар ҳам маъмурий, ҳам ҳарбий бошқарувни қўлга олганлар. Сатрап-стратег маъмурий бошқарувда энг яқин одамларидан ўзига ёрдамчи танлаган. Бу ёрдамчи солиқ йиғувчилар фаолияти, ички ва ташқи савдо, хўжалик ҳаётини назорат қилиб борган.\nМил.авв. III асрнинг 60-50-йилларига келиб Кичик Осиё ва Болқон ярим оролида Салавкий ҳукмдорлари ўртасида ҳокимият учун курашлар авж олди. Натижада салавкийлар давлатининг шарқий вилоятларида сиёсий вазият ўзгариб марказдан қочувчи кучларнинг ҳаракатлари фаоллашади. Мил.авв. 250 йилда келиб дастлаб Парфия, кейин эса Юнон-Бақтрия давлатлари салавкийлар давлатидан ажралиб чиқиб ўзларини мустақил деб эълон қиладилар.\nКўпчилик тадқиқотчиларнинг эътироф этишларича, Юнон-Бақтрия давлатининг салавкийлардан ажралиб чиқиши юнон зодагонларининг қўзғолони хусусиятига эга бўлиб, унга Бақтрия аҳолиси томонидан қўллаб-қувватланган Диодот бошчилик қилади. Тадқиқотчилар Юнон-Бақтрия давлати пайдо бўлган турли саналарни белгилайдилар (мил.авв. 256, 250, 248 ва 246-145 йй). Бу давлатнинг асоси Бақтрия бўлиб, баъзи ҳукмдорлар даврида (Евтидем, Деметрий, Евкратид) Ҳиндистоннинг шимоли-ғарбий қисми, Амударё ва Сирдарё ўртасидаги катта ерлар қўшиб олинади.\nБақтриянинг салавкийлар давлатидан ажралиб чиқиши хусусида римлик тарихчилар Помпей Трог ва Юстинда ўзуқ-юлуқ маълумотлар сақланган бўлса-да бу ҳақда батафсил маълумотлар учрамайди. Шунга қарамасдан мавжуд тангашунослик, айрим хўжалик ҳужжатлари, санъат ёдгорликлари, суғориш иншоотлари ва иморатлар қолдиқлари берган маълумотлар асосида бу давлатдаги ижтимоий-иқтисодий ва маданий ҳаёт ҳақида маълум тасаввурларга эга бўлиш мумкин. Аммо, Юнон-Бақтрия давлатининг сиёсий тарихи кўп ҳолларда қиёсий солиштириш ва тахминларга асосланади.\nЮнон-Бақтрияда давлат подшо томонидан бошқарилган бўлиб, тангашунослик маълумотлари Диодот I,II,III, Евтидем I,II, Деметрий, Гелиокл, Платон каби подшолари ҳақида хабар беради. Салавкийлар каби Юнон-Бақтрия подшолари ҳам давлатни сатрапликларга бўлиб идора этганлар.\nКўпчилик тадқиқотчиларнинг фикрича, Юнон-Бақтрия мулкларининг чегаралар доимий мустаҳкам бўлмасдан, ҳарбий-сиёсий вазиятдан келиб чиқиб ўзгариб турган. Мил.авв. III асрнинг охирлари Ўрта Осиё жанубидаги ҳарбий-сиёсий вазият ҳақида Полибий маълумотлар беради. Унинг ёзишича, салавкийлар томонидан Бақтрада қамал қилинган Евтидем уларнинг ҳукмдори Антиох III га «чегарада кўчманчи қабилалар турганлиги ва улар чегарадан ўтадиган бўлса ҳар иккала томоннинг ҳам аҳволи оғир бўлиши мумкинлигини» билдиради. Полибий маълумот берган ушбу кўчманчилар мил.авв. III асрнинг охирларида Зарафшон дарёсига қадар деярли бутун Суғдни эгаллаган бўлиб, бу ҳудудлар Юнон-Бақтрия давлатининг вақтинчалик шимолий чегараси бўлиб қолади. Шунингдек, ғарбий Ҳисор тоғлари ҳам шимолий чегаралар бўлган бўлиши мумкин.\nЮнон-Бақтрия давлатининг гуллаб яшнаган даври III асрнинг иккинчи ярми ва мил.авв. II асрнинг биринчи ярмига тўғри келади. Жанубий ҳудудлардан бу даврга оид Жондавлаттепа, Далварзин (пастки қатламлар), Ойхоним, Қорабоғтепа каби ёдгорликлардан ҳокимлар саройлари, ибодатхоналар, турар-жойлар, меҳнат ва жанговар қуроллар, турли ҳунармандчилик буюмлари ҳамда кўплаб танга пулларнинг топилиши бу ҳудудлардаги ижтимоий-иқтисодий ва маданий ҳаётдаги ривожланиш жараёнларидан далолат беради.\nЮнон-Бақтрия марказлашган давлат бўлиб, ҳокимиятни подшо бошқарар эди. Давлат бир нечта вилоят (сатрапия) ларга бўлинган бўлиб, бу вилоятлар бошқарувчилари ёки ҳокимлари подшога бўйсунар эдилар. Аммо, бу даврда давлат нечта сатрапиялар бўлганлиги ва улар қандай номланганлиги маълум эмас. Страбон маълумотларига кўра, сатрапияларга ноиб сатрапларни тайинлашда қариндошчилик анъаналарига амал қилинган бўлиши мумкин.\nЮнон-Бақтрия подшолиги давлат тузилишининг муҳим томони – қўшин ва уни ташкил этиш эди. Аввало, таъкидлаш лозимки, юнон-бақтрия қўшинларининг катта қисмини бақтрияликлар ва бошқа маҳаллий аҳоли ташкил этган. Қўшиннинг асосий ҳаракатлантирувчи кучлари отлиқ-суворийлардан иборат бўлган. Қўшинлар таркибида ҳарбий филлар ҳам бўлган.\nЎз вақтида В. В. Григорьев Бақтриядаги юнон ҳокимияти ягона монархия томонидан амалга оширилмай давлатлар уюшмаси (иттифоқи) томонидан амалга оширилгани даставвал, нисбатан кучлилар, улар орасидан «бақтрияликлар», кейин эса «уларга тобе бўлганлар» ҳақидаги концепцияни илгари сурган эди. Ҳозирги вақтда кўпчилик тадқиқотчилар Юнон-Бақтрия подшоларининг бошқарган ҳудудлари Шимолий Афғонистон, Жанубий Ўзбекистон ва Ҳиндиқушдан жанубдаги айрим вилоятлар бўлганлигини эътироф этадилар. Бу ҳудудлардаги марказлашагн давлатда Диодот I, кейин эса Евтидем I (яъни, мил.авв. III асрнинг иккинчи ярми) даврларида кучли подшо ҳокимияти мавжуд эди. Мил.авв. II асрнинг иккинчи чорагидан бошлаб Юнон-Бақтрия подшолигининг инқирозига қадар давлатда мутлақ бирлик ва барқарорлик бўлмаган.\nСўнгги йилларда олиб борилган қазишмалар натижасида топилган жуда кўплаб археологик топилмалар Амударё ўрта оқимининг ўнг ва чап қирғоғи аҳолисининг мил.авв. III-II асрлардаги ўзаро алоқаларидан дарак берибгина қолмай, бу ерларни Юнон-Бақтрия давлати таркибига кирганлигидан далолат беради. Э.В.Ртвеладзенинг фикрича, мил.авв. 250-140/130 йиллар давомида Юнон-Бақтрия давлати мустақил давлат сифатида мавжуд бўлиб, бу даврда Диодот, Евтидем, Евкратид, Гелиокл каби подшолар ҳокимиятни бошқарганлар. Мил.авв. II асрнинг иккинчи ярмига келиб кўчманчилар зарбалари ва ўзаро тахт учун курашлар натижасида Юнон-Бақтрия давлати инқирозга учради.\nАнтик давр Ўзбекистон ҳудудларида тарққий этган давлатлардан бири – Қанғ давлатидир. Қадимги Хитой манбаларида Қанғ давлати мавжуд бўлганлиги ҳақидаги маълумотлар мил.авв. III аср охири – II аср бошларига тўғри келади. Аммо, Қанғ давлати ва қанғарлар тарихининг машҳур билимдони К. Ш. Шониёзовнинг фикрича, бу давлат мил. авв III асрнинг бошларида пайдо бўлади. Кейинроқ эса, Юнон-Бақтрия давлати ва қўшни кўчманчи қабилалар билан бўлган курашлар натижасида Қанғ давлати янада мустаҳкамланади ҳамда манбаларда Ўрта Осиёдаги йирик давлатлардан бири сифатида тилга олинади.\nҚанғ давлати асосини ташкил этган қабилалар Сирдарёнинг ўрта ва қуйи оқимларида истиқомат қилганлар. Давлат ташкил топган дастлабки даврда унинг ҳудудий асосини Тошкент воҳаси ташкил этган. Ташқи ҳарбий ҳужумлар туфайли Қанғ давлати нафақат мустаҳкамланиб олади, балки ўз чегараларини ҳам кенгайтириб боради. Яъни, мил.авв. II ва милодий I асрда Қанғ давлатининг ҳудуди анча кенгайиб Тошкент воҳаси, Ўрта Сирдарё ерлари, Талас водийси ва Чу дарёсининг қуйи оқимидаги ерларни ўз ичига олар эди.\nҚанғ давлати ҳақида бизгача етиб келган манбаларда бу давлат ҳокимияти қандай идора қилингани, бошқарув тартиби ва шакллари ҳақида аниқ маълумотлар сақланиб қолмаган.\nКатта Хан сулоласи тарихида (мил.авв. 202-мил. 25 йй) Қанғ подшоси ўз оқсоқоллари билан маслаҳатлашиб иш тутганлиги ҳақида маълумот берилади. Бундан хулоса чиқарган тадқиқотчилар ўша даврда ташкил топган Қанғ давлатида кенгаш муҳим рол ўйнаганлигини, давлат кенгашида қабила бошлиқлари, ҳарбий саркардалар фаол қатнашганликларини ҳамда уларнинг фикри ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлганлигини таъкидлайдилар. Демак, ўша даврларда подшо саройи қошида кенгаш мавжуд бўлиб, подшонинг ички ҳамда ташқи сиёсати ва бошқа барча давлат ишлари ва бошқаруви билан боғлиқ масалалар ана шу кенгаш йиғилишида ҳал қилинган.\nҚанғ давлатига қарашли ерлар бир нечта вилоятларга (ёки мулкларга) бўлинган бўлиб, уларнинг ҳар бирини жобғу ёки ёбғу (қад. Хитой манбаларида – чжаову) деб номланган хокимлар бошқарган. Жобғулар мамлакат бошқарувида Қанғ подшоларининг асосий таянчи ҳисобланган. Жобғулар подшоларга яқин кишилардан, уларнинг қариндошларидан, йирик уруғ-қабила бошлиқларидан тайинланган.\nМ.И. Филановичнинг фикрича, сиёсий тузилма сифатида Қанғ, эҳтимол, мил. авв II асргача шаклланган кўчманчи ва ярим ўтроқ қабилаларнинг Қанғ йўлбошчилари қўл остида бирлаштирилган турли-туман иттифоқларидан иборат бўлган. Дастлаб у унча катта бўлмаган қабилалар иттифоқидан иборат бўлиб, жанубда юечжилар ҳокимиятига бўйсунса, шарқда хуннларга қарам эди. Аммо, мил.авв. II-мил. II асрда аста-секинлик билан у қудратли давлатга айланади. Бу даврда Қанғ давлати манбаларда 120 минг деб кўрсатилувчи кучли қўшинга эга бўлган ва қўшни Хитойга нисбатан ғоятда мустақил сиёсат олиб борган.\nАрхеологик манбаларнинг гувоҳлик беришича, Қанғ қўшинларидаги отлиқ суворийлар юечжи суворийлари каби юбка шаклидаги бурмали совут, кўкракка тақиладиган қалқон кийишган. Баланд пўлат ёқалар уларнинг бўйнини ҳимоя қилса, дубулғалар бошни омон сақлаган. Қуроллардан қиличлар, найзалар, жанговар болталар, камон ва ўқлар кенг тарқалган эди.\nҲар бир бўлинма аждар шаклидаги ўзининг махсус туғига эга бўлган. Демак, Қанғ давлати қўшинларида қуролланиш ва ҳарбий санъатга алоҳида эътибор берилган.\nКатта Хан сулоласи тарихида «қанғлилар мамлакати подшосининг турар жойи Лоюенидаги Битян шаҳрида» деб маълумот берилади. Бошқа тарихий манбаларда Лоюени номи учрамайди. Бинобарин, унинг қаерда жойлашганлиги аниқланмаган. К. Шониёзов Битян шаҳрини Тошкент воҳасида жойлашган деб ҳисоблайди. Чунки тарихий манбаларда айтилишича, Яксарт-Сирдарё бўйида қадимги Канҳа – Канка шаҳри харобалари жойлашган. Ю.Буряков узоқ йиллик археологик тадқиқотлар олиб бориш натижасида Канха шаҳри мил.авв. III-II асрларда пайдо бўлганлигини аниқлади. Демак, манбаларда эслатилган Битяннинг ташкил топган вақти Канка шаҳри пайдо бўлган даврга мос келади. Бу номлар битта шаҳарнинг икки хил номланишидир. Ушбу шаҳар Сирдарёнинг ўнг ирмоқларидан бири Оҳангароннинг қуйи оқимида (ҳозирги Тошкент вил. Оққўрғон тумани ҳудудида) жойлашган.\nЮқорида эслатилган Катта Хан сулоласи тарихида «Қанғ подшосининг ёзги қароргоҳи Лоюенидан етти кун йўл юриб бориладиган ерда жойлашган» деган маълумот берилади. Ши-гу солномаларида таъкидланишича «Қанғ ҳокими қишда (совуқда), ёзда (иссиқ пайтларда) бир ерда яшамас эди». Бу билан бу фаслларда уларнинг турар-жойлари бошқа –бошқа ерда бўлиши ўқтириб ўтилади. К. Шониёзовнинг фикрича, келтирилган ахборотдан Қанғ давлати ўша даврларда (мил.авв. III-I, мил. I-Vасрлар) асосан ярим ўтроқ қабилалар давлати эканлигини тушуниб олиш қийин эмас. Ўтроқ аҳолидан ташқари Қанғ давлатининг чегарасида бир қанча қабилалар мавжуд бўлиб, улар деҳқончилик билан бир қаторда чорвачилик билан ҳам шуғуллланиб келганлар. Улар баҳор ва ёз ойларида ўз чорвалари билан кўчиб ёзги яйловларда яшаганлар. Қишда эса анъанавий қишлов жойларига кўчганлар.\nМил.авв. II - мил. II асрларда Қанғ давлати ўз ривожланишининг юқори чўққисига кўтарилади. Қанғ подшоларига бўйсунувчи ярим мустақил вилоятларни бирлаштирган бу давлат ўз вақтида анчагина кучли бўлиб, ўзбек давлатчилиги тарихида ўз ўрнига эгадир. Агарда антик даврда Ўрта Осиёнинг жанубида шаклланган Кушон ва Парфия давлатлари Аҳамонийлар, Александр Македонский, Салавкийлар асос солган давлатлар анъаналарини ўзлаштириб тараққий этган бўлса, Қанғ давлати тараққиётида кўчманчилар давлатчилиги белгилари борлиги билан ажралиб туради.\nМанбалар Қанғ подшоларининг номлари ҳақида маълумотлар бермайди. Фақат шу нарса маълумки, улар ўз номлари билан биргаликда уруғ номини ҳам қўллаганлар ва «Қанғ хонадони ҳукмдори» деб аталганлар. Қанғда сайланган ҳукмдорнинг ҳокимияти оқсоқоллар кенгашига таянгани ва айни пайтда кенгаш томонидан чеклаб қўйилганини кўзатиш мумкин. Қанғ ҳукмдорларининг қандай унвон билан аталганлиги маълум. Аммо, кенгашдаги зодагонлар вакиллари қандай аталганлиги турли баҳсларга сабаб бўлган. Антик даврдаги усунлар, юечжилар ва қанғларнинг ҳукмдорлари ябғу унвони билан аталган.\nҚанғ давлатининг жанубдаги қўшниси – антик даврдаги улкан ва қудратли салтанатлардан бири Кушон давлати эди. Қанғлилар бу давлат билан дўстона муносабат ўрнатишга ҳаракат қилишларига қарамасдан мил. I асрда кушонлар қанғлиларнинг мулклари ҳисобланган айрим вилоятларни ўз чегараларига қўшиб оладилар.\nДаван давлати. Ўрта Осиёнинг Шарқида, Сирдарёнинг юқори ҳавзасида жойлашган қадимги Фарғона антик давр ўзбек давлатчилиги тарихида муҳим аҳамиятга эга бўлган эди. Фарғона ҳақида юнон-рим муаллифлари маълумотлар бермайдилар. Бу давлат ҳақидаги ёзма маълумотлар асосан Хитой манбаларида – Чжан Цян маълумотларида, Сима Цяннинг «Тарихий хотиралар», Бан Гуннинг «Биринчи хан сулоласи тарихи» асарларида берилади. Бу манбаларда ушбу давлат «Даюан» ёки «Да-ван» номи остида эслатилади.\nФарғона сўзи Суғд манбаларида «Фрагоник» шаклида ёзилиб «тоғлар орасидаги водий, атрофи берк сойлик» маъносини беради. Хитой манбаларидаги Дайюан ҳам «тоғлар орасидаги водий» маъносини беради.\nСима Цяннинг «Тарихий хотиралар» асарида Даваннинг иккита пойтахти – Эрши ва Ючен бўлганлиги ҳақида хабар берилади. Бу шаҳарларнинг жойлашуви масаласида олимлар орасида ягона фикр йўқ. Улар Ўзган, Мингтепа (Марҳамат), Қўқон, Косон, Ахсикент, Ўратепа ёки Жиззах ўрнида жойлаштирилади.\nЭнг қадимги ёзма манбалар Ўрта Осиёдаги айрим илк давлат уюшмалари ҳақида маълумотлар берсада, Фарғона ҳақида бундай маълумотлар учрамайди. Шунга қарамасдан Ю.А.Заднепровский Қадимги Фарғона (Даван) подшолигининг мавжуд бўлганлигининг тахмин қилади. А. Асқаровнинг фикрича, мил.авв. I минг йилликнинг ўрталаридан олдинги даврдаги Фарғона ҳақида сўз юритилганда одатда фақат «чифдом» (воҳа) шаклидаги қадимги давлат асосларининг пайдо бўлиши англашилади. Олимнинг фикрича, мана шу ҳолатни ҳисобга олиб Фарғонада давлатчилик, афтидан, мил. авв V-IV асрларда пайдо бўлган бўлиши мумкин.\nМил.авв. 125 йилда Даванга келган Хитой элчиси Чжан Цян бу ерда қишлоқ ва шаҳарлари обод, суғорма деҳқончилик ва ҳунармандчилик хўжаликлари юксак ривожланган, кучли ҳарбий кучларга эга давлатни кўради. Чжан Цян Даваннинг қишлоқ хўжалиги ҳақида маълумот бериб, шундай ёзади: «Ўтроқ аҳоли ер ҳайдайди, ғалла ва шоли экади, уларда мусаллас навли ўзум, жуда кўплаб яхши отлар бор. Даваннинг барча жойларида ўзум виноси тайёрлайдилар. Бой хонадонлар уни катта миқдорда тайёрлайди, бу ичимлик хумларда бир неча ўн йилларда ҳам бўзилмай сақланади». Шунингдек бу элчи, бу давлат аҳолиси жуда хушмуомала, меҳмондўст, кўнгли очиқ одамлар эканлиги ҳақида маълумот беради.\nДаван давлати маълум бир сиёсий уюшмани ташкил этган бўлиб, давлатни бошқарувчи ҳукмдор манбаларда «Ван» (подшо) унвони билан иш юритгани эслатилади.\nМанбаларда «Ван» унвонига эга бўлган Моцай, Чань Финь, Муғуа, Янълю каби ҳукмдорларнинг номлари сақланиб қолган. Ягона ҳукмдор бўлган подшо, яъни, «Ван» давлат аҳамиятига молик бўлган ишларни оқсоқоллар кенгашига суянган ҳолда олиб борган. Манбаларнинг маълумот беришича, подшога яқин кишилар (одатда унинг қариндошлари) орасидан ёрдамчилар – бита катта ёрдамчи (Фу ван) ва битта кичик ёрдамчи (Фу-го-ван), тайинланган. Давлат ҳукмдори ёки подшо мамлакатнинг сиёсий ва диний ҳаётида катта аҳамиятга эга бўлган. Бу жараёнда оқсоқоллар кенгашининг ҳам аҳамияти кам бўлмаган. Оқсоқоллар уруш ва сулҳ тузиш масалаларини ҳал этишда иштирок этганлар, баъзан улар ҳукмдорнинг тақдирини ҳам ҳал қилганлар. Мисол учун, манбаларда қайд этилишича, урушда мағлубиятга учраганлиги учун ҳукмдор Ван Моцай оқсоқоллар кенгашидаги умумий овоз беришда айбдор деб топилган ва қатл қилинган.\nДаван давлати ҳудудлари шаҳарлар ва воҳаларга бўлинган ҳолда идора этилган бўлиши мумкин. Чунки манбаларнинг маълумот беришича, Ючен шаҳрининг ҳокими Хитой қўшинига озиқ-овқат етказиб беришдан бош тортган. Тадқиқотчи Н. Горбунова ҳар бир шаҳарнинг, эҳтимол, воҳанинг ўз ҳокими бўлганлиги ҳақидаги тахминни илгари суради. Олиманинг фикрича, айнан мана шу ҳокимлар оқсоқоллар кенгаши таркибига кирган ва унда ҳал қилувчи мавқега эга бўлган. А. Асқаровнинг фикрича, оқсоқоллар кенгаши олдида подшо-ҳукмдорнинг ҳуқуқлари чекланган эди. Айниқса, уруш ва тинчлик, дипломатик масалаларда ҳал этувчи куч ва ҳуқуқ оқсоқоллар кенгаши қўлида эди.\nСўнгги йилларда Даван давлати тарихи бўйича самарали иш олиб бораётган Б.Х.Матбобоевнинг ёзишича, ички тартибни сақлаш ва мамлакатни ташқи душмандан ҳимоя қилиш учун Даван давлатида асосан пиёда аскарлар ва отлиқ суворийлардан иборат бўлган 60 минг кишилик қўшин мавжуд эди. Манбаларнинг маълумот беришича, даванликлар «отда кетаётиб ўқ отишда моҳир бўлганлар».\nЖангчиларнинг қуроллари ўқ-ёй ва найзадан иборат бўлган. Даван қўшинлари очиқ жангга киришга ҳам, узоқ муддатли мудофаа урушлари олиб боришга ҳам қодир бўлган.\nЎзининг бутун тарихи давомида Даван давлати йирик императорлар ва кучли давлатлар таъсири остига тушмасдан ўз сиёсий эркинлигини сақлаб қолган. Археологик топилмалар ҳам қадимги Даваннинг ўзига хос ривожланиш йўлига эга бўлганлигидан далолат беради. Мисол учун, Фарғона водийси мил.авв. VI-IV асрларда Эрон Аҳамонийлари ва Александр Македонский босқинларидан четга қолган. Александр фақат Хўжанд шаҳригача келганлиги тахмин қилинади. Салавкийларнинг ҳам Фарғона водийсига кириб борганлари ҳақида маълумотлар йўқ.\nТадқиқотчиларнинг фикрича, Даван давлати мил.авв. III – милодий III асрларда мавжуд бўлган бўлиб, бошқарув тизимига кўра подшолик ҳисобланган. Аҳолининг кўпчилиги шаҳарларда истиқомат қилган. Буюк Ипак йўлининг пайдо бўлиши ҳам ушбу давлатнинг гуллаб-яшнаган даврига тўғри келади. Хитойдан Ўрта ер денгизигача чўзилган бу йўлдаги қитъалараро савдода шарқий Суғдиёна чегараларидан то Тан давридаги Хитой империясигача бўлган йўлнинг хавсизлигини таъминлашда, озиқ-овқат, йўл кўрсатувчилар ва таржимонлар етказиб беришда Даван давлати асосий рол ўйнаган.\nДемак, подшолик бошқарув тизими ва оқсоқоллар кенгашига асосланган Даван давлати – ўз даврида қадимги ўзбек халқи давлатчилиги тараққиёти анъаналарини давом эттирган давлат бўлиб, давлатчилигимиз тарихида алоҳида аҳамият касб этади. Кейинги олиб борилажак тадқиқотлар Даван давлати тарихи муаммолари билан боғлиқ кўпгина масалаларга аниқлик киритиши шубҳасиздир.\nКушонлар давлатчилиги. Тарихий манбалар Юнон-Бақтрия давлати кўчманчи қабилалар томонидан тор-мор этилганлиги ҳақида маълумот беради. Страбон маълумотларига кўра, Бақтрияни ассийлар, пассианлар, тохарлар, саклар қабилалари босиб оладилар.\nПомпей Трог хабар беришича, – “Бақтрия ва Суғдиёнанинг скиф қабилалари сараукалар ва ассианлар босиб оладилар”. Тадқиқотчиларнинг фикрича, ҳар иккала тарихчи битта қабила ҳақида маълумот берган.\nҚадимги Хитой манбалари Бақтрияни юечжи қабилалари босиб олганлиги ҳақида маълумот беради. Мил.авв. II асрнинг иккинчи чорагида (тадқиқотчилар бу санани мил.авв. 172-161 йиллар оралиғида деб белгилайдилар) юечжилар хунлардан мағлубиятга учраганидан сўнг Ўрта Осиёнинг шимолий ҳудудларида кўчиб юрадилар. Бу қабилалар Хитой манбаларида “Да-юечжи” – “Буюк” ёки “Катта юечжи” деб эслатилади. Чжан Цзян маълумотларига кўра, юечжилар хунн қабилаларидан мағлубиятга учрагач Ўрта Осиёнинг жанубига томон ҳаракат қилиб, Даҳя (Бақтрия)ни босиб оладилар ва Гуйшуй (Амударё)нинг шимолий томонида жойлашадилар. Катта Хан уйи тарихида ҳам юечжилар Гуйшуй дарёсининг шимолий томонидан ўз пойтахтларига асос солганликлари таъкидланади.\nТадқиқотчиларнинг фикрларига кўра, юечжилар мил.авв. 140-130 йиллар оралиғида Бақтрияга бостириб кирганлар. Орадан кўп ўтмай Бақтрияда Катта юечжи давлати ташкил топади. Кичик Хан уйи тарихи маълумотларига кўра, Катта юечжи ҳукмдорлари қўл остида бешта хокимлик (Хи-хэу) бор бўлиб, улар Хюми, Шаунми, Гуйшуан, Хисе ва Думилардан иборат эди. Хитой манбаларидан хулоса чиқарган кўпчилик тадқиқотчилар\nБақтрия тарихидаги бутун юечжи даврини уч босқичга бўладилар:\n1.\tМил.авв. 139-125 йиллар – Катта юечжи Даҳя вилоятини босиб олади, аммо уларнинг асосий мулклари Амударёдан шимол томонда эди.\n2.\tМил.авв. 25 йилга қадар – Катта юечжи давлатининг шаклланиши ва кейинги ривожланиши. Давлатнинг пойтахти Амударёдан шимол томонда бўлиб, жанубий чегараси Гибин атрофларида (Кашмир ёки Қандаҳор) эди. Юечжилар бўйсундирган ҳудудлар Хисе, Шаунми, Гуйшуан, Хюми, Думи мулкларидан иборат бўлиб, улар хи-хоу (ябғу) томонидан бирлаштирилган.\n3.\tМил.авв. 25 йилдан кейин Катта юечжи давлатининг инқирози ва юқорида эслатилган мулкларнинг мустақил бўлиши.\nКушон (Гуйшуан) ябғуси Киоцзюкю (Кужула Кадфиз) қолган тўртта мулкни бирлаштириб Кушон давлатига асос солди.\nТаъкидлаш лозимки, маданий ва ижтимоий-иқтисодий тарихга нисбатан Кушон давлатининг сиёсий тарихи кам ўрганилган масала ҳисобланади. Кушонларнинг ҳокимият тепасига келиш санаси, ушбу давлат тарихини даврлаштириш айрим кушон ёзувлари, тангашунослик маълумотлари, қисман Хитой манбалари, буддавий маълумотлар ва илк ўрта асрлар манбаларига асосланади.\nТадқиқотчилар Кушон давлати тарихини қуйидаги учта босқичга ажратадилар:\n1.\tЮнон-Бақтрия подшолари ҳукмронлигининг тугатилиши ҳамда Ўрта Осиё ва Шимолий Афғонистон ҳудудларида бир нечта алоҳида давлат уюшмаларининг ташкил топиши (мил.авв. II асрнинг охири – I аср).\n2.\tБуюк Кушон давлатининг пайдо бўлиши ва гуллаб яшнаши (милодий I-III асрлар).\n3.\tКўчманчиларнинг тинимсиз урушлари натижасида Кушон давлатининг инқирози ва қўлаши (III аср охири – IV аср).\nКушон подшолари ичида энг машҳури Канишка ҳисобланади. Унинг ҳукмронлиги даврида Кушонлар салтанати гуллаб-яшнашининг юқори чўққисига кўтарилади. Канишка даврида Панжоб, Кашмир вилоятлари мамлакатга қўшиб олинади. Айрим тадқиқотчиларнинг фикрича, давлатнинг пойтахти Далварзиндан Пешовар (Афғонистон) атрофларига кўчирилади. Бу даврда (мил. II аср) мамлакатнинг ҳудуди Шимолий Ҳиндистон, Афғонистон, Ўрта Осиёнинг катта қисми, Шарқий Туркманистондан иборат эди. Сюань Цзяннинг ёзишича, “Канишка подшолик қилган даврда унинг шон шухрати қўшни мамлакатларга ёйилди. Мамлакатнинг ҳарбий қудрати кўпчилик томонидан тан олинди. Хитойнинг ғарб томонидагилар ҳам Канишканинг ҳокимиятини тан олиб, унга ўз гаровга қўйган одамларини юборар эдилар”.\nКушонлар сулоласи ёзма манбалар асосида ва тангашунослик тадқиқотлари орқали ўрганилган. Кушонлар даврида чиқарилган илк тангаларнинг бир томонида Юнон-Бақтриянинг сўнгги подшоси Гермей тасвири, иккинчи томонида эса “кушонлар ябғуси Кужула Кадфиз” деган сўзлар бор. Демак, дастлаб Кушон ҳокимлари ўз номларини “подшо”, “шоҳ” тушунчалари билан боғламаганлар. Аммо, Кушон давлати ҳудудининг кенгайиши ва сиёсий-ҳарбий аҳамиятининг ортиб бориши билан бирга танга пулларда “шоҳ”, “шоҳлар шоҳи” атамаси кўплаб учрайди. Бундай ўзгаришлар Хитой муаллифи берган маълумотларни яъни, давлатнинг ҳарбий қудрати кўпчилик мамлакатлар томонидан тан олинганлигини исботлайди.\nПодшо Канишка I ўзидан олдинги давлат бошқаруви анъаналарини сақлаб қолди ва давом эттирди. Маълум вилоятлар ва шаҳарлар давлат тепасида турувчи олий ҳукмдор ноиблари томонидан бошқарилар эди. Бундай ноиблар подшо томонидан тайинланиб, унинг энг яқин ва ишончли вакиллари ҳисобланган. Улар олий ҳукмдорга, яъни, подшога сўзсиз итоат этиб, доимий равишда давлат хазинасига ўлпонлар тулаб турганлар. Кушонлар даврида маҳаллий аҳолидан йиғиладиган солиқ тартиби ҳақида маълумотлар бизгача сақланмаган бўлса-да, бундай тартиб мавжуд бўлганлиги аниқ.\nКушон подшолиги руҳонийлар қўлидаги давлат бўлиб бу давлатда подшо ҳокимиятини бошқариш билан бирга бош коҳин ҳам ҳисобланган. Подшолик сатрапияларга бўлинган бўлиб, уларнинг ноиблари подшо томонидан тайинланган. Кушон подшолиги марказлашган давлат ҳисобланиб, давлатда қишлоқ жамоаларининг аҳамияти ниҳоятда катта бўлган.\nБу даврда Ўрта Осиё шаҳарлари ҳам юқори даражада ривож топади. Кушон даври кўпгина вилоятлар ва воҳаларда ўтган даврларга нисбатан йирик шаҳар марказлари, кичик шаҳарчалар ва шаҳар типидаги манзилгоҳлар сонинг анча кўпайганлиги кўзатилади.\nКушон даври шаҳарлари вилоятлар, айрим воҳалар ва туманларнинг маъмурий-сиёсий марказлари ҳисобланиб, уларнинг сақланиб қолган харобаларида қалъалар алоҳида ажалиб туради. Бундай қалъалар Самарқанддаги Афросиёбда, Марвдаги Говурқалъада, Қарши воҳасидаги Ерқурғонда, Эски Термизда, Далварзинтепа ва бошқаларда яққол кўзга ташланади.\nКушон давлатининг инқирозга учраши Герк-Бақтрия ва Рим салтанати тарихий тақдирига анча ўхшаб кетади. Бу давлатларнинг барчаси қўлаш арафасида тинимсиз юришлар олиб боришга мажбур бўлганлар. Ташқи ҳарбий босқинлардан ҳимояланиш учун ички ва ташқи сабабларга кўра, заифлашган йирик давлатларда етарли ҳарбий имконият топилмади. Милодий IV асрга келиб Кушон подшолиги ўзининг асосий ҳудудларидан маҳрум бўлди. Бу подшоликнинг айрим мулклари Шимолий Ҳиндистонда сақланиб қолди.\nШундай қилиб, Кушон подшолиги ўз таркибига кўпгина ҳудудлар ва кўплаб халқлар ва элатларни бирлаштирган бўлсада, унинг тарихи ўзбек халқи давлатчилиги тарихи билан ўзвий боғлиқ бўлган. Ўзбек халқи давлатчилиги тарихида Кушон даври ижтимоий-сиёсий, иқтисодий ва айниқса, маданий ҳаёт ва ташқи алоқалар соҳасида улкан ютуқларга эришилган давр бўлиб кирди.\nTeglar: давлати давлат бўлган бўлиб 1178ан1171 1203ам билан 1203а1179ида Кушон милавв ЮнонБа1179трия томонидан маълумотлар маълумот давлатининг сиёсий тарихи Хитой Даван фикрича\nСиёсий партиялар ва партиявий тизимлар\nБиринчи жаҳон урушининг сабаблари ва оқибатлари\nҚадимги Рим давлатида сиёсий-ҳуқуқий таълимотлар


Yanvar 2012 – Самарқанд – Ер юзининг сайқалидир…\nOy: Yanvar 2012\nМасонлар символининг коди топилди.\nМатериалнинг рус тилидаги оригинали мана бу адресдадир: http://www.directadvert.ru/news/txt/?id=20931&da_id=3310006 Швед лингвистлари америкалик ҳамкасблари билан биргаликда масонларнинг 18-асрга оид Копиале шифри деб аталадиган кодларини аниқладилар. Статистик усул(метод) ёрдамида жумбоқни очиш мумкин бўлди. 105 саҳифадан иборат бўлган қўлёзма 18-асрда ёзилган бўлиб, собиқ Шарқий Олмония(ГДР – ОДР, Германская Демократическая Республика-Олмон демократик Республикаси) ҳудудида топилганди. Саҳифаларда ҳаммаси бўлиб 75 000 лотин ҳарфлари ва ғарайиб белгилар(символлар) бор. Биринчи 16 саҳифа ўқилди. Бунда офтальмология билан боғли бўлган сирли жамиятнинг ритуаллари бирма-бир тасвирланган. Оригиналнинг тилини аниқлаш асосий муомма бўлди. Бу тил эса, олмон тили бўлиб чиқди. Саҳифаларда лотин…\nЕр шарига илк марта ҳаёт бағишлаган жой аниқланди.\nУтро России” агентлиги (28.10.2011) “Ер шарига ҳаёт берган жойнинг номи айтилди” номли хабар тарқатди. Хабарда жумладан, “Олимлар бундан кўплаб миллиард йиллар илгари Ер юзида ҳаёт кўринишлари пайдо бўлган жойни аниқладилар. Мутахассислар, Греландиянинг жанубий-ғарбидаги Исуа кирли вулқонлари энг қадимий ҳаёт шаклининг бешиги бўлганлигига ишонч билдирадилар. 4 миллиард йилга яқин муддат бундан илгари бу вулқонлар ўзларининг кимёвий таркиби ҳисобига энг илк биомолекулаларнинг шаклланиши учун қулай шароитлар вужудга келтирган бўлиши мумкин, дейдилар,” дейилади. Бу хабар бир тарафдан анчагина қизиқарлига ўхшаб кетади. Бироқ илмий хулосалар эса, яна тахмин, фаразлар устига қурилгандир. Мазкур хабарда билдирилган…\nИслом оламининг буюк олими, мужтаҳид Валий Имоми Раббонийнинг (раҳматуллоҳи таоло алейҳ) “Мактубот“ китобидан бир неча мактублар Ҳусайн Ҳилми Ишиқ (раҳматуллоҳи таоло алейҳ) тарафидан таржима қилиниб, уларнинг бир қисми “Саодати абадийя (Тўла илми ҳол)“ (Муаллиф : Ҳусайн Ҳилми Ишиқ) китобининг биринчи қисмида келтирилгандир. Ислом динини тушунишда, эътиқодда оғишмаслик ва ибодатларни тўғри қилишда жуда муҳим билимларни ўз ичига олган ўша мактубларнинг таржималарини блогимизнинг алоҳида бир “Мактублар“ деб номланган бўлимида тўпладик. Блогимиз ўқувчиларининг мактубларни ўқишни танлашлари қулай бўлсин деган мақсадда уларнинг ҳар бирига тубандагича сарлавҳалар [уларнинг ёнида қавслар ичида “Мактубот“ китобининг жилд ва…\nИмом-и Раббоний ва унинг “Мактуботи”.\nОрифларнинг ишиғи, Валийларнинг илғори, Исломнинг қўрқчиларидан бири ва мусулмонларнинг бош тожи, Имом-и Раббоний Мужаддид-и Алфи Соний1 Аҳмад-и Фаруқий Сарҳандий ҳазратлари, ҳижрий 971 (мелодий 1563) йили Ҳиндистоннинг Сарҳанд шаҳрида дунёга келди ва ҳижрий 1034 (мелодий 1624) йилда ўша ерда вафот қилди. У ниҳоятда чуқур билимли олим, буюк валий ва мужтаҳид2 эди. Силсила-и олийя3нинг йигирма учинчи ҳалқасида туради. Нақшбандия, Қодирийя, Чаштийя, Қубравийя, Суҳравердийя тариқатларида муршид-и комил даражасига кўтарилган устоз эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алейҳи ва саллам бир ҳадиси шарифларида, “Умматимнинг ичида Сийла исмли бири пайдо бўлади. Унинг шафоати билан жуда кўп кишилар жаннатий…\nИслом динининг энг зарурий тушунчалари …\n26/01/2012 10/09/2014 admin\n2003 йили Истанбулда ”Ҳақиқат Китобеви Яйыны” томонидан саксон тўққизинчи марта нашр этилган «ТЎЛА ИЛМИҲОЛ(САОДАТ-И АБАДИЙЯ)” китобида таърифлари берилган Жиҳод ва бошқа хил ҳар бир мусулмон кишиси билиши зарур ҳисобланган тушунчаларни қуйида келтирамиз: 1. Мусулмон кишисиниг хусусиятлари: Мусулмонлар, миллий бирлик ва баробарликка жиддий аҳамият бериши, мамлакатларининг ривожланиши учун моддий ва маънавий соҳада самарали ишлаши, дин ва фан билимларини яхши ўрганиши ва ҳаромлардан сақланиши зарур. Улар Оллоҳ, давлат ва Оллоҳ бандалари олдидаги вазифаларини, бурчларини садоқатли адо этмаклари лозим. Мусулмонлар, Исломнинг гўзал ахлоқи билан безаниб, хеч кимга зарар келтирмасликлари керак. Улар фитнага, анархияга йўл…\nИсломнинг тарқалишида: қилич ва даъват …\n24/01/2012 10/09/2014 admin\nИсломнинг тарқалишида қилич ва даъватнинг аҳамияти. Шундай ном билан бир мақола ислам.ру сайтида босилди. Унинг муаллифи Тимур Юсуповдир. Мақоланинг рус тилидаги оргиналининг адреси: http://www.islam.ru/lib/douknow/meriv/ Мақолада ислом динининг тарқалиш давридаги тарихий ҳақиқатлар ҳақида сўз кетади. Маълумки бизнинг мамлакатимиз (Ўзбекистон)даги ва бошқа юртларда турли хил сабаблар билан яшаётган ўзбек биродарларимизнинг кўпчилиги динимизнинг тарихини, унинг қандай ривожланиб ва дунё бўйлаб қандай тарқалганлигини яхши билишмайдилар ёки уларнинг кўпчилиги исломнинг душманларининг, мусулмонларга нодўстларнинг ёзганларини ўқишганлардир. Руссиялик муаллиф Тимур Юсуповнинг мазкур мақоласида эса, Ислом тарихида, унинг тарқалишида қилич(яъни урушларнинг) ва динга тинч тарғибот йўли билан даъватнинг…\nИЙСО алейҳиссалом ҳақида ҳақиқатлар …\n23/01/2012 26/03/2013 admin\nИЙСОнинг(алейҳиссалом) ТУҒИЛИШИ (РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО) Бизнинг жамиятимизда, умуман бутун дунёда ҳам Христнинг туғилишини байрам қилиб турилиши менинг мазкур мақоламнинг юзага келишига сабаб бўлди. Шу муносабат билан энг аввал, Ийсо пайғамбарнинг (алейҳиссалом) (Христиан дунёсида унинг исмини турли миллатлар ўз шеваларида ҳар хил талаффус этадилар. Масалан, русчада Исусдир – таржимон изоҳи.) туғилиш куни хато белгиланганлигини таъкидлаб қўйиш лозим бўлади. Инжилда Ийсо ибн Марямнинг (алейҳиссалом) туғилиш тарихи ҳақида ҳеч қандай кўрсатма учрамайди. Шундай экан, қандай қилиб 25-декабр куни Ийсо пайғамбарнинг (алейҳиссалом) туғилган куни бўлиб тарихга кириб қолди? Бу тарих қаердан олинди?\nИсо алейҳиссалом ...\nМусулмонлар: илмдаги ютуқлари ва маданиятлари …\n22/01/2012 10/09/2014 admin\nМуслмонларнинг илму фандаги ютуқлари, уларнинг маданиятлари ҳақида тарихий ҳақиқатлар. Бугунги дунё асосан икки қутбга бўлинади. Унинг бир қутби христиан дунёси ва бошқа қутби эса, Ислом дунёсидир. Ер юзида христиан ва Ислом динидан ташқари бошқа динларга инонадиганлар ва динсиз бўлишган анчагина нуфус яшасалар-да, дунёнинг бутун муаммолари бугун мана шу икки(бириси – бугунги христианлик янглиш ва бошқаси Ислом – Оллоҳ дини, ҳақиқат йўли) дин муносабатларига келиб тақалмоқда. Шу билан бирга, христиан дунёси(буларни Ғарб ҳам деб аташадилар) Ислом дини тарихини, мусулмонлар маданиятини яхши ёки мутлақо билмаслиги, ҳатто ўзларининг тарихини ҳам яхши тушунмаганликлари оқибатида Исломга ва…\nИслом ақидаси ҳақида …\n21/01/2012 10/09/2014 admin\nИслом ақидаси ҳақида Ат-Таҳовий рисоласи. Шундай ном билан <islam.ru> интернет сайти машҳур ислом олими имом Таҳовийнинг ақидавий қарашлари ифодаланган китобини рус тилида чоп қилди. Биз уни рус тилидан ўзбекчалаштирдик ва ўзбек тилида ўқийдиган дин қардошларимизнинг диний билимларига қўшимча маълумот бўлар деган ниятда эълон қилишни жоиз ҳисобладик. Материалнинг русча оргиналининг интернет адреси: http://www.islam.ru/vera/tahawi/ Мараҳамат рисола билан тубанда танишинг. Имом ат-Таҳовий тарафидан тартибга солинган Ислом ақидаси, Аҳл-и ас-Сунна вал-Жамоатнинг дунё қарашини ифодалайди. Унинг бу асари ўз соҳасидаги энг машҳур ва баобрў асарлардан бири ҳисобланади. Имом Абу Жаъфар Аҳмад бин Муҳаммад бин Сулаймон…\nҲазрати Пайғамбардан ибрат оладиган бўлсангиз …\nАгар Сиз … Ҳазрати Пайғамбардан (соллаллоҳу алейҳи ва саллам) ибрат оладиган бўлсангиз. … Қадрли ўқувчи! Сизга бу бобда қуйидаги мундаражини таклиф этамиз: 1. I ва II қисмлар. 2. Расулуллоҳнинг (соллаллоҳу алейҳи ва саллам) хулқу одобидан ибрат олинг! 3. Пайғамбаримизнинг (соллаллоҳу алейҳи ва саллам) дунёдаги сўнгги хутбаси. 4. Расулуллоҳнинг (соллаллоҳу алейҳи ва саллам) уч насиҳати. I Қисм: Агар Сиз камситилган ва ҳақорат қилинган бўлсангиз, маккалик мушриклар-золимларнинг шафқатсиз ҳокимияти остида яшаган Пайғамбарнинг (соллаллоҳу алейҳи ва саллам) сабр ва чидаму-бардошидан ибрат олинг. Агар сиз буюк зафар қозонсангиз, Бадр ва Хунайнда кучлар батамом тенг бўлмаган…


Суданда давлат тўнтариши содир бўлиши мумкинми? - BBC News O'zbek\nСуданда давлат тўнтариши содир бўлиши мумкинми?\n20 Декабр 2013\nImage caption Одамлар зўравонликлардан қўрқиб, уйларини ташлаб қочганлар.\nАфриканинг энг ёш давлати, икки йил аввал мустақиллик эълон қилган Жанубий Суданда қуролли тўқнашувлар давом этмоқда.\nНуэр ва Динка этник гуруҳлари нефтга бой шимолий ҳудудларда қақшатқич жанглар олиб боришаяпти.\nМинглаб одамлар уйларидан қочган. Президент Обама Жанубий Судан фуқаролар уруши бўсағасида турганини айтиб, жангларни зудлик билан тўхтатишга чақирди.\nПрезидент Салва Киир уни ўзининг собиқ вице президенти Риек Мачар тўнтаришга уринганини айтмоқда.\nБироқ жаноб Мачар буни рад қилади. Ҳўш, Жанубий Судандаги вазият ҳозир қандай босқичда?\nДемак, Жанубий Судан дунёнинг энг янги давлати, бу давлат Африканинг марказида жойлашган ва олтита мамлакат билан чегарадошдир.\nЖанубий Судан нефтга бой, аммо ўн йиллаб давом этган фуқаролар уруши туфайли у дунёнинг энг қашшоқ мамлакатларидан бири - аҳолининг фақат 15 фоизи мобил алоқа хизматидан фойдаланади. Инфратузилма абгор. Автойўллар жуда оз.\nШунинг учун марказий минтақалардан оқадиган Нил дарёси муҳим транспорт ва савдо йўлига айланган. Чорвачилик Жанубий Судан иқтисодида қон томир саналади. Одамларнинг бойлиги чорванинг катталиги билан белгиланади.\nЖанубий Судан 2011 йилда Судандан ажралиб чиқди. Ўшандан бери мамлакатда бир неча бор қуролли қўзғолонлар кечди. Чегарада тўқнашувлар бўлди. Чорва устидан фожеали можаролар бўлди. Аммо буларнинг бари пойтахт Жубадан ташқарида кечар эди.\nImage caption Суданга инсонпарварлик ёрдамлари юборилмоқда.\nҲукуматнинг асосий хавотири нефт оқимининг давомийлигини таъминлаш билан боғлиқ эди.\nАйни шу масала Судан билан муносабатларни таранглаштирган ва фақат Апрел ойига келиб нефт таъминоти яна йўлга қўйилганди.\nҚудратдаги партия орасида зиддиятлар Июл ойида бошланди. Кўпчилик Динка гуруҳидан бўлган Президент Салва Киир, озчилик Нуэр гуруҳи вакили бўлмиш ўринбосари Рейк Мачарни вазифасидан бўшатди.\nДавлат тўнтариши ҳақида хавотирлар бор.\nБироқ бу вазиятга боғлиқ. Жубадаги жангларнинг аниқ тафсилотлари аён эмас. БМТга кўра, жанглар асосан этник асосга эга... Президент Киир ўзининг ўринбосари Мачарни айбламоқда. Мачар ҳозирда яшириниб юргани айтилмоқда.\nАммо у ўзига қўйилган барча айбловларни рад этмоқда. Киир жанобларини коррупцияга қарши курашмагани ва Июл ойида партия раҳбарлиги учун унга қарши курашишини маълум қилган.\nСўнгги воқеалар Фуқаролар урушига айланиб кетиши мумкинлиги тўғрисида огоҳлантиришлар янграмоқда.\nБМТ Хавфсизлик кенгашининг раҳбари Жерард Арод ана шундай хавф билан огоҳлантирмоқда.\nЯъни, Динка ва Нуйр этник гуруҳлари орасида уруш чиқиши хавфи...\nҲозирда Жубадаги БМТ қароргоҳида 20000 мингга яқин одамлар бошпана излаб келишган.\nМамлакатда узоқ давом этган фуқаролар уруши туфайли қурол-яроқ кўп.\nАммо айрим кузатувчилар, Президент бу вазиятдан ўз манфаатлари йўлида фойдаланаётгани ва танқидчиларини жиловлаб қўйиш ниятида эканини айтишмоқда.


Бош саҳифа / Хабарлар / SAMARКAND CITY “Ипак йўли” фонди билан ҳамкорликда қурилади\nSAMARКAND CITY “Ипак йўли” фонди билан ҳамкорликда қурилади\nХитойнинг “Ипак йўли” фонди ижрочи вице-президенти Си Циньбо бошчилигидаги делегация Самарқандга келди.\n2014 йил декабрь ойида Хитойда ташкил этилган мазкур инвестицион фонд Ипак йўли атрофидаги жойлашган мамлакатлар билан савдо-иқтисодий алоқаларни кенгайтириш мақсадида йирик лойиҳаларни амалга оширишга ёрдам беради.\nЖорий йилнинг 6 июнь куни Пекинда Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий фаолият миллий банки вa Ипак йўли фонди ўртасида “Samarkand city-1” сайёҳлик зонасини қуриш бўйича ўзаро англашув меморандуми имзоланди.\nПрезидентимиз Ш.Мирзиёев ташаббуси билан “Самарқанд шаҳри ва Самарқанд вилояти сайёҳлик салоҳиятини жадал ривожлантириш бўйича 2017-2020 йилларга мўлжалланган тадбирлар дастури” доирасида амалга оширилаётган мазкур лойиҳа юртимизда туризм соҳасини замон талаблари даражасида тараққий эттиришга қаратилгани билан аҳамиятлидир. Лойиҳа Самарқанд шаҳрининг машҳур тарихий ва маданий марказ сифатидаги туристик салоҳиятини ошириш ва “XXI аср Ипак йўли дурдонаси” яратилишини ўз ичига олади.\nСамарқанд вилояти ҳокими вазифасини бажарувчи Э.Турдимов меҳмонларни қадимий ва ҳамиша навқирон шаҳарга ташрифи билан қутлаб, вилоят иқтисодиёти, туристик салоҳияти ҳақида сўзлаб берди. Самарқанднинг Хитойдаги провинциялар ва йирик шаҳарлар билан яқин ҳамкорлик алоқалари ривожланиб бораётганини таъкидлади. “Samarkand City-1” туристик зонасини ташкил этиш бўйича ҳамкорлик ҳам икки томон учун ҳар жиҳатдан манфаатли бўлиши қайд этилди.\nХитойлик меҳмонлар туристик зона қурилиши режалаштирилган ҳудуд ва таклиф этилаётган лойиҳалар билан танишди. Шунингдек, Самарқанднинг тарихий-маданий ёдгорликлари ва бошқа диққатга сазовор масканларга саёҳат уюштирилди.\nКиритилган вақти: 24/07/2018 19:55; Кўрилганлиги: 113


Дубай амирлиги тахт вориси Навоийга нега келди? - Халқ сўзи\n11:45 17 Октябр 2019 Welcome to uzbekistan\nЖорий йилнинг 13 октябрь куни Дубай амирлигининг тахт вориси Шайх Ҳамдан ибн Муҳаммад Ал-Мактум бошчилигидаги делегация Ўзбекистонга ташриф буюрди. Бу ҳақда Навоий вилоят туризмни ривожлантириш ҳудудий бошқармаси хабар берди.\nШаҳзода Ҳамдан ибн Муҳаммад лочин билан ов қилиш мақсадида Навоий шаҳрига учиб келди. У ҳар йили Навоий вилоятига ов қилиш мақсадида ташриф буюради.\nТаъкидлаб ўтиш лозимки, Навоий шаҳридан қарийб 50 километр узоқликдаги чўл ҳудудида 300 гектар ер майдонни эгаллаган “Амирликларнинг йўрға тувалоқни асраш маркази” (АЙТАМ) жойлашган.\nШаҳзода Ҳамдан бошчилигидаги делегация лочинлар билан шу ҳудудда тувалоқларни овлади ва бу ҳақдаги видеолавҳани Твиттер саҳифасига жойлаштирди.


9 февраль об-ҳавоси: ёмғир қорга айланади\n13:54 / 08.02.2016\nРеспублика Гидрометеорология марказининг хабар беришича, 9 февраль куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, ёмғир ёғиб, қорга айланади. Шарқдан эсаётган шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан секундига 5-10 метр тезликда эсади. Шамолнинг тезлиги секундига 12-17 метргача кучаяди. Кечаси ва кундузи 3-5 даража илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Баъзи жойларда туман тушади. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси ва кундузи 3 даража совуқ, 2 даража илиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёмғир ёғиб, қорга айланади. Шарқдан эсаётган шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан секундига 7-12 метр тезликда эсади. Баъзи жойларда шамолнинг тезлиги секундига 15-20 метргача кучаяди. Кечаси ва кундузи 2-7 даража илиқ бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёмғир ёғиб, қорга айланади. Шарқдан эсаётган шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан секундига 7-12 метр тезликда эсади. Баъзи жойларда шамолнинг тезлиги секундига 15-20 метргача кучаяди. Кечаси ва кундузи 2-7 даража илиқ бўлади.\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёмғир ёғиб, қорга айланади. Шарқдан эсаётган шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан секундига 7-12 метр тезликда эсади. Баъзи жойларда шамолнинг тезлиги секундига 15-20 метргача кучаяди. Кечаси ва кундузи 2-7 даража илиқ бўлади.\nАндижон, Наманган ва Фарғона вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёмғир ёғади. Шарқдан эсаётган шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан секундига 7-12 метр тезликда эсади. Баъзи жойларда шамолнинг тезлиги секундига 15-20 метргача кучаяди. Кечаси 2-7, кундузи 8-13 даража илиқ бўлади.\nРеспубликамизнинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, қор ёғади. Қор кўчиши хавфи бор. Шарқдан эсаётган шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан секундига 7-12 метр тезликда эсади. Баъзи жойларда шамолнинг тезлиги секундига 15-20 метргача кучаяди. Кечаси ва кундузи 0-5 даража совуқ бўлади.


Денис Истомин "Ролан Гаррос"да қачон кортга чиқади?\n25 май, 2018, 14:45\nФранциянинг Париж шаҳрида 27 майдан 10 июнь кунига қадар "Катта дубулға" туркумига кирувчи "Ролан Гаррос" турнирини ўтказилиши ҳақида хабар берган эдик.\nМазкур мусобақанинг аёллар ўртасидаги саралаш баҳсларида иштирок этган теннисчимиз Сабина Шарипова асосий тўрга чиқа олмади.\nБироқ эркаклар ўртасида мамлакатимизнинг биринчи рақамли теннисчиси Денис Истомин Франция очиқ чемпионатини асосий тўрнинг биринчи даврасидан бошлайдиган бўлди. Қуръа натижасига кўра, Денис илк босқичда испаниялик Роберто Баутиста-Агутга қарши кортга чиқади.\nМазкур учрашув 27 май куни Тошкент вақти билан соат 14:00да ўтказилиши кутилмоқда. Ушбу баҳсда Денис Истоминга омад тилаб қоламиз.


“Рамос билан бир неча маротаба даҳанаки жангларга киришиб кетганмиз” – Месси - EFFECT.UZ\n“Рамос билан бир неча маротаба даҳанаки жангларга киришиб кетганмиз” – Месси\n. 19:00 | 24.11.2021\nЛионель Месси ҳозирги жамоадоши Серхио Рамос билан ораларидаги ҳолат ҳақида муносабат билдирди: “Аввал бошида бироз ғалати туюлди. Шунча йиллик рақобатдан кейин бошқа бўлиши ҳам мумкин эмасди. Рамос билан ўйин пайтда бир неча маротаба даҳанаки жангларга, жанжалларга киришиб кетган пайтларимиз бўлган. У “Реал”да, мен эса “Барса”да капитан бўлган вақтларимиздаги рақобатни шунчаки унутиш мумкин эмас.\nЛекин ҳаммаси майдонда қолган. Биз бир биримизни ҳамиша ҳурмат қилганмиз. Ҳозирда у билан жамоадош бўлиш жуда ҳам ажойиб иш. Аста секинлик билан Рамос жамоага мослашиб боряпти. Тезроқ киришиб кетишига умид қиламан. Рамос жамоамиз эришмоқчи бўлган ғалабаларининг пойдевори бўла оладиган футболчи.\nҲа мен уни аввалдан билардим. Лекин илгари биз у билан кўп ҳам мулоқотда бўлмаганмиз. Рамос қандай футболчи эканлигини билар эдим. ПСЖга келганимиздан кейин эса унинг ажойиб инсон эканига ҳам гувоҳ бўляпман.” – деб айтди аргентиналик супер юлдуз.\nЭслатиб ўтамиз, бу футболчилар 10 йилдан кўпроқ вақт давомида азалий рақиблар ҳисобланадиган “Реал” ва “Барса” жамоаларида тўп суришган.\nTeglar:Лионель Месси, Серхио Рамос\nТоморқалардан самарали фойдаланиш учун келгуси йил 100 млн доллар ажратилади\n«SpaceX Falcon 9 ракетаси фазога учирилди» – NASA DART миссиясини бошлади\nМанба: “Олтин тўп” соврини кимга топширилиши маьлум бўлди\nТоп-25: Энг кўп пул ишлаб топган спортчилар рўйхати\nМесси муҳим ўйинда майдонга тушмайди


"Дакар" ралли-рейди расмий иштирокчи-жамоаси – InstaForex Loprais...\nМазкур саҳифада InstaForex Loprais Team жамоасининг у ёки бу ралли-марафонларида иштирок этиш вақтида олинган, жумладан афсонавий "Дакар" раллисидан репортажлар тақдим этилган. Қуйида жойлаштирилган видеоматериалларда Сиз InstaForex Loprais Team жамоасининг раллига тайёргарлик кўриши, шунингдек бевосита ралли босқичларидан ўтиш видеосини кўришингиз мумкин. Мазкур видео InstaForex нинг профессионал жамоаси томонидан тасвирга олинган ва ралли мусобақаларининг барча динамикаси, тезлиги ва қувватини кўрсатади. Бундай кадрларга бепарво қолишнинг имкони мавжуд эмас.\nInstaForex Loprais жамоаси учун Дакар-2021 ралли-марафонига тайёргарлик кўришнинг навбатдаги босқичи ўз ниҳоясига етмоқда. Жамоа бир неча ой мобайниди Praga V4S DKR юк машинасига кўп сонли такомиллашиш ва қўшимчаларни амалга оширди. Ҳозирда Алеш ва бошқалар уни Европада синовдан ўтказмоқда....\nInstaForex Loprais жамоаси учун Дакар-2021 ралли-марафонига тайёргарлик кўришнинг навбатдаги босқичи ўз ниҳоясига етмоқда. Жамоа бир неча ой мобайниди Praga V4S DKR юк машинасига кўп сонли такомиллашиш ва қўшимчаларни амалга оширди. Ҳозирда Алеш ва бошқалар уни Европада синовдан ўтказмоқда. InstaForex Loprais жамоасининг иштирокчилари шуниндек янги ташкил этувчиларни ўрнатгандан сўнг якуний синовлар учун Бирлашган Араб Эмиратларига саёҳатга тайёргарлик кўрмоқда. Ралли-марафон Аравия ярим оролининг ўзига хос шароитларида йил охирида бўлиб ўтиши керак. Жамоа шунингдек ўзи билан янги ҳамкор - HE3DA компанияси кўмагида қурилган Tatra Phoenix ни олмоқда.\nИнстаФорекснинг Лопрайс жамоаси янги Praga V4S DKR юк машинасини тақдим қилди, у билан 2020 йилда "Дакар" ралли-марафонида чиқади. Юк машинаси автоматик узаткичлар қутиси билан мос келувчи деярли 1 000 от кучига эга қувватли Iveco двигатели билан жиҳозланган. Бу технологик янгиликлар юк...\nИнстаФорекснинг Лопрайс жамоаси янги Praga V4S DKR юк машинасини тақдим қилди, у билан 2020 йилда "Дакар" ралли-марафонида чиқади. Юк машинаси автоматик узаткичлар қутиси билан мос келувчи деярли 1 000 от кучига эга қувватли Iveco двигатели билан жиҳозланган. Бу технологик янгиликлар юк машинасининг баланси ва оғирлик марказини ўзгартирди. Бундан ташқари, янада паст ва енгиллаштирилган корпус тузилмаси ишлаб чиқилган, шунингдек совутиш тизимининг кўриниши ўзгарган.\nАлеш Лопрайс яқинда ўзининг 14-Дакар раллисида иштирок этади. Бироқ, катта тажрибага қарамасдану номаълум нарсаларга тайёрланмоқда. 11 йил кетма-кет дунёдаги энг машҳур ралли Жанубий Америкада ўтказилмоқда, лекин бу мавсум Саудия Арабистонига кўчирилди. Ташкилотчилар шунингдек қоидаларга бир...\nАлеш Лопрайс яқинда ўзининг 14-Дакар раллисида иштирок этади. Бироқ, катта тажрибага қарамасдану номаълум нарсаларга тайёрланмоқда. 11 йил кетма-кет дунёдаги энг машҳур ралли Жанубий Америкада ўтказилмоқда, лекин бу мавсум Саудия Арабистонига кўчирилди. Ташкилотчилар шунингдек қоидаларга бир нечта ўзгаришларни киритдилар. Бунга қўшимча тарзда ИнстаФорекс жамоасида Лопрайс янги Прага V4S DKR юк машинасида биринчи марта чиқади.\nЛопрайс Дакар 2020 раллиси учун Praga V4S DKR юк машинасини синамоқда\nInstaForex Loprais Team Дакар раллисининг 42-мавсумига Praga V4S DKR янги юк машинасини олиб келади. Юк машинаси замонавий янгиликлар, жумладан автоматик узаткичлар қутиси ва янги двигател билан жиҳозланган. Бундан ташқари, барча ташкил этувчилар сифат бўйича янги даражада бажарилган.\nАлеш Лопрайс, Ферран Марко Алькаина ва Петр Покора Tatra Jamal юк машинасида "Дакар-2019" юк машиналарининг тоифасида раллининг финишига бешинчи бўлиб етиб бордилар. Кичик оилавий жамоа нафақат афсонавий ақл бовар қилмайдиган даражада қийин пойганинг 41-мавсуми барча тўсиқларини енгиб ўтди, балки...\nАлеш Лопрайс, Ферран Марко Алькаина ва Петр Покора Tatra Jamal юк машинасида "Дакар-2019" юк машиналарининг тоифасида раллининг финишига бешинчи бўлиб етиб бордилар. Кичик оилавий жамоа нафақат афсонавий ақл бовар қилмайдиган даражада қийин пойганинг 41-мавсуми барча тўсиқларини енгиб ўтди, балки кучли ва катта завод жамоаларига муваффақиятли қаршилик кўрсатди.\nАлеш Лопрайс Дакар-2019 раллисида бешинчи ўринни эгалламоқда\nАлеш Лопрайс "Дакар" раллисида завод жамоалари билан қийин мусобақаларда умумий ҳисобда бешинчи ўринни эгалламоқда. Финал босқичигача берган интервьюсида Алеш, Ферран ва Петр умумий ҳисобда тўртинчи ўринни эгалашга уриниб кўришни ваъда бердилар, бу ўринда ўша вақтда Федерико Вильягра эди. Улар...\nАлеш Лопрайс "Дакар" раллисида завод жамоалари билан қийин мусобақаларда умумий ҳисобда бешинчи ўринни эгалламоқда. Финал босқичигача берган интервьюсида Алеш, Ферран ва Петр умумий ҳисобда тўртинчи ўринни эгалашга уриниб кўришни ваъда бердилар, бу ўринда ўша вақтда Федерико Вильягра эди. Улар сўнгги 112 километрли махсус йўл қисмини ўтишларининг натижасига кўра иккинчи ўринни эгаллашига қарамай, бу вақт бўйича кечга қолишни тўлиқ қоплаш учун етарли бўлмади. Алеш Лопрайснинг Tatra Queen юк машинаси Аргентидан Ивеко ҳайдовчисида бор йўғи 11 минут кейин финишга етиб келди.\nInstaForex Loprais Team Дакар 2018 раллисида\n"Дакар" юбилей 40-ралли-рейдининг энг яхши лаҳзалари.\nДакар 2018 олдидан синовли юришлар\nАфсонавий "Дакар-2018" ралли-марафонининг стартига бир ойдан кам вақт қолди, у Перу, Боливия ва Аргентина ҳудудларида бўлиб ўтади. Бу сафар бизнинг InstaForex Loprais Team жамоаси трассага 554 рақам остида TATRA Queen 69 ReBorn юк машинасида чиқади, у "Ипак йўли 2017" пойгаси, шунингдек Чехия ва...\nАфсонавий "Дакар-2018" ралли-марафонининг стартига бир ойдан кам вақт қолди, у Перу, Боливия ва Аргентина ҳудудларида бўлиб ўтади. Бу сафар бизнинг InstaForex Loprais Team жамоаси трассага 554 рақам остида TATRA Queen 69 ReBorn юк машинасида чиқади, у "Ипак йўли 2017" пойгаси, шунингдек Чехия ва Польша ландшафтларида ўзини яхши томондан кўрсата олди.\nДакар-2017: энг яхши лаҳзалар\nInstaForex Loprais Team жамоаси Дакар-2017 ралли-марафонида 7-ўринни эгаллади. Сайёрадаги энг кутилган ралли пойгаси 2 январда Асунсьонда старт олди ва 12 кун давом этди. Бу вақтда Лопрайс жамоаси ўтиш қийин бўлган ва хавфли махсус йўл қисмиларини Парагвай, Боливия ва Аргентинада 12 та қийин...\nInstaForex Loprais Team жамоаси Дакар-2017 ралли-марафонида 7-ўринни эгаллади. Сайёрадаги энг кутилган ралли пойгаси 2 январда Асунсьонда старт олди ва 12 кун давом этди. Бу вақтда Лопрайс жамоаси ўтиш қийин бўлган ва хавфли махсус йўл қисмиларини Парагвай, Боливия ва Аргентинада 12 та қийин босқичлардан ўтди. Садоқатли мухлислар пойга иштирокчиларини Буэнос-Айресдаги тўғри финиш йўлида кутиб олдилар. Жамоа тарихидаги навбатдаги Дакар ралли учун махсус яратилган янги юк машинаси Tatra Phoenix эволюция моделида ўтилди. Бу пойгада Алеш Лопрайс ва Мартин Колома ўз ҳаракатларини бирлаштирди ва InstaForex Tatra Buggyra Racing Formation тандемини ташкил этди. Буэнос-Айресга йўлда техник носозликларсиз бўлмади: рул гидрокучайтиргичини таъмирлаш, орқа амортизаторлар билан муаммолар. Ёмон об-ҳаво шароитлари билан биргаликда буларнинг ҳаммаси иштирокчиларнинг психологик ҳолати ва уларнинг натижаларида унча яхши бўлмаган таъсир кўрсатди. Бироқ, бу қийинчиликларга қарамай, жамоа пойганинг охирги босқичларини ўтиб финалгача бора олди. InstaForex Loprais Team марафон якунлари бўйича яхши натижа кўрсатиб 14-ўриндан 7-ўрингача кўтарила олди.\nРождествода бизнинг афсонавий лойдаги 69-малика билан қорда ва совуқ шароитларда қишки синов сессиясини ёзиб олдик! Янги йил ва Рождество билан табриклаймиз!\nДакар 2017 - Прагадаги матбуот-конференцияси\nАлеш Лопрайс навбатдаги Дакар-2017 раллисига ўзининг Татра Феникс янги юк машинасини тақдим этди. Дунёдаги энг кенг миқёсли ралли пойгаси 2 январда Асунсьонда старт олади ва 14 январда Буэнос-Айресда якунланади.\nTatra Buggyra / ДАКАР 2017 синовли сессия\nInstaForex Loprais Team ўзининг янги юк машинаси - Tatra Buggyra билан Дакар-2017га тайёрланмоқда. Бу видеода Сиз янги Tatra Phoenix нинг синов сессиясини кўрасиз.\nЖамоанинг асосий саҳифаси


Болаларнинг ўсишига ёрдам 118 — Dilkashradio.com\nБолаларнинг ўсишига ёрдам 118\nАссалому алайкум ҳурматли радио тингловчи мухлислар. Яна сизлар билан радио тўлқинлари орқали бўлсада учрашиб турганимиздан бағоят миннатдормиз. Бугун микрофон олдида мен Ғолиббек. Азиз радио тингловчи биродарлар, ҳамма нарсага олдиндан тайёрланганимиздек, фарзандларимизни ҳам келажак ҳаётга олдиндан тайёрлашимиз керак.\nФараз қилинг, ўғлингиз вояга етиб армия хизматига чақирилди. Армияга борган заҳотиёқ қўлига қурол бериб, миналаштирилган майдондан ҳужумга ўтиши керак. Аскар эса олдиндан ҳеч нарсага ўқитилмаган. Шундай тайёргарликсиз урушга борган солдатнинг ҳаёти албатта хавф остида бўлади. Чунки у хали ҳеч нарсани тушунмайди.\nБиз яшаб турган ҳаётни худди миналаштирилган майдонга ўхшатишимиз мумкин. Чунки шайтон ҳар куни инсонларга турли хил ҳужумлар уюштириб, кўпчиликка “қопқон” қўяди. Айниқса юқорида айтиб ўтган дўстларимиз кабиларга. Бундай хавф-хатардан эса иложи борича узоқроқ бўлганимиз маъқул. Узоқроқ юриш кимгадир насиб қилса, яна кимгадир катта муаммолар туғдириши турган гап.\nБундай пайтларда ҳар биримизга Матто китобининг 10 боби 16 оятида ёзилганидек зийраклик керак бўлади. Ушбу оятда жумладан шундай деб ёзилган: “Мана, Мен сизларни бўриларнинг орасига қўйлар каби юборяпман. Сиз илондай зийрак, каптардай содда бўлинглар”.\nАлбатта ҳаётимизда бундан бошқа ҳам “қопқонлар” учраб туради. Доно Сулаймоннинг Ҳикматлар китобида эса айнан шунақа “қопқонлардан” қандай эҳтиёт бўлишимиз кераклиги тўғрисида кўп бора гапирилади. Бундай ажойиб маслаҳатларни болаларимизга ёшлигидан ўргатиб борсак асло зарар қилмайди.\nКерак бўлса гуноҳ туфайли қандай оқибатлар келиб чиққани тўғрисида яққол мисоллар ҳам келтиришимиз керак. Чунки кўпинча гапирилган гаплар болалар учун оддий гаплигича қолиб кетиши мумкин. Масалан спиртли ичимликлар ичиш гуноҳ эканлиги тўғрисида болага тушунтирмоқчи бўлсангиз, кўчадан истаган пайтингизда маст бўлиб ерга қулаб ётган кишини топишингиз мумкин.\nБу албатта кимнидир ҳақорат қилиш эмас, аксинча унга ачинганимиздан ва шундай инсонлар келажакда умуман бўлмаслигини хоҳлаётганимиздан кўрсатишимиз мумкин. Албатта ҳар бир гуноҳ иш ҳақида олдиндан билган кишигина миналаштирилган майдонда ва шайтон тарафидан қўйилган қопқонга илинмасдан ҳаётида илдам қадам ташлаб олдинга интилиши мумкин.\nШунинг учун ҳам фарзандларимизга Худованднинг Каломини ёшлигидан мукаммал ўргатиб боришимиз ва уларда Худовандга нисбатан севги уйғотиш ҳар биримизнинг вазифамиздир. Ҳар бир муҳим бўлган вазифани ўз вақтида бажариш, шу жумладан болалар тарбиясига бўлган эътибор ҳам келажакда яхши ҳосил беришига ишонамиз. Худованд ҳар биримизни марҳаматига тўлдирсин. Омон бўлинглар.\nБолаларнинг ўсишига ёрдам 104\nБолаларнинг ўсишига ёрдам 175\nБолаларни ўсишига ёрдам 52


Эрта тонгдан таҳририятга кириб келган 20 ёшлар атрофидаги қизнинг самимий чеҳрасида қандайдир қувонч ва миннатдорлик ифодаси акс этиб турарди. Ўзини ромитанлик Дилсора Асадова деб таништираркан, у гапни яқинда таҳририят томонидан ўтказилган "Матбуот — халқ билан мулоқот воситаси" мавзуидаги ижтимоий сўровномада иштирок этганидан бошлади:\n—Ушбу сўровнома ҳаётимда ижобий ўзгариш ясади. Ўтган йил Ромитан қишлоқ хўжалик касб-ҳунар коллежини тугатдим. Бир қанча муддат ишсиз қолдим. Тўрт томонлама шартнома асосида бириктирилган корхона турли баҳоналар билан ишга олишни пайсалга солди. 12 январь куни "Бухоронома" газетаси ходимлари томонидан ўтказилган тадбирда уюшмаган ёшлар қатори мен ҳам иштирок этиб, ўзимни қийнаётган ишсизлик муаммосини баён қилдиму, аммо ижобий натижани кутмагандим.\nБироқ, орадан ҳеч қанча вақт ўтмай туман бандликка кўмаклашиш маркази ходимлари уйимизга келиб, ҳудуддаги бўш иш ўринларини таклиф этишди. Мен¬га "Ромитан босмахонаси" МЧЖдаги тикувчилик касби маъқул бўлиб, жорий йилнинг 1 февралидан ишга қабул қилиндим. Бу эса Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йилида мен учун муносиб совға бўлди. Ташрифимнинг сабаби ҳам айнан шу— миннатдорчилик билдириш, — дейди у сўзини якунлар экан.\nАйтиш жоизки, "Бухоронома" газетасининг Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳузуридаги ННТ ва фуқаролик жа-мия¬тининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш Жамоат фонди маблағлари ҳисобидан молия¬лаштирилган "Юксак маънавиятли авлод билан порлоқ ¬келажак сари" лойиҳаси доирасида ёшларнинг ижтимоий фаоллигини ошириш, уларни маънавий ва жисмоний баркамол этиб тар¬биялаш, йигит-қизларда ёт ғояларга қарши мафкуравий иммунитетни шакллантириш борасида муайян ишлар амалга оширилмоқда. Яқинда Ромитан туманида истиқомат қилаётган уюшмаган ёшлар ўртасида ўтказилган ижтимоий сўровнома ҳам шунга бир мисол. "Матбуот — халқ билан мулоқот воситаси" деб номланган мазкур тадбирда Дилсора сингари 45 нафар ¬ёш¬лар ўзларини қийнаётган муаммолар юзасидан фикр-мулоҳазаларини билдиришган эди. Сўровномаларда баён этилган муаммоларни ҳал қилиш тегишли тартибда мутасаддилар эътиборига ҳавола этилди. Уларнинг таҳририятга юборган жавоб хатларида акс этган ижобий натижа эса бизни қувонтирди.\nҚайд этилишича, сўровномада иштирок этган 12 нафар уюшмаган ёшларнинг бандлиги вилоят меҳнат бош бошқармаси томонидан таъминланган. Қолган иштирокчиларнинг банд¬лигини таъминлаш билан боғлиқ муаммоларни ҳал этиш бўйича амалий ишлар давом эттирилмоқда.\nМарказий банкнинг вилоят бош бошқармаси ходимлари томонидан тадбиркорликни ихтиёр этган 10 нафар иштирокчига кредит олиш тартиби хусусида тушинтириш ишлари олиб борилган.\nСўровнома ортидаги тақдирлар изидан яна Ромитан туманига йўл олдик. Ташрифимиздан мақсад бандлиги таъминланган ёшларнинг ишлаш шароити ҳам¬да уларнинг меҳнат ҳуқуқлари тўла кафолатлангани билан танишишдан иборат эди. Тумандаги бир нечта корхоналар, хусусан, "Ромстар", "Ромитан босмахонаси", "Бобир-Азамат-Темир" МЧЖлари ҳамда тумангаз идорасида бўлиб, ишга жойлашган ёшларнинг қонуний ¬равишда меҳнат ҳуқуқи таъминланганига гувоҳи бўлдик.\n—2013 йилда Бухоро политехника касб-ҳунар коллежини нефть ва газ технологи йўналиши бўйича тугатганман,—дейди Ромитан шаҳри, Алпомиш кўчасида яшовчи Фазлиддин Рамазонов.—Жорий йилнинг январь ойида ўтказилган тадбирдан сўнг менга туман бандликка кўмаклашиш маркази ходимлари томонидан бир нечта иш ўринлари таклиф этилди. Уларнинг ёрдамида тумангаз идорасида назоратчи вазифасида иш бошладим. Кўрсатилган ғамхўр¬лик ва эътибордан мамнунман.\n—Бир неча йилдан бери уйда зардўзлик билан шуғулланардим,—дейди сўровнома иштирокчиларидан яна бири Гуло¬йим Шехова.—Бироқ тайинли бирор корхона ёки ташкилотда ишлаш истаги тинчлик бермасди.Таҳририят томонидан ўт¬казилган сўровномадан сўнг "Ромстар" қўшма корхонасида тикувчи сифатида ишга жалб қилишгани орзуларимни рўёбга чиқарди.\nМулоқот ва кузатишлар ёшларни қийнаётган муаммолар билан танишиш, одамлар ичига кириб бориш имконини бераётгани рост. Суриштирув давомида муаммолари ҳал этилаётган ёшларнинг тақдири ҳам эътиборимиздан четда қолмай, туман бандликка кўмаклашиш маркази ходимларига мурожаат қилдик. Марказ мутахассиси Нилуфар Сафарованинг таъкидлашича, имконият даражасида таклиф этилган иш ўринлари баъзи ёшлар томонидан турли баҳоналар билан рад этилган. Ҳалигача хориждан осон ва мўмай даромад топишдек хомхаёллар билан ўзини алдаб юрганлар ҳам йўқ эмас. Шунга қарамай, уларнинг хоҳиш-истакларини инобатга олишга ҳаракат қилиняпти.\nИнсон қачон бахтли бўлади? Қачонки ўз ҳаётидан, турмушидан кўнгли тўлса, келажакка ишонч билан қараса. Шу кунларда мамлакатимизда бўлаётган ўзгаришлар, амалга оширилаётган истиқболли лойиҳалар, кучга кираётган янги-янги қонун ҳужжатлари бизнинг фаровон турмуш сари дадил бораётганимизни кўрсатиб турибди. Бироқ фаровонликка ўз-ўзидан эришиб бўлмайди. Бунинг учун нафақат давлат бошқаруви органлари ёки раҳбар ходимлар саъй-ҳаракати, балки ҳар бир фуқаро, айниқса, навқирон авлод вакилларининг жамият фаол аъзоси сифатидаги интилишлари ҳам муҳим аҳамиятга эга. Зеро, бир мақсадга қаратилган баҳамжиҳат ҳаракат — мамлакат тарақ¬қиёти ва фаровонлигининг кафолати бўлиб хизмат қилади.\nДилдора ИБРОҲИМОВА, Шаҳло БАҚОЕВА, "Бухоронома" мухбирлари. Ушбу материал Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳузуридаги Нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш Жамоат фонди маблағлари ҳисобидан молиялаштирилган "Юксак маънавиятли авлод билан порлоқ келажак сари" лойиҳаси асосида тайёрланди.


“Ватанимга, халқимга озгина таскин, озгина енгиллик соғиндим, холос” « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n17 August 2016 - 7:00\nДунёда муаммосиз мамлакат йўқлигини, қийинчиликлар ҳам, қинғирликлар ҳам битта Ўзбекистонга хос эмаслигини биламиз. Аммо бошқа ерлардан Ўзбекистоннинг фарқи ‒ бу ерда муаммолар, қийинчиликлар, қинғирликлар айтилмайди ҳам, айттирилмайди ҳам, халқ уларни кузатиб туриш ва танқид қилиш ҳуқуқидан маҳрум этилган.\nЯъни, давлат халқни энг оддий ҳақ-ҳуқуқларидан ҳам тўсган. Натижада умумга фойдали муҳокамалар ўрнини ҳеч кимга фойдасиз қуруқ мақтовлар эгаллаган, ҳақиқат ўрнига майдонда фақат ёлғон жавлон уради. Халқ кўпи қийналиб кун кўраётган бир пайтда минбарлардан, матбуотдан бутунлай бошқа ‒ “рангли ҳаёт” куйланмоқда. Аҳолининг 70 ‒ 80 фоизи газсиз, чироқсиз яшаяпти-ю, “Бутун дунё Ўзбекистон эришган ютуқлардан ҳайратда!” эмиш.\nХўрлик устига хўрлик. Мамлакат устидан кулиш. Халқ ҳаёти устидан кулиш.\nЭнг катта айб шу!\nАгар бутун дунё ҳайратланаётган бўлса, Ўзбекистондаги бу масхарабозликка ҳайратланяпти! Шунча ўпирилишлар манзарасида уялмай кўпиртирилаётган ёлғонларга ишониб (ишонмаган тақдирда ҳам уларга парво қилмай) яшаб келаётганига ҳайратда! Дунё Ўзбекистонга лол қолаётган бўлса, ботқоқда бурнигача ботиб турган ҳолда ҳам “Муҳтарам президентимизга раҳмат!” дейишларимизга лол қолмоқда!\nОдам оғирчиликка чидайди, ёлғонга чидамайди! Шу боис бу ерда “Йўқолсин ёлғон, яшасин тўғрисўзлик!” деган ғоя илгари суриляпти.\nДавлат ўзини демократик деб эълон қилган экан, гапида турсин, жамиятга чинакам демократияни берсин, инсон ҳақлари топталмасин, дейиляпти.\nХалқимиз рисоладаги бошқа давлатлар халқи каби эмин-эркин яшасин деб орзу қилиняпти.\nСиёсатдаги айрим хатолар кўрсатилар экан, халқнинг орзу-умидига тўғри келадиган тузумни оёққа турғизиш учун ижобий йўл-йўриқлар таклиф этиляпти, холос.\nҲатто зулмни ҳам яхшилик билан, ўз кучимиз билан тугатишга тарғиб этиляпти. Фақат ўз кучимизга таяниш, ички масалаларимизни ўзимизгина ҳал этишимиз, бунда халқимизнинг тенгсиз ақл-заковатига, тажрибаси ва лаёқатига суяниш энг тўғри йўл экани уқтириляпти.\nБуларнинг нимаси ёмон? Нимаси айб? Агар шу азиз ватан чиндан барчамизники бўлса, шу барчанинг биттаси ўлароқ менинг ҳам, сизнинг ҳам, бошқа ватандошларимизнинг ҳам мамлакат ишларини юритишда худди президент каби тўлақонли ҳаққимиз бор ва тақдирига қайғуришга бурчлимиз.\nҚатъий ишончимга кўра, бор ички муаммоларимизни фақат ўзимиз ‒ шу азиз юртнинг чинакам эгалари тинчлик-тотувлик билан ҳал этишимиз шарт! Юксалишнинг миллий йўлларини ҳам фақат ўзимиз бирлашиб-биргалашиб ахтаришимиз лозим!\nСинчи ўқувчилар сезади: гарчи воқеалар яшаб турган ҳаётимиздан олинган ва ҳозирги президент фаолияти мисолида ёритилган бўлса-да, тагида фақат танқид нияти ётмайди. Яъни, танқид танқид учун эмас, балки:\nмиллий мафкурамиз қандай бўлиши керак;\nмиллий ва сиёсий доктринамиз қандай бўлиши лозим;\nмиллий ўзлигимиз қандай қозонилади;\nдавлат билан жамият муносабатини қандай асосларга қуриш керак;\nички ва ташқи сиёсатда нима қилса яхши ва нима қилса ёмон;\nқонунлар маҳаллий халқларнинг урф-одати, ўзлиги ва орзу-умидларига уйғун бўлиши, миллий ўзига хослик асосида ҳуқуқ ва бурчларини ифодалаши лозим…\nкаби мағиз масалаларга диққатни қаратиш учундир.\nКимгадир асарда мамлакатимиздаги диний вазиятга кўпроқ диққат қаратиб юборилганга ёки дунёвий вазиятга ҳам дин кўзи билан боқилаётганга ўхшаб туюлиши мумкин.\nБундай бўлиши табиийдир.\nБиринчидан, мен бир мусулмон ўлароқ динимни қаттиқ севаман ва, табиий, воқеаларга бир мусулмон ўлароқ қарайман.\nИккинчидан, бугун бир Ўзбекистонда эмас, балки бутун дунё сиёсатида Ислом дини ва мусулмонларга муносабат олдга чиқди. Биз эса асосан мусулмон халқмиз, мамлакатимиз ҳам мусулмон ўлкадир. Бу диёрларда қандай сиёсат юритилмасин, нима иш қилинмасин, у ёки бу тарзда мусулмонлар ҳаётига, диний вазиятга таъсири бўлади.\nБошқача айтганда, Ўзбекистон юритаётган ички ва ташқи ҳар қанақа сиёсат бундан кейин, истаймизми-йўқми, Ислом динига ва мусулмонларга қандай муносабатда бўлинаётгани билан баҳоланади. Шундай экан, давлатнинг динга ва диндорларга муносабати масаласига кўпроқ диққат қаратилгани табиий.\nЛекин мен бу асарда бирон-бир ҳодисага дин нуқтаи назарини билдирмадим, ҳеч бир йўсинда соф диний масалани ҳал этишга киришмадим. Зотан унга кучим ҳам етмайди.\nДин иши ниҳоятда ҳассос эканини, бу масалада озгина хато ҳам ёмон оқибатларга олиб келиши мумкинлигини биламан. Мен фақат диннинг ижтимоий ҳаётимизда тутган ўрни ва давлатнинг бу соҳада юритаётган сиёсатини таҳлил этишга ҳаракат қилдим. Менга очиқ хато бўлиб туюлган сиёсат туфайли мамлакатимизда вужудга келган қалтис диний вазият борасидагина фикрлар билдирдим. Кўп йиллардан буён ўзим кузатиб келаётган, бошимдан ўтказган ва кўзим билан кўрганларимнигина ёздим.\nСоф диний масалаларда эса мен эргашувчиман, холос. Олимларни ҳурмат қиламан, йўл-йўриқларидан ташқари чиқмасликка ҳаракат қиламан.\nШу муносабат ила бир нарсага урғу бермоқчиман: кўксида озгина виждони, кўнглида озгина инсофи бор ҳеч бир кимса мени бирон-бир оқим ёки тариқатга мансубликда айблай олмайди. Чунки мен чиндан ҳам у йўлларнинг ҳеч бирида эмасман. Мен мусулмонлар ҳаётида кейин ўртага чиққан ҳар қандай кичик ва хусусий йўллардан “Ислом” деб аталган катта йўлни устун қўйган бир одамман.\nОллоҳга кўп шукрлар бўлсин, мен Ислом умматиданман, мусулмонман – шу биргина сифат менга етади. Биргина мусулмонлик сифатимни ҳар қанақа “…ий” ва “…чи”лардан баланд кўраман. Ҳар қандай виждон менинг бу тутган ўринимни тан олади ва бунинг тескарисини туҳмат қилмайди деб ўйлайман.\nЁзганларим шахсий мулоҳазаларимдир ва мен бунда Ватанимга, халқимга озгина таскин, озгина енгиллик соғиндим, холос.\nЯратгандан бу китобимни халқимизга фойдали қилишини, билиб-билмай йўл қўйган камчиликларимни кечиришини, савобини кўпайтириб беришини умид қиламан.\nФикр-мулоҳазалар учун олдиндан раҳмат.\nЭл.почта қутим: nurulloh.uzb@gmail.com


Тошкентда Россиянинг савдо ва маҳсулот тарқатиш уйи очилди\nБизнес 26 октябр 2020 186\nТошкентда Россия савдо ва маҳсулот тарқатиш уйи лойиҳаси ишга туширилди.\nМазкур объектнинг умумий майдони 12 гектарни ташкил этади. Савдо мажмуаси ҳудудида 40 минг квадрат метрли очиқ ва ёпиқ омборхоналар, шунингдек, божхона ҳамда умумий майдони 4 минг квадрат метрдан зиёд маҳсулотларни сақлаш омборхоналари, контейнерлар, жумладан, денгиз контейнерларини қабул қилиш учун махсус юк ортиш ва тушириш майдончалари қурилган. Мажмуа ҳудудида маҳсулотларни шу ернинг ўзидан темир йўл поездларида ташиш имконияти яратилган.\n2020-2021 йилларда минг квадрат метр майдонга эга йирик ҳажмдаги техника ва ускуналар учун очиқ кўргазма майдончаси ва 1,5 минг квадрат метр майдонда очиқ божхона ҳудудини ташкил этиш режалаштирилган. Шунингдек, 2021-2023 йилларда маҳсулот тарқатиш марказида 3,5 минг квадрат метр майдонга эга бўлган озиқ-овқат ва фармацевтика маҳсулотларини сақлаш учун паст ҳароратли омборхоналар қурилади.\nКелгуси йилда эса маҳсулотларни сотиш бўйича онлайн платформа ишга туширилиб, мамлакатимизнинг йирик аҳоли яшаш жойларида маҳсулотни харидорга тезкор етказиб бериш тармоғи ва буюртмалар бериш марказларини яратиш режалаштирилган, деб хабар беради «Дунё» АА.


«2 та машинамни ҳайдаб қочиб, қириб келди». Мадина Мухторова ўғлининг калтакланиши сабабларини айтди (видео) — QWERT.UZ\nАктриса Мадина Мухторованинг бир ўғли бошқа ўғли томонидан калтакланиши ҳолати сўнгги кунларда энг кўп муҳокама қилинган мавзу бўлди — деб бу хақда «Daryo» нашри хабар беради.\nФото: Кадр / YouTube\n«Менга олинган машиналарни ҳайдаб чиқиб кетадиган одат чиқарди. Бир марта қириб келди, акаларига иш орттирди. Яхши гап билан тушунтирдик, тушунмади. Иккинчи машинамни катта трассага ҳайдаб чиқиб кетди. Шу сабабли ҳозир машинасиз қолдим. Ҳозир жамоат транспортида юрибман. Кечки пайт қаерга кетаётганини айтмай чиқиб кетадиган одат чиқарди. Велосипедларини ҳайдаб чиқиб, велосипедсиз қайтади. Қани велосипединг, деб сўрасам телефонга алмаштириб юбордим, дейди. Шу даражага етдики, бунга менинг кучим етмай қолди. Келинимдан ўғлимдан буни тарбиялашга ёрдам беришини сўрадим. Катта ўғлим жудаям қаттиққўл. Бунинг қилган ишларини катта ўғлимдан яшириш мақсадида жароҳатларини бўрттириб кўрсатиб, ‘мана қилган ишига яраша жазо олди’ деб кўрсатиш учун урган жойларимизга яна грим қилиб, видеога олиб акасига жўнатмоқчи эдим. Тарқатиш ниятим йўқ эди», — дейди актриса.\nСулаймонийнинг қизи АҚШ ва Исроил учун «қора кунлар» келганини маълум қилди


Аҳолининг 53,2 фоизи коронавирус инфекциясига қарши эмланишга тайёр\nСўровда республикамизнинг барча ҳудудларида яшовчи эркаклар, хотин-қизлар, ёшлар ва катта ёшдаги фуқаролар иштирок этди.\nТелефон орқали ўтказилган сўровда мамлакат фуқароларининг 53,2 фоизи коронавирус инфекциясига қарши эмланишга тайёрлигини тасдиқлади. Улар вакцина аҳоли ўртасида коронавирус инфекцияси пайдо бўлиши ва тарқалишининг олдини олувчи профилактик тадбирлар мажмуасининг муҳим таркибий қисмларидан бири эканлигини англаб етмоқда.\nСўралганларнинг учдан бир қисмидан кўпроғи (36,5 фоиз) эмланишдан бош тортмоқда.\nСўровнинг ҳар ўнинчи иштирокчиси жавоб беришга қийналди, бу уларнинг ҳали COVID-19га қарши эмланиш тўғрисида якуний қарор қабул қилмаганлигидан далолат беради.\nТелефон орқали ўтказилган сўров натижаларига кўра, эмланишга тайёрлик мамлакатнинг эркак аҳолиси орасида 17,4 фоизга юқори бўлиб, 60,7 фоизни ташкил этади. Аёллар орасида эмлашга тайёрлар ва COVID-19га қарши эмланишни истамайдиганлар фоизи деярли бир хил – 43,3 фоизи эмлашни истайди, 45,2 фоизи истамайди.\nЁш кесимида коронавирус инфекциясига қарши эмланишга тайёрликнинг энг юқори кўрсаткичи 45-54 ёшдаги фуқаролар орасида аниқланди. Эмланиш борасида бир қарорга келмаган фуқароларнинг энг юқори даражаси 18 ёшдан 24 ёшгача бўлган ёшлар орасида аниқланди ва 28,4 фоизни ташкил қилди.\n"Сиз қанча вақт ичида COVID-19га қарши эмланмоқчисиз?", деган саволга жавоб беришда 37,1 фоиз фуқаро келаётган ҳафтада эмланишга тайёрлигини билдирди. 25,7 фоиз иштирокчи фикрига кўра, улар бир ой ичида эмланишни бошлашлари мумкин. Ҳар ўнинчи респондент (11,3 фоиз) поликлиникага чақирилган тақдирда эмланишга тайёр эканлигини таъкидлади. Фуқароларнинг кичик фоизи (1,6 фоиз) эмланишни узоқроқ муддатга кечиктиради. Ҳар бешинчи респондент эмланишга тайёр бўладиган вақт ҳақидаги саволга жавоб беришга қийналди.\nОлинган маълумотларга кўра, 35,9 фоиз фуқаро вакцинанинг эҳтимолий ножўя таъсирлари борасидаги хавотирлик ва кучли ножўя реакцияларга дуч келмасликни COVID-19га қарши эмланишни рад этишнинг асосий сабаблари сифатида айтишди.\nТелефон сўровининг кўрсатишича, 34,2 фоиз фуқаро коронавирус инфекциясига қарши эмланишга зарурат кўрмаяпти ва COVID-19га чалиниши мумкинлигига ишонишмайди. Ушбу тоифадаги фуқароларнинг фикрига кўра, жаҳонда коронавирус инфекцияси атрофида юзага келган вазият гўёки ўйлаб топилган, унинг хавфи жудаям ошириб юборилган. Бундан ташқари, ушбу фуқаролар касаллик уларни четлаб ўтишига ишонади.\nТелефон сўрови давомида COVID-19га қарши эмланишга нисбатан салбий муносабатда бўлган фуқароларнинг 16 фоизи вакцина коронавирусдан самарали ҳимоя қилишига шубҳаланишини таъкидлади. Чунки бугунги кундаги мавжуд вакциналар уларнинг хавфсизлигини ва самарадорлигини тасдиқлаши мумкин бўлган етарлича тадқиқот ва клиник синовлардан ўтмаган.\n8,6 фоиз респондент эмланишни самарасиз, деб ҳисоблайди, коронавирусга қарши мавжуд вакциналар аҳолининг касални юқтириш хавфини камайтириши, ҳаёти ва саломатлигини ҳимоя қилиши мумкинлигига ишонмайди.\nУмуман олганда, телефон орқали ўтказилган сўров шуни кўрсатдики, ҳар иккинчи тадқиқот иштирокчиси эмланишга ишонади, уни коронавирус инфекцияси тарқалишига қарши самарали восита, деб ҳисоблайди. Ўзини ва яқинларини хавфли вирус билан касалланиш хавфидан сақлаш учун COVID-19га қарши эмланишга тайёр.\nШу билан бирга, аҳолининг бир қисми орасида мутлақо асоссиз, эмланишга салбий таъсир кўрсатувчи турли хил қўрқув ва хавфсирашлар кенг тарқалган. Сўров ўтказиш вақтида эмланиш керакми ёки йўқлиги борасида аниқ позицияга эга бўлмаган гуруҳ ҳам аниқланди.\nКиритилди: 19:40 05.08.2021. Ўқилди: 1077 марта. Фикрлар сони: 0 та.


1 йил аввал 2281 Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф\nМазкур ҳолат Нуҳ алайҳиссаломнинг саркаш қавми билан олиб борган даъватларининг содда бир кўриниши, холос. Аслида эса у зот узоқ вақт турли шароитларда даъват олиб борганлар. Ана ўша хилма-хилликни яхшироқ англашимиз учун «Аъроф» сурасидаги Нуҳ алайҳиссалом қиссасига оид оятларни ҳам ўрганиб чиқайлик.\n«Батаҳқиқ, Нуҳни ўз қавмига юбордик. Бас, у: «Эй қавмим! Аллоҳга ибодат қилинглар. Сизлар учун Ундан бошқа илоҳ йўқ. Ал-батта, мен сизларга буюк куннинг азоби (бўлиши)дан қўрқаман», – деди» («Аъроф» сураси, 59-оят).\nҲар бир қавмга ўша қавм ичидан танлаб, пайғамбар юбориш – Аллоҳ таолонинг одати. Шундай қилса, бандаларига осон бўлади. Зеро, ўша пайғамбар ўз қавмининг тилини, урф-одатини, табиатини ва бошқа жиҳатларини яхши билади. Қавмлар ҳам пайғамбар бўлиб келган зотнинг шахсини яхши танийдилар. Нуҳ алайҳиссалом қавмига:\n«Эй қавмим! Аллоҳга ибодат қилинглар. Сизлар учун Ундан бошқа илоҳ йўқ», дедилар.\nМаълумки, Қуръони Каримда «ибодат» лафзи маълум бир диний амал-лар тизимини эмас, бутун ҳаётини маълум бир таълимотга, ҳукмга амал қилиб ўтказишни англатади. Шундан хулоса қилиб, Нуҳ алайҳиссаломнинг:\n«Аллоҳга ибодат қилинглар», деган кўрсатмаларини «Дунё ҳаётида Аллоҳ таолонинг кўрсатмалари асосида яшанглар» деган маънода тушу-намиз. Жамики пайғамбарлар асосан ушбу даъват ила юборилганлар.\n«Сизлар учун Ундан бошқа илоҳ йўқ».\n«Илоҳ» сўзи «ибодатга лойиқ зот» маъносини англатишини яхши би-ламиз. Демак, юқоридаги маънодан ҳисса «Сизлар учун айтганини амалга ошириб, унга бўйсуниб яшашингиз лозим бўлган Зот Аллоҳ, Ундан ўзга ибодатга сазовор Зот йўқ», дегани бўлади.\n«Албатта, мен сизларга буюк куннинг азоби (бўлиши)дан қўрқаман», – деди».\nАллоҳ таолонинг, пайғамбарларнинг ва жумладан, Нуҳ алайҳиссаломнинг ҳам мақсади – бандаларнинг қиёмат кунининг азобига гирифтор бўлмаслиги. Ўша кун азобига дучор бўлмаслик учун Аллоҳ тао-лога ибодат қилиш, Унга иймон келтириб, бу дунёда Унинг ҳукмларини адо этиб яшаш керак. Ҳаётнинг ҳамма жабҳасида Унинг айтганларини қилиш, қисқаси, Унинг ҳақ динига мукаммал амал қилиш банданинг бир-ламчи вазифасидир. Чунки бу дунёнинг мутлақ эгаси – Унинг Ўзи.\n«Унинг қавмидан бўлган зодагонлар: «Албатта, биз сени очиқ-ойдин залолатда кўряпмиз», – дедилар» («Аъроф» сураси, 60-оят).\nҲар бир қавмнинг ўз зодагонлари бўлади. Уларни зодагон қилган мол-дунёси, пули, куч-қудрати, маккорлиги ва устамонлиги бўлади. Бу зотлар қавм номидан гапириш ҳаққини ўзларига ўзлари берганлар. Шу тоифа зо-дагонлар Нуҳ алайҳиссалом қавмида ҳам бор эди.\nУлар Нуҳ алайҳиссаломнинг даъватини эшитишлари билан дарҳол қавм номидан ўйламай-нетмай:\n«Албатта, биз сени очиқ-ойдин залолатда кўряпмиз», – дедилар».\nКофирлар ҳар қачон иймон, дин ва диёнатни залолат деб номлайдилар. Уларга Аллоҳнинг ҳидоятини олиб келган Нуҳ алайҳиссаломга «Сен очиқ-ойдин залолатдасан», дейишмоқда.\nНуҳ алайҳиссалом қавмидан бундай номаъқул гапларни эшитгач:\n«У деди: «Эй қавмим! Менда залолат йўқ. Ва лекин мен оламлар-нинг Роббидан Расулдирман. Сизларга Роббимнинг рисолатларини етказаман, насиҳат қиламан ва Аллоҳ томонидан сиз билмаган нарса-ларни биламан. Ўзингиздан бўлган бир кишига, сизларни огоҳлантириши учун ҳамда тақво қилишингиз учун ва шояд, раҳматга эришсангиз деб, Роббингиздан эслатма келганидан ажаб-ландингизми?!» («Аъроф» сураси, 61–63-оятлар).\nПайғамбарларнинг вазифаси – кишиларга тушунтириш, даъватни етка-зиш. Шунинг учун Нуҳ алайҳиссалом қавмларидан нолойиқ жавобни эшитган бўлишларига қарамай, уларга ҳақиқатни англатишга ҳаракат қилавердилар ва уларнинг кўнгилларини овлаш учун:\n«Эй қавмим! Менда залолат йўқ...», дедилар.\nЯъни «Сиз ўйлаётгандек, мен адашганим йўқ. Мен адашувда эмасман».\n«Ва лекин мен оламларнинг Роббидан Расулдирман».\n«Сизларга ўзимдан-ўзим сўзлаётганим йўқ.\nБарча оламларнинг Робби мени сизларга Пайғамбар қилиб юборди. Ўша улуғ вазифани адо этиб, мен:\n«Сизларга Роббимнинг рисолатларини етказаман…».\nАллоҳ таоло икки дунё саодатига эришишингиз учун нималар қилишингиз лозимлигини баён қилиб, сизларга кўрсатмалар – амрлар, наҳийлар, турли ҳукмлар йўллади. Мен сизга бу юборилган кўрсатмаларни етказяпман, холос. Шу билан бирга, керак бўлиб қолганда, сизларга ўз томонимдан:\nХудди шу билимим менга сизларга насиҳат қилиш учун имкон беради.\nКейин, оятнинг давомида Нуҳ алайҳиссалом қавмларининг у зотнинг пайғамбар бўлиб келганларидан ажабланишлари ноўрин эканлигини ҳамда пайғамбарликнинг асл мақсадини баён қилдилар:\n«Ўзингиздан бўлган бир кишига, сизларни огоҳлантириши учун ҳамда тақво қилишингиз учун ва шояд, раҳматга эришсангиз деб, Роббингиздан эслатма келганидан ажабландингизми?!» деди».\nДарвоқе, кишилар нима учун ажабланадилар? Ахир ажабланишга ўрин йўқ-ку. Пок, заковатли, ростгўй, ўзида олий инсоний фазилатларни жамла-ган бир инсонни Аллоҳ таоло элчи – пайғамбар қилиб олса, бунинг нимаси ажабланарли? Боз устига, пайғамбар бўлган инсон ўзларининг орасидан бўлса. Улар унинг шахсини яхши билсалар. Бу ҳам етмаганидек, пайғамбар уларни ёмонликдан қайтариб, Аллоҳнинг раҳматига эришиш-лари учун жон чекаётган бўлса! Пайғамбар бўлган зот асосан одамларга Роббиларидан келган тирик эслатма бўлса! Одатда ҳар бир инсофли одам-га ҳақиқий мақсад тушунтирилгандан кейин у бир оз бўлса-да, ҳовуридан тушиб, ўзини ўнглаб, ақлини пешлаб, мулоҳаза юритади. Аммо қалби кўр кофирлар иймон ҳақида ҳар қанча кўп ва хўб панду насиҳат эшитсалар ҳам, ақлларини пешламайдилар, фикр қилмайдилар. Нуҳ алайҳиссаломнинг қавми билан ҳам худди шу ҳол рўй берди. Нуҳ алайҳиссалом уларга куюниб тушунтиришларига қарамай:\n«Бас, уларнинг ичида эллик йили кам минг йил турди» («Анкабут» сураси, 14-оят).\nНуҳ алайҳиссалом қавмини тўққиз юз эллик йил давомида иймонга даъват қилдилар. У зотнинг пайғамбар бўлгунча ҳам, тўфон балосидан кейин ҳам яшаганлари эътиборга олинса, умрлари бундан ҳам узоқ кечга-ни ойдинлашади.\nБу ҳақда имом Жалолиддин Суютий «Ад-Дуррул Мансур фит-тафсири бил маъсур» китобида Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан қуйидагиларни ри-воят қиладилар:\nБир одамнинг минг йилдан ортиқ ҳаёт кечиргани кўпларга ғалати туюлиши мумкин. Лекин бу нарса инкор қилиб бўлмайдиган ҳақиқатдир. Қуръони Каримда келган хабарни инкор қилган одам кофир бўлади. Айни чоғда, бу ҳол ақл тарозисида тортса бўладиган оддий бир иш. Қадимда кишиларнинг умрлари узун бўлганлиги ҳаммага маълум. Бунинг устига, оз сонли жонзотларнинг умри узун, адади кўплариники қисқа бўлиши ҳам тажрибада кўрилган. Нуҳ алайҳиссаломнинг инсоният тўфон туфайли қирилиб кетган бир даврда яшаганликлари эътиборга олинса, мазкур ум-ри узоқлик оддий бир ҳол эканлиги билинади.\nАллоҳнинг пайғамбари Нуҳ алайҳиссалом турли йўллар билан тўққиз юз эллик йил даъват қилсалар ҳам, озгина одамдан бошқа ҳеч ким иймонга келмади. Бундай ҳолда кўплар синовга дош бера олмай, қайтиб кетиши мумкин. Аммо ҳақиқий иймон соҳиблари бутун дунё абадий кофир бўлиб ўтса ҳам, ўз иймонларидан қайтмайдилар. Нуҳ алайҳиссаломнинг даврла-рида ҳам шундай бўлди. Нуҳ алайҳиссалом ва у зотга иймон келтирганлар иймонларида собит қолдилар.\nШаъбон ойининг 27-куни


Хитойда 20 киши зилзила қурбони бўлди\n26 январ 2021, Тошкент вақти: 17:48\nХитой жануб-ғарбий минтақасида рўй берган зилзила оқибатида камида 20 киши нобуд бўлди.\nЭнг кучли ер силкинишининг кучи 5,7 баллни ташкил қилди.\nХитой Зилзилалар Тармоғи Марказининг билдиришича, тўртта силкиниш Юннан ва Гуангжоу вилоятлари чегарасида маҳаллий вақт билан соат 11:00да содир бўлган.\nАҚШ Геология Марказига кўра, ер силкинишининг кучи 5,6 баллни ташкил қилган.\nСинхуа ер силкиниши оқибатида 20 минг бинога зарар етган ёки қулаганини билдирди.\n2008 йил май ойида Хитой шимол-ғарбий минтақасида 8 баллик ер силкиниши рўй бергани оқибатида ўн минглаб одам нобуд бўлган эди.