Дуррожнинг ёлғонни чин ўрниға айтуридин ҳодиса домиға тушгонида, чин сўзни шер ёлғон соғиниб, фарёдиға етмагони ва ани бало домидин халос этмагони1.\nБор эди бир бешада бир тунд шер,\nВаҳшат аро кўк асадидек далир2.\nМўр боласин қилур эрди ҳалок.\nТишлабон ул мояи пайвандини,\nОғзида асрар эди фарзандини.\nБор эди дурроже ўшул бешада,\nШери жаён ваҳмидин андешада.\nШерки тишлаб боласин дам-бадам,\nБешада ҳар ён қўяр эрди қадам.\nЕтгач анинг боши уза ногаҳон.\nФир эта учса эди ул нотавон,\nВаҳм ила сесканмак ўлуб шер иши,\nЎлтурур эрди боласиға тиши.\nТиш била айлаб боласи ёрасин,\nЁра этиб ўз жигари порасин.\nДойим анга бу ғам аро ғам эди,\nҒам неки, мотам уза мотам эди.\nКўнгли бу ишдин бўлуб озорлиқ,\nБошлади дуррож била ёрлиқ.\nДедики мендин санга йўқ қасду кийн,\nЭмин ўлу бил мени доғи амин.\nВаҳмни қўй, ҳамдаму ҳамрозим ўл,\nАйшу тараб вақти навосозим ўл.\nМен доғи лаҳнинг эшитиб шод ўлай,\nНағманг ила қайғудин озод ўлай.\nШарт буким етса газанде санга\nСолса фалак ҳиласи банде санга,\nЛутф қўлин ҳолинга ҳамдаст этай,\nХасмни бир панжа била паст этай.\nКўргузуб ихлос ишида ихтисос,\nСени адув домидин айлай халос.\nШер кўп афсун била чун қилди жаҳд.\nСидқ ила дуррож доғи қилди аҳд.\nАндоқ аро ерда аён бўлди меҳр,\nКим ҳасад элтур эди андин сипеҳр.\nҚайдаки ором тутуб шарза шер,\nГирдида дуррож учубон далир,\nБошиға парвоз ила гардиш намой,\nУйлаки султон боши узра ҳумой.\nШер эшитиб анинг илҳонини,\nФаҳм қилиб савтида ёлғонини,\nДер эди, ёлғон демаким шум эрур,\nКизб туз эл оллида мазмум эрур3.\nБир кун анинг қасдиға бир сайдгар,\nҲодиса домин ёйиб эрди магар.\nДона била сув сари қилғоч хиром,\nТортти сайёд анинг устига дом.\nҚичқирибон дом аро ул мубтало,\nНеча деди, тот мени туттило.\nШер қулоғиға етиб ул мақол,\nСавтини дойимғидек этти хаёл,\nКўп эшитиб эрди бу ёлғонини,\nУйла гумон этти чин афғонини.\nҲар нечаким рост фиғон айлади,\nСидқини ҳам кизб гумон айлади.\nМахласиға айламади илтифот,\nТоки анга мунқатиъ ўлди ҳаёт.\nҲар кишиким ростни бехост дер,\nАйтса ёлғон доғи эл рост дер.\nРост наво нағмаға таҳсин дегил.\nСоқий, олиб кел қадаҳи дилпазир,\nАйла мени журъасидин шергир.\nҲозир этиб сиху кабобу табақ.\nИлм сипеҳрининг баланд ахтарилғидаким, жаҳл тунини ёрутмоқ учун «айн»и қуёшдин ва «лом»и ойдин ва «мим»и кундуздин нишона айтур. Ва жаҳл шоми тийра манзарлиғидаким, ғафлат чоҳини залолат кечасида зоҳир қилиб, бу кечада шақоватдин фасона айтур. Ва олимнинг бовужуди фалокат қуёшдек сар баландлиғи ва жоҳилнинг бовужуди ганжу мол туфроғ аро нажандлиғи1.\nДаҳр иши то халқ ила бўлмиш ситез,\nХор дурур олиму жоҳил азиз2.\nТоки жаҳон зулмни қилмиш писанд,\nЕрга тушар мева, йиғоч сар баланд.\nРазлға рифъат, билик аҳлиға ранж.\nТоғ уза хорову ер остида ганж.\nФеъли ёмон топса рафиъ айлабон,\nҲукмиға оламни мутиъ айлабон.\nУйлаки кайвони нуҳусат шиор,\nКим еридур гунбади нилий ҳисор,\nНевчун эрур муштари ондин куйи\nҚилмаса яхшини ёмондин қуйи3.\nЯхшиға андин ғаму озор эрур,\nБоғда гул ҳамнафаси хор эрур.\nУлки садафдек неча тира жабин,\nТўлдурубон қўйниға дурри самин.\nКимки бўлур дур киби софию пок,\nАйлабон олмос ила бағрини чок,\nҚулла қотиғлиққа чу боғлаб камар,\nТиғи бўлуб чеҳра хароши қамар4,\nЛаълдек улким, гуҳари пок ўлуб,\nКўҳи бало остида ғамнок ўлуб.\nБўлди кемур ҳиндуви оташпараст,\nМаснади ёқут уза топти нишаст5.\nЎтки аён қилди гули оташин,\nКул узадур хоки мазаллат нишин,\nКим анга ҳам асл ёмон, ҳам қадам,\nТож ила товус киби муҳтарам.\nУлки сўзига бўлуб озода қул,\nТўтийи гўё киби бўйнида ғул.\nҚушки боғир ёрмоқ ўлуб ком анга,\nШоҳ илиги устида ором анга.\nУлки чекиб нағмайи дилкаш ҳазор,\nКул ичида гулханию хору зор.\nҲар киши замзам суйидин келтуруб,\nГандарабон шишада баским туруб.\nМайки тўлуб фисқ била жом анга,\nҲар лаби майгун лабидин ком анга.\nКўктаки, кўзгудек ўлуб нуру тоб,\nЁпиб она оҳ тафидек саҳоб.\nТун кулидин айлабон ойина ранг,\nОй юзи чун шабнам ила топти занг.\nҲарзарав ўлди кўпалак қуҳбавор,\nҲулла дурур жисмида нақшу нигор.\nДард ила парвона тутуб тунни пос,\nЖонида ўт, жисмида эски палос.\nЗулм дурур ушбуки бир нотавон\nИлм тилаб шаҳридин ўлғай равон.\nАйни фалокатдин аёғи яланг,\nТўни йўқидин тани доғи яланг.\nТевраб аёғини анинг ҳар тикан,\nҲар тикан устида мукаррар тикан.\nУқ аро дунболаи пайкоя киби,\nХор ичинда алиф ўлғон киби.\nЭски сепечи бошида кулгулук,\nДом киби бошдин аёғи телук.\nТойири мақсуд тилаб ком ила,\nДонаи ашки доғи бу дом ила.\nЭгнида авроқу китоби анинг,\nҚилғали таҳсил шитоби анинг.\nҚушдек ўлуб сайр муяссар анга,\nЭгнида авроқи бўлуб пар анга,\nОч этибон қорнини муҳтожлиқ,\nТуъмаға муҳтож этибон очлиқ.\nЖисмини чун заъф этиб андоқки нол.\nХома киби тил чекиб, айлаб савол.\nҲарне етиб, қониъ ўлуб йўл юруб,\nТо ўзин ўз мақсадиға еткуруб.\nМақсади бир хиттаки кўрмай ўзи,\nТушта доғи кўрмайин они кўзи.\nХалқ кўпу йўқ бири ёри анинг,\nКўздин учуб шаҳру диёри анинг.\nКўча кўпу эв кўпу бозор ҳам,\nБилмайин улким, қаён урғай қадам.\nҒурбат ўти кўнглига кор айлабон,\nЖонини ёлғузлуғи зор айлабон.\nСайр этиб ақшомғача бетўшае,\nЧун бўлуб ақшом тутубон гўшае.\nЗаъф ила ҳуши ўзига келмайин,\nТонгғача уйқу кўзига келмайин.\nТонгла қилиб сайр мадорис аро,\nМадрасалар ичра мажолис аро.\nҚайдаки ўз ҳолини таъвил этиб,\nКим эшитиб ҳазл ила тажҳил этиб.\nСарф этибон умр ҳавойи варақ,\nТо олибон сарф ҳавойи сабақ.\nНе топилиб кундуз анинг маскани,\nНе билиниб кеча анинг маъмани,\nҒурбат аро ҳоли ёмондин ёмон,\nҲарне йўқ андин ёмон, андин ёмон.\nАжз бўлуб тил иши тақриридин,\nУйлаки хома тили таҳриридин.\nБўйла ғаму меҳнати даврон чекиб,\nЎну ўн беш йил югуруб, жон чекиб.\nМадраса кунжини ғамобод этиб,\nТонгдин оқшомғача фарёд этиб.\nБўйла минг эмгакдаги бечорадин,\nЎз ватану мулкидин оворадин.\nБаъзи ўлуб, баъзи итиб ҳар тараф,\nБаъзи этиб доиясин бартараф.\nОз иш ила баъзи этиб иктифо,\nБаъзи ўзига тутубон кўп жафо.\nЭврулубон доираи моҳу сол,\nЗоҳир ўлуб бир-ики соҳиб камол.\nҚарн ила даврон топибон иқтирон,\nТо бўлубон бир киши соҳибқирон.\nКўнгли бўлуб маскани мавойи илм,\nИбрию, юнонию, сурёни ҳам,\nҲинди агар сурса, билиб они ҳам.\nКўнгли уйин илм этибон бир жаҳон.\nҚатрада ул навъки дарё ниҳон.\nНутқики изҳори маони қилиб,\nЗевари асрори ниҳони қилиб.\nЧун тўкубон хома шақидин қаро,\nОби ҳаёт ул зулумоти аро.\nНусха саводи зулумоти анинг,\nМушкили афлок бўлуб бежадал,\nБу-Алийи6 фикрати олинда ҳал.\nЖумла рақам килкига марқум ўлуб,\nБорча ўлум оллида маълум ўлуб.\nДин ишида жаҳлу ҳаво дофии,\nЎйлаки Ғаззоли ила Шофиий.\nЙўқки бу иснайн ани солис дебон,\nБалки наби ўзига ворис дебон.\nГарчи фалакдин топибон ҳар камол,\nЛек фалокат ҳам анга баркамол,\nШом етиб чоштға, йўқ ком анга,\nЧошт муяссар эса, йўқ шом анга.\nТурфа буким, жоҳили қотилваше,\nКўрмаги нохуш, демаги нохуше,\nДину диёнатда йўқ ойин анга,\nБал на диёнат анга, не дин анга.\nЕл киби совурмоғу нохушлиғи,\nЎт киби куйдурмагу саркашлиғи.\nБосира шамъин ўчурурдек кариҳ,\nАқл ҳаёсин кетарурдек сафиҳ.\nОлам аро қаҳри илоҳий бўлуб,\nХулқ ила халқ — икки гувоҳи бўлуб.\nҚатл бўлуб одату хўйи анинг,\nМарг раги ҳар сари мўйн анинг.\nБотинида дуд киби тиралиқ,\nЗоҳирида шуъла киби хиралиқ.\nДунлиғидин ит била яксон бўлуб,\nБал ит анинг қошида инсон бўлуб.\nТурфароқ улким, бу жаҳолат била,\nЖаҳлни қўй, мунча разолат била,\nЧарх ани соҳиби жоҳ айлабон,\nТобиъ анга хайлу сипоҳ айлабон.\nЎт киби ҳар нечаки саркаш бўлуб,\nХилъат анга ҳуллаи заркаш бўлуб.\nГарчи йилондек зарари ом анга,\nГанжи Фаридун уза ором анга.\nНеча тикон янглиғ этиб тезлик,\nТонг елидин бошига гулрезлик.\nҚатл ишига гарчи қиличдек самар,\nАйлаб ани шоҳ мурассаъ камар,\nНеча санам холи кибн тира дил,\nЖилваси гул барги уза муттасил.\nШанъати ҳар неча дегандин узун,\nЛек бўлуб ҳашмати андин фузун.\nУл бири ул фазлу фасоҳат била,\nБу бири бу феъли қабоҳат била.\nТурфароқ улким, мунга бир эътибор,\nКим юз анингдекни қилиб хору зор.\nМунунг отин халқ амир айлабон.\nЭлни бу от бирла асир айлабон.\nАнга мунунг хизмати лозим бўлуб,\nБалки эшигида мулозим бўлуб.\nКўр не малаквашни қилиб нафси дун,\nДеви лаин олида хору забун.\nГарчики ўн қатла тараддуд қилиб,\nҲожибу дарбони ташаддуд қилиб.\nОлида бир қатла бўлуб бор анга,\nРўзи ўлуб давлати дидор анга.\nСўрғали чун бекка таназзул бўлуб,\nХожа дуосиға тасалсул бўлуб.\nЧунки дуо хатмини айлаб қўпуб,\nУйга азимат қилибон ер ўпуб.\nБаст қилиб бехуд ўзу ёт ила\nМажлис этиб шарҳи мубоҳот ила.\nТенгри учун, кўрки, бу не ҳол эрур,\nШаммаи таърифида тил лол эрур.\nУл не тафаръун, бу не накбат бўлур,\nЎрталарида бу не суҳбат бўлур.\nЖоҳил агар улдуру олим будур,\nОлим эмас, ўзига золим будур.\nИлм илаким жоҳға майл айлабон,\nБаҳр суйин хайға туфайл айлабон.\nИтки эрур жифада мақсуд анга,\nБўлса мурассаъ жули не суд анга?\nДунки топиб илм раёсат учун,\nХилъат этиб ҳулла нажосат учун.\nИлмиға шойиста амал айласа;\nСолмаса кўз жифаи дунё сари,\nБоқмаса туз дунйийи фони сари.\nГавҳару кон, ҳарне десанг они бил.\nКон ўзию юз сари гавҳар анга,\nЧарх ўзию ҳар тараф ахтар анга.\nКонида гавҳарлари ҳам барча пок,\nЧархида ахтарлари ҳам тобнок.\nКимки, бу иқбол анга бўлғай насиб,\nСолмаса дунйи сари кўз, не ажиб.\nЭгнида гар хирқаси юз чок эрур,\nГулга тўни йиртуғи не бок эрур.\nКунгаки урёнлиқ эрур зийнати,\nТира бўлур, бўлса булут хилъати.\nХушроқ эрур шаҳд кадудин йироқ,\nМушк агар нофаси йўқ яхшироқ.\nЭр кишига хилъат ила не шараф.\nДурға не нуқсон йироқ ўлса садаф.\nЕри дурур қайдаки мурдордур7.\nИмом Фахр Розий била Султон Муҳаммад Хоразмшоҳ аро ҳаммомда ошнолиқ шамъи ёруғони ва имом сўзидин султоннинг истиғнодин илик юғони1.\nЗумраи роз аҳлиға маснад нишин,\nДаҳр имомул-умами фахри дин —\nҚилди чу Хоразмни оромгоҳ.\nКўрмагига келмади Хоразмшоҳ2.\nСўрғали ул чунки қадам қўймади,\nШаҳни пушаймон қилиб эрди уёт,\nЛек имом айламади илтифот.\nБўлди басе пардада гуфту шунуд,\nПарда чу қўпмади ародин не суд.\nБор эди ҳаммомда бир кун имом,\nШаҳ доғи ҳаммомға қилди хиром.\nБир-бири бирла бўлубон мухталит,\nШоҳ савол этди бўлуб мунбасит:\nКей бўлуб эл илминг ила баҳравар,\nАйт қиёмат ишидин бир хабар.\nКим неча ул кунда малол ўлғуси,\nҲар кишига анда не ҳол ўлғуси.\nШоҳ чу бу нуктани қилди савол\nБўйла жавоб айтди соҳиб камол:\nКим сангаким ҳашр сўзи ком эрур,\nБил анга монанд бу ҳаммом эрур.\nАнда гадо шаҳ била яксон бўлуб,\nШоҳу гадо борчаси урён бўлуб.\nЖоҳу жалол аҳли санингдек бори,\nИчкарию бору йўқи ташқори.\nИлму амал аҳли менингдек тамом,\nҲарне йиғиб ҳамраҳ этиб вассалом3.\nЙўқ санга султонлик ила суд кўп,\nЛек манга илм ила беҳбуд кўп.\nСоқий, ўшул бодани тутқил мудом,\nКим кўрубон саждаға тушгай имом,\nИчса киши бўлғай анга хокироҳ,\nАйтма Хоразмки, Хоразмшоҳ.\nҚалам шаққининг гуногунлиғи ва аҳли қалам шиққининг буқаламунлуғи ва қайси хутут китобатиға шуруъ қилмоқ аъмол номасиға мужиби қаролиқдур ва котибга хатти мубталолик ва қайси ҳуруфқа ружуъ қилмоқ саҳифаи рухсорға мужиби оқлиқ дурур ва роқимға сафид авроқлиқ1.\nУл не ажаб пайкари матбуъ эрур.\nКим уни хуш, диққати маснуъ эрур2.\nНўги нукат нақши нигорандаси,\nТирноғи мистар раги хорандаси.\nҚушдек ўлуб вазъу намудор анга,\nНукта сочиб ҳар сори минқор анга.\nТуъмаси зулмат, ватани нур уза,\nМушк сочиб сафҳаи кофур уза.\nЧобуку мавзун ҳаракоти анинг,\nУчқали йўқ лек қаноти анинг.\nҚуш демагил, айт муанбар йилон,\nДема муанбарки, фусунгар йилон.\nШоҳид анга жилвада парронлиғи,\nИлиг-аёғнинг доғи пинҳонлиғи.\nТил узотиб, фош ўлуб андин фусун,\nДаҳрда ким кўрди йилондин фусун?\nДема йилон, аждар эрур ганж санж,\nМузмар анинг жавфида юз турфа ганж,\nДуд чиқиб оғзидин аждар киби,\nДуди аро ҳар шаба гавҳар киби.\nАждар эмаским, эмас аждар салим,\nБалки дегил они, асойи Калим3.\nЙўқса, недин ютти жаҳон сеҳрини,\nБалки маонию баён сеҳрини.\nНе тан аро бўлди захомат анга,\nНе бу захоматда вахомат анга.\nДема асо, балки ани хома де,\nНўгин анинг нақшгари нома де.\nХилқати ҳар халқдин аввал бўлуб,\nВасфи калом ичра мусалсал бўлуб,\nАрш уза курси бўлубон жойгир,\nКурси уза лавҳ иқомат пазир.\nЛавҳда ҳар нақшки, бўлмиш рақам,\nЁзғувчи бир-бир қалам ўлмиш қалам.\nМунча шарафким, анга мавжуд эрур,\nКотиби мақбул ила мардуд эрур.\nМуқбилу мардуди эрур неча хайл,\nКим бориси қилди китобатға майл.\nАввал эрур котиби дорулқазо,\nИш анга ношаръиға бермак ризо.\nШоҳиди одил анга ёлғон тонуқ,\nТуҳмат этарга дирам олғон тонуқ.\nЗоҳир анинг хоини мутлақлиғи,\nҲақ киби равшан бари ноҳақлиғи.\nКилк учин иттиклик ила неш этиб,\nСидқу диёнат юзини реш этиб.\nНоҳақ учун ёзиб узун можаро,\nЎз юзидек сафҳани айлаб қаро.\nБорча хиёнатни диёнат билиб,\nБорча диёнатда хиёнат қилиб.\nБанда қилиб чун тузуб ифсодни,\nСарв била савсани озодни.\nБермаса Ийсойи мужаррад дирам,\nЁзиб анинг ақдида тўққуз ҳарам4.\nХўша узумким, киши ришват деса\nКуйдурубон боғини жаннат эса.\nАқд халифа қизи ҳинду била,\nАнга сув ичмак бир аёқ сув била.\nМузд тилаб ҳужжати кобин учун,\nҚайдлар ул сафҳада таҳсин учун.\nКимки бу суратқа сурар хомасин,\nБилки қорортур юзидек номасин.\nСўнгғиси муфтийи ҳиял пеша бил,\nҲийла била макр анга андеша бил.\nКўнглида эгри не ғаразким тузуб,\nСурати фатвосида туз кўргузуб.\nКийдурубон журға хур кисватин,\nҲарна ҳашан бўлса, ҳасан хилъатин.\nҲарза наво ичра қилиб заҳр фош,\nМахфи этиб шамъ тубида қуёш.\nРиштаи тазвир ўлуб ўзига қайд,\nЛек арода мужрим ўлуб Амру Зайд5.\nЛову наам бирла хато ё савоб,\nЁзиб анга валлоҳу аълам жавоб6.\nКўрунубон кўзига ул икки кам,\nТортиб алар ширкатиға ҳақни ҳам.\nСафҳа шабистон каби ороста,\nМуҳрлар анда маҳи нокоста.\nЛек боқиб, қилса тааммул киши,\nАсли хаёлиға тахайюл киши.\nҲар тараб ичра кўрунуб юз миҳан,\nҲар гул ичидин чиқибон юз тикан.\nСарву гияҳ ўқ ила ништар чиқиб,\nСунбулу гул дуд ила ахгар чиқиб.\n«Айн»и шариат бори ғабни бало,\nТузлук уза ҳар хати онинг хато.\nКимки безар сафҳани бу номадек,\nБўйнин анинг узса бўлур хомадек.\nБири яна омили девон бўлуб,\nДев анинг аъмолида ҳайрон бўлуб.\nЧарх этибон исм амалдор анга,\nБаҳра қилиб ушбу амал дор анга.\nУл бу амал бирла ичиб жоми май,\nКилки сариридин анга лаҳни най.\nЧун амали бирла навосоз ўлуб,\nУл най уни хона барандоз ўлуб.\nХома учин дуда аро айлабон,\nДудаси оламни қаро айлабон.\nКилки улус ўртамагига ўтун,\nҒофил ул ишдин шаҳи давлат паноҳ,\nДавлати аркони бўлуб ришвахоҳ.\nҲоким этиб мулкка ғоратгаре,\nБузғоли ислом эвини кофаре.\nЗулм этиб ул косибу деҳқонға ҳам,\nКосибу деҳқон неки, султонға ҳам.\nҚайси вилоятғаки, азм айлабон,\nЭл ҳараму боғида базм айлабон.\nГар худ ул уй соҳиби ҳофий эрур,\nИстари аввал майи софий эрур.\nМай била бузғоч қарининг ҳолини,\nШоҳид учун ҳам йибориб золини.\nЧаҳдағи тухм арпасини оти еб,\nҲосил ўшул уйга бало дорибон,\nҚайси бало, балки вабо дорибон.\nЙиғломоғу оҳ ила афғон солиб,\nУл ёғину ел била тўфон солиб.\nКентнинг арбоби бир икки авон,\nЗулмда бу хожа, алар паҳлавон.\nБир-бири бирла бўлушуб ўйла дўст,\nКим кишиким кўрса дегай мағзу пўст,\nДўстға шаҳ молини сотиб нухуфт,\nБорча ўн олтунни бир олтунга муфт.\nСархат алар оллида паррон солиб,\nРеза раият уза товон солиб.\nСархат этиб бирга бешу ўн рақам,\nКим ҳақ анинг илгини қилғай қалам.\nНеча ситам қилғучи обод ўлуб,\nБорча ситам чеккучи барбод ўлуб.\nБўлсун анинг хомасидек фарқи шақ,\nОсилибон жисми нечукким варақ.\nСортқа гарчи бу борур яхшилар,\nТурк ила ҳам яхши борур бахшилар.\nГарчики бу неча адад бўлди рад,\nАҳли қабул ўлди бу неча адад:\nАввалидур муншийи гавҳар фишон,\nКим гаҳи ул руқъа ёзар, гаҳ нишон.\nРуқъасидин шод асири фироқ,\nНомаси худ руқъасидин яхшироқ.\nНомасидин тил топибон сўз насиб,\nЎйлаки гул сафҳасидин андалиб.\nСафҳасидин нотиқа кулгу аро,\nТўти ўшул навъики кўзгу аро.\nҲажр қаро шомида субҳи нажот,\nЗулмати фурқат аро оби ҳаёт.\nЛек нишон муждаи жоний бўлуб,\nАйш хати завқ нишоний бўлуб.\nЗулм аро мазлумға хатти амон,\nЗолим этиб ваҳм ани кўрган замон.\nНафъда ул навъки меҳри мунир,\nҚудрат аро ўйлаки чархи асир.\nШакли ҳилол авжида туғро анга,\nЛавни шафақ бошида воло анга.\nҲарнеки бу шевада мактуб эрур,\nҚилса тааммул кўпи марғуб эрур.\nУлки тариқи битимакдур китоб,\nНазм ила наср ўйлаки дурри хушоб;\nНуктаву таъриху ҳикоёт ҳам,\nШеърда ҳар навъ мақолот ҳам.\nТурфа ғазал равзаи жаннат мисол,\nТурфа ғазал демаки, мушкин ғизол.\nКилки қаро риштаға гавҳар чекиб,\nБалки кеча ториға ахтар чекиб,\nОй киби юз сафҳаву хат анда хат,\nХол анга ҳар сори мушкин нуқат.\nСафҳалари ҳар бири гулзордек,\nЖадвали атрофида девордек.\nКўр нечук ўлғай бу чаман ичра вард,\nДойи чу бор олтун ила ложувард.\nСатрлар анда гулу сарву суман,\nҲар икки сатр ўртаси дилкаш чаман.\nЛафзлар анда гули насрин бўлуб,\nМаъни анга меваи ширин бўлуб.\nБайтлари ўйлаки Байтулҳарам,\nҲайъати мавзуни саводи Ирам.\nГар бу савод ўлмаса нетгай киши,\nНазмин олиб, қай сари кетгай киши?\nУлки бу таҳриру варақ асрағай,\nСаҳву хатодин они ҳақ асрағай.\nБу бориси фаръ эди асл уни бил,\nКим кишининг килки узун чекса тил.\nЁзғали оёти «Каломи фасиҳ»,\nҚилғали таҳрир «Ҳадиси Саҳиҳ».\nАнда доғи ёзса «Тафосир» ҳам,\nМунда шуруҳ айласа таҳрир ҳам.\nГаҳ битиса «Тазкиратул-авлиё»,\nГаҳ рақам этса «Қасасул-анбиё».\nБир нафас «Иҳё» била топиб футуҳ,\nЖаҳлдин ўлган тан аро берса руҳ.\nҚилса «Футуҳот»ни гоҳи савод,\nТопса футуҳотидин эл юз кушод.\nЁзғали чун олса, ҳисин «Кимиё»\nТопса улус қалб мисин кимиё.\nЧун «Нафаҳот» айласа, ёзмоқ қабул,\n«Нафҳаи унс» этса кўнгулга шумул.\nКилки «Шавоҳид» сари бўлса кафил,\nШоҳиди мақсудға бўлса далил.\nБўлса «Ҳақойиқ»ники чекса қалам,\nЕзса «Маориф»ники ёзса рақам7.\nНозири кўнглин чу мунир этса файз,\nРоқимининг руҳиға ҳам етса файз.\nКимга бу ишғоли рақам бор эса,\nСиҳҳату ҳуснихат анга ёр эса,\nТенгри насиб айлаб анга шодлиқ,\nБерсун улусдин хати озодлиқ.\nХомасини сафҳа тироз айласун,\nСафҳасидин саҳвни оз айласун.\nҲар кашишиким, хат аро чекса ул,\nБўлсун анга манзили мақсадға йўл.\nЁқутнинг ҳуснихат жиҳатидин дарвешу подшоҳ қошида таъзими ортғони ва қаламрав саводининг аҳли ҳурмат рақами анинг саҳифаи ҳолиға тортғони1.\nБоғи фано гулбунида шуҳравард,\nУлки анга гулшан эди Суҳравард2.\nНафсу ҳаво девиға бермакка тоб,\nАвжи ҳақиқат фалакида шиҳоб.\nБир кун ўтуб дори хилофат сори,\nЎйлаки ҳақ раҳмати офат сори.\nМустасимун-биллаҳ этиб кўп ниёз,\nКаъбаға ул навъки аҳли Ҳижоз3.\nТахти уза они чиқориб туруб,\nЧун они ўлтуртуб, ўзи ўлтуруб.\nДурж бир эрди доғи гавҳар ики,\nБурж биру устида ахтар ики.\nШайх деб одоби тариқатда сўз,\nЛек Халифа тикибон ерга кўз.\nҲар ён аёқ устида озодалар,\nДемагил озодаки, шаҳзодалар.\nШайхға чун эл сори тушти назар,\nКўзига Ёқут кўрунди магар.\nҚўпти равон зоҳир этиб изтироб,\nҲайрат этиб, қилди халифа хитоб.\nКей аёғинг туфроғи огоҳлар,\nҚуллуғунга фахр этибон шоҳлар.\nҚайдин анга бўлди бу олий мақом,\nКим бу сифат айлагасен эҳтиром.\nШайх деди: қайси бийик иззу жоҳ\nМундин ўтарким, анга бермиш илоҳ.\nКим бори мусҳаф битимакдур иши,\nУйлаки андоқ бити олмас киши.\nЧун қилур ул ҳақ сўзининг зийнати,\nВожиб эрур бизга анинг ҳурмати.\nБилгач ани муршиди огоҳдин,\nҲукми жулус ўлди анга шоҳдин.\nСурати хат лутфидин ул пок даст\nБўлди қаламрав шаҳиға ҳамнишаст.\nБилки, Навоий, не сўз этсанг рақам,\nҲақ сўзидин ўзгага ургил қалам.\nСоқий, олиб кел майи ёқут ранг,\nҚуй хати Бағдодгача бедаранг.\nТут манга ул боданиким, қут этай,\nКоҳрабо рангини ёқут этай.\nЎН УЧУНЧИ МАҚОЛАТ\nСаҳобдек нафъ расонлар бободаким, арақи пешоний била раёҳин зеболари бошиға гавҳар афшон бўлурлар. Ва булут аро барқдек хандонлиқ юзларида пайдо. Ва шабнам тўкулган чинордек обилаи кафи даст била ерга паст бўлғон хасу хошокни сероб қилурлар. Ва чинордек дилсўзлиқлари аҳволларида ҳувайдо1.\nЭй бўлубон субҳ киби сийм пош,\nМеҳринг ўлуб ом ( ) нечукким қуёш2.\nСубҳ киби халқ юзига кулуб,\nЧарх киби эл бошиға эврулуб.\nЖола киби хора агар ёғдик,\nБошни ниҳон айламайин тоғдек3.\nУрса бошинг тиғ ила мажлисда жамъ,\nЖамъ кўзин ёрутуб, андоқки шамъ.\nХома киби бошинга гар етса шақ,\nСен қилиб ул шақ била зеби варақ.\nТиғ ила етган сойи кўксунгга чок,\nСен бериб, андоқки садаф дурри пок.\nДавр ичингни неча қонлиқ қилиб,\nНофа киби атр фишонлиқ қилиб.\nНафъдин эл вирди дуо жонингга,\n«Ямқусу фил-арзи» сенинг шонинга4.\nҚайда адо айлагасен бу сипос,\nКим сени деб хайри башар, хайри нос5.\nНафъ етурмакка шиор айладинг,\nЎзунгга ул нафъни ёр айладинг.\nҚатраи гар баҳрға сочти саҳоб,\nБаҳр қилур қатрасини дурри ноб.\nНахлға деҳқон чу берур парвариш,\nБўлур анга мевау гул бермак иш.\nБуким эрур сақфға ҳомил сутун,\nБўлмаса сақф, ул ҳам эрур сарнигун.\nБерса чу шоҳид қошиға вусма зеб,\nВусмани ул қош-ўқ этар дилфреб,\nХолки рухсор уза марғуб эрур,\nУл доғи рухсора била хўб эрур.\nУлки зарар шевасини тавр этар,\nЭлга демаким, ўзига жавр этар.\nУлки ушатур босибон шишани,\nҚилмас аёқ захмидин андешани.\nШуъла тушуб хасғаки тортар алам,\nЧун они куйдурди, ўчар ўзи ҳам.\nБўлди табонча била ўқ музмаҳил6.\nЧун кўпалак қасдиға азм этти ёш,\nЕрга урар бўркин, очиб ўзи бош.\nБумни тепмакка не қуш кирса чуст,\nТепган оёқдурки, қилур дом руст.\nЭкса ғани тухм қилиб элга зўр,\nТухмини торож қилур хайли мўр.\nСифла нишониси шарорат дурур,\nБўлса киши мудбир агар бахтиёр,\nЎзига бу амрда не ихтиёр?\nМушкни нофа неча мастур этар,\nАтри ани халқ аро машҳур этар.\nКимгаки биззот саховат дурур,\nФақру ғинодин не тафоват дурур.\nҲақки биров хилқатини қилди пок,\nСевмаса нопок эл они не бок.\nМеваға мағз ўлса бўлур пўст ҳам,\nКимсага ҳам душман ўлур, дўст ҳам.\nЯхши-ёмондин бари эрмас жаҳон,\nЛек ёмон зоҳиру яхши ниҳон.\nЧунки ёмон кўпрак эмиш, яхши оз,\nҲақ сўзи дун халқдин имкон эмас,\nДев тили лойиқи қуръон эмас.\nЧунки эрур асли ёмон нописанд,\nАйламас ул яхшини асло писанд.\nДунки ёмон феъли анга хуш дурур,\nЖазмки эл яхшиси нохуш дурур.\nБўлди чу эл қилғониға айбжўй,\nМумкин эмас бўлмомоғи айбгўй.\nАйб кўзи унки бўлур тез бин,\nЗаҳр кўрар гарчи эрур ангубин.\nУлки хаёли бори фосид дурур,\nБорча салоҳ аҳлиға ҳосид дурур.\nЛаъл ҳисобида тутар хорани,\nИнжу сонар борча садаф порани.\nҲам кўрунур игна синонча анга,\nҲам билинур ришта йилонча анга.\nКўрса биров хонида қурси фатир,\nДер ани кўк саҳнида бадри мунир.\nЭл кафида обиладин тоб ер,\nОни ҳасаддин дури сероб дер.\nТун қорасин субхи сафо соғинур,\nБум парин парри ҳумо соғинур.\nЭл майини лаъли равонча тутар,\nТурфа буким, ҳасратидин қон ютар.\nКўрса биров кўз ёшини дурри ноб,\nРишта киби ғамдин урар печу тоб.\nТопса музаҳҳаб биров айвонини,\nКуйдурур ул ўт била вайронини.\nҲар киши гул исласа, хор ул чекар,\nБода биров чекса, хумор ул чекар.\nЭлга нишот ўлса, анга дард эрур,\nДард анинг жониға дархурд эрур.\nЯхшиғадур аҳли ҳасад заҳмати,\nНақднинг ўғридин эрур офати.\nГулгаки юз ҳусну латофат дурур,\nАтри жуал жониға офат дурур.\nХизрдин иблис эрур аъмо киби,\nРост зумуррад била афъо киби.\nМеҳрки равшанлиқ этар фош ани,\nКимга гунаҳ кўрмаса хуффош ани.\nСувки берур элга ўлумдин амон,\nТира қилур ўтға етишган замон.\nҒулки маъвоси биёбон эрур,\nГулшан анинг кўзига зиндон эрур.\nЛек қуёш жавҳари чун келди пок,\nБўлса булут нуриға мониъ не бок.\nТушса хазаф остиға рахшон гуҳар\nҚайда гуҳар қадриға андин зарар.\nКавнни ёрутти расули араб,\nНетгай ўзин тира қилиб Бу-лаҳаб7.\nЭйки наби қавли била шод сен,\nЭлга зарар хавфидин озод сен.\nҲақки фалак тоқи бино айлади,\nЖавфида бу дайр фано айлади.\nГулшани давронға бериб зебу фар,\nҲар гулини айлади тобанда хур.\nБу чаман ўлмоғида мавжуд анга,\nБор эди инсон гули мақсуд анга.\nЗумраи инсон аро ҳам комиле,\nКелди машаққат юкининг ҳомили.\nУлки камол аҳлидин акмал дурур,\nШоҳи русул Аҳмади мурсал дурур8.\nМеҳри нубувват бу камоли била\nАвжи камол узра жалоли била.\nЭтти сенинг шомингга мисбоҳлиқ,\nҚилди сенинг шонингга маддоҳлиқ,\nНафъ етурмакни чу қилди қиёс,\nКўрки, қиёс этти сени хайри нос.\nУлки санохон анга субҳон ўлуб,\nУл санга маддоҳу санохон ўлуб.\nУшбу бийик мартаба қадрини бил,\nБўйла улуғ манзала шукрини қил.\nШукр недур — нафъ фузун айламак,\nБергали ор айламамак бўлса оз.\nҲам сўз ила топиб ўлук тан ҳаёт9.\nБир сўз этиб онча балиятни дафъ,\nКим сочибон ганж етишмай бу нафъ.\nМаъдани инсон гуҳари сўз дурур,\nГулшани одам самари сўз дурур.\nКўнгли киши хушлуғидин хуш керак,\nНохуш агар бўлса, мушавваш керак.\nУлки киши ўлмагидин шод эрур,\nҚайси бирин кимки тасаввур этар,\nТабъға кўрким, не танаффур етар.\nЛек биров қилса равон бахшлиқ,\nРуҳ киби сўз била жон бахшлиқ.\nНутқи била етмаса бахшойиши,\nЗикри эрур табъға осойиши.\nЧун сени ҳақ нодирасон айлади,\nДаҳр элига нафъ расон айлади.\nҲар киши бу амрға мансуб эрур,\nБорча улус кўнглига маҳбуб эрур.\nИкки жаҳон тахти била афсари,\nБилки эрур бир сари, ул бир сари.\nЙўқ бу сифатдин нима марғуброқ,\nЛек бир иш мундин эрур хўброқ.\nКим берибон қилмамоқ олмоққа хўй,\nНафъ расон бўлмоқу йўқ нафъ жўй.\nБермак иши хотиридин кетмамак,\nБермагу олмоқни хаёл этмамак.\nТопқонини сочди эл узра саҳоб,\nКим они ҳақ айлади гардун жаноб.\nМўр терар ҳарнеки, сочқай киши,\nЧун сочар эл узра шугуфа дирам,\nҲақ анга не барглар айлар карам.\nЕлки йиғар ҳарне ул айлар нисор,\nАндин эрур дарбадару хоксор.\nШишаки рухсор уза сепгай гулоб,\nТоқ уза асрарлар ани орзулоб.\nЧунки супургу йиғар инак далил,\nЁтмоқ эшик кенида хору залил.\nЗулфи санамларнинг эрур мушк пош,\nКим они рухсор уза асрар қуёш.\nБўлди бу сунбул исидин хўшачин,\nКим қаро тупроғ кибидур мушки Чин10.\nБил яна бир мартаба мундин баланд,\nКим анга йўл топмоқ эрур аржуманд.\nҚайсидур ул базл очуқ юз била,\nТутмоқ ачиқ бода чучук сўз била.\nБазлдаким лутфни қилмас хато,\nЗоҳир этар бир йўли икки ато11.\nТос аро гар мева эрур дилфиреб,\nУстида гуллар эрур ортуқси зеб.\nБўлса неча ҳусну сабоҳат била,\nЗор қилур элни малоҳат била.\nОлтун агар тожға зийнат дурур,\nУстида дур бўлса не нисбат дурур.\nХони музаъфар гар эрур дилписанд,\nХушроқ эрур сепсалар устига қанд.\nУлки бу ахлоқ ила айлаб хиром,\nЕтса жафо айламагай интиқом.\nБалки кудуратни сафо айлагай,\nНеча жафо етса, вафо айлагай.\nОдамийлар одамийси они бил.\nАйюби халаф нохалаф ўғрининг эгрилигин тузгони ва гумроҳлиқ зулматида анга йўл кўргузгони ва ул шайх силсиласиға кириб, айёрлиқ камандин узгони1.\nБир кеча Айюби халаф масти роз\nТўкар эди шамъдек ашки ниёз.\nАшк дури баҳриға побаст эди.\nКуймак аро шамъға ҳамдаст эди.\nХилватида маскани бир бурж аро,\nДурри самин ўйлаки бир дурж аро.\nБу кеча бир кисабури нақбзан,\nБўлмиш эди масканига нақбкан2.\nБарча кеча ер тубин айлаб харош,\nҲуфрасиға3 чиқти сарой ичро бош.\nАнглабон Айюб они, дам урмади,\nТоат этиб, ўзига келтурмади.\nЎғри ўшул ҳуфра ичидин чиқиб,\nҲарне топиб, эвда тамомин йиғиб.\nОнча неким элта олур чоғлабон,\nБерк тонгиб орқасиға боғлабон.\nНақбға киргач кичик эрди тешук,\nСиғмадиким беҳад улуғ эрди юк.\nТор ини сичқонға солиб эрди ғам,\nҚуйруқиға боғлади ғирбол ҳам.\nКўрди чу Айюбки ожиздур ул,\nҚўпти эшик очтию кўргузди йўл.\nКим юк улуғдур доғи нақбинг кичик,\nЙўл сори келгилки, очиқдур эшик.\nОнчаки бероҳлиқ ул кўргузуб,\nШайх бу янглиғ анга йўл кўргузуб.\nКимгаки кўргузсалар, ул навъ йўл,\nЎзга йўлидин чиқа олғайму ул?\nЎғрини ул ҳол забун айлабон,\nҚаддин оғир ҳамл нигун айлабон.\nЖониға бир ўт солибон сўзу дард,\nКим куюб андин фалаки ложувард.\nЭгнидаги юкни бу ўтға уруб,\nЎзлугининг ҳам юкини куйдуруб.\nМузтар этиб ранжу малолат ани,\nХас киби ўртаб бу хижолат ани.\nНаъра чекиб сел киби тўкти ёш,\nШайх аёғиға фидо қилди бош.\nУл караму афв тилин лол этиб,\nЛутф юки жисмини беҳол этиб.\nШайх карам бирла оритти ёшин.\nЛутф ила туфроғдин олди бошин.\nАнглабон ул дард ила ҳолат анга,\nХирқаи фақр этти ҳаволат анга.\nКуйди сулук ўтиға жони анинг,\nУйлаки, маҳв ўлди нишони анинг.\nЎзлуки чун куйди нечукким хасе,\nТопти ул ўт бирла ёруғлуқ басе.\nНетти Навоий қўюбон телбалик,\nСен доғи урсанг бир этакка илик.\nСоқий, илик тут, гунаҳим афв этиб,\nКим чиқадур жоним оғизға етиб.\nБот бўлу бир жом ила еткур футуҳ,\nСабр эса Айюбча йўқ умри Нуҳ4.\nЎН ТЎРТУНЧИ МАҚОЛАТ\nАфлок ҳайъати шикоятидаким, ҳар бириси дурже кўрунур ва ҳар кавкаби бир гавҳари пок, аммо ҳуққаедурур заҳрнок, балки заҳри ҳалок. Ва жаҳон луъбати киноятидаким, чобуке кўрунур матбуъ ва мавзун. Аммо золедурур иши макру фусун. Ва фусуни ҳаддин фузун. Ва ул ҳуққа лаолиси мазарратидин қалам тили лол ва бу золнинг жамъи завол дурур1.\nЧарх эрур шуъбада санж, эй кўнгул,\nТопма фиреби била ганж, эй кўнгул2.\nШуъбадаси ваҳму гумондин фузун,\nШуъбададин доғи фузунроқ фусун.\nЧарх урубон рев ила найранг соз,\nЎйлаки кўк хирқа била тосбоз.\nХирқасида бахядин анжум нишон,\nБўйида бир пора ямоқ каҳкашон.\nМашъали хур бирлаки, даврон қилиб,\nТос аро ўт хирқада пинҳон қилиб.\nЎткариб ул хирқа аросидин ўт,\nКўргузубон субҳ яқосидин ўт.\nЙўқки чу субҳ оғзини кулгу очиб,\nҲийла била оғзидин ўтлар сочиб.\nЎйлаки ул ўтининг учқунлари,\nХирқаси узра сочилиб ҳар сари.\nБалки қовурчоқчи киби ҳийлагар,\nКўргузубон чодаридин минг сувар3.\nМиху сутунсиз тикибон чодарин,\nДаври этиб чодарининг пайкарин.\nАнда бўлуб жилвагари анжуман,\nҲар сори юз луъбати симин бадан.\nМунчаки луъбат чиқориб симгун,\nҚасди бори элга фирибу фусун.\nЙўқки парихондек этиб жисм шақ,\nТиғи била қони ҳилолу шафақ.\nБўйла парихонлиғ ила ахтари,\nЖамъ ўлубон гирдида юз минг пари.\nДема парихонки, эрур пири зол.\nҚадди бўлуб далла сифатлиққа дол.\nАнжуми тазвирда ёши анинг,\nСубҳ баёзи дема боши анинг4,\nҲам тўкуб эл қонини тадбир ила,\nХусравлар қатли учун тез ҳуш,\nХусрави ҳам демаки, Фарҳод куш.\nДаҳр арусинки, тамошо қилиб.\nМакр ила машшоталиқ ифшо қилиб.\nҚўйнида машшоталиғи белгуси,\nСубҳи сафид оби қуёш кўзгуси5.\nАйлабон ул шўхни ороста,\nСубҳ дами чун гули навхоста.\nҒоза уруб оразиға гул била,\nЗулф ўруб эгнига сунбул била.\nЛола била чеҳрасин ол айлабон,\nДоғини ул чеҳраға хол айлабон.\nВусма чекиб, сабза била қошиға,\nМеъжар этиб, шабнам ила бошиға.\nСарвдин илгига нигор айлабон,\nСувни анга ойинадор айлабон.\nҒунча аро оғзини пинҳон қилиб,\nСўз чоғи ул ғунчани хандон қилиб.\nНаргиси шаҳлодин этиб кўз анга,\nСавсану раъно тилидин сўз анга.\nНаргисига ғамзау ноз ўргатиб,\nҒамзасини шуъбадабоз ўргатиб,\nЧунки безаб хулди бариндек ани,\nХулд неким, луъбати чиндек ани.\nЖилва бериб эл аро зеболиғин,\nЗоҳир этиб ҳар сори раънолиғин.\nМунча фусунким, қилиб изҳор анга,\nБўлмоқ учун халқ гирифтор анга.\nТо ани ҳар кимки кўруб зор ўлуб,\nИшқи камандиға гирифтор ўлуб.\nЧун кўруб ул Золни бир Рустаме,\nБўлди ҳавосида асири ғаме.\nЗоҳир этиб ўртада даллолалиқ,\nАйтма даллолаки, муҳтолалиқ.\nУл қадар афсун нуҳуфт айлабон,\nКим ул икки тоқни жуфт айлабон.\nМаҳкам этар чоғда алар ақдини,\nМаҳр этибон жавҳари жон нақдини.\nМаҳри муажжал ( ) бу дам ар жон бўлуб,\nТонгла муажжал ( )анга имон бўлуб.\nШоҳиди раъноки, топиб бўйла даст,\nОшиқини айлади шоҳидпараст.\nАжзу забунлуқ кўруб ойин анга,\nДаъви эта бошлади кобин анга.\nМаҳри муажжал ( ) тилабон жон олиб,\nСўнгра муажжал ( ) тилаб имон олиб6.\nЖон била имонни чу торож этиб,\nДаҳр эвидин они ихрож этиб,\nОни чиқорғоч, кивуруб ёнани,\nЎз қилибон, бир яна бегонани.\nАнга доғи тарки вафо айлабон,\nЎзгага доғи бу жафо айлабон.\nТурфа буким, юз келибон минг кетар,\nМинг чу кетар, кейнича юз минг етар.\nБўйла бўлуб, келмагу кетмак иши,\nКетгучи бу базмға келган киши.\nДавр иши бу навъ тахайюл топиб,\nОҳки бу давр тасалсул топиб.\nСилсила бу навъ азал то абад,\nКелгучию кетгучи беҳадду ад.\nГар юзу гар минг фалак айлаб табоҳ,\nОҳ жафосидин анинг юз минг оҳ.\nМинтақаси бирла муаддал хатин,\nЯъни ўшул икки ҳамойил хатин7.\nКўрмак ила фаҳм қилур борча эл,\nКим нега боғлабдур ики ерда бел.\nДаврасидин хоҳ куну хоҳ тун,\nТопиб ўзин зеру забар туну кун.\nМеҳнатидин меҳр юзи сорғариб,\nБалки янги ой ҳам ўзидин бориб.\nСубҳ тўнин чок этиб онинг ғами,\nШом либосини қилиб мотами.\nЎтни иситмакдин этиб беқарор,\nЕлни югурмакдин этиб хоксор.\nДағдағаси сувни жаҳонгард этиб,\nСарсари туфроғни худ гард этиб.\nБаҳр анинг қасди била заҳр фом.\nЗаҳр асари айлаб ани талх ком.\nКонни анинг зулми қилиб тийра бахт,\nУйлаки қон боғлаб ичи лахт-лахт.\nДурға жафоси бўлубон онча фош,\nКим бўлуб ўз ҳолиға бир қатра ёш.\nЛаълға ниши тегиб онча аён,\nКим бўлуб ўз захмиға бир қатра қон.\nЎйла булут ҳоли ғамидин табоҳ,\nКим бўлуб ўз дардиға бир тийра оҳ.\nЧашма кўруб баски ҳам андин ситез,\nБир кўз ўлуб, ўз ғамидин ашк рез.\nБулбул анинг андуҳидин дарднок,\nАндин ўлуб гул тўни юз ерда чок.\nТоза туган зоҳир этиб лоладин,\nУл туганин қонға бўяб жоладин,\nШиша кўзидин оқизиб қонини,\nМай ўтидин куйдуруб эл жонини,\nГарчи улус жони аро ўт солур,\nБерганини барча кишидин олур.\nЛек бу ҳамким тутубон ёр ўзин,\nКўргузур эл ҳолиға ғамхор ўзин.\nЗоҳир этиб нашъу намо неча кун,\nЭлни қилур ком раво неча кун.\nБирни қилур жоҳда Қорун киби,\nБирини рифъатда Фаридун киби.\nУшбу иши доғи мувофиқ эмас,\nБалки мингдин бири лойиқ эмас.\nЎйла гумон айлаки чархи дани,\nКим кўрунур даврда парвизани8.\nОлам эли яхши агар дун эрур,\nБорчаға ул чамбар аро ер берур.\nЧунки бу навъ айлади эл ҳолини,\nДойир этар ҳар сори ғирболини.\nЯхшини бебокдин айлар жудо,\nПокни нопокдин айлар жудо.\nЭмдики айрилди шарифу хасис,\nҚолмади бир пояда дуну нафис.\nҚай бириким, бор эди кўпрак дани,\nҚилди ани лутф ила кўпрак ғани.\nКим шабадин айламайин дурни фарқ,\nФарқин анинг дурлар аро қилди ғарқ.\nГулшани даҳр ичраки, ҳар бебасар,\nБор эди наргис киби кўтаҳ назар.\nҚўйди анинг базмида гоҳи фараҳ,\nСим табақлар уза олтун қадаҳ9.\nГулники покиза сиришт англади,\nЗевари гулзори биҳишт англади.\nХори бало бирла этиб мубтало,\nУздию совурдию қилди жало.\nУл териким, ринд қилур журъадон,\nМушки Хўтан айлади анда ниҳон.\nҚайда адими Яман идрок этиб,\nАйлади қурбон ани юз чок этиб10.\nУлки кириб тиғдек эл қониға,\nРутбада солиб они шаҳ ёниға.\nЎқ киби тузлар бори андин залил,\nКишдин ихрож бўлуб мил-мил.\nТурфа буким, яхши дегил гар ёмон,\nМуҳлат агар берса бир озроқ замон.\nХанжари бедодни қилғонда тез,\nЯхши-ёмон бирла тенг айлар ситез.\nКимники тахт узра қилур аржуманд,\nТахта уза оқибат айлар нажанд,\nКимгаки бир тахта кийз айлар паноҳ,\nАнга доғи тахт қилур хобгоҳ.\nКимгаки бир жом тутар нўши баҳр,\nОқибатул-амр эзар анда заҳр.\nЙўқ киши ул жомни нўш этмаган,\nСўнгра бу заҳр ила хуруш этмаган.\nҲар киши шаънинки, рафеъ айлади,\nАмриға оламни мутиъ айлади.\nҚилди яна жавр била зер даст,\nДаст-бадаст айлади туфроққа паст.\nДаҳрда ул хайлки, шоҳ эрдилар,\nДодгару мулк паноҳ эрдилар,\nБирни қатил айламайин қўйдиму?\nЗору залил айламайин қўйдиму?\nКўрки қаён борди Фаридуну Жам,\nИражу Хушанг ила Заҳҳок ҳам.\nСалму Манучеҳр ила Навзар қани?\nБаҳману Дорову Скандар қани?\nҚани жаҳондовари Чингизхон?\nҚани жаҳон хони Темур Кўрагон?\nБирга вафо айламади чархи дун,\nКимники чекти, яна қилди нигун.\nДавлату иқбол била бўлма шод,\nҲеч дурур ҳосилу боқиси ҳеч,\nКеч боридин бот, вале қўйма кеч11.\nАйла, ани фақр ила хору забун.\nТоки не илгингда дурур олмай ул,\nБорчасидин силк этак, торт қўл.\nҲарне бор илгингда пароканда қил,\nЎз илигингдин ани шарманда қил.\nПанжаи хуршеддек, илгингни оч,\nАнда неким сим эса, оламға соч!\nУл сени айлар чу тиҳи даст бил,\nБилгач ўз-ўзунгни тиҳи даст қил.\nИскандарнинг етти иқлим мамоликин панжаи тасарруфиға киюрғони ва холи илик била оламдин риҳлат маркабин сургони1.\nЧунки Сикандар шаҳи иқлимгир\nБўлди жаҳон мулкида соҳиб сарир,\nҚолмади бир ерки юруб олмади,\nЕрки юруб олмади бир қолмади.\nҲиттаи ҳукмиға кириб баҳру бар,\nҚабзаи амриға тушуб хушку тар.\nХутба ўқуб гунбади ахзар уза,\nСиккаи адлин уруб ахтар уза2.\nҚуллуғини шаҳлар этиб ихтиёр,\nҚуллуғи шаҳларға бўлуб ифтихор.\nҲам шаҳ ўлуб, ҳам валию ҳам наби,\nҲикмат ила ҳам туз ўлуб машраби.\nЗотиға Жамшедлиғ ойин бўлуб,\nКўзгу анга жоми жаҳонбин бўлуб.\nҲам ети кўк ҳукми муяссар анга,\nҲам ети иқлим мусаххар анга.\nБўйла ҳумоюн фари фируз бахт,\nДайри фанодин чекар ўлғонда рахт.\nКўрди ажаб ажз ила бечоралиқ,\nОллиға тушти ажаб оворалиқ.\nНе ҳукамоси бўлубон дастгир,\nНе хадаму бандаси фармон пазир.\nБорчаси қолиб бу яшил боғ аро,\nОзим ўлуб ул қаро туфроғ аро.\nМендин анга ушбу васият дурур:\nКим манга чун тойири бўстони кудс,\nҚилса ҳаво ёд этиб айвони қудс.\nОҳ ила оламни қаро айлабон,\nХобгаҳим наъш аро айлабон.\nҚабрға чун бошлағунгуздур йўлум,\nНаъш ёнидин чиқаринг бир қўлум.\nТо кишиким қилса назар ул сори,\nИбрат ила боққай ўшул қўл сори.\nБилгай аниким ети кишвар шаҳи,\nЕтти фалак мушкилининг огаҳи,\nЖисмида жон йўқ бу макондин борур,\nХоли илик бирла жаҳондин борур3.\nКимки жаҳон мулки ҳавасдур анга,\nУшбу илик тажриба басдур анга.\nСоқий, эрур коми дилим мастлиқ,\nМониъ эрур лек тиҳи дастлиқ.\nЛутф ила бер илгима май жавҳари,\nМай неки, ойинаи искандарий.\nЖаҳл майининг дурдкашлари шаънидаким, салоҳ хирқалари маъсият илгидин чок дурур. Ва май жаҳлининг сархушлари бобидаким, ҳар бири майхона эшигида масту бебок юрур ва йиқуқ майхона аларға тахти Жамшед осо ва синуқ паймона аларға жоми жаҳоннамо ва надомат ашки ёғиниким, гуноҳ шуъласин ўчурур ва тавба барқи ўтиким, масъият хирманин куйдурур1.\nЭй тарабинг жомға ҳамдастлиқ,\nЖаҳл хуморидин ишинг мастлиқ2.\nЎксумайин айши мудоминг сенинг,\nЖоми жаҳолат била коминг сенинг.\nКупдек ичинга солибон бода жўш,\nКўнлунга ул жўш ила ҳардам хуруш.\nБода солиб жонингга жўши ғурур,\nЙўқ санга куп янглиғ ўзунгдин шуур.\nФисқу фужур илги чу оғзинг очиб.\nКуп киби ғафлат майидин каф сочиб.\nНе санга ўлмак ғамидин мотами,\nНе санга паймона тўлардин ғами.\nЕтса ажал муҳтасиби нетгасен,\nДафъиға тадбир не навъ этгасен?\nУрса жафо тоши бу купга туруб,\nТашласа ҳар порасини синдуруб.\nЖисминга доғ ўртаса ҳар доғ уза,\nТўкса майингни қора туфроғ уза.\nЗарфи сафолингни ушотғонидек,\nЛаъли майинг айласа ер қонидек,\nБуки майи жаҳл ичасен беҳисоб,\nБўлғуси бир кун санга бу эҳтисоб.\nНеча сенинг мастлиғинг ою йил,\nОй ила йил мастлиғингдин ойил3.\nМастки феъли бори муҳмал дурур,\nКўйнинг атфолиға муҳзал дурур.\nКўй бошидин чу бўлур телба фош\nЁғдурур атфол анга ҳар сори тош.\nУлки ичиб бодани паймонадин,\nМаст чиқар кўйга хумхонадин.\nМанглайиким томға тегиб, қон бўлуб,\nБошида дастори паришон бўлуб.\nҚайси ёмон ит, қопоғон ит киби.\nЖисмини усруклук этиб дам-бадам,\nҲар сори қўйса қадам ул сори хам.\nСайл сувин топса ичиб, мул киби,\nСой тошини топса этиб гул киби4.\nУчраса олам гулу тоши анга,\nЙўқ олиб отмоққа таҳоши анга.\nТошидин атфол гаҳи бутрабон,\nГаҳ йиқилиб масту маланг ўйнабон.\nГаҳ йиқилиб, гаҳ қўпуб ул ҳар нафас,\nМаст солиб ҳар сори қўл ҳар нафас.\nБўйлаки қўпуб йиқилиб пай-бапай,\nБирто йиқилғонда босиб они май.\nМай қилибон беҳуда ҳолин анинг,\nҚай қилиб олуда сақолин анинг.\nЖўлаҳа ғирвошида оҳордек,\nЙўқки заған паррида мурдордек.\nҚай соқолин ҳар неча нопок этиб,\nИт яламоқ бирла яна пок этиб5.\nМастлик уйқуси чу зойил бўлуб,\nКўз очибон бодаға мойил бўлуб.\nНе топибон бошида дасторини,\nНе кўрубон белида динорини.\nТўнини элтиб яна бир роҳзан,\nЎйлаки сўйғайлар ўлуктин кафан.\nҚин қолибон қўлда пичоғин солиб,\nКафши доғи бир тушубу бир қолиб.\nТўн этаги балчиғ ўлуб, олли ўл,\nОлли ўл, аммо анинг оллида кўл.\nНечаки матлуб ўлубон уй анга,\nБўлмайин уй ғайри узун кўй анга.\nРаъша солиб титрамак андомиға,\nОғзи ажаб таъм бериб комиға.\nКишлариға маҳкам этиб қўлини,\nНеча тилаб топмайин эв йўлини.\nЎғри тўнин сўйғон эмас эрди бас,\nҚолғонин эҳдод ҳам олиб асас.\nУл кишидек англаки дармон учун,\nЧок этар ўқ захмини пайкон учун.\nЭврулубон боши, озиб ҳуши ҳам,\nЁшунуб эгнига буногўши ҳам.\nҲар сори бу навъ тушуб гом анга,\nКўрки не шакл ўлғаю андом анга.\nМунча машаққат била ранжурлуқ\nБир сорию бир сори махмурлуқ.\nДема хумор, они дегил юз бало,\nЖамъ ўлубу они қилиб мубтало.\nКўрки не кирмак бўлур ўз қониға,\nБоқки не бедод эрур ўз жониға.\nБу худ эрур ушбу сифат турфа ҳол,\nТурфароғи буки ул айлаб хаёл,\nКим эрур ушбу иши қаллошлиқ,\nРинду қаландарвашу авбошлиқ.\nКўнглига кирмай бу малолат анинг,\nЖонини олмай бу хижолат анинг.\nҚилмай асар мунча қабоҳат анга,\nМунча қабоҳатлар ибоҳат анга.\nЗол қизи6 ҳар нечаким бўлса эшит,\nБордур анинг кўзига ҳури биҳишт.\nШоири кажтабъни деким не ер,\nСеҳрдур олинда не муҳмалки дер.\nИтки қозон ошиға тегурди тил,\nЮз қаролиқ бирла дурур юз қизил.\nУлки улус қатлиға жаллод эрур,\nУғлини ўлтурса доғи шод эрур.\nБўлмас эди гулхани анборкаш,\nБўлмаса мурдор исидин табън хваш (хуш).\nУлки кемур сотмоғин айлар шиор,\nЮз қаро бўлмоқдин анга қайда ор.\nЧуғзки обод аро манҳус эрур,\nЛек бузуқ кунжида товус эрур7.\nМай не ажаб танни ябоб айласа,\nСел не тонг уйни хароб айласа.\nУйни йиқиб сел этар элни жало,\nХоссаки вайрон ую сели бало.\nБодаки йиқмоқ сори ўқ майлидур,\nЖисм уйига билки бало сайлидур.\nҚайси бўлур жисм уйиким, жон уйи,\nЖон уйи ҳам демаки, имон уйи.\nСайлға ҳар сорики туғён эрур,\nШоҳ ила дарвеш уйи яксон эрур.\nТомса чароғ ўтиға бир қатра сув,\nУйда ёруғлуқдин илик ўзга юв.\nХоса чароғики, киши субҳу шом,\nМай суйидин қуйғай анга жом-жом.\nМашъал ўтиға сув агар бир аёғ\nҚуйса ўчар, кўрки, не бўлғай чароғ.\nТира бўлур сув била машъал ўти,\nДемаки машъал ўти, манқал ўти.\nМанқал йўқ кўра эрур гар танур,\nСувки етар қолмас анга тобу нур.\nҚуйса сув оташгаҳи ичра мажус,\nСандали бирдамда бўлур обнус8.\nҲар киши ҳам қилса бу сувдин тараб,\nХона сиёҳ ўлмоғи эрмас ажаб.\nСув демагил оники бир ўт эрур,\nШуълаким, ул ўртагай афлокни,\nТушса не қуйғай хасу хошокни.\nЭйки вужудунг уйи хошок эрур,\nЗор танинг худ бир овуч хок эрур.\nНеча бу хошокка ўт урмоғинг,\nНеча бу туфроғни совурмоғинг.\nДард ўтидур бодаву ҳирмон суйи,\nЙўқки томуғ ўтию тўфон суйи.\nУрма ул ўтни хасу хошокинга,\nҚуйма бу сувни бир овуч хокинга.\nГарчи сувдек софию мавзун эрур,\nСувлуғидин ўтлуғи афзун эрур.\nҲар сувки қайнар сув эрур кўрмаги,\nНисбат эмас ўт била куйдурмаги.\nҲар неча ўтға илик урса киши,\nЕтмагу куйдирмак эмастур иши.\nКимки қизиғ сувға илигин урар,\nҲар нечаким илги етар ўлтурар.\nҲосил анинг ўти ўту суйи ўт,\nРанги ўту ламъаи дилжуйи ўт.\nКимки бу тўрт ўт аро бўлғай асир,\nБарқ гузаргоҳида ёнғай ҳарир.\nҚайси бадан ичра бу тўрт ўт ёниб,\nТўрт аносир тафидин ўртаниб.\nЙўқки бўлуб тўрт аносир адам\nАқлу ҳису дин ила ислом ҳам9.\nЎтки бу навъ ўлса ҳарорат анга,\nНе сув этар дафъи шарорат анга.\nБарқни паст этмади тўфон суйи,\nГул ўтин ўчурмади найсон суйи.\nСувки бу ўт жониға офат дурур,\nТавба чоғи ашки надомат дурур.\nБу ўт ўлуб, ашк ёғар чоғи дафъ,\nЙўқки бу ўт дўзах ўти доғи дафъ.\nҚайда топор қатра бу янглиғ киши,\nНафъ чоғи қилғучи дарё иши.\nКимни пушаймонлиқ этиб ашк пош,\nГавҳари мақсуд анга ҳар қатра ёш.\nКўзки ҳаё ашки тўкар чун саҳоб,\nҚатрасининг ҳар биридур дурри ноб.\nТавба ани англама таъриф ила,\nКим берилур кимсага таклиф ила.\nЁхуд ангаким, мадад этмас билик,\nАҳдида мусҳаф сори элтур илик10.\nЁки қачон арбада бунёд этар,\nДафъини айларга қасамёд этар.\nБорча қазо ўтиға хасдур булар,\nТавба ҳисобида эмасдур булар.\nКимки қазо илгида беихтиёр,\nТавба қилурда анга не ихтиёр.\nОллидағи йўлини кўрмак махуф.\nЁки қилур вақтда бероҳлиқ,\nБўлмоқ ул иш айбиға огоҳлиқ.\nБилсаки ҳақ ҳозир эрур борча вақт,\nҚилғониға нозир эрур борча вақт.\nКўнгли аро тушса малолат ўти,\nЖонини куйдурса хижолат ўти.\nЕтса бу ҳолатда тафаккур анга,\nҚилғонидин бўлса танаффур анга.\nСобиқаи лутфи илоҳий етиб,\nЖозибаи номутаноҳий етиб,\nЎзлукидин қилса жудо ҳақ ани,\nҚўймаса ўз ҳолиға мутлақ ани.\n«Тубу илаллоҳ» ила топса футуҳ,\nБўлса бу тавбаки, топибдур насуҳ.\nҲақ бу карам қилмаса нетсун киши.\nЎзлуки бирла нечук этсун киши.\nТавба эмас етмайин илҳоми ғайб,\nКимки ўзи қилса ушатмоқ не айб.\nОдами ўз журмиға мухтор эмас,\nТавбасидин доғи хабардор эмас.\nАмр бўлуб тавба деса чин дурур,\nГар они ҳифз этмасалар синдурур.\nТавбаға ҳар кимгаки тавфиқ эрур,\nСинмас анинг тавбаси таҳқиқ эрур,\nЎзлук ила тавба табоҳи дегил,\nҚилмоғидин тавба илоҳий дегил.


Биз киммиз? Ёхуд форматдан ташқари суҳбат « O'zbekiston ERK Demokratik Partiyasi\n02 July 2017 - 21:10\nФақат, оддий эмас, ноодатий суҳбат курамиз, келинг?! “Қанақа бўлади у – ноодатий суҳбат?” – сўрарсиз балки? Бу саволингизга жавоб шуки – буни ўзим ҳам ҳали тўлиқ билмайман. Фақат бир нарсани аниқ айта оламан: қандайдир ўта муҳим, ҳали қурилмаган суҳбат борлигини ҳис этиб турипман.\nВақтингиз зиқ, биламан. Ўқилмаган мақолалар бир уюм бўлиб ётибди. Информациянинг кўплигидан бошингиз “шишиб” қолган. Аммо… бунинг иложи бор. Бирламчи информацияни иккинчи даражалисидан ажратишни ўрганиб олсак, бош “шишиши”нинг олдини оламиз. Бу учун эса ҳар бир нарсага тепадан, узоқдан, “объёмний” қилиб қарашимиз лозим бўлади. Мазкур суҳбатимиз шу йўлдаги уринишдир. Кетдикми?\nАввал эътиборингизни бир хабарга қаратмоқчиман!!\n-Лоқайдлик, бепарволик, шижоатсизлик.\n-Воқеъликни, дунёда бўлаётган жараёналарни ҳис этмасдан яшашимиз.\n-Юксак мақсадларни эмас, балки енгил-елпи мақсадларни олдимизга қўйиб яшашимиз.\n-“Эҳ, бир гап бўларда!” режимида ҳаёт кечиришимиз.\n-Бир ишнинг олдидан режа тузишга ҳафсаланинг йўқлиги.\n-Ҳайратланарли даражадаги БЕФАРҚЛИГИМИЗ. Бу жаноб, яъни бизнинг БЕФАРҚЛИГИМИЗ, ўта серқиррали, кенгқамровли, вужудимизни энасининг уйи қилиб олган, жанобдир. Унинг кўринишлари ўта бой: остонамизда уюлиб ётган ахлатга нисбатан бефарқлигимиздан тортиб Ватан равнақи, миллат бирдамлиги, каби ибораларга, миллатдошларимиз ҳақидаги ачинарли хабарларга нисбатан бефарқлигимизгача.\n-Ватан келажаги тугул ўз фарзандларимизнинг келажагини мутлақо тасаввур этмаслигимиз.\n-Фарзандларимизнинг ғамини ўзимиз эмас, кимдир четдан туриб ейиш даражасигача бориб етганимиз.\n-Миллий шахсиятимизга нисбатан ва умуман миллатимиз шаънига нисбатан бепарволигимиз.\n-ўзлигини йўқотиб қўйган бундай одамнинг ҳаёли паришон бўлиб қолиши;\n-атрофга бефарқ бўлиб қолиши;\n-ўз-ўзига бефарқ бўлиб қолиши;\n-бирон ишни тартибли равишда божаролмай қолиши;\n-бирон ишни етук даражада, аъло даражада қилишга сабри етмаслиги;\n-режа тузишга лаёқатсиз бўлиб қолиши;\n-“эҳ, бир гап бўларда!” режимида ҳаёт кечириши;\n-шаъни топталишига бефарқ бўлиб қолиши;\n-наслига нисбатан бефарқ бўлиши (болалари мардикор бўлиб қолаётган бўлса ҳам, келажаги кўримсиз кўринаётган бўлса ҳам “пинаги бузилмайдиган” бўлиб қолиши);\n-унинг болаларини ташвишини ўзгалар қилиши;\n-буюк маънавий тушунчалар – маърифат, ҳаёт мазмуни, Ватан равнақи, илму-ирфон, кабиларнинг ўрнини примитив инстинктлар ва тубан ҳою-ҳаваслар эгаллаб олиши;\nАҳволимизнинг сири бироз очилгандай бўлди, шундай эмасми? Патологик, ҳайратланарли даражадаги бефарқлигимиз, “миллат келажаги” каби сўзларни эшитганимизда эснашимиз, нақд остонамизда йиғилиб ётган ахлатларимизни йиғиштирмаслигимиз, бир ишни бошлашдан аввал режа тузишдан эринишимиз… ва ҳоказо “ҳусусият”ларимиз замирида… УЛКАН бир нарсани – ЎЗЛИГИМИЗНИ – йўқотиб қўйганимиз ётади. Нега йўқотилган нарсани УЛКАН деяпмиз?…\nХалқларни таққослаш қўпол ва кўримсиз иш, аммо, баъзида, ўзлигини унутиб қўйган халқ учун фойдаси бордек. Ўша биз мисол қилиб олган япон халқи билан ўзбек халқининг дунёга улашган яхшиликларини, сал бўлсада, эслаймиз. Нима учун? Ўзимизнинг бошқалардан устунлигимизни таъкидлаш учунми? Йўқ! Бунинг учун эмас. ИЛМЛАРНИНГ БЕШИГИ БЎЛГАН ЮРТДА ЯШАБ КЕЛАЁТГАН, ДУНЁГА УСТОЗ БЎЛГАНЛАРНИНГ МЕЪРОСХЎРИ БЎЛМИШ ХАЛҚ ЎЗЛИГИНИ БАТАМОМ УНУТИБ ҚЎЙИБ, ДУНЁГА НУР УЛАШИШДЕК УЛКАН МИССИЯСИНИ БАЖАРМАЙ ҚЎЙГАНЛИГИНИ ТАЪКИДЛАШ УЧУН. ИНСОНИЯТ ДУНЁҚАРАШИНИ БУТКУЛ ЎЗГАРТИРИШ КУЧИГА ЭГА БЎЛГАН УЛКАН ИЛМИЙ-МАЪНАВИЙ ЗАҲИРАНИ ФОНДЛАРИДА САҚЛАБ ҚЎЙИБ, ЎЗИ ЭСА БОШҚА МИЛЛАТЛАРНИНГ ҚОРА ИШЛАРИНИ ҚИЛИБ ЮРИШДАН БОШҚАГА ЯРАМАЙ ҚОЛГАНЛИГИНИ ТАЪКИДЛАШ УЧУН.\nАнтик давр (Арасту ва бошқаларнинг даври) тугагандан сўнг Европа қитъасида илм-маърифатнинг “дафтари ёпилди”. Шунчалик ёпилдики, бу пайтларда Европада умргузаронлик қилган ҳалқларининг эски номлари жоҳиллик, қароқчилик, бузиб-синдириш тушунчаларининг синонимлари сифатида лўғатларда муҳрланиб қолди. (Варвар, вандал сингари бу сўзлар ҳалигача истеъмолда) Бу даврлардаги Европанинг “илмий салоҳияти” даражаси маълум ва машҳур. Кейин Европа қироллари насроний динини қабул этишди ва бироз тартибли ҳаётга юз тутишди. Аммо дунёга ИЛМИЙ назар ила қарашдан ҳали йироқ эдилар. Зеро католик черкови илмни сеҳргарликка тенглаштирди ва алал-оқибат дин ва илм бир-бирига зид, деган мафкурани ИНКВИЗИЦИЯ ила қарор топтирди. Айнан шу пайтда…\nXII-асргача Европада лотин тилидаги илмий адабиёт мавжуд эмас эди (бу дегани умуман илмий адабиёт бўлмаган, дегани – муаллиф). Бироқ X—XI асрларда баъзи қизиқувчан европаликлар арабларнинг (мусулмонларнинг, деб ўқисак тўғрироқ бўлади – муаллиф) йирик илмий марказларига… зиёратга боришар эди. У ердан улар араб тилида ёзилган қимматли китоблар билан қайтишар ва дарҳол уларни лотин тилига таржима қилишарди. Бироқ арабча илмий китобларни, ҳусусан қадимги юнон олимларининг китобларини, жадал равишда араб тилидан лотин тилига таржима қилиш XII асрда бошланди. (Википедиядан. Русчадан таржима)\nУлкан, оғир нарсани кўтариб юриш – қийин иш. Ўша юк жисмий нарса бўлса, уни кўтариш учун жисмоний куч керак. Маънавий бўлса-чи? Маънавий юкни кўтариш учун миллат авваламбор ўша – ўзини маънавий юксакликка кўтарган – БОШ ОМИЛНИ маҳкам ушлаши, қўйиб юбормаслиги лозим, деган мулоҳазани қилсак бўлади. Зеро, айнан ўша БОШ ОМИЛ… барча қувватларнинг манбаи, шакллантирувчиси бўлиб хизмат қилган бўлади. БОШ ОМИЛНИ эътибордан қочириш НАТИЖАСИДА калаванинг учи йўқотиб қўйилади ва, алал оқибат, МАЪНАВИЙ ПЛАТФОРМА бой берилади. Бунинг кетидан миллатнинг бошига кенгқамровли инқироз тушади ва, охирида, амнезияга юз тутилади.\nЎзи ясаб олган бутга ёки ўзи каби одамга топиниб, ундан бахт-саодат тилаган инсонни кўз олдимизга келтирайлик. Ўтакеткан ақлсизлик манзараси, шундай эмасми? Динимизда бу манзара ШИРК, деб номланиб, ЭНГ катта зулм сифатида тилга олинади. Яъни, ақлсизлик зулм, деб, энг катта ақлсизлик – энг катта зулм, деб эътироф этилаяпди. ШИРКнинг ақлсизлик даражаси шунчалик улкан эканки, ШИРК содир этувчининг ички конструкцияси шу даражада бузуқ бўлар эканки, унинг таъсиридан еру-осмон парчаланиб кетишга таёр бўлиб қолар экан! (Марям сураси, 90-91 оятлар ва яна бошқа оятлар ҳам бор).\nБундай нур бўлиб, тузатувчи бўлиб, ақлларни жойига келтирувчи бўлиб, барча қувватлар ва шижоатларнинг манбаи бўлиб, ривожланишнинг ўша БОШ ОМИЛИ бўлиб юртимизга келган нарса – Қуръони карим, Ислом дини бўлган эди. Кейинчалик, бир пайтар келиб, махкам ушланмаган, беэътибор қолган илоҳий дастур. Новация эмас, балки консервация учун дастак қилиб олиш натижасида йўқотиб қўйилган илоҳий дастур.\nБошланғич вазифаларидан бири – моддиятни тузатиш. Мамлакатнинг иқтисодий потенциалига объектив баҳо берилмоғи, нимада устунмиз-у, нимада нуқсонлимиз – ҳаммасига очиқ-ойдин баҳо берилмоғи керак. Иқтисодий соҳада кўзланадиган тадбирлар шунчаки аҳолини иш билан таъмин этиш эмас, балки ҳар бир фуқарони юксак савиядаги шахс бўлишига, “қул эмас, бек бўлиши”га интилишимиз керак. Бу тўғрида қуйидаги мақолаларда фикр юритилган: http://kun.uz/news/2017/05/27/uzbekistonda-iktisodij-iztimoij-faol-katlamni-uzaga-keltiris-rakamlar-muloaza-va-musoada\nМазкур мақоланинг якунида “кейинги босқичда эса устивор мақсад этиб ТАЪЛИМ СОҲАСИНИ ривожлантириш белгиланади. Бутун эътибор фарзандларимизни илмли қилишга йўналтирилади…” деб учта нуқта қўйилди. Чунки асл мақсад…


Қозоғистоннинг Туркистон шаҳридаги туман полиция инспектори, 28 сентябр. (Қозоғистон ички ишлар вазирлиги)\nНУР-СУЛТОН – Қозоғистон ҳукумати ҳуқуқни муҳофаза қилиш тизимидаги ислоҳотлар доирасида Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти (ЕХҲТ) билан биргаликда мамлакат полицияси фаолиятини сервисга йўналтирилган моделга ўтказиш устида иш олиб бормоқда, деб хабар беради ИИВ.\n«Халқаро амалиётда хизматга йўналтирилган полиция – муаммоларни ҳал қилиш ва жамоатчилик билан ҳамкор бўлишга қаратилган бошқарув услуби ва ташкилий стратегиядир», дейилади ИИВнинг 23 сентябр кунги баёнотида.\nСервис модели аҳолига юқори сифатли хизматлар тақдим этиш ва хавфсизлик муаммоларини аниқлаш учун ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари ва фуқаролар ўртасидаги ҳамкорликни кучайтиришга асосланган.\nПолициянинг янги моделида асосий рол ўз ҳудуди аҳолиси билан доимий алоқада бўлиб турадиган участка инспекторига ажратилган.\nМиграция полицияси ходими фуқародан маълумот олмоқда, 25 август, Қозоғистоннинг Петропавловск шаҳри. (ИИВ)\n«Жамоат хавфсизлигини таъминловчи хизматга йўналтирилган форматга ўтиш мақсадида ўтган йили Қарағанда вилоятида синов лойиҳаси ишга туширилди», деди ИИВнинг кадрлар сиёсати бўлими бошлиғи Айдар Сайтбеков. «Унинг мақсади – жамоат хавфсизлиги масалаларида маҳаллий ҳамжамият билан ҳамкорлик алоқаларини ўрнатиш. Яқин келажакда худди шу лойиҳа пойтахт Нур-Султонда ҳам жорий этилади».\nҚозоғистон ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларидаги ислоҳотлар 2018 йил октябрида, ўша вақтдаги президент Нурсултон Назарбоевнинг жамоатчилик билан ишлашнинг янги замонавий усулларини жорий этиш ва полиция фаолиятини баҳолаш мезонларини ўзгартириши билан бошланган эди.\nҲуқуқ-тартибот органлари фаолиятини ижтимоий йўналтирилган хизматга айлантиришга оид бу каби ислоҳотлар 2018 йилдан бери қўшни Қирғизистонда ҳам давом этяпти.\nҚозоғистон сервисга йўналтирилган полиция моделини Нур-Султондаги ЕХҲТ дастурлари идорасининг фаол иштирокида жорий этмоқда.\n22 сентябр куни Нур-Султонда ИИВ расмийлари, жамоатчилик арбоблари ва ЕХҲТ мутахассислари иштирокида ўтган йиғилишда янги моделга ўтиш масалалари муҳокама қилинди.\nЕХҲТ кўмагида участка нозирлари ва маҳаллий полиция хизмати раҳбарлари учун махсус ўқув тренинглари ўтказилмоқда, деб хабар берди ИИВ.\n«ЕХҲТнинг ёрдами тасодиф эмас. Айнан Европа мамлакатларида полиция хизмати модели ўз самарадорлигини намойиш этди. ЕХҲТ мутахассислари мамлакатимизда сервис моделини жорий этишга ҳар томонлама кўмаклашмоқда», дейди чимкентлик сиёсатшунос Рауан Дауталиев.\nЖамоат хавфсизлигида «нафақат жиноятчиларни ушлаш, балки жамоатчилик билан мулоқот ўрнатиш, муаммоларни аниқлаш ва уларни ҳал қилишга ёрдам бериш ҳам муҳим», дейди Дауталиев.\n«Хизматга йўналтирилган полиция таркибига нафақат полициячилар киради, балки уларга бошқа давлат тизимлари – соғлиқни сақлаш, таълим ва ижтимоий ҳимоя соҳаси вакиллари ҳам ёрдам беради.»\n«Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тизимли ёндашувни талаб қилади ва бунга замонавий хизмат кўрсатиш модели орқали эришилади», деди Дауталиев.\nСинов лойиҳасидан мамлакат миқёсидаги ўзгаришларга қадар\nҚозоғистонда хизматга йўналтирилган полицияни ташкил этиш Қарағанда вилоятида бошланди, бу ерда ўтган йилнинг ноябридан бери тажриба лойиҳаси амалга оширилмоқда.\nМаҳаллий аҳоли ҳуқуқ-тартибот идораларидаги ўзгаришлардан мамнун.\n«Сўнгги вақтларда полициянинг фаолияти яхшиланди», дейди қарағандалик Серик Билялов. «Хавфсизликни таъминлаш – полиция ва фуқароларнинг умумий вазифаси, деган фикр пайдо бўлди.»\n«Полицияга мурожаат қиладиган бўлсангиз, сизга ёрдам беришга ҳаракат қиладилар. Масалан, кўчадаги шубҳали одамлар ёки ҳатто кичик қонунбузарликлар ҳақидаги маълумот учун миннатдор бўладилар.»\nҚозоғистонда фуқароларнинг мурожаатларини қабул қилувчи сервис марказлари ишга тушириб бўлинган. Бундай фронт-офислар Қозоғистонда илк бор 2018 йил охирида пайдо бўлди. Улар қабулхоналар, ногиронлар учун пандуслар, навбатларни рақамловчи машиналар, тўлов терминаллари, телевизорлар ва кофе-машиналар билан жиҳозланган.\n«Яқинда яшаш жойимда рўйхатдан ўтиш масаласида полицияга мурожаат қилгандим», дейди Тараз шаҳрида яшовчи Роза Макажанова.\n«Полиция идорасининг иши хушмуомала ва ўз ишини яхши биладиган ходимлар билан яхши таассурот қолдирди. Навбатлар йўқ. Хизматлар «ягона дарча» услубида тақдим этилади, унинг ёрдамида барча хизматлардан фойдаланиш мумкин.\nЖамоатчилик билан тезкор мулоқотни осонлаштириш учун полиция ижтимоий тармоқларда аккаунтлар очмоқда. Масалан, Олмаота шаҳар полиция бошқармасининг 102 та участка нозири ижтимоий тармоқларда ўз ҳисобига эга.\n«Мақсадимиз – фуқаролар билан амалий мулоқот каналларини йўлга қўйиш ва туну кун ишловчи қайта алоқа тизимини ўрнатиш», деди Олмаота шаҳар полицияси бошлиғи Канат Таймерденов.


Каттақўрғонда канализация қувуридаги ишчи тупроқ остида қолиб ўлди\n16 январ 2021, Тошкент вақти: 08:43\nФожиа Каттақўрғон шаҳридаги Улуғбек Барноев кўчасида қазилган мана шу канализация ҳандагида рўй берган.\nКаттакўрғон шаҳридаги Эргаш ота хусусий клиникаси томонидан кавланган канализация қувурини 26 июнь куни тупроқ босди ва оқибатда ҳандакда қувур монтаж қилаëтган уч ишчи тупроқ тагида қолди.\nКаналицазия буюртмачиси бўлган клиника раҳбарига кўра¸ атрофдагилар тупроқни қўлда кавлаб¸ икки ишчини қутқариб олган¸ аммо учинчисининг аниқ жойини ҳеч ким билмаганидан¸ уни қўлда кавлаб олишга тўрт соатча уринилган.\nВоқеа гувоҳларининг Озодликка айтишича¸ яқинлари ва ИИБ ходимлари ишчини тирик топиш умиди узилгач¸ экскаватордан фойдаланишга қарор қилган - экскаватор иккинчи чўмич (ковш) солганда¸ тупроқ остида қолиб кетган йигитнинг танадан ажраган калласи чиққан.\nКаттақўрғонликларни титратган бу воқеа тафсилотларини тасдиқлаган Эргаш ота хусусий клиникаси раҳбари¸ бунинг бахтсиз ҳодиса экани¸ воқеада ҳеч кимнинг айби йўқлигини билдирди.\nВрачга кўра¸ 26 июнь кечқурун дафн этилган марҳумнинг яқинлари ўлим юзасидан ҳеч кимга даъвоси йўқлигини билдирган.\nУзилган калла ëки экскаватор ковши жасадга тегди?\nОзодликка 26 июнь кунги фожиа тафсилотларини хабар қилган гувоҳлардан бирига кўра¸ ҳодиса Каттақўрғон шаҳридаги Дашти Бозор қабристони ёнида канализация учун кавланаётган чуқур ичида содир бўлган.\nФожианинг тахминий жойи.\n“Экскаватор ёрдамида канализация кавлатилган ва қазилган траншеянинг ичида қувурларни монтаж қилаётган Жаҳонгир исмли йигитни эрталабки 9 ларда тупроқ босиб қолган. Буни ҳеч ким пайқамаган, тахминан тушлик вақтида соат 13:00 ларда монтажчи йигитнинг йўқлигини¸ унинг эрталаб ямага тушганча қайтиб чиқмаганини сезиб қолишган. Зудлик билан уни тупроқ остидан ковлаб олиш учун экскаватор билан ковлашни бошлашди. Биринчи ковш тупроқ олинди, экскаватор иккинчи ковш тупроқни олаётганда¸ тупроқ тагида қолиб кетган йигитнинг калласини узиб юборди. Кечанинг ўзида кечки пайти йигитнинг жанозаси ўқиб ¸ дафн қилишди”¸ деди Озодлик билан гаплашган каттақўрғонликлардан бири.\nОзодликка маълум бўлишича¸ 32 яшар марҳум икки фарзанднинг отаси¸ вақтинча ишсиз бўлган.\n“Марҳумнинг исми Жаҳон, 1987 йилда туғилган. Отасининг исми Нурмамат ака. Каттақўрғон шаҳар Сўфи Оллоёр маҳалласидан. Анча пайт ишсиз бўлган¸ бир қариндошининг таклифи билан ўша ишга борган экан бечора”¸ дейди воқеа тафсилотларига яқин каттақўрғонликлардан бири.\nБахтсиз ҳодиса¸ ëки техника хавфсизлиги қоидаларига лоқайдлик?\nОзодлик билан суҳбатда Эргаш ота хусусий клиникаси раҳбари фожиа тафсилотларини¸ айрим жузъий тафовут билан тасдиқлади.\n“Тиббий туризмни ривожлантириш бўйича Вазирлар Маҳкамасининг дастури¸ президентимизнинг фармони бўйича¸ шифохонамизни кенгайтириш ва замонавий меҳмонхона қуриш учун 3 километр жойга канализация тортиш бўйича туман ҳокими¸ шаҳар ҳокими қарорига мувофиқ¸ водоканалнинг ходимлари ишлаëтган эди. Бир ярим ойдан бери 3 километрлик чуқур қазишаëтган эди. Эни бир ярим¸ чуқурлиги 4 метрларча бор. Центральний канализация қазиш учун 28 та ташкилотнинг рухсати олинган. Экскаватор қувурни ковлаб қўйган¸ ишчилар ишлаëтган бўлган. Бу йигит 40 кундан бери ишлаëтган бўлган. Қабристон олдига келганда¸ кутилмаганда тупроқ босиб қолаяпти. Бахтсиз тасодифда бу”¸ деди Эргаш ота хусусий клиникаси раҳбари.\nУнга кўра¸ тўрт метрларча чуқурнинг беш метрчасини тупроқ босган ва учта ишчи тупроқ тагида қолган.\n“Ташқарида турганлар секундда хабар берди¸ мутахассис чақириб¸ ҳаммамиз қўл билан тупроқни кавлаб¸ иккитасини соғ-саломат чиқариб олдик. Учинчисининг аниқ жойини ҳеч ким билмагани учун топишнинг иложи бўлмади. Қўлда қидириш уч ярим-тўрт соатга чўзилиб кетди. Одам тупроқ тагида узоғи билан 15 минутга бардош бериши мумкин¸ эксперт тўрт соатдан кейин тирик чиқмаслигини айтди”¸ дейди бу суҳбатдош.\nАйрим гувоҳлар ва канализация буюртмачиси бўлган клиника раҳбари¸ воқеа жойига прокуратура¸ ИИБ ва тупроқ босган Жаҳонгирнинг яқинлари етиб келгани¸ уни тирик чиқаришдан умидини узган оиласи¸ экскаватор билан жасадни кавлашга рози бўлганини айтди.\n“Экскаваторчи олдинига хоҳламади – жасаднинг қаердалигини билмай¸ қазимайман деди. Лекин мелисалар бу ерни қаз¸ у ерни қаз¸ дегандан кейин иложсиз¸ қазди. Жаҳонгирнинг ака-укалари ҳам шунга рози бўлди. Экскаватор ковши жасадга тегди¸ лекин қон чиқмади. Уйидагилар тушунган одам экан¸ ҳеч кимга даъвоим йўқ деяпти”¸ деди бу фожиага бевосита алоқаси йўқлигини таъкидлаган клиника врачи.\nОзодлик ¸ яқинларининг канализация буюртмачиси айтган каби ўлим юзасидан ҳеч кимга даъвоси йўқлигини ойдинлаштириш мақсадида¸ марҳум яқинлари билан боғланишга уринди¸ аммо қўнғироқларга ҳеч ким жавоб бермади.\nВоқеа юзасидан Каттақўрғон прокуратураси терговгача суриштирув бошлаган¸ ҳозирча бу воқеа бўйича жиноят иши очиладими йўқми¸ очилса кимга нисбатан очилади¸ бу саволларга ҳам жавоб олишнинг имкони бўлмади.\nЎзбекистон Республикаси Меҳнат Кодексининг “Ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисаларни ҳисобга олиб бориш ва текшириш” ҳақидаги 222-моддасида:\n“Иш берувчи ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисаларни ўз вақтида текшириши ва ҳисобга олиб бориши шарт. Жабрланувчининг талабига биноан текширув тугаган кундан эътиборан узоғи билан уч кун ичида иш берувчи шу бахтсиз ҳодиса тўғрисида далолатнома бериши шарт”¸ дейилган.\nБахтсиз ҳодиса ўлим билан тугаган вазиятда амалга оширилиши лозим бўлган ҳатти-ҳаракатлар Вазирлар Маҳкамасининг “Ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисаларни ва ходимлар саломатлигининг меҳнат вазифаларини бажариш билан боғлиқ бошқа хил зарарланишини текшириш ва ҳисобга олиш тўғрисидаги Низом”и орқали тартибга солинади.\nБу Низомга кўра¸ Каттақўрғондаги канализация қувурида тупроқ босиб ўлган ишчи оиласига товон пули тўланиш масаласида бахтсиз ҳодиса сабабларини ўрганиб чиқиши лозим махсус комиссия қарор беради.


Олег Толмасов: "Турон" – "Қизилқум" учрашуви ҳеч ёдимдан чиқмайди" / CHAMPIONAT.asia\nОлег Толмасов: "Турон" – "Қизилқум" учрашуви ҳеч ёдимдан чиқмайди"\n19 дек 2021 22:00\nТеглар : Coca Cola СуперлигаОлег Толмасов"Қизилқум"\nНавоийнинг "Қизилқум" жамоаси ҳимоячиси Олег Толмасов "Пахтакор"га қарши ўйинда кечган ноҳақликлар, "Турон" билан бўлиб ўтган қизиқарли ўйин ва шунга ўхшаш қизиқарли воқеалар хақида ўз фикрлари билан ўртоқлашди.\n– Олег, ҳозирги кунда нималар билан бандсиз?\n– Аввало, барчангизни яқинлашиб келаётган Янги йил байрами билан табриклаб қоламан. Мен ҳозир уйда оилам билан дам оляпман. Шиддатли, кўплаб курашларга бой ўтган мавсумни ҳам якунлаб олдик. Шундай экан, айни пайтда ҳордиқ чиқармоқдаман.\n– Ўзбек футболи хақида нималарни айтоласиз?\n– Бу ерда менинг бир дўстим – Руслан бор эди. У бу ерда футбол ёмон савияда эмаслигини айтди. Ўзим ҳам келгач, бу рост эканлигига ишонч ҳосил қилдим. Ростини айтсам, буни кутмагандим.\n- Олег Толмасовни кейинги мавсумда ҳам "Қизилқум" жамоасида кўрамизми?\n– Бу масалада жамоа раҳбарияти қарор чиқаради, ҳаммаси ҳам менга боғлиқ эмас. Гаплашамиз, муҳокама қиламиз ва ушбу масалани ҳал қиламиз.\n– Жамоангиз "Пахтакор"га қарши кечган учрашувда уларга нисбатан яхшироқ ўйин ўтказган эди. Буни ўша учрашувдан кейинги матбуот анжуманида билдирилган фикрлар ҳам тасдиқлайди...\n– Тўғри, ўша ўйинда иккита пенальти йўқ эди, буни ҳамма кўрди. Улар пенальтдан ташқари ҳеч нарса ярата олишмаганди. Биз шунчаки ўз вазиятларимизни голга айлантира олмадик.\n– "Қизилқум"нинг бошқа жамоалардан устун томонлари нимада?\n– Тажриба, ҳар бир футболчининг маҳоратидан қатъий назар сўнгги дақиқагача ўйнай олиш характери деб биламан.\n– Сиз учун энг эсда қоларли ўйин?\n– Суперлиганинг 8-туридан ўрин олган "Турон" - "Қизилқум" (0:1) учрашуви ҳеч ёдимдан чиқмайди. Сўнгги дақиқаларда рақиб жамоани сиқувга олганимиз, тўхтамасдан қилинган позицион ҳужумлар, тўғрисини айтганда, ҳис-туйғулар тўлиб тошганди.\n– Сиз ўзбек футболи ҳақидаги янгиликларни асосан, қайси нашрларда ўқийсиз?\nҚизиқ савол. Мен ўзбек тилини тушунмайман, бироқ баъзида championat.asia ва pfl.uz сайтларини ўқиб бораман. Сабаби ушбу сайтларда бошқа тилда ҳам хабарлар чиқар экан.\n19 дек 22:56:03\nEy chalasavod jurnalist.bu futbolchi qayerlik ekanligini yozmaysanmi avval boshiga.nima u ammangni ugliyu biz hammamiz uni taniymizmi?\n20 дек 03:22:23\nЖурналист деган кенг фикрлирок булса, ёш болаларнинг катталарга ёш болаларча берган саволига ухшайди.\n20 дек 05:37:13\nШуни хам интерьвью деб чиқариб ўтирибди, уят. Саволларни ахволини қаранг. Рус журналистлари интервью қилсин, бизни ўшани ўқиб ўтираверсин. Сарлавха вахималида ўқиб кўрсангиз, нормалний интервью қилиш керак, бўлмаса бошқа иш қилиш керак.\n19 дек 23:56:51\nMenga oʻxshab shu intervyuni oʻqiydiganlar ham bor ekan\n21 дек 19:30:53\ndiplo'm pul bilan kelganda kitob bilan kelganda bunaqa bo'lmasdi.\n20 дек 09:26:19\nЖурналист нега сўнгги турларда суперлигада қолиш учун курашятдган жамоларга ютқаздинглар деб савол бермадиз? Лўттибозлар.\n19 дек 22:58:01\nHa Paxtakor bilan bo'lgan o'yin hech kimni esidan chiqmaydi


Шампунь таркибидаги 5 "зарарли қўшимча"ни биласизми? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nШампунь таркибидаги 5 "зарарли қўшимча"ни биласизми?\nКислород билан реакцияга киришиб, ёғ оксидланишини келтириб чиқаради. Мазкур қўшимча кўпгина хориж давлатларида тақиқланган косметик компоненти ҳисобланади.\nНатрия лаурил ёки лауретсульфат. Бош терисини тозалаш хусусияти қайд этилса-да, аслида, бу шунчаки кўзбўямачилик, холос. Таркибида ушбу компонент бўлган косметик воситаси бош терисини қуруқлаштириб, қичишиш, аллергик реакциялар келтириб чиқариши мумкин.\nСифатсиз ҳамда сохталаштирилган шампунлар ёрлиғида кўриш мумкин бўлган қўшимча. Ушбу компонент таркибида аммиак бўлиб, узоқ вақт фойдаланилганда бош терисининг зарарланиши, кўзлар қичишиши, бош оғриқларига сабаб бўлиши мумкин.\nАксарият ҳолларда болалар шампуни таркибида учрайди. Яхшилаб ювиб ташлансагина, ножўя таъсирини камайтириш мумкин.\nТеглар: зарарли таркибидаги таъсирга аъзоларига холос фойдаланилганда\n21:17 Хитойда Apple ҳимоясини бузиб, iPhone 6'га қўшимча хотира ўрнатиш хизмати йўлга қўйилди\n00:23 TELECOM TV савдо белгиси остида тақдим этилаётган хизматлар сифатини ошириш мақсадида, Бухоро ва Қўқон шаҳарларида IPTV CDN қурилмалари ўрнатилди


Самарқанд вилояти ҳокими Эркин ТУРДИМОВ: - zarnews.uz\nСамарқанд вилояти ҳокими Эркин ТУРДИМОВ:\n- Ўтказилаётган сайёр қабуллар бизга халқ ҳаётини янада чуқур ўрганишга ёрдам бериш баробарида аҳоли ҳуқуқий саводхонлигини оширишга имкон беради. Ҳар бир раҳбар бундан оқилона фойдаланиши зарур. Баъзида айрим кексалар энг яхши, қулай ердан жой ажратишимизни сўрашади. Нуронийлар учун чойхона қураман, дейди. Ваҳоланки, бундай шохобча тадбиркорликка киради, даромад топиш учун қурилади. Кексадир, ёшдир унга кириши, пулини тўлаб тамадди қилиши мумкин. Ҳатто шахмат-шашка ўйини, тренажёрлари ҳам пуллик бўлади. Демак, қулай жойга эга бўлмоқчи бўлган “сармоядор” турибди.\nЁки янги уй-жойлар қурилишидаги низолар бўйича мурожаатларни олайлик. Ўнта хонадон эгасидан, иккитаси ўзи турган уйидан 3-4 баравар қиммат жой сўрайди. Чунки уй олиш баробарида бошқа яна бир режасини ҳам амалга оширмоқчи бўлади. Унга ўзи яшаб турган уй ёки ҳовли ҳолатини тўғри тушунтиришимиз, янги берилаётган уй билан таққослаб кўрсатишимиз, агар шу уйини янгидан қурса, қанча маблағ кетишини таҳлил қилиб беришимиз лозим. Ўз навбатида қурувчига ҳам “иссиқ жойини совутаётган” фуқаро руҳиятини англаш, унинг ҳатто парваришлаган дарахтини ҳам баҳолашни ўргатишимиз зарур.\nЕр ажратиш, қурилиш тартиб-қоидасидан хабардор кишилар ноқонуний, нотўғри мурожаатлардан тийилишади, деб ўйлайман.\nТеглар: Сайёр қабул ҳоким Эркинжон Турдимов


Lotinchada 20 сентябрь 2021, 20:41 Жаҳон\nАфғонистоннинг Нангархор провинциясидаги портлашлар оқибатида бир неча киши ҳалок бўлди\nШанба куни Aфғонистоннинг Жалолобод шаҳрида (Нангархор провинцияси маркази) кетма-кет портлашлар содир бўлди. Уч киши ҳалок бўлди, 20 киши жароҳатланди. Бу ҳақда Hindustan Times хабар бермоқда. Хабарга кўра, ҳалок бўлганлардан икки нафари «Толибон» аъзоларидир. Яраланганларнинг аксарияти тинч аҳоли вакиллари. Таъкидлашича, терактлар «Толибон»га қарши қаратилган бўлиши мумкин — портлашлар улар назоратидаги полиция бўлими ва ҳукумат биноси ёнида содир бўлган.\nЯкшанба куни кечқурун провинциянинг Шерзод туманида содир бўлган портлашда эса бир бола ҳалок бўлди, яна икки киши тан жароҳати олди, деб ёзмоқда TOLO News.\nТАССнинг Al Jazeera’га таяниб хабар беришича, «Толибон» Жалолобод шаҳри яқинида махсус операция ўтказмоқда. «Aфғонистон муваққат ҳукумати қуролли кучлари Жалолобод шаҳри яқинида тозалаш ишларини олиб бормоқда. Яқинда содир бўлган портлашлар ортида „Исломий давлат“ террорчилик гуруҳи турибди», — дейди ҳаракат вакиллари. Шу билан бирга, бошқа манбаларда ҳам «Исломий давлат» терактлар учун жавобгарликни ўз зиммасига олган, деб айтилмоқда.\nAфғонистон фуқаро авиацияси бошқармаси душанба куни Кобул аэропортида халқаро парвозлар қайта тикланганини маълум қилди. Бошқарма маълумотларига кўра, аэропорт 06:00 дан 18:00 гача халқаро рейсларни қабул қилишга тайёр. Ҳозирда аэропортда тунги рейсларни амалга ошириш учун ишлар олиб борилмоқда. Хабарга кўра, Кобулга биринчи тижорат рейси 19 сентабрь куни Исломободдан амалга оширилди. Aйни пайтда фақат Покистон ва Эрон Aфғонистон билан рейсларни тиклаган, бироқ идора Тожикистон, Ўзбекистон ва БАА билан ҳам музокаралар олиб бормоқда.\nАфғонистон Таълим вазирлигининг жума кунидаги баёнотига кўра, фақат ўғил болалар мактаблари қайта очилади ва фақат эркак ўқитувчилар ўз ишларини давом эттириши мумкин. Қиз ўқувчилар ёки аёл ўқитувчилар ҳақида ҳеч нарса айтилмаган, дея хабар бермоқда TOLO News.\nИспаниядаги оролнинг 5 минг аҳолиси вулқон отилиши сабабли эвакуация қилинди\nAтлантика океанидаги Канар архипелаги таркибига кирувчи Испаниянинг Пальма ороли маъмурияти Кумбре-Вьеха вулқони отилиши сабабли 5 минг аҳолини эвакуация қилишга қарор қилди. Таъкидланишича, бир қатор ҳудудларда эвакуация мажбурий деб эълон қилинди, одамлар учун вақтинчалик бошпаналар тайёрланди. Жабрланганлар тўғрисида маълумот келмаган. Испания бош вазири Педро Санчес ҳозирги вазият туфайли Нью-Йоркка режалаштирилган сафарини кечиктириб, оролга етиб келди.\n85 мингга яқин аҳоли яшайдиган оролда вулқон отилишидан олдин, тахминан бир ҳафта мобайнида сейсмик фаоллик кузатилган. Оролда охирги марта 1971 йилда Тенегия вулқони отилган эди. — Интерфакс.\nФранция ТИВ AҚШ ва Aвстралия билан «муносабатлар инқирози» ҳақида эълон қилди\nФранция ташқи ишлар вазири Жан-Ив Ле Дриан Aвстралия ва AҚШни AUKUS мудофаа альянсини тузишда ёлғон гапиришда айблади. Аввалроқ, мамлакат AҚШ ва Aвстралиядаги элчиларини чақириб олишга қарор қилган эди. Вазир иттифоқчилар билан «жиддий инқироз» бошланганини айтди.\n«Aмерика Қўшма Штатлари ва Франция ўртасидаги муносабатлар тарихида биринчи марта ўз элчимизни маслаҳатлашувлар учун чақириб олаётганимиз, мамлакатларимиз ўртасида мавжуд бўлган инқирознинг катталигини кўрсатадиган жиддий сиёсий ҳаракатдир», — деди у.\nAUKUS битими доирасида Aвстралияга атом сув ости кемаларининг қурилиш технологияси тақдим этилади. Шу билан 2016 йилда Франция ва Aвстралия ўртасида имзолаган 37 млрд долларлик сув ости кемалари бўйича битим тугатилди. Франция бу ҳақда альянснинг эълон қилинишидан бир неча соат олдин хабардор қилинди. — BBC News.\nХитойда болалар учун TikTok чекланди\nTikTok иловасига эгалик қилувчи ByteDance Хитойда 14 ёшгача бўлган фойдаланувчилар учун «ёшлар режими»ни жорий қилмоқда. Ушбу режимда иловадан кунига 40 дақиқадан кўп бўлмаган вақт мобайнида фойдаланиш мумкин. Шунингдек, кириш кечаси, 22:00 дан 6:00 гача мавжуд бўлмайди. Компания ота-оналарга фан, санъат ва адабиёт оммабопларидан иборт бўлган «ажойиб контент»ни олиш учун, биринчи навбатда, ўз фарзандларига ҳақиқий исмлар билан рўйхатдан ўтишга ёрдам беришни тавсия қилди. — Spot.\nАввалроқ, Хитойда болаларга ҳафтасига уч соатдан кўпроқ вақт давомида видео ўйинлар ўйнаш тақиқлангани ҳақида хабар берган эдик.\nШунингдек: Хитой жануби-ғарбидаги Гуйчжоу провинциясида йўловчи кемаси ағдарилди. Бунинг натижасида саккиз киши ҳалок бўлди, яна етти киши бедарак йўқолди.\nҲиндистон чет эллик сайёҳлар учун ўз чегараларини очиши мумкин\nҲиндистон ҳукумати мамлакатни чет эллик сайёҳлар учун очишни режалаштирмоқда. Бу ҳақда яқин ўн кун ичида эълон қилинади.\nТаъкидланишича, 1,5 йил ичида Ҳиндистон хорижий сайёҳлар учун ёпиқ бўлган. Бундай қарор мамлакатда коронавирус билан касаллниш ҳолатлари сонининг камайиши туфайли қабул қилинмоқда. Мамлакат ҳудудлари босқичма-босқич очилиши режалаштирилмоқда.\nХабарга кўра, биринчи 500 минг хорижлик сайёҳга бепул виза берилади. Бу, Ҳиндистон расмийларига кўра, туризм ва авиация саноатининг тикланишига ёрдам беради. Aкция 2022 йил 31 мартгача ёки барча беш юз минг туристик визалар берилгунча давом этади. Сайёҳ бир марта бепул виза олиш ҳуқуқидан фойдалана олади. — Интерфакс.\nПермь давлат университетида (Россия) отишма содир бўлди, саккиз киши ҳалок бўлди, олти киши яраланди. Полиция отишма уюштирган шахсни ҳибсга олган.\nДушанба куни Олмаотанинг (Қозоғистон) Aлатау туманида отишма юз берди. 5 киши ҳалок бўлган. Маълумотларга кўра, қурбонлар орасида участка инспекторлари, суд ижрочилари ва тинч аҳоли ҳам бор. Ярадорлар сони ҳозирча номаълум. Айтилишича, гумондор ов қуролидан ўқ узган.\nЧехияда баъзи гуруҳлар COVID-19 коронавирусига қарши вакцинанинг учинчи дозаси билан эмланади. Мамлакат ССВ қўшимча (бустер) дозани 60 ёшдан ошганлар, тиббиёт ходимлари ва хавф остида бўлган бошқа фуқароларга қўллашни тавсия қилди. Бустер дозалар сифатида Pfizer ва Moderna вакциналаридан фойдаланилади.


Тошкентдаги омборхоналардан бирида қиймати 3 миллиард сўмдан ортиқ маҳсулотлар ноқонуний сақланаётганлиги фош этилди\nЮртимизда тадбиркорлик субъектлари учун бир қатор қулайликлар яратилаётган бўлсада, айрим шахслар томонидан божхона тўловларини тўлашдан қасддан бўйин товлаган ҳолда товарларни республика ҳудудига яширинча равишда олиб кириш ҳолатлари кузатилмоқда.\nЖумладан, Давлат божхона қўмитаси ходимлари томонидан ўтказилган тезкор тадбир давомида, Тошкент шаҳрида жойлашган хусусий фирмалардан бирига тегишли омборхоналар кўздан кечирилди.\nНатижада, ушбу омборхонада хорижда ишлаб чиқарилган, бироқ божхона расмийлаштирувидан ўтказилмаган 3 миллиард 56 млн. сўмлик “ПВА-801 клей машхад” номли клей маҳсулотлари ҳамда 180 млн. сўмлик “Я родился”, “Sorti” ва “Biomax” номли кир ювиш кукунлари сақланаётгани аниқланди.\nМазкур ҳолати юзасидан божхона органлари томонидан Жиноят кодексининг 182-моддаси 2-қисми “а” банди билан жиноят иши қўзғатилган.


АҚШ иммунитети заиф одамларни коронавирусга қарши қўшимча эмлашни маъқуллади\n13 Август 2021 15:50\nNUR-SULTAN. Kazinform - Африка қитъаси COVID -19 юқтириш ҳолатлари бўйича етакчилардан биридир. Африка Касалликларни назорат қилиш ва профилактика маркази маълумотларига бўйича, 12 август ҳолатига кўра, 7,136,140 та коронавирус инфекцияси тасдиқланган ҳолати қайд этилган.\nҚозоғистонда COVID-19 тарқалишининг олдини олиш бўйича идоралараро комиссияси Telegram-канали маълумотларига кўра, қитъадаги пандемияси қурбонларининг умумий сони 179 986 тани ташкил этди. COVID-19 юқтирганлар энг кўп бўлган мамлакатлар-Жанубий Африка, Марокаш, Тунис, Миср ва Эфиопия.\nАЫШ тўлиқ эмлаш курсидан сўнг ревакцинацияни амалга оширади. Озиқ-овқат ва фармацевтика идораси иммунитети паст одамлар учун эмлашнинг учинчи компонентини тасдиқлади. Pfizer ва Moderna компаниялари вакциналаридан учинчи компонент бўйича эмлашда фойдаланилади.\n«Кенгаш фавқулодда ҳолатларда коронавирусга қарши Pfizer ва Moderna вакциналарини қўллашни маъқуллади, бу эса баъзи иммунитети заиф одамларга қўшимча эмлаш имконини беради», дейилади агентлик хабарида.\nКалит сўзлар: Тиббиёт, Вакцина, Шимолий Америка,


Иванов ГЛОНАСС пуллари ўмарилганидан хабари бўлганини айтмоқда\nРоссия президенти маъмурияти бошлиғи Сергей Иванов.\nРоссия президенти маъмурияти бошлиғи Сергей Иванов ГЛОНАСС навигацион тизимини ишлаб чиқиш билан шуғулланиб келган ширкатда давлат маблағлари ўзлаштирилаётгани тўғрисида бир неча йилдан бери билганини айтмоқда.\nЯкшанба куни телевидение орқали қилган чиқишида Иванов бу масала хусусида полиция вакиллари билан гаплашгани, бироқ қонунбузарлар қутилиб қолмаслиги учун буни ошкор қилмаганини таъкидлади.\nИвановнинг иқроридан аввал ички ишлар вазирлиги ГЛОНАСС сунъий йўлдош навигация тизимини ишлаб чиқишда 6,5 миллиард рубл (200 миллион АҚШ доллари) миқдорида давлат маблағи ўмарилгани тўғрисидаги айбловларни эълон қилди.\nСергей Иванов 2005-2011 йилларда бош вазир ўринбосари лавозимида ишлаган ва ГЛОНАСС тизимини яратиш жараёнига бош-қош бўлган.\nРоссия АҚШга қарашли GPS навигация тизимига рақобат қилиш мақсадида ГЛОНАСС сунъий йўлдош тизимини жорий қилилшга уриниб келади.


«Зарангари»га яна техник мағлубият ёзилди, клуб ва унинг футболчилари четлатилиши мумкин\nСешанба, 04 Июн\nБугун, 4 июнь куни B Про-лигада 9-тур учрашувлари бўлиб ўтади.\nТур доирасида Бухоронинг «Зарангари» жамоаси Нукусда «Орол» клуби меҳмони бўлиши лозим эди. Бироқ, ПФЛ расмий сайтига кўра, меҳмонлар мазкур учрашувга ташриф буюришмаган. Натижада «Зарангари» жамоасига техник мағлубият ёзилди.\nҚайд этиш жоиз, 3-тур доирасида «Зомин»га қарши ўйинда ҳам «Зарангари»га учрашувга белгиланган вақтда етиб келмаганлиги сабабли техник мағлубият ёзилган эди.\nМазкур ҳолатда, ПФЛ бош директорининг спорт ишлари бўйича ўринбосари Диёр Имомхўжаевнинг ўз Telegram-каналида маълум қилишича, бухороликлар жамоаси регламентга асосан мусобақадан четлаштирилиши керак. «Зарангари» лицензиясининг қайтариб олиниши масаласи ЎФА тегишли қўмитаси томонидан кўриб чиқилади.\n«Клуб расмийларининг ЎзПФЛ’га маълум қилишича, 5-турдан ўрин олган Навоийнинг «Иттифоқ» клубига қарши учрашувда бир қатор футболчилар тотализаторда иштирок этган. Шундан келиб чиқиб, ЎФА махсус инспекцияси мазкур жамоалар ишини ўрганишни бошлайди. «Зарангари» клубидан рўйхатдан ўтган футболчилар бу иш бўйича якуний хулоса чиқарилмагунига қадар бошқа клублардан рўйхатдан ўтказилмаслиги катта эҳтимол.\nХуллас, футбол ривожига болта ураётган футболчи ва мураббийлар секин-секин чиқиб келяпти», – деб ёзади Имомхўжаев.\nМаълумот учун, «B» Про-лиганинг Ғарб минтақасида иштирок этаётган «Зарангари» 8-турдан кейин 8 клуб орасида 6-ўринни эгаллаб турибди.\n«B» Про-лига, 9-тур\n17:00 Рубин — Локомотив-БФК\n17:00 Яшнобод — Бунёдкор-2\n17:00 Раш-Милк — Турон\n17:30 Чиғатой — Андижон-2\n17:00 Зирабулоқ — Иттифоқ-N\n18:00 Зомин — Иттифоқ-B\n18:00 Орол — Зарангари / 3:0\n18:00 Ғиждувон — Янгиер


14:17 / 20.03.2018 2596 pdf Ўқиш режими + -\nОят. Аллоҳ таоло айтади: «Ҳар бир қасамхўр, пасткаш, одамларни айбловчи, чақимчилик қилиб юрувчига итоат қилма!»\nМазкур оят одамларни айблаш, ғийбат қилишнинг ярамас амал эканига далолат қилиш билан бирга, бўлар-бўлмас гапга қасам ичавериш ҳам яхши иш эмаслиги, одамлар орасида қасамхўр кишининг гапига эътибор йўқолиб, унинг хор ва беобрў бўлиб қолишига ҳам ишора қилган. Афсус ва надоматлар бўлсинки, ҳозирда одамлар қасамни ҳеч бир фойдасиз такрорланаверадиган гапга айлантириб қўйишди. Шу боис ҳар гапда ҳеч тортинмай қасам ичаверишади. Бу ном улуғ Зотнинг буюк номи эканини ўйлаб ҳам кўришмайди. Балки ўзларининг ёлғон гапларини рост деб ишонтирмоқчи бўлиб, унга Аллоҳ таолони гувоҳ қилиб келтиришади. Ҳолбуки, баъзи фиқҳ китобларида бундай қилган киши ўта оғир гуноҳни бўйнига ортган бўлиши очиқ-ойдин айтиб ўтилган. Чунки у ўзининг ёлғон гапига Аллоҳ таолони гувоҳ қилиши билан гўё У Зотни ёлғончи деган ҳисобланади. Аллоҳ таоло сақласин!\nҲадис. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Меърожга чиққанимда тирноқлари мисдан бўлган бир қавмнинг ёнидан ўтдим. Улар юзлари ва кўксларини (тирноқлари билан) тирнашарди. Мен: «Эй Жаброил, булар кимлар?» деб сўрадим. У киши: «Булар одамларнинг гўштини ейдиган, уларнинг обрўсини тўкадиганлар», деб жавоб бердилар».\nНасиҳат. Ҳотимул Асам раҳматуллоҳи алайҳ айтади: «Ғийбатчи ва чақимчи дўзах аҳлининг маймунларидир, ёлғончи дўзах аҳлининг итидир, ҳасадчи эса дўзах аҳлининг тўнғизидир».\nНасиҳат. Бугунги кунда чақимчилик, ҳасад каби иллатлар, хусусан ёлғончилик оммавий тус олди. Олим ҳам, жоҳил ҳам, разил ҳам, шарафли киши ҳам – барчаси тап тортмай ёлғон гапираверади. Улар ёлғон гапиришни кичик гуноҳ, унда ҳеч қандай зарар йўқ деб ўйлайдилар. Бирор мажлисга йиғилсалар, ёлғон гаплар билан одамларни кулдирадилар, бироқ бу билан ўз жонларига қандай зулм қилаётганларини билмайдилар. Ҳатто Рамазон кунларида ҳам ёлғондан тийилмайдилар. Улар одамлар назарида арзимас бўлган гуноҳ Аллоҳ таолонинг наздида катта бўлишини англаб етмайдилар. Агар Аллоҳ таоло хоҳласа, ҳатто биргина ёлғон туфайли ҳам бандани жаҳаннамда азоблаши мумкин. Аллоҳ асрасин. Муқаддам ўтган олимлар ёлғондан ниҳоятда парҳез қилар, рост гапиришда нажот, ёлғон гапиришда эса ҳалокат бор деб билар эдилар. Қуръон ва ҳадисларда ёлғон гапирувчилар ҳақида қаттиқ танбеҳлар келган. Шунинг ўзи ундан жирканиш лозимлигини тақозо этади.\nҲикоя. Саъдий раҳимаҳуллоҳ шундай дейди:\nЯке пеши Довуди Тоий нишаст,\nКи, дидам фулон сўфий уфтода маст.\nҚай олуда дастору пероҳанаш,\nГуруҳи сагон ҳалқа пероманаш.\nЧу фархундахў ин ҳикоят шинид,\nЗи гўянда абрў баҳам дар кашид.\nЗамоний бар ошуфту гуфт эй рафиқ,\nБакор ояд имрўз ёри шафиқ.\nБирав з-он мақоми шаниъаш биёр,\nКи дар шаръ наҳясту дар хирқа ор.\nБа пушташ дар овар чу мардон ки маст,\nИнони саломат надорад бадаст.\nНиюшанда шуд з-ин сухан тангдил,\nБа фикрат фуру рафт чун хар ба гил.\nНа заҳраки, фармон нагирад ба гўш,\nНа ёроки, маст андар орад ба дўш.\nЗамоний бипечиду дармон надид,\nРаҳи сар кашидан зи фармон надид.\nМиён басту беихтиёраш ба дўш,\nДар оварду шаҳрий бар-у ому жўш.\nЯке таъна мезадки, дарвеш бин,\nЗиҳи порсоёни покиза дин.\nЯке: «Сўфиён бинки, май хўрдаанд,\nМураққаъ ба секий гарав кардаанд».\nИшорат кунон ину онро ба даст,\nКи: «Ин саргаронасту ин ним маст».\nБа гардан бар аз жаври душман ҳусом,\nБеҳ аз шанъати шаҳру жўши авом.\nБало диду рўзий ба меҳнат гузошт,\nБа нокоми бурдаш ба жойики дошт.\nШаб аз фикрату номуродий нахуфт,\nДегар рўз пираш ба таълим гуфт.\nМарез обрўйи биродар ба кўй,\nКи даҳрат нарезад ба шаҳр обрўй.\nБир киши Довуди Той олдида, бас,\nДеди: «Фалон сўфий ётур ерда маст!\nСалла, кўйлагига қусуғи тошган,\nИтлар атрофини ўраб, ялашган!»\nБу сўзни эшитгач ул муборак зот,\nЎксиб, сўзловчига қош чимирди бот.\nБироз хафа тургач, деди: «Эй жон дўст,\nБу кун ишга ярар чин меҳрибон дўст.\nРасволиқ жойидан келтир уни, бор,\nШариатга зид бу, тариқатга ор!\nМардона орқалаб келтир, чунки маст,\nОмонлиқ жилови қўлида бўлмас!..»\nТингловчи бу сўздан сиқилиб, бешак,\nЎйга ботди лойга ботгандек эшак.\nФармон тутмасликка қудрат унда йўқ,\nМастни орқалашга тоқат унда йўқ.\nБир оз товланди-ю, дармон топмади,\nФармондан қочишга имкон топмади.\nБел боғлаб, елкага беихтиёр ул –\nО???лди, шаҳар тушди шов-шувга буткул.\nБиров таъна қилар: «Дарвешни қара!\nДини пок порсолар нақадар сара!»\nБиров дер: «Сўфийлар май ичиб олмиш!\nХирқани шаробга алмаша қолмиш!»\nҚўл билан кўрсатиб, дерлар: «Ярамас,\nБуниси тўлиқ маст, бу-чи, чала маст!»\nДушман қилич қўйса бўйнингга қарши,\nШаҳар таъни авом сўзидан яхши!\nМажбур, бало тортиб, кунни ўтказди,\nМастни ўз жойига омон етказди.\nТунда ор-номусдан уйқуси қочди,\nЭртаси таълимдан Пири сўз очди:\n«Тўкма дўст обрўсин маҳаллада, то\nШаҳарда обрўйинг тўкмасин дунё!»\nНасрий баёни: Бир сўфий киши Довуд Тоийнинг ҳузурида ўтириб: «Фалончи сўфийнинг маст бўлиб ётганини кўрдим. Салласию кўйлаги қусуққа беланган, бир гала ит (унинг қусуқларини ялаш учун) атрофини ўраб олган эди», деди. Муборак ва яхши хулқли Довуд Тоий бу ҳикояни, яъни ғийбатни эшитгач, юзи буришди. Бир муддат беҳузур бўлиб тургач, шундай деди: «Эй биродар, бундай кунда меҳрибон дўст бакор келади, уни ўша ҳолда қолдирмаслик керак. Бор, уни ўша расво жойдан олиб кел. Зеро, унинг май ичиб, юмалаб ётиши шариатда қайтарилган иш бўлиб, дарвешлик хирқаси учун ҳам ордир. Уни мардларча елкангга ортиб олиб кел, чунки маст кишининг саломатлик югани (ихтиёри) қўлида бўлмайди, яъни ундай одам бирор қаршилик кўрсатишга қодир бўлмагани учун уни мингаштириб олиб келиш осон бўлади».\nБу гапдан ғийбат қилган сўфийнинг юраги сиқилиб, нима қиларини билмай, лойга ботган эшакдек ўйга чўмиб қолди. Шайхга бўлган эҳтироми сабабли буйруқни қулоққа олмасликка ҳам, шармандалик сабабидан елкасида маст кишини кўтариб келишга ҳам қудрат ва тоқати йўқ эди. У бироз муддат изтиробга тушди, лекин дармон кўрмади – буйруқдан бош тортишга йўл топа олмади, буйруққа бўйсунишдан ўзга чораси қолмади. Белни боғлади-ю, беихтиёр уни елкага олди. Буни кўрган шаҳар аҳли ғала-ғовур қила бошлади. Бир киши: «Мана бу дарвешни қаранглар. Офарин, бу пок динли порсоларга (тақводорларга)» деб масхараомуз таъна қиларди.\nЯна бир киши: «Бу сўфийларни кўринглар, май ичмишлар, (дарвешлар киядиган) ямоқли тўнларини мусаллас (хамр) эвазига гаровга қўймишлар, яъни булар тўнни бериб, эвазига май олганга ўхшайди», деб таъна қилар эди. Бунисига ҳам, унисига ҳам қўллари билан ишора қилиб: «Бири бутунлай маст, иккинчиси ярим (чала) маст экан», дейишарди. Душманнинг жабридан бўйинда кескир қилич бўлмоғи шаҳар аҳлининг бундай таънасидан, омманинг ғала-ғовуридан яхшироқдир. Шаҳарда одамларнинг таъна‑маломатига қолиб, шарманда бўлишдан кўра, бошнинг душман қўлидаги кескир қилич билан кесилгани яхшироқ. У дард чекиб, ўша бир кунни машаққат билан ўтказди. Мажбур бўлиб, ноилож уни ўз жойига элтиб қўйди. Кечаси билан ўйланиб, шармандаликдан ухлай олмади. Эртаси куни пири унга таълим бериш учун шундай деди: «Биродарингнинг обрўсини маҳаллада тўкма. Шунда замон аҳли ҳам шаҳарда сенинг обрўйингни тўкмайди».\nҲикоя. Пайғамбарлардан бири туш кўрди. Тушида у зотга: «Тонг отгач, сенга учраган биринчи нарсани егин, иккинчисини яшир, учинчисини қабул қил, тўртинчисини ноумид қилма, бешинчисидан эса қочгин», деб айтилди. Тонг отгач, у зотга учраган биринчи нарса катта қора тоғ бўлди. У зот тўхтаб, ҳайрон бўлди, «Роббим менга буни ейишни буюрган эди, мен буни ея оламанми?» деди. Сўнг ўзига келиб, «Роббим мени тоқатим етмайдиган нарсага буюрмайди», деди-да, емоқчи бўлиб ўша томонга юрди. Яқинлашган сари тоғ кичрайиб, етиб борганда асалдан ҳам ширинроқ кичик бир луқмага айланди. У зот уни еб, Аллоҳ таолога ҳамд айтиб, йўлида давом этди.\nЙўлда олтин тоғорага дуч келди. У: «Мен буни яширишга буюрилганман» деб, ерга чуқур кавлаб, уни кўмиб қўйди. Кетаётиб, ортига қайрилиб қараса, тоғора ер бетига чиқиб қолибди. Икки-уч маротаба қайтиб келиб, бошқатдан кўмса ҳам, тоғора ер устига чиқиб қолавергач, у зот: «Менга буюрилган ишни қилдим-ку», деди-да, яна йўлида давом этди. Бироз юргач, катта лочин бир қушнинг ортидан қувиб келаётганини кўрди. Қуш етиб келиб: «Эй Аллоҳнинг пайғамбари! Мени қутқаринг!» деди. У зот қушни енгининг ичига солиб олди. Лочин етиб келиб, шундай деди: «Эй Аллоҳнинг пайғамбари! Мен оч эдим, тонгдан бери ов қилаётган эдим. Уни энди ушламоқчи бўлганимда мени ризқимдан ноумид қилманг». Аллоҳнинг пайғамбари ўзига-ўзи: «Учинчи нарсани қабул қилишга буюрилган эдим, уни қабул қилдим. Тўртинчи нарсани ноумид қилмасликка буюрилган эдим, тўртинчи нарса эса мана шу лочин бўлди. Энди нима қилсам экан?» деди. Бироз ҳайрон бўлиб тургач, пичоқни олиб, ўзининг оёғидан бир парча гўшт кесиб олиб, лочинга отди. Лочин гўштни олиб, учиб кетди. У зот енги ичидаги қушни учириб юборгач, яна йўлида давом этди. Сўнг бадбўй ўлимтикка дуч келди ва ундан қочди.\nКеч киргач, Аллоҳнинг пайғамбари: «Роббим, буюрган ишларингни қилдим. Энди бу нарсаларнинг ҳикматини менга баён қилиб бер», деди. У зотга тушида шундай деб айтилди: «Сен еган биринчи нарса ғазабдир. У бошида тоғдек кўринади, лекин сабр қилиб, ичга ютилса, охирида кичрайиб, асалдек бўлади. Иккинчиси гўзал амал бўлиб, киши уни яширишга урингани билан барибир зоҳир бўлаверади. Учинчи ҳикмат шуки, биров сенга омонат берса, қабул қилгин, лекин унга хиёнат қилмагин. Тўртинчиси шуки, бир инсон сендан ҳожат сўраса, у сўраётган нарсага ўзинг муҳтож бўлсанг ҳам, унинг ҳожатини битиришга ҳаракат қил. Бешинчи нарса эса ғийбат эди. Одамларни ғийбат қиладиган кимсалардан (бадбўй ўлимтикдан қочгандек) қочгин». Валлоҳу аълам. Бу ҳикояни Абу Лайс Самарқандий отасидан ривоят қилган.\n Қалам сураси, 10–11-оятлар.\n «Сунани Абу Довуд», 4878-ҳадис.\n Ҳотим ибн Унвон. Куняси Абу Абдурраҳмон. Асам (Кар) лақаби билан танилган, зоҳид киши. Парҳезкорлиги билан шуҳрат топган. Балх аҳлидан. Бағдодни зиёрат қилиб, Аҳмад ибн Ҳанбал раҳимаҳуллоҳ билан учрашган. Ҳотимул Асамни бу умматнинг Луқмони дейишар эди. Ҳижрий 237 (милодий 851) йилда Вошжирдда (Термиз яқинидаги шаҳар) вафот этган (Зириклий, «Ал-Аълом»).\n09:05 / 23.03.2018 2017\nҒийбатнинг ҳаромлиги ҳақида (9-қисм)\n14:19 / 20.03.2018 2447\nТавба илм, ҳол ва амалдан иборат бўлиб, бу уч нарса бирбирига чамбарчас боғлиқдир.1. Илм ndash гуноҳларнинг зарари жуда ҳам катта эканига, банда билан унга маҳбуб давоми...\n2863 16:28 / 28.10.2017\nМақбул дуо (2-қисм)\n4595. Абу Довуд ва Термизийларнинг ривоятида.Албатта, дуонинг энг тез ижобат бўладигани ғойибнинг ғойибга қиладиган дуосидир,, дейилган.Шарҳ Чунки бундай дуо риёдан давоми...\n3011 20:11 / 05.03.2018\n2064 22:23 / 09.03.2018\nБиринчи тақсимЁмонланаётган одамнинг мусулмонлиги ёки мусулмон эмаслигига қараб ғийбат уч қисмга бўлинади1. Мусулмон одамни ғийбат қилиш. Мусулмон одамни ғийбат давоми...\n3524 18:26 / 15.01.2018\n59046 11:58 / 10.10.2018\n72661 11:56 / 10.10.2018