Навоийнинг ҳудудсиз олами (давра суҳбати) (2010) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҲозирги давр матбуотиНавоийнинг ҳудудсиз олами (давра суҳбати) (2010)\nМуҳтарам Юртбошимиз “Юксак маънавият — енгилмас куч” асарида ҳазрат Алишер Навоийнинг ижодини ўрганиш маънавиятимиз юксалишининг муҳим омили эканлигини таъкидлаб, шундай ёзадилар:\n“Таъбир жоиз бўлса, оламда туркий ва форсий тилда сўзловчи бирон-бир инсон йўқки, у Навоийни билмаса, Навоийни севмаса, Навоийга садоқат ва эътиқод билан қарамаса.\nИнсон қалбининг қувончу қайғусини, эзгулик ва ҳаёт мазмунини Навоийдек теран ифода этган шоир жаҳон адабиёти тарихида камдан-кам топилади. Она тилига муҳаббат, унинг беқиёс бойлиги ва буюклигини англаш туйғуси ҳам бизнинг онгу шууримиз, юрагимизга аввало Навоий асарлари билан кириб келади”.\nИстиқлол даврида улуғ шоиримиз шахсига, меросига эътиборнинг нечоғли баланд эканига барчамиз гувоҳмиз. Айниқса, мустақиллик йилларида навоийшуносликда эришилган ютуқлар, бу соҳанинг истиқлол даврида янги босқичга кўтарилгани улуғ шоир ижодининг ҳар бир мухлиси учун қадрли, албатта. Улуғ бобокалонимиз шахси, ижодига кўрсатилаётган юксак ҳурмат, эътироф ҳаммамизнинг кўнглимизни фахр-ифтихор туйғулари билан тўлдиради. Шу билан бирга, ҳозирги пайтда ҳазрат Алишер Навоий ижодиётини тадқиқ, талқин ва тарғиб қилишда олимлар, тадқиқотчилар олдида қандай муҳим, долзарб вазифалар турибди, деган масала ҳам кўпчиликни қизиқтириши табиий.\nИжодиёти бамисоли чексиз уммондек бу муҳтарам зотнинг шахсини, ҳар бир асарини, ижтимоий-сиёсий фаолиятини ўрганиш, ҳозирча назардан четда қолиб келаётган жиҳатларига эътибор қаратиш навоийшунослар олдида турган ғоят муҳим вазифалардандир.\n“Ўзбекистон адабиёти ва санъати” ҳафталиги Навоий ижодини ўрганиш бўйича кейинги пайтда амалга оширилган улкан ишларни таъкидлаган ҳолда, олдимизда турган вазифаларга ойдинлик киритиш мақсадида бир гуруҳ таниқли адабиётшуносларни давра суҳбатига чорлади. Суҳбатда навоийшунос олимлар — Суйима Ғаниева, Ёқубжон Исҳоқов, Иброҳим Ҳаққул, Шуҳрат Сирожиддинов, Нурбой Абдулҳаким, Қодиржон Эргаш ва Каромат Муллахўжаева иштирок этди.\nСуйима ҒАНИЕВА: — Истиқлолгача бўлган навоийшуносликнинг чекланган томонлари кўп эди. Масалан, диний мавзулар, тасаввуфий мавзулар четлаб ўтиларди. Лекин шунга қарамасдан Навоий ҳақидаги маълумотлар жамланган, ўрганилган.\nБугунги давр, мустақиллик шарофати билан эришилган илмий, ижодий эркинлик навоийшунослик олдига ҳам янги талабларни, вазифаларни қўймоқда. Ана шу вазифалардан келиб чиқсак, навоийшунос кадрлар тайёрлашга жиддий эътиборни қаратиш зарур. Ёш тадқиқотчи қўлёзмаларни, мумтоз адабиёт намуналарининг матнларини бемалол ўқий олиши керак. Бу ишларни жонлантириш учун ҳозир яхши ҳаракатлар қиланаётир. Чунончи, навоийшунослик ва мумтоз адабиётимизнинг бошқа мавзулари бўйича олий мактабларда махсус курслар ўқитилаяпти, амалий, назарий масалалар юзасидан сабоқлар берилаётир. Бироқ, афсуски, мумтоз адабиётимиз, хусусан, Алишер Навоий ижоди бўйича талабаларга пухта билим берадиган етук, махсус курсларни талаб даражасида ўта оладиган мутахассисларимиз жуда кам. Хуллас, махсус курсларни ўқийдиган билимдон домлалар керак.\nНавоий ижодини ўзидан олдин ўтган шоирлар ижодига қиёслаб ўрганиш, унинг турли жанрлардаги асарларини, бадиий санъатини ўрганиш яхши, албатта. Лекин Навоийни ҳозирги замон билан боғлаб ўрганиш масаласи оқсаб қолган. Миллий университет, Фанлар академияси билан ҳамкорликда Навоий ижоди бўйича етук дарсликлар тайёрлашимиз керак. Бу ишларни ҳар ким ўзича қилса, бирёқламаликка йўл қўйилиши эҳтимолдан холи эмас. Буни навоийшунос олимлар ҳамкорликда, ҳамфикр бўлиб амалга оширишлари лозим.\nШу ўринда сизларни хурсанд қиладиган бир хабарни айтиб кетмоқчиман. 1957 йилдан буён бўлиб ўтган Навоий ижодини ўрганишга бағишланган анаънавий илмий конференцияларда ўқилган маърузалар мавзулари алоҳида китоб бўлиб чиқаётир.\nХуллас, навоийшунослик илмини янги, юқори босқичга кўтариш учун янгича саъй-ҳаракатлар авж олиши бугуннинг талабидир.\nЁқубжон ИСҲОҚОВ: — Суйима опа қисқа айтиб ўтдилар, ҳақиқатан, мустақилликкача ҳам навоийшуносликда бирмунча ишлар амалга оширилган, хайрли ишлар қилинган. Қолаверса, Навоий асарларининг нашрларини тайёрлаб чоп эттириш, айрим достонларининг насрий баёнларини чиқариш ҳам устоз навоийшуносларимиз, атоқли адибларимизнинг жонбозликлари, меҳнатлари самараси эди. Ўша нашрларнинг айримларидан бугунги кунда ҳам фойдаланиб келяпмиз.\nБироқ ўша давр шароити йўл бермагани боис, айрим нашрлар муайян қирқартиришлар билан чиқди. Бу каби камчиликлардан ташқари, Навоий асарларини талқин қилишда рус адабиётшунослигининг қолиплари ишга солинган. Мисол учун, Навоийнинг эстетик қарашлари тадқиқ этилган бир ишнинг ўнлаб жойида “доҳий”лару рус ёзувчиларининг адабий қарашларига ишоралар қилинади, уларнинг фикрларига таянилади. Бу, албатта, ўша давр тақозоси эди. Зеро, ўша вақтда на мактабларда, на олий ўқув юртларида Шарқ поэтикаси ўқитиларди. Адабиёт назариясига доир маълумотларни ҳам рус адабиётшуносларининг китобларидан олардик. Шундай экан, мумтоз адабиётимиз, хусусан, Навоий асарлари таҳлилига мутлақо мос келмайдиган қолиплар билан ёндашилган.\nБугунги асосий талаб шундаки, олий ўқув юртларининг гуманитар факултетлари, ҳатто мактабларда ҳам Шарқ поэтикаси махсус ўтилиши керак. Шарқ поэтикасини пухта билмай туриб Навоий ижодини тушуниб талқин қилиш қийин. Биз Навоий ижодини тушуниб талқин этиш учун Шарқ поэтикасинигина эмас, шоир яшаган даврдаги ижтимоий-фалсафий оқимларгача билишимиз керак.\nБу даврада ёш навоийшуносларни тарбиялаш ҳақида гапирилди. Мен қўшимча сифатида, ёш тадқиқотчиларга Шарқ поэтиксини пухта ўргатишни асосий масалалардан бири сифатида қўйиш керак, деб ўйлайман. Иккинчидан, улар Навоий давридаги фалсафий, ижтимоий, ҳатто диний оқимлар ҳақида пухта билимга эга бўлишлари шарт. Қолаверса, тарихни, этнографияни, энг муҳими, Навоий салафларининг асарларини билишлари зарур. Чунки Навоийни қиёслаганда унинг улуғлиги яққол кўринади.\nИброҳим ҲАҚҚУЛ: — Кейинги ўн-ўн беш йил мобайнида навоийшунослик ҳарқалай ўзининг янги ўзанини топди, олдин эътибордан четга сурилиб келинган кўп мавзулар тадқиқи билан бойиди. ЎзФА Тил ва адабиёт институти мумтоз адабиёт бўлими ходимлари диққат-эътиборни кўпроқ Навоий ижодиётига қаратиб, шоирнинг шеърий, насрий, илмий асарлари таҳлил ва талқинига бағишланган ишларини мақола, рисола, китоб шаклида эълон қилиб туришибди.\nОлис замонларда яратилган мумтоз адабиёт намуналарини тўғри, ишонарли усулларда тадқиқ-талқин этиш осон эмас. Бугунги кун одамига эски матнларда ифодаланган ҳар қандай фикр фарқли таъсир ўтказиб, ўзгача таассурот уйғотиши табиий. Шунинг учун адабий матнларни юзага келтирган даврнинг ижтимоий-маданий ҳаёти, фикр-қараши, мулоҳаза-мушоҳада тарзига асосланиб, шеър ёзилган замондаги маъно ва моҳият доирасида сўзга нигоҳ ташлашни ҳамма ҳам эплайвермайди. Қадимий сўзлар бугун айнан ишлатилгани билан, айтайлик, уларнинг Навоий шеърларидаги истилоҳий, рамзий-мажозий мазмуни кўп ҳолларда нисбатан бошқа ва “қатлам”ли. Чунки Алишер Навоий яшаб, қалам тебратган дунё билан ҳозирги одам яшаётган дунё бутунлай фарқли. Демак, фақат ўзи яшаётган давр тушунчаси, ҳақиқат ва ҳукмлари ила Навоий матнларини қўлга олиб, ўқиганда нимани англаб, нимани кўрса, уларни шунга биноан баҳолаш сохтакорликни чуқурлаштиради. Мабодо мендан: “Навоийшуносликнинг энг долзарб ва шарафли вазифаси ҳозир нима?”, деб сўрашса, мухтасар қилиб: “Навоийни Навоийдан йироқлаштирмай тадқиқ ва талқин этиш”, дея жавоб берардим. Чунки шўро даврида Навоий ижодиётини текширишда йўл қўйилган энг жиддий хато ва нуқсонлар худди ана шу талабга риоя қилинмаганидан туғилган. Бугун уни ёзиб бўлмайди, буни гапириш мумкин эмас, деган таъқиб ва чекловлар йўқ. Лекин Навоийнинг Руҳоният, Моҳият, Санъат дунёсига эркин кириб боришга куч-қувват етишмаётганлиги ҳар қадамда сезилади.\nНавоий ижодиётини ўрганиш, тарғибу ташвиқ этиш, энг аввало, кўнгил ва муҳаббат, истеъдод ва мушоҳада малакаси. Ҳаётдан узилган, воқеликка ниҳоятда кенг нигоҳ билан қаролмаган киши Навоий асарларининг қадр-қимматини жуда арзонлаштириб юборади. Навоийни ўқиганда, унинг ҳар бир калимаси, образи, ҳар бир мисрасида ҳаммага ҳам насиб бўлмайдиган англаш ҳаяжони, нафосат завқи ифодаланганини, албатта, ҳисобга олмоқ лозим. Токи шеър тили — тафаккур тили, гўзал маънавият тили эканлиги билинсин. Маъно, мантиқ, мушоҳада маданиятини тинимсиз равишда Навоийдан ўрганиш зарур.\nАтоқли туркшунос Лев Гумилёв бир мақоласида олимнинг тақдири билан “илмий ходим”ники ўзаро мувофиқ келмаслигини гапириб, “Илмий ходим кўп ўқийди, кейин эса, бошқаларнинг фикрини ўзиники қилиб баён этиб беради”, дейди. Навоийшуносликда мана шунақа чечанлик ва қиёфасизлик томир ёзиб кетмаслиги керак, деб ўйлайман.\nКим қандай ва қайси нигоҳда қарамасин ёхуд ўрганмасин, Навоийнинг шахсиятида ҳам, шеъриятида ҳам ҳеч нима ўзгармайди. Фарқ ва ўзгариш муносабатда, нуқтаи назар ва билимда. Бундан Навоийга бирор фойда ё зиён борми? Йўқ. Фойда ҳам, зиён ҳам Навоий ижоди билан қизиқувчиларники. Улардан бирлари ўзича билиб, тушуниб сўзласа, бошқа бировлари моҳиятга ҳеч яқин бормасдан гапиради. Чинакам мухлис ва муҳиб эса, тоғ тепасида туриб пастдагиларнинг аҳволини кузатаётган сокин орифга ўхшайди. Навоийшунос биринчи галда шундай зотлар олдида масъулликни ёдда тутмаса, адашади.\nҚодиржон ЭРГАШ: — Сўнгги бир неча ўн йиллар давомида ўзбек адабиётшунослиги, шу жумладан, навоийшунослик салмоқли ютуқларни қўлга киритди. Бу муваффақиятларда узоқ йиллардан бери Навоий ижодини тадқиқ этиб келаётган катта авлод вакилларининг ҳам, ўрта авлодга мансуб олимларнинг ҳам, улар ёнига келиб қўшилган ёш кучларнинг ҳам ўзига яраша ҳиссаси бор.\nНавоийшуносликнинг ютуқлари деганда, биз, энг аввало, буюк шоир ижодининг илгари ўрганилмаган жиҳатларини ўрганишга, Навоий ижодининг янги қирраларини очиб беришга қаратилган тадқиқотларни кўзда тутамиз. Замон тақозоси, мафкура ёки бошқа сабаблар туфайли ўрганилмаган ёки бирёқлама талқин этилган жиҳатлар, асарлар Навоий ижодий меросида, унинг лирикасида ҳам, этик асарларида ҳам, насрий меросида ҳам мавжуд эди ва бугунги навоийшунослигимиз ана шу жиҳатларни ўрганишга, навоийшуносликдаги ушбу бўшлиқни тўлдиришга муҳим, долзарб вазифа сифатида қаради ва мазкур йўналишда тадқиқотлар юзага келди.\nБундан ташқари, олдиндан мавжуд бўлган йўналишлар бўйича ҳам тадқиқотлар давом эттирилди, уларнинг айримлари кенгайтирилди. Жумладан, Навоий поэтикаси, асарларининг бадиий хусусиятлари, образлар системаси, тили, шоирнинг бадиий маҳорати масалаларига бағишланган янги тадқиқотлар яратилди.\nЮтуқлар ҳақида гап кетар экан, навоийшунослар амалга оширган улкан бир ишни тилга олмасликнинг иложи йўқ. Бу Алишер Навоий асарларининг йигирма жилдлик тўпламининг нашр этилишидир. Ушбу нашр улуғ шоир ижодий меросини деярли тўлиқ қамраб олгани билан ажралиб туради. Илгариги нашрларда, шу жумладан, Навоий асарлари ўн беш жилдлигида ҳам қисқартириб берилган бир қанча асарлар йигирма жилдликда тўлалигича ўқувчиларга етказиб берилди. Бу нашрни ҳеч иккиланмай навоийшунослигимизнинг катта ютуғи, ўзбек халқининг маданий ҳаётидаги катта воқеа сифатида баҳолаш мумкин.\nНавоийнинг айрим асарлари алоҳида-алоҳида ҳам нашр этилди. Бу ўринда улуғ шоирнинг “Арбаин”, “Назм ул-жавоҳир”, “Муножот” асарлари нашрини, унинг форсий қасидалари насрий таржимаси билан босилиб чиққанини ёки “Муножот” асарининг ҳозирги тилимиздаги баёни чоп этилганини эслатиб ўтиш мумкин.\nНавоийшунослигимизнинг ютуқлари ва муваффақиятлари, энг аввало, ана шу юқорида тилга олинган ишлар билан белгиланади ва улар, бизнинг назаримизда, ўзбек навоийшунослиги кейинги йиллари янги поғонага кўтарилганлигидан далолат беради.\nШу билан бирга, ҳали Навоий ижодини тадқиқ этишда анча муаммолар, ҳал қилиниши лозим бўлган долзарб вазифалар мавжуд.\nБиз, аввало, улуғ шоирнинг ҳаёт йўли ва фаолиятини янада чуқурроқ ўрганишимиз лозим. Шоир биографиясида ҳам ҳали етарлича ёритиб берилмаган жиҳатлар бор. Хусусан, Навоийнинг 1469 йилгача, яъни Ҳусайн Бойқаро тахтга ўтириб, Навоий давлатда муҳим бир мавқени эгаллашига қадар бўлган даврдаги ҳаёти ва фаолиятининг кўп жиҳатлари биз учун қоронғи бўлиб қолмоқда. Навоийнинг шоир ва шахс сифатида шаклланишида муҳим ўрин тутган Машҳад даври ёки унинг Машҳаддан қайтгач, Ҳиротда ўтказган кунлари, шу даврдаги фаолияти чуқурроқ ва атрофлича ёритилишга муҳтож.\nНавоийнинг давлат, сиёсат, жамоат арбоби сифатидаги фаолиятини тадқиқ этиш ҳам муҳим йўналишлардан бири бўлиб қолмоқда. Кейинги изланишлар шундан далолат берадики, буюк шоир ва мутафаккирнинг бу соҳадаги фаолияти жуда улкан, кенг кўламли бўлган; шу сабабли мазкур йўналишда олдин яратилган тадқиқотлар унинг барча жиҳатларини қамраб олган, деб бўлмайди. Навоий сиёсат арбоби сифатида фақат Хуросонда эмас, бутун минтақада катта обрў ва таъсирга эга бўлган. Тарихий манбаларда унинг Хуросон — Ироқ, Хуросон — Мовароуннаҳр муносабатларида катта рол ўйнагани, улар ўртасидаги муносабатларни яхшилаш, минтақада тинчликни сақлашга катта ҳисса қўшганини кўрсатувчи маълумотлар мавжуд. У ҳозирги Ўрта Осиё, Афғонистон, Эрон халқлари тарихида, уларнинг сиёсий, маданий, адабий ҳаётида ўчмас из қолдирган. Буларнинг барчаси мазкур йўналишдаги тадқиқотларни кенгайтириш ва чуқурлаштиришни тақозо этади.\nБунинг учун, биринчи навбатда, Навоий яшаган даврни, унинг ўзига хос хусусиятларини ўрганиш зарур. Хусусан, мана шу даврга оид тарихий манбаларни ўрганиш, тарихий шароит, сиёсий, адабий ва маданий ҳаётни тадқиқ этиш лозим. Зеро, бу — Навоийнинг ана шу жараёнлардаги ўрни, иштироки ва хизматини янада яққолроқ тасаввур этишимизга имкон яратади. Бу ўринда Мирхонд ва Хондамир асарларини нашр этишнинг, ҳеч бўлмаганда, Ҳусайн Бойқаро ва Абусаид мирзо ҳукмронлик қилган даврга бағишланган қисмларини эълон қилишнинг ўта зарурлигини таъкидлашни истардим.\nДаврни чуқур ва атрофлича ўрганиш фақат Навоий фаолиятини тадқиқ этиш нуқтаи назаридан эмас, бошқа жиҳатдан ҳам, яъни унинг ижодини ўрганиш нуқтаи назаридан ҳам муҳимдир. Бусиз шоир ижодини англаб етиш мумкин эмас, зеро, унда давр тафаккури, қарашлари, руҳи ўз аксини топган.\nБир оғиз гап яна йигирма жилдлик ҳақида. Бу нашр юзасидан билдирилган фикр-мулоҳазалар шундан далолат берадики, улар матни нуқсонлардан холи эмас. Мана шундан навоийшунослигимизнинг яна бир муҳим, долзарб вазифаси келиб чиқади, яъни Навоий асарлари матни устидаги тадқиқотларни давом эттириш, матншуносликка эътиборни кучайтириш, ҳар қандай нуқсонлар ва камчиликлардан холи нашрни яратиш.\nШуҳрат СИРОЖИДДИНОВ: — Алишер Навоий ижоди ХХ асрнинг 20-йилларидан тинимсиз ўрганиб келинмоқда. Айниқса, шоирнинг 525 йиллиги муносабати билан кенг кўламли тадқиқот ишлари амалга оширилди. Шоир туғилган кунга бағишланган тўпламлар, журналларда чоп этилган мақолалар миқёсига қараб, 90-йилларга келиб, Навоий бўйича ўрганилмаган ҳеч нарса қолмади, деган фикр пайдо бўлганди.\nМустақиллик шарофати билан Навоий ижодига янгича қараш бошланди. Унинг тасаввуф ғояларини юзага чиқариш бўйича анча ишлар амалга оширилди. Бироқ бугунги кунга келиб бу йўналишда ҳам бир хил қолипдаги таҳлиллардан янгироғини тақдим эта олмаяпмиз. Нега шундай бўлаяпти?\nБунинг асосий сабаби, кўпчилик ўринларда Навоий ижоди тадқиқи билан, мумтоз адабиёт таҳлили ва талқини билан мутахассислар эмас, шу ишга “ихлоси ва иштиёқи” баланд бўлган одамлар шуғулланаётганлигини, уларнинг кимўзарга китоб чиқариш ва мақола чоп этиш ҳавасига берилиб кетганликларининг гувоҳи бўлмоқдамиз. Тўғри, адабиётшунослигимиз тарихида “ташналик” босқичи бўлган. Халқни тезроқ ва кўпроқ адабиёт билан таъминлаш, уларнинг маърифатини ошириш давр талабига айланган даврлар бўлган. Шундай ҳолларда “чанқовбосди” мақолалар, китоблар ким томонидан ёзилишидан қатъи назар, маъқулланган. Алишер Навоийнинг асарларини юзаки таҳлил қилиш даври ортда қолди. Йигирма йил олдинги таҳлил бугунги кун ўқувчиси талабини қондирмайди. Замонавий таҳлил ва талқин, зоҳирий маънода бўладими ёки ботиний маънода бўладими, ҳар иккала ҳолатда ҳам чуқур ва илмий бўлиши лозим.\nМумтоз адабиётни яхши тушуниш учун фақат филолог бўлишнинг ўзи кифоя эмас. Ҳар бир адабиётшунос ҳам навоийшунос бўла олмайди. Навоийшуносликка даъвогар олим, касбий малакадан ташқари, фалсафа тарихи, ислом, исломий илмлар ва уларнинг мазмун-моҳиятидан яхши хабардор бўлиши лозим. Алишер Навоий ижодини таҳлил этишни ўзига муносиб кўрган инсон фақат тасаввуфий ғояларни изласа нотўғри бўлади.\nАлишер Навоий — улуғ аллома. Унинг дунёқараши асосини фақат сўфиёна ғоялар эмас, балки дунёвий бағрикенглик ҳам ташкил этади. У — буюк тарбиячи, мураббий. Унинг ғоялари инсон ва жамият тарбиясига қаратилган. У донишманд файласуф ҳамдир. Ибн Сино, Ғаззолий, Ибн ал-Арабий, Шаҳобиддин Суҳравардий, Алоуддавла Симнонийлар фалсафасини тушунмасдан туриб, улар орасидаги муштараклик ва зиддиятни билмасдан туриб, ҳинд ва қадим Александрия фалсафа мактабларининг мазмун-моҳиятидан хабардор бўлмай туриб, Навоий асарларини тўғри таҳлил этиб бўлмайди. Ёки, дейлик, исломда калом, жадал ва тасаввуф аталмиш илмларнинг барчаси шоир ижодида ўз аксини топган. Улар ўртасидаги фарқни билмасдан туриб, шоирнинг ғоявий позицияси, ёки айтмоқчи бўлган фикрини аниқлаш мушкул. Шундай экан, Навоий ижоди билан шуғулланишни, уни талқин этиш ҳуқуқини мутахассисларга қўйиб бериш керак.\nБугунги кунда Навоий ижодини тарғиб этиш, бизнингча, икки мувозий йўналишда олиб борилса, мақсадга мувофиқ. Биринчиси, академик йўналиш бўлиб, Навоий асарлари таҳлили жиддий илмий асосда олиб борилиши керак. Иккинчи йўналиш — юксак маънавиятли баркамол шахсни тарбиялаш жамиятимиз олдига жиддий ва устувор вазифа қилиб қўйилган. Айни замонда, Навоий ижодидаги ёшларнинг маънавий салоҳиятини ўстиришга, жамият тараққиёти ва руҳоний-ахлоқий қадриятларимизни мустаҳкамлашга кўмаклашувчи жиҳатларни содда ва тушунарли тарзда баён этиш, ҳар бир талқинда ёшларимиз учун ибрат бўладиган ҳаётий ҳақиқатларни тушунтириб бериш долзарб масаладир.\nКаромат МУЛЛАХЎЖАЕВА: — Классик меросимиз адабиётшуносликнинг академик мактабларини яратишга арзийдиган салмоққа эга. Бундай мактаблар аллақачон яратилиши зарур эди. Бироқ методологик жиҳатдан шўро даврида тазйиқларга учраган адабиётшунослигимиз ўз қаддини тиклаб олиши учун анча вақт керак бўлди.\nЯнги асрда ҳам классик меросимизни ўрганиш бўйича баъзи йирик ишлар амалга оширилди. Фандаги мавжуд йўналишлар аста-секин такомиллашиб бормоқда. Ёқубжон Исҳоқовнинг “Нақшбандия таълимоти ва ўзбек адабиёти”(2002), Нажмиддин Комиловнинг “Хизр чашмаси”(2005) ҳамда Иброҳим Ҳаққулнинг “Навоийга қайтиш” (2007) китоблари бунинг далилидир. Ушбу китоблардаги туркум мақолаларда Навоий ижоди зоҳирий ва ботиний-ирфоний маънолар уйғунлигида ўрганилган. Бундай тадқиқ йўлининг классик меросимизни ўрганишда муайян анъанага айланиб бораётгани қувонарли ҳол. Шарқ шеъриятининг ўзига хос кўпмаънолилик хусусиятини англаш, уни ғоя ва бадиий унсурлар таносубида (майдалаб, алоҳида масала ёки муаммолар доирасида) ўрганиш ҳар бир ижодкорнинг дунёқараши, бадиий маҳоратини тўғри англаш ва, энг муҳими, унинг ижодий лабораториясига яқинлишишга имкон беради.\nАдабиётшунослигимизда рўй бераётган ўзгариш ва янгиликларнинг ҳозирги ҳолатини “Ўзбек тили ва адабиёти”, “Ўзбекистон адабиёти ва санъати”, “Филология масалалари” сингари нашрларда чоп этилаётган мақолалар ҳамда монографиялар, илмий анжуманлардаги маърузалар, ёқланаётган номзодлик ва докторлик диссертацияларининг мазмун-моҳияти кўрсатиб турибди. Биринчи навбатда, бугунги илм кишиси, аниқроғи, қандай одам олим ҳисобланади, деган саволни ўртага ташлаш лозим бўлади. Воқеан, илмга унинг моҳиятини, машаққатларини англаб етганларгина кириши керак, деб ўйлайман. Бизга олимлар керак. Кейинги пайтлари эса, илм соҳасига даъвогарлар майдонга диссертация ёқлаш учунгина кираётгандек. Кўплаб диссертациялар ёқланмоқда. Бу яхши, албатта. Аммо имитация даражасидан нарига ўтолмайдиган диссертацияларнинг кўпайиб бораётгани кишини ташвишга солади. Улар илмнинг бир ерда депсиниб туришига сабаб бўлади. Таассуфки, сўнгги йиларнинг катта адабиётшунослик ҳодисаси сифатида баҳолашга арзийдиган йирик тадқиқотни эслаш қийин. Табиийки, шахс сифатида шаклланмаган одам олим бўлолмайди. Аксинча, унинг кўпроқ зиёни тегиши мумкин.\nЎзбек адабиётшунослиги олдида амалга оширилиши зарур бўлган вазифалар жуда кўп. Бир мисол. Бизда ҳалигача Алишер Навоийнинг мукаммал илмий биографиясини яратиш муаммоси ҳал этилган эмас. Навоий қомуси яратилаётир, деб эшитганмиз, бироқ ундан ҳануз дарак йўқ. Кўп нарсани иқтисодга боғлаймиз. Бу, бир жиҳатдан, тўғри. Лекин илм фидойиликни талаб этишини мингйиллик тажриба исботлаб берган-ку!\nУниверситетларнинг филология факултетларига классик меросимизни, хусусан, Навоий ижодини ўрганишдан олдин Лутфий, Атойи, Саккокий ижоди билан бирга, Саъдий Шерозий, Низомий Ганжавий, Хусрав Деҳлавий, Ҳофиз Шерозийдек забардаст шоирлар ижодини ўқитишни йўлга қўйиш зарур. Бу шоирлар ижоди ўрганилмас экан, яхши мутахассисларни шакллантириш қийин кечаверади. Чунки Навоийнинг ўзи ҳам, туркигўй шоирлар билан бирга, форсигўй шоирлар ижодидан ҳам таъсирланганини, жумладан, “Муҳокамат ул-луғатайн”да айтиб ўтган. Ўзбек китобхони учун Навоий улкан бир тоғнинг баланд чўққисидек. Чунки Навоий ижодида тадрижий такомиллашувни кўриш қийин. У шеърдан — шеърга, асардан — асарга ўсиб, такомиллашиб борган ижодкор эмас. Балки илк шеърларидаёқ мукаммалликни намоён этган сўз санъаткори. Агар Навоийнинг ижоди ўрганилгунига қадар бўлғуси адабиётшунос унинг салафлари ижодидан яхши хабардор бўлса, Шарқ бадиий тафаккурининг юксак чўқисига интилишдан олдин тадрижий такомилни англаб етади. Негаки, ҳудудий яқинлик(бирлик) боис, ўша даврларда яратилган асарларда бадиий тафаккур, ташбеҳу тимсолларнинг муштарак ва бир-бирига яқин жиҳатлари кўп. Фарқ, асосан, унинг тилдаги ифодасига бориб тақалади. Бу — Навоий ва Жомий ижоди мисолида кўпчиликка аён.\nБугун кўплаб китоблар нашр этилмоқда. Лекин бизнингча, академик ва оммавий нашрлар устида жиддий иш олиб бориш вақти аллақачон етган. Ҳозир қўлимизда бўлган Навоийнинг 20 жилдлик асарлари тўпламини академик нашр сифатида мукаммал изоҳлар(жой номлари, тарихий номлар, саналар, тарихий воқеалар) билан қайта нашр этиш керак. Мумтоз шоирлар шеърларининг насрий баёнлари, эпик асарларнинг табдилларини яратишни системага солиш лозим.\nБугунги кунда адабиётшунослигимизга Навоийнинг маҳорати ҳақида бир пайтлари Мақсуд Шайхзода, Ёқубжон Исҳоқов яратган тадқиқотларга ўхшаш мукаммал фундаментал тадқиқотлар жуда-жуда керак.\nНурбой АБДУЛҲАКИМ: — Навоийшунослик шу пайтгача эришган ютуқлар, шубҳасиз, салмоқли. “Хазойин ул-маоний”нинг Ҳамид Сулаймон, “Хамса”нинг Порсо Шамсиев амалга оширган нашрлари, беш буюк достон илмий-танқидий матнининг яратилиши бунинг далилидир. “Хамса”нинг ҳар бир достони ҳақида устоз Азиз Қаюмов, улуғ Навоий ижодий методи тўғрисида профессор Абдуқодир Ҳайитметов, шоирнинг поэтик маҳорати хусусида Алибек Рустамов ва Ёқубжон Исҳоқов, буюк мутафаккир меросининг Шарқ адабиётида тутган ўрнига оид Суйима Ғаниева тадқиқотлари эришилган ютуқлар кўлами нақадар чўнг эканини кўрсатади.\nТаъкидлаш керакки, истиқлол навоийшуносликнинг чин маънода янги босқичга кўтарилишига замин яратди. Мустақилликкача улуғ мутафаккир асарларининг ўн беш жилдлиги нашр этилган бўлса, миллий истиқлолга эришилгач, шоир меросининг йигирма жилдлигини мутолаа қилиш имкони туғилди. Шўролар замонида тўлиқ нашр этилиши мумкин бўлмаган “Насойим ул-муҳаббат”, “Тарихи анбиё ва ҳукамо”, “Сирож ул-муслимин”, “Арбаъин” сингари асарлари дунё юзини кўрди. Гарчи ҳали тўлиқ илмий ечимини топмаган, мунозарали жиҳатлари кўп бўлса-да, шоир ижодида тасаввуф талқини масаласи кун тартибига қўйилди. Муножот, ҳамд ва наътлари ўрганила бошлади. Булар навоийшуносликнинг муттасил ривожланишда эканини кўрсатади.\nНавоийшунослик эришган ютуқларни эътироф этган ҳолда, таъкидлаш керакки, бу борада ҳали ечимини кутаётган илмий муаммолар ҳам оз эмас. Жумладан, улуғ шоир ижодининг чўққиси бўлган “Хамса”нинг янгича талқинлари яратилиши зарур. Бизнингча, “Хамса”нинг калити бу — “Ҳайрат ул-аброр”. Кейинги тўрт достон моҳиятини тадқиқ этиш учун “Ҳайрат ул-аброр” тўлақонли илмий инкишоф этилиши, бошқа достонлар тадқиқида ҳам ундан фойдаланилиши зарур. Фақат бугина эмас. Маълумки, бизда калом илми ҳадди аълосида ривожланган. Бу борадаги мотуридия мактаби қарашлари бадиий адабиётда, жумладан, ҳазрат Навоий ижодида ҳам ўзига хос тарзда акс этган. Фиқҳ илми юксак даражада тараққий топган. Фиқҳий масалалар бадиий талқин этилган мумтоз асарлар ҳам талайгина. Бинобарин, Алишер Навоий ижодида калом ва фиқҳ талқини масаласи бир қанча тадқиқотларга мавзу бўла олади.\nБугун биз Навоий асарларининг йигирма жилдлик нашрига эгамиз. Бу нашрнинг ютуқларию камчиликлари ҳақида етарли даражада ёзилди. Уларга қўшилган ҳолда, қайд этиш жоизки, улуғ мутафаккир асарларининг эллик, эҳтимолки олтмиш жилдлик нашрларига эҳтиёж бор. Бу нашрлар мукаммал илмий изоҳлар, шарҳлар билан таъминланган бўлиши зарур. Уларда Алишер Навоий асарларининг бир-биридан фарқли, зарур бўлса, ҳатто бир-бирини инкор этадиган турлича талқинлари берилсин. Унинг замонавий ўзбек тилидаги табдили илова қилинсин. Ваҳоланки, бундай тажриба бизда бўлган. Академик Ғафур Ғуломнинг табдили билан нашр этилган Навоий асарлари бунинг исботи. Бу нашрлар камида уч хил — шахс исмлари, географик номлар ва этник атамалар кўрсаткичлари билан таъминланиши лозим. Улуғ мутафаккир ижоди мисолида бундай кўрсаткичларни астрономик атамалар, мусиқий истилоҳлар ва ҳоказо тарзда кенгайтириш имкони ҳам етарли. Ана шунда бир (эҳтимол бир неча) жилдда, муайян асар талқинига оид барча ютуқлар жамланади. Уни мутолаа қилган ўқувчида буларни такрорламаган яна ўзгача қарашлар ҳам туғилиши мумкин бўлади. Бу эса, шубҳасиз, навоийшуносликнинг ривожига хизмат қилади.\nҲазрат Навоий ижодини ўрганиш ҳақида сўз кетганда яна бир муаммони четлаб ўтиб бўлмайди. Бу — буюк мутафаккир асарларининг ўқитилиши, оммалашуви масаласи. Биз Алишер Навоий меросини ўқитишнинг барча — мактабгача, ўрта, ўрта махсус ва олий таълим босқичлари учун бир-бирини тўлдирадиган, тизимли дастурини ишлаб чиқишимиз зарур. Бу дастур таълимнинг энг янги техника, технологияларига таянмоғи керак. Бугун ёшларнинг китоб ўқимай қўйгани ҳақида куйиниб гапириляпти. Бу фикрда жон бор. Замонавий ёшлар китобдан кўра компьютерга кўпроқ ишқибоз экани рост. Модомики шундай экан, биз компьютернинг имкониятларидан унумли фойдаланишимиз лозим. Ҳазрат Навоий асарларининг комиллик тимсоли бўлган образларини мультфильмларга кўчиришимиз, боғча ёшидаги болаларимизни шу орқали буюк мутафаккир идеали руҳида тарбиялашимиз даркор. Бошқа халқларда “Пушкин для детей”, “Библия для детей” сингари нашрлар бор. Биз ҳам буюк бобокалонимиз асарларининг болаларбоп нашрларини амалга оширишимиз керак. Бу билан ҳам чекланиб бўлмайди. Улуғ шоир асарлари асосида компьютерда турли интеллектуал ўйинлар, мультимедиалар яратайлик. Токи фарзандларимиз шуурига компьютерда ўйнай туриб ҳам Мир Алишер орзулари, қарашлари сингсин. Ана шундагина миллат ёшлари улуғ бобокалонимиз меросидан баҳраманд бўлиши, ибратланиши мумкин.\nЯна бир фикр: Навоийни англаш, мутахассислигидан қатъи назар, барча учун сув ва ҳаводек зарур. Шу боис, улуғ шоир асарлари фақат филология йўналишлари эмас, барча соҳалар талабаларига ўқитилиши керак.\nСўз навоийшунослик ҳақида кетадими ёки мумтоз адабиётнинг бошқа жабҳалари хусусидами, бундан қатъи назар, масаланинг моҳияти матнни англаш, матнни идрок этиш, матн талқини ва таҳлили масалаларига бориб тақалаверади. Устоз Матёқуб Қўшжонов бир суҳбатда матнни англамай туриб, матнга муҳаббат қўймай туриб, адиб ҳам, шоир ҳам, адабиётшунос ҳам бўлиш мумкин эмаслиги ҳақида гапирган эди. Мен кейинги давра суҳбатимиз матншунослик, унинг долзарб муаммолари хусусида бўлишини таклиф этардим. Бинобарин, матнни севиш, матн устида қилни қирқ ёриб ишлаш орқалигина мумтоз сўз қадрини тушуниш, уни идрок этиш мумкин. Бусиз улуғ Навоийни англаш маҳол.\nТаҳририятдан: Гениал шоир ва мутафаккир Алишер Навоий ижодини ўрганиш билан боғлиқ масалалар жуда кўп. Бир давра суҳбати доирасида уларнинг ҳаммасини қамраш имконсиз. Суҳбат иштирокчиларининг улуғ шоиримиз ижодининг ўрганилишига доир фикр-мулоҳазаларидан энг муҳимларини эътиборингизга ҳавола этдик, холос. Аслида, давра суҳбатидан кўзда тутилган мақсад ҳам навоийшуносликда қилинган ишларга бир назар ташлаб, бу соҳани янги босқичга кўтариш учун амалга ошириш лозим бўлган вазифаларни муҳокама этишдан иборат эди.\nДавра суҳбатида кўтарилган масалалар ҳамиша ҳафталигимиз эътиборида бўлади, улар бўйича олимлар, тадқиқотчиларнинг мақолалари мунтазам ёритиб борилади. Мумтоз адабиёт мутахассислари, шоир ва ёзувчилар, газетхонлардан давра суҳбатида тилга олинган мавзуларга доир асосли фикр-мулоҳазаларни кутамиз.\nСуҳбатни Маҳмуд Саъдий ва Аҳмад Отабой тайёрлади.\n← Аввалги Аввалги Суйима Ғаниева. Мавлоно Лутфий Навоий нигоҳида (2010)\nКейинги → Кейинги: Ҳасан Қудратуллаев. Бобур буюклигининг қирралари


Смс орқали талоқ қилиш | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nСмс орқали талоқ қилиш\n4333 10:31 20.10.2017\nСавол: Смс ёки электрон почта орқали қилинган талоқ тушадими?\nЖавоб: Ушбу саволга бевосита жавоб қилишдан олдин талоқни сўз билан эмас балки ёзиш орқали қилишнинг ҳукми ҳақида ёзилганларни кўриб чиқсак: “Раддул муҳторнинг ҳошияси”, 3-жуз, 271-бетида шундай дейилади: “Ҳиндийя”да айтилади: “Ёзиш икки хил бўлади: Марсум ва марсуммас. Марсум – одатда йироқдаги кишига ёзиладиган адресли, унвонли мактуб. Марсуммас – манзилсиз, эгаси аниқ бўлмаган мактуб. Марсуммас мактуб ҳам иккига бўлинади: мустабин ва мустабин бўлмаган. Мустабин – саҳифа, девор ва ерга тушуниш ва ўқиш мумкин бўлган юзада ёзиш. Мустабин бўлмаган эса – тушуниш ва ўқиш мумкин бўлмас шаклда ҳавога ва сувга ёзиш.\nМустабин бўлмаганида гарчи ният қилган бўлса ҳам талоқ тушмайди. Агар мустабин, лекин марсуммас бўлса талоқни ният қилса, тушади. Ният қилмаса, тушмайди. Агар мустабин ва марсумли бўлса ният қилса ҳам, қилмаса ҳам, талоқ тушади. Бу ҳолатда талоқ ёзилган пайтдан бошлаб тушади ва хотиннинг иддаси шу вақтдан бошланади”.\nМазкурлардан хулоса қилсак, саволда сўралаётган ҳолатлар ҳукмларнинг мустабин ва марсумли ҳолатига тўғри келади. Яъни, эр смс ёки электрон почта орқали талоқ қилганда муайян адресга, яъни хотинининг телефон рақамига ёки электрон адресига, ҳамда мустабин, яъни тушунарли шаклда мактуб ёзмоқда. Бинобарин бу ҳолатда эр ният қилмаса ҳам талоқ тушади ва хотинининг иддаси эр мактубни ёзиб, жўнатган пайтдан бошланади. Агар эр мактубни ўз кўзланган адресига жўнатмаса ният бўлгандагина талоқ тушади.\nАммо мазкурлар масаланинг шаръий томони. Энди унинг амалий томонига келсак, телефон бировнинг қўлига тушиб қолиб, ёки очиқ турган электрон почтадан фойдаланиб, бошқа биров томонидан эрнинг номидан талоқ қўйилиши мумкин. Замонавий алоқа воситаларида ёлғон, алдов, ҳийла ва фитналар кўп учрашини ҳисобга олиб, агар киши хотинидан йироқда бўлса, талоқни ўз қўли билан қоғозга ёзиши ёки вакил орқали қилиши мақсадга мувофиқ.\nФиқҳ илмининг пайдо бўлиши ва ҳижрий биринчи асрнинг охиригача бўлган давр ичида ривожланиши\n360 22:30 12.06.2020\n1557 12:00 04.06.2020\n1205 05:30 27.04.2020\n1988 07:30 01.04.2020\n2213 20:00 18.03.2020\n296 19:00 13.03.2020


АҚШ Беларус ҳукуматини мухолифат раҳбари Михаил Маринични озод қилишга чақирди.\nКеча Маринич хизмат жойидан компютер ўғирлаганлик ва қонунсиз равишда қурол сақлаганликда айбланиб¸ жавобгарликка тортилди. Маринич ва унинг адвокати унга нисбатан қўйилган айблар сохталигини айтишмоқда.\nАҚШ Давлат департаменти баëнотида Беларус ҳукумати Маринични сиëсий қарашлари туфайли жавобгарликка тортгани учун айбланади. Баëнотда айтилишича¸ бу Беларусда рўй берган биринчи воқеа эмас¸ яқинда мухолифат раҳбари Анатолий Лебедко ҳам сиëси қарашлари учун айбланган эди.\nМихаил Маринич президентликка собиқ номзод ва Минск шаҳрининг собиқ мэри. У¸ шунингдек¸ бир неча мамлакатларда элчи сифатида ҳам вазифа бажарган.


Бугун Қозоғистонда журналист Сергей Дуванов устидан маҳкама жараёни бошланди.\n26 июн 2022, Тошкент вақти: 19:33\nДуванов 14 яшар қизни зўрлаганликда айбланмоқда. Аммо унинг тарафдорлари ушбу айбловлар ортида сиёсий сабаблар борлигини айтишмоқда. Инсон ҳуқуқлари ташкилоти вакилларига кўра, қозоқ журналисти президент Назарбоевни танқид этгани учун соҳта айбловлар билан хибсга олинган. Дуванов октябр ойининг оҳирларида Қўшма Штатларга учишидан бир соат олдин ҳибсга олинади. У АҚШда Қозоғистондаги матбуот эркинлиги билан боғлиқ вазият хусусида маъруза қилиши керак эди. АҚШ ҳукумати, Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти ва бошқа бир қатор ташкилотлар Астана расмийларига ушбу воқеа юзасидан ташвишланиш билдириб, Дуванов тез орада озодликка чиқарилишини сўраб мурожаат этишган.


Ўзбекистонда 1 ноябрдан энг кам ойлик иш ҳақи миқдори оширилади - Zamin.uz\n22:02 / 13.10.2018\n2018 йилнинг 1 ноябридан бошлаб бюджет ташкилотлари ходимларининг иш ҳақи, пенсиялар, стипендиялар ҳамда нафақалар миқдори 1,1 баравар оширилади. Бугун Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг шу ҳақдаги тегишли фармони эълон қилинди.\nФармонга мувофиқ, 1 ноябрдан эътиборан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида энг кам:\nзарур иш стажига эга бўлмаган кекса ёшдаги ва меҳнатга лаёқатсиз фуқароларга бериладиган нафақа ойига 243 300 сўм миқдорида белгиланди.\nИш ҳақи ҳамда пенсияларга қўшилган устама ва қўшимча ҳақларнинг барча турлари, энг кам иш ҳақига нисбатан белгиланган компенсация ва бошқа тўловлар 2018 йилнинг 1 ноябридан бошлаб мазкур Фармонда белгиланган энг кам иш ҳақи миқдоридан келиб чиққан ҳолда амалга оширилади.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистонда иш ҳақи, пенсиялар, стипендиялар ва нафақалар миқдори сўнгги марта шу йилнинг 15 июлидан ўрта ҳисобда 1,07 баравар оширилган эди. “Замин” янгиликларини “Telegram”да кузатиб боринг\n1992-2017 йилларда энг кам иш ҳақи миқдорлари\n10-02-2017, 12:27, Ўзбекистон\n3-02-2017, 05:56, Ўзбекистон\n14-10-2016, 22:53, Ўзбекистон\n1-01-2016, 11:28, Ўзбекистон\nЎзбекистонда 1 сентябрдан иш ҳақи 10 фоизга ошади\n26-08-2015, 17:52, Ўзбекистон\n5-12-2014, 21:53, Ўзбекистон


Россияда ўзбекистонлик маҳбус колониядагиларни ИШИДга қўшилишга чақирди – Bugun.uz\nЖаҳон - 16:38 · 07.05.2022\nРоссияда ўзбекистонлик маҳбус колониядагиларни ИШИДга қўшилишга чақирди\nРоссиянинг Кострома шаҳридаги 2-сонли ахлоқ тузатиш колониясида ўзбекистонлик маҳбус жазо ўтаётганларни жиҳод учун Сурияга бориб, ИШИДга қўшилишга чақиргани аниқланди. Бу ҳақда «Московский Комсомолец» хабар берди.\nЎзбекистонлик эркак Россия Жиноят кодексининг 205.1 модда 1.1-қисм «Террорчилик фаолиятига ёрдам бериш» ва 322.1-модда 2-қисм «а» бандига мувофиқ «Ноқонуний миграцияни ташкил этиш» бўйича айбланиб, жазони ўташ колониясига жойлаштирилган.\nТергов маълумотларига кўра, маҳкум колониядагилар билан суҳбат чоғида уларни жиҳод мақсадида Сурияга бориб, ИШИД террорчилик ташкилотига қўшилишни, яъни қуролли кураш олиб бориб, қотиллик ва портлашлар содир этишга чақирган.\nТаъкидланишича, Россияда маҳкумлар томонидан озодликдан маҳрум қилиш жойларида содир этилган жиноятлар энг оғир жиноий-ҳуқуқий оқибатларга олиб келади. Ҳозирда холат юзасидан жиноий иш қўзғатилган.\nАввалроқ Россияда ўзбекистонлик йигит умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилингнади. Шунингдек, мамлакатда Россияда ҳамюртларини пичоқлаган ўзбекистонлик эркакка суд ҳукми ўқилганди.


09:05 / 23.03.2018 1996 pdf Ўқиш режими + -\nАллоҳ сизларга Ўз оятларини ана шундай баён этадир. Шоядки, ақл юритсангиз. Бақара 242.\nМазкур оятлардан кўринадики, Аллоҳ Ўзининг ҳукмларини дақиқ ва пишиқ баён қилади. Мақсад эса – шоядки, одамлар ақл ишлатиб, тадаббур қилсалар. Шоядки, бу ҳукмларнинг ҳикматларини тушунсалар. Булар Аллоҳнинг улуғ неъмати, бахт-саодат манбаи эканини тушуниб етиб, ушбу ҳукмларни ҳаётга татбиқ этиш орқали Исломга тўлиғича киришдек буюк мақсадга эришишга уринсалар.\nУшбу ўтган оятларга ақл ишлатиб қаралса, Исломда оилавий масалаларга нақадар катта эътибор берилганлиги маълум бўлади. Қуръони Каримда ҳатто намознинг баёни шунчалик батафсил келгани йўқ. Бундан ташқари, бу масалалар баён қилинган деярли ҳар бир ояти карима: «тақво қилинг», «Аллоҳдан қўрқинг», «огоҳ бўлинг», «Аллоҳ белгилаган чегарани бузманг», «бу яхшилик қилувчиларнинг бурчидир» каби иборалар билан тугайди. Бу ҳам мазкур масалалар қанчалик аҳамиятли эканига далолат қилади. Охирги ўрганган оятимизда айтилганидек, шоядки, мусулмонлар бу ишлар ҳақида ақл юритсалар!\nАллоҳ таоло юқорида ўтган бир нечта оятларда фозил жамият қуриш учун зарур бўлган мустаҳкам исломий оила ҳақида батафсил сўз юритди. Уларни ўрганиш, ҳар бир ҳукмга ихлос билан амал қилиш барча мусулмонлар учун фарздир.\nАввал айтиб ўтилганидек, мусулмонлар билан қўшни бўлиб яшаб келаётган Бану Исроил қавми илоҳий китоб асосида жамият қурган бирдан-бир қавм эди. Аллоҳ таоло мусулмонларнинг ҳам Исломга тўлиғича кириш жараёнида Бану Исроил босиб ўтган йўлни босиб ўтишлари муқаррарлигини яхши билар эди. Шунинг учун ҳам ўтган умматлардан Қуръони Каримда қиссаси энг кўп келган қавм Бану Исроилдир. Келгуси оятлар тўпламида ҳам Бану Исроилнинг қиссаси келади. Лекин ундан аввал Аллоҳ таоло номаълум бир қавм билан бўлиб ўтган ҳодисани қисқагина, тушунарли қилиб эслатиб ўтади.\n10:30 / 22.03.2018 1723\n14:17 / 20.03.2018 2575\n2401 17:45 / 05.06.2017\nБас, Мени зикр қилинг, сизни эсларман. Ва Менга шукр қилинг, куфр келтирманг. Бақара 152.Ушбу оят ўзи қисқа бўлишига қарамай, оламолам маъно касб этади. Аллоҳ таоло давоми...\n2841 10:45 / 19.12.2017\n5394 15:11 / 10.06.2017\n1805 17:12 / 28.07.2017


Навоийда "қора" анъана давом этди\nБугун АГМК Навоий шаҳрида Суперлига 2-тур баҳсида майдонга тушди.\n"Қизилқум"га қарши ўтган учрашув шиддатли ва голларга бой тарзда ўтди. Афсуски, якуний ҳисоб яна жамоамиз учун манфаатли бўлмади.\nБевосита ўйинга тўхталадиган бўлсак, рақиб илк дақиқадаёқ ҳисобни очишга муваффақ бўлди. Никарагуалик Медина Смит гол муаллифи бўлди. Шундан сўнг, барча хавфли вазиятлар мезбонлар дарвозаси олдида юзага келди, десак хато бўлмайди. Расул Йўлдошев, Жасур Ҳасанов ва Жасурбек Ҳакимовларда дарвозани ишғол қилиш учун қулай имкониятлар юзага келди. Аммо бу вазиятлар хавфли кўриниш олгани билан эсда қолди. Ўйиннинг 44-дақиқасида "Қизилқум" футболчиси ўз жарима майдонида Мирғиёз Сулаймоновга қўполлик ишлатди. Белгиланган пенальтини Дилшод Жўраев аниқ амалга ошириб ҳисобни тенглаштирди.\nИккинчи таймда эса рақиб қарши ҳужумдаги фаоллигини оширди. Натижада Элгужа Григалашвили икки марта ҳужумни гол билан якунлашга эришди. АГМК футболчилари томонидан яратилган вазиятлар эса самарасиз якун топди.\nАфсуски, Навоийда 2010 йилдан буён давом этиб келаётган "қора" анъана яна давом этди. 10 йилдан бери АГМК бу шаҳардан ғалаба билан қайта олмаяпти.\nАГМК: 32.Суҳробжон Султонов, 4.Миржамол Қосимов, 5.Дилшод Жўраев, 15.ЖасурбекҲакимов, 17.Мурод Тошматов (11.Зоҳир Пиримов, 62), 18.Расул Йўлдошев (8.Санъат Шихов, 68), 19.Жасур Ҳасанов (9.Зафар Полвонов, 73), 20.Мирғиёз Сулайманов, 22.Миролюб Костич, 31.Сайдулло Раҳматов, 44.Бобур Юлдашов.


Амакиси президент бўлган Ўзбекистондаги тузумнинг танқидчисига айлангани ортидан 2006 йил кузида руҳий касаллар шифохонасида банди этилган жиззахлик журналист Жамшид Каримов 2017 йил баҳорининг илк куни озодликка чиқди.\nХалқаро ташкилотларнинг Ўзбекистоннинг янги президенти Шавкат Мирзиёевга ноҳақдан руҳий касаллар шифохонасида узоқ йиллар сақланган журналистни озод қилгани учун билдирган ташаккур ва таъзимномалари ҳали матбуот юзини кўрар-кўрмас ташвишли бир хабар тарқалди.\nЖурналист Жамшид Каримов озод этилган куни ўзбекистонлик таниқли ҳуқуқбон, «Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари альянси» ташкилоти раҳбари Елена Урлаева Тошкент шаҳри руҳий касалликлар клиникасига мажбурий даволанишга ётқизилгани маълум бўлди.\nЎзбекистонни 25 йил бошқарган Ислом Каримов мамлакат ичидаги матбуот ва сўз эркинлигини қаттиқ назорат остига олди ва ўнлаб журналист, ҳуқуқбон ва таниқли диний уламоларни қамоқда сақлади.\nУйдирма айбловлар билан ҳибсга олиниб, узоқ муддатларга озодликдан маҳрум қилинган бу фаоллар Ислом Каримов тузуми ва ривожланган демократик дунё ўртасидаги мулоқотларда «бартер» объектига айланди.\nЎзбекистон раҳбари ёки мамлакатнинг нуфузли делегацияси Европага, Америкага сафар бошласа, у ёки бу фаол озод қилинадиган бўлди.\nЕвропа ёки америкалик биронта раҳбар Ўзбекистонга ташриф буюрадиган бўлса, унинг пойига бирор журналист ёки хуқуқбоннинг озод қилингани хақидаги хабар поёндоз қилинди.\nДиктатор ўлиб, унинг ўрнига келган Шавкат Мирзиёев ҳам айнан мана шу йўлни тутмоқда.\nФақат унинг бу ҳаракатида ғалати бир детал кўзга ташланяпти: унинг фармони билан номдор маҳбуслардан бири озод қилиняпти ва унинг ўрнига бошқа бир номи чиққан тадбиркор ёки ҳуқуқбон ҳибсга олиняпти.\nЎзбекистондаги биринчи хусусий банк – «Рустамбанк» собиқ хўжайини, 69 ёшли Рустам Усмонов 19 йиллик қамоқдан сўнг шу йилнинг 13 февралида озодликка чиқди. Бу воқеанинг шов-шуви босилмасидан жамоатчилик эътиборида турган бошқа бир тадбиркор катта муаммога йўлиқди.\n15 февралда Тошкент шаҳридаги жиноят ишлари бўйича Мирзо Улуғбек тумани суди тадбиркор Олим Сулаймоновни суд залининг ўзида ҳибсга олди.\nБу тадбиркор ўтган йилнинг 10 октябрида Youtube.com портали орқали президент Шавкат Мирзиëевга видеошикоят йўллаб, Юнусобод тумани солиқ ва валюта жиноятларига қарши курашиш департаменти ходими Дилшод Ҳазратқуловни ўзидан ноқонуний тарзда 30 минг доллар ундиришга уринишда айблаганди.\nТадбиркор талаб қилинган маблағни тўлай олмагани учун унга қарашли ширкатнинг ҳисоб рақами музлатилганини айтиб, ўзининг ҳақлигини шахсан Ш.Мирзиёев ёки телевидение олдида исботлаб бериши мумкинлигини ва бундай таъмагирликлар бошқа тадбиркорларга ҳам бўлаётганини билдирганди.\nОлим Сулаймоновнинг Youtube тармоғидаги бу дадил мурожаати қисқа муддатда юз минглаб фойдаланувчи томонидан томоша қилинди ва жамоатчилик орасида қизғин баҳсларни қўзғади.\nЯнги президентнинг катта йиғиндаги «икки иш ўрни яратган тадбиркорни бошида кўтариши» ваъдаси ортидан, «мана энди тадбиркорлик ривожланади», деганлар кўпайди.\nБироқ президентнинг айнан шу гапидан сўнг тадбиркорларга босим кучайгани сезилди.\nХусусан, 200 иш ўрни яратиб, музқаймоқ ва торт ишлаб чиқариш билан водий аҳли тилига тушган андижонлик тадбиркор, «Магнит» фирмаси раҳбари Рафиқжон Исроиловнинг бизнеси тўхтатилди ва ўзи маҳкамага тортилди.\nТадбиркорларнинг боши қотди. «Мирзиёев тадбиркорларнинг дўстими ё душмани?» деди улар ўзаро суҳбатларда.\nУларнинг бу саволига тез орада жавоб берилди. Юқоридаги мисоллардир бу саволга жавоблар.\nЎзбекистоннинг янги сайланган президенти жаноб Мирзиёев эса устози диктатор Ислом Каримовдан ҳам ўзиб кетган шогирд эканини исботлаяпти.\nУ мамлакат қамоқхоналарида қолаётган журналистлар, ҳуқуқбонлар ва диний сабаблар билан жазога тортилганлар аслида гаровга олинган бахтиқаролар экани ҳақида дунё ҳамжамиятига мужда беряпти. ЕХҲТ, БМТ шохида юряпти, Шавкат Мирзиёев эса баргида йўрғалаяпти.\nРустамни чиқарди, Олимни олиб кирди… Жамшидни чиқарди, Еленани опкирди…\ndata-title="Жамшид чиқди, Елена кирди…" data-description="Амакиси президент бўлган Ўзбекистондаги тузумнинг танқидчисига айлангани ортидан 2006 йил кузида руҳий касаллар шифохонасида банди этилган жиззахлик журналист Жамшид ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2017/03/Jamshid_Elena-photo-1.jpg" data-url="https://eltuz.com/asosiy-mavzular/198998/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">


14:05 15.12.2019 Ҳавола олиш\nТаъкидланишича, қурилиш-лойиҳа ишлари боғдаги дарахтларни инобатга олган ҳолда олиб борилади. Мораторийга зид келмаган ҳолда катта дарахтлар жойида қолиб, кичик дарахтар периметр бўйлаб бошқа жойларга ўтказилади.\nТОШКЕНТ, 15 дек – Sputnik. Тошкентда қаровсиз қолган “Гулшан” боғи жойида клиника қурилади. Бу ҳақда пойтахт ҳокимлиги матбуот хизмати хабар қилди.\nХабарда ёзилишича, ҳозирги кунда Тошкент шаҳридаги аҳоли сони кўпайиб бораётганлиги сабабли тиббиёт хизматларига эҳтиёж ҳам ортиб бормоқда. Шуни инобатга олган ҳолда Тошкент шаҳрида 100% давлат тасарруфида бўладиган 4 та кўп тармоқли клиника қуриш кўзда тутилган.\nКлиникалар 1-Тиббиёт академияси, Боровский номидаги тиббиёт коллежи, 2-Тиббиёт Академияси ҳамда Гулшан боғи ҳудудларида барпо этилиши режалаштирилган.\nҚайд этилишича, ИИВ тасарруфидаги ушбу боғ ҳозирги кунда қаровсиз аҳволга келган. Унинг ҳудудида кўп тармоқли тиббиёт клиникаси қурилиши баробарида атрофи ҳам ободонлаштирилади.\n“Шуни айтиш жоизки, қурилиш-лойиҳа ишлари боғдаги дарахтларни инобатга олган ҳолда олиб борилади. Президент қарори билан эълон қилинган мораторийга зид келмаган ҳолда катта дарахтлар жойида қолиб, кичик дарахтар периметр бўйлаб бошқа жойларга ўтказилади”, - дейилган хабарда.\nҲокимлик буни амалга ошириш мақсадида махсус техника харид қилинганини қўшимча қилган.\nободонлаштириш, қурилиш, истироҳат боғлари, Тошкент


Бугун Эрон ҳукумати ҳибсдаги саккиз нафар британиялик ҳарбийни Теҳрон шаҳрида Британия расмийларига топширди.\nЭрон ҳукумати уларни мамлакатнинг сув чегара ҳудудларини бузганликда айблаб уч кундан бери ҳибсда сақлаётган эди.\nЛондонда Британия Ташқи Ишлар вазири Жэк Строу мазкур муаммони ҳал этишда ёрдам бергани учун Эрон Ташқи Ишлар вазири Камол Харозийга миннатдорлик билдирди.\n“Биз Эрон билан дипломатик алоқаларга эгамиз. Биз ўзаро муносабатлар масаласида қаттиқ ишлаяпмиз. Базан муносабатлар мураккаблашиб кетади. Аммо Эрон Исломий Халқ Республикасига нисбатан сиёсий ёндашувимиз жуда яхшилигига шубҳам йўқ”, - деди Британия Ташқи Ишлар вазири.


Олимлар инсоният Антарктидани йўқ қилиши мумкинлигидан огоҳлантирди - Bugun.uz\nОлимлар инсоният Антарктидани йўқ қилиши мумкинлигидан огоҳлантирди\n20:58 | 12-01-2022\nАнтарктидада кемаларда олиб борилаётган миссиялар микроорганизмларни ўзи билан совуқ материкка олиб келиб, у ердаги экотизимни йўқ йилиши мумкин. Бу ҳақда «Cambridge Independent» хабар берди.\nКембриж университети мутахассисларининг аниқлик киритишича, 1581 йилдан одамлар Антарктидани тадқиқ қилишни бошлаган. Кўп сонли портлар ташкил этилган ва бу Антарктидага ғайриоддий организмларни етказиб беришга олиб келган. Булар мидия, қисқичбақа ва сув ўтлари каби организмлар ҳисобланади. Улар кема корпусига ёпишади ва шу тариқа қитъалар ўртасида саёҳат қилади. Кембриж университети зоология кафедраси профессори Дэвид Олдрижнинг сўзларига кўра, маҳаллий бўлмаган организм турлари Антарктида биохилма-хиллигига энг катта таҳдидлардан бири саналади.\nТаъкидланишича, тадқиқот кемалари Антарктида портларида сайёҳлик кемаларига қараганда узоқроқ туради, аммо балиқ овлаш ва таъминот кемалари маҳаллий бўлмаган турларнинг кириб келиш эҳтимолини оширади.\n«Биз Антарктида илгари ўйланганимиздан кўра кўпроқ глобал миқёсда муаммоларга боғланганини билиб ҳайратда қолдик. Натижаларимиз шуни кўрсатадики, биохавфсизлик чораси ҳозиргидан кўра кенгроқ жойларда амалга оширилиши керак», — дейди тадқиқотчи.\nАввалроқ Антарктидада номаълум гигант «гумбаз» топилганди. Шунингдек, олимлар Бермуд учбурчаги сирини очишга ёрдам берадиган янги маълумотни аниқлаганди.


Россия терма жамоасининг Бельгия ва Қозоғистонга қарши тайёргарлиги ҳақида батафсил (ВИДЕО) / CHAMPIONAT.asia\nРоссия терма жамоасининг Бельгия ва Қозоғистонга қарши тайёргарлиги ҳақида батафсил (ВИДЕО)\n19 мар 16:58\nРоссия терма жамоаси Евро-2020 саралаш босқичи стартига тайёргарлик жараёнини давом эттирмоқда.\nСтанислав Черчесов бошчилигидаги терма жамоа якшанба кунидан бошлаб йиғинга киришган. Дастлаб маҳаллий футболчилар йиғинга етиб келишди. Сўнгра "Зенит" ва "Спартак" футболчилари қароргоҳга келиб қўшилишди. Сўнгра "Валенсия" сафида ўйнаётган Денис Черишев кеча терма жамоа йиғинига қўшилди.\nАйни пайтда Россия терма жамоаси Новогорскдаги машғулотлар базасида Бельгия ва Қозоғистон терма жамоаларига қарши бўладиган Евро-2020 саралаш учрашувларига тараддуд кўрмоқда.\nЙиғинга таклиф этилган Илья Кутепов ва Роман Зобнин жароҳатлари туфайли терма жамоа лагерини тарк этишди.\nСтанислав Черчесов бўлажак ўйинларда жамоани сардор сифатида Артём Дзюба бошлаб тушишини маълум қилди. Дарвозабон масаласида эса вазиятга қараб қарор чиқарилиши таъкидланди. Аввалроқ эса Черчесов яқин келажакда жамоанинг биринчи рақамли кипери "Зенит" дарвозабони Андрей Лунёв бўлишини эълон қилганди.\nРоссия терма жамоаси матбуот хизмати очиқ ҳолда ўтаётган машғулотлардан видео ва фото лавҳаларни доимий тарзда мухлислар ва ОАВ эътиборига ҳавола этмоқда. Шунингдек, ҳар кунги машғулот жараёнлари журналистлар учун очиқ ҳолда ўтказилмоқда. Ҳар кунги машғулотлардан кейин терма жамоа футболчилари ОАВ вакиллари билан очиқ мулоқотда бўлиб, ўз фикрлари билан ўртоқлашишмоқда.\nҚайд этиш керакки, Новогорскдаги машғулотлар базаси мухлислар учун ҳам очиқ. Яъни, мухлислар ўз суюклиларидан эсдалик учун дастхат олиб, суратга тушишмоқда.\nҚуйида Россия терма жамоаси матбуот хизмати жамоанинг ҳар кунги машғулотлари ва қизиқарли жараёнлари тасвирланган видео ва фото лавҳаларни тақдим этамиз:\nРоссия терма жамоасининг йиғини доирасидаги 1-кун\nРоссия терма жамоасининг йиғини доирасидаги 2-кун\nЭслатиб ўтамиз, Россия терма жамоаси 21 март куни меҳмонда Белгия билан, кейин эса Астанада Қозоғистон терма жамоасига қарши Евро-2020 саралаш босқичи доирасида баҳс олиб боради.\nБугун "Ростов" ўйнайди 25\nРПЛ. "Краснодар" – "Крилья Советов" баҳси голларга бой ўтди, Соболев эса Шомуродовга етиб олди 8\nРПЛ. Азмун пенальтини ноаниқ амалга оширган баҳсда "Зенит" ишончли ғалабага эришди 9\n"Краснодар" футболчиси уйига ўғри тушди 2\nРоссия терма жамоаси кетма-кет 5 та ўйинда ғалаба қозонди 5


Гендер тенглик масалалари Сенатга бириктирилди | NORMA.UZ\nГендер тенглик масалалари Сенатга бириктирилди\nОлий Мажлис Сенатида Хотин-қизлар ва гендер тенглик масалалари қўмитаси ташкил этилди.\nУшбу орган Сенат Кенгашининг “Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг хотин-қизларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш ҳамда гендер тенгликни таъминлаш бўйича фаолиятини такомиллаштириш тўғрисида” ги қарорига мувофиқ ташкил этилди.\nҚуйидагилар Қўмитанинг асосий вазифалари этиб белгиланди:\nгендер тенгликни таъминлашга ва хотин-қизларнинг давлат ва жамият ишларида фаол иштирок этишига қаратилган давлат сиёсатини амалга оширишга доир тавсиялар ишлаб чиқиш;\nгендер тенглик масалалари ва оила институтини ривожлантиришга оид қонунларни мамлакатда амалга оширилаётган ислоҳотларнинг мақсад ва вазифаларига ҳамда халқаро ҳуқуқ нормаларига мувофиқлиги нуқтаи назаридан кўриб чиқиш;\nгендер тенглик масалалари бўйича Ўзбекистон қўшилган ҳалқаро ҳужжатлар нормаларининг амалиётга жорий этилиши ҳамда ижро қилиниши юзасидан мониторинг олиб бориш.\nҚўмита аҳоли, жумладан хотин-қизлар билан бевосита мулоқот қилади, аниқланган долзарб масалаларни парламент назорати воситаларини қўллаган ҳолда ҳал этиш чораларини кўради.


Гўзал Хулқ Ҳикоялари\n“Гўзал хулқ ҳикоялари” китобини ўқиш - бу орзу қилиш калитини қўлга киритиш билан баробар. Орзу қилиш эса тафаккур шаҳрининг эшигини очмоқдир. Бир-биридан қизиқарли воқеалар баён этилган бу ҳикоялардаги жирафа, қуён, шер ва ёлғиз жайлоннинг саргузаштини ўқиган болалар ака-ука ва опа-сингилларини меҳр билан қучоқлашни ўрганадилар. Бу болангизга қимматли вақтларини қизиқарли ва фойдали ҳикоялар билан ўтказиш имконини беради.\n6 Read & Download\nЯрми ваҳший, кўп қисми одамийликдан бехабар бўлган бир гуруҳ жоҳиллардан иборат бу инсонлар Расулуллоҳнинг зоҳирий тарбияси ва ботиний таъсири натижасида саҳоба деб аталган зотларга айландилар ва хаёлга ҳам келмайдиган мартабаларга кўтарилдилар.\nПайғамбаримиз алайҳиссаломнинг бутун умри турли хатолар, ёмонликлар ва зулмга қарши кураш билан ўтди. Хоҳ кофир, хоҳ мўмин-мусулмон бўлсин – ҳар бир инсоннинг ҳаққига риоя қилдилар. Натижада қон кўли ҳолига тушган саҳролар ҳузурбахш чаманзорларга айланди. Инсоният тарихида мисли кўрилмаган маданиятнинг тамал тоши қўйилди. Замонавий жаҳолат авж олган бугунги кунимизда адолат, марҳамат, муҳаббат ва иймон билан тўлақонли инсонликка қайтиш учун раҳмат Пайғамбарининг гўзал ахлоқидан насибадор бўлиб, Ислом ила қайта тирилишимиз зарур.\n205 Read & Download\nТурли мақолаларимиздан тўплаб ва баъзи янги мисолларнинг ҳам иловаси билан ёзилган ушбу китобда, у муборак аср моҳиятини яна ҳам яхши идрок қилинишини мақсад қилдик. Ушбу мақсад билан, иймон, ибодат, муомала ва ахлоқда қанчалар мухлислик уйғотувчи ривожланишнинг ҳукм сурганига доир, у асрнинг ҳисобсиз ибрат ва фазилат тасвирларидан баъзи мисоллар билан мавзумизни яна ҳам аниқ бир ҳолатга келтиришни орзу қилдик. Ушбу китоб Саодат Асри Жамиятининг исломий яшаш тарзи, иймон мустаҳкамлиги, ибодатга бўлган эътибори, бизларга ибрат бўлган гўзал аҳлоқи ҳақида маълумот беради. Инсониятни зулматдан нурга чиқарган Исломнинг тенгсиз гўзалликларини, айниқса назокат ва латофатини фақатгина Саодат Асрининг кўнгил иқлимига кира олишлик билан яқиндан ўргана олишлик мумкин бўлади. Китоб ислом тарихига қизуқувчи ва кенг китобхонлар оммасига мўлжаланган.\n1613 Read & Download\nМана шу қулингизда асаримизда сизларга, қуйида қисқача сўзлаганимиз мавзуларни Парвардигоримизнинг изни билан ожизона тақдим этишга харакат қилдик. Барча ғайратимиз, Аллоҳга улашишда ягона воситамиз бўлган Жаноби Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи вассалламга яқинлаша ола билишлик ва лойиқ уммат бўлишликдир. Бунинг учун эса, хар сонияда бутун умримизни Унинг Суннатига ажратмоқ, аҳлоқи билан ички дунёмизни зийнатландирмоқ, моддий ва маънавий борлиқ, қобилият ва истеъдодларимизни бу йўлда фидо қилмоқ керакдир. Саодатнинг чўққиларига эриша олмоқ фақатгина бу билан бирга мумкин бўлади. Мана шундай саодатдан насиб олмоқ нияти билан ойна мартабасидаги сахоба-и киром ва Ҳақ дўстларининг фойдали ва файзли насиҳат, рухоният ва харакат гўзалликларини қимматли ўқувчиларимизга тақдим этишга харакат қилдик.\n1742 Read & Download\nНамоз Ва Таҳоратни Ўрганаман\nБу китоб сизларга тўғри таҳорат қилишни ва намоз ўқишни ўргатади. Зеро намоз Исломнинг асосий шартларидан бири хисобланади. Аллох таоло бандаларига фарз қилиб қўйган. Намоз Аллох берган хадсиз-хисобсиз неъматларга бандасининг шукронаси хамдир. Намоз ибодати туфайли кишининг Аллох наздидаги даражаси юксалади. Намозхон охират хаётига тайёргарлик кўриб боради. Турли бахоналар билан намоз ўқимай юрган киши Аллохнинг буйруғига қарши чиққан бўлади. Бу эса катта мусибатдир. Суюкли Пайғамбаримиз (саллаллоҳу алайҳи васаллам) – бизни хадис оркали огоҳлантирдилар: “Биз билан у (мушрик ва кофир)лар ўртасидаги фарқ – намоздир. Ким уни тарк этса, кофир бўлади”. Намоз ўқиш учун аввало таҳорат олиш лозим бўлади. Шуни ҳисобга олган ҳолатда китобда таҳорат ҳақида ҳам маълумот беришга ҳаракат қилдик.\n8691 Read & Download\nУшбу китоб 2007 йилнинг ЮНЕСКО тарафидан Мавлоно Жалолиддин Румий йили деб эълон қилиниши муносабати билан қайта нашрга тайёрланди. Мавлоно, бир иймонга чақирувчи, мохир бир кўнгил табибидир. У каби Ҳақ дўстларининг; ёмғир суви каби соф, дарёлар мисоли чуқур, туйғули, сирли ва хикматга тўла, анхор каби шаршара бўлиб оқиб кўнгилларга оби-хаёт бахш этган ифодаларига доимо мухтожмиз. Ҳазрати Мавлононинг етти юз йил аввал буюк бир иштиёқ ва жўшқинлик билан қаламга олган Маснавий Шарифи, шак-шубҳасиз ўчмас бир кўнгил асари қатори, ўша кундан бугунги кунгача кўнгилларда тахт қуриб келмоқдадир.\n2507 Read & Download\nУшбу асарда оламларга раҳмат ўлароқ юборилган мавжудотлар занжирининг сабаб ва чўққиси бўлган ҳазрати Пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо (саллоллоҳу алайҳи вассалам)нинг ҳаётлари ва у зот шахсиятларининг баъзи қирралари ёритилади. Шу нарса бир ҳақиқатки, илк яратилган нарса У зот (саллоллоҳу алайҳи вассалам)нинг нуридир. Бутун мавжудотлар шу нурнинг ҳурмати учун пайдо қилингандир. Шунинг учун ҳам унинг иловаси ҳисобланадилар. Ожизона ёзилган бу асаримизда, Ҳазрати Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўрнак ва ноёб хаётини сатрларга сиғдиришга ҳаракат қилишимизнинг асосий сабаби, инсониятнинг аксарият ҳолатда моддага ва куч-қувватга ром бўлиб, бетоб ва бечора қолган кўнгилларга Унинг руҳониятидан бир товланиш тақдим этмоқдир.\nКўнгил Боғидан Сўнгги Нафас\n120 Read & Download\nМусулмоннинг Иқтисодий Имтиҳони\n80 Read & Download\nИслом Назарида Ақл Ва Фалсафа\nБу китобда Ислом фалсафаси билан инсонларнинг бирламчи ва бир-бирига зит фикрий қарашлари таҳлил ва таққос этилиб, натижалари очиқланган. Инсоният тарихи бўйича ўртага чиқган ва бир томонлама, яъни моддият узра қурилган фикрий тизимлар мувоффақиятга эриша олмагандир. Яъни, ҳаётнинг моддий ва маънавий жабҳаларида қаршимизга чиқган муаммоларнинг ечимида ожиз қолгандир. Бугунга қадар инсон зотининг ақлий малакаси моддият узра ривожлангандир. Ҳолбуки, фақатгина моддият узра келишган ақл, инсонларни очкўзлик ва ваҳшийликга етаклагани ҳаммага маълумдир. Агар-да ақл фақатгина инсон зотининг ихтиёрига ташлаб қўйилсайди, ер юзида фитна ва фасод ўртага чиқар, буюк фалокатларга йўл очарди. Мана шунинг учун ки, Аллоҳ Таоло Ҳазратлари бандаларига муҳталиф замонларда пайғамбарлар ва китоблар юбориб, уларни тўғри йўлга чақиргандир. Энг охирги пайғамбар Муҳаммад (С.А.В) Ҳазратлари ўзларига берилган муқаддас Қуръони Карим билан инсон ақлини ва тафаккурини мутаносиб бир ўлчовда тамомлаш учун курашганлар. Ислом инсонлар орасидаги муомалани, инсон ва коинот, инсон ва Яратгувчи орасидаги алоқаларни бир бирлари билан чамбарчас боғлаган ҳолда инсон тафаккурини мутаносиб бир шакилда ривожлантириб, инсон зотини улвиятга эриштиргандир. Ислом дунё қарашига зит бўлган барча фикирлар ва фикрий оқимлар инсониятни таназуллга етаклагандир ва етакламоқдадир. Шунинг учун ҳам инсонлар, фақат ва фақат Исломнинг мутаносиб ижтимоий ва маънавий фикрий тизими асосида бахтли бўла оладилар.\nҲажжи Мабрур Ва Умра\nБу асарда муҳтарам ўқувчиларимиз фарз ибодатлардан бири бўлган ҳаж ва умра хақида муфассал маълумотга эга бўладилар. Чунончи, ҳажнинг Аллоҳ тарафидан мусулмонларга фарз қилинишининг тарихи, ҳажнинг моддий ва маънавий шартлари, ҳажнинг фарзлари ва адо этиш усуллари, ҳажнинг мусулмонлар учун фойдалари, ҳаж хақида нозил бўлган оятлар ва Пайғамбаримиз Муҳаммад (С.А.В) тарафидан баён қилинган ҳадислар ушбу китобда жой олгандир. Шу сабабла, бу асар мусулмонлар учун қўлланма китоби моҳиятидадир.\n1331 Read & Download\nБир Куннинг Муҳосабаси\nЎлим инсонни ҳар он тузоқда кутиб турибди. Мавлоно Жалолиддин Румий «Маснавий»да шундай дейдилар: «Эй инсон! Ойнадаги охирги нақшга қара. Бир гўзалнинг кексаликдаги ҳолатини ва бир бинонинг вақти келиб хароба бўлишини ўйла ва кўзгудаги ёлғонга алданма».\n264 Read & Download


Кармана туманининг Ислом Каримов кўчасидан ўтувчи канал бўйига ўрнатилган мазкур чархпалак кўпчиликка таниш. Яқинда шу ҳудудда содир бўлган автоавария туфайли чархпалак фойдаланишга яроқсиз ҳолга келиб қолган эди. Халқ депутатлари вилоят Кенгаши депутати Азиз Сувонов томонидан маҳалла фаоли Ҳалим бобо Эшмурадов билан биргаликда мазкур масала ўрганилиб, чархпалакнинг синган қисмлари пайвандланди ҳ ...\nЗАРАФШОН ШАҲРИ АҲОЛИСИДАН COVID-19 ИНФЕКЦИЯСИНИ АНИҚЛАШ УЧУН 8474 ТА НАМУНАЛАР ОЛИНГАН\n27 май ҳолатига кўра, Зарафшон шаҳридаги фуқаролардан COVID-19 инфекциясини аниқлаш мақсадида жами 8474 та намуналар олинган бўлиб, шундан 8063 таси текширилди. Ўтказилган таҳлиллардан жами 225 нафари COVID-19 инфекциясига гумон қилинган. Шундан 91 нафар фуқароларда коронавирус инфекцияси тасдиқланган эди. Хабарингиз бор, уларнинг 10 нафари тўлиқ соғайиб, реалибитация марказига юборилган. Ўзингиз ...\nНАВОИЙДА КАРАНТИН ҚОИДАЛАРИ КУЧАЙТИРИЛМОҚДА\nСўнгги кунларда республикамизнинг бир қанча ҳудудлари қатори, Навоий вилоятида ҳам аҳоли орасида касалликка чалинаётганлар кўпаймоқда. Юқори малакали шифокор-олимлар, эпидемиолог, инфекционист, оториноларинголог, реаниматолог, пульмонолог, хирург ҳамда врач-лаборант каби қатор мутахассислардан иборат махсус гуруҳ вилоятга юборилди. Улар маҳаллий мутахассисларга яқиндан амалий ёрдам кўрсатмоқда. ...\nМамлакатимиз раҳбарияти ташаббуси билан 28 май куни Зарафшон шаҳри яқинида карантин майдони қурилиши бошланди. Ушбу қарор коронавирус инфекциясининг кенг тарқалишини олдини олиш ва шаҳарда олиб борилаётган ишлаб чиқариш жараёнларига зарар етказмаслик мақсадида қабул қилинди. Карантин майдонининг қурилиши учун 10 гектар ер ажратилди. Бу ерда 650 ўринга мўлжалланган 98 та контейнер жойлаштирилади. Қ ...\nНавоий вилояти Санитария-эпидемиологик осойишталик марказининг маълумотларига кўра, Навоий вилояти бўйича коронавирус инфекциясига чалинган фуқаролар умумий рўйхатда 119 нафар эканлиги қайд этилган бўлиб, шундан 12 нафар бемор буткул соғайиб, реабилитацияга кузатилди. Бугунги кунда 107 нафар бемор Зарафшон шаҳар юқумли касалликлар шифохонасида, Конимех тиббиёт бирлашмасига қарашли юқумли касалликл ...\nБарчамизга маълумки, халқимизда китоб азалдан жуда эъзозланган. Инсоният эгаллаган илмларни ўзида мужассам этган ноёб дурдоналар кўзқорачиғидек эҳтиёт қилинган. Қирқ йил ҳукмронлик қилган даҳо мунажжим Мирзо Улуғбек қаттол вазият ҳукмига кўра саройни тарк этаётганида хазиналар орасидан фақат китобларнигина олиб чиқиб кетганида ҳам теран ҳикмат бор. Хабарингиз бор, Сирдарё вилоятида жорий йилнинг 1 ...


ТОЖИКИСТОНЛИК МЕҲМОНЛАР УРГУТДА | Urgut.uz\nОпубликовано 05.11.2018 - 15:23\nШу йилнинг 1 март куни “Жартепа-Саразм” автомобиль ўтказиш пунктининг қайта очилиши ҳам айни мақсадга хизмат қиляпти. Ушбу чегара пости орқали яқин қўшнилар ўзаро борди-келди қилиб, бир-бирининг тўй-маросимларида иштирок этяптилар. Фестиваль ва бошқа нуфузли тадбирларида қатнашяптилар. Шунингдек, делегациялар алмашинуви ҳам ушбу йўл орқали амалга оширилмоқда.\nКуни кеча Тожикистон Республикаси Суғд вилояти раисининг ўринбосари Анвар Ёқубий бошчилигидаги делегация туман ҳокими М.Турдиев, вилоят Инвестиция бошқармаси бошлиғи Ф.Мажидов ҳамда ташкилот ва муассасалар масъул ходимлари томонидан кутиб олинди. Делегация таркиби Суғд вилояти қишлоқ хўжалиги, инвестиция ва давлат мулки, капитал қурилиш бошқармалари раҳбарлари, шаҳар ва туманлар раислари, ишбилармон доиралар ҳамда қурилиш ташкилотлари вакилларидан иборат.\nМеҳмонлар дастлаб туманда барпо этилган интенсив боғлар фаолияти билан танишишди.\nТаъкидлаш ўринлики, давлатимиз раҳбарининг жойларда янги интенсив боғ-роғларни кўпайтиришга оид топшириқлари туманимиз ишбилармонлари, ер билан тиллашган миришкорлари, боғбонларини ҳам ташаббус майдонига чорлади. Жумладан, тадбиркор Жамшид Ҳайдаров бошчилигидаги боғбонлар яратаётган янги боғ-роғлар нафақат маҳаллий бозор эҳтиёжларини таъминлаш, балки хорижий давлатларга мева-чева экспорт қилиш борасида ҳам катта салоҳиятга эга. 1,5 миллион дона мевали дарахт кўчатлари ўтқазилган ер майдони агротехник тадбирлар маромида олиб борилгани сабабли бугун кўрган кўзни қувнатадиган улкан боғга айланган.\nТожикистонлик меҳмонлар ушбу ва шу турдаги бошқа боғларни кўздан кечириш асносида, уларни парваришлаш технологияси, замонавий суғориш тизимлари, ҳосилдорлиги, боғбонлар учун яратиб берилган шарт-шароитлар билан яқиндан танишдилар. Делегация аъзоларига Ургутда интенсив боғ яратиш тажрибаси, кўчат етиштириш истиқболлари ҳақида сўзлаб берилди. Қайд этилишича, боғбонларимиз ҳудудларга Европанинг “Скарлет спур”, “Букемская гала”, “Голден ренжер”, “Реджер” каби пакана ва ярим пакана олма навлари, шунингдек, бошқа турдаги мевали дарахтларнинг кўчатларини етказиб бермоқда.\nМеҳмонлар мевани сақлаш омборлари, совуткичлар, балиқ етиштириш ҳавзалари ва иссиқхоналар фаолияти билан танишиб, туман боғларида етиштирилган сархил мевалардан тотиб кўрдилар.\n- Ургут боғбонларининг миришкорлиги ҳақида кўп эшитганмиз, - дейди Бўстон шаҳар раиси Раъно Ҳошимзода. - Бугун гувоҳи бўлдикки, улар ҳақиқатан ҳам мева етиштиришнинг ҳадисини олган эканлар. Олма ва бошқа меваларни есангиз, танангиз яйрайди. Бизда ҳам моҳир боғбонлар кўп. Демак, ўзаро тажриба алмашиш ҳар икки томон учун фойдадан холи бўлмайди, деган фикрдаман.\nМеҳмонлар “Ургут” эркин иқтисодий зонасида ҳам бўлишди. Давлатимиз раҳбарининг ташаббуси билан ташкил этилган ушбу саноат ҳудудида бугун сендвич панеллар, тунука рулонлар, полиуретан хомашёлари, полиэстер толасидан полиэфир тикув ипликлар, сунъий ва синтетик чиқиндилардан нотўқима мато ва пластик маҳсулотлар, пахта толасидан газламалар, полиуретан хомашёсидан сунъий тери маҳсулотлари, виллур ва велвет газламалар, ранг-баранг гиламлар, пайпоқлар, пойабзаллар, маиший техника жиҳозлари ишлаб чиқарилмоқда.\nБерилаётган имтиёзлар ва яратилаётган қулай шарт-шароитлар туфайли туманда саноат ва халқ истеъмоли моллари ишлаб чиқаришда хусусий сектор ва кичик бизнеснинг улуши 99,9 фоизни ташкил этяпти. Эркин иқтисодий зонанинг самарали фаолияти юқори технологияли янги ишлаб чиқариш қувватларини йўлга қўйиш, ҳудудда замонавий саноат маҳсулотлари ишлаб чиқаришни рағбатлантириш, тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларни жалб этиш имкониятларини кенгайтирмоқда.\nТожикистонлик меҳмонларга саноат соҳасида ишлаб чиқилиши кўзда тутилаётган янги лойиҳалар ҳақида батафсил маълумотлар берилди.\n- Сафаримиз ниҳоятда кўнгилли ўтяпти, - дейди Суғд вилоят телевидениеси журналисти Жаҳонгир Бобоев. - Қаерда бўлмайлик, бизни очиқ чеҳра, хуш калом билан кутиб олишяпти. Биз ҳам таассуротларимизни имкон қадар видеотасмага муҳрлаб боришга ҳаракат қиляпмиз. Тожикистонга қайтгач, ушбу сафаримиз акс этган лавҳаларни телевидение орқали оммага етказиш истагидамиз.\nҲар икки томон вакиллари ушбу сафар баҳонасида ўзаро ҳамкорлик истиқболларини муҳокама қилиш, ўзаро фикр ва тажриба алмашиш имконига эга бўлдилар.\nДата последнего изменения данных 11.12.2018\n2015-2018 © Хокимият Ургутского района. Разработан в: SAKTRM


Qalampir.uz - Нақадар ваҳшийлик: Ўзбеклар ўзбек қизини Россияда зўрлаб, ойнадан отиб юборди\nНақадар ваҳшийлик: Ўзбеклар ўзбек қизини Россияда зўрлаб, ойнадан отиб юборди\n11:44, 09.08.2018 Олам\nПолиция тергов вақтида 19 ёшдан 25 ёшгача бўлган Ўзбекистон фуқароларини ҳибсга олган.\nАввалроқ, Россиянинг Санкт-Петербург шаҳри Нева туманидаги “Белые ночи” меҳмонхонасида ўзбекистонлик қиз ойнадан йиқилгани ҳақида хабар берган эдик. У кўплаб жароҳатлар билан шаҳардаги шифохоналардан бирига ётқизилган эди.\nСанкт-Петербург Тергов бошқармаси мазкур ҳолат юзасидан текширувлар олиб бориб, ўзбекистонлик қиз тасодифан йиқилиб тушмаганини аниқлаган. Уни тўрт нафар одам зўрлаб, уриб, сўнг 3-қават ойнасидан ташлаб юборган.\nПолиция тергов вақтида барча гумонланувчиларни ҳибсга олган. Улар 19 ёшдан 25 ёшгача бўлган 4 нафар Ўзбекистон фуқаролари бўлган. Уч эркак дарҳол қамоққа олинган, яна бири тез орада қамоққа юборилади.\nТеглар:Санкт-Петербург қотиллик Нева Белые ночи\nОсиё ўйинларига бир ҳафтадан кам вақт қолганда Индонезияда яна кучли зилзила содир бўлди\n19:39, 17.11.2018 3 777\nСаудия Арабистони валиаҳд шаҳзодаси қотилликда айбланмоқда\n18:06, 17.11.2018 5 814\n18:43, 16.11.2018 2 217\n18:18, 16.11.2018 6 412\nРФнинг шимолий пойтахтида гипермаркет ёниб кетди\n14:23, 10.11.2018 2 907


Бозорда бомба портлатилди\n12 май 2021, Тошкент вақти: 19:55\nИроқда содир этилган портлашда 21 киши нобуд бўлди, 70дан зиёд фуқаро тан жароҳати олди.\nХабарларга кўра, машинага ўрнатилган бомба Бағдод шимолидаги маҳаллий бозорлардан бирида портлатиб юборилган.\nАҚШ ҳарбийлари мазкур портлашда тан жароҳати олганлар орасида ироқлик беш полициячи ҳам бўлганини маълум қилди.\nПортлаш содир этилган жой Мусул шаҳрига яқин экани айтилмоқда. Айнан шу шаҳарда Ироқ ва АҚШ қўшинлари “Ал-Қоида” жангариларига қарши кенг кўламли амалиётлар ўтказган эди.


Қоракўлчада “очилган” боғча қачон ишга тушади? - zarnews.uz\nЎтган йили худойқулободликлар туманда биринчилардан бўлиб "Обод қишлоқ" дастури уларнинг қишлоғида амалга оширилишини эшитиб хурсанд бўлишди. Ҳақиқатан ҳам қисқа фурсатларда Қоракўлча маҳалласида кенг кўламли қурилиш-ободонлаштириш ишлари бошлаб юборилди.\n"Обод қишлоқ" дастури доирасида йўллар асфальт қилинди. Мактаб биноси таъмирдан чиқарилиб, қўшимча бинолар қурилди. Қишлоққа тоза ичимлик суви келтирилди. Табиий газ ва электр таъминоти яхшиланди. Барча уйлар атрофи тозаланиб, ободонлаштирилди. Турли инфраструктура объектлари қурилиб ишга туширилди. Амалга оширилган бундай хайрли ишлар ҳақида яна кўп мисоллар келтириш мумкин.\nҚишлоқ хотин-қизларини хурсанд қиладиган ишлардан бири маҳалла марказида 100 ўринли янги болалар боғчасининг қурилиб фойдаланишга топширилгани бўлди. Бундан барча оналар ва болажонларнинг шодлиги чексиз эди. Чунки бундай боғча қишлоқда авваллари бўлмаган. Энди ҳаммаси яхши бўлади, болажонларимиз замонавий мактабгача тарбия масканида билим ва тарбия олади, деб хурсанд бўлган оналарнинг қувончи узоққа чўзилмади. Фойдаланишга топшириш маросимининг расмиятчилик учун ўтказилганини қишлоқ аҳолиси кейин билишди...\nХудойқулобод қишлоғи туманнинг чекка Қоракўлча маҳалласи ҳудудида жойлашган бўлиб, унда 4 188 нафар аҳоли истиқомат қилади. Шундан мактаб ёшигача бўлган болажонлар 300 нафардан ортиқ. "Обод қишлоқ" дастури доирасида қурилиш-ободонлаштириш ишлари олиб борилгунга қадар қишлоқда болалар боғчаси бўлмаган. Шу сабаб маҳалла аҳли боғча ишга тушишини интиқлик билан кутишди. Ниҳоят, боғчанинг қурилиш ишлари белгиланган жадвал асосида ўз вақтида қуриб битказилди.\nЎтган йил декабрь ойида ҳамманинг кўз ўнгида қуриб битказилган боғча биноси фойдаланишга топширилгани эълон қилинди. Очилиш тадбирларида қишлоқнинг катта-ю кичиги иштирок этди.\nБоғча очилди, лекин ишламади. Нега?\nМасканнинг қурилиш ишлари яхши олиб борилган. Кўринишидан чиройли, кўркам. Бино атрофига экилган анвойи гуллар муассасага ўзгача файз бағишлаган. Ушбу ободонлаштириш ишларига ҳисса қўшаётган кишиларни учратдик.\n- Боғчанинг ишлашини кутиб кўзимиз тўрт бўлди, - дейди Саодат Ҳалимова. – Айтишларича, боғчанинг мебель ва жиҳозлари кечикаётганмиш. Қачон шу камчилик бартараф этилса, боғча ишга тушармиш. 9 ой вақт ўтди ҳамки, бу муаммога ечим топилмаяпти. Энг ёмони, бу ҳолат яна қанча давом этишини ҳеч ким билмайди.\nВазиятга Қоракўлча маҳалла фуқаролар йиғини фаоли Ўлмас Асадов, маҳалла мутахассиси Назокат Ҳалимовалардан етарли изоҳ ололмадик.\n- Салкам бир йилдан буён шу боғча ишлари билан чопаман, - дейди мазкур 48-мактабгача таълим муассасаси раҳбари Ноила Эшонқулова. - Боғчага раҳбар этиб тайинланганлигим тўғрисида буйруқ ҳам беришгани йўқ. Боғча ишлай бошласа, мудира бўламанми, йўқми билмадим. Аммо муассаса ошхонаси жиҳозлар - идиш-товоқ, музлаткич, газ плиталари келтирилмаган. Ётоқхона мебеллари чала олиб келинган. Бу камчиликларни бартараф қилиш учун туман, вилоят марказларига қатнаб чарчадим. Қурувчилар, туман мактабгача таълим бўлими мутасаддилари қуруқ ваъда беришдан нарига ўтмайди. Ҳатто боғчадан фойдаланиш учун туман ёнғин хавфсизлиги бўлимиидан рухсатнома ололмаяпмиз. Одамлар "Боғчани қачон ишлатасиз", деган саволга кўмиб ташлашди.\nТуман ёнғин хавфсизлиги бўлими бошлиғи Илҳом Амоновнинг таъкидлашича, мазкур мактабгача таълим муассасасида қурилиш ишларини олиб борган қурилиш ташкилоти бинода ёнғин хавфсизлигини таъминлаш бўйича бир қатор талабларни бажармаган. Қурувчи ташкилот томонидан ҳалигача ёнғинга қарши кураш воситалари техник ҳолати тўғрисидаги йиғма жилд тақдим этмаган.\n- Ушбу боғча қурилиши учун смета-лойиҳа ҳужжатларида кўрсатилган жиҳозлаш билан боғлиқ сарф-харажатлар учун ҳалигача маблағ ажратилмаган, - дейди туман мактабгача таълим бўлими раҳбари Тоштурди Алқаров. - Шу боис қурилишни амалга оширган "Оқдарё бунёдкор қурувчи" МЧЖ мебель ва жиҳозларни олиб беришни пайсалга солаётир. Тез орада боғчани ишга тушириш масаласини ҳал қиламиз.\nБугун мамлакатимизда болажонларни мактабгача таълим тизимига қамраб олиш бўйича жадал ишлар бораётган бир пайтда бу каби лоқайдлик ва ўзибўларчиликка мутасадди идораларнинг эътибор қаратишига умид қиламиз.\nТеглар: Каттақўрғон боғча


Мўлжални бехато олганди | Бир пиёла чой\n← Руслан Чагаев соғлиғи сабаб боксдаги фаолиятини якунламоқда\nСардор Милано ижтимоий тармоқ фойдаланувчиларининг муҳокамаларига жавоб қайтарди →\nМўлжални бехато олганди\nҚашқадарёлик Мавлуда Элтоева (исм-фамилиялар ўзгартирилган) ўғли мактабнинг тўққизинчи синфини битираётганини ўйлаб, уни пойтахтдаги тиббиёт коллежларидан бирига киритиб қўйиш мақсадида таниш излашга тушди. Ундан-бундан суриштириб, Чилонзор тиббиёт коллежига келди ва шу ерда ўқитувчи бўлиб ишлайдиган Акмал Собиров билан танишиб қолди-да, унга дардини “дастурхон” қилди, деб ёзади “Ҳуқуқ” газетаси.\n– Ука, кўзимнинг оқу қароси бўлган ўғлим мактабни тамомлаяпти. У келгусида шифокор бўлиш ниятида.\n– Жуда яхши ўйлабсиз, опа, – ҳамсуҳбатининг гапини илиб кетди А.Собиров. – Шифокорлар учун ҳамма жойда иш бор.\n– Ҳа, шуни ўйлаб, жоним ҳалакда, айланай. Шунинг учун уни шу коллежга киритмоқчиман. Фақат қабулхонадагиларнинг айтишича, аввал шу ҳудудда яшайдиган ўқувчиларни, бўш ўрин қолсагина, вилоятлардан келган болаларни ўқишга қабул қилишар экан.\nА.Собиров мўлжални бехато олганини англаб, жилмайди.\n– Хоҳласангиз, ўғлингизни коллежга киритиб қўяман, ўзим шу ерда ўқитувчи бўлиб ишлайман.\n– Барака топинг, укажон. Савобнинг тагида қолардингиз. Бу яхшилигингизни ҳеч қачон унутмайман.\nОрадан икки кун ўтиб, М.Элтоеванинг телефони жиринглади.\n– Ассалому-алайкум, яхшимисиз? Мен ҳалиги масалани гаплашдим. Ўғлим ўқишга кирди, деб ҳисоблайверинг. Фақат раҳбарларимиз сўраган пулни берсангиз бўлди.\n– Майли, фақат ҳозир имкониятим йўқ. Сиз у ёғини нақд қилиб қўяверинг, пулни кейинроқ албатта тўғирлаб бераман, – жавоб қилди аёл.\n– Э, қизиқмисиз, – А.Собировнинг гапириш оҳанги ўзгарди. – Агар пулни олдиндан бермасак, ўғлингизни рўйхатга киритишмайди. Талабгорлар керагидан ортиқ бўлса… Минг доллар берар экансиз. Бўлмаса, болангиз ўқишга кирмайди.\nШунча пулни қаердан топиб беришни ўйлаб боши қотган М.Элтоева яна бир марта пулни кейинроқ беришни илтимос қилиб кўрди. Лекин А.Собиров кўнмади. Шундан сўнг она нима қилишини билмай, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга ариза билан мурожаат қилди.\nСВОЖЖДЛҚК департаментининг Чилонзор туман бўлими томонидан ўтказилган тадбирда А.Собировнинг фириби фош этилди. Унга берилган 900 АҚШ доллари ашёвий далил сифатида олинди.\nУшбу ишни атрофлича кўриб чиққан жиноят ишлари бўйича Чилонзор туман суди уни Жиноят кодексининг тегишли моддалари билан айбдор деб топди ва қилмишига яраша қонуний жазо тайинлади.


Россия иш берувчилари ўзбекистонликларни афзал билдими?\n12 Мар 2020 1048\nХитойлик ишчилар коронавирус туфайли бу йил Россия Федерациясининг Яҳудий автоном вилоятига дала ишларига кела олмайди.\nУларнинг ўрнига ўзбекистонлик меҳнат мигрантлари ишга келади. Бу ҳақда вилоят маъмурияти хабар берган.\nХабарда таъкидланишича, коронавирус эпидемияси билан боғлиқ вазият сабабли хитойлик ижарачиларнинг баҳорги экиш кампаниясида иштирок этиши муаммоли масала.\nЖорий йилда баҳорги дала ишларига Хитойдан 1 323 кишини жалб қилиш режалаштиришган эди. Карантин туфайли чет эл ишчиларини жалб қилиш квоталари талаб қилинмайди. Бу масала ўзбекистонлик меҳнат мигрантлари ва автоном вилоятининг қишлоқ хўжалиги йўналишидаги ўқув юртлари битирувчилари ҳисобидан ҳал қилинади.\nЯҳудий автоном вилоятидаги экин майдонлари 166 минг гектарни ташкил этади, шундан 150 минг гектардан кўпроғи соя экини учун ажратилган, деб хабар беради Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги матбуот хизмати.


Тарози (23 сентябрь – 23 октябрь) » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n24-04-2016 | 17:56\nZAMIN.UZ / LIFE STYLE / 24 Апрел 2016 года1 399\nРамзлари: тарози, китоб.Ранглари: тўқ зангори, кўк, яшил.Тошлари: опал, ложувард, олмос, маржон, сапфир, берилл, яшил яшма, биллур, хризолит.Гуллари: календула, атиргул, бинафша.Омадли рақамлари: 2, 6, 7, 8, 9, 15.Омадли кунлари: жума, шанба.Омадсиз кунлари: сешанба, якшанба.23 сентябрь - 2 октябрь оралиғида туғилган тарози буржи вакилларини Ой бошқаради. Улар ўзини эзилганлар ва ҳақоратланганларнинг ҳимоячиси деб билади. Муҳтожларга охирги кўйлагини ечиб беришга ҳам тайёр. Тасвирий санъат ва мусиқани чуқур ҳис этади. Таъсирчан бўлгани учун тез хафа бўлиб қолиши мумкин. Санъатни, табиатни севади. Ҳам жисмонан, ҳам маънан гўзал. Табиат билан жонли мулоқотга киришишни яхши кўради. Унинг учун оиласи, фарзандлари ҳамма нарсадан азиз, қадрли. Севса умринг охиригача севади, садоқатли бўлади. Севгилиси учун ҳамма нарсага тайёр. 3-13 октябрь оралиғида туғилган тарози буржи вакилларини Сатурн бошқаради. Улар ёлғизликни яхши кўради. Доимо ўз хатти-ҳаракатларини назорат қилиб, таҳлил этиб туради. Ҳамма иши жойида бўлган ҳолларда ҳам ўзидан қониқиш ҳосил қилмайди, шубҳа-гумонлардан халос бўлолмайди. Ҳамиша изланишда бўлади. Аниқ фанларга қобилияти кучли. Ҳис-туйғуларини очиқ-ошкора намоён этишга ийманади. Ҳатто катта оилада ҳам ўзини ёлғиз ҳис этади. Севимли одамлари билан аразлашиб қолиши мумкин. Ўта ақлли. Дўст сифатида садоқатли.14-23 октябрь оралиғида туғилган тарози буржи вакилларини Юпитер бошқаради. Улар мусаввирлик, рақс тушиш, чеварлик бобида тенги йўқ. Кўринишидан мафтункор бўлса ҳам, севги борасида қийинчиликларга дуч келади. Ўткинчи туйғуларни бошдан кечиради. Баъзида ҳафсаласи пир бўлади, баъзида бахт қуши бошига қўнади. Дунёқараши кенг, очиқ юз. Ўзгаришларга интилади. Сахий ва бағрикенг. Фалсафага, динга, сирли билимларга қизиқади. Жамоат ишларида фаол қатнашади. Ташкилотчилик қобилиятига эга.\nЎқишни тавсия қиламиз Сунбула (24 август – 23 сентябрь)


08:06 / 18.06.2016 | farid | 5103\nВа алайкум ассалом! Ният қилишнинг охирги вақти қачон?\nБаъзилар ҳайз ва нифосдан пок бўлишни адо қилиш учун вожиб бўлган шартлар қаторига қўшмай, рўзани дуруст бўлиши учун шарт қилганлар. Умдатул-Фиқҳ\nЖАВОБ: ният сўз луғатда қасд қилиш, шариатда эса бирор ишни қилишда Аллоҳ таолога ибодат қилишни ва Унга яқин бўлишини қасд қилишдир. Рўза дуруст бўлиши учун дилда ният қилиш шарт, тилда талаффуз қилиш эса шарт эмас. Фиқҳий китобларда “тилда талаффуз қилиш суннат”, дейилганидан мурод машойихларнинг таълим мақсадида йўлга қўйган суннатларидир. Зеро Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан тил билан ният қилиш собит бўлган эмас. Умдатул-Фиқҳ\nМусофир ва беморлардан бошқалар қайси турдаги рўза тутишни ният қилмасинлар (назрни ният қиладими, нафлни ният қиладими барибир), барчаси Рамазон рўзасидан ҳисоб қилинаверади. Умдатул-Фиқҳ\nОхирги қадада амин деса


"Навбаҳор" трансферларни деярли якунлади » Lochinlar.UZ\nLochinlar.UZ » Янгиликлар » "Навбаҳор" трансферларни деярли якунлади\n"Навбаҳор" трансферларни деярли якунлади\nЯнги мавсумда ўз олдига юқори мақсадларни қўяётган "Навбаҳор" трансфер бозорида фаол бўлди.\nТаркибга 15 нафар футболчи қўшиб олинган бўлса, 14 та ўйинчи "Навбаҳор"ни тарк этди. Келган янги ўйинчилар тан олиш керак кетганлардан устунроқлигини пайқаш қийин эмас.\nКелганлар: Ўткир Юсупов, Мирзоҳид Маматхонов, Дилшод Ҳамроев, Ғиёс Комилов, Славко Лукич, Обид Жўрабоев, Камрон Нажафалиев, Жасур Азимов, Абдужамол Исроилов, Зафар Тўраев, Иван Соловьев, Шаҳзод Шаймонов, Азим Аҳмедов, Баҳодир Насимов, Александр Касьян.\nКетганлар: Акбар Тўраев, Ботирали Эргашев, Томислав Пайович, Дарко Станоевич, Даврон Ҳошимов, Илҳом Бойдедаев, Аюбхон Нўъмонов, Дилшод Жабборов, Сардор Сулаймонов, Шерзод Каримов, Аъзам Алиев, Дарко Никач, Рўзимбой Аҳмедов, Азамат Алланиёзов.\nЖамоамиз трансферларни деярли ўз ниҳоясига етказди. Олган маълумотларимизга кўра, "Навбаҳор"га фақат бир ўйинчи келиб қўшилади. Буни кимлигини кўпчилик билиб ҳам бўлган. Олимпия терма жамоамиз билан Испанияга йўл олган "Насаф" футболчиси Ислом Рашидхонов йиғиндан сўнг таркибга қўшилиши лозим.\nШуни унутмаслик керакки, воқеалар ривожи исталган пайт бошқача тус олиши ҳам мумкин!скачать dle 10.4фильмы бесплатно


Зулм технологияси: (14-қисм) ҚАЛБ ВА ҚИЁФА\nГитлер ва Сталинни қиёслаб кўрган тадқиқотчилар қарама-қарши хулосаларга келадилар. Бу икки шахснинг қонли биографияси турли-туман фикрларга туртки бериши табиийдир.\nИккаласи ҳам келгусида ўзлари бошқаришлари керак бўлган империяларнинг чекка макзилларида туғилган. Икаласи ҳам империянинг туб миллати вакили бўлмаганлар (қолаверса, на Напалеон, на Александр Македонский ўзлари бошқарган салтанатнинг миллатидан эмасдилар). Гитлер немис бўлса-да, Габсбурглар империяси худудида туғилган эди. Гарчанд Бисмарк 1860-йилларда Олмонлар империясини тиклаган бўлса-да, австриялик немислар бу худудга кирмай қолди, туб жой миллатлари тенглик талаб қила бошладилар ва бу ерлик немислар гўё асрлар бўйи ўзлариники ҳисоблаб келган ерларда «келгинди» бўлиб қола бошладилар. Гитлернинг руҳияти шу асосларда шаклланган эди. Бир томондан, бу четдаги немислар бир замонлардаги ҳокимликларини қўмсардилар, иккинчи томондан, «паст табақа» миллатлари: славянлар, яҳудийлар, руслар, полякларнинг таъсири ошаётганидан хавотирга тушардилар. Шунинг учун Гитлер ҳокимиятга келгач, ўша худудларни биринчи галда империясига қўшиб олди.\nСталин ҳокимиятга келгач, ўзини руслардан-да ортиқроқ рус ҳисоблай бошлади, гапирганда ҳам «биз, рус коммунистлари…» деб гап бошларди. У ўзининг кавказча сўзлашув оҳангидан, акцентидан қутила олмас, бу унинг грузин эканини русларга эслатиб туришидан қимтинарди. Сталинни Лениннинг ўзи «великорус шовинисти» деб атаган эди. Унинг рус империясига садоқатини кўрсатиш илинжида бошқа халқларни эзгани даҳшатлидир. У Иван Грозний каби қонхўр шоҳларнинг Россия олдидаги хизматларини мақтар, ўзи ҳам шунга ўхшаш иш қилишни хоҳларди. Сталиннинг Россиянинг империячи ўтмишига ҳаваси Иккинчи жаҳон урушида ҳам ўз кучини кўрсатди: у Россия империясининг 1904-1905 ва 1914-1918 йиллардаги урушларда йўқотган худудларини яна империяга – СССР аталса-да, Россия империясилигича қолган салтанатга қайтарди.\nСталин 1879 йил 21 декабрда Гуржистоннинг Гори шаҳарчасида этикдўз оиласида туғилганди. Отаси қўпол, бераҳм одам бўлиб, кўп ичар, хотини ва боласини дўппослаб турарди. Сталиннинг руҳонийлик гимназиясида бирга ўқиган дўсти Иремашвилининг эслашича: «Айнан отасининг шафқатсиз ва ноўрин калтаклари болани ҳам отасидан-да ўтиб тушадиган даражада аёвсиз ва тошбағир қилиб қўйган эди. Отаси кучли эди ва кучини унинг устидан ҳокимлигида намоён қиларди, боладаҳам баландга интилиш ва ўзидан баланддагилардан ўч олиш ҳисси шаклланди.Қасос унинг бош мақсадига айланди».\nГитлер 1889 йилнинг 20 апрелида Инн дарёси бўйидаги Бранау шаҳарчасида таваллуд топган. Адольф Гитлернинг онаси ўз эридан йигирма икки ёш кичик эди, аввал икки бор ўйланган эр унинг қондош қариндоши ҳам эди. Аёл бу яқин қариндоши билан хушторлик қилиб юриб, иккиқат бўлиб қолади. Бу орада сирли тарзда Алоизнинг иккинчи хотини ўлади ва у Гитлерга иккиқат бўлган қариндошига уйланади. Гитлер бекорчиликни севадиган бетайин бола бўлиб ўсади.\nГитлер ҳам, Сталин ҳам ота меҳридан йироқ ўсган бўлсалар-да, иккисининг ҳам оналари жуда меҳрибон эди, яъни улар ота меҳрини ўз эркалашлари билан қопламоқчи бўлганлар. Руҳшунослар бундай шароитда ўсган болалар хотинмижоз бўлишини, нарциссизм касалига – ўзига маҳлиёлик дардига чалинишини айтганлар. Эрих Фроммнинг фикрича, бир қадар нарциссизм сиёсий арбобларнинг «касб касаллиги» бўлиб, унинг илдиз отиши «бемор»нинг ҳокимиятда илдиз отишига боғлиқдир.\nГитлер ҳам, Сталин ҳам ҳокимият тепасига яққол ўрнашиб олгач, ўзларини танқид қилиш йўлларини беркитдилар, бу ўзига маҳлиё ҳукмбардорлар танқид уларнинг халқ олдидаги обрўларини тўкади, деб ҳисобладилар.\nГитлер ва Сталиннинг хулқи – ҳиссиёти ҳам, ахлоқи ҳам бир-бирига тескари туюлади: Гитлер – тўлиб-тошиб кетадиган, чегара билмас одам эди, шунинг учун уни бошида ҳеч ким жиддий қабул қилмаганди; Сталин эса ўта камгап, ичимдагини топ деган хилидан эди, айнан ана шу камгаплиги ортидан, яширин ўйинлар оқибатида ҳокимиятга келганди. Унинг ана шу яширинлиги бошида унинг даҳшатли моҳиятини билишга имкон бермаганди. Сталин болалигида диний гимназияда ўқиган, аммо кейинчалик марксист бўлиб, даҳрийлашган ва минглаб диндорларни қамоққа ташлаб, оттириб юборганди. Бу ҳам ўз асосига эга – марксизм ва диний мутаассибликнинг ўхшаш асос томонлари бор: иккисида ҳам догматизм ҳукмрон, шубҳага ўрин йўқ, танқидга тоқат қилинмайди ва бошқача фикрлаш жазоланади. Шунинг учун тақводордан-да даҳшатлироқ кимса даҳрий кимсадир.\nҲиссиёти икки хил бу икки золимнинг хулқи асосида битта нарса – худбинлик ётади.\nШу ўринда Гитлер ва Сталинга нисбат бериладиган айрим хусусиятларни ойдинлаштириб олиш лозим.\nГитлернинг ва Сталиннинг ёшлар орасида издошлари учраб туради. Янги-янги неонацист гуруҳлар, ку-клус-кланлар, фашистона хоч таққан ўсмирлар юз кўрсатиб қолади. Сталинчи комсомоллар қаторида унинг суратларини асраб юрган содда фахрийлар ҳам орамизда бор. Хўш, улар наҳотки шунча қурбонлардан сўнг ҳам бу икки фашистик тузумлар моҳиятини англаб етмаган бўлсалар?! Ҳали ҳам бир қатор одамларни тортаётган жозибанинг сабаби нима?\nГитлернинг «национализми» – «миллатчи»лиги масаласини олиб кўрайлик. Жайдари фалсафа гоҳо шундай хулосага келади: «Гитлер бошқа халқларни қиргани маълум, албатта. Аммо у буни ўз халқи учун қилган, у миллатининг фидойиси эди, унинг ирқий тозалиги учун курашган…». «Унинг «экстремал ватанпарварлиги» мавжуд эди ва унинг бошқа «бегона» миллатларга нафрати ўз миллатига нисбатан «фантастик муҳаббати» натижасидир». Ва ҳокозо…\nБиринчидан, ўз миллатини севиш учун бошқани ерга уриш асло муҳаббат эмасдир. Чўққини забт этиш учун ўзинг турган адир атрофидаги барча тоғларни йиқитиб, текислаш шарт эмасдир. Ҳар бир халқ ўз бетакрорлиги билан буюкдир. Инсониятнинг келажаги миллатларнинг аралашиб, емирилиши билан эмас, аксинча, турли-туманлиги, ўзига хослиги биландир. Қанчалар миллатлар турли-туман бўлса ва хос маданиятга эга бўлса, инсоният шунчалар бойдир. Миллатларга қарши курашнинг даҳшати ва имконсизлиги коммунистларнинг интернационализм ниқоби остидаги миллий ўзликни йўқотиб, «совет халқи» аталган дурагай яратиш фаолиятининг инқирозида ҳам кўринган эди.\nИккинчидан, Гитлернинг национализми ўз халқига нисбатан ҳам «ғалати» муносабатга эгадир. Гитлер ўзини Башарий идрок томонидан заминга асрий Олмон империясини немис халқининг қони ҳисобига тиклаш учун тарихий миссия билан юборилган деб биларди – унинг фикрича, агар бу иш немисларнинг қўлидан келмаса, улар яшашга ҳақли эмас, улар ер юзидан йўқолиши табиийдир. Иблис ўзининг ёвуз ғояси учун меҳробга нафақат бошқа халқларни, ўз халқини ҳам қурбонликка келтиришга тайёр эди.\nАлберт Шпеер Гитлернинг урушда Олмония енгилиб бораётган бир пайтда 1944 йил 3 августда Познан шаҳрида гауляйтерлар ҳузурида сўзлаган нутқини эслайди: «Агар немис халқи бу курашда енгилса, демак, у жуда кучсиз экан. Демак, у тарих олдидаги ўз синовига дош беролмади ва у ҳалокатдан бошқага лойиқ этиб яратилмагандир». Генерал Г.Гудериан «миллатпарвар» Гитлернинг уруш немис заминига кўчган даврда айтилган янада аниқ ифодаланган фикрини келтиради: «Агар уруш ютқазилса, халқ ҳам ҳалок бўлади. Унинг бу қисмати муқаррардир. Ва шунинг учун биз одамларнинг кейинги примитив ҳаёти учун керак бўладиган моддий заминни сақлаб қолиш ҳақида ғамхўрлик қилишимиз керак эмас. Аксинча, биз ўзимиз уларни вайрон қилишимиз керак, зеро бизнинг халқимиз заифлашади ва келажак шарқнинг мутлоқо кучли халқига тегишли бўлади. Ахир, барибир ҳам урушдан кейин фақат мажруҳлар қоладилар, кучлилар жангларда жон берадилар». Бу фақат гап бўлиб қолмай, Гитлер чекинаётган қўшинларга ҳаёт таъминотига боғлиқ тизимларни вайрон қилишни топширарди. Уруш ҳаракатлари Олмония худудига кўчганда ҳам Гитлер бирин-кетин одамларни мажбурлаб кўчириш, дамба ва туғонларни портлатиш, дала ва яйловларни сувга бостириш, озиқ-овқат заҳираларини, электр станцияларини, касалхоналарни, мактабларни… вайрон қилиш ҳақида бўйруқ берарди. У дунёни тарк этишга қарор қилган ва ўзидан сўнг немис халқининг яшаб қолишини истамас эди.\nГитлер урушда енгилишидан олдин ҳам ҳеч қачон миллатини севган эмасди. Ёшлигида Вена ҳайкалтарошлик ва меъморлик академиясига имтиҳон топширолмай йиқилган Адолф Гитлер барибир ўзини буюк меъмор ҳисоблар, шаҳарлар архитекураси борасида кўп гапирарди. Ўзини тарихда муҳрлаш учун улкан репрезентатив, монументал, маҳобатли қурилишларни бошлаган эди: «дунёдаги энг улкан арена… улкан съездлар саройи… жаҳондаги энг катта стадион» – унинг учун архитектурада инсоний ўлчовлар мавжуд эмасди, у турар-жой бинолари, ижтимоий-маиший иншоотлар қурилишига қизиқмасди. Ҳатто уруш охирида немис шаҳарларига ташланган бомбалар ҳақидаги хабарларни эшитар экан, одамлар ўлганига, турар-жойлар вайрон бўлганига бепарво бўлар, қиматли бинолар, айниқса, театрлар вайрон бўлганини эшитганда жаҳли чиқарди.\nГитлер айрим юрак ютиб қилинган маслаҳатларга қарамасдан, аскарлар орасида юргани дунёга шов-шув қилинган Черчиллга ўхшаб фронтга бориб, солдатлар орасида юрмади, бомбардимон қилинган шаҳарлар аҳолиси олдига ташриф буюрмади. Уруш азобини чекаётган халқига нисбатан ҳеч қандай шафқат ва меҳр намунасини номига бўлса-да, кўрсатмади.\nУнинг шафқатсизлиги шу даражага етдики, ҳарбий фронтда аскарлари нисбатан осон асирга тушаётганларини эшитиб, Женева конвенциясини денонсация қилиш ҳақида қарор қабул қилади ва фақат Йодл ва Гудериан каби генераллар уни зўрға тўхтатиб қоладилар. Мана, унинг сўзлари: «Шарқий фронтда аскарлар анча ашаддий жанг қилмоқдалар. ҳарбий фронтда улар тезда таслим бўлаётгани ушбу ахмоқона Женева конвенцияси билан тушунтирилади, бу конвенция асирларга яхши муносабатда бўлишни кафолатлайди. Биз бу ахмоқона конвенцияни бекор қилишимиз керак». Ушбу мисол Гитлернинг бемеҳрлигини намойиш қилиши билан бирга, совет тузумининг шафқатсизлигини ҳам кўрсатади. Шарқий фронтда немисларнинг ашаддий жанг қилишлари советларнинг асирларга нисбатан бешафқат муносабати экани ҳам ойдинлашади.\nШу ўринда Иккинчи жаҳон урушининг бу адолатсизлиги Сталин томонидан шафқатсизларча амалга оширилганини эслашимиз керак. Сталин машҳур 357-буйруқни чиқариб, асирга тушганларни душман ва сотқинга тенглаштиради ҳамда уларнинг оилаларини ҳам қатағон қилади. Бу билан у совет аскарлари асирга тушишининг олдини олмоқчи эди, бу аскарлар фашистлар қўлига тушгунча ўзларини ўлдиришни, танклар тагига ўзларини ташлашни, кўкракларига граната тугиб портлашни афзал билардилар, зеро асирга тушиб қолсалар, нафақат улар душман ҳисобланадилар, энди уларнинг ота-оналари, ака-укалари, опа-сингилларига ҳам Сталин тузуми кун бермайди. Холбуки, уруш асирсиз бўлмайди ва халқаро ҳуқуқ ҳарбий асирларни ҳимоя қилувчи конвенциялар орқали асирларга ҳам одамдай муносабатда бўлишни талаб этади.\nСталин асирга тушганларни душман мафкураси билан заҳарланган ҳисобларди. Улар немис лагерларидан қочиб, совет томонга – Ватанларига қайтганларида ҳам, «фильтрацион лагер»ларга тушиб, азоб чекардилар. Сталин уруш ниҳоясида ўтган халқаро учрашувларда АҚШ ва Англиядан уларнинг қўлида турган совет аскарларини Ватанига қайтаришни музокаралар шарти сифатида қўяди. Бу уруш азобини чеккан солдатлар қайтганда, уларни оттириб ташлайди. Маълумки, Одесса денгиз портига келтирилган жуда кўп совет аскарлари кеманинг ўзидаёқ хавфсизлик хизматлари томонидан отилган ва Ватанга қадам қўймасданоқ, мурдаси денгизга чўктириб юборилган. Олдинроққа ўтиб, айтадиган бўлсак, асирликдан сўнг текширишдан ўтиб, уйига келган аскарлар ҳам 1948 йилдан бошлаб яна Сибирга сургун қилинган ва фақат Сталин ўлимидан сўнг она юртларига қайтганлар. Аммо улар бир умр камсуқум, давлат ишончидан маҳрум, мавҳум ҳаёт кечиришга маҳкумлигича қолдилар.\nГитлернинг «антикоммунист»лиги ҳам изоҳталаб ҳодисадир. Аввал айтиб ўтганимиздай, Гитлернинг ҳокимиятга келишига шароит туғдирган Олмония сиёсатчилари ва бунга кўз юмиб турган Оврўпо корчалонлари уни айнан коммунистларга қарши эканидан умидвор эдилар. Национал-социализмнинг антикоммунистик йўналиши бошданоқ Олмониянинг ички ва ташқи сиёсати тақозоси билан қарор топган эди. Гитлернинг партияси ташкил топганидаёқ немис ишчилар синфининг ва майда буржуазиянинг «кўнглига йўл топиш» учун Олмония компартияси билан рақобатлашишига тўғри келганди. Иккинчи тмондан, Гитлер ҳали ҳокимиятга келмасиданоқ, «Майн Кампф» китобида (1925 йил) ўзининг дастурий талабларидан бири сифатида немислар учун «ҳаётий худудлар»ни босиб олиш ғоясини илгари сурган ва ўз худудий даъволарининг йўналиши этиб коммунистларнинг мамлакати бўлган Совет Иттифоқини танлаган эди. Шундай қилиб, аникоммунизм Гитлернинг бош мавзуси эди. Аммо Гитлер учун «миллатпарварлик» каби «антикоммунистлик» ҳам ҳокимиятга эришиш учун бир ниқоб эди.\n«Антикоммунистлик» кейинчалик Гитлерга коммунист Сталин билан тил топишиб, шартномалар тузишга халақит бермади.\nХудди шундай Сталинни ҳам ҳали-ҳануз хўрсиниб тилга оладиганлар бор. Уларнинг фикрича, Сталин «антифашист» эди, мамлакатда «тартиб» ўрнатганди. «Антифашист» Сталин фашист Гитлер билан оғиз-бурун ўпишиб, уруш олдидан дўстлик ва ҳамкорлик шартномалари тузди. «Коммунист» Сталин миллионлаб ҳақиқий коммунистларни қамоққа ташлади, оттириб юборди. Буларни у «тартиб ўрнатиш» баҳонасида амалга оширди. Ҳар қуни қамалишини кутиб, нафас ютиб яшаш эвазига ўрнатилган «тартиб» инсоннинг қадр-қимматини ерга урадиган тартибдир, одамий ҳаётга номуносибдир.\nГитлер ва Сталиннинг ижтимоий ва давлат амалиётида ўхшаш жиҳатлар жуда кўп. Ҳали ҳокимиятга келмасиданоқ Гитлер Герман Раушнингга шундай деган эди: «Умуман олганда, биз билан болшавойлар орасида ажратадиган нарсалардан бирлаштирадиган нарсалар кўпроқдир. Майда буржуазиянинг социал-демократидан ёки касаба уюшмалари тўдабошиларидан ҳеч қачон национал-социалист (фашист – К.Б.) чиқмайди, коммунистдан эса ҳаммавақт чиқади».\nГитлер ва Сталин қурган салтанатларда жуда кўп унсурлар бир-бирига ўхшайди. Олмонияда ҳам, Совет Иттифоқида ҳам диктаторнинг (Гитлер ва Сталиннинг) шахсини улуғлаш билан мавжуд бўлган тоталитар тузум ҳукмрон эди, икки мамлакатда ҳам бир партиянинг (Коммунистик партия ва Национал-социалистик партия) яккаҳокимлиги ўрнатилган эди, вакиллик идоралари – бундестаг ва Олий Кенгаш – ясама идоралар бўлиб, ҳуқуқсиз эди, СССРда ҳам, Олмонияда ҳам қатағон ва оммавий террор авжида эди, Германияда концентрацион лагерлар бўлса, СССРда Маҳбусхоналар Бош Бошқармаси (ГУЛАГ – Главное управление лагерей) халқни қамоқхоналарда эзғиларди.\nДавлат тузумидаги ўхшашликлар мафкураларда ҳам кўзга ташланган эди. Совет Иттифоқида қирғин ва зулм «синфий кураш қонунлари» билан оқланса, Олмонияда қонхўрликларга «ирқий кураш» ғоявий баҳона бўлганди. Фашистлар халқнинг «иродасини сусайтирувчи» санаб, насронийлик конфессияларига қарши ашаддий курашган бўлса, коммунистларнинг «дин – афъюндир», деган шиор билан атеистик қатағон ўтказгани маълум. Адабиётда ва санъатда ҳам шундай ҳол эди: СССРда ҳаётни сиёсатга мувофиқ тарзда бежаб тасвирлашни талаб қилган «социалистик реализм» ҳукмрон бўлса, Учинчи рейхда «қон ва тупроқ» назарияси ҳурфикрликни жиловлаганди.\nГитлер ва Сталин зимдан бир-бирига ҳавас қилишарди. Алберт Шпеер шундай эслайди: «Билмадим, ҳазил қилибми-жиддийми, гоҳида Гитлер Россияни енгганимиздан кейин бу мамлакатдаги бошқарувни, албатта, олмонларнинг раҳнамолиги остида, Сталинга ишониб топширсак бўлади, дерди. Унинг фикрича, Сталин ўрисларни қандай бошқариш кераклигини ҳаммадан яхши билади. Гитлер, айтиш мумкинки, Сталинни душман эмас, ўз ҳамкасби деб биларди». Икки одамхўр, қассоб ва каззоб ҳамкасблар!\nГитлер Сталинни «даҳо» деб таърифлагани кўплаб манбааларда тасдиқланади. Сталиннинг Гитлерга муносабати ҳақида маълумотлар кам, чунки умуман совет раҳбарларининг ҳаракатлари, фикрлари сирлигича қолганди, Компартия раҳбарлари «партия дастури»дан чиқиб бирор нарса демасдилар, коммунистлар яширин фаолият юритиб, ҳокимиятга келган, ҳокимиятга келгач ҳам кўп нарсани яширин битириш одатини тарк этмагандилар. Қизиқарлиси шундаки, Сталиннинг Гитлерга муносабатида ҳам немис манбааларида айрим маълумотлар бор. Алфред Розенбергнинг кундалигида 1939 йил 5 октябрда ёзилган бир қайдни ўқиш мумкин: «Риббентроп Лейнинг ҳузурида Даррега ўзининг Москов таасуротларини (Олмония ташқи ишлар министри Риббентропнинг СССР билан уруш олдидан Шарқий Оврўпо, Болтиқбўйи, ўарбий Украина ва Белоруссия ҳамда Бессарабияни халқлар ва давлатлардан сўрамасдан бўлиб олиш ҳақидаги қабиҳона «Молотов-Риббентроп пакти»ни имзолаш учун 1939 йил 23 августда Московга сафари назарда тутилмоқда. –К.Б.) айтиб берди: ўрислар, унинг сўзларига қараганда, жуда қадрдон кишилар экан, у ўзини улар орасида кўҳна национал-социалистлар орасида ўтиргандекҳис қилибди… Айтгандай, Сталин нафақат Гитлернинг шарафига, шунингдек Германиядаги тартибнинг (қон эвазига фашистлар ўрнатган «тартиб» Сталинга қанчалар ёқади. – К.Б.) кафолати сифатидаги Гимлернинг шарафига ҳам қадаҳкўтарди. Гимлер Олмонияда коммунистларни, яъни Сталиннинг издошлариниқириб ташлаган одам, Сталин бўлса даб-дурустдан ўз издошларининг қотили учунқадаҳ кўтаради. Буюк одам, Риббентроп ва унинг тўдаси шундай дейишмоқда».\nЭнг даҳшатлиси, Сталин кўп вақт ўтмай «тартиб кафолати» бўлган Гимлер билан ҳамкорликни йўлга қўйиш учун 1933 йилда Гитлер ҳокимиятга келганида паноҳ излаб келиб, коммунистлар юртида – Совет Иттифоқида эмиграцияда яшаётган немис коммунистларини фашистлар гестапосига – қотилларнинг қўлига топширади. Мана, Сталиннинг «коммунист»лиги, «антифашист»лиги! Гитлер жинояткорона ғоялари ва ёвуз тамойилларига қанчалик телбаларча содиқ бўлса, Сталин шунчалар ҳокимиятпарастликдан ўзга истаги, тайин бир ғоясиз ва тамойилсиз шахс эди.\nҲайратланарлиси, гарчанд Ғафур Ғулом: «Шуҳрат қолдирмоққа Геростратдек Диана маъбудин ёқмоқ шарт эмас», – дея таъкидлаган бўлса-да, ёвузлик билан ҳам тарихда қолиш мумкинлиги аён ва ёвузларни ҳам хўрсиниб эслаб турадиганлар топилиб туради. Ҳатто ёшлигидаёқ қамалган, кейин Сибирга сургун қилинган, сургундан сўнг 1936 йилдан то уруш бошланган 1941 йилгача дайдиб қочиб умри ўтган ёзувчи Анатолий Рибаков ҳам бир суҳбатида Сталиннинг «инқилоб гўркови» бўлганини таъкидлай туриб: «У мамлакатни индустриаллаштириш учун кўп нарсаларни қилганига ҳам кўз юммаслик керак. Сталин қолоқ мамлакатни анча тез суратда илғор мамлакатга айлантирди», – дея ширин хаёлга берилади. Бу индустриаллаштиришнинг қандай амалга оширилганини, халқнинг миллионлаб фарзандлари жувонмарг бўлганини ҳам эслаш лозим, албатта.\nҚолаверса, индустриаллаштириш ҳам, мамлакат қўлга киритган бошқа ҳарбий, иқтисодий, илмий, бадиий ютуқлар ҳуқуқсиз меҳнаткаш халқнинг заҳматлари эвазига қўлга киритилган, бу ютуқларни Кремлда тамаки чекиб роҳат сурган Сталинга нисбат бериш нотўғри бўлар эди. Қолаверса, юксак тараққиётга бошқа мамлакатларда ҳам эришилган эди ва у мамлакатларда тараққий этиш учун Сталин ҳам, бу қадар ададсиз жабр-зулм ҳам керак бўлган эмасди.


GM Uzbekistan 2 кун ичида «Очиқ осмон остидаги савдолар»да сотилган автомобиллар рўйхатини маълум қилди | Ўзбекистон ва жахон янгиликлари\nТехнология 18 сентябрь 15:51 1 056\n15-16 сентябрь кунлари бўлиб ўтган «Очиқ осмон остидаги савдолар»да республика бўйлаб 100 дона автомобиль сотилган. Шулардан 38 дона «Cobalt», 30 дона «Lacetti», 28 дона «Spark» ва 3 дона «Nexia» автомобилларидир.\nСавдо бўйича фаоллик Тошкент, Бухоро, Наманган, Қўқон ҳамда Фарғона шаҳарларида қайд этилди.\nБундан ташқари, Тошкентдаги автосалонлардан бирида бир дона «Malibu» автомобили ҳам сотилди. Эслатиб ўтамиз, «Очиқ осмон остидаги савдолар»га қўйилган барча автомобиллар «45 дақиқада автомобиль!» акцияси бўйича сотувга қўйилди.\nШунингдек республика бўйлаб «45 дақиқада автомобиль!» акцияси бўйича харид қилиш мумкин бўлган автомобиллар рўйхати билан қуйидаги ҳавола орқали танишишингиз мумкин:\nЭслатиб ўтамиз, маълумотлар кунлик тарзда янгиланиб борилади.