PopCorn.uz - Шоу Бизнес олами хақиқати » Страница 32\nАмурадан янги видеоклип премьераси\nСана: 13.01.2019 223\nИстеъдодли хонанда Амура "Тақдир эмас" номли қўшиғини мухлислар эътиборига ҳавола қилган эди. Тингловчиларга манзур келган ушбу мусиқий асар учун хонанда видеоклип ҳам тасвирга олдирди. Хонанда...\nМанзурадан кутилган премьера\nСана: 12.01.2019 385\nХушовоз хонанда Манзура ниҳоят мухлислари кутган янги қўшиғини армуғон қилди. Тарона "Соғинади юрагим" деб номланган бўлиб, юртимизнинг етакчи радиотўлқинлари орқали ижобий фикрлар билан кутиб...\nЮлдуз Усмонова ва Шаҳриёрдан навбатдаги дуэт\nСана: 11.01.2019 258\nЎзбекистон халқ артисти Юлдуз Усмонова ва Шаҳриёр навбатдаги дуэт тароналарини тақдим этишди. Қўшиқ "Дам ба дам" деб номланади. Маълумки, бу икки ижодкорнинг ҳамкорлиги халқимизга манзур келмоқда....\n"Сирли Ўзбекистон" навбат қайси шахарга?\nСана: 11.01.2019 347\n"Zo‘r Tv" телеканали орқали намойиш этилаётган "Сирли Ўзбекистон" лойиҳаси доирасида Ўзбекистон бўйлаб саёҳатини давом эттиради. Қизиқ, саёҳатга отланган 3 та Lada автомобиллар бу...\nШохруххондан тез кунда мини фильм\nСана: 11.01.2019 320\nФевраль ойида бўлиб ўтадиган яккахон концерт дастурига қизғин тайёргарлик кўраётган Шоҳруҳхон яна бир янги лойиҳага қўл урди. Хонанданинг маълум қилишича, у кинони соғинган ва шу сабабли орзуидаги...\nШерзодбекдан янги қўшиқ премьераси\nСана: 11.01.2019 247\n"Ниҳол" мукофоти совриндори Шерзодбек узоқ кутилган таронасини мухлислари эътиборига армуғон қилди. "Сени соғинганимда" деб номланган қўшиқ илк жарангидаёқ илиқ фикрлар билан кутиб олинди. Халқимиз...\nШохрух ва Тимур Раҳмонов "Бехабар"\nСана: 10.01.2019 346\nЯқиндагина янгиликларимиз орқали Шохрух ва Тимур Раҳмонов дуэт тарона яратаётгани ҳақида маълум қилган эдик. Премьера қилинмасиданоқ барчанинг эътиборига тушган ва қизиқишларига сабаб бўлган мусиқий...\nБаҳром Назаров тез кунда навбатдаги қўшиғини тақдим қилади\nСана: 10.01.2019 345\nХушовоз хонанда Баҳром Назаров тез кунда янги қўшиғи билан халқимизни хушнуд этишни режалаштирган. Айни дамда янги "Қора булут" номли ижод намунаси устида ишламоқда. Қўшиқлари билан...\nКанизадан ваъда қилинган қўшиқ "Танимасайдим"\nСана: 09.01.2019 272\nБир неча кун олдин хонанда Каниза саҳифамиз орқали янги таронаси ҳақида маълумот берган эди. Орадан кўп ўтмай, ваъда қилинган қўшиқ тингловчилар ҳукмига ҳавола қилинди. "Танимасайдим" деб номланган...\nГулсанам Мамазоитовадан таъсирли тарона премьераси\nСана: 09.01.2019 273\nЎзбекистон халқ артисти Гулсанам Мамазоитова мухлисларини йил бошидан янги қўшиғи билан лол қолдирди. Унинг "Интизор онам" таронаси юртимизнинг етакчи радиотўлқинлари узра жаранг сочди....\n1 ... 28 29 30 31 32 33 34 35 36 ... 528


Афанди — Latifa.uz\nАфанди ҳақида латифалар\nАфандининг ошнаси ундан сўради:\n— Мулла Насриддин, бола-чақангиз кўпми?\n— Болам кўпу, чақам камроқ,— деб жавоб берди Афанди.\n#Болалар #Пул-бойлик #Афанди #Дўстлар\nАфандини боғига ўғри тушипти, уни кўриб қолган афанди бақириб ўғрига дўқ қилипти:\n— Уялмайсанми бировни боғида ўғрилик қилгани?\n— Ўзинг нимага хотининга янги кўйлак обермайсан?\n— Сени ўғрилигинг билан мени хотинимни кўйлагини нима алоқаси бор???\n— Гапни кавласа, гап чиқаверади-де - деган экан.\n#Эр-хотин #Эркаклар #Афанди #Жиноятчилар\nАфанди қиш куни лодкали мотоциклида дўсти билан кетаётган экан. Бир пайт қараса, дўсти лодка кетаётиб, терлай бошлабди. Афанди ҳайрон бўлиб тезликни оширибди. Дўсти баттар терлайверибди. Шунда афанди дўстидан:\n— Нега бунча терлаяпсан? Қиш бўлса...? – деб сўрабди.\nДўсти бўлса томоғи қирилиб:\n— Минг лаънат! Лодкангни таги тешик экан, боядан бери югуриб кетяпман, - дермиш.\n#Ҳайдовчилар #Афанди #Дўстлар\n#Эр-хотин #Аёллар #Эркаклар #Афанди #Ўзбекона #Оила\nПодшо бир куни ийиб кетиб, Афандидан сўради:\nАфанди, бугун вақтим чоғ, сенга бирор нарса совға қилгим келяпти. Нима берсам экан, а?\n— Химматни ўзларига берсин, шоҳим,— деди Афанди,—қандай нарса берсангиз ҳам менга шаҳар бергандек бўласиз.\n— Яхши,— деди подшо,— мен санайман, сен маъқул бўлганини ўзинг танла: юз тилла пул, тўпичоқ от, бир сурув қўй, яхши боғ. Қайси бири маъқул?\n—Агар улуғ шоҳим илтифот қилсалар, юз тиллани чўнтагимга солиб, отга миниб, бир сурув бўрдоқи қўйни боққа ҳайдаб кириб борсам. Сизнинг олий химмат Хотамтойлигингизга бутун шаҳар қойил қолар эди - дермиш.\n— Иштаҳанг карнайку, борди-ю, ҳеч нарса бермасамчи?\n— Нима ҳам дердим,— маъюс жавоб берди Афанди, — унда ўзингизнинг подшо эканлигингизни исбот қилган бўласиз.\n#Пул-бойлик #Уддабуронлар #Афанди #Шоҳ-бой\nАфанди уйлангач, бир ҳафтадан кейин хотини ўғил туғибди.\nБешикни бош тарафига дафтар, қалам қўяётган Афандига одамлар дебди:\n— Нега кеча туғилган болани бошига буларни қўйдингиз?\nАфанди жавоб берибди:\n— Тўққиз ойлик муддатни бир ҳафтада босиб ўтган бола, тез кунда мактабга борса ажабмас!\n#Эр-хотин #Болалар #Қора-юмор #Эркаклар #Афанди #Калтафаҳмлар #Оила\nАфанди поездда рус одам билан кетаётган экан. Бир пайт рус киши афандига топишмоқ айтишни таклиф қилибди. Тополмаса, 25 минг беришини айтибди. Афанди рози бўлиб, гап бошлабди.\n— Под сталом болтаетса, на букву "Б" начинается, - дебди.\nРус роса уриниб тополмай, 25 мингни бериб, — Жавоби нима? - деса, афанди:\n— Ботинка, - дебди ва иккинчи топишмоқни бошлабди:\n— Под сталом болтаетса, на букву Е начинается, - дебди.\nРус узоқ ўйланиб, яна 25 мингни бериб, жавобини сўраса, афанди:\n— Ещё одна ботинка, - дермиш..\n#Уддабуронлар #Афанди #Миллатлар\nБир америкалик ва афанди дўсти билан самолётга чиқиб, учишаётганида америкалик Iphone 7 ни деразадан отиб юборибди. Афанди:\n— Нега ташлаб юбординг? - деса, америкалик:\n— Бизларда бунақа телефонлар мингта, - дебди.\nШу пайт афанди ёнидаги шеригини деразадан ташлаб юборибди.\n— Бу нима қилганинг? - дебди америкалик.\n— Бу таксичи! Бизда бунақалардан мингта, - дермиш.\n#Қора-юмор #Ҳайдовчилар #Афанди #Миллатлар\nБир куни афанди уйи ёнида йиғлаб ўтирса, қўшниси ўтиб қолибди.\n— Ҳа афанди, нега йиғлаяпсиз? – дебди қўшниси.\n— Нега йиғламай?! Томдан чопоним тушиб кетди, - дебди афанди.\n— Чопонингиз тушиб кетган бўлса, сиз нега бунча йиғлайсиз? – сўрабди ҳайрон бўлган қўшни.\n— Йиғлайманда! Чопонимнинг ичида ўзим ҳам бор эдим... – деган экан афанди.


Туркия президенти Ражаб Тойиб Эрдўғон ва Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёевнинг Анқарада эришган келишувларига кўра, Туркия олий таълим Кенгаши (YÖK) раиси Йеутой Сарач бошчилигидаги делегация Ўзбекистонда иккита институтнинг инфратузилмасини яратиш устида иш бошлади.\nГап Самарқанддаги Имом Бухорий номли марказ ва Тошкент Ислом тадқиқотлари институти ҳақида кетмоқда.\nСарач бошчилигидаги YÖK делегацияси ноябрь ойида Ўзбекистонга келади ва вазият билан жойида танишади. Делегацияни Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев ҳам қабул қилади. Давлат раҳбари институтларнинг шакллантирилиши жараёнини назорат қилади.\nБундан ташқари, YÖK Ўзбекистонда олий таълим тизимини ислоҳ қилишга ҳам ёрдам беради.\nТуркия президенти Ражаб Тойиб Эрдўғон куни кеча Ўзбекистон давлат раҳбари Шавкат Мирзиёев билан биргаликда ўтказилган матбуот анжуманида «турк ва Ислом цивилизациясининг икки буюк ўчоғи маданий яқинлашуви»нинг аҳамиятини алоҳида таъкидлади.\n«Икки давлат идоралари раҳбарларига икки томонлама ҳамкорликни максимал даражада ривожлантириш вазифаси топширилди. Мен ўзбек томони Анқара каби ҳамкорлик учун қатъият намойиш этаётганидан хурсандмиз. Имом Бухорий ва Имом Мотурудий номли институтлар фаолиятига умид қиламиз», – деди Эрдўғон.\nMore in this category: « Сурия бўйича музокараларнинг янги раунди Женевада 28 ноябр куни бошланади Саудия Арабистондаги энг ёш куёв ота бўлди »


Сергей Лебедев Мирзиёевнинг ташқи сиёсатига юқори баҳо берди Ўзбекистон янгиликлари\n8 April 2017, 11:47\nЎзбекистон Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги мамлакатлари билан ҳамкорликни изчил ривожлантирмоқда. Шу кунларда Тошкентда МДҲ Ташқи ишлар вазирлари кенгашининг навбатдаги мажлиси бўлиб ўтмоқда.\n"Ўзбекистон Республикаси Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлигида муҳим ўрин тутади. Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримов тузилма фаолиятини такомиллаштириш, минтақавий хавфсизликни мустаҳкамлаш, давлатлараро ҳамкорликни ривожлантиришга улкан ҳисса қўшди.\nБугунги кунда Президент Шавкат Мирзиёев олиб бораётган ташқи сиёсат ҳам минтақамиз учун муҳим аҳамият касб этмоқда. Ўзбекистон Президенти илк давлат ташрифларини Туркманистон, Қозоғистон ва Россияга амалга оширгани мамлакатингиз ташқи сиёсатда яхши қўшничилик муносабатларига алоҳида эътибор қаратаётганини яққол исботидир.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев билан учрашганимдан ғоят хурсандман. Суҳбатимиз кенг қамровли ва жуда мазмунли бўлди. Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги Ташқи ишлар вазирлари кенгаши мажлисини ўтказиш учун яратилган ажойиб имкониятлардан миннатдормиз", — деган Лебедев.\nТашқи ишлар вазирлари кенгашининг мажлиси кун тартибига 16 ҳужжат лойиҳаси киритилган. Улар Ҳамдўстлик мамлакатларининг сиёсий, савдо-иқтисодий, ҳуқуқий, маданий-гуманитар ва бошқа соҳалардаги ҳамкорлигини ривожлантириш, минтақавий хавфсизликни мустаҳкамлаш, жиноятчиликка қарши курашиш масалаларига қаратилган. "Ташқи ишлар вазирлари кенгашининг Тошкентдаги мажлиси МДҲ доирасидаги алоқалар ривожида муҳим воқеа бўлишига ишонаман. Ўзбекистон халқига янада тараққиёт, бахт ва фаровонлик тилайман", — деган сўзи якунида Лебедев.


Архивы эшитганмисиз | KITAB.UZ - ХАЛҚОНА ГАПЛАР РАДИОСИ\n"Музлатилган ҳайвонот боғи" ҳақида эшитганмисиз?\nБиологлар ҳайвонларнинг оммавий қирилишини (ҳисоб бўйича олтинчи) башорат қилишмоқда. Айримларнинг эса бу жараён бошланганига имонлари комил. Аммо бу табиий сабабларга кўра эмас, инсон фаолияти оқибатида рўй бермоқда. Кейинги 500 йил давомида бу омил туфайли ҳайвонларнинг 844 тури қирилиб кетди. 2100 йилга бориб ҳозирда мавжуд турларнинг ярми қирилиб битади, деган тахмин бор. БуБатафсил ўқинг\nСуюқ туз ҳақида эшитганмисиз? Конимехнинг бу лойиҳаси кўпчиликнинг корига ярамоқда\nСуюқ туз. Бу ҳақида илк бор эшитаётганимиз боис, қизиқишимиз устунлик қилиб, Навоий вилоятига қилган ташрифимиз чоғида Конимех туманида жойлашган туз маҳсулотлари қаторида суюқ туз ҳам ишлаб чиқарувчи “Shojon tuz group” корхонасига ташриф буюрдик. Карантин даврида, яъни 2020 йил 29 апрелда ишга туширилганлиги билан ҳам аҳамиятли корхона 50 нафар ишсизни, шуБатафсил ўқинг\nЕр юзидан йўқ бўлиб кетган Риф давлати ҳақида эшитганмисиз?\nБугунги кунда айрим тарихчилардан мазкур республикасининг қаерда жойлашганлиги, унинг тақдири нима билан тугаганлиги ҳақида савол берсангиз, тўғри жавоб беролмаслиги мумкин. ХIХ асрга келиб Африка қитъасида Испания ҳукмронлиги остида қолган ҳудудлар қаторида Марокаш ҳам бор эди. Унинг тоғли ҳудудлари эса Франция ва Испания томонидан ажратилган бўлиб, бўйсунмас Риф деб аталарди. МарокашБатафсил ўқинг


Али розияллоҳу анҳунинг ҳижрат ва Аҳзоб ғазоти оралиғидаги фаолиятидан\nBy Исмоил Муҳаммад Яъқуб on 02/23/2017 АЛИ ТАРИХ ХУЛАФОИ РОШИДИНЛАР\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Мадинага келиб ўрнашганларидан сўнг исломий давлат устунларини мустаҳкамлашга киришдилар. Дастлаб муҳожирлар билан ансорларни биродарлаштирдилар, сўнг масжид бино қилдирдилар, яҳудлар билан ўзаро битимлар туздилар, атрофга сарийялар (қўшинлар) юбора бошладилар, янги жамиятда иқтисод ва таълим-тарбия соҳасида бунёдкорлик ишларига аҳамият қаратдилар. У зотнинг барча фаолиятларида Али розияллоҳу анҳу доим ёнларида, хизматларига камарбаста бўлиб турарди.\nМусулмонлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бошчилигида Мадинада мустаҳкам қарор топишлари билан тез орада давлатнинг ҳайбатини ичкарида ва ташқарида ёйиш, мусулмонларга қасд қилаётган айрим қабилаларнинг кўзини очиб қўйиш ва бадавийларнинг попукларини пасайтириб қўйиш мақсадида сарийялар юбориш ҳаракатлари бошланиб кетди. Бу билан у зот асҳобларини келгусида юз беражак катта урушларга тайёргарлик устида тарбиялашни ва келажакдаги улкан фатҳлар учун тажрибали қўмондонларни етиштириб чиқаришни мақсад қилгандилар. Бадр ғазотидан олдин ва кейин бўлиб ўтган ушбу сарийяларнинг аксарида Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу ҳам иштирок этди. Қуйида улардан айримларини айтиб ўтамиз:\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Қурайшнинг Шомга йўл олган карвонига қарши ғазотга отландилар, ушбу карвоннинг Маккадан чиққани ҳақида хабар келган эди. Мадинага Абу Салама ибн Абдуласад ал-Махзумийни бош қилиб кетдилар. Зул-ушайра деган жойга етганларида карвон бир неча кун олдин ўтиб кетгани маълум бўлди. Бу – Шомдан қайтишида мусулмонлар унинг йўлига чиққан ва катта Бадр ғазотига сабаб бўлган карвон эди.\nИбн Исҳоқнинг сўзларига қараганда, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг йўлга чиқишлари жумодул-улонинг охирларида, қайтишлари эса жумодул-охиранинг бошларида бўлди.\nУшбу сафарларида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Бану Мудлиж ва уларнинг иттифоқчилари Бану Зомра қабилалари билан урушмаслик ҳақида битим туздилар. Кейин жангсиз Мадинага қайтдилар.\nАммор ибн Ёсир розияллоҳу анҳу ўзининг ушбу ғазотда Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу билан бирга иштироки ҳақида шундай ҳикоя қилади: “Зул ушайра ғазотида мен Алига ҳамроҳ бўлгандим. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дам олишга тушган жойларида Бану Мудлиж қабиласидан бўлган бир неча киши хурмоларини суғориб юришган экан. Али менга: “Эй Абу Яқзон, истайсанми, бориб, анавиларнинг ишларини кузатамиз”, деди. Сўнг биз улар яқинига бориб, ишлашларини кузатиб ўтирдик. Сўнг бизни уйқу босиб, Али билан иккимиз бир хурмо тагида тупроқли юмшоқ ерга чўзилиб, ухлаб қолдик. Бир вақт қарасам, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бизни оёқлари билан туртиб уйғотаётган эканлар. Тупроқли жойда ётганимиз учун устимиз тупроққа беланган эди. Ўша куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Али ибн Абу Толибни устида тупроқ кўриб: “Эй Абу Туроб” (Тупроққа беланган), деб чақиргандилар. Сўнг у зот: “Сизларга энг бадбахт икки инсон ҳақида айтиб берайми”, деб сўрадилар. Биз: “Ҳа, айтиб беринг, эй Расулуллоҳ”, дедик. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Бири Солиҳ алайҳиссалом туясини сўйган қизғиш башарали кимса, иккинчиси – эй Али – сенинг мана бу ерингга (тиғ) урадиган кимса, – деб қўлларини Алининг бошига қўйдилар ва: – ундан мана бу (қонга) беланади”, – деб соқолига ишора қилдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Алини бошқа муносабатларда ҳам Абу Туроб деб чақирганлари ривоят қилинган, бу ҳақда ўз ўрнида айтилади.\nБиринчи Бадр ғазоти:\nҲижрий 2 йил рабеул-аввал ойида Курз ибн Жобир ал-Феҳрий бошлиқ мушрикларнинг кичик бир гуруҳи Мадина яйловларига босқин уюштириб, чорва молларидан бир қисмини ҳайдаб кетди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам етмиш киши ҳамроҳлигида унинг ортидан қувиб чиқдилар ва Бадр тарафдаги Сафавон водийсигача бордилар. Бироқ Курзнинг гуруҳини топа олмай, жангсиз қайтдилар. Бу ғазот биринчи Бадр ғазоти деб аталади.\nУшбу ғазотларида Мадинага Зайд ибн Ҳорисани бошлиқ қилиб қўйиб кетдилар. Байроқлари оқ рангли бўлиб, уни Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу кўтариб олганди.\nИмом Нававий раҳимаҳуллоҳ айтади: “Муаррихлар Али розияллоҳу анҳунинг Табукдан ташқари барча ғазотларда, шунингдек Бадр ғазотида ҳам иштирок этганига иттифоқ қилганлар ва бир қанча жангларда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам байроқни унга берганини айтганлар”.\nАли ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу Бадр ғазотида қатнашган мужоҳидлардан эди. Ушбу ғазотдаги воқеалар ҳақида унинг ўзи шундай ҳикоя қилади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Бадрдан кўз-қулоқ бўлиб тургандилар. Мушрикларнинг келаётгани хабари келгач, у зот Бадрга қараб қўшин тортдилар. Бадр қудуқ номи эди. Биз унга мушриклардан олдин етиб бордик. У ерда мушриклардан икки нафарини учратдик, бири қурайшлик бир киши, яна бири Уқба ибн Абу Муайтнинг мавлоси (озод қилган қули) эди. Қурайшлик қочиб кетди, Уқбанинг мавлосини қўлга туширдик. Ундан: “Қавмнинг сони қанча?”, деб сўрадик. У: “Худо ҳаққи, улар жуда кўпчилик ва ўта қудратли”, деб жавоб берди. Яна сўрасак, яна шундай жавоб бергач, мусулмонлар уни ура бошладилар. Сўнг уни Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам олдиларига олиб келдилар. У зот ундан: “Қавмнинг сони қанча?”, деб сўрадилар. У: “Худо ҳаққи, улар жуда кўпчилик ва ўта қудратли”, деб жавоб берди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ундан уларнинг аниқ сонини айтишни талаб қилдилар, бироқ у айтишдан бош тортди. Сўнг Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Кунига нечтадан туя сўйишяпти?”, деб сўраган эдилар, у: “Ҳар куни ўнтадан”, деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Қавм минг кишидан иборат экан. Битта туя юз кишига етади”, дедилар. Тунда шаррос ёмғир қуйиб ўтди. Биз дарахтлар ва қалқонларимиз билан ёмғирдан паналандик. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам тунни Раббиларига дуо-ю илтижо билан ўтказдилар. У зот дуоларида: “Эй Раббим, агар бугун бу жамоа ҳалок бўлса, Сенга ибодат қилинмай қўйилади”, дер эдилар. Тонг отгач, намозга чорладилар. Одамлар дарахтлар панасидан келдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам уларга имом бўлиб намоз ўқидилар, сўнг жангга тарғиб қилиб сўзладилар. Сўнг: “Қурайш мана бу силлиқ тошли қизил тепалик остига жамланади”, дедилар. Душман яқин келган ва жангга саф тортиб турган пайтимизда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам мушриклар орасида нималардир деб, айланиб юрган қизил туяли бир кишига кўзлари тушди. “Эй Али, Ҳамзани чақир!”, дедилар, у мушрикларга яқинроқ ўринда эди, сўнг: “Қизил туя эгаси ким, у уларга нималарни гапириб юрибди?”, деб сўрадилар. Сўнг: “Агар қавм ичида яхшиликка буюрувчи бирон киши бўлса, шу қизил туя эгаси бўлади, деб ўйлайман”, дедилар. Ҳамза келиб, у кимсанинг Утба ибн Рабеа эканини, у одамларни жангдан қайтараётганини ва уларга хитоб қилиб: “Эй одамлар, мен ўлимга тик боқувчи қавмни кўрмоқдаман, сизлар улар билан олишиб, ҳеч нарсага эришолмайсизлар. Ортингизга қайтинглар. Майли, мени қўрқоқ деб атанглар, аслида менинг қўрқоқлардан эмаслигимни яхши биласизлар”, деяётганини айтди. Абу Жаҳл Утбанинг сўзларини эшитгач: “Ҳали сен шу гапни айтаяпсанми?! Қасамки, агар сендан бошқа биров шундай деганида, отасининг фалон нарсасини оғзига солиб қўйган бўлардим. Сенинг қўрқувдан ўпканг шишиб кетибди!”, деди. Утба унга: “Сен мени уялтирмоқчи бўлдингми ҳали, ҳой кетида ҳуштак чаладиган?! Мен қўрқоқми, сенми, бир оздан сўнг билиб оласан!”, деди. Сўнгра Утбанинг ҳамияти қўзиб, иниси Шайба ва ўғли Валид ҳамроҳлигида ўртага чиқиб келиб, яккама-якка олишувга талабгор чорлади. Уларга ансор йигитларидан олтитаси талабгор бўлиб чиқди. Утба уларни рад қилди ва ўз уруғларимиз бўлмиш Бану Абдулмутталибдан талабгор истаймиз, деди. Шундан сўнг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Эй Убайда ибн Ҳорис, сиз туринг! Эй Ҳамза, сиз туринг! Эй Али, сиз туринг!”, дедилар. Сўнг Аллоҳ таоло Утба, Шайба ва Валидни ҳалок қилди, Убайда жароҳат олди. Шу куни улардан етмиш кишини ўлдирдик, етмиштасини асир олдик. Ансорлардан паст бўйли бир киши Аббос ибн Абдулмутталибни асирга тушириб олиб келди. Шунда Аббос: “Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга қасамки, мени бу одам асир олмади, мени асирга туширган одам ялтирбош, гўзал юзли, чавкар от минган киши эди, уни бу ерда кўрмаяпман”, деди. Ансорий: “Уни мен асир олдим, ё Расулуллоҳ” деган эди, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Жим бўл, Аллоҳ сени улуғ фаришта билан мададлади”, дедилар. Биз Бану Абдулмутталиб уруғидан Аббос, Ақил ва Навфал ибн Ҳорисни асирга олдик.\n Ибн Саъд, “Табақот” (2/10).\n “Фазоилус саҳоба” (2/855).\n “Сийра Ибн Ҳишом” (2/601). Заҳабий, “Тарихул ислом” (2/48).\n “Таҳзибул асмо вал луғот” (1/245).\n Муснади Аҳмад (948), санади саҳиҳ.\nAvvalgi maqolaИсломда аёллар ҳуқуқи\nKeyingi maqola Фарзанд отаси ёки онасига ўхшашининг сабаби


Коррупцияга қарши кураш! – mulkdor.com\nКоррупцияга қарши кураш!\nMarch 6 2018, 04:03 ЖамиятИнсон ҳуқуқлариИқтисодКоррупцияМақолаларЎзбекистон\nЯқинда «кун.уз»да бир мақолага кўзим тушганди.\nҚашқадарёда президентни алдашибди!\nМуаллиф: Қадамбой Отабоев\nБир кимсасиз жойни оз-моз кавлаб, қўлбола теплиса қуришибди, ичига лимонлар экишибди.\nЮртбошимиз келиб кўриб, севинибди.\nКейин – кетибди!\nУям кетибди, ҳалиги қўлбола теплиса ҳам қаровсиз қолиб кетибди! Энди лимон кўчатлари қурий бошлаганмиш!?\nЭй, кун.уз ижодкорлари! Бундай воқеани ёритган билан юртдошларимизнинг хеч бирининг эътиборини торта олмайсиз!\nЧунки бундай кўзбўямачилик юртимизнинг ҳамма жойида бўлаяпти.\nКоллежларга комиссия келган вақтда теширувчиларнинг кўзини шамғалат қилиб талабаларни у хонадан бу хонага ўтказишлари ҳақида – ҳамма билади, шунинг учун бу мавзуни айтмай қўя қолай!\nБугун айнан президентнинг юзига қараб туриб, кўзини бўяётган учарлардан бири ҳақида гапириб бераман.\nАсли бизнинг тумандан бўлган бир фермер бир неча йил олдин юртбошимиз қабулига кирибди.\n– Шавкат ака, – дебди у. – 200 бош голланд зотли сигирим бор. Улар кунига 65 литрдан сут беради. 50 дан зиёд ишчим бор, молхонамда ишлаб оиласини боқишаяпти. Сиздан илтимосим шуки, менга арзон баҳодан кунжара, шелуха ва буғдой кепаги олишда ёрдам берсангиз…\nЮртбошимиз бу фермерга кўп ёрдам берибди. Қорамолни кўпайтир дея энг кам фоизли кредитлар олиб берибди, чет элдан қорамол обке деб банклардан арзон баҳодан доллар олиб берибди, аммо қорамоли асло кўпаймабди: шу, шу – 200 бош сигири 65 литрдан сут бераверибди!\nВахоланки, бу сигирлар ўз юртида янги туққан даврда – бир ойгача 40-45 литрдан сут берар экан, холос!\nТекшириб кўришсаки, ўша молхонада атиги ўнта бузоқ яшар экан! Ҳалиги 50 дан зиёд ишчи бор-ку, улар фақат хужжатда бор эканлар. Пластикларига ойликлари тушаркан, аммо фермер ўз жиғилдонига урар экан!\nСизда бу кўзбўямачиликдан не наф деган ҳақли савол пайдо бўлиши аниқ.\nТелевизорда биржа хабарларини кўрасизми?\nҲалиги, бир кило олий навли ун – минг сўм, ўсимлик мойининг бир литри икки минг, кепак уч юз, шелуха – уч юз эллик, кунжара – тўрт юз сўм… деб ёзиб туради-ку, аслида бу баҳо арзон баҳодан сотилганидан қолган ва биржа орқали сизу бизга етказиб берувчи тадбиркорларга сотиладиган баҳолардир.\nАммо бу баҳо бозорда йўқ: бозорда энг арзон уннинг килоси уч минг, бир бакалашка пахта ёғи – ўн минг сўм!\nЁки уйида қорамол боқадиган ҳар бир юртдошимиз яхши билади: кунжара уч мингга яқинлашди, кепак 1500-2000 сўм, шелуха фалон пул!\nДавлатдан кунжара-шелуха-ю кепакни сув текинга олиб бир неча ўн баробарига пуллагач, ана шу фирибгар осмонўпар кошоналар қуради-да! Шундай кўзбўямачилар хотиннинг сонини кўпайтиришади!\nАйтгандай, яқинда мени кўзимни шамғалат қилмоқчи бўлишди ва уддалашдиям! (Кўзбўямачилар президентни алдаб юришибди, менку – оддий ФУҚАРО!)\nЯқинда иккинчи китобим – МЕН ТУРМУШ ҚУРМОҚЧИМАНни ёзиб тугатдим ва ундан бир нусҳа чиқартириб президентга юбордим.\n– Жаноб Президент! Бундан ТЎҚҚИЗ йил олдин менга 5000 нусҳада бепул китоб чиқартириб бераман деб эдингиз (мана ўша хатнинг нусҳаси), аммо ногиронлик аравасига ўтириб қолганим сабабли изланишларим 9 йилга чўзилиб кетди. Илтимос, бу ваъдангизнинг устидан чиқсангиз…\nНегадир бу хатим Қорақалпоғистон Соғлиқни Сақлаш Вазирлигига келиб тушибди. (Касалванднинг муаммосини Соғлиқни Сақлаш Вазирлиги ечиши керак – маъқул ечим!)\nБилсангиз, қорақалпоқ оғаларимиз дангалчи халқ, шунинг учун дангалини айтишди:\n– Бизда типография ҳам, ортиқча пул ҳам йўқ! Агарда ССВга притезиянгиз ёки биздан не ёрдам керак бўлса айтинг, ёрдам берайлик?\nИкки йилдан бери ногиронлик аравасига ўнинчи ўринда навбатда турибман, хеееч навбатим келмаяпти, шуни таниш-билишчилик қилиб олдинроққа ўтказиб беришларини сўрадим…\nОрадан хафта ўтиб касалхонадан қўнғироқ бўлди.\n– Минздравдан сўрашяпти, шу ногиронга арава бердингми деб? Сиздан илтимос, олдим деб қўл қўйиб беринг? Арава келса, биринчи очередда сизга берамиз?\nҚЎЙМАЙМАН деганимдан кейин улар нима қилишибди – айтайми?\nИшонмайсиз, аммо бу рост – улар отамга олдим деб ёздириб, қўл қўйдириб кетишибди!\nҲитой давлати ҳақида ҳаммангиз биласиз, бу давлатда ҳам ўлим жазоси бекор қилинган, аммо икки нарса учун ўлим жазоси ҳали ҳам мавжуд.\nБири наркоташиш ёки истеъмол қилиш. Бу жудаям тўғри ечим, чунки наркоман фикрлашдан мосуво одамдир. У жамиятга ортиқча юк.\nИккинчиси, коррупция – давлат ишончини суистеъмол қилиш. Ўз мансабидан фойдаланиб таъмагирлик – порахўрлик қилиш, фирибгарлигу-кўзбўямачилик – буларнинг ҳаммасига ягона жазо – ўлим жазоси берилади!\nБиздаям ҳеч бўлмаса – коррупцияга қарши ўлим жазоси берилса, тез орада давлатимиз буюк давлатлар сафига кириши аниқ эди!\nБухородаги бозорда бетон плита қулаши оқибатида 4 ...\nБухоро вилоятининг Вобкент туманида қурилган бозорда бетон плита одамлар устига қулади. Бу ҳақда «Кун.уз» ёзмоқда. Қайд этилишича, бозор 27 кунда қуриб битказилган, ҳодисага ...\nЖамиятApril 22 2019, 12:04\nЗакот, фидя ва фитр садақаси кимларга, қачон ва ...\nРамазон ойи – баракали ой. Чунки унда амалга ошириладиган молиявий ибодатлар туфайли эҳтиёжманд кишиларнинг мушкули осон бўлади, хайр-эҳсон қилувчиларнинг молига ҳам барака ...\nДинJune 13 2018, 01:06


Сайловчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари\n· Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари жамият ва давлат ишларини бошқаришда бевосита ҳамда ўз вакиллари орқали иштирок этиш ҳуқуқига эгадирлар. Бу ҳуқуқ фуқароларнинг референдумларда, Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловида ва ҳокимиятнинг вакиллик органлари сайловида қатнашиши орқали амалга оширилади.\n· Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ижтимоий келиб чиқиши, ижтимоий ва мулкий мавқеи, ирқий ва миллий мансублиги, жинси, маълумоти, тили, динга муносабати, машғулотининг тури ва хусусиятидан қатъи назар тенг сайлов ҳуқуқига эгадир.\n· Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари сайлаш ва сайланиш ҳуқуқига эгадирлар.\n· Ўзбекистон Республикасининг 18 ёшга тўлган фуқаролари сайлаш ҳуқуқига эгадирлар. Ҳар бир фуқаро-сайловчи бир овозга эга.\n· Ўттиз беш ёшдан кичик бўлмаган, давлат тилини яхши биладиган ҳамда бевосита сайловгача камида ўн йил Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муқим яшаётган Ўзбекистон Республикаси фуқароси Ўзбекистон Республикаси Президенти лавозимига сайланиш ҳуқуқига эга.\n· Сайлов куни йигирма беш ёшга тўлган ҳамда камида беш йил Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муқим яшаётган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасига сайланиш ҳуқуқига эгадирлар.\n· Сайлов куни йигирма беш ёшга тўлган, камида беш йил Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муқим яшаётган ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесига ва маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органларига сайланган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенатига сайланиш ҳуқуқига эгадирлар.\n· Сайлов куни йигирма бир ёшга тўлган ҳамда камида беш йил Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муқим яшаётган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ҳокимиятнинг маҳаллий вакиллик органларига сайланиш ҳуқуқига эгадирлар.\n· Сайловчилар қаерда бўлишларидан қатъи назар, уларга референдумларда, Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловида ва ҳокимиятнинг вакиллик органлари сайловларида бевосита қатнашиш ҳуқуқи кафолатланади.\n· Сайловчилар ўз хоҳиш-иродаларини эркин билдириш ва яширин овоз бериш ҳуқуқига эгадирлар. Участка сайлов комиссиялари овоз беришни махсус ажратилган биноларда ташкил этиб, фуқароларга хоҳиш-иродани эркин ва яширин равишда билдириш имкониятини яратадилар.\n· Сайловчиларнинг хоҳиш-ирода билдиришларини назорат этишга йўл қўйилмайди. Сайлов кунига қадар ёки сайлов кунида 18 ёшга тўланадиган, тегишли сайлов участкаси ҳудудида доимий ёки вақтинча истиқомат қилиб турган Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари сайловчилар рўйхатига киритилиш ҳуқуқига эгадирлар.\n· Ҳар бир сайловчи фақат битта сайловчилар рўйхатига киритилиши мумкин.\n· Сайловчиларга участка сайлов комиссиясининг биносида сайловчилар рўйхати билан олдиндан танишиб чиқиш имконияти таъминланади.\n· Сайловчи сайловчилар рўйхатидаги хато ва ноаниқликлар тўғрисида сайлов комиссиясига арз қилиш ҳуқуқига эга. Участка сайлов комиссияси йигирма тўрт соат ичида бундай аризани кўриб чиқиши ҳамда ёки хатони тузатиши, ёки аризачига унинг аризаси асосли тарзда рад этилганлиги тўғрисидаги маълумотномани бериши шарт.\n· Сайловчилар умумхалқ овозга қўйилган қарорларни, Ўзбекистон Республикаси Президентлигига кўрсатилган номзодларни ёки ҳокимиятнинг вакиллик органларига кўрсатилган номзодларни ёқлаб ёки уларга қарши ташвиқот юритиш ҳуқуқига эгадирлар.\n· Сайловчиларга ўз ижтимоий фаолликларини Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларига мувофиқ митинглар, йиғилишлар ва намойишлар шаклида амалга ошириш ҳуқуқи кафолатланади.\n· Бутун сайлов компанияси кенг ошкоралик асосида тузилади. Ҳар бир сайловчи сайлов давомида сайлов округлари ва участкаларини тузишга, сайлов комиссияларининг таркиби, комиссиялар жойлашган манзил ва иш вақтига, депутатликка номзодларни рўйхатга олиш, овоз бериш ва сайлов якунларига доир ахборотни излаш, олиш ва тарқатиш ҳуқуқига эга.\n· Тегишли сайлов комиссияларининг сайлов округлари ва участкаларини тузиш, сайлов комиссияларининг таркиби тўғрисидаги, шунингдек депутатликка номзодларни рўйхатга олиш, овоз бериш ва сайлов якунлари ҳақидаги қарорлари матбуотда еълон қилинади.\n· Сайловчилар сайловда иштирок этаётган сиёсий партиялар ва айрим номзодларнинг келгуси фаолият дастури билан танишиш ҳуқуқига эгадирлар.\n· Овоз бериш куни сайловчиларга бузиб қўйилган сайлов бюллетенини янгиси билан алмаштириб олиш ҳуқуқи кафолатланади. Сайлов бюллетенини алмаштириб беришни тегишли участка сайлов комиссияси амалга оширади.\n· Сайлов куни ўз турар жойида бўлиш имкониятига эга бўлмаган сайловчилар олдинроқ овоз бериш ҳуқуқига эгадирлар.\n· Тегишли участка сайлов комиссияси сайловчиларнинг талабига кўра белгиланган шаклда бўлган, депутатликка номзодлар тўғрисида тегишли маълумотлар қайд этилган сайлов варақаларини беради. Сайловчилар тўлдирилган сайлов варақасини ёпиқ конвертда участка сайлов комиссияси аъзоларидан бирида қолдиришлари мумкин.\n· Саломатлигининг ҳолати ёки бошқа сабабларга кўра овоз бериш биносига кела олмайдиган сайловчилар участка сайлов комиссиясига тегишли илтимос билан мурожаат этиш ҳуқуқига эга, бу комиссия овоз беришни ана шу сайловчилар турган жойда ташкил этиши шарт.\n“ФУҚАРОЛАР САЙЛОВ ҲУҚУҚЛАРИНИНГ КАФОЛАТЛАРИ ТЎҒРИСИДА”ГИ ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ ҚОНУНИДАН КЎЧИРМАЛАР


Озарбайжон президенти меросни кимга қолдиради?\n"Озарбайжон президенти Ҳайдар Алиев соғлиги ëмонлашгани боис даволаниш учун Туркияга жўнаб кетди", - дейилади президент девони тарқатган маълумотда. Бундан икки хафта олдин Янги Озарбайжон партияси иқтидордаги президент Ҳайдар Алиевни учинчи маротаба мамлакат рахбарлигига номзод қилиб кўрсатганди. Озарбайжон Марказий сайлов комиссияси Аливнинг ўғли Илҳомни ҳам президенликка номзод сифатида рўйxатга олди.\nОзарбайжондаги сиëсий тахлилчи Нозим Имонов бу ҳолатни мисли кўрилмаган ҳодиса деб баҳолайди.\n"Билишимча бир вақтнинг ўзида ота ва ўғилнинг президентликка номзод сифатида рўйҳатга олиниши жаҳон сиëсатида кўрилмаган ҳодисадир.Бу ҳолат Озарбайжондаги ҳукумат ва Алиев оиласи ҳақида етарли тасаввур яратади."\nПрезидентнинг 41 ëшдаги ўғли Илҳом отаси ўрнини эгаллаш учун узоқ ҳаракат қилган бўлса ҳам,мулозимлар Илҳомни ҳокимиятга яқинлаштирмасликка ҳаракат қилдилар. Аммо СССРдай ҳукуматнинг Сиëсий бюросида суяги қотган Ҳайдар Алиев , ўғлини мамлакатдаги энг катта нефт ширкатига бошлиқ қилиб қўйди.Бундан уч йил аввал Ҳайдар Алиев Московские новости газетасига берган интервюсида ўғли Илҳомнинг сиëсатдаги қадамларидан рози эканлигини билдирганди. Аммо Озарбайжондаги сиëсатшунослар, нега бир оиладан икки номзод президентликга қўйилганлиги жумбоғига ечим топа олишмаяпти.\nсиëсий таҳлилчи Эйнулла Фатҳулаевнинг тахминлари ҳақиқатга яқиндай туюлади:\n"Маълумки Ҳайдар Алиев Янги Озарбайжон партиясидан номзод, Илҳом Алиев эса мустақил номзод.Сайловларда Ҳайдар Алиев ўз номзодини олиб, ўғли Илҳомга имкон яратиш эҳтимоли кўпроқ.Бир сўз билан айтганда Алиев олдинги сайловларда иш берган найрангни қўлламоқчи. Аммо бу сафар ўғли фойдасига."\nНозим Имонов бу ҳолат Ҳайдар Алиевнинг соғлиги ëмонлашиб лавозимни тарк қилиши мумкинлигидан дарак беради дейди:\n"Агар шундай бўлмаганда у ўз ўғлининг номзод қилиб рўйҳатга олинишига руҳсат бермаган бўларди".\nОзарбайжон социал демократик партияси фаоли Айдин Мусазода Президент Ҳайдар Алиевнинг соғлиги ëмонлашгани матбуот воситалари тарқатаëтган уйдирмадан бошқа нарса эмас дейди:\n"Жаноб президентнинг соғлиги яҳши,президентнинг соғлиги давлатни идора этишга бемалoл имконият яратади. Мен жаноб президентнинг ҳали узоқ муддат иқтидорга қолишига ишонаман.Президент саломатлиги борасидаги гаплар матбуотдаги аксилтарғибот методларидан биридир."\nАммо президент соғлиги Айдин Мусазода билдирган мукаммалликдан йироқ кўринади. Кейинги вақтда у барча чет эл сафарларини бекор қилди. Санкт-Петербургнинг 300 йиллик байрамида иштирок этмади. Апрел ойида Ҳайдар Алиев минбарда гапира туриб икки марта ҳушидан кетганди.\n"Ҳозир ҳулоса чиқаришга ҳали эрта ", - дейди. "Октябрнинг 15ида барча сайлов қутиси олдига келиб ўз овозларини беришади. Ана шунда ота ва ўғилдан бириси, ëки бутунлай бошқа бир номзод ғолиб чиқиши мумкин".\nОктябрнинг 15га ҳали уч ой бор. Бу уч ой ичида Озарбайжон сиëсий ҳаëтида қандай ўзгариш бўлиши ҳали номаълум.


«Apple» қондаги қанд миқдорини терини шикастламасдан...\n02.01.2018 11:03 0 394\n1 «Apple» қондаги қанд миқдорини терини шикастламасдан аниқлаш имконини берувчи «ақлли» соат яратиш ниятида 01:35\nҲозирда «Apple Watch» — бу одамнинг жисмоний фаоллигини назорат қилиш имкониятига эга замонавий аксессуар ҳисобланади. Ишлаб чиқарувчилар ушбу қурилмани яқин келажакда тиббиёт билан боғлаш ниятида. «Bloomberg» нашри аввалроқ «ақлли» соатлар электрокардиографга эга бўлиши мумкинлиги ҳақида хабар берганди. Аммо қондаги қанд миқдорини терини шикасламасдан (игнасиз) аниқлашга ёрдам берадиган технологиянинг соатга ўрнатилиши анча қизиқроқ, албатта.\n«Apple» бу турдаги технология устида иш олиб бораётгани баҳор ойида маълум бўлганди. «The New York Times» нашри ўзининг ишончли манбаларига таяниб маълум қилишича, ҳозирда «Apple» мазкур технология устида фаол иш олиб бормоқда. Бироқ бу каби ихтиро қурилманинг тижорий талыинларида пайдо бўлгунига қадар бир неча йиллар ўтади.\nЛойиҳа ҳақида батафсил маълумотлар йўқ. Аввалроқ, «Аpple» терини шаффофга айлантирувчи махсус оптик сенсорлардан фойдаланишни режалаштираётгани ҳақида хабарлар тарқалганди, аммо бу ҳам ҳозирча тасдиқлангани йўқ.\nНима бўлганда ҳам «Аpple»нинг бу турдаги технология устида иш олиб бораётганининг ўзи ажойиб янгилик ҳисобланади ва ўз-ўзидан компанияга кўп миллиардлик тиббий хизматлар бозорига йўл очади. Қандли диабет энг кенг тарқалган касалликлардан бири бўлиб, бундай имкониятнинг пайдо бўлиши инқилобни амалга оширади.\n«Google» компанияси 2012 йилда глюкоза миқдорини аниқлаш имкониятига эга ақлли контакт линзалар ҳақида маълум қилганди, аммо ҳозирга қадар уни яратиш бўйича олиб борилаётган ишлар ҳақида ҳеч қандай янгиликлар ошкор қилинмади.\nApple Watch ақлли соат\nТехнология 05/03, 19:52\nУнинг нархи 1200 доллар. Тўловларни амалга оширишда ёрдам берадиган «ақлли» соат яратилди


Нью-Йоркдаги терактлар ижрочиси барча айбловлар бўйича айбдор деб топилди\nАҚШ суди 2017 йил декабрда Нью-Йорк марказида портловчи қурилмани ҳаракатга келтирган бангладешлик Ақойид Уллани барча айбловлар бўйича айбдор деб топди. Айбловлар орасида хорижий террорчилик ташкилотини молиявий қўллаб-қувватлаш, оммавий қирғин қуролидан фойдаланиш ва жамоат жойида портлашни ташкиллаштириш айбловлари бор.\nУлланинг авдокатлари у жамиятда ўзини яккаланган ҳис қилгани учун ўз жонига қасд қилмоқчи бўлганини важ қилишган. Аммо айблов томони бу важни рад этиб, судланувчи фақат ўзини ўлдирмоқчи бўлганда портловчи қурилмадан фойдаланмаган бўлишига ишора қилган. Айблов Улланинг ижтимоий тармоқлардаги хабарларини ва қўлга олингандан кейин терговчиларга билдирган иқрорини бунга исбот сифатида келтирган.\nThe New York Times нашрининг маълум қилишича, Улла ушлангандан кейин ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимларига портлашни ИШИД ташвиқоти таъсири остида амалга оширганини тан олган.\nМанхэттендаги портлаш 11 декабрда 42-кўчадаги ер ости ўтиш жойида содир этилган. Полиция маълумотларига кўра, Улла танасига маҳкамланган қўлбола портловчи қурилмани портлатган. Натижада у яраланиб, шифохонага етказилган. Портлаш вақтида яна 3 киши жароҳат олган.\nУллага чиқариладиган жазо кейинроқ эълон қилинади. Унга умрбод қамоқ жазоси берилиши мумкин.\nКиритилди: 11:27 07.11.2018. Ўқилди: 528 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Туркиянинг курорт шаҳарларида янги ўқув йили боши Қурбон ҳайит байрами муносабати билан кечроқ бошланадиган бўлди\n20:16 / 24.08.2015\nТуркиянинг Эгей денгизи бўйида жойлашган курорт шаҳарларидаги мактабларда янги ўқув йили боши одатдагидан икки ҳафта кейин бошланадиган бўлди. BGN News нашрининг маълум қилишича, гап Мугла вилоятидаги учта шаҳар ҳақида кетмоқда. Бу шаҳарлар мэрлари Туркия таълим ва сайёҳлик вазирлигига ўқув йили бошини Қурбон ҳайити таътил кунларига тўғри келиши учун кечроқ санага қолдиришни сўраб мурожаат қилдилар. Бу йили Қурбон ҳайити 24-27 сентябрь кунлари нишонланиши белгиланган.\nШу ҳолат сабабли ушбу шаҳарлар мэрлари сайёҳлик соҳасидан кўрилган зарарларни қоплашга умид билдиришмоқда. Бироқ ўқув йили боши кўчирилиши бунга қандай таъсир қилиши айтилмаган.\nШуниси маълумки, бу фикрни мамлакат бош вазири Аҳмед Довудўғлу қўллаб-қувватлади. Энди ўқув йили одатдагидек 14 сентябрдан эмас, балки 28 сентябрдан бошланадиган бўлди. Ўз навбатида, ўқув йили охири ҳам икки ҳафтага сурилади, яъни ўқув йили 2016 йилнинг 17 июлига қадар давом этади.\nТуркия ҳукумати маълумотларига кўра, 2015 йилнинг биринчи ярмида мамлакатга ташриф буюрган сайёҳлар сони ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 2,25 фоиз камайиб кетган. Сайёҳликдан олинадиган даромадлар эса 13,8 фоизга камайиб


Ташаббускор ва фаол номзодлар сайланмоқда » Хоразм вилояти ҳокимлиги\nХоразм вилояти ҳокимлиги » Ўзбек тили » Фаолият » Медиа » Янгиликлар » Ташаббускор ва фаол номзодлар сайланмоқда\nЎзбекиcтон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг жорий йил 16 мартдаги “Фуқаролар йиғинлари раислари (оқсоқоллари) сайловига тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш тўғрисида”ги қарори асосида вилоятимизда ҳам сайлов жараёнлари юқори савияда ўтказилмоқда.\nАввало, сайловни ташкил этиш ва ўтказишга кўмаклашувчи вилоят, туман ва шаҳар комиссиялари, ишчи гуруҳлар томонидан аҳоли ўртасида кенг тарғибот ишлари олиб борилди. Маҳалла фуқаролар йиғини раиси лавозимига обрў-эътиборли, фаол ва ташаббускор номзодлар кўрсатилди. Ҳар бир кўча, қишлоқдан вакиллар йиғилишида иштирок этувчилар рўйхати шакллантирилди.\nБугундан жойларда фуқаролар йиғини раиси сайлови бошланди. Вилоятимизда май ойи охиригача 526 та маҳаллада фуқаролар йиғини раиси сайлови ўтказилади.


Мавзу: "дроп-тест" - Terabayt.Uz\nYouTube'даги PhoneBuff канали Samsung'нинг янги букламафони қанчалик бардошли эканлигини синаб кўрди.\nСмартфоннинг экраности дактилоскопи ҳатто юзасидаги шиша тирналса ҳам ишлайверган. Ва ниҳоят, мустаҳкамлик тестининг энг муҳим жойига келганда, Зак ҳайратга тушган...\niPhone 12 ҳамда Huawei Mate 40 мустаҳкамлигини тасодифан... кир ювиш машинасида синаб кўришди!\nКир ювиш машинасида «ишлов берилгани»да, бирининг экранидаги ҳимоя шишаси бироз дарз кетибди, иккинчисига эса умуман шикаст етмабди! Лекин сизларга бунақа усулда синаб кўришни тавсия этмаймиз...\nДроп-тест видеоси: Galaxy Note 20 Ultra мустаҳкамроқми ёки iPhone 11 Pro Max?\nЭнг қизиғи бонус-тест бўлиб чиқди: унда смартфонларни тахминан 2 метрлик юксакликдан 10 марта ташлаб кўришган.\nJerryRigEverything: «Xiaomi’нинг энг мустаҳкам смартфони – айни мана шу ўрта нархли модели бўлади!» (+видео)\nСмартфоннинг дисплейидаги бармоқ изи сканери ҳатто экран шишаси тирналганида ҳам аъло даражада ишлар экан. Букиш тестига келганда, Зак Нельсоннинг ўзи ҳам ҳайратга тушди!..\nGalaxy S20, S20+ ва S20 Ultra’ни улоқтириб, букиб ва сувга чўктириб кўрсатишди – улар қанчалик мустаҳкам? (видео)\nТажрибалар давомида учта флагманни ҳам 1,8 метрлик баландликдан ташлаб кўришган, 1,5 метрлик чуқурликда ярим соат сувга бўктириб қўйишган ва махсус пресс ёрдамида букиб текширишган.\nДроп-тест «жонли» видеоси: Galaxy S20 Ultra’ни аёвсиз синаб кўришди!\nSamsung янги флагманларининг нархлари ҳам уларнинг тезкорлиги ва бошқа инновацион жиҳатларига яраша анча юқори. Galaxy S20 Ultra моделини қўлингиздан тушириб юборсангиз, ўзингизни кечира олмайсиз...\nКупертинолик корпорация iPhone 11, iPhone 11 Pro ҳамда iPhone 11 Pro Max смартфонлари сотувга чиқаргач, уларнинг мустҳакамлиги синаб кўрилган видеолар интернетда тарқала бошлади.\nRedmi Note 8 Pro қанчалик мустаҳкамлигини учта видеода кўрсатиб беришди!\nXiaomi аллақачон Redmi Note 8 ваа Note 8 Pro реклама кампаниясини бошлаб юборган. Жумладан, интернетда булардан иккинчисининг корпуси мустаҳкамлигини акс эттирувчи видеолар тарқатиляпти.\nКомпания Redmi Y3 моделини тақдимотдан аввал «суперселфифон» дея мақтамоқда. Унинг YouTube-каналига чиқарилган дроп-тест лавҳасига назар соламиз.\nSquareTrade суғурта компанияси Galaxy S10 туркумидаги учта флагман мустаҳкамлик тести натижаларини ўзаро ҳамда энг сўнгги iPhone’лар билан солиштириб берган. Лекин афсус...\nНиҳоят, Samsung Galaxy S10 флагмани ҳам Зак Нельсон қўлига етиб келди. Уни канцелярия пичоқчаси билан тирнаб, қўли билан букишга уриниб кўрган влогер ҳайратини яшира олмади...\nRedmi Note 7 чиндан ҳам «ёнғоқчақар»ми? JerryRigEverything «жонли» видеотестини томоша қиламиз!\nҲамёнборлигидан ташқари мустаҳкамлиги билан ҳам кўпроқ эътиборга сазовор бўлаётган Redmi Note 7 модели, ниҳоят, «смартфонларни қийновчи» энг машҳур видеоблогерлардан бири – Зак Нельсон қўлига тушди...


НОМАҲРАМ… (12-қисм) - 27 Августа 2019 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2019 » Август » 27 » НОМАҲРАМ… (12-қисм)\nУмрида одам ўлдириб кўрмаган киши бундай лаҳзаларда ўзини йўқотиб қўяди.\nМардон ҳам Марҳаматни ўлдиришга ўлдирди-ю, кутилмаганда аъзойи баданида титроқ туйиб юраги тез-тез ура бошлади. Тўппончасини чўнтакка жойладими-йўқми, билмайди. Фақат аланглаб, зир югуриб айлана атрофни кузатар, «биронтаси кўриб, эшитиб қолмадимикан?» деган хаёл миясини кемириб борарди.\n«Энди нима қилдим, — ўйлади у дарахт остида ётган мурдага ўғринча кўз ташлаб. — Агар эшитиб ё кўриб қолган бўлишса, адойи тамом бўлдим. Милисабозлик бошланади. О, Худойим, йўл кўрсатсанг-чи!.. Акамнинг олдига бораман. Ҳа, ўшагина мени қутқариб қолади… Тўхта, ҳайдаб солса-чи? Сотиб қўйса-чи? Йўқ, сотмайди. Нима бўлгандаям жигарим-ку! Наҳотки, акам бўла туриб кўзимга чўп суқса? Ҳа-а, айтаман. Бузуқдан қутулдик, деб айтаман. Ўшанда кечиради. Ўшанда ишонади менга…»\nМатназар шундай ўйлар билан ташқарига чиқди. Бу ҳовлини яқиндагина қуриб битирганди. Ҳовлида айланиб юрган йигитларга керакли юмушларни топширган бўлди-да, ертўлага қараб юрди.\nБир ҳафта ичида ҳаммаси жойига тушди. Мардонни Бек аканинг ўзи турмадан қутқариб олди. Энди у биларди. Ака-укалар унга ҳеч қачон хиёнат қила олишмайди. Чунки, бўйниларидаги қарз осмонча бор. Бу йигитчанинг тўйини ҳам ўтказиб берса, янада бўйни эгилади. Ипсиз боғланади. Кўрибсизки, унинг қўли билан қора дори бозори гуркирайверади. Бора-бора Мардонга бериладиган фоизниям камайтириш мумкин. Баҳона бор. Қарзларни аста-секинлик билан узиб бориш керак. Ахир, ҳисобли дўст айрилмас, деган мақол бекорга айтилмаган…\n— Астағфириллоҳ! Шунчалик кучайиб кетибдими, у аҳмоқ?\n— Ҳа, майли, энди бундай қиламиз. Бугун кечаси йигитлардан уч-тўрттасини олиб уйига боргин-у, борини тортиб ол! Ўзини яхшилаб калтаклат! Бугундан бошлаб у кўзимга кўринмасин!\nҲусан ака ташқарига чиққани ҳамон ичкаридан Бек аканинг сўкингани эшитилди:\nМатназар ҳеч нимага тушунмай, бир кўнгли Бек акага қўнғироқ қилиб аниқламоқчи ҳам бўлди. Бироқ ўйлаб қолди. Балки, бирор режани ўйлаб қўйгандир, яна?\n— Ҳа-а, бу ерда нима қилиб юрибсан, арвоҳга ўхшаб? — Сарибойни жеркиб ташлади у. — Ўласанми, бундоқ йўталиб-нетиб келсанг?


вилояти Олий таълимга қабул қилинган талабалар сонидан келиб чиқса таълим сифати бўйича Ўзбекистонда биринчи ўринда туради. Бундан фойдаланиб, ...\n«Кўпкари» ёхуд «улоқдаги» мактаб\nИкки йил илгари Пастдарғом туманидаги 3-умумталим мактабига ишга кириш мақсадида бордим, — деб ёзади Паст дарғомлик Талант ПРИМОВ marifat.uz сайтида. — Она қишлоғимдаги бу мактаб уйимдан учта уй нарида жойлашган.\nсентябрь куни «таълим сифатини таъминлаш ва баҳолаш: Халқаро ёндашувлар ва Ўзбекистон тажрибаси» мавзусида семинар ўтказилди. Вазирлар Маҳкамаси томонидан ... аттестациядан ўтказиш ва баҳолаш мезонлари ишлаб чиқилди. Семинарда таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси бош бошқарма бошлиғи Аслиддин ...


Саримсоқнинг Фан билан Исботланган 7 Фойдаси! - UzShifo.Info - Sog'lom Yashash Tarzi Sirlari\nHome SALOMATLIK ASOSLARI Ruhiy salomatlik va asab Саримсоқнинг Фан билан Исботланган 7 Фойдаси!\nFeruzabegim April 8, 2021 April 8, 2021\nСаримсоқ зиравор сифатида деярли барча миллат ошхоналарида кенг ишлатилади. Саримсоқ фойдалилик жиҳатидан куркумадан кейин иккинчи ўринда туради ва Супер озуқа ҳисобланади. Ҳозирги кунгача саримсоқ устида олиб борилган илмий тадқиқотлар сони нақ 6100 тадан ошиб кетади.\nТадқиқотларнинг барчаси эса бизга бир ҳақиқатни ошкор қилади. Саримсоқ пиёзни мунтазам истеъмол қилиш дунё бўйича энг кўп ўлим келтириб чиқарувчи асосий 4та сабабдан ҳимоя қилар экан. Булар эса юрак касалликлари, инсульт, саратон (рак) ва инфекциялардир.\nШундай экан, саримсоқни кундалик таомномамизга киритиш биз учун жуда фойдали бўлар экан. Бунинг устига, саримсоқ нисбатан арзон маҳсулот ҳисобланади. Уни ўстириш ва етиштириш ҳам жуда осон!\nСаримсоқнинг фойдалари жуда кўп. Ҳозирда улардан 7 таси фан билан исботланган.\n1. Юрак касалликларидан химоя қилади\n2016 йилда Journal of Nutrition журналида чоп қилинган илмий мақолага кўра саримсоқни мунтазам истеъмол қилиш юракка қон етказиб берувчи артерияларнинг деворига бириккан ёғли бирикмаларни камайтиради ва юрак саломатлигига ижобий таъсир кўрсатади.\nБу тадқиқотда 55 нафар 40-75 ёш атрофида бўлган беморлар иштирок этишган. Бу беморлар тадқиқот давомида саримсоқ экстрактини мунтазам истеъмол қилишган, бу эса уларнинг артерияларини қоплаган ёғли бирикмаларнинг камайишига ва янги ёғли қопламалар ҳосил бўлмаслигига ёрдам берган.\nХулоса қилиб айтганда, саримсоқ юрак касалликларининг бошланғич этапларида касалликни тузатиши ва атеросклероз касаллигининг ривожланишини секинлаштириши мумкин экан.\n2. Саратондан ҳимоя қилиши мумкин\nБир неча тадқиқотлар мунтазам равишда саримсоқ истеъмол қилиш саратон билан касалланиш эҳтимолини ниҳоятда пасайтиришини кўрсатади. Саримсоқ айнан ошқозон, қизилўнгач, ошқозон ости бези ва кўкрак саратони билан касалланиш эҳтимолини бир-неча баравар пасайтиради.\nФранцияда ўтказилган тадқиқотга кўра мунтазам равишда саримсоқ ва пиёз истеъмол қилиш кўкрак саратонига йўлиқиш эҳтимолини пасайтирар экан.\nСан-Францискода ўтказилган тадқиқотга кўра эса мунтазам равишда саримсоқ истеъмол қилиш саратоннинг энг ҳавфли турларидан бири бўлган ошқозон ости бези саратонига чалиниш эҳтимолини 54% га камайтирар экан.\nУмумий қилиб айтганда, саратонга чалиниш эҳтимолини камайтириш учун саримсоқни мунтазам равишда истеъмол қилиш жуда фойдали бўлар экан.\n3. Юқори қон босимини меъёрга келтиради\nТадқиқотлардан бирида қон босими тушиши қийин бўлган 50 та бемор саримсоқ экстрактини кунига 4 та капсула (960 мг) миқдорида уч ой давомида истеъмол қилишгач, уларнинг қон бомими меъёрга кела бошлаган. Бунга сабаб эса саримсоқдаги полисулфидлар қон томирларини очади ва кенгайтиради, натижада эса қон босими меъёрга келади.\n4. Шамоллаш ва инфекцияларнинг олдини олади\nСаримсоқдаги аллицин моддаси инфекцияларни йўқ қилади.\nТадқиқотлардан бирида шамоллаш сезонида, яъни Ноябрь ва Февраль ўрталарида бир гуруҳ инсонларга мунтазам равишда саримсоқ едириб борилган. Иккинчи гуруҳ эса саримсоқ истеъмол қилмаган. Натижада, саримсоқ истеъмол қилиб юрган инсонлар деярли шамолламаган, касал бўлишса ҳам жуда тез тузалишган. Саримсоқ емаган инсонлар эса кўпроқ шамоллаган (common cold).\n5. Соч тўкилишининг олдини олади\nТуркиядаги Мазандаран Тиббиёт Фанлари Университетида олиб борилган клиник тадқиқотга кўра алопеция, яъни соч тўкилиши муаммоси бор инсонлар бошига икки маҳал саримсоқ гелини 3 ой давомида суриб юриш соч тўкилишини камайтирар экан.\nСоч тўкилишининг олдини олиш учун саримсоқни майдалаб зайтун ёки кокос ёғида бир неча кун совуқ жойда тиндирилади. Сўнг сузиб олиниб, ёғи бошга суриб юрилади. Бу муолажа аёллар учун ҳам эркаклар учун ҳам фойдали ҳисобланади. (манба)\n6. Асаб ва мия учун фойдали\n2011 йил тадқиқотига кўра саримсоқ экстракти асаб толаларини ҳимоя қилади. Шунингдек, саримсоқ Дементия ва Алцгеймер билан касалланган инсонлар учун ҳам жуда фойдали ҳисобланади.\n7. Диабет учун фойдалидир\nСаримсоқ истеъмол қилиб юриш қондаги шакарни меъёрга келтиради ва қонф айланишини яхшилайди.(манба)\nДиабетга чалинган каламушларга саримсоқ едириб борилганида каламушларнинг кондаги шакар миқдори ва холестерин миқдори анча меъёрга келган.(манба)\nСаримсоқ шубҳасиз жуда фойдали зиравордир, аммо уни ҳам тўғри истеъмол қилиш керак. Саримсоқни қандай қилиб истеъмол қилсак яна ҳам фойдали бўлади? Бунинг ҳам ўз сирлари бор.\nБу ҳақида кейинги мақолада билиб олишингиз мумкин:\n“Саримсоқни тўғри истеъмол қилишни ўрганамиз!“


13:35:53 27 May 2020\nЎзбекистон Республикаси ҳудудида 1 ноябрдан бошлаб бир қатор ўзгаришлар кучга киради. Бу ҳақда Адлия вазирлигининг “Ҳуқуқий ахборот” каналида маълум қилинди.\n• юридик шахслар учун – 4 йил;\n• жисмоний шахслар учун – 8 йилни ташкил этади.\nСув хўжалиги вазирлиги идора ва ташкилотлари ходимларининг базавий тариф ставкаларига 2019 йил 1 ноябрдан 1,1 ва 2020 йил 1 январдан 1,2 миқдорда тузатиш коэффициентини қўллаш ҳисобига уларнинг иш ҳақи оширилади (http://lex.uz/docs/4545898).


Бу йил саксон беш баҳорни қарши олган отахон эсини танибдики, боғ оралайди. Кўп йиллар давомида боғдорчилик бригадасига етакчилик қилиб, мева-сабзавот етиштириш бўйича катта тажриба тўплади. Гарчи юртимиз истиқлолга эришган дастлабки йилларда пенсияга чиққан бўлса-да, севимли касбига бўлган меҳр барибир устун келди. Фарзандларини ёнига олиб, ўзи яратган боғлар негизида фермер хўжалиги ташкил этди. Боғнинг асосий қисмини янгилади.\n— Мустақиллик туфайли бошқа соҳалар қаторида боғдорчиликда ҳам катта ўзгаришлар юз берди, — дейди Низомиддин Худоёров. — Мисол учун, интенсив боғларни олайлик. Мевали дарахтларни илмий асосда парваришлашга йўналтирилган бу усулнинг нафи тезда кўзга ташланди. Энг аввало, пакана ва яримпакана кўчатлар барвақт ҳосилга кириши билан барчага маъқул бўлди. Эсимда, бир пайтлар биз парваришлаган олма дарахтларининг ҳосилини ўн йиллаб кутганмиз. Шунда ҳам, улар бир йил ҳосил берса, кейинги йили “дам оларди”.\nНизомиддин ота асос солган “Пешқўрғон Худоёри” фермер хўжалигини ҳозирги кунда катта ўғли Исомиддин бошқараяпти. Бундан бир неча йил аввал у 5 гектар майдонда интенсив боғ яратиб, Польша ва Сербия давлатларидан янги навларни келтириб ўтқазган эди. Кўчатлар иккинчи йилиёқ нишона кўрсатган бўлса, учинчи йили тўлиқ ҳосилга кирди. Исомиддиннинг укаси Қодиржоннинг ҳам фермер хўжалиги бор. “Низомиддин шахмат боғи” деб юритилади. Ҳали ғайрати сўнмаган отахон кунда-кунора ҳар иккала хўжаликка келиб, ишнинг боришини кузатади, фарзандларига маслаҳат беради. Қолаверса, ҳовлидаги олмазорнинг ҳам ташвиши етарли. Бу ерда “Семеренко”, “Голден” сингари олма навларининг 25 тупи парваришланаяпти. Ҳар йили улардан мўл ҳосил олинади. Натижада оила даромади рўзғор харажатларидан ортиб, невара-чевараларнинг тўйига файз киритаяпти.\nНизомиддин ота, шунингдек, меваларни узоқ вақт сақлашнинг ҳадисини ҳам олган. Бунинг учун ҳовлидаги уйлардан бир хонаси ажратилиб, ўзига хос омборга айлантирилган. Меваларни жойлаштириш учун махсус яшик ва бошқа қурилмалар ясалган. Хонанинг тагидан эса ариқ ўтказилган. Ундан мунтазам равишда оқиб турадиган сув ҳароратни мўътадил сақлайди. Қисқаси, “қўлбола совутқич”да 50 тоннага яқин олма ва бошқа меваларни март ойига қадар худди янги узилгандай сақлаш мумкин.\n— Яқинда телевизор орқали Ўзбекистонимиз жаҳондаги бахтли ҳаёт кечираётган давлатлар орасида олдинги ўринлардан бирида бораётганини эшитиб, жуда суюниб кетдим, — дейди Низомиддин ота. — Ҳақиқатан, шаҳару қишлоқларимиздаги янгиланишларни айтмайсизми?! Масалан, кун сайин кўркига кўрк қўшилаётган Наманганимизга қараб, кўзи тўймайди кишининг. Фарзандларимизнинг келажагидан хотиримиз жам, уларнинг таълим олиши, намунали тарбия топиши, касб эгаллаши, спорт билан шуғулланиши учун барча шарт-шароит яратилган. Биз сингари кексаларга кўрсатилаётган эътибор, ғамхўрликдан эса бошимиз осмонда. Мана шундай дориламон кунларимиз, озод ва обод юртимиз, осуда ҳаётимизга сира-сира кўз тегмасин, дея ҳар куни дуо қиламан.\nДейдиларки, кўпчиликнинг корига яраб, савоб ишларга елка тутган кишининг умрига умр қўшилади, ҳаётига барака инади. Айниқса, боғлар барпо этиб, эл дастурхони тўкинлигига ўз ҳиссасини қўшаётган инсонларнинг туриш-турмуши ёшлар учун ибрат мактаби, фарзандлари учун бебаҳо давлатдир.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Маданият маркази фойдаланишга топширилди\tЁзги таътил қувончи »


Kutubxona - Xurshid Davron. Amir Temur oʻgʻlining oʻlimi haqida rivoyat (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Xurshid Davron. Amir Temur oʻgʻlining oʻlimi haqida rivoyat (hikoya) / Kiril\nМуаллифXуршид Даврон Асар номиАмир Темур ўғлининг ўлими ҳақида ривоят (ҳикоя)\nТилЎзб Ҳажм106KBБезатишUzgen (admin@kutubxona.com) Қўшилган2010/07/13 Манбаhttp://www.ziyouz.com/index...\nАмир Темур ўғлининг ўлими ҳақида ривоят (ҳикоя)\nБу афсонани тўқиганлар унга қандай ном берганларидан бехабарман, мен уни «Амир Темур ўғлининг ўлими» деб атадим. Менга уни бир дўстим гапириб берган эди, дўстимнинг айтишича, бу қадим афсонани у талабалар шаҳарчасида яшаган афғонлардан эшитган экан.\nАфсонани ҳикоя қилиб беришдан аввал, икки нарса ҳақида бироз бўлса-да, тўхталиб ўтмоқчиман. Энг аввало, «афсона ўзи нима?», деган саволга жавоб изламоқчиман. Одатимни канда қилмаган тарзда, ўзининг номукаммаллиги билан машҳур «Ўзбек тилининг изоҳли луғати»га қарайман. Мана, луғатнинг 1 жилд 63-бетидаги «Афсона» сўзига ёзилган изоҳ: «1. Авлоддан авлодга, оғиздан оғизга ўтиб келган фантастик, баъзан диний мазмундаги ҳикоя, ривоят, достон… 2. Кўчма: асоссиз гап, ёлғон-яшиқ уйдирма… 3. Кўчма: ақл бовар қилмайдиган, ақлга сиғмайдиган мислсиз нарса, иш».\n««Афсонавий» сўзига оид изоҳ: «1. Афсона жанрига мансуб бўлган, фантастик. 2. Фақат афсоналарда мавжуд бўлган, одатда йўқ, хаёлий. 3. Кўчма: Уйдирма, тўқима. 4. Кўчма: Ақл бовар қилмайдиган, ақлга сиғмайдиган, мисли кўрилмаган, мислсиз».\nАгар эътибор берган бўлсангиз, бу изоҳларга «уйдирма» сўзи асос қилиб олинган. Аслида, шундаймикан? Бир ўрис шоири «Афсона – бу ҳақиқатнинг синиқ парчаларидир» деб ёзган эди. Агар, «афсона» сўзига изоҳ беринг десалар, мен мана шу сўзни такрорлаган бўлардим. Зеро, ҳар қандай хаёлий ёки тўқима афсона ҳам аслида содир бўлгани аниқ, маълум бир тарихий шахс ҳаёти билан узвий боғлиқ бўлади. Бобил минорасининг қурилиши, Нуҳ тўфони ёки Самарқанддаги Шоҳизинда мозори билан боғлиқ афсона бўлсин, уларнинг ҳар бирининг асосида тарихий далил - ҳақиқат ётган бўлади. Шунинг учун ҳам жуда кўп қадимий битикларимиз қуйидаги жумла билан бошланган: «Бул ҳикоят агарчи афсона тусида эрса-да, ул ҳақиқатдан йироқ эмасдур».\nИнглиз адиби Честертон битганидек, афсона ҳар қандай далилдан ҳам тарихийроқдир. Далил ёлғиз бир одам ҳақида сўз юритса, ёки у одамлар қатнашган воқеа ҳақида маълумот берса, афсона юзлаб ва миллионлаб одамлар тақдири ҳақида, воқеани юзага чиқарган одамлар ҳақида ҳикоя қилади. Далил баъзан замон алмашиши билан ўз моҳиятини, ўз рангини ўзгартириши мумкин, аммо афсона абадий ўзгармас ҳақиқатдир. Тарих фақат халқ хотираси рамзи бўлмиш асотирлар (афсона ва ривоятлар) ёрдамидагина мозий моҳиятини, демак унинг юрагини кашф эта олади. Хотирасиз инсон юраги ҳам қуруқ ҳужжатлар йиғиндисидан фарқ қилмайди. Тарих вақт ҳақида эмас, вақт мобайнида яшаган инсон ҳақида ҳикоя қилмоғи зарур. Демак, у вақт ҳужжатларига эмас, инсон хотирасига суянгандагина ҳақиқатни очади. Инсон хотираси афсоналарга ҳамнафас бўлгандагина тирикдир. Фақат шундагина тарихий далил тирилади. Афсона билан ҳужжат (далил)нинг ўзаро боғланиши аслида инсон билан вақт боғланишидир. Тарих, деб ёзади Николай Бердяев, том маънодаги афсонадир…\nХўш, Амир Темур ўғлининг ўлими билан боғлиқ афсона қайси воқеалар билан боғлиқ бўлиши мумкин. Агар уни Умаршайх мирзо ўлими билан боғлайдиган бўлсак, бу афсонани далили бўладиган воқеаларни Шом юриши баёнидан тополмадим. Ўйлашимча, бу афсонани афғонлар орасида мавжуд бўлиши боис, у Амир Темурнинг Ҳиндистонга қилган юриши давомида рўй берган воқеалардан туғилган бўлиши керак. Охир-оқибатда узоқ изланишдан сўнг «Темур тузуклари»да бу афсонага бевосита боғлиқ маълумотларни топишга муваффақ бўлдим. Бироқ, уларни сўзлаб беришдан аввал мен Ҳиндистон юриши қандай бошланганини мухтасар бўлса-да, ҳикоя қилмоқчиман.\nҲар галгидек қурултой кўпчилик учун қурилган улкан чодирда ўтди. Амир Темур одатдаги расм-русмлар адо этилиши билан, гапни чўзиб ўтирмай, Ҳиндистон юриши олдидан ўғиллари ва амирларнинг кўнгли, ўй-фикрларини билиш мақсадида уларни маслаҳатга чақирганини айтди. Туркий сулолаларнинг азалий тартиби ва мукаррам дастури шундай эдиким, катта оғалари ва хешлар ҳаёт экан, ҳеч ким улардан ўтиб салтанат тахтига қадам қўёлмасди. Мана шу боболар одатига биноан қурултойдаям ёши улуғ шаҳзодалар биринчи фикр билдириш ҳуқуқига эга эдилар. Шунинг учун ҳам даврада Соҳибқироннинг кенжа ўғли Шоҳруҳ мирзо ўтирган бўлса ҳам, биринчи сўзлаш ундан ёш жиҳатдан улуғ Муҳаммад Султон билан Пирмуҳаммад Жаҳонгир ихтиёрида эди. Пирмуҳаммад Жаҳонгир бобосига бир қараб олди-да, унинг «Хўш» дегандек синчков тикилид турганини кўриб гап бошлади:\n— Олампаноҳ, - дея улуғворлик ила сўз бошлади Муҳаммад Султон, - иним Пирмуҳаммад Жаҳонгир айтгани ростдур. Ҳинд мулки бағоят бой юрт. Аммо, сиз берган сабоқ ҳамиша ёдимда. Яъниким ҳар бир ишни қилишдан аввал унинг амалини ўйлаш жоиздур. Китоблардан маълумдирким, Ҳиндистон йўли кўп машаққатлидур. Энг аввало, бир неча қор босиб ётган тоғлару кечиб ўтиш мушкул дарёлар, ундан кейин чеки йўқ ўрмону тўқайзорлар бордур. Иккиламчи, мақсадга етгунча бебош афғонлар билан жанг қилиш ҳам зарур бўлғай. Яна китобларда айтилмишким, Ҳиндистонда одамхўр филлар ҳам жуда кўп бўлармиш…\n— Ҳазрат Соҳибқирон, - деди тантанавор оҳангда Султон Ҳусайн. – Агар биз Ҳиндистонни илгимизга кирита олсак, тўрт иқлимга – Туркистону Турон, Эрону Ҳиндга ҳукмрон бўлурмиз. Қолғон уч иқлим: Рум, Шом, Чинни эса олмоқ қийин эмасдур, албат олғаймиз.\n— Падари бузрук, ҳазрати Соҳибқирон, - дея гап бошлади Шоҳруҳ мирзо шошмасдан. Унинг ҳатто гапираётган пайтидаям нималарнидир ўйлаётганини сезиб Амир Темурнинг ғаши келди. – Мен аждодларимиз бўлмиш туркларнинг қонунлари битилган китобларда ўқиган эдимки, жаҳонда бешта шон-шавкатли подшоҳ бўларкан. Ривоят қилғайларким, бу подшоҳларнинг улуғлигини алоҳида таъкидлаб, уларнинг номларини атамай, лақабларини олиб айтғонлар. Яъниким Ҳинд подшосини – рой, Рум подшосини – қайсар, Чуну Мочин подшосини - фағфур, Туркистон подшосини – ҳоқон, Эрону Турон подшосини – шаҳоншоҳ атайдилар. Биз ҳукм юргизган юрт ҳукмдори, яъниким шаҳоншоҳ ҳукми ҳамиша Ҳиндистон мамлакатларига жорий этилмиш. Токим Эронзамину Туронзамин бизнинг илкимизда экан, Ҳиндистонни ҳам ўзимизга тобе этмоғимиз жоиздур…\nАмир Темур секин Пирмуҳаммад Жаҳонгирга кўз қирини ташлади. Ҳа, бу набираси ҳавас қилгулик баҳодир бўлди. Ўзиям қуйиб қўйгандек бобосининг ўзи: қадди қомати барваста, елкадор, бошиям бобосиникидек, ҳумдек келади. Қоши-чи, қоши? Ариқ четидаги ажриқдек қалин, кўзлари қилич дамидек товланади. Феъл-атвориям, бобосиники, на ёғийдан, на ўлимдан қўрқади. «Ёпирай, - дерди баъзан камдан-кам ҳайратланадиган соҳибқирон. – Мени тириклигимда Аллоҳ таоло яна қайтадан яратдими?! Набирасининг ёлғиз бир хислати унга маъқул келмасди. Кўпчилик бошини қовуштиришни билмайди. Мардлик одамлар дилини мафтун этса, оқибатбардорлик, фаросат юракларни абадий банди этишини ҳали англамайди.\n— Хўш, - деди у баланд овоз билан. Аммо амирлар жим ўтиравердилар. Соҳибқирон жаҳли чиқсаям, ичидагини юзига чиқармади. Индамай кутишни маъқул кўрди. Бу бахтучопганлар унинг неча йилдан буён Ҳинд мулкини забт этиш ҳақида орзу қилишидан язши хабардор. Наҳотки, билиб ҳам билмасликка олсалар, жим ўтиришни маъқул кўрсалар? У ўзининг деярли барча юришларида қатнашган, садоқатларини неча марта жангу жадалда намойиш этган амирларга бир-бир тикилар, амирлар эса унга бош кўтариб қарашга мажол тополмасдилар. Охири у амир Шоҳмаликка қаттиқ тикилиб тураверди. Унинг бу боқишини туйган амир секин бжшини кўтаришга мажбур бўлди.\nАмир Шоҳмалик ўрнидан туришга мажбур бўлди. Амир Темур унга: «Ўтириб гапиравер» деб ишора қилгач, ўрнини эгаллади. Бироз тараддудланиб, кейин оҳиста арз қилди:\n— Аълоҳазрат, сизнинг амрингиз биз учун вожибдур, ундан юз ўгириш тузингизни унутмоқдур. Биз бу тадбир хаёлини дилларимиздан, бамисли жавоҳир туйнукларидан ўтган ипдек шошилмай ўткардик, - у биз деганда амирлар Хожа Юсуф, Сарибуғо, Шайх Нуриддинларга ишора қилди. – Борингки, Ҳиндистонни олдик ҳам дейлик. Бироқ, у мулкда турғун бўлиб қолсак наслимиз йўқолмагайму, авлодларимиз ўз аслидан айри тушмагайму, бегона юртда тилларини унутмагайму?..\n— Тақсир, - деб нинг гапини бўлди Амир Темур хотиржам. – Биз ул-мулкда узоқ қолишни ўйлаганимиз йўқ. Қолаверса, шуни ёдда тутингким, дилда эътиқод бутун бўлса, асло наслимиз йўқолмагай, тилимиз унутилмағай… Эътиқод сусайса, тил эмас, имон ҳам унутилғай…\n— «Eй, Расулуллоҳ, кофирларга ва мунофиқларга қарши жаҳл қилғил». Амир Темур бир четда турган мавлоно Фахриддин қорига тикилди. Мавлоно Соҳибқирон истагини уқди, оҳиста ўрнидан туриб оят мазмунини изоҳлаб берди. Амирлар мавлононинг изоҳини эшитгач, бошларини эгиб, жимиб қолдилар.\n— Хўш, - деди Амир Темур. Аммо бу гал ҳам амирлар ўз фикрларини айтишга шошилмадилар. Буни кўрган соҳибқирон жаҳлини яширолмади.\nEртаси давом этган қурултой аҳли бир овозда бўлажак юриш режасини маъқулладилар. Дили равшан тортган Амир Темур қўл кўтариб, зафару фатҳ фотиҳасини ўқиди.\nАмир Темур, юқорида айтганимиздек, қўшин ортини мустаҳкамлаш мақсадида афғон қабилалари томонидан вайрон этилган бир қатор қалъаларни қайта тиклатган ва уларда ўз одамларини қолдирган эди. Мана шу қалъаларнинг бири Ироб қалъаси эди. Пирмуҳаммад Жаҳонгир Мўлтонга юриши олдидан ўзига содиқлик сўзини айтган Лашкаршоҳ афғонни мана шу қалъанинг кутволи қилиб тайинлаганди. Амир Темур қўшини Ҳиндистонга қараб йўлга чиқишидан фойдаланган каркас деб аталган афғон қабиласининг бошлиғи Мусо афғон келиб қалъани қўлга киритди ва кутвол Лашкаршоҳ афғонни қатл этди. Ўлдирилган оғасининг қасосини тилаган Малик Муҳаммад Соҳибқирон ҳузурига бош уриб борди. Амир Темур узоқни кўзлаб иш тутди: гўё бечора инининг ўтинчига қулоқ солмаган бўлиб, уни қамаб қўйишни буюрди. Сўнг Мусо афғонга ҳузурига келишни талаб қилиб ёрлиқ юборди. Мусо афғон келган чопардан қон ўчи талаб қилиб борган Малик Муҳаммад қамоққа тушганини эшитиб , хотиржам тортди. Аммо Амир Темур қўшини қалъага қараб келаётганидан воқиф бўлгач, унга пешвоз чиқиб, қалъани пешкаш қилишни маъқул деб топди. Аммо у ўз аскарларидан бирига Амир Темур қалъага кириши билан ўқ узиб, уни ҳалок этишни буюрган эди. Аммо пасткаш ниятига этмади. Узилган ўқ хато кетди. Мусо афғон қилмишига яраша жазоланди, у қатл этилди.\nХиёнат қалъа жийбахона бошлиғи томонидан бўлди. У дастлаб мактуб қатиб боғланган ёй ўқини Соҳибқирон аскарлари томон учуриб, тун яримдан оғганда мағриб томондаги дарвозани очажагини хабар қилди. Мунший хатни унга ўқиб берар экан, ҳукмдор ҳали афтини кўрмаган жийбахоначидан қаттиқ нафратланди. «Кўрнамак», - деб ўйлади у мунший хиргоҳдан чиқиб кетгач. У узоқ ўйлади. Ҳурмдорлари берган туз ҳақини унутиб, вафодорлик ва садоқатни бир чеккага йиғиштириб, унинг олдига не-не одамлар бош уриб келмаган. Лекин у ҳар сафар бу хоинларни лаънатлаган. Туз ҳақи ва вафодорликни унутиб, хизмат вақтида ўз соҳибидан юз ўгириб унинг қошига келган ҳар бир юзсизни ўзига ва салтанатига энг ёмон душман деб билган.\nЙўлга тушган қўшиндаги аскарларнинг сон-саноғи йўқ эди. Уларнинг отлари минг фарсангдан ортиқ йўл боссаям ҳали толиқмаган ва шамолдек учқур, қиличлари олмосдай ўткир, юракларбга қўрқув тушмаган эди. Қўшин шундай шиддат билан борардики, го ъё саратон маҳали қамишзорга тушган ўтдек тўхтовсиз эдилар. Бошларидаги симобий дубулғалар кун тиғида ялт-юлт товланар экан, ўша замонда яшаган муаррих таърифлагандек, «қўшин кежим, зирҳ ва жавшанлар кўплигидан темир тоғи каби эди, гўё темир тоғи эриб кетиб, дарё бўлиб оқуб борар, бу қоим юз минг коинотни ютиб юборадиган улкан наҳангдек жилвагар эди».\nМана шу улкан қўшин тўхтаб Синд дарёси соҳилида ҳордиқ олаётган пайтда Амир Темурга куни-кеча забт этилган қалъадан чопар келганини айтдилар. «Кирсин!» – деди Соҳибқирон дарёдан урилган салқин шабададан оҳиста тебраниб турган хиргоҳ пардаларига тикилганича. Амир Темур югуриб ичкарига кирган чопарни таниди. У шаҳзода ўғли хизматида юрган уйўғлонларнинг бири эди. Уйўғлон кира солиб, тизза чўкиб ва бошини эгиб, синиқ овозбилан сўзлади:\nУнинг бу сўзини эшитган Амир Темурнинг бир мўйи ҳам қимирламади. У ҳузурига кирган сонсиз чопарлардан бу сўзни неча марта эшитган, санаса, саноқдан адашмоғи мумкин. Кўпинча бу сўз билан бошланган хабарлар унинг қулоғига етишга ҳам арзимас бир гап бўлиб чиқар, Соҳибқирон одамларнинг ваҳимага ўчлигидан ҳайрон қоларди. Бирдан ўйига: «Наҳотки, ўғлимга бир гап бўлган бўлса?» деган гап келди-да, сергак тортди.\n— Аввал бир қошиқ қонимдан кечинг, онҳазрат, - деди уйўғлон сапчадек кичик бошини кўтармай.\nАмир Темурнинг ғазаби қайнади. «Нима бало, бу сакбачча, менинг иродамни синамоқчими?»\n— Кечдим, гапир, - деди ҳорғин товуш билан Соҳибқирон. Чопар ортиқ пайсаласа, айтадиган гапи ўзи билан рихлатга кетишини англади-ю, бошини сал кўтарди. Шунда ҳам ҳукмдорнинг юзига қарашга журъат қилолмай, гап бошлади:\n— Билмайман, Соҳибқирон, билмайман – унинг жағлари титрарди, - Мен қалъадан чиқиш саъй-ҳаракатини қилаётганимда, жанг жийбахона олдида бораётган, ўғлингиз жангнинг ўртасида эди.\nПак-пакана, қориндор товачи хиргоҳдан ўқдай отилиб чиқди. «Худо бир асради, худо бир асради!» деган ўй чопиб бораётган товачининг миясини кемирарди.\nДам ўтмай темир тоғ эриб, улкан оқинга айланди ва кечагина ўтилган, ҳали чанг-тўзони босилмаган йўллардан илондек буралиб оқа бошлади. Энди бу қўшиннинг шиддати яна ҳам жадал , навкарлар дилида қасос ўти ёнар, отлар қамчи зарбидан аламзада йўртиб борар эдилар. Темир оқим бир неча кундан сўнг душман қўлига ўтган қалъани уч томондан ўраб олди. Тўртинчи томонда эса юксак қорли тоғлардан тушиб ҳали қўлга ўргатилмаган беасов тойдек ҳаприқиб, гувиллаб улкан дарё оқиб турарди. Агар ўша тоғлар томонда пода ўтлатиб юрган ўша афғон чўпони ҳозир қалъа томонга кўз ташлай олганида эди, улкан биёбон қаърида туғилган номаълум симобранг дарё улкан қояга – қалъага урилиб иккига бўлиниб асрлар давомида оқиб турган ўзларига таниш дарёга қўшилаётганига кўзлари тушарди.Агар улар эртаси ҳам ўша томонга қараганларида эди, кечаги бирдан пайдо бўлган симобранг дарё йўқлигини, улкан қоя атрофида эса улкан қўл пайдо бўлиб қолганини кўрган бўлардилар. Бу кўл кечаси олов комига айланиб, ундан таралган ёғду юксак тоғларнинг қорли чўққиларига урилиб, уларни нимқизил рангга бўялди. Бу қалъадан йироқ-йироқлардаги қишлоқларда ва чаҳарлар аҳолиси олислардан келаётган ер зириллашига ваҳима билан қулоқ солишар, аллақандай номаълум, шу сабабдан қўрқинчли ҳалокатлардан дарак берувчи ғаройиб манзарага – юксак тоғ чўққиларининг қори алвон рангга бўялиб товланишини кўриб даҳшатга тушардилар.\nEнг қўрқинчлиси, номаълумлик эди. Номаълумлик уларни ўзлари асрлар давомида яшаган масканларини, молу мулкларини ташлаб ғарқ пишиб ётган тутлар ҳиди анқиб турган чорбоғлар оралаб ўтган йўллар орқали бу ваҳимадан бехабар ва алдамчи фароғат оғушида ухлаётган ўлкаларга кетишга, бу номаълумликдан ёш келинчакларнинг кўксида сути қуриб, ҳали киндик яраси битмаган чақалоқлар йиғиси оталарни ярим кечалари туриб олисда тобора қизилашиб товланаётган тоғларга нотинчлик билан узоқ боқишга мажбур қиларди. Ер зириллаши тўхтагани билан уларнинг юрагидаги зириллаш баттар авж оларди. Улар ўша туни билан нимқизил рангда товланган тоғлар томондан бирор бир хабар келармикан дея илонизли йўлларга интиқ боқиб кутишар; аммо номоз пайтидаги кентлар кўчасидек бу қадимий йўлларда бирор кишининг қораси кўринмасди. Номаълумлик томонга қараб бориб, у ёқдан бирор гап олиб келишга ҳеч ким журъат қилолмасди. Ундан кўра улар кенг даштда душман лашкари билан юзма-юз туриб жанг қилишга рози эдилар. Аммо душман ўша номаълум томонда эди.\nЎша номаълумлик тарафда, кечалари нимқизил рангда товланган тоғлар томондан оқиб тушган дарё ёқасидаги қалъани Амир Темур қўшини исканжага олган эди. Соҳибқирон қалъанинг шарқий дарвозаси рўпарасида саркоб тиклашни буюрди. У қалъага таслим бўлишни талаб қилиб нишон жўнатмади. У саркўб тикланишини ва шарқ томондан оқиб келаётган темир оқимни мана шу саркоб пойида йиғилишини ҳам кутиб ўтирмади. Ўртада беомон жанг бошланди. Амир Темур ҳам худонинг бир бандаси каби, олисдаги қишлоқларда яшаган фуқароларга ўхшаб номаълумликдан қўрқарди. Аммо у номаълумлик қаршисида қўл қовуштириб ўтиришни ёқтирмасди. У ҳар қандай жумбоқ ечилгандан кейингина юрагида фароғат топажагини яхши билар; бу жумбоқ, бу номаълумлик – фарзанднинг қисмати уни қийнаган сайин, у мана шу номаълумликни йўқ этувчи қуроли – қўшинларини жангга солди. Кўзларида ҳам қасос олови, ҳам ўғил ташвиши баравар акс этган Амир Темур тундаям аскарларига дам бермади. Ҳар ер-ҳар ерда ёқиб қўйилган гулханлар ёруғида қалъанинг тўрт дарвозаси ёнида беомон жанг давом этди. Юган-сувлоқларини чайнаб, оғзи кўпикланган безовта отларнинг қўрқинчли кишнаши, курагига ботган ёй ўқи оғришидан дунёни бузиб бақираётган жангчилар , палахмонлар отган тошлар гурсиллаб деворларга, дарвозаларга урилишидан таралган бўғиқ товушлар, гуруҳ-гуруҳ жангчилар гоҳ олдинга, гоҳ орқага чопганларида зилзила пайтидагидек ернинг силкинишлари орасида аллақачонлар тикланган саркўб устидаги хиргоҳ ёнида турган Соҳибқироннинг: «Босинг! Босинг!» деган ҳайқириги!..\nОсмону фалакдан қуюлган кумиш шуъла оғушида бир аёл беланчак тебретарди. Беланчак иплари қаерга осилгани билинмасди. У аёлни таниди – у Тегина Моҳимбегим, онаси эди. Аммо бешикда ўғли ётарди… «Ота – деди ўғли жилмайиб, - Ота…» Бирдан ўғлининг товушини эшитди. «Онажон!…»\nУ бирдан уйғониб кетди-ю, саркўб пойида ётган ярадор жангчилардан бирининг бўғзидан чиққан ўлим олди ноласи уни уйғотиб юборганини билмади. «Ўғлим!» – шивирлади бирдан дили ёниб ўзидан-ўзи. Соҳибқирон кўзидан сихиб чиққан бир томчи ёшда гулхан ёруғи акс этгандек бўлди. У ўша заҳоти кўзларини енги билан артиб, ҳеч ким сезмадими, дегандек атрофига назар ташлади. Ҳамманинг хаёли жанг майдонида эди. Фақат унинг ҳамма юришларида қатнашган қари мунажжим осмонга безовта тикиларди. Қария Соҳибқироннинг ўзига тикилганини сезиб, ўгирилди. Амир Темур мунажжимни ёнига чорлаб, безовталиги сабабини суриштирмоқчи бўлди. Аммо хаёли бўлинди. Аскарлари саркўб қаршисидаги дарвозага ўт қўйган эдилар. Қорамой сепилган улкан нақшкор дарвоза ўтга маҳтал тургандек ловиллаб ёна бошлаганди. Олов пастдан тепага жадал ўрлаб, дарвоза устунларига урилиб уларни қорартирарди.\nЎғилгинам тобути. Қора ерда ётарсан,\nҚатл бошланиши олдидан асир аскарлар турган томондан дод-фарёд эшитилди. Амир Темур сукутни бузган бу ёқинсиз бақир-чақирни эшитиб, «Нима гап?» дегандек қурчилар бошлиғига ўқрайди. Ҳукмдорнинг норозилигини пайқаган қурчилар бошлиғи, девдек келбатига ярашмаган чаққонлик билан пастга отилди. Унинг шундай оғир гавдаси билан чаққон ҳаракати ўртасида боғлиқлик тополмаган ҳукмдор шовқин чиққан томонга тикилди. У мағлуб ёғий аскарлари ичидан қурчилар судраб олиб чиққан чолни кўрди. Чол икки қўлини омбирдек қисиб, майдон четига судраган қурчиарга дастлаб қаршилик кўрсатишга уринди-ю, аммо дам ўтмай, нафаси ўчиб, қўл-оёғи мажолсиз шалвираб тушди.\n«У ким?» - деб сўради Амир Темур қурчилар бошлиғи қайтиб, ўз ўрнини эгаллагач. «Жийбахона бошлиғининг отаси экан», - деди қурчибоши. Соҳибқирон биринчи марта кунда олдида қўли боғлиқ турган, қалъани хиёнат туфайли унга олиб берган жийбахона бошлиғига тикилди. У ўғли тенги йигит эди.\nEнди буёғи фақат Соҳибқироннинг иродасига, унинг ғазаби ёки раҳм-шафқатига боғлиқ эди. Аммо дунёнинг тўрт тарафининг зир-зир титратган, Ғарбу Шарқ ҳукмдорларига ўзининг марҳаматини аямай, уларни фарзанди қаторига қўйиб, «ўғилларим» деб мурожаат қилишга кўниккан жаҳонгир бу лаҳза нималар ҳақида ўйлаётганини ҳеч ким билмасди.\nҲукмдор ўлим олдида ҳам ўзини хўрлашларига қаршилик кўрсатаётган кутволга қараб, иккилангандек бўлди. Кейин бирдан сергак тортиб, ўғлига кўз қирини ташлади. У ўғлининг чеҳрасида ҳам иккиланиш аломатини сезди-ю, қарори қатъийлашди. «Иккиланиш, бу бўлажак мағлубиятдир» - деб ўйлади Амир Темур. Агар у ҳозир иккиланганини ўғлига билдириб қўйса, ўғли салтанат ва ҳарбнинг ҳар бир ишида иккиланиши мумкин. Бунга эса йўл қўйиб бўлмасди. Унда салтанатда ором, душманларда қўрқув, дўстларда садоқат, ўғлида собитлик қолмайди. Илло, подшоҳ бир тадбир қилишни олдиндан қасд қилдими, ҳар қандай шароит ва вазиятга қарамай, ўша ишда қаттиқ турмоғи, то битирмагунча ундан қўл тортмагани маъқул. Агар бугун у иккиланса эртага ўғли ҳам иккиланади, собитлиги синади, оқибатда мамлакат бўлинади. Иккиланган ҳукмдор барибир охир-оқибат адашади, сўнг уларга яқин турганлар ҳам адашадилар.\nУ бир пайтлар,енди салтанат изми илгига ўтган кунларда пири йўллаган мактубдаги муборак сўзларни эслади: «Мамлакат куфр билан туриши мумкин, лекин зулм бор ерда туролмайди». Хўш, ундан шафқат тилаш ўрнига ўлимни индамай кутаётган кутволни ўлдириш зулмми, зулм эмасми?! «Зулм!» - деб ўзига жавоб берди Соҳибқирон. Аммо яна шу нарса маълумки, кутвол ёш бўлишига қарамай, зулм йўлига ўтган. Соҳибқирон қон тўкилишига йўл қўймаслик ниятида ўз нишонини юбориб таслим бўлишни таклиф қилганида, бу талабга ризолик билдириш ҳақида маслаҳат солган икки-уч юзбошини машваратнинг ўзидаёқ чопиб ташлаган. Лаънати жийбахоначи, аллақачонлар кўнглида хиёнат фитнасини бошлаган жийбахона бошлиғи ҳам ўша юзбошиларга қилич пешлаган. Нодон кутвол хавф-хатарни унга оқилона маслаҳат берган юзбошилардан эмас, мана шу ёнида туриб қилич пешлаган жийбахоначидан кутиш кераклигини билмаган. Оқибатда ўртада жанг содир бўлди, неча юз аскар бекордан-бекор қурбон бўлди. Бу зулмми, зулм эмасми?! «Зулм!» - деб ҳукм чиқарди буюк жаҳонгир. Қолаверса, ёмонликка яхшилик билан жавоб қайтариш мумкинми? У ҳолда яхшиликка нима билан жавоб қайтариш лозим. Йўқ, ёмонликка адолат, яхшиликка яхшилик билан жавоб қайтармоқ керакдир. Аксинча бўлса, хатодир.\nСоҳибқирон юзида бир дақиқа пайдо бўлиб, ўша лаҳза ўчган маънони уққан товачи жаллодга «Бошла!» дегандек қўл силтади. Ўша лаҳза жаллоднинг қизил дамли ойболтаси кутвол боши устида ялт этди-ю, кесилган бош кундадан супага, супадан пастга думалаб кетди. Навбат жийбахона бошлиғига етди. Яна жаллод ойболтасини ерга тираб, бош эгиб изн кутди. Товачи ҳукмдор юзига тикилди. Аммо Амир Темур юзида ҳукм маъносини кўрмай, вужуди диққатга айланди.\nТовачининг ишораси билан жаллод бир силташ билан жийбахона бошлиғининг мажолсиз гавдасини ердан кўтарди-да, икки букди ва бошини кунда устига қўйди. Ўша заҳоти маҳкумнинг оғзидан кўпик оқиб туша бошлади. Жийбахона бошлиғининг боши ҳам кундадан пастга думалаши билан ҳамманинг қулоғи кўникиб қолган оғир ва қўрқинчли сукунат оғушида майдон четида боғлиқ турган отлар ёнида чалқанча ётган чолнинг юрагидан отилиб чиққан мунгли фарёд янгради. Аммо бу фарёд эгасига ҳеч ким журъат этиб қарай олмади. Ёлғиз Амир Темур ўрнидан туриб, қатл майдонини тарк этаётган одамлар оша чолга узоқ тикилди. «Зулм!» - деб ўйлади яна у. Шу ўй онгида ялт этган заҳотиёқ, шарт орқасига ўгирилди. Ўшандан буён чолни учратмаган эди…\n«Чол эсдан оғган!» - деб ўйлади Амир Темур, аммо олдида дурбош кўтариб бораётган қурчи «Воҳ» - дея юзтубан йиқилганини кўрди-ю, ўша заҳоти чолни унутди. Қалъа томондан учиб келган тўқмор учи қурчининг кўксини течиб, курагидан чиқиб турарди. Жаҳонгирнинг хавфсизлиги учун жавобгар ичкилар тезда уни туралар бикан тўсиб олишди.\nТуни билан давом этган жанг тонг ёришгач, баттар авж олди. Кечаси қўзғалган шамол ва бир-икки томчилаб ўтган ёмғир тиниб, осмон шундаям ярқирар эдики, бамисоли артилган шишадек беғубор эди. Осмонда бир ҳовуч булут гам кўринмасди. Ёз қуёши шундай меҳр билан одамларга, чеҳcакларга , дала-ю даштларга, юксак тоғларга ўз нурини сочардики, бўлаётган воқеалар ўнгда эмас, тушда кўринаётгандек туюларди. Аммо ҳар икки тарафнинг жангчилари буни сезишмас, уларнинг кўзи бир-бирларидан узилмас, қўлларидаги қиличу зулинлар товуши, кўларидаги ғазаб, дилларидаги қаҳр ғубори ҳам осмонни, ҳам қуёшни тўсиб олган эди. Толиққан отларнинг ҳам, одамларнинг ҳам ўнги тушга айланган. Улар бутун дунёни унутган, гўё ёлғиз ўлимгина уларга ҳордиқ олиш учун имкон берадигандек.Туни билан совутлар ва дубулғалар акс этган ой нури сўниб, қуёшдан тушган шуур қип-қизариб оқаётган дарёда товлана бошлади. Унинг сувига қон қўшилди. У қалъа турган қоядан оқиб тушиб, олис тоғлар тарафдан далаларни яшнатиш, одамлар, гуллар, булбуллар чанқоғини қондириш учун оқиб тушаётган дарёга бориб қуйилар, кўм-кўк дарё бир-икки фарсанг давомида бу қонни ҳазм этолмай қийналар… ва охири қон рангини ичига ютиб, яна ўзининг азалий йўлидан олға талпинарди.\nЎлим топган жангчилар қийналмай жон беришар, ўлим уларга фароғатли уйқу бўлиб туюлар, улар «ўлаяпман»деб эмас, «уйқу босяпти», - деган хаёлда кўз юмишарди. Очиқ қолган кўзларда тип-тиниқ осмон билан баб-баравар кўпик сочаётган отлар, қилич пешлаган суворийлар, ҳар икки томондан учиб келаётган новаклару найзалар акс этарди. Бу уруш чизган сурат эди.\nЖанг тугади. Амир Темурга душман қўшинлари бутунлай тор-мор қилинганини айтишди. Соҳибқирон бу хабарни эшитар экан, бошқа нарсани ўйларди. У беноқат эди. У ўзи кутган гапни эшитишни интиқ кутар, аммо ўзи очиқдан-очиқ сўрашга юраги бетламасди. «Демак, ўғлим…» Амир Темур кўкси зирқираб оғриди. У қурчилар бошлиғига тикилиб: «Ўғлимни топинг!» деб буюрди. Аммо қидиришлар бекор кетди. Ўғлининг на тириги, на ўлиги топилди. Амир Темур бу ҳақда хабар берган яқинларига дарғазаб тикилар, уларни қайта-қайта қидиришга мажбур қиларди.\nАмир Темур ичида фарзандини қанчалик суймасин, ҳалигача унинг бошини силаб эркаламаган. Эркалаш дилни бузади деб ҳисобларди. Ўғли ҳам шу пайтгача отасига бирор марта кулиб боқмаган, ҳамиша кўзларида олов чақнаб турарди. Бу олов ўша жанг кўрган баҳодирлар кўзларидаги оловдек совуқ порламасди. Бу олов ўтли ва ёш эди. Наҳотки шундай ўғли душман қўлида хор бўлган бўлса? Наҳотки?! Йўқ, у ўзини хор қилишларига йўл қўймайди. У ёғий қўлида хор бўлишдан ўлимни афзал кўрадиган йигит. Зеро у ўғлини қалъада қолдириб кетар экан, хайрлашиш олдидан, шундай деганди: «Салтанатга даъвогарчилик қилган ҳар бир киши салтанат шаъни ва мартабасига лойиқ иш тутиши зарур. Мудом ёдингда бўлсинким, бу йўлда жангга кириб ё зафар қучиб ғолиб бўлғайсан, ё ўлдирилғайсан. Ўлимини бўйнига олган кишигина бу йўлдан юрмоғи мумкин».\nУ ўғлига мамлакат адолат, уруш эса диловарлик ва айёрлик билан бошқарилишини, мамлакатда таъқиқ қанча кўп бўлса, авом шунча қашшоқланиши мамкинлиги, илло эркинлик ва адолат бўлса авом, демак мамлакат бой бўлишини, қонун ва буйруқлар қанчалик кўпайса, адолатсизлик, ўғрилик ва бебочлик шунчалар кўпайиши мумкинлигини уқтирди. «Ўғлим, - деб айтарди раҳматлик отаси, - узоқни кўролмаган ҳукмдор яқинидаги балоларга гирифтор бўлади. Аммо яқинни кўриб иш тутган ҳукмдор ҳам хато йўлдадир». Амир Темур отасининг бу гапини ўғлига айтар экан, ўзидан қўшиб ушбуни уқтирган эди: Подшоҳлар ҳулқи бамисоли шамол, авомники майсадир. Шамол қай тарафга эсса, майса ҳам ўша томонга эгилади. Аммо подшоҳ ҳеч қачон ўз қудратининг асоси мана сжу авом эканини унутмаслиги керак.\nАмир Темур тутаб ёнаётган, вайрона қалъага кирмай дарёга яқин ялангликда чодир тиктирди. Соҳибқирон ўзининг оддиқ жангчилари либосидан деярли фарқ қилмайдиган жанговар либосида, Дамашқни олганда қўлга киритган олтин чироқдан осилган шоҳчодирда кундуз бўркли бошини эгган кўйи ўғлидан дарак кутарди. У камдан-кам ёлғиз қолар, шу боисдан ҳар гал шу аҳволга тушганда дилини аллақандай англаб бўлмас оғриқ қиса бошларди. Ҳозир ҳам шу оғриқ уйғонди-ю, соҳибқирон чуқур оҳ тортди. У оғриқ сабабинии билмас, бу эса оғриқни йўқотиш чорасини топишга имкон бермасди. Туни билан кечган жанг туфайли уйқудан, ҳордиқдан қолган жаҳонгир онгида қуюқ ва ҳорғин бир зулмат пайдо бўлган, оғриқ эса мана чу зулумот ичида ёниб турган чироқдек пирпираб, гоҳ товланиб турарди. Тўсатдан ташқарида шовқин-сурон кўтарилди-ю, сергак тортди. Аммо ўзини тутиб, бу шовқин-суронлардан хаёлан узоқлашиш учун кўзини юмди. Ўча заҳоти кечаги туши ўнгида ялт этиб намоён бўлди. Кумуш шуъла оғушида беланчак чайқаларди. Бу сафар онаси йўқ эди. Беланчак ҳам бўм-бўш эди. «Оғлим, ўғлоним…» – дея пичирлади Амир Темур. Аммо ташқаридаги шовқин тобора унга яқинлашиб келар, ортиқ ундан қочиб бўлмасди…\n— Сўйла, - деди соҳибқирон.\n— Онҳазрат, - деди номбардор, - бир қошиқ қонимдан кечсангиз…\n— Кечдим, сўйла, - деди Амир Темур.\n— Онҳазрат, ўғлингизнинг на тириги, на ўлиги топилди. Қалъани элакдан ўтказдик, аммо… - номбардор жим қилди. Ўртада жимлик чўкди. Бу жимлик чўзилган сайин номбардорнинг қоўрқуви ошиб борар, бу қўрқув юрагидан қон томирлари орқали вужудига тарқалиб, аъзои-баданини шол этгандай бўларди.\n«Мана ким ўғлимга нима бўганини менга айтиб беради?»- деган ногаҳоний ўйдан ўрнидан туриб кетган Амир Темурнинг важоҳатини кўриб номбардор ҳаёт билан видолашиш муддати етганини тушунди. Аммо Соҳибқирон унга яқинлашиб, ёқасидан ушлаб даст кўтарди-ю, қаҳрли кўзларини тикиб, бақирди:\n— Тезроқ чолни ҳузуримга олиб киринг! Боягина қўрқувдан қўл-оёғи бўшашган номбардор ҳукмдор ёқасини бўшатиши билан шоҳчодирдан ўқдай отилиб чиқди. Зум ўтмай, чолни олиб кирдилар. Чол ҳозиргина арқон сиқувидан бўшаган қўлларини уқалаб, қаршисида ўтирган Соҳибқиронга, кўзларини яширмай, очиқдан-очиқ разм соларди. Улар бир-бирига узоқ тикилдилар. Аллақачон ўз ўринларини эгаллаган номбардорлару амирлар «бу ёғи нима бўларкин?» дегандай воқеалар давомини кутардилар.\n— Бандаман, - деди чол унга тик боққанча.\n— Ҳукмдоримнинг, - деди чол.\nАмир Темур чолнинг жавобига ичида таҳсин ўқиди. Бир лаҳзалик бу савол-жавоб уни анча тинчлантирган эди.\n— Эй Аллоҳ бандаси, - дея гап бошлади яна Амир Темур, - менинг кимлигимни биласанми?\n— Иншоолло, худонинг бандаси Амир Темурман, - деди Соҳибқирон.\n— Аллоҳниинг мўжизаси, Худованди каримнинг марҳаматига эришган Амир Темурман, - деди соҳибқирон ҳар бир сўзига алоҳида урғу бериб.\n— Ҳар бир банданинг дунёга келишининг ўзи Аллоҳ мўжизаси, Худованди каримнинг марҳаматидир, - деди чол.\n— Сен айтган йигит ўғлимми, ўғлим эмасми, мен ҳали билмайман. У тирикми, ўликми, бундан ҳам бехабарман, - деди Амир Темур.\n— Йигит тахминан йигирма ёшда эди, - деди чол.\n— Ҳа, ўғлим йигирмага чиққан эди, - деди Соҳибқирон.\n— Уни сенинг келишинг арафасида тонгда қатл этишди, - деди чол.\n— Ўша йигитни қандай ўлдиришди, сўйлаб бер, - деди Амир Темур.\n— Уни қалъа ўртасидаги майдонда қатл этишди. Ўша сен менинг ўғлимни қатл этган супада… - Чол бу гапни айтиб тўхтади. Амир Темур бирдан ёлғизликда қийнаб, кўпчилик орасида уни тарк этадиган оғриқ яна дилида уйғонганини сезди. Бу сафар оғриқ ҳар сафаргидан кучлиоқ эди. У бор иродасини тўплаб, дилидаги азоб юзида зоҳир бўлмаслик йўлини тутди. Чолдан бошқа бирор киши жаҳонни қўрқувда тутган инсон дилида қандай азоб уйғонганлигини сезмади.\n—Тонг маҳали эди, - деб ниҳоят гапини давом этди чол. – Машриқдан чиққан қуёш чарақлаб турса-да, ҳали мағриб томондаги ой ботиб улгурмаган эди.\n— Кейин…кейин чап қўлини чопдиар, - деди чол.\n— Сўнг йигитнинг ўнг оёғини чопдилар, - деди чол, ўша даҳшатли қатл манзарасини кўз ўнгига келтириш ниятида кўзини юмганча.\n— Кейин бечоранинг чап оёғини чопдилар, - деб ҳикоясини давом этди чол ҳамон кўзини очмай.\n— Кейинми?.. – деди чол маҳзун кўзларини очиб, соҳибқиронга тикилар экан, - кейин йигитнинг кўксини тарс ёрдилар-да, юрагини узиб олдилар!\n— Йўқ, инграмади. Фақат… - чолнинг товуши ҳаяжондан бўғилгандек бўлди. – Фақат юрагини узиб олганлари билан, «Оҳ!» деб юборди, - чол кўзларидан оққан ёшларни гулхан қорайтирган енги билан артар экан.\n— Йўқ, у йигит менинг ўғлим эмас! - Шу гапни айтиши билан соҳибқироннинг кўз ўнгини бир зум кумуш ёғду тўсди. Кумуш ёғду аро чайқалган беланчакни кўрди. Бироқ, беланчак бўм-бўш эди. «Ўғлим!» – дея товушсиз ўртанди жаҳонгир…\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Xurshid_Davron._Amir_Temur_oʻgʻlining_oʻlimi_haqida_rivoyat_(hikoya)_/_Kiril&oldid=13296" dan olindi


Камилов Россия элчисини қабул қилди: қандай масалалар муҳокама қилинди? - 25.05.2021, Sputnik Ўзбекистон\nКамилов Россия элчисини қабул қилди: қандай масалалар муҳокама қилинди?\nТашқи ишлар вазири Абдулазиз Камилов РФ Фавқулодда ва Мухтор Элчиси Олег Мальгиновни қабул қилди. 25.05.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 25 май — Sputnik. Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Камилов Россия Федерациясининг Фавқулодда ва Мухтор Элчиси Олег Мальгиновни қабул қилди.Музокараларда Ўзбекистон-Россия кўп қиррали муносабатларининг долзарб жиҳатлари муҳокама қилинди, шунингдек, олий ва юқори даражадаги бўлажак тадбирлар жадвали ва кун тартиби юзасидан фикр алмашинилди.Россия томонининг 2021 йил 15-16 июл кунлари Тошкент шаҳрида ўтказиладиган “Марказий ва Жанубий Осиё: минтақавий боғлиқлик. Таҳдидлар ва имкониятлар” мавзусидаги халқаро конференциядаги иштироки ҳам кўриб чиқилди.\nТашқи ишлар вазири Абдулазиз Камилов РФ Фавқулодда ва Мухтор Элчиси Олег Мальгиновни қабул қилди.\nТОШКЕНТ, 25 май — Sputnik. Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Камилов Россия Федерациясининг Фавқулодда ва Мухтор Элчиси Олег Мальгиновни қабул қилди.\nМузокараларда Ўзбекистон-Россия кўп қиррали муносабатларининг долзарб жиҳатлари муҳокама қилинди, шунингдек, олий ва юқори даражадаги бўлажак тадбирлар жадвали ва кун тартиби юзасидан фикр алмашинилди.\nРоссия томонининг 2021 йил 15-16 июл кунлари Тошкент шаҳрида ўтказиладиган “Марказий ва Жанубий Осиё: минтақавий боғлиқлик. Таҳдидлар ва имкониятлар” мавзусидаги халқаро конференциядаги иштироки ҳам кўриб чиқилди.


Бахтиёрлик: хаёлми ёки ҳақиқат? (5) – Islom Nuri\nБахтиёрлик: хаёлми ёки ҳақиқат? (5)\nБахтиёрлик сабаблари ҳамда бахтиёр кимсаларнинг сифатлари\nБахтиёр бўлишни хоҳлаган, бироқ, бахтиёрликка етиштирадиган сабабларни ушламаган одам шоирнинг қуйидаги танқидига лойиқдир:\nҚутулмоқ истайсану унинг йўлин тутмайсан\nСен бечора қуруқликда қайиқ минмоқ истайсан\nКелинг, энди бахтиёрлик йўллари, сабаблари ва бахтиёр инсонларнинг сифатлари ва хусусиятлари ҳақида бир оз тўхталиб ўтайлик. Шояд Аллоҳ таоло бизларга ҳам бахтиёрлик сабабларини ушлашга муваффақ қилса. Ҳолбуки, Аллоҳ жуда ҳам саховатли ва буюк карам соҳибидир.\n1 – Аллоҳ таолога иймон ва солиҳ амал\n«Эркакми ё аёлми — кимда-ким мўмин бўлган ҳолида бирон яхши амал қилса, бас, Биз унга покиза ҳаёт ато этурмиз». (Наҳл, 97).\nБу ояти каримада Аллоҳ таоло кимларни бахтли ҳаёт билан яшатажагини баён қилди.\nТабиийки, ҳаммамиз бахтиёр ва гўзал ҳаётни яшашни истаймиз. Шундай экан бизлар ҳам Аллоҳга иймон келтириш билан бирга солиҳ амалларни қилишимиз керак.\n«Албатта иймон келтирган зотлар яҳудий бўлганлар, собиийлар (фаришталарга сиғинувчилар) ва насронийлар — (улардан) қайсилари (иймонга келиб) Оллоҳга, охират кунига ишонса ва яхши амаллар қилса, ўшалар учун хавфу хатар, ғам-андуҳ йўқдур». (Моида, 69).\nАбу Яҳё ибн Суҳайб ибн Синон разияллоҳу анҳу ривоят қилган ҳадисда расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай дедилар:\n«Мўминнинг иши жуда ажойиб, унинг ҳамма иши у учун яхшиликдир. Бу фақат мўминга хос сифатдир. Агар мўминга бир яхшилик етса шукр этади ва бу у учун яхшиликдир. Агар унга бир бало етса, сабр қилади ва бу ҳам унга яхшилик» Имом Муслим ривояти.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам роҳат ва лаззатни намоз ва тоат-ибодатда топар эдилар. Муаззини Билол разияллоҳу анҳуга: “Эй Билол, намозга иқомат айтинг ва бизни намоз билан роҳатланитиринг!”– дер эдилар. Имом Аҳмад ва Абу Довуд ривоятлари.\nБугунги кунда кўп одамлар бунинг бутунлай тескарисини айтаётганларини кўрамиз! Уларнинг: “Бизларни тезроқ намоздан қутилтиринг, бизнинг ўз дардимиз, ишимиз бор, узундан узоқ намоз ўқигани вақтимиз йўқ”- деб айтаётганларини эшитамиз. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам эса: “Менинг қувончим намозда қилинди!”– демоқдалар. Имом Аҳмад ва Насоий ривоятлари.\nШу ерда иймон ўз эгасини қандай қилгани, қандай қилиб уларни яхши ва ёмон ҳолатларда бахтиёрликни ҳис қила оладиган қилиб қўйганига тирик бир мисолни кўриб чиқайлик:\nШайхулислом ибн Таймийя роҳимаҳуллоҳ, маълумки, у кўп марта қийноқларга солинди, қамалди ва ўз юртидан ҳайдалди. Уни бу қийинчиликларга қарамай жиҳоди ва азобланишларининг охирги босқичи бўлган Дамашқ қалъасининг зиндонида шундай деяётганини кўрамиз:\n“Душманларим менга нима ҳам қила оладилар! Ахир менинг жаннатим, боғу-бўстоним ичимда-ку! Мен қаерга борсам у мен билан, мендан ажралмас. Қамоғим хилват, қатлим шаҳидлик, сургуним эса саёҳатдир!”\nУ ўзининг ушбу — мўминлар йўлига чироқ бўлиб ёритадиган тарихий сўзлари билан душманлари олдидаги барча йўлларни беркитмоқда. Бу каби сўзларни айтишга буюк инсонлар ва улкан ҳиммат соҳиби бўлганларгина муваффақ бўладилар.\n2 – Қазо ва қадарнинг яхши ва ёмонига иймон келтириш\nҚазо ва қадарнинг яхши-ю ёмони Аллоҳ субҳонаҳу ва таолодандир. Шуни яхши билингки, сизга етган нарса етмай қолмаслиги мумкин эмас, сизга етмагани эса сизга етгувчи эмасдир.\nБу бахтиёр одамларнинг муҳим хусусиятларидан биридир. Зеро бахтиёрлик, Аллоҳ таолога иймон келтирган кимсалар учундир. Аллоҳнинг қазо ва қадари – илоҳий тақсимотига ишониш ҳам Аллоҳга бўлган иймондандир. Инсон ҳаёти давомида бир қатор бало ва мусибатларга рўбарў бўлиши табиийдир. Шунинг учун ҳам у қазо ва қадарга иймон келтирмаса қаттиқ қийналади.\nҚазо ва қадарга иймон келтириш ва унинг инсон бахтиёрлигига таъсири ҳақида бир мисол келтирайлик. Аллоҳнинг қазоси билан Урва ибн Зубайр разияллоҳу анҳунинг оёғи қорасон (гангрена) касаллигига чалинди. Табиблар унинг оёқларини кесиб ташлаш кераклигини айтиб унга: “Оёғингизни кесаётганимизда оғриқни сезмаслигингиз учун сизга маст қилувчи ичимлик ичирмасак бўлмайди”, дедилар. Улар оёқнинг кесилган еридан оққа қонни тўхтатиш учун жароҳат ўрнини қизитилган ёғ билан доғлашлари ҳам керак эди. Урва разиялллоҳу анҳунинг уларга берган жавоби қандай бўлди, биласизми?!\n— Урва разияллоҳу анҳу бу таклифни рад етди ва: “Йўк! Менинг қалбим Аллоҳнинг зикридан ғофил қоладими?!\n— Табиблар: “Йўқса, нима қилайлик?”- дедилар.\n— Урва разияллоҳу анҳу: “Мен сизларга бошқа бир чора кўрсатаман”\n— “Мен намозни бошлаган пайтимда, хоҳлаган ишингизни қилинг!”- деди. Чунки намозда турганда унинг қалби Аллоҳга боғланади ва бунинг оқибатида у ўзига қилинаётган ҳеч бир нарсани ҳис этмайди. Ҳақиқатда ҳам шундай бўлди, у такбир айтиб намоз ўқишни бошлаган эди улар унинг оёғини тиззасининг юқорисидан кесдилар, у қимирламади. Фақат, қонни тўхтатиш учун кесилган ерни доғлаган пайтларида у ҳушидан кетиб йиқилди. У тунда ҳушига келди. Дарҳол атрофига тўпланган одамлар унга тасалли бериб, таъзия изҳор қила бошладилар: “Оёғингизга етган нарсада сабр қилинг, Аллоҳдан ажр тиланг. Ўғлингизни Аллоҳ раҳмат қилсин, сизга сабр берсин”.\nТақдири илоҳийга қарангки, бу вақт орасида Урва разияллоҳу анҳунинг ўғли ҳам вафот етганди.\nУ шундай ҳолатда нима деди?\nУ тақдирга бўлган тўла ишончи ва бутун таслими билан: “Аллоҳга ҳамдлар бўлсин! Эй Роббим, балога дучор қилган бўлсанг, шифо ҳам бердинг. Олган бўлсанг, Ўзинг бергансан, қанчасини қолдирдинг ҳам!!”- деди.\nҚазо ва қадарга ҳақиқий иймон мана шундай бўлади! Лекин бундай тақво ва иймон соҳиблари, Аллоҳнинг иродасига таслим бўладиганлар ҳозир қаерда, дейсиз?! Буюк Аллоҳ бу ҳақда Қуръон Каримда шундай деган:\n«Унга фақат сабр-тоқатли зотларгина эришурлар, унга фақат улуғ насиба эгасигина эришур.» (Фуссилат: 35).\n3- Шаръий илм\nАллоҳни ҳақиқий таниган олимлар, ўшалар бахтиёр кимсалардир. Ҳурматли ўқувчи, сизга бу мақомга муносиб бўлган ушбу мисолни тақдим етмоқчимиз, у олим ва кучли тақво соҳиби Абул-Ҳасан аз-Зоҳид қиссаси:\nАҳмад ибн Тулун — Миср волийларидан бири — золимларнинг энг ашаддийларидан. Унинг қилган зулмларидан зикр қилишларича: ўн саккиз минг кишини ҳибс қилиб, очлик ва чанқоқликда ўлдирган экан.\nАбул Ҳасан аз-Зоҳид росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг «Жиҳоднинг энг афзали золим султон олдида айтилган ҳақ сўз» деб айтган сўзларига амал қилиб, Аҳмад ибн Тулун ҳузурига борди ва унга деди: “Сен раиятга зулм қилдинг, Аллоҳдан қўрқ!”. Ибн Тулун унинг бу гапларидан қаттиқ ғазабланди. У бир шерни оч қўйишга, роса очқагач Абул Ҳасанга қўйиб юборишга буюрди! Қандай даҳшатли манзара!! Лекин Абул Ҳасаннинг иймон ва Аллоҳга бўлган ишонч билан тўла қалби бу манзарани жуда ҳам ажойиб қилиб юборди.\nШерни унга қўйиб юборганларида шер қаттиқ ўкириб у ёқдан бу ёққа бориб кела бошлади. Абул Ҳасан эса қимир этмасдан, беэътибор ўтирарди. Одамлар даҳшат ичида бу манзарани томоша қилишарди. Улардан баъзиси йиғлаётган бўлса, баъзиси бу тақводор олимни шер еб қўйишидан қўрқаётганди.\nЗаиф бир одамнинг олдига оч қолган шерни қўйишди-я! Адолатли кураш эмас-ку, бу!\nНатижа нима бўлди?!\nШер у ёқдан бу ёққа юрди, ўкирди кейин жим бўлиб қолди, бошини осилтирган ҳолда Абул Ҳасанга яқинлашди, уни ҳидлади, кейин оҳиста зарар етказмай ундан узоқлашди.\nБундан одамлар ҳайратга тушдилар! “Аллоҳу акбар!” “Ла илаҳа иллаллоҳ!” деган овозлар ҳамма ёқни тутиб кетди…\nҚиссанинг бундан ҳам ажабланарли томони бор…\nИбн Тулун Абул Ҳасанни ҳузурига чақиртириб сўради: Менга айтчи шер олдингдалигида нима ҳақда ўйлаётгандинг? Сен ундан қўрқмадинг ҳам, унга эътибор ҳам бермадинг.\nУ шундай жавоб берди: Мен шернинг сўлаги ҳақида ўйлаётгандим – агар у менга тегиб кетса — тозами ёки нажасми?\n— Сен шердан қўрқмадингми?\n— Йўқ, Аллоҳ уни мендан кифоя қилиб қўйганди, деди Абул Ҳасан.\nМана шу — иймон ва фойдали илм келтирадиган ҳақиқий саодат! Мана шу — ҳамма одамлар излаётган хотиржамлик!\nАбул Ҳасан аз-Зоҳиднинг бу қувватли ҳолати бизга буюк саҳобалардан бири Хубайб ибн Адий разияллоҳу анҳунинг мақомини хотирлатмоқда. Маълумки, мушриклар уни асир олиб, ўлдириш мақсадида бир майдонга олиб келдилар ва унга: “Хубайб! Ўлимингдан аввал бирон бир тилагинг борми?”- дея сўрадилар. У икки ракаат намоз ўқишга муҳлат беришларини сўради. Улар муҳлат бердилар. Хубайб разияллоҳу анҳу икки ракаат намоз ўқиди. Унинг бу намози ўлдирилишдан аввал ўқиладиган аввалги намоз бўлди. Хубайб разияллоҳу анҳу намозини ўқиб бўлганидан сўнг дедилар: “Аллоҳ номига қасам ичиб айтаманки, ўлимдан қўрқиб намозини узоқ ўқиди деган ўйга боришларингиздан қўрқмаганимда эди, намозни яна ҳам узунроқ ўқиган бўлар эдим!”. Намоздан сўнгра мушриклар Хубайбни қатл етиш учун қатл ёғочига чиқардилар ва: “Эй Хубайб, Муҳаммад бу ерда сенинг ўрнингда, сен эса оиланг даврасида бўлишни хоҳлармидинг?”- деб сўрадилар. Хубайб разияллоҳу анҳунинг жавоби ўта ҳайратомуз бўлди. У: “Аллоҳ номига отн ичиб айтаманки: Мен шу ерда ўз ўрнимда бўлганим, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам аҳли-оиласи даврасида бўлган ҳолда унга бир тиконнинг киришини хоҳламайман!”.\nБиродарим, иймон қувватига бир боқинг!.. Ҳақиқий мўминларнинг диндаги матонати қандай бўлишини кўринг!..\nСўнгра, у буюк саҳоба Хубайб разияллоҳу анҳу мушрикларни дуойи бад қилдилар:\n“Аллоҳим, буларнинг саноғини бил ва ҳар бирини якка-якка қатл қил, улардан биронтасини қолдирма”.\nКейин ушбу байтларни айтди:\nМусулмон ўлароқ Аллоҳ йўлида қатл этилсам, Қайси тарафимдан йиқилсам, менга бари бир.\nМенинг қайтишим Аллоҳгадир, душманга қўрқув ва зорланишни кўрсатмайман.\nЧунки буларнинг барчаси Аллоҳ йўлидадир. Аллоҳ хоҳласа парчаланган тилка-пора жасадга ҳам барака берар.\nБу қандай жасорат ва қандай матонат!! Бу қандай мустаҳкам иймон ва кучли ишонч!! Матонат билан намоз ўқиди, матонат билан душманига жавоб берди!! Матонат билан душманлари ҳаққига баддуо қилди, матонат билан мазкур байтларни айтди! Мана шу ҳақиқий бахтиёрликдир. Бундай бахтиёрликни хоҳлаганлар учун мана йўл…\n4 – Аллоҳни кўп зикр қилиш ва Қуръонни кўп ўқиш\n«Улар иймон келтирган қалблари Оллоҳни зикр қилиш-эслаш билан ором оладиган зотлардир. Огоҳ бўлингизким, Оллоҳни зикр қилиш билан қалблар ором олур.» (Раъд: 28).\nҲақиқатан ҳам Аллоҳни доимо ёд қилган банда, бахтиёр яшайди ва қалби ҳузур ва ҳотиржамликка тўла бўлади. Бунинг акси ўлароқ, Аллоҳнинг зикридан юз ўгирган одам бахтиқаролик ва умидсизлик гирдоби ичида қолади ва унга бир шайтон ҳамроҳлик қилади. Буюк Қуръон буни шундай тавсифлайди:\n«Ким Раҳмон эслатмасидан (яъни Қуръон панд-насиҳатларидан) кўр бўлиб олса — юз ўгирса Биз унга шайтонни яқин қилиб қўюрмиз, бас у ўша (кофирга доимий) ҳамроҳ бўлур.» (Зуҳруф: 36).\nҲа, Қуръон Карим Аллоҳни доимо ёд қилиш кераклигини уқтириб, Унинг бир оятида шундай дейилади:\n“Ким Менинг эслатмамдан юз ўгирса, бас, албатта унинг учун танг — бахтсиз ҳаёт бўлади ва Биз уни Қиёмат Кунида кўр ҳолда тирилтирамиз” (То-ҳа: 124).\nБуюк саҳобалардан бири Абдуллоҳ ибн Масъуд разияллоҳу анҳу бу мавзуда шундай деган:\n“Сен қаерда бўлсанг ҳам: бозордами, кўчадами Аллоҳни ёд қилиб, Уни унутмасанг, гўё намоздасан-ибодат қилгандайсан”(11).\nАллоҳ таоло ушбу ояти жалиласида эса шундай дейди:\n«Ахир Аллоҳ қалбини Ислом учун кенг қилиб қўйган, ўзи Робби томонидан бир нур-ҳидоят устида бўлган киши (куфр зулматларида адашиб-улоқиб юрган кимса билан баробар бўлурми)?! Бас, диллари Аллоҳни эслашдан қотиб қолган (яъни, Аллоҳни эслашни тарк қилган) кимсаларга ҳалокат бўлади. Улар очиқ залолатдадирлар» (Зумар, 22).\n5 – Қалб яйроғи ҳамда унинг ёмонлик ва камчиликлардан саломатлиги\nҚалбнинг яйраши – қалбга берилган сифат ва бир мақомдир. Ҳамма инсоннинг қалби айни шу мақомда эмасдир. Қуръон Каримда қалб иншироҳи ҳақида бир қатор оятлар бордир. Булардан бири Мусо алайҳиссолату вассалом ҳақидаги ушбу оятдир:\n“Мусо: “Роббим, қалбимга кенглик-қувонч ато ет!”- деди” (То-ҳа, 25).\nАллоҳ таоло пайғамбари Муҳаммад соллалоҳу алайҳи ва салламга берилган катта эҳсонни билдириш учун шундай деди:\n“Биз Сизнинг қалбингизни кенг қилмадикми?!” (Иншироҳ, 1).\nБошқа бир оятда эса Аллоҳ таоло шундай деди:\n“Аллоҳ кимни тўғри йўлга ҳидоятламоқчи бўлса, унинг қалбини Ислом сари очар” (Анъом, 125).\nУшбу мавзуда яна шундай дейди:\n“Аллоҳ кимнинг қалбини Исломга очса, у Роббисидан бир нур узра эмасми?!” (Зумар, 22).\nБундан кўринмоқдаки, қалбнинг очилиш мақомида бўлиши ва банданинг буни Роббисидан сўраши бахтиёрлик нишонаси ва бахтиёр инсонлар сифатидандир.\n6 – Инсонларга яхшилик-эҳсон қилиш\nИнсонларга яхшилик қилиш ва уларга яхши муносабатларда бўлиш ҳам бахтиёрлик омилларидан биридир. Бу — ҳаётда тажриба қилингандир. Чунки, бу дунёда одамларга яхшилик қилган ва яхши муносабатларда бўлган инсонлар жуда ҳам севилмоқда ва бахтли ҳаёт кечирмоқдалар.


Британиялик тадқиқотчилар электрон хатда ёлғонни фош қиладиган алгоритм ишлаб чиқишди\n01:48 / 01.07.2016\nCity University London таркибига кирувчи Cass Business School тадқиқотчи гуруҳи электрон хат матнида ёлғонни фош эта олувчи алгоритм ишлаб чиқди. Бу ҳақида International Business Times хабар берди.\nМасалан, кишилик олмошларидан қочиш, ҳаракатларини ҳаддан зиёд исбот қилишга уриниш ва тавсифларнинг кўплиги носамимийликдан дарак бериши мумкин. Шунингдек меъёрдан ошиқ хушмуомала бўлиш ҳам ёлғоннинг белгиларидан биридир, чунки бундай хат муаллифи суҳбатдошига ўзини янада яқин тутишга ҳаракат қилади.\nТадқиқот муаллифлари ўзларининг "Алдов тўрининг фош бўлиши: Компьютер коммуникациясида автоматик равишда алдовни фош қилиш" тадқиқотларида изоҳ беришларича, алгоритм ташкилотларни фирибгарлик ва молиявий йўқотишлардан ҳимоя қилиш учун ишлаб чиқилган.\n"Бизнинг дастурий таъминотимиз компанияларга мижозларнинг рост ё ёлғон сўзлаётганларини, улар ҳақиқатда ҳамкорликни давом эттиришни исташяптими ёки йўқ - шуларни аниқлашга ёрдам бериши мумкин", - дейди Cass Business School'да маркетингдан сабоқ берувчи Ко де Рюйтер.\nТадқиқотчиларнинг фикрича, алдов бизнесда жиддий қонунбузарликларга ва суд жараёнларига олиб келиши мумкин. Уларнинг баҳолашига кўра, фақат АҚШнинг ўзидагина ишбилармонлар ҳамкорларининг адолатсизлиги туфайли йилига 200 миллиард доллар йўқотишади. Шу боис янги алгоритм келажакда менежерларга ўргатилса, у ташкилотни юзага келиши эҳтимоли бўлган катта харажатлардан қутқаришда асқатади.\nэлектрон хат алгоритм матн\nФутболчилар аслида ўзи муносиб бўлган маошдан 2-3 баравар кўпроқ олиши аниқ бўлди\nGoogle «одам» сўровига австралиялик депутат суратини намойиш қилди